text:
Qazaqtıñ arasında nağaşı-jien bolıp oynap söz qağısu bir-birin mineu, äzildesu men qaljıñdasu bwrınnan kele jatqan dästür. Onı kündelikti ömirden qanşalıqtı orın alğanın maqal-mätelderden oñay añğaruğa boladı. Mısalı, «Jien mal bolmaydı», «Bir jien qıdırıp kelgenşe, bes böri qoyğa şapsın» degen sözderdi estimegender kem şığar. Al endi ekeui bir-birine tuğan nağaşı men …Tolığıraq oqu »
Ay mwrağatı: Jeltoqsan 2017
Ğibrattı ğwmır
(Mäulen Balaqaev ömiri men şığarmaşılıq qızmeti jayında) (1907-1995) Bala Mäulen Soğıstan bwrınğı jäne soğıstan keyingi san qwbılğan auır jıldarda mektep körgen qazaq balası tügel Mäulen Balaqaev degen esimdi köñiline toqıp, kökeyine jattap ösken. Olay bolatını bwl adamnıñ bükil sanalı ömiri qasietti qazaq tiline qızmet etudiñ asqan ülgisi ispetti boldı. Ol …Tolığıraq oqu »
Şwğay halfe Kenebaywlı
Qwranımız–kommunistik ustav, wranamız–kommunizm bolğan keşegi bir parıqsızdau zamanda qay jaqsınıñ qadirine jete aldıq. Basqasın bılay qoyğanda, tirisinde äulie atanğan Mäşhür-Jüsiptiñ ziratın ortasına tüsirgen imansız qoğam el ardaqtısı bolğan talaylardıñ attarın wmıttırdı. Olardıñ qaysıbirin endi izdep jatırmız, qaysıbiriniñ atı-jönderi birjolı wmıtılğan. Sonday adamdardıñ biri de biregeyi – Şwğay halfe Kenebaywlı. …Tolığıraq oqu »
A.L. Kunnıñ qwjattar toptaması
Ataqtı orientalist jäne ölketanuşı Aleksandr Lyudvigoviç Kun 1840 j. mwğalimniñ otbasında düniege kelgen. Bastauış bilimdi Stavropol' guberniyasındağı gimnaziyada alğan, sosın Peterburg universitetiniñ şığıs tilderi fakul'tetine tüsip, onı 1865 j. «arab-parsı-türik toptarı boyınşa» kandidat därejesimen bitirdi. Öz mansap jolın A.L. Kun 1866 j. Orenburg general-gubernatorlığıkeñsesiniñ üstelbastığı bolıp bastadı. 1868 j. 24 qaraşada Türkistan general-gubernatorlığına şeneunik …Tolığıraq oqu »
Sarmanqoja Jünisqojawlı (1850-1924)
Sarmanqojanıñ küreskeni 1893 jıldıñ küzi. Järmeñkege tigilgen üylerdiñ sanı asa köp. Qalanıñ qırat jerinde ornalasqan järmeñkeniñ oñtüstik betinde Qoşqar ata, teriskeyindegi Qaratau jağında qır bwlaqtı möldir suın jağalap tigilgen üylerde palau basılıp, et asılıp, şaylar qaynap jatır. Järmeñkege alıp kelgen uaq mal bir bölek, qara mal bir bölek, jılqı bir …Tolığıraq oqu »
Mwhammed–Hanafiya haziret Äli wğlınıñ Tabut padişamen soğısqanı
Söz bası Äy, Dosı, nege otırsıñ qalam tartpay, Bw dünie öter bastan şapqan attay. Sürikti mezgildi kün jetkennen soñ, Allağa tapsırarsıñ amanattay. Barında däureniñniñ oynap-külip, Hikayat söz qaldırşı käri-jasqa-ay. Balası, atım Dosı, Tilegenniñ, Biri edim jastan talap izdegenniñ. Basıñnan baqıt qwsı tayıp ketse, 10 Bolmaydı oyğa alıp közdegeniñ. …Tolığıraq oqu »
«Vı, kazahi, sidite na zolotom sunduke, kotorıy eşe ne otkrıli»
V samom krupnom antikvarnom centre Rossii v Den' Nezavisimosti Respubliki Kazahstan otkrılas' vıstavka «Kazahskie narodnıe obıçai» hudojnika Eralı Ospanulı. Imangali Tasmagambetov vıstupil na ceremonii otkrıtiya vıstavki «Kazahskie narodnıe obıçai» v Moskve 16 dekabrya, v Den' Nezavisimosti Kazahstana, v Moskve otkrılas' vıstavka «Kazahskie narodnıe obıçai» hudojnika Eralı Ospanulı. Ekspoziciya organizovana posol'stvom Kazahstana …Tolığıraq oqu »
Lauhalı Tu
Äziret Swltan mwrajayı qorındağı ortağasırlıq tarihi qwndı mwrağattıñ biri Ämir Temir däuirinen saqtalğan lauhalı tu. Tudıñ sabı ağaştan jasalınıp, jasıl tüsti boyaumen boyalğan, onıñ wzındığı 8 metrge juıq, lauhası, yağni, wşı qoladan qwyılğan, biiktigi – 98 sm, salmağı 5 kg. «Lauha» sözi –jazu jazılğan taqtaşa mağınasın beredi. Lauhanıñ qwyıluı men …Tolığıraq oqu »
Maylıqoja äuletiniñ şejiresi
Maylıqoja aqınnıñ şöberesi Ibırahım Tüymeliqojawlınıñ qolında şige orap saqtaulı twrğan qwndı jädiger.Tolığıraq oqu »
Qoja Ahmet YAsaui kesenesiniñ jädigerleri. Esik
Bwl keñ esik ärqaşan dostarğa – qwttı häm aşıq, jauğa – tar äri jabıq bolsın. Jamağathana bölmesiniñ Qaqpa-esigi (ölşemi–3,7+2,1m) eki jaqqa aşılatın – ğimarattıñ oñtüsitk portalınıñ terñinen orın alğan negizgi esik. Ol eki betinen ağaş, süyek, altın, kümis äşekey-örnektermen ärlengen. Ärtüsti ağaş qiındılarımen jäne pil süyekterimen japsırıp äşekeylengen örnekteriniñ birazı …Tolığıraq oqu »


c: text/html

text:
Enver Demirbağ - Bu Dere Buz Bağlamış
Sanatçı : Enver Demirbağ
Türkü : Bu Dere Buz Bağlamış
Etiketler : Enver Demirbağ - Bu Dere Buz Bağlamış türkü indir, Enver Demirbağ - Bu Dere Buz Bağlamış türkü dinle, Enver Demirbağ türküleri, Bu Dere Buz Bağlamış mp3 indir, Enver Demirbağ türküleri Bu Dere Buz Bağlamış türküsü, Bu Dere Buz Bağlamış sözleri, Enver Demirbağ mp3 dinle, Enver Demirbağ download, Bu Dere Buz Bağlamış bedava mp3, Enver Demirbağ türkü sözleri, Enver Demirbağ türkü dinle, Enver Demirbağ son albüm indir
Enver Demirbağ Türküleri
Enver Demirbağ - Hafonun Evi
Enver Demirbağ - Görmedim Alemde
Enver Demirbağ - Bağrıyanık
Enver Demirbağ - Çatalkaya Kışladır
Enver Demirbağ - Harput Divanı
Enver Demirbağ - Ne Mestim
Enver Demirbağ - Ahçik
Enver Demirbağ - Yüksek Ayvanlarda
Enver Demirbağ - Bülbülün Kanadı Sarı
Enver Demirbağ - Necibe
Enver Demirbağ - Dağlar Dağımdır Benim
Enver Demirbağ - İndim Yarin Bahçesine
Enver Demirbağ - Hayriyemin Alçak Damı
Enver Demirbağ - Bir Şuh
Enver Demirbağ - Kara Gözler

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Keriç boğazından Rusiye ve Qırım arasında naqliyat ve demir yollarnıñ qurılması içün pekitilgen tehnologik köpürini buz sarıp aldı. Buz qırıcıları çalışa, amma deñiz yolu qapalı. Boğazda yüzge yaqın rus gemileri toqtap qaldı.
Meraqlısı şu ki, Keriç boğazında qurulğan birinci köpürni de buz furtunasınen büyük buz parçaları viran etken ediler. Alman işğalcilerinden qalğan malzemelerini qullanıp, oñı yarımada azat olunğanınen qırğan ediler. Köpür rekordlı 107 künden soñ yıqıldı. Bundan bir qaç kün ögne Gitlerge qarşı ittifaq qurğan ükümetlerniñ yolbaşçıları Yalta konferentsiyasından qaytıp bu köpürden keçken ediler. Amma tarihçiler, İosif Stalin de şu yoldan treni ile qaytqanında şubeleneler, sovetler diktatorı Qırımdan maşna ile Hersondan çıqqandır, deyler.
Daa keçken asırnıñ başında, birinci olıp, inglizler köpür qurmaq ğayesinen çıqqan ediler. Olar Londondan Delige qadar yipek yolunı açacaq ediler. Başta Keriç boğazınıñ altında telegraf telini keçirdiler. Amma demir yolları İndiyağa ketirmeleri içün Manş Deñizinden daa bir köpür qurulmaq kerek edi. Buña küç ve sermiya yetişmey edi.
Ekinci Dünya cenki zamanında Qırımğa köpür qurmaq qayesi aqqında Stalin arzu etip başladı. Planlar büyük, sovet çeligi ise zayıf edi. Keççere Stalinniñ ğayesini Gitler taşıp bşladı. Cenkten evel Sovetler Birliginen bir tarafta olğan Almaniya öz büyük dostu içün köpür bünyelerini azırladı. Onı qurucılıq içün malzemelerinen beraber yarım adağa ketirdiler. Soñra işni stalinciler devam etti. Köpürni tez-tez qura edier, ve bu qazağa sebep oldı. Bütün tayamalar yahşı etip betonnen tuttırılmadı, buz kesicilerini qurmadılar. Amma viran etilmesiniñ esas sebebi ava afatları oldı. Çoq tonnalı buz parçaları qırqtan ziyade tayamanı kesip yıqtı.
Meraqlısı şu ki, sinoptiklerniñ közetüvlerine köre, 1944 senesi aynıñ ava şaraitleri ve buzlarnıñ vaziyeti şimdiki ava vaziyetine oşay. Bir tek buz parçaları zayıfça. Amma tehnologik köpür de viran etilgen sovet köpürine baqqanda çam ağaçına qarşı bir sernik kibidir.
Tüşken itibarını kötermek içün Putinge köpür kerek
Stalin Keriç köpürini qurmağa pek aşıqa edi, – ordularnıñ atik davranışı içün oña qoşma bir yol kerek edi. Putin de aşıqa – Qırımğa mal ketirecek daa bir yol kerek. Cenkten soñra Stalin zamanında olğanı kibi, şimdi de yarımada ket-kete zevalğa dala. Ondan da, tüşken itibarını kötermek içün Putinge köpür kerek. Çünki porom keçiti deñiz sakin olğanda bile bu qadar yük taşıp olamay, ava bozulğanda ise yalınıñ o bir tarafına barıp çıqmaq içün saatlernen, ve atta künlernen beklemege kerek ola. Fevralniñ ortasında parom nevbetinde biñden ziyade yük maşnaları toplandı. Rusiye tarafından narazlıq bildirgen aydavcılar keçitke ketirgen yolunı qapattılar.
Öz zamanında Brejnev içün Baykal-Amur magistrali kibi, Putinniñ prorogandacıları içün de Keriç köpüri aynı vazifeni becermek kerek. O vaqıt BAM öz vazifesini becergen edi – Sovetler Birliginiñ yaramay qoquğan ahvalına şüret qoşqan edi. Amma bugün sovetlerniñ ğururı Trans-Baykal taygasında milliardlı çöplük kibi turmaqta. Keriç köpürinen Putinniñ işi beterce. Energetik köpür endi dağılıp başladı. Propagandacılarnıñ niyetlerine baqmadan, şahsen Vladimir Putin elektrik aqını artqaç olacağına söz bergen olsa da, Rusiyeden kelgen elektrik energiyası yarımadağa daima yetişmey.
Rusiye İlimler Akademiyasınıñ su problemleri İnstitutınıñ üyken ilmiy hadimi Yüriy Medovarnıñ fikirine köre, er şeyni qurmağa mümkün, amma bunıñ fiyatı ve ne dayana bilecek müddeti belgisiz. «Rostovnıñ misali – anda eki köpür yıqıldı. Daa bir misal – Borisoglebsk. Bunı özüm kördim. Anda köpir qurdılar ve o yıqılıp tübünde turğannı öldürdi. Bilesiziñizmi, köpür qabul etilgende, tübünde baş leyhacı tura», – dey rusiyeli alim. Yüriy Medovarovnıñ dey ki, Keriç köpüri de yıqılır, çünki onı içi boş olğan karst taşları üstünde quralar – tayamalar yer tübüne ketecek.
Şimdilik ise Qırım sakinleri köpür qurıcılığınen ilhamlanalar, onıñ ekinci hayatını bekleyler. Amma aşıqmaq kerek, çünki Putin sözüni yerine ketirmege yetiştirmemek te mümkün. Mesafeden çıqar...
Belki de Ukraina Rusiyeden de ziyade Keriç köpüriniñ keyfiyetki olacağında meraqlanadır. Biz yarımadanı qaytarğanımızdan soñ işğalciler ondan qaçıp ketecekler, ketirilgen zararını ödemek içün ise Rusyeden mahsulat ve resurslar taşımağa başlarlar.
Vladimir Zemlânıy, yazıcı ve jurnalist
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Bиkипeдия:Proyekt:Baş bit/Waqiğalar
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Bu proyekt Baş bitkä urnaştırılğan qalıplarnı buldıru, alarnı mäğlümat belän tutıru häm yañartıp toruğa bağışlana.
- Шyлaй yk kaparыз: WP:Proyekt:Latin Tatar.
Bügenge qalıp[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Bu qalıplarğa mäğlümat kertü kriteriyları[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Monda urnaştırılğan mäğlümat Bиkипeдия:ПpoekT:Eл kөHHәpe proyektı çiklärendä buldırılğan bitlärdän häm alarnıñ başqa telle buleklärendäge igezäklärennän saylana. Latin imläle kön waqiğaları qalıbıplarında kiril imläle igezäklärendäge mäğlümatnı qabatlamaw xäyerleräk.


text:
Golovkïn Djeykobspen jekpe-jegi twralı vïdeo jarïyaladı
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstandıq boksşı Gennadïy Golovkïn YouTube jelisinde AQŞ bılğarı qolğap şeberi Denïel Djeykobspen jekpe-jegi twralı vïdeo jarïyaladı.
Beynerolïkte kezdeswge dayındıq barısı, jekpe-jekten üzindiler jäne ayqastan keyingi sätter körsetilgen. Vïdeo GGG resmï arnasında jarïyalandı.
Eske sala keteyik, senbi küni (Astana waqıtımen jeksenbi küni tañerteñ) qazaqstandıq boksşı Gennadïy Golovkïn Nyu-Yorktegi "Madison Square Garden" sarayında ötken, 12 rawndqa sozılğan jekpe-jekte amerïkandıq Denïel Djeykobstı jeñip, öz belbewlerin qorğap qalğan bolatın.


text:
Ukraina pensiya fondu, Qırım sakinleriniñ pensiyaları aqqında malümatnı sorap Rusiyege muracaat etkende Ukrainanıñ şahsiy bilgilerni qorçalav ve insannıñ şahsiy ayatqa aqqı boyunca qanunını boza.
Böyle beyanatnı İnsan aqları boyunca Helsinki birleşmesiniñ adliyecisi Maksim Timoçko, Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde yaptı.
Onıñ aytqanına köre, Qırımdan mecburen köçkenler Ukraina Pensiya fonduna pensiyanı almaq içün muracaat etkende böyle adiseler ile qarşılaşa.
Timoçko: «Qırımdan kelgen insan, evini işğal etken devletke onıñ şahsiy bilgilerini kenişletken devletten ne içün zarar körmek kerek? Pensiya fondu, Rusiyenen degil de, Qırımnen yazışqanını beyan ete. Lâkin mektüpler kene de işğalci ukümetke barıp tüşse, bu neni deñiştire? Bu, bütünley qanunsızdır, bunı endi çoqtan berli toqtatmaq kerek edi. Mence, uquqqoruyıcı organlar buña erte-keç kerekli qıymet kesecekler», – dedi.
İnsan aqları boyunca Helsinki birleşmesiniñ adliyecisi Maksim Timoçko ile tolu intervyüni Qırım.Aqiqat saytında eñ yaqın künlerde oquñız.
Ukraina aq-uquq qorçalayıcıları, Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqından soñ Ukrainanıñ qıtadaki qısmına mecburen köçken Qırım sakinlerine içtimaiy yardımnıñ tölenmemesi meselesi ortağa çıqtı, dep qayd eteler. Olarnıñ malümatına köre, Ukraina memurları, Qırımda «kim» ve «ne» alğanını bilmek içün Rusiye tarafına muracaat ete. Böyle tölemeler yapılğan olsa, Qırım sakinine maddiy yardım berilmesi red etile. Ukraina muessiseleri Rusiyeden Qırım territoriyasında yapılğan tölemeler aqqında malümat sorağanlarını inkâr etmeyler, lâkin bunı «qanunlarğa uyğun şekilde» yapqanlarını iddia eteler.


