text:
Zekettîñ bereketî
Naurızbay qajı Tağanûlı
Orazağa qatıstı sûraqtar
Muslim.kz portalı
Bügîn Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarmasınıñ törağası Serîkbay qajı Oraz Almatı qalasında «İnterfaks-Qazaqstan» agenttîgînde qasiettî ramazan ayınıñ keluîne oray baspasöz mâslihatın ötkîzdî.
Baspasöz jiınına Bas müftidîñ bas keñesşîsî, şeyh Mûhammed-Hûseyn Alsabekov, QMDB Şariğat jâne pâtua bölîmînîñ meñgeruşîsî Sansızbay qajı Qûrbanûlı, QMDB-nıñ Almatı qalası boyınşa ökîl imamı Erkînbek qajı Şoqaevtar qatıstı.
Baspasöz mâslihatında bîrînşî söz alğan Bas müfti Serîkbay qajı Oraz:
«Sîzderdî küllî mûsılman qauımı asığa kütken qasiettî ramazan ayınıñ keluîmen şın jürekten qûttıqtaymın! Âr şañıraqqa şattıq pen baqıt, bîrlîk pen bereke tîleymîn! Ramazan – jaqsılıq ayı. Orazada ârbîr jaqsı amaldıñ sauabı eselenîp jazıladı. Hadis-şarifte aytılğanday, «adam balasınıñ barlıq igî îsterînîñ sauabı artadı. Ârbîr jaqsılıqqa on eseden jetî jüz esege deyîn sauap jazıladı». Osı rette otandastarımdı materialdıq kömekke mûqtaj jandarğa köñîl bölîp, qayırımdılıq îs-şaralarğa belsendî türde atsalısuğa şaqıramın. Kâsîpkerlerdî ramazannıñ qûrmetî üşîn azıq-tülîk, kökönîs pen tûrmıstıq zattarğa, jol-kölîk aqısına jeñîldîkter jasauğa ündeymîz. Qasiettî ayda qarausız qalğan qarttar men mügedekterge, jetîmder men köpbalalı otbasılarğa, nauqas adamdarğa barınşa qamqorlığımızdı körseteyîk, ardaqtı ağayın! Bîr adamdı quanışqa böleu – sadaqa. Qûdayı astar men sadaqalar auızaşar uaqıtında ûyımdastırılsa, toylar îşîmdîksîz ötkîzîlse, jamandıqtıñ bastauı bolğan araq-şaraptıñ satıluına barınşa jol berîlmese degen tîlegîmdî bîldîremîn», – dedî.
Şeyh Mûhammed-Hûseyn Alsabekov pen Sansızbay qajı Qûrbanûlı orazağa qatıstı keybîr mân berer mâselelerdî atap ötse, Almatı qalasınıñ bas imamı Erkînbek qajı Şoqaev qasiettî ayda şaĥarda atqarılar auqımdı îs-şaralar, qayırımdılıq aktsiyalar men igî jobalar jaylı jurnalisterdî habardar ettî.
Kezdesu soñında tîlşîler tarapınan qoyılğan sûraqtarğa Bas müfti jan-jaqtı jauap qattı.


c: text/html

text:
Leyhanıñ yañı bölügini qırımtatarlarnıñ ananeviy bayramı olğan Hıdırlezge bağışlaymız. Bu yıl o, mayıs beşke doğru kele.
Hıdırlez – bol bereket bayramıdır. Onı asırlar devamında tarladaki topraq işleri bitken ve mal yazlıq otlaqlarğa aydalğan soñ yapa ediler. Tarlada birinci başaqnıñ peyda olması, halq cıyınları ve şeñlikleriniñ başlanması içün simvolik bir signal edi.
Bayramnıñ adı onıñ peyda olması ile bağlı ve eki İslâm peyğamberi – Hıdır ve İlyasnıñ adlarından teşkil etile. Rivayetke köre, olar tamam Hıdırlez kününde bir-birinen qarşılaşa, yılnıñ qalğan qısmında ise bütün dünya boyunca insanlarğa yardım eteler.
Qalaqaynıñ bir yerden diger bir yerge ya da bayırdan aşağı tığırtılması, Hıdırlezniñ merkeziy adisesi ola
Bayramnıñ arfesinde ev bikeleri evni yahşı etip temizleyler. İnançlarğa köre, Hıdırlez kirli evlerge kelmey. Ondan ğayrı, ocaq saibeleri qalaqay – üstünde qırımtatar örnegi olğan ötmek çeşitini pişirmekni unutmamaq kerekler.
Bayram şeñlikleri bir qaç mahsus merasimden ibaret, faqat qalaqaynıñ bir yerden diger bir yerge ya da bayırdan aşağı tığırtılması, Hıdırlezniñ merkeziy adisesi ola. Ötmek yüzü ile töpege baqıp toqtasa – bereket bol olacaq, dep sayıla.
İlhaqından soñ qalaqay tığırtılmay: Mustafa Cemilevge Qırımğa kiriş yasaq etildi
Aqşam namazından soñ cemaatnıñ eñ ürmetli adamı ateşni tutaştıra, ve o zaman bayramnıñ eñ yüksek noqtası – ateş üstünden atlav başlana. Başta erkekler, soñ yigitler ve olardan soñ qadınlar ve qızlar ateş üstünde atlap keçeler. Sürgünlik vaqtında iç bir qırımtatar bayramı yapılmay edi – er bir körüşüv ayıpsız öldürilgenlerniñ matem kününe çevirile edi. Yalıñız Qırımğa qaytqan soñ, doqsanıncı yıllarnıñ başında halqta qadimiy ananesini ğayrıdan tiklemege imkânı peyda oldı.
Bayramnıñ ğayrıdan tiklenmesine yönetilgen nazik bir tecribe yalıñız yigirmi üç sene devam etip, Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqından soñ yekünlendi. Yarımadada endi qalaqay tığırtılmay – evelden bunı Mustafa Cemilev yapa edi, şimdi ise oña Qırımğa kiriş yasaq etildi.
Qırım Hanlığınıñ tarihı ve Qırım tarihınıñ meraq doğurğan saifeleri – Qırım.Aqiqatnıñ yañı bir leyhası olğan «Tuğra»da.
Tuğra – han muüri, qırımtatar devletçiliginiñ simvolı, Qırımnıñ zemaneviy problemalarını añlamaq içün özgün bir anahtardır.
Rejissör – Fatima Osmanova, operator ve montaj rejissörı – Eldar Halilov, ğayeniñ muellifi ve prodüser – Emine Ceppar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin, Rusiyeniñ topraqları «istilâ telükesine kirgen taqdirde» işğal etilgen Qırım «elimizde olğan bütün imkânlarnen faydalanaraq» qorçalanacaq, dep bildirdi. Bu aqta Putin Showtime telekanalınıñ efirinde amerikalı kinorejissör Olıver Stone’ge bergen intervyusında söz yürsetti.
Ayrıca Putin «Qırım bütünley Rusiyeniñ bir parçası olğan soñ bizim o territoriyağa nisbeten munasebetimiz tamamile deñişti», dep ilâve etti.
Putin Qırım Rusiye tarafından zapt etilgeni aqqında aytır eken, bu adise - Qırım sakinleriniñ öz teşebbüsinen yapılğanı aqqında ayttı. «Qırımnı Rusiyege biz qoşmadıq, onıñ Rusiyege qoşulmasına Qırım sakinleri qarar berdi». Putin aytqanına köre, Rusiye «insanlarnıñ saylâvğa kelmesi içün» uyğun şartlar azırladı, yarımadada «iç bir türlü cengâver areketler olmadı, anda kimse ateş açmadı, kimse kimseni öldürmedi»
Oliver Stone’niñ «Putinden alınğan intervyu» adlı vesiqalı tsikli bu künlerde Showtime kabel kanalında numayış etilecek.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ärdoğan: “Törkiyägä strategik urtaqlar yanıy”
İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan Törkiyägä yanawnıñ strategik urtaqlarınnan kilüen äytte
Şäxsi ber televideniye kanalında sorawlarğa cawap birüçe Ärdoğan, Törkiyä aldında torğan yanawlar häm risklar turında süz alıp barğan çaqta böten Könbatışnıñ yanaw proyekśiyası êçendä buluın belderde.
Könbatış illäreneñ “DEAŞ” terror oyışmasın sıltaw bularaq qullanuına basım yasawçı Ärdoğan bu illärneñ “DEAŞ” sıltawı belän “PKK/PYD-YPG” separatist terror oyışmasın yaqlap, Törkiyägä qarşı uyın kärte bularaq qullanuların añlattı.
Ärdoğan “DEAŞ”qa qarşı güyä köräş iseme astında Amerika Quşma Ştatlarınıñ Süriyäneñ tön’yağına 5 meñ yök maşinası häm 2 meñ yök oçqıçı belän qoral cibärüen häm töbäktä AQŞnıñ 20gä yaqın bazası buluın äytte.
Törkiyä Amerika Quşma Ştatları belän NATOda berlektäş buluına qaramastan Törkiyäneñ AQŞtan qoral ala almawına iğ’tibarnı yünältüçe Ärdoğan: "Ämma şuşı terror oyışmasına Amerika Quşma Ştatları, koaliśiya köçläre buşlay qoral birä ala. Dimäk, yanaw qaydan kilä? Strategik urtaqlardan kilä”, - dip assızıqladı.
Amerika Quşma Ştatlarınıñ êlekke İlbaşı Barak Obamağa bergä terrorçılıq belän köräşergä täq’dim itülären belderüçe Ärdoğan fäqät Amerika Quşma Ştatlarınıñ gel iğ’tibarnı çitkä yünältü taktikasın başqaruın, axır çiktä Törkiyäneñ dä terrorçılıq belän köräşne üzeneñ başqarırğa mäcbür buluın äytte.
Ärdoğan Afrin belän bergä Süriyäneñ qayber tön’yaq töbäklären terrorçılardan çistartuların belderde.
Êşneñ älegä betmäwen, teläkläreneñ afrinlelärneñ öylärenä urnaşuı buluın belderüçe Ärdoğan: "Cärablus häm tiräsendä andağı keşelärneñ niçek kilep urnaşqanı kebek şuşındıy uq şatlıqnı Afrin xalqına da yäşätergä telibez. Bezdä lagerlarda bulğannar kire qayta başladı. Bezdä 3 million yarım Süriyäle bar. Bolar arasında “Färat qalqanı” xäräkäte ütkärelgän töbäk keşeläre bulğanı kebek Afrin, İdlib, Xäleb keşeläre dä bar”, - dip äytte.
Ärdoğan, Süriyädä çişeleş êzlänüendä Jeneva cıyılışlarınnan näticä çıqmawın belderep, näticägä yünälgän êşçänlekne Törkiyä, Rusiyä häm İran bergä alıp baraçağın assızıqlap äytep uzdı.


text:
Home » Elyazmalar , İsmail Otar , Nadir Kitaplar » İsmail Otar'ın "Cenk yılları" memuarlarından bir nümüne
İsmail Otar'ın "Cenk yılları" memuarlarından bir nümüne
By Tahir Kerim Şubat 22, 2017
Qırımtatar halqının azatlığı oğrunda büyük rol oynağan merhum İsmail Otarın qızı Belge hanım tarafından mana hediye etilgen bu "Cenk yılları" denilgen memuarından bir elyazma parçasını soydaşlarımız ile paylaşmağa büyük şeref duyam. Belli ki, İsmail Otarnın yıllarca şahsiy kütüphanesi içün kirağa tutqan apartmanlar bar edi. Bu yerde qırımtatar ziyalılarımıznın çeşitli elyazma ve matbu kitapları ile eski ve zemane gazetalar, mecmualar saqlana edi. Yazıqlar olsun İ. Otarnın vefatından bütün bu kitaplar ya devlet ya şahsiy arşivlere köçürildi. Mezkür kütüphanesinin katalogunı tizgen kişiler de bar. Her halde bunların yapqan çalışmalarında merhumnın elinde ne qadar kitap olğanını tasavvur etmek mümkün. Her halde elimizde olğan şeylerini haman elektronik şeklinde dünyağa tanıtmağa tırışıp, bahs etilgen eserini oqumağa sizge de teklif etem. "Cenk Yılları" Memuarları 3 bölüm. Parça.


text:
Bul jolı ol Jarqınay Xanayımnıñ änin odan asırıp orındağan adamğa 100 mıñ teñge bermek.
«#Jarqınaydanasırıpayt attı konkwrs jarïyalaymın. Osı ändi orındağan öz nusqalarıñızdı joldañızdar da, 100000 teñge sıyaqı utıp alıñız! Oğan qosa Jarqınay ekewimizben birge keşki as işwge mümkindik alasızdar. Konkwrs nätïjesin 10 künnen keyin jarïyalaymın», - dep jazdı B.Esentaeva älewmettik jelide.
Ayta keteyik, birer kün burın prodyuser Jarqınay Xanayımnıñ beynebayanın tanıstırğan bolatın.
Derekközi: Qazaqparat
Tegï: Mwzıka,
Kommentarïï


text:
Milliy müzeyimizge qıymetli eksponatlar berildi
Bizim Qırımtatar sanat müzeyi içün er bir yañı eksponat - milliy variyetimizniñ degerli bir parçaçığıdır. Bunıñ içün müzeyimizge bir-de-bir şeyni bağışlağan semetdeşlerimizge çoqtan-çoq minnetdarmız.
Aqmescitte yaşağan şaire Alyana Osmanova bu künlerde müzeyimizge eki qıymetli şey bağışladı. Birincisi - tüş tabiridir. Qırımtatar tilinde, amma arap urufatında çıqqan bu kitapçıqnıñ saifeleri ipransa da, böyle neşir müzeyimizniñ ayrıca diqqatqa lâyıq eksponatlarından birisine çevirilecegine eminim. Ekinci bahşış ise - eski degirmendir. Bu eki şey Alyana hanımğa rametli anası, Büyük Muskomiyalı Zera İbraimden qalğan. O, eski zamanlarda Aqyar tarafında belli Mırza Ametniñ sülâlesinden ola.
Ürmetli Alyana hanımğa müzeyge yapqan bahşışları içün teşekkür bildirip, eyilikleri Alladan qaytmasını tileymiz.
Ayşe MEMETOVA,
Qırımtatar sanat müzeyiniñ hadimi
Yañı Dünya gazetasından alınğan:


text:
Aralas jekpe-jek şeberi, tanımal qazaqstandıq sportşı Qwat Xamïtov Hit TV arnasına bergen suxbatında atışwlı änşi Töreğalï Töreäliniñ saxnadağı ädepsiz qılığın jaqtırmay, sınap tastadı, dep xabarlaydı NUR.KZ.
Sportşı bul jağday Qazaqstanda emes, şetelde orın alsa, Töreğalïdiñ «äkesin tanıtatının» aytadı.
«Qazaq – birewdi tüzeytin, tärtipke bağınbaytın xalıq emes, keşirimdi, momın xalıq. Sondıqtan, munday sätte adam özi oylanwı qajet. Özi de qarapayım xalıqtan şıqqannan keyin sol xalıqpen birge bolw kerek, osınday jağday arqılı özin tüzew kerek.
Eger şetelde, basqa xalıqtıñ arasında jürsem, bilektiñ küşimen şeşwge bolatın edi. Biraq Qazaqstanda turğannan keyin, öz qazağıma küş körsete almaymın», – dedi Xamïtov suxbatında.
Eske salayıq, «Ulı dala balası» bıltır jeltoqsan ayında Pavlodardağı koncerti kezinde el aldında özin renjitken qarïyağa döreki söylep, kezekti ret «minezin» körsetken bolatın.
Budan soñ birqatar otandıq radïolar onıñ änderin éfïrden alıp tastadı.
Al Pavlodar oblısınıñ äkimdigi budan keyin Töreğalï Töreälini koncertterge şaqırmaytının resmï mälimdegen edi.
Budan keyin «äygili» änşiniñ töñiregindegi daw basılmadı. Onıñ äkesi Töreäli şwlı oqïğalardan keyin män-jaydı anıqtawğa kelgen 31 arna tilşilerin balağattap, qwıp jibergen.
Ol azday, Töreäli mırzanıñ jwrnalïst Zarïna Müsilimdi «atıp öltiremin» dep qorqıtqanı belgili boldı.


