text:
Kremlniñ Qırımnıñ ilhaqınen bağlı problemalarına artıq daa bir dane yañı soyu qoşuldı – yani işğal etilgen yarımadada Rusiye prezidenti saylâvlarınıñ keçirilüvi. Bu mesele 2014 senesi Kreml tarafından halqara aq-uquq bozulğanını tasdıqlağan küçlü bir delil oldı.
Qırım sakinlerine kelgende ise, mında da er şey istenilgeni kibi degil. «Ukrainanıñ on yedi biñ satqınımı?» adlı maqaleni oqudım ve anda muellif Qırımda çalışqan saylâv komissiyası azalarını bir şekilde aqlamağa arekete ete, yani olarnı mecbur etkenler emiş. Men özüm de Qırım sakini olaraq, bücet saasında çalışqan pek çoq yaqın tanışım bar, sunıñ içün eminliknen kimseni saylâv komissiyalarında çalışmağa mecbur etmegen ediler dep aytmam mumkün. İhtmal, bir-eki danesi olğandır, amma yalıñız bir-eki dane. Bu komissiya terkibindekilerniñ ekseriyeti, 2014 senesi keçken «referendum»dakileriniñ aynısıdır. Olarnıñ aman-aman episi Qırımda Partiya regionov firqasına hızmet etken soylârıdır. Sunıñ içün, muellif ve onıñ insaniyetligini ne qadar sayğı duysam da, saylâv komissiyası azalarını acımağa sıra kelmey. Olar bunı bile-bile qabul etti.
Saylâv komissiyası azalarını acımağa sıra kelmey. Olar bunı bile-bile qabul etti
Lâkin adiy bücet hadimlerini saylâvlarda iştirak etmege mecbur ettiler – bu bir aqiqat ve bu aqta çoqtan berli aytıldı ve çoq yazıldı. İşte bu saylâv komissiyalarınıñ azaları qomşu Rusiye prezidentiniñ saylâvlarında rey bermek içün Qırım sakinlerini bu qanunsız arekette iştirak etmege mecbur etti. İnsanlar raatsız olıp, atta SSCB devrinde bile olarnı kimse bir sürü kibi saylâvlarğa aydamağanı aqqında ayttılar.
İşte, saylâvlar keçti, lâkin sabıq-yañı prezidentniñ közleri içinde bir quvanç duyğusı körünmey. Onıñ közleri daa ziayde avlanğan ayvannıñ közlerine oşay. Onıñ Rusiyeni idare etüvi dünya tarafından yañı izolâtasiyağa ve yañı «demir perdege» alıp kete yata. Gençler endi Rusiyeniñ istiqbaline pek inanmağanı içün, devletni toplu olaraq terk etmege başlay. Bundan soñ bu cereyan ep artacaq. Adet-üzre, emek bazarında raqip etebilecek, eñ yahşı istiqballi hadimler terk ete.
Qalğanlar tükânalrğa kelerek fiyatlar artqanını köre, inflâtsiya ise olar zaten az olğan kelirlerini de aşap taşlay. Daa bir-eki yıl evelsi, bir çare tapıp, bücet aylığına yaz tatili keçirmege qadir olğanlar, artıq eki yaqasını bir arağa ketiralmay kapik sayıp oturalar. Sunıñ içün bu yıl da Qırımda pek çoq rusiyeli keleceginden bayağı şubelenem. Men bellesem, bıltırki sezonğa nazaran, bu yıl kelgenler daa ziyade eksilir.
Ekseriyet «ğalipler taqımı» ve olarnıñ Kremldeki şorbacıları tarafından aldatılğan dep is ete
Qırımdaki bazı Rusiye tarafdarları olğan faallerniñ sözlerine köre, 2014 senesi «referendumında» rey bergen Qırım saylâvcılarınıñ bayağı bir qısmı, qomşu Rusiye prezidentiniñ saylâvlarına kelmegenine şaşmağa acet yoq. Ekseriyet «ğalipler taqımı» ve olarnıñ Kremldeki şorbacıları tarafından aldatılğan dep is ete. Oleg Zubkovnıñ aytqanı kibi, Qırım «Vatanına qaytmadı, o esirlikke tüşti». Qırım sakinlerine altın dağlar vaat etilgen olsa da, onıñ yerine atta Aqmescitte bile – darma-dağın yollar, ışıqsız soqaqlar, çöplük, ortalıq kir-kifoz, hırsızlanğan quyu qapapları yerine tiklenip qoyulğan pıtaqlar olğanı körüne.
Afsus ki, bu kirli saylâv kampaniyasına din adamlarınıñ çekilmesi de insanlarnıñ ruhunda pek yaramay iz bıraqtı. Em provoslav ruhaniyleri, em de Qırım müftiyatı tarafından. Olarnı da cemaatnı saylâvlarğa kelmege teşviq etmege «rica etken ediler».
Qırım sakinleriniñ sessizce közü qayta, ancaq olarnı kimse eşitmey
Qırım sakinleriniñ sessizce közü qayta, ancaq olarnı kimse eşitmey ve eşitmege de istemey. «Sışan qapqanı qapaldı», ve Qırım sakinleri artıq raat nefes alıp olamay.
Lâkin Qırımda «Yunarmiye» sıralarındakiler ep arta. Teşkilât ştabı «arbiy-vatanperverlik terbiyelev»nen bağlı ep yañı leyha ve tedbirler boyunca esabat bere. Yani, yaş Qırım sakinleri içün cenkte vatanperverlik inkişaf etmekte. Aytmaq istegenim şudır ki, Rusiye ükümeti devrinde terbiyelengen Qırım sakinleriniñ yaş nesili – ilhaq etilgen yarımadadaki rejimniñ işanacaq küçü olacaq. Zamanında Ukraina qıta qısmından köçip kelgenlerniñ nesili tükenmekte, onıñ yerine ise munasip zıhniyetke saip Rusiye mekteplerini bitirgen mezunlar kelmekte. Faqat sabıq-yañı prezidentniñ közlerine baqqanda aqlıma kelgen fikir şu ki, Qırımğa yapışıp oturmaqnıñ manası qalmadı, demek – yaqın zamanda bile er şey deñişmesi mumkün...
Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (telüke havfından dolayı muellifniñ adı ve soyadı deñiştirilgendir)
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmay bile.


c: text/html

text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, Ukraina vatandaşlığı aqqında qanunğa ayrı ukümlerni mukemmelleştirmek maqsadınen deñişmelerni kirsetüv aqqında 8297 nomeralı qanun leyhasını Ukraina Yuqarı Radasından keri aldı.
Bu aqta Ukraina parlamentiniñ saytında bildirile. Leyha 2018 senesi mayıs 16-da keri alındı.
