text:
Saç Satın Alan Bölgeler 500 TL (Perukçular-Kuaförler-Bölgeler)
Bayilik Veren Firmalar
Uzayan saçlarınız ile para kazanmak istemez misiniz? İstanbul dahil olmak suretiyle Türkiye’nin bir fazlaca illinde hanım saçlarını ciddi sayılara satın alan perukçular mevcuttur. Hatta, Ankara ve İzmir benzer şekilde büyük şehirlerimizde kuaförlerin bir araya gelip oluşturmuş olduğu firmalar ile de saçlarınızı iyi fiyatlara pazarlayabilirsiniz. Santimine bakılırsa 2 TL den başlayıp 5 TL içinde oluşturulan rakamlar ile 500 TL kadar saçlarını satın alan bu bölgeler kayseri de dahil Bursa ilimiz de bayağı fazla bir halde mevcuttur. İşte siz uzayan saçlarını paraya çevirmek isteyenlere bahsettiğimiz tüm bu şirketlerin kontakt adres bilgiler ve telefon numaraları..
Daha fazlaca ne var ?1 Saç Satmak Günah Mı ? Iyi mi Fiyatlandırma Yapılır?2 En İyi Fiyat Eden Saç Özellikleri Hangileridir?3 Saç Satın Alan Perukçulara Kuaförler İstanbul Anadolu, Avrupa Yakası4 Bursa’da Saç Satın Alan Kuaför Adres Bilgileri5 İzmir Saç Alım Satım Icra eden Yerlerin Adresleri6 Ankara Hanımefendi Saç Alım Icra eden Yerlerin Adresleri!Saç Satmak Günah Mı ? Iyi mi Fiyatlandırma Yapılır?
İlk olarak merak edenler için şunu açıklık getirmek isterim. Saç satmak günah mı ? Süleymaniye Vakfı Prof. Dr. Abdülaziz Bayındır sizin de buradaki video‘da izleyeceğiniz benzer şekilde saç satma adına açık bir yasak yoktur diyor. Saçlarınızın kafi kadar uzadığı düşünüyor ve bundan da para kazanmak istiyorsanız siz ev hanımlarına kredi veren bankalara gitmelerinden ise tavsiyemiz kesinlik ile bu biçim şeyleri İstanbul ile Ankara ilimiz en başta olmak suretiyle Türkiye genelinde satın alan bölgelere göndererek gelir elde etmenizdir. Bay ve bayanların uzayan saçlarını satın alan yerlerin en başlangıcında kuşkusuz perukçular ile kuaför benzer şekilde bölgeler gelmektedir. Bu firmalar saçlarınızı satın alarak bay ile bayanların saçlarına çeşitli teknikler ile kaynak yaparak para kazanmaktadır. Özellik ile yaz sezonunda düğünlerde oldukça rağbet gören ilave saç takıları kuaförlerinde sektöre dahil olmasına vesile olmuştur. Saç alımlarında da firmalar bir fazlaca kritere bakılırsa fiyatlandırma yapmak için değerlendirirler. Buna bakılırsa bir saçtan 300 TL de kazana bilirsiniz 2.500 TL de rahatlık ile gelir ele edebilirsiniz. Peki en iyi fiyatı almak için saçlarınız iyi mi olmalıdır?
En İyi Fiyat Eden Saç Özellikleri Hangileridir?
Santimetre başına 1 TL ile 10 TL kadar çıkan saç tutarları için bazı kriterler kuaförler tarafınca aranmaktadır. Perukçuların bile dikkate almış olduğu bu kriterler saçın bedelini belirleyici en önemli etkendir. İster filim artisti olun ister ise mütevazı bir yurttaş kuaförler sizin saçın kalitesine bakarlar, kimden alındığının hiçbir önemi yoktur. Bu niçin ile uzayan saçlarınızın iyi bir fiyat ile satmak istiyorsanız.
Ne olursa olsun saçlarda boya olmaması gerekmektedir. Boyalı saçlar kuaförler tarafınca tercih edilmez. Bunun sebebi kaynak işleminin yapılamamasıdır.
Saçların son aşama hijyenik olması aranmaktadır.
Saçlarınızı satmadan ilkin kesinlikle kaliteli bir şampuan ve sonrasında saç bakım kremi ile yakamaya itina gösterin. Parlak ve dolgun saçlar her aman daha fazlaca para yapmaktadır.
Saçların sağlıklı olması da fiyatı belirleyen ek olarak bir etkendir. Buna bakılırsa saçların kesinlik ile kırıksız olması gerekmektedir.
Minimum bulunan renkler olan özellik ile kızıl ve fazlaca tercih edilen sarı saçlar size iyi bir para kazandıracaktır.
İstanbul Ankara Bursa Saç Alan YerlerSaç Satın Alan Perukçulara Kuaförler İstanbul Anadolu, Avrupa Yakası
Saçlarınızı Türkiye genelinde yer edinen perukçu veye kuaför benzer şekilde firmalara fazlaca rahat bir halde pazarlayabilirsiniz. Bunu şuan iki şekilde yapabilirsiniz.
İlk olarak size vereceğim mail adreslerine saçlarınızın resmini çekip atarak.
İkinci olarak ise yorumlara saçınızı satacağını belirtip, kontakt için bir telefon numarası bırakarak.
Saçlarınızı İstanbul, Ankara benzer şekilde iller dahil olmak suretiyle kargo ile satın alan firmaların kontakt adresleri;
sacalisveris@gmail.com
alikayihan5715@gmail.com
Ali bey: sacalisveris@gmail. com email adresinden yada @sacalisveris Instagram
Melih bey: 0-536-034-31-35
Özgüller Şirketi:0-507-213-15-13 ( Kahramanmaraş )
Firdevs hanım: 0-555-880-37-30
Dere DEMİR’hanım Tüm Türkiye Genelinden Saç satın almaktadır. TEL:0-543-841-72-07 ( Kınasız ve boyasız olmak şartı aranmaktadır. )
Toplumsal sayfa üstünden saç satın alan firmanın adresi https://www.feysbuk.com/paradisehakankuafor/
Adem bey: 0-539-692-40-94
Karamel Peruk: leslietresses@hotmail.com
Mehmet ÇORAK: mehmetcorak4545@hotmail.com
Bursa’da Saç Satın Alan Kuaför Adres Bilgileri
Bu mega 3 büyük şehrimizde hanım çocuk yada erişkin bireylerin saçlarını satın alan bir fazlaca kuaförler vardır. Özellik ile belli bir uzunluğa gelmiş ( minimum 45 ile 50 santimetre ) boyasız her türlü renkteki saçlarınızı fazlaca güzel fiyatlara sata bilirsiniz. Fiyatlar perukçulara ve mevsime bakılırsa değişiklik gösterdiği için sizlere net bir sayı söylememiz fazlaca doğru olmayacaktır. Bu niçin ile lütfen sizlere ile adres ve telefon numaralarını paylaşmış olduğumuz Bursa’daki perukçulara ile iletişime geçiniz.Hüseyin Peruk: Selimiye, Altıparmak Caddesi. No: 56, 16050 Osmangazi/ Tel: 0-532-673-94-75
Flash Asiye Peruk: Esentepe Mahallesi. Anı Sitesi. A Blok, Tuna Caddesi No: 116, 16050 Nilüfer / Tel: 0-224-220-70- 09
Nunu Peruk: İhsaniye, İhsaniye Agora Çarşısı, 2. Er Sk. 8-67, 16130 Nilüfer / 0-532-668-21-48
Bursa İmaj Peruk: Nalbantoğlu Mahallesi Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Mustafa Kemal Atatürk Caddesi Kurtul iş Hanı, 16010 Osmangazi / 0-535-245-53-31
İzmir Saç Alım Satım Icra eden Yerlerin Adresleri
Nerede ise her ilde olduğu benzer şekilde İzmir ilimizde’de bay ve hanım saç alımları mevcuttur. Uzayan saçlarınızı eğer kısaltmayı düşünüyorsanız bence paranızı çöpe atmayın. Gelin bu saçlarınızı sizlere vereceğim adreslere pazarlayın. Hele birde saçlarınızda boya olmayıp aranan renkler olan sarı ve kızıl ise güzel paralara saçlarınızı pazarlama yapabilirsiniz. İzmir’de peruk işleri ile uğraşan firmaların adres ve telefon numaraları ise şunlardır.
KONAK PERUK: Adres: 904. Sk. No: 43, 35250 Konak/İzmir & Tel: 0-537-243-42-19
BİRTEK PERUKÇU: 1436. Sk. 3/B, 35220 Konak/İzmir & Tel: 0-232-464-32-51
Önder Peruk: Eşrefpaşa Cd. No:260/1, 35270 Konak/İzmir & Tel: 0-555-390-34-36
Ankara Hanımefendi Saç Alım Icra eden Yerlerin Adresleri!
Ankaralı bayanlar sizlerde saçlarınızdan para kazanabilirsiniz. Bunun için saçlarını kestirmeden ilkin ilk olarak Ankara’daki perukçular ile bir irtibata geçmenizdir. Eğer beni dinleyip saçınızı kestirmeden ilkin bu adresler ile kontakt kurar iseniz böylece kestirmeyi düşündüğünüz saçlarınızdan fazlaca daha güzel paralar kazana bilirsiniz. İşte Ankara’da önde gelen saç satın alan perukçuların adres bilgileri.
PERUK ANKARA: Kızılay, İzmir-1 Cad. Ülkealan Pasajı Necip bey apt 22/7, 06420 Ankara & Tel: 0-538-328-08-62
Matmazel Peruk: Kızılay Mahallesi İzmir 1 Caddesi, Ülke alan Pasajı 22/7, 06420 Çankaya & Tel: 0-312-418-60-70
Rönasans Peruk: Kızılay Mahallesi Menekşe-1 Sokak, Ümit Apartmanı 6/2, 06440 Çankaya & Tel: 0-544-248-64-67
Lütfen bu kontakt bilgilerini verdiğimiz firmaları yetkilerini İnternet üstünden saç satan bölgeler ile karıştırmayınız.
bu iki mail adresindeki şirket yetkileri göndereceğiniz saç resimleri üstünden sizlere fiyat kesinlikle vereceklerdir.
Tweetle


c: text/html

text:
Haçlılar seferleri
Haçlılar seferleri (latince expeditiones sacrae, cruciatae; inglizce crusades, ispanca cruzadas, portugalca cruzadas, almanca Kreuzzüge) - XI-XV asırlarda yani Orta devirde, Tañrığa Muqaddes Topraqlarnı (yani Filistinni), bu cümleden Yeruşalimni musulman basımından qurtarmağa söz bergen Ğarbiy Avroplalı hristianlarnıñ askeriy seferleridir. Keniş añlamda - musulmanlar, putperestler, ehl-i bidat (kilseden ayırılğan hristianlar) kibi ‘yavurlarğa’ qarşı cenkleşmege ant etken hristianlarnıñ bütün askeriy davranışlarıdır. Vaaz yolundan ilân etile edi ve bütün hristian ükümdarları ve halqlarınıñ Roma Papası egidası altında birligi şart edi. Er göñülli iştirakçi aht ete edi ve urbasınıñ üstüne Papanıñ özü ya da temsilcileriniñ elinden haç işaretini ala edi. Haçlılar, günâh bağışlama kâğıtı ve muvaqqat imtiyazlarnı ala ediler: dünyaviy akimiyet tarafından mahkeme altına almamazlığını, şahıs ya da mülküne toqunılmamazlığını ve ilâhre. Haçlılar seferlerinden eñ bellileri, Yeruşalimni azat etüv ve qorçalav kibi Şarq seferleri, digerler arasında - rekonkista ve İber yarımadasındaki musulman devletlerine qarşı hristian davranışları (XI - XVI asırlar), Baltıq boyu putperestlerine (pruslar, litvanlarğa) qarşı Şimal seferleri, Albigensiansqa qarşı seferler, ingliz qıralı Topraqsız Con ya da II Frederikke (XIII asır) qarşı davranışlardır.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kırım Tatar Milli Bayrağı
Kırım Tatar Milli Marşı
Ant Etkenmen
Ant etkenmen milletimniñ yarasını sarmağa
Nasıl olsun eki qardaş birbirini körmesin?
Onlar içün ökünmesem, muğaymasam, yaşasam
Közlerimden aqqan yaşlar derya-deñiz qan bolsun.
Ant etkenmen şu qaranğı yurtqa şavle sepmege,
Nasıl bolsun bu zavallı qardaşlarım iñlesin?
Bunu körüp buvsanmasam muğaymasam, yanmasam
Yuregimde qara qanlar qaynamasın, qurusun.
Ant etkenmen, söz bergenmen millet içün ölmege
Bilip, körüp, milletimniñ köz yaşını silmege.
Bilmey körmey, biñ yaşasam, qurultaylı han bolsam,
Kene bir kün mezarcılar kelir meni kömmege.
Güfte: Noman Çelebicihan
Beste: Anonim
Törenlerlerde kullandığımız marşlarımızı mp3 formatında şu bağlantılardan indirebilirsiniz:
Kırım Tatar Milli Marşı – Ant Etkenmen (1.21 dakika)


text:
Törek matbuğatına küzätü 29.04.2021
Qayber törek basmalarına küzätü
“Star” gazetı yazğança Azärbaycan däwlät başlığı İlham Aliyev AQŞ däwlät särqätibe Êntoni Blinken belän telefonnan söyläşte. Aliyev söyläşüdä AQŞ ilbaşı Djo Baydennıñ 1915 yılğı waqıyğalarnı genoŝid dip atawına tuqtalıp: “Törkiyä – Azärbaycannıñ yaqın dustı häm berlektäşe. Suğıştan soñğı çorda töbägebezdä bik möhim häm uñay rol’ uynıy. AQŞ ilbaşınıñ bu açıqlawı Azärbaycan citäkç...
-
28.09.2022
-
28.09.2022
-
28.09.2022
-
-
28.09.2022

seg_langs: crh_Latn crh_Latn crh_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk unk


text:
Önceki Sayılarımız
Önceki sayılarımızı aşağıdaki bağlantılara tıklayarak indirebilirsiniz.
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 1 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 2 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 3 - Sayı 3
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 4 - Sayı 4
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 5 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 5 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 6 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 6 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 7 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 7 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 8 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 8 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 9 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 9 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 10 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 10 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 11 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 11 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 12 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 12 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 13 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 13 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 14 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 14 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 15 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 15 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 16 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 16 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 17 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 17 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 18 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 18 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 19 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 19 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 20 - Sayı 1
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 20 - Sayı 2
- Türk Dünyası İncelemeleri Dergisi, Cilt 21 - Sayı 1


text:
Ukrain yırcısı, qırımlı Camala Odessa vilâyetinde keçirileyatqan «Caz Köktebel-2014» festivaliniñ hedlaynerleriden biri ola.
Öz çıqışından evel o Qırım.Aqiqat saytına intervyü berdi. Böyleliknen Qırımda bulunğan vatandaşlarına muracaatta bulundı.
Camala qırımtatarlarnı eyilikke işançını saqlamağa çağırdı.
«Er şey yahşı olacağına, tınçlıqnıñ üküm sürecegine, Qırım – Ukraina olğanına inanğanıñıznı isteyim. Ümüt ve işançnı coymağanıñıznı isteyim, çünki bu er şey bizge yardım ete», – dedi yırcı.
Camala vatandaşlarına bu ağır vaqıtta öz tuvğanlarına daa da yaqın olmağa tevsiye etti.
«Qırımda bulunğan soy-soplarıma, 86 yaşında olğan qartbabama olğan sevgim mañya yardım ete», – dedi yırcı.
Tezden Qırım.Aqiqatta Camalanıñ tam intervyüsi peyda olacaq.
Qırımnıñ Rusiye tarafından işğalinden sebep, «Caz Köktebel» Odessa vilâyetinde keçirile.


