text:
Jer wyığı Jemeney
(Jalğası. Bası mına siltemede)
Qazirgi Tarbağatay, Zaysan, Jemeney aymaqtarı ejelgi Nayman handığınıñ territoriyası bolğan edi. Nayman şejiresiniñ bir nwsqasında külli naymannıñ anası degen Aqswlu - adaydıñ qızı dep aytıladı. Osımen qatar, şejireşiler Nayman handığın adaylardıñ da qwrısqandarın aytadı. Nayman eliniñ bir tarmağınıñ atası Eltay edi. Bwl Eltay şetten kelgen bala desedi. Nayman şaldıñ jesirin alıp Elata atanğan eken-mıs. Keyin, Eltay-Elata Nayman şaldıñ wlı Belgibaydıñ balalarımen sıyıspay Kişi jüzge ketip qaldı dep aytıladı. Adaylar bolsa, şejiresinde osı Eltaydan tarap twr. Mine, osı şejire derekterinen bizder nayman men adaydıñ aralarında tığız baylanıstıñ bar ekenin añğaramız. Eki taypa da, asqan jaugerşilikterimen erekşelenedi. Nayman şejiresin de, Aday şejiresin de talay zerttegen edim. Qwnanbay qajılardıñ Mekkeden äkelgen şejiresin de, şapıraştı Qazıbek bek Tauasarwlınıñ da şejiresinen de köp närseni añğardıq. Bügingi qazaqta men bilmeytin şejire joq. Al endi, mende bolsa, qazaq bilmeytin şejireler de bar. Alay da, dala auız tarihınıñ derek beruindegi şejirelik täsildi tüsinbegen adamğa şejire degenimiz Serikbol aytqanday – dalbasa. Adayda Serikboldan asqan ğalım bolmağan. Imanğali Tasmağambet jarıqqa şığarğan onıñ jazğandarın ekiniñ biri tüsine almaydı. Sondıqtan da, arğıqazaq mifologiyası attı ğılımdı engizgen Serikbolğa qatıstı Serikboltanu ğılımın engizgenimiz jön bolar. Serikboldıñ eñbekterimen tanıspay twrğan kezderimde men şejiretanuşı da, şejireşi de emes, äldekimder siyaqtı, bilgen şejiremdi ottap jürgen bireu edim.
Endi, ayan, qasiet jöninde birer söz. Psiholog ğalımdar adamnıñ qwlağına estiletin dauıstı, sol adamnıñ miına dauıs retinde keletin öz oyları ekenin aytadı. Al endi, bwl adamnıñ osınday erekşe oyları onıñ miına qanındağı gendik aqparattan keledi. YAğni, ayan adamnıñ qanınan keledi, öytkeni, onıñ boyındağı qanında ata-babalarınan kele jatqan aqparat saqtaladı. Sondıqtan da, äkki baqsılar «aruaq ayttı» deydi. Serik Samarqanwlı da, älgi qorım turalı ayandı ata-aba ruhınan (qanınan) alğan. Seriktiñ nağaşı jwrtı merkittiñ de tübiniñ aday ekenin genetikalıq zertteulerdiñ negizinde aytqan edik. Mine, boyında qasieti bar Serikke bwl ayan nağaşı jaqtan kelgen edi. (nağaşınıñ qanınan). Osımen qatar, Kök Täñirinen de, yağni, ğarıştan da ayan keledi. Bwnday ayandı ädette abız-aqındar aladı. Bolaşaqtı osılar ğana twspaldap ayta aladı. Serikbol Qondıbay jwldızşı bolğandığınan ayandı ğarıştan da, gendik aqparattan da alıp otırğan. Sondıqtan da, tipti özi de naqtı tüsine almağan zattardı jazıp ketkeninde: «Neşe tom kitap jazıp tastasam da, bir belgisiz tabaldırıqtan attay almay twrğanımdı sezemin» degen edi. Ol kisi öziniñ jazğandarında «İlki tör», «Töretam» degen wğımdardı aytsa da, İlki tördiñ Ferğana añğarı ekenin anıqtay almay ketken. Sondıqtan da, osılay dep jazğan. İlki tör degenimiz ruhani ortalıq, qazaqtıñ, qıpşaqtıñ tuğan jeri Ergene qoñ boladı. Serikbol aytqan arğı ana qonısı, biz aytqan Iem eney, jer wyığı Jemeney. Bizder köptegen tarihi derekterdi köterip osı Ergene qoñ oqiğasınıñ qay zamanda bolğanın naqtı ayta almadıq. Serikbol: «Kangha, nemese Kangdiz – miftik ariylıqtardıñ teristik jağında twratın turandıqtardıñ qamalınıñ atauı, eldi mekeni. ...Kanghanı iman jüzdi, päk adamdar mekendeydi, yağni ol – kieli meken» dep Avestanıñ negizinde aytadı. YAğni, bwl meken bolğan, alay da, Raşid ad-din, Äbilğazı, türik dastanı aytqan oqiğalar bolğan joq. Bizdiñşe, bwl añız - qiyat-qıpşaqtardıñ zoroastra dininde bolğanın aytıp twrğan jalğan mif. Sondıqtan da, arqalı ğalım Serikbol Qondıbay osı Kangha-Vara, Ergene qoñ jöninde: «Qazaq degenimiz – islamnıñ sufiylik jäne hanifalıq ağımı men qıpşaqtanıp ketken ejelgi Vara-Wrım ideyasınıñ bir ruhani arnağa toğısuınan şıqqan pende» dep jazıp ketedi. Bizdiñşe, Serikbol bwl sözderdi ayanmen alğan. Avestada bwl Vara-Kangha üyine Zaratuştranıñ dinin halıqqa jetkizu üşin köktiñ qwsı Karşiptanıñ kelip jürgeni aytıladı. Bwl käduilgi perişte boladı. Al endi, qazirgi Ferğana añğarındağı Süleymen tauğa da perişteler kelip jüretini aytıladı. Ejelgi Varanıñ bügingi Ferğana añğarı ekenin osıdan da wğuğa boladı. Bwl qasietti jer bolğan soñ, köptegen zetteulerdi oqıp, orıstardıñ, buryattardıñ, mañğoldardıñ Stamboldağı türikterdiñ Ergene qoñdı boljağan jerlerine köñilim toymay sarılıp jürgenimde, qasietti Ramazan ayında, tañ namazınıñ aldında bwl kieli mekennniñ ornalasqan jerin meñzegen, mağan da ayan kelgen edi.
Belgili arheolog ğalım, professor Äbdeş Tölebaev altın adamdı qasietiniñ arqasında tapqanın aytadı. Kezinde, «Kazmwnaygaz» basşıları arheologiyalıq zertteu jwmıstarın jürgizuge Äbdeş ağamızğa qarjılay kömek körsetetinin aytqanda, ol kisi Şilikti jazığındağı eki jüzge juıq qorımnıñ qaysısına qarjını jwmsarın bilmey oylanıp qaladı. Öytkeni, bwl qorımdardıñ bäri dese boladı, kezinde tonaularğa wşırağan edi. Jwmsalğan qarjınıñ zaya ketui de mümkin boldı. Mine, sol kezde ğalım ayan aladı. Osıdan keyin, qasieti aytqan Bäygetöbe qorımınan, tipti ertede edäuir tonalğan bolsa da, altın adamdı tauıp aladı. Ekinşi belgili arheolog ğalım Zeynolla Samaşev Altaydağı Berel qorımdarına neşe jıl qazba jwmıstarın jürgizip jatır. Ol kisi de, tünde wyıqtağanda ayan alğan soñ, qaz degen jerdi qazsa, sol jerden altın bwyımdar tabılıp jatadı eken. Osı siyaqtı, boyında qasieti bar Serik Samarqanwlı da, Jemeney özeniniñ mañındağı qorımdarğa qatıstı ayan alğan edi. Alay da, Serikke ayan altın dep emes, nağaşı babalarıñ dep kelgen eken. Nağaşı jwrtı merkit bolğan soñ, Şıñğıs handı merkitke sanaytın Serik, Şıñğıs hannıñ tarihımen aynalısıp jürgen meni izdep tabadı. Bir qızığı, osı qorım jöninde Serikten wyalı telefon arqılı estigen Äbdeş Tölebaev, Femistokl' degen jergilikti bir ölketanuşımen birge Zaysan qalasınıñ däl irgesinde twrğan osı qorımdarğa baramın degeninde nöser jauıp, älgi ölketanuşı qaraday adasıp, kerek jerdi taba almay qaytıptı. Ölketanuşınıñ künde körip jürgen jerinen adasuı, ärine, ğajap dünie. Mine, osıdan keyin Äbdeş ağamız Serik Samarqanwlımen birge barıp qana qorımdı köre aladı.
Endi, twmar tañbanıñ, mwñaldıñ, Iem eneydiñ, qasietti üşbwrıştıñ mağınaların wqqanımız soñ, merkittiñ tübi aday degenimizge arnayı toqtalayıq. Orıs zertteuşileri merkit ruınıñ tüp-tamırın jete zerttep, anığın bile almağan eken. Anığında, merkittiñ tübin bwl jalğan düniede eşkim de bile almağan. Merkit ruı qazir Kerey taypasınıñ qwramında saqtalıp qalğan. (abaq kerey). Merkitte Mwñlı degen tarmağı da bar. Şejirede abaq-kereydiñ şeşesiniñ Äppaq ana ekeni aytıladı. Osı ananıñ atınan abaq sözi payda bolğan. Äppaq dep bwl jerde jap-jarıq Kün Täñiri aytılıp twr. Qazaq jerindegi ariylerdiñ zamanınan qalğan tastardağı suretterden bizder Kün Täñirin äyel keypinde köremiz. Kün Täñiriniñ Äppaq ana ataluı osıdan. Aldıñğıda, ejelgi adaylardıñ Kün Täñirine, qiyat-qıpşaqtardıñ Ay Täñirine tabınğandarın aytqan edik. Şapıraştınıñ adaylarmen qanı (genı S3) bir, abaq-kereymen tübi bir ekeni de belgili. Şapıraştı Qazıbek bek Tausarwlınıñ şejiresindegi: «Men Merkit – Şapıraştı balasımın, Üysin, Kerey ekeuiniñ talasımın» degen sözderde tereñ mağına jatır. Şejirelik Abaq, Şapıraştınıñ joğalıp ketip Kereyge siñgen balası ekenin bilgen keybir nadan şejiresımaqtar: «Merkit abaq-kereyge kirme bolğanda, ol qalay Şapıraştı balası boladı?» dep aytadı, öytkeni, ekeuiniñ de arğı tübin bilmeydi. Raşid ad-din merkitterdi mağol taypasınıñ bir böligi ekenderin aytqan edi. Mağolımız mwğal-mwñal bolğanda, Raşid ad-din birdeñeni bilip aytqanday. Bir anığı, qazirgi oyrat-mañğoldarğa merkitterdiñ eş qatısı joq. Ğalımdar merkit degendi qazirgi mañğol tilindegi «merged» degennen bolğanın aytadı. Bwl söz mergen degendi bildiredi. Sonda, merged degen etnonimniñ bastapqı nwsqasınıñ merge+ud boluı äbden mümkin. Öytkeni, köptegen soltüstiktik ru-taypalardıñ ataularına «ut» jalğauı qosılıp aytıladı. Mäselen, olhon+ut, bur+ut, baydji+ut, taydji+ut, bogen+ut, belgun+ut, t.s.s. Bwl jerdegi «ut» jalğauı qıpşaq tilinde - ot, oşaq, yağni, äulet degen mağına beredi. Sonda, merged, mergeut degenimiz mergen äuleti boladı. Jäne de, ejelgi merkitterdiñ qwramında «uduit» degen eñ köp böligi bolğan. Osı «uduit» degeni anığında aday+ut, yağni, aday äuleti bolsa kerek. Mwñaldı eske salıp twrğan mwñlı degen tarmağı tağı bar. Başqwrt wltınıñ qwramına siñgen merkitttediñ (taza merkit) gallogruppalıq tañbası Baywlınikindey S3. Osımen qatar, altaylıqtardıñ jırındağı Kök-Adaydıñ esimine mergen atağı qosarlarıp otıradı. Bizdiñşe, epostağı Kök-Aday mergen degenimiz – adaylar Altaydan auğanda jwrtta qalıp, ru atauın jasırıp merkit (mergen) atanıp ketken solardıñ bir böligin bildirip twrğan simvoldıq twlğa. Iä, Serikbol aytqanday, mif degenimiz jasırın mağınalı mälimet boladı. Bwl eposta Ergene qoñğa da meñzes bar. Kezinde, Älkey Marğwlan Ergene qoñ tarihın zerttegende bwl jer jwmağına Kaspiy boyınan da halıqtardıñ kelgenin aytqan edi. Bizdiñ oyımızşa, adaylar qañlılarmen qosılıp Mañğıstaudan Ergene qoñğa, yağni, qıtay derekterinde «Batıs öñiri» dep tañbalanğan Ferğana añğarına jwmaq däuren ötkiziuge ketip qalğanday. Sondağı türik dastanında Ergene qoñğa ketip qaldı degen Kayan – kai-qañlı da, Toğuz – tohar, yağni, aday-taz bolmaq. Qıtaylardıñ Ferğananı Dayuan' dep jazğandarında «day» jäne «uañ» degen sözder bar. YAğni, day patşalığı degen söz. (aday). Bwl jöninde joğarıda atalğan maqalalarımızda tolıq aytılğan. Al endi, altaylıqtardıñ epostarında solardıñ tilinde aytılğandı orısşalap keltirgen D'er-D'yumar degen jartastıñ atı ataladı. Onda: «K zloveşim skalam D'er-D'yumar, Priehali k zakatu dnya» dep aytılğan. Kök-Aday äkesi Man-Adaydı izdegende teñiz ben qwmdauıt daladan keyin osı jartasqa keledi. Bwl jerdegi «k zakatu dnya» degeni - batıstı aytqanı. (Batıs öñir). Jırdağı zloveşaya skala, yağni, qaterli jartas jöninde: «Dve rashodyaşihsya skalı, Dve vmig shodyaşihsya skalı» dep aytılğan. YAğni, bwl jartastardıñ arasında qısılıp qalu qaupi twr. Bwl jartastar bizderge mektep qabırğasınan belgili «Odissey» jırındağı jartastardı eske salıp twr. «Qaynar» universitetiniñ rektorı Erenğayıp Omar, «Odissey» jırınıñ oqiğası Ergene qoñ oqiğasımen ündes ekenin beker aytpağan. Bwl eki jırda da Ergene qoñ, Vara-Kangha qamalınıñ jalğız qaqpası aytılıp twrğanday. Al endi, jırdağı orısşalap aytılğan D'er-D'yumar degenimiz – Jer-Twmar, yağni, üşbwrıştı Ergene qoñnıñ endi bir atauı boladı. Qırğızdıñ «Qwrmanjan datqa» attı fil'minen bizder, qırğızğa siñgen jağalbaylınıñ qızı Qwrmanjan datqanıñ, qoqandıqtardı Ferğana añğarına kirgizbeu üşin jalğız qaqpasına äsker qoyğanın, ol äskeri jartastardıñ üstinde twrıp alıp qoqandıqtardıñ üstine joğarıdan ülken domalaq tastardı qwlatıp joldarın bögegenderin köremiz. YAğni, bwl qaqpanıñ küzeti şetten kelgenderge qater töngizedi. Qaterli jartas, yağni, «zloveşie skalı» degenderi osı bolmaq. Ergene qoñ oqiğasında da, ülken jartas tau arasına, sayğa kirerge bögeu retinde ataladı. (zavalili skaloy). Kök-Aday mergen bwl jartastardıñ üstinen atımen qarğıp ötse, Odissey tiip-qaşıp jartastardıñ arasınan ötip aladı da, arğı jaqta köp jılğa joğalıp, yağni, adasıp ketedi. Arğı jağı Ferğana sayı bolğanda, onıñ Odissey degen atınıñ qıpşaqşa nwsqası Adas+say bolsa kerek. Bwrınğı qazaq-sovet ğalımdarı Odissey tarihınıñ, şwñqırda (qazanşwñqır) köp jıl otırıp eline qaytıp kelgen Alpamıstıñ tarihımen de ündesetinin aytqan edi. Sonımen, altaylıqtadıñ jırınan bizder Ergene qoñdı da tauıp otırmız. Bizdiñ ata-analarımız bala kezimizde moynımızğa saqtam üşin twmardı tağıp qoyatındarı men saq patşayımı Tomiristi qazaqtardıñ Twmar atağandarınıñ sebebin wqtıq deymiz. Twmar – sakral'di tañba, jer-analıq saqtam, qazaq jwrtın qalıptastırğan kieli, ruhani ortanıñ simvolı boladı. Ejelde bizdiñ ata-babalarımız Jer-Twmardan ketkende sol jerdiñ bir şımşım topırağın üşbwrışqa wqsatılıp tigilgen bwlğarı dorbaşıqtarğa salıp alıp ketken bolsa kerek. Mine, osıdan beri saltımızda twmardıñ işine tuğan jerdiñ bir şımşım topırağın salıp beru ürdisi qalğanday. Jer-Twmar degenimiz osı boladı.
Maqalamızdıñ ayağında, adaylardıñ batıstan Altayğa qaytqanın aytqan «Man-Aday Qara» jırınan üzindi keltirelik:
Tut slavnıy voin Kok-Aday
Skazal otcu Maaday Kara:
«V predelı rodinı svoey
Nam koçevat' prişla pora.
V serebrokamennıy Altay,
Gde travı letnie gustı,
V blagoslovennıy mirnıy kray,
Gde gorı veçno zolotı.
Tuda gonite belıy skot,
Gde samıy pışnıy travostoy.
I rasselyayte tam narod,
Gde est' v dostatke suhostoy.
Sel na konya alıp verhom,
I zolotuyu şapku snyal,
I oglyanulsya on krugom,
Narodu veselo skazal:
«Nevoli konçilis' goda,
Koçuyte vol'nıe, tuda,
Otkuda vas prignal kaan (Oğız qağan. Q.Z.).
V stranu prekrasnee vseh stran,
V stranu kotoraya odna,
Poskol'ku rodina ona».
Bogatoy şapkoy pomahal,
V kraya Altaya poskakal.
Kak vnov' rodivşiysya narod –
Osvobodivşiysya narod,
Kak budto v temnıh nebesah
Luna vzoşla – vozlikoval,
Ili v bessolneçnıh krayah
YAvilos' solnce – vesel stal.
I sami dvinulis' stada
K obil'nım pastbişam rodnım,
Otarı potekli tuda
I tabunı kak belıy dım.
I lyudi dvinulis' tuda,
Gde jdal ih dolgie goda
Blagoslovennıy otçiy kray –
Serebrokamennıy Altay.
Bwl jerdegi: «I zolotuyu şapku snyal», «Bogatoy şapkoy pomahal» degenderi, adaydıñ bayırğı tarihi otanınan Äbdeş Tölebaevtıñ tapqan altın adamınıñ basındağı, saqtardıñ altınmen aptalğan şoşaq töbe börigin aytıp twrğanday. Şiliktiden tabılğan altın adamnıñ böriginiñ mañdayında Mwñal men Şıñğıs hannıñ altın tañbası jarqırap twr. Qolındağı asa tayağınıñ üstinde Kün Täñiriniñ simvolı – altın Arhar twr. Şıñğıs hannıñ wranı osı Arhar bolğan edi. Kün Täñiriniñ endi bir simvolı Arhardıñ da zatı äyel ekenin bizder ata-babalarımız bizder üşin salıp ketken qola däuiriniñ petroglifterindegi surtterden köremiz. Qaşağan jıraudıñ: «Şıñğıs tudı Arhardan» degeni, onıñ osı Kün Täñiriniñ nwrınan jaraldı degen mifke say aytılğan. «Maaday Qara» jırında Kök-Adaydıñ twlparınıñ kün tañbalı bolğanı aytıladı. «Zarjet – letit v dolinı grom, Otmeçen solneçnım tavrom» deydi. Sonda, şığıstağı jer wyığı Jemeneydegi ay men kün beynelengen qorımda kimder jatır eken?
Qayrat Zarıphan, şejiretanuşı
(soñı)
Abai.kz