Ukraina Yuqarı Radasında 2018 senesin aprel 19-da qayd etilgen Petro Poroşenkonıñ 8297 nomeralı qanun leyhası Ukraina vatandaşlığınıñ ğayıp etilmesi içün, cümleden, devlet organlarınıñ halq içün açıq olğan reyestrleri ile tasdiqlana bilecek çet memleketiniñ vatandaşlığı bergen saylav aqqını ya da diger aqnı qullanuv ve ya çet memleketiniñ vatandaşlığı ile yüklengen mecburiyetlerni yerine ketirüv; ya da (Ukraina Devlet sıñır hizmetiniñ vazifeli şahsı tarafından qayd etilmesi taqdirde) Ukrainadan çıqmaq ve ya Ukrainağa kirmek içün çet memleketiniñ pasportını qullanuv kibi qoşma şartlarnı teklif ete.
Aynı zamanda qanun leyhasında, Qırımdaki Rusiye ukümetiniñ qanunsız areketleri neticesinde Rusiye vatandaşı olğan Qırım sakinlerini, böyle pasportlarnı göñülli olaraq alğanlar dep saymaq mümkün degil, denile. Demek ki, bu, olarnı Ukraina vatandaşlığından marum etmek içün esas olamaz. Prezidentniñ qanun leyhası Ukraina Yuqarı Radasına aprel 19-da berildi ve şimdilik komitetlerde ögrenile.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Son Dakika
Eski Rusya Maliye Bakanı Kudrin, Sayıştay başkanı oldu
24 Haziran Seçimleri Saadet Partisi Milletvekili Adayları
Rusya’nın silah ihracatı artıyor
Rusya karşı yaptırımlar içeren yasa tasarısını kabul etti
Washington duyurdu: Rusya’ya karşı yeni yaptırımlara hazırlanıyoruz
18 Mayıs 1944 Unutmadık, Unutturmayacağız
Soñki afta devamında haberlerde ve içtimaiy ağlarda Myanma arbiy küçleri ve büddit keşişleri tarafından milliy ve diniy mensüplikke köre adiy insanlar qıynalıp, öldürilgeni aqqında video ve foto darqatıla. Balalar, qadınlar, qartlar-yaşlar vahşiyce qatil etilgenini şaatlar da tasdiq ete. BBT bildirgeni kibi, soñki künler devamında 60 biñge yaqın rohinca Myanmadaki Rakhayn ştatında qomşu Bangladeş memleketine qaçıp kettiler.
Qırım müsülmanları Diniy İdaresi Myanma akimiyetinden vahşiylikni toqtatmağa talap ete.
Şura dünya cemaatçılığı, bu soy cinayetlerge qarşı turmaq içün meydanğa ketirilgen Birleşken Milletler Teşkilâtına muracaat etip, Rokhayn ştatında olıp keçken vaqialarğa qarışıp, kerekli tedbirlerni almağa rica ete.
Dünya cemaatçılığı insanseverlik ve demokratiya esaslarını çızıp taşlamaz, degen ümüttemiz. Biñlerce adamlarnıñ, başqa millet ve din kütkeni içün çekişkenini körip, pervasız qalmaq mümkün degil.
Biz, qırımtatar halqı olaraq ep birlikte Allahqa dua etip, rohinca halqı tezden qurtarılır, yaralar savrulır, dünya ise, olarğa küler yüznen baqacaq dep, ümüt besleymiz.
Qırım ve Sevastopol müsülmanları Diniy İdaresi
Etiketler: Bangladeş » kırım » KIRIM müftülüğü » kırım müslümanları » KIRIM TATAR » myammar
Yorum yapabilmek için Giriş yapın.
BENZER HABERLER


text:
Nawrız 27, 2015 | avtor shalqar
XQKO Almalı awdanı Nawrız meýramın ujım bolıp jïnalıp, barşamız belsene at salısıp ötkizdik. Ujımnıñ uýımdastırwımen nawrız köje daýındalıp, wlken
Nawrız 27, 2015 | avtor shalqar
Bügin Almatıda III jas pop orındawşılırdıñ «Ayalağan Astana» ulttıq baýqawı şeñberinde iriktew kezeñi bastaladı. Tilek bildirwşiler A.Jubanov atındağı respwblïkalıq darındı
Nawrız 26, 2015 | avtor shalqar
QUTTIQTAÝMIZ! Nawrız merekesine oraý bölimderde ötkizilgen baýqawdıñ qorıtındısı boýınşa
Nawrız 19, 2015 | avtor shalqar
«Qazaqstan» telearnası Ulıstıñ ulı küni – Nawrız merekesinde älemniñ är tüpkirin meken etip, tirşilik keşip jatqan qandastardı atajurttağı ağaýınmen tikeleý
Nawrız 19, 2015 | avtor shalqar
Nawrız merekesi qarsañında Almatı qalası XQKO-larında merekelik şaralar bastalıp ketti. 19-20 nawrız künderi Almatı qalası XQKO-larına aldın-ala onlaýn kezek
Nawrız 19, 2015 | avtor shalqar
Ulıstıñ Ulı küni – Nawrızdıñ 22-sinde jaña telemawsımda körermen köñilinen şıqqan «Balamen betpe bet» keñ awdïtorïyalı telejoba jaña formatta körermenge
Nawrız 18, 2015 | avtor shalqar
Memleket basşısı älewmettik-eñbek salasındağı memlekettik qızmetterdi körsetw räsimin jeñildetwge bağıttalğan Qazaqstan Respwblïkasınıñ Zañına qol qoýdı. Bul twralı Aqordanıñ resmï saýtında
Nawrız 18, 2015 | avtor shalqar
Qazaqstanda qaýırımdılıq şaralarına qatısatındardıñ täwelsiz reýtïngi jasaladı. Bul twralı bügin Astanadağı jawapkerşilikti bïznesti jürgizw standarttarın täjirïbege engizw taqırıbına arnalğan xalıqaralıq
Nawrız 18, 2015 | avtor shalqar
Elbası Nursultan Nazarbaev «Meýirimdilik» erikti qoğamı» qorınıñ dïrektorı Arwjan Saïn men Memlekettik tildi damıtw qorınıñ dïrektorı Azat Şäweevti qabıldadı. Bul
Nawrız 17, 2015 | avtor shalqar
Bügin QR Premer-Mïnïstriniñ orınbasarı Berdibek Saparbaev älewmettik mañızdı qızmetter körsetw böligindegi memlekettik organdardıñ ökilettigin azamattıq qoğam ïnstïtwttarına berwge qatıstı Memleket


text:
Maksim StepantsovKeçken aftanıñ soñunda «Livadiya» devlet işhanesiniñ territoriyasına saat 20.00-de qaravullarnı silâsızlandırıp, mahsus kiyimlerde silâlanğan şahıslar kirdi. «Livadiya» işhanesiniñ telükesizlik hızmeti yolbaşçısınıñ aytqanına köre, şu gece çalışqan qaravulnıñ başına pistoletni yöñeltip, telefon vastasınen er şey tınç olğanını, reberine bildirmege mecbur ettiler. Amma, yolbaşçı, qaravulnı mecbur etkenlerini sesinden añladı.