text:
Mart ya da saban ayı - seneniñ üçünci ayı olıp 31 künden ibaret. Qadimiy Romada bu ay adını Roma cenk tañrısı "Martius"tan alğan. Bu aynıñ cenkke başlamaq içün yahşı bir ay olğanına inana ediler. Yanvar ve fevral ayları cenk içün uyğun olmağanı içün mart ayı Roma taqviminiñ ilk ayı edi.
yanvar (qara qış ayı) •
fevral (kiçik ay) •
mart (saban ayı) •
aprel (çiçek ayı) •
mayıs (quralay) •
iyün (kiraz ayı, ilk yaz ayı)
iyül (oraq ayı) • avgust (arman ayı) • sentâbr (ceviz ayı, ilk küz ayı) • oktâbr (ekin ayı, orta küz ayı) • noyabr (boş ay) • dekabr (aralıq ayı, ilk qış ayı)


text:
Vikipediya:İmlâ/Türkiyede yaşağanlar içün
Münderice
- 1 Qırımtatar elifbesi
- 2 Q ve K arifleri
- 3 Ğ ve G arifleri
- 4 Ñ arfi
- 5 İzaat
- 6 I ve İ arifleri
- 7 Ö ve Ü arifleri
- 8 Â işareti
- 9 dudaq aenki: I, İ vs U, Ü
- 10 Söz başında B vs V , K vs G, T vs D
- 11 Çeşit-türlü qaideler
- 12 Qoşma ve ayrı yazılışı
Qırımtatar elifbesi[kodunı deñiştir]
- Zemaneviy Qırımtatar latin elifbesi 31 ariften ibarettir. Şu elifbede Türk ariflerinden ğayrı daa eki arif bar: Ñ ve Q.
- Qırımtatar elifbesinde W ve X arifleri yoqtır.
- Qırımtatar imlâsında  işareti qullanıla, Î ve Û işaretleri ise qullanılmay.
Q ve K arifleri[kodunı deñiştir]
Q arfi[kodunı deñiştir]
Q arfini qa, qı, qo, qu, aq, ıq, oq, uq birikmelerinde yazamız.
K arfi[kodunı deñiştir]
K arfini ke, ki, kö, kü, ek, ik, ök, ük birikmelerinde yazamız.
İstisnalar[kodunı deñiştir]
- Arap tilinden alınma sözlerniñ bazılarında qi ve iq birikmeleri rastkele:
- kâ birikmesinen sözler:
- Rus ve Avropa tillerinden alınma sözlerde q degil de, k yazıla:
H vs Q[kodunı deñiştir]
Edebiy tilde H yerine Q yazmaymız! Şu h > q keçmesi tek çöl şivesinde bar, edebiy tilde ise iç de yoq.
Ğ ve G arifleri[kodunı deñiştir]
Ğ arfi[kodunı deñiştir]
Ğ arfini ğa, ğı, ğu, ağ, ığ, uğ birikmelerinde yazamız.
G arfi[kodunı deñiştir]
G arfini ge, gi, gö, gü, eg, ig, ög, üg birikmelerinde yazamız.
İstisnalar[kodunı deñiştir]
Rus ve Avropa tillerinden alınma sözlerde ga birikmesi rastkele:
Ñ arfi[kodunı deñiştir]
Ñ ile affiksler[kodunı deñiştir]
Ñ arfini böyle affikslerde yazamız:
-nıñ / -niñ,
-ñ / -ıñ / -iñ / -uñ / -üñ,
-ñız / -ñiz / -ıñız / -iñiz / -uñız / -üñiz,
-sıñ / -siñ,
-sıñız / -siñiz
DİQQAT, BUNI QARIŞTIRMAÑIZ!
- sen yazasıñ, sen kelirsiñ, AMMA o yazsın, o kelsin
- seniñ tiliñe, seniñ başıña, AMMA onıñ tiline, onıñ başına
Ñ-siz affiksler[kodunı deñiştir]
-nı / -ni ve -nen affikslerinde Ñ yazmaymız
Sözler tamırındaki Ñ arfi[kodunı deñiştir]
Bir çoq söz tamırında da Ñ arfi bar. Episilerni mında yazmağa imkânı yoq, amma mına olardan eñ sıq rastkelgen sözler:
maña, saña, buña, oña, añlamaq, biñ, deñişmek, deñiz, diñlemek, eñ, göñül, keñ, oñaytlı, şeñ, sıñır, soñ, tañ, teñ, yañğıramaq, yañı, yañlış
İzaat[kodunı deñiştir]
Yuqarıdaki qaideler osmanlı-arap ya da kiril urufatını bilgenler içün pek qolaydır. İşte:
I ve İ arifleri[kodunı deñiştir]
I ve İ arifleri tamam türkçe kibi yazamız. İ yerine I-nı yazmaq mümkün degil!
Bunıñnen beraber qayd etmek kerek ki, qırımtatar İ ve türk İ biraz başqaca telâffuz etile. Qırımtatar İ türk İ-den farqlı olaraq I-ğa yaqınca telâffuz etemiz.
Ö ve Ü arifleri[kodunı deñiştir]
Qırımtatarca Ö ve Ü ariflerini de tamam türk tilinde kibi yazmaq kerektir.
işareti[kodunı deñiştir]
Şu  işareti aqqında eki şey qayd etmek kerek.
- Birincisi – qırımtatar imlâsında  işareti uzunlığını degil de, tek tutuq sesler inceligini ifade ete.
- Ekincisi – qırımtatar imlâsında  yerine A-nı yazmaq mümkün degil.
dudaq aenki: I, İ vs U, Ü[kodunı deñiştir]
3-nci, 4-nci, 5-nci, ... ecada[kodunı deñiştir]
Dudaq aenki söz başında olğan tek EKİ eca iş köre. Aşağıda yazılğan istisnalarnı esapqa almayıp, söz başından üçünci, dörtünci, beşinci, ... ecalarda tek I ve İ arifleri yazıla.
İstisnalar[kodunı deñiştir]
- -uv, -üv yalğamaları sözniñ er bir ecasında tek u, ü ariflerinen yazıla. Meselâ: tüşünüv, tüşündirüv, oqutuvnıñ, toplaşuv, ayıruv, becerüvim.
- qoşma sözlerdeki tamırlarnıñ er biri bu qaidege ayrı-ayrı tabi olur. Meselâ: açközlük (aç + közlük), yalıboylu (yalı + boylu); yalıboylusı.
- arapçadan alınma sözler bu qaidege tabi degil. Meselâ: teşekkür, teessüf, tebessüm.
2-nci eca[kodunı deñiştir]
Ekinci ecada I, İ şöyle affikslerde yazıla:[kodunı deñiştir]
- -nıñ, -niñ
- -nı, -ni
- -ım, -im (MENİM degil de, MEN manasında)
- -mız, -miz (BİZİM degil de, BİZ manasında)
- -sıñ, -siñ
- -dır, -dir, -tır, -tir
- -dı, -di, -tı, -ti
- -ıp, -ip
- -çıq, -çik
- -mı, -mi
Başqa affikslerde ve sözniñ tamırında ekinci ecada U, Ü yazıla:[kodunı deñiştir]
Daimiy kelecek (Şimdiki-kelecek) zaman fiilleri[kodunı deñiştir]
Ekseriyetle -r, -ar/-ır, -er/-ir yalğamaları qoşuluvınen yapıla, bir ecalı tamır-negizlerde sozuq ses dudaqlanğan olsa da. Meselâ: uçar, körer, öler. -ur yalğamasınen tek bir söz yazıla:
Söz başında B vs V , K vs G, T vs D[kodunı deñiştir]
Em edebiy tilde, em de çöl şivesinde türk tilinden farqlı olaraq tamır türkiy sözlerinde söz başında b, k, t aytıla ve yazıla.
İstisnalar[kodunı deñiştir]
Yuqarıdaki qaideden bir qaç istisna bar:
Çeşit-türlü qaideler[kodunı deñiştir]
İlk ecada MU- ve MÜ- birikmeleri[kodunı deñiştir]
Türk imlâsından farqlı olaraq arap tilinden keçme sıfatfiiller ald yalğaması olğan ötreli mimniñ ötresi (u, ü) tañlay çekimine tabiy tutulır, şöyleki:
- ekinci sozuq sesi qalın (a, ı, o, u) ise mu- yazılır,
- ekinci sozuq sesi ince (e, i, ö, ü) ise mü- yazılır.
Arap sıfatlarınıñ soñunda -İY birikmesi[kodunı deñiştir]
Arapça nispiy sıfatlarnıñ soñunda kelgen uzun [i] –iy şeklinde yazılır.
Qırımtatar imlâsında î işareti yoqtır!
Ğarbiy tillerinden alınma sözlerde -İYA birikmesi[kodunı deñiştir]
Zemaneviy qırımtatar tilinde türk -ya yerine -iya yazamız, -syon yerine -tsiya ya da -siya
Söz soñunda C, V ve NK[kodunı deñiştir]
- Soñunda c bulunğan arapça-farsça sözler türk tilinden farqlı olaraq ç ile yazılmazlar.
- Fars tilinden alınma sözler soñundaki nk birikmesi sozuqnen başlanğan yalğama arttırğanda nk > ng dönüşimi olmaz.
- Ğarbiy halqlar tillerinden alınma sözler soñunda kelgen v söylevde f kibi eşitilse de aslında olğanı kibi yazılır.
Qoşma ve ayrı yazılışı[kodunı deñiştir]
-mı / -mi affiksi[kodunı deñiştir]
Türkçeden farqlı olaraq -mı / -mi affiksini sözge qoşıp yazamız.
bir, ep, er, iç sözlerinen birikmeler[kodunı deñiştir]
Türk tilinden farqlı olaraq bir, ep, er, iç sözlerinen birikmeler ayrı-ayrı yazıla.
çift sözler[kodunı deñiştir]
Türk tilinden farqlı olaraq çift sözler defis vastasınen yazıla.


text:
McDonald's meyramxanası Astanada 8 nawrız küni aşıladı. Meyramxana ğïmaratı Qabanbay batır, 26 dañğılında ornalasqan.
McDonald's kompanïyasınıñ mälimetinşe, meyramxana awmağı − 863 şarşı metr. Meyramxanada 206 orın bar. Käsiporında 200-den asa jumıs ornı aşıladı. Buğan deyin Astana äkimdigi McDonald's-tiñ ekinşi meyramxanası Bögenbay batır, 49 dañğılında ornalasatının xabarlağan edi.
Eske salayıq, McDonald's meyramxanalarınıñ Qazaqstanda aşılatını jaylı 2014 jıldıñ qaraşasında belgili bolğan edi. Onıñ qazaqstandıq françayzïi Qayrat Boranbaev boladı delingen bolatın.
massaget.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
İyül 14-te aqşam frenk Nitstsa şeerinde yüz bergen terakt neticesinde bir Ukraina vatandaşı elâk oldı, daa biri yaralandı. Bu aqta Ukraina tışqı işler naziri Pavel Klimkin Twitterde yazdı.
«Teren taziyeler bildirem. Konsullıq hadimlerimiz gece-kündüz frenk ükümetinen çalışa», – dep qayd etti ukrain naziri.
«Nitstsada ücümden şaşıp qaldım. Dualarım qurbanlarnen. Biz Frenkistan halqınen berabermiz. Bu deşetlidir – bir künde milliy bayramnen hayırlamaq ve taziye bildirmek», – dep ayttı ukrain tışqı siyaset müessisesiniñ yolbaşçısı öz beyanatlarında.
Nitstsada Bastiliyanı alma künü qayd etilgen vaqıtta yüz bergen terakt neticesinde 84 insan elâk oldı, daa tahminen 100 kişi yaraladı.


text:
Poloniya Tış işleri nazirligi Keriç boğazı üstünden köpürniñ qurulmasını halqara uquqnıñ qaba bir bozuluvı saya. Bu hususta Varşavanıñ tış işleri muessisesi tarafından yapılğan beyanatta aytıla.
Beyanatta: «Rusiye tarafından, Ukrainadan izin almadan ve BMT Baş Assambleyasınıñ qararlarına rağmen köpürniñ qurulması – halqara uquq printsipleriniñ nevbetteki qaba bozuluvıdır», – denile.
Poloniya TİNinde, Rusiyeniñ areketleri, «Rusiye memuriyetiniñ, Ukraina ile çatışmanıñ barışıqlı yolnen çezilmesine ıntılğanları aqqında defalarca aytqanlarına zıt keleler», dep sayalar.
Varşavanıñ TİNinde: «Biz Rusiye tarafını Ukrainanıñ topraq bütünligi ve mustaqilliginiñ bozulmasını devam etmekten vazgeçmege davet etemiz», – dep ilâve ettiler ve, BMT Baş Assambleyasınıñ qararlarına binaen, dünya toplulığı Qırımdaki «mustaqillik referendumı»nı qanunsız tanıdı ve böylelikle Ukrainanıñ suvereniteti, mustaqilligi ve topraq bütünligine qol tutqanını ifade etti, dep hatırlattılar.
Keriç boğazı üstünden qurulğan köpürniñ avtoyol qısmı yengil avtomobillerniñ yürüşi içün mayıs 16-da açıldı.
Rusiye ukümeti qurulmaqta olğan Keriç köpründe naqliyat havfsızlığınıñ temin etilmesi ile bağlı işlerniñ yapılması boyunca devlet kontraktınıñ muddetini 2019 senesi dekabr 1-ge qadar uzattı.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda Keriç köprüniñ qanunsız qurulması, Kremlniñ halqara uquqqa itibar etmegeniniñ nevbetteki şaatlığıdır, dedi.
Avropa Birligi ve AQŞ Rusiye territoriyası ile ilhaq etilgen Qırım arasında Keriç köprüniñ qısmen açılmasını sert bir şekilde tenqit etti.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Keriç boğazından keçit qurmaq niyeti aqqında Qırımnıñ işğalinden aman soñra, 2014 senesiniñ martında ilân etti. Köpür 2018 senesine qadar qurulacaq ve 2019 senesiniñ yazında işletüv içün açılacaq, dep vade etildi. Ukraina tarafı Rusiye ile köpürniñ qurulması aqqında añlaşmadan 2014 senesinde – Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ çıqtı.


text:
Rusiye mudafaa naziri Sergey Şoygu Donetsk civarında tüşken «Boeing» içün mesülietni Ukraina reberliine yükledi.
Şoygu Malayziya mudafaa naziri ile körüşip, Ukraina kendi problemlerini «küç qullanmayıp» çezse edi, facia da olmaz edi, dep ayttı, haber ete Azatlıq Radiosı.
Malayziya arbiy nazirliginiñ yolbaşçısı Hişamuddin Huseyn «Boeing» faciasınıñ taqiqatını muzakere etmek içün çarşenbe künü Moskvağa keldi. Tünevin nazir Kiyevde bulunıp, uçaq qazasınıñ taqiqatı boyunca Ukraina devlet komissiyasınıñ yolbaşçısı Vladimir Groysman ile körüşti. Rusiye ziyaretinden soñ Malayziya naziri Felemenkke yol alacaq.
Malaysia Airlines şirketine ait «Boeing-777» iyül 17-de Donetsk civarında tüşti. Ukraina akimiyeti bu qazada Rusiyege qol tutqan memleket şarqındaki separatistlerni qabaatlay.
Salı künü Felemenk havfsızlıq Keñeşi Malaysia Airlines MH17 şirketiniñ uçaq felâketi aqqında taqiqat komissiyasınıñ birinci esabatını aydınlattı. Ekspertlerniñ zanınca, uçaqqa «tıştan» bir de bir obyekt tüşti, lâkin raketa çeşiti aytılmay.


text: VIIISource: Serik Jumanov Sign up with bet365 for a 100% deposit bonus up to £200!Aqtöbe, Kazakhstan Gulsara has been hereVIIIKazakh shepherd south of Aqtöbe, western Kazakhstan In a recent excavation of Sarmatian sites by Dr....KaparaHдиHka oTдaлa пceBдo-цeлиTeлю из Poccии бoлee 1 MлH TeHre KAPAГAHДA. KAЗИHФOPM -...09 ИюHя 2016, 22:20 B KaзaxcTaHe «ckopaя пoMoщb» бyдeT paбoTaTb eщe эффekTиBHee и oпepaTиBHee(click on map to see a larger image, shows location of Kazakhs) used with permission from World Map2015 jılğı 8 qañtar 21:13 193 ASTANA. QazAqparat - «Aqtöbe» FK bas dïrektorınıñ mindetin atqarwşı...2015 jılğı 14 qañtar 12:10 456 AQTÖBE. QazAqparat - 12 qañtarda Aqtöbe-Astraxan küre jolında adam...Aqtöbede munayşı jastar bas qostı ASTANA. QazAqparat - Aqtöbe qalasında «QazMunayGaz» ulttıq...Avtor: Eljan Eralı Bastı sözder: Joldaw , Batıs Qazaqstan oblısı , Qoğam , QR Ulttıq qawipsizdik...Avtor: Eljan Eralı Bastı sözder: Joldaw , Batıs Qazaqstan oblısı , Qoğam , QR Ulttıq qawipsizdik...Avtor: Eljan Eralı Bastı sözder: Joldaw , Batıs Qazaqstan oblısı , Qoğam , QR Ulttıq qawipsizdik...21 Hoябpя 2016, 13:07 Зa 25 лeT HeзaBиcиMocTи B Mиpe yжe cлoжилcя пoзиTиBHый иMидж KaзaxcTaHa - KиMAvtor: Eljan Eralı Bastı sözder: Joldaw , Batıs Qazaqstan oblısı , Qoğam , QR Ulttıq qawipsizdik...ACTAHA. ҚaзAқпapaT - ҚP ПapлaMeHTi CeHaTыHың дeпyTaTы, ӘлeyMeTTik-MәдeHи дaMy жәHe ғылыM koMиTeTiHiң...Nombre Ortalıq Stadion Ciudad Aqtöbe (Aktobe) Capacidad 13661 Partidos Competición: Todo Premier...Awdan, awılğa barıp, oqwşılarmen kezdeswge dayınmın - Amangeldi Aytalı AQTÖBE. QazAqparat - Aqtöbe...52 jıl burın (1963) «Alaqay» Aqtöbe oblıstıq qwırşaq teatrınıñ dïrektorı QURMANALÏNA Äsïya...


