text:
Tatarstan neçkäbilläre
“Neçkäbil” konkursınıñ oyıştıruçıları: respublikanıñ yäşlär häm sport ministrlığı, “ELAN-stil' mäktäbe” häm “AVT” kompaniäse. Bu konkurs respublikanıñ vize-premyerı Zilä Wälieva citäklägän “Tatarstan xatın-qızları” respublika cämäğät oyışması yärdämendä ütkärelä.
Konkursnıñ saylaw turında 300ләп äni qatnaşqan. 22 yäştän 45яшbkә qadar bulğan aqıllı, çibär häm buldıqlı änilärneñ 17ce genä yarım finalğa çıqqan.
3 martta Tatmedia agentlıysında “Neçkäbil” konkursına bağışlap ütkärelgän matbuğat oçraşuında konkursnıñ oyıştıru komitetı citäkçese İzol'da Juykova çığış yasadı. Ul konkursta qatnaşuçı xatın-qızlarğa alarnıñ ğailäläre bik zur ruxi yärdäm itüe turında äytte. Qayber xatın-qızlarnı irläre üzläre citäkläp alıp kilälär, balalar da konkursta teläp qatnaşalar ikän.
“Neçkäbil”dä qatnaşqan änilär barısı da diärlek yuğarı belemle. Alar arasında şäfqät tutaşı, tabiplar, xoquqçılar, filosoflar, muzıkantlar, ber administrator, xätta fännär kandidatı da bar. Şulay uq yort xuca-bikäläre dä oçrıy, läkin alar da yuğarı belemle häm alar da üz balalarına tieşle däräcädä tärbiä birälär. Kürenep tora - bu konkurs kübräk zıyalı xatın-qızlarnı cälep itkän.
“ELAN” stil' mäktäbe neçkäbillärne konkursqa äzerli, alarğa bik yaxşı itep söyläm kul'turası, xoreografiä, akter ostalıqları, matur yörü qağidäläre, makiaj, moda, psixologiä häm başqa däreslär uqıtıla. Tatmediada ütkän matbuğat oçraşuında konkursnıñ psixoanalitiğı Dilärä Safina äytüençä, bäygegä kilgän xatın-qızlar arasında säxnädä berqayçan da çığış yasamağannarı da bar. Qurqunı, üz köçeñä ışanmawnı ciñü häm ber mizgel eçendä üzeñneñ batırlığıñnı kürsätä belü, älbättä xatın-qızlarnı çınıqtıra. Ä 17 martta Piramida zalında ütkäreläçäk “Neçkäbil” yarışınıñ finalında bu sıyfatlar alarğa äle bik tä kiräk bulaçaq
Al'bina Zäynulla, Qazan.


c: text/html

text: Anıñ Davostağı oçraşularında töp tema Ğiraq krizisı bulır dip kötelä. Pawell wäzğiätne yañadan küzdän kiçeräçägen belderü belän bergä, Quşma Ştatlar Ğiraqqa qarata qatı pozitsiäsen saqlap qalırğa tieş dide. BMO qoral tikşerüçeläre düşämbe könne BMO iminlek Şurasında xisap birep Ğiraqnıñ ximik, biologik häm atom qoralları programmaların beterü turında üz östenä alğan yöklämälärne niçek ütäwe turında çığış yasiaçaq. Ğiraq üzendä andıy tıyılğan qorallar buluın kire qağıp kilä. Bügen BMO qoral tikşerüçeläre Ğiraqtağı eşçänleklären däwam itte. Bügen biredä ber keşeneñ qoral tikşerüçelär urnaşqan urınğa kerergä mataşuı häm ber keşeneñ BMO maşinasına sikerep menüe turında xäbär itelä. Bu keşelärneñ ikese dä Ğiraq xakimiätlärenä tapşırılğan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Biredä bügen Yevropa Şurası Çeçnyadağı wağziätkä bağışlanğan tügäräk östäl söyläşüen uzdırdı. Oçraşuda 40qa yaqın Rusiä häm Mäskäw yaqlı Çeçen säyäsätçeläre qatnaştı, alar arasında Çeçnya prezidentı Alu Alxanov ta bar ide.
Prezident Alxanov, Çeçnyada keşe xoquqlarıñ bozıluın tanıy, xakimiätlär wazğiätne cayğa salır öçen quldan kilgänne eşli, dide ul. Xäzerge waqıtta Çeçnya xökümäte parlament saylawlarına äzerlek belän mäşğül:
"...demokratik saylawlar uzdıru, Çeçen cämğiäteneñ barlıq wäkilläre qatnaşında tawış birüne uzdıru bezneñ öçen bik möhim," dide Alxanov.
Strasburgta bügenge söyläşügä xökümättän bäysez oyışmalar, Yevropa Şurası wäkilläre häm xalıqara küzätüçelär çaqırılğan ide. Çeçnyanıñ elekke prezidentı, küptän tügel üterelgän Aslan Masxadovnıñ wäkilläre söyläşüdä qatnaşmadı.
Yevropa Berlege wäkile Benita Ferrero-Valdner bügen Mäskäwdä, Çeçnyağa 11 april könne berlek wäkillärennän torğan törkem kitä, dip belderde. Alar anda Çeçnyanı tözekländerügä qatnaşu mömkinleklären tikşeräçäk.
Ul arada New Yorkta urnaşqan keşe xoquqları oyışması Human Rights Watch, Yevropa Berlegen Rusiä xärbiläreneñ Çeçnyada keşe xoquqların bozuına küz yomuda, ber nindi dä çaralar kürmäwdä ğayepläde. Üzeneñ yaña xisabında Human Rights Watch, Rusiäneñ iminlek köçläre Çeçnyada "keşeçelekkä qarşı cinäyät qılunı däwam itä" dielgän.


text:
Omskinıñ “Umırzaya” ansamble Novosibirski ölkäsendä bulıp qayttı
Şuşı könnärdä genä Omskinıñ “Umırzaya” ansamble ut kürşeläre bulğan Novosibirski ölkäseneñ Çanı rayonındağı qayber tatar awıllarında konsertlar belän bulıp qayttı. 300 çaqrım yıraqlıqtağı bu rayonğa baru mömkinlegen “Yenisey” korporatsiäse prezidentı Tamir Alimbaev tudırdı, kollektivnı ul transport belän tä'min itte. İke kön eçendä ansambl' bu rayonnıñ 3 tatar awılında - Tarmaküldä, Qoşküldä häm Keçe Tibestä konsertlar belän çığış yasadı. Konsertlardan tış kollektiv cirle xalıq belän aralaştı, alarğa Omskida näşer itelä torğan “Tatar dönyası” gazetasın tarattı. “Umırzaya” ansambleneñ konsertları ciñü bäyrämenä bağışlanğan häm suğış veterannarı qunaq itep çaqırılğan idelär. Ämma, qızğanıç, konsertlarda suğış veterannarı bulmadı. 3 awılnıñ bersendä dä ber genä suğış veteranı da qalmağan ikän. “Uzğan yıl soñğı veteran dönya quydı”, - didelär Tarmakül awılında.
“Umırzaya” ansambleneñ çığışına kilgändä, programma xalıq ayıruça yaratqan tatar xalıq häm estrada cırlarınnan tözelgän ide. Ansambl'neñ yäşläre tatar häm başqort xalıqlarınıñ därte iyüllären başqardılar. Şunsı da üzençälekle buldı, kollektivnıñ säfäre yaz köne urman-qırlarda umırzaya çäçäkläre üsep çıqqan waqıtqa turı kilde. “Umırzaya” sänğatkärläre yulda tuqtalıp, çäçäklär cıydılar häm konsertların, qullarına umırzaya çäçäkläre totıp, “Umırzaya” cırı belän başlap cibärdelär. Cır astında ansambl'neñ yäş cırçısı Sabina Midigulova umırzaya çäçäklären zalda utırğan tamaşaçılarğa da taratıp çıqtı.
Tıñlawçılarnı Çanı rayonınıñ “Umırzaya” ansamble bulıp kitkän tatar awılları belän yaqınraq tanıştırıp kitü dä urınlı bulır. Kollektivnıñ berençe konsertı rayon üzägennän 12 çaqrım yıraqlıqta bulğan Qoşkül awılında bardı. Bu awılda 500-dän artıq keşe yäşi. Alarnıñ 90 protsentı tatarlar. Qalğannarı – qayçandır bäxet ezläp seber yaqlarına kilgän marilar, çuaşlar häm qazaxlar. Awılnıñ 9 yıllıq mäktäbe, şaqtıy tawşalğan klubı bar. Mäktäptä 62 bala uqi, fännär rus telendä alıp barıla. Döres, biredä tuğan telebezgä dä urın birelgän, här sıynıfta atnasına ber säğät fakul'tativ räweştä tatar tele uqıtıla. Awılda kümäk xucalıq saqlanğan, ämma ul, küp kenä başqa awıllarda kebek, tarqalu qurqınıçı aldında. Keşelärgä bügenge köndä daimi eş mäktäptä, balalar baqçasında häm klubta ğına bar. Awılnıñ üseşe xökümät yağınnan az qayğırtıla. Biredä dä mäğärif häm mädäniät ölkäsendäge maqsatlı programmalarnı finanslaw, soñğı yıllarda gämälgä kerep barğan, grantlar aşa buldırıla. Qoşqul mäktäbe direktorı Sabir äfände Bayazitov bıyıl şundıy ber proektlarınıñ grantlar konkursında ciñügä ireşüenä ömet bağlıy.
Çanı rayonındağı ikençe ber tatar awılında, 400 yıllıq tarixı bulğan Tarmaqüldä dä xalıqnıñ tormışı Qoşkül awılınıqınnan artıq ayırılmıy: mäktäp, klub eşläp tora, kümäk xucalıq bar. Ämma xucalıqta eşlär uñışlı dip äytep bulmıy, may urtası citügä qaramastan, yazğı qır eşläre äle başlanmağan. Qoşküldän ayırma bularaq, mäktäp biredä unber yıllıq. Anda, mäktäpkäçä yäştäge xäzerlek törkeme belän isäplägändä, barlığı 80 bala şöğellänä. Biredä dä yäşlär, eş ezläp, başqa cirlärgä çığıp kitälär, näticädä, awılda uquçı balalar sanı kimi . Tabiği ki, mondıy xällär mäktäplärneñ statusın üzgärügä kitermi qalmıy. Tarmakül mäktäbendä uquçılar sanı yıl sayın kimi. Näticädä, 11 yıllıq mäktäbeneñ 9-yıllıq bulıp qaluı ixtimal. Bu xäl, älbättä, mäktäp direktorı Valeri äfände Şämsetdinovnı borçıy. Mäktäplärneñ, awıldağı tormışnıñ awır xäldä bulularına xökümät ğayıple, di ul. Çönki mäktäplärgä finans birmi, ekonomiä yasarğa omtılu – ul kiläçäk buınğa tärbiä, belem birmäw gä tiñ. Balalar - ilebezneñ kiläçäge Balalarıbızğa töple belem birä almıybız ikän, ilebezne närsä kötä?” ,- di Waleri Şamsetdinov, borçılıp .
Şunı da äytergä kiräk, Tarmakül mäktäbendä çistalıq, tärtip, klasslarnıñ mömkin bulğança zamana täläplärenä turı kiterep cihazlandırılğan buluı küzgä taşlanıp tora. Mäktäpneñ üz muzee dä bar. Anda patriotik häm milli tärbiägä, awıl tarixına, keşelär yazmışına bağışlanğan äsbäplär tuplanğan.
Konsertlar belän “Umırzaya” sänğätkärläre Keçe Tibess awılında da buldılar. Bu awılda 100-gä yaqın xucalıq bar, 9-yıllıq mäktäp häm klub eşli, kümäk xucalıq ta tarqalmağan. Ämma bu awılda da problemalar bixisap. “ Alarnıñ iñ qatlawlısı – eçkeçelek. Kömeşkä qaynatunı, araqığa birelüne berniçek tä tuqtata almıybız”, - di klub xezmätkäre Ğaliä Usmanova. “Problemalar küp bulsa da, awılnıñ kiläçäge ömetle, balalar milli sänğatkä tartılalar, üzläreneñ tatar buluların añlıylar”, - di Ğaliä xanım.
Şunı da assızıqlarğa kiräk Omski sänğätkärläreneñ Çanı rayonınıñ tatar älege awıllarında quyğan konsertlarında zalda balalar da küp buldı. Cırlar yañğırağanda ölkännär belän bergä nänilär dä urtağa çığıp, biep yördelär. Monı küzätkän keşelär söyenep, “Nänilärebez dä cırlar yarata. Alarnıñ tatar bulıp üsülärendä ömet bar. İnşallax, millätebez kiläçäktä dä saqlanıp qalır”,- didelär.
Saniä Mirxaleeva, Omski