text:
Alıp qaçılğan ve soñradan devlet avtomobil inspektsiyası hadimleriniñ urbasındaki belli olmağan şahıslar tarafından köteklengen Qırımtatar Qurultayınıñ delegatı Asan Egiz, oña yapılğan ücümni ilhaq etilgen Qırımda Rusiye küç idaresiniñ hadimleri tarafından qırımtatarlarnıñ taqip etilüvine meyil berilgenini köstere dep izaatlay.
«Qırımda soñki zamanlarda faaller ve umumen qırımtatarlar üzerine yapılğan tazyıq eksilmey. Mecliske nisbeten açılğan yañi cinayet işi – buña bir delildir. Bu - Qırımda üküm sürgen, öz pozitsiyası ve kerçekni qabul etmegen halqnıñ taqip etilüviniñ bir misalidir. Meni alıp qaçqanlarını ancaq bu şekilde izaatlaybilem», – dep ikâye etti Egiz Qırım.Aqiqat muhbirine.
Mayısnıñ 23-nde Aqmescit rayonı Colman (Pionerskoye) köyünde uniforma kiygen insanlar Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ delegatı Asan Egizni tutıp alğan ediler. Qırımdaki Rusiye FSB idaresi Egizni tutıp alğanını inkâr etti. Daa soñra alıp qaçılğan şahıs köteklengen alda ormandan tapıldı.
Ukraina tış işleri nazirligi Asan Egizniñ ilhaq etilgen Qırımnıñ Aqmescit rayonında alıp qaçılğanını takbih etti.
Rusiye küç idaresi hadimleriniñ bu hususnen bağlı daa bir açıq izaatı yoq.
Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ, mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirilip başladı.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi, muracaatname yayınlap, içinde qırımtatarlarnı ilhaq etilgen Qırımda Rusiyeniñ prezident saylavında iştirak etmemege davet etti.
Bunı özüniñ Facebooktaki saifesinde Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov bildirdi.
Bildirüvniñ metninde: «Qırımtatarlar Rusiye işğalcileri tarafından vaqtınca işğal etilgen Qırımda qanunsız 2018 senesi mart 18 saylavında iştirak etmeycekler», – denile.
Qırımtatar Milliy Meclisi, «Ukrainanıñ Qırım yarımadası üzerindeki devlet akimiyetiniñ eñ qısqa vaqıtta temin etilmesi ve Qırım statusınıñ, Ukraina tamır halqı olaraq qırımtatar halqınıñ öz taqdirini özü tayin etmek aqqı esasında tiklenilmesi içün bütün çareler körecek», dep qayd ete.
Rusiye prezidenti saylavınıñ ötkerilmesi 2018 senesi mart 18-ne – Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqınıñ yıllığına tayın etildi.
Martnıñ 1-nde Yuqarı Rada BMT Telükesizlik Şurası ve Baş Assambleyası, Avropa Birligi, NATO, halqara teşkilâtlar, çetel parlamentleri ve ükümetlerini Qırımda Rusiye saylavınıñ qanuniyligini tanımamağa davet etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
İyül 5-te musulmanlar muqaddes Ramazan ayınıñ yekünlenmesini, Oraza bayramını qayd ete.
Qırımtatar Milliy Meclisi reisi Refat Çubarov vatandaşlarnı bayramnen hayırladı ve Qırımnıñ işğalden azat etilmesi içün bütün ğayretler muvafaqiyetli olmasını tiledi.
«İnşallah, Qırımnıñ işğalden azat etilmesi ve onıñ Ukraina terkibine qaytarılması içün faaliyetimiz ve ğayretlerimiz Allahnıñ razılığını qazanır ve biz, qırımtatarlar, Ukraina musulman ümmetiniñ bir qısmı, evlerimizge qaytacaqmız ve Allah meramet etken Qırımda yaqınlarımızğa qavuşacaqmız», – dep yazdı Çubarov Facebook saifesinde.
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda bu bayram raatlıq künü olaraq ilân etilgen. Moskva tayinlegen Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönov iyül 5-te «Raatlıq künü aqqında» fermannı imzaladı.
2016 senesi iyün ayınıñ ortasında Qırım ve Aqyar meseleleri boyunca Ukraina Devlet hızmeti Oraza ve Qurban musulman bayramları keçirilgen künleri devlet seviyesinde raatlıq künü teşkil etmek teşebbüsini bildirgen.
Ramazan (Ramadan) ayı bütün musulmanlar içün müim olğan bir aydır. Ramazan bitken soñ musulmanlar Oraza bayramını qayd ete. Bu kün olar bayram namazını qıla, eñ güzel urba kiye, milliy aşlar pişire, bayram sofralarını donata, musafirlerni qarşılay ve musafirlikke ediyelernen bara, quvana ve şenleneler.
Bayram üç kün devam ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Tarauih namazı – Ramazannıñ qasietin arttırıp, jan-düniemizdi illahi şuaqqa böleytin ğibadat. Köñil aydını osı qwlşılıqtı atqarumen nwrlana tüsedi. Auız aşıp bolğan soñ Wlı Jaratuşınıñ tartu etken sansız rızığına şükirşilik jasap, qarımtasına tarauih namazın oqıp, ruhani tereñ tınıs ala alamız. Tarauih – tanım kökjiegimizdi haq şwğılasına böleytin Täñirdiñ täbärigi ispetti. Tarauih namazın oqumen jıl on eki ay susap qalğan köñilimiz ruh twnığınan susındap, imani azıqqa qağanağımız qarq, sağanağımız sarq boladı.
Kwn wzaq şwrıldap aşıqqan asqazanımızğa üyilip-tögilip tamaq barğan soñ denemizdi auırlıq basatını belgili. Al, auız aşıp bolğan soñ qwptan namazımen qosıp tarauihtı oqığanımızda Allağa otız ret iilip, alpıs ret säjde jasaymız. Bwl Qwday Tağalağa qwlşılığımızdı arttırumen birge, asqazanımızdağı asta-tök astıñ oñay äri tez qorıtıluına öz septigin tigizedi. Älbette, biz jasağan ğibadatımızdan dünielik payda körudi közdemeymiz. Desekte, dinimizde auız bekitip mol sauap alumen birge, işken asımızdıñ qarımtasına onı oñay qorıtu jağı da wtımdı qarastırılğan.
“Tarauihtıñ” sözdik mağınası – “tınığu” wğımın bildiredi. Al, ruhani mağınası Ramazan keşteriniñ belgilengen mezgilinde Wlı Jaratuşığa minäjat ete otırıp dene men ruh arasındağı tepe-teñdikti saqtau wğımına sayadı. Tarauih namazı haqında din ğwlamaları türli közqarasta bolğanımen, negizinen qwlşılıqtıñ bwl türi parız emes, sauabı mol sünnet amalına jatadı. Alla Elşisi (s.a.u) tarauih namazınıñ sünnet bolu mäselesine qatıstı: “Haq Tağala senderge orazanı parız, tarauih namazın sünnet etti. Şın iman jäne ıqılaspen Ramazan orazasın wstağan jäne tarauih namazın oqığan adam künädan anadan jaña tuğan närestedey päk bolıp tazaradı”, (Bwhari men Müsilmniñ hadis jinağı) – degen bolatın.
Hz. Ayşa (r.a) anamızdıñ aytuına qarağanda Haq Elşisi (s.a.u) Ramazan ayında auız aşıp bolğannan keyin meşitke barıp sahabalarımen tarauih namazın qıladı. Kelesi küni de Alla Elşisi (s.a.u) sahabalarımen birge meşitte tarauih namazın oqidı. Üşinşi küni Alla Elşisi (s.a.u) meşitke kelmeydi. Alla Elşisin (s.a.u) sahabaları tañ rauandap atqanğa deyin kütedi. Tañğı namaz üşin meşitke ayaq basqan Adamzattıñ ardaqtısı (s.a.u) sahabalarğa qarap: “Sizderdiñ tarauih namazın oqu üşin meşitke jinalğandarıñızdı bildim. Biraq, sizder bwl namazdı parız retinde qabıldamasın dep, men ädeyi kelmedim”, (Äl-Hulasa, Fatau-y Hindiye) – deydi.
Osı hadiske baylanıstı Hanafi, Şafiği, Hanbali jäne Maliki mäzhaptarınıñ ğalımdarı tarauih namazın parız emes, sünnet amalına jatqızadı. Tarauih namazı – qwptan namazı men tañ atudıñ aralığında oqıladı. Tarauih namazı tünniñ üşinşi böligi kirmesten bwrın oqılğanı abzal. Ğalımdardıñ köpşiligi tarauih namazın qwptan namazınıñ ütirinen bwrın oqudı qwptağan. Äsili, ğalımdar tarapınan tarauih namazı ütir namazınan bwrın oqılsın degen naqtı pätua berilmegen. Biraq, tarauih ütir namazınan keyin oqılsa, onıñ sökettigi joq. Degenmen, ğalımdar belgili-bir tärtipke negizdeu üşin tarauih namazın qwptan namazınıñ parızı men ütiriniñ aralığında qıludı köbirek maqwldağan.
Ahlu sunna bağıtındağı belgili tört mazhaptıñ ökilderi Ramazan ayında tarauih namazınıñ oqıluın birauızdan sünnet amalına balağanımen, tarauih namazınıñ qanşa iiluden (räkat) twratındığı haqında ğwlamalardıñ türli közqarastarı bar. Hanafi, Şafiği, jäne Hanbali mazhabınıñ ökilderi tarauih namazınıñ jiırma räkattan twradı dep ükim berse, Maliki mazhabınıñ ökilderi tarauih namazın otız altı räkat dep biledi. Onıñ sebebi, Mekke halqı tarauih namazınıñ är tört räkatınan keyin qağbanı täuap jasaytın. Al, Mädina twrğındarı täuap jasay almaytın bolğandıqtan, onıñ esesine on altı räkat namaz oqığan. Maliki mazhabınıñ ökilderi Mwhammed (s.a.u) ömiriniñ soñğı on jılın Mädina qalasında ötkizgendikten, fikh (qwqıq) mäselesinde köbinese osı qala twrğındarınıñ ükimderin negizge aladı. Sondıqtan da, Maliki mazhabınıñ ökilderi tarauih namazın otız altı räkat dep biledi. Bwdan basqa bazbir ğalımdar Ayşa (r.a) anamızdan jetken derekke süyenip, tarauih namazın segiz räkattan twratının aytadı. Biraq, tarauih namazınıñ jiırma räkattan twratının jaqtaytın ğalımdar Ayşa (r.a) anamız jetkizgen derekte Alla Elşisiniñ (s.a.u) segiz räkat tarauih namazın emes, tahajjud (tün ortasında wyqıdan twrıp oqitın namaz) namazın oqığanın alğa tartadı.
Tarauih namazın mwsılmandardıñ özderine qarastı meşitte jamağat bolıp oquı – sünnet kifaya (qajettilikke qaray mindettilik). Sondıqtan, bir jamağat tarauih namazın özine tiesili meşitte oqımağan jağdayda, sol jamağat sünnetke qayşı ädepsizdik jasağan bolıp sanaladı. Al, tarauih namazın öz üyinde jalğız oqığan adam ädepsizdik jasamağanımen, jamağat sauabınan qwr qaladı (Äl-Muhit. Radiuddin Sarahsi).
Zadında, Haq Elşisi (s.a.u) meşitte tarauih namazın oqığanda sahabalar siltidey tınıp, oğan wyığan. Biraq, Payğambarmız (s.a.u) köz jwmğannan keyin sahabalar meşitte tarauih namazın jeke-jeke oqığan. Hz. Omar (r.a.) halif bolıp twrğan şaqta, bir küni Ramazan ayında meşitte jamağattıñ jeke-jeke tarauih namazın oqıp jatqanın körip, olardıñ şaşırañqı türde qwlşılıq jasağanın wnatpay, hz. Ubeydi imam qılıp, bwdan keyin tarauih namazın jamağat bolıp oqudı bwyıradı. Osıdan soñ tarauih namazın jamağat bolıp oqu ürdisi qalıptasadı (Sirajul-Vahhaj, Fatau-y Hindiye).
Şariğat ükimi boyınşa bir meşitte eki ret tarauih namazınıñ oqıluı makruh (qwptalmağan). Sonday-aq, bir jerde twrıp jamağattıñ eki bölinip tarauih namazın oquı jäne bir imamnıñ bir keşte eki ret tarauih namazın oqıtuı da makruh. Äytsede, bir mwsılman tahualığına say eki ret tarauih namazın oqısa, bwl şariğatqa qayşı emes. Tarauihtı basınan ayağına deyin bir imamnıñ oqıtqanı dwrıs. Biraq, qwptan namazınıñ parızın bölek imam, tarauihtı bölek imam oqıtsa, bwl da şariğatqa qayşı kelmeydi (Äl-Muhit. Radiuddin Sarahsi).
Tarauih namazın jamağat bolıp oqığanda er adam men äyel adamdardıñ imamğa wyıuı mindetti. Ärbir eki nemese tört räkattan keyin sälem berip, azdap tınığuı mustahab (şariğat qwptağan). Tınığu barısında jamağat bolıp zikir salıp, dwğa jasasa qwba-qwp. Tipti, ünsiz işten tafakkur (aqiqat turalı tereñ oylanu) jasasa da, jamağattıñ öz ıqtiyarındağı is. Sebebi, şariğat “tarauih” sözine säykes ärbir tört räkattan keyin demalıp aluğa rwqsat beredi.
Ramazan ayındağı tarauih namazında Qwrandı hatım qılu sünnet. Eki ret hatım qıludıñ sauabı odan da joğarı. Qwrandı hatım etip Ramazannıñ jiırma jetisi, yağni, qasietti Qadır tüninde bitirgen abzal. Biraq, imam jamağattı zeriktirip almau mäselesin eskergeni jön. Jamağatta qarttar men jas balalar bolğan jağdayda imam tarauih namazında qısqa sürelerdi oqığanı qwba-qwp (Sirajul-Vahhaj, Fatau-y Hindiye).
Bayıbına barğan janğa qasietti Ramazandağı tarauih namazı ımırt tüsisimen Alla üyinde bir auıldıñ nemese bir köşeniñ adamdarınıñ basın qosatın illahi wyıtqısı ispetti. Auızbirşiligi bar elge Allanıñ berekesiniñ jauatının eskersek, tarauihtıñ mwsılmandardıñ berekesin arttıratın qasietti is-şara ekenine köz jetkizemiz. Alla Tağala Qwran-Kärimde: “Sender Meni eske alsañdar, Men de senderdi eske alamın”, – deydi. Demek, tarauihta biz qauım bolıp Täñirdi eske alsaq, Täñir barşamızdı eske aladı. Biz Täñir-Tağalağa säjde jasap jalbarınsaq, Täñir-Tağala bizge tügesilmes meyirimimen qaraydı. Haq säulesi bizdiñ jan-sarayımızdı jadıratıp, kökirek qazınamızdı hikmetke toltıradı. Pendelik maqamnan wzaqtağan ruhımız haq şwğılasına şomıp, periştedey päk küyge bölenedi. Periştedey nwrlanğan peyilimiz jwmır bastı pendeniñ jaratılısındağı jwmbaq sırğa qanığıp, haqiqatpen qauışadı. Endeşe, Haq-Tağalamen qauıştıratın häm auızbirşiligimizdi arttıratın tarauih namazınıñ sauabınan qwr qalmayıq ağayın!
Mwhan Isahan, Aqmaral Satıbaldı.
Aqparat közi: www.minber.kz