text:
İlbaşı Ärdoğan Diyarbakırda
“Kön tärtibe “ 15
Törkiyä ilbaşı idaräse süzçese İbrahim Qalınnıñ “İlbaşı Diyarbakırda” isemle mäqaläse
İlbaşı Ädoğannıñ kördlärne Cömhüriyätneñ tigez, tiñdäş äğzaları bularaq kürüe,alarnı üz itüe 2003 nçe yıldan birle alıp barğan säyäsätendä çağılış taba häm bu wäzğiyät’ 16 nçı aprel’ referendumı öçen dä, annan soñ da ähämiyäten saqlap qala.
Törkiyä ilbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğannıñ şimbä könne Diyarbakırğa yasağan säfäre säyäsi tarix bağlanışında tormışqa aştı.
Ärdoğan 2005 nçe yılda Diyarbakırğa yasağan täwge säfärennän bügenge köngä qadär zamança Törkiyä tarixında başqa ber genä säyäsi lider da yasamağan tiñsez adımnar yasadı. Kördlärne törek milläteneñ tiñdäş häm möhim ber öleşe itep kürde, körd cämğiyäten “PKK” belän bik açıq räweştä ayırdı. Mediada, säyäsi kampaniyalarda häm tormışnıñ başqa ölkälärendä körd tele belän bäyle tıyularnı beterü öçen kiräkle reformalar başqardı. Prem’yer-ministr bulğanda kördlär küpläp yäşägän qasaba häm şähärlärdä tormış şartların yaxşırtu öçen millionnarça dollar investiśiyälär kertte. Kördlärne tiñdäş watandaşlar itep qabul itü Ärdoğannıñ säyäsi mirasınıñ töp öleşe buldı.
İlbaşı Ärdoğan Diyarbakır qalasındağı çığışında tübändägelärne citkerde:”Bez äyter süze, tormışqa aşıraçaq proyektı bulğannar belän söyläşergä dä, êşlärgä dä äzerbez. Berdänber şartıbız:yannarında qoral yörtmäsennär, ilne häm xalıqnı bülü belän mäşğul’ bulmasınnar”.
“PKK” ildä terrornı beterü barışın 2015 nçe yılda ber yaqlı bularaq tuqtatqannan birle, “Xalıqlarnıñ demokrat” partiyäse (HDP) potenśial säyäsi aktyer bularaq üz rölen taşlağannan alıp bügenge köngä qadär ilbaşı problemaların çişü öçen kördlärneñ üzlärenä, cämäğät’ liderları, säyäsi akterlar , ğadi watandaşlar ,êşmäkärlär häm başqalarına üzeneñ ireşäçägen äytä.
Döresen genä äytkändä kördlärne “PKK”nıñ märxämätenä, yäisä märxämätsezlegenä häm basım yasawçı marksist-leninçıl ideologiyägä qaldıru mömkin tügel. “PKK” Awrupa Berlege häm Amerika Quşma Ştatları tarafınnan terror oyışması itep bäyälänä häm barı tik Törkiyä däwlätenä genä qarşı tügel, üz ideologiyälären urtaqlaşmağan, büleşmägän kördlärgä qarşı da varvarlarça terror belän tanıla.”Xalıqlarnıñ demokrat” partiyäse (HDP) “PKK”nıñ “çoqır qazu säyäsäte”nä yaqlaw kürsätüne saylap säyäsi yaqtan üz-üzen üterde häm 2014 nçe yılğı cirle saylawda qazanğan cirle xakimiyät xezmätkären, mömkinleklären , byudjetın häm xezmätlären risk astına quydı. Ğamälläre qanunsız bulmaw belän belän bergä şul uq waqıtta “Xalıqlarnıñ demokrat”partiyäse (HDP)neñ säyäsi legal’legenä dä zur zıyan kiterde. “PKK” häm “HDP” kördlärneñ küpçelegeneñ xıyalların çälpärämä kiterde. Häm bu küpçelek basımğa qarşı çığıp tınıçlıq, iminlek,mullıq teli.
İlbaşı Diyarbakırda näq’ menä bu xaqta süz birde. “İstanbul, İzmir, Trabzon,Antaliya häm Ärzurumnan başqa Törkiyäne küz aldına kiterä almıybız ikän ,Diyarbakırsız da bu xaqta uylıy almıybız”dide. Törkiyä Cömhüriyäte töreklär, ğaräplär häm başqalarınıqı kebek kördlärneñ dä däwläte. Ärdoğan terrorğa qarşı operaśiyälär däwam itkändä körd watandaşlarnıñ xoquqların yaqlaw häm saqlawnıñ uñışsızlıqqa oçramayaçağın bik açıq räweştä belderde. 15 nçe iyül’däge tüntäreleş kereşüennän soñ ğadättän tış xäl iğlan itelügä qaramastan bügenge köndä körd watandaşlarğa fayda kitergän reformalarnı ğamälgä kertüdä bernindi üzgäreş bulmadı. Xökümät Diyarbakırnıñ Sur ilçäsendä “PKK” terrorçıları xarap itkän , cimergän urınnarnı tözekländerü öçen xäzergä qadär millionnarça dollar kapital sala.
Törkiyä ilbaşı “PKK”nıñ ber yaqtan qulına qoral totıp ,ikençe yaqtan tınıçlıq xaqında söyläşä alğan pıçraq säyäsäten kire qağa. Ärdoğan “HDP”neñ kördlärneñ tawışın işetterüçe, alarnıñ awazı bulaçağın däğwa itkändä bar närsädän êlek “PKK” isemennän söyläşüen kire qağa. Xaqiqät’ şul : “Xalıqlarnıñ demokrat”partiyäse (HDP) Ärdoğan başlatqan terrornı beterü barışında häm annan soñ “PKK”nı kire qağaçaq qıyulıqnı berqayçan da kürsätmäde.
Ber genä xökümät tä parlament säyäsäte ayırmalarınnan faydalanğanda “PKK”ğa yaqlaw kürsätep qorallı köräşkä legal’lek täêmin itüne maqsat itep quyğan nindi dä bulsa säyäsi ara qararnı qabul itmäs. Bu Tön’yaq İrlandiyada IRA,İspaniyada ETA,yäisä Kolumbiyada FARCnıñ qorallı köräşkä däwam itkändäge tınıçlıq yäisä säyäsi tanılu taläplären sorawsız qabul itüe kebek bulır.
Kördlärne “PKK”dan qotqaru alarnıñ barı tik xoquqların tanu häm tormış şartların yaxşırtu ğına tügel, şul uq waqıtta alarnı “PKK”nıñ qırıslığı häm zolımınnan da saqlaw digän süz. Diyarbakır, Hakkari, Şırnak häm kördlär küpläp yäşägän başqa şähärlärdäge kördlärneñ kübese “PKK” häm şähär suğışçılarına qarata kürelgän soñğı iminlek çaraların xuplawların ,çönki monıñ alarğa normal’ tormış häm kiläçäk öçen ömet uyatuın belderä.
İllärendäge “PKK”lılarğa irekle kiçügä röxsät birgän häm alarnı Törkiyägä qarşı qullanunı maqsat itep quyğan awrupalı xökümätlär üz illärenä zarar kiterü belän bergä üzlären ciñelügä duçar itäçäk strageya da qullana. AQŞ citäkçelege “DEAŞ”qa qarşı köräş iseme astında “PKK”nıñ Süriyädäge törkemnäre “PYD”häm “YPG”ğa yaqlaw kürsätep şul uq xatanı êşli. “PKK”nıñ Süriyä suğışın regional’ maqsatları öçen çara itep qullanuı ser tügel. “PKK”nıñ häm anıñ Awrupadağı yäisä Süriyädäge törkemnärenä yaqlaw kürsätü säyäsäteneñ töbäk tınıçlığı häm iminlege öçen näticäläre citdi bulaçaq.
Kördlärneñ kübese çit aktyerlar tarafınnan üz illärenä qarşı qullanıluçı qurçaqlar (peşkalar) itep qabul itelüdän dä tuyğan. Alar barı tik “PKK” häm “HDP”süzçelärenä citdi qarağan häm kördlärneñ “PKK”ğa qarşı totışın kürmämeşkä sabışqan Könbatış mediasınıñ totışınnnan da yalıqqan.
Anketalar näticäläre körd saylawçılarnıñ Töp Qanun üzgäreşe referendumın kötelgännän tağın da kübräk yaqlawın kürsätä. Bu isä täqdim itelgän sistemanıñ zäğif’ koaliśiya xökümätläre däweren beterü ,iqtisadnı canlandıru häm köçle kontrol’ sisteması buldıru kebek faydalarnı kürgännäre öçen tabiği xäl.
İlbaşı Ädoğannıñ kördlärne Cömhüriyätneñ tigez, tiñdäş äğzaları bularaq kürüe,alarnı üz itüe 2003 nçe yıldan birle alıp barğan säyäsätendä kiñ urın aldı häm bu säyäsät 16 nçı aprel’ referendumı öçen dä, annan soñ da ähämiyäten saqlap qalaçaq.


text:
Ulttıq sport jarıstarın öz öñirinde uyımdastırwmen ğana şektelmey, respwblïkalıq deñgeyde ötkizwde Atıraw oblısı belsendilik tanıtwda. Jıl basında «Qansonar-2017» respwblïkalıq bürkitşiler bäsekesin ötkizgen atırawlıqtar mamır ayında bas jüldege avtokölik tigip kökpar men alaman bäygeni respwblïka köleminde uyımdastıra bildi.
Endi mine, sol Atıraw tağı da Qazaqstannıñ barlıq öñirine sawın aytıp otır. Kökparşılarımız üzeñgige ayaq sala bersin! 15 qazan küni Atırawdıñ irgesindegi Almalı awılında tuñğış ret jappay kökpardan «Daraboz-2017″ respwblïkalıq twrnïri ötedi. Jülde qorı 15 mïllïon teñge! Uyımdastırwşıları Atıraw oblısı äkimdigi men Atıraw oblıstıq ulttıq sport türleri federacïyası.
«Ağayın, Aq jayıqtıñ jağasına jïnalayıq! Küzdiñ qaq ortasında, yağnï, 15 qazan küni Atırawdıñ irgesindegi Almalı awılında tuñğış ret jappay kökpardan «Daraboz-2017″ respwblïkalıq twrnïri ötedi. Mıñnan tulpar, jüzden jüyrik şıqqan şabandoz jarıstıñ bas jüldesi men «Altın qamşınıñ» ïegeri atanadı. Altay men Atırawdıñ arasın jaylağan düyim jurt, atqa qon! Delebeni qozdıratın dübirli dodadan qur qalma! Rwxanï jañğırwdıñ jañğırığı Atıraw jaqtan estiledi. Endeşe, asığayıq xalayıq!»
15-qazan küni Atırawda repwblïkalıq jappay kökpar ötedi
Ulttıq sport jarıstarın öz öñirinde uyımdastırwmen ğana şektelmey, respwblïkalıq deñgeyde ötkizwde Atıraw oblısı belsendilik tanıtwda. Jıl basında «Qansonar-2017» respwblïkalıq bürkitşiler bäsekesin ötkizgen atırawlıqtar mamır ayında bas jüldege avtokölik tigip kökpar men alaman bäygeni respwblïka köleminde uyımdastıra bildi.


text:
Belgïyanıñ Meyze qalasınıñ botanïkalıq bağında älemdegi eñ ülken Titan Arum (Amorphophallus titanum) güli güldedi. Bul ösimdik sonday-aq «ölik güli» dep te ataladı. Orasan zor ösimdiktiñ güldewi bar bolğanı 72 sağatqa sozıladı eken. Sol sebepti de erekşe güldi körip qalwğa asıqqandardıñ qarası köp. Botanïkalıq baq qızmetkerlerine kelwşiler tobınan baqtı büldirmey qorğaw muñ bolıp tur. Güldiñ bïiktigi eki metrge, al salmağı jïırma kelige jwıq. Amorphophallus titanum güliniñ güldewi sïrek qubılıs. Ol bes, keyde on jılda bir ret qana güldeydi.
Bul gül jabayı ösimdik, otanı Swmatra (Ïndonezïya).
Derekköz: planet-today.ru
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Bul üşin ğalımdar qawipti GSMem attı arnayı bağdarlamanı şığardı. Onıñ kömegimen derekterdi alıp, onı uyalı qurılğığa jiberwge boladı. Al osığan jol aşatın qawipti vïrwstı derekter tasımaldağış arqılı kompyuterge jiberwge boladı. Mısalı, urlanğan derekti qalta telefonına jiberw üşin ol kompyuterden 5 metrden alıs emes jerde ornalaswı tïis. Munıñ özinde aqparat sekwndına 1-2 bït jıldamdıqpen jiberiledi. Munşa az jıldamdıqtıñ özi kompyuterdiñ qupïya sözderin alwğa jetedi. Ïzraïldik ğalımdar täjirïbe kezinde Motorola C123 qalta telefonın paydalanğan, dep jazadı planet-today.ru.
Derekközi: 24.kz
Kommentarïï


text:
Ukraina gimni azat etilgen Qırım ve Aqyarda em de Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinde yañğıraycaq, dep ayttı Ukraina prezidenti Petro Poroşenko yanvarniñ 15-nde, memleketniñ devlet gimni redaktirlengenine 26 yıl tolğanını izaatlar eken.
«Donetsk vilâyetiniñ Pokrovsk şeerinde balalar Ukraina gimnini bütün samimiyet ve isteknen icra etkenlerini pek yahşı hatırlayım. Böyle anlar ukrain gimni Donetsk ve Lugansk, Aqmescit ve Aqyarda illâ ki yañğıraycağına olğan inamnı qaviyleştire», – dep yaza Poroşenko özüniñ Facebook saifesinde.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Bağçalarnıñ abadanlaştırılması, çöplük obalarınıñ yoq etilmesi ve yañı ösümliklerniñ saçılmasına Kefeniñ rusiyeli akimiyeti12,5 million ruble ayırdı. Bunı mart 14 künü Kefe şeer hocalığı ve tabiyat qullanuvı idaresiniñ yolbaşçı müavini Larisa Luşneva haber etti, dep bildire «Novosti Krıma».
«Skverlerniñ abadanlaştırılması, küçük mimariy şekillerniñ tamirlenmesi, skemlelerniñ yañılatması ve ruhsetsiz atılğan çöplük obalarınıñ çıqarılması içün 7 million ruble ayırıldı. Şeerniñ yeşillenmesine – yazlıq çiçekler ve yol kenarlarında tereklerniñ saçılmasına 5,5 million ruble ayırıldı», – dedi Luşneva.
Onıñ sözlerine köre, kurort mevsimi başlanmasına qadar merkeziy kanalizatsiya kollektorı qoyılacaq ve bunen bağlı işler yekünlenecek.
Rusiye akimiyeti, işğal etilgen Qırım şeer bağçaları abadanlaştırılmaq içün Rusiye bücetinden 100% ödeme alacağını ayta. Bu aqta qarar Rusiye akimiyetiniñ sitesinde yayınlanğan.
Vesiqağa binaen, Aqyarğa 4,6 million ruble, Qırımğa 11, 8 million ruble berilecek. Qırım ve Aqyaq, Rusiyeniñ Qurucılıq ve mesken-komunal hocalığı nazirliginen mart 1 küküne qadar añlaşma yapmalı ve aprel 1 kününe qadar yerli bücetlerge para ayırılmasınıñ be dağıtılmasınıñ qaidelerni belgilemek kerek.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tikle. nmesi» dep adlandıra.


text:
Qırğızistanda prezident saylâvlarında öz namzetini teklif etmege niyetli olğan parlamentiniñ sabıq millet vekiliniñ apis etilmesine qarşı miting keçirgen yüzlerce adamnı quvmaq içün politsiya ses granataları qullandı. Reuters bildirgeni kibi, narazlıq bildirgenler öz tarafından silâlı quvetlerge qarşı şişeler ata edi. Qırğızistan İçki işler nazirliginiñ 68 adamnıñ yaqalanğanı aqqında haber ete.
Üç yılğa sürgün etilgen soñ Qırğızistanğa qaytıp, Sadir Japarov akimiyet tarafından tutıqlanğan soñ, cumaertesi künü Bişkekte500 yaqın insan Milliy tülekesizlik Devlet komitetiniñ binası yanında narazlıq mitinginde toplaştı.
Qırğız silâlı quvetleri, onıñ 2013 senesi «devlet binalarını zapt etilmesi ve reine almasında» qabaatlap tuqlarını bildirdi.
Japarov sabıq prezident Kurmanbek Bakiyevniñ mesleatçısı edi. 2010 senesi Bakiyev ükümdarlığından çetleştirilgen soñ, Japarov parlament azası oldı.
Lâkin 2013 senesi Japarov, ükümetni silânen zapt etmekıntıluvında qabaatlanıp, 18 ayğa apis cezasını aldı. Keççere siyasetçi devteltten tış çıqtı. Tahminiy malümatlarğa köre, soñki yılları o Qıprızta yaşadı.