text:
Qazan Rusiä jurnalistların cıya
8 yünnän 11nä qädär Qazanda milli häm töbäk mäğlümät çaraları kongressı uzaçaq. Çaranı Tatarstan xökümäte, Rusiäneñ häm Tatarstannıñ jurnalistlar berlege, Tatmedia agentlığı oyıştıra. Kongress bıyıl inde ikençe märtäbä uza. Berençe kongress 2005 yılda Rusiä Duması belän bergälektä ütkärelgän bulğan. Rusiäneñ 40 töbägennän häm BDB illärennän 250dän artıq jurnalist qatnaştı anda. Cıyında köç qullanu, qansızlıq, räximsezlekkä qarşı teletapşıruçılar Xartiäse, Duma deputatlarına möräcäğät qabul itelde. Bıyılğı kongress turında tulıraq mäğlümätne isä bezgä Tatmedia agentlığınıñ mäğlümät-analitika bülege belgeçe Alsu Ğabdraxmanova birde.
Kongressnıñ töp maqsatları – Rusiädä häm BDB illärendä milli häm töbäk mäğlümät çaralarınıñ bügenge torışı häm üseş perspektivaları turında fiker alışu, täcribä urtaqlaşu. Cıyında qatnaşuçılar arasında Rusiäneñ 40tan artıq töbägennän häm Ukraina, Äcerbäycan, Üzbäkstannan, Tacikstannan da mäğlümät çaraları, mäğlümät agentlıqları, mediaxoldinglar wäkilläre, jurnalistlar qatnaşır dip kötelä.
8 yündä başlanıp kitäçäk çaranı açu tantanasınnan tış, pänceşämbe könne kongress qunaqları Qazan belän dä tanışaçaq. Kiçen çarada qatnaşuçılar köymägä utırıp Qazannan Alabuğağa kitäçäklär. Küpsanlı qızıqlı oçraşular, täcribäle jurnalistlar belän aralaşular bulaçaq monda. Comğa kiçendä isä qunaqlarnı meñyıllıq Alabuğa belän tanışu, şähär xakimiäte belän oçraşu da kötä. 10 yündä alar Sabantuy bäyrämendä qatnaşaçaq. Kongressnıñ plenar öleşe Qazan milli-mädäni üzägendä uzaçaq. Annarı qunaqlar Fedor Şalyapin köymäsendä Alabuğağa yul totaçaq. Yulda alar öçen qızıqlı oçraşular, täcribäle jurnalistlar belän aralaşu oyıştırılaçaqMilli häm töbäk mäğlümät çaraları kongressnıñ bıyıl tağın ber üzençälege bar. Kongress qısalarında Küpqırlı Rusiä digän bäygeneñ näticäläre dä yasalaçaq.
Gölnaz İlgizär


text:
Rusiädä milli säyäsätne üzgärter çaq citte
Milli säyäsät kontsepsiäse 1999 yılda uq qabul itelgän bulğan. Däwlät Şurası komissiäse räise Razil Wäliev anı «Üz zamanı öçen şaqtıy äybät eşlängän dokument ide» dip bäyäläde. Nindi genä äybät dokument bulmasın, şul uq Razil Wäliev äytkänçä, aña da Rusiädäge qanunnarnı ütämäw bäläse qağılğan. İkençe yaqtan qarağanda, konsepsiä böten millätlärneñ mänfäğätlären ber tigez däräcädä qayğırtmıy. Bilgele inde, urıs xalqına östenlek birelä.
Bu kontsepsiä östendä eşneñ başı Rusiä Prezidentı Vladimir Putinnıñ III Bötendönya tatar kongressı delegatları belän oçraşuına kilep totaşa. Şuşı tarixi waqiğadan soñ tuğan «Prezident yöklämäläre» digän dokumentta da milli kontsepsiä kebek serle süzlär äytelgän ide.
Anan soñ, 1999 yıldan birle şaqtıy waqıt uzğan, tormış ta üzgärgän, Prezident ta alışınğan, yäğni bu dokumentqa tözätmälär kerter waqıt citte.
Tatarstan xakimiätläre, üz çiratında, monıñ belän faydalanıp qalırğa tırışa, tirän uylanılğan täqdimnär äzerli. Menä mäsälän Däwlät Şurasında komissiä räise Razil Wäliev fikerençä, şuşı kontsepsie nigezendä milli säyäsät qanunı qabul itelergä, millätlär palatası buldırılırğa, milli avtonomiälärneñ statusı kütärelergä tieş. Häm iñ möhime, här millätkä tigez xoquq birelsen ide, di ul.
Däwlät Şurasınnan qala, kontsepsiä östendä, Fännär Akademiäse häm xökümät tä eşli. Mäsälän, ber dokumentta milli kontsepsiä digändä, cäyälär eçendä, etnik yäki etno-mädäni töşençälären kertü dä täqdim itelä. İkençe ber proyektta, çittä yäşäwçe millättäşlärneñ tarixi Watannarı belän elemtädä toru häm tuğan teldä yuğarı belem alu mömkinlegen tudıru kebek mäsälälär kütärelä. Äytkänemçä, şuşı könnärdä täqdimnärne berläşterü eşe bara, ä 28 martta qädär şuşı dokumentnı Prezident Mintimer Şäymiev ta qarap çığarğa tieş.


text: Ğıyraqta şığıylarnıñ äydäp baruçı berläşmäse, İbrahim äl- Cäğfärineñ yaña koalisia xökümätendä alarnıñ nämzäte bulıp qaluı xaqında kileşügä kilä almadı. Bu xaqta söyläşülär çärşämbedä däwam itäçäk. Sönnilär belän körtlär bügenge köndä küçeş waqıtı xökümäte citäkçese bulğan Cağfäri nämzäten kire qağa. Alar fikerençä ildäge nizağnı cayğa salu, Cägfärineñ köçennän kilmäyäçäk. Parlament saylawları dekäber ayında ütkän Ğıyraqta, töp dini yünäleşlär häm etnik oyışmalarnıñ ber fikergä kilä almawı näticäsendä, xökümät xaman da oyışmağan.