İşhane memuriyeti vekillerini belgisiz şahıslar yibermediler. Ateş açmaqnen qorquzdılar. Silâlanğan şahıslar iç bir muzakerelerni qabul etmeyip, vesiqalarnı da köstermediler.
İşhane yolbaşçıları, yalıñız, bu insanlar Qırım baş naziri Sergey Aksenov teşkil etken, Qırım mudafa temsilcileri olğanını ögrenip oldılar.
Kelecek künü, saba işhane bosağası yanında işçi ve yolbaşçılar toplaştılar. Silâlanğan adamlar, işhaneni qorumaq ve qırsızlıqnıñ ögüni almaq maqsadında kelgenlerini añlattılar. Olar, işçilerni kirgizip, amma iç bir şeyni çıqarmağa bermeyceklerini ilân ettiler. Toplanğan işçiler silâ astında çalışmağa saqındılar.
Genrih Mikaelân işhaneni zapt etkenlerge, şarap şişelerni satılış içün maşinalarğa yüklemege kerek olğanını añlatmağa tırıştı, amma «qoruyıcılar» iç bir şeyni alıp yüklemege ruhset bermeycegini bildirdiler. O vaqıt Mikaelân Yalta militsiyasına muracaat etmege mecbur etti. Şu yerge Yalta militsiyasınıñ Öleg Sitar ve hadimleri keldiler. Olar mudafaa temsilcilerinen muzakereler alıp bardılar, amma «qoruyıcılar» işhane territoriyasından ketmediler.
Kene esirlikmi?
Mart 28 künü «Livadiya» devlet işhanesiniñ sistem yöñelticisi Qırım mudafaa vekilleri tarafından esirlikke alındı. Cemaat ile alâqalar bölüginiñ yolbaşçısı Oleksandr Gorduznıñ aytqanına köre, onı buyurılğan vazifeni becergen vaqıtta yaqaladılar.
«Sistem yöñelticisi ve laboratoriya yarın şişelerge tkülecek şarapnıñ keyfiyetinin ögrenmek içün yolbaşçısı işhanege keldiler. Laboratoriya, şarapnıñ analizini ala, Andrey ise, malümatnı tablitsalargda qayd ete. Silâlanğan şahıslar yöñelticini yaqalap, qorquzdılar, şarap işhanesiniñ serverlerini alıp taşlamağa mejdbur ete ediler» — qayd etti Oleksandr Gorduz.
Muzakerelerden soñra yöñelticini azat ettiler.
Şimdiki vaqıtta, işhane territoriyasında silâlanğan şahıslarnıñ sayısı 20 teşkil etti. İşçilerniñ ömürleri ve sağlıqları içün saqınğan işhane yolbaşçıları prokuratura ve militsiyağa muracaat ettiler.


text:
Bas müfti Erjan qajı Malğajıûlı hazret el aumağındağı dîni qızmet pen dîni sauattılıqtı arttıru maqsatında 2014 jılı naqtı basımdıq berîletîn bağıttardı ayqındap berdî. Bolaşaqqa bağdar retînde dîni basqarmanıñ 2020 jılğa deyîngî damu tûjırımdaması qabıldandı. Âr bölîm tapsırmanı jüzege asıru jolında arnayı strategiyalıq damu bağdarlamaları âzîrlenîp, jospar jasaldı. Qızmet sapalı bolu üşîn âr bağıtqa arnayı jobalar qûrıldı. Sonday-aq, dîni qızmetkerlerdîñ qızmetîn 4 bağıtqa...
Nûrsûltan Qûrman, «Habar» agenttîgî:
– Qûrmettî Elbası, Sîzben jolığu mümkîndîgî tuğanına quanıştımız. Menîñ jâne ârîptesterîmnîñ sîzge qoyar bîrneşe sûraqtarı bar.
Sîzdîñ «Nûrlı jol» jaña ekonomikalıq sayasatı turalı Joldauıñız jûrt köñîlîne ûyalağan küdîktî seyîlttî. Osınday mañızdı qadamnıñ tarihi qajettîlîgî qanday jâne osı saladağı infraqûrılımğa salınatın qarajat özîn qalay aqtaydı? Onıñ bîzdîñ ekonomikalıq jağdayımızdağı tiîmdîlîgî qanday?
– Halıq öz...
Tâuelsîzdîk künî - öz bolaşağımızdı özîmîz ayqındauğa qolımız jetken Ûlı kün. Bügîn Astanada Tâuelsîzdîk künîne arnalğan saltanattı jiında prezidentî Nûrsûltan Nazarbaev osılay mâlîmdedî.
Eñ aldımen elbası barşa qazaqstandıqtardı aytulı merekemen qûttıqtap: "Elîmîzdîñ tûmarı, eldîgîmîzdîñ şınarı bolğan -Tâuelsîzdîk künî qûttı bolsın!", - dep atap öttî.
"Osıdan 23 jıl bûrın adamzat kögînde jarıq jûldız payda boldı. Ol - Kök bayrağın şalqıtıp, âlem tarihına mörîn basqan tâuelsîz...
Nûrlı jol – bolaşaqqa bastar jol
Qûrmettî qazaqstandıqtar!
Bügînde bükîl âlem jaña sındarmen jâne qaterlermen betpe-bet kelîp otır. Âlemdîk ekonomika âlî de jaĥandıq qarjı-ekonomikalıq dağdarıs saldarınan ayığa qoyğan joq. Qalpına kelu öte bayau jâne senîmsîz qadamdarmen jürude, al keybîr jerlerde âlî qûldırau jalğasuda. Geosayasi dağdarıs pen jetekşî derjavalardıñ sanktsiyalıq sayasatı âlemdîk ekonomikanı qalpına keltîrude qosımşa kedergîler tuındatuda.
Men özîmnîñ...
Qazaq halqınıñ maqal-mâtelderînen, el auzında jürgen söz oralımdarı men öleñ şumaqtarınan imani ûğımdar men ûstanımdardıñ jarqın mısaldarın taba alamız. Mûnıñ özî Alaş jûrtınıñ salt-sanasınıñ, aqıl-oyınıñ asıl dînnen ajıramağandığın körsetedî. Sözîmîz dâleldî bolu üşîn dîni mâtînderdî, naqıl sözderdî mân-mağınası jağınan olarmen bîrdey nemese ûqsas el arasında keñ tarağan maqal-mâteldermen, söz oralımdarmen salıstıra ûsınıp otırmız. Ûlttıñ ûtqır oylau jüyesînde oyıp tûrıp orın...