text:
Qırım akimiyeti, koronavirus yayılmasına qarşı küreşken Qırım ştabınıñ iş formatını deñiştirmege qarar aldı. Mayıs 26-sından başlap, malümat cemiyetke siyasetcilerniñ brifinglerinde berilecek.
"Yuquv adiseleri boyunca, körgen tedbirlerimiz boyunca dinamikamız teşkil etilgen olsa da, salı kününden başlap ştabnıñ işi başqa formatqa deñişecegi aqqında qarar aldıq. Malümatnı brifing rejiminde berecekmiz", - dedi operativ ştabınıñ oturışında Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksönov.
Aksönov, brifingler aftanıñ soñunda, cuma künlerinde keçirilercegini qayd etti.
Rusiye nezaretindeki Aqmescit şeer şurasınıñ sabıq mebusı Stepan Kiskinniñ fikrince, operativ ştabnıñ iş usulını deñiştirmek, lâkin er künlük işini qaldırmaq kerek edi.
"Menimce, ştabnıñ oturışları öyle de er kün keçirilmeli, çünki adamlarnıñ özüni izolâtsiya etüv rejiminden çıqması - pandemiyanıñ soñu degildir. Başqa bir mesele ki, ştabnıñ işini bütünley deñiştirmek kerek. Bu, er türlü meselelerni ve suallerni onlayn çeze bilgen bir canlı organ olmalı. Buña Rusiye prezidenti Putinniñ muşavereleri örnek olmaq mümkün, olarnıñ devamında bütün mesele ve vazifeler - işten çıqaruv ve işke tayin etmekke barğance - birden çezile edi", - dedi Qırım.Aqiqatqa siyasetçi.
Stepan Kiskin, qırımlılarnıñ ştabnıñ işine munasebeti eki türlü dep ayta.
"Ştabnıñ işini qıymet kesmek qıyındır, çünki pandemiyanen küreş daa yolnıñ ortasındadır. Ştab işiniñ özüne ise qırımlılar türlüce baqa: bazıları ümüt ile, başqaları tenqit ile. Bu, hususan, tibbiy işçilerge COVID parası tölenmegeninden soñ yahşı köründi. Amma, ümüt etem ki, akimiyet kerekli netice çıqarıp, niayet halq ve cemaatçılarnı eşitip başlar. Akis alda bizge böyle kör ve sağır akimiyet ne kerek?", - dedi siyasetçi.
"Azat Qırım" cemaat areketiniñ faali Emine İbraimova Qırım.Aqiqatqa tefsir bergende, qırımlılar operativ ştabnıñ işiniñ devamını ve mükemelleştirüvini körmek ister edi, dep ayttı.
"Aytılacaq bir şey bar: resmiy statistikağa köre, Qırimda koronavirusnıñ yayılması toqtatılmadı. Ve, matbuatnıñ malümatına köre, tibbiy hadimler hastalana. Tibbiy hadimlerniñ ve qırımlılarnıñ qoruv vastaları ile vaziyet qanaatlendirici degil. Ekimlerge - küreşniñ ög sıralarında olğan adamlarğa ödevlernen de problemalar bar. Bundan ğayrı, bazı tibbiy müessiselerde, Kezlev şeer hastahanesinde, misal içün, işçilerni asıl koronavirusqa teşkermediler. Qırım Sağlıq Nazirliginiñ zayıf işi birden körüne. Ştab yaratmaq ğayesi yahşı edi, amma icra etüvini yahşıca da yapmaq mümkün edi. Ştabnıñ işini yahşılaştırmaq yerine, onı qapattılar", - dep paylaştı fikrinen faal.
Qırım faali, Aqmescit ekimi İrina Vronskaya, ştab esas vazifelerini becerdi ve hastalıqnıñ artqanını beklemek kerekmmey, dep saya.
"Bellesem, koronavirusqa qarşı ştabnıñ oturışlarınıñ er kün keçirilüvi toqtatılsa, demek vaziyet artıq kritik degil. Eñ azından buña ümüt etem. Ümüt etem, yaqın vaqıtta iç olmadım qırımlılar içün karantin tedbirleri toqtatılır. Karantinden soñ hastalıq adiseleri keskin sürette artacağında şübelenem. Adamlar supermarketlerde, naqliyatta, bazarlarda ve ilâhre alâqada buluna, amma hastalıq adiseler pek artmadı. Hastalarnı ve taşıyıcılarnı Qırımğa yibermeseler, er şey yahşı olacaq", - dedi faal.
"Azat Qırım" areketiniñ faali Marina İvanovağa köre, onıñ etrafındaki qırımlılar koronavirus pandemiyasından qorqmay.
"Qırımlılr operativ stabnıñ işine türlüce yanaşalar, çoqusı oturışlarnı meraq ile seyir etkenini bilem. Körgenime köre, qırımlılarnıñ çoqusı artıq televizorğa inanmay ve pandemiyanıñ telükeli olğanına da inanmay", - dedi faal.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Qaraman büdänä tulması
Ğosmanlı sarayı aş-sularınıñ iskitkeç rizıqları täq’dim itelgän tapşıruıbıznıñ bügenge çığarılışında sezne bäräkät şähärenä Qaramanğa alıp barabız häm bu atnadağı rizığıbız bulğan büdänä (bıtbıldıq) tulmasın tabiğıy aşlıq ambarlarında taş qal’ğada yasarbız.
Bu rizıqnı äzerläw öçen kiräkle äyberlär:
6 tanä bütänä (bıtbıldıq)
Ber baş suğan
1 stakan döge
4 qaşıq atlanmay
Tulmalıq pestä
Qara borıç
Qıya tozı
Qara yözem (kipterelgän waq töşsez yözem)
Darçin
5 stakan su
Bu rizıqnı äzerläw tärtiben härwaqıttağıça aşçı häm mädäniyät tikşerenüçese Yunıs Ämrä Akkor videoda kürsätep añlata. Başta sezgä Qaraman buylap säyäxät tä täq'dim itelä.


text:
Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsleri Farhod Bazarov ve Rustem Seythalilovnıñ apis müddetini uzattı. Qırım.Aqiqat mühbiriniñ bildirgenine köre, Rusiye kontrolindeki Aqmescit Kiyev rayon mahkemesiniñ qadısı Galina Hulapova fevralniñ 10-nda olğan oturışuvda qırımlılarnı martnıñ 15-ne qadar apiste qaldırmağa qarar aldı.
Bugün Aqmescitte mezkür dava mabüsleriniñ sıñırlav müddetini uzatacaq dört mahkeme oturışuvı keçirile.
Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi 2019 senesi noyabrniñ 11-nde Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davası» sekiz mabüsiniñ apis müddetini üç ayğa uzattı. Rustem Şeyhaliyev, Tofik Abdulgaziyev, Raim Ayvazov, Bilâl Adilov, Cemil Gafarov, Farhod Bazarov, Rustem Seythalilov ve Şaban Umerov 2020 senesi fevralniñ 15-ne qadar SİZOda qalacaqlar.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
3 atna êçendä - 50 meñnän artıq cir teträw
İslandiyäneñ Reyk’yanes yarımutrawında nilär bula?
İslandiyäneñ kön’yaq-könbatışındağı Reyk’yanes yarımutrawında soñğı 3 atnada 50 meñnän artıq cir teträw buldı.
BBCneñ xäbärenä qarağanda, İslandiyä meteorologiya xezmäte terkägän iñ zur teträw 5,6 ball zurlığında bula. 24nçe fevral’dän 1nçe martqa qadär zurlığı 5tän artıq tağın 2 zilziläneñ buluın belderälär.
Ğalimnär Awraziya häm Tön’yaq Amerika tektonik plitäläre arasında qalğan İslandiyädä soñğı könnärdä bulğan cir teträwlärneñ vulkanik şartlaw xäbärçese bula aluın farazlıy.


text:
Cemil Kermençikli
Cemil Kermençikli (1891 – 1942) - belli qırımtatar şairi.
Cemil Kermençikli 1891 senesinde Kermençik köyünde (şimdi Bağçasaray rayonı) dünyağa keldi. Babası muallim olğanı içün oquv-yazuvnı evde ögrendi. Eki sene Bağçasarayda Abdulalim mektebinde soñra Zıncırlı Medresede oqudı. 1908-de bir yıl İstanbulda medresede tasiline devam etti. 1909-1913 seneleri arasında Orenburgda Hüsaniye medresesinde tasil yaptı. 1913-de Qırımğa qaytıp muallim tayin etildi. 1916-1917 senelerinde Terciman gazetasında çalıştı. Qırımtatar milliy areketinde müim vazifeler aldı.
İlk şiirlerin Zıncırlı Medresede oquy ekende yazdı. Aqmescitte Küçük Dostlarıma (1917) adlı şiir kitabı neşir etildi. Tatarım, Muqaddes Emelimiz Olurken, Seviñ Ey Şanlı Millet, Çelebicihana kibi pek çoq şiirinde qırımtatar milliy areketi içün fikirlerni akis ettirdi. Bazı ikâye ve icviye denemeleri yaptı.
Cemil Kermençiklige 1937–de milliyetçilik iddasınen ağır apis cezası berilip Sibirge sürgün etildi. Lagerlerdeki zulüm ve eziyetke dayanamadı. 1942 senesinde Arhangelsk lagerinde vefat etti.
MenbalarDeñiştir
- Türkiye Cumhuriyeti Kültür ve Turizm Bakanlığı