text:
Neşet Çelebi - Sultan
Sanatçı : Neşet Çelebi
Türkü : Sultan
Etiketler : Neşet Çelebi - Sultan türkü indir, Neşet Çelebi - Sultan türkü dinle, Neşet Çelebi türküleri, Sultan mp3 indir, Neşet Çelebi türküleri Sultan türküsü, Sultan sözleri, Neşet Çelebi mp3 dinle, Neşet Çelebi download, Sultan bedava mp3, Neşet Çelebi türkü sözleri, Neşet Çelebi türkü dinle, Neşet Çelebi son albüm indir
Neşet Çelebi Türküleri
Neşet Çelebi - Ankara Yolüstü
Neşet Çelebi - Yeşil İpek Bükeyim
Neşet Çelebi - Mavi Mavi
Neşet Çelebi - Kaşlarını Eğdirirsin
Neşet Çelebi - Bitti Mapus
Neşet Çelebi - Vurduğunu Öldürürsün
Neşet Çelebi - Yürü Bre Fani Dünya
Neşet Çelebi - Telli Gelin (Barak)
Neşet Çelebi - Karnı Büyük Koca Dünya
Neşet Çelebi - Cananısın Canısın
Neşet Çelebi - Cerrahpaşa
Neşet Çelebi - Deli Gönlüm
Neşet Çelebi - Zalim Poyraz
Neşet Çelebi - Seklem Seklem
Neşet Çelebi - Felek


text:
Kyivde fevral 27-de «Nastoyaşçeye vremâ» halqara haber telekanalı taqdim etildi. Bu Radio Svoboda ve «Amerikanıñ sesi» yapqan leyhadır, aftada 7 kün, künde 24 saat rus tilinde yayın yapqan matbuat ağıdır.
Leyha eki yıldan berli çalışqan «Nastoyaşçeye vremâ» yayınınıñ tecribesini devam ettire. Keçken sene oktâbr ayından başlap leyha kenişledi ve telekanal olaraq çalışa.
«2014 senesi Ukrainada körgen vaziyetimizden sebep bu leyhanıñ ğayesi peyda olğan edi. Cenk başlağan soñ, Qırım işğal etilgen soñ bir çoq kütleviy haber vastası yañlış ve yalan malümatlar tarqattı, bizler Radio Svobodada ve «Amerikanıñ sesinde» añladıq ki, buña cevap berilmeli. Er kün 30 daqqalıq yayın çıqmağa başladı», – dep qayd etti kanalnıñ icra prodüseri Kenan Aliyev.
«Nastoyaşçeye vremâ» – yañı bir brand. O, rus tilli seyircilerine muracaat ete. Bütün dünyada olarnıñ sayısı 275 million insanğa qadar yete – Orta Asiya ve Kavkazdan başlap Rusiye, İsrail, Almaniya, Kanada, Baltiya memleketleri ve, elbet de, Ukrainağa qadar. «Maqsadımız belli: faktlarğa esaslanğan haber qaynaqlarını bermektir», – dep ayta telekanal müdiri Deyzi Sindelar.
Telekanal uydu ve mobil platformalarda, içtimaiy ağlarda ve smart-TV ilâvelerinde açıqtır. «Nastoyaşçeye vremâ» kanalınıñ ağı bugünde-bugün 11 memlekette 32 tele ve internet yayıncısını qaplap ala. Ukrainada – «UA: Pervıy», Çernomorskaya TRK, telekanal «24», TK «Vintaj», «Donetsk TV», TK «Svobodnoye prostranstvo», TRK «Lavanda», «TV-7 Mariupol», Mariupolskoye TV.


text:
Qazaqstanğa alğaş kelgende joñğar boldım, endi qazaq bolğım keledi - Mark Dakaskos
ÖSKEMEN. QazAqparat - Gollïvwd juldızdarınan quralğan top Şığıs Qazaqstan twralı derekti fïlm tüsiretin boldı. Ol fïlm älemdik telearnalarğa arnalmaq, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Ötken ğasırdıñ soñında atağı älemge jayılğan birneşe Gollïvwd juldızı äweli Öskemen qalasındağı mädenï nısandardı aralap, «Nurtaw» demalıs bazasına baradı. Odan keyin Marqaköldi közben körip, Qatonqarağay awdanındağı Raxman qaynarına at basın tiremek. Bereldegi Patşalar jazığı, Jïdebaydağı Abay-Şäkärim memorïaldı keşeni, Qoñır äwlïe üñgiri men Irğızbay mazarı da Gollïvwd juldızdarınıñ nazarına usınılmaq. Tüsirilim tobın qabıldağan oblıs äkimi Danïal Axmetov amerïkalıq akterlerge Altaydıñ ayazı qaytqan kezde kelgenderin ayttı.
«Şığıs Qazaqstan - eldiñ ïndwstrïaldı ortalığı. Biz berïllïy men tantal öniminiñ älem boyınşa 25-30 payızın öndiremiz. Sizder awa rayı ayaz qaytıp, kün jılınğan kezde keldiñizder. Bizde taw da, özen-köl de, nw orman da, şöl de bar. Sizder Şığıs Qazaqstannıñ tört aymağında bolasızdar. Köpulttı elimizdiñ bay salt-dästürimen tanısasızdar» - dedi Danïal Axmetov.
Öz kezeginde amerïkalıq akterler Qazaqstannan alğan alğaşqı äserlerimen bölisti. Al qazaqtıñ kïno önerimen birşama tanıs Mark Dakaskos osımen üşinşi qazaqstandıq jobağa qatısıp otırğanın jetkizdi.
«Qazaqstanğa alğaş kelgende joñğar boldım. Endi qazaq bolğım keledi. Men bul jerdiñ tabïğatına tamsanamın. Bul eldiñ asxanası da erekşe. Qanşa tamaq işseñ de, salmaq qospay, qaz-qalpında jüre beresiñ» - dedi Mark Dakaskos.
Gollïvwdtıq delegacïya Kwrçatov pen Rïdderde de bolıp, öñirdiñ öndiristik älewetimen tanısadı. ŞQO äkimi baspasöz qızmetiniñ xabarlawınşa, bul joba dünïejüzinde qazaqstandıq brendti qalıptastırwğa bağıttalğan.


text:
Jaz mezgilinde betke arnayı kütim jasaw kerek. Ol üşin nazarlarıñızğa 4 türli maska usınamız.
Qant
Qant terini jañarta aladı. Aq jäne qoñır qanttı birdey mölşerde aralastırıp, sw qosıñız. Skrabtı betke jağıp, 3-4 mïnwttan soñ jılı swmen jwıp tastañız. Bul maska betti tazartıp qana qoymay, onı jıltır äri jas etedi.
Kartop
Kartoptıñ kömegimen betti jıltır etwge boladı. Ol üşin betke kartop şırının jağıñız. Ol qurğağan soñ betti jılı swmen jwıp tastañız. Sonımen qatar kartop betti ağartıp, daq pen tırtıqtı ketiredi.
Bal
Bal men darşındı qoyu qospa bolğanınşa aralastırıñız. Betke jağıp, 15-20 mïnwttan soñ jılı swmen jwıñız.
Lïmon şırını
Lïmon şırını betti ağarta alatın qasïetke ïe. Aldımen lïmon şırının sığıp, betke jağıñız. Lïmon qabığımen 5-7 mïnwt boyı betti sürtip otırıñız. Bul maska betti ağartıp, jumsaq äri näzik etedi.
Derekközi:massaget.kz
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
Qırg'ızlar
Orta Aziya xalıqlarının' ishinde qırg'ız xalqının' ata-babaları menen qırg'ızlardın' xalıq bolıp qa'liplesiwi tartıslı, tolıq sheshilgen ma'sele emes. Bunın' bir sebebi eki etnikalıq birikpenin' bir at penen Tu'slik Sibirde, Enisey jag'asında ha'm Shıg'ıs Orta Aziyada gezlesiwi. Qırg'ız xalqının' kelip shıg'ıw ma'selesine bag'ıshlang'an İlimiy Ken'es 1956-jılı Bishkek qalasında o'tti. Bul Ken'estin' juwmag'ında, qırg'ız xalqının' qa'liplesiwinde Oraylıq Aziya tiykarg'ı orınlardın' biri dep esaplanadı. Olardın' Orta Aziyag'a qashan, qay bag'dar menen kelgenligi haqqında eki tu'rli pikirler boldı. Birinshi pikir A.N.Bernshtam ta'repi, bular 1300-1400 jıllar qırg'ızlar Tyan-Shang'a qonıslasqan dep esaplaydı. Ekinshi pikirdegi ilimpazlar qırg'ız ata-babaları ha'm ozleri a'yyemgi zamannan ha'zirgi territoriyasında jasamaqta dep esaplaydı. Qırg'ızlardın' Enisey boyınan Oraylıq Tyan-Shang'a XIII a'sirde kelgen, a'sirese Qıpshaqlardın' keliwi menen baylanıslı degen pikir u'stemlik etti. Bul avtorlar qırg'ızlardın' ha'zirgi territoriyasına Tu'slik Sibirden ko'ship keliwin tek siyasiy jag'dayg'a baylanıstırdı. Biraq etnikalıq tariyx bul sotsiallıq, ekonomikalıq, ma'deniy, turmıslıq ha'm etnikalıq traditsiyalar menen tıg'ız baylanıslı. Tyan-Shan, Pamir-Alay ha'm Sayan-Altay jerleri a'yyemgi bir neshe qa'wimler ta'repinen o'zlestirildi. Bul jerlerdegi jaylawlar menen jollar, egislik jerler menen jabayı an'lar makanları, adamlardın' qonıslıqları qırg'ız xalqının' ata-babaları ha'm qırg'ız xalqının' qa'liplesken jerindegi estelikler dep esaplanıwı kerek. Sebebi ha'r qanday etnostın qa'liplesiw territoriyası bolıwı sha'rt. Sonlıqtan qırg'ızlardı Tyan-Shang'a kelip bolıp qa'liplesken xalıq dep esaplaw anıqlawdı talap etedi. Qırg'ız xalqı Enisey boyınan kelgen ha'm jergilikli a'yyemgi, Orta a'sirlerdegi qa'wimlerdin' aralasıwınan qa'liplesken. Qırg'ız xalqının' qa'liplesiwi etnikalıq tariyxı jergilikli xalıqlar menen ha'r tarmaqlı qarım-qatnas na'tiyjesinde qırg'ız xalqı Tu'slik Sibir, Orta Aziya, Qazaqstan xalıqları menen ha'r tu'rli baylanısta, sonın' menen birge etnikalıq qarım qatnasıqta bolg'an. Qırg'ızlardın' a'yyemgi ata-babaları a'yyemgi saklar, usunlar, dinlikler menen unnılardan quralg'an.
Qırg'ızlardın' xalıq bolıp qa'liplesiwinde etnikalıq tariyxında quralg'an. Qırg'ız etnonimi, XVI-XVII a'sirlerde de Tu'slik Sibirde, Shıg'ıs Turkistanda, Ural a'tirapında yag'nıy bir-birinen ashıq jerlerde gezlesedi. Bul qırg'ız xalqının' qa'liplesiw ma'selesi uzaq da'wirdi Oraylıq Aziya ha'm Orta Aziyadag'ı urıw, qa'wim xalıqlarının' qa'liplesiwi menen baylanıslı ekenligin ko'rsetedi. Biraq uqsas etnonimler tiykarında xalıqtın' qa'liplesiw ma'selesin sheshiw mu'mkin emes. Olardın' ja'miyetlik du'zimi, xojalıg'ının' ma'deniyatının' rawajlanıw da'rejesi ha'r tu'rli. Onnanda beter xalıq atınan onın' kelip shıg'ıwın anıqlaw mu'mkin emes. Ma'selen, bir da'wirde Oraylıq Aziyadag'ı qıpshaqlardın' bir toparı o'zlerin qırg'ızlar dep atag'an. Demek belgili bir da'wirde qırg'ızlar ha'm qıpshaqlar bir siyasiy birikpede bolıp, biraq olardın' ha'r biri o'z etnoniminde o'mir su'rgen. Ol siyasiy birikpe X-XI a'sirlerde bir neshe tu'rki tilles qa'wimlerden ibarat bolıp, onın' tu'slik shegerası ha'zirgi Qırg'ızstang'a jetken. Ol siyasiy birikpe "Qırg'ız" dep atalg'an, biraq ol atama etnonim emes edi. O'zgeshe ma'deniyatına, ha'r tu'rli urıw qa'wimlerdin' bir etnos ekenligi haqqındag'ı tu'sinik, yag'nıy qırg'ız xalqının' qa'liplesiwi XIV-XVI a'sirlerde bolg'an. Qırg'ızlardın' etnikalıq quramı ko'plegen urıw ha'm qa'wim birikpelerden ibarat bolg'an. Qırg'ızlar on' ha'm sol qanat bolıp eki qa'wim, urıw birikpelerine bo'lingen, olar tu'rki tilinde so'ylegen. Bul qa'wimler jergilikli bolıp, hesh jerdan ko'ship kelmegen. Mısalı, qırg'ızlardın' iri urıw birikpelerinin' biri, qıdıq quramında qıpshaq, qatagan, sart, jalayır h.t.b. urıwlar bolg'an. Ol urıwlardın' birikpeleri o'zbek, bashkirlerde, qazaqlarda h.t.b. bolg'an. Al qaraqalpaq ha'm qırg'ızlar arasındag'ı uqsas etnonimler jigirmadan asadı. Mısalı, Bes-kempir, Qalmaq, Qaramoyın, Tog'ızaq h.t.b. Bashkirlar menen qırg'ızlardag'ı uqsas etnonimler 15 ten asadı. Qan'lı, Qıpshaq, Qalmaq, Nayman, Sart, Uysin, Estek h.t.b.
Ko'p ilimpazlar qıpshaq etnonimin bashkir, o'zbek, qaraqalpaq, qazaq, qırg'ız, Altayda, Qırım tatarlarında, gagauzlarda barlıg'ın ko'rsetedi. Ol xalıqlar bir-birinen qashıq jerlerde jasaydı, son'lıqtan qırg'ız, o'zbek bolmasa qaraqalpaq xalqının' ata-babaların sol jerlerden izlew na'tiyje bermeydi. Sebebi qay jerde uqsas urıw bolsa, sol jerde xalıqtın' qa'liplesken jeri emes, al subetnos bolmasa urıwlardın' belgili bir da'wirlerde bo'lingenliginen ha'r jerde, ha'r xalıq quramında bolıwı mu'mkin. Bul tek olar arasında etnikalıq baylanıstan azıraq derek berse de, ol jag'day xalıqtın' qa'liplesiw ornın', waqtın anıqlay almaydı. Ma'selen, qazaq, qırg'ız, o'zbek, qaraqalpaqlardın' etnonimleri, Qıpshaq, Nayman, Sart, Qon'ırat h.t.b. bashkir, xakas, tuvalılar, buryatlar menen yakut etnonimlerinin' arasında ko'riniwinen Orta Aziya xalıqlarının' ata-babaların Tu'slik Sibirden izlewge bolmaydı. Sebebi ol jerdegi xalıqtın' xojalıq tu'rleri, sog'an baylanıslı xalıqtın' materiallıq ha'm ruxıy miyrasları Orta Aziya xalıqlarının' xojalıq tu'rlerine o'zlerine ta'n ma'deniyatına sa'ykes kelmeydi. Son'lıqtan ha'r bir xalıqtın' o'zi jasap atırg'an jerinen onın' milliy ma'deniyatınan ajıratug'a bolmaydı. Biraq bul pikirden, Orta Aziya xalıqlarının' ata-babalarının' qa'liplesiwine Sibirden etnikalıq baylanıs bolmadı degen pikirden juwmaq shıqpawı kerek. Ol etnikalıq baylanıs jergilikli xalıqlardın' qa'liplesiwinde sheshiwshi derek emes dep biliwi kerek. Ko'ship qonıw ha'm qonıslasıw waqtın, sebebi ko'ship kelgen jerindegi xalıqqa qalay, qansha da'rejede aralasıwın anıqlaw qıyın. Sonın' ushın etnonimlerdin' uqsaslıg'ı xalıqtın' kelip shıg'ıwın anıqlawda tiykarg'ı derek emes. Bul ma'selede tiykarg'ı derek jerleslik, xojalıq, ma'deniyat birligi bolıwı kerek.
Qırg'ızlardın' etnikalıq quramı ha'm etnikalıq tariyxı haqqındag'ı derekler jazba derekler menen a'yyemgi ha'm orta a'sirlerdegi tu'rki ha'm mong'ol tilindegi xalıqlardın' etnonimlerinde saqlang'an. Ol derekler qırg'ızlardın' qa'liplesiwindegi baslı basqıshlardı, qatlamlardı anıqlawda baslı derekler boladı. Da'slepki qırg'ız xalqının' qa'liplesiw basqıshı VI-XI a'sirler. Ol da'wirlerde jergilikli a'yyemgi ha'm orta a'sirlerdegi tu'rki xalıqlarına tiyisli etnonimler qıpshaq, qanlı, uysın, az, teli h.t.b. bolıp esaplanadı. Qıpshaqlar qırg'ız xalqının' etnikalıq tariyxında baslı orınlarda bolg'anlıg'ına gu'man joq. Qırg'ız xalqının' tilinde qıpshaq tili ustem. "Qıpshaqlar qırg'ız xalqınan (aq qalpaqtan) bo'linip shıqqan" degen pikirde bar.
Qırg'ız xalqının' etnikalıq tariyxındag'ı ekinshi basqısh "qatlam", XII-XIV a'sirler. Bul da'wirde tu'rki ha'm mong'ol xalqına tiyisli etnonimler gezlesedi. Tu'rki etnonimlerge Qon'ırat, Qatag'an, Qıtay, Nayman h.t.b., al mong'ol etnonimlerine - barg'ı, barın h.t.b. Bul da'wirde qırg'ız qa'wimlerinin' birigiwi tamamlanıwı menen birge qırg'ız xalqı qa'liplese baslaydı.
U'shinshi "qatlam" XV-XVIII a'sirler bolıp, bul da'wirlerde qırg'ız xalqı ha'm onın' o'zine ta'n' ma'deniyatı qa'liplesti. Bul da'wirde jergilikli tu'rki tilles qa'wimlerdin' qırg'ız xalqına tolıq birigiwi tamamlandı. Sonday-aq, qırg'ızlarg'a qazaq, nogay urıwları aralasadı.
Qırg'ız xalqının' etnogenezi ha'm etnikalıq tariyxı o'zinin' o'zgesheligine iye. Biraz ilimpazlar qırg'ız atamasının' qay jerlerde gezlesiwine, ol atamanın' kelip shıg'ıwına ko'birek kewil bo'lgen. Al xalıqtın' qa'liplesiwi tariyxına, xojalıg'ının' tu'rlerine, ma'deniyat o'zgesheligine az dıqqat bo'lgen. Enisey boyındag'ı qırg'ızlardı Tyan-Shandag'ı qırg'ızlar menen baylanıstırıwshılarda az emes. Biraq bul shamalawlar na'tiyje bermedi. Ko'plegen ilimpazlar qırg'ız xalqı ekinshi mının'shı jıllardın' da'slepki da'wirlerinde Orta Aziya ko'shpelilerinin' arasında qa'lipleskenligin da'lillemekte. Usı da'wirde Qazaqstan ha'm Qırg'ızstannın' tusligindegi tu'rklesken qa'wimler mong'ollar birikpesin quraydı. XVI a'sirge shekem bul jerler Mong'olıstan dep ataldı. Qırg'ızstanda jer shariyatına baylanıslı (tawlıq) xalıqlardın' ekonomikalıq jaqtan birigiwine ja'rdemlesiwshi oypatlıq bolmadı. Usı sebepten olarda ko'shpelilik ha'm olarg'a ta'n ja'miyetlik du'zim, ideologiya ko'birek saqlang'an. Degen menen xojalıqlardın' irileniwi, sol sebepli jaylaw ha'm egislik jerlerdin' keneyiwi bo'leklengen jergilikli İran ha'm tu'rki ko'shpelilerinin' birigiwine, solardın' tiykarında qırg'ız xalqı XIV-XVII a'sirlerde qa'liplesken.
Qırg'ız xalqının' xojalıg'ında b.e.sh. VII a'sirlerdegi saklar, b.e.sh. III a'sir b.e. IV a'sirlerindegi ta'n mal sharwashılıg'ı, o'nermentshiligi ko'birek saqlang'an. Sebebi qırg'ız xalqının' ata-babaları ha'm o'zlerinin' qa'liplesiwine qatnasqan tu'rki qa'wimlerde sol xojalıq tu'ri menen de shug'ıllang'an. Sebebi Qırg'ızstanda XIX a'sirde de o'ndiris quralları to'men edi. Qırg'ızstan jer sha'riyatı qısı, jazı mallardı (qoy, janlıq, tu'ye, jılqı) jaylawda saqlawg'a mu'mkinshilik berdi. Sharwalar ayırım mayda oypatshılıqta diyxanshılıq penen de shug'ıllandı. Diyxanshılıq penen shug'ıllanıp o'tırıqshı turmıs keshirgen qırg'ızlar iri qara mal asıradı. Ha'r bir urıw birikpelerinde belgili jaylawlar ha'm taw bawraylarında jaylasqan qıslawlar boldı. Mallardın' xasıldarlıg'ın saqlaw usılları, olardı ha'r qanday awrıwlardan saqlaw usılları bolg'an. Qan alıw, sınıqshı, operatsiya islew h.t.b. xalıqtın' veterinariyalıq usılları bolg'an. Sonın' menen birge awırg'an maldı mazarlardan aylandırıw, ayırım o'simlerdin' tu'tini menen emlegen. Degen menen jılda mallar qırg'ıng'a ushırag'an. Qırg'ızstan Rossiyag'a qosılıw menen veterinariya isleri azda bolsa tarap, mallardın' qırılıwı azayg'an.
An'shılıq qırg'ız xalqının' ata-babalarının' tiykarg'ı xojalıq tarawının' biri bolg'an. Bul xojalıq tu'ri XIX a'sirde de belgili da'rejede saqlang'an. An'shılıq quralları anshı qus (bu'rkit, qarshıg'a, anshı iyt), qaqpan, duzaq, mıltıq, qorshap urıw arqalı an'shılıq islegen. Ol qurallar menen taw eshkilerin, qasqır, tu'lki, suwınlardı uslag'an. Haywanatlar go'shin pisiriwde a'yyemgi usıl haywanat qarınlarında pisirgen. Qarıng'a qızdırılg'an taslardı almaslap salıp, qaynatqan. Suwıg'an tastı alıp, basqa qızg'an tastı salg'an. Qarındag'ı suw qaynap go'sh pisken. Bunday usılda jılqı terisinen de "qazan" islep go'sh pisirgen. Anshılardan awıl adamları sıralg'ı alg'an. An'shı o'z oljasınan awıl adamlarına sıralg'ı bermewge haqısı bolmag'an.
Mal sharwashılıg'ında, diyxanshılıq ha'm an'shılıqta xalıq kalendarı bolg'an. Bunda xalıq xojalıg'ının' ma'deniyatının' tariyxı sa'wlelengen. Noyabr ayında taw eshkilerine an'shılıq qadag'an bolg'an, sebebi bul da'wirde olar balalaydı. Sonday-aq, aspan planetalarının' jılısıw, orınlasıw jag'dayına qarapta waqıt o'lshegen, jıl esabın alıp barg'an. A'sirese urker juldızının' jılısıwına qarap jıl ma'wsimlerin belgilegen. Bul usıllar o'zbek, ta'jik, qazaq, qaraqalpaqlarda a'yyemgi da'wirlerden berli o'mir su'rmekte. Sonın' menen birge bul xalıqlar arasında etnikalıq ha'm ma'deniy baylanısları ko'rinedi. Bul pikirler qırg'ızlardın' toqımashılıq, temir, ag'ash ustashılıg'ında, zergershiliginde turaq jayları (otaw) kiyimlerinde (sa'wkele) de ko'rinedi.