Ata-babanıñ tîleuîmen, dûğa-tîlekterîmen kele jatqan ûrpaqpız. Olay deytîn jönîmîz de bar. Baĥadür babalarımız elî men jerînîñ tûtastığı üşîn ayanbay ter töktî, bolaşaq ûrpağına berekelî batasın berîp, önege qaldırdı. Al bûl önege payğambarlardan jalğasıp kele jatqan igî dâstür edî. İbraĥim payğambar (a.s.) ûrpaqtarı üşîn qût-bereke, tura jol tîledî. Payğambar (s.a.s.) ârbîr namazınan keyîn Jaratqan İeden ümbetî üşîn jarılqau sûrap, tura jol tîledî.
Qazîrge deyîn ülken kîsîlerden...
Halqımızda nağaşı men jiennîñ qarım-qatınası erekşe. «Üydîñ jaqsı bolmağı ağaşınan, balanıñ jaqsı bolmağı nağaşıdan» dep osı bîr tuıstıq qatınasqa ayrıqşa mân berîp, ârbîr balağa anasınıñ tuıstarına qûrmet körsetudî üyretken. Nağaşı-jiendîk jaqsı qarım-qatınas – İslam dînînde de qûptalğan igîlîktî îs.
عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ قَالَ أَقْبَلَ سَعْدٌ فَقَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «هَذَا خَالِي فَلْيُرِنِي امْرُؤٌ خَالَهُ». رَوَاهُ...
Qazaq halqı dostıqtı erekşe qûrmetteytîn halıq. Bûrınğı qazaqtar dostasu, dostıq sözderîmen bîrge tamır bolu, anda dos bolu degen söz tîrkesterîn de köbîrek qoldanğan. Ekî jîgît qılıştıñ ne qanjardıñ jüzîn süyîp, mâñgî adal dos boluğa serttesîp, ant îşken. Aynımas dostıqtıñ belgîsî bolsın dep bîr-bîrîne qımbat bağalı bûyımdar ûsınğan. Dâyîm tığız qarım-qatınasta bolıp, aradağı baylanıs üzîlmegen. Jaqsı joldastar keyde özara baylanıstı odan ârî nığaytu üşîn ûl-qızdarın...
Sıylastıq – qazaq halqında ejelden qalıptasqan, qanğa sîñgen qasiet. Balanıñ ata-ananı, jiennîñ nağaşısın, kelînnîñ qayın jûrtın sıylauı jâne qûdalar, bajalar, qûrdastar, abısın-kelînder arasında qalıptasqan özara qûrmet, sıylastıq bûrınnan bar. «Adam sıylağannıñ qûlı» degen qazaq özîn sıylap, qûrmettegen janğa törden orın ûsınıp, sûrağanın beredî. Al sıylağandı tüsînbegen janğa «siır sipağandı bîlmeydî» dep sâlemîne layıqtı âdebîn jasağan. «Sıylap bergen su da...
Qazaq halqı körşî aqısın jete tüsîngen. «Körşî aqısı – Tâñîr aqısı» dep qoñsılıqtı erekşe qadîrlegen. Jan-jağında tîrşîlîk etîp jatqan jandarmen ârdayım tatu tûrğan. Sondıqtan da bauırdı da, basqanı da janına jaqın tartıp, kömek bergen.
El auzında «Alıstağı tuısıñnan qasıñdağı körşîñ artıq» degen naqıl saqtalğan. Rasımen de, basqa îs tüskende jıraqtağı ağayınnan görî jârdem beruge jügîretîn de, qayğımen, quanışpen aldımen bölîsetîn de janaşır körşî. Sondıqtan da onıñ...
839835830812810802787780770764


text:
Mawsımnıñ 6-sı küni Bayan Esentaevanıñ bastawımen “Glamwr dlya dwr” attı fïlmniñ tüsirilimi bastalğan-dı. Atalğan twındınıñ tüsirilim jumıstarı şilde ayınıñ 5-ne deyin jalğastı. Tüsirilim barısında köptegen özgerister men qızıqtı oqïğalar bolğan. Bastı röldegi Bayan Esentaevanı Äsel Aqbarova almastırğan.
“Glamwr dlya dwr” fïlminde bastı rölderdiñ birin Aqbota Seytmağambet oynaydı. Bul onıñ alğaşqı täjirïbesi.
“Bizge Bayan Maqsatqızı osı rölde oynamaydı dep ayttı. Kastïng jürip jatqan kezde ol kisige beyimdelip, biraz üyrenip qalğan edim. Ärïne, kimniñ oynap-oynamaytının tek rejïsser şeşedi. Könwimizge twra keldi”, – deydi Aqbota Seyitmağambet.
Ol jantürşigerlik oqïğa twralı alğaş bolıp estigenderdiñ qatarınan. Bir jağınan janına batsa, ekinşi jağınan ustazsız somday almay biraz qïnalğan eken. Dese de, Bayan xanımdı almastıratın aktrïsa tez tabılğan.
Aqbotağa somdaytın keyipkeriniñ mineziniñ özine uqsaytındığı köp kömegin tïgizgen eken.
“Bastapqıda onıñ buzıqtaw, erkelew qız ekenin bilmedim. Mağan onıñ er minezdi, aqıldı, qılıqtı qız ekenin ayttı. Biraq awılda öskendikten, eşnärseden bas tartpaytın körinedi. Tek “ïä, ïä” dep turatın qız. Basında uyalıp, eki kündey qïnalıp jürdim. Al äzir munıñ barlığı tarqap ketti. Rejïsser öte qatal jan. Tüsirilim kezinde betimdi kögertip aldım. Bir apta solay jürwime twra keldi”, – deydi ol.
KeşYou quramınıñ özge änşileri jazğı demalıstarın paydalanıp Türkïyanıñ Antalïya qalasına demalwğa ketken. Tüsirilim alañına baylanğan Aqbota Seytmağambet bïıl demalıssız qaldı. Dese de, prodyuserine eş renjimeytinin aytadı.
“Bizde mawsımnıñ 6-sınan bastap, 20-sına deyin demalıs. Qızdar ekewi Antalïyağa barıp demalıp qayttı. Koncert bitken soñ kïnoğa tüswim kerek bolıp qalıp qoydım. Kişigirim tüsirilimder bolğan kezde meni bosatadı. Qalğan waqıtta osı jerdemin. Tipti uyqım da qanbaydı. Allağa şükir, bala küngi armandarım orındalıp jatır. Eşnärsege renjimeymin”, – deydi aktrïsa.