text:
Tähran "İran eşen" kire Atom idaräsenä qaytarırğa täqdim itte, Washington täqdimne kire qaqtı
Comğa könne "İran eşe" BMOnıñ İminlek Şurasına tapşırılğannan soñ, şimbä kiçendä räsmi Tähran, bu eş kire Atom idaräsenä qaytarılsa, İdarä belän tulı xezmättäşlek itü täqdime belän çıqtı. Quşma Ştatlar bu täqdimne kire qaqtı.
"Ägär bu mäsälä İdarä qısalarında qalsa, bez xalıqara qanunnar, östämä berketmä nigezendä, İdarä belän xezmättäşlek itergä äzer" dide İrannıň atom energiä oyışması başlığı urınbasarı Möxämmät Säydi. Ber ük waqıtta ul, İranğa qarata "radikal çaralar" kürelsä, İran da "radikal çaralar" belän cawap biräçäk dip kisätte.
Ämmä Quşma Ştatlar İrannıň bu täqdimen, "citärlek tügel" dip, kire qaqtı. Aq Yort süzçese Blaine Rethmeier, İrannıñ soñğı täqdime Quşma Ştatlarnıñ pozitsiäsen inde üzgärtä almıy, Washington İminek Şurasında İranğa qarata çara kürüne taläp itäçäk dide ul.
Şuranıñ 5 daimi äğzası häm Germaniä Maynıñ 9nda bu mäsäläne New Yorkta tikşerergä cıyına. Moña qädär bu illärneñ wäkilläre kiläse atnada Parijda oçraşa.
Yäkşämbedä İran prezidentı Möxämmät Äxmädinecad, İrannıñ atom texnologiäsen üsterü xoquqı tanılmıy torıp, xalıqara cämäğätçelek belän bu mäsälädä säyläşülär alıp barudan baş tarttı. Atnakiç könne ul İrannıñ andıy qanuni xoquqı buluı turında qabat iskärtkän ide:
"Atom texnologiäsenä ireşü – xäzer här İranlınıñ teläge – yäşme ul qartmı, irme ul, xatınmı, yä balamı. İranda atom eşçänlegen xuplaw tawışlarnı sez üzegez işetä alasız", di İran citäkçese.
Quşma Ştatlarnıñ elekke däwlät sekretare Colin Powell fikerençä, İran çikläwlär kertügä äzer buluğa oşağan. Şimbä könne Britaniäneñ İTV kanalına birgän äñgämäsendä ul bu çikläwlär näticäsez bula ala dide:
"İranlılar bu wazğiätne centekläp tikşergän häm çikläwlärgä qaramastan, alğa barırğa qarar itkän kebek. Min alarnıñ fiker yörtüen farazlarğa telämim, läkin alar İminlek Şurasınnnan ütäçäk çikläwlärgä äzer bulsa kiräk", di Colin Powell.
İran üzeneñ atom programmasın fäqät elektr energiäsen qazanu öçen, şuña kürä tulısınça qanuni dip belderä. Ämmä Xalıqara atom idaräse Tähran bu programmanıñ bar yaqların da açıp betermäde dip, anıñ eşen BMOnıñ İminlek Şurasına tapşırdı.


text:
Möhacirlär ile Amerika...11nçe sintäbrdän soñ immigrantlar tormışı üzgärdeme?
Qayçan qaya küpme keşeneñ kilgänen sanap torırğa ğayät awır. 89nçı häm 98nçe yıllar arasında Amerika Quşma Ştatlarına 1 millionğa yaqın keşe legal räweştä häm tağın 500 meñ räsmi röxsätsez kilgän dip isäplänä. Yevropada da näq şul uq xel –1 million 200 meñgä yaqın keşe legal kergän bulsa- şul sannıñ yaqınça yartısı Yevropa Berlege illärenä eläger öçen -qanunsız yullarnı saylağan. Amerika –möhacirlär ile dip sanala… New York xalqınıñ 36%qa yaqını –immigrantlar.
Bügen bez ayırım New-York tatarları tormışı turında söyläwne maqsat itep quymadıq, xörmätle tıñlauçılar… Alay da biredä yözlärçä millättäşlärebez yäşi digän mäğlümatebez bar. Monnan tış New Yorkta berniçä meñ qırım tatarı yäşi. Tatarlarnıñ Amerikan-Tatar Assotsiatsiäse inde ikençe bötendönya suğışınnan soñ oyışqan bulğan. Biregä küpçelege olı yäştäge millättäşlärebez milli häm dini bäyrämnärgä, çäy kiçälärenä cıyıla, yäş tatarlar da üzläreneñ oyışmasın tözegännär digän xäbärlär bar, läkin alarnıñ äle isemnäre dä cıyılırğa urınnarı da yuq. Elek kilgän tatarlar belän xäzer kilüçelär arasında upqın tiränäyä bara kebek. İke oyışma tözü ideası da – añlaşa almauçanlıqtan tuğandır, möğayen. Rusiädän kilgän yäş millättäşlärebez kübräk urısça söyläşsä, Amerikada tuğan tatarlar arasında ana tellärendä söyläşüçelär yuq diärlek… Älege dä bayağı atalar häm balalar probleması – olılar Alsu belän Zemfiranı tıñlarğa telämi, tatarça söyläşmägän yäşlär borıñğı tatar köylärendä zäwıq tapmıy… Läkin bez inde tirängä kerep kittek. Yaqın aralarda Quşma Ştatlarda yäşäwçe millättäşlärebez belän dä elemtägä kerep alar tormışı turında xäbärlär alırğa uylıybız… Alar tormışına da Quşma Ştatlarda barğan soñğı tärräqiätlär tä’sir itmi qalmağandır…
Ni buldı soñ anda şul qadär… Amerika Quşma Ştatları soñğı 100 yılda- iñ imin, iñ irekle däwlät dip sanaldı. Şuña da telägän här keşe Amerikağa kitep-üzen irekle sanıy aldı, tormışın yaxşırttı. Älbättä, här keşe törleçä elägä. Şular arasında turist vizası belän kilep röxzätsez qaluçılar da bar. Äytik, Quşma Ştatlarnıñ İllinois ştatında immigratsiä xezmätläre belän politsiä arasında tığız xezmättäşlek bulmağanı säbäple Çikago şähäre tiräsendä çex, polyak, urıslar küpläp yäşi digän süz döres bulmas , anda, räsmi röxsätsez yäşägän awıllar bar, balaların tudırıp inde mäktäpkä yörtüçe ğailälär bik küp . Bilgele bulğança, Quşma Ştatlarda tuğan bala –avtomatik räweştä amerikan watandaşlığı xoquqına iä…Min Amerikada aralaşqan küp kenä çit il keşeläre, 5 yıldan artıq yäşäwçelärgä soñınnan röxsät –alarça äytkändä Green Card birerlär dip ömetlänep yäşi. Ul arada tormışları däwam itä, uqıylar, eşlilär, il buylap säyäxät itälär. Eşläre –küpçelek oçraqta qara eş, yağulıq stansiäläre, restorannar-barlar, maşina tözätü xezmätläre bula. Xatın-qızlar keşe balaların qarıy, öylär cıyıştıra… Äytkänemçä, Amerikada moña qadär şaqtıy tınıç yäşäp buldı… Älegä qadär biredä ber qayçan da uramda tuqtatıp pasportıñnı yä tanıqlığıñnı sorauçılar bulmağan ide.
11 sintäbrdän soñ küp äyber üzgärde.. Bu üzgäreşlär äle dä däwam itä, häm elek Quşma Ştatlarğa kitärgä xiyallanıp yäşäwçelär – xäzer inde Amerikanı 100% imin il dip sanamıy başladı. Alay da, Amerikağa kilep urnaşuçılar inde ber qaya da kitergä cıyınmıy. Azatlıq radiosı xäbärçese Francesca Mereu, New Yorkta çığuçı HoBoe Pycckoe CлoBo basmasınıñ ağımdağı xällär bülege möxarrire Alexandr Grant belän oçraşıp söyläşkän. Alexandr yaña kilüçelärne berençe çiratta iminlek mäs’äläläre borçıy, digän. Ber yaqtan, urısça söyläşüçe immigrantlar üzlären, bälki berençe tapqırdir, çın amerikannar, dip xis itte. New Yorkta cimerelgän ike igezäk binalarda urısça söyläşüçe 75 keşe häläk bulğan. İkençe yaqtan, möxacirlär, ildä arta barğan natsionalistik xislär tä’sirlärenä berençe kilep eläkte.
Tatar qızı Gölnara, New York şähäre yanındağı Olbany şähärendä berniçä yıl uqıp häm eşläp kire Qazanğa qayttı. Üze rus filologiäse belgeçe bularaq Gölnara Amerikada belem birüneñ yaña texnologiäläre belän qızıqsınan, laboratoriädä tikşerülär alıp barğan.. Aña da, uzğan yılnıñ 11 sintäberennän soñ New Yorktağı möhacirlär häm alarnıñ tormışı niçek üzgärde digän sorau birdem.Alay nıq üzgärgänne sizmädem, älbättä, berençe könnärdä bik qurqınıç ide. Atnalar uzğaç tormış üz ezenä qayttı, elekke kebek restorannarğa, barlarğa yöri başladıq.
11 sintäbrdän soñ ber yartı yıl waqıt uzğaç, Gölnara uqığan universitetta çit il studentların cıyıp viza alu turındağı yaña qağidälär belän tanıştırğannar. Quşma Ştatlarğa uqırğa kilüçelär vizanı monnan soñ 3nçe ber ildä ala almıy ikän, yä tuğan ilenä qaytırğa, yä dä Amerikada möräcäğät itergä tieş. Bıyıl bik küp student, vizaları totqarlanu säbäple mäktäplärenä soñ qalğan digän xäbärlär taralğan ide. Rusiä watandaşlarına qarata da üzgäreşlär buldı…Xäzer belüemçä Quşma Ştatlarnıñ Rusiädäge ilçelegendä nindider östämä qağäzlär tutırtalar, bigräk tä ir-atlarğa qağıla bu. Vizanı da ozağraq kötäse bula axrı.
Gölnaranıñ ni öçen küplärneñ xiyalı bulğan Amerikada qalmawı turında sorau tuğandır, xörmätle tıñlauçılar… min dä anı şul xaqta sorağan idem…..Barı tik şäxsi säbäplär genä. Älbättä, qalırğa mömkinlek bar ide, läkin mine monda tormışımnıñ bik zur öleşe tarta (Qazanga), berençe çiratta-keşelär, dip cawap birde.
Xäzer inde ber-niçä räsmi mäğlümat. May ayında Amerikan prezidentı George Bush, çik buyı iminlegen köçäytü turındağı aktqa qul quydı. İnde menä bu atnada ğına mäğlüm buldı, sişämbe könne Amerika Quşma Ştatlarında Eçke İminlek aktı qabul itelgän häm anı prezident imzalağannan soñ ildä Eçke İminlek Departamentı tözeläçäk. Uzğan atnada New York Times gazetında ber mäqälä çıqtı. Jurnalist William Safire, “Sin şikle” dip isemlängän bu şaqtıy açı telle mäqäläsen mondıy süzlär belän başlıy. Ägär dä Eçke İminlek turındağı Akt kire qağılmasa, sineñ... kibetkä baruıñ, anda kredit kartı belän tüläweñ, gazet-jurnallarğa yazıluıñ, aptekta recept belän daru aluıñ , internetta qarağan här säxifäñ, cibärgän här e-mailıñ, alğan här bülägeñ, bankka qayçan häm küpme aqça saluıñ häm qaya säyäxätkä barıuñnı Saqlanu Departamentında belep toraçaqlar Departament üze, monı “virtual üzäkläşterelgän mäğlümat çeltäre dip atadı.
Jurnalist farazları tormışqa aşır tösle. Eçke iminlek aktı qabul itelde. Alğa taba maxsus departament ta tözeläçäk. Şuşı çaralar immigratsiä ağımına niçek tä’sir iter… Bez Quşma Ştatlarnıñ Yustitsiä ministrlığı qarşıdağı İmmigratsiä häm Naturalizatsiä Ofisına şaltratıp qaradıq. Älege qanunnıñ sişämbe könne genä qabul itelüe säbäple, kommentariälär birergä äle bez äzer tügelbez, didelär. Azatlıq radiosı xäbärçese Francesca Mereu, bäysez immigratsiä öyränüläre institutı belgeçe John Keely’ğa möräcäğät itkän bulğan.Amerika Quşma Ştatları xökümäte, ayırım alğanda Yustitsiä ministrlığı, waqıtlıça viza alu tärtiben tağın da qatlaulandıra, çönki Amerikağa yıl sayın 10 millionğa yaqın keşe kilä, elek qatlaulı bulmağan şuşı sistemanı Amerikanıñ doşmannarı da qullandı. Prinsipta, çikläwlär –sanksiälär kertelgän yä terrornı yaqlağan däwlätlärgä genä qağılırğa tieş, Yustitsiä ministrlığı şuşı illärdän kilgän ir-atlarğa qarata ayıruça iğtibarlı bulırğa tırışaçaq.
Amerikadağı moxacirlär tormışı turında, Waşington tiräsendä yäşäwçe tanışım, yäş ğalimä belän dä söyläştek. Kire Qazanğa qaytqan Gölnaradan ayırmalı bularaq, bu yäş xatın-qız, ire belän 2 yıl elek biregä kilep urnaşqan häm alar kitergä cıyınmıylar… İkese dä Universitetta fänni tikşerülär uzdıra, matur malay tärbiäli…Amerikağa alar ikese dä Yevropada dissertatsiä yaqlap fänni däräcä alıp kitteler. Ul miña, İmmigratsiä ofisı kertkän üzgäreşlär turında söyläp birde. Xäzer şundıy üzgäreş bar-elek qayda sineñ qayda yäşägäneñ ber kemne dä qızıqsındırmıy ide. Xäzer yäşäw urnıñnı üzgärtsäñ-10 kön eçendä İmmigratsiä Ofisına xäbär itergä kiräk. , dide tanışım.
Amerikağa immigrantlar kilüdän tuqtarmı…..Quşma Ştatlarda yäşäwçe, moxacirlär tormışı belän yaxşı tanış ber keşe fikere.Yuq, tuqtamas, dip uylıym, moña qadär Amerikağa nindi eştä bulsa da eşlärgä riza bulğannar kilä ide, andıylar xäzer monda citärlek inde, bälki alar kilmäs. Läkin Amerika äle dä belgeçlärne häm ğalimnärne cälep itä belä. Küpçelege-fänne üsterergä teläwçelär kilä xäzer. Qızğanıçqa qarşı, başqa illärdä fänni eşlär belän şöğellänep tağın şunıñ östenä yäşärgä citärlek aqça alıp bulmıy bit...
Häm axırda ber san, xörmätle tıñlauçılar… Uzğan yıl mäğlümatlärenä qarağanda, Amerikada legäl räweştä daimi yäşäw xoquqın ber millionnan artıq keşe alğan. Bıyıl bu san üzgärerme…. Finans yılı 30nçı sintäbrdä tämamlandı… İmmigratsiä ofisı , bıyılğı näticälär turında äle mäğlümat äzerläp ölgermägän. Şunı ğına äytä alam, Quşma Ştatlarnıñ can isäp öçen cawaplı maxsus burosı mäğlümatlärenä qarağanda ildä här 8 sekund ber bala tua, här 13 sekund ber keşe ülä, här 30 sekund ilgä yaña möhacir kilä…. Min şuşı tapşırunı äzerläp betergändä Amerika xalqınıñ sanı 288,553,633 keşe ide….
Sezdän xatlar kötep qalabız… möhacirlär turındağı tapşıruda tağın nindi soraularığızğa cawap işetergä telisez, xörmätle tıñlauçılar. Alsu Qormaş, Praga