text:
Rusiye TİN başı Sergey Lavrov, keçende Kyivde olıp keçken «Qırım platforması»nıñ ilk sammitine «suniy şekilde yaratığan rusofob aktsiya» dedi.
TASS Rusiye agentligi haber etkenine köre, böyle bildirmeni Lavrov avgutsnıñ 24-nde yapqan.
«Şunı aytmaq isteyim ki, ortaqlarını böyle kibi manasız areketke qoşulmağa mecbur etmek içün qullanılğan usullarnı bilemiz, buña köre de AB vn NATO azalarınıñ yalan añlaşılğan desteginiñ boş, istiqbalsiz ğayege qoşulmaları şaşılacaq degil... Bu suniy şekilde yaratılğan rusofob aktsiyası. Ve bunı suniy devam ettirmek tırışacaqlar. Buña Kyivdeki akimiyet ve Ğarp memleketleri qoltuta», – dedi Lavrov.
Frenkistan Tış işler naziri Jan-İv Le Drian keçende Kyivde olıp keçken "Qırım platforması"na "ğayet müim diplomatik vaqia" dedi ve Frenkistan Qırım MC ve Aqyar şeeriniñ qanunsız ilhaqını iç bir vaqıt tanımağanını ve tanımacağını bildirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy Avropa Şurasınıñ prezidenti Şarl Mişelile soñ maqsadı Qırımnı Kyivniñ nezareti astına qaytarmaq olğan «Qırım platformasınıñ» ilerideki işi çerçivesinde diger halqara ortaqlar ile küçlerniñ koordinatsiyasını muzakere etti.
Kyivde avgustnıñ 23-nde «Qırım platformasınıñ» birinci sammitinde iştirak etken 43 memleket ve halqara teşkilât Ukraina topraq bütünligini halqara seviyede tanılğan sıñırlarda ğayrıdan tiklemege çağırğan ortaq Beyannameni imzaladı.
Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba sammitte qabul etilecek beyannamağa temsilcileri Kyivge kelmegen devletler qoşula bile, dep bildirgen edi.
Rusiye sammit keçirilüvine qarşı naralızıq bildirgen edi. Moskva tedbirni «şabaş» dep adlandırdı ve iştirakçilerini aqibetler bekley, dep qorquza. Forum başlamazdan evel Rusiye akimiyeti Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba ve Milliy telükesizlik ve mudafaa şurasınıñ kâtibi Oleksiy Danilovğa qarşı şahsiy sanktsiyalar kirsetti.
Rusiye kontrolindeki «Qırım platformasını» ve avgustnıñ 23-nde Kyivde olıp keçken sammitini «Ukraina sakinlerine Qırımnı işğalden qurtaruv faaliyetini köstermek» içün «informatsion fon» dep adlandırdı.
«Qırım platforması»
Qırımnı işğalden qurtaruv halqara meydançığı (Qırım platforması) – Ukraina akimiyetiniñ qırımlılarnıñ aqlarını qorçalamaq ve işğal altındaki yarımadanı azat etmek içün Ukraina ve halqara ortaqlarınıñ areketlerini koordinatsiya etmek içün muzakere platformasınen bağlı teşebbüsidir.
2020 senesi sentâbr ayında Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-nci sessiyasında iştirakçi memleketlerni bu platforma qurulmasına qoşulmağa çağırdı.
Daa evel böyle planlarını Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi ve Ukraina Tış işler nazirligi aydınlatqanlar. Ukraina Tış işler nazirligi, Donbastaki zıddiyetni çezüv ve Qırımnı işğalden qurtaruv muzakere meydançıqları bir-birinden ayrı olmalı, dep tüşüne.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar bildirgenine köre, Rusiyeni Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasında iştirak etmege davet etecekler, amma iştirak etecegine inanmaylar. Bundan evel Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, Rusiyeni bu meydançıqta körmey, dep ayttı.
2020 senesi oktâbr ayında Poloniya Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platforması çerçivesinde çalışmağa meraqlı, dep bildirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy bildirgenine köre, Avropa Birliginiñ liderleri Avropa Birliginiñ Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına qoşulmağa azır olğanını ayttı. Resmiy Kyiv Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına Türkiye, Malayziya, Slovakiya, Büyük Britaniya ve diger memleketler qoşulır, dep bekley.
Kreml, Qırım meselesi qapatıldı ve Rusiye onı halqara muzakerelerge almaycaq, dep bir qaç kere bildirgen edi.


text:
Bunı cumaaqşamı künü keçirilgen brifingte Ukraina tasil ve ilim naziriniñ birinci muavini İnna Sovsun bildirdi, dey «Ukrainskaya pravda. Jizn».
«Eger de Qırım studentlerinde VNOnı tapşırmağa imkân olmasa, biz universitetlerge qabul olunuv şartlarına bazı deñişüvlerini kirsetmege azırmız. Böyleliknen, Qırım mezunları aliy oquv yurtlarğa kiriş imtianlarınıñ neticesinde kire bilecekler», – dedi o.
İnna Sovsunnıñ aytqanına köre, Qırım tasil saasındaki vaziyet al-azırda pek qıyındır.
«Qırım tasil müessiselerinen munasebet ile bağlı olğan problemler bar. Er zamanki bağ kanalları üzüldi. Aslında bütün ödemeler, şu cümlele oquv müessiseler de nazarda tutıla, qapalıdır», – qayd ete o.
Nazirniñ birinci muavini ayttıp keçti ki, nazirlikke Qırım aliy oquv yurtlarını qıtaviy Ukrainanıñ aliy oquv yurtlarına avuştırmaq teklifinen endi 678 insan buyurdı.
Malüm olğanı kibi, Ukraina tasil nazirligi yarımadada oquğan studentleriniñ Ukrainanıñ qıtaviy qısımına keçüv ketişatını qolaylaştırdı.
Bundan evel, Tasil keyfiyetine qıymet kesüvi boyunca Ukrain merkeziniñ müdiri İgor Likarçuk şimdiki şaraitlerde Qırımda VNOnıñ keçirilmesi imkânsız olğanını bildirdi
Aytqanına köre, Qırımda VNO-da iştirak etmek içün 14 biñden, Aqyarda – 2,5 biñden ziyade insan qayd olundı.
Likarçuk şunı da ayttıp keçti ki, qayd olunğan Qırım abituriyentleri içün VNO Ukrainanıñ qıtaviy qısımında qoşma sessiya tarzında keçirile bile.


text:
Olar qırımtatarlarnı Rusiye işğali ile qaldırmaycağını ve ileride de olarğa qol tutmaq içün numayışlarnı keçirelecegini ve Rusiye teşviqatına baqmadan, Avropa Birligi memleketlerinde Qırım vaziyeti aqqında aqiqatnı bildirecegini ayta ediler.
Sürgünlikte elâk olğan qırımtatalranıñ hatırasına yerli sakinler Rusiye elçihanesi yanında çıraqlarnı yaqtı. Salı künü Avromaydan-Varşava Rusiyege arbiy gemilerni bergen Frenkistan elçihanesi yanında numayışlarnı keçirecek ola.
Böyle toplaşuvnı Rusiye Gdansk elçihanesi yanında keçirdiler. Lüblin ve Krakovda sürgünlikniñ 70 yıllığı munasebeti ile leh aktivistleri qırımtatar halqınıñ facialı taqdirine bağışlanğan Powrót («Avdet») gazetasını taraqata edi.
Bugün Aqmescitniñ Aq-Meçet qasabasında sürgünlikniñ qurbanlarınıñ hatırasına bağışlanğan mitinginde 15 biñden ziyade insan iştirak etti.
Umumqırım matem mitinginiñ rezolütsiyasında bütün demokratik quvetlerine, devletlerniñ Akimiyet ve Parlamentlerine, halqara teşkilâtlarğa qırımtatar halqınıñ aqqlarınıñ saqlanmasına ve Vatanında inkişaf etilmesine qol tutmağa çağıruv belgilene.


text:
Rusiyeden işğal etilgen Qırımğa barğan paromğa yüklenecek maşinalarnıñ nevbeti 300-ge yetti. «Yekâne naqliye müdirligi» bergen malümatına köre, iyün 26 kününiñ aqşamına furtuna havfı ilânı ile paromlarnıñ keçüv vaqtı uzandı.
Bozğun ava sebebinden Keriç keçitinde paromlarnıñ keçüvi «Yeysk», «Kerçenskiy 2», «Nikolay Aksenenko» gemileri ile etile. Paromlar keçitten, yel sebebinden, 45-60 daqiqa içinde keçe.
«Qırım» limanında 250 maşina nevbette tura. İnsanlarnı Qırımğa iyün 28 kününe qadar kelmemege çağıralar.
Evel aytılğanı kibi, furtuna Keriç keçitiniñ işini toqtattı.


text:
Künlerde Keriçke barıp keldim. Keriç – şeer-qaraman, demesem, olmaz!
Tünevin paromnı adamlar 55 saat devamında beklediler! Bazıda, Qırımnıñ Ukrainağa qaytarıluvı boyunca referendum keçirilgende, Keriç buña qol tutıp, 146 %-nı berecegini tüşünem. Çünki, yarımadanıñ işğaline şeerlerimizden iç biri o qadar quvanmağan edi.
Endi ise, eminliknen ayta bilem: Qırım – bu yarımada degil. Bu, sahte rus adası. Rusiye bizni qıtadan kesti, em de kendisinden ayırdı. Men endi bilem: Rusiyege ayaq basmam.
Paromğa nevbette turğanlar çoq eyi tilekler bildireler! Bir qaç kün evelsi paromğa nevbet Keriçke kirişten başlana edi. Siz şeeriñizde toqtap qalğan maşina nevbetini tasavvur etip olasızmı? Men – yoq.
Aqmescitni keçip, cenüpke aşıqqkan «elitanıñ» kortejlerini hatırlayım. Olar yolğa çıqqanda, yük maşinalarnı bir yerde toplaylar. İçlerinde em aydavcılar, em de deñizge raatlanmağa ketken qorantaları boñayıp oturalar, yolnıñ boşamasını bekleyler. 3-4 saat beklemege mecburlar.
Keriç ise, büs-bütün felçke oğradı. Amma, bu adiy bir yük degil. Bu canlı yük. O kenefke muhtac. Keriçniñ özü büyük bir kenef oldı. Künde bir kere ileye aşaycañ, kenefke baracañ. 30 km-ge uzanğan nevbet.
Bir kün evelsi aqşam Keriç akimiyeti eyi bir adım yaptı. Aeroportnı temizlep, anda keneflerni yaptılar. Sıcaq. Küneş. 55 saat. Bazıda DPH kelip, 100 maşinanı paromğa alıp kete.
Quvanmağa şey yoq. Süt mahsulatı, et, balıqnı ketirmege yasaq. Qalğan mahsulatlarnı çoq beklenilgen turistler qomşu devletten kelgen soyları, nevbette turğan vaqıtta satın alalar.
Halq quvanğanından-quvana. Keriçniñ hastahaneleri gipertoniya hastaları, loqsa ve baş yaraları hastalarınen tolu. Ya ne? Bu ruslarnıñ nevbeti. Mında er kes bilgeni kibi şeñlene. Uruşalar, sögüşeler. Spravkanı alğanlar ise, nevbetniñ ög saflarına keçeler. Em de, sağlamlar arasında saqatlar da peyda olıp başladı. Yerli iş –adamı maşinağa yapıştırmaq içün 1000 «saqat» yazısını satqan. Kimdir loqsa olğanı aqqında vesiqanı em qadın, em erkeklerge teklif ete. Kimdir, yerli faişelerni ziyaret etmege, kimdir «Yedinaya Rossiya» firqasına qoşulmağa teklif ete.
Bunı episini añlamaq mümkün. Halq evge aşıqa ve bütün imkânlarnı qullana. Amma, başqa taraftan «Kavkaz Limanında» turıp, Qırımnıñ deñizinde yuvunmaq, ucuz çibereklerni aşamaq içün arz etip tamam şu kibi nevbette turğanlar da bar. Anda da er şey aynı: Yerli iş –adamı maşinağa yapıştırmaq içün 1000 «saqat» yazısını satqan. Kimdir loqsa olğanı aqqında vesiqanı em qadın, em erkeklerge teklif ete. Kimdir, yerli faişelerni ziyaret etmege, kimdir «Yedinaya Rossiya» firqasına qoşulmağa teklif ete.
Liza Bogutski, endiden ada sakini
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
«Lugansk halq cumhuriyeti» teşkilâtınıñ vekillerinden biri Aleksey Mozgovoy Qırımda yaşağan Donbass qaçaqlarını evge qaytmağa çağıra.
Öz ilânını o avgust 29 künü Yaltada keçirilgen «Rusiye, Ukraina, Novorossiya: müim mesele ve çağıruvlar» konferentsiyasında bildirdi», – dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Tenbellerni evge qaytmağa çağıram»,– dedi tedbirde Mozgovoy ve er kesni «Prizrak» Lisiçan batalyonına kirip, Donbassqa yol almağa çağırdı.
O, al-azırda «LHC» tarafdarları maliye qıyınlıqlarğa rastkelgenini, em de regiondan qaçaqlarnıñ sayısı büyük olğanını bildirdi.
«Lugansk halq cumhuriyeti olacaq. Şimdi qanı aqqanlardan başqa iç bir kimse yañı cumhuriyette üküm başında olamaz», – dedi Mozgovoy.
Cuma künü, avgust 29-da, «Yalta İnturist» musafirhanesinde «Rusiye, Ukraina, Novorossiya: müim mesele ve çağıruvlar» konferentsiyası keçirile. Mında Rusiye Prezidentiniñ keñeşçisi Sergey Glazyev kelip, Donbassta «rus dünyasına» qarşı «qarışıq cenk» ketkenini bildirdi.