c: text/html

text:
Stokgolm şeerinde «Eurovision-2016» yarışınıñ birinci yarım finalına soñki azırlıq işleri alıp barıla
«Eurovision-2016» yarışınıñ birinci yarım finalı mayıs 10-da keçirilecek, Stokgolm şeerindeki «Ericsson Globe» sanasında soñki azırlıq işleri ve repetitsiyalar alıp barıla.
«Stokgolm şeerinde bayram müiti. Mayıs 9-da saba erte yarışqa azırlıq başlandı, mikrofonlar, sana, yarıq, ses – er şey yahşı çalışmalı ve birinci yarım finalğa azır olmalı. Aqşam birinci yarım finalnıñ bütün 18 iştirakçisi esas repetitsiyağa toplaştı. Repetitsiyada esas seyir etüvlerge biletler alğan seyirciler, jüri ve konkurs supervayzeri Yon Ula Sann bulundılar», – dep bildire yarışnıñ resmiy saytı.
61-ci «Eurovision» yır yarışında 42 devlet iştirak ete. Konkursnıñ yarım finalları mayıs 10 ve 12 künleri, finalı ise mayıs 14-te keçirilecek.
Yarışta Ukrainanı yırcı Jamala qırımtatar sürgünligi aqqında «1944» yırınen temsil ete.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırımdan köçip kelgenler Lvov vilâyetinde 22 gektarlıq topraqnı elde ettiler
Qırımdan köçip kelgen insanlar Lvov vilâyetinde 22 gektarlıq topraq içün mahkemede ğalip çıqtılar. Bu aqqında Lvovdaki Qırımdan köçip kelgenlerniñ teşebbüs gruppasınıñ lideri Rustem Emiraliyev Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi.
«Bizler mahkemede ğalip çıqtıq. Şimdi qarar Sokolnitskiy köy şurasına qala», – ayta Rustem Emirsaliyev. Onıñ bildirgenine köre,bu topraqta mecburen köçip kelgenler ve ATO iştirakçileri içün mesken qurulacaq.
Sokolnitskiy köy şurası mecburen köçip kelgenler ve Donbasstaki arbiy areketler iştirakçilerine mesken qurulması içün topraq damartısını ayırmağa razı oldı, lâkin bu topraqnıñ saibinen bağlı mesele al etilmedi. 2014 senesi iyül ayından berli 22 gektar içün mahkeme davası devam etti.


text:
Aksönov yanğın felâketi sebebinden Hakasiya halqına taziyelerini bildire
Qırım başı Sergey Aksönov Hakasiya Cumhuriyeti başına – Hakasiya Cumhuriyetiniñ ükümet reisi Viktor Ziminğa cumhuriyet territoriyasında yüz bergen yanğın neticesinde olğan facia içün taziye mektübini yolladı.
Bunı Qırımnıñ Rusiye akimiyetiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Qırım Cumhuriyeti sakinlerinden Hakasiya halqına cumhuriyetiñizde olğan qayğı içün samimiy ve teren taziyelerimizni bildirem. Qırımlılar qorqunçlı felâket neticesinde elâk olğan insanlarnıñ soy-sop ve tuvğanlarınıñ qaarini is ete», – denile Aksönovnıñ beyanatında.
Hakasiyada raatlıq künleri yanğından 23 insan elâk oldı, biñden ziyade ev yandı. Aprel 14 künü matem künü olaraq ilân etilgen edi. Rusiye Fevqulâde işler nazirliginde evlerni yarım yıl içinde ğayrıdan qurmağa söz berdiler.


text:
Adliyeci: Rusiye Savçenkonı mahkemeden soñ Ukrainağa bere bile
Rusiye keçken sene iyün ayında Lugansk vilâyetinde öldürilgen Rusiye jurnalistleriniñ ölümine alâqası olğanında qabaatlanğan ukrain arbiyi Nadejda Savçenkonı mahkemeden soñ Ukrainağa bere bile.
Bunı uçucınıñ adliyecisi İlya Novikov «Novaya gazeta» intervyüsında ayttı.
Onıñ fikirince, «cemaat fikri» meselesinde kerek olğan şeylerni Kreml mahkeme neticesinde alacaq. Onıñ ilerideki taqdiri Rusiye akimiyetine tek zarar ketirecek, çünki Ğarp ukrain arbiy uçucısını azat etmege talap etip, Rusiyege basqı yapmağa devam etecek, dep tüşüne adliyecisi.
Onıñ zanınca, mahkeme Savçenkonı 13-16 yılğa qadar azatlıqtan marum qaldırmaycaq.
Nadejda Savçenko keçken seneniñ iyül ayından itibaren Rusiye apishanesinde buluna. O, qabaatını red etip, separatistler tarafından esir alınğanını ve Ukrainadan Rusiyege qanunsız alda çıqarılğanını bildire. Ukrain arbiyi eki kere açlıqnı ilân etken edi. Mayıs ayınıñ başında Savçenkonıñ apis müddeti iyün 30 kününe qadar uzatıldı.
Mayıs ayınıñ soñunda Taqiqat komiteti işniñ ilk taqiqatı soñuna yetkenini bildirdi. Bu afta Savçenko işini ögrenmege başladı. Buña bir buçuq ay kete bile.


text:
Aqtawda Toyota köligin tizgindegen boyjetken jayaw jürginşiler jolın jawıp, tıyım salınğan jerge köligin qoyğan. Oqïğa kwägerleri munı vïdeoğa tüsirip, älewmettik jelide jarïyalağan, dep xabarlaydı «Lada».
«Basqalarğa tükirgenim bar, köligimdi qalağan jerge qoyamın» («Plevat na vsex, parkwyus kak xoçw») dep atalatın rolïkti polïcïya qızmetkerleri muqïyat zerttep, boyjetkenge zañğa säykes jazalaytın boladı, dep mälimdedi oblıstıq IID.
Kölik quraldarınıñ toqtawı nemese turaqtawı qağïdaların buzğanı üşin boyjetkenge 15 AEK, yağnï 36 mıñ teñge köleminde ayıppul salınatın boladı.
Tegï: Avtojañalıqtar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
İraqta yüz bergen terakt neticesinde 30 ziyade insan elâk olğan
Mart 25 künü, İraqta, futbol yarışı devamında olğan terakt neticesinde, eñ azı 32 insan elâk olğan.
Azatlıq radiosı haber etkeni kibi, İskanderiya şeherininiñ civarında yüz bergen ucum içün mesülietni öz boynuna «İslam devleti» adlı gruppirovka aldı.
Eñ azı 17 elâk olğan insanlardan 10-16 yaş arasında oğlanlar bar edi. Terrorist, ğalipler taqdirlengen vaqıtta özüni patlatqan.
Amerika Qoşma Ştatları ve İraqtaki OONnıñ mahsus vekili bu ucumnı takbih etti.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi – yaqalanğan Çiygoznıñ doğğan kününde: ğalebemiz bizim olacaq
Aman-aman bir yıl devamında Qırımda SİZOda bulunğan Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz dekabr 14 künü 51 yaşını toldura.
Hayırlav sözlerinde Meclis yolbaşçılığı semetdeşine bu sınavlarğa dayanmaq içün sabır, küç, sağlıq ve azatlıqnı tiley.
«Qırımğa sevgiñiz – sevimli Vatanımızğa, sizge sabır ve küç bersin, sağlığıñız qaviy, yüregiñiz raat olsun! Eminmiz, Allahnıñ yardımı ile bu sınavlardan keçermiz ve ğalebe mıtlaqa bizim olacaq!» – denile beyanatta.
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznı Qırım parlamenti yanında 2014 senesi fevral 26-da keçirilgen kütleviy tertipsizliklerni meydanğa ketirmesi boyunca qabaatlap, 2015 senesi yanvar 29-da yaqaladılar.
2015 senesi noyabr 30 künü Qırımnıñ Yuqarı mahkemesiniñ Çiygoznı 2016 senesi yanvar 29-na qadar apiste bulunması aqta qararını lâğu etmedi.


text:
Stwdentter alğaşqı kömek körsetwdi üyrendi
Köşede nemese janıñızda otırğan adam özin jäysiz sezinip, esinen tanıp qalsa, siz ne ister ediñiz? Qanday kömek körsete alasız? Alğaşqı kömek körsetwdiñ alğışarttarı! Bügin alğaşqı därigerlik kömek körsetwdi tüsindirwge arnalğan şaranı qalalıq medïcïnalıq jedel järdem stancïyası joğarı oqw ornı stwdentterimen birlesip ötkizdi. "Densawlıq" künine arnalğan şarada fleşmobtar, jedel järdem stancïyasınıñ mamandarı şeberlik sağatın ötkizdi. Maqsat - qoğamdıq densawlıqtı saqtaw, adam ömirin qutqarw.