text:
Aqtanışta Tatarstan mäğärif xezmätkärläreneñ konferensiäse uzaçaq
Aqtanışta Tatarstan mäğärif xezmätkärläreneñ konferensiäse uzaçaq
Xäyer, Tatarstanda älege köndä mäğärif ölkäsendä başqa töbäklär belän çağıştırğanda xällär äybäträk. Respublikada äledän-äle yaña mäktäplär, balalar baqçaları açılıp tora, prezident programması nigezendä mäktäplärgä kompyuterlar alına, alar zamança cihazlana. Bügenge köndä Tatarstanda 2039 balalar baqçası, 2513 urta mäktäp, 14 balalar yortı, 24 mäktäp-internat, 9 urta pedagogik uçilişçe, respublika qaramağındağı 3 yuğarı pedagogika mäktäbe eşläp kilä. Mäğärif tarmağına respublikada yıl sayın 10 milliard sum aqça bülenä. Mäğärif turındağı qanun buyınça mäğärif sistemasına byudjetınıñ 18 protsent bülenep birelergä tieş. Tatarstanda bu san 16,7 protsentnı täşkil itä. Mäğärif xezmätkärläreneñ urtaçı eş xaqı – 2310 sum ikän. Tağın ber qızıqlı san. Tatar balalarınıñ yartısı diärlek tatar telendä belem ala.
Şuşı uñaydan Tatarstan prezidentı Mintimer Şäymiev konferensiädä qatnaşuçılarğa qotlauların citkerde. Anda, yaña ğasır aldıbızda yañadan-yaña häm könnän-kön qatlawlıraq burıçlar quya. Zamança mäğlümäti-kommunikativ texnologiälärne uqıtu-tärbiä protsesına xezmät itterä alırlıq uqıtuçılar äzerlärgä kiräk. Moña bäyle räweştä awıl mäktäbenä törle yaqlap yärdäm itärgä, internet-belemne dä kertep, törle varianttağı belem birü üzäkläre tözüne küzdä totıp, anı qamilläşterü yulların ezlärgä kiräk, dip äytelä. Möräcägätneñ axırında Mintimer Şäymiev respublika mäğärif xezmätkärlärenä sälämätlek, iminlek, rux kütärenkelege häm äşlärendä uñışlar telägän. Xäyer, bu teläklär çınğa aşsın öçen xaqimiätlär, şul isäptän prezident üze dä, şaqtıy öleş kertergä tieş.
«Azatlıq» radiosı öçen Tatarstan xäbärläre belän Qazannan Gölnaz İlgizär


text:
Piterburda uqırğa teläwçelär kimemi
Qaysı ğına ilne alma, anıñ kiläçäge yäşlärdän, alarnıñ belem däräcäsennän, ildäge belem birü sistemasınıñ kamillegennän tora. Bu xaqta süz sammit waqıtında da quzğatılğan ide. Berençe xanımnarnıñ tügäräk östäle dä belem birügä bağışlanğan ide.
Peterburgnıñ isä elektän ük "belem birü üzäge" digän danı bar.Härxäldä monda här unınçı keşe student, yäğni yartı millionlap keşe, şularnıñ yöz meñe çit şähärlärdän.
Äytergä kiräk, Peterburg urta häm yuğarı uqu yortları bıyıl da populyarlığın yuğaltmağan. Yuğarı uqu yortlarına bıyıl 90 meñgä yaqın ğariza birelgän ide, şularnıñ 40 protsentı çit şähärlärdän. Yuğarı belem alırğa teläweçlärneñ kübese qızlar, alar abiturientlarnıñ 58 protsentın täşkil itä ide.
Şulay da ütkän yıllar belän çağıştırğanda abiturientlar sanı bıyıl berqädär kimräk. Läkin belgeçlär monı üzgärtep qoru başlanğaç kilep çıqqan demografik töşü belän añlatalar. Kiläse 5 yılda vuzlarda, bälki, konkurs ta qalmas digän fiker dä bar. Çönki, xäteregezdä bulsa, 90 yıllarda tuğan balalar uqırğa kergäç, mäktäplärdä ğädättäge öç, dürt sıynıf urınına köç xäl belän ber sıynıf qına cıya idelär.
Ä älegä Peterburg studentı bulırğa teläweçlärgä şaqtıy zur konkursta qatnaşırğa turı kilä. -är yıldağıça iñ zur konkurs Teatr Akademiäsendä: ber urınğa 25 keşe buldı. İcat belän bäyle başqa uqu yortlarında 6, 8 keşe.Soñğı yıllarda populyarlığın yuğaltqan yurist, iktisadçı hönärläre belän qızıqsınu da bıyıl arta töşkän. İktisad digännän, reytingı iñ yuğarılardan bulğan İnjekonğa, anıñ teläsä nindi fakul''tetınıñ byudjet bülegenä bıyıl da Beslan balaları öçen yul açıq buldı.
Soñğı yıllarda çit il studentları öçen Peterburg - ocmax bulmasa da,biredä belem alırğa etläwçelär baytaq; 2 meñläp.