text:
Qırımtatar faaliyetçisi, Dünya Qırımtatar Kongressiniñ icra komiteti azası Ervin İbragimovnıñ alıp qaçılmasından soñ aman-aman eki yıl keçti. O, 2016 senesiniñ mayısında Bağçasarayda ğayıp oldı. Daa soñra faaliyetçiler tarafından neşir etilgen közetüv kamerasınıñ videosında, İbragimovnıñ polis uniformalı adamlar tarafından toqtatılğanı körüne. O, qaçacaq edi, lâkin onı tutıp, zornen avtomobilge oturttılar. Ondan soñ maşina Bağçasaray suv anbarı tarafına yol adlı. Faaliyetçiniñ bundan soñki taqdiri belli degil.
Bu yıl onıñ alıp qaçılğan yerinde Rusiyeniñ Qırım başlığı Sergey Aksönovnıñ patronatı altında qırımtatarlarnıñ Hıdırlez bayramı ötkerildi. Mayısta Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım Yuqarı mahkemesi, Aqmescitteki Kiyevskiy rayon mahkemesiniñ qararına qol tutıp, Ervin İbragimovnıñ aqrabaları tarafından Rusiye uquqqoruyıcı organlarınıñ areketsizligine qarşı berilgen şikâyetni red etti.
Rusiyeniñ sabıq Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya yerli televizion efirinde, Ervin İbragimovnıñ alıp qaçuvı bir provokatsiya edi, dep öz fikrini paylaştı:
«Bu, Qırımda vaziyetni stabilsizleştirmek, bu cinayetni GİBDD (Yol areketiniñ telükesizligi devlet inspektsiyası) hadimleriniñ uniformasını kiygen adamlar tarafından işlengeni ile alâqalı olaraq, Qırım Cumhuriyetiniñ uquqqoruyıcı organlarına iftira atmaq, mahsus olarğa qarşı böten laflar ayttırmaq maqsadınen yapılğan alıp qaçuvdır. Bu doğru degil, çünki bu post yoq edi, bu avtomobil, Qırım boyunca GİBDD hadimleriniñ avtomobili olaraq resmiy qaydğa alınmadı».
İş ölü noqtada toqtap qaldı. Endi 20 aydan berli onen kimse oğraşmayUmer İbragimov
– Oğlumnıñ ğayıp olğanınıñ birinci aylarında Rusiye uquqqoruyıcı organları daa nasıldır tahqiqat areketlerini yapa edi. Belki de, men olarnı er kün zıqarlağanım içündir. Lâkin baş idarege alıp berilgen soñ iş ölü noqtada toqtap qaldı. Endi 20 aydan berli onen kimse oğraşmay. Men, ukümetke muracaat etmekniñ, tıpqı tahqiqatçılarnıñ areketsizligine şikâyet etmekniñ kibi, iç bir faydası olmağanını añladım. Em Kiyevskiy rayon mahkemesinde, em de Qırım Yuqarı mahkemesinde maña, olarnıñ sanki çalışqanlarını bidirdiler, lâkin men bu 20 ay içinde areket körmeyim. Krasnodar dyarından açılğan telefonlarınıñ detalizatsiyasını men özüm qıdırıp elde ettim. Ervinniñ ğayıp etkeninden bir buçuq ay keçken soñ anda dalğıçlarnı yollaylar – bu, köz boyamadır, dalğıçlar özleri de buña açuvlandı. FSB tarafından alıp qaçuv ile videoqaydnı doğrudan-doğru almaqnı red ettiler. Poçta vastasınen, alınğanı aqqında bildirüv berilmesi ile yollamaq kerek oldı.
Umer İbragimovnıñ aytqanına köre, belli olmağan kişiler, ğayıp olmazdan evel Ervinni eki ay közetip taqip ettiler. Babasınıñ umüti, Rusiyege tazyiq ete bilecek ve oğlunıñ taqdirini aydınlatmağa yardım ete bilecek dünya toplulığındadır.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası, Qırımtatar halqınıñ aqlarını qorçalav komitetiniñ reisi Eskender Bariyev, Qırımda 2014 senesinden soñ bu ve diger alıp qaçuvlar içün bütün mesüliyet Rusiyede olğanını iddia ete.
Men bu alıp qaçuvnı, siyasiy sebepten yapılğan, dep sayamEskender Bariyev
– Men bu alıp qaçuvnı, siyasiy sebepten yapılğan, dep sayam. Ervinni Dünya Qırımtatar Kongressi icra komitetiniñ azası sayladılar, o, yerli meclisniñ azası edi. İhtimal ile, yerli ukümet onda potentsial lider ve telüke köre edi. Bizim malümatımızğa köre, bugünge qadar Qırımda 17 kişi alıp qaçıldı. Olar aqqında iç bir malümat yoq. Amelde bütün bu adiseler tahqiq etilmey: işler sözde toqtatılmadı, amma bunıñnen beraber iç bir faal areketler yapılmay. Ervinge dair biz iç bir aydılanuv körmeymiz. Menim fikrimce, bu, işke işğalci ukümetniñ telükesizlik strukturalarınıñ vekilleri ya da «özüni mudafaa» dep adlandırılğanlarnıñ alâqası olğanı ile bağlı. Öz taraftan biz dünya toplulığınıñ diqqatını çekmek ve Rusiye Federatsiyasına tazyiq etmek kerekmiz. Er bir ğayıp olğan insan içün mesüliyetli olğan odır.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)


text:
Ukraina prezidentiniñ Qırımdaki daimiy temsilcisi Boris Babin, Herson vilâyetiniñ Geniçesk rayonında Ukrainağa qarşı tedbirler ötkerile, vaziyetni qızıştırmağa areket eteler dep iddia ete. Qırımğa yaqın memuriy sıñırda neler ola? Rusiye propagandası ve Qırım memurları buña nasıl baqa? Ukraina bu hususta ne yapa? Bu ve başqa suallerge Qırım.Aqiqat Radiosınıñ musafirieri ve mutehassıslar cevap bere.
Ukraina prezidentiniñ Qırımdaki daimiy temslcisi Boris Babin bu rayonda ukrain arbiyleriniñ arttırılmasına çağıra.
Çeşit türlü qanunsız zümreleşmeler qanunsız yolcu naqliyatınen oğraşa, mitingler ötkere, ükümetke siyasiy talaplar qoyalarBoris Babin
– Vaziyet pek mürekkep. Çeşit türlü qanunsız zümreleşmeler qanunsız yolcu naqliyatınen oğraşa, mitingler ötkere, ükümetke siyasiy talaplar qoyalar. Diger«kriminalğa yaqın» zümreleşmeler aqqında asla da aytıp oturmayım. Problema şunda ki, tecavuzcı-devlet yerli akimiyetniñ zayıf olğanını köstermek maqsadınen bunı, vaziyetni kerginleştirmek içün qullana. O yerde kerçekten de kadrlar ve teşkiliy problemalar mevcut. Lâkin yaqın vaqıtta bütün problemalar çezileceginden eminmiz. Men ilk künlerden başlap Qırım ve Aqyar Milliy politsiya bölüginiñ quvetlendirilgenini istegen edim ve şimdi olar bütün sıñır noqtalarında em de hususan Geniçeskke de yerleştiler. Biz israrnen Milliy gvardiyanıñ bütün bölükleri yerleştirilgenini rica etemiz. MVD yolbaşçıları tarafından bu teklif tolusınen qabul etilmedi.
Boris Babin Geniçesk şeerini deñiz qaravulı ve Ukraina Arbiy Deñiz Quvetleri yerleşken bir şeer yapmaqnı teklif ete. Onıñ fikrine köre, Azav deñizinde bir kerginlik olğan vaqıtta bu tedbirler pek büyük emiyet qazana.
Hersonlı faal ve «Most» internet-neşiriniñ muarriri Sergey Nikitenko umumen alğanda prezidentniñ Qırımdaki daimiy temsilcisiniñ degerlendirüvinen razı.
– İcra akimiyeti sıñırdaş Geniçesk rayonınıñ problemalarından uzaqlaşqan alda. Men degerlendirüvlerimde muqayıt olam, amma Geniçesk rayon memuriyetiniñ reberi (Oleksandr Vorobyov – QA) iç bir şey yapmağanı çette tursın, yapmaması bir cinayet, zaten. Onıñ anda qalmağa devam etkeni, icra akimiyetiniñ, hususan valiniñ bir cinayeti sayıla. Kerçekten de, özara küreş alıp bararaq kerginlik yaratqan bir qaç dane kriminal zümreleşme bar. Yaqın vaqıtta bizler anda seyahatçılar yani Rusiye tarafdarları barıp, çeşit sebepler altında ortalıqnı «qarıştırmağa» areket etkenini körgen edik. De balıqçılarğa, de taksicilerge qol tutqan ediler. Belli ki, bunıñ epsi, meselâ, Qırımğa yapılğan naqliyat kibi umumiy qabarcılıq üzerine bir ilâve ola. Bizim cevapsız qalğan bir sürü meselemiz bar.
Herson viâyet şurasınıñ deputatı, fevqulâde vaziyetler ve mudafaa boyunca vilâyet şurası reberiniñ mesleatçısı Mıkola Stavitskiy bu areketsizlikte ukrain devlet mahsus hızmetlerini öpkeley.
Aslında sıñırda yerleşken regionda devlet alâ daa SBU yolbaşçısını tayin etmedi. Bu bir nonsens ve devletniñ zayıf olğanınıñ köstergiçiMıkola Stavitskiy
– İlk-evelâ, menimce, Herson vilâyetindeki Ukraina telükesizlik hızmeti pek zayıf çalışa. Mesele anda çalışqan hadimler zayıf olğanında degil de, aslında sıñırda yerleşken regionda devlet alâ daa SBU yolbaşçısını tayin etmegenindedir. Bu bir nonsens ve devletniñ zayıf oğanınıñ köstergiçidir. Ayrı bir Rusiye tarafdarı olğan şahıslar bunı körgen soñ, vaziyetni kerginleştirmege baqa, vilâyet yolbaşçılarınıñ istifağa yollamağa, ne yerde ise, «Herson halq cumhuriyeti» qurmağa çağıralar. Bu cinayetçi gruppalarnı bugün esasen faaller, ictimaiy vatanperver teşkilâtları ve ATO iştirakçileri bastırıp, cayılmasını toqtata. SBU daa da faal çalışmaq kerek, çünki insanlar bunı kerçekten de beklep otura. Mında Rusiye tarafdarları yoq, lâkin provokatorlar bar.
Yaqınşarq tedqiqatlar Merkezi müdiriniñ muavini Sergey Danilov yaqın vaqıtta Herson vilâyetiniñ Qırım memuriy sıñırı civarında yerleşken meskün yerlerde ötkerilgen ictimaiy araştırmalar aqqında ikâye ete.
– Er yerde vaziyet bir degil, vaziyet qarışıq. Herson vilâyetiniñ bütün cenübinde, hususan Geniçesk rayonında özüni etnik ve siyasiy ceetten ukrainalı dep qabul etken vatandaşalrnıñ sayısı bayağı arttı. Bu regionda qatiyen küçlü Rusiye tarafdarları mevcut dep iddia etilmez.
(Metinni Vladislav Lentsev azırldı)


text:
Hokuk yaklauçılar: kırımtatarlarnı mäcbüriläp Kırımdagı mobilizatsiyä punktlarına kiterälär
Hokuk yaklauçılar bäyälämäsenä kürä, kırımtatarlar yäşägän urınnardan mobilizatsiyälängännärneñ sanı meñgä yakınlanıp kilä, ä bälki inde artıp ta kitkänder. Bu operatsiyäneñ kiçä, 22 sentyabrdä irtänge säğat altıda başlanuı häm küpçelek kırımtatarlar yäşi torgan urınnarda baruı äytelä.
Hokuk yaklauçılar bäyälämäsenä kürä, kırımtatarlar yäşägän urınnardan mobilizatsiyälängännärneñ sanı meñgä yakınlanıp kilä, ä bälki inde artıp ta kitkänder.
Bu operatsiyäneñ kiçä, 22 sentyabrdä irtänge säğat altıda başlanuı häm küpçelek kırımtatarlar yäşi torgan urınnarda – Bakçasaraynıñ 6nçı, 7nçe mikrorayonnarında, Akmäçet (Simferopol) yanındagı Mamak (Strogonovka) avılında, Sak, Kalay (Azovskoyı), İslam-Terek (Kirovskoyı), Zuya torak massivlarında baruı iskärtelä.
İctimagıy häräkät äytüençä, reydlarda politsiyä hezmätkärläre katnaşa, ä torak punktlarda Kırım yul-patrul hezmäteneñ Rosgvardiyä belän postları kuyılgan.
"Kayber hucalıklarga yalgan yul belän kerdelär. Yärdäm kiräk dip kıçkırdılar, keşelär işegen açkaç, härbi çakıru käğaze tapşırdılar. Şulay uk eş urınnarınnan mobilizatsiyälägän oçraklar da bar. Zuyada berniçä ukıtuçı ir-atka, Bakçasarayda – meditsina hezmätkärlärenä "povestka" birgännär. Härbi çakıru käğaze tapşırgannan soñ keşene mäcbüriläp avtobuska utırtıp, härbi komissariatka iltkän oçraklar da küp terkälde", diyelä häbärdä.
Basıp alıngan cirdä yäşäüçelärne okkupant-il ğaskärenä hezmätkä çakıru – sugış cinayate häm "çirattagı mätäbä bu cinayätneñ töp korbanı – Kırımnıñ asaba halkı", dip iskärtälär "Kırım fikere"ndä.


text:
Edige Mırza
Edige mırza (1352 – 1419) – Altın Ordu devletini Toqtamış handan soñ (1391 – 1419) idare etken emir. Canike Hanumnıñ aqayı.
Edige mırza, Manğıt sülâlesiniñ reisi edi, Toqtamış hannıñ Timurnen davalaşmasında Timurğa qol tuttı. Timurnıñ Altın Ordu devletine yapqan 1391-deki bastıruvından evel, onıñ qatına qaçıp hızmetine kirdi. Timur Toqtamış hannen esaplaşa ekende, o Qırımda Cenevizlerni yeñip Kefeni aldı. Timur, Terek uruşından soñ 1395 senesi Altın Ordu devletine Toqtamışnıñ yerine Timur Qutluqnı han tayinlegen soñ onıñ emiri oldı.
Timur Qutluqnıñ 1401 senesi vefatından soñra Şadibek han tayinlendi. 1408 senesi Şadibeknen Edige mırza arasında olğan uruşta Şadibek yeñilip tahtnı taşlap qaçtı. Yerine tahtqa Pulat Bekni mindirdi. Bu devirde Edige mırza devletniñ idaresini tas-tamam qoluna aldı. Lâkin Cengiz sülâlesinden kelmegeni içün tıpqı Emir Noğayday han degil de, emir olıp qaldı.
1399 senesinde devlet idaresini yañıdan almaq istegen Toqtamış han, Litvaniya, Lehistan, Moskva Knâzlığı quvetlerinen beraber areketke kirişti, lâkin Edige mırza 200 000 askerlik bu balaban ordunı Özü özeni boyunda qarşılap yeñdi. Toqtamış Sibirdeki qıpçaq qabileleriniñ qatına qaçtı. Edige mırza onı 1405 senesi tapıp öldürdi. Lâkin Toqtamış hannıñ oğullarınen davaları bitmedi.
Timur 1405 senesi Çin seferinde ölgen soñ Edige mırza Harezmge kirdi, bu yerni bir vaqıt Altın Ordu idaresinde tuttı. 1409 senesi Moskoviya, Litvaniyanen cenkte ekende Moskvağa ücüm etti, olarnı bergige bağlap qayttı. 1412-de Toqtamış hannıñ oğullarından Celâleddin, Litvaniya ve Moskoviyanen beraber Altın Orduğa qarşı cenkke kirdi, lâkin kene Edige mırzağa yeñildi. Edige mırza 1416-da Kiyevge ücüm etip yağmaladı.
Toqtamış hannıñ oğullarından Qadir Berdi 1419 senesi Edige mırzanı Cayıq özeni yaqınlarında yeñip öldürdi. Onıñ sülâlesi daa soñ Noğay Orda adınen bir vaqıt daa üküm sürdi. Hacı Tarhan Hanlığınıñ temeliniñ qoyulması ve Cengiz sülâlesinden birevini han köterilmesi bularnıñ sayeside oldı. Bu sülâleden Mansur Oğulları (Manğıtlar) ve bazı diger qabileler daa soñra Qırım Hanlığınıñ tabiyetine kirdi.
Edige mırzanıñ cenklerde köstergen qaramanlıqları başta Noğay qabileleri ve başqa türkiy milletlerde destanlarğa mevzu teşkil etti. Edige Destanı deñişik variantlarda ağızdan ağızğa dolaşıp künümizge qadar keldi.
MenbalarDeñiştir
- Akdes N. Kurat, IV-XVIII yüzyıllarda Karadeniz kuzeyindeki türk kavimleri ve devletleri. 1972