text:
Osı aydan bastap Astana turğındarı äkimşilik ayıppuldardı «Astana-ERC» tübirtegi boyınşa töley aladı. Bul twralı «Astana» radïosı men «Elorda Aqparat» medïa reswrsımen birlesken särsenbilik «Elorda tınısı» radïo bağdarlamasında «Astana-ERC» JŞS birıñğay tölem qujatı basqarmasınıñ basşısı Elena Yugrïnova mälimdedi, dep xabarlaydı «Elorda Info» tilşisi.
«Osı aydan bastap biz tübirtekke jol qozğalısı erejelerin buzw jäne quqıq tärtibin buzw boyınşa äkimşilik ayıppuldar tölemin engizdik. Bizdiñ turğındar «äkimşilik ayıppul» degen mätin payda bolğan tübirtekti tölegen kezde muqïyat bolw kerek», — deydi Elena Yugrïnova. Onıñ aytwınşa, bïılğı jılı äkimşilik ayıppuldar boyınşa tölenetin tübirtekterdi 3400 mıñ adam aladı. Ayıppul twralı mälimetterdi Astana qalasınıñ Işki ister departamenti berdi.
Sonday-aq, «Astana-ERC» tübirtegindegi äkimşilik ayıppuldardı tölegende banktiñ komïssïyası özgermeydi. — «Astana-BEO» JŞS birıñğay tölem qujatı basqarması 2008 jıldıñ tamızında qalalıq äkimdiktiñ qoldawımen «Astana sw arnası» memlekettik kommwnaldıq käsipornınıñ bazasında qurılğan bolatın, — degen Elena Yugrïnova, — qazirgi waqıtta bizdiñ mekeme 270 mıñ abonentke qızmet körsetedi. Päterlerge, yağnï jeke tulğalarğa élektr jarığı, jılw, sw, gaz, telekomwnïkacïya, domofon jüyesi, salıq, jalğa berw, turğın üyge jöndew jürgizw sïyaqtı qızmet türleri boyınşa klïenttik baza 500 qızmet jetkizwşini quraydı, — deydi.
Jaqında mekemeniñ öz jumıstarın jarïyalaytın arnayı gazet baspasınıñ şığarğanın aytqan «Astana-ERC» JŞS birıñğay tölem qujatı basqarmasınıñ basşısı qazirgi waqıtta sayt jobasınıñ jasalıp jatqanın jetkizdi. Elena Yugrïnovanıñ aytwınşa, büginde türğındar atalmış gazet arqılı osı salağa qatıstı aqparattarğa qanıq boladı. Eger kökeylerindegi sawalğa mamandardan jawap alğısı kelse, gazet redaktorına xabarlaswlarına bolatının aytadı birıñğay tölem qujatı basqarmasınıñ basşısı. — Ay sayın 270 mıñ abonentke osınşama konvert joldanadı. Är konverttiñ işinde eki paraqtan boladı. Sonda esepteseñiz, ayına 540 mıñ qağaz jumsaladı. Biraq qağazbastılıqtan arılatın künniñ qaşan twatını äzirge belgisiz. Öytkeni turğındardıñ basım köpşiligi aqparattı qağaz küyinde alğısı keledi. Äytpese konverttiñ işindegi aqparattıñ élektrondı nusqasın da jibere alamız. Oğan mümkindigimiz de tolıq jetkilikti, — deydi E. Yugrïnova tağı bir sözinde.
Mekeme basşısınıñ aytwınşa, «Astana-ERC» JŞS birıñğay tölem qujatı basqarmasınıñ call ortalığı «Astana sw arnası» käsipornınıñ quzırına berilgen. Qazirgi waqıtta «Astana-ERC» JŞS-te tek eki operator ğana jumıs isteydi eken. Olar turğındardıñ qoñırawına jawap berip, ötinişterin qabıldap, key kezderi baylanıstı arnayı mamandarmen jalğaytın körinedi