text:
Ekrem Çelebi - Kızılırmak
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Kızılırmak
Etiketler : Ekrem Çelebi - Kızılırmak türkü indir, Ekrem Çelebi - Kızılırmak türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Kızılırmak mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Kızılırmak türküsü, Kızılırmak sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Kızılırmak bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Artık Çıkmam Meyhaneden
Ekrem Çelebi - Yardan Ayrı Düşeli
Ekrem Çelebi - Seni Düşünmemek Elimde Değil
Ekrem Çelebi - Bu Dağın Karı Erimez
Ekrem Çelebi - Yine Bahar Geldi Nedir Yaradan
Ekrem Çelebi - Çaya İner Ağlarım
Ekrem Çelebi - Gele Gele Geldim
Ekrem Çelebi - Dayanılmaz Bir Çile
Ekrem Çelebi - Türkü Sever Türkü Söyler
Ekrem Çelebi - Son Bakışım Oldu
Ekrem Çelebi - Kız Pınar Başında
Ekrem Çelebi - Yozgat Sürmelisi


text:
Ekrem Çelebi - Bir Dilim Beyaz Peynir
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Bir Dilim Beyaz Peynir
Etiketler : Ekrem Çelebi - Bir Dilim Beyaz Peynir türkü indir, Ekrem Çelebi - Bir Dilim Beyaz Peynir türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Bir Dilim Beyaz Peynir mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Bir Dilim Beyaz Peynir türküsü, Bir Dilim Beyaz Peynir sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Bir Dilim Beyaz Peynir bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Sevsem Öldürürler
Ekrem Çelebi - Oyna Gül Yüzlüm
Ekrem Çelebi - Oya Yazma Başında
Ekrem Çelebi - Dağlar Başı Karlı Olur
Ekrem Çelebi - Gel Sevdiğim Gel
Ekrem Çelebi - Fosforlu Cevriyem
Ekrem Çelebi - Gezdir Ağam Kıratı
Ekrem Çelebi - Artık Çıkmam Meyhaneden


text:
Rusiä tışqı eşlär ministrı İgor İvanov ber köngä Paqstanğa kilde
Rusiä, xalıqara terrorğa qarşı köräşne berlektä alıp barunı yaqlıy, dide İvanov. Paqstan üz çiratında , Rusiägä-terrorçılarnı yaqlamayaçağı turında wağdä itlän.
Paqstannan soñ İvanov Hindstanğa bara. Sişämbedän isä Rusiä tışqı eşlär ministrı Kombojia başqalası Pnom Pen'da açılaçaq ASEAN cıyınında qatnaşaçaq. Bügen Rusiä tışqı eşlär ministrlığınıñ matbuğat wäkile, Mäskäw Tönyaq Koreanıñ atom programması tiräsendäge nizaqnı köç qullanu yulı belän çişügä qarşı çığa, dip belderde. Ber atnalıq ASEAN forumı köntärtibendä terrorğa qarşı köräş, soñğı aralarda Myanmarda bulğan waqiğalär, üpkä yalqınsınuınıñ yaña töre SARS häm Tönyaq Korea nizağı kebek mäs'älälär tora.


text:
AQŞ soldatlarınıñ ğıraqlı totqınnarnı ezärlekläwe turındağı cancal kiskennäşä bara. Qayber xabärlärgä qarağanda Waşington bälkim dä bu insident turında aylarça elek öyrängän ämma kiräkle çaralar kürmägän. Saqlanu ministırı Donald Rumsfeld bügen AQŞ kongressında sorawlarğa cawap birä. . Opozitsiädäge kongresmennär Rumsfeld urınınan kitergä tieş dip belderälär.
Amerikan xärbiläreneñ qayberläreneñ Abu Ghraib törmäsendä ğıraqlı totqınnnarnı ezärlekläwe belän qabınğan cancal Bush administratsiäse öçen möhim säyäsı sınawğa äylände. Ütkän atnada mätbuğatta basılıp çıqqan räsemnär tiräsendä barğan şau-şu häm sonğı täräqiätlär bälkim dä Waşington bu insident turında aylarça elek öyrände ämma çaralar kürmäde digän fikerlärneñ beyan itelüenä kiterde. Xalıqara Qızıl Xaç oyışması Abu Ghraib törmäsen AQŞ köçläre qullana başlağannan birle küzätep bara. Jenevada urnaşqan oyışma andağı xällär turında AQŞ xakimiätlärenä daimi xabär birep torğan. Qızıl xaç oyışması süzçese Antonella Notari süzlärençä(audio)
Bez Abu Ghraib törmäsenä AQŞ köçläre anda ğıraqlı häm başqa totqınnarnı kiterä başlağannan soñ vizitlar yasıy başaldıq här vizittan soñ törmä xakimiätlärenä üz fikrebezne häm kiñäşlärebezne belderdek häm bu turıda alarnıñ citäkçelären yazılu räweştä xabärdar ittek. Bez Abu Graib törmäsendäge wazğiätne daimi räweştä AQŞ xakimiätlärenä belderdek.
Süzçe inspektorlarnıñ närsälär kürüe turında mäğlümät birüne kire qaqtı. Çönki oyışma törmägä kerü yulın saqlap qalu öçen mäğlümätne taratmasqa tieş.
Qızıl xaç oyışmasınıñ bu belderüe Amerikan gazetalarınıñ Bush administratsiäse ğıynuar başınnan birle törmädäge xällärne belä ide digän yazmaları basılğan waqıtqa turı kilde.Saqlanu ministırı Rumsfeld bügen kongressta sorawlarğa cawap birä. Opozitsiädäge qayber kongresmenner ul cawapsızlığı säbäple quılırğa tieş dip belderä. Räsemnär, totrıqlılıq urnaştıru , ğıraq xalqınıñ ışanıçın qazanırğa tieşle waqıtta Amerikan xärbiläreneñ abruyın töşerde. Rumsfeld törmädäge xällärne kisken xökem itsä dä, ul Pentagonnın ğäyepläwlärgä birgän cawabın yaqlap , tikşerü metodik reweştä alıp barıldı häm nätcäne belü öçen waqıt kiräk dide. Demokrat kongresmen James McDermott administratsiä xärbilären qayğırtmıy citäkçelek almaştırılırğa tieş dip äytep(audio)
Ğıraqqa basıp kerü saylaw ide, ber keşe dä bezgä höcüm itmäde, bez qurqınıç astında tügel idek. Bush administratsiäse äzerme tügelme qaramıy anda kerü könen sayladı . Alar xärbilärne qayğırtmadı . Naçar citäkçelek xärbilärne bik naçar räweştä qullandı , alar kitergä tieş dip belderde.
Ämma kongresnıñ respublikan äğzaları yuğarı postağı räsmilärne ququğa qarşı çığa. Tom Delay bolay dide(audio)
demokratlar suğışta ciñügä qarağanda Aqyortnı yawlap alu belän kübräk qızıqsına häm doşmannarıbız moñı belä.
G.Bush bu atnada xosusi räveştä saqlanu ministırı Rumsfeldnı şeltälägän dip belderelsä dä kiçä ul(audio) Rumsfeld çınlap ta bik yaxşı saqlanu minsitırı ministır Rumsfeld bu il öçen bik yaxşı xezmät kürsätte. Ul 2 suğış waqıtında saqlanu ministırı bulıp tordı häm ul kabinetımnıñ möhim öleşe häm anda qalaçaq äytte G.Bush
Amerika prezidentı kiçä Jordaniä patşası belän oçraşu waqıtnda ğıraqlı totıqınnar häm alarnıñ ğailäläre duçar bulğan kimsetü, äzerlekläwgä qızğanıç belderde. Totqınnar tiräsendäge cancal , Waşington Ğıraq strategiese öçen xalıqara yaqlaw alırğa tırışqan waqıtta, ğäräb dönyasında bik zur açu, näfrätkä säbäp buldı
färidä xämit,praga


text:
Amerikan generalı Ğiraqta partizan suğışı baruın tanıdı
Çärşämbedä Quşma Ştatlarnıñ Ğiraqtağı ğäskär başlığı general John Äbüsäit Ğiraqta partizan suğışı baruwın tanıdı. Moña qädär Amerikan räsmiläre bu süzne äytüdän totılıp kilä ide. Amerikan generalnıñ şuşı belderüwe başqa illärneñ Ğiraqqa üz köçlären cibärü niätenä nindi yoğıntı yasar?..
Audio: "Waqıt-waqıt häm urını belän bezgä avtomat, granatomet, başqa qoral belän qorallanğan 6-8 keşelek törkemnär xöcüm itä. Cirle citäkçelär alarğa yärdäm itä. Minemçä, monı näq menä partizan taktikası dip atarğa kiräk."
General süzlärençä, xärbi tel belän äytkändä bu tübän däräcäle konflikt sanala, läkin niçek kenä atama, bu – suğış, dide ul:
Audio
Äbüsäitneñ bu süzläre amerikan räsmiläreneñ Ğiraqtağı wazğiätne bäyäläwdä kisken üzgäreş bulıp tora. Moña qädär Pentagon Ğiraqta partizan suğışı baruın inqär itte, anda barı tik tarqaw törkemnär, cinäyätçelär häräkät itä dip kilde. Yünneñ 30nda saqlanu ministrı Donald Rumsfeld bu xöcümnärne oyışqan qarşılıq, yä partizan suğışı dip atap bulmıy dide. Uzğan atnada amerikan prezidentı Ğiraqta iminlek mäsäläsendä awırlıqlar buluın tanığannan soñ, Rumsfeld törkemnär arasında koordinatsiä buluın iqrar itte.
Ğiraqta partizan suğışı baruwın tanu Waşingtonnıñ anda başqa il ğäskärlären cälep itü niätenä zıyan kiterä ala. Älegä berniçä il, şul isäptän, Polşa, Bolğarstan, Rumınia, Macarstan, Litva, Ukraina, İspaniä, qayber Latin Amerika illäre, Ğiraqqa barlığı 5 meñ xärbi cibärergä wäğdä ite. Alar çağıştırmaça tınıç bulğan üzäk-könyaq töbäklärdä urnaşası ide. Bu cirlärdä, nigezdä, Saddam tarafınnan izelgän şiğilär yäşi. Ä menä sönnilär yäşägän tönyaqqa Waşington 15-20 meñ Hindstan xärbien cibärergä soradı. Räsmi Dähli, Berläşkän Millätlär fatixası bulmıy torıp, anda ğäskär cibärüdän baş tarttı. Fransiä belän Germaniä, şulay uq, Ğiraqqa NATO köçlären cibärügä qarşı çığa. Kiçä Germaniä tışqı eşlär ministrı Yoşka Fişer, Ğiraqtağı xällär öçen koalitsiä cawaplı, ä bez koalitsiägä kermibez dip belderde.
Ul arada belgeçlär Ğiraqta amerikan häm britan xärbilärenä qarşılıqnıñ arta baraçağın farazlıy. Londondağı Berläşkän İnstitut xezmätkäre Daniel Neep süzlärençä, Saddam tarafdarları ğına tügel, ä ğadi xalıq ta, koalitsiä köçlärenä azat itüçelär tügel, ä basıp aluçılar itep qarıy başlıy:
Audio: "Älbättä, iñ ciñele bezgä Saddam qaldıqları, Baatçılar qarşı tora dip uylaw. Läkin, minemçä, tiränräk qazu kiräk, di Daniel. Ğiraq xalqınıñ fikere bik tiz üzgärä. Kübese bezne azat itüçe dip tügel, ä basıp aluçı dip sanıy başlıy. "
Koalitsiä köçläreneñ elektr, infrasktruktura mäsälälären xäl itä almawı, xalıqnıñ qänäğätsezlege qarşılıqqa äylänä, di Daniel.
Şuşı mäsälälärne uñışlıraq çişü öçen, general John Äbüsäit xärbilärne Ğiraqta ozağraq waqıtqa qaldıru kiräklegen äytte. Berük waqıtta alar üzläreneñ qaytıp kitü waqıtın da tögäl belergä tieş, dide ul. Xäzerge waqıtta Ğiratqa 148 meñ amerikan häm tağın 12 meñ britan häm polşa xärbiläre bar. Maynıñ berendä George Buş Ğiraq suğışı bette dip iğlan itkännän birle 30dan artıq xärbi xäläk buldı. Ğiraq suğışında ülgän amerikan xärbiläre sanı 1991nçe yıl Farsı qultığı suğışında xäläk bulğannar sanına citte.
Ali Gilmi, Praga