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bildirdi ki, cenk vaziyetinde «qardaş halqlar» aqqında laf bile olamaz.
Böylece Poroşenko ukrain cemaat erbapları ile körüşip, Rusiye prezidenti Putinniñ ukrainler ve ruslar bir halq ve Ukraina tışqı idare altında buluna kibi laflarını izaatladı.
«Cenk vaqtında qardaş halqlar yoq. Avropağa yönelgen ukrain halqı bar, ve büyük buhranğa oğrağan rus halqı bar», – dep tekrarlay Poroşenkonıñ aytqanlarını onıñ matbuat hızmeti.
Avgust 17-de Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırımnı ziyaret etip, ukrainler ve ruslar onıñ içün bir halq olğanını bildirdi ve «Ukraina ayaqqa turıp, müsbet inkişaf etecegine ve Rusiye ile beraber kelecegini quracağına» ümüt etkenini qayd etti.


text:
Ukraina ve Türkiye vatandaşlarnıñ ID-kartları boyunca seyaat ete bilmeleri içün añlaşma tizdiler. Mart 14-de Ukraina Nazirler şurasınıñ matbuat hızmeti bildirgenine köre, añlaşma imzalama merasimi Ukraina baş naziri Volodımır Groysmannıñ Türkiye ziyareti çerçivesinde kerçekleştirildi.
Añlaşmağa binaen, ID kartı şeklinde pasport qullanğan Ukraina ve Türkiye Cumhuriyetiniñ vatandaşları Türkiye ve Ukrainada 180 kün içinde 90 kün devamında vizasız qala bilecek, memleketke kire ve çıqa bilecek, em de memleket üzerinden vizasız seyaat ete bilecekler.
Ukraina Nazirler şurasında deyler ki, işbu añlaşma memleketler arasında eki taraflı munasebetlerni inkişaf ettirmege yardım etecek.
Al-azırda Ukraina ve Türkiye arasında vizasız rejim (90 künge qadar) bar.
2016 senesi yanvar 1-den itibaren Ukrainada ID-kartı şeklinde iç pasportları berilmege başladı. Qanunlar kâğıt iç pasportları yerine ID-kartı şeklinde pasport almağa mecbur etmey. Ukraina ükümeti qayd ete ki, adiy pasportlardan ID-kartlarına keçüv Avropa Birligi ile vizasız rejim başlamasına daa bir adım ola.


text:
Bunı yerli akimiyetniñ ruporı olğan «Krıminform» haber agentligi bildire.
Aqyardaki Sberbank hadimi:«Al-azırda bölüklerimizde büyük nevbetler bar. Esap açmaq içün nevbette turıp, muracaat etmeli», – dep ayttı.
Bunıñ kibi malümatnı Aqmescitteki Sberbank bölüklerinde de tasdıqladılar.
Qırımda Sberbank bölükleriniñ hadimleri deyler ki, iş devam ete, bank çalışa ve qullanıcılarğa hızmet ete.
Aqmescitte banklar dairesinde olğan menbalarğa köre, Sberbank çalışmağa devam ete. Lâkin er keske hızmet kösterip yetiştirmeyler. Sberbanknıñ 22 bölügi bar, amma olar da yetreli degil eken.
2007 senesinden berli Sberbank Ukrainada bar. Qırımda banknıñ 22 bölügi çalışa.
Umumen Qırımda Ukraina banklarınıñ 11 filialı ve 1087 bölügi qayd etilgen.
Yılnıñ soñuna qadar banklar Rusiye Merkeziy bankında devlet qaydından keçip, Rusiye bank litsenziyasını almaq kerekler.Litsenziya almağan banklar 2015 senesi yanvarniñ 1-den soñ işini toqtatalar


text:
Ahtem Seitablayevnen baş rolde qırımtatar rejissör Nariman Aliyevniñ "Evge" filmi, noyabr 7-sinden başlap Ukraina ekranlarında numayış etilecek. «Evge» levhası qırımtatarı Mustafa aqqında tarif ete. Eki oğlu Qırım işğalinden soñ Kyivge ketti. Büyük oğlu Nazim vefat ete, babası onı Qırımğa alıp, musulman ananelerine köre defin etmek ve küçük oğlu Alimni evge qaytarmaq içün paytahtqa yol ala.
«Evge» levhası endi bir qaç büyük mükâfat qazandı: Bükreşteki halqara kinofestivalinde eñ eyi film mukâfatını ve "Kinokolo" Ukraina kino tenqitçileriniñ milliy mükâfatını. Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde alıp barıcı Sergey Mokruşin ve "Evge" filminiñ rejissörı Nariman Aliyev, levhanıñ büyük ekranlarda numayışından evel onı muzakere etti.
– Nariman, babası küçük oğlunen beraber üyken oğlunıñ cesedini cenkten evge alıp qayta... Bu süjet qaydan alındı?
Adiy adamlarnıñ ikâyesini tarif etip, bir devletniñ büyük felâketini köstermege isteymiz
– Stsenariy fikri aqqında üç yıl evel azeri dostum Navroz Hikmet aytıp berdi. Onıñ bir ğayesi bar edi - adamlarnıñ yaqın bir soyu elâk ola ve olar cesedini vatanına qaytarmaq içün uzaq ülkelerge yol ala. Men biraz onı deñiştirdim ve dostumnıñ razılığınen "Evge" filminiñ stsenariyi üzerinde çalışıp başladım. Yani bir kontsept bar edi, onıñ esasında endi "Evge" filminiñ sinopsisini azırladım. Qırımtatar ikâyesini tam metrajlı filmde çıqarmağa istegim bar edi, amma Qırımda çekmege çarem yoq. Onıñ içün böyle bir dilemma bar edi: Ukrainanıñ qıta qısmında bir qırımtatar qorantasınıñ ikâyesini nasıl açıqlamalı? Ve tamam bu kontsept maña bunı yapmağa fırsat berdi.
– Bu filmde Qırım kösterilgenmi?
– Biz Kyivde, Kyiv, Mıkolayiv ve Herson vilâyetlerinde, hususan, Arabat belinde çeke edik. Stsenariy boyunca soñki eki levha Qırımda keçe, olarnı Arabat belinde çıqardıq.
– İkâye qaramanlarıñıznıñ aqiqiy prototipleri barmı?
– Yoq. Bir adam aqqında eşitken edim, onıñ oğlu kerçekten elâk olğan edi ve o onı Qırımğa ketirip defn etken edi. Men bunı eşitken edim, amma stsenariyge aqiqiy prototipler qoyulmadı.
– Filminiñ seyircisini kibi kimni köresiñiz ve o adamlarğa ne aytmağa isteysiñiz?
Biz ise sade şeyler aqqında ikâye etemiz: bala ve baba arasında dava, vatan añlamı, bu dünyada yer tapuv mevzusı
– Kinonı biz er kes içün yaptıq. Kinoteatrge barmağa vaqtı, istegi ve parası olğan adamlar içün. Bizde ağırğan ve biz içün müim olğan bir mevzuda kino yaptıq. Öz tarafımızdan, birinciden ukrain seyircisi bu filmni büyük ekranda baqıp olsun, dep elimizden kelgen er şeyni yapamız. Bütün bu festivaller, mükâfatlar, nominatsiyalar - bu, adamlar böyle bir film bar olğanını bilsin dep qullanılğan aletlerdir. Biz ise sade şeyler aqqında ikâye etemiz: bala ve baba arasında dava, vatan añlamı, bu dünyada yer tapuv mevzusı. Bir aile faciası, içtimaiy ve siyasiy vaziyetimiz üzerinde açıqlana. Adiy adamlarnıñ ikâyesini tarif etip, bir devletniñ büyük felâketini köstermege isteymiz - böyle desek olur.
– Qaramanlarnıñ esas meselesini ayırmaq mümkünmi?
Qırımtatarlarnıñ türlü nesilleri Qırımnı vatan kibi türlüce qabul etkenleri aqqında tarif etemiz
– Kinonıñ bir qac meselesi bar. Misal içün, qırımtatarlarnıñ türlü nesilleri Qırımnı vatan kibi türlüce qabul etkenleri aqqında tarif etemiz. Birevler anda doğmadı, amma sürgünlikte doğdı, başqaları mustaqil Ukraina vaqtında doğdı, amma ep bir soñuna qadar öz tamırlarını duymay. Birisi yañı bir şey qıdıra, başqaları eskide tamır atmağa tırışa. Demek, muzakereler etile, amma aqlı ve aqsıznı köstermeymiz. Bundan evel til tapıp olamağan eki tuvğannı birleştirgen facianı kösteremiz... Bizim maqsadımız - adamlarğa qaramanlarnıñ ikâyesini ve olıp keçken vaqialarnıñ ağrısını, belgisiz kelecekni duydırmağa edi. Biz, memleketimizde olğan şeylerni köstermek ve añlatmaq içün bir agitatsiya mektübini yaratmağa tırışmadıq.
– Ne aytacaq olasıñız?
– Qısqadan aytsam, cenksiz cenkni, ölümsiz ölümni köstermege tırıştıq. Çetel seyirci içün qıyın kontekst, amma ikâyeni er adam añlap olur. Onıñ içün seyirciler qaramanlarnıñ acısını paylaşa. Qırımtatarlar, Ukraina. cenk, ilhaq aqqında ise bir yarım saatlıq filmde tolu malümatnı men bberip olamam. Amma, deyik, Urugvaydan bir adam bu filmden soñ Ukraina aqqında çoqça bilmege istese, demek bu endi ğalebedir.
– Ya soñ, meraqlanalarmı, soraylarmı?
Bu kino, birinciden, ukrain seyirciler içün müim, bu eki qaraman vastasınen qırımtatarlarğa başqadan baqsınlar dep
– Ebet, Canne fistivalinden jurnalistlerge başta yarım saatlıq background añlatmasını bermek kerek edi. Asıl, dünyada Ukraina aqqında pek az bileler, Qırım aqqında daa azca, qırımtatarlar aqqında ise ondan daa az. Filmde bir ibare bar, onı seyirciler yahşı añlay: "Qırım - bu bizim Yerusalimimizdir". Bu ibarege ola, Qırım qırımtatarlar içün ne olğanı añlaşıla. Biz içün bu sade topraq degil, bu bizim holy land, aziz toprağımız... Amma bu kino, birinciden, ukrain seyirciler içün müim, bu eki qaraman vastasınen qırımtatarlarğa başqadan baqsınlar dep.
– Filmiñizni Qırımda seyir etmek mümkünmi?
– Onı anda köstermek içün qanun boyunca bir çare yoq. Belki, o elektron şeklinde çıqqanda, Qırımda baqmaq imkânı olur.
– "Evge" filmi, Ukrainadan Amerika Kino akademiyasınıñ "Oscar" mukâfatına namzetlengenini qayd etmek kerek. Muvafaqiyetni bekleysizmi?
– Mesele şunda ki... Bizde "Oscar" dep eşitseler, quvanalar. Amma bu adiy bir esnas: Ukraina er yıl bir namzetni yollay. Bu yıl biz böyle şeref qazandıq. Soñ ise biz, bütün dünyadan kelgen filmnernen bir nominatsiya içün reqabet etecekmiz. Anda büyük ve ciddiy bir cedveldir. Ebet, elimizden kelgenini yaptıq. Amma biz içün ukrain kinosı aqqında amerikan bazarı bilsin dep müim, anda yararlı iştirakçi olmaq içün.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı


text:
Moskva şeer mahkemesi iyünniñ 4-nde qırımtatar iş adamları Resül Velilâyev ve Ali Bariyevniñ apis müddetini devam ettirdi. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa adliyeci Cemil Temişev haber ete.
Velilâyev ve Bariyev aprelniñ 26-nda Qarasuvbazarda Rusiye telükesizlik hadimleri Velilâyevge ait «Güzel» ticaret ağı ve «KrımOpt» şirketinniñ tükânlarını tintken soñ tutulğan edi.
Tintüvden soñ qırımtatar iş adamları Resul Velilâyev ve Ali Bariyev Qırımdan alıp ketildi.
Daa soñra, Velilâyev 2 ayğa tevqif etilerek, Moskvadaki Lefortovo taqiqat izolâtorına (SİZO) qapatıldı. Qırımda oña qarşı Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 238-nci maddesiniñ 2-nci qısmına binaen («Telükesizlik talaplarına uymağan mallar ve mahsulatnıñ istisalı, saqlanması ya da satılması, ve bunıñ kibi de işlerniñ yapılması ve hizmetlerniñ kösterilmesi) boyunca iş açıldı.
Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ, mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirilip başladı.