text:
Ukraina, evelleri kibi, işğal etilgen Qırımda yolculıqlarnıñ havfsızlığını teminlep olamay, çünki demir yol naqliyat qurulışını kontrol etmey. Bundan sebep qıtaiy Ukraina ve işğal etilgel Qırım arasında demir yol alâqasını ğayırdan qurmaq meselesi daa muzakere etilmey. Bunu Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde Dnepr boyu Ukraina demir yollarnıñ filial temsilcisi İrina Kozlova bildirdi.
«Yollar, kontakt ağları nasıl vaziyette olğanlarını biz bilmeymiz. Novoalekseyevka-Canköy yolunıñ sıñırdaki qısımında. Buña köre, biz böyle yolculıqlar tehnikiy ceetten yapıla bileceklerini aytıp olamaymız», – qayd etti o.
2014 senesi dekabr ayında Ukraina yarımada ile transport alâqalarını üzdi. Qırım işğalinden sebep yolcularnıñ havfsızlığını teminlemek içün «Ukrzaliznıtsâ» trenlerniñ Novoalekseyevka ve Hersonğa qadar qatnaycağını ilân etti. Bundan ğayrı, 2014 senesi dekabr 26-dan itibaren Ukrainanıñ esas qısmı ve Qırım arasında bir de bir yükni demir yol naqliyatı vastasınen taşımaq yasaq etile.
Qırım 2014 sesesi Rusiye tarafından işğal etilgen soñ «Ukrzaliznıtsâ» teşkilâtına ait olğan Dnepr boyu demiy yollarınıñ yarımadada yerleşken Qırım müdirligi esasında «Qırım demir yolu» müessisesi açılğan edi. 2015 senesi dekabrde bu müessise Rusiye mülkiyetine, demir yol naqliyatınıñ agentligi (Rosjeldor) idaresine teslim etildi. 2016 senesi yanvar ayında o FDUT «Qırım demir yolları» teşkilâtına çevirildi.


text:
İşğal etilgen Aqmescitte qırımtatar milliy Meclisinde doquzıncı saat tintüv keçirile.
Qırım.Aqiqat saytınıñ mühbiri bergen malümatına köre, bina alâ daa sarılğandır. Bina kirişinde silâlı insanlar tura. Bunıñ ile territoriyada OMON ve politsiya hadimleri tura.
Şimdi binanıñ içerisinde bulunğan «Qırım» Fondınıñ» reisi Riza Şevkiyev adliyecini çağırdı. O, Meclis binasına kirecek edi. Amma onı kirsetmediler.
Adliyeci Cemil Temişev Qırım.Aqiqat saytınıñ mühbirine şunı bildirdi ki, silâlı insanlarnıñ areketi bütünley qanunsızdır.
«Riza Şevkiyev qanunsızlıq olmasın dep, maña taqiqat areketleri vaqtında anda bulunmağa rica etti. Adliyeciniñ yardımı – er bir insannıñ aqqıdır. Añlaşılmağan sebeplerden binağa kirmege bermediler. Nasıldır bir qanuniy saçmalıqtır, daa yarım, bir yıl evelsi bunı tasavur etip de olamaz edik. Elbette ki, olarnıñ bu areketlerine itiraz kösterilecek. Biz olarnıñ areketlerine ya Rusiye Federatsiyasınıñ, ya da insan aqları boyunca Avropa mahkemesine cevap olacağına ümüt besleymiz. Eger de adliyeciniñ mahsus aqları bozulsa, adiy insan aqqında ne aytmalı? Anda kim buluna, nasıl insanlar, ne sebepten ve nasıl vesiqalarnı qıdıralar, – cemaatçılıq, qırımtatar milliy meclisine bular bildirilmey», – dep haber etti Qırım.Aqiqat saytına Cemil Temişev.
Aynı zamanda, Meclis binasınıñ üzerinde Ukraina devlet bayrağı ve qırımtatar milliy bayrağı ep asıla.
Sarılğan binanıñ yanında qırımtatarlar toplandı. İnsanlar bir-birinden uzaq mesafede turmalı, çünki olarnı qanunsız mitingde iştirak etkenlerinde qabaatlay bilecekler.
Belli olğanı kibi, sentâbr 16 künü Aqmescitte qırımtatar milliy Meclis binasını silâlı insanlar sarıp aldı, mında tintüvler keçirile. Qırımnıñ içki işler nazirliginde ve Taqiqat komitetinde izaatlarnı bermekten vazgeçtiler.


text:
DÖN'YA
3 meñ keşe yäşi torğan Fernando de Noron’ya utrawında inde 12 yıl dön’yağa yaña awaz salğan sabıy tawışı işetelmi ide
Franśuz ğalimnäre 2nçe Bötendön’ya suğışı waqıtında naśist Germaniyası liderı Adol’f Gitlernıñ 1945nçe yılda ülüen dälilli
Küpsanlı ictimağıy oyışmalarnı berläştergän “Fälästin platformı”nıñ çaqıruı belän xalıq Strasburgnıñ Kleber mäydanında häm Liondağı Terro mäydanında cıyıldı
Angliya Awrupa Berlegennän çıqqan soñ Şotlandiyada bäysezlek referendumı ütkärelergä mömkin
Venesuêla däwlät başlığı yaqınça 68% tawış cıyıp qabat däwlät başlığı bulıp saylanğan
Fälästin däwlät başlığı Mäxmüt Abbas yatuçı xastaxanädän anıñ xäleneñ totrıqlı buluı häm kisätü maqsatınnan tağın ber könnän artıq tabib küzätüe astında totılaçağı belderelde


text:
Aqmescitte musafirhane, istiraat evlerine, restoran ve meyhanelerge aşhane ciyezlerini, savut ve mefruşatnı, şu cümleden türk imalatını satqan SHEN şirketiniñ tükânı işini toqtattı.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, tükân Aqmescit merkezinde Puşkin soqağında yerleşe.
Hadimlerniñ sözlerine köre, tükân bu atfa qapatıldı. Bundan da ğayrı, aytqanları kibi, keçken afta şirkette büyük teşkerüvler başlandı. Hadimler işbu teşkerüvlerniñ devam etecek müddeti ve aqibetleri aqqında tahminlerini bildirmediler.
Şirketniñ hadimleri közetici strukturalarnıñ şirketke olğan böyle faal diqqatını Türkiye-Suriye sıñırında tüşürilgen Su-24 Rusiye uçağı ile bağlaylar. Bundan soñ Rusiye ve Türkiye arasında munasebetler birden bozuldı, bir qaç künden soñ Rusiye akimiyeti Türkiyege qarşı sanktsiyalarnı kirsetti.
Qırım akimiyeti de çette qalmayıp, Türkiye vatandaşları Qırımda çalışmaycağını bildirdi. «Türkiye areketlerini satqınlıq olaraq tanımaq mümkün… Şu sebepten Türkiye vatandaşları yarımadada çalışmaycaq, Türkiye mahsulatınıñ Qırım Cumhuriyetine ketirilmesi yasaqlanacaq», – dedi cumhuriyet başı Sergey Aksenov
SHEN şirketiniñ müdiri – belli qırımtatar iş adamı, evelleri Aqmescitte Türkiye Cumhuriyetiniñ itibarlı konsulı Seyran Osmanovdır.
Şirket hadimleriniñ sözlerine köre, onıñ aqiqiy saipleri Türkiye vatandaşlarıdır.


text:
10 jıl boyı jumıssız jürgen qostanaylıq äkimnen kömek suradı
QOSTANAY. QazAqparat - 10 jıl boyı jumıssız, baspanasız jürgen jetim - Marat Bwçïev qala äkiminen kömek suradı, dep xabarlaydı QazAqparat.
Marat Bwçïevti jeti jasında ata-anası Qarabalıq awdanınan äkelip, Qostanaydağı aqıl-esi jetilmegen jetim balalarğa arnalğan №2 mektep-ïnternatına tapsırıp ketken. Mektep-ïnternattı bitirgen soñ, atalğan oqw ornınıñ ıqpalımen, Qostanaydağı turmıstıq qızmet körsetw kolledjine tüsip, ayaq kïim tigw mamandığın alıp şıqqan. Marattıñ aytwınşa, ol osı mamandıqpen jumıs istemegen, ayaq kïim jöndew qolınan kele de qoymaydı, ebi joq.
«Şarasızdıqtan türli qurılıs orındarında jegilip, bazarlarda jük tüsirip, qara jumıstar jasap, tïın-teben tawıp keldim. Turğılıqtı jerim bolmağandıqtan, är küni är jerde tünep jürdim. Bir küni qolımdağı dïplomımdı da joğaltıp aldım. Mümkindik bolsa, sol dïplomdı qaytadan qalpına keltirgim keledi. Ne kerek, jağdayımdı bayandap qala äkiminen kömek surağım keldi», - dedi Marat Bwçïev QazAqparat tilşisine.
Osılayşa, 26 jastağı jigit Qostanay qalasınıñ äkimi Bazıl Jaqıpovtıñ esep berw kezdeswine kelip, jağdayın ayttı.
«Jïınnan soñ mağan Qostanay jılw energetïkalıq kompanïyasınıñ dïrektorı Asqar Bekpağanbetov jaqındap, kömek beretinin jetkizdi. Qaladağı köpqabattı üylerdiñ podezderinde tünep jürgenimdi estip, jatın orın tawıp berdi. Buğan qosa ol kompanïyanıñ jılw qazandığı maşïnïsi qızmetin usındı. Özimdi jaqsı maman retinde körsetsem deymin. Qazir meniñ ömirim kürt özgerdi. Bir kezderi öz-özime qol jumsawğa da bel bwğanmın. Bastısı ömirden tüñilmew qajet», - dep bölisti Marat.


text:
ABD prezidenti Donald Trump ükümetke, Rusiye orta ve qısqa mesafeli raketalarnı yoq etüv Muqavelesini bozğanı içün oña qarşı yañı sanktsiyalar planını azırlamağa avale etti. Buyruq mayısnıñ 16-nda Beyaz ev saytında derc etildi.
Moskva muqavele şartlarını yerine ketirmegeni içün mesuliyetli olğanlarğa qarşı sanktsiyalar kirsetile bile. Olabilecek çareler – işbu şahıslarnıñ ABD mal-mülküniñ buzlatıluvı, kirişleriniñ yasaqlanuvı ve «prezident uyğun dep körgen» diger sıñırlavlar.
SSCB ve ABD 1987 senesi orta ve qısqa mesafeli raketalarnı yoq etüv Muqavelesini imzalağan edi. Vesiqa 500-5500 kilometr mesafelik ballistik ve qanatlı raketaları ve olarnı areketke keçirüv donatmalarnıñ istisal etilmesi ve sınalmasını yasaqlay em de SSCB ve ABD silâhanelerinde bulunğan bu tip silâ yoq etilmek kerek edi.
Moskva ve Washington biri-birini muqavele bozğanında qabaatlay.


text:
Erkeklerniñ esasen silâ ve parça yaralanuvları bar, ayaq ve qolları zararlandı. Eki arbiy adam ayaqsız qaldı. Arbiy hastahaneniñ baş cerrahı İvan Bogdannıñ aytqanına köre, yaralanğanlarnıñ alı bir qarar olıp qala.
«Bir qaç kişige ameliyat yapıldı, digerlerine daa yapılacaq. Birinci tibbiy yardım şarqiy regionlarda kösterilgen edi. Eki zarar körgen askerge protezirovaniye yapılacaq, çünki olar ayaqsız qaldılar. İlâclarımız yeterlidir», – dep ayta ekim.
Zararlanğanlardan biri, merkeziy Ukrainadan kelgen 21 yaşında arbiy eki aydan berli Slavânskta bulunğanını ayta.
«Anda cenk kete, anda ateş açalar ve öldüreler. Anda bir kimse oynamay, kerçekten öldüreler. Yahşı bir şey anda yoq. İyün 3-de menim ayağım ve qolum yaralandı, bu parça yaralanuvıdır. Şimdi ameliyatnı bekleyim. Şarqta cenk vaziyetni toqtatmaq içün eñ evelâ Rusiye ile sıñırnı qapatmaq kerek. Tuvğanlarım sağ qalğanıma quvanalar. Kelmemege rica ettim, çünki Lvovtan 700 kilometrlik yol», – dep bildirdi adını aytmamağa rica etken bir asker.
Tedaviylengen soñ kene şarqqa qaytacaq ola, anda onıñ arqadaşları hızmet ete ve olarnıñ ömürleri büyük risk altında qala.
Eñ yaqın vaqıtta hastahaneleri tolğan şarqiy regionlardan yaralanğanlarnı Lvovqa tahliye ete bileler. Lvov hastahanesi 600-den ziyade yaralanğan kişini qabul etmege azır.


text:
Ukraina Tış işler nazirligi avgust 22 künü Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerovnıñ sağlığı zayıflaşqanı sebebinden raatsız olğanını bildirdi ve ilhaq etilgen Qırımnıñ rus akimiyetinden cezalandırıcı areketlerni toqtatmağa talap etti. İlmi Ümerovnıñ alı daa avgust 11 künü, oña qarşı mecburiy psihiatrik ekspertizanıñ yapılması aqqında mahkeme toplaşuvı keçirilgen vaqıtta beterleşken edi. Ondan soñ maznunnıñ sağılığı tek zayıflaşa, dep aytalar soy-sopları.
Qırımnıñ rus savcısı – Natalya Poklonskaya: «Qırım cumhuriyetiniñ savcılığı İlmi Rustemoviç Ümerovke qarşı Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 280.1 maddesi 2 qısımı boyunca cinaiy iş açılması aqqında FSB idaresiniñ taqiq bölügi tarafından protsessual qarar alınğanını inceledi. 2016 senesi mart ayında, Ukrainada bulunıp, o ATR ukrain telekanalınıñ canlı yayınında çıqış etip, halq ögünde RF teritorrial bütünligini bozmaq çağıruvlarını seslendirdi. Bundan soñ Ümerovnıñ maruzası internet ağında yerleştirildi».
İlmi Ümerovnıñ advokatı Nikolay Polozov maznunnıñ psihiatrik hastahanege yerleştirilmesi aqqında qararnı protsessual sebeplerden qansuz olaraq tanıy.
Psihiatrik ekspertizanıñ keçirilmesi aqqında qararğa qarşı biz şikâyet etik, amma o daa baqılmadı, böyleliknen, bu qarar daa qanun küçüni almadıNikolay Polozov
– Psihiatrik ekspertizanıñ keçirilmesi aqqında qararğa qarşı biz şikâyet etik, amma o daa baqılmadı, böyleliknen, bu qarar daa qanun küçüni almadı. Bundan da ğayrı İlmi Ümerovnı vaqıtından evel hastahaneniñ kardiologiya bölüginden çıqardılar, albuki o anda hipertansif kriz ile oğrağan edi. Bu demek ki, taqiqatçılar açıqça öz vekâletinden artqaç areket eteler. Biz Rusiye Başsavcılığına, FSB idarecilerine ve başqalarğa muracaat etmege mecbur oldıq.
Psihiatrik ekspertizanıñ özüne kelgende ise, onıñ er angi neticesini İlmi Ümerovke ve qırımtatarlarğa qarşı qullanmağa mümkün olacaq, dep qayd ete Nikolay Polozov:
– Onı sağlam olaraq tanısalar, cinaiy iş öz yolunen devam etecek, mahkemeniñ ögünde «separatizmde» qabaatlamaq içün iç bir mania olmaycaq. Vaziyet ekinci yolnen devam etse, bunı propaganda maqsadınen qullanmağa mümkün olacaq: öyle ola, sanki qırımtatarları deli qartnı diñleyler. Öyle ya da böyle, biz ende rus akimiyetiniñ er angi qararınıñ qıymetini bilemiz, ve bu ceryanğa iç bir işanç olmaycaq. Biz İlmi Ümerovnıñ psihiatrik statsionarğa yerleştirilmesi açıqça qanunsız olğanını isbaatlap olsaq, ekspertiza neticelerini de delil olaraq qullanmağa mümkün olmaycaqtır.
Qınav – nisbiy meseledir. Bütün bu ceryan – özü büyük bir qınavdırİlmi Ümerov
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerov: «Qınav – nisbiy meseledir. Bütün bu ceryan – özü büyük bir qınavdır. Tünevin men pek yaramağan edim, bügün – orta qarar».
Maznunnıñ qızı Ayşe Ümerova: «Onıñ qanında şekeri arttı, basımı köterildi, başı aylandı, o esini coydı. Onı tez canlandırdılar, çünki men nevbetçi-emşireni çağırdım, ekim keldi. Alını tüzetmege mümkün oldı, amma çoqqa degil. Menim babamnıñ er vaqıt başı ağırta, lâkin o ruhtan tüşmey, öz sözlerinden vazgeçmey, öz fikirinde tura».
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov dey ki, o öz safdaşlarınen birlikte İlmi Ümerovnıñ ve başqa siyasiy mabuslarnıñ vaziyetini yeñgilleştirmek içün er şey yapalar:
Rusiye idaresi ğarbiy zenaatdaşlarnıñ çağıruvları ve talaplarına toqalca qulaq asmamayRefat Çubarov
– Efirde er şey aqqında mümkün olmaz, amma bizim areketlerimiz farqlı yöñelişlerde yapıla: biz advokatlarnen de, diplomatlarnen de, ileri devletlerniñ elçilik temsilcilerinen de çalışamız. Men bellesem, yaqın zamanda olardan resmiy beyanatlar çıqacaqtır. Elbette, kütleviy haber vastalarında seslendirüv pek müimdir, işğalci akimiyetni, eñ azından, öz areketlerini hafifleştirmege mecbur etmek içün. Rusiye idaresi ğarbiy zenaatdaşlarnıñ çağıruvları ve talaplarına toqalca qulaq asmamağanı – o başqa mesele.
Advokat Nikolay Polozovnıñ fikirince, halqara seslendirüv, episi bir, taqiqatqa tesir içün emiyetlidir:
– Yaqın künlede İlmi Ümerovnıñ aqrabalarına taqiqatçı keldi ve olarnı şamata kötergenlerinde yüzledi, sakin ve tınç çalışmağa kerek olğanlarına inandıra edi. Rus taqiqatçısı böyle aytqan olsa, demek ki, aksine davranmağa kerek. Tıştan qozğalağan faktornı, Ğarpqa qarşı kösterilgen cenkâverlikke baqmadan, Kremlge tesir etecek esas qol olaraq tanıyım.
Advokat Mark Feygin: «Ukrain siyasiy yolbaşçılığını Aqmescitteki klinikada mahkeme ekspertizada bulunğan İlmi Umerovnen bağlı vaziyet boyunca beyanat yapmağa çağıram. Onıñ sağlıq alı, onıñ taqdiri ne olacağı aqqında qasevet peyda ete. Ekspertiza deral toqtatılmaq kerek, Umerov ise, evge, tedaviyletken ekimler nezareti astına qaytmaq kerek. Qırımdaki ukrain devletiniñ hainleri aqqında o qadar çoq aytıldı ki, vatanperverge destek köstermek içün de bir-eki söz tapmaq kerektir».
Rusiye Federatsiyasınıñ prezidenti yanındaki Şuranıñ grajdanlıq cemiyetiniñ inkişafı ve insan aqları boyunca azası Maksim Şevçenko: «Akimiyet, Sovetler vaqıtındaki kibi, delihanelerni qullanıp başlağan olsa, bu pek yaramay semptom. Mahkeme psihiatriyasını, cezalandıruv prihiatriyasını qullanmaq – bu sovetler rejiminiñ eñ qorqunçlı ve qara saifeleridir. İnsannı ilâçlarnen sançıylar, ve kerçek delilerniñ arasında o aqılını coyıp başlay. Onıñ içün bu yerde, kerçekten de, taqiqatnıñ faydasına cezalandırıyıcı psihiatriyağa keçken olsalar bu deşetli semptomdır. Bu qırımdaki akimiyetniñ ya da quvetler strukturasınıñ ruhsetinen yapıla ise – bu cinayetçiliktir, ve men rica etem, bu cinayetçilik, ayrıca, Rusiye federal strukturaları tarafından baqılsın. Olar insannı sındırıp olamağanda, onı deli olaraq adlandıralar».