text:
Biredä Ğiraqnıñ elekke citäkçese Säddam Xösäinne xökem itüçe mäxkamä eşçänlegen yañarttı häm anda Säddam tağın ber märtäbä bu mäxkamä xoquqıy tügel dide.
Säddam mäxkamäneñ uzğan ike utırışında qatnaşudan baş tartqan ide.
Anıñ ike elekke yardämçese şähardätlek öçen mäxkamägä mäcbüri kiterelülären, çığış yasarğa telämägänleklären belderde.
Soñraq mäxkamä eşe sişämbegä kiçekterelde. Säddam häm anıñ belän bergä xökem itelüçe 7 keşe 1982-nçe yılda Dujail awılında 148 keşene üterüdä ğäyeplänä.
Bügen Säddamnıñ advokatlar törkeme yäkşämbe könne mäxkamägä Säddam belän oçraşu mömkinlege sorap xat cibärülären belderde. Baş prokuror Cäğfär Mussawi advokatlar törkeme 29-nçı ğinwarda mäxkamädän çığıp kitkännän soñ Säddam belän oçraşu xoquqın yuğalttı dide.
Bügen Ğiraqnıñ törle urınnarındağı höcümnärendä kimendä 13 keşe hälak buldı.


text:
Rubin futbolçıları Avstriädä ciñü yawladı
Bu arada respublikada, bigräk tä Qazanda, sport, yaqtaş sportçılarıbız belän qızıqsınu arttı. Moña berençe çiratta Gretsiäneñ Afina şähärendä 13 avgust könne açılğan Olimpiä uyınnarı säbäp bulğandır. Tatarstan sport yaratuçıları anda qatnaşuçı yaqtaşlarıbız häm millättäşlärebezneñ çığışların ayıruça zur qızıqsınu belän qarap, ciñülärenä şatlanıp toraçaq. Xäyer, olimpiadadağı ciñülär häm ciñelülär äle alda. Ä menä Qazannıñ Rubin futbol komandası canatarları yaratqan komandalarınıñ ciñülären inde bäyräm itä ala. 12 avgust kiçendä Rubin berençe märtäbä Evropa däräcäsendäge uyında ciñü yawladı. UEFA kubogı öçen köräşneñ berençe etabında Qazan futbolçıları Avstriäneñ Rapid komandasın 2-0 xisabı belän ciñde. Uyınnıñ Venada ütüenä dä qaramastan, rubinlılar qawşap qalmadı häm belgeçlär fikerençä, şaqtıy däräcäle Evropa klubına bireşmäde. Rubin futbolçılarına bireşmäskä Venağa maxsus çarter belän Kamil İsxaqov citäkçelegendä barğan Qazan xakimiäte wäkilläre dä bulıştı. Rapid komandası belän ikençe uyın inde Qazanda 26 avgustta bulaçaq.
Uramda cäy buluğa da qaramastan, Tatarstannıñ xokkeyçıları da yal itep utırmıy. Başqa yarışlar bulmağan arada, alar ber-berse belän köç sınaşa. Tübän Kamada 12 avgust könne uzğan uyında Nefteximik komandası Aq bars xokkeyçıların 3-2 xisabı belän ciñä.
Gölnaz İlgizär


text:
Keşe tapatqan yörötöüse üź-üźenä qul halğan
Yäyäülelärgä sMetoforhıź urında yul aşa sığıu ösön maxsus täğäyenlängän urında, ul olo yäştäge ber keşeneñ öśtönä mengän. Bınan huñ maşina xujahı enäyät urının taşlap qasa. Eźläü barışında unıñ maşinahı Mendeleev uramında tabıla. Salonda ihä mañlayına pulya ultırtqan voditel yata. Ul üź-üźeneñ başına ata. Şulay źa voditel ülmägän bula, tik dauaxanağa kiltergäs kenä iśenä kilä almay märxüm bula. Militsionerźar äyteüensä, bıl eget aldan duśı menän baytaq xämer yota häm qala uramdarın ğiźergä kereşälär. Pensionerźı tapatqas, duśın öyönä alıp barıp quya, üźe bäxilläşeü xatı yaźıp pistoletqa yäbeşä.
Bıl xäl buyınsa tikşereü eşe başlağandar.


text: Törekmänstan prezidentı Saparmorat Niäzov däwlät telewedeniäsendä çığış yasağanda, xatın qızlar häm irlär artıq bizänä dip belderde.Bolay yaramí, anı kimetergä kiräk dide Niäzov: “Qızlar bik küp bizänä. Bu matur tügel. Närsägä kiräk ul. Törekmän xatın qızlarınıñ tän töse bolay da aq. Häm ul bik tabiği kürenä. Şuña kürä, küp bizänü kiräk tügel”. Törekmänbaşı iseme birelgän Niäzov febräl ayında irlärneñ saqal häm ozın çäç yörtüen tíğan ide. Uzğan yıl Niäzov törekmän qızların milli kiem kiärgä çaqırdı. Xäzer isä, qızlarğa mäktäplärdä törekmännärneñ milli baş kiemen kyüne şart itep quya.


text:
Farsı telle mäğlümät çaraları berläşä
"Düşämbedä açılğan forum farsı jurnalistikasın çağıldıra. Anda AQŞ, Britaniä, Rusiä, Qazaqstan, Üzbäkstan, Äfğänstan Taciqstan häm İran wäkilläre qatnaşa. Forumda globallşäü mäsäläre tikşerelde. Qatnaşuçılar, keşelär farsı telenä Washington häm Mäskäw küzlege aşa bäyä, birä digän xis turıdanda äytte. Alar şulay uq, farsı telendäge mäğlümät çaralarınıñ globalläşüdäge role xaqında da fiker alıştı"
Qantaşuşılarnıñ kübese globalläşü mäsäländä borçılu belderde. Ämma İran wäkile Hassan Bakhishipoor, bu kiresençä farsı telen dönya buylap taraluına yärädm itäçäk digän fiker belderde. Forumda qatnaşuçılar dönya xäbärlären farsı telendä birüçe internet säxifä buldırırğa ömetlänä. Şulay uq ike älifba kiräklege xaqında süz bardı. Azatlıq xäbärçese äytkänçä, konfresniädä qatnaşuçılar, farsı telle internet säxifäne ğäräp imlasında yäki taciqça kirilça xäreflär belän yasarğa kiräklegendä kileşte.