Atalğan twındı ağımdağı jıldıñ jeltoqsan ayında körermenderge jol tartpaq.
Derekköz: stan.kz
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Francïyanıñ «Nowhereelse» blogında «Apple» kompanïyasınıñ jaña önimi sanalıp otırğan «iPhone 7» jäne «iPhone 7 Pro» smartfondarınıñ swreti jarïyalandı. Al bul kompanïyanıñ önimin satıp alwşılar üşin jaña smartfondardıñ qanday bolatını qızıqtı bolıp otır.
«Apple» kompanïyasınıñ jaña önimderi qırküyek ayında resmï türde tanıstırıladı dep kütilwde. Al «iPhone 7» jäne «iPhone 7 Pro» smartfondarınıñ sïpattaması äli resmï türde jarïyalanğan joq.
Francwz blogında jarïyalanğan aqparatta jaña smartfondardıñ dïzaïnı qanday bolatını körsetilgen. «iPhone 7» smartfonında negizgi obektïvi ülkeytilgeni bayqalsa, «iPhone 7 Pro» smartfonında qosarlanğan kamera barı körsetilgen.
Tegï: Narıq jäne turmıs,
Kommentarïï


text:
Tatarstan başqalası Qazanda 23nçe aprel’ bäyräme
23nçe aprel’ balalar bäyräme | Qazan Tatarstan
Törkiyäneñ 23nçe aprel’ Milli möstäqillek (suverenitet) häm balalar bäyräme mönäsäbäte belän Tatarstan başqalası Qazanda Törkiyä Cömhüriyäteneñ baş konsullığında kiçä oyıştırıldı.
Tatarstan balaları da qatnaşqan bäyräm kiçäsendä “Balalar küzlegennän Xuca Nasretdin” isemle karikatura kürgäzmäse dä oyıştırıldı. Törkiyä general’ konsullığı binasında açılğan kürgäzmä Tatarstan rässamnär berlegeneñ karikaturaçılar berläşmäseneñ yärdäme belän oyıştırıldı.
Fotosürätlär Qazandağı Törkiyä baş konsullığınıñ Facebook räsmi säxifäsennän alındı.
Etiketlar: fotogalereya , Qazanda 23nçe aprel’ bäyräme , Qazandağı Törkiyä baş konsullığı , Qazan baş konsullığı , Tatarstan başqalası Qazan , 23nçe aprel' balalar bäyräme


text:
Qış Olimpiadasınıñ soñuna qadar bir qaç kün qalğanda, içtimaiy ağlarnıñ vastası ile Qırımda aydavcı, terciman, operatorlarnı qıdırmağa başladılar. Olar mında kelmege başlaylar, şunıñ içün Qırımda olacaq adiseler aqqında tek Rusiyede degil de, çetelde de bile ediler, ğaliba. Çünki ilk künleri mında Qırımda evel olmağan ecnebiy matbuat vastalarınıñ dessantı keldi – öz malümatını bütün dünyağa satqan ileri agentlikler de, şu cümleden. Qırımğa jurnalistlerniñ kelmesi ile yaqında bir şey olacaq degen fikir peyda ola. Böyle kibi duyğudan menim içün işğal başlandı.
Qırımtatarlarnıñ ve «Rusiye birligi»niñ mitingi olğan fevral 26-da qorqu yoq edi. Qorqu Qırım Yuqarı Şurası ve Nazirler Şurası binaları üzerinde Rusiye bayrağı asılğan fevral 27-de peyda oldı. Şu künü keri yol olmağanını añladım, bitti, soñu. Kefe yolunda arbiy tehnikanıñ peyda oluvı ile qorqu saçıla edi. Cenk duygusı edi, evden çıqmağa qorqunçlı. Bunı közyaşsız hatırlap olamayım.
Birden insanlar ekige bölündi, o vaqıt yalıñız memleketini degil de, tuvğanlarını satqan insanlar ile laf etkenimden bile peşmanım. Ekiyüzlü insanlar ekenler, ayatımda olarğa yer yoq.
Soñra er şey tüşümde olğanı kibi körünmege başlandı. Er vaqıt uyanmağa istey edim. Şeer boyunca serbest areket etmege imkân yoq edi. Yuqarı Şura, Nazirler Şurasına yaqınlaşmağa fırsat yoq. Adiy binalar degil de, etrafında – meydan, bağçalar, bundan evel mında kezmege mümkün edi. Er yerde silâlı insanlar. Olar ile foto çekmege, ya gül bağışlamağa, quçaqlamağa, öpmege olarnı istemey edim. Barışıq şeer ve ayatta bu kibi silâlı insanlarğa yer yoq.
Telüke mında yoq edi. Qırımda «dostluq trenlerni», mında kelecek olğan banderovets, faşistlerni öyle de körmediler
Amma bazı insanlar balalarnı ketirip, şu «yeşil adamçıqlar» ile foto yapa, soñra «azat eticiler» dep, şu fotolarnı içtimaiy ağlarda paylaşa ediler. Neden azat ettiler? Neden, kimden azat etkenlerini añlamay edim. Mında telüke yoq edi ki. Qırımda «dostluq trenlerni», mında kelecek olğan banderovets, faşistlerni öyle de körmediler.
Belgisiz insanlar – sanki yerli eali blok etken arbiy qısımlar etrafında er vaqıt kergin vaziyet üküm süre edi. Amma o vaqıt bu yerli eali degil de, Rusiyeden ketirilgen insanlar olğanı belli edi. Özlerini arbiy qısımğa oğlu, aqayı, babasına kelgen ana ve apay olaraq tanıttıra ediler. Oyun olaraq körüne edi.
İşğal neticesinde qorantamız işsiz qaldı, kelirni ğayıp etti, dotsumız qalmadı – er kes köçip ketti.