text:
Yuqarı Radanıñ nevbetten tış toplaşuvında deputatlarğa Ukrainada qabarcılıqqa qarşı küreşnen bağlı qanun leyhalarını muzakere etmege teklif etilecek.
Bunı Ukraina Nazirler şurasınıñ kâtibiyet cemaatı ile malümat ve bağ departamenti bildire.
«Ukraina baş naziri Arseniy Yatsenük Ukraina Yuqarı Radasınıñ reisi Oleksandr Turçinovğa muracaatta bulunıp, ükümet ve Ukraina prezidenti azırlğan bir sıra qabarcılıqqa qarşı qanun leyhalarınıñ baqılması içün parlamentniñ nevbetten tış toplaşuvını ötkermege rica etti».
Ükümet parlamentniñ nevbetten tış toplaşuv keçirilmesini oktâbrniñ 7-ne belgilemege teklif ete.


text:
Barak Obama 1961 jıldıñ 4 tamızında Gavayï ştatınıñ astanası Gonolwlwda dünïege kelgen. Äkesi Barak Xwseyn Obama-ülkeni (Barack Hussein Obama, Sr.) ekonomïka salasında oqığan. Anası Stenlï Enn Danxem (Stanley Ann Dunham) bolsa, antropologïyanı meñgergen. Barak Obamanıñ ata-anası Gavayï wnïversïtetinde tanısqan. Äkesi qara näsildi, anası aqquba amerïkalıq bolğan.
Mektep bitirgen soñ, Obama Los-Andjelestegi Batıs kolledjinde bilim aladı, keyin Kolwmbïya wnïversïtetine awısıp, onı 1983 jılı bitirip şığadı.
Osı jılı bakalavr satısında Barak Obama iri Xalıqaralıq Bïznes Korporacïyasında qarjı aqparatı böliminde redaktor bolıp eñbek jolın bastaydı.
1985 jılı Çïkagoğa kelip, şirkew qayırımdılığı toptarınıñ birinde jumıs jasaydı. Älewmettik uyımdastırwşı retinde qalanıñ turmısı tömen otbasılarına kömek körsetwmen aynalısadı. Däl osı jumısta jürip, Barak Obama adamdardıñ ömirin jaqsartw üşin zañ men sayasatqa özgeris kerek ekenin tüsinedi.
1988 jılı Obama Garvard wnïversïtetiniñ quqıq mektebine oqwğa tüsip, 1990 jılı wnïversïtet baspasına redaktor bolıp ornalasadı. Bul wnïversïtet baspası tarïxındağı tuñğış qara redaktor edi. Keyin "Nyu-York-Tayms" gazeti Garvardtıñ zañgerler klwbına tuñğış ret qara näsildi adam prezïdent retinde tağayındalğanı twralı jazadı. 1991 jılı Obama oqwın tämamdap, Çïkagoğa qaytıp oraladı.
1993 jıldan bastap, Obama Çïkago Wnïversïtetiniñ zañ fakwltetine «Konstïtwcïyalıq quqıq» kwrsınan däris bere bastaydı. Sol jerde ol 2004 jılğa deyin jumıs isteydi.
1995 jılı Obama «Äkemnen qalğan armandar» attı alğaşqı kitabın jazadı. Oğan ataq äkelgen – osı kitabı edi. 1996 jılı Ïllïnoyç ştatınıñ Senatına qabıldanıp, osı jerden sayasï karerasına ayaq basadı. 2008 jılı Time jwrnalınıñ nusqasımen "Jıl adamı" bolıp tanıladı.
Al 2009 jıldıñ 20 qañtarında AQŞ-tıñ 44-prezïdenti bolıp saylandı. Otbasında jarı Mïşel men eki qızı bar.
Derekközi: massaget.kz
Kommentarïï


text:
Qıtayda ğalamtor arqılı jalğan aqparat taratqan 197 adam jazalandı. Olarğa naqtı qanday şara qoldanılğanı xabarlanbağan. Belgilisi, jañsaq pikir qor bïrjasındağı körsetkişterdiñ kürt tömendewine ıqpal etken. Sonday-aq, beysawat söz taswşılar Tyanczïnniñ xïmïkat zattar saqtalğan qoymasındağı jarılıstardı teris tüsindirip, apat saldarınan resmï derekte körsetilgen 150 emes, 1 mıñ 300 adam qaza taptı dep mälimdegen.
Qamawğa alınğandardıñ arasında bir jwrnalïst pen bïrja qızmetkeri bar. Polïcïya ustalğandardı «el arasında dürbeleñ twdırdı» dep ayıptawda. Tipti qor narığına qatıstı osı jalğan mälimetterdi oqığan Beyjiñ turğını terezeden sekirip, ajal quştı degen de aqparat bar. Sonımen birge, bïlik 165 ïnternet paraqşasın jawıp tastadı.
Derekközi: 24kz


text:
Törki dönya xäbärläre 23
Törekmänstan, Qazaqstan,Tatarstan xäbärläre
Törekmänstan
Aşxabatda Xalıqara ênergiya forumı uzdı. Forumda ênergiya çığanaqların dönya bazarlarına imin räweştä ireşterü mäs’äläläre bäxäsläşelde. “Energiya çiğanaqlarınıñ tranzit kiçüe belän bäyle kiñ qırlı qısa kileşüenä taba” isemle forum Törekmänstan ministrlar şurası başlıq urınbasarı Maksat Babayev häm energiya xartiyası ğomum särqätibe Urban Rusnaknıñ çığışları belän başlanıp kitte.
Konferenśiyädä ênergiya xartiyasına äğ’za illärdän räsmi zatlar, xalıqara oyışmalar wäkilläre häm ênergiya tarmağında êşläwçe belgeçlär çığış yasadı. Çığış yasawçılar citeşterüçe illär, tranzit illär häm ênergiya qullanuçıları arasında üzara yoğıntı häm koordinaśiya ixtıyacınıñ ähämiyätenä basım yasadı, Törekmänstanda uzğan forumnıñ xezmättäşlek tırışlıqlarına zur öleş kertäçägen assızıqladı.
Awrupa komissiyäse ênergiya berlege başlıq urınbasarı Maros Sefcoviç forumğa video konferenśiya belän qatnaştı. Şefkoviç ağımdağı yılnıñ fevral’ ayında Awrupa Berlege – Azärbaycan- Törkiyä –Törekmänstan qatnaşında Baqıda uzğan cıyılışnıñ Xäzär gazınıñ Awrupağa qudırıluı mäs’äläsendä ömet uyatuın citkerde.
Forumda Törkiyä ênergetika häm tabiği çığanaqlar ministrlığı wäkile tranzit ütkärgeçlär idaräse başlığı Räha Aykul Muratoğlu da çığış yasadı. Muratoğlu ênergiya citeştergän illär belän töp satıp aluçı wäzğiyätendäge Awrupa qitğası arasında Törkiyäneñ iq’tisadi häm imin, ışanıçlı tranzit üzäge buluın , bu yünäleştä kiräkle iradä häm asqormağa iyä buluına basım yasadı.
2017 nçe yılda ênergiya xartiyasınıñ çirattağı räislegen Törekmänstan başqara. Bu qısada ênergiya xartiyası kileşüeneñ töp organı bulğan ênergiya xartiyası konferenśiyäse 28 - 29 nçı noyabr’ könnärendä Aşxabadta uzaçaq.
Qazaqstan
Astanada “Olı dala” forumı uzdı. Xalıqara törki akademiya oyıştırğan çara Qazaqstan däwlät särqätibe Gulşara Abdıkalikovanıñ açılış çığışı belän başlandı.
Abdıkalikova qunaqlarğa Qazaqstan ilbaşı Nursoltan Nazarbayevnıñ qotlawın uqıdı. Qotlawda älege forumnıñ qitğalar arası fänni garmoniya , üzara añlayış häm xezmättäşlekkä uñay yoğıntı yasayaçağı assızıqlndı.
Forumda Rusiya Federaśiyäse, Amerika Quşma Ştatları, Qıtay, Germaniya, Vengriya, Mongoliya, Kön’yaq Koreya, Hindıstannan yaqınça 300 ğalim häm belgeç 6 panel’ cıyılışta däwlät başlığı Nursoltan Nazarbayevnıñ “Kiläçäkkä qaraş:cämäğät’çelek añlayışınıñ modernizaśiyäse” programması tekstı belän bäyle fikerlären çağıldırğan çığşlar yasadı.
Şulay uq “Ruxıy canlanu yulları”,”Fänni garmoniya häm urtaq qimmätlär”,”Kiläçäkkä qaraş häm tarixi xäter”,”Törki ädäbi tradiśiyälär häm zamançalaşu”,”Törki tellär:tikşerü, saqlaw häm populyarlaşu”,”Dönya śivilizaśiyäse bäyläneşendä törki mädäniyat mirası”,”Tuğan cir” programmasın ğamälgä aşıru ,”Qazaqstannıñ törbäläre” programması, qazaq teleneñ latin alfavitına küçü mäs’äläläre törle yaqlap qaraldı.
Forum qısasında soñğı yıllarda Xalıqara törki akademiya bastırıp çığarğan kitaplar urın alğan kürgäzmä dä täq’dim itelde.
“Olı dala” forumında Berläşkän Millätlär Oyışması ,YUNESKO,İslam mäğärif,belem häm mädäniyat oyışması, iq’tisadi xezmättäşlek oyşması belem waqıfı, törki kiñäşmä, TÜRKSOY, törki telle illär parlamentariylar assambleyası kebek xalıqara oyışmalar başlıqları häm wäkilläre, däwlät häm cämäğät’ êşlekleläre , tanılğan ğalimnär häm diplomatlar qatnaştı.
Tatarstan
Törkiyäneñ Mäskäwdäge tulı wäqalätle ilçese Xösäyen Diriöz Qazan sammitı - 2017 dä törek şirkätläreneñ aktiv räweştä qatnaşuın Törkiyäneñ Tatarstanğa qarata qızıqızsınuınıñ açıq kürsätkeçe buluın belderde.
Tatarstannıñ “Tatar – inform” xäbär agentlığına interv’yu birgän Xösäyen Diriöz Qazan sammitın uñışlı oyıştırğan öçen Tatarstannı täbrik itte.
Tulı wäqalätle ilçe Tatarstannıñ barı tik iq’tisadi cähättän genä tügel, şul uq waqıtta mädäniyat, mäğarif, turizm tarmaqlarında da Törkiyä belän Rusiya arasındağı xezmättäşlektä küper barlıqqa kiterüen belderde.
Diriöz Qazan sammitı könnärendä Tatarstan ilbaşı Röstäm Miñnexanov belän küreşüen dä belderde.
Oçraşuda Tatarstan – Törkiyä xezmättäşlege söyläşelüen beldergän Xösäyen Diriöz ike cömhüriyät arasındağı xezmättäşlekneñ ähämiytenä tuqtaluların da citkerde.
Tulı wäqalätle ilçe oçraşuda tabiği bularaq iq’tisad tarmağında däwam itkän xezmättäşlek turında süz alıp baruların, ike yaqlı mönäsäbätlärne özleksez räweştä däwam ittergän öçen Tatarstannı täbrik itüen dä citkerde.