text:
Tatar bazarı: qiäfät üzgärtü küpme tora
Ütkän tapşırularıbıznıñ bersendä bez Qazanda niçek itep tönlä yal itülär xaqında söyläşkän idek. Yäğni, bazarnıñ ber yünäleşe yal itü industriäse xaqındağı tapşıruıbızda Qazannı- tönge klubları xaqında buldı süz. Älege tapşıru efirğa çıqqannan soñ, Azatlıqnıñ Qazan byurosına şaqtıy küp çıltıratuçılar bulıp, tönge klublarnı reklamlarğa kiräkmi digän fikerlär belderüçelär dä, şul uq waqıtta. Qızıqlı mäğlümat buldı diüçelär dä buldı. Älege fikerlärne tıñlap ütkänçe, äydägez, başta, süz ni xaqında barğanlığın çamalar öçen, ütkän tapşırudan berniçä özek tıñlap ütik äle.
R.W. Eş şunda ki, ber dustım kilgän ide, tönge klubqa barasım kilä di. Qazanda, Tatarstan başqalasında di. İxlas äytäm, bulğan cirem tügel. Räfis, Aygöl, añlatığız äle, qazanda tönge klublar nindi ul, küpme, häm qunaqlar kilsä, yäş qunaqlar kilsä, ä minem qunağım könbatıştan kilgän ide, nişlärgä miña. Häm alar miña kilsä, qaya baralar? Ni kürälär? Yal itälärme, küñelläre açılamı? Azğınlıq cire mikän bu, küñel aça torğan cir mikän? Belmim.
A.N. Çınnan da, bu könnärdä bezneñ qazanda inde, küñel açu üzäkläre, urınnarı kübäyä bara.
R.C. Qazanda tönge klublar distälägän, läkin härbersenä här telägän keşe ütep kerä almıy. Bar menä şundıy major klublar. Menä Rimzil abıy klub qartası alğanmı, menä şular belän genä ütep kerä torğannar. Ğomumän, menä ul klublarğa yörilär inde studentlar. Bigräk bezneñ populyar ul “Arena” klubı. Alarnıñ här kön yazılıp quyılğan. Mäsälän, ber kön anda kerä ala studentlar taşlama belän. İkençe könne qızlar kerä ala taşlama belän. 50, 100, 150 sumğa kerep bula anda.
R.C. Bu awıl klubları kebek tügel, monda tüläp keräse, kergän öçen genä äle. Bina öçen genä tüläp keräse. Ä kergäç inde anda, sırasınmı, çäyenme, kähwäsenme satıp alasıñ. Ul uram çatlarındağı kähwälärgä qarağanda, şaqtıy qıymäträk.
Menä şundıyraq yünäleştäge tapşıru ide.
Şuşı tapşıru tulı kileş efirğa çıqqannan soñ, şaqtıy ğına kürenekle şäxeslärebez, aq şälle abıstaylarıbız şaltıratıp , räncülären belderdelär. Tatarstan möselman xatın-qızları berlege räise Älmira Ädiätullina şularnıñ berse buldı.
Tapşırunı tıñlağannan soñ, min bügen yoqlıy almadım. Çönki añlaşıla tapşırudan, Qazanğa kilä torğan, Aurupa tärbiäse alğan, faxişlekneñ tämen belgän bezneñ turistlarıbızğa bik däräcäle tönge klublar kiräk ikän digän añlaşıldı. Bu bik xäwefle xäl. Çönki 1000 yıllığına äzerlängän Qazanıbıznı kilgän qunaqlarğa menä niçek itäğätle, menä niçek aqıllı xalıq ikän bu tatarlar dip tırışabız bez. Menä şuşı eşebezne yuqqa çığaru kebek yañğıradı
Älmira Ädiätullna fikerläre şundıyraq. Menä tağın ber tıñlawıbız fikere. Döres ul üzeneñ fikeren urısça citkerä.
Avtorlar, bik qızıq qına ısul belän, Aurupadan kilgän mädäniät iñ yuğarı mädäniät dip kürsätü yulın saylap alğannar. Bu döres yul tügel
Tönge klublarğa turındağı älege tapşıruğa qarata äybät fikerdä bulğannar da yuq tügel. Küpsanlı şaltıratuçılarnı- berse menä nindi fikerdä.
Bu tapşıru bik qızıq bulıp çıqtı. Ğomumän yäşlär turındağı, alarnıñ subkul'turası xaqında tapşırular kübräk kiräk. Ä klublarğa kilgändä, alarğa yörüçelärneñ totışları üzlärennän tora
Duslar, menä şundıy fikerlär tudırğan ide, Qazandağı tönge klublarğa bağışlanğan Tatar bazarı çığarılışı.
Ul tapşıruda “Azatlıq”nıñ Qazan byurosı mödire Rimzil Wäli dä qatnaştı. Tapşıru xaqında häm bigräk tä annan soñ bulğan şaltıratularğa qarata anıñ fikeren tıñlap ütik äle.
Tatar bazarı tapşıruında efirğa çıqqan tönge klublar turındağı säxifä Azatlıqnıñ Qazan byurosı tapşıruları öçen ğädäti tügel. Tıñlawçılarıbıznıñ küpçelege kiçen eştän arıp qaytıp, yort-qura, mal-tuarın qarıy da, radio-televizor tapşıruları belän tanışıp yoqlarğa yata. Menä şul yal mizgellärendä dä bezneñ tıñlawçılarıbız millätne, cır-moñnarıbıznı, tarixıbıznı iskä ala. Azatlıqnı kübräk şundıy keşelär tıñlıy dip sanala.
Çınnan da, «Azatlıq” tıñlawçılarımın kübese öçen aqça tabu, anı sarıf itü, tönnären, xätta irtä tañğa qädär qaydadır küñel açu aktual' tügel. Döresen äytkändä Räfis Cämdixan häm Aygöl Nurlı dan tönge klublar turında soraştırıp, alar belän bäxäsläşep utırğanda, bu klublarnı iñ kiräkle häm millätkä faydalı digän fiker äytelmäde. Ämma yäşlär üz fikerlärendä qaldı. Nişliseñ, alarnıñ moña xaqı bar. Azatlıq tıñlawçıları da tönge klublarğa törleçä qarıy ikän bit.
İñ möhime, telibezme, telämibezme, bu klublar bar häm alar buş tormıy. Qazanda açılğan distälägän tönge klubta här tönne alarğa iñ kimendä ike-öç meñ keşe yal itä, çäy yäki sıra eçä. Şul isäptän tatarlar da. Kemne dä tıya almıysıñ. Üzläre äytkänçä, yäşlär subkul'turası bu. Berär fatirda, yäki restoranda araqı-kon'yaknı çümeçläp eçügä qarağanda, tönge klubta söyläşep, biep qaytu – bezneñ öçen döresräk dip cibärä bit üzläre. Aralarında studentlarnıñ küp buluı kötelmägän xäl. Dimäk aqçaları citä, bäyälär tüzärlek. Aqıllı, täüfıqlı tatar qızları da şunda yöri dilär. Ğäcäp, qähäp xällär bu bezneñ işelär qaraşına.
Tapşıruda äytelgänçä, mondıy zawedenielarnıñ milli häm mädäni eçtälege, Qazan häm tatar ruxı belän suğarıl bik şäp bulır ide. Radiobız tönge klublarğa barırğa ügetlämiçä, xaqiqätne genä kürsätte. Şuña kürä, duslar, ränci kürmägez. Kemnärder tege yäki bu räweştä yal itä ikän, üzläre qarasın. Üzläre genä tügel, böten cämğiät belän dä äxlaq häm küñel açu turına da uylaw zıyan itmäs.
Ä xäzer tapşıruıbızda tağın ber yaña temağa küçik. Älegä qädär tatar ğäwämküläm çaralarında bik yaqtırtılmağan mäsälä- güzällek salonnarı, plastik operatsiälär yasatu mä’säläse. Güzällekneñ, maturlıqqa omtılunıñ nindi qatnaşı bar soñ bazarğa diärgä aşıqmıyq. Bu millionlağan täñkälär uynağan eşmäkärlek. Äye, xäzer çibärlekne dä satıp alıp bula. Döres älegä qädär, tanılğan şäxeslär, estrada yoldızları ğına plastik operatsiälär yasatıp yörilär ide. Şunıñ arqasında yäşlek saqlarğa omtılıp. Läkin bu berençe qaraşqa ğına şulay. Ğadi keşe dä, kesäsendä citärlek malı, häm iñ möhime teläk-niäte bulsa, aqça tüläp un-unbiş yäşkä yäşärä ala. Ä estrada yoldızlarına kilgändä, alarnı yış kürsätälär, ğäybätlären satu ciñel bulğanğa ğına. Qazanda xäzer ällä küpme maturlıq salonnarı bar. Bolarında ayaq tırnaqlarınnan alıp, çäçläreñneñ här 'börtegen diärlek ayırım –ayırım buyatıp bulsa, plastik operatsiälär yasıy torğan urınnarı ällä ni küp tügel, Tatarstanda barlığı da 7 genä urın. Temanı Aygöl Nurlı däwam itä.
Şularnıñ berse, Qazandağı Tüläwle klinika dip atalğan oyışma. Min üzem, klinikanıñ citäkçese Färit Äkbärovka kilep kergäç ük, anıñ berençe süze, yözeñ artınnan küzätmiseñ digäne buldı. Tanılğan tabipnıñ bu süzläre miña citä qaldı. Totındım soraşırğa, niçek yözeñne qarap torırğa, cıyırçıqlarnı niçek beterergä, niçek yäşlekne saqlarğa. Häm, iñ möhime, bolar küpme tora.
Audio
1931 yılda bu tüläwle klinika oyıştı. Ul yuğarı kvalifikatsiäle tabiplar tırışlığı belän barlıqqa kilgän. Monda elekkege böten Sovetlar berlegennän, dotsent, professorlardan keşelär tüläwle meditsina yärdäme ala alğannar. Monda 49 törle xezmät kürsätelä. Bötenese dä bar, mäsälän, keşe başınıñ formasın üzgärtüdän alıp, keşeneñ cenesen alıştıruğa qädär. Tatarstanda 7 klinika ğına professional yuğarılıqta mondıy xezmät kürsätä. Bügenge köndä plastik operatsiäneñ şundıy qimmätleläre bar, alarğa telägän här kem aqça citkerä almıy. Şuña kürä böten yaña barlıqqa kilgän plastik operatsiä yasaw üzäklärenä möräcäğät itü, tanışlıq aşa, tuğannar aşa, bu zur yalğışlıq. Küpçelege qaraqlıq belän, min bu süzne äytergä qurıqmıy, yalğan xezmät kürsätep bayırğa tırışa. Ällä awırunı, ällä däwlätne, yäki üz-üzlären aldarğa tırışalar, belmässeñ. Ayına küpme keşe bezgä möräcäğät itä. Bik awır soraw. Bezneñ eştä, keşeneñ qiäfäten üzgärü xezmätendä yıl fasılına qarap bilgelänä. Mäsälän, avgust ayı- bezdä qolaqlar tözätü ayı. Çönki, küp balalar üzläreneñ tırpayıp torğan qolaqlarınnan oyalalar. Avgust ayı buyına şundıy balalarnıñ qolaqların tözätü belän waqıt ütkäräbez. Xatın-qızlar bezgä törle problemalar belän möräcäğät itälär. Nigezdä, bitlärenä tulı külämle operatsiä yasaw belän. Mañgayga, muyınğa operatsiä yasatırğa kilälär. Bik tä populyar, kükräkläre zuraytırğa teläp möräcäğät itü. Borın tözeleş üzgärtü. Älbättä, ir-atlar da möräcäğät itä. İr-atlarnıñ matur kürenäseläre kilmime ällä. 50-60-65 yäşleklärgä dä operatsiälär yasağanıbız bar. Niçä yäştän kilälär, digängä, sez närsä inde, bar bit anatomiä fne. Keşe başı mäsälän 23 yäşkä qädär formalaşa. Ul waqıtqa qädär operatsiä yasaw mäğnäsezlek bit. Nigä mäsälän, 11 yäşlek qızğa operatsiägä alınırğa di. Klientnıñ teläge, bezgä, tabiplarğa, äle ul zakon digän süz tügel. Min haman äytäm, iñ äybät operatsiä ul, yasalmağanı. Qayçan operatsiä yasarğa disez. Menä közge yanına kilep basasız da, üzegezgä äytäsez, nindi min yämsez, yegetlär mine yaratmıy, menä şul waqıtta, cülärlegegez başlansa, operatsiä yasatırğa bula. Yäğni, aqılığız belän dus bulsağız, plastik operatsiälär yasatu belän ğömeregezdä dä mäşäqätlänmäs idegez. Ägär, başığız, aqılığız belän bötenläy dus bulıp betermäsägez, ul çaqta inde 15 yäştä bezne mäşäqätli başlıysız. Ä bez yış qına operatsiä sawdan baş tartabız. Menä äle ike kön elek kenä änise belän 19 yäşlek qız kilgän ide. Ayağımnı turaytasım kilä dip. Bez anıñ belän äybät kenä söyläştek. Ul añladı, operatsiä kiräkmägänlegen häm kitte. Bezdä bäyälär, Mäskäwdägegä qarağanda ike märtäbä oçsızraq. Bar 15-20 meñlek operatsiälärdä.Bar qimmäträkläre dä, oçsızraqları da. Anda pozitsiälär bik küp. Bügenge köndä küp keşelär operatsiä dip cenlänälär. Sälämät tormış alıp barsañ, bernindi operatsiä dä kiräkmi. Tabiği çibärlek saqlana ul. Basseyn, salonnarğa, fitnes klublarğa yörergä kiräk monıñ öçen. Bolay itkändä aqça da yanğa qala. Min, tüläwle klinika bulsa da, törle yullar belän aqça eşläwne maqsat itep quymıym. Bezneñ klientlar bolay da küp.
Xatın-qızlar bezgä törle problemalar belän möräcäğät itälär. Nigezdä, bitlärenä tulı külämle operatsiä yasaw belän. Mañgayga, muyınğa operatsiä yasatırğa kilälär. Bik tä populyar, kükräkläre zuraytırğa teläp möräcäğät itü. Borın tözeleş üzgärtü.
Älbättä, ir-atlar da möräcäğät itä. İr-atlarnıñ matur kürenäseläre kilmime ällä. 50-60-65 yäşleklärgä dä operatsiälär yasağanıbız bar. Niçä yäştän kilälär, digängä, sez närsä inde, bar bit anatomiä fne. Keşe başı mäsälän 23 yäşkä qädär formalaşa. Ul waqıtqa qädär operatsiä yasaw mäğnäsezlek bit. Nigä mäsälän, 11 yäşlek qızğa operatsiägä alınırğa di. Klientnıñ teläge, bezgä, tabiplarğa, äle ul zakon digän süz tügel. Min haman äytäm, iñ äybät operatsiä ul, yasalmağanı. Qayçan operatsiä yasarğa disez. Menä közge yanına kilep basasız da, üzegezgä äytäsez, nindi min yämsez, yegetlär mine yaratmıy, menä şul waqıtta, cülärlegegez başlansa, operatsiä yasatırğa bula. Yäğni, aqılığız belän dus bulsağız, plastik operatsiälär yasatu belän ğömeregezdä dä mäşäqätlänmäs idegez. Ägär, başığız, aqılığız belän bötenläy dus bulıp betermäsägez, ul çaqta inde 15 yäştä bezne mäşäqätli başlıysız.
Ä bez yış qına operatsiä sawdan baş tartabız. Menä äle ike kön elek kenä änise belän 19 yäşlek qız kilgän ide. Ayağımnı turaytasım kilä dip. Bez anıñ belän äybät kenä söyläştek. Ul añladı, operatsiä kiräkmägänlegen häm kitte.
Bezdä bäyälär, Mäskäwdägegä qarağanda ike märtäbä oçsızraq. Bar 15-20 meñlek operatsiälärdä.Bar qimmäträkläre dä, oçsızraqları da. Anda pozitsiälär bik küp.
Bügenge köndä küp keşelär operatsiä dip cenlänälär. Sälämät tormış alıp barsañ, bernindi operatsiä dä kiräkmi. Tabiği çibärlek saqlana ul. Basseyn, salonnarğa, fitnes klublarğa yörergä kiräk monıñ öçen. Bolay itkändä aqça da yanğa qala. Min, tüläwle klinika bulsa da, törle yullar belän aqça eşläwne maqsat itep quymıym. Bezneñ klientlar bolay da küp.
Räfis Cämdixan