Nadejda Svetliçnaya, Aqmescit sakini
«İşğal delilleri» rubrikasında bildirilgen fikirler müelliflerniñ fikir-tüşüncelerini aydınlatıp, muarririyetniñ fikirleri ile aynı olmay bile
Körgen ve bilgen şeyleriñizni bizlernen paylaşıñız, emailge yazıñız: krym_redaktor@rferl.org


text:
Gülcihan Koç - Yar Sevmesi Sevaptır
Sanatçı : Gülcihan Koç
Türkü : Yar Sevmesi Sevaptır
Etiketler : Gülcihan Koç - Yar Sevmesi Sevaptır türkü indir, Gülcihan Koç - Yar Sevmesi Sevaptır türkü dinle, Gülcihan Koç türküleri, Yar Sevmesi Sevaptır mp3 indir, Gülcihan Koç türküleri Yar Sevmesi Sevaptır türküsü, Yar Sevmesi Sevaptır sözleri, Gülcihan Koç mp3 dinle, Gülcihan Koç download, Yar Sevmesi Sevaptır bedava mp3, Gülcihan Koç türkü sözleri, Gülcihan Koç türkü dinle, Gülcihan Koç son albüm indir
Gülcihan Koç Türküleri
Gülcihan Koç - Geyik - Ellik
Gülcihan Koç - Dediler
Gülcihan Koç - Kara Tren
Gülcihan Koç - Kayanın Dibinde Mal Mı Yayılır
Gülcihan Koç - Dağlar Ağlar Pir Sultan Diyor
Gülcihan Koç - Medet Sevdigim
Gülcihan Koç - Aldim Sazi Elime
Gülcihan Koç - Derbeder Oldum
Gülcihan Koç - Yardan Cektiklerim
Gülcihan Koç - Olan Oldu Memede
Gülcihan Koç - Olmuyor
Gülcihan Koç - Ali Yar
Gülcihan Koç - Hubyar Tevhit
Gülcihan Koç - Hararet Nardadır
Gülcihan Koç - Bektas Dost


text:
Londonda abaysızda avtobws astına tüsip qalğan qarïyanı qutqarw üşin ondağan adam kömekke keldi.
Jazatayım oqïğa qalanıñ soltüstik-şığıs böliginde qarbalas waqıtta orın alğan.
Eki qabattı avtobws döñgeleginiñ astında qalğan adamdı qutqarw üşin avtobwstıñ jolawşıları ğana emes, sol mañda ornalasqan meyramxanalarda otırğan adamdar da kömekke keldi. Jïnalğan adamdar salmağı tonnağa jaqındaytın kölikti bir metrge deyin köterip jıljıtıp, avtobws döñgeleginiñ astına zardap şegwşini alıp şıqtı, dep jazadı Rosbalt
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Rusiye kütleviy haber vastaları Qırımdaki FSB idaresiniñ malümatına esaslanıp, Qırımnıñ esas Ukraina ile memuriy sıñırda «Asker» teşkilâtınıñ iştirakçisi Seit-İbraim Zaytullayevniñ yaqalanması aqqında bildire.
«Zaytullayevniñ eşyaları baqılğanda «Asker» vatandaş birleşmesiniñ iştirakçisine ait şeadetnamesi tapıldı. Soraştırılğanda bir yıldan ziyade Noman Çelebicihan qırımtatar batalyonınıñ erkânına kirgeni belli oldı. Zaytullayev Qırımda, şu cümleden devlet sıñırındaki Rusiye kiriş noqtalarında, diversion-terroristik areketlerni yapacaq mütehassıslar azırlanğanını tarif etti», – dep bildire İnterfaks.
RİA Novosti Krım malümatına köre, taqiqat organları yaqalanğan kişige qarşı Rusiye Ceza kodeksiniñ 322-nci maddesiniñ 1-inci qısmında qayd etilgen cinayet alâmetleri (Rusiye Federatsiyasınıñ devlet sıñırından qanunsız keçüv) boyunca cinaiy iş açtı.
Rusiye FSB resmiy saytında buña dair bir malümat yoq.
Rossiya 24 kanalı yaqalanğan Zaytullayevniñ sorğu videosını derc etti.
Qırım.Aqiqat tafsilâtlı malümat ögrenmege tırışa.
Lenur İslâmov qurulayatqan Noman Çelebicihan «qırımtatar batalyonına» arbiy bölük nomerasını bermege talap ete.
Ukraina uquq qoruyıcı organları keçken yıldan berli qırımtatar batalyonınıñ meydanğa ketirilmesini muzakere ete. Qırımtatar Milliy Meclisi bunıñnen bağlı bütün malümat Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ve İçki işler naziri Arsen Avakovğa berildi, dep bildirgen edi.


text:
«Oktyabr' töñkerisiniñ zwlmatı men şarapatı teñ»
Vernıyda sovet ükimeti qalay ornap edi
Key zertteuşiler qazirgi Almatı territoriyasında bol'şevikter ükimeti «klassikalıq» jolmen emes, birneşe sayasi küşterdiñ jwmıluımen ornadı dep sanaydı.
SAYASI JAĞDAYDIÑ QIINDIĞI
Vernıy qalasında sovet ükimeti Petrogradtağı Oktyabr' revolyuciyasınan soñ şamamen tört aydan keyin ğana ornadı. Mwnıñ sebebin Vernıy qalası men Jetisu oblısınıñ Resey imperiyasınıñ sol kezdegi astanasınan şalğaylığımen tüsindiruge bola ma? Bolmaytın siyaqtı. Öytkeni Vernıyğa qarağanda, Taşkent pen Petrogradtıñ arası säl qaşıqtau, biraq ol jaqta sovet ükimeti 1917 jılı qaraşanıñ 1-i (14-i) küni – tipti Mäskeudiñ özinen bir kün erte ornağan bolatın. Negizgi sebep äste jer şalğaylığında emes, aymaqtağı sayasi, ekonomikalıq jäne äleumettik jağdayğa baylanıstı bolatın. Al Vernıydağı jağday qiın bolıp twrğan edi.
1917 jıldıñ orta şenine deyin bol'şevikterdiñ qala men oblıstağı poziciyası sayasi qarsılastarınday mıqtı bolğan joq. Tarihşılardıñ aytuınşa, Vernıy men kazak stnciyalarında men'şevikter partiyası men eserlerdiñ, al qazaq auıldarında «Alaşorda» ıqpalı küşti bolğan. Basşı qwrılımdarı Vernıyğa irgeles Ülken Almatı stanciyasında ornalasqan Jetisu kazaktarı da ülken küş bolatın. Bwdan bölek, Sovet ükimeti jeñgen aymaqtardan oficerler men yunkerler siyaqtı «kontrrevolyuciyalıq elementter» Vernıyğa ağılıp jattı.
Maydanger soldattar men tıl jwmıstarına jwmıldırılğan qazaqtar elge orala bastağan 1917 jılğı jazda ölkede revolyuciyalıq köñil-küy men bol'şevikterdiñ ıqpalı küşeydi. Vernıydıñ soldat jäne jwmısşı deputattarı soveti janında, keybir äskeri bölimderde, tipografiya men poçta-telegraf kontorasında bol'şevik toptar qwrıldı. Joğarğı atamandarımen salıstırğanda ıqpalı älsiz bolğan bol'şevikterge äsirese kazak stanicalarında qiın boldı.
Petrogradta revolyuciya bastalar sätke qaray özge jerler siyaqtı Vernıyda da qos ükimet ornadı. Bir jağınan – eki türli oblıstıq sovetter (soldat jäne jwmısşı deputattar men şarua deputattar keñesi). Ekinşi jağınan – Uaqıtşa ükimet komissarları.