text:
Aqıl
Aqıl (latince ratio; yunanca vouς) - insannıñ bilgi arttırıcı ve talil etici qabiliyetlerniñ sayesinde şahısnıñ idrağını şekillengen cemisi. Aqıl ne olğanını umumiy seviyesinde qabul etilgen tarifi yoq, çünki diniy, felsefe ve ilmiy metinlerde bu añlam, türlü tarzda qabul etile ve bu saadaki er birinde bu ya da diger bir qullanuvınıñ uzun adeti bar.
Aqılnı kögnitiv ilimi tetqiq ete..
Istılanıñ meydanğa kelüvi[deñiştir | kodunı deñiştir]
Başqa soyları, böyle kibi vazifelerden bazılarnı kimerde köstergenine baqmadan, sözni adetince insannen alâqasında qullanalar. Aqıl sözüniñ zein arhaik qarşılığı bar.
Tevratnıñ sinodal tercimesinde aqıl sözü (ilâhiy zeini), kilse slavân soyunda qalp (latince cor) kibi qayd etilgeni tecime etile (Ize 28:2). Lâkin aqıl ıstılası (latince sensum), Tevratnıñ kilse slavân tercimesinde de rastkele (1Kor 2:16; 1Kor 14:20; Fil 4:7). Zein (latince mens) añlamağa qabiliyeti olaraq ruhuna zıtlaşa (1Kor 14:14).


text:
Qarasuvbazar rayonınıñ Beş Aran Otar köyünde yañı ibadethane quruldı. Bu köy şurası erkânında bulunğan üç qasaba sakinleri içün çalışqan yekâne cami. Mescit yerli musulmanlar cemiyeti, «Sozidaniye» medeniy merkezi ile işbirlikte bulunğan iş adamları ve Qırım Musulmanları Diniy İdaresiniñ yardımı ile quruldı.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, yerli sakinler bu quvançlı vaqianı 20 yıldan berli bekley ediler, Esli başlı musulmanlarından bazıları bu künlerge yetip olamadılar. Beş Aran Otar köyüniñ imamı Server Osmanovnıñ sözlerine binaen, qasabada 200 qırımtatar ailesi yaşay.
«Bu topraq, yani 30 sotka, yerli köy şurası tarafından ta 90-ci yılları ayırılğan edi. Maliyeviy yardımcıları ve qurucılıq malzemeleri içün para tapqan soñ, işimizni başladıq. Mescitniñ quruclığında Beş Aran Otar köyüniñ yedi sakini daimiy şekilde iştirak etken ediler». – dey köy imamı Server Osmanov.
Cami 150 ziyaretçini qabul ete bile. Mescit teritorriyasında abdesthane ve imamnıñ evi mevcut. Bunıñnen beraber, ibadethaneniñ baş inşaatında balalarğa İslâm dini temel bilgileriniñ ögretmesi içün donatılğan sınıf bar. Cami inşaatına çoq vaqıt sarf etilmedi. İbadehaneniñ temeli bu yıl aprel 15 künü qoyuldı.
Umumiy leyhadan ğayrı yerli sakinler cemaat iftarlarınıñ ötkerilmesi içün qoşma inşaatnı qurmaq qararına keldiler.


text:
14 mausım, yağni osıdan jartı ay bwrın QR köleminde qoldanıstağı «Bwqaralıq aqparat qwraldarı turalı» zañı boyınşa Densaulıq saqtau ministrinen bastap orınbasarları, resmi uäkil, keñsesine deyin aqparat swratıp, resmi hat joldadıq.
№ 32/2020 şığıs nömiri belgilenip joldanğan hatta täuelsiz sarapşılar jii äri ötkir sınap jürgen ölim sanın tirkeu mäselesine qatıstı birqatar saual joldandı.
4 mausım küngi brifingte (sol kezdegi – QT) densaulıq saqtau ministri Eljan Birtanov COVID-19 virusın jwqtırğan, biraq negizgi diagnozı basqa aurudan qaytıs bolğan nauqastardıñ sanı 37 ekenin, mwnıñ qazir DDSW men resursında jariyalanbaytının mälimdep edi. Mwnıñ özi Informbyuro jäne Azattıq aqparat qwraldarınıñ jurnalistik zertteuinen keyin ğana, qoğamdıq rezonans tudırğan soñ belgili bolğan.
Hatta qamtılğan swraqtar:
- Virus jwqqan, biraq basqa basım aurudıñ kesirinen qaytıs bolğandar turalı 4 mausımnan keyin müldem jaña derek berilmedi. Mausımnıñ 4-14 aralığında negizgi statistikağa enbeytin marqwmdardıñ sanı qanşağa jetti? Qay öñirlerden tirkeldi, tolığıraq mälimet beruiñizdi swraymız.
- Virus jwqtırğandardı klinikalıq belgileri bar-joğına baylanıstı jiktep habarlau jöninde ministrlik jariyalağan mälimdemede «Bwl halıqaralıq täjiribe jäne türli elderde qoldanılıp keledi» delingen. Osığan naqtı mısaldar keltire alasız ba? Atalğan täjiribe turalı zertteu derekterin bölisseñiz. Qay elder qanday mehanizmmen jüzege asırıp jatır?
- DDW wsınğan «COVID-19 ölimin sertifikaciyalau jäne klassifikaciyalauğa arnalğan halıqaralıq nwsqaulıqta» koronavirusqa şaldıqqan kez kelgen adamnıñ ölimi özge negizgi diagnozğa qaramastan medicinalıq anıqtamağa «COVID-19 virusınan qaytqan» dep jazıluı jäne negizgi derekqorğa esebi tügel berilui kerektigi naqtı körsetilgen. Nelikten Qazaqstannıñ Densaulıq saqtau ministrligi ölim deregin ekijaqtı eseppen jürgizip otır? Qıtay men Reseyden basqa eşbir el bwl ädisti qoldanbaytının data analitikter jazuda.
- Bas memlekettik sanitar-därigerdiñ soñğı qaulısı jäne DDW boyınşa ölgender men pacientter esebin tirkeu men jikteliminiñ arasında naqtı qanday ayırmaşılıqtar bar?
Qoğam aqparatqa swranıp twrğan şaqta «jauaptı qoldan keşiktirgen» şeneunikter bir-birine siltedi. Vedomstvonıñ baspasöz qızmetine jauaptı Gauhar Bisarina hattıñ №8583 kiris nömirimen tirkelgenin rastap, orındauşı Tauarlar men körsetiletin qızmetterdiñ sapası men qauipsizdigin baqılau komitetiniñ mamanı Farhad Orazalığa, al ol bastığı Erjan Baytanaevqa siltedi. Erjan Haliwlı äne-mine dep jürip, uädesin üyip-tögip sol küyi ayaqsız qaldırdı. «Jauap dayındap jatırmız», «Mindetti türde jiberemiz» dep 17 mausım küni neşe dürkin söz berdi.
Artınşa män-jaydı bilmekke densaulıq saqtau ministrliginiñ resmi uäkili retinde BAQ betterinde swraqtarğa jauap berip jürgen Dias Ahmetşäripke jügindik. Ol da mandıtıp jauap bermedi. Bir auız söz «Auırıp jatırmın» dep qoya saldı. Aradan apta ötkende 23 mausım küni resmi mekemeniñ atınan emes, «Mwratalıqızı Aqerke» degen meken-jaydan komitet törağasınıñ mindetin atqaruşı Nwrhan Säduaqasovtıñ atınan bir ğana swraqtıñ, onıñ özinde şiki, şalajansar jauap keldi.
Şığıs nömiri men merzimi körsetilmegen hattağı jauaptıñ siqı mınaday:
«Qazaqstan Respublikasınıñ Densaulıq saqtau ministirliginiñ Tauarlar men körsetiletin qızmetterdiñ sapası men qauipsizdigin baqılau komiteti elimizde koronavirustıq infekciyadan bügingi küni 100 nauqastıñ qaytıs bolğanın, sonımen qatar qaytıs bolu sebebi basqa diagnoz bolğan 54 nauqasta koronavirustıq infekciya anıqtalğanın habarlaymız».
Al bwl jöninde 18 mausım küni-aq sol kezdegi densaulıq saqtau vice-ministri Läzzat Aqtaeva bes kün bwrın, koronavirustan qaytıs bolğandardıñ resmi statistikasına enbegen ölim sanı 54-ke jetkenin habarlap qoyğan.
Densaulıq saqtau ministrliginiñ samarqau, enjarlığınıñ kesirinen qoğam da, BAQ ökilderi de ziyan şegip otır. Saldarınan aqparattıq vakuum ornap, ärtürli alıpqaşpa-qaueset mälimetter köbeyedi. Joğarıda atalğan 54 marqwmnıñ qatarı on kün işinde qanşağa öskenin, osı indikator boyınşa twraqtı habar taratudıñ bir jüyege qoyılmauın qalay tüsinuge boladı?
BAQ turalı zañnıñ 18-babı, 1-tarmağı negizinde «Swrau saluğa jauap kelip tüsken künnen bastap jeti jwmıs küni işinde, kelip tüsken swrau salu nısanında jäne tilinde wsınıladı» delingen. Jartı ay ötse de redakciya saualı jauapsız qalıp otır. Jäne bwl birinşi ret emes. Jalpı Qazaqstannıñ qay vedomstvo ne organı bolmasın, resmi äri mardımdı mälimet alu qat is, qiınnıñ qiını. Mekemelerde otırğan baspasöz hatşıları kal'ka tildiñ keñ qanat jayuına ayanbay «atsalısqanımen», qoğamdıq talapqa kelgende tım samarqau.
Prezident Qasım-Jomart Toqaevtıñ «Estitin memleket», «Halıq ünine qwlaq türetin memleket» twjırımdamasınıñ iske asuın qoldan, byurokratiyalıq jolmen bögep otırğan Asqar Maminniñ ükimetindegi Densaulıq saqtau ministrligi nege kertartpalıqqa jol berip otır? Älde jasırarı bar ma? Tötenşe jağday kezinde älem jwrtı meyilinşe resmi äri tekserilgen aqparat taratıp, halqın auruhana ömirinen üzdiksiz habardar etip otırğanda Qazaqstannıñ ministrligi karantin aymağın sıltauratıp cenuranı küşeytti. Media şekteudiñ kesirinen aqparat tapşılığı tuıp, säykesinşe infodemiya da örşidi. Senbeytinder köbeydi. Aynalıp kelgende Densaulıq saqtau ministrliginiñ eski komandası pandemiya şağında qoğammen baylanısta özin teris jağınan körsetti.
Juırda ğana bas däriger bolıp tağayındalğan Aleksey Coy qazaqstandıq şeneunikterge tän ädet boyınşa qasındağı naqsüyer-nökerlerin jañartıp ülgerdi. Jaña ministr men komandası qoğamnıñ jäne BAQ institutınıñ swranısına dereu äri senimdi, aşıq jauap beredi degen senimdemiz.
Joğarıda atalğan tört saualdı pandemiya kezeñindegi elimizdegi negizgi moderator vedomstvo – Densaulıq saqtau ministrliginiñ nazarına qayta joldaymız äri jauap kütemiz.