text:
«Prokuror» Poklonskaya Meclisni izin berilmegen mitingler keçirilmesiniñ yasağı aqqında tenbiyeledi
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz Qırım «prokurorı» Natalya Poklonskayadan işğal etilgen Qırımda ruhset berilmegen mitingler keçirilmesiniñ yasağı aqqında ihtar aldı. Bu aqqında Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Nariman Celâl Facebook saifesinde cumaertesi künü, dekabr 6-da, yazdı.
«Aqşam saat altılarda Qırım kirişinde Rusiye sıñırcıları Kiyevden Bağçasarayğa qaytqan Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznı eki saat tuttılar. Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya dekabr 10 Meclis adet üzre Aqmescit merkezinde İnsan aqlarını qoruv künü munasebetinen miting keçirgen künü arfesinde Qırımda izin berilmegen kütleviy tedbirler keçirilmesi aqqında tenbiyeledi», – dedi Nariman Celâl.
Onıñ aytqanına köre, Ahtem Çiygoz «prokurorğa» Mecliske bir de bir kütleviy tedbir keçirilmesi yasaq etilgenini hatırlattı.
«Natalya Poklonskaya bu meseleni Meclis vekilleriniñ iştiraki ile Qırımnıñ arbiy strukturalar reberleriniñ toplaşuvında muzakere etmege teklif etti. Soñra Ahtem Çiygoz Qırımğa kirip oldı», – aytıla beyanatta.
2014 senesi fevralniñ soñunda, martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Adliyeci: işğal etilgen Qırımnıñ bütün sakinleri FSB-nıñ ayrı diqqatındadır
Adliyeci Emil Kurbedinovnıñ qayd etkenine köre, bütün «esap bermegen» ve «farqlı tüşüngen» Qırım sakinleri şimdiki vaqıtta rusiyeli uquq qoruyıcıları ve Federal havfsızlıq hızmetiniñ ayrı diqqatında buluna. Bunen beraber, onıñ sözlerine köre, öz noqta-i nazarı olğan ve onı bildirmege utanmağan insanlar da telüke altında buluna. Bu aqta o, Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba yayınında ayttı.
«Er kes FSB-niñ ayrı diqqatında buluna, hususan, olarğa esab bermegenler ya da bazı şeyler boyunca öz fikri bar olğanlar. Faqrlı tüşüngenler, olar ayrı bir telüke gruppasındadırlar, kerçekten de. Bunıñ çoq-çoq delil ve isbatı bar. Bu, musulmanlar, elbet, mühbirler, elbet, ve nasıldır faktlar boyunca bir şeyler aytabilgen adiy vatandaşlardır», – dep ayttı Kurbedinov.
İyün 21-de Qırımtatar resurs merkezi idaresiniñ yolbaşçısı Eskender Bariyev bildirdi ki, şimdiki vaqıtta Qırımda 24 siyasiy mabus, 16 belgisiz ğayıp olğan kişi ve içtimaiy-siyasiy noqta-i nazarı sebebinden elâk olğan 10 insan qayd etilgen.
Rusiyeli taqiqat bazı Qırım siyasiy mabuslarını terroristik faaliyetinen bağlı olğanında qabaatlay. Bu, «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ iştirakçileri olğanında şeklenilgen kişiler boyunca bir qaç iş. Bu iş boyunca rusiyeli Rostov-na-Donu şeerinde dört Qırım musulmanı mahküm etile. Adamlarnı 2015 senesi qışta Aqyarda yaqaladılar. «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanında şeklenilip, Qırımda yaqalanğan musulmanlarnıñ ekinci gruppası şimdiki vaqıtta Aqmescit apishanesinde buluna.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını yasaq etti, cedvelge «terroristik» dep adlandırılğan 15 teşkilâtnı kirsetti. Bu teşkilât Rusiye, Özbekistan, Qazahistan, Qıtay, Almaniya, Asiya ve Afrika bazı devletlerinde yasaq etildi. Ukraina ve Ğarp memleketleriniñ çoqusında onıñ faaliyeti qanun boyunca keçirile bile.
Diger Qırım mabuslarını rusiyeli mahkeme kütleviy nizamsızlıq ve zorbalıqta qabaatlay. Laf 2014 senesi fevral 26-da keçirilgen aktsiyalarnıñ iştirakçileri aqqında kete, o vaqıt Qırım parlamenti yanında Ukraina topraq bütünliginiñ tarafdarları ve olarğa qarşı çıqqan «Rus birligi» («Russkoye Yedinstvo») firqası faalleriniñ mitingi keçirildi.
Qırım uquq qoruyıcıları Qırım sakinlerini sıq yaqalay, böyle etip, insanlarnıñ terrorizm ya da qanunsız migratsiyağa bağlı olğanını teşkereler. Aynı böyle etip, Kremlge boysunğan işğal etilgen Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya daimiy yaqalanuvlarnıñ sebeplerini añlata.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qazaqstan men Reseydiñ ortasında än salıp jürgen Abdwlkarïmdı X faktordıñ alğaşqı qatıswşısı retinde jurt jaqsı tanıdı. Keyin şow bïznesten ornın tapqan änşi jaqında «Navsegda» attı änniñ tusawın kesip, dürkiretip toylağan bolatın. Biraq, äñgime şığarmaşılığında emes, onıñ süyiktisi jayında bolıp tur.
Abdwlkarïmnıñ Reseylik Leyla esimdi qızben tüsken swreti köpti tolğandırıp, oqırmandardı oyğa batırdı. «Jarasımdı jup, baqıttı bol» degen jazwlarğa Karïmov mırza naqtı jawap bergen joq.
Alayda, paraqşasındağı basqa swretterden änşi men belgisiz bïkeştiñ özara jılı, äri sezimge tolı sözdermen pikir almasqanına qarap aralarında ne bolwı mümkin dep oqırmandardıñ sanası san saqqa jügirdi. Ol jäy ğana dostıq pa joq mäsele basqa da ma? Belgisiz.
Aytpaqşı, Abdwlkarïmnıñ «Leyla» degen ändi şırqap jürgenin jaqsı bilesizder. Biraq, munıñ qanşalıqtı ol qızğa baylanısı bar ekeni de beymälim.
Öner ïesiniñ Ïleza esimdi ulı bar. Ol jelidegi bir oqırmannıñ surağına «meniñ äyelim joq» dep jawap bergen edi.
Derekközi: comode.kz
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
17:20 278
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
8 jeltoqsan. QazAqparat küntizbesi: atawlı künder, oqïğalar, esimder
ASTANA. QazAqparat - QazAqparat oqırmandarına 2017 jılğı 8 jeltoqsanğa arnalğan küntizbesin usınadı.
8 jeltoqsan, JUMA
Xalıqaralıq swretşiler küni
Atawlı kün älemdik awqımdağı qoğamdıq-mañızdı oqïğalar küntizbesine 2007 jılı engizildi. Oğan «Älem xalıqtarı öneri» Xalıqaralıq qawımdastığınıñ ökilderi bastamaşıl boldı.
Özbekstannıñ Konstïtwcïyası küni
1992 jılğı 8 jeltoqsanda ötken Özbekstan Joğarğı Keñesiniñ 11-sessïyasında qabıldandı.
Qırğızstanda radïo jäne teledïdar qızmetkerleriniñ küni
1995 jılğı 23 jeltoqsanda Qırğız Respwblïkası Ükimetiniñ qawlısımen bekitilgen.
Rwmınïyada Konstïtwcïya küni
1991 jılı däl osı küni Rwmınïya Konstïtwcïyası tübegeyli maquldanğan referendwm boldı. Ol eldi basqarwdıñ respwblïkalıq forması men bïlikti üş tarmaqqa - zañ şığarwşı, atqarwşı jäne sot bïligine bölwdi resmï türde bekitti.
Albanïyada ulttıq jastar küni
El parlamenti 2010 jılı resmï äri ulttıq mereke retinde bekitken.
Bolgarïyada stwdentter küni
Alğaş ret mereke retinde 1903 jılı Sofïya wnïversïtetiniñ 15 jıldığına oray atap ötilgen. 1994 jılı 8 jeltoqsanda barlıq stwdentterdiñ resmï merekesi retinde jarïyalandı. Bul küni bolgarlıq joğarı oqw orındarında sabaq bolmaydı.
Panamada Analar küni
Bul küni panamalıqtar öz anaların quttıqtap, olarğa sıylıqtar tartw etedi.
ESTE QALAR OQÏĞALAR
1991 jılı 8 jeltoqsanda Mïnskide Täwelsiz Memleketter Dostastığı (TMD) qurw twralı şeşim qabıldandı. 1991 jılı 21 jeltoqsan küni Almatıda TMD-nıñ Bastı qağïdaları men maqsattarı deklaracïyasına Belarws, Resey, Wkraïna, Äzerbayjan, Armenïya, Qazaqstan, Qırğızstan, Moldavïya, Täjikstan, Türikmenstan, Özbekstan qol qoydı. 1993 jılı TMD-nıñ Jarğısı qabıldandı. Memleket basşılarınıñ keñesi, Ükimet basşılarınıñ keñesi, Sırtqı ister mïnïstrleriniñ keñesi, Memleketaralıq ekonomïkalıq keñes, Sankt-Peterbwrgtağı ükimetaralıq assambleyanıñ ortalığı sekildi tağı basqa organdarı qurıldı. TMD-nıñ turaqtı jumıs isteytin organı - Mïnskidegi üylestirw keñesi komïteti.
1992 jılı Qazaqstan Respwblïkasınıñ Ïnjenerlik akademïyası qurıldı, onıñ prezïdenti bolıp O.Joldasbekov tağayındaldı. Qazirgi küni Ulttıq ïnjenerlik akademïya quramında 20-dan astam ğılımï-öndiris ortalıqtarı jumıs isteydi, ol bükil Qazaqstandağı texnoparkterdiñ qurılwı men damwına belsendi qatısadı, onıñ bölimderi men fïlïaldarı aymaqtağı öndirwşi käsiporındarmen tığız baylanısta. Akademïyanıñ ğılımï ortalıqtarınıñ arasınan ğılımï-ïnjenerlik aqparattıq-eseptewiş ortalığı, «Munay» ğılımï-zerttew ortalığı, Qazirgi zaman texnologïyalarınıñ ïnstïtwtı, Ekologïyalıq saraptama ïnstïtwtı jäne basqaların atap ötwge boladı.
1993 jılı Qazaqstan Respwblïkasınıñ Joğarğı Keñesiniñ jäne jergilikti wäkildik organdarınıñ depwtattarın saylaw twralı QR Zañı jarïyalandı. Oğan säykes Qazaqstan Respwblïkasınıñ Joğarğı Keñesi memlekettik biregey zañ şığarwşı jäne joğarı ökildik organı retinde Qazaqstan Respwblïkasınıñ Joğarğı Keñesiniñ birinşi şaqırılım depwtattarın, sonday-aq oblıstıq, awdandıq jäne qalalıq ökildik organdarınıñ depwtattarı saylawın 1994 jılğı 7 nawrızğa belgilew twralı qawlı qabıldadı.
1993 jılı memlekettik bïliktiñ barlıq tarmaqtarı men deñgeyleriniñ özara jumıs istewin jäne äkimşilik-awmaqtıq qurılıstı qamtamasız etw maqsatında el Konstïtwcïyasına säykes Qazaqstan Respwblïkasınıñ «Qazaqstan Respwblïkasınıñ äkimşilik-awmaqtıq qurılısı twralı» Zañı qabıldandı.
1994 jılı äl-Farabï atındağı Qazaq memlekettik ulttıq wnïversïtetiniñ qurılğanına 60 jıl tolwına baylanıstı wnïversïtet bas ğïmaratı aldında äl-Farabï eskertkişi aşıldı.
1995 jılı Qazaqstan Respwblïkasınıñ Prezïdenti N.Nazarbaevtıñ «Qazaqstan Respwblïkasınıñ memlekettik nagradaları twralı» Jarlığı jarïyalandı.
1997 jılı Tegeranda (Ïran Ïslam Respwblïkası) ötken Ïslam Konferencïyası Uyımınıñ VIII sammïtinde «Qazaqstan Respwblïkasınıñ Azïyadağı özara is-qïmıl jäne senim şaraları keñesin şaqırw bastamasın qoldaw twralı» Qarar qabıldandı.
1997 jılı Elbası Jarlığımen Qazaqstan Respwblïkasınıñ Köşi-qon jäne demografïya jönindegi agenttigi qurıldı.
2006 jılı Şotlandïyadağı Aberdïn qalasında Qazaqstan Konswldığı jaña keñsesiniñ resmï tusawkeseri ötti.
2007 jılı Almatıda qoğam qayratkeri Bolatxan Tayjanğa eskertkiş ornatıldı. Eskertkiştiñ avtorı - Tïmwr Süleymenov. Bolatxan Tayjan (1941-2006) tanımal dïplomat, Qazaqstan Respwblïkası sırtqı ekonomïkalıq baylanıstar mïnïstriniñ birinşi orınbasarı, Mısır, Marokko, Twnïs Aljïr, Ïordanïya, Sïrïya, Lïvïya, Malayzïya elderindegi Qazaqstan Respwblïkasınıñ Tötenşe jäne Ökiletti Elşisi, «Ult tağdırı - El tağdırı» ulttıq-patrïottıq qozğalıstıñ törağası qızmetterin atqarğan. KSRO Jwrnalïster odağınıñ müşesi.
2009 jılı Osakada (Japonïya) Qazaqstan Respwblïkası Qurmetti konswldığınıñ aşılw räsimi bolıp ötti. Qurmetti konswl bolıp älemge tanımal «Toşïba» korporacïyasınıñ vïce-prezïdenti Şïro Kavaşïta tağayındaldı. Konswldıqtıñ aşılw saltanatına Japonïyanıñ resmï tulğaları, iri kompanïyalardıñ basşıları, buqaralıq aqparat quraldarınıñ ökilderi qatıstı. Elşilik awmağında Qazaqstan twralı fotokörme uyımdastırıldı. Qazaqstan Respwblïkasınıñ Osakadağı Qurmetti konswldığınıñ bastı mindeti - eki eldiñ arasındağı sawda-ekonomïkalıq jäne mädenï-gwmanïtarlıq ıntımaqtastıqtı nığaytw.
2010 jılı Pavlodarda «Jeñis» attı qazaq tilin üyretetin jaña elektrondı kitap şıqtı.
2010 jılı Oñtüstik Qazaqstan oblısında «Batıs Ewropa - Batıs Qıtay» kölik däliziniñ oñtüstik qïığında qurılıs jumıstarı bastaldı.
2011 jılı Memleketaralıq avïacïyalıq komïtet (MAK) pen QR Kölik jäne kommwnïkacïya mïnïstrliginiñ Azamattıq avïacïya komïteti Almatı qalası aerodromınıñ ÏKAO-nıñ IIIV sanatına säykestigi jöninde sertïfïkattı «Almatı xalıqaralıq äwejayı» AQ-na tabıstadı
2011 jılı Elbası - QR Qarwlı küşteriniñ Joğarğı Bas qolbasşısı Nursultan Nazarbaev Astanadağı general S. Nurmağambetov atındağı «Jas ulan» respwblïkalıq mektebiniñ jaña keşenin aştı.
2012 jılı Astana qalasınıñ Kerey, Jänibek xandar köşesinde ornalasqan «Tilep - qobız sarayı» jaña koncerttik zalı saltanattı türde elorda turğındarı men qonaqtarına esigin aştı.
Qazaqtıq ulttıq mwzıka aspabı qobız ben ulı qobızşı Tilep Aspantayulına arnalğan biregey koncerttik zaldıñ negizin qalağan - qobızşınıñ besinşi urpağı Sapar Isqaqov.
2012 jılı Qarağandıda avtokölikterdi tirkew jäne jürgizwşi kwäligin berw qızmetteri körsetiletin alğaşqı mamandandırılğan XQKO aşıldı.
2014 jılı Almatıda Äl-Farabï atındağı Qazaq ulttıq wnïversïtetinde el Prezïdenti Nursultan Nazarbaev QR JOO-ları tarïxında alğaşqı medïcïnalıq dïagnostïkalıq ortalıq jumısın aştı.
Ortalıqta wnïversïtet stwdentteri men professorlıq-oqıtwşılıq quramın skrïnïngtik tekserw jürgiziledi. Dïagnostïka qoyadı, keñes beredi. Stwdentterge qızmet tegin.
Ortalıq jumısında paydalanılğan «U-Health» telemedïcïna jüyesi dïagnostïka jürgizwge, telekommwnïkacïyalıq jabdıq kömegimen onlayn rejimde keñes berw üşin «Kangnam Severans» klïnïkasınıñ mamandarına nawqastardıñ derekterin berwge mümkindik beredi.
2015 jılı Astananıñ Qalïbek Qwanışbaev atındağı memlekettik akademïyalıq qazaq mwzıkalıq-drama teatrı Mäskewde XIII xalıqaralıq teatr festïvalinde «Altın batır» bas jüldesin aldı.
Qazaq teatrı festïvalde orıs dramatwrgi Valentïna Ejovanıñ «Bulbul tüni» twındısınıñ jelisi boyınşa «Tırawlap uşqan tırnalar» attı lïrïkalıq dramasın qoydı. Ol öz jumısın Ulı Jeñistiñ 70 jıldığına arnadı.
2015 jılı Älemdik jäne dästürli din lïderleriniñ V Seziniñ materïaldarınan jïnalğan kitap-albom jarıq kördi. Onda xalıqaralıq sayasat, dinaralıq qatınastar jäne mädenïetterdiñ özara ıqpaldastığı mäseleleri qamtılğan.
2015 jılı Nyu-Yorkte BUU Bas Assambleyasınıñ jalpı otırısında Qazaqstannıñ bastamasımen Yadrolıq qarwdan azat älem qurw twralı jalpığa ortaq deklaracïya bekitildi. Türli qurlıqtar men öñirlik toptar atınan ökildik etken 35 memleket - tïisti qarardıñ teñ avtorı.
2016 jılı Astanada QR Ükimetiniñ «Darın» memlekettik jastar sıylığınıñ lawreattarın marapattaw räsimi ötti. «Sport» atalımı boyınşa sıylıqtar Rïo-2016 Olïmpïadasınıñ jüldegerleri Dmïtrïy Balandïn men Ädilbek Nïyazımbetovke tapsırıldı.
2016 jılı Ewropalıq komïssïya barlıq qazaqstandıq avïakompanïyalardı qawipsizdik standarttarına säykes kelmeytin uşırılımdardıñ qawipsizdigi boyınşa «qara tizimnen» alıp tastadı.
2016 jılı «Henrico Schools» s amerïkalıq twdentteri qazaq tilinde «Üş qoñır» änin orındadı. Änniñ avtorları - Qazaqstan Prezïdenti Nursultan Nazarbaev pen kompozïtor Altınbek Qorazbaev.
ESIMDER
75 jıl burın (1942) jazwşı, Qazaqstan Jazwşılar odağınıñ müşesi, QR eñbek siñirgen qayratkeri MUXANBETQALÏULI Qajığalï dünïege keldi.
Aqtöbe oblısı Bayğanïn awdanında twğan. 1965 jılı Qazaq memlekettik wnïversïtetiniñ fïlologïya fakwltetin üzdik bitirgen. Odan keyin Aqtöbe oblıstıq radïo jäne televïdenïe komïtetinde, oblıstıq «Kommwnïzm jolı» gazetinde, «Qazaqstan» baspasında, «Juldız» jwrnalında, «Qazaq ädebïeti» gazetinde redaktor, ağa redaktor, ağa ädebï qızmetker, bölim meñgerwşisi, jawaptı xatşı, «Jaña fïlm» jwrnalınıñ bas redaktorı bolğan. Keyingi jıldarı QR Prezïdenti apparatında, Parlamentte, «Tañşolpan» jwrnalında qızmet istegen. R.Akwtagaeva, S.Moem, P.Merïme, Gï de Mopassan, D.Fonvïzïn, S.Çwbek, L.Xonvano, Dj.Odïnaev, X.Abdwllïn, t.b. jazwşılardıñ jekelegen äñgimelerin jäne türikmen jazwşısı T.Jumageldïnovtiñ «Eges» attı kitabın, orıs jazwşısı A.Skalonnıñ «Baqıttıñ altayı tülkisi» attı äñgimeler men povester jïnağın qazaq tiline awdarğan. Öziniñ de birqatar äñgimeleri şetelderde jarïyalanğan ujımdıq jïnaqtarğa engen. «Sırım batır» attı romanınıñ alğaşqı tarawların ädebï jwrnaldarda jarïyaladı. «Sırım Datulı» jïnağın qurastırıp, alğı sözi men tüsiniktemelerin jazğan. 2003 jılı QR-nıñ eñbek siñirgen qayratkeri atağı berildi. Täwelsizdiktiñ 10 jıldığına arnalğan medalmen marapattalğan, Bayğanïn awdanınıñ Qurmetti azamatı.
57 jıl burın (1960) Aqmola oblısı Celïnograd awdanınıñ äkimi TÄTKEEV Malğajdar Sattarulı dünïege kelgen.
Kökşetaw oblısında twğan. KSRO IIM Qarağandı joğarı mektebin ayaqtadı (1983). Zañ ğılımdarınıñ kandïdatı.
Eñbek jolı: işki ister organdarınıñ qızmetkeri (1983-1997); qarjı (salıq) polïcïyası organdarınıñ qızmetkeri (1997-2009); Qazaqstan Respwblïkasınıñ ekonomïkalıq qılmısqa jäne sıbaylas jemqorlıqqa qarsı küres agenttiginiñ Ekonomïkalıq jäne qarjı qılmıstarın aşw jönindegi departamenti bastığınıñ orınbasarı, baqılaw-taldaw basqarmasınıñ bastığı (03.2009-08.2009); Soltüstik Qazaqstan oblısı boyınşa Ekonomïkalıq qılmısqa jäne sıbaylas jemqorlıqqa qarsı küres (qarjı polïcïyası) departamentiniñ bastığı (2009-2010); Qarağandı oblısı boyınşa Ekonomïkalıq qılmısqa jäne sıbaylas jemqorlıqqa qarsı küres (qarjı polïcïyası) departamentiniñ bastığı (2010-2012); «Aqmola oblısı Jer qatınastarı basqarması» memlekettik mekemesiniñ bastığı (2012-2013); Aqmola oblısı Zerendi awdanınıñ äkimi (2013-2014).
Qazirgi lawazımın 2014 jıldan beri atqarıp keledi.
«Qazaqstan Konstïtwcïyasına 10 jıl», «Qazaqstan Respwblïkasınıñ täwelsizdigine 20 jıl», «Kazaqstan Respwblïkası prokwratwrasına 20 jıl», «Minsiz qızmeti üşin», III därejeli «Minsiz qızmeti üşin» medaldarımen; «Mïlïcïya ozatı», «IIM-de minsiz qızmeti üşin», «Qazaqstan Respwblïkasınıñ qarjı polïcïyasına 15 jıl», «Qazaqstan polïcïyasına 20 jıl» tösbelgilerimen marapattalğan.
56 jıl burın (1961) Batıs Qazaqstan oblısınan saylanğan Qazaqstan Respwblïkası Parlamenti Senatınıñ depwtatı MUQAEV Erbolat Raxmetulı dünïege keldi.
Gwrev pedagogïka ïnstïtwtın, BLKJO OK janındağı Mäskew Joğarı komsomol mektebin, Batıs Qazaqstan ïnjenerlik-texnologïya wnïversïtetin bitirgen. Fïzïka päniniñ muğalimi, sayasattanwşı, ekonomïst. Oral qalası äkiminiñ orınbasarı. Batıs Qazaqstan oblısı äkimi apparatınıñ basşısı bolıp qızmet atqarğan. «Qurmet» ordenimen, eki medalmen marapattalğan.
2008 jıldan beri qazirgi qızmetinde. 2014 jılı qayta saylanğan.
51 jıl burın (1966) QR Joğarğı sot swdyası MIRZAKE Ğalımjan Jarılqasınulı dünïege keldi.
Jambıl oblısınıñ Qarataw awılında twğan. 1995 jılı «Avtomobïlder jäne avtomobïl şarwaşılığı» Qazaq polïtexnïkalıq ïnstïtwtwtın, 1997 jılı «Twran» wnïversïtetin «Quqıqtanw» mamandığı boyınşa bitirgen. 1984 jıldan 1999 jılğa deyin «Qarataw» öndiristik birlestiginiñ energocex slesari, «Qarataw» öndiristik birlestiginiñ slesar-jöndewşisi, Köpbağdarlı «Oyan» kooperatïviniñ jürgizwşi-mexanïgi, Jambıl oblısınıñ IID OPO PPÇ-18 ört söndirwşisi, Jambıl oblısınıñ IID OPO PPÇ-18 qarawıl bastığı, Jambıl oblısı boyınşa Keden basqarmasınıñ ïnspektorı, Qarataw qalalıq prokwrorınıñ qoğamdıq kömekşisi, Jambıl oblısınıñ Talas awdandıq prokwrorınıñ ağa kömekşisi qızmetterinde boldı. 1999-2002 jıldarı Astana qalasınıñ Almatı awdandıq sotınıñ swdyası, 2002-2005 jıldarı Aqtöbe oblısınıñ mamandandırılğan awdanaralıq ekonomïkalıq sotınıñ törağası, 2005-2010 jıldarı Qostanay oblıstıq sotınıñ azamattıq ister boyınşa alqa törağası, 2010-2012 jıldarı Oñtüstik Qazaqstan oblıstıq sotınıñ kassacïyalıq sot alqasınıñ törağası boldı.
2012 jıldıñ şildesinen Qostanay oblıstıq sotınıñ törağası boldı. Qazirgi qızmetinde 2015 jıldıñ jeltoqsan ayınan.
- 14 qañtar. QazAqparat küntizbesi: atawlı künder, oqïğalar, esimder
- 13 qañtar. QazAqparat küntizbesi: atawlı künder, oqïğalar, esimder
- 12 qañtar. QazAqparat küntizbesi: atawlı künder, oqïğalar, esimder
- 11 qañtar. QazAqparat küntizbesi: atawlı künder, oqïğalar, esimder
- 10 qañtar. QazAqparat: atawlı künder, oqïğalar, esimder
- 9 qañtar. QazAqparat küntizbesi: atawlı künder, oqïğalar, esimder
- 8 qañtar. QazAqparat küntizbesi: atawlı künder, oqïğalar, esimder
- 7 qañtar. QazAqparat küntizbesi: atawlı künder, oqïğalar, esimder
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Matbuat vastaları: türk paromı Moldova bayrağı altında işğal etilgen Qırımğa yol aldı
Oktâbr 27 künü tahminen saat 00:12 Rusiye matbuat vastaları tarafından «Samsun-Keriç yañı parom yolağı»nıñ taşıyıcısı olaraq tanıtılğan HITACHI türk paromı ilk sefer Samsundan Keriçke yolğa çıqtı.
«Çetel işler Maydanı» nezaret taqımınıñ bu kibi malümatını BSNews bildire.
Neşirniñ ekspertleri qayd etkeni kibi, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım yarımadasına kirgen gemi saipleri, kapitan ve eytler Ukraina Cinaiy Kodeksiniñ 332-1 maddesi boyunca cinayetni yapay ekenler. Bu madde «Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen territoriyasında vatandaşlarnıñ aq ve serbestliginiñ ve uquqiy rejiminiñ teminlevi aqqında» Ukraina Qanunınıñ qabul etilmesi vaqtında Cinaiy Kodeksine kirsetildi.
Evel belli olğanı kibi, saba, oktâbr 23-de, Keriç balıq limanında Blue Way türk tanker-gazovozı tura edi. Bu gemi Keriçke daa oktâbr 9-da kelgen eken. Bundan da ğayrı, işbu tanker Keriçke iyül 5-8 künleri kirgen edi.
2014 senesi oktâbr 20 künü Ukrainada Türkiye Elçisi Yonet Can Tezel ayttı ki, türk ticariy gemileri Türkiye ve işğal etilgen Keriç arasında yürmey eken.
Umumen alğanda ise, Qırım işğali vaqtından «Çetel işler Maydanı» ve BlackSeaNews çeşit memleketlerden 117 qanunnı bozğan gemini qayd ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Ukraina ADQ komandanı: Qırımdan tehnikanı aluv meselesi boyunca devlet rehberleri qarar berecek
Ukraina Silâlı quvetleriniñ Arbiy deñiz quvetleri komandanı İhor Voronçenko, Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqından soñ anda qalğan Ukrainanıñ arbiy tehnikası çalışqan vaziyette buluna ve Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ onı qaytarmaq teklifi boyunca qarar Ukrainanıñ rehberleri tarafından berilecek, dedi.
Yanvarniñ 11-nde «112 Ukraina» telekanalınıñ efirinde o: «Mesele devletniñ yuqarı arbiy-siyasiy rehberleri seviyesinde çezilecek. Lâkin, Kremlniñ kirli oyunlarında qoqla olmamaq içün biz bu meseleni yahşı etip ögrenmek kerekmiz», – dedi.
Voronçenko, İlhaqı vaqtında Qırımda 8 arbiy gemi bar edi. Olardan yalıñız bir gemi – «Olşanskıy» Büyük desant gemisi areket etmegen vaziyette edi. «Lutsk» korveti ise tamir etile edi. Böylelikle, Ukraina flotunıñ yaman vaziyeti aqqında beyanatlar kerçekke uymay.
«İnterfaks»nıñ bildirgenine köre, Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ komandanı yalıdaki qısımlar aqqında aytqanda: «Anda eki BMP (Piyade askerleriniñ arbiy maşinası – QA) batalyonı ve eki BTR (Zırhlı transportör – QA) batalyonını donatmaq içün yeterli olğan tehnika, … 7 artilleriya divizionı ve 4 minomöt batareyası qaldı», – dedi.
Ondan ğayrı, Voronçenko, Qırımnıñ ilhaqı esnasında avacılıq tehnikası devletniñ qıtadaki qısmına keçirildi, dep qayd etken soñ, Ukraina ilhaq etilgen Qırım territoriyasında qalğan tehnikası boyunca halqara mahkemelerge muracaat etti, dep hatırlattı.
Yanvarnıñ 11-nde, aqşam, Rusiye presidenti Vladimir Putin, Rusiyeniñ ilhaq etilgen Qırımdan Ukrainağa onıñ arbiy tehnikasını qaytarmağa azır olğanını bildirdi.
2017 senesiniñ dekabrinde sabıq Ukraina halq deputatı Andrey Sençenko, 2014 senesinde, Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaq etilmesi esnasında, yarımadadan silâlarnıñ çıqarılması ve arbiy hadimlerniñ qorantaları ile kursantlarnıñ evakuatsiya etilmesi aqqında muzakereler etkenini söylegen edi. Onıñ aytqanına köre, o, 3502 miqdarda arbiy tehnika ve silânıñ çıqarılmasını temin etti. Olarnıñ soñki qısmı 2014 senesi iyünniñ 16-sında yüklenip çıqarılğan edi.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Nïderland turğını Domïnïk Lesbïrel 16 jıl birge turğan küyewi ölgennen keyin, öziniñ ïtine turmısqa şıqpaq. Osı jerde ayta ketw kerek, Domïnïktiñ 16 jıl boyı küyewi retinde bolğan, onıñ mısığı edi dep xabarlaydı Mirror saytı.
Domïnïk mısığımen qalay tanısqandığın bılay aytıp berdi: «Men Grecïyada demalıp jatqan bolatınmın, men onı teñiz jağalawınan kezdestirdim. Trevïs köşede kezip jürgen mısıq bolatın. Sosın men onı tamaqtandırdım. Ol birte-birte mağan qattı üyrenisip ketti»,- dedi Lesbïrel.
Domïnïk Lesbïrel atalğan mısığımen 16 jıl birge turğan. Osı waqıt aralığında Nïderland turğını Trevïs attı mısığın öziniñ küyewi retinde sanağan. Jaqında süyikti mısığı ayaq astınan ölip qalğan.
Janwarlardı janınday jaqsı köretin äyel, endi öziniñ ïtine küyewge şığwdı oylastırıp otır. Estimegen elde köp degen osı şığar, sirä...
Derekközi:vesti.ru
Tegï: Älemde talay qızıq bar,
Kommentarïï