text:
Kaлып:Baş bit/Waqiğalar/3 sentäber
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Bu tatar Wikipediäseneñ 2012 yılnıñ 24 dekäberendä Tatarstan Respublikası Däwlät Sovetı tarafınnan tatar teleneñ räsmi latin imläsı bularaq bilgelängän yazılışlı Baş bitenä saylanıp urnaştırılğan können waqiğaları qalıbı.
Başqa mäğlümatlar öçen 3 sentäber biten qara.
Bäyrämnär häm istälekle könnär:
Qıtay Cömhüriätendä Xärbi köçlär köne (en), Qıtay Xalıq Cömhüriätendä / Yaponiä imperiäse östennän ciñü köne (en).
Waqiğalar[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tuular[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Wafatlar[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- 1883 — İvan Turgenev, rus yazuçısı, dramaturg.
- 2000 — Asaf Ğabderaxmanov, tatar 1-nçe rang kapitanı, Sovetlar Berlege qaharmanı.


text:
Swrette elektrokar tolıqtay iske jaramdı bolıp körinedi, alayda jasawşınıñ aytwınşa, äli biraz jumıs jasaw kerek deydi.
Avtonıñ akkwmwlyatorı kapottıñ astında, al esikteri joğarı qaray aşıladı, sol sebepti avtoköliñ sporttıñ maşïnağa uqsas. Negizgi fwtwrïstik kelbetin dïzaynı vengerlik Tomaşw Yakwsw jasağan. Äsirese äser etetini şamdarı şırşa türinde kelgen. Elektromobïl 4 sekwndta jüzdi bağındıradı. Taïr Balbaev jılına 20 swperkardı qoldan jasap şığarmaq.
Swretter Taïr Balabaevtıñ VK älewmettik jelisindegi paraqşasınan alındı.
Derekközi: today.kz
Tegï: Avtojañalıqtar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Ekrem Çelebi - Dost Muhabbeti
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Dost Muhabbeti
Etiketler : Ekrem Çelebi - Dost Muhabbeti türkü indir, Ekrem Çelebi - Dost Muhabbeti türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Dost Muhabbeti mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Dost Muhabbeti türküsü, Dost Muhabbeti sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Dost Muhabbeti bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Ben Yanarım Gurbet Elde Ölene
Ekrem Çelebi - Nuhun Gemisi
Ekrem Çelebi - Gülüşün Gülden Güzel
Ekrem Çelebi - İlvanlım
Ekrem Çelebi - Ağlamayı Seviyorum
Ekrem Çelebi - Odam Kireç Tutmuyor
Ekrem Çelebi - Zahidem
Ekrem Çelebi - Gelin Hey Ne Olur
Ekrem Çelebi - Kızlar Maraş a Gider
Ekrem Çelebi - Ezme İle
Ekrem Çelebi - Getir Berber
Ekrem Çelebi - Bitti Mahpus
Ekrem Çelebi - Sevsem Öldürürler
Ekrem Çelebi - Yozgat Sürmelisi
Ekrem Çelebi - Dut Ağacı


text:
Sovet Sotsialist Cömhüriätlär Berlege
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Sovet Sotsialistik Cömhüriätlär Berlege yä Sovet Berlege, qısqaça SSSR (Sovet çorı Tatarça: CoBeT CoциaлиcTиk Pecпyблиkaлap Coюзы, CoBeTлap Coюзы, CCCP, Urısça:Coюз CoBeTckиx CoциaлиcTичeckиx Pecпyблиk, CCCP, CoBeTckий Coюз ,Soyuz Sovetskix Sotsialistitçieskix Respublik, SSSR, Sovetskiy Soyuz ), elekke Räsäy İmperise bilämäseneñ zur öleşendä barlıqqa kilgän häm 1922.-1991. yıllarda ğämäldä bulğan däwlät. 1922 yılnıñ 30. Dekäber Kileşüe nigezendä SSSRnı tözüdä Belarusʻ (Belorussia SSR), Ukraina (Ukraina SSR), RSFSR, Qawqaz artı Sovet Sosialistik Republiklar Födersísı (1936. yıldan berlektäş republiklar Azärbaycan SSR, Ärmänstan SSR häm Görcästan SSR qatnaşalar). 1925. yılda alarğa Üzbäkstan (Üzbäkstan SSR) belän Törekmänstan (Törekmänstan SSR), 1929 yılda Tacikstan (Tacikstan SSR), 1936. yıldan Qazaqstan (Qazaqstan SSR) belän Qırğızstan (Qırğızstan SSR), 1940. yıldan Moldova (Moldavia SSR), Estoniä SSR, Litva SSR, Latviä SSR quşılalar.
Taríx[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1920. yıllarda başınnan, bigräk tä V. İ. Lenin wafatınnan soñ, il citäkçelegendä xakimlek itü öçen kisken säyäsi köräş başlana. SSSR belän idarä itüdä autoritar alınmalar qullanı ısulına tayağa İ. V. Stalin rejime östenlek ala. 1920. yıllar urtasında uñay näticälär birgän Yaña İqtisadi Säyäsätkä mönäsäbät üzgärä, krästiän xucalıqların köçlep kümäkläşterü, sänäğät ölkäsendä aşığıp industrílaştıruğa küçü küzätelä. däwlät oyışmaları eşçänlege tulayım Kommunistlar Firqäse buysınuına küçerelä. SSSRda üzäkkä bersüzsez buysındırılğan totalitar cämğiät barlıqqa kilä. Ul cämğiät däwlät xucalığın revolútion ruxta tiz arada üzgärtep qorunı häm şuña nigezlänep revolútion xäräkätne kürşe däwlätlär cirlegenä küçerüne töp maqsat itep quya.
1930. yıllarda uzdırılğan repressilär (bigräk tä 1934. yıldan soñğıları) fäqät autoritarizm säyäsäten nığıtu maqsatına ireşü çarası räweşendä başqarıla. 1930. yıllar azağında başqaçaraq fiker yörtüçelärneñ küpçelege maxsus konzlagerlarda (GULAG síndannarında) mäcbüri xezmät belän tärbiälänügä duçar itelä.
SSSRnıñ tışqı säyäsäte dä üzgärä, ínqílab qazanışları häm il-däwlätlär iminlege belän sanaşmastan, 1939. yılda Sovet-Alman xärbi kileşüe tözelä, şunıñ cirlegendä Polşa häm Baltíq buyı däwlätläre belän suğıç xaläte tudırıla. Könbatış Ukraina belän Könbatış Belarus (1939), Bessarabia belän Tönyaq Bukovina, Latvia, Litua häm Estonia (1940) il-töbäkläre SSSRğä buysındıırıla. Finlândiä belän ike arada suğış başlanı (30. Nöyäber, 1939-12. Mart, 1940) häm Finlândiäneñ çik buyı cirlären (Vıborg töbäge, Karelia muyıntağı) tartıp alu näticäsendä SSSRnıñ xalıqara abruyı töşä, ul Millätlär Lígasınnan çığarıla.
1941. yılda 22. Yündä Almanía, üzara solıx kileşüen bozıp, SSSRğa höcüm itä. 1941.-1945 (Böyek Watan Suğışı). yıllardağı suğış barığında ildäge reprssilär tağın da qurqınıçraq yünäläş ala – ayırım xalıqlarnı taríxí yäşäw urınnarınnan Könçığış hän Tnyaq töbäklärgä köçlep küçerü (deportasí) xäräkäte başlana. Tönyaq Qawqazdan Xristian dinendä bulmağan Balqar, Qaraçay, Çeçen, Qalmıqlarnı; Qawqazdan Mesheti Töreklären, Qırımnan Tatarlarnı, Yunannarnı; İdel buyınan Almannarı h.b.az sanlı xalıqlarnı Sebergä häm Urta Asía çül-dalarına xärbi köç qullanıp küçerälär.
İkençe Bötendänya Suğışında ciñep çıqqannan soñ, SSSR territorise Könçığışta Könyaq Saxalin häm Kuril Utırawları, Könbatışta Petsamo (Peçenga), Klaipeda, Königsberg (xäzerge Kaliningrad), Karpat Tawları artyağı ölkäläe Könbatış Ukraina) h.b. isäbenä tağı da zuraya. Suğıştan soñğı däwerdä dä ayırım şäxeslärgä häm töekemnärgä qarata ezärlekläw säyäsäte qullanu däwam itterelä (kosmopolitizm belän köräş, "Leningradlılar törkeme", "tabıblar törkeme" eşläre h.b.). Könbatış Awrupınıñ alğa kitkän illäre belän kileşäwçänlek, alar belän berdänlek mönäsäbätlären özü, däwlätneñ barlıq sänäğät-citeşterü qüäten yaña qoral yasawğa köyläw säyäsäte SSSRnı "salqın suğış xaläte"nä kiterä.
İ. V. Stalin wafatınnan soñ (1953.), bigräk tä KPSSnıñ 20. qorıltayında (1956.) Stalinnıñ şäxes kultı tänqitlängännän soñ, eçke häm tışqı mönäsäbätlärdäge kiskenlek häm kileşmäwçänleklär berqädär yomşara. Repressi qorbannarın aqlaw, isän qalğannarın zíndannardan azat itü, Sovet keşeseneñ yäşäyeş-könküreşenä ähämiät birü kebek uñay küreneşlär küzätelä. Awıl xucalığı citeşterüçänlege däwlät yärdäme bermä-ber arttırıla. Fän häm texnik ölkäsendä yañarış, alğa kiteş sizelä başlí. SSSRda xalıq xucalığı kirägenä eşläwçe berençe atom elektr stansísı tözelä (1954), Ğälämgä berençe Cir iärçene cibärelä (1957), dönyada berençe oçuçı-kosmonaut Yuriy Gagarin kosmik qorabta Cirne oçıp äylänä (1961). Xalıqara masştabta SSSRnıñ abruyı häm bäyläneşläre üsä bara, atom-töş qoralın yaqın kiläçäktä qullanmaw inisiative xalıqara yalqaw taba häm 1963. yılda atom-töş qoralın qullanunı tíu kileşüenä qul quyıla. Ämma äle totalitar rejim tudırğan barlıq çik-kirtälär dä alıp taşlanmí, çın demokratik wäzğiät tudırılmí.
1964. yılda däwlät häm fiqrä citekçese itep L. İ. Brejnev saylana. N. S. Xruşçev belän A. N. Kosıgin başlağan xucalıq ölkäsendäge üzgärtep qorular, reformnar 1970. yıllarda sürelä başlí, qüätle tabíğí häm texnik mömkinlekläre bulğan zur däwlät iqtisadı äkrenläp tübän tägäri. Näft belän gaz satudan kergän tabışnıñ zur öleşen elekkeçä qoral yasawğa köylängän citeşterü ölkäse yota bara.
SSSRnıñ kütärelä başlanğan xalıqara abruyı Macarstan (1956) häm Çexoslovakia (1968) demokratik köçlärgä qarşı qoral qullanudan häm kürşe Äfğanstanğa Sovet ğäskärläre kertelgännän soñ (1979) yänädän tübän tägäri, qabat Könbatış illäre belän qapma-qarşı toru xaläte barlıqqa kilä. 1985. yılda citäkçelekkä kilgän M. S. Gorbaçóv häm anıñ tarafdarları mondí xalättän çığu çaralarına kereşälär, ildä "üzgärtep qoru (perestroyka - пepecTpoйka)" çorı başlana. Lâkin älege säyäsi adımnar ayırım berlektäş republiklarda başlanğan milli möstäqillekkä omtılış xäräkätlärennän qalışa. 1980 yıllarnıñ 2. yartısında Qazaqstanda, Görcästanda häm Baltíq buyı republilarında bulıp alğan "millätçel fetnä"lärne qoral qullanıp bastıru oçraqları SSSRda säyäsi krizisnıñ köçäyüenä kiterä.
1991. yılnıñ Augustında qayber däwlät başlıqları "üzgärtep qoru" barışın çikläwgä yünältelgän tüntäreş oyıştıralar, lâkin ul uñışsız tämamlana. Şul yılnıñ Sentäberendä 3 Balqtıq buyı republígınıñ Yuğarı Şuralar berdäm räweştä SSSRdan çığu häm möstäqil däwlät tözü turında qarar qabul itä. Şul uq yılnıñ Dekäberendä Belarus, Räsäy häm Ukraina republiklar citäkçeläre SSSRnıñ tarqaluın íğlan itälär häm Bäysez Däwlätlär Berlege oyıştırıluı xaqındağı kileşügä qul quyalar. Şul räweşle 1991. yılnıñ Dekäbrendä SSSR tarqala.
İdaräcelär isemlege[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- İosif Stalin (1922–1953)
- Nikita Xruşçov (1953-1964)
- Leonid Brejnev (1964–1982)
- Yuriy Andropov (1982-1984)
- Konstantin Çernenko (1984–1985)
- Mixail Gorbaçöv (1985–1991)


text:
Ukrainanıñ eñ yuqarı akimiyeti Herson vilâyetini Qırım ile birleştirip, Geniçesk şeerini muhtariyetniñ memuriy merkezi olaraq ilân etmege istey.
Bunı Qırım.Aqiqatqa Meclisniñ tış alâqalar bölüginiñ reberi ali Hamzin bildirdi.
«Bu leyhanı ömürge keçirmege istegen adamlar, kelecekni tüşüneler. Bunıñ episi kerçekleşse, bu muhtariyet halqara cemaatçılığı tarafından tanılacaqtır. Anda ilk evelâ Özbekistan ve Türkiyeden vatandaşlarımızğa yerleşmege teklif etip olurmız», - dedi Hamzin.
Qayd etkeni kibi, «Rusiye bir taraflı şekilde Qırımnı qoştı» ve ukrain leyhası buña cevap olacaqtır.
Faqat Hamzin şunı da qayd etti: «Bunıñ episi, qırımtatar halqı meselelerniñ çezilmegegeniniñ neticesidir. 1992 senesi Bişkek añlaşmalarnıñ çerçivesinde Ukrainağa Qırımda qırımtatarlarnıñ meselelerni çezmege yardım etken olsa ediler, şimdiki vaqıtta bir çoq keskin meseleler ögümizde turmaz edi».
Bügnki künde Herson vilâyetinde 10 biñden ziyade qırımtatarı yaşay.


text:
Frank Lloyd Wright
Frank Lloyd Wright (aytılıwı: Frenk Lloyd Rayt, 8 iyun, 1867 – 9 aprel, 1959) Amerikalı arxitektor, interyer dizayner ha'm jazıwshı bolg'an. Ol 1,000nan aslam proyektlerdin' dizaynın jaratqan bolıp, solardın' ishinen 500den aslamı tolıq tamamlang'an esaplanadı. Wright organik arxitekturanı qollap-quwatlag'an (mısal retinde Sarqıramadag'ı u'y), Prairie mektebinin' arxitektura ha'reketinin' jetekshisi bolg'an (mısal retinde Robie uyi, Westcott u'yi ha'mde Darwin D. Martin u'yi), Yusoniya u'yinin' konseptin islep shıqqan (mısal retinde Rosenbaum u'yi). Wright sonday-aq o'zinin' imaratlarının' mebel ha'm ren'li aynalar sıyaqli interior elementlerinde o'zi dizayn qılg'an.
Wright 20lag'an kitap ha'm ko'plegen maqalalarg'a avtorlıq qılg'an, sonın' menen birgelikte ol AQSh ha'm Evropada belgili lektor bolg'an.
O'miri dawamında danqı shıqqan bolg'anına qaramay, Wrighttı Amerika Arxitektorlar İnstitutı 1991-jılı "barlıq waqıttın' en' ullı arxitektorı" dep ta'n alg'an.