Petrogradta revolyuciya bastalar sätke qaray özge jerler siyaqtı Vernıyda da qos ükimet ornadı. Bir jağınan – eki türli oblıstıq sovetter (soldat jäne jwmısşı deputattar men şarua deputattar keñesi). Ekinşi jağınan – Uaqıtşa ükimet komissarları. Qazannıñ 27-si ötken Jetisu oblısı wyımdarınıñ şwğıl otırısında sovet deputattarı Petrograd pen Taşkenttegi köterilisterdi ayıptadı. Biraq bol'şevikterdiñ jiında söylegeniniñ arqasında kazak atamandarınıñ ökilderi wsınğan bol'şevikterge qarsı qarar ötpey qaldı.
Qaraşanıñ 2-si bilikten quılğan Uaqıtşa ükimet ökilderi Orest Şkapskiy men Mwhametjan Tınışpaev özderin Türkistannıñ joğarğı biligi dep jariyalap, Jetisuda soğıs jağdayın engizip äri qoğamdıq qauipsizdik komitetin qwruğa tırıstı. Olar Jetisu kazaktarı bölimderi men mwsılmandar negizgi tiregimiz boladı dep ümittendi. Biraq älgi «töñkeris» sätsiz bolıp şıqtı. Uaqıtşa ükimet komissarlarınıñ äreketine qarımta retinde stanciyalarda bükil bilikti äskerler keñesi aldı, al atqaruşı bilik jaña qwrılım – äskerler ükimetine berildi.
REVOLYUCIYALIQ ÜGİT PEN QUDALAU
Äskerler ükimeti Vernıydağı soğıs jağdayınıñ küşin joymaq tügili, onı bükil Jetisu oblısına engizdi. Uaqıtşa ükimettiñ bwrınğı Türkistan komitetiniñ müşeleri Şkapskiy men Ivanov Orınbordağı ataman Dutovqa Jetisudağı bilikti Äskerler ükimeti men «Alaşorda» komitetimen birlesip wstap twrmız dep Vernıydan telegramma joldadı.
Al bwl kezde bol'şevikter revolyuciyalıq ügit-nasihattı küşeytken bolatın. Mısalı, qaraşanıñ 1-ine (14-ine) jetpey Vernıyda bol'şeviktik ündeu paraqtarı taray bastadı. Bol'şevikterdiñ jetekşileri biliktiñ äreketi men jarlıqtarına qarsı äreket etuge şaqırdı. Bwl üşin olar qalalıq duma minberin de, 1918 jılğı qañtarda ötken ekinşi şarualar s'ezi minberin de paydalandı. Älgi s'ezge ärtürli sayasi partiya ökilderi qatısqanımen, bol'şevikterdiñ Reseydegi jağday jäne bilik turalı qararı köpşilik dauıspen qabıldandı.
1918 jılğı aqpanda bol'şevikter alğaş ret bilikti basıp aluğa tırısqan bolatın. Aqpannıñ 14-inen 15-ine qarağan tüni Vernıy köşelerinde halıqtı jalpıqalalıq mitingige şaqırğan paraqtar japsırıldı. Sovet tarihşısı Süleymen Jüsipbekovtiñ jazuınşa, aqpannıñ 15-i jäne 16-sı künderi bol'şevikter qala audandarında mitingiler ötkizdi. Eñ köp adam qatısqan miting aqpannıñ 15-i Staro-Kladbişe alañında (qazir älgi orında jerde Amangeldi Imanovtıñ eskertkişi twr) ötti. Jwmısşılar men qala kedeylerinen bölek, oğan 2-şi Jetisu kazak polkınıñ köptegen kazaktarı da qatıstı. Miting Şkapskiy men Ivanovtı twtqındau jäne Sovet ükimetin ornatu turalı qarar qabıldadı. Biraq Äskerler ükimetine mitingini quıp taratıp, key wyımdastıruşıların twtqındaudıñ säti tüsti.
Äskerler ükimeti men äskerler ortasında bol'şevikter ıqpalınıñ küşeyuine barınşa qarsılasıp baqtı. Mısalı, Vernıy sovetinde bol'şevikterdiñ ıqpalı küşeyip ketkendikten, 1917 jılğı jeltoqsanda onı taratıp jiberip, birneşe deputattı qamauğa aldı. 1918 jılğı aqpanda bol'şevikterge kazaktar qauımı turalı mälimet berdi degen ayıppen eki uryadnik pen äskerler basqarmasınıñ eki pisari (hatşı) qamaldı. Äskerler ükimeti bol'şevik Berezovskiy redaktorı bolğan «Krest'yanskaya gazeta» basılımın şığaruğa da tıyım saldı.
1917 jılğı jeltoqsanda bol'şevik Aleksandr Berezovskiy men Karp Ovçarovtı qastandıqpen öltiru oqiğası Vernıydı biraz dürliktirdi. Ekeuin twtqındap, äueli Kişi Almatı stanciyasına aparğan, al ol jaqtan kazak küzetşiler Sofiya stanicasına alıp ketken. Jolda ekeuin küzetşiler öltirgen. 1918 jılğı qañtarda ekinşi şarualar s'ezi Berezovskiy men Ovçarovtı öltiruge qatıstı jayttardı dereu tekserip, qılmıstı wyımdastıruşılar men orındauşılardı jazalaudı talap etti.
BILİKTİ QAN TÖGİSSİZ ALDI
Tarihşı Tat'yana Mitropol'skaya postsovettik kezeñde jazılğan kandidattıq dissertaciyasında 1918 jılğı naurızdıñ 2-si bolğan oqiğalardı bılay sipattaydı:
Köp wzamay barlauşılar polk atınan barğandardıñ bäri twtqındaldı degen habar alıp keldi. Endi küdik qalmadı, polk olarğa kömekke attandı.
«Tañerteñ ekinşi [kazaktar] polkı qarusız sapqa twru turalı bwyrıq aldı… Mwnıñ qaqpan boluı mümkin dep küdiktengen polk öre türegeldi. Män-jaydı anıqtau üşin deputattar men barlauşılar jiberildi. Köp wzamay barlauşılar polk atınan barğandardıñ bäri twtqındaldı degen habar alıp keldi. Endi küdik qalmadı, polk olarğa kömekke attandı».