text:
Qırğızstan prezïdenti Almazbek Atambaev öziniñ avtorlıq "Swdbe nazlo" änin orındap, Jeli qoldanwşıların jawlap aldı. You Tubejelisine jüktelgen änniñ alğısözinde Atambaev bul änniñ oğan kez kelgen qïındıqtardı jeñwge kömekteskenin ayttı, - dep xabarlaydı tengrinews.kz.
Prezïdenttiñ baspasöz qızmetiniñ basşısı Almaz Üsenov Sputnik Qırğızstan tilşisine vïdeoda Almazbek Atambaevtıñ dawsı ekenin rastadı. "Ol änniñ sözi men änin özi jazdı, ändi gïtaranıñ süyemeldewimen özi orındadı. Bizdiñ bilwimizşe, bul vïdeojazba osıdan eki ay burın tüsirilgen", - dedi Üsenov.
Vïdeo rejïsser Melïs Wbwkeevtiñ "Provïncïalnıy roman" fïlminiñ üzindisinen quralğan.
Qırğızstan prezïdentiniñ änin älewmettik jeli qoldanwşıları tañdanıspen qabıl aldı. Mine, tıñdarmandardıñ osı änge aytqan pikirleri:
"Birewi oqımıstı, ekinşisi bïlep jatır, üşinşisi bolsa jazıp, än de aytıp jatır! Eger bul ändi rasında da bizdiñ Prezïdent orındasa, bul jaqsı än!" - dep jazdı Azat Täjïev.
"Prezïdent, men sizge ğaşıq bolıp qaldım!!! Qanday keremet än!!!" - dep jazdı qoldanwşı ZhanLyazzat Akhmetova.
"Oh. My. God. Bul nağız än. Eşqaşan da Almazdı osınday darındı dep oylamappın", - dep jazdı Sankt-Peterbwrgten Roman Nazmwtdïnov.
"Prezïdent Almazbek Atambaev köbinese özin qoğamğa aqın retinde körsetip jatır. Jaqsı aqın", - dep atap ötti Nurlan Äbdiqadırov.
"Bärekeldi, Almaz Şärşenulı! Sizdiñ äniñizdi tıñdağanda, köz aldıma basımnan ötken qïın sätter keldi... Sizdiki durıs emes dep nemese ändi durıs orındamadı dep aytatın sınşılar da tabıladı. Munıñ bäri körealmawşılıq. Biz bir-birimizdi sıylap, bir-birimizdiñ eñbegimizdi qurmettewimiz qajet. Ärbir adamnıñ jaqsı qırları boladı, biraq onı birewler köredi, al birewler körmegen sïyaqtı keyip tanıtadı. Sizge sättilik, ömir jasıñız uzaq bolsın!" - dep jazdı Bema Ramïlqızı.
Kommentarïï


text:
Herson vilâyetinde ilk qırımtatar sınıfı açıldı
Herson vilâyetiniñ Novoalekseyevka qasabasında sentâbrniñ 1-de esas Ukrainada ilk qırımtatar sınıfı açıldı.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ bildirgenine köre, Novoalekseyevkanıñ 1-inci nomeralı mektepte Bilgi kününe bağışlanğan tantanalı merasimlerni akimiyet, Qırımtatar Milliy Meclisi ve Türkiyedeki qırımtatar diasporasınıñ temsilcileri ziyaret etti.
«Memleket zor vaziyette, lâkin balalar içün er şey yapamız. Qırımtatar tilinde derslikler ketirdik, amma bu tek başlanğıçtır. Ukraina devletinde ana tilimizde laf ete bilemiz, bu büyük bir baht. Amma er daqqa vaqtınca işğal etilgen Qırımda olğanlarnı tüşünemiz. Qırımnı azat etsek, Kyivden degil, Bağçasaray, Aqmescitten kelecekmiz, bu balalar ise Qırımğa dostlarına kelecek», – dep qayd etti öz çıqışında Meclis reisi, Ukraina halq deputatı Refat Çubarov.
Çubarov Qurban bayramını da tebrikledi.
«Bizler, Ukraina prezidentiniñ Qırımdaki temsilciligi olaraq, vatanımız Qırımnı Ukrainağa qaytarmaq içün bütün ğayretini kösterecekmiz», – dep qayd etti Ukraina prezidentiniñ Qırımdaki daimiy temsilcisi İzet Gdanov.
Geniçesk rayon devlet memuriyetiniñ yolbaşçısı Aleksandr Vorobyevniñ qayd etkenine köre, talebelerniñ yarısından ziyadesi qırımtatarı olğan mektepte «milliy medeniyetler birleşe».
Yerli memuriyetniñ yolbaşçı muavini Gülnara Bekirova Qırım.Aqiqatqa izaat berip, Novoalekseyevkanıñ 1-inci nomeralı mektebinde talebelerniñ 60-70%-ı ve ocalarnıñ 50%-ı qırımtatar halqınıñ vekilleri ola.
Onıñ aytqanına köre, bu sene mektepte 81 talebe birinci sınıfqa kirdi. Olardan on ekisi qırımtatar sınıfında oquycaqtır.
Novoalekseyevkadaki 1 nomeralı mektep – esas Ukrainada qırımtatar tili ve edebiyatı fen olaraq ögrenilgen yekâne mekteptir.
Yerli meclisniñ malümatına köre, Herson vilâyetinde 10 biñden ziyade qırımtatarı yaşay. Ekseriyeti Geniçesk rayonında otura.


text:
Bügin QR Prezidenti Qazaqstan halqına arnalğan "Törtinşi önerkäsiptik revolyuciya jağdayındağı damudıñ jaña mümkindikteri" attı kezekti joldauın jariyaladı. Joldauda ädettegidey Qazaqstan ekonomikası, qarjı sektorın "qayta jañğırtu", äleumettik jağdaydı retteu, bilim, densaulıq salası, jemqorlıq mäseleleri tağı bir märte aytılıp, jauaptılarğa tapsırmalar berildi. Biılğı joldauda bizdiñ közimizge erekşe tüskeni Prezidenttiñ jemqorlıqqa qatıstı keltirgen statistikası boldı. YAğni soñğı üş jıl işinde Qazaqstanda jemqorlıq üşin 2,5 mıñnan astam adam sottalğan eken. Al bwl az ba, köp pe? Prezidenttiñ 2011 jıldan bergi joldaularında aytılğan jemqorlıqqa qatıstı derekterine şolu jasap kördik.
QR Prezidentiniñ 2011 jıldıñ 28 qañtarındağı "Bolaşaqtıñ irgesin birge qalaymız" attı joldauında "sıbaylas jemqorlıqpen bitispes küres jürip jatqanı" turalı aytıldı.
"Qazirgi tañda halıqaralıq sarapşılardıñ bağası boyınşa Qazaqstannıñ sıbaylas jemqorlıqqa qarsı zañnaması eñ tiimdilerdiñ biri dep tanılğan. Tek 2 jıldıñ işinde qılmıstıq jauapkerşilikke 40-tan astam respublikalıq deñgeydegi jetekşi, oblıstıq jäne qalalıq auqımdağı 250-den astam lauazımdı twlğalar tartıldı, olardıñ arasında 39 äkim men olardıñ orınbasarları bar", - degen mälimet keltirildi Prezident joldauında.
Memleket basşısı Qorşağan ortanı qorğau, densaulıq saqtau ministrleriniñ, statistika jönindegi agenttik törayımınıñ, tötenşe jağdaylar jäne qorğanıs vice-ministrleriniñ, «Qazaqstan temir jolı» kompaniyası basqarma törağasınıñ, «QazMwnayGaz», «Qazatomprom» kompaniyaları prezidentteriniñ üstinen qılmıstıq is qozğalıp, jauapkerşilikke tartılğanın mälimdedi.
"Üş jıldıñ işinde bizdiñ elimiz älemdik antikorrupciyalıq reytingtegi körsetkişin birden 45 satığa jaqsarttı. Osı indeks boyınşa biz bükil TMD-da üzdik poziciyada twrmız", - degen Prezident joldauında.
2012 jıldıñ 27 qañtarındağı "Äleumettik-ekonomikalıq jañğırtu - Qazaqstan damuınıñ bastı bağıtı" joldauında Prezident "jañğırtudıñ mañızdı mäseleleriniñ biri - sıbaylas jemqorlıqqa qarsı şeşuşi küres" ekenin atap ötti.
Sonday-aq, Joldauda osı bağıtta jürgizilgen is-äreketterden memlekettik apparatta jemqorlıq deñgeyi edäuir qısqartılğanı jäne bwl jöninde halıqaralıq sarapşılardıñ bağa bergeni turalı aytıldı.
Osılayşa, jemqorlıqpen küresudiñ jaña strategiyası äzirlenu kerektigi aytılıp, Ükimetke sıbaylas jemqorlıqqa qarsı kürdeli bağdarlamanı üş aydıñ işinde dayındauğa jäne wsınuğa tapsırma berildi.
Alayda tapsırma berilip, jemqorlıqpen küres jürgizilip kele jatqanmen, bwl mäsele Prezidenttiñ kelesi Joldauında da aytılmay qalğan joq. 2012 jıldıñ 14 jeltoqsanındağı "Qazaqstan-2050" Strategiyası - qalıptasqan memlekettiñ jaña sayasi bağıtı" attı joldauında Prezident "Memleket pen qoğam jemqorlıqqa qarsı küresetin bir küş boluğa tiis" ekenin eske saldı.
"Jemqorlıq – jay qwqıq bwzuşılıq emes. Ol memlekettiñ tiimdiligine degen senimdi setinetedi jäne wlttıq qauipsizdikke töngen tikeley qater bolıp sanaladı. Biz tüpki maqsatımız – jemqorlıqtı qwbılıs retinde joyu üşin jemqorlıqqa qarsı zañnamalardı jetildiru arqılı jemqorlıqpen küresti qattı küşeytuimiz kerek", - degen edi Prezident kezekti joldauında.
2014 jıldıñ 17 qañtarındağı "Qazaqstan jolı – 2050: Bir maqsat, bir müdde, bir bolaşaq" attı joldauında Prezident "asa mañızdı mindetterdiñ biri – sıbaylas jemqorlıqqa qarsı jaña strategiyanı qalıptastıru jäne iske asırudı jalğastıru" ekenin tağı bir märte atap ötti.
Al 2014 jılğı 11 qaraşaşadağı "Nwrlı jol – bolaşaqqa bastar jol" joldauı men 2015 jıldıñ 30 qaraşasındağı "Qazaqstan jaña jahandıq naqtı ahualda: ösim, reformalar, damu" attı joldauda jemqorlıq mäselesi söz bolğan joq. Esesine osı eki jılda Qazaqstanda eñ şulı jemqorlıq dauları bastaldı. Respublika tarihında ekinşi ret prem'er-ministr "jemqorlıqqa qatısı bar" degen ayıppen sotqa tartıldı. Bwdan bölek Pavlodar oblısınıñ bwrınğı äkimi men Tabiği monopoliyalardı retteu agenttiginiñ eks-törağası "jemqorlıq dauına" ilindi.
Prezident Nwrswltan Nazarbaev 2017 jılğı 31 qañtarındağı "Qazaqstannıñ üşinşi jañğıruı: jahandıq bäsekege qabilettilik" joldauında: "Biz eldegi sıbaylas jemqorlıq deñgeyin tömendetu bağıtında eleuli qadamdar jasadıq. Alayda, bastı nazar köbine sıbaylas jemqorlıqtıñ saldarlarımen küresuge audarılıp otır.
Sıbaylas jemqorlıqtıñ sebepteri men alğışarttarın anıqtap, olardı joyu jwmısın küşeytu qajet", - dep mälimdedi.
Al osı jılğı joldauda soñğı üş jılda "jemqorlıq dauımen" sottalğandar turalı naqtı mälimet keltirildi.
"Jemqorlıqtıñ aldın aluğa bağıttalğan küres jalğasa beredi. Köp jwmıs istelip jatır. Soñğı 3 jılda ğana joğarı lauazımdı şeneunikter men memlekettik kompaniyalardıñ basşıların qosa alğanda, jemqorlıq üşin 2,5 mıñnan astam adam sottaldı. Osı uaqıt işinde olardıñ 17 milliard teñge köleminde keltirgen zalalı öteldi", - dep mälimdedi Prezident öziniñ joldauında.
Mine, bwl Qazaqstannıñ 7 jıl işindegi "jemqorlıq dauınıñ" körsetkişi. Basqa statistikanı bılay qoyıp, Prezident joldauındağı derekterdi eskersek, 2009- 2011 jıl aralığında elimizde 300-ge juıq adam jemqorlıq isimen sottalsa, 2014-2017 jıldar aralığında sottalğandar sanı 2,5 mıñ adamnan asıp otır. Ärine eki uaqıt arasında bir jıl ayırmaşılıq bar. Biraq bayqağanımızday, 2011 jılmen salıstırğanda 2017 jıldı qosa alğanda soñğı üş jılda jemqorlıq deñgeyi 6-7 esege öskenin köremiz. YAğni jemqorlıqpen küres jwmıstarı küşeygen sayın oğan jol beretinder sanı da artıp bara jatqanday.