text:
Muqaddes Raazan ayı arfesinde Qırımda rusiyeli mahsus hızmetleri Aqmescit civarındaki Bulğanaq köyündeki hafizler medresesine atılıp kirdi, anda çalışqan Ayder oca Osmanovnı ise, eki saatlıq soravğa alıp kettiler. Ukraina musulmanları Diniy idaresiniñ müftisi Said İsmailovnıñ aytqanına köre, işğal etici akimiyet musulmanlarnı açıqtan-açıq taqip ete ve musulman cemiyetini bölmege istey. Soñki vaqialarnı, rusiyeli mahsus hızmetleri – «Qırımda, Ukraina tarafından maliye etilgen ve desteklengen islam ekstremizmi peyda oldı» kibi endi çoqtan alışqan sebep ile añlatalar. Rusiye sovet devirinden qalma din cemiyetlerni nezaret etüv an-anelerni canlandıra.
«Tacik-film» kinostudiyasını sovet devirinde «Basmaç-film» dep adlandıra ediler. Qaba bir şaqa. Mesele şunda ki, Tacikistanda basmaçlar aqqında filmlerniñ ekseriyeti çıqarıla edi – saqallı, renkli urba ve közleri ateş püskürgen erkeklerni cesür yürekli qızıl ordu askerleri öldüre ediler. Asılında, 30-nci senelerniñ soñuna qadar, basmaçlar qızıl ordu cenkârvelerni yoq ete ediler. Amma, sovet teşviqatı içün «ğalebe» ve «adalet» kerek edi. Bunı komunistik firqasınıñ merkeziy komitetinde tüşünip, rejissör ve aktörlarğa vazifeler berile edi.
Sovet ükümeti duşmanlarınıñ mağlübiyeti aqqında filmlerniñ ekseriyeti basmaçlarğa bağışlana. Birinciden, basmaçlar – bir sırdır, onı yoq etmek – sovet ükümetiniñ sevimli işi edi. Ekinciden, rus halqınıñ daimiy duşmanı, ta çarlıq zamanından qalma «musulman» sıfatı pekitile edi. Bir taraftan, Sovet ükümetinde de musulmanlar yaşay edi, amma, olar sovet musulmanları ediler, olardan ğayrı – sovet ükümetine qarşı olğanı musulmanlar da bar edi, dep añlatıla edi. Bu teneştirüv elbette ki, aqılsızlıqtır.
Sovet Birliginiñ içinde de duşmanlar çoq edi. 20-nci 30-nci yılları sovet imperatorlıgıınıñ aman-aman er köşesinde bolşeviklerge qarşı küreş alıp barıla edi. Tarih, medeniyet, dinni yoq etken akimiyetni eali qabul etmege istemey edi. Merkeziy Asiya ve Qavqaznıñ musulman qısımı bolşevikler içün büyük bir mania edi. İsyanlarnı birden bastıra ediler, adamlarnı kendi evlerinden quvıp çıqara ediler. Sovet ükümetini esasen Merkeziy Rusiye vekilleri idare ete ediler. Özlerini ateist kibi tanıtqanlar, bütün eali de «din – halqnıñ afyonı» olğanını qabul etmek kerekler, dep belley ediler. Yañı qurum eskiden qalma er şeyni inkâr etti, bu cümleden dinni de. Kilse, cami, sinagona, er türlü ibadethaneler patlatıla, yer yüzünden yoq etile edi.
Hristian ve yeudi ailelerde ösken bolşevikler içün islam añlaşılmağan bir din edi. Ta 18-nci, 19-nci asırlarda Rusiye imperatorlığı Şimaliy Qavqaz ve Merkeziy Asiyanı zapt etkende, çarlıq ükümeti islamnı yoq etmek degil de, onıñ vastasınen erli halqnı idare etmege tırışqan edi. Birinci devlet dumasında musulman fraktsiyası çalıştı, rusiyeli zadekânlar musulman sülâlerine nişan ve unvanlar tarqata edi.
Çarlıq ükümeti işğal etici olsa da, yerli musulman eali ile bağ tutmağa areket ete edi: vilâyet yolbaşçıları yerli tillerni ögrenip, ileride Merkeziy Asiyanıñ tarih ve tabiatını ögrengen belli taqiqatçılarğa çevirile edi. Böyle etip, pravoslav papazı Nikolay Ostroumov 1883 senesi Taşkentte eski özbek tilinde birinci gazetanı çıqarıp başladı, onda rus tilindeki eserlerni tercime etip, bastı. Cevap olaraq yerli halq ta ürmet kösterdi, Turkestan vilâyetindeki kilselerniñ ekseriyeti sadaqağa quruldı.
Bolşevikler peyda olğanınen er şey deñişti. İşğal etici siyaset ğayeviy siyasetke çevirildi ve medeniyet, dinlerniñ yoq etilmesine sebepçi oldı. Qızıl ordu askerleri şeer ve köy-köyden yürip, arap urufatında olğan er türlü kitaplarnı yaqqanlar. Quran ile birlikte edebiy eserler ve ilmiy işler yanıp ketti. Cami ve medreselerni patlattılar.
Asırlar devamında pekingen an-aneler tübü tamırınen yoq etildi. 30-nci senelerine ait resimni hatırlaysızmı, Qızıl meydanda trusik ve mayka kiygen yaş qız ve öglanlar yürüşte iştirak ete ediler. Bu kibi numayışlarğa, «din hurafelerden” vazgeçmege yardım etmek içün yaşlarnı Merkeziy Asiyadan alıp ketire ediler. Merkeziy Asiyanıñ şeerlerinde mahsus raqı işhanelerni peyda etip, nikâh, sunnet, cenaze, dua merasimlerni yasaq ete ediler. Amma, zorluqnen yapılğan iş, mutlaqa narazılıq ve isyanğa ketirecegini aqqıllarına bile kelmey edi.
İslam kommunistik akimiyetine daima qarşı tura edi. Bütün adetlerni gizliden küte ediler – Devlet Havfsızlıq Komitetiniñ (KGB) taqip etkenine baqmadan, Quran dersleri, dua merasimleri keçirile edi. Asılında, Merkeziy Asiyada ecdatlarnıñ dini ve kommunistik ğalerine nisbeten eki yüzlülüknen davaran ediler: firqa kâtipleri cenazelerge mollalarnı çağırta ediler, iş yerlerinde ise, buña qarşı çalışa ediler.
Sovet ükümeti dağılmasına bir qaç ay qalğanla, tacik musulmanları qanunda bir qaç diniy esasnı qayd etmege teklif etken ediler. Misal içün, olar, tükânlarda domuz etini satmağa yasaqlamağa ve qadınlarğa hicabnı kiymege ruhset berilmmesini istediler. O vaqıt, Yuqarı şuranıñ reisi qanun leyhasını lâğu etti, cevap olaraq kaziyat (musulmanlar idaresi) «fetva» çıqardı – kommunistik firqasınıñ azalarını musulman adetlerine köre kömmemekni avale etti. Biraz vaqıt keçken soñ, parlament spikeri tiz çökip yasaqnı lâğu etmege rica etti. Adetler eki yüzlülükni yeñdi.
Kreml diniy cemiyetlerge qarşı kommunistik firqası ve devlet Havfsızlıq Komitetiniñ siyasetini alıp bara
Sovet ükümeti dağılğan soñ, musulmanlar, diger din vekilleri kibi saqınmadan cami ve medreselerni tiklep başladılar. Bunı eali de destekley. Yeltsinniñ 9 yıllıq ükümdarlığı musulmanlar içün tınç bir devir sayıla, Putinniñ kelüvinen din cemiyetleri ve oquv yurtlarınıñ nezareti ğayrıdan canlandı. Sebebi, tamam sovet ükümetinde olğanı kibi, korqu ve añlaşılmamazlıq. Putinniñ hızmetçilerini «ümmet» raatsızlay, onıñ birligi qasevetler doğura.
Kremlniñ musulmanlarğa nisbeten siyaseti pravoslav din vekillerine qarşı alıp barılğan siyasetten çoq farq etmey. Maqsadı bir – çoq adamnı birleştirgen din, Putinniñ mefküresine uyğun olmalı. Kirill patriarhı ile o tez til taptı: Putin büyük bayram künleri kilsege bara, onıñ ğalerini paylaşqan papazlar da bar. Putin, tantanalı tedbirler devamında bir taraftan patriah Kirill, diger taraftan yeudiylerniñ başı Berl Lazar, soñra, yuqarı müftiy Talgat Tacuddinni ve bazıda büddistlerniñ baş vekili Damba Ayüşeyevni oturtıp, er kesni boysundırdı, dep belley. Kreml din vekilleri ile tamam Sovet ükümetinde kibi munasebet qura, o vaqıt, yolbaşçılar namzetlerni birinciden Devlet Havfsızlıq Hızmetinde, soñra kommunistik firqasında tasdiqlay ediler.
Ğaliba Putin niyetine yetti – ne yapsa, yapsın din vekilleri onı daima destekleyler. Qırım zapt etilgen soñ, ne patriarh Kirill, ne de ravvin Berl Lazar, Kiyev patriarhatnıñ Ukrain pravoslav kilsesine qatnağan dinciler ve yeudiylerniñ taqip etilüvini takbih ettiler. Qazaqlar kilsege ücüm ettiler – Kirill sesini çıqarmay. Sinagoganıñ divarlarını aramladılar – Berl Lazar susıp otura. Musulmanlar, yeudiyler, pravoslav temsilcileri yaşağan Ukrainanıñ şarqında üç aydan berli cenk kete, kene de iç bir söz aytılmay.
İşğalniñ eñ başında, qırımtatarlarnı tınçlandırmaq içün yarımadağa Rusiye müftiler Şurasınıñ reisi Ravil Gaynutdin reberliginde eyyet yollanıldı. Eyyet qaytqanınen, Federal Havfsızlıq Hızmeti öz işini başladı – dinci ve başqa fikirde olğanlarnı taqip etmekte. İşğal etici akimiyet, qırımtatarlarnıñ meselesi tek Qırım ükümetinde qoyulğan qoqlalar vastasınen çezilmegenin añlağandır. Ve Moskvadan yollanılğan elçiler de iç bir şey yapamağanını közge alğandır. Qırım musulmanlarnıñ meseleleri daa teren ve büyüktir, onıñ içün Putin ne qadar çoq küç qullansa, o qadar çoq qarşılıq ösecektir.
Putin içün din – siyasetniñ bir aletidir. O kene de, yanına din vekilini oturtıp, cami, kilse ve sinagoganı ziyaret etip, birden inanğanlarnı kendi tarafına celp etecegini tüşüne. Amma, qolaysızlıqlar da yüz bere, keçken sene Ramzan Kadırov semetdeşlerini oraza bitkeninen Ramazan bayramı ile degil de, Qurban bayramınen hayırlağan edi.
Putinniñ dinge nisbeten munasebeti bazıda aşalavnen bağlı. O er kesniñ ögünde frenk mühbirine Rusiyege kelip, sunnet yaptırmasını tevsiye ete bile. Musulmanlarnıñ eñ büyük din adetleriniñ üstünden külip, özüni cail hristianlı kibi köstere, çünki hristianlıqta da bu kibi an-aneler mevcut.
Putinniñ islamğa nisbeten munasebeti aqqında yazmaq küç ve havflıdır, çünki Rusiye prezidentniñ qopal laflarını hatırlatıp, musulmanlarnıñ canlarını ağırttırmaq ta mümkün. Sovet ükümetiniñ mirasçısı Putinni, Kâbege doğru baqqan musulmanlar qorquza ve qasevetlendire.
Oleg Panfilov, İlii Devlet universitetiniñ professorı, Gürcistan
«Fikir» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
Qırım ile memuriy sıñırğa salı künü, sentâbr 22-de, yarımada qamaçavına yardım köstermege istegen «Azov» polkunıñ temsilcileri keldi.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, «Azov» yazısı ile futbolkalarnı kiygen bir qaç insan «Çonğar» kiriş noqtasına keldi, özlerini polk temsilcileri olaraq tanıttılar ve «Pravıy sektor» bazası yanında faaller ile muzakerelerni keçire.
Olarnıñ sözlerine köre, olar işğal etilgen Qırım ile memuriy sıñırda kiriş noqtalarınıñ qamaçavı boyunca aktsiya keçirilmesine yardım etmege isteyler.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.
Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti böyle areketlerni takbih ete, amma yarımada sakinleri erzaq qamaçavınıñ aqibetlerini duymaz, dep tüşüne.


text:
Kremlniñ nezareti altındaki Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesi «fevral 26 davasını» avgustnıñ 24-ne avuştırdı. Qabaat tarafı oturışqa azırlanamağan eken, dep bildirdi Qırım advokatı Edem Semedlâyev avgustnıñ 18-de Qırım.Aqiqatqa.
«Mahkeme avgustnıñ 24-ne avuştırıldı, prokuror qabaat qararını tasdıqlamağan», – dedi Semedlâyev.
Aynı sebepten mahkeme oturışnı bir aftağa endi qaldırğan edi.
Avgustnıñ 1-de Kreml kontrol etken işğal etilgen Qırımnıñ Yuqarı mahkemesi «fevral 26 davasınıñ» eki mabüsi Ali Asanov ve Mustafa Degermenciniñ ev apislerini oktâbrniñ 7-ne qadar uzatmaq qararından advokatlarnıñ şikâyet arizalarını red etti.
Kreml kontrol etken Aqmescit Merkeziy rayon mahkemesi iyülniñ 20-de «fevral 26 davasınıñ» mabüsleri Ali Asanov ve Mustafa Degermenciniñ ev apsinde bulunma müddetini oktâbrniñ 7-ne qadar uzattı.
«Fevral 26 davasınıñ» mabüsleri Mustafa Degermenci ve Ali Asanov aprelniñ 6-dan berli ev apsinde bulunalar. Bundan evel ise Aqmescit SİZOsında yatqan ediler.
2015 senesi yarımadada qırımtatar faallerini 2014 senesi fevralniñ 26-da Qırım Yuqarı Şurasınıñ binası ögünde Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün mahküm etmege başladılar. Olarnı qalabalıqlarda iştirak etkeninde qabaatlaylar.
Soñra mahkeme «fevral 26 davasını» ekige böldi: Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini sıfatındaki Ahtem Çiygozniñ davası olaraq ve ayrıca esnasnıñ diger iştirakçileri olğan Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov ve Eskender Nebiyev davası şeklinde.


text:
Qırımtatar Milliy Meclis azası İlmi Ümerov Qırım Devlet şurasınıñ spiker muavini Remzi İlyasovnıñ aprelniñ ekinci yarısında «qasevetlendirgen meselelerniñ al etilmesi içün» Qurultayğa toplaşmağa azır olğan yüz delegat aqqında aytqanlarını olmaycaq bir şey dep adladı.
«Mecliste çoqluq olmadı, şimdi Qurultay delegatları arasında 100 tarafdar aqqında olmaycaq laf... Soñra ne olacaq? O qadar satqınımız yoq, yoq – bunı añlañız artıq!!!!!!», – dep yazdı Ümerov Facebook saifesinde İlyasovnıñ «Qırım» areketine muracaat etip.
Remzi İlyasov Krıminform saytına bildirdi ki, mart ayınıñ ekinci yarısında «Qırım» fraktsiyasınıñ meydanğa ketirilmesi ve Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ ötkerilmesi muzakere etilecek. Onıñ bildirgenine köre, yüz delegat milliy Qurultayğa toplaşmağa azır.
Mecliste aza vekâletleri vaqtınca toqtatılğan İlyasov yaqın vaqıtta qırımtatar halqınıñ temsil organı toplaşıp, Qurultay sanını belgileycek, dep aytqan edi.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov dedi ki, Meclis azaları ve Qurultay delegatları «basqığa oğraylar, olarnı Meclis toplaşuvını ötkerip, qırımtatarlarnıñ temsil organınıñ reberligini deñiştirmek qararını qabul etmege mecbur etecek olalar».
«İşğalciler beklegen «qararlar» arasında, – Remzi İlyasovnıñ Meclis reisi vazifesine «tayinlenmesi», em de halqara toplulıqqa «Rusiyeniñ Qırımda tanılması» aqqında muracaatnıñ qabul etilmesi», – dedi Çubarov.
Onıñ bildirgenine köre, Qurultaynıñ nizamnamesine binaen, Meclis erkânınıñ deñişmesi ve yañı reberliginiñ saylanması 248 delegattan ibaret olğan Qırımtatar Milliy Qurultayında çezilmeli.