2-şi Jetisu polkı men zapastağı jüzdik bölimşe (onda 631 kazak bolğan) qızıl tu astına jinaldı. Birinşi düniejüzilik soğıs jıldarı bwl polk Persiyada bolğan edi. Kezinde sovet tarihşıları polk ol jaqtan Vernıyğa oralıp kele jatqanda jol-jönekey «solşıldandı», öytkeni Orta Aziyanıñ sovet ükimeti ornağan audandarı arqılı ötken kezde kazaktar Sovet ükimetiniñ maqsatı men mindetterimen tanısıp, olardı qwptay bastağan dep mälimdegen. Al Vernıyğa oralğannan keyin älgi polkta bol'şevikter qarqındı ügit-nasihat jwmıstarın jürgizuge kirisken. Postsovettik kezeñ tarihşısı Tat'yana Mitropol'skaya kazaktar bar bolğanı küşi mığımdau bilikti – Sovet ükimetin tañdadı degen boljammen polk «bol'şeviktenip ketti» degen twjırımdı joqqa şığaradı.
Sovet tarihşıları Vernıyda Sovet ükimetiniñ ornauı bol'şevikterdiñ arqasında ğana mümkin boldı dep jazğan. Biraq is jüzinde köterilisti wyımdastıruğa türli sayasi küşter qatıstı. 1918 jılğı naurızdıñ basına deyin qwrılğan äskeri-revolyuciyalıq komitetti (VRK) poruçik Pavel Beresnev (1917 jılğı jeltoqsanda Vernıy türmesine tüskenge deyin Vernıydağı Georgiy kavalerleri odağı törağasınıñ joldası bolğan) men ağa uryadnik Trofim Eriskin basqardı. Ol kezde Eriskin könbistik pen tolstovşıldıqtı (orıs jazuşısı Lev Tolstoydıñ ilimine negizdelgen dini ağım – red.) uağızdap jürgen bolatın. Sovet tarihşıları Beresnevti kommunistter qatarına qosqanımen, onıñ bol'şevizm ideyasın qoldağanı kümändi.
Naurızdıñ 2-si küni qızıl gvardiya otryadtarın jasaqtau bastaldı. Naurızdıñ 2-sinen 3-ine qarağan tüni älgi otryadtar yunkerler men praporşik toptarınıñ, alaşorda jüzdiginiñ qaruların tartıp alıp, poçtanı, telegraftı, birqatar mekeme ğimarattarın jäne bir oq atpastan qaru-jaraq qoyması ornalasqan qamaldı basıp aldı. Tarihşı Tat'yana Mitropol'skayanıñ jazuınşa, sol küni keşkisin Beresnev pen Eriskin qızıl gvardiya otryadtarına mindetterdi bölip bergen. Ekeui mwnı äbden oylastırğan, mısalı, Alaş miliciyasın qarusızdandırudı qazaqtardan twratın jwmısşılar men maydangerler otryadına tapsıradı. Kazaktarğa qamal men praporşikter mektebin basıp aludı jüktegen.
Osınday jolmen qwrılğan bilik pen basqaru organı … şın mäninde bütindey sovettik emes, halıqtıq-demokratiyalıq organ boldı. Negizi, 1918 jılğı naurızda Vernıyda bolğan oqiğalardıñ bäri proletariat diktaturasınıñ ornatudıñ klassikalıq shemalarına onşa üylespedi.
Naruızdıñ 4-i men 5-i halıqtıñ türli toptarı men qoğamdıq wyım ökilderiniñ jinalısın ötkizu alğaşqı qadam boldı. Onıñ mindeti bilikke qatıstı mäseleni tüpkilikti şeşu edi. Söz söylegenderdiñ bäri Reseyde ornağan sovet ükimetin, yağni halıq komissarları keñesin zañdı dep tanudı jaqtap, köpşiligi sovetter biligi üşin dauıs berdi. Jiında bwrınğı äskeri-revolyuciyalıq komitet pen oblıstıq sovet qosılıp jaña äskeri-revolyuciyalıq komitet qwrıldı. Bwğan qosa, oğan oblıs kölemindegi, onıñ işinde sovet ükimetine qarsı belsendi küresken qoğamdıq wyımdardan da eki delegattan kirdi.
«Osınday jolmen qwrılğan bilik pen basqaru organı … şın mäninde bütindey sovettik emes, halıqtıq-demokratiyalıq organ boldı. Negizi, 1918 jılğı naurızda Vernıyda bolğan oqiğalardıñ bäri proletariat diktaturasınıñ ornatudıñ klassikalıq shemalarına onşa üylespedi» dep jazadı tarihşı Tat'yana Mitropol'skaya.
KÖLEÑKEDE QALĞAN REVOLYUCIYA MEREYTOYI
Qazaqstannıñ memlekettik muzeyleri Oktyabr' revolyuciyasınıñ 100 jıldığın eskermegenin aytqan jön. Mısalı, Qazaqstan ortalıq memlekettik muzeyiniñ qaraşa ayına arnalğan körmeler josparında bwl oqiğağa qatıstı eşteñe joq. Qaraşanıñ 7-si Japoniya mädenieti küni ötui tiis. Qaraşanıñ 10-ı «Nazarbaev: däuir, twlğa, qoğam» degen köşpeli körme jobası aşıladı. Almatı mwrajayında qazir «Almatı – ob'ektivte» degen fotosuretter körmesi ötip jatır.
2016 jılğı qazannan beri reseylik tarihşılar Resey men älemdegi 1917 jılğı revolyuciyağa qatıstı sayasi, ğılımi jäne qoğamdıq reakciyağa monitoring jürgizgen bolatın. Onıñ nätijeleri juırda Mäskeude jariyalandı. Reseylik Sputnik basılımı maqalasında älgi monitoring tobı müşesi Lyudmila Gotagovanıñ pikiri keltirilgen. Ol «postsovettik elderdiñ köbi üşin bwl mereytoy onşa wnamdı kün emes, öytkeni olar özgelermen bir qatarda bolğısı kelmeydi, ärqaysısı öz revolyuciyasın Resey revolyuciyasınan bölip alıp, özinin derbes tarihi narrativin qwrğısı keledi. Sondıqtan revolyuciyanı bwlay keşendi zerdeleu olarğa wnamaydı, olar orıs revolyuciyasına borıştı bolğısı kelmeydi. Bwğan qosa, olar öz memlekettigimizdi qwrudıñ alğı şarttarı sonau orta ğasırlardan bastap payda bolğan dep mälimdeydi» deydi.
Maqalanı jazu kezinde orıs tilindegi mına eñbekter paydalanıldı: “Alma-Ata v period Oktyabrya i v godı Grajdanskoy voynı (1917–1920 gg.)”; “Letopis' sobıtiy”. Alma-Ata, 1949; Djusupbekov S. “Gorod Vernıy” (Alma-Ata, 1980); Alma-Ata. Enciklopediya (Alma-Ata, 1983); Mitropol'skaya T. B. “Iz istorii Semireçenskogo kazaçestva” (Almatı, 1997); Luhtanov A. G. “Gorod Vernıy i Semireçenskaya oblast'” (Almatı, 2011).
Azat Europa / Azattıq radiosı