text:
1. Qoy jılında "Qapqaraşka" degen atpen tanımal bolğan qazaqstandıq änşi Nurjan Kermenbaev öziniñ süygenin kezdestirip, toy jasadı. Üylenw toyı 2015 jılı 26 nawrızda Jezqazğan qalasında - orındawşınıñ twğan jerinde ötti. Toyğa onıñ önerdegi äriptesteri Beybit Qorğan, Ernar Aydar, Aqılbek Jemeney jäne tağı basqa juldızdar qonaq boldı.
2. Superstar.kz jobasına qatısıp, xalıq arasında tanımal bolğan Äsem Jäketaeva mawsım ayında turmısqa şığıp, üylenw toyın ğaşıqtar mekeni sanalatın Francïya astanası Parïj qalasında atap ötti.
3. 25 qırküyekte tanımal telejürgizwşi Aşa Matay men Arman Qoñırbaevtıñ üylenw toyı Almatı qalasında dürkirep ötti. Toyda Aşanıñ kïgen köylegi köpşiliktiñ köñilinen şıqtı.
Eki jastıñ şañıraq köterw toyına twıstarı, dostarı, sonımen qatar qazaqstandıq tanımal tulğalar qatıstı. Toyğa kelgenderdiñ arasında Ayqın, Dïlnaz Axmadïeva, Älï Oqapov, Maqpal Ïsabekova jäne All Davay tobınıñ solïsteri bar. Ayta keteyik, toyda eki jasqa arnap reper MS Saylawbek än ayttı.
4. Bïıl «Melomen» tobınıñ änşisi Ğabït Äbildaev Şımkent qalasında ulan-asır üylenw toyın jasadı.
Toyğa barlıq qazaq estradasınıñ juldızdarı keldi. Ğabïttıñ twğan nağaşı ağaları Säken men Roman Mayğazïevter bastağan toyğa kelgen qonaqtardıñ işinde Meyrambek Bespaev, Kenjebek Janabilov, Rayım Wayıs, Möldir Äwelbekova, «Melomen» tobınıñ barlıq müşeleri jarlarımen, «Zaman» tobınıñ änşileri, Qurmaş Maqan boldı.
5. Dïnara Qırıqbaeva men Oljastıñ üylenw toyı öttiKöktem ayında uzatılıp, dürkiretip toyın ötkizgen Dïnara Qırıqbaeva şildeniñ 18-şı juldızında qazaq juldızdarın üylenw toyların ötkizdi.
Toyğa Madïna Sädwaqasova, Möldir Äwelbekova, «Melomen» tobı, Nurjan Kermenbaev, Säken Mayğazïev, Kental sındı köptegen änşiler qonaq bolıp qana qoymay, än salıp, toydıñ sänin keltirdi.
6. Däl osı jılı "Reketïr 2"fïlminiñ juldızı Dasten Şakirov otaw qurıp otbasılı atandı. Saltanattı is-şaranı akter Almatıdağı "Alataw" sanatorïyınıñ banket zalında ötkizdi.
Dastenniñ qalıñdığınıñ atı Botagöz. Ötken aptada qız uzatw toyı jasalğanı twralı aqparat tarağan .Al kelin tüsirw toyında jaqın twısqandarınan basqa Dastenniñ äriptesteri Maksïm Aqbarov, Äsel Sağatova, Jandos Aybasov, Asılxan Tölepov sındı ärtisterdiñ qatısqan.
8. 22 şilde küni Änşi Rïnat Malcagov süygen jarıñ tañdadı. Köpşilikke SuperStar KZ jobası arqılı tanıs bolğan änşi Rïnat Malcagov Mäşhür Jüsip meşitinde “Astana arwımen” nekesin qïdı
9. Bïıl şığıs änderimen körermenderdi jawlap alğan belgili änşi Şamsï şañıraq köterdi.
Toy keşe yağnï 16 qırküyek küni Almatı qalasında ötken. Şamsïdiñ jüregin jawlap alğan arwdıñ esimi Zwxra. Toy qonaqtarınıñ qatarında Nurlan Espanov, Serikbol sındı änşiler boldı.
10. Osı jılı belgili tanımal jwrnalïst, telejürgizwşi Asxat Sadırbay şañıraq köterdi. Keşe Almatı qalasında eki jastıñ üylenw toyı ötti. Jarınıñ esimi — Ayğanım.
Bul zañdı ekinşi nekesi. Alğaşqı otbasınan Müslim esimdi ulı bar. Büginde Müslim nağaşı atası men əjesiniñ tərbïesinde. Al əkesi Asxat Sadırday ulımen aralasıp, kömek körsetip turadı eken.
11. Belgili qazaqstandıq telejürgizwşi Alan Çerkasov otbasın qurdı. Alan ömirlik jubayı retinde FM tobınıñ änşi Anastasïya Kleşenkonı tañdadı.
Juldızdı juptar bağdarlamalıq tüsirilim barısında tanısqan. Tağam äzirleytin şowdıñ jürgizwşisi Alan, qonaqqa Anastasïyanı şaqırğan. Osılay bastalğan tanıstıqqa, attay 6 jıl bolıptı.
12. «Keşyu» tobında än salıp, talay jigittiñ armanına aynalğan Aydana toptan ketken soñ, turmısqa şıqtı. Aydananıñ tañdawı «Ïndïgo» jäne «FM» toptarınıñ prodyuseri Älişer Nurjanov boldı. Almatı qalasında ötken toy 22-nawrızda ötti.
13. Tağı bir «Keşyu» tobınıñ burınğı müşesi Möldir Äwelbekovanıñ üylenw toyı jeltoqsan ayında ötti.
Toy kïeli Taraz şaharında ötip, talay öner juldızdarıñıñ basın biriktirdi. Olardıñ işinde jaqında ğana şañıraq kötergen Asxat Sadırbay, änşi Meyrambek Bespaev, Rayım Wayıs, Merwert Müsräli, Janar Ayjanova, Uşqın Jamalbek jäne tağı da basqaları boldı.
Derekközi: reactor.inform.kz
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Sportşınıñ burınğı äyeli Elvïra eks-küyewi Särsekbaevtıñ öz ağasımen sottasıp jatqanına eki jıldan asqanın ayttı. “(…) Ol ajıraswğa kelisimimdi suradı, sol kezde biz jalğan türde ajırasamız dep kelistik, sebebi sot isteri üşin onıñ ökili ajırasqanımızdı qalaptı. Sol waqıtta men törtinşi balama jükti edim, bastapqıda bul oyın durıs körmegen edim. Biraq ol birneşe ret ötindi… Osılay jasasam oğan qoldaw bildiretinimdi ayttı. Bardıq ta ajırastıq. Ol meni tastap ketpeytinin ayttı. Biraq waqıt öte kele onıñ bir äyelmen köñil qosıp jürgenin bildim (Adel Makarçwk – red). Sosın ol januyasın tastap ketti. Kelip turdı. Aqşalay kömektesti. Eki ayda bir, üş ayda bir kelip turdı”, – dedi ol.
Sonımen qatar, ol Baqıt Särsekbaevpen nekede turğan kezderinde bir bölmeli eki päter satıp alğanın aytıp berdi. “Keyin ol öz ülesin berwimdi suradı. Biraq men buğan kelisim bermedim. Kelisim bersem, üş balammen dalada qalar edim”, – deydi boksşınıñ burınğı äyeli.
Onıñ aytwınşa, sportşı ağasımen sottasıp jatqanda ol mülkin öz atınan şığarıp tastadı. (…) Öz ülesin jazıp berwimdi suradı, sebebi oğan ülken somada qarajat kerek boldı. Üydi satqısı keldi. Oğan kelisim bermedim. Soñında meniñ atıma kölik satıp alındı. Nawrız ayında ol kelip turadı degen kelisimge keldik… Bul adammen ömir sürmeymiz dep şeştik. Daw da boldı, qol da köterdi. Barlığına dälelim bar. Barlığı boldı. Nawrız ayında ol bir bölmeli päterlerdiñ ülesin berip, balalarımmen bir bölmeli üyge şığarıp saldı. Ekewmiz ol mağan alïment tölemey, aqşalay kömektesip turadı degen awızşa kelisimge keldik”, – dedi äyel.
Alayda, onıñ aytwınşa, nawrız ayınan tamızğa deyin boksşı eşteñe tölemegen. “(…) Balalarımnıñ üş bölmeli päterge awısqanın qalaymın, 40 şarşı metr üyde turğanın qalamaymın. Oğan bir bölmeli päter men kölikti berwge dayınmın. Mağan kerek emes. Bastısı balalarım jaqsı jağdayda ömir sürsin. Ol buğan kelispedi. Meni sotqa berdi. Alayaqtıq jasadı dep awdandıq işki ister bölimine bardı. Onıñ aytwınşa, men onıñ üyine aldap barıp, qısqı döñgelekterin alıp ketippin. (…) Döñgelekterin qaytarwımdı talap etip jatır, al men balalarımdı balabaqşa men mektepke aparıp jürmin. Nemese 300 mıñ teñge köleminde şığının ötewim kerek eken. Sosın osı kölikti alğısı kelip, almatılıq sotqa arızdandı”, – dedi boksşınıñ burınğı äyeli. Onıñ aytwınşa, onıñ burınğı küyewi köliktiñ 50 payız qunın ötep alğısı keledi eken.
Eske salayıq, Beyjiñ olïmpïadasınıñ çempïonı Baqıt Särsekbaev öz bapkeri Kärim Maxmudovtan sot arqılı päterin tartıp alğan edi. Keyin sportşınıñ anası otbasılıq kïkiljiñderdi uyımdastırwın qoyuın suradı. Öz sport mansap jolında Baqıt Särsekbaev Azïya çempïonatın üş märte jeñip aldı, Azïya oyındarınıñ jeñimpazı atandı. Al 2008 jılı jazğı Olïmpïada oyındarında Qazaqstan qorjınına eki altın medaldiñ birin salıp bergen bolatın.
Derekközi: Nur.kz
Kommentarïï


text:
Qırım yaşlarını Rusiye toplulığına alıştırmağa isteyler
Qırım yaşları Rusiye toplulığına kerekli derecede qoşulmağan. Bu fikirni Qırım siyasetşınası, siyasiy munasebet regional institutınıñ prezidenti İvan Mezüho bildirdi.
«Qırımnıñ Rusiyege tarihiy qoşulmasından soñ çoq vaqıt keçmedi. Qırım ve Aqyar yaşlarınıñ Rusiye toplulığına alıştırılmasını tezleştirmege kerek olğanını tüşünem», – dey o.
Mezüho qayd etkeni kibi, yarımadanıñ faal gençlerine devlet yardımından ğayrı, yaşlar ile çalışmağa kerek: mektep talabelerinden yaş ocalarğace.
Onıñ sözlerine köre, Qırımda yaşağan gençler Rusiye aqqında çoqça bilmeli. «Yaşlarnıñ uquqiy savatlılığı seviyesini arttırmaq kerek», – dey ekspert.
Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay.


text:
Putin dekabr 1 künü Federal Meclis ögünde çıqışta bulunacaq
Dekabr 1, cumaaqşamı künü Rusiyede Vladimir Putinniñ Federal Meclis ögünde er yıllıq çıqışı olacaqtır. Rusiye prezidentiniñ resmiy sitesinde haber etilgeni kibi, merasim Moskvada Kreml sarayınıñ Büyük Georgiy salonında keçirilecek.
Putinniñ çıqışı «Rossiya» ve «Pervıy» telekanallarında, Rusiye cemiyet TV efirinde canlı yayında kösterilecek.
Jurnalistlerniñ merasimge qoşulmaları içün qayd etilmeleri endi yekünlendi, episi olıp yiberileceklerniñ cedveline kütleviy haber vastalarınıñ 616 vekili kirsetilgen, cedvelniñ tolusı Rusiye prezidentiniñ sitesinde yerleştirile.
2015 senesi dekabr ayında Rusiye prezidenti Vladimir Putin öz er yıllıq Federal Meclis ögündeki çıqışında Qırım tek bir cümlede añğan edi. O Qırımnıñ işğal etilmesini – memleketniñ inkişafında «nevbetteki sıñır» olaraq tanıtqan edi.