text:
Ïrak aqparat quraldarınıñ mälimetinşe, qaşqın täjik polkovnïgi Gwlmwrod Xalïmov «Ïslam memleketi» terrorïstik tobınıñ äskerï lïderi bolıp tağayındalğan - dep jazadı centralasian.org.
Alsumaria.tv portalı senbi, 3 qırqüyekte Naynava ïrak provïncïyasındağı qawipsizdik qızmetiniñ derekközine silteme jasap, «Ïslam memleketi» Täjikstannan qaşıp ketken polkovnïk Gwlmwrod Xalïmovtı qaza tapqan Abw Wmar aş-Şïşanïdiñ ornınan äskerï qolbasşı etip tağayındalğanın xabarladı.
Atalğan portaldıñ mälimetinşe, ÏM bul tağayındawdı AQŞ jetekşilik etetin xalıqaralıq koalïcïyanıñ şabwıldarınan qawiptenip, resmï türde jarïyalamağan. Osığan deyin ÏM-niñ köptegen qolbasşıları äwe şabwıldarınan qaza tapqan.
Birneşe kün burın AQŞ ÏM-niñ quramına qosılğan täjik polkovnïginiñ meken-jayı twralı aqparat bergenderge, 3 mïllïon dollar tölewge dayınbız dep mälimdegen. Xalïmovtı terrorïstik toptıñ bastı fïgwralarınıñ biri dep esepteydi.
Täjikstan işki ister mïnïstrliginiñ burınğı polkovnïgi äskerï mergen bolğan. 2003-2014 jıldarı amerïkalıq terrorïzmge qarsı küres ortalığında arnayı jattığwdan ötken. Gwlmwrod Xalïmov 2014 jıldıñ säwir ayında joğalıp ketti. Bir aydan soñ Sïrïyadan tabıldı.
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ hakimi Binäli Isqaq mäzkür nahiyädiki 25 yeza vä İşiktä şähärlik okrugida štkän jili atqurulğan işlar häqqidä hesavat bärdi. «Uyğur avaziniŋ» Ämgäkçiqazaq nahiyäsi boyiçä šz muhbiri Raşidäm RÄhMANOVA şularniŋ birnäççisigä qatnişip, ämgäkçiqazaqliqlarniŋ utuqliri bilän muŋ-muhtaҗini bilip qaytti. Nahiyä hakimi ahali bilän däsläpki uçrişişni Sšgiti yeza okrugidin başlidi. Binäli Äbdiqappasulı pat-yeqinda tävädä kün elektr stantsiyasiniŋ işqa qoşulidiğanliğini yätküzüp, turğunlarniŋ käypiyatini kštärdi.
Okrug hakimi Erkinbek Dauıtqulov jil boyi ämälgä aşqan işlar häqqidä hesavat bärdi. Okrugtiki 400 dehan egiligi härhil ziraätlärni pärviş qilidekän. Tšrt dukan, 5 kiosk, 4 kafe, bir avtomaşinilarni җšndäş stantsiyasi, navayhana, 2 satraşhana, yäm tartidiğan tseh häliqqä hizmät qilivetiptu. Ularda umumän 48 adäm iş bilän täminlängän. Bultu plastikiliq işik-derizä işläp çiqiridiğan tseh eçiliptu.
Bartoğay yeza okrugidiki jiğinmu yeqimliq hävär bilän başlandi. Bijanov yezisida uzun jillardin beri egisiz qağҗirap turğan sport sariyini yeza turğuni Ruslan Qämirdinov setivelip, uni remontlap, dšlätkä häqsiz qayturğan. Sahavätlik tiҗarätçini nahiyä hakimi qolini elip täbriklidi. Nahiyä hakimi başqilarnimu Ruslandin ülgä elip, tuğulğan yeri üçün ayanmay hizmät qilişqa çaqirdi. Okrug hakimi Talğat Ömirbekov bultu Bayseyit yezisida uçastkiliq politsiya punktiniŋ eçilğanliğini yätküzdi. Okrugta 481 dehan egiligi, bir işläpçiqiriş kooperativi, 5 ҖÇY paaliyät elip berivetiptu. Dehanlar paaliyitini җanlanduruş üçün dšlättin 2 million 604 miŋ täŋgä subsidiya bšlüngän.
Malivay yeza okrugida ämälgä aşqan yahşiliqlarğa tohtalğan nahiyä hakimi Binäli Isqaq bultu yeza turğunliri üçün meçit selip bärgän Huşiyar haҗim hosmanovniŋ qizi Räyhan vä küyoğli Nurtay Ğoҗambärdievlarğa sämimiy minnätdarliğini bildürdi.
Okrug hakimi Damir Qaldibaev 5260 turğuni bar okrug häqqidä täpsiliy doklad oqudi. Malivayda bir yeza egiligi kooperativi, bir ҖÇY, 690 dehan egiligi, 22 şähsiy tiҗarätçi bar. Yeza dehanliri asasän kšmüqonaq, soya, aptappeläz, arpa, bedä, kšktat vä yäl-yemiş pärviş qilidekän. Turğunlar qolida bar 2499 siyir, 6413 qoy häm šşkä, 234 at vä 2350 tohu bilän kün käçürüvetiptu. Yezida bultu yüz bärgän çoŋ hoşalliqlarniŋ biri – «Öŋirlerdi damıtu» programmisi boyiçä byudjettin 6 million täŋgä bšlünüp, su mäsilisi iҗabiy häl bolğan.
Ötkän jili Masaq yeza okrugida «Nwrlı JEST» ҖÇY 1 million 978 miŋ täŋgigä şamal elektr stantsiyasini ornitip, turğunlarniŋ beşini kškkä yätküzsä, tiҗarätçi Bolatjan Nurbekov bir gektar yärdiki teplitsisini yänä bir gektarğa käŋäytip, 35 yeza turğunini iş bilän täminläptu. Uşbu räqämlärni pähirliniş ilkidä atap štkän okrug hakimi Ertay Nurmahanov yeza egiligini täräqqiy ätküzüş üçün tüzülgän dšlät programmilirini paydilinip, dehançiliğini җanlandurğan turğunlarniŋ utuqliriğa tohtaldi. Mäsilän, «Quat» egiligi «Qulan» programmisi boyiçä 9 million täŋgä nesiyä elip, ilqa beqivetiptu.
Çät okruglarniŋ biri Qariyota yeza okrugidiki jiğinda nahiyä hakimi 8 yeziniŋ җülmärigän mäktäp, balilar bağçiliri vä klub benalirini äsligä kältürüş biyil Almuta vilayitiniŋ hakimi Amandıq Batalovniŋ qollap-quvätlişi bilän qolğa elinidiğanliğini hävärlidi. Andin okrug hakimi Erik Süleymenov hesavat bärdi. Qariyotida 17 kiçik vä ottura tiҗarät tirkilip, 48 adäm iş bilän täminlängän. Bultu intensivliq bağ pärviş qilidiğan egiliklärgä 762 413 455 täŋgä investitsiya tartilip, 350 adäm iş bilän täminlängän.
İşiktä şähiridä štkän uçrişişta Binäli Isqaq štkän jili atqurulğan işlar vä keläçäkkä bälgülängän reҗilär häqqidä doklad oqudi.
Yeza egiligi. 2017-jiliniŋ nätiҗisi boyiçä yeza egiligi hosuliniŋ miqdari 99 milliard 827 million täŋgigä yetiptu. Bu kšrsätküç 2016-jili bilän selişturğanda 20 milliard täŋgigä šskän. Juquri kšrsätküçlärgä qol yätküzüştä Dšlät rähbiriniŋ yeza egiligi kooperativlirini quruş häqqidiki säyasiti säväp bolmaqta. Ötkän jili nahiyädä 16 yeza egiligi kooperativi qurulğan. Ularni täräqqiy ätküzüş üçün byudjetten 419 million täŋgä, yeza egiligini täräqqiy ätküzüş üçün 2,3 milliard täŋgä bšlüngän.
«Sıbağa», «Qwlan» vä «Altın Asıq» programmiliri boyiçä 7909 gektar yärdä bağ vä üzüm bağçiliri bärpa bolğan. Uniŋ 907 gektarini intensivliq bağlar täşkil qilidu.
Dšlät rähbiriniŋ Mäktübidiki väzipilärni ämälgä aşuruş mähsitidä barliq küç-ğäyrät nahiyäniŋ resursini rivaҗlanduruşqa särip qilinğan. Moşu yšniliştä Masaq yeza okrugida 4,5 MVt şamal elektr stantsiyasi selinip, uniŋğa җälip qilinğan investitsiyaniŋ kšlämi 2,6 milliard täŋgä ätrapida. Türgün däriyasidiki quviti 1,4 MVt gidroelektrostantsiyagä kšlämi 300 million täŋgilik investitsiya särip qilinğan.
Biyil Sšgiti yeza okrugida quviti 200 MVt, Masaq yeza okrugida quviti 55 MVt ikki şamal elektrostantsiyasiniŋ, İşiktä däriyasidiki GES kaskadiniŋ quruluşi ayaqlişiş aldida turidu.
Kiçik vä ottura tiҗarät. Nahiyä hakimiyiti täripidin tiҗarätni rivaҗlanduruş yolidiki barliq tosalğuluqlarni män°iy qiliş, täkşürüşlärni qisqartiş, biznesni täräqqiy ätküzüş üçün qolayliq şaraitlarni yaritiş vä maddiy qollap-quvätläş nätiҗisidä kiçik vä ottura tiҗarät durus yolğa qoyulğan. Mäsilän, «Biznesniŋ yol häritisi – 2020» programmisi boyiçä 1 milliard 621 million täŋgilik 15 layihä mäbläğ bilän täminlängän.
Kiçik vä ottura tiҗarättin 4 milliard 230 million täŋgä seliq çüşüptu. Bu 2016-jili bilän selişturğanda 413 million täŋgigä artuq.
İnvestitsiya, quruluş-montaj işliri. Nahiyä ihtisadini täräqqiy ätküzüş mähsitidä 2017-jili 30 milliard 600 million täŋgä investitsiya җälip qiliniptu. Ötkän jili 14,2 miŋ kvadrat metr turğun šy quruluşi planlanğan bolsa, ämäliyatta 15,4 miŋ kvadrat metr turğun šy seliniptu.
İnfraqurulum. 2017-jili nahiyä yollirini җšndäş üçün 1 655 million täŋgä bšlünüp, 39,6 çaqirim yol muräkkäp, 74,7 miŋ kvadrat metr yol eqimdiki remonttin štkän.
2017-jili Ğulҗa vä Örnäk yeziliriğa su trubiliri tartildi. «Öŋirlerdi damıtu» programmisi boyiçä 14 yezida su trubiliri eqimdiki remonttin štüp, nahiyä hälqini su bilän täminläş 86 payizğa yätkän. Biyil Avat, Kazatkom, Ekpindi vä Kšldi yeziliriniŋ su trubiliriniŋ quruluşini jürgüzüş üçün 650 million täŋgä bšlünüptu.
Ötkän jili nahiyägä gaz kirgüzüş qolğa elindi. İşiktä şähiri bilän Çeläk yezisida däsläpki istimalçilar gaz sistemisiğa qoşuldi.
İş bilän täminläş, iҗtimaiy qollap-quvätläş. Häliqni iş bilän täminläş mähsitidä 2017-jili 2420 yeŋi iş orni eçilip, işsizlar sani azayğan. Nahiyädä ottura maaş miqdari 94,7 miŋ täŋgigä yetiptu. 17600 adämgä 405 million täŋgilik iҗtimaiy yardäm kšrsitiliptu. Nahiyäniŋ iş bilän täminläş märkizi arqiliq 1551 mümkinçiligi çäklängän adäm işqa orunlaşturulğan. 183 Uluq Vätän uruşiniŋ veteraniğa vä naka balilarğa sanatoriya-kurortlarda davalinişi üçün yollanma berilgän.
Maarip. Mäktäp tamamliğuçiliriniŋ Milliy birtutaş testtiki kšrsätküçi 83,2 ballni täşkil qiptu. Bu 2016-jilğa qariğanda 1,2 ballğa juquri. 74 oquğuçi «Altun bälgü» sahibi atalsa, 61 oquğuçi alahidä şahadätnamigä erişkän. 321 tüläk aliy oquş orniğa grantqa oquşqa çüşüptu.
2017-jili İşiktä şähiridä vä Çeläk yezisida 600 orunluq yeŋi mäktäplär eçilğan. Alğa yezisida 50 orunluq ihçam märkizi bar 300 orunluq, Jaŋaşarua yezisida 120 orunluq mäktäp benaliriniŋ, Avat yezisidiki Ömär Muhämmädiy namidiki ottura mäktivigä qoşumçä 300 orunluq benaniŋ, Örikti yezisi ottura mäktivigä qoşumçä 300 orunluq benaniŋ quruluş işliri başlandi. Nätiҗidä nahiyädiki üç smeniliq mäktäplärniŋ sani bälgülük däriҗidä qisqiraydiğan bolidu.
Salamätlikni saqlaş sahasi. 2017-jili nahiyäniŋ meditsina hadimliri 1 million 82 miŋ adämgä meditsiniliq yardäm kšrsitiptu. Bu kšrsätküç 2016-jili bilän selişturğanda 3,7 payizğa šskän. Nahiyädä jüräk qan tomurliri, hätärlik işşiq vä sil ağriqliriğa duçar bolğanlarniŋ sani aziyip, ana šlümni qisqartiş yolida sezilärlik utuqlar qolğa kältürülmäktä. Şundaqla gepatit, sil, brutsellez ağriqliriniŋ azayğanliği bayqilidu.
Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.
«Turmuşimiz kündin-küngä yahşilinivatidu»
Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ hakimi Binäli Isqaq mäzkür nahiyädiki 25 yeza vä İşiktä şähärlik okrugida štkän jili atqurulğan işlar häqqidä hesavat bärdi. «Uyğur avaziniŋ» Ämgäkçiqazaq nahiyäsi boyiçä šz muhbiri Raşidäm RÄhMANOVA şularniŋ birnäççisigä qatnişip, ämgäkçiqazaqliqlarniŋ utuqliri bilän muŋ-muhtaҗini bilip qaytti. Nahiyä hakimi ahali bilän däsläpki uçrişişni Sšgiti yeza okrugidin başlidi. Binäli Äbdiqappasulı pat-yeqinda tävädä kün elektr stantsiyasiniŋ işqa qoşulidiğanliğini yätküzüp, turğunlarniŋ käypiyatini kštärdi.


text:
Ekrem Çelebi - Heyro
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Heyro
Etiketler : Ekrem Çelebi - Heyro türkü indir, Ekrem Çelebi - Heyro türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Heyro mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Heyro türküsü, Heyro sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Heyro bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Telli Turnam
Ekrem Çelebi - Felek Değirmenin Döndü Mü
Ekrem Çelebi - Yaban Elleri
Ekrem Çelebi - Leyla
Ekrem Çelebi - Sevsem Öldürürler
Ekrem Çelebi - Allı Turnam
Ekrem Çelebi - Sefaleti Çeksinler De Görelim
Ekrem Çelebi - Su Sızıyor Sızıyor
Ekrem Çelebi - Gel Sevelim
Ekrem Çelebi - Bilmiyorum Hallerinden
Ekrem Çelebi - Ya Dost
Ekrem Çelebi - Bülbül
Ekrem Çelebi - Bizim Elin Yayla Zamanı
Ekrem Çelebi - İkilik Noktası
Ekrem Çelebi - Gör Halimi


text:
Qazanda “Made in Uzbekistan” kürgäzmäse
Tatarstan başqalası Qazanda Üzbäkstan êşxanäläre üz tovarların täqdim itkän
“Tatar-inform” agentlığı xäbär itüençä, “Qazan yärminkäse” kürgäzmä üzägendä Üzbäkstannıñ 80nän kübräk ciñel, tekstil’ häm kün sänäğäte êşxanäläre üz êşlänmälären “Made in Uzbekistan” kürgäzmäsendä täqdir itkän.
Tatarstannıñ Üzbäkstan Cömhüriyätendäge wäkilçelegeneñ räsmi portalında xäbär itelgänçä, bu çara Üzbäkstan säwdä-sänäğät palatası, Tatarstan sänäğät häm säwdä ministrlığı belän Säwdä-sänäğät palatası yärdämendä ütkärelgän.
Kürgäzmädä Rusiyäneñ törle töbäklärennän häm yaqın çit illärdän 120dän artıq kompaniya qatnaşqan.
Bu çara Tatarstan İlbaşı Röstäm Miñnexanovnıñ Üzbäkstanğa säfäre waqıtında Üzbäkstan-Tatarstan êş forumı näticäläre nigezendäge kileşülär qısalarında oyıştırıluı bilgeläp ütelgän.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, ilhaq etilgen Qırımda Rusiye ukümeti UNESCOnıñ missiyasınıñ ihtimallı kelmesine er türlü usullarnen qarşı çıqacaq, dep saya.
Bunı o, aprel 18-de Yuqarı Radada keçken «Ukrainada medeniy mirasnı qorçalavnıñ problemaları ve perspektivaları» parlament diñlemeleri esnasında söyledi.
Çubarov, Rusiyeniñ UNESCO missiyasına ihtimal ile qarşı çıqacağı munasebeti ile parlament diñlemeleriniñ neticeleri boyunca olarnıñ tevsiyelerine «Qırımda qırımtatar abidelerini mahv etken Rusiye işğalcileri ve bunı bivasta olaraq icra etkenlerni taqip etüv ve mesüliyetke çeküv qısmında milliy qanunlar ve halqara teşkilâtlarnıñ imkânlarını kenişletmekni» közde tutqan maddelerni kirsetmek teklif etti.
1Aprel 11-de Ukraina tış işleri naziri Pavlo Klimkin, UNESCO icra komiteti tarafından Qırımda közetüv missiyasınıñ çalışması imkânlı olğanı aqqında qarar alınğanını bildirdi. TİN başlığınıñ firkrine köre, halqara teşkilât vekilleriniñ ziyareti Qırımda medeniyet abideleriniñ saqlanmasına yardım etecek.
Bundan daa soñra Ukraina medeniyet naziriniñ birinci muavini, Ukrainanıñ UNESCO işleri boyunca milliy komissiyası yanındaki medeniyet ve medeniy miras bölüginiñ rehberi Svetlana Fomenko, ilhaq etilgen Qırımğa UNESCO missiyasını yollamaqtan evel Kyiv, onıñ yapacaq işleriniñ mehanizmlerini uzlaştırmaq kerek, degen edi.
UNESCOnıñ qararında cümleden, BMTniñ Ukrainada insan aqlarınıñ kütülmesini közetüv boyunca missiyasınıñ Qırımğa endi üç yıldan berli kirip olamağanı qayd etile. Daa evel yarımadağa halqara közeticilerni yibermege azır olğanını Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım başlığı Sergey Aksönov bildirgen edi.
Ukraina Medeniyet nazirligi, Rusiyeniñ ilhaq etilgen Qırım territoriyasında yapqan areketleri yarımadanıñ topraqlarındaki Ukrainanıñ medeniy mirasına zarar ketire, dep iddia ete. Bu areketler, Ukrainanıñ «Medeniy mirasnıñ muafaza etilmesi» qanunını ve, ondan ğayrı, UNOSCOnıñ 1972 senesi Konventsiyasını bozalar.