text:
ali ömer
Published on January 29, 2016
Ferahevler Oto Anahtar 0532 404 31 31 Ferahevler çilingir | Ferahevler kasa çilingir | Ferahevler Çilingir Anahtarcı 0532 404 31 31 | Ferahevler kale çilingir | Ferahevler kasa çilingir | Ferahevler Oto Anahtarcı | Ferahevler kilit göbek barel | Ferahevler gece çilingir | Ferahevler acil anahtarcı | Şifreli Kasa Çilingir | Ferahevler kilit fiyatları,Ferahevler kilit değiştirme,Ferahevler kale kilit fiyatları 0532 404 31 31,Ferahevler multlock kilit fiyatları,Ferahevler kaba kilit fiyatları,Ferahevler oto anahtar fiyatları,Ferahevler ito kilit fiyatları,Ferahevler çelik kapı kilit fiyatları,Ferahevler anahtarcı,Ferahevler çilingir,Ferahevler oto çilingir,Ferahevler oto anahtar,Ferahevler kasa çilingir,Ferahevler kasa açma 0532 404 31 31 Ferahevler Çilingir,Ferahevler Anahtarcı ,Ferahevler Oto Çilingiri ,Ferahevler Kasa Çilingir,mottura Ferahevler Çilingir Servisi ,Ferahevler Oto Anahtarcı ,Ferahevler atra Çilingir,Fayn Ferahevler Çilingir Viro ,Ferahevler Çilingir İto ,Ferahevler mottura kilit Çilingir Anahtarcı,Ferahevler atra kilit,Ferahevler kale kilit


text:
Ekrem Çelebi - Yavrum
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Yavrum
Etiketler : Ekrem Çelebi - Yavrum türkü indir, Ekrem Çelebi - Yavrum türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Yavrum mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Yavrum türküsü, Yavrum sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Yavrum bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Aklımı Başımdan Aldın
Ekrem Çelebi - Yolcu
Ekrem Çelebi - Sızlar Yarelerim
Ekrem Çelebi - Şeker Dağı
Ekrem Çelebi - Leylim Ley
Ekrem Çelebi - Gönül (Sıkı Tut)
Ekrem Çelebi - Olmaz Mıydı
Ekrem Çelebi - Hakka Bağlı
Ekrem Çelebi - Gitme Bülbül Gitme
Ekrem Çelebi - Sen Bunu Unuttun Mu
Ekrem Çelebi - Leyla
Ekrem Çelebi - Berivanım
Ekrem Çelebi - Al Fadimem
Ekrem Çelebi - Ak Elleri
Ekrem Çelebi - Geze Geze (Barak)


text:
Qırımda 2015 senesi avgust 19 künü Aqmescit Kiyev rayon mahkemesinde 2014 senesi fevral 26 künü Qırım parlamenti divarları yanındaki tertipsizlikte iştirak etüvde qabaatlanğan Mustafa Degermenciniñ işi boyunca mahkeme toplaşuvı keçti. Erkekniñ apis müddetini 3 ayğa arttırdılar.
Bunı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Mahkeme taqiqatçınıñ apis müddetini 3 ayğa, noyabr 7-ne qadar uzatmaq kibi şefaatını qabul etti», – denile beyanatta.
Qırım uquq qoruyıcıları ve mahkeme organları işbu ketişatlarnı adet üzre izaatlamay.
Mustafa Degermenci mayıs 7 künü Sudaqnıñ Suvuq Sala qasabasına yaqalandı.
Hatırlatamız, 2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası ögünde Qırımtatar Milliy Meclisi ve «Rus birliginiñ» bir qaç biñ tarafdarı toplaşqan edi. Tedbirni Meclis reisi Refat Çubarov ve «Rus birliginiñ» lideri Sergey Aksönov teşkil ettiler. Çatışmalar neticesinde eki insan elâk oldı. Rusiye Taqiqat komiteti bundan sebep cinaiy işni açtı.
Onıñ taqiqatı çerçivesinde «kütleviy numayışlarnı teşkil etüv ve iştirak etüvde şeklengen» Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz yanvar 29-da yaqalandı. Onı 2015 senesi fevral 19-ğa qadar apiske aldılar, soñra da apis müddetini mayıs 19-ğa qadar arttırdılar.


text:
Devlet Dumasında Rusiye Baş prokurorı adına Sovetler Birligi dağıtılğan vaqıtta olıp keçken adise-vaqialarnı teşkermek talabınen muracaat azırladılar. Deputatlarnıñ fikirince, oña esaslanıp, cinaiy işler açılacaq. Böyle etip, olar soñki sovet reberi Mihail Gorbaçövğa qarşı cinaiy iş açılacağına ümüt eteler, dep yaza «İzvestiya».
Öz muracaatında (vesiqa muarririyette mevcut) deputatlar SSCB vatandaşları devlet bir olmasına qol tuttılar, sovet başlığı ise qanunsız alda areket etip, devlet dağıtılmasına yol berdi, dep bildireler. Deputatlarnıñ vesiqasında qayd etile ki, 1991 senesi noyabrniñ 4-de SSCB Baş prokuraturasınıñ devlet telükesizligi aqqında qanunlarğa riayet etüvni nezaret etken idare Sovetler Birliginiñ prezidenti Mihail Gorbaçövğa qarşı cinaiy iş açqan edi. Lâkin ertesi künü Baş prokuratura soñki sovet reberiniñ tesiri altında bulunıp, cinaiy iş açılması aqqında qararını lâğu etti. Gorbaçövnı SSCB Anayasasına uymağan SSCB Devlet şurasını meydanğa ketirüvde qabaatlaylar. Devlet şurası Pribaltika sovet cumhuriyetleriniñ mustaqilligini tanıdı, dep haber ete «İzvestiya».
Deputatlarnıñ fikirince, bunıñ kibi cinayetler eskirmey, Gorbaçöv ise al-azırda cinaiy mesülietke çekile bile.
Muracaat teşebbüsçileri «Yedinaya Rossiya» deputatları Yevgeniy Födorov ve Anton Romanov, KPRF azaları İvan Nikitçuk ve Oleg Denisenko ve LDPR fraktsiyasınıñ vekili Mihail Degtâröv ola.
Öz muracaatında (vesiqa muarririyette mevcut) deputatlar SSCB vatandaşları devlet bir olmasına qol tuttılar, sovet başlığı ise qanunsız alda areket etip, devlet dağıtılmasına yol berdi, dep bildireler. Deputatlarnıñ vesiqasında qayd etile ki, 1991 senesi noyabrniñ 4-de SSCB Baş prokuraturasınıñ devlet telükesizligi aqqında qanunlarğa riayet etüvni nezaret etken idare Sovetler Birliginiñ prezidenti Mihail Gorbaçövğa qarşı cinaiy iş açqan edi. Lâkin ertesi künü Baş prokuratura soñki sovet reberiniñ tesiri altında bulunıp, cinaiy iş açılması aqqında qararını lâğu etti. Gorbaçövnı SSCB Anayasasına uymağan SSCB Devlet şurasını meydanğa ketirüvde qabaatlaylar. Devlet şurası Pribaltika sovet cumhuriyetleriniñ mustaqilligini tanıdı, dep haber ete «İzvestiya».
Deputatlarnıñ fikirince, bunıñ kibi cinayetler eskirmey, Gorbaçöv ise al-azırda cinaiy mesülietke çekile bile.
Muracaat teşebbüsçileri «Yedinaya Rossiya» deputatları Yevgeniy Födorov ve Anton Romanov, KPRF azaları İvan Nikitçuk ve Oleg Denisenko ve LDPR fraktsiyasınıñ vekili Mihail Degtâröv ola.


text:
Aqtöbede üş aydan keyin balabaqşa tärbïeşileriniñ qolına jalaqıları tïdi
AQTÖBE. QazAqparat - Aqtöbe qalalıq bilim bölimi byudjetti durıs josparlamay, balabaqşa tärbïeşileri üş ay jalaqı ala almadı. Byudjet balabaqşalar aldındağı 61 mïllïon teñge qarızın birer kün burın ğana ötedi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Aqtöbedegi balabaqşa qızmetkerleri üş ay boyı jalaqı kütip, şarşağan soñ qalalıq bilim böliminen jawabın suradı. Mektepke deyingi uyımdarğa jawaptı mekeme öz qateligin moyındap, qarızdı der kezinde qaytarğanın xabarlap otır. «Aqtöbe aqparat» ortalığında ötken baspasöz mäslïxatı kezinde Aqtöbe qalalıq bilim bölimi basşısınıñ mindetin atqarwşı Rwstam Äljanov qarız tügel ötelip, jawaptı qızmetker jumısınan bosatılğanın jetkizdi.
«Aqtöbe qalası boyınşa 87 jekemenşik balabaqşada memlekettik tapsırıs orındaladı. Ötken jılı 19 mektepke deyingi uyımğa 61,9 mïllïon teñge qarız tirkeldi. Eseptegende 2017 jıldıñ qaraşa ayında 8, al jeltoqsan ayında 19 balabaqşa aldında bereşegimiz boldı. Qazirgi waqıtta bereşek tügel ötelip, tärbïeşiler öz jalaqısın aldı», - dedi Aqtöbe qalalıq bilim bölimi basşısınıñ mindetin atqarwşı Rwstam Äljanov.
Aqtöbe qalalıq bilim bölimi balabaqşa aldındağı qarızın rastağanımen, jekemenşik balabaqşa öz qızmetkerine waqtılı jalaqı tölew mindetin orındamağanın jetkizdi. Äkimdik ökili balaşaqşa tärbïeşisi jalaqı almasa, oğan aldımen käsipker kinäli dep otır.
«Ötken jılı byudjetti josparlaw sapasız jürgizilgen. Sondıqtan mektepke deyingi bilim berwdi jäne oqıtwdı qarjılandırwğa jawaptı bas maman Marat Esenamanov qızmetinen bosatıldı»,- dedi Rwstam Äljanov.
Ayta keteyik, qalalıq bilim bölimi balabaqşalar aldındağı bereşegin 2018 jıldıñ byudjeti esebinen ötedi. Aqtöbe qalasınıñ äkimi Ilïyas Ïspanovtıñ aytwınşa, aldağı waqıtta memlekettik balabaqşalar qurılısı jürmeydi. Bäri memlekettik-jekeşelik ayasında salınıp, memlekettik balabaqşalar senimgerlik basqarwğa berilip jatır.


text:
Türküler Sevdamız - Ali Yar
Sanatçı : Türküler Sevdamız
Türkü : Ali Yar
Etiketler : Türküler Sevdamız - Ali Yar türkü indir, Türküler Sevdamız - Ali Yar türkü dinle, Türküler Sevdamız türküleri, Ali Yar mp3 indir, Türküler Sevdamız türküleri Ali Yar türküsü, Ali Yar sözleri, Türküler Sevdamız mp3 dinle, Türküler Sevdamız download, Ali Yar bedava mp3, Türküler Sevdamız türkü sözleri, Türküler Sevdamız türkü dinle, Türküler Sevdamız son albüm indir
Türküler Sevdamız Türküleri
Türküler Sevdamız - Böyle Kem Zamanda
Türküler Sevdamız - Feleğe Sorduraydım
Türküler Sevdamız - Dünyada Murat Var İmiş
Türküler Sevdamız - Evvel Erkan İle
Türküler Sevdamız - Gül Yüzlü Sultanım
Türküler Sevdamız - Oğul
Türküler Sevdamız - Süpürgesi Yoncadan
Türküler Sevdamız - Haktan Didar İsteriz
Türküler Sevdamız - Bir Garip Bülbülüm
Türküler Sevdamız - Canım Kurban Olsun
Türküler Sevdamız - Şu Yalan Dünyaya
Türküler Sevdamız - Hüseynik
Türküler Sevdamız - Dağlar Kışımış
Türküler Sevdamız - Yar Senin Derdinden
Türküler Sevdamız - Mor Koyun


text:
Säläfilik ideologiyanıñ ziyanı
El birligi, halıqtıñ tınıştığı qay memlekettiñ bolmasın eñ bastı qağidattarı men nazarda wstaytın mäseleleriniñ biri bolmaq. Birligi bar el azbaydı, birligi bar el tozbaydı demekşi eldiñ birligin wstap twru oñay jwmıs emes ekenin barşa jwrt biletin qwndılıq. Elimizde köptegen wlttar men wlıstardıñ basın biriktirip bir jağadan bas, bir jeñnen qol şığarıp basqarıp otırğan qazirgi sayasatımızğa sızat tüsirgisi keletin dini ağımdardıñ qaupi orasañ zor. Sonday ağımdardıñ biri kezinde uahhabilik, qazirgi kezde özderin säläfilik atauımen elge tanılğan ağım jaylı söz örbimek. Bir qızığı uahhabiler, yağni säläfitter är memlekette attarın özgertip jaqtastar jinağanımen zatı men dini tanımı özgermeytin qalpında qaluda.
Säläfilik ağımınıñ tarihına qısqaşa toqtalatın bolsaq, negizin XIIİ ğasırda Ibn Taymiya salğan, XVIII ğasırda Mwhammed ibn Abduluahhab (1704-1787) ilimin damıtqan. Mwhammed ibn Abduluahhab öziniñ eñbekterinde özderi siyaqtı senbeytin adamdardı küpirlikke ayıptap qarulı jihadqa ündegen. Özderin «säläfpiz» dep sanaytındar mwsılmandardı Allanıñ birligine şaqıru, islam dinin hwrafat-bidağat (dinge engen jañalıq) amaldardan tazalau, dinimizdi payğambar zamanındağıday yağni orta ğasır adamdarı sekildi ömir süru, arab älemin biriktiru siyaqtı dini fundamentaldı ideyalardı wranğa aynaldırıp, köptegen adamdardı tura joldan taydırğan. Säläfilik ağımınıñ şeyhı Mwhammed ibn Abduluahhab praktikada hanbali mazhabın wstanğanımen aqida (senimde) hanbali mäzhabı boyınşa dindi wstanbaydı. Mwhammed ibn Abduluahhab HVİİİ ğasırdıñ 40 jıldarınan bastap arab elderin biriktiru degen wranmen Dariya kentiniñ ämirşisi Mwhammed ibn Saudtı (Suğud) öz jolında küresuge şaqırıp, keyinnen dinastiyanıñ resmi ideologiyasına aynaldırıp, qazirgi kezge deyin olar barlıq jerde ökimetti qolğa alu jäne sol arqılı öz maqsatına jetu üşin toqtausız küres jürgizude. Al negizinde salafilik terminniñ anıqtaması «aldıñğı ötkender», «bwrınğılar» degen mağınanı beredi. Keybir islam ğwlamaları mwsılmandardıñ aldıñğı üş tolqının «säläfiler» dep atadı. Olar – sahabalar (payğambardı körgender), täbiğinder (sahabalardı körgender) jäne tabağa-täbiğinder (tabiğinderdi körgender). Bwl degenimiz «säläf» wrpağına VII, VIII, IX, ğasırlarda ömir sürgen izgi adamdar men Imam Äbu Hanifa, Imam Tahaui, Imam Şafiği, Imam Mäliki t.b. ğalımdardı jatqızsa boladı. Al, X ğasırdan bastap bizdiñ zamanımızğa deyin ömir sürgen islam ğwlamaların «häläf» - dep atağan. Oğan Imam Maturudi, Imam Aşari, Qoja Ahmet YAsaui t.b. kiredi.
Biraq qazirgi säläfilermiz degenderdiñ dini tanımı radikaldanıp qoğamğa ziyan tigizude. Olardıñ dini tanımdarı ötken ğasırdağı sahabalar men tabiğinderdiñ dini tanımdarına müldem say kelmeydi. Sebebi, Mwhammed ibn Abduluahhab «Kitabt-tauhid», (Senim kitabı), «Käşfuş-şubuhat», (Kümändi närselerden arıltu), jäne «Kitabul-usulis-säläsä», (Üş negiz kitabı) eñbekterinde tauhid (senim), şirk, bidğat (dinge engen jañalıq) dep özge wlttardıñ san ğasırdan beri islam dinimen wştasıp kele jatqan salt-dästürin haramğa, şirikke teñep öz wltınıñ dwşpanı qıluda. Wlttıq qwndılıqtarın bilmegen, onımen maqtanbağan azamattarda elge, jerge degen süyispenşilik sezimi joyıluda. Mäselen, Amerikandıq sarapşı Mark Seydjmannıñ zertteui boyınşa «Terroristerdiñ törtten biri ğana jağdayı tömen otbasınan şıqqan. Terroristerdiñ basım köpşiligi joğarı taptan şıqqan, jartısı orta taptan şıqqan, köbisi otbasılı, dini bilim alğandarı öte az, zañger, däriger, injenerler. Olardıñ terrorist bolu sebebi dästürli dini tanım negizinen ayırılıp, ne batıstıq mädenietti qabıldamadı nemese öz mädenietin bilmegendikten terrorist boldı» - dep twjırım jasağan. Sol sekildi qanşama qazaqtıñ qara köz qızdarı men wldarı tarihın, ata-babaları wstanğan dästürli dini tanımın bilmegendikten, jalğan dini ağımdardıñ jetegine ketip, biri Siriya men Irakqa ketip jatsa, endi biri tuğan elinde lañkestik äreket jasauda. Lañkesterdiñ negizgi maqsatı din üşin küres emes, kersinşe bilik pen baylıqqa jetu.
Sol sebepti säläfilerdiñ uahhabilik ideologiyası adamdardı özderiniñ toptarına tartıp, sanaların radikaldandıru üşin neşe türli qwytırqı aylağa baradı. Solardıñ biri – tuğan tuıstarınan, wlttıq biregeyliginen, soñında özi twrıp jatqan memleketin jat qılıp, öz eline qarsı soğısuğa ügitteydi. Qarulı jihadqa şaqırmas bwrın betaşar, sälem salu, as beru, qwran bağıştau, sekildi dästürlerdi şirk, haramğa teñep äbden sanaların ulap qoğamnan oqşaulaydı.
Biraq soğan qaramastan säläfiler (uahhabilik) özara sayasi mäselede birneşe toptarğa bölinude. Bwlay bölinui barlıq ağımğa tän qwbılıs. Payda bolğan kez-kelgen ağım uaqıt öte kele özara kelise almay tarmaqtarğa bölinetini aqiqat. Olardıñ bwlay bölinui birneşe sebepter türtki bolğan. Mäselen, amal etpegen jan «käpir me, älde mwsılman ba?», «käpirlermen odaqtasuğa bola ma, bolmay ma?» «basşığa bağınu», «patşanıñ sayasatın qoldau nemese qoldamau» sekildi äri aqidağa (senim), äri sayasatqa qatıstı mäseleler töñireginde kelise almay «madhalitter», «sururiler», «takfirler» bolıp bölinip ketken. Atalmış ağım ökilderiniñ wstazdarı men negizge alatın ädebietteri bir bola twra bir-birlerin adasuşılıqpen, küpirlikpen ayıptap, tek özderin ğana tura jolda jürgen mwsılman retinde sanauı, şın islam dinine jat närse. Al bwnday tüsinikti batıstıq ğalım E.Trel'ç aytpaqşı «Dini ağımdarğa tän qasiet, tek özderiniñ senimin ğana dwrıs sanaydı jäne qoğamnan oqşaulanıp jüredi», - degen. Qoğamnan oqşaulanıp, zamanğa say ömir sürudiñ ornına orta ğasırdağı adamdar sekildi ömir sürudi añsaytın säläfilerdi sıñarjaq, radikaldı dini ağım ekenin añğaruğa boladı. Elimiz damuşı memleket bolğandıqtan dini fundamentaldıq ideyalar elimizdi progresske emes, regresske aparatını aytpasa da belgili.
Sondıqtan elmizdiñ tınıştığı men tatulığın saqtau, damığan eldermen terezemizdi teñestiru maqsatında qoğamnıñ dini tanımın dwrıs qalıptastıru asa mañızdı. Bizdiñ dini tanımımız ata-babalarımız wstanğan jol üş twğırımızben tört qağidamızdı jandandıruda bolmaq. Al, üş twğır degenimiz hanifi mäzhabı, maturudi senimi, Qoja Ahmet YAsauidiñ dini tanımı. Qoja Ahmet YAsaui babamızdıñ dini tanımı tört qağidağa negizdelgen. Atap aytqanda, birinşi «zaman» zamanğa say ömir sür jäne jaña tehnologiyalarmen, inovaciyalardı igeru. Ekinşi «mäkän» yağni Otan dep tuğan eline jerine ayanbay eñbek etip halqınıñ süyikti wldarı men qızdarı bolu. Üşinşi «ihuan» yağni bauırmaldıq dep adamdardıñ wltına, näsiline, dinine, tüsine qaramastan qwrmet körsetip bauır twtu. Törtinşi «Rabta-swltan» basşığa bağına otırıp ädilettilikti talap etu.
E.Jaqıpov, Jambıl oblısı äkimdigi «Din problemaların zertteu ortalığınıñ» bölim basşısı
Abai.kz


text:
Halqara uquqnı bozıp ilhaq etilgen Qırım sakinlerini askerlikke çağırğan Rusiyege tazyiq etmekni yalıñız halqara sanktsiyalar yardımınen yapmaq mümkün. Bu fikirni Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde Ukrainadaki «Regional insan aqları merkezi»niñ adliyecisi Vitaliy Nabuhotnıy ifade etti.
Aynı zamanda o, Ukraina dünya toplulığını Qırımdaki askerlikke çağıruv kampaniyalarından haberdar etmek kerek, dep qayd etti.
Vitaliy Nabuhotnıy: «Bugün diger halqara mehanizmler, şu cümleden BMT Telükesizlik Şurasınıñ amelde qullanılması içün imkânlar yoq, çünki Rusiye Telükesizlik Şurasınıñ azası ola ve onda veto aqqı bar. BMT Telükesizlik Şurası islâh etilmegence onıñ mehanizmlerini qullanmaq pek qıyın olacaq. Bu sebepten – sanktsiyalar, dünya toplulığını (Qırımda – QA) deşetli şeyler olıp keçkeninde qandıruv, olarnı vesiqalaştıruv, halqara arenada qullanuv», – dedi.
Ukrainadaki «Regional insan aqları merkezi»niñ adliyecisi Vitaliy Nabuhotnıy ile intervyüni Qırım.Aqiqat saytında yaqın künlerde oquñız.
Ukraina Rusiyeden, ilhaq etilgen Qırım sakinleriniñ arbiy quvetlerine askerlikke alınmasını toqtatmaqnı talap ete. Bunı BMT Telükesizlik Şurasındaki gençlik, barışıq ve telükesizlik meseleleri boyunca açıq munaqaşalar esnasında Ukraina TİNi başlığınıñ muavini Serhiy Kıslıtsâ bildirdi.
Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım ukümetiniñ malümatına köre, 2018 senesinde Rusiye ordusına eki biñden ziyade Qırım sakinini askerlikke çağırmaq niyetindeler. Öz nevbetinde Qırım Muhtar Cumhuriyeti prokuraturası yarımada sakinlerinden, Rusiye ordusında hizmet etmek içün celpnameler alğanları aqqında Ukraina uquqqoruyıcı organlarına haber etmege rica ete ve Rusiyeniñ areketlerini qanunsız dey.
BMTniñ Ukrainada insan aqları boyunca monitoring missiyası, 2017 senesinde eñ az 4800 Qırım sakininiñ Rusiye silâlı quvetlerine askerlikke çağırıldı, dep bildirgen edi.


text:
Türkiye akimiyeti, Ankara şeheriniñ merkezinde, avtobus durağında yüz bergen patlav neticesinde 27 insan elâk olğanı, 75 insan yaralanğanı aqqında haber etti. Patlav mart 13, bazar künü, aqşam olıp keçken.
Azatlıq Radiosı bildirgenine köre, başta terroristlerniñ arabası patladı, soñra ise, daa bir qaç naqliyat yanıp başladı.
Mesülietni boynuna daa kimse almadı.
Patlav yüz bergen yerde bir qaç akimiyet binaları ve nazirlikler yerleşmekte.
Bundan evel bazar künü, Ankaradaki patlav sebebinden 5 insan elâk olğanı aqqında haber etken ediler. Bir ay evel ise, turk paytahtında yüz bergen patlav, aman-aman 30 insannıñ ayatlarını aldı, 60 - şı yaralanğan edi. O vaqıt Türkiye akimiyeti şeherdeki telükesizlik tedbirleriniñ küçleştirmesi aqqında söz yürütken edi.


text:
İzrailğa pomidor êksportı
İzrail Törkiyädän importlanaçaq pomidordan salım almayaçaq
İzrailneñ İgençelek ministrlığı ildä pomidor bäyäläreneñ kütärelüennän soñ Törkiyädän importlanaçaq pomidornıñ tamğaxanä salımınnan azat itelüenä qarar birgän.
Älege qarar 1 kilogram pomidornıñ kümäk satu bäyäseneñ 7 şekelgä qadär kütärelüennän soñ qabul itelgän.
Törkiyädän ni qadär pomidornıñ importlanaçağı urın almağan xäbärdä tamğaxanä salımınnan azat itelep, ilgä kerteläçäk berençe partiya pomidornıñ kiläse atnada İzrailğa barıp citäçäge belderelgän.


text:
Osman Öztunç - Suları Islatamadım
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Suları Islatamadım
Etiketler : Osman Öztunç - Suları Islatamadım türkü indir, Osman Öztunç - Suları Islatamadım türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Suları Islatamadım mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Suları Islatamadım türküsü, Suları Islatamadım sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Suları Islatamadım bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Köroğlu
Osman Öztunç - Züleyha da Kalmışım
Osman Öztunç - Erenler
Osman Öztunç - Kiziroğlu
Osman Öztunç - Yılgınlığına İnat
Osman Öztunç - Senden Sonrası
Osman Öztunç - Bozgun
Osman Öztunç - Git Buralardan
Osman Öztunç - Senin İki Yüzün Var
Osman Öztunç - Listelerde Kulis Var
Osman Öztunç - Yan Çizdim
Osman Öztunç - Divan
Osman Öztunç - Psikopat Geceler
Osman Öztunç - Tecnis
Osman Öztunç - Hep Mi Ağlayacak Bu Adam


text:
Ukrainada Georgiy lentasına tıyım salındı
© RIA Novosti Ukrainanıñ Joğarğı Radası Georgiy lentası üşin äkimşilik jauapkerşilikti engizetin zañ qabıldadı, – dep habarlaydı LIGABiznesInform. Äkimşilik qwqıqbwzuşılıqtar turalı Kodekske Georgiy lentasın dayındau jäne nasihattau boyınşa özgeris engizu turalı №2987 özgeristerdi qwptap 238 deputat dauıs berdi. Osılayşa Kodekske 173.3-bap (Georgiy lentasın dayındau jäne nasihattau) engizilip otır. Lentanı nemese onıñ suretin qoğamdıq orında qoldanu, demonstraciyalau nemese tağuğa 50-den 150-ge deyin azamattardıñ tabısınıñ salıq salınbaytın minimumı köleminde ayıppwl salu qarastırılğan. Zañbwzuşılıq qaytalanğan jağdayda 150-300 aralığındağı minimum köleminde ayıppwl salınadı. Ayıppwlğa balama jaza retinde 15 täulikke deyin qamauğa alu şarası qoldanıluı mümkin. Zañ 1991 jılğa deyingi qwjattarğa, muzey eksponattarına, äskeri belgilerge, ordender men medal'dardıñ tüpnwsqasına, jerleu orındarındağı suretterge qatıstı bolmaydı. Kaz.tengrinews.kz


text:
Ekrem Çelebi - Küstürdün Gönlümü
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Küstürdün Gönlümü
Etiketler : Ekrem Çelebi - Küstürdün Gönlümü türkü indir, Ekrem Çelebi - Küstürdün Gönlümü türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Küstürdün Gönlümü mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Küstürdün Gönlümü türküsü, Küstürdün Gönlümü sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Küstürdün Gönlümü bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Nedendir
Ekrem Çelebi - Garip Dünya
Ekrem Çelebi - Gitme Bülbül Gitme
Ekrem Çelebi - Hakka Bağlı
Ekrem Çelebi - Kader Benim Yollarımı Bağlama
Ekrem Çelebi - Dünya Dünya
Ekrem Çelebi - Çiçek Dağı
Ekrem Çelebi - Duydun Mu Anam
Ekrem Çelebi - Kanlı Felek
Ekrem Çelebi - Kıyma Felek
Ekrem Çelebi - Yürü Güzel Yürü
Ekrem Çelebi - Getir Berber
Ekrem Çelebi - Aklımı Başımdan Aldın
Ekrem Çelebi - Yalçın Kayamız
Ekrem Çelebi - Ağlamayı Seviyorum


text:
Wlttıq qauipsizdik komiteti Tengrinews.kz saytınıñ resmi saualına bergen jauabında Almatıda arnayı operaciya barısında “Ädil Qıtay” wyımdasqan qılmıstıq tobınıñ basşıları men müşelerin wstağanın mälimdedi.
KOLLAJ NUR.KZ (WQK BASPASÖZ QIZMETİ)
“Arnayı jasaqtardıñ qatısuımen bir mezette Almatınıñ är türli jerinde A.Zaynaudinniñ wyımdasqan qılmıstıq tobınıñ (“Ädil Qıtay” laqap atımen tanılğan) basşısı men müşeleri jäne Almatı qalası İİD Äuezov AİİB-nıñ bwrınğı basşısı policiya polkovnigi Qasabekov wstaldı, wstalğandardıñ sanı – 16“, – delingen WQK resmi jauabında.
Küdiktilerdiñ üyinde jäne jwmıs orındarında tintu şaraları jürgizilgen. Olardan edäuir kölemde atıs qaruı men oq-däriler alınğanı aytıladı.
Eske salayıq, Almatı prokurorı Ğabit Mirazov Almatıda arnayı operaciya kezinde wyımdasqan qılmıstıq toptıñ 17 müşesi wstalğanın habarlağan. Wstalğandardıñ barlığı qamauğa alındı.Derekköz: Tengrinews.kz


text:
Kıtabey Orhuni
Kıtabey Orhuni (Orhun Kitabeleri) ya zi Kıtabey Göktürki (Göktürk Yazıtları) jü kıtabeyo ke ebe alfabey Tırkanê ver Alfabeyo Gokturki ra nusiyayo. Ni kıtabey Yolluğ Tigin semedo Bilge Kağan U Kül Tigin nuşto. Sera 1893 de zonzanao Danimarkayız Vilhelm Thomsen ni kıtabey terucme kerdo u dınyay ilmi izah kerdo.
Kıtabey Kül Tigin[bıvırne | çımey bıvırne]
Berziya cı 3.75 metreyo u serê jü salg/kemer de. Şark ra garb 1.32 metre dergo. No kıtabe (koṅ yılka yiti yigirmike) des u howtê sera bızan de vıraziyao.
Kıtabey Bilge Kağani[bıvırne | çımey bıvırne]
Semedo Kül Tigini vıraziyao. Nuştey cı Çinkiyo u 41 cumley ra vıraziyenoş des u hiri cumley cı Tırkio.
Kıtabey Tonyukuki[bıvırne | çımey bıvırne]
Sera 731 (howtse o hirıs o jü) de vıraziyao. Dey kıtabey Bilge Kağan u Tonyukiki ra deha şark de. Şeşti u jü cumley ra vıraziyeno.


text:
Telegramnı meydanğa ketirgen Pavel Durov, messencerniñ blok etilmesiniñ Rusiye içün menfiy neticeleri aqqında söyledi.
Onıñ aytqanına köre, şu cümleden, 15 million Rusiye sakininiñ ayat keyfiyeti fenalaşacaq, çünki VPNsiz Telegram tosat-tosat irişilmez ola bilecek. Ondan ğayrı, messencerniñ blok etilmesine rağmen, Rusiyede terroristik telüke evelki seviyede qalacaq, çünki ekstremistler başqa messencerlerde ya da VPN vastasınen şifrlengen alâqa kanallarını qullanmağa devam etecekler.
Ondan ğayrı Durov, Telegramnıñ yasaq etilmesi Rusiyeniñ milliy havfsızlığı seviyesini eksiltecek, dep saya. O, bunı, Rusiye sakinlerine ait şahsiy bilgilerden bir qısmınıñ, Rusiyege qarşı bitaraf olğan Telegram meydançığından çıqıp, AQŞ tarafından kontrol etilgen WhatsApp ya da Facebookqa keçecegi ile añlata.
«Biz blok etilüv aqqında qararnı qanunsız sayamız ve Rusiye sakinleriniñ yazışma gizliligine aqqını qorçalamağa devam etecekmiz», – dep qayd etti Durov.
Aprelniñ ortasında Moskvanıñ Taganskiy mahkemesi «Roskomnadzor»nıñ Rusiye ve ilhaq etilgen Qırımnıñ territoriyasında Telegramnıñ blok etilmesine dair davasını qanaatlendirdi. Messencer tarafından qullanılğan web-adresler yasaq etilgen saytlar cedveline kirsetildi. FSBniñ talaplarını yerine ketirmegeni, blok etilmesi içün sebep oldı: Rusiye telükesizlik hadimleri, ihtimallı terroristlerniñ yazışmalarını oqumaq içün Telegramdan şifrleme anahtarlarını almaq istey ediler.
Aprel 16-da qomşu Rusiye ve ilhaq etilgen Qırımda Telegram messencerine irişüvni blok etmege başladılar.


text:
QUATTI EL BOLU - QABİLETTİ EL BOLU DEGEN SÖZ
Elbası Qazaqstan halqına arnağan Joldauında otandıq tauar öndiretin jaña öndiris orındarın aşıp, Qazaqstan önerkäsibin damıtudı, osı arqılı jaña jwmıs ornın qwrudı tapsırğanı belgili.
«Quattı el bolu – bäsekege qabiletti bolu degen söz. «Qazaqstanda jasalğan» ärbir bwyımda tört qasiet – sapalı, ıñğaylı, ädemi jäne arzan boluı kerek» dep atap körsetti Elbası halıqqa arnağan Joldauında.
Sondıqtan qazirgi kezde narıqta qazaqstandıq ülesti köbeytu jolında jer-jerde jüyeli jwmıs jürgizilude. Rasında otandıq önimniñ köbeyuinen wtarımız köp. Birinşi tauar özimizde jasalğan soñ, arzanğa tüsedi. Ekinşiden, jergilikti twrğındar üşin arnayı jwmıs orındarı aşıladı. Üşinşiden, Qazaqstanda jasalğan tauarğa şeteldiñ swranısı men qızığuşılığı oyanadı. Söytip, otandıq önimniñ eksportı artadı. Sondıqtan qazirgi kezeñde Elbası tapsırmasına oray otandıq önimdi damıtu üşin memlekettik bağdarlamalar jwmıs istep jatır. Qazaqstandıq brendti qoldau arqılı elimiz älemge tanıladı.
Elbası ötken jılı industriyalıq-innovaciyalıq öndiristi iske qosuğa arnalğan teleköpirdi aşu barısında «Bizdiñ basqa elderden özindik erekşeligimiz boluı kerek. Mısalı, Franciyanı älem jwrtşılığı jwpar iisti ätirleri men sapalı şarabı arqılı tanidı. Japondıqtar kölik, twrmıstıq tehnikasımen tanımal. Niderlandı qızğaldağımen belgili. Nege bizge de osı jöninde oylanbasqa? Milanda ötken EKSPO körmesinde bizdiñ agrarlar aporttı tanıstırdı. Qazir älem Qazaqstan almanıñ otanı ekenin tüsindi. Aldımen adamğa ideya keledi. Odan keyin barıp material jinaladı. Material jinalğan soñ, iske kirisu qajet. Bizde talanttı jastar öte köp. Biz – wlı dalanıñ wrpağımız. Bizdiñ babalarımız osı Wlı dalada ömir sürdi. Sondıqtan biz Qazaq elin älemge jaña brendpen tanıtuımız qajet» dep atap körsetkeni belgili.
Elbası aytqanday, aldımen adamğa ideya keletini ras. Däuren Ömirbekwlı Omarov ta UKO-S Star konstrukciyalıq metall zauıtın qwrarda bwl salanı wzaq zerttedi. Urandı saqtau jäne onı tasımaldau üşin böşke şığaratın biznes-jospar jasadı. Josparın büge-şigesine deyin talqılap, öndiristi qwrğan jigit aqırı memlekettik satıp alu konkursına qatıstı. Basqa bäsekelesterge qarağanda arzan bağa wsındı. Tüpkilikti zerttelgen biznestiñ jolı osılay aşıldı.
Ras, bwrın uranğa arnap böşke şığaratın arnayı firmalar boldı. Onıñ bireui jabılıp qaldı. Al ekinşi firma Öskemende ornalastı. Sonau şığıstan keletin arnayı böşkelerdi Sozaqqa, oñtüstik öñirge jetkizu qımbatqa tüsti. Osını tereñirek zerttegen Däuren Ömirbekwlı jergilikti jerde urandı saqtaytın jäne tasımaldaytın zauıt saludı qolğa aldı.
Oñayğa soqqan joq, ärine. Bağasın arzandattı. Tenderge qatıstı. Qazir jwmıs alğa jıljıp, öndiris oydağıday örkendep kele jatır.
– Alğaş narıqqa engende bizdi eşkim tanığan da, bilgen de joq. Tauarıñ tanımal bolu üşin eñ aldımen sapalı äri bäsekelesteriñnen arzan boluı tiis. Kadr mäselesi de mañızdı. Sondıqtan biz slesar' men elektrmen dänekerleuşiler jäne basqa da mamandardı özimiz oqıtıp, dayındadıq. Qolınan is keletin adamdardı jwmısqa aldıq. Narıqta tanımal boluı üşin jıl sayın özimiz şığarğan tauardı jii arzandatıp otıramız. Sol arqılı tenderden biraz qarjı wttıq. Qazir alğan qarjınıñ barlığın öndiristi damıtuğa tiimdi paydalanıp jatırmız. 2011 jıldarı böşkeler 22 mıñnan satıldı, al biz narıqqa 2013 jılı endik te, bağanı 15 mıñ teñgege tüsirdik. 2014 jılı tağı da tauardıñ bağasın tüsirdik. Bwğan bäsekelesterimiz şıdamadı. Tiimdi menedjment pen biznesti ozıq äri jetik ädispen basqara bilu biznestiñ jemisti boluına septigin tigizedi, – deydi UKO-S Star konstrukciyalıq metall zauıtınıñ direktorı Däuren Ömirbekwlı Omarov.
Däuren Ömirbekwlı jetekşilik etetin zauıt qazir bir ret qoldanuğa arnalğan böşkelerdi şığaradı, sondıqtan da bolar, jıl sayın tapsırıs köp tüsedi. Tapsırıs beruşiler tarapınan otandıq önimge qoyar eş kinä joq. Öytkeni zauıttıñ önimi sapalı äri arzan. Narıqta bağalanatını da osı ğoy. Qazir zauıtta 45 adam jwmıs isteydi. Bolaşaqta adam sanın köbeytu közdelip otır. Qazir osı salada Däuren Ömirbekwlı basqaratın UKO-S Star zauıtı men Şımkenttegi «KEM 2030» kompaniyası ğana qaldı. Bügingidey qarjı dağdarısı twsında mıqtılar ğana narıqqa tötep berip, jwmısın jalğastıra aladı degen osı.
UKO-S Star zauıtınıñ bolaşaqqa arnalğan josparı ülken. Qazir maydı tasımaldau jäne saqtau üşin sol böşkelerdi şığaratın tağı ekinşi zauıt iske qosıluğa tayau. Käsiporın direktorı öndiristi Täuelsizdiktiñ 25 jıldığına oray iske qosudı josparlap otır. Ekinşi zauıt aşılsa, qosımşa jwmıs ornı payda boladı. UKO-S Star zauıt jwmısşılarınıñ äleumettik-materialdıq jağdayı jaqsı. Negizinen, mwnda jastar jwmıs isteydi. Qoldau ülken. Eger üylense, tağı basqa tosın jağday orın alsa, olarğa arnayı aqşalay-zattay ülken kölemde kömek körsetiledi. Zauıt Sozaq audanında ornalasqandıqtan 100 payız jergilikti jerdiñ azamattarı jwmısqa alınıp otır. Jılına 50 mıñğa deyin uran böşkelerin şığaratın zauıttıñ ekinşi jelisi iske qosılsa, tağı da jañadan jwmıs orındarı aşıladı. Bäri tapsırısqa baylanıstı ekeni de sözsiz. Täuelsizdiktiñ 25 jıldığı qarsañında aşılatın ekinşi jeli jañadan jwmısqa keletin jastar üşin ülken quanış äri jergilikti jerdegi twrğındardıñ materialdıq jağdayın jaqsartuğa ülken septigin tigizedi.
– Qazirgi tañda Elbası tapsırmasına oray «käsip közin aşamın» degen adamğa barlıq jağday jasalınıp otır. 2003 jıldan bastap, subsidiya, «Damu» qorı arqılı beriletin nesielerdi käsipkerler men közi aşıq Qazaqstan azamattarı tiimdi paydalanuda. Elbası aldımızğa qazaqstandıq brendti qalıptastıru jöninde tapsırma qoydı. Sondıqtan biz wlt Köşbasşısınıñ ayqın qoldauın sezinip otırmız, – deydi Däuren Ömirbekwlı.
Rasında da şağın jäne orta käsipkerliktiñ narıqtıq ekonomikada alar ornı erekşe. Prezident bwl salağa ärdayım basımdıq berip otır. Elbası Qazaqstan halqına arnağan «Qazaqstandıq jol – 2050: Bir maqsat, bir müdde, bir bolaşaq» attı Joldauında şağın jäne orta biznestiñ damuın – elimizdiñ ekonomikalıq sayasatınıñ negizgi bağıttarınıñ biri retinde atap körsetti.
Rasında şağın jäne orta käsipkerlikti damıtpay, narıqtıq ekonomikanı qalıptastıru mümkin emes. Öytkeni bwl – narıqtıq qatınastardı alğa jeteleytin jetekşi küş. Osı orayda Elbası «Japoniya, Germaniya, Bel'giya, Italiya siyaqtı elderde şağın jäne orta biznes olardıñ barlıq käsiporındarı sanınıñ 90 payızdan astamın qwraydı, köptegen damığan elderde olar jalpı işki önimniñ 50 payızdan astamın beredi. Sondıqtan da bizdiñ şağın jäne orta käsipkerlikti damıtuda tübirinen jaña ideologiya tüzuimiz qajet» dep atap körsetkeni belgili. Al bizdiñ elimizde şağın jäne orta käsipkerliktiñ jalpı işki önimdegi ülesi qazirgi kezde 20 payızdı ğana qwrap otır. Qazaqstan üşin şağın biznestiñ qalıptasuı joğarı damığan ekonomikağa ötetin köpir ispetti.
– Öndiristi jolğa qoyğan sayın Elbası sayasatınıñ dwrıs ekenine közim anıq jetip kele jatır. Otandıq önim sapalı bolğan sayın bizdiñ halıqaralıq narıqta abıroyımız da arta tüsedi. Qazaqstanda käsipti örkendetuge eşqanday kedergi joq. Prezident barlıq kömegi men qoldauın jasap jatır. Otandıq öndiristi köteruge mümkindigimiz mol. Közin tapqan adamğa jwmıs köp. Qanday da bir närsemen aynalıssañız, alğaşqıda azdağan kedergiler kezdeser. Biraq qatelikten de sabaq alasıñ. Tek bastağan isti tastamay, jalğastıru kerek. Bäri basımızdan ötti. Üyrenuden qaşpau qajet. Käsipke kelgen adamğa eñ birinşi kerek närse – tözimdilik, tabandılıq pen jigerli bolu.Sonda ğana tirlik nätije boladı.Bwl orayda bes instituttıq reforma, «100 naqtı qadam» Wlt josparı men Elbası qoldauın sezine biluimiz qajet. «Qazaqstanda jasalğan» ärbir bwyımda tört qasiet – sapalı, ıñğaylı, ädemi jäne arzan boluı kerek. Sonda ğana isimiz önimdi, zatımız ötimdi boladı» degen Elbası tapsırması ärdayım meniñ janımnan şıqpaydı, – deydi UKO-S Star konstrukciyalıq metall zauıtınıñ direktorı Däuren Omarov.
Bilikti basşı qazir soñğı eki jılğı alğan kiristi qaytadan öndiriske salıp jatır. Alınğan tabıs pen qarjı öndiristi damıtıp, eksporttı wlğaytadı. Kelesi jılğa maqsat – laboratoriya aşu. Laboratoriya aşu üşin tabıs ta köbeyui kerek. Al qazirgi kezdegi mindet – Täuelsizdiktiñ 25 jıldığı qarsañında ekinşi zauıttı öndiriske qosu bolıp otır.
Berik Beysenwlı
derekközi: Aikyn.kz
Tüpnwsqadağı taqırıp: İsimiz önimdi, tauarımız ötimdi bolsın desek...
Abai.kz


text:
Anketalardaki «tasil» sözüniñ yanında «bitirilmegen orta» yazğan olsa da, buña baqmadan, çağınıñ eñ tasilli insanlarından biri edi. Yanvar 3 künü – tarihçı, filolog, arheolog, folklorcı, oca ve yazıcı Osman Aqçoqraqlınıñ doğğan künüdir.
Osman Aqçoqraqlı 1878 senesi Bağçasarayda köylü bir qorantada dünyağa keldi. Babası yüksek seviyede arapça bilgen ve çeber elli hattat edi. Osman Bağçasaray medresesinde ilk tasilni aldı, soñra Türkiyede oqudı.
Bundan soñra Sankt-Peterburgğa barıp, bir qaç yıl evelsi Rusiye imperatorlığınıñ paytahtına kelgen Bağçasaraylı köydeşi neşirci ve hattat İlyas Boraganskiy ile çalıştı. Boraganskiy genç qırımtatar semetdeşlerine Peterburgnıñ oquv yurtlarına kirip oqumağa, iş tapmağa yardım etken edi.
Meşur şarqşınas Agatangel Krımskiy Aqçoqraqlınıñ yaşayışında bu müddetni böyle tasvirlegen edi: «Aqçoqraqlı güzel bir «hattat» edi, musulman yazılarını bilgen biri, İlyas mırza Boraganskiyniñ Peterburgdaki tatar-arap litografiyası genç Osman Aqçoqraqlını işke davet etti. Bunıñ neticesi genç şarqşınaslar içün faydalı olğan «Musulman yazılarınıñ örnekleri» (1900 senesi Sankt-Peterburgda basıldı) oldı. Rusiye paytahtında Osman Aqçoqraqlı rus edebiyatınıñ küçlü tesiri altında qalıp, ilk eserlerini yaza».
Krımskiyniñ yazğanına köre, Aqçoqraqlınıñ birinci edebiyat eseri Bağçasaray civarındaki Çufut Qalede Nenkecan hanım türbesini ziyareti aqqında ikâyesi oldı. İkâye 1899 senesi İlyas Boraganskiyniñ matbaasında neşir etile. Aqçoqraqlı ulu rus şairi Aleksandr Puşkinniñ «Bağçasaray fontanı» ve «Amayıl» eserlerini tercime ete, Boraganskiy şairniñ yüz yıllığı munasebetinen olarnı bastıra. Boraganskiy Aqçoqraqlı tercime etken İvan Krılovnıñ qıssalarını, Nikolay Gogolniñ «Jenitba» («Evlenüv») komediyasını derc etti.
1901-1905 seneleri Aqçoqraqlı askerlik yapa. Soñra vatanına qayta – Zıncırlı medresede ders berip, aman-aman bir yıl İsmail Gasprinskiyniñ «Terciman» gazetasında çalışa. Gasprinskiy Aqçoqraqlığa büyük tesir etken edi...
Belli bir müddet devamında Osman Aqçoqraqlı Qairede buluna – tasilni yükselte. 1908-1910 seneleri Orenburgğa barıp, «Şura» mecmuasında muarrirlik yapa, 1910-1916 seneleri kene de «Tercimanda» çalışa.
1917 senesiniñ inqilâp vaqiaları onıñ ayatına deñişmeler kirsete. Bir çoq qırımtatar ziyalısı kibi Osman Aqçoqraqlı da cemaat faaliyetinen oğraşa, onı Qurultay delegatı olaraq saylaylar. Qayd etmeli ki, onıñ diqqatını daa çoq tedqiq işleri celp ete. Faqat yalıñız vatandaş cenki bitken soñ bütünley ilmiy tedqiqler ile oğraşmağa başladı.
1921 senesi baarde onıñ teşebbüsi ve iştiraki ile «Terciman» basılğan binada İsmail Gasprinskiyniñ ev-müzeyi açıldı. Osman bu adamnı şahsen bilgen ve yıllar devamında onıñ reberligi altında çalışqan edi. Aqçoqraqlı müzey reberi oldı.
1922 senesi onı tezden pedagogika institutına çevirilecek Qırım universitetine çalışmağa davet eteler. Mında Osman türkçe, Şarq tarihı ve şarq kalligrafiyası, qırımtatar halq ağız yaratıcılığı ve etnografiya derslerini bere. 1923 senesi onı Tavriyanıñ tarih, arheologiya ve etnografiya cemiyetine (TTAEC) qabul eteler.
1920-nci yılları – Aqçoqraqlınıñ ilmiy ayatında eñ semereli müddettir. 1924-1925 seneleri «Yeni dünya» gazetasında onıñ qırımtatar tarihı, arheologiyası, etnografiyasına dair yigirmiden ziyade maqalesi basıla.
O, şiiriyetnen oğraşmağa devam ete. 1923 senesi bestekâr Asan Refatov ile beraber Kazanniñ Moskvanıñ IV İvan Groznıy çarına qarşı imayesi tarihından «Çorabatır» adlı muzıkalı dramağa libretto yaza, 1926 senesi – «Bağçasaray fontanı» muzıkalı dramanı.
1925 senesi Osman Aqçoqraqlı Üsein Bodaninskiyniñ reberligi altında meşur Qırım ekspeditsiyasında iştirak ete. Bodaninskiy iş defterinde qayd etkeni kibi, Aqçoqraqlı «tarih ve iqtisadiyat malümatlarını teşkere, halq ağız yaratıcılığını qayd ete, epigrafik yadikârlıqlarnı toplay edi». O, ekspeditsiya devamında tarih-edebiyat yadikârlığı – Canmuhammedniñ Bogdan Hmelnitskiyge yardım etkenini aks ettirgen Tuğaybey seferine dair poemasını açtı. Bunıñnen bağlı maruzası ile Aqçoqraqlı TTAEC toplaşuvında ve 1929 senesi Harkivde olıp keçken II Bütünukrain şarqşınaslar qurultayında çıqışta bulundı. Poemanıñ qısqa mündericesi «Shidnıy svit» («Şarq ışığı») mecmuasında derc etilgen edi.
1926 senesi KrımTSİK yollanması ile Aqçoqraqlı Bakudaki Birinci Bütünbirlik türkşınaslıq qurultayında iştirak etken edi. Qırımtatar alimi itibarlı şarqşınas-türkşınas, akademik Agatangel Yefimoviç Krımskiy ile munasebetleri pek eyi edi, o, onıñ meşur «Studiyi z Krımu» cıyıntığında maqaleni bastırğan edi.
Osman Aqçoqraqlınıñ daa bir müim ilmiy ğalebesi – qırımtatar sülâle işaretleriniñ (tamğalarnıñ) tedqiqidir. O, aman-aman 400 tamğanı toplap, olarnı ilim ceetinden tasvir etti. Aqçoqraqlı arapça ve türkçe yüksek seviyede bilip, Qırımdaki Çufut Qale, Eski Qırım, Otuz epigrafik yadikârlıqlarını ögrendi.
Onıñ Qırımğa dair işleri bugünde-bugün qıymetli bir şeydir. Bular – 1925 senesi Qırımda qırımtatar medeniyetini ögrenüv ilmiy etnografik ekspeditsiyasınıñ malümatlarında derc etilgen «Qırımda tatar tamğaları»; «HIII-HV as. Eski Qırım ve Otuz yazıları»; «Çufut Qale tarihından yañılıqlar»; 1924-1925 seneleri «Yeni dünya» gazetasında qırımtatarca derc etilgen Bağçasaray, Kökköz, Yalta, Aluşta, Qapsihor, Sudaq, Eski Qırım, Kefe yadikârlıqlarınıñ tasvirlenmesi, em de «İleri» qırımtatar mecmuasında 1926-1927 yıllarında basılğan Qırım arheologiyası, halq ağız yaratıcılığı ve etnografiyasına dair maqaleleridir.
Amma Stalinniñ repressiyaları quvetleşmege başlağan edi…
1934 senesi yazda Osman Aqçoqraqlı milletçilikte qabaatlanıp, Qırım pedagogika universitetinden oca vazifesinden boşatıla. Belli bir müddet devamında komsomol mektebinde coğrafiya dersini bere, soñra Bakuğa köçe – mında raat olacağına ümüt etken edi…
1938 senesi aprel başında Osman Aqçoqraqlı yaqalandı. Onı Aqmescitke yolladılar. Qabaatı – İsmail Gasprinskiyniñ pantürkizmini maqtav, akisinqilâp teşviqatı ve casuslıq. Mahkemede o qabaatlı olmağanını ayttı – amma, maalesef, neticesi olmadı.
1938 senesi aprel 17-de SSCB Yuqarı Mahkemesi Yüksek Kollegiyası sessiyası ile Osman Aqçoqraqlı diger qırımtatar ziyalıları ile qurşunğa tizilgen edi.
Gülnara Bekirova, Qırım tarihçısı, Ukrain PEN-klubınıñ azası


text:
Ömiri önegeli Özağa
Wmıtpasam, şilde ayı bolatın. Tüski üzilis. Jwmıs bölmecinde jalğız qaldım. Äriptesterimniñ birazı eñbek demalısında, qalğandarı tüski asqa ketti. Biraz kün bwrın bastağan kitabımdı ayaqtaudıñ qamına kiristim. Ol Özbekäli Jänibekovtiñ «Tağdır tağılımı» kitabı bolatın. Kitaptı oqığan sayın közge jas üyiriledi. Sol sebepti kitaptı jalğız qalıp oqudı wyğarğanmın.
Ätteñ, netken ğwmır. Balğın balalıq şaqtıñ qızığı men qiınşılığı qatar jürgen Özbekäli ağamnıñ tağdırı osınday bolğan eken-au dep te qoyamın. Äke men anadan erte ayırılğan qanday qiın... Özbekäli ağamız sonıñ bärine tötep berip, bilimin şıñdap, ömirlik maqsat qwrıp, soğan özin-özi jeteledi. Kemşilikteri üşin özin-özi qamşıladı. Bwl tağdırdıñ tağılımı.
Äriptesterim tüski üzilisten kelgenşe kitaptı oqıp bitirdim. Äzbekäli ağamnıñ balğın şaqtağı alğa qoyğan armandarınıñ birşaması orındaldı. Ol qazaq halqınıñ ruhani mädenieti men önerin bükil älemge tanıtu edi. Sonıñ jolında ayanbay ter tökti. Elimizdegi köptegen mwrajaylardı öz qolımen jasadı. Özbekäli ağamız mwrajay isiniñ janaşırı, äri bilgiri edi.
Äulie kesenesi negizinde qwrılğan «Äziret Swltan» qorıq-mwrajayınıñ da qwrıluına Özbekäli ağamızdıñ jasağan eñbegi orasan. Keñes ükimetiniñ qılışınan qanı tamıp twrğan şaqta kesenede jerlengen handar men swltandar, biler jäne batırlardıñ qwlpıtastarın mwrajay ekspoziciyasına qoydı. Jerlengen twlğalar turalı äñgimeler ol öz aldına bir bölek dünie bolatın. Özbekäli ağamız öziniñ batıldığınıñ arqasında az uaqıttıñ işinde muzey ekspoziciyasın jasap şıqtı. Bwl ekiniñ biriniñ qolınan kele bermeytin şarua edi. Sonday-aq, ateistik qoğamda eñ aldımen elimizde äulie babamız — Qoja Ahmet YAsauidiñ mwrası men ilimine betbwrıstı bastağan da osı Özbekäli Jänibekov bolatın. Köne «Diuani hikmetterdiñ» nwsqaların mwrajay qorına jinaqtay bastadı jäne saqtalğan qwlpıtastardı oqudı da qolğa alğan bolatın.
HİV ğasırdıñ bastı qwndılığı Qoja Ahmet YAsaui kesenesiniñ opırılıp qwlau qaupi töngen bölikteri – Bas portal men meşit bölmesi mığımdaldı. Qabirhananıñ edenin bastapqı deñgeyinde qalpına keltirip, Qoja Ahmet YAsauidiñ eñkeyip, qwlauğa aynalğan qwlpıtasın tüzetuge mümkindik berdi. Keñ auqımdı jwmıstarınıñ nätijesinde kesene-meşittiñ negizgi segiz zalında, sol siyaqtı HV-HVİ ğasırlarda twrğızılıp, 1975 jılğa deyin jwmıs istegen Şığıs monşasında, HİH ğasır Jwma meşitinde jılına 450-500 mıñğa juıq keluşiler tamaşalaytın mwrajay ekspoziciyası ornalastırıldı.
Qazaqtıñ kemeñger jazuşısı Äbiş Kekilbaev: «Wlttıq memleketimizdiñ qaytadan qalpına keltirilip, Täuelsiz damu jolına tüsuine de Özağanıñ siñirgen eñbegi erekşe" dese, halıq jazuşısı Ş.Mwrtaza "Özbekäli Jänibekov bükil sanalı ömirinde qazaq halqınıñ düniejüzilik civiziliyaciyağa qosqan ülesin däleldeumen ötti"- dep, bağasın berdi. Ğalım, professor Mırzatay Joldasbekov Özbekäli Jänibekov jayında bılay sır şertedi: «Nwrlı jüzdi, ädemi qoñır ündi, jaratılısı bölek Özbekäli el tarihı men mädenietiniñ bilgiri, qasiettiñ twnıp twrğan twnbası, oydıñ tereñi halqımızdıñ keskini menen kelbeti, qayratı menen aybatı edi, arısı edi, dara twlğası edi, eliniñ asılı, barşanıñ jaqını edi, qayıspaytın qara narı, şalıs baspaytın kerjorğası edi, boyın jasırğan twlpar edi. Zamanımızdıñ Bwqar jırauı, Töle bii edi» dep, erekşe bağalğan eken.
Kitaptı ayaqtağan soñ sanamda tereñ oy tudı. Qazaqtıñ Özbekälisindey darındı, kemeñger, batıl twlğanıñ jasağan eñbekterin jas jetkinşekterge nege nasihattamasqa? Mwrajay basşısına körme aşsaq degen wsınısımdı bildirdim. Mekeme basşısı qoldau körsetetindigin jetkizdi. Ökiniştisi, mwrajayda tek Özbekäli ağamızdıñ özi ötkizgen kitap söresi men «Qoñırat» toqıma kilemi bar eken. Eki jädigermen körme ötkize almaytınımız anıq. Otıra qalıp, äriptesterimnen Özbekäli ağamızdıñ üyiniñ telefonın alıp qoñırau şaldım. Qalihan apam telefondı köterdi.
«Apa, amansız ba? Men Türkistannan habarlasıp otırmın. «Äziret Swltan» qorıq- mwrajayınan esimim Berik. Tanıdıñız ba?» Qalihan apa 2008 jılı mwrajaydıñ 30 jıldıq mereytoyınıñ qadirli qonağı bolğan bolatın. Meni birden tanıdı. Amandıq- saulıq swrasıp bolğan soñ, «jayşılıq pa, balam?» dedi. «Sizdiñ mağan ülken kömegiñiz qajet. Mwrajaydan Özbekäli ağamızğa arnap 28 tamız küni tuılğan künine oray körme aşsaq degen josparımız bar» dedim. Qalihan apa mağan Özbekäli ağamız ömirden ozğan kezde köptegen jädigerlerin Almatınıñ Ortalıq mwrajayı men Otırar arheologiyalıq qorıq-mwrajayınıñ qızmetkerlerine bergendigin jetkizdi. Biraq özinde saqtağan birşama zattarınıñ bar ekendigin ayttı. Söz barısında Qalihan apa meniñ jasımdı swradı.
Men «jiırma jetidemin» dedim.
«Osı uaqıtqa deyin Özekeñniñ jädigerlerin alğan mwrajaydıñ biri de ekspoziciya, ne bolmasa körme de jasamadı» dep renişisin bildirdi. «Apa, köresiz, jasaymız, ol qoldan keletin şarua» dedim. Şını kerek, biraz senimsizdik bildirip, söz soñında Qalihan apa kelisimin berip, Almatıdan birşama Özbekäli ağamızdıñ közi tirisinde twtınğan zattarın berdi. Ağamızdıñ kitaptarın aqtarıp fotosuretterin körmege qoyuğa şığarudı wyğardıq. Qızu jwmıstar jürgizildi. 2009 jılı 28 tamız küni Qoja Ahmet YAsaui kesenesinde «Özbekäli Jänibekov — memleket jäne qoğam qayratkeri» taqırıbında körme aşıldı. Bwl öz aldına bastı jañalıq boldı. Oğan deyin Qoja Ahmet YAsaui kesenesinde jeke twlğağa arnalğan körme aşılmağan eken. Körmeniñ aşıluına Özbekäli ağamızdıñ zayıbı Qalihan Jänibekova, ağayın tuıstarı men közin körgen azamattar şaqırıldı. Sonda minberge şıqqan Qalihan apa mwrajay wjımına şeksiz alğasın bildirip, batasın berdi. Men özimdi sonda baqıttı sezindim. Oyıma alğan isimniñ oñdı bolğandığına qattı quandım. Adam balasına bwdan artıq marapat bar ma? Sonday-aq, 2010 jılı Qalihan apamız Türkistanğa arnayı at basın bwrıp, Özbekäli ağamızdıñ «Adırna» fol'klorlı ansambl' ökilderine özi tikken köylekterin tabıs etti. Arağa bir jıl salıp Almatıdağı üyine barıp, Özbekäli ağamızdıñ jeke kitaphanasınan 30-ğa juıq kitaptarı men şapanın alıp mwrajayğa qorına ötkizildi. Qazirgi tañda mwrajayda Özbekäli ağamızğa qatıstı qwndı dünieler kün sanap köbeyip keledi.
Qoğam qayratkeriniñ tuğanına 85 jıl toluına oray, Qoja Ahmet YAsaui kesenesiniñ Qwjıra bölmesinde twraqtı ekspoziciya qwrılıp, keluşilerge äli qızmet körsetude.
Dana halqımız «Öli riza bolmay, tiri bayımaydı» deydi. Sondıqtan Özbekäli Jänibekovtıñ halqı üşin jasağan eñbekterin nasihattau siz ben bizge ortaq abıroylı is.
Berik BAYBOLOV, Türkistan qalası
Abai.kz


text:
Şilde 11, 2017 | avtor shalqar
Bügin Almatı qalası «XQKO» departamentinde sıbaýlas jemqorlıqtı boldırmaw jäne aldın alw maqsatında jïın ötti. Qazaqstan Respwblïkasınıñ Memlekettik qızmet isteri
Şilde 11, 2017 | avtor shalqar
Qıtaý Şıñjañ Täñir tawı saýtınıñ tilşisi Ma Şawbïn, erikti tilşisi Lw Ïıñlï jazğan «Qızın 8 jıldan beri arqalap oqıtıp kele
Şilde 11, 2017 | avtor shalqar
Xalıqaralıq ıntımaqtastıqtıñ Japon Agenttiginiñ qoldawımen Qazaqstandağı BUU Damw bağdarlaması Qazaqstan Respwblïkası Qarjı mïnïstrliginiñ «Qarjı akademïyası» AQ- men birlesip,
Şilde 11, 2017 | avtor shalqar
12-13 şildede Astana qalasında «Jasıl köpir» seriktestik bağdarlaması» Xalıqaralıq Forwmı ötedi, – dep xabarlaýdı Qazaqstan Respwblïkası Énergetïka Mïnïstrliginiñ baspasöz qızmeti.
Şilde 9, 2017 | avtor shalqar
8-12 şilde, 2017. Astana. Qazaqstan Respwblïkası Mädenïet jäne sport mïnïstrligi Qazaqstan xalqı Assambleyasınıñ jäne Qazaqstan teatrları assosacïyasınıñ qoldawımen «ÉKSPO


text:
Kwbada apatqa uşırağan Boeing 737 uşağınıñ «qara jäşigi» tabıldı MÄSKEW. QazAqparat - Kwbada apatqa uşırağan Boeing 737 uşağınıñ borttağı jağdaydı taspağa tüsiretin qurılğılarınıñ biri tabıldı. Bul twralı senbi küni Kwba televïzïyasınıñ efïrinde osı eldiñ Kölik mïnïstri Adel Ïskerdo mälim etti, dep xabarlaydı TASS.
Gwrbangwlı Berdimuxamedov birqatar şenewnikterge sögis jarïyaladı ASTANA. QazAqparat - Türikmenstan qorğanıs mïnïstrliginiñ Azamattıq qorğanıs jäne qutqarw jumıstarı bas basqarmasınıñ basşısı qızmetinen bosatıldı. Odan bölek, prezïdent Gwrbangwlı Berdimuxamedovtıñ ökimine säykes jetekşi korpwstıñ birneşe müşelerine qatañ sögis jarïyalandı, dep xabarlandı Türikmenstan Ükimetiniñ saytında.
Awğanstandağı stadïonda qatarınan üş jarılıs boldı ASTANA. QazAqparat - Awğanstannıñ şığısında ornalasqan Nangarxar provïncïyasınıñ Djalalabad qalasındağı stadïonda qatarınan üş ret jarılıs bolıp, kem degende segiz adamnıñ ömirin qïdı. Bul jaylı aqparattı jergilikti resmï tulğalar rastadı dep xabarlaydı QazAqparat.
Armenïyada 90 adam wlanıp, awrwxanağa jetkizildi EREVAN. QazAqparat - 17 mamır küni 18:30-da Armenïyanıñ Armavïr oblısı Arevadaşt awılınıñ awmağında jüzim ösirwmen aynalısatın «Armyan Jeri» kompanïyasınıñ 90 qızmetkeri tamaqtan wlanıp qalğan. Bul twralı Armenpress Armenïyanıñ tötenşe jağdaylar mïnïstrliginiñ baspasöz qızmetine silteme jasap xabarlaydı.
Oñtüstik jäne Soltüstik Koreya osı aptada joğarı deñgeyde kelissözder jürgizedi SEWL. QazAqparat - Osı aptada Oñtüstik jäne Soltüstik Koreya arasında ötetin joğarı deñgeyli kelissözderde eki el basşılarınıñ 27 säwirdegi tarïxï sammïtinde qol jetkizgen kelisimderin iske asırw talqılanadı, dep xabarlaydı Renxap agenttigi Oñtüstik Koreya Birigw mïnïstrligine silteme jasap.
Eurovision-2018 bayqawında Ïzraïl änşisi jeñimpaz atandı LÏSSABON. QazAqparat - Toy («Oyınşıq») änin şırqağan Ïzraïl ökili Netta (Netta Barzïlay) 63-şi xalıqaralıq Eurovision än bayqawınıñ jeñimpazı atandı. Bayqaw nätïjesi senbiden jeksenbige qarağan tüni Lïssabondağı Altice arenasında belgili boldı, dep xabarlaydı TASS agenttigi
Soltüstik Koreyadağı yadrolıq polïgonıñ jabılw räsimine jwrnalïster qatısadı SEWL. QazAqparat - Soltüstik Koreya senbide eldiñ soltüstigindegi yadrolıq polïgonnın jabwğa qatıstı «texnïkalıq is-şaralar» qabıldaytının jarïya etti. Polïgondı jabw twralı kelisimge säwirdegi Oñtüstik jäne Soltüstik Koreyanıñ tarïxï sammïtinde qol jetkizilgen bolatın, dep xabarlaydı Rënxap agenttigi.
arı qaray
Murağat
Joğarı qaray


text:
Ukraina gimnası
Ukraina Gimnası — "Shche ne vmerla Ukraina" (Ukraince: Щe He BMepлa ykpaïHa, yaki gagauzça "Taa ölmedi Ukraina") kabledildi muzıkası 15 yanvar 1992-ci yılda ikinci kerä istoriyada.
Ukraina Milli Gimnasının muzıkasını 1863-cü yılda Mıhailo Verbıtski, laflarını 1862-ci yılda da Pavlo Chubınski yazdılar. Gimnanın lafları kabledildi 6 mart 2003-cü yılda.
Gimnanın birinci cümnäsinin lafları farklıy originaldan angısını yazdı 1862-cı yılda Ukrainanın baş kasabası Kievdä oturan anılmış etnografist Pavlo Chubınski. Öbür yılda Günbatısı Ukrainadan urum-katolik kompozitor Mıhailo Verbıtski, düzdü muzıka o laflar için. Seftä gimna seslendi 1864-cü yılda Lvov Ukraina Teatrusu horu tarafından.
1917-ci yılda "Taa ölmedi Ukraina" seçildi Ukraina Halk Respublikasının gimnası angısı pek aaz yaşadı. Ama 1920-ci yılda Ukraina geçti Sovet kuvedinin altına da bu gimna yasaklandı eni rejim tarafınnan.
"Taa ölmedi Ukraina" de-fakto Ukraina Milli Gimnası oldu 5 dekabri 1991-ci yıldan o gün ani Ukrainanın ilk prezidenti Leonid Kravçuk emin etti.
Ukraina Gimnasını çevirdi gagauz diline Kiev Devlet Universiteti üüredicisi, Ukraina Gagauz Birlii başı, poetessa Tudora Arnaut.
- UKRAİNA MİLLİ GİMNASI
Щe He BMepлa ykpaïHи Hi cлaBa, Hi Boля.
Щe HaM, бpaTTя ykpaïHцi, ycMixHeTbcя дoля.
ЗrиHyTb Haшi BopoжeHbkи, яk poca Ha coHцi,
ЗaпaHyєM i Mи, бpaTTя, y cBoïй cTopoHцi.
Дyшy й Tiлo Mи пoлoжиM зa Haшy cBoбoдy,
I пokaжeM, щo Mи, бpaTTя, koзaцbkoro poдy.
Taa ölmedi Ukrainada şan hem serbestlik.
Taa bizä kardaşlarım gülecek kısmet.
Yok olcek duşmannarımız nasın çii güneştä,
Biz da saabi olacez bizim memlekettä.
Canımızı hem güüdemizi serbestlää verecez
Hem kozak soyundan geldiimizi gösterecez


text:
HSN: Jurnalistler «MEDIA etc. 2.0» milliy mukâfatınen taqdirlendi
2018 senesi fevralniñ 5-de Kiyevde İvan Franko adına teatrde "MEDİA etc. 2.0" Milliy premiyasınıñ taqdirlenüv tedbiri ötkerilgen. Ukraina haber siyaseti Nazirligi bu sene mukâfatlandıruvnıñ ortağı olğan. Mukâfat "İnstıtut podatkovıh reform" ve "Gromadske radio" cemaat teşkilâtlarınen meydanğa ketirilgen.
Kiriş sözünde Ukraina haber siyaseti Naziriniñ muavini Dmıtro Zolotuhin qayd etti: "İnformatsion zamanda jurnalist zenaatı pek müimdir. Çünki bu zenaat cemiyet ögünde bir de-bir vazife qoya, Ukrainada ilâatlar keçirilüvnıñ keyfiyetli açıqlanması mıtlaqa kerektir. Em ahlâqiy, em professional, em de mesülietniñ añlamınen berilgen malümat duşman feyklerini ve dezinformatsiyasını yeñebilecek silâdır".
Qayd etemiz, ğalipler böyle nominatsiyalarda belgilendi: "Eñ yahşı neşir içün milliy jurnalistik mukâfatı"; "Eñ yahşı radioreportaj içün jurnalistler mukâfatı"; "Eñ yahşı neşir etüv içün regional KHV-nıñ jurnalistik mukâfatı"; "Eñ yahşı videolevha ve radioreportaj içün regional KHV-nıñ jurnalistik mukâfatı" ve ilâhre.
Ğalipler aqqında tafsilâtlıca malümatnı goo.gl/rkZCEH bağlantısı boyunca oquñız.
Malümat olaraq. "MEDIA etc." - bu, iqtisadiy mevzularda çalışqan ve Ukraina ikhtisadiyatında islâatlar keçirilmesini, bergi sistemasında deñişmelerni, yerli kirişim destegini ve inkişafını açıqlağan media hadimleri içün Milliy mukâfattır.
Cedvel


text:
Qırım jurnalisti Anna Şaydurovanıñ Rusiye Federal havfsızlıq hızmetiniñ idaresinde sorğusını aprel 7-den başqa künge keçirdiler.
Bunı Qırım.Aqiqatqa Şaydurovanıñ özü bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, sorğunı aprel 8 künü sabasına keçirdiler.
«Sorğumnı saba saat 9-ğa avuştırdılar. Sebebini añlatmadılar, tek körüşüvni başqa künge keçirmege rica ettiler», – ded jurnalist.
Aqmescitte aprel 7-de saba Qırım jurnalisti Anna Şaydurovanı telefon vastasınen Federal havfsızlıq hızmetiniñ idaresine (FSB) çağırdılar. Şaydurovanıñ aytqanına köre, sorğu sebebi onıñ eski işi ile bağlı ola bile. Çünki o da Tsentr jurnalistskih rassledovaniy agentliginiñ hadimi edi.
Malüm olğanı kibi, 2015 senesi mart 13-te Qırım jurnalistleri Anna Andriyevskaya ve Natalya Kokorinanıñ ana-babaları yaşağan evlerde FSB tintüv keçirdi. Bunıñ sebebi Tsentr jurnalistskih rassledovaniy neşirinde çıqqan maqale boyunca cinaiy iş oldı.
Böylece, Qırımda yaşamağan Anna Andriyevskayağa qarşı FSB Rusiye Ceza kodeksiniñ 280.1-inci maddesi boyunca «Krım» batalyonınıñ göñüllileri aqqında maqalesi içün cinaiy iş açtı.
Natalya Kokorinanıñ ana-babasınıñ evinde tintüv keçirilgen soñ jurnalistni FSB idaresine alıp kettiler. Onı iş boyunca şaat olaraq altı saat sorğuğa çektiler. Soñra ise bilgiyasayarını alıp, azat ettiler.


text:
Ukrainada «Rossotrudniçestvo» Rusiye agentliginiñ temsilcilikleri, oña bağlı olğan teşkilâtlara ve Rusiye devlet qurulışları qapatılmalı. Bunı sentâbrniñ 27-de Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, Ukraina halq deputatı Refat Çubarov «Ukrinform» matbuat konferentsiyasında ayttı.
«Bazı meselelerde qararsız olğanımız Rusiyeniñ vatandaşlarımızğa qarşı yapqanlarınıñ sebebi ola... Kelecek afta zenaatdaşlarımdan soraycam: mında, Ukrainada, «Rossotrudniçestvo» ve oña bağlı teşkilâtlar ne yapa?», – dedi Çubarov.
O, bu sualni Ukraina Tışqı işler nazirligine berdi. Çubarovnıñ aytqanına köre, Qırımda qırımtatarlarnı «birer-birer degil, endi gruppalarnen yoq eteler».
«Yañı teşebbüslerni ilân etip, ükümetten (Ukraina – QA) yardım isteycekmiz, anda alıp olamasaq, siyasetçilerden soraycaqmız. Ukrainadaki «Rossotrudniçestvo» qapatılmalı, Rusiye devlet qurulışları Ukrainada çalışmamalı», – dep qayd etti Çubarov.
Kreml nezaretindeki Aqmescit rayon mahkemesi sentâbrniñ 27-si, çarşenbe künü, qırımtatar milliy areketiniñ liderlerinden biri olğan İlmi Umerovqa nisbeten öz qararını çıqardı. Umerov eki yıllıq yaşav tarzındaki koloniyada qalmasına üküm etildi. Bunıñnen beraber, Umerovğa eki yıl devamında açıq faaliyet ile oğraşması ve kütleviy haber vastalarında çıqışta bulunması yasaqlandı.
Çubarovnıñ fikirince, Rusiye qırımtatar milliy liderlerinden biri İlmi Umerovnı eki yıllıq yaşav tarzındaki koloniyada qalmasına üküm etip, oña «ölüm cezasını berdi».
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırım memurları, kütle yaratmaq maqsadınen, Qırımnıñ Rusiyege tabi ukümeti tarafından Bağçasarayda teşkil etilgen Hıdırlez bayramına adamlarnı kelmege mecbur ete ediler. Bunı Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde Qırım tarihçısı Gülnara Abdullayeva ikâye etti.
Abdullayeva: «Mıqyasnı köstermek, kelgen insanlarnıñ sayısını qabartmaq içün adamlarnı aselet ketire ediler. Aliy oquv yurtlarından em studentlerni, em ocalarnı aydap toplay ediler. İşten çıqarmalarına barğance, er şey cedvel boyunca… İnsanlar mecbur, olar işni coymaqtan qorqa. Olarnıñ arasında, qayd etilmege, amma soñundan bir yol tapıp andan ketmege mecbur olğan tanışlarım da bar edi», – dedi.
Onıñ aytqanına köre Hıdırlez qırımtatarlarnıñ bayramı olsa da, bu yıl onda qırımtatarlar aman-aman yoq edi.
Tarihçı: «Bu, Orta Asiya ve Şimaliy Kavkaznıñ vekilleri edi», – dedi.
Bu yıl Qırımnıñ Rusiyege tabi ukümeti Bağçasarayda, 2016 senesinde Rusiye polisi uniformasını kiygen belli olmağan şahıslar tarafından yaqalanıp alıp ketilgen qırımtatar faaliyetçisi Ervin İbragimov alıp qaçılğan yerde Hıdırlez bayramını teşkil etti.
Devlet Dumasınıñ deputatı Ruslan Balbek bütün tedbir bitken soñ, bayram şeñliklerinde 55 biñ kişi iştirak etti, dep ilân etti. Deputat, esaplarını nege esaslandırğanını, añlatmadı.
Hıdırlez – türkiy halqlarınıñ eñ büyük bayramlarından biri. XIX asırda onıñ şeñlikleri üç kün devam ete edi.
2016 senesiniñ mayısında Bağçasarayda belli olmağan şahıslar Dünya Qırımtatar Kongressi icra komitetiniñ azası Ervin İbragimovnı alıp qaçtılar. Videoközetüv kamerası, Rusiye yol inspektorları uniformasını kiygen eki kişiniñ, İbragimovnıñ maşinasını toqtatıp, özüni öz mikroavtobuslarına zornen kirsetkenlerini qayd etti.
Qırım insan aqlarını qorçalav gruppası, bu alıp qaçuvnıñ Rusiye ukümeti ya da onıñ kontroli altında olğan paramilitar gruppalar tarafından kerçekleştirilgenini tahmin ete.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Rusiyege tabi Qırım ukümeti, yarımadanıñ sakinleri tarafından kütleviy surette Ukraina biometrik pasportlarınıñ alınmasına çorlana. Memurlar Rusiye vatanperverligini köstermege çağıra, 2014 senesi «referendumını» hatırlata ve Ukraina vesiqalarınıñ saiplerini mahsus bir cedvelde qayd etecekleri ile qorquzalar.
Qırım parlamentiniñ spikeri Vladimir Konstantinov Qırım sakinlerini, siyasiy tercihlerini saylamağa ve Ukraina vesiqalarını alıp, «aynecilik» etmemege davet etti: «Saylamaq kerek edi – ve biz 2014 senesinde sayladıq. Bu alda o pasportlarnı almaq içün anda barmağa ne bar? Onda kimniñ nasıl ihtiyacı bar? Ayatta kim olğanıñıznı: aqıllısızmı ya da dülbersizmi – saylañız. Yoqsa anda-mında çapqalamaq – mında Rusiyeden bütün imtiyazlarnı almaq, anda ise er ihtimalğa qarşı daa bir şeyge saip olmaq – işte bu aynecilikni toqtatmaq kerek».
Konstantinovnıñ fikrine köre, Qırım sakinleri Ukrainanıñ qıtadaki qısmına barmaqtan – havfsızlıq sebebinden emiş deye – vazgeçmek kerekler. Memur: «Biz cumhuriyet sakinlerine ihtiyac olmadan Ukrainağa barmamaqnı tevsiye etemiz. Anda akimiyet aydutlar taqımınıñ qolunda. Olar qanun alanından tış çalışa. Sizni er angi manaçıq ile yaqalamaq mümkünler. Bizde yaqalav, tevqif, para talap etüv ve açıq bir talav adiseleriniñ onlarnen misalleri bar – anda ne isteseñiz o olmaq mümkün», – dep qandıra. Konstantinovnıñ sözlerinden şöyle bir hulâsa çıqarmaq mümkün: Qırım sakinleri Ukraina pasportını almaq içün, aydutlar ve para talap etkenlerniñ «çeteleri» ile qarşılaşıp, özlerini telükege oğratmağa azırlar.
Qırım sakinlerini, Ukraina pasportınıñ alğanlarını migratsion hizmetke bildirmege mecbur etmek kerek, dep saya Kozenko
Devlet Dumasınıñ ilhaq etilgen Qırımdan deputatı Andrey Kozenko Konstantinovğa qol tuttı. O, Qırım sakinleri tarafından sançqı şekilli vesiqalar alınmasınıñ pek çoq faktlarını bilgenini ve bu areketlerini qabul etilmez sayğanını bildirdi. «Bizim bazı Qırım sakinlerine Ukrainağa barmağa ve anda biometrik pasportlar almağa şey yoq. Bu asla qabul etilmez, çünki olar, böyle pasportlarnı alıp, avtomatik şekilde Ukraina Telükesizlik hizmetiniñ cedvellerinde qayd etileler», – dedi deputat. Qırım sakinleri, Ukraina biometrik pasportını alğanları aqqında Rusiye migratsion hizmetine bildirmek kerekler, dep saya Kozenko. «Rusiyede ekili vatandaşlıqnıñ bildirilmesi aqqında mecburiy norma bar, böyle bir norma da olmaq kerek».
Memurlarnıñ çorlanmasına, formal olaraq, Rusiyedeki «Ğalebe volontörları» areketiniñ Qırım şubesinde rehberlik yapqan Yelena Odnovolğa qarşı cinaiy iş sebep oldı. Ukraina vatandaşı olğan hanımnı Herson vilâyeti ile memuriy sıñırda yaqaladılar. İhtimal ile, hanım Qırımdan Ukrainanıñ qıtadaki qısmına, Ukraina biometrik pasportını almaq içün keldi. Asılında ise meseleniñ tamırı daa terendir. Qırım ukümetiniñ hayallarına köre, yarımadanıñ sakinleri Ukrainanıñ qıtadaki qısmına yalıñız Rusiye ukümetiniñ idaresi altında yaşayışları alâ olğanını ikâye etmek içün barmaq kerek ediler.
Vladimir Konstantinov ve Andrey Kozenkonıñ yapqan işlerini bir söznen añlatmaq mümkün – şaşqınlıq. İlhaq esnasında Rusiyedeki kuratorlar olarğa, «Rusiyege ait» Qırımnıñ qanuniyleştirilmesi manasına kelgen, Ukrainanıñ mustaqil devlet olaraq tezden yoq etilecegini ya da Kyivde marionet rejiminiñ qurulacağını vade ettiler. Bölgeniñ elitasına Rusiyeniñ akimiyet vertikalinde hususiy bir status vade etildi. Garantiyalar eñ yüksek seviyede berildi. Qırımnı zapt etüv boyunca bütün operatsiyağa komandanlıq yapqan admiral Oleg Belaventsev, Vladimir Konstantinov ve şimdiki Rusiyege tabi cumhuriyet başlığı Sergey Aksönovğa, Kreml «Ukraina meselesini» çeze bilecek, dep şahsen vade etti. Qırım deputatlarından biri, 2014 senesi mart 27-de Rusiye mahsus maqsatlı quvetleri Qırım parlamenti binasını zapt etkende, Oleg Belaventsev, Konstantinovnıñ kabinetinde bulunıp, andan bütün «parad»ğa komandanlıq yaptı, dep hatırlay edi.
Neticede Ukraina devlet olaraq saqlana bildi; Qırım «federal okrugı» lâğu etilip, bölge emiyetsiz bir kenar topraq statusınace endirildi; Belaventsev Şimaliy Kavkazğa avuştı; yerli «ğalipler taqımı» hususiy statusından marum etildi. Bularnıñ yanında bir de Qırım sakinleriniñ Ukraina pasportlarını almaq içün qatnamaları – ciddiy bir asabiyleştirici faktor. Ve buña daa adiy bir pahıllıq qoşula – çünki ilhaqnıñ faal iştirakçileri öz-özüni yarımadada «qapadılar». «Referendum»dan soñ ilk eki yıl devamında Qırım sakinlerini sıñırda hizmet etken nasıldır Ukraina mahsus hizmetleri ve «natsistler taqımları» ile qorquzmağa daa tırışa ediler. Şimdi böyle propagandanıñ faydalı areket koeffitsiyenti amelde sıfır derecesindedir.
«Aynecilik etmek» ve «er ihtimalğa qarşı bir şeyge saip olmaq» istekleri aqqında – ayrı bir laf. Qırım sakinlerini bir kereden eki oturğıçta oturmaq tırışqanlarında qabaatlağan cenap Konstantinovnıñ Ukraina banklarına milliard hrivnadan ziyade borcu bar. Rusiyege sevgi degil de, tamam maliye muşkülâtları memurnıñ Kremlniñ macerasında iştirak etmesi içün esas sebeplerden biri olğanı, belli. Bu, Qırımda «yeşil adamçıqlar» peyda olğanından daa evel mal-mülkü Ukraina mahkemesi tarafından tevqif etilgen Sergey Aksönovğa da aittir.
Qırım sakinlerini SBUnıñ «bilgiler bazası»na kirsetile bilecekleri ile qorquzalar. Amma olar içün FSB cedvellerinde qayd etilmekniñ ihtimalı daa büyüktir
Konstantinov ve Kozenkonıñ açuv tolu beyanatları – yalıñız bir başlanğıçtır. Ukümet endi Qırım sakinleriniñ «pasport turizmi» ile küreşüv boyunca planlarnı muzakere ete. Bunı Qırımnıñ Rusiyege tabi ombudsmeni Lüdmila Lubinanıñ sözlerinden añlamaq mümkün. Bu aynıñ başında o, sözde aqlarını qorçalamaq içün, Qırım sakinleriniñ Ukrainanıñ qıtadaki qısmına barıp kelmelerini sıñırlamaqnı teklif etti. Lubina: «Şimdi (Rusiye – QA) migratsion hizmeti uyğunlıq, adalet ve qanuniylik printsiplerine köre iş tuta. Bütün ömür Qırımda yaşap, Ukrainanıñ tayin etilgen örnekteki keçerli vesiqası olmağan vatandaşlarnı Ukrainağa, olarnı o yerge anda-mında aydap, eñ soñu boş qolnen qaytsınlar dep, yollamağa mümkün olmağanınıñ añlayışı keldi. Çünki anda, sıñırnıñ o bir tarafında, Qırım sakinleri ve olarnıñ ihtiyaclarına munasebet kün-künden beter ola», – dedi. Mında aqlar qorçalavınıñ qoqusı bile yoq – Lubnina hanımefendi insanlarnı yarımadada qapamaqnı, olarğa Ukraina vesiqalarını almaq imkânını bermemekni teklif etti.
Rusiye ukümeti, Qırım sakinleriniñ Ukraina biometrik pasportlarını almaq içün barıp kelmelerini sıñırlamaq içün şekliy ve ğayrı-şekliy usullar qıdıra. Qırım memurları ve deputatları eñ yaqın vaqıtta migratsion qanunlarğa deñişmeler kirsetilmesini teklif ete bilecekleriniñ ihtimalı bar. Rusiyeliler içün çıqış vizalarınıñ tatbiq etilmesini muzakere etüv pretsedenti edni olğan edi. Qırım sakinlerini çıqış içün, yolculığınıñ sebebini açıq surette köstermek şartı ile «ruhset» almağa mecbur etmek mümkünler. Ukraina pasportlarınıñ saiplerini SBUnıñ «bilgiler bazası»na kirsetile bilecekleri ile qorquzalar. Amma aqiqatta olar içün FSB cedvellerinde qayd etilmekniñ ihtimalı daa büyüktir.
Sergey Stelmah, Qırım siyasiy közeticisi (telükesizlik maqsadı ile muellifniñ adı ve soyadı deñiştirildi)
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikirler muelliflerniñ öz fikirlerini ifade eteler ve muarririyetniñ noqtai-nazarını er vaqıt aks etmezler


text:
Yoq etüv esnasında bulunğan Bütünukrain informatsion medeniyet merkezini «Milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca Devlet komitetine» berecek olalar, bundan soñ onıñ yerine yañı müessise meydanğa ketirilecek.
Bunı Qırım «ükümetiniñ» matbuat hızmeti bildire.
«Devlet komitetiniñ» yolbaşçısı Zaur Smirnov malümatına köre, «Yañı dünya» gazetası, «Yıldız» mecmuası ve «Krımuçpedgiz» neşriyatını «Milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca Devlet komitetine» avuştırdılar.
Yuqarıdaki media müessiseler şimdi yoq etüv esnasında bulunğan Qırımnıñ malümat boyunca Cumhuriyet komitetine boysuna ediler, dep ayttı memur.
Zaur Smirnovnıñ aytqanına köre, yañı leyha Qırım bücetinden qoşma masraflar olmasını talap etmey.


text:
Batıs Qazaqstan oblısında «Qazaqstannıñ Twrğın üy qwrılıs jinaq bankiniñ» 96 salımşısı päter kiltine ie boldı. «Nwrlı jer» bağdarlamasınıñ ayasında bwl azamattarğa arnap «Köktem» ıqşam audanında 9 qabattı üy salınıp, paydalanuğa berilgen. Bwl turalı TÜQJB baspasöz qızmeti habarladı.
Jaña päterlerdi bank salımşıları jergilikti atqaruşı organdar jelisi boyınşa satıp aldı. Taza ärleudegi 1 şarşı metrdiñ bağası 129 000 teñgeni qwradı.
Batıs Qazaqstan oblısınıñ äkimi Altay Kölginov pen «Qazaqstannıñ Twrğın
üy qwrılıs jinaq banki» AQ oblıstıq filialınıñ direktorı Aygül Naurızälieva baspanalı bolğan azamattardı qwttıqtadı.
Bank mälimeti boyınşa «Nwrlı jer» bağdarlamasınıñ ayasında üy alu üşin bank salımşıları şotqa päter qwnınıñ 30%-na teñ eñ tömengi alğaşqı jarnanı jinau kerekü Osıdan soñ bank jıldıq mölşerlemesi 5% bolatın zaem beredi. Bwl bağdarlama boyınşa baspananı soñğı bes jıl işinde ieliginde jıljımaytın mülik bolmağan jäne eñ joğarğı ball sanına qol jetkizgen azamattar aladı.


text:
Arbiy tahqiqat bölüginiñ rehberi, İsmail Ramazanovnıñ 2018 senesiniñ yanvarinde yaqalanuvı esnasında Rusiye FSBsi hadimleri tarafından köteklenmesi adisesi boyunca cinaiy işniñ açılmasını red etken tahqiqatçınıñ qararını lâgu etti. Bu aqta, Ramazanovnıñ advokatı Aleksey Ladin tarafından berilgen şikâyetke Qırım garnizonı arbiy mahkemesinden alınğan cevaptan belli oldı.
Cinaiy işniñ açılmasını red etüv, şikâyetniñ mahkemege berilmesi ile aynı künde oldı. Şimdi FSB hadimleri tarafından Ramazanovnıñ köteklenmesi adisesi boyunca qoşma teşkerüv keçirilmek kerek. Onıñ neticesine köre, cinaiy işniñ açılmasına dair qarar alınacaq.
Daa evel, sıñırlav tedbiri saylanğanda Ramazanov, FSB hadimleri tarafından köteklengenini bildirdi. Oturışuv keçken Aqmescit rayon makemesiniñ akemi, Ramazanovnı imaye etken advokatnıñ acele yardımnı çağırmaq ricasını red etti.
Bundan daa evel Kremlniñ kontroli altında olğan Aqmescit rayon mahkemesi ekstremistik ifadeler etkeninden şübheli tanılğan İsmail Ramazanovnıñ tevqif muddetini mayıs 18-ge qadar uzattı.
Yanvar 23-te Novıy Mirde Rusiye telükesizlik hadimleri, qırımtatar İsmail Ramazanovğa ekstremizmniñ propagandasında qabaatlavnı bildirip, evini tinttiler. Daa soñra mahkeme yaqalanğannı tevqif etti.
Daa soñra Rusiyeniñ Qırım boyunca Tahqiqat komitetinde tahqiqatçılar tarafından, internet-radio vastasınen ekstremistik materiallarnı tarqatqanında qabaatlanğan Aqmescit rayonı sakinine qarşı cinaiy iş açılğanını bildirdiler.
İlhaqtan soñ Qırımda faktik Rusiye ukümeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli tanılğan Qırım musulmanlarda ötkerilgen kütleviy tintilüvlerni qullana.


text:
Rusiye Federatsiyasınıñ prezidenti Vladimir Putin Rusiye NATO kelmemesi içün Qırımnı işğal etkenini daa bir kere bildirdi.
Bunı o, Rusiye Federatsiyasınıñ elçileri ve daimiy vekilleri toplaşuvında bildirdi, dep haber ete UNİAN.
Putinniñ aytqanına köre, NATO orduları kelse edi, «Pötr zamanlarından berli Rusiye tarafından qazanılğan er şey silinecek edi».
2014 senesi martnıñ 16-da Qırım ve Aqyar şeerinde yarımada statusı aqqında sahte referendum keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qabul etti. Ukraina, Avropa Birligi, AQŞ bu rey berüvni tanımayıp, Qırım Rusiye tarafından işğal etilgenini bildireler.


text:
Türkiyeniñ cenübiy-şimalinde, Diyarbakır şeeri civarında, cumaertesi künü aqşam maşina patlağanı sebebinden eki arbiy hızmetçi elâk oldı, dörtü yaralandı. Bildirilgeni kibi, maşina arbiy kolonna ketken yolnıñ qısmında patladı. Diyarbakır rayonı memuriyetiniñ bildirüvine köre, patlavnı terroristler keçirdiler. Türkiye akimiyeti böylece kürdlerni adlandıra, yaza Radio Svoboda.
Cumaertesi künü Kürdistannıñ İş firqası endiden Ankara ile barışıqqa riayet etmeycegini bildirdi. Bunı cuma künü Türkiye arbiy ava küçleri İraq şimalindeki Kürdistannıñ İş firqası lagerlerine ücüm etkeninden soñ ilân ettiler.
Türkiye Arbiy Ava quvetleri Suriyedeki «İslâm devleti» terroristik teşkilâtınıñ mevzilerine de ateş açmaqta. Türkiye baş naziri Ahmet Davutoğlu aytqanı kibi, ameliyat Türkiyege telüke olacağına qadar devam etecektir.


text:
Telibekov "sündettelmep pe ediñiz?" degen swraqqa jauap berdi
Jaqında bir top belsendi balanı sündetke otırğızuğa qarsı şığıptı. Daudıñ basında Mwrat Telibekovtiñ "Qazaqstan mwsılmandar odağı" twr.
Orıs tildi birsıpıra BAQ "Qazaqstanda sündetke otırğızuğa tıyım saludı wsındı" dep wrandadı. Söytsek, QMO jetekşisi Mwrat Telibekovke bir top belsendi kelip, özderiniñ wsınısın aytqan. Balanı sündetteu - adam qwqıqtarı men abıroyına nwqsan keltiredi-mis.
Ateisterdi qazaqstandıq feminister tobı da qoldap otırğan körinedi.
Telibekov mırzanıñ bwl "jañalığın" Resey men Qırğızstannıñ aqparattıq sayttarı da jarısa jazıp jatır. (argumenti.ru, rosbalt.ru, kyrgyztoday.org)
Biz daulı wyımnıñ törağası Mwrat Telibekov mırzağa habarlasıp, mäseleniñ män-jayın swradıq.
- Mwrat mırza, sizder sündetteuge tıyım salu turalı bastama köterip jatır ekensizder. Sol turalı söyleseyikşi...
- Jaqsı, jaqsı.
- Qazaqstan mwsılmandar odağı sündetke qarsı şığıptı degen aqparat jelide gulep jür. Siz odaqtıñ törağasısız. Öziñiz sündettelmep pe ediñiz? Köptiñ kökeyindegi saual osı.
- Osı jerde mınanı ayta ketu kerek. Qazir jalpı jwrttıñ, qarapayım halıqtıñ ğana emes jurnalisterdiñ de intellektualdı deñgeyi tömendep baradı. Mwnıñ sebebi nede ekeni belgisiz. Mümkin, ülken audiovizualdı aqparattıñ ağımı. Midı jwmıs istetuge, izdenuge qajettilik joq.
- Oqığanımızdan tüygenimiz - sizge bir top belsendi kelipti. Siz olardı qoldapsız...
- Joq. Men olardı qoldağan joqpın. Kerisinşe, olarğa sündetke qarsı şığudıñ dwrıs emes ekeni ayttım. Olardıñ adasıp jürgenin ayttım. Ökinişke oray oyımdı jetkize almağan sekildimin.
- Olar kimder? Qay wlttıñ ökilderi?
- Men olardıñ wlttarına män bermeppin.
- Keşiriñiz, biraq bwl turalı aqparattardıñ barlığında kerisinşe Qazaqstan mwsılmandar odağı qoldadı dep jür ğoy.
- Ras aytasız. Ökinişke oray qazir meniñ sözderimdi bwrmalap, meni jağımsız keyipte körsetkisi keletin bir top BAQ bar. Mine, solardıñ jasap otırğan isi.
- Olar sizdiñ söziñizdi bwrmalağan bolsa, qarsı şara qoldanuıñız kerek qoy...
- Şınında olardıñ ärqaysısımen sottasıp jatuğa mende uaqıt ta joq. Mağan ne kerek. Aytıp, aytıp qoyadı. Mağan uaqıt qımbat. Aqımaqtarğa uaqıt jwmsağım da joq.
- Mwrat mırza, bir swhbatta, siz mağan QMO-da 500-mıñnan astam müşemiz bar dep ediñiz. Tipti, Prezidenttik saylau kezinde sizdi 1 millionnan astam adam qoldağanın aytqansız. Körip jürgenimizdey, barlıq aqparattarda Mwrat Telibekov jür. Basqa müşeleriñiz nege ünsiz?
- Jaqsı. Basqalardı da aytayın. Amanbaev, Särsenbaev, Jetpisbaev, Ivanov, Petrov, Sidorov t.s.s. Bwl neni özgertedi?
- Meyli. Mwrat mırza, swhbat bergeniñizge raqmet!
- Özderiñizge de raqmet!
Nwrzat Toğjan
Abai.kz