text:
Natriy gidroksid
Natriy gidroksid (oyıwshı natriy, kaustik), NaOH — ren'siz kristall zat. Suyıqlanıw t-rası 323°, qaynaw t-rası 1403°, tıg'ızlıg'ı 2,02 g/sm3. Suwda jaqsı yeriydi, eriw waqıtında issıllıq ajıratıp shig'aradı. Gigroskopik. Suwdag'ı eritpesı ku'shli isker. Suwsız NaOH 61,8° dan joqarıda kristallanadı. Hawadag'ı ig'aldı tartadı, sol sebepden jayılıp ketedi ha'm natriy karbonatqa aylanadı. N.g . natriy metallı ha'm natriy gidritdi yeritedi.
As tuzının' suwdag'ı yeritpesi (na-makob)dı elektroliz qılıp payda qılınadı. Jasama jipek, sabın ha'm b. Ximiyalıq zatlar islep shıg'arıladı, toqımashılıq ha'm b. sanaat tarmaqlarında isletiledi. Ko'pg'ana organik birikpeler, sharım ha'm qag'azlardı jemiredi. Terige tiyse ku'ydiredi. [1]


text:
Yaña ênergiya ütkärgeçläre häm yaña krizislar
Kön tärtibe 27
“Aylar buyı Misırğa bäyle Tiran häm Sanafir utrawlarınıñ Soğud Ğaräbstanına birelüe mäs’äläse söyläşelä. Utrawlarnıñ tapşırıluı – tüntäreleşçe Sisi tarafdarları arasında da xätta citdi bäxäslärgä säbäp buldı.
Şunısı qızıq: Könbatış dönyasında bu mäs’älädä hiçber mäqalä diyärlek yazılmağanı kebek Yaqın Könçığıştan da tawışın yañğıratuçı bulmadı.
Urta diñgez belän Yaqın Könçığış häm bu räweşle böten dönya östendä bik zur yoğıntısı bulaçaq Tiran häm Sanafir utrawlarınıñ Soğud Ğäräbstanına tapşırıluı mäs’äläsen citdi mäğnädä qarap uzarğa kiräk, çönki bu mäs’älä irtägä ênergiya bazarınıñ iñ köçle köndäşlek mäydanı bulaçağı mäğlüm.
Bu ike utraw Akaba qultığın Qızıl diñgezgä totaştıra. Sina yarım utrawı belän Tirannıñ arası 8 4,3 diñgez mili.
Uzğan atnada Misır İlbaşı Abdulfättah äl Sisineñ Soğud Ğäräbstanına birgän Tiran belän Sina yarım utrawınıñ arasındağı diñgez yulınıñ iseme – xalıqara literaturada “Misırnıñ êçke yulı” bularaq uza. Utrawlarnıñ Ğaräbstanğa tapşırıluı belän bergä bu status betkän buldı. Monnan soñ Qızıl diñgezgä kerü urını belän Akaba qultığınnan çığu urını yaña statusqa qawıştı. Häm yaña status Farsı qultığı buyındağı häm üzgärgän status belän bergä mänfäğätlärendä tiskäre yaqtan üzgäreş bulaçaq böten illärgä yaña problema tudıra.
Bernindi matdi qimmäte bulmağan, östendä ülän dä xätta üsmägän, astında ber gramm nindi dä bulsa yatma bulmağan şuşı ike utraw ni öçen Soğud Ğäräbstanına birelde soñ?
Misırnıñ utrawları Soğud Ğäräbstanına tapşırıluı belän bergä Farsı qultığına kerü urını monnan arı “xalıqara su yulı” buldı. Yäğni böten illärneñ köymäläre /Akaba qultığına irekle räweştä, berkemgä dä xisap birmiçä kerä ala. Bu räweşle Misırnıñ Farsı qultığına kerüendäge böten xakimiyäte tulısınça betä. Qultıqqa kerep çığular monnan arı kontrolsez bulaçaq.
Yaña statusnıñ İzrailgä biräçäk östenlekneñ berseneñ ênergiya ütkärgeçlärenä yaña al’ternativ yul açuı.
Bu räweşle Rusiyä häm Farsı qultığı illäreneñ Urta diñgez belän Törkiyä aşa salırğa planlaştırğan ênergiya liniyalarına zıyan kitereläçäk. Ênergiya êksportına bäyle bulğan Rusiyä iqtisadı da bik citdi tetränü yäşäyäçäk.
Böten dönyanı şuşı räweşle qızıqsındırğan bu satunıñ dönya matbuğatında yaqtırtılmawı añlaşılmaslıq wazğiyät tügel.
Soğud Ğäräbstanı, Berläşkän Gäräp Ämirlekläre häm Baxreyn kebek patşalıqlarda xakimiyätneñ media östendäge yoğıntısı häm köçe bäxäsläşelmäs.
Böten bu waqiğalar yäşängän çaqta “Äl Cäzirä” kanalınıñ xucası bulğan Qatar däwläte isä qamalış häm diplomatik krizis yäşi ide.
“Äl Cäzirä” Yaqın Könçığışta uynalğan uyınnarnı açıp salıp, ğaräp cämäğätçelegen uyandıra ide. Häm bu patşalıqlarnıñ berençe maqsatı, qızğanıç, şuşı telekompaniya buldı.
Amerika Quşma Ştatları Qatarğa milliardlarça dollarlıq qoral satqannan soñ bu ilneñ terrorçılıqqa yärdäm ütmäwen añladı. Bu waqiğa bik qızıq diplomatik taktika bularaq tarixqa uzdı.
Amerika Quşma Ştatları häm İzrailneñ Rusiyä ênergiya koridorına qarşı yaña koridor buldıru tırışularınıñ buluın isäplärgä mömkin. Bu tırışulardan soñ Rusiyäneñ Äsäd rejimına bäyle oçqıçnıñ bärep töşerelüenä sıltap, Süriyä hawa kiñlegen koaliśiya köçlärenä yabuın açıqlawı – yaña salqın diplomatiya dulqınına säbäp buldı.
Yasalma räweştä uylap çığarılğan Qatar krizisı Misırnıñ şuşı utrawlarnı Soğud Ğäräbstanına satuına iğtibarnı çitkä yünältep toru öçen barlıqqa kitereldeme ällä digän soraw da tua. Älbättä, monıñ öçen genä tügel. Şaqtıy säbäp buluı mäğlüm”
Ärdal Şimşäk


text:
EFEOĞLU GRANİT MERMER İMALATI
gemlik camii mermer kaplama, gemlik cnc mermer kesim işleri, gemlik su jeti kesim imalatı, gemlik mermer döşeme kaplama işleri, gemlik mermer imalatçıları, gemlik mutfak tezgahı mermer imalatçıları, gemlik granit mermer imalatçıları, gemlik mezar mermer imalatçıları, gemlik denizlik mermer imalatçıları, gemlik merdiven mermer imalatçıları, gemlik mermer imalatı satışı, gemlik çimstone mermer imalatı, gemlik banyo tezgahı mermer imalatı, gemlik zemin mermer döşeme işleri, gemlik mermerciler,
Mermer, granit, çimstone, doğaltaşlar ile traverten, mutfak ve banyo tezgahları, zemin döşemeleri, basamak kaplamaları, banyo yer döşemeleri, ıslak zemin döşemeleri, küvet kaplamaları, asansör kapı kaplamaları, çimstone mutfak tezgahları Merdiven - Denizlilk - Mutfak Tezgahı- Granit ve Mezar İşleri
- Görüntülenme sayısı: 681


text:
Ukrainlerniñ 60% Ukraina qırımtatar medeniyetini desteklemek kerek dep saya - sorav
Ukraina Haber siyaseti nazirligi tarafından taqdim etilgen «Ukrainada Qırım meselesi» soravınıñ netecesine köre, ukrainlerniñ 60% Ukraina qırımtatar medeniyetini desteklemek içün mahsus siyaset alıp barmalı dep saya. Sorav neticeleriniñ kopiyaları Qırım.Aqiqatqa da berildi.
Vesiqada: «Soraştırğanlarnıñ çoqusı qırımtatar sanatı ğayrıdan tiklenilgenini (68%), qırımtatar haber vastalarına yardım berilmesini (66%) ve ukrain tilinde qırımtatar yazıcılarnıñ eserleri neşir etilmesini istey (65%)», – açıqlanıla.
Ondan da ğayrı qayd etile ki, ukrainlerniñ 45% – Qırım işğali ve milliy mesüplikke köre başqalardan neticesinde eñ çoq qırımtatarlar zarar körgenini tüşüne.
Bundan evel haber etilgen edi, ukrainlerniñ 86% işğal olunğan Qırım Ukraina nezaterine qaytqanını istey.
Haber etilgeni kibi, Ukraina Haber siyaseti nazirliginiñ sımarışınen «Ukrainada Qırım meselesi» soravını InMind ögrenüv kompaniyası keçirdi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Jitomir vilâyetinde Qırım ve Donbasstan köçip kelgenlerni yerleştirmege devam eteler
Jitomir vilâyetinde sentâbr ayında 1029 köçip kelgenni qayd ettiler. Bunı sentâbr 20 künü Jitomir vilâyet memuriyetiniñ emek ve ealiniñ içtimaiy qoruv departamentiniñ müdiri Galina Korennaya bildirdi.
Umumen ise Jitomir vilâyetinde 4552 köçip kelgen insan buluna, olardan 4336 – Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinden, 216 – işğal etilgen Qırımdan keldi.
«Sentâbr ayında vilâyetke 1029 insan keldi. Jitomirde ealiniñ bu qısmı içün yaşayışnıñ zaruriy şaraitleri meydanğa ketirildi», – dey Galina Korennaya.
Jitomir vilâyetinde fevqulâde vaziyetler boyunca Ukraina Devlet hızmetiniñ malümatına köre, sentâbr ayında regiondan köçip kelgenlerniñ sayısından 307 insan çıqtı.


text:
Janbolattıñ Jazïrası instagram jelisindegi paraqşasına mına bir swretti jüktep qızıqtı sırımen bölisti. Änşi jalğız ulınıñ köñil jarastırğan qalıñdığımen äldeqaşan tanısıp alğan körinedi. Äri Astanağa barğan sayın kezdesip, aralasıp turadı eken. «Bir qupïyamdı aşqım kelip tur. Swrette menimen birge meniñ bolaşaq kelinim. Astanağa kelgen sayın kezdesip turamız. Sırğa salwğa barğanda Alla qalasa anıq swretin körsetemin. Ata-anası qanday kızmette, kimniñ qızı ekenin bilmeymin, suramadım. Ol men üşin mañızdı emes. Kelinim özime unadı. Barşañızğa ïnabattı, adal kelin tileymin. Qaşan üylenetinderi äli belgisiz»-dep jazğan. Endeşe biz de Qazbek köpke sozbay ata-anasın qwantsın dep tileymiz.
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
2016 jılı Egïpettegi qazaqstandıq twrïsterdiñ sanı 80-100 mıñğa jetedi dep boljanwda. Bul twralı Egïpettiñ twrïzm jönindegi keñesşisi Axmed Elgendï mälimdedi, dep xabarlaydı Ïnterfaks-Qazaqstan.
“Bïıl 2012-2014 jıldarmen salıstırğanda Egïpetke keletin twrïster sanı 50-60%-ğa artadı dep oylaymız” – dedi ol.
A.Elgendïdiñ sözinşe, memleketke keletin twrïsterdiñ sanın artırw maqsatında Egïpet pen Qazaqstannıñ ıntımaqtastığı ayasında äwe reysterin köbeytw josparlanıp otır.
“Jıl soñına deyin eki el arasındağı äwe reysteriniñ kölemin artırıp Şarm-el-Şeyxtan bölek qalalarğa äwe xabarlamaların qoswdı josparlap otırmız. Sonday-aq, Egïpet tarapı twrïsterdiñ qızığwşılığın arttırw üşin qazaqstandıq twrfïrmalarğa qoldaw körsetedi”, – dedi A.Elgendï.
Ayta keteyik, 20 mamırda Egïpettiñ twrïzm Äkimşiligi men qonaqüyler Assocïacïyası Almatığa resmï is-saparmen kelip, eki el arasında eki jaqtı memorandwmğa qol qoyılğan bolatın.
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Japonïyanıñ avtokölik şığaratın Nissan korporacïyası jaña Kicks kompaktili krossoverin satılımğa şığarmaq. Satılım Brazïlïyada 5-tamızda bastaw aladı. Sodan keyin Latın Amerïkasınıñ özge elderine jol tartadı. Jospar boyınşa älemniñ 80 eliniñ avtosalondarına usınw közdelgen.
Nissan Kicks — kompaktili SUV B-klasınıñ jaña nusqası. Krossover alğaş ret bïılğı köktemde tanıstırılğan bolatın. Modeldiñ gabarïttik ölşemderi: uzındığı — 4.295 m, eni — 1.76 m, bïiktigi — 1.59 m. Doñğalaq negizi — 2.61 m.
Derekköz: planet-today.ru
Tegï: Avtojañalıqtar,
Kommentarïï


text:
ŞIRINDI TAÑERTEÑ IŞW KEREK
Jemis freşin täwliktiñ birinşi böliginde qabıldağan durıs. Öytkeni tañerteñ adam ağzasında kömirswtekterge suranıs artadı. Al balğın şırındar bul mïneraldarğa bay. Şırındı tañğı astı işkennen keyin 30 mïnwttan keyin qabıldaw eñ durısı bolıp esepteledi.
Eger şırınğa deyin nemese onımen qatar tamaq işseñiz, onda asqazanıñız naşar qorıtatın boladı.
ŞIRINDI SMWZÏMEN NEMESE USAQ UNTAQTARIMEN BIRGE IŞIÑIZ
Şırındı smwzïmen işw öte paydalı. Öytkeni şırınnıñ smwzïında ağzağa paydalı kletkalar bar, ol qandağı qant mölşeriniñ öswin bäseñdetedi. Bul uzaq waqıt öziñdi aş sezinbewge mümkindik beredi
KEŞKILIK ŞIRINNAN BAS TARTIÑIZ
Eger Siz artıq samaqtan arılğıñız kelse, onda täwliktiñ ekinşi küninde şırındı paydalanwdan bas tartıñız. Keşkilik waqıtta şırındı paydalanw artıq salmaqqa alıp kelwi äbden mümkin.
Eşqaşanda endi ğana sığılğan şırınğa qant qospañız. Ol swsın quramındağı paydalı därwmenderge keri äserin tïgizedi. Sonımen birge dïetolog-mamandar şırınğa (mäselen, tomat şırını) tuz qospawğa keñes beredi.
Derekközi: hochu.ua
Tegï: As mäziri,
Kommentarïï