text:
Türkiyedeki qırımtatar diasporasınıñ vekilleri «Qırımğa dostluq yolu» leyhasını başlattılar. Onıñ çerçivesinde toquma parçalarından simvolik keten meydanğa ketirilip, onı ilhaq etilgen Qırım ile memuriy sıñırğa ketirip berecekler.
Leyhanıñ teşkil eticisi olğan Gebze şeeri qırımtatar cemaatınıñ Qırım.Aqiqatqa añlatqanına köre, leyhada er istegen iştirak etmek mumkün. Bunıñ içün teşkil eticilerge taraflarınıñ ölçüleri 21 santimetr olğan ve üstünde qatılmaq istegenniñ adı ve soyadınıñ birinci arifleri ile yaşağan şeeri yazılğan toquma parçasını yollamaq yeter.
Toquma parçaları toplanğan sayın olarnı bir umumiy keten etip bir-birine tikecekler, ve bu şekilde olar «endi beşinci yıl işğal altında bulunğan Qırım ile birlik ve birdemlikniñ» simvolı olacaqlar.
Türkiyeniñ Aksaray şeerindeki qırımtatar cemaatınıñ başlığı Ahmet Kırımlı: «Bu leyha birdemlik ve birlikniñ simvolı ola. Ekincisi, bu, nevbetteki kere Qırım aqqında aytmaq imkânıdır. Biz birleşmek ve birlikte olmaq kerekmiz. Bundan dolayı bu leyha, bu mesajnı eñ güzel şekilde aks ete», – dedi.
Teşkil eticilerniñ aytqanına köre, tedbirde iştirak etmek içün birinci olıp Türkiyedeki qırımtatar diasporasınıñ vekilleri ve olardan ğayrı, 2014 senesinde yarımada Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ Qırımdan Türkiyege köçkenler seslendi.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Bolaşaqqa 100 qadam
-
ASTANA. QazAqparat - Memlekettik qızmet isteri jäne sıbaylas jemqorlıqqa qarsı is-qïmıl agenttigi alğaş ret Memlekettik qızmettiñ jağdayı twralı ulttıq bayandamanı dayındap, onı Memleket basşısınıñ nazarına usındı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.13.04.2018 16:55
-
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstanda 4 memlekettik organda eñbek aqı tölewdiñ jaña jüyesi sınamadan ötkiziledi, dep xabarlaydı QazAqparat QR Memlekettik qızmet isteri jäne sıbaylas jemqorlıqqa qarsı is-qïmıl agenttiginiñ resmï ökili Nurlan Jaxïnge silteme jasap.16.01.2018 16:15
-
ŞIMKENT. QazAqparat - «Ulı Jibek jolı eskertkişteri» atalımı boyınşa 8 eskertkiş Oñtüstik Qazaqstan oblısında ornalasqan. Olar - Sawran, Türkistan, Sïdaq, Qaraspan, Jwantöbe, Kültöbe, Otırar, Börjar eskertkişteri. Bul twralı bügin oblıs äkimi J.Tüymebaev «Qazaqstannıñ Ulı Jibek jolına sayaxat» xalıqaralıq festïvali ayasında ötip jatqan «Ontustik Tourism. Invest 2017» twrïstik, ïnvestïcïyalıq forwmında ayttı.15.11.2017 23:33
-
QIZILORDA. QazAqparat-Memleket basşısınıñ urpaq bolaşağı üşin bilim salasınıñ aldına qoyğan 3-6 jas aralığındağı balalardı mektepke deyingi bilimmen 100 payız qamtw, üş awısımdıq bilim berwdi boldırmaw, apattı mektepter ornına jaña mektepter qurılısın salw jönindegi negizgi üş tapsırması Qızılorda oblısında merziminen burın tolıqtay orındaldı. Bul twralı bügin oblıs äkiminiñ orınbasarı Rwslan Rüstemov jwrnalïstermen kezdesw barısında ayttı, dep xabarladı QazAqparat tilşisi.31.10.2017 16:30
-
QIZILORDA. QazAqparat - Memleket basşısı öziniñ «100 naqtı qadam»: Ult josparında täwelsiz memleketimizdiñ är salasında jürgiziletin mañızdı reformalar twralı ayqındadı. Sonıñ biri sot salasına qatıstı. Büginde Ult josparınıñ «Zañnıñ üstemdigin qamtamasız etw» tarmağında körsetilgen mindetterge qatıstı orındalıp, zañdıq qujattar qabıldanıp, birqatar jumıstar atqarıldı». Elbasınıñ Ult josparı - bes ïnstïtwcïonaldıq reformanı jüzege asırw jönindegi 100 naqtı qadamı jaylı Qızılorda qalası №2 keñse meñgerwşisi M Jüsipbekova öz oyın osılay ayttı, dep xabarladı QazAqparat tilşisi.31.10.2017 05:59
-
QIZILORDA. QazAqparat - Qızılordalıq käsipker Juldızay Arıstanbaeva 6 payızdıq sıyaqımen Jappay käsipkerlikti damıtw bağdarlaması ayasında nesïe aldı.24.10.2017 21:27
-
QIZILORDA. QazAqparat - Elbasınıñ tapsırmasımen osı jıldan bastap jastardıñ jumısşı mamandığın tegin alwına mümkindik beretin «Barşağa arnalğan tegin käsibï-texnïkalıq bilim berw» jobası jüzege asırılıp jatqanı belgili.18.10.2017 11:17
-
ŞIMKENT. QazAqparat - Bügin OQO Öñirlik kommwnïkacïyalar qızmetinde oblıstıq käsipkerlik, ïndwstrïaldı-ïnnovacïyalıq damw jäne twrïzm basqarmasınıñ basşısı Batırxan Qurmanseyit jıl basınan beri atqarılğan jumıstar twralı baspasöz mäslïxatın ötkizdi, dep xabarlaydı QazAqparat.12.10.2017 16:04
-
ALMATI. QazAqparat - Almatıda «Etnosaralıq kelisimdi küşeytwdegi medïacïya ïnstïtwttarınıñ damwı men röli. Xalıqta quqıqtıq mädenïetti qalıptastırw» döñgelek üsteli ötti, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.11.10.2017 14:32
-
QIZILORDA. QazAqparat - Qazaqstan Respwblïkasınıñ Bas prokwratwrası «100 naqtı qadam» Ult josparı ayasında «Prokwratwra Qazaqstan xalqı üşin» attı özgerister bağdarlamasın jüzege asırw bağıtında Qızılorda oblıstıq prokwratwrasımen birqatar qarqındı jumıstar jüzege asırwda, dep mälimdedi oblıs prokwrorı Xalïdwlla Däweşov. Bul twralı QazAqparat tilşisi xabarlaydı.06.10.2017 04:26
-
QIZILORDA. QazAqparat - Bayqoñır qalasında akcïz salığına özgerister endi. Bul twralı Qızılorda oblısı boyınşa memlekettik kirister departamentiniñ bas mamanı Gülnar Saparğalïeva ayttı,dep xabarladı QazAqparat tilşisi.04.10.2017 16:42
-
QIZILORDA. QazAqparat - Qızılorda oblısınıñ jastar sayasatı mäseleleri basqarmasınıñ qoldawımen oblıstıq «Jas Otan» jastar qanatınıñ uyımdastırğan «Jastar-bolaşaq energïyası» attı oblıstıq eriktiler sleti ötkizildi, dep xabarladı QazAqparat tilşisi.04.10.2017 15:29
-
QIZILORDA. QazAqparat - Elbasınıñ bïılğı jıl basında xalıqqa jarïyalağan «Qazaqstannıñ üşinşi jañğırwı: jahandıq bäsekege qabilettilik» attı Joldawınan twındaytın mindetterdiñ biri - «Basım salalarda bäsekege qabiletti eksporttıq öndiristi damıtw üşin ïndwstrïyalandırwdı jalğastırw» bolıp tabıladı.04.10.2017 12:05
-
QIZILORDA. QazAqparat - Qızılorda oblısında mektep-lïcey, mektep-lïcey-ïnternat, mamandandırılğın mektepter men bilimgerler akademïyasın qurw arqılı bilimniñ sapasın basqarw jüyesi qalıptastırılwda, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi oblıstıq bilim basqarmasına silteme jasay otırıp.03.10.2017 16:27
-
QIZILORDA. QazAqparat - Bul twralı Käsipkerler palatasınıñ Jañaqorğan awdandıq fïlïalınıñ dïrektorı Marlen Nurtazaev käsipkerler aldındağı esepti kezdeswde ayttı, dep xabarladı QazAqparat tilşisi oblıstıq käsipkerler palatasına silteme jasap.03.10.2017 15:22
-
QIZILORDA. QazAqparat - Şïeli awdanında 184 joba qarjılandırıldı. Bul twralı Ulttıq käsipkerler palatası Şïeli awdandıq fïlïalınıñ dïrektorı Rısbay Nısanxanov bïznes ökilderi aldındağı esepti kezdeswde ayttı, - dep xabarladı QazAqparat tilşisi.02.10.2017 19:37
-
ÖSKEMEN. QazAqparat - Şığıs Qazaqstan oblısında awıl men awıldıq okrwg äkimderiniñ janama saylawınıñ qorıtındısı şığarılıp, 249 eldi meken boyınşa 131 äkim qayta saylandı.15.08.2017 17:22
-
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstandıq polïceylerdiñ 30 mıñ qoğamdıq kömekşisi bar. Bul twralı bügin Ükimet üyinde «100 naqtı qadam» Ult josparınıñ iske asırılw barısına arnalğan baspasöz mäslïxatında QR Işki ister vïce-mïnïstri Erlan Turğımbaev mälim etti, dep xabarlaydı QazAqparat.04.08.2017 13:26
-
ASTANA. QazAqparat - 150 adam respwblïka äwejaylarında ornatılğan qarız tölew termïnaldarı arqılı bereşekterin japtı. Bul jayında QR Ädilet mïnïstrliginiñ baspasöz qızmeti taratqan aqparatta aytılğan.04.08.2017 12:57
-
ASTANA. QazAqparat - Memlekettik sot orındawşıları sanın qısqartw esebinen el byudjeti 1,8 mlrd teñgege ünemdeldi. Bul twralı bügin Ükimet üyinde «100 naqtı qadam» Ult josparınıñ iske asırılw barısına arnalğan baspasöz mäslïxatında Ädilet mïnïstriniñ orınbasarı Janat Eşmağambetov mälim etti, dep xabarlaydı QazAqparat.04.08.2017 12:41
arı qaray
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Qızılqum
Qızılqum shólistanı tiykarınan qumlı tegisliklerden turadı, bul qumlı tegislikler Qızılqum arqa-batıs bólegin óz ishine alıp maydanı 3,5 mln ga jerdi iyeleydi. Arqa-batıs Qızılqum keń tegislik bolıp (75—100 m) jaylasqan. Aral teńizi shól zonalar menen qorshalģan teńizdi arqa-batısın Qızılqum hám batısında Ámiwdarya deltası menen shegaralanģan. Qızılqumda tóbeshikli jerler ushırasıp olardıń biri Beltaw, onıń eni 1-2 km uzınlıģı batıstan-shıģısqa deyin 100 km di iyeleydi. Ortasha biyikligi 70—80 m (teńiz betinen) bálentlikte, al arqa tárepi teńizge qaray jıljımaqta. Keń maydandı iyeleytuģın Jańadarya úlken tegisliklerdi úz ishine aladı, ol jerde tiykarınan taqırlı taslandı jerler esaplanadı.
Shıģıs tárepinde Sultanuzdag tawı, ol Ámiwdaryanıń góne deltasınan baslap shıģıstan-batısqa deyin Xojakólge shekem sozılģan bolıp uzınlıģı 40 km, eni 10—15 km aralıqqa deyin sozılıp, onıń teńiz betinen 485 m bálentlikte jaylasqan. Taw shoqqılarınan Nurataw, Sultanuzdag hám olardıń arasınan áyyemgi tóbeshiklerinen paleozoydan qalģan porodaları ushırasadı. Topıraq quramı sazlı hám taslı jerlerden turadı. Suw deregi tiykarınan grunt suwları nátiyjesinen bolıp, onıń tereńligi 6—60 m tereńlikte jaylasqan. Qızılqumda mıńlaģan qudıqlar qurılģan, olardıń kópshiliginde dushshı suw bolıp onı mal sharwashılıģında shopanlar keńnen qollanadı.
Klimatı júdá qurģaq bolıp, keskin kontinentallı, Chabazģan meteostantsiyası maģlıwmatı boyınsha ortasha jıllıq temperatura 10—12°C qa jetedi (maksimal +41,5—+45°C, minimal +22—+28°C), qısı suwıq bolıp arqadan arktika suwıq aģımı keledi. Qıs ayları qardıń qaplap jatıwı 8-22 kún. Birinshi qar oktyabrden túsip, eń sońı aprelde toqtaydı. Jıllı kúnler 157-191 kún dawam etedi. Atmosferalıq jawın-shashın jılına 67—136 mm di quraydı. Ulıwma jawın-shashın jıllıq muģdarı az jawadı.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi tarafından ilân etilgen Qırımnıñ «mal qamaçavı» olsa, Qırımda aşayt malları ile problem olmaz. Bunı Qırım.Aqiqatqa Qırımnıñ distributor şirketlerinden biriniñ müdiri ayttı.
Onıñ sözlerine köre, bugün Qırımda ukrain malınıñ payı yüksek degil, çünki Qırımnıñ ticariy ağları ukrain tarafı ile işbirlikten vageçe.
«Qırımda ukrain mahsulatınıñ fiyatları Rusiye fiyatlarına teñ kele, çünki ukrain malını yarımadağa ketirgen ortaq şirketler mal fiyatına bütün masraflarnı qoşa ve neticede malnıñ fiyatı paalılaşa. Evel «ATB» olğan Qırımnıñ «PUD» ticaret ağı yolbaşçılarından ukrain malını sımarlamamaq kibi avaleni aldı», – dey şirket reberi.
Malümatqa köre, eger de yarım yıl evelsi Rusiye ve qıtaiy Ukrainadan ketirilgen et fiyatı arasında farq duyulsa, bugün, misal içün, ukrain domuz etiniñ bir kilosı tek 5 rublege ücüzca çıqa.
Hatırlatamız, qırımtatarlarnıñ yetekçileri Qırım ile memuriy sıñırnı blok etip, işğalci yarımadağa ukrain malınıñ ketirilmesini toqtatmaq niyetindeler.


text:
BİLGE KAĞAN YAZITI
Bilge Kağan Yazıtı
Bilge Kağan yazıtı 735 yılında, Bilge Kağan’ın oğlu Tengri Kağan tarafından diktirilmiştir.
Bilge Kağan yazıtının büyük bir bölümü Kül Tigin anıtındaki metinle aynıdır.
Bilge Kağan yazıtında Bumın Kağan ve İstemi Kağan zamanlarındaki şevket devri, Çin’e nasıl tutsak olunduğu, Çin esaretinden nasıl kurtulunduğu, Bilge Kağan’ın savaşları ve Türk milleti için yaptıkları anlatılır.
Bilge Kağan Kimdir?
19 yıl Şad’lık, 19 yıl Kağan’lık yapmış olan bir devlet adamıdır.
İlteriş Kağan’ın oğlu, Kapgan Kağan’ın yeğeni Tonyukuk’un damadı ve Kül Tigin’in ağabeyi.
Türk hitabet edebiyatının ilk büyük ismidir.
KAYNAK:


text:
Jol-kölik oqïğası 6 mawsımda Jeñis dañğılı men Seyfwllïn köşesiniñ qïılısında orın aldı.
«Lada Granta» avtoköliginiñ jürgizwşisi Jeñis dañğılı boyımen Seyfwllïn köşesine qaray bet alıp kele jatqanda №20 üydiñ qasında joldı ruqsat etilmegen jerden qïıp ötpek bolğan velosïpedşi qızdı qağıp ketti», — dep körsetilgen xabarlamada.
JKO saldarınan velosïpedşi qız türli dene jaraqatımen awrwxanağa jetkizildi. Atalmış oqïğa boyınşa tergewge deyingi tekseris jumıstarı jürgizilwde.
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï