text:
Bazarertesi künü aqşam, mart 9-da, işçiler Aqmescitniñ merkeziy meydanındaki qoranı alıp, yañartılğan abideden brezentni alıp taşladılar.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildire ki, işçiler eki afta devam etken işlerni bitirdiler. Abideni boyaladılar ve eykel yanındaki tamir işlerini yekünlediler. Artıq Lenin eykeliniñ tunç renki bar.
Şimdi meydanda soñki abadanlaştıruv işleri yapılmaqta, «Yug» qurucılıq şirketiniñ hadimleri deyler ki, olarnı mart 12-ge qadar bitirmege planlaştırıla.
Qırım ükümetiniñ malümatına köre, meydanda yarımada işğaliniñ yıllığına bağışlanğan bir sıra tedbir keçirilecek.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Ukrainada Qırımdan köçip kelgen adamlarnıñ teşebbüsi ile Qırım işğaline qarşı informatsion kampaniya başlandı. Onıñ çerçivesinde fotosergi, brifing, telemarafon, konferentsiyalarnıñ keçirilmesi planlaştırıla. Qırım işğaliniñ yıllığı ile bağlı tedbirler mart 15-ke qadar devam etecek.


c: text/html

text:
Kreml tarafından tain etilgen Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönov, mahkemede Ahtem Çiygoznıñ işi boyunca şaat olaraq sözge çıqıp, 2014 senesi 26 fevralde ötkerilgen miting vaqıtında nizamsızlıqnıñ yüz bergeninde Çiygoznıñ rolü ne olğanını aytıp olamadı. Bunı Radio Svobodağa bergen izaatında advokat Nikolay Polozov bildirdi.
Advokat dedi ki: «Çiygoznıñ areketlerine kelgende o (Aksönov – QA), miting iştirakçileriniñ bazıları binağa kirgenleri, gaznıñ septirilmesi, zorbalıqnıñ yüz bermesi Çiygoznıñ areketlerinen nasıl şekilde bağlı olğanını aytıp olamadı».
Onıñ sözlerine köre, Aksönov – Sergey adlı bir insannı hatırladı, o sanki Kyivdeki milletçilerniñ temsilcisi edi ve Aksönovğa bir-qaç onlıq milletçi mitingte olğanını aytqan edi, Qırım yolbaşçısınıñ özü ise qaralı-qırmızılı renkte bir-qaç onlıq bayraq körgenini tasdiqlay.
Kreml tarafından tain etilgen Qırım yolbaşçısı Sergry Aksönov, yanvar 31, salı künü «Çiyğoznıñ işi» boyunca mahkeme toplaşuvında şaat olaraq sözge çıqtı.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde alıp bara, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.
Qırım «mahkemesi» Çiygoznı aprel 8-ne qadar apiste qaldırmağa qarar alğan edi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Keçken afta Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından qırımtatar faalleriniñ evlerinde keçirilgen kütleviy tintüvler ve tutuvlardan soñ Rusiye cemaatçılarından iç birisi bu insan aqlarınıñ bozuluvını takbih etmedi.
«Ana yurtqa» qaytqan geminiñ arqasında qalğan «Qırım baariniñ» qaramanları içtimaiy ağlarda sızlap otura: nasıl oldı da, «Yedinaya Rossiya» bütün defnelerni özüne topladı. Bunıñ kibilerniñ arasında akimiyette olğan «mustaqil» cemaatçılar çoq. Amma onı elde etmege pek isteyler! Qırımlı siyasiy mabüslerge duyğudaşlıq qayda… Olar dostları, jurnalist Gayvoronskiyden bile birden yüz çevirdiler, çünki o, bütün dünya aytqanlarını aytıp başladı.
Özüni cemaatçı dep adlandırmağan, amma göñülde vicdanı ve birdemligi olğan adiy halq apiske alınğanlarğa qoltutmağa çıqtı
Lâkin özüni cemaatçı dep adlandırmağan, amma göñülde vicdanı ve birdemligi olğan adiy halq apiske alınğanlarğa qoltutmağa çıqtı. Semetdeşlerine qoltutmaq içün mahkeme binasına beş yüzden ziyade qırımtatarı kelgende ise Rusiye uquq qoruyıcıları ciddiy-ciddiy açuvlanmağa başladı. Olarnıñ reberligi qırımtatarlar biri-birine çığ kibi qoltutqanını bile: küçük bir şeyden başlap, inanılmaz küçke yete.
Rusiye akimiyeti ne qadar da qorqa! Bütün Qırım «politsiyanıñ işanç telefonları» tolu
Yañı siyasiy mabüslerni FSB aşıqa-aşıqa Rusiyege yolladı, bu şaşırmay. Ukrainalı cenk esiri deñizcilerniñ ikâyesi aqlıma kele: Kreml qırımlılar ukrainalı askerlerge kütleviy şekilde qoltuta bile dep, deñizcilerni tez-tez Moskvağa Lefortovo SİZOsına yolladı. Rusiye akimiyeti ne qadar da qorqa! Bütün Qırım «politsiyanıñ işanç telefonları» tolu. Bu hatırlavlar er yerde bar: cemaat naqliyatında, duraqlarda, bazarlarda.
Amma qırımlı «mustaqil» cemaatçılarğa qaytayıq. Martnıñ 20-nde «Taygan» arslanlar parkında Qırımnıñ sabıq prezidenti Yuriy Meşkov ile olğan körüşüvden soñ olarnıñ atuvları quvetleşti.
Yerli şura saylavlarına beş ay qala, olar ise alâ daa yerleştirilmedi! Martnıñ 29-nda bloger Aleksandr Yüryevniñ bildirgenine köre, «Rodina» firqası qırımlı faallerni öz cedvellerine almağa qarar bergen eken.
Teklif yerine ketirilse, Qırımda, niayet, kerçek bir muhalifet küçü peyda olurAleksandr Yüryev
«Bugün «Rodina» firqasınıñ liderlerinen matbuat konferentsiyasına davet etildim. Soñra Devlet Dumasınıñ deputatı Aleksey Juravlev ve Konstantin Knırik qırımlı cemaatçılarnen körüşti. Bir çoq mesele köterildi ve çeşit problemler muzakere etildi. Amma meni başqa şey meraqlandırdı. Firqa lideri cemaatçılarğa ve bütün qırımlılarğa Cumhuriyetniñ Devlet şurası ve yerli şura cedvellerini tizmege teklif etti. Dostlar, böyle fırsatıñız bar, demek. Mence, güzel bir teklif, cedveller firqalarnıñ siyasiy şuraları ya da evelden muzakere etilgen iç saylavlarda degil de, saytta açıq sürette faal qırımlılardan tizilecek. Ve ümüt etem ki, seslendirilgen teklif yerine ketirilse, Qırımda, niayet, kerçek bir muhalifet küçü peyda olur», – dep yazdı Yüryev içtimaiy ağda.
Rusiyege qoltutqan diger qırımlı bloger Aleksandr Talipov «Rodina» ile saylavlarğa ketmek niyetlengenini bildirdi.
«Qırımnıñ mustaqil cemaatçılığına sentâbr ayında er seviyedeki saylavlarda beraber iştirak etmek içün birleşmege teklif etildi. Kimler saylavlarğa tam teklif ve olğan problemlerni al etecek yollarnen ketmege azır?», – dep yazdı Talipov içtimaiy ağda.
Bu körüşüvniñ iştirakçileri arasında şimdi Rusiyege qoltutqan (eskiden ise Ukraina tarafdarı olğan) qırımtatar cemaatçısı Enver Arpatlı da bar edi. O da, deputat mandatını isteydir.
«12 stulyev» sönmez eserinden bir alıntını deñiştirecek olsam, bular tilengenlerniñ toqtamağan areketlerine oşay: «mandat ber, ber mandat!».
Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadınen deñiştirildi)
«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün


text:
Bunı Qırım.Aqiqat korrespondentine qırımtatar halqnıñ lideri, Ukraina halq deputatı ayttı.
«Meclis semetdeşlerniñ havfsızlığı aqqında tüşüne, şunıñ içün o tedbirlerni şeerlerde ve rayonlarda keçirmege qarar aldı. Amma, men bellesem, halq ep bir Lenin meydanına çıqacaq. Em doğru yaparlar. Öz aqlarımız içün kureşmek kerekmiz. SSSR zamanında da bizlerge çoq şey yasaq ete ediler», - dedi Mustafa Cemilev.
Mustafa ağa özü mitingte olmaycağına yazıqsındı.
«Men yarın kelip olamaycam. Yasaqnı lâğu etmediler. Şunıñ içün bir kün coyup ta anda barıp olamayım», - dedi Mustafa Cemilev.
Hatırlatamız, Milliy Meclis qararına binaen, Mayıs 18 künü dua ve hatıra tedbirlerni hatıra taşlar yanında keçirmege teklif etildi.
Ondan evel, Qırım Cumhuriyetiniñ reis vazifesini eda etken Sergey Aksönov kütleviy merasimlerni İyün 6-na qadar yasaq etti.


text:
Bu aqta İTAR-TASSqa Qırımnıñ «baş naziri» Sergey Aksönov dedi.
«Masraflar ceetınden bu meseleler (kanalnıñ tamiri) yaqın vaqıtta baqılmaycaq. Bizim fikirimizce, Ukraina bizge suv bermeycek», — dedi Aksönov.
KHVnıñ malümatlarına köre, XX-ci asırnıñ 60-ci senelerinde qurulğan kanal Qırım tarafında 80% eskirdi.
İlerde eger Ukrainanen munasebetler deñişse kanal tamir etilecekmi yoqmı sualge cevap bergende Aksönov şay dedi: «Kim bilir. Men Ukrainadaki akimiyetke sağlam bir küçler keleceginde eminim».
Aynı zamanda o «Ukraina suv içün yahşı tölev alğanını ve şimdi özü bu kelirlerni red etkenini» qayd etti.
Böyle vaziyette pirinç östürmekten vazgeçecegini aqqında bildirdi, çünki bu yılnıñ pirinç bereketi suvsızlıq sebebinden ğayıp olğan eken.
Aksönovnıñ sözlerine köre, köy hocalıqlarında çalışqanlarğa, hususan pirinçnen oğraşqanlarğa öz biznesini başqa bir şekilde alıp barmağa teklif eteilecek. Olarğa imtiyazlı şartlarda Qırımnıñ başqa vilâyetlerinde topraq berilecek.
Ondan da ğayrı, Qırım «spikeri» Vladimir Konstantinov Ukraina suv içün tayinlegen fiyatını qabul etilmeycek olaraq sayğanını qayd etmek kerek.
Bu aqta o Sank-Peterburgta keçken halqara iqtisadiy forumda bildirdi.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Mihail Bulgakov, moskovalılarnı bozğan kvartira meselesi aqqında ölmeycek aforizminiñ müellifi oldı. Oña oşatıp, "suv meselesi" de ilhaq etilgen Qırımnıñ başlıqlarını ve olarnıñ Moskovadaki şorbacılarını raat qaldırmay demek mümkün.
Suvnın kerek-kerekmez yerde hatırlaylar, em de hatırlasalar, belli bir şekilde yapalar - suv bizge, elbette ki, kerekmey, amma Ukraina borclu. Tamam şu birisiniñ kvartirası aqqında ikâye kibi - sanki bizim de degil, amma saiplerini biraz sıqıştırsaq da olur.
Kremlniñ yañı bolşevikleri, Qırım ilhaqı aqqında qarar bergende, bunıñ neticesi yarımadanıñ Ukrainanen iqtisadiy alâqalarınıñ üzülmesi olur, dep tüşünmedi, ğaliba
Em bolşevist Moskovadaki kvartira meselesi, em de Qırımdaki suv meselesiniñ tamırları ve müellifleri birdir, menimce. Olar, öz areketleriniñ aqibetlerini körip olamağan adamlarnıñ siyasetidir.
Bolşevikler, akimiyetni öz eline alğan soñ, şahsiy mülkiyetni lâğu etti ve iqtisadiyatnıyoq etti - neticede sade kvartira, daa ziyadesi - Moskova merkezinde olğan kvartira, maldan yeñişke çevirildi.
Kremlniñ yañı bolşevikleri, Qırım ilhaqı aqqında qarar bergende, bunıñ neticesi yarımadanıñ Ukrainanen iqtisadiy alâqalarınıñ üzülmesi olur, dep tüşünmedi, ğaliba. Qırımnı RSFSRden USSR-ge berilmesi aqqında SSSRniñ Yuqarı Şurasınıñ fermanınen qurulğan alâqalarnıñ degil de, coğrafiya alâqalarını. İste, bilmeyim daa qaç kere tekrarlamaq kerek, amma Qırım - bu ada degil, bu yarımadadır.
Rusiye akimiyetiniñ iç bir qararı Qırımdan ada yapmaz, amma yalıñız iqtisadiyatnıñ degil, qırımlılarnıñ yaşayışınıñ da degradatsiyasına sebep ola bile
Ve "suv meselesi" tamam bunen bağlıdır. Rusiye akimiyetiniñ iç bir qararı Qırımdan ada yapmaz, amma yalıñız iqtisadiyatnıñ degil, qırımlılarnıñ yaşayışınıñ da degradatsiyasına sebep ola bile. Qırım işğaliniñ er yañı künü köstere ki, sadece közlerni açmaq kerek, aqibetlerni köz ögüne almaq kerek. Şimaliy Qırım kanalından suv teminatınıñ toqtatılması da olarnıñ arasındadır.
Qırımda Ukraina prezidenti vekili Anton Korineviç, suv teminatı - Özü (Dnipro) özeni aqqan memleketniñ ve Qırım Muhtar Cumhuriyeti memuriy ceetten ait olğan devletniñ elindedir, dep ilhaq etilgen Qırımnıñ "başlıqları"na hatırlatqanı pek doğrudır. Qırım kanalınıñ özü de Ukraina topraqlarındadır, Rusiyeniñ degil ve qanun boyunca ne bu devletniñ, ne de işğalci akimiyetniñ bu kanalğa iç bir alâqası yoq.
Ve suv teminatı meselesini, eminim ki, yarımadanı işğalden qurtaruv meselelerinde ayrı baqmaq olmaz. İleride ise, Qırım kanalını ğayrıdan çalıştırmaq içün masraf etilecek paralarnı, Ukrainanıñ topraqlarını işğalden qurtarğanda, Rusiyeden reparatsiya olaraq istemek mümkün, dep tüşünem. Bu, menimce, Ukraina içün de, Rusiye içün de em Qırımnıñ özü içün mantıqlı bir mesele çezüvi olur.
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikirler, muelliflerniñ öz fikirlerini ifade ete ve muarririyetniñ noqtai-nazarını er vaqıt aks etmezler


text:
Bu aqta «Levada Tsentr» Rusiye analitik merkeziniñ sorav neticeleri bildire.
«Soravdan keçken 17% saylavlar Ukraina vaziyetini eyileştirecegini tüşüne»,– denile beyanatta.
Faqat, soravnıñ malümatına köre, Rusiyelilerniñ üçte biri Ukraina ile arbiy ziddiyet ola bilecegi içün qasevet çeke.
«Televideniye Rusiyeliler içün ukrain vaziyeti aqqında malümatnı bergen esas menbadır. Rusiyelilerniñ 70% Ukraina aqqında Rusiye matbuat vastalarnıñ malümatına inanalar»,– denile «Levada-tsentr» beyanatında.
Soravdan mayıs 23-26 künleri 130 mesken yerde 1600 insan keçti.


text:
Aqyarınñ «Uquq çıqarıcı» toplaşuvnıñ reisi Aleksey Çalıy Rusiye memur ve deputatlarını Qırımda keçici devir qıyınlıqlarını añlamağa ve mında tantanalı üyle yemek ve ziyaretlerini başqa vaqıtqa qaldırmağa çağıra.
Bunı o, dekabr 1 künü Aqmescitte Rusiye Devlet duması spikeri Sergey Narışkin ile keçirilgen toplaşuvda bildirdi, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Devlet duma deputatlarını vaziyetimizni añlamağa çağıramız. Biz Rusiye Federatsiyasınıñ diger subyektlerinden biraz farqlanamız. Şunıñ içün tantanalı körüşüv ve qabul etken tarafınıñ esabına keçirilgen ziyaretlerni eyi vaqıtlarğa qaldırmağa rica etemiz», – dedi Çalıy.
Bu bildirüvden tebessümler peyda oldı ve el çırpmalar qoptı.
«Tantanalı körüşüvler aqqında olğan lafıñız aqqında aytacaq olsaq, Rusiye devlet dumasınıñ deputatları ile böyle bir şey olğanını bilmeyim. Menimce, bunı original olmaq içün ayttıñız»,– dedi birazdan Narışkin.
Sergey Narışkin Rusiye deputatları ile dekabr 1 künü işğal etilgen Qırımda buluna.
2014 senesi fevral soñunda mart başında Rusiye ve Rusiyeniñ Qara deñiz flotunda olğan askerler Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Oktâbrniñ 11-nde Qurmandaki "Hizb ut-Tahrir davasınıñ" ükmüne qarşı berilgen istinaf baqılması beklenilgen Aqmescitteki mahkeme binası ögünde Rusiye quvetçileri tarafından tutulğan qırımtatarlarnı polis bölüginde 14 saat tuttılar. Soñra, Dilâver Memetov ve Reşat Paralamovdan ğayrı er kesni yiberdiler. Bunı "Qırım birdemligine" advokat Lilâ Gemeci haber etti.
"Mahkeme binası ögüne kelip tutulğan diñleyicilerge nisbeten polis hadimleri protokol tizdi. Protokollar türlü edi – sanitar qaidelerini bozuv, naqliyatnıñ areketine keder etüv ve ilâhre. Protokollar bozulıp tizildi, çünki müşterilerimizge aqları añlatılmadı. Eki kişini muvaqqat tutuv izolâtorına alıp kettiler. Qalğanlarını mahkemede memuriy uquq bozuv davaları baqınlğance evlerine yiberdiler", – dedi Lilâ Gemeci.
Onıñ fikrinci, rus polisi bunı mahkeme oturışlarına kelip, semetdeşlrine destek bildirmege istegenlerni qorqutmaq içün yapa.
Mudafaa tarafı prokuraturağa ve Qırım boyunca Rusiye polisiniñ bölügine şikâyetler yollanğan.
Aqmescitteki Rusiye İç işler nazirligi idaresiniñ «Merkeziy» üçünci polis bölügi ögünde eñ az beş kişi tutuldı, olarğa qarşı Rusiye Memuriy uquq bozuvları kodeksiniñ 20.2 maddesiniñ 1-inci qısmına istinaden memuriy protokollar tizildi.
Daa evel berilgen malümatqa köre, Aqmescitte Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» ükmüne qarşı istinaf baqılacaq olğan mahkeme binası ögünde Rusiye quvetçileri 15 qırımtatarını tuttı.
Bundan evel mahkeme ögünde bir qaç insannıñ tutulğanı belli oldı.
Rusiye kontrolindeki Qırım uquq qoruyıcıları bugün Aqmescitte olğan kütleviy tutuvlar aqqında bildirmey ve tefsir etmey.


text:
Qıtayda Covid-19 koronavirus yuqunçına oğrağanlarnıñ sayısı 75 biñ 465 insan oldı, dep bildire Qıtay Halq Cumhuriyetiniñ Milliy sağlıq komissiyası. Fevralniñ 21-ne qadar Qıtayda 889 yañı koronavirus hastası qayd etildi, bir künde 118 kişi öldi, dep bildire «Nastoyaşçeye Vremâ».
Yañı virustan ölgenlerniñ sayısı 2236 kişi oldı. Daa 2109 hasta tedaviylenip hastahaneden çıqtı. Qırğınlıq başlağanından berli Qıtay Halq Cumhuriyetinde 18 biñ 264 insan tedaviylendi.
Qıtay akimiyeti, yanvarniñ soñundan berli hasta olğanlarnıñ eñ alçaq raqamını qayd etken köstergiçlerniñ esabını tüzetti, dep bildirdi. Ekimlerniñ aytqanına köre, fevralniñ 20-nda tek Uhanda sebebi koronavirus olğan hastalıq 600 kişide şübhe doğurğan edi. Amma 279 insannıñ bu hastalığı tasdıqlanmadı.
Qalğan dünyada koronavirus biñden çoq insanda, hususan Yaponiyada qayd etildi. Qıtay tışında 11 kişi yuqunçtan elâk oldı.
Yañı çeşit koronavirus yuqunçı Qıtayda 2019 senesi dekabr ayında tarqalıp başladı.
2019-nCov (COVID-19) virusı büyük koronaviruslar gruppasına aittir. Bazılarda hastalıq qolay keçe, bazılarınla suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, em de yüksek sıcaq ve öksürik bar, ağır hastalarda nefes tarlığı qayd etile. Bu öldürici ola bilecek pnevmoniyağa keçe bile.


text:
Törkiyäneñ zärqan äyberlär êksportı arttı
9 aylıq êksport 57,4 %qa artıp 3 milliard 883 million dollar täşkil itte
Törkiyäneñ qıymmätle asıltaşlar häm yuvelir äyberlär êksportı sentyabr’ ayında, uzğan yılnıñ şul uq ayı belän çağıştırğanda, 58,52% qa arttı häm 501 million 3 meň dollarğa citte.
Bu xaqta zärqançı êksportçılar assośiyäsiyäse xäbär itte.
Êşlänmälärneñ törlärenä qarağanda, sentyabr’dä iň küp altın bizänü äyberläre häm êşkärtelmägän yäisä yartılaş êşkärtelgän altın satıldı.
Bıyılnıň ğıynwar – sentyabr’ ayların üz êçenä aluçı 9 aylıq êksport 57,4 %qa artıp 3 milliard 883 million dollar täşkil itte.
Bu däwerdä iň küp êksport Amerika Quşma Ştarlarına başqarıldı.
Berläşkän Ğaräp Ämirlekläre häm Angliya da Törkiyädän iñ küp zärqan êşlänmäläre alğan illär buldı.
Bäyläneşle xäbärlär
Livanda maşina yörtüçeläreneñ yağulıq protestı
Livan başqalası Beyrutta maşina yörtüçeläre artqan yağulıq bäyälärenä rizasızlıq belderü öçen maşinaları belän yullarnı transport xäräkätenä yaptı
Törkiyä-Afrika iq’tisad häm êş forumı atnakiçen ütkäreläçäk
Törkiyä-Afrika iq’tisad häm êş forumınıñ öçençese İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan qatnaşuında häm Säwdä ministrı Mäxmät Muş räislegendä pänceşämbe könne İstanbulda başlana
Angliyägä çuçqa suyuçı kiräk
Britaniyä duñğız ürçetü assośiaśiyäse mäğ’lümatlarına qarağanda, ildä suyılırğa tiyeşle yaqınça 120 meñ çuçqa bar


text:
Geniçesk rayon memuriyeti martnıñ ortasından itibaren ilhaq etilgen Qırım memuriy sıñırındaki kiriş-çıqış noqtalarına qadar yolcu naqliyatı qatnavunı vaqtınca temin etecek naqliyatçını tayin etecek, dep haber etti Qırım.Aqiqat Radiosına Ukraina prezidentiniñ Qırım MC temsilcisiniñ muavini İzet Gdanov.
«Şimdilik Geniçesk rayon memuriyeti vaqtınca bir naqliyatçını tayin ete ve yaqın zamanda o iş mıtlaq bir tertipke ketirilecek. Bu mesele mart ayınıñ ortasına qadar al etilmeli. Men er kesni sakinleştirmek isteyim: er kes qorqqanı kibi iç bir türlü yıqıp taşlav, iç bir türlü aydutlıq yapılmaycaq. Qırım politsiya idaresiniñ mında köçürilgeni sebebinden yerli yolcu naqliyatını bir tertipke kirsetmek içün, bizler belli bir küçke saipmiz», – dep qayd etti memur.
Vaqtınca işğal etilgen territoriyalar işleri naziriniñ birinci muavini Yusuf Kurkçi, resmiy avtostantsiyalarnıñ teşkil etilüvi nevbetteki adım olmaq kerek olğanını qayd etti.
«Memuriy sıñır terkibinde avtostantsiya ve yemekhanesinen beraber memuriy hızmet bergen servis zonası teşkil etilmesi planlaştırıla. Amma eñ muimi şudır: avtostantsiyanıñ açıluvı çeşit strukturalarğa marşrutlar işlep çıqarmağa ve dağıtmağa fursat berecek. Ancaq Ukraina qanunnamesine köre Qırım yönelişinde çalışacaq resmiy yolcu naqliyatı olmaycağı ve olar tek kiriş-çıqış noqatsına qadar qatnaycağını añlamaq kerek», – dep qayd etti nazir muavini.
Martnıñ 1-nden itibaren Qırım memuriy sıñırına qadar qatnaycaq eki dane şeerlerarası tren çalışıp başladı. Vaqıt ceetinden olar şeerge qatnağan Kyiv ve Harkiv trenleriniñ keliş saatine uyğunlaştırıldı. Şeerlerara trenler «Kalançak» kiriş-çıqış noqtasına 10 km mesafede yerleşken «Vadim» stantsiyasına qadar qatnaycaq. Ukraina prezidentiniñ Qırım MC daimiy temsilcisi Boris Babin bu stantsiya ile memuriy sıñır arasında resmiy yolcu naqliyatı çalışıp başlaycağına söz bergen edi.


text:
«Oppozitsionnıy Blok» firqasından Ukraina halq deputatı Vadim Rabinoviç dey ki, Qırım işğali vaqtında ukrain akimiyeti yarımadada nezaretini saqlamaq içün bir şey etmedi.
Bu aqta o noyabr 20 künü Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba efirinde bildirdi.
«Bir taraftan onı ala ediler, başqa taraftan ise onı bermemek içün bir şey yapmadılar, aksine, buña sanki yardım etkenler», – dey Rabinoviç.
Radioefirniñ diger musafiri Ukraina Yuqarı Radasınıñ sabıq deputatı, «Aq küçü» idare şurasınıñ reisi Andrey Sençenko aytqanı kibi, Rusiye Qırımğa Maydan vaqiaları vaqtında degil de, bundan evel köz taşladı.
«Vladimir Konstantinov (Qırım parlamentiniñ reisi – QA) 1954 senesi qararı boyunca vesiqalarnı daa 2013 senesi küzde ögrenmekte edi. Bu aqta laflar studentlerniñ Maydanğa çıqması ve Maydanda köteklenmesinden bayağı evel yürsetile edi. Avropa maydanında birinci mitingden evel. Rusiye er vaqıt bu stsenariyni nazarda tuta edi», – dey Sençenko.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Cumaertesi künü, aprel 4-te, Türkiye Cumhuriyetiniñ paytahtında Türkiyedeki qırımtatar teşkilâtlarınıñ toplaşuvı başladı. Tedbirde platformağa kirgen 43 qırımtatar teşkilâtınıñ vekili iştirak etmekte, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
Kün tertibinde qırımtatar halqınıñ sürgünligi yıllığına bağışlanğan matem tedbirlerniñ keçirilmesi ve Bütündünya qırımtatar kongressiniñ ötkerilmesi bar.
Tedbirge qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilev, Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov, onıñ muavini Aslan Ömer Qırımlı, Meclis reisiniñ mesleatçısı İsmet Yüksel, qırımtatar milliy areketiniñ faali Sinaver Kadırov keldiler.
Qırımtatar teşkilâtları platformasınıñ işi aprel 5-ke qadar devam etecektir.
2015 senesi fevral ayında Türkiyedeki 43 qırımtatar teşkilâtı ğayretini birleştirip, yekâne platforma çerçivesinde işbirlik tutmağa qarar aldılar.
Malüm olğanı kibi, qırımtatarlarnıñ liderleri diaspora vekilleri ile körüşmek içün Ankarağa yol aldılar.


text:
Bunı jurnalistlerge ösmürniñ soy-sopları bildirdi, dep yaza «15 minut».
Vaqia martnıñ 31-de saat 17-lerde olıp keçti, lâkin tek bu künleri haber tarqaldı. Yaş oğlan mektepten qaytır eken, cep telefon vastasınen bağlanıp, qırımtatarca laf etken edi.
Oğlançıqnıñ anası bildire ki, eki belgisiz adam onıñ millet mensüpligini sorap, onı aqaretledi ve köteklediler.
«Olar, Qırım – Rusiye, Qırım qırımtatarlarnıñ degil, er kesni mından quvmaq kerek, dep ayta ediler. Oğlum doğru laf etmege rica etkende, olar onı yıqtı ve köteklediler», – dedi qadın.
Oğlannıñ burnunı sındırdılar, oña ameliyat yapıldı ve bu künleri hastahaneden çıqardılar. Ösmürniñ ana-babası uquq qorçalayıcı organlarına ariza yazdı. Qasabanıñ açuvlanğan sakinleri toplaşıp, militsiyadan cinayetçilerni tapmaq ve cezalamağa talap ettiler.
Qırımtatar Milliy Meclisi Rusiye Federatsiyasınıñ prezident temsilciligine muracaatta bulunıp, olıp keçken vaqianı ögrenmege rica etti.
Malüm ki, Qırım Anayasasında qayd etilgeni kibi, qırımtatar tili, rus ve ukrain tillerinen bir sırada, devlet tili olaraq tanıla.


text:
Kiyevde Ukraina Tış işler nazirliginiñ binası yanında fevral 12 künü Qırımda cumaaqşamı ve cuma künleri qırımtatarlarnıñ yaqalanuvı ve evlerinde olıp keçken tintüvlerge cevap bermege talap eteler. Aktsiyağa çoq insan qoşulmağan, nazirlikte Qırımda olğan vaqialarğa ayrı beyanat ile seslenmege vade ettiler.
«Ukraina Tış işler nazirliginiñ haber departamentiniñ reberi bizge tafsilâtlı beyanat tizilecegini vade etti, soy adları ile, Qırımda tünevinki vaqialarnıñ çerçivesinde insanlar nede qabaatlağanı ile», – dedi aktsiya teşebbüsçilerinden biri, jurnalist Ayder Mujdabayev.
O dey ki, işbu aktsiya ukrain akimiyetiniñ fevral 11 künü olğan vaqialarğa areketsizligi sebebinden teşkil etilgen.
«Biz bunı añlamaymız, Qırımda milliy menüsplik boyunca qanunsız taqipler olğanını añlamaq içün bir kün kerek olğanını añlamaymız. Ümüt etemiz ki, ileride ukrain memurlarını böyle vaqialarğa tezce seslenecek», – dedi o.
Fevral 11 künü sabasından Qırımda qırımtatar faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirildi. Uquq qoruyıcınıñ yaqalanuvı aqqında haber etken ediler. Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâlnı prokuraturağa çağırdılar. Uquq qoruyıcılar işbu vaqialarnı izaatlamay.
Qırımnıñ Rusiye FSB idaresi tarafından «Hizb ut-Tahrir» terroristik teşkilâtında faaliyet» cinaiy işiniñ çerçivesinde dört insan yaqalanğan. Bunı akimiyet tarafdarı olğan «Krıminform» haber agentligine Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya bildirdi.
Ukraina musulmanları diniy idaresiniñ reisi Said İsmagilov dey ki, fevral 11 künü qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüvler Qırım musulmanlarını «terrorist» olaraq köstermek içün yapılğan. Bunı o, tintüvlerge oğrağan 12 insannıñ adını berip, Facebookta yazdı.
Cuma künü, fevral 12-de, Kiyevde Ukraina Tış işler nazirligi binasınıñ yanında qırımtatarlar Qırımda Rusiye mahsus hızmetleri tarafından qırımtatarlarnıñ evlerinde keçirilgen tintüvlerge cevap bermege talabı ile aktsiyağa toplana.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ toplaşuvında prokuror Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygozğa qabaatlavnı oqudı, onı «fevral 26 işi» boyunca qabaatlaylar. Amma Çiygoz özüni qabaatlı tanımağa red etti, dep bildire onıñ adliyecisi Nikolay Polozov.
«Taqdim etilgen qabaatlav boyunca öz fikrini bildirip, Çiygoz taqdim etilgen qabaatlavnıñ konkret ve açıq-aydın olmağanını qayd ete», – dep yazdı Polozov Twitterde.
Onıñ malümatına köre, Çiygoznıñ işi boyunca nevbetteki toplaşuvnıñ avgust 9-da keçirilecegi belgilendi.
Avgust 2-de, salı künü Aqmescitte Rusiyege boysunğan QırımYuqarı mahkemesi Ahtem Çiygozğa qarşı «fevral 26 işini» baqmağa başladı. Polozovnıñ malümatına binaen, video konferentsiyası rejiminde keçirilgen mahkeme diñlenilmesi teneffüslernen keçirildi, çünki SİZO-dan video bağı er 5 daqqa bozula edi. Neticede eki saatlıq teneffüs ilân etilgen edi.
İyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige böldi: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan diger kişiler.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımadada Rusiye uquq qoruyıcıları Ukraina topraq bütünligine qoltutqan ve Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksenov yolbaşçılığında «Rus birligi» firqasınıñ faallerine qarşı çıqqan qırımtatar faallerini mahküm etmege başladılar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Aqmescitte çarşenbe künü, yanvar 27-de, Rusiye uquq qoruyıcıları Qırım Yuqarı mahkemesi binasınıñ qoruvını quvetleştirdiler. Mında saat 13:00 «fevral 26 işi» boyunca nevbetteki mahkeme toplaşuvı keçirilecek, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Binağa yaqlaşma yollarını yol politsiyasınıñ hadimleri qapattı, maşinalar içün kiriş de qapalıdır. Bina etrafında mahsus hızmetlerniñ hadimleri nevbette tura. Olarnı FSB hadimleri mahsus ameliyatlarda qullanğan pıştav qapısı boyunca tanımaq mümkün.
Binanı ise demir isarı ile qoruladılar.
Mahkeme yanında OMON mahsus bölügi buluna.
Qırım Yuqarı Mahkemesi «fevral 26 işi» iştirakçilerini Mustafa Degermenci, Ali Asanov ve Ahtem Çiygoznı mart 8-ne qadar apiste qaldırdı.
Mustafa Degermenci, Ali Asanov ve Ahtem Çiygoz bir buçuq yıl evelsi fevral 26 künü Qırım parlamenti yanında Ukraina topraq bütünliginiñ tarafdarları ve «Russkoye yedinstvo» («Rusiye birligi») firqasınıñ faalleri arasında teşkil olunğan «kütleviu tertipsizliklerde» iştirak etüvleri içün qabaatlana.
«Fevral 26 işi»niñ iştirakçilerinden biri, Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ advokatı Nikolay Polozov Qırımda bulunğan Avropa Şurası eyyetiniñ temsilcilerine yanvar 27 künü keçirilecek mahkeme toplaşuvına kelmege teklif ete


text:
Qırımda yol işaretlerini Rusiye qanunları boyunca tikleycek olalar, lâkin mesken yerleriniñ ukrain işaretlerini qaldıracaqlar, dep qayd etti Qırım naqliyat «naziriniñ» muavini Vâçeslav Petuşenko, dep haber ete e-Krım.
Onıñ bildirgenine köre, Qırımnıñ yol işaretleri Rusiyede olğan işaretlernen aynı olmalı.
Ukrain yol işaretleri aqqında «nazir muavini» böyle ayttı: «Mında bir de bir qarşılıq yoq – Qırımda üç devlet tili bar».
İyün ayında Qırım «spikeri» Vladimir Konstantinov Khırımdaki ukrain ve ingliz yol işaretlerini deñiştirmege teklif etken edi. Qırım «Nazirler şurası» işbu teşebbüske qol tuttı.
2014 senesi mart 16-da Qırım ve Aqyar şeerinde yarımada statusı aqqında «referendum» olıp keçti. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qabul etti. Ne Ukraina, ne Avropa Birligi, ne de Amerika Qoşma Ştatları işbu rey berüvni tanımadılar.


text:
2020 senesi oktâbrniñ soñuna qadar işğal etilgen Qırımda siyasiy ya da diniy sebeplerden başlatılğan cinaiy taqipler çerçivesinde eñ az 110 insan azatlıqtan marum etildi. Bu aqta Qırım aq qorçalayıcı gruppası haber ete.
Aq qorçalayıcılarnıñ malümatına köre, bu insanlar tahqiqat izolâtorlarında ya da koloniyalarda tutula.
Tolu cedvel Qırım aq qorçalayıcı gruppasınıñ saytında derc etildi.
Daa evel Yuqarı Radanıñ insan aqları vekâletlisiniñ ofisi 2020 senesi noyabr ayına qadar Rusiye 130 Ukraina vatandaşını siyasiy sebeplerden tuta, dep bildirdi.
Siyasiy mabüslerge qol tutuv programmasınıñ reberi, «Memorial» aq qorçalayıcı merkeziniñ şura azası Sergey Davidisniñ bildirgenine köre, merkezleriniñ cedvelinde 315 insan bar, 59-ı – qırımtatarıdır.
2014 senesi baarde Qırımnıñ Rusiye işğalinden soñ yarımadada Rusiye quvetçileri mustaqil jurnalist, vatandaş faalleri, qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ve «Tebliğ Cemaatı» teşkilâtlarınen alâqaları bar olğanından şübheli sayılğan insanlarnı apiske alıp başladı.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ İnsan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova, Rusiye apishanelerinde tutulğan ukrainalı siyasiy mabüslerniñ farqlı sayısı aydınlatqan edi: 113-ten 115-ke qadar, 80-den çoq – qırımtatarıdır. Qırımtatar resurs merkeziniñ cedvelinde 86 qırımlı siyasiy mabüs bar. Qırım aq qorçalayıcı gruppası da aynı raqam aqqında ayta.
Aq qorçalayıcılar ve advokatlar bu cinaiy davalarnı siyasiy, milliy ya da diniy sebeplerden taqip dep adlandıra. Rusiye akimiyeti bu sebeplerni inkâr ete.


text:
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti oña qarşı yapılğan er angi basqınıñ ögüni almağa niyetlene. Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenov «gaz borusındaki diversiya» davasını tefsir etip, Qırımda Rusiye akimiyetine yapılğan basqı sert bir şekilde toqtatılacaq, dep ayttı.
Aksenov Qırımda siyasiy mabüsler «kesen-kes yoq», dep israr ete. «Hususan terroristlerge yardım etecek, cemaat alanında akimiyet organlarına çıqıp, basqı yapmağa tırışacaq er kes – bu areketler sert bir şekilde toqtatılacaq», – dep ayttı Aksenov.
Qırımlı cemaatçı ve jurnalist Ragim Gumbatovnıñ fikirince, Rusiye akimiyetiniñ böyle sözleri fikirleri farqlı olğan insanlarnı qorquzmaq içün aytıla.
Bu beyanat bugünki akimiyetniñ qırımtatarlardan qorqqanını köstereRagim Gumbatov
«Küçlü rezonans ve açuv doğurğan qırımtatarlar arasında itibarlı olğan cemaat-siyaset erbabı Nariman Celâlnıñ tutuluvından soñ akimiyet narazılıqlardan qorqa, belli. Böyle areketler «sert bir şekilde» toqtatılacaq degen sözler tenbi ola ve akimiyetniñ bundan pek qorqqanını daa bir kere köstere. Yani bu beyanat bugünki akimiyetniñ qırımtatarlardan qorqqanını köstere. Şunıñ içün olarnı er angi memnüniyetsizlikke sert cevap berilecek, dep qorquzalar. Ne yazıq ki, akimiyet özüni sevdirip olamasa, ondan eñ azından qorqsınlar, dep elinden kelgenini yapa. Amma bu yañlış bir şey», – dep tefsir etti vaziyetni Qırım.Aqiqatqa cemaatçı.
Qırımlı faal Pavel Stepançenkonıñ fikirince, Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısınıñ böyle beyanatları qabul etilmemeli ve telüke olaraq yanğıray.
Teşkilâtlanğan siyasiy gruppirovkanen saylavlarda qanun bergen usullarnen reylerni qorup, vedalaşmaq kerekPavel Stepançenko
«Cenknen ve televizordan degil, tek işke tüşürilgen mahkeme qararınen «terrorist» dep tanılğanlarnen qorquzuv eski bir şey – yañısı yoq. Akimiyetke tesir etmek, fikir şekillendirmek – cemaat alanınıñ vazifesidir zaten. Prokuratura böyle telükelerniñ seslendirilmesi olmamalı dep tenbilemeli, icra akimiyetniñ vekâletli şahıslarınıñ aytqanlarını kontrol etmek de prokuraturanıñ vazifesi ola. Şaşılacaq bir şey yoq – Aksenov qaydan çıqtı ve qayda keldi. Teşkilâtlanğan siyasiy gruppirovkanen saylavlarda qanun bergen usullarnen reylerni qorup, vedalaşmaq kerek, şimdilik ise propaganda, qorquzuv ve şantajnı diñlemege mecburmız», – dep ayttı fikrini Qırım.Aqiqatqa faal.
Qırımlı faal Aleksey Yefremovnıñ aytqanına köre, akimiyet tarafından yapılğan qorquzuv ve sıñırlavlar neticesinde Qırımda farqlı fikirler ket-kete daa az eşitile.
Çekistler stsenariy uydurıp yerine ketire, laf etken başlar ise olarnı seslendire ve razı olmağanlarnı qorquzaAleksey Yefremov
«Gecelernen damlarda çapqalap, «ukrain diversantlarını» areketsizleştirgen körünmegen cebe qaramanlarına, plaşç ve hançer rıtsarlerine inanmayım. Böyle haberler kimler içün yapıla bilmeyim. Saylavlar ögünde er kes aydut ve hırsız firqası etrafında birleşsin dep yapalar – çünki bizni duşmanlar sarıp aldı: Ukraina, Devlet departamenti… «Musluqtan suv aqmasa» ibaresiniñ artıq yañı devamı bar. İnsanlar endi şaqalaşa, bu yazda olğan sivrisinek ve sırlı böcek istilâsı da «şimaliy qomşunıñ» yaramay iylesidir dep. Çekistler stsenariy uydurıp yerine ketire, laf etken başlar ise olarnı seslendire ve razı olmağanlarnı, «inanmayım» dep aytqanlarnı qorquza. Nasıl olsa da, ket-kete daa az ses eşitile, matritsa «burıp bastırmağa» bile, bunı qabul etmek kerek. Ne ise, bir kün «Rusiye yuqudan uyanır…», – dep tarif etti Qırım.Aqiqatqa faal.
«Serbest Qırım» cemaat areketiniñ faali Emine İbraimova qayd etkenine köre, Rusiye akimiyeti ve quvetçileri Qırımda farqlı fikirde olğanlarnen küreşmege meraqlı.
Stalin qırımtatarlarnı «satqın» yaptı, şimdiki akimiyet ise qırımtatarlarnı «terrorist» yapa, bunıñ bir soñu körünmeyEmine İbraimova
«Aksenov akimiyet begenmegen er şeyni artıq daa sert bastıracaq, dep añlattı. Tenqitni istemeyler. Terrorizm ile küreşke çoq para berile, olarnı qullanmaq kerek, şunıñ içün quvetçiler de meraqlana. Rusiye akimiyetiniñ birinci şahıslarınıñ böyle lafları ve quvetçilerniñ areketleri insanlarnı qorquza, dep tüşünem. Aksenov qorquza bile, çünki halqqa ihtiyacı yoq, amma Qırımda demokratiyanıñ qoqusı bile qalmadı, buña akimiyet razı. Qırımtatarlar bu vaziyette eñ çoq zarar köre. Stalin qırımtatarlarnı «satqın» yaptı, şimdiki akimiyet ise qırımtatarlarnı «terrorist» yapa, bunıñ bir soñu körünmey», – dep qayd etti Qırım.Aqiqatqa faal.
Qırımlı faal Dmitriy Demçuk Qırım.Aqiqatqa tefsir berip, quvetçiler Qırımda yañlış insanlarnen küreşe, dep bildirdi.
«Soñki intervyülardan birinde Sergey Aksenov FSBnen beraber Qırımda bütün terrorist ve ekstremistlerni tapıp tutar, dep ayttı. Mence, regionlardaki hırsız hızmetçileri aqqında kerçek yazğan faal qırımlılarnı qabaatlamaq yerine FSB, meselâ, Rusiyeniñ Esap palatası qayd etkeni kibi, Sudaqta zarar miqdarı 2,6 mlrd ruble olğan ve kimse zarar körmegen faktlarnı teşkermek kerek, hırsızlıq çalışmağa devam ete! Böyle faktlarnıñ körmemezlikke uruluvı yañlış insanlarğa çetel agentleri dep aytalar degen tüşüncege daldıra!», – dep tüşüne faal.
«Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ faali Enver Şerfiyev qayd etkenine köre, Qırımda farqlı fikirde olğanlarğa qarşı basqılar yıl-yıldan daa quvetli ola.
Bu davalarnı sımarlağanlar Kremlde otura, Aksenov ise iradeleriniñ habercisi olaEnver Şerfiyev
«Vaqtınca işğal etilgen Qırımda ve Aqyarda 2015 senesi açılğan birinci «Hizb ut-Tahrir davasından» başlap Qırım sakinlerine qarşı taqip ve basqılar devam ete ve yıl-yıldan quvetleşe. «Aqyar gruppasınıñ» mabüslerine «terror teşkilâtında» iştirak etkenleri içün 5 yıl ve daa ziyade apis cezaları berildi, şimdi ise 13 yıldan 17 yılğa qadar apis cezalarını köremiz. Şimdi «İyegova şaatları» ve Qırımtatar Milliy Meclisi (Rusiye qanunlarına köre ekstremist sayılğan eki teşkilât) taqip etile. Yarın-o birisi kün Qırımda «ekstremizm» maddesine Ukraina pravoslav kilsesiniñ tarafdarları oğrasa, şaşmam. Yarımadada farqlı maddelerge istinaden («ekstremizm» ve «terrorizm») 120 Ukraina vatandaşı siyasiy mabüs ola, büyük qısmı qırımlı musulmanlar (qırımtatarlardır). Bu davalarnı sımarlağanlar Kremlde otura, Aksenov ise iradeleriniñ habercisi ola», – dep ayttı Qırım.Aqiqatqa faal.
«Agentstvo» Rusiye mustaqil tahqiqatçı jurnalistler neşiriniñ malümatına köre, Qırımda Aqyarnen beraber siyasiy maddelerge istinaden apiske alınğan insanlarnıñ sayısı qomşu Rusiyeniñ er angi subyektinden çoq ola.
Qırımlı jurnalist ve faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler
2014 senesi baarde Qırımnıñ Rusiye işğalinden soñ yarımadada Rusiye quvetçileri mustaqil jurnalist, vatandaş faalleri, qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ve «Tebliğ Cemaatı» teşkilâtlarınen alâqaları bar olğanından şübheli sayılğan insanlarnı apiske alıp başladı.
Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilüvi
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Meclis faaliyetiniñ fevqulade nizamı onıñ reisi Refat Çubarov tarafından aprel 26-dan başlap, Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ Meclis faaliyetiniñ yasaq etilmesi qararı qabul etilgen soñ, kirsetildi. Bu aqta Refat Çubarov Kiyevde keçirilgen brifingde bildirdi.
Onıñ qayd etkenine köre, faaliyetniñ fevqulade nizamı qırımtatarlarnıñ bütün öz-özüni idare etüv milliy organları – Qurultay, Meclis, regional meclisleri içün kirsetildi.
Bunen beraber, Refat Çubarov fevqulade nizam müddeti devamında Meclisniñ faaliyetini Meclisniñ Mahsus keñeşi idare etecegini bildirdi. Keñeş terkibine onıñ reisi, qırımtatarlarnıñ halq lideri Mustafa Cemilev (onıñ razılığınen), Ukraina territoriyasında daimiy şekilde bulunğan Meclisniñ diger azaları kirecek.
Meclis reisiniñ qayd etkenine köre, Qurultay, qırımtatarlarnıñ diger öz-özüni idare etüv milliy organlarınıñ vekâlet müddeti Meclisniñ onı toqtatmaq qararı qabul etilecegine ve yañı saylavlarğa qadar devam etecek.
Çubarov böyle qarar 2016 senesi fevral 19-da, Kreml tarafından tayinlengen Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya tarafından Qırımda Meclis faaliyetini yasaq etmek davası açılğanı aqqında belli olğanından soñ, qabul etilgenini bildirdi.
Meclisniñ merkeziy ofisi Kiyevde yerleşecek.
Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi aprel 26-da yarımada territoriyasında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini yasaq etmek qararını qabul etti. Bu qararnı lâğu etmek içün bir ay devamında muracaat etmek mümkün.
Dava boyunca cevapkâr – Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl Meclis azaları şikâyet arizasını berecegini ilân etti.
Aprel 25-te keçirilgen toplaşuvda mahkeme rusiyeli prokuror Natalya Poklonskayanıñ Meclis faaliyetiniñ toqtatılması boyunca qararını davağa qoştı. Poklonskaya toplaşuvda olmadı.
Aprel 13-te Kreml tarafından tayin etilgen Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya Qırımtatar halqınıñ Meclisi faaliyetiniñ mahkeme qararına qadar toqtatılması aqqında qarar alğanını bildirdi.
Aprel 18-de Rusiye Adliye nazirligi Qırımtatar Meclisini «ekstremist faaliyetinden sebep» yasaq etilgen teşkilâtlar cedveline kirsetti. Böyle qarar Ukraina, bir sıra halqara teşkilâtlar ve uquq qoruyıcılar tarafından takbih etildi.
Rusiye prezidentiniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov yarımadada Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilmesi meselesi «Rusiyeniñ içki işi» olğanını, ve Rusiye tıştan kelgen «tevsiyelerni» diñlemeycegini ilân etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Aqyar demiryol vokzalından poyezd Rusiyeniñ Sankt-Peterburg şeerine ketti. Naqliyat cedvel boyunca yolğa çıqtı, dep bildire yerli matbuat.
"Krıminform" matbuatınıñ malümatına köre, №8 Aqyar - Sankt-Peterburg poyezdine 670 bilet satıldı. Aqyarda 367 adam oturdı, Aqmescitte 217 qoşulacaq, Qırımnıñ başqa stantsiyalarında ise daa 86 yolcu qoşulacaq.
Seferniñ devamlığı bir kün 19 saat 25 daqqa olacaq.
Qırım vaqtınen qararnen saat 2:00 Sankt-Peterburgdan ilhaq etilgen Aqyarğa ketken "Tavriya" poyezdi Keriç köprüni ötti. Dekabr 25-inde saba saat 9:25 Aqyarnıñ demiryol vokzalına "Tavriya" rusiye passajir poyezdi kelip çıqtı.
Dekabrniñ 23-ünde Rusiye prezidenti Vladimir Putin Keriç boğazından keçken köpründe poyetlerniñ yürmesini başladı.
«Grand Servis Ekspress» naqliyat şirketi noyabrniñ 8-nde saba Keriç köprüden ketecek Qırımnıñ yolcu trenlerine bilet satıp başladı.


text:
Rusiyeniñ nezaretinde olğan Qırım parlamentiniñ reisi Vladimir Konstantinov Ukraina akimiyetiniñ yarımadanıñ işğalden boşatılması içün halqara platforma yaratma teşebbüisine «Rusiyeniñ duşmanlar klubu» dedi.
Bunı o martnıñ 31-nde Qırım parlamentiniñ oturışındaki çıqışı vaqtında dedi.
«Ukrain terror rejimi Qırımnı zapt etmek fikrinden vazgeçmey. Diplomatik Kyiv, meşur Qırım platformasını qura, Rusiyeniñ duşmanlar klubunı toplay», – dedi Konstantinov.
Ukraina prezidenti ofisiniñ matbuat hızmeti, fevral ayında Milliy telükesizlik ve mudafaa şurası Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ emrinen azırlanılğan Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyarnı işğalden qurtaruv ve reintegratsiya devlet strategiyasınıñ leyhasını baqtı, dep bildirdi. Şura azalarına eki afta içinde strategiyanı qabul etmek içün tüzetüvler kirsetmege aytqanlar.
Bundan evel berilgen malümatqa köre, Milliy telükesizlik ve mudafaa şurası Qırım işğali ve Donbastaki cenk ile alâqası olğan 10 sabıq memurğa qarşı sanktsiyalarnı kirsetti. Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy buyruq çıqarıp, Ukrainada keçirilecek «Qırım platforması» tesis sammitini azırlav ve keçirüv teşkiliy komitetini qurmağa emir etti
Ukraina prezidenti ofisiniñ reber muavini İğor Jovkva «Qırım platforması» boyunca halqara sammit Ukrainada 2021 senesi avgustnıñ 23-nde olacaq, dep bildirgen edi.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yaynında, kelecek yılnıñ mayıs ayında keçirilmesi planlaştırılğan yarımadanı işğalden azat etüv «Qırım platforması»sammitiniñ neticelerine köre muvafıq beyanname qabul etilecek, dep bildirdi.
Rusiye Tış işler nazirliginiñ spikeri Mariya Zaharovanıñ aytqanına köre, Rusiye tarafı Ukraina teşebbüsinen keçirilecek Qırım platformasında iştirak etmege azır, amma meydançıqta yarımada problemleri muzakere etilmeli – suv teminlevinden naqliyatqa qadar.
Qırımnı işğalden qurtaruv halqara meydançığı (Qırım platforması) – Ukraina akimiyetiniñ qırımlılarnıñ aqlarını qorçalamaq ve işğal altındaki yarımadanı azat etmek içün Ukraina ve halqara ortaqlarınıñ areketlerini koordinatsiya etmek içün muzakere platformasınen bağlı teşebbüsidir.
2020 senesi sentâbr ayında Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-nci sessiyasında iştirakçi memleketlerni bu platforma qurulmasına qoşulmağa çağırdı.
Daa evel böyle planlarını Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi ve Ukraina Tış işler nazirligi aydınlatqanlar. Ukraina Tış işler nazirligi, Donbastaki zıddiyetni çezüv ve Qırımnı işğalden qurtaruv muzakere meydançıqları bir-birinden ayrı olmalı, dep tüşüne.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar bildirgenine köre, Rusiyeni Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasında iştirak etmege davet etecekler, amma iştirak etecegine inanmaylar. Bundan evel Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, Rusiyeni bu meydançıqta körmey, dep ayttı.
2020 senesi oktâbr ayında Poloniya Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platforması çerçivesinde çalışmağa meraqlı, dep bildirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy bildirgenine köre, Avropa Birliginiñ liderleri Avropa Birliginiñ Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına qoşulmağa azır olğanını ayttı. Resmiy Kyiv Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına Türkiye, Malayziya, Slovakiya, Büyük Britaniya ve diger memleketler qoşulır, dep bekley.
Kreml, Qırım meselesi qapatıldı ve Rusiye onı halqara muzakerelerge almaycaq, dep bir qaç kere bildirgen edi.


text:
Metabolizm
Metabolizm bul ximiyalıq ha'reketler sisteması ja'rdeminde tiri janlardın' basqa zatlardan, ma'selen azıq-awqattan ku'sh (energiya) alıwı. Bul, ma'selen, kimnin'dur qanday jiyilikte awqatlanıwına baylanıslı. Eger olar ash bolsa, olardın' zat almasıwı tez to'menlep ketedi. Metabolizm sin'diriw ham dem alıw ha'm t.b.larda qatnasatug'ın barlıq organlardı ta'miyinlew ushın energiyadan paydalanadı. Bul o'mirlik protsesslerdi a'melge asırıw ushın qollanılg'an energiya mug'darı "Tiykarg'ı zat almasıw tezligi" dep ataladı. Organizm qansha u'lken bolsa, onın' zat almasıw tezligide sonsha to'men boladı. Bunın' sebebi to'men ko'lemnın' maydang'a qatnasında.


text:
Kremlge boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi sentâbr 13-te Qırımtatar Milliy Meclisi azası İlmi Umerovğa qarşı cinaiy iş açılması, faş etmeme ve psihiatrik hastahanege qanunsız qoyulmasına qarşı onıñ imayecisiniñ şikayet arizalarını red etti.
Bu aqta Umerovnıñ rusiyeli adliyecisi Nikolay Polozov Twitterde bildirdi.
Adliyeciniñ sözlerine binaen, dava çerçivesinde Umerov bildirdi ki, FSB taqiqatçısı qabaatlanğannı evelden kardiologiyadan çıqarmağa talap etken edi.
Rusiyeli FSB Umerovnı mayıs 12-de Bağçasarayda yaqaladı. Rusiyeli uquq qoruyıcı organları bu sene mayıs ayında İlmi Umerovğa qarşı «separatizm» maddesi boyunca cinaiy iş açtı.
Avgust 11-de mahkeme zalında İlmi Umerovnıñ alı yaramaylaştı. Ekimler onı infarkt havfı ile hastahanege ketirdi. Bundan soñ Rusiyege boysunğan Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesi Umerovnıñ statsionar psihiatrik-mahkeme ekspertizadan keçirilmesi aqqında qarar aldı. O, psihiatrik hastahanege avgust 18-de ketirildi.
Sentâbr 7-de İlmi Umerov klinikadan çıqtı. İlmi Umerovnıñ imayecileri tahmin etkenlerine köre, endi kelecek afta Umerovnıñ tedaviylenüv içün kardiologiya bölügine keçirilmesi aqqında şefaat arizasına cevap kelecektir. Ailesi onıñ ağır alda bulunğanı aqqında bildire.
Ukraina Tışqı işler nazirliginde bildirdiler ki, endi nevbette – İlmi Umerovdan qanunsız qabaatlavnı çıqarmasıdır.
«Memorial» rusiyeli uquq qorçalayıcı merkezinde Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerovğa qarşı işğal etilgen Qırımda cinaiy taqipni qanunsız ve siyasiy sebeplerden olğanını ayttılar, çünki o, zorbalıq areketlerine çağırmay edi.


text:
Karikatura – yumor muzeyı häm kitapxanäse
БoлapHы бeләceзMe? / Bolarnı beläsezme - 83/2021
İstanbulda karikatura – yumor muzeyı häm kitapxanäse buluın beläsezme?
Muzey berençe tapqır 1975 nçe yılda Karikaturistlar cämğıyäte iniśitivası belän İstanbul şähär xakimiyäte tarafınnan açılğan, läkin 1980 nçe yılda yabılğan. 1989 nçı yılda açılğan yaňa karikatura häm yumor muzeyı Törkiyäneň ictimaği tarixın dokumentlaştırğan mädäniyät berekmäsen törle çaralar belän çağıldıra. Monnan tış, başqa illärdäge oxşaş oyışmalar belän aralaşqan muzey dönya karikatura sänğäteneň tanılğan şäxeslären kürgäzmälär belän tanıştıra. Muzeyda şulay uq belgeç küzätüe astında original’ poligrafiya atel’yesında êşläw mömkinlege dä bar.
Muzeyda törek karikaturasınıň başınnan alıp bügengä qadär bulğan êtaplar misallar häm dokumentlar belän aňlatılğan bülek bar. Törek häm dönya rässamnarı äsärläre quyılğan bülektä ay sayın kim digändä ber kürgäzmä açıla. Kitapxanä bülegendä Törkiyädä häm böten dönyada basılğan karikatura, yumor häm alar xaqındağı basmalar bar. Kitapxanäneň arxiv öleşendä iske yäki bügenge törek häm xalıqara karikaturistlarnıň äsärläre urın ala.


text:
Ukraina Baş prokuraturası öz saifesiniñ kün tertibinde işğal altındaki Qırım akimiyetinde al-azırda çalışqan ve sabıq yolbaşçıları gruppasına daa evel berilgen şeklev bidirüvi ve ayrıca yañ şeklev ve taqiqat işlerinen bağlı bildirüvni taqdim etilecegine dair haberni derc etti.
Fevralniñ 17-si olaraq belgilengen kün tertibi: Qırım içki işler naziri Sergey Abisov, Qırım yolbaşçısı ve Nazirler Şurasınıñ reisi Sergey Aksönov, Aqyar yakimiyetiniñ yolbaşçısı Yuriy Doynikov, Qırımnıñ sabıq telükesizlik hızmeti, al-azırda Rusiye FSB hadimi Pötr Zima, Qırım devlet şurası yolbaşçısı Vladimir Konstantinov, Qırımdaki Rusiye sıñır idaresi reisiniñ birinci yardımcısı Viktor Melniçenko, Qırımnıñ sabıq prokurorı, al-azırda Rusiye devlet Dumasınıñ deputatı Natalya Poklonskaya, Qırım nazirler şurası reisiniñ birinci yardımcısı Rustam Temirgaliyev, Aqyar akimiyetiniñ sabıq yolbaşçısı Aleksey Çalıy, Qırım fevqulade vaziyetler naziri, Rusiyeniñ Qırımdaki fevqulade vaziyetler nazirligi baş idaresiniñ reberi Sergey Şahovlarnen alâqalıdır.
Olarnıñ epsi fevralniñ 27-ne Ukraina Baş prokuraturası vaqtınca işğal altındaki Qırım yarımadasında mahkemede cinayet ve qabarcılıqqa qarşılıq kösterüvde, vatandaşlar ya da devlet menfaatlarını qorçalavını temsil etüv meselelernen bağlı cinaiy davalar boyunca protsessual yolbaşçılıq idaresi bölüginiñ prokurorı ögüne çağırıla.
Bu, işğal altındaki Qırımda rusiyeli akimiyetniñ körümlü erbabları gruppasına berilgen ilk çağırtuv degil. Olar şeklev berilmesi içün keçken senede çağırılğan ediler.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Rusiye muhalifet siyasetçileri cinaiy dava ve apis cezalarından qorqıp, biri-biri artından memleketni terk ete. Artıq Devlet Dumasınıñ deputatları – parlamentke keçmege istegen ya da yerli akimiyet organlarında çalışqanlar aqqında aytılmay.
Faal ve «ekstremist» teşkilâtlarınıñ tarafdarlarını saylavlarğa kirsetmeme qanunı qabul etilgen soñ, akimiyet Devlet Dumasınıñ saylavlarından evel siyasiy boşluqnı bütünley «temizlemege», memnüniyetsizlik degil, adiy tenqitke bile imkân bermemege qarar alğanına oşay. Ve Rusiye muhalifet siyasetçisi Navalnıy ya da Gudkovnıñ qararını almağa mecbur – memlekette qalıp apiske oğramaq ya da köçip ketmek.
Ve bu – Rusiye siyasetiniñ «qırımlaştırıluvıdır». Çünki temizlengen siyasiy alan usullarını Kreml Qırım ilhaqından soñ, Moskva canlı siyaset regionı, raqiplik, munaqaşa, mediada debatlar ananesine rastkelgende, qullandı. Rusiye reberligi akimiyet ögünde qorqu siyasiy ayat norması olmağan regionnı – bu qorqu Ukrainada yoq – kontrol etip başlağanda mezkür usullar qullanıldı.
işğalden yedi yıl keçken soñ ilhaq etilgen yarımada siyasiy ceetten qomşu Ukraina regionlarına degil, daa çoq qomşu Rusiye regionlarına oşay
Ve repressiyalar maşinası çalışıp başladı. İşğalci akimiyetke boysunmağa istemegen teşkilâtlarnı ekstremist ilân etip yasaqlağanlar – meselâ, Qırımtatar Milliy Meclisini. Bazı siyasetçilerni Qırımnı terk etmelerine mecbur etkenler – Cemilev ya da Çubarovnı kibi. Başqalarını – apiske alıp üküm etkenler, Çiygoz ve Umerovnı kibi. Faaller küpe-kündüz ğayıp ola ediler. Jurnalistler yapqan işleri içün mahküm etildi, Semena kibi. Adiy insan evinde Ukraina bayrağını asqanı içün kamerağa qapatıldı – Baluh kibi.
Qırımnıñ «normalizatsiyası» böyle oldı, ğaliba – işğalden yedi yıl keçken soñ ilhaq etilgen yarımada siyasiy ceetten qomşu Ukraina regionlarına degil, daa çoq qomşu Rusiye regionlarına oşay. Bunı da temin etmege istegenler, dep tüşünem.
Şimdi Rusiye özü de balaban Qırımğa çevirile, ğaliba. Daa nege oşacaq ki?
«Fikir» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün
Vitaliy Portnikov, kyivli jurnalist, Qırım.Aqiqat müellifi


text:
Aqmescitte oktâbr 4-yünde, çarşenbe künü qasırğalı yel park etilgen maşnalarğa terek yıqtı. Bu aqta öz közünen körgenler içtimaiy ağlarja yaza.
Yerli sakinlerniñ haber etmenine köre, adise Budönnogo soqağında olıp keçti, onıñ neticesinde yaralanğan adam olmadı.
Daa evel Qırımda Rusiye FVN idaresi, Qırımğa qasırğalı yel yaqınlaşqanını haber etti.
Qırımnıñ gidrometeomerkeziniñ malümatına köre, yaqın 2-3 saatta ve oktâbr 4 kününiñ soñuna qadar Qırımda şimal-ğarp yelniñ 20-25 metr saniyege qadar artacağı beklenile
Qırımnıñ şimal ve dağ rayonlarında eki kün devamında suvuqlar olacaq, dep işğal altındaki Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ idaresi bildire.


text:
Bunı Ukraina Mudaafa Nazirliginiñ matbuat-hızmeti bildirdi.
«Şaatlarnıñ ayqanlarına köre, zabitniñ öldürilüvi vaqtında yataqhaneniñ ayatlarında patlav ve atışlar eşitile edi», – dep bildire müessise.
Nazirliginiñ malümatına köre, 33 yaşında olğan mayor Stanislav Karaçevskiyni AK-74 avtomatından attılar.
Vaqia yüz bergen yerge Saq milisniñ gruppası, Rusiye Federatsiyasınıñ arbiy prokuratura ve taqiqat komiteti barğan edi.
Tünevin aqşam Qırımda rusiye arbiy hızmetçisi Ukraina halqına berilgen antına sadıq qalğan ukrain zabitni atıp öldürdi. Facia Novofödorovka köyündeki Saq aviabazanıñ 3-cı yataqhanesiniñ binasında yüz berdi. Elâk olğan zabit Ukraina Silâlı Quvetleriniñ Arbiy-Deñiz Quvetleriniñ arbiy qısımlarından birisinde hızmet ete ve Ukraina qıtasına ketmege azırlıq köre edi.
Onıñ arqadaşını Ukraina Silâlı Quvetleriniñ arbiy qısımınıñ operativ ştabınıñ zabiti Yermolenko Artem Volodımırovıçnı canavarcasına köteklep, rusiye orduları qısımına alıp kettiler. Al-azırda o Qara deñiz Flotunıñ taqiqat bölügine berildi.
Öz başına tayinlengen Qırım akimiyetine yaqın olğan «Krıminform» saytı bildirgeni kibi, yerli uquq qorçalayıcılarnıñ bergen malümatlarına köre, garnizon patruliniñ arbiy hızmetçileri bu gece huliganlar tarafından Qırım ğarbındaki arbiy qısımlarınıñ KPP ve garnizon yataqhanesiniñ ücümini qaytarğan ekenler.


text:
Mart 20-de Kiyevdeki körüşüvde Ukraina ve Türkiye prezidentleri Petro Poroşenko ve Recep Tayip Erdoğan qırımtatarlarnıñ aq-uquqları meselesinde Ukraina ve Türkiye areketlerini belgilemege qarar aldılar.
Bunı Ukraina devlet yolbaşçısınıñ saytı bildire.
«Bizler areketlerimizni belgileycekmiz, dep añlaştıq – şu cümleden – ileride halqara teşkilâtlarda qırımtatar meselesinde», – dep tekrarlay Poroşenkonıñ aytqanlarını onıñ matbuat hızmeti.
Cuma künü, mart 20-de, Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan Kiyevge ziyaret ile kelip, Ukraina-Türkiye yüksek Strategik şurasınıñ dörtünci toplaşuvında iştirak etti. Türkiye prezidenti bildirdi ki, onıñ memleketi qırımtatarlarnıñ aq-uquqlarını halqara alanda qorumağa devam etecek.
Türkiye Ukrainağa 10 million dollarlıq yardımnı ayırıp, 50 million dollarnı bücet defitsitiniñ qapatılmasına kredit olaraq berdi.


text:
Qırımtatar milliy areketiniñ faali, Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Teftiş komissiyasınıñ sabıq azası Kurtseit Abdullayev 2015 senesi mart 9-da miting keçirilmesi qaidelerini bozğanı içün eñ uyğun ceza olaraq memuriy apis cezasını köre.
Hatırlatamız, mart 9-da Gagarin bağçasındaki ukrain şairi Taras Şevçenkonıñ 201 yıllığı munasebeti ile keçirilgen tedbirde Abdullayev «Qırım – Ukrainadır!» yazısı ile Ukraina bayrağını kötergen edi. Bu sebepten faalni memuriy mesülietke çektiler.
Cuma künü, mart 27-de, Aqmescitniñ Demir yol rayon mahkemesinde bu iş boyunca birinci toplaşuv olıp keçti. Reisi Vasiliy Zlotnikov faalniñ muracaatını qabul etip, mahkemeni mart 30-ğa belgiledi.
Abdullayev Rusiye Federatsiyası ve Qırım Anayasalarını ögrenip, mart 9-da olıp keçken aktsiyada «bir de bir bozuvlar yapmağanını» qayd etti. Abdullayev nasıl bir ceza almaq ister ediñiz sualine böyle cevap berdi: «Men tezden nefaqağa çıqacam, param yoq, devlet menden para almaq içün maña bir şey bermey daa, soqaqlarnı sepirmeycem, men 15 kün apiste oturır edim – anda bedava aşatalar».
Malüm olğanı kibi, Aqmescitte «politsiya» hadimleri Şevçenko doğğan kününe bağışlanğan mitingniñ teşkilâtçısı Leonid Kuzmin ve daa eki iştirakçini yaqaladılar. Politsiya hadimleriniñ sözlerine köre, sebep – mitingde ukrain timsalleriniñ olması. Mahkeme üç faalni mecburiy işler ile cezaladı. Faaller mahkeme qararına şikâyet ettiler.


text:
Qırımdan köçken, rejissör ve teatr ressamı Niko Lapunov Qırım sakinleri ayatı ve yarımada vaziyeti aqqında multfilmler seriyasını azırlay. Birinci seriya endi YouTube ağında taqdim etildi ve 26 biñden ziyade sefer seyir etildi. Yaqın künlerde Lapunov ikâyeniñ tarihını roliklernen taqdim etmege azır.
«Bu, multfilmniñ devamı olacaq, birinci rolikte Qırım tarqatıla, bu aqiqiy vaqıtta olğan şey. Soñra olacağı olacaq, ya da böyle – pek ümüt etkenim olacaq», – dep ayttı rejissör.
Rolik unikal tehnikanen taqdim etile – müellif bütün obrazlarnı ketende nağışlay ve ceryannı videoğa çıqara. Niko Lapunovnıñ Qırım.Aqiqatqa añlatqanına köre, o, nağışlağan kişiler aqqında blog alıp bara, onıñ içün nağış – ayatnıñ ağır vaqialarını başından keçirmege yardım etken hobbidir.
«Nağış – bu qaçuvdır, er şeyni tüşünmemek içün. Ayatıñ qalabalıq olsa, oturıp nağışlaysıñ ve, ğaliba, fikirlerden çetke çekilesiñ. Men yaqında nağışnen oğraşmağa başladım ve mına multfilmni nağışlap baqmağa qarar aldım, süjeti ise, canım ağırğan şey aqqındadır», – dep añlattı fikir müellifi.
Bugün Niko Lapunov Nikolayevde yaşay, o Ukraina qıtaiy qısmına Aqmescitten keldi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırım çölünde 25 gektarlıq topraqta sana, 25 biñ yer, musafirhane odaları ve yunus balıqları akvariumı yerleşecek. Zubkov bu acayip leyha ömürge keçirilecek yerini daa aytmadı.
«Aytıñız, bu güzel bir şey degilmi, Qırım musafirleriniñ aqılında qalmaycaqmı? Tek bir şey qaldı: kölizeyni qurmaq. Zubkov bar, arslanlar bar, qurmağa da bilem. Er kün birer-birer tola, yardım alıp, ğayeni ömürge keçirecekmiz. Vaziyet yahşı olsa, maddiy yardım kösterilse ve yahşı bir qurucılıq brigadası olsa, onı 5-6 yıl içinde qurıp çıqmaq mümkün», – dep qayd etti Zubkov.
Müdir eñ meşur yırcılar kölizeyde çıqışta bulunmaq içün nevbette turacaqlar degen ümütte.


text:
Qırımda Ukrain medeniyet merkeziniñ tesisçlerinden biri Leonid Kuzmin yarımadada bulunğan Avropa şurasınıñ temsilcileri ile olğan körüşüvi aqqında bildire.
Bu aqta o Facebookta yaza.
«Bugün Ukrain Medeniy merkeziniñ temsilcileri İnsan aqları boyunca Avropa şurasınıñ baş kâtibiniñ mahsus temsilcisi Jerar Ştudman ve nezaret gruppasınıñ vekilleri ile körüşüv olıp keçti. Körüşüv devamında Avropa Şurası temsilcilerine yarımada mekteplerinde ukrain tiliniñ yoq etilmesini, Qırımda ukrain medeniyetiniñ saqlanılması, Aqmescitte «Svitanok» bala teatr studiyasınıñ qapatılması, ukrain neşirleriniñ olmaması ile bağlı meselelerni añlatmağa tırıştım», – dey Kuzmin.
«Bunıñ ile Qırım ukrainleriniñ konkret aqlarınıñ bozuluvı ve Qırımda tınç toplaşuvlarnıñ meselesi aqqında tarif ettim», – dey o.
Aqmescitte cumaertesi künü, yanvar 30-da, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları, qırımtatar cemaatçılığı Avropa Şurasınıñ eyyeti ile körüşti. Bunı Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl bildirdi.
Dört insandan ibaret olğan ve İsveçre diplomatı, elçi Jerar Ştudman reberliginde Avropa Şurasınıñ eyyeti Qırımğa yanvar 25 künü keldi. Avropa Şurasınıñ baş kâtibi Turbern Yagland degeni kibi, eyyetni Qırımğa yarımadada insan aqları ile bağlı vaziyetke qıymet kesmek içün yolladı. Bunıñ ile eyyetniñ işi mustaqil olacağını qayd etti, onıñ işi Qırımnıñ territorial statusına bağlı degil eken.
Avropa Şurasınıñ közeticileri Qırımğa soñki bir buçuq yıl içinde kirgen halqara teşkilâtlarnıñ ilk temsilcileri oldı.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Bilgesez demonstrant
Tank Man yä Bilgesez Demonstrant - ul 1989.dağı Tiananmen Mäydanı protestları waqıtında uncide tanklı kolonna aldında basıp yulnı tıyğan häm foto belän filmgä töşerelep xalıqara ataqlılıq qazanğan bilgesez Qıtay keşeneñ quşamatı. Foto Associated Press äğzası Jeff Widener tarafınnan Beijing Qunaqxanäseneñ altınçı qattan, yartı mil arasınnan 400mm linzalar yärdämendä töşkän .
İkençe versiä fotograf Stuart Franklin Magnum töşerä. Anıñ räsem Jeff Widenerneñ fotosın qabatlıy, läkin kübräk artqı plan kürsätä, şundıy planda kübräk tank kürenä. Bu foto Life Magazine'neñ 100 Photos that Changed the World (Dönyanı Üzgärtkän 100 Foto) maxsus basmada saylana. Kön eçendä böten dönya buyı tirajlanğan Bilgesez Demonstrant süräte zur däräcäle gäzetlärdä berençe bitkä urnaşıla. 1998. Aprelendä Amerikan TIME jurnalı Bilgesez Demonstrantın üz 20. yözneñ 100 iñ yoğıntılı keşe isemlegenä kertä.
Räsem artında[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Waqiğa 1989.nıñ 5 iyünendä, Qıtay xakimiäte demostratsiälärne quıp taratudan ber kön ütkäç, Tıyılğan Qala yulında, Cháng Ān Dà Jiē-dä (长安大街), "Mäñge Tınıçlıq Böyek Prospektında", Tiananmen'nan ber minutta buldı.[1] İke sumkalı keşe yulnıñ urtasında ber üze tordı, yaqınayğan tanklarğa qaramastan. Tanklar tuqtağaç, keşe alarnı quarğa tırıştı. Täwge tank anı urap ütärgä talpındı, läkin keşe barıber protést belderep tanknıñ yulında basıp tordı. Tanklarnı tuqtağannan soñ, keşe täwge tank başnásına ürmäläp mende häm yörtüçe belän aralaştı. Törle versiälärçä, ul yörtüçegä bolay äytte: "Nigä sez monda? Şähärem sezdän xaosqa birelä"; "Borılağız, xalqımnı ütermägez!"; häm "Kit monnan." Videomateriallarça, borçılğan tamaşaçılar anı xalıq törkemenä östärep kerttelär, häm tanklar üz totqan yulın ozayttılar. Kemder uylawınça, borçılğan tamaşaçılar "ştatski kiemennän" polismännär buldı.
Räsem mäğnäse[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Könbatışta Bilgesez Demonstrant Qıtay Demokratik Xäräkät tamğası bulıp kilde. Qıtay yäşlär, üz ğömerlären qurqınıç astında quyıp, autoritar xakimiäte qarşı çıqtı. Şulay uq, bu sürät ber ayırım şäxesneñ köçe küzätä. Qıtayda bu räsemneñ mäğnäse başqa. Ul Qıtay Xalıq Azaltlıq Armiäseneñ keşegä iğtibar itü häm keşene saqlanu simvolı: tank yörtüçese keşene yaralanmıy. Ä Bilgesez Demonstrant tärtip bozuçı, Könbatış provokatorı bulıp kürsätä. Materik Qıtayında Tank Man teması äle yabıq.
Kem ul, Bilgesez Demonstrant[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Demonstrant şäxese açıq tügel. İntsidentän soñ, Britan basması Sunday Express anı Wang Weilin (王维林), 19-yäşle student, atağan.
Anıñ aldağı tarixı da açıq tügel. 1999. yılda Amerikan prezidente Riçard Nikson idaräsendä eşlägän Brüs Herşenson Demonstrantnı 14 könnän soñ cäzalap üterüen äytte, başqalarça, ul berniçä aydan soñ ul atıp üterelä. Jan Wong yazğança, bu keşe xäzerge kön yäşäw häm materik Qıtayında yäşerenä.
1992. yılda Barbara Walters alğan intervyuwendä şul waqıttağı Qıtay Kompartiäseneñ General Sektretäre Jiang Zemin bolay dide: "Minemçä, ul üterelmägän." Hong Kong basması Apple Daily yazğança, Wang xäzer Taiwan'da yäşi.
Çığanaqlar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- PBS Documentary "The Tank Man", 2006, Program accessible online
- The Unknown Rebel – Time Magazine's profile. Retrieved 19 January 2005
- CNN Interactive: Video Almanac – 1989 – Contains a small 26-second video of the "tank man" stepping in the way of the tanks. Retrieved 19 January 2005
- The Tiananmen Papers, The Chinese Leadership's Decision to Use Force Against their Own People—In their Own Words, Compiled by Zhang Liang, Edited by Andrew J. Nathan and Perry Link, with an afterword by Orville Schell, PublicAffairs, New York, 2001, hardback, 514 pages, ISBN 1-58648-012-X An extensive review and synopsis of The Tiananmen papers in the journal Foreign Affairs may be found at Review and synopsis in the journal Foreign Affairs.
- June Fourth: The True Story, Tian'anmen Papers/Zhongguo Liusi Zhenxiang Volumes 1–2 (Chinese edition), Zhang Liang, ISBN 962-8744-36-4
- Red China Blues: My Long March from Mao to Now, Jan Wong, Doubleday, 1997, trade paperback, 416 pages, ISBN 0-385-48232-9 (Contains, besides extensive autobiographical material, an eyewitness account of the Tiananmen crackdown and the basis for an estimate of the number of casualties.)
- 「以身檔坦克王維林傳在台」, Apple Daily, June 2, 2006, Page A1 [1] (Traditional Chinese, subscription required)
- ↑ Makinen, Julie. Tiananmen Square mystery: Who was 'Tank Man'? (4 June 2014).


text:
Zorlu Words oyunları oynamayı seven her oyuncuya yardım ediyoruz. Tam olarak bu sayfa WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi kategorisini çözmek için ihtiyacınız olan her şeye sahiptir. Bu yerde tüm 60 seviyelerini geçerek cevaplara, çözümlere, örneklere bakabilirsiniz. WOW oyununda zor bir seviyede kalıyorsanız, ihtiyacınız olan tek yer orası. Bu oyun, portföyünde başka oyunların da bulunduğu Fugo Games ekibi tarafından geliştirildi.
WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Cevaplari:
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8921
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8922
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8923
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8924
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8925
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8926
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8927
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8928
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8929
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8930
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8931
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8932
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8933
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8934
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8935
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8936
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8937
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8938
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8939
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8940
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8941
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8942
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8943
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8944
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8945
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8946
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8947
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8948
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8949
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8950
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8951
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8952
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8953
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8954
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8955
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8956
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8957
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8958
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8959
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8960
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8961
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8962
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8963
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8964
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8965
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8966
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8967
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8968
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8969
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8970
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8971
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8972
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8973
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8974
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8975
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8976
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8977
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8978
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8979
- WOW Dominik Cumhuriyeti Ozama Kalesi Seviye 8980


text:
Salı künü, iyül 25-te, Qırım Yuqarı mahkemesinde qırımtatar faali Ahtem Çiygoz sorğuğa çekilecek, o, 2014 senesi fevral 26-da mitingde iştirak etkeni ve onı teşkil etkeninen qabaatlana.
Bu aqta adliyeci Nikolay Polozov bildirdi.
«İyül 25-te Ahtem Çiygoz sorğuğa çekilecek. O, dava devam etken bütün vaqıt içinde daa izaat bermegen edi. Ve mahkemeden aldın taqiqat keçirilgende de o, izaat bermegen edi. Taktik fikirlerimizge köre, biz qabaatlav ve imaye taraflarınıñ elinde olğan bütün delillerni baqıp çıqmağa ve bundan soñ Çiygoznıñ sorğuğa çekilmesi aqqında ilân etmege isteymiz», – dep añlattı Polozov «Qırım.Aqiqat»qa bergen intervyusında.
Avdetniñ evel bildirgenine köre, Ahtem Çiygoz Aqmescit SİZO-sında 2015 senesi yanvar ayından başlap buluna, o, Rusiye Federatsiyası Cinaiy kodeksiniñ 212 maddesi 1-ci qısmı («kütleviy nizamsızlıqnı teşkil etüv») boyunca qabaatlana, madde boyunca qabaatlanğan kişi 10 yılğa qadar apiske qapatıla bile.
İçtimaiy ağlarda Facebook, Vkontakte, Odnoklassniki saifelerimizge, bunen beraber, Telegramda kanalımızğa qoşulıñız ve eñ aktual ve meraqlı malümatlardan haberdar oluñız.


text:
Törkiyädäge tatarlardan Yaña yıl teläkläre
2020nçe yılğa kerer aldınnan Törkiyädä ğomer itüçe tatar millättäşlärebezneň yaňa yıl teläkläre
2020nçe yılğa sanawlı säğätlär qalıp kilgändä Törkiyädä ğomer itüçe millättäşlärebezneň yaňa yıl teläklären citkerde.
Videoyazmada tanılğan tatar ğalime Nadir Däwlät, tanılğan cämäğät’ êşleklese, ğalim Sadri Maqsudineň onığı, Törkiyäneň berençe xatın-qız diplomatı Adilä Aydanıň qızı, mäşhür tatar şağire Därdmändneň tuğanı, yazuçı häm ğalimä Gönül Pultar, Törkiyäneň Malatya qalasınnan İnönü universitetı professorı Ramilä Yarullina Yıldırım, Törkiyäneň İzmir qalasındağı tatar cämğiyäte başlığı Bähzat Aqtaş, İzmirdän, bügenge köndä Awstraliyädä yäşäwçe tatar muzıkantı Möslix Wäli, Awstraliyadan Rawza Wäli, Antaliya qalasınnan tatar şağire häm advokat Fänis Zıyalı, Änkaradan ädäbiyät belgeçe Roza Qorban, İstanbuldan tatar jurnalistı Ruşaniya Altay häm Törkiyäneň İskeşähär qalasında yäşäwçe millättäşlärebez da tatar dönyasına Yaňa yıl teläklären citkerä.
Bäyläneşle xäbärlär
Ärdoğan: “Cirlärebezne mañqortlardan qotqara alğança kiläçägebezgä ışanıç belän qarıy alaçaqbız”
ӘpдoraH: “ҖиpләpeбeзHe MaңkopTлapдaH koTkapa aлraHчa kиләчәreбeзrә ышaHыч бeләH kapый aлaчakбыз” / İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan: "Cirlärebezne mañqortlardan qotqara alğança kiläçägebezgä ışanıç belän qarıy alaçaqbız”, - dip äytte.


text:
Törek näşriyatı Frankfurtta
Germaniyädäge kürgäzmägä Törkiyädän yaqınça 13 meñ äsär kitte
Törkiyäneñ näşriyatı tarmaqnıñ dön’yadağı ähämiyätle çaralarınnan berse bulğan Xalıqara Frankfurt kitap kürgäzmäsendä bıyıl bay êçtälek belän qatnaşaçaq. Mädäniyät häm turizm ministrlığınnan belderülärençä, 16nçe-20nçe oktyabr’dä uzaçaq kürgäzmädä 28 törek näşire üz êşçänlege belän tanıştıraçaq.
16nçı oktyabr’dä kürgäzmädä Törkiyä stendı yanında balalar häm yäş’lär näşriyatçıları oçraşaçaq.
Xalıqara mäydanda küzätelep baruçı Göbäkletäpä cirlegenä bağışlanğan “Arxeologiyä häm ädäbiyät: Göbäkletäpä - dön’ya tarixın üzgärtkän tabıldıq” temalı söyläşüdä tanılğan yazuçılar häm ğalimnär qatnaşaçaq.
Törkiyä milli stendında “Göbäkletäpä - tarixnıñ başlanğan noqtası” dip ataluçı fotoräsem kürgäzmäse êşliyäçäk.
Törek ädäbiyäten, mädäniyäten tanıtu häm näşriyät mäydanındağı xezmättäşlek mömkinleklären üsterü öçen açılğan stendta yaqınça 13 meñ äsär urın ala.


text:
Törkiyä Êkvatorial’ Gvineyanıñ qayğısın urtaqlaştı
Êkvatorial’ Gvineyanıň Bata şähärendä xärbi bazanıň qoral saqlağıçında şartlawlar bulğan ide
Törkiyä Êkvatorial’ Gvineya Cömhüriyätendä xärbi baza saqlağıçındağı şartlawlarda küp sanda keşeneň ğomere özelüe nisbätennän ilneň qayğısın urtaqlaştı.
Tışqı êşlär ministrlığınıň bu xaqtağı belderüendä kiçä Êkvatorial’ Gvineyanıň Bata şähärendä xärbi bazanıň qoral saqlağıçında bulğan şartlawlarda küp keşeneň ğomeren yuğaltuı häm yaralanuınıň tirän qayğı tudıruı belderelde.
”Êkvatorial’ Gvineya xalqı häm xökümäteneň, ğomere özelgän keşelärneň ğailäläre häm tuğannarınıň qayğısın urtaqlaşabız,yaralanğan keşelärgä şifalar telibez”diyelde tışqı êşlär ministrlığı belderüendä.
Êkvatorial’ Gvineya sälamätlek saqlaw ministrı Salud 17 keşeneň ğomere özelgän , 420 keşe yaralanğan şartlawlarda kazarmağa yaqın urnaşqan şaqtıy yortnıň cimerelüen häm küp sanda keşeneň xäräbälär astında qaluın beldergän ide.


text:
Asırlar deñişti. Ömür tarzı deñişti. Medeniyetler farqlılaştı. Tünevinki küçük yerleşilgen yerler bu künümizniñ şeerleri oldı. Deñişken bu dünyamızda deñişmegen bir kerçek bar; insanlar bazen yaşağan yerlerden bazı sebeplernen köçe bileler. Kimerleri vatan toprağını, kimerleri köyüni, yarımadasını ya da şeerini qaldıra. Amma şunı unutmamaq kerek ki, biz bu dünyada yalıñız yaratılmadıq.
Haq Tealâ bizni farqlı milletlerge ve toplulıqlarğa ayırdı ve bizim içimizge qardaşlıq duyğusını qoydı. Qayda olsaq olayıq öz başımızğa yaşap olamayıq, cemiyetke ihtiyacımız bardır. Bu cemiyette sağlam yaşap olmamız içün aramızdaki munasebetlerniñ nasıl olğanına diqqat etmemiz kerek. Dünyada yaşağan bütün musulmanlar birbirleriniñ maneviy qardaşlarıdır.
Rabbimiz Quranda böyle buyura: “Müminler qardaştırlar. Öyle ise, qardaşlarıñıznıñ arasını tüzeltiñiz. Allahqa qarşı kelmekten saqınıñız ki, sizge merhamet etilsin” (Hucurat suresi, 49/ 10-cı ayet). Bugün bizler farqlı vaqialarnen qarşılaşamız. Keçenlerde böyle bir hoşlanılmağan vaqianı eşittim: Amet degen birisiniñ oqup çalışqanı içün iç ibadet etmege vaqtı qalmay, ve nasıl bir sebepnen birinci kere cuma künü camige barmağa qarar berdi.
Musulmanlarnı iç tanımay, çünki pek az böyle yerlerni ziyaret ete. Diniy yaşayışına az vaqıt ayırğanı içün, elbet, ibadetlerni tam doğru yapmağa bilmey ve namazdaki areketlerni yañlış yapa. Bunı körgen Seytumer çoqtan diniy emirlerini amelge keçire, bu işlerde tecribeli, Ametni körüp, oña sert bir şekilde böyle dey: “Ey, sen ne, iç namaz yapmağa bilmeysiñmi, cail? Başta ögren, soñ böyle muqaddes yerlerge kel” – dep, bağırdı ve Ametniñ canını ağırttı. Bundan soñ Amet pek açuvlandı ve camiden çıqıp ketti.
Şu arada başqa iç bir vaqıt camige kelmeycegine dair söz berdi. Endi bu vaqianı tafsilâtlı aydınlatayıq. Yazıq ki, insanlar dinge yañaşmağa pek te istemey ve çeşit manaçıqlarnı tapa. Mında Amet çoq beklenilgen qararnı bere ve camige barmağa cesaret ete. Camideki cemaat ise öz areketlerine pek diqqatlı olması kerek, ne aytacağını ve nasıl areketlerde bulunacaqlarını başta yahşı tüşünmeleri kerek. Bunı tek camide degil de, künlik ömrümizde de yahşı bilmeli. Seytumer bu sırada pek yañlış laflarnı ayta, “başta tüşün, soñ ayt” denilgen ikmetli ibarege uymay ve böyle mubarek yerde ve vaqıtta bir taqım can ağırtıcı sözlerni ayta.
Neticede, Amet öz nevbetinde camige başqa kelmege istemey. Aqlıma bu adisege kelişken bir hadis şerif keldi: “Musulmannıñ musulmanğa malı, namusı ve qanı aramdır. Kişige musulman qardaşını küçük körmesi yaramaylıq olaraq yeter” (Ebu Davud). Allah rizası içün bir-birimizni sevmek güzel ahlâqnıñ meyvesidir. Sevip, ne olsa olsun, er vaziyette teselli etmek, ayıplarını ortağa çıqarmamaq. Er keste keçmişte qalğan ve, belki de, tevbe etkenimiz hatalar ola bilir. Hata ve qusurlarnı meydanğa çıqarmaq, insannı utandırıp aşalamaq pek yaramay ahlâqnıñ körsetmesidir.
Peyğamber Efendimiz (s.a.v.) bu hususta böyle buyura: “Din qardaşınıñ ayıbını saqlağan kimseniñ Allah Tealâ dünya ve ahırette qusurını saqlar” (Müslim). Bir kün Resulüllah (s.a.v.): “Allahnıñ qullarından bazı insanlar bardır, nebi ve şeit degillerdir. Faqat qıyamet kününde Allah qatındaki maqamları sebebinden olarğa nebiler ve şeitler suqlanıp baqacaqlardır” buyurdı.
Sahabeler: “Bular kimlerdir ve nasıl hayırlı ameller yapqanlardır? Bizge de bildir de, biz de olarğa sevgi ve yaqınlıq köstereyik!”
Allah Resuli (salâllahu aleyhi ve sellem) böyle buyurdı: “Bular öyle insanlar ki, aralarında ne aqrabalıq, ne de ticaret ve iş munasebetleri bardır. Tek Allah rizası içün bir-birlerini severler. Vallahi, yüzleri bir nurdır ve özleri de nurdan birer minber üstündedirler. İnsanlar qorqqanı vaqıt olar qorqmazlar. İnsanlar qayğı içinde olğanları vaqıt olar qayğılanmazlar” (Ebu Davud).
“Hidayet” gazetinden, avgust, 2015 s.


text:
Tangram (ustalıqnıñ yedi tahtası) – qadimiy qıtay eglencesi. Tangram – bu beş üçköşelik (eki büyük, bir orta qarar ve eki ufaq), bir dörtköşelik ve parallelkenardan (parallelogramm) ibaret dörtköşelik.
Bu geometrik şekillerni dağıtıp, olardan çeşit, meselâ, ayvanlarnıñ, adamlarnıñ, binalarnıñ, ösümliklerniñ, oyuncaqlarnıñ, raqamlarnıñ resimlerini yaratmaq (tertip etmek) mümkün. Vazife berilgende resimlerniñ tek kölgesi belgilene.
Eñ esas eki qaide: yedi şekil de işletilmek ve bir şekil diger şekilni qapatmamaq kerek.
Bu meraqlı oyunnıñ şekillerinden 700 yaqın resimni tertip etmek mümkün. O, dünyanıñ eñ belli riyaziyatçılarnıñ (matematik) sevgen eglencesidir.


text:
Skiflar
Skiflar - bezneñ erağa qädär Qara diñgez tönyaq buyında yäşägän küçmä qäbilälärneñ ğomumi iseme. Töp versiä buyınça skiflar tönyaq-İran tel törkemenä qarıylar.
Skiflar belän sarmatlar, massagetlar häm saqlar qärdäş xalıqlar bulıp sanala.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Berençe qaraş buyınça skiflar 14 b.e.q. ğasırda İdel buyınnan Könbatışqa küçkän xalıq. İkençe qaraş buyınça skiflar Üzäk Aziädän yä Seberdän çıqqan qäbilälär häm soñraq Qara diñgez tönyaq yarında torğan xalıqlar belän quşılğan.
7 b.e.q. ğasırda skiflar Midiä, Süriä, Fälästin illären basıp alğan.
6 b.e.q. ğasırda kimeriylär skiflarnı qısrıqlap çığarğannar.
Skiflarnıñ ezläre Tönyaq Qawqazda, Don häm Dunay yılğaları arasındağı dalalarda, Qırımda häm Qara diñgez tönyaq yarında tabılğan.
512 b.e.q. yılda skiflar farsı patşası Dariy I ğa qarşı suğıştan soñ tuplanğan.
5-4 b.e.q. Atey - skif patşası - böten xakimiät üz qulında tuplağan. 340 b.e.q. yılğa Atey Azaq diñgezdän Dunay yılğasına qädär skif qäbilälären berläştergän.
339 b.e.q. Atey Makedoniä patşası Filipp II qarşı suğışta hälaq bulğan.
3 b.e.q. axırına sarmatlar höcüme näticäsendä skiflar üz başqalasın Qırımğa küçergän. Yaña skif başqalası Skif Neapole (bügenge Aqmäscit şähäre yanında urnaşqan) tözelä.
2 b.e.q. ğasırda Qırımda urnaşqan Skif patşalığı çäçäk atuğa citä.
III ğasırda Qırımda urnaşqan Skif patşalığı gotlar tarafınnan yuq itelä.
Skiflar mädäniäte Qırımda häm Rusiä tönyağında torğan xalıqlarğa zur tä'sir itkän.
Şulay uq qarağız[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Sıltamalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Бoлbшaя CoBeTckaя ЭHциkлoпeдия
- Ckифckиe ropoдищa 1975 T. H. Bыcoцkaя
- Ckифы. ИcTopия.
- Scythian mummy shown in Germany
- Ckифckий paздeл B «Eщe oдHoй OCR-библиoTeke»
- Kyлb-Oбa B пpoekTe «PekoHcTpykция» «HoBoro ГepoдoTa»
- ИcTopия и kyлbTypa ckифoB.
- B. MypзиH KpaTkaя иcTopия ckифoB
- BecTи.py: Ha AлTae oбHapyжeHы дpeBHeйшиe ckифckиe зaxopoHeHия, koTopыM okoлo дByx Tыcяч лeT (20.07.2011)


text:
Çavuşoğlu Üzbäkstan wazıyfadaşı belän oçraştı
Törkiyä Tışqı êşlär ministrı Mäwlüt Çavuşoğlu Üzbäkstan tışqı êşlär ministrı Abdulaziz Qamilov belän küreşep söyläşte
Başqala Taşkentta ike il tışqı êşlär ministrlıqlarınıñ wäkilleklärara söyläşülärdä Törkiyä belän Üzbäkstan arasındağı Yuğarı däräcäle strategik xezmättäşlek şurası turında süz bardı.
Çavuşoğlu wäkilleklärara söyläşülär aldınnan yasağan çığışında, Taşkentqa kitär aldınnan säfäreneñ mädäniyät öleşendä Hivägä häm Sämärqandqa barıp Törkiyäneñ Sämärqand Baş konsullığın açuların assızıqlap, şuşı säfärlärendä üzlären yalğız qaldırmağan Qamilovqa räxmäten citkerde.
Bügen Urtaq strategik planlaştıru törkeme cıyılışın uzdıraçaqların belderüçe Çavuşoğlu: "Yuğarı däräcäle strategik xezmättäşlek şurasınıñ ikençe cıyılışına äzerleklärne başlatıp, berence sammitta qabul itelgän qararlarnıñ häm bez qul quyğan kileşülärneñ ütälüen dä küzätäçäkbez. Törki Şura, Äfganstan häm başqa regional’ mäs’älälärne dä qarap çığaçaqbız”, - dip äytte.
Qamilov ta maqsatlarınıñ ike il arasındağı strategik xezmättäşlekne arttıru buluın äytte.
Qamilov Çavuşoğlunı İlbaşı Şäwkät Mirziyoyevneñ qabul itäçägen, soñınnan Baş ministr urınbasarı, İnvestiśiyälär häm tışqı säwdä ministrı Sardor Umurzakov belän oçraşaçağın belderde.
Bäyläneşle xäbärlär
Rusiyä turistları İstanbulğa häm Antaliyağa kilde
Kiçä Qazan-İstanbul arasında Törek hawa yulları ike reys başqardı.
“Törkiyä üz vakśinasın êşläp çığarğan illär arasında bulaçaq”
Sälamätlek saqlaw ministrı Fahrettin Koca cirle inaktiv yaña tör koronavirus (Kovid-19) vakśinası “Turkovak”nıñ Faza 3 êşçänlege öçen üzixtıyarıy bulu öçen 846 meñ 451 keşeneñ möräcäğät itüen belderde


text:
Karacorce
Karacorce (serbça Karađorđe, Kapaђopђe; 1762, 16 noyäber? – 1817, 26 iyül) ul Ğosman İmperiäsenä qarşı Berençe Serb Fetnäse citäkçese, Serbiäneñ Karacorceviç näselenä nigez saluçı bulğan. Corce Petroviç (Đorđe Petrović, Ђopђe ПeTpoBић) bulıp tua. Qoñğırt çäçle buluı säbäple, Corceğa Qara (Törekçä Kara) quşamatı birelä.
Karacorce Vişevtsi (Viševci) awılında tua häm balaçağında kötüçe bulıp eşli. 1787 yılda Törekne üterüdän soñ ul Habsburglar Avstriäsenä qaça häm Fraykorpsqa kerep, 1787-1791. yıllardağı Avstro-Törek Suğışında qatnaşa. Sistova solıxınnan soñ, ul Serbiägä qayta häm Topolada urnaşıp, mal kötep, säwdä belän şöğellänep, görlep yäşi häm oçraqlı räweştä Hayduklarğa quşa.
XIX ğasır başlarında Serbiägä qarşı Ğosman repressiäläre köçäyälär häm 1804 yılnıñ Ğıynwarında iñ yuğarı däräcäsenä ütep citälär. Yanıçarlar başlıqları, dahilar, xakimiät üz qullarına alalar, aqsöyäklärne, ataqaylarnı, ğıysyançılarnı, yoğıntılı säwdägärlärne cäzalap üterälär. Dahilar Karacorcenı üterergä tırışalar, läkin ul üterergä cibärelgän ike keşeneñ maqsatın tanıp häm alarnı üterep, uñışlı saw qala. Şuña cawap itep, Serblar Oraşatsta 1804-nıñ 14 fevralendä (Yulian täqwimendäge 2 fevralendä) qorıltay ütkärälär, häm Karacorcenı başlıq bulıp saylıylar. Ğıysyançılarğa fetnäne qabızıp cibärergä uñıy, baştan Karacorce suğışçıları dahilar zolımına qarşı, läkin 1805-täge İvankovats suğışınnan soñ soltanğa qarğı köräşällär.
Berniçä möhim suğışlardan, mäsälän Mişar (1805), Deligrad häm Belgrad (1806) suğışlarınnan, ğıysyançılar ciñep çığalar, annan Serblar häm Ğosmannar solıx yazarğa qarar itälär. Ämmä, 1807-dä Karacorce Räsäy İmperiäsenä Töreklärgä qarşı koalisiä tözep quşıla. 1812 yılda, Napoleon'nıñ Fransuz İmperiäse qurqınıçında, Räsäy Ğosmannar belän tizräk solıx tözi. 1813-dä Ğosman İmperiäse Serbiägä zur yaw oyıştıra, häm 21 sentäberdä Karacorce, başqa ğıysyan başlıqları belän Avstriä İmperiäsenä qaça, annan soñ Bessarabiägä küçä, anda Filiki Eteriagä, Ğosmannardan barlıq Xristiannarnı azat itergä cıyınuçı yäşeren Yunan cämğiätenä quşıla. Eteria yärdämendä, Karacorce yalğan passport belän 1817-neñ 28 iyülendä Serbiägä qayta. 1817 24 iyülendä Karacorce Ğosmannarğa buysınğan Miloş Obrenoviçneñ keşeläre tarafınnan üterelä.


text:
Awrupa Berlegendä internet materialları öçen yaña tärtipkä salu ğamälgä kerde
Ul terror êçtälekle yazmalarnı internetta 1 säğät’ êçendä beterüne küzdä tota
Awrupa Berlegendä terror êçtälekle yazmalarnı internetta 1 säğät’ êçendä beterüne küzdä totqan xoquqıy tärtipkä salu ğamälgä kerde.
Sośial’ media platformaları yäki vebsaytlarda urın alğan mondıy tördäge materiallar Awrupa Berlege illäreneň bäyläneşle organnarı quşuı buyınça 1 säğät’ êçendä beterelergä tiyeş.
Xoquqıy reglamentnıň maqsatı - yazmanı beterü belän bergä terror oyışmaları propagandası , terror êşçänlegenä yünäleş birü , radikal’läşüne buldırmıy qalu.
Awrupa Berlege häm äğ’za illärdä internet aşa xezmät kürsätüçe platformalarnıň moňa yaraşlı xälgä kilüe öçen ber yılı bar.
Bäyläneşle xäbärlär
M'yanmada rizasızlarnıñ üleme arta
Rizasızlıq belderüçelärgä qorallı qarşılıq kürsätü näticäsendä ülüçelär sanı 880gä citte


text:
Tokio Olimpiadasında vakśina mäcbüri tügel
Xalıqara olimpiada komitetı sportçılarnıñ vakśinası yasatu şartı quyılmayaçağın citkerde
Xalıqara olimpiada komitetı räise Tomas Bax Tokiodağı Olimpiyä häm Paraolimpiyä uyınnarında yarışaçaq sportçılarğa koronavirus vakśinası yasatu şartı quyılmayaçağın belderde. “Milli federaśiyälär häm sportçılar üz illärendäge vakśinalaştıru qağıydälären ütärgä tiyeş. Bu xökümät cawaplılığı häm bez moña tıqşınmıybız,”-dide ul.
Bax uyınnar uzuçı däwlät Yaponiyädä vakśina citeşmäw mömkinlegen äytte. Turnir başlanaçaq kön 23nçe iyül’gä qadär yapon sportçılarınıñ barısınıñ vakśinalaştırılmawı bar.
Qıtay olimpiya komitetı Tokiodağı yarışlarda häm 2022nçe yılda Pekin Qışqı Olimpiya uyınnarında qatnaşuçılarğa qadaw öçen vakśina belän täêmin itä aluları xaqında täq’dim yasadı.
Tokio Olimpiya uyınnarı 2020nçe yılnıñ 24nçe iyülennän 9nçı avgustqa qadär uzarğa tiyeş ide. Pandemiyä säbäple ul kiçekterelde. Yarışlar bıyılnıñ 23nçe iyülennän 8nçe avgustına qadär bulaçaq.
Bäyläneşle xäbärlär
88 yıllıq täñkä rekord bäyägä satıldı
AQŞ ilbaşı Franklin Ruzvel’t kürsätmäse belän “İke börket” aqçalarınıñ barısı diyärlek yuq itelä


text:
Hamasnıñ säyäsi byuro başlığı çit il turına äzerlänä
Ul berniçä ay däwam itäçäk
Hamasnıñ säyäsi byuro başlığı İsmail Häniyä çit il turına çığa.
Fälästinle çığanaqlar beldergänçä, bu Häniyäneñ 2017 nçe yılda Hamas liderlığına saylanğannan soñ Katar, Törkiyä, Malayziyanı da üz êçenä aluçı täwge çit il säfäre.
Ul xäzergä qadär barı tik Misırğa barğan.
Çit il säfäreneñ berniçä ay däwam itüe kötelä.
Bäyläneşle xäbärlär
"Barxane operaśiyäse”nä höcüm
Malidağı “Barxane operaśiyäse”ndä qatnaşuçı franśuz ğaskärlären şartlattılar


text:
Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki vekili Anton Korınevıç fevralniñ 26-nda tesis etilgen Qırım ve Aqyar işğaline qarşı tirenüv künü munasebetinen Rusiye işğal etken Qırım sakinlerine muracaat etti. O, «işğalge qarşı tirenüv» devam ete, dep qayd etti.
«Sayğılı qırımlılar, fevralniñ 26-nda Qırım ve Aqyar işğaline qarşı tirenüv kününi resmiy seviyede qayd etemiz. Ukraina bayrağı Aqmescit, Aqyar, Yalta, Bağçasaray ve Ukrainağa ait Qırımnıñ diger şeerlerine mıtlaqa qaytacaq. Sizge azatlıq ve ürmet qaytarmaq içün, evge qaytmañız içün elimizden kelgenini yapacaqmız», – dedi Korınevıç öz muracaatında.
Fevralniñ 26-nda cemaatçılıqnıñ teşebbüsi ile «Qırımnıñ Rusiye işğaline qarşı tirenüv künü» qayd etile. Şu künü Ukrainada ve dünyada qırımlılarğa ve memleketniñ topraq bütünligine qoltutuv aktsiyaları, munaqaşa, forum, miting ve yürüşler keçirile. 2014 senesi fevralniñ 26-nda Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Şurası ögünde Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitingi olıp keçken edi. Miting iştirakçilerine qarşı Rusiye tarafdarları, hususan «Rus birligi» firqası çıqtı.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Skip to content
HEMEN ARA
dikkatinizi çekeriz.herkez alüminyum kapı pencere tamiri yapamaz -biz alüminyum sektöründe yetişmiş elemanlarımızla -ankarada başta çankaya alüminyum kapı pencere tamiri , dikmen alüminyum tamiri kapı pencere tamiri,balgat alüminyum kapı pencere tamiri,ayrancı alüminyum kapı pencere tamiri,esat alüminyum kapı pencere tamiri,çukurambar alüminyum kapı pencere tamiri,oran alüminyum kapı pencere tamiri,çankaya yıldız alüminyum kapı pencere tamiri,incek alüminyum kapı pencere tamiri,kızılay alüminyum kapı pencere tamiri yani tüm ankarada alüminyum kapı pencere tamiri yapıyoruz.bizi arayınız.


text:
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri Müftisi hacı Emirali Ablayev elâk olğan Qazandaki gimnaziyanıñ talebeleri ve hadimleriniñ qorantalarına ve yaqınlarına teren taziye bildirdi.
Qırım musulmanları adından ve şahsen özümden Qazan şeerindeki mektepte açılğan ateş neticesinde elâk olğanlarnıñ tuvğanları ve yaqınlarına taziye bildirem. Qardaş Tatarstan halqınen beraber keder içindemiz. Bütün zarar körgenlerge de tezce şifalar tileymiz.
Mayıs 11 künü, saba 19 yaşındaki İlnaz Galâviyev diger bir cinayetçinen birlikte №175 gimnaziyada ateş açtı. Terakt neticesinde 11 insan elâk oldı, olarnıñ doquzı baladır.
Canlarını ğayıp etkenler mektep talebeleri ve oquv yurtunıñ ocalarıdır. Umumen, 32 insan zararlandı, olar şeerniñ hastahanelerinde yollanılğan.
Qırım MDİ matbuat hızmeti


text:
Aqmescitte Kozlov soqağında yoq etilgen kiçik bazarnıñ yerinde terekler saçılıp başlandı. Rusiyeli şeher mamuriyetiniñ matbuat hızmetiniñ bergen malümatına köre, yerniñ abadanlaştırılması devamında nevbetteki adımnen yarıq fenerleri qoyulacaq.
Şeer yolbaşçısınıñ birinci muavini Aleksandr Ovdiyenko: «Rekonstruktsiyanıñ birinci qısımını yekünleymiz, esas işler yapıldı: eşilmeceq taşlarden yolaqlar töşeldi, elektroteller ve suvarmaq içün tamçılar sisteması quruldı, yarıq tiremelerniñ qoyulması içün azırlıq yapıla. Şimdiki qısımda yeşilletüv başlandı, mutehassıslar sedr fidanlarını saça, aynı zamanda ot ösümliklerini saçılmaq içün azırlıq alıp barıla», – dep, esabat berdi.
Aprel 11 künü Aqmescitte akimiyet Kozlov soqağında kiçik bazarnıñ binaları küçnen yoq etilgen edi.
Yoq etilgen kiçik bazarnıñ yerinde parkovka qurılması ve oyerniñ abadanlaştırılması vade etilgen edi.
Aprel 25 künü şeer memuriyetiniñ sitesinde, aprel 11 künü Aqmescitniñ merkeziy bazarı yanında yoq etilgen satış noqtalarnıñ yanında avtoparkovka qurulmacağı haber etildi.
Memuriyetiniñ rusiyeli yolbaşçısı Gennadiy Baharevniñ sözlerine köre, şeher akimiyetiniñ planlarında – Kozlov soqağında yolnı keñişletmek, etrafnıñ abadanlaştırılması, qaldırım yolağınıñ taşlarnen töşelmesi ve tereklerniñ saçılması bar.


text:
Felemenkte Rusiyenen bağlı qavğa başlna. Amsterdam Keriç keçitinde keçirilgen «asriy qurucılıqta» iştirak etken bütün şirketlerni teşkerecek ola.
Bu haberni tışqı ticaret naziri Lilianne Plaumen bildirdi. Ondan evel içtimayi ağlarda, Felemenkten Dematec Equipment BV и Bijlard Hydrauliek BV adlı eki şirket, Qırım köprüsi qurucılığında iştirak etkeni aqqında haber keçken edi. Şirketniñ reberiyeti, devlet tarafından keçirilecek teşkerüvler aqqında öz fikirini bildirdi.
Meselȃ, Dematec Equipment BVniñ başı Van den Hövel aytqanına köre, onıñ şirketi qurucılıqta iştirak etmedi, olar tek keçit yapmaq içün bir maşına yasağanlarını bildirdi. Ondan da başqa, onıñ şirketini sanktsiyalar qanunnını bozğanında qabaatlamaq mümkün degildir, çünki bu maşnanıñ yasalması Rusiyede keçti.
Ekinci Bijlard Hydrauliek BV şirketini ise, Dematec Equipment Bvğa, Rusiyede yasalğan arabası içün, kerekli bir alet yasağanında qabaatlaylar. Amma bu şirket, bir şey bilmegenini ayttı.
Felmenk ükümeti bu şirketlerni «içtimayi belgisiz ticaret» alıp barğanında qabaatladı ve devlet qanunları boyunca biznes alıp barmasını talap etti, haber ete u-f.ru.
İçtimaiy ağlarda Facebook, Vkontakte, Odnoklassniki saifelerimizge, bunen beraber, Telegramda kanalımızğa qoşulıñız ve eñ aktual ve meraqlı malümatlardan haberdar oluñız.


text:
Tөpek MaTбyraTыHa kүзәTү - Törek matbuğatına küzätü 30.04.2021
30Hчы aпpeлbдә бacылып чыkkaH kaйбep Tөpek raзeTлapыHa kүзәTү / 30nçı apreldä basılıp çıqqan qayber törek gazetlarına küzätü
“Xäbär Türk” gazetı: “Ärdoğan: “Çitkä bäylelekne beteräbez””
İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan soñğı 19 yılda saqlanu sänäğäten här ölkädä yuğarı texnologiyağa, tikşerenü häm qamilläşterügä nigezlängän cirle citeşterü belän kütärü öçen tığız tırışlıq sarıf itülären, başqarğan xezmätläreneñ, ayırıp quyğan çığanaqlarnıñ bärabärlegen ber-ber artlı aluların äytte. Ärdoğan: “Monnan arı oçqıç bombalarıbıznıñ, xärbi kiräk-yaraqlarnıñ, raketalarıbıznıñ häm boyegolovkabıznıñ şartlatqıçları ölkäsendä berkemgä dä bäyle bulmayaçaqbız”, - dip äytte.
“Xörriyät” gazetı: “Ärsin Tatar: “Möstäqillegebezne bäxäsläşügä açmıybız””
Şveyśariyanıñ Jeneva şähärendä Berläşkän Millätlär Oyışmasınıñ äydäp baruçanlığında Kipr tarafları häm garant illär Törkiyä, Greśiya häm Angliya qatnaşuında 5+1 formatındağı räsmi bulmağan Kipr temalı konferenśiya üz êşen tögälläde. Tön’yaq Kipr Törek Cömhüriyäte İlbaşı Ärsin Tatar ilenen möstäqillegen bäxäskä açmayaçaqların, härkemneñ monı qabul itüeneñ kiräk buluın äytte. Tatar: “Xoquqlarıbıznı saqlarğa däwam itäçäkbez”, - dip äytte.
“Watan” gazetı: “İstanbul aêroportı yılnıñ berençe dürt ayında Awrupada lider”
Awrupa hawa navigaśiyası qurqınıçsızlığı oyışmasınıñ (Eurocontrol) mäğ’lümatlärenä kürä, 1nçe ğinwar-28nçe aprel’ waqıt sızığında İstanbul hawa mäydanı 63 meñ 64 oçış belän Awrupanıñ iñ küp reyslar başqarılğan aêroport buldı. İstanbul hawa mäydanın êşlätüçe İGAnıñ sośial’ media akkauntlarınnan yasalğan belderüdä isä: “Bez dönyanıñ aviaśiya üzäge bularaq çıqqan şuşı yulda 2021nçe yılnıñ berençe 4 ayında Awrupada lider bez”, - dip äytelde.
“Yäni Şafak” gazetı: “Germaniyanıñ yal bron’larında Antaliya berençe urında”
Antaliya säwdä häm sänäğät palatası başlığı Davut Çätin Awrupada yaña tör koronavirusqa (Kovid-19ğa) qarşı vakśinaśiyäläw sanının artuın, şuna kürä cäy aylarında hawa xäräkätendä artunı kötülären belderde. Çätin almannarnıñ (nemeślarnıñ) yal born’larında Antaliyanıñ berençe urında toruın, iyün’ öçen ömetle buluların äytte.
“Star” gazetı: “Törek êşquarları qamilläşterde. Öydä dä xätta küzlärne tikşerep bulaçaq”
Änkarada bertörkem yäş’ êşquar küz tikşerüen virtual’ çınbarlıq küzlege belän yasawğa mömkinlek birüçe texnologiya qamilläşterde. Törek iniśiatorları küz tikşerü cihazlarınıñ üzençäleklären sanaq programmasına äyländerep sanlı platformağa küçerde. Törkemneñ prototipın êşläp çığarğan 500 gramm awırlığında, portativ, yaraşlı bäyäle küzlek tradiśion häm qıybat cihazlar qullanılğan küzlärne tikşerü barışınıñ virtual’ çınbarlıq aşa başqarıluına mömkinlek buldırdı.
Bäyläneşle xäbärlär
Törek matbuğatına küzätü 16.06.2021
16 nçı iyün' könne basılıp çıqqan qayber törek gazetlarına küzätü
Törek matbuğatına küzätü 15.06.2021
15 nçe iyün' könne basılıp çıqqan qayber törek gazetlarına küzätü


text:
Amerika Qoşma Ştatalarınıñ prezidenti Barack Obama Qırım azat etilmegenine qadar, Rusiyege qarşı sanktsiyalar küçüni coymaycaqlar.
Bunı Telekritikağa bergen intervyüsında qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilev bildirdi. Obamanen o Varşavada körüşken edi.
«Qırım, çoq yıllar devamında çezilmegen davanıñ esiri olıp qalması mümkünligi sebebinden qasevetimni bildirdim.Em de istilâcınen ticaret nesnesi olması mümkünligi qayd ettim. Amma, o, territoriyanıñ soñki köşesi azamt etilmegenini qadar, sanktsiyalar öz küçüni coymaycaqlar», – dedi Cemilev.
Aytqanına köre, AQŞ-nıñ devlet kâtibi John Kerry tamam şu fikirde.
Kiyevde Almaniyanıñ kantsleri Angela Merkel de Cemilevnen körüşkende, Qırımdan vazgeçmeyceklerini bildirdi.
Mart 16 künü 2014 senesi Qırım ve Aqyarda referendum keçirildi. Onıñ neticelerine köre, Qırım Rusiye terkibine kirsetildi. Ukraina, Avropa Şurası, AQŞ bu rey berüvni tanımadılar.


text:
Küçüm
Küçüm xan (?-1598. tiräse), Seber xanı (1563.-1598.), Şäyban xan näsele warísı Mortaza ulı. 1554. yıldan Seber Xanlığı täxetenä menü öçen Yädegär bäk belän köräşä başlí. 1563.tä anı quğaç täxetkä utıra. 1573.tä Permgä ğäskär belän bara. 1582.-1585. yıllarda atama Yermak basqınnarına qarşı suğışa. Yermak hälâq bulğaç, Qaşlıq şähären qaytarıp ala. (1585.). Xanlıqnı nığıtu häm berläşterü yulında cirle aqsöyäklär qarşılığına oçrí. Säyet xan belän Qaraçı bäk citäkçelegendä Küçüm xanğa qarşı fetnä oyıştırıla. Küçüm xan üz urdasın İrteş buyı dala cirlärendä küçerergä mäcbür bula. Anda yaña xanlıq nigezlärgä omtıla, şuña ireşü öçen 1598. yılğa qädär Urıs voyevodalarına qarşı köräşä. Yermakqa qarşı alıp barğan suğış-bäreleşläre xaqında xalıq telendä küp riwayät-xikäyätlär saqlanıp qalğan.