text:
Eldiñ eñsesin eñbek köteredi
Qazirgi ğılım men jaña tehnologiya jetilgen zamanda ekonomikalıq damu ruhani damudı basıp ozdı. Bügingi küni tek qana qoğamnıñ zattıq swranısın qanağattandıratın, jappay jaylı ömirdi nasihattaytın «damığan» elderdiñ sayasatı onıñ müşelerin bir-birimen baylanıstıratın adamgerşilik, meyirimdilik, qayırımdılıq, obal, sauap, qanağat, raqım, adaldıq, kişipeyildilik, eñbekqorlıq siyaqtı adamzattıq izgi qwndılıqtardı ayaqastı etude. Ruhani damuı kenjelegen qoğam aşközdikke wrınıp, azğındaytınına tarih kuä. Sondıqtan, qay kezeñde de adamzat igiligi men el damuın qamtamasız etetin eñbek tärbiesine köñil bölu kerek.
Jahandıq dağdarıs eşbir eldi tasada qaldırmaytındıqtan, älem elderiniñ küş biriktiruin uaqıt talap etude. Degenmen, ärbir el özinşe ärekettenbey, jahandanğan älemnen ortaq wstanım izdep, özgeden berekeli bastama kütse, onda wtılatını anıq. Ekonomikalıq täuelsizdigimizge de köleñke tüsirgisi kelmeytin Elbasımız «Äleumettik jañğırtudıñ jahandıq trendin» oylap, «Qazaqstannıñ äleumettik jañğırtıluı: Jalpığa Ortaq Eñbek Qoğamına qaray 20 qadam» attı bağdarlamasın wsınğanı belgili.
Kelmeske ketken keñestik kezeñnen qalğan twtınuşılıq piğıl qoğamda masıldıq psihologiya qalıptastırdı. Jahandıq dağdarıstıñ bastı sebebi de äleumettik masıldıq bolğanın ayta kelip, wlt köşbasşısı: «Jalpığa Ortaq Eñbek Qoğamı ideyası köz jetpeytin kökjiekte oylap tabılmağan. Bwl – praktikalıq, pragmatikalıq ideya. Ol mağan tipti etene jaqın, öytkeni, men qazaqstandıqtar jaqsı biletindey, özimniñ käsibi jolımdı «aq sausaqtar» sekildi kabinette de, parkette de emes, jwmısşı-metallurg bolıp bastadım», – dep «Jalpığa Ortaq Eñbek Qoğamı» attı sındarlı ideya wsındı.
Onda eñ birinşi twtınuşılıqqa beyimdelgen ideologiyamen, jappay masıldıqpen küresu üşin ärbir qazaqstandıqtıñ eselengen eñbegine, eñbek önimdiligi men eñbek qwndılığına basa män beru qajettiligi sarabdaldıqpen taldanğan. Demek, ärbir qoğam müşesi «eñbek etseñ erinbey, toyadı qarnıñ tilenbey» qağidatın tereñ tüsinip, adal eñbek etuge ärekettenu kerek.
Memleket basşısı sol bağdarlamada wlttıñ bäsekege qabilettiligin arttırıp, eldi wyıtatın mäselelerdi ayqındap, «Jalpığa Ortaq Eñbek Qoğamına» qaray qadam jasau arqılı ğalamdı jaylağan dağdarıstan qorğanuğa bolatının jan-jaqtı taldap tüsindirgen.
Eldiñ eñsesin köteretin igi bastamanıñ mañızın qoğamnıñ ärbir müşesi tüsinip, äleumettik jañğırtuğa şaması kelgenşe üles qossa, ol özi üşin de, elimiz üşin de tiimdi. Kim ne beredi dep jaltaqtağannan, ärkim qolınan keletin ispen aynalıssa, ömiri berekeli bolatını ayqın.
Älemdik örkeniettiñ barlıq qwndılıqtarı, mädeni baylıqtar adam eñbegimen jasalatındıqtan, äleumettik jañğırtu da önimdi eñbektiñ arqasında jüzege asadı. Bükil qoğam adal eñbekke bet bwrıp, tınımsız ärekettense, azamattardıñ twrmısı tüzelip, memlekettiñ damu deñgeyi artatını mälim. Mwnday igilikke bastaytın jol – masıldıqtan arılu.
Äleumettik jañğırtu bükil qoğamnıñ, ärbir qazaqstandıqtıñ ömirine şınayı oñ özgerister äkeluge bağıttalğan naqtı qadamdar jasaudı, sonı sezindiretin şeşimderdi talap etedi. Bwl jañğırtu qoğamnıñ ärbir müşesiniñ ömirin jaqsartuğa bağıttalğanın tereñ tüsinse, ärkim özi üşin qimıldaydı. Az jwmıs istep, köp tabıs tabu, jan qinamay baylıqqa batu sekildi aldamşı oylardan arılıp, igilikke jetudiñ oñtaylı joldarın oylastıratın uaqıt jetti. Sağım quğanday aldamşı elespen jürudiñ küni ötkenin, ärkim qolınan keletin ispen aynalısıp, qabiletine qaray eñbektense, ol nätijesiz bolmaytının qazirgi tañda är adamnıñ sanasına jetkizu öte mañızdı.
«Jalpığa ortaq Eñbek Qoğamınıñ» bağdarlamasında körsetilgendey, äleumettik jañğıru üşin qoğamdı industriyalıq-innovaciyalıq ekonomika jağdayındağı jaña ömirge dayındau, Qazaqstannıñ üdemeli ekonomikalıq damuı men keñ kölemdi igiliktermen qamtamasız etu jolındağı oñtaylı tepe-teñdik ornatu, qwqıq pen ädilettilik qağidattarına negizdelgen äleumettik qatınastardı bekitu, sonday-aq jeke sektor men käsibi birlestikterdiñ äriptestigin jolğa qoyatın äleumettik-eñbek qatınasınıñ tiimdi ülgisin qwru mañızdı.
Ol üşin jergilikti basqaru organdarı azamattardıñ äleumettik bastamaların jüzege asıratın öz mindetterin adal atqarıp, qoğamdı zamanğa beyimdeytin altın köpir bolğanı abzal. Sonday-aq, ğalamtor men aqparattıq tehnologiyanıñ mümkindikterin tiimdi paydalanıp, memleket pen halıqtıñ arasında tığız baylanıs ornauına mümkindik jasasa nwr üstine nwr. Sonda innovaciyalıq ekonomikanıñ bastı qozğauşı küşi orta taptıñ üzdiksiz ösuine, tıñ ideyalar men tiimdi jañalıqtar oylap tabatındardıñ damuına jan-jaqtı mümkindik tuıp, eñbek önimdiligi artadı.
Elbası jañğırtu ürdisiniñ tabıstı boluına qajetti qağidattardı da evolyuciyalıq (mümkindikterdi paydalana otırıp jüyeli damu), ortaq jauapkerşilik (memleket qana emes, jekemenşik qwrılımdar men jalpı qoğam), äriptestik qarım-qatınas (memlekettiñ, qoğamnıñ jäne jeke adam müddesiniñ tepe-teñdigi), ıntalandıru (azamattardıñ mümkindigi jetpeytin jağdayda ğana memleketten järdem alıp, qolınan keletin şaruanı özi atqaruı, memlekettiñ tabıstı eñbekti qoğamdıq ıntalandıruı), käsibilik (şeşim qabıldamay twra, egjey-tegjey esep jürgizip, ğılımi däleldengen älemdik täjiribeni oqıp-üyrenu) jeke-jeke taldap, mañızın tüsindirdi.
Josparlanğan jwmıs jüyeli jüzege asıp, naqtı ekonomikalıq tabıstar äkeletin jañğırtuğa, ol jañğırtu industriyalıq-innovaciyalıq damuğa negizdelse ğana jemisti bolatını Jalpıwlttıq twjırımdamada aytılğan, industriyalıq-innovaciyalıq damusız eşqanday jañğırtu bolmaytının qazir közi qaraqtı, köñili oyau adamnıñ bäri tüsinse kerek.
Halıqtıñ äl-auqatın jaqsartıp, eldi körkeytudiñ eñ töte jolı – totalitarlıq jüye qalıptastırğan jappay twtınuşılıq piğılmen jäne masıldıq sanamen küresu. Wlttıq ruhaniyat pen eldiñ ekonomikalıq twraqtı damuına negiz bolatın jalpıadamzattıq qwndılıq – eñbekti aldıñğı orınğa qoyıp, mazmwnın qayta jañğırtu memleket üşin mañızdı. Eñbek – eldiñ de, jeke adamnıñ da ösip-örkendeuiniñ kepili.
«Jalpığa Ortaq Eñbek Qoğamı» ideyası qoğamdı damıtatın eñbekke basa män berip, el igiligi men jeke bastıñ auqattı ömirin qamtamasız etetin qajırlılıqqa şaqıradı. Halıqtıñ äl-auqatı jaqsı bolsa, memlekettiñ de keleşegi kemel bolatını belgili.
Soñğı jıldarı eldegi öndiristerdiñ köptep aşıluı jwmıs orındarına degen swranıstı qanağattandırğanmen, keyde maman men jwmısşı tapşılığına qatıstı mäsele tuındap jatadı. Osı orayda Elbasınıñ: «Eger bizdiñ qabiletti wlt bolğımız keletindigi ras bolsa, bwl psihologiyadan arılu qajet! Jaña biliktilikti meñgeru jäne zauıtqa, öndiriske baru kerek. Qazaqstandıq jas bolsın, eresek bolsın bos otırıp, bärin sınay bermey jwmıs bar jerge, näpaqa tabatın jerge qaray wmtıluları kerek!» degen pikiri oyğa oraladı.
Jalpı, transwlttıq kompaniyalardıñ älemdik narıqtı meylinşe az uaqıtta barınşa keñinen jaulap aluğa jantalasa wmtıluı, jahandıq iri mädenietterdiñ wsaq mädenietterdi jwtıp qoyu qaupiniñ uaqıt ötken sayın artuı, ekonomikalıq täueldi elderdiñ öz tili men dilin, mädenieti men bolmısın saqtap qalu qabileti älsirep bara jatqan mına zamanda Qazaqstannıñ da jarqın bolaşaqqa tek ekonomikanı damıtumen ğana jetui mümkin emes ekenin tüsinip, ekonomikalıq damuğa küş beretin ruhani quattılıqtı arttıruğa ärbir qazaqstandıq üles qosuı mañızdı. Ol üşin qoğamnıñ eñbekşi küşiniñ sanasın jañğırtıp, qoğamdıq sananı özgertuge wmtılu kerek. Qoğamdıq sananı özgertu – qoğamdı özgertumen bara-bar, sondıqtan qoğamdıq sananı özgertuge ıqpal etetin qazaqtıñ wtımdı sözderin ornımen jwmsap, halıqqa tüsinikti äri jüyeli jetkizu mañızdı. Narıqtıq ekonomikağa beyimdelgen qoğamdıq qatınastardı retteu barısında eñbekke basımdıq beru jeke adam üşin de, qoğam üşin de tiimdi bolatının qarapayım halıqqa qarapayım tilmen tüsindiru qajet. Özine paydalı närse wğımdı sözben aytılsa, kez kelgen adam qwlaq türedi.
«Jalpığa ortaq eñbek qoğamın» qwrıp, köpşilikti özi üşin de, eli üşin de önimdi eñbekke jwmıldırıp, onıñ nätijesin bükil qoğamnıñ ortaq igiligine paydalanu üşin ötimdi oylardı jüyeli sözben jetkize aytudıñ mañızı zor. Öytkeni, qazirgi zamandağı bastı mäselelerdiñ biri – öz ideyalarıñdı tıñdauşılarğa oramdı tilmen jetkize bilu. Uaqıt swranısına layıq, zaman talabına say bolu üşin de qoğamğa qajetti osı biliktilikti ärkim öz boyında damıtıp, söylegende negizgi üş maqsattıñ orındaluın (tüsindiru, sezimin oyatu, tolqıtıp-tebirentu) qadağalau kerek.
Wlttıq qwndılıqtar men qoğamdıq özgeristerdi sabaqtastırıp, ürdisti üzbey, dästürdi bwzbay, tildi şwbarlamay, eñbekke ikemdi wrpaqtı tärbieleu üşin jüyeli sözdi ornımen qoldana bilu – uaqıt talabı. Aqıl-oy tärbiesiniñ bastau-bwlağı söz öneri älsirese, wlt ta älsireydi. SÖZ – qazaq üşin qwdiretti küş. Osı küşpen öskeleñ wrpaqtı ruhani bayıtıp, adal eñbek pen käsipkerlikke jwmıldıru – qay jağınan alğanda da tiimdi.
Söz salmağın wğınğan qazaq – tabiğatınan eñbeksüygiş halıq! Janı taza, nieti adal qazaq aram jolmen tabılğan nandı dastarqanına qoymağan, küdiktense, bötenniñ dastarqanınan däm tatpağan. Alla molınan nesibe berse, şükirlik etip, az berse, qanağat qılğan. «Eñbek etpegen işip-jemeydi» degen babalarımız aramtamaqtardı «jalqaudıñ janı – tätti» dep mısqıldasa, özgeniñ eñbegin paydalanatındardı «aramtamaq» dep bağalağan.
Dana halqımız «Eñbektiñ nanı – tätti» dep mañday termen, adal eñbekpen kelgen nesibeniñ berekeli bolatının meñzese, adal eñbektiñ raqatın «beynet tübi – zeynet» dep twjırımdağan. Sebebi aua-rayı san qwbılğan, tabiğatı är qilı – şöli men şöleyti, batpağı men tauı, ormanı men oypatı bar keñ dalanı ömiri men käsibine beyimdeu üşin babalarımız bel şeşpey eñbektengen. Demek, wlan-baytaq jerimizdi ata-babamız aq nayzanıñ wşımen, aq bilektiñ küşimen saqtağan. Aynalısqan käsibi mal bolğan soñ, onıñ qilı qiındıqtarına tözip, şöl daladan qwdıq qazıp, qısı-jazı eñbek etken. Dala qazağı üşin tört tülikti kütip-bağıp, mal basın arttıru, asıl twqımdıların köbeytu, kiiz üydiñ jasau-jabdığın äzirleu, al qala qazağı üşin qala soğu, diqanşılıq jasau, bau-baqşa salu t.b. sekildi eñbek türleri ata-babamızğa tañsıq bolmağanın tarihşı, arheologtarımız däleldep keledi. Tarih tolqınımen wrpaqtar auısqanımen, jasampaz halıq wltınıñ asıl qwndılıqtarın ardaqtap, keyingige qaldırıp otıratını – ömir zañdılığı.
Ärbir qoğam müşesi «Jalpığa ortaq Eñbek Qoğamı» ideyasınıñ tiimdiligin tüsinip, halqımızdıñ qanında bar eñbeksüygiştikti qayta jandandırsa, özine de, qoğamğa da paydalı bolmaq.
Halqınıñ qamın oylap, keyingige ölmes mwra qaldırğan qazaqtıñ älemdik deñgeydegi wlı aqını Abaydıñ:
«Senbe jwrtqa twrsa da qanşa maqtap,
Äure etedi işine qulıq saqtap,
Öziñe sen, öziñdi alıp şığar,
Aqılıñ men eñbegiñ eki jaqtap», – degen dana tağılımın öskeleñ wrpaq jadında saqtap, adal eñbekke beyimdelse, zamana köşinen qalmay, elimizdiñ abıroyın asqaqtata tüsetini anıq.
S.A.Duanaeva, f.ğ.k., QR DİAQM Din isteri komiteti Din mäseleleri jönindegi ğılımi-zertteu jäne taldau ortalığınıñ ğılımi hatşısı
Abai.kz


text:
«Çiygoznıñ işi» boyunca nevbetteki mahkeme toplaşuvı ötkerildi – Polozov
Noyabr 21, bazarertesi künü Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesinde «Çiygoznıñ işi» boyunca 43-cü mahkeme oturışı keçirildi. Toplaşuvda qabaatlayıcı tarafnıñ daa üç şaatı sorğudan keçti. Bunı rusiyeli advokat Nikolay Polozov Facebookta yerleştirilgen video-muracaatında bildire.
Advokatnıñ sözlerine köre, sorğudan birinci keçken – Nagornıy Yüriy Grigoryeviç – ortodoks kilseniñ cemaatına ait olğanını bildirdi. Ekinci şaat Kezlevde politsiya yolbaşçısınıñ muavini Pugaç İgor Vladimiroviç oldı. Üçünci soraştırılğan şaat – Pogorodniy degen biri, o Sudaq kazak cemiyetiniñ atamanı ola. İfade bergenlerniñ iç biri Ahtem Çiygoznı 26 fevral vaqiaları devamında körmedi, dep bildirdi Polozov.
Nevbetteki mahkeme toplaşuvı, advokatnıñ malümatına köre, 22 noyabrde saat 9:30 başlanacaq.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Russkoye Yedinstvo» («Rus Birligi») firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.