text:
Almaniadağı İran rap törkeme Tapäşneñ ör-yaña albumında bik tä üzençälekle cır bar, ul Ma mard nishim” yäğni bez ir-atlar tügel dip atala. Bu cırda İrandağı xatın-qızlarnıñ üz xoquqların yaqlaw öçen köräşe taswirlana.
Tapäş törkemen oyıştırğan Ömet Pür Yosufi, bez ir-atlar tügel digän cırnıñ asılda irandağı xatın-qızlarnıñ duçar qalğan awır xälen täswerläwen häm bu cırda älege ğadelsezleknen tänqitlänüen äytä.
Yosufineñ Almaniada yäşäwenä inde 20 yıl tulsa da, ul irannan kilgän ğadätlärneñ äle saqlanuın äytä. İrannan kilgän xatın-qızlarnıñ ğailädäge kürgän awırlıqları Yewropada da xökem sörä di. Misal itep ul üz ğailäsen kiterä:
Älegä cırnın barlıqqa kilüe dä oçraqlı tügel. Soñgı waqıtta xatın-qız xoquqın yaqlawçı çaralarğa qarşı İran xaqimiäte basımın arttırdı. Bilgele bulğança ir-atlar belän xatın-qızlar xoquqları tigezlegen taläp itkän qarşılıq çarasında, 1 millionnan artıq imza cıyılğan ide. Bu İran xaqimiäteneñ açuın çığardı häm basımnı arttıruğa kiterde.
Misal öçen xatın-qızlar xoquqların yaqlaw çaraların başlap yörgän, Pärwin Ärdalan, 2007 yılda älege protest eşçänlege öçen şartlı räweştä törmä cäzasına xökem itelde. Monnan tış şul uq 2007 yılda Tähranda protest çaralarında qatnaşqan 3 aktivistxatın qızğa da şundıy uq cäza birelde.
Läkin cır süzlären yazğan 27 yäşlek, Şahin Näcafi, kiläçäktä cırğa qarata tänqit bulır dip farazlıy, bigräk tä ir -atlardan. Çönki İranda härdaim ir at xatın qızdan östenräk bulıp kilde häm bu cırnıñ İranda qarşılıq tudıruı bik ixtimal. Cır avtorı Şahin, üze bolay di:
“Bu çıñbarlıq. Ägär qılıy ikänsez häm monı kemder kilep sezgä gel äytep tora ikän bu bilgele açuığıznı kiterä. Läkin döreslektän qaçıp bulmıy. Bu iran xatın qızlar mäsläsen kötärgän ir-zat ikençelär tarafınnañ doşman bularaq qabul itelergä mömkin”
Näcafi icat tormışına İranda şiğirlär yazudan başlağan. 3 yıl elek Almaniağa kiler aldınnan da, Tähranda üz rap törkeme bulğan. Läkin ul yazğan cırlar İran xaqimiät tarafınnan tänqiti qabul itelgän häm basımnar arta başlağaç, ul Almaniagä köçenergä mäcbur bulğan. Häm anda üz törkemen oyıştırıp cibärä.
Läkin bu çaranı oyıştıru şaqtıy qatlawlı bulaçaq.
Häm törle qarşılıqlarğa oçrıyaçağın belgän Yosufi älege xıyalnıñ qayçanda bulsa çıñğa aşaçağına ışana:
“Xıyallana belü ul bik möhim. Ägär närsägäder çıñ küñeldän anın tormışqa aşaçağına ışanabız ikän bez aña niçektä bulsa ireşä alabız.”
Germaniadağı Tapäş 2012 dip isemlängän iran rap törkemeneñ xäzergäçä 2 albumı bar, tizdän 3se çığaçaq.


text: Başqortostan urıstarğa quşılıuźıñ 450 yıllığın bildälärgä äźerlänä. Respublika prezidentı Mortaza Räximovtıñ Mäskäwgä eş säfäre barışında federal çinovniktar töp iğtibarźıñ töźölöşkä yünältelewen xuplağan. Ämmä xäźer barıhı la aqsağa barıp törtölä. Oşo aźnala Räsäy finanstar ministrı Aleksey Kudrin Öfögä kiler tip kötölä. Ul Başqortostandıñ Räsäygä quşılıuınıñ 450 yıllığın bayram itewźe oyoştorow komitetı räyese. Aleksey Kudrin Başqortostanda yübileyğä äźerlek eştäre menän yaqından tanışırğa niätläy. Yübileyğä äźerlekkä federal qaźnanan tistälänä milliard aqsa bülew qarala. Respublika prezidentı bığa tiklem 450 yıllıq tasmalar qırqıp, şarźar kütärep yöröüźär menän tügel, anıq eştär menän istä qalırğa teyeş tip beldergäyne. Başqortostan äle üź aqsahına bik küp obyekttarźa yañırtıu eştären başlanı. Kilähe yılğa qaźnanıñ naqıslığın isäpkä alğanda, aqsalarźıñ yetmäwe ixtimal. Aleksey Kudrindıñ Öfögä eş säfäre barışında yübileyźı bildäläw ösön respublikağa bülengän aqsa küläme tağı la ber tapqır anıqlanır tip tä kötölä.


text:
Qayber illär Libandağı BMO köçlärenä üzlärennän öleş täqdim itä
BMO Libannıñ könyağında xalıqara köçlär utnaştıruğa äzerlängändä törle illär bu törkemgä üz xärbilären täqdim itä başladı. Libanda inde küptännän BMOnıñ 2000 keşelek waqıtlı köçläre tora. BMO xäzer Libanğa alarğa östämä tağın 3500-lek iminlek köçläre urnaştırırğa cıyına. Ämma bu köçlärneñ zur öleşen Yewropa däwlätläre cibärüe zarur. Şul uq waqıtta Libandağı mondıy köçäytelgän törkemneñ nindi mandatqa iä bulaçağı turında da açıqlıq kertäse sorawlar bar.
Şuña kürä BMO räsmiläre 2 atna eçendä Libandağı xärbilär sanın 3500ğa artırırğa ömetlänä. Xalıqara ğäskärlärne tiz arttıru BMO rezolütsiäsen ütäw öçen zarur. İzrail belän Liban arasında ber ay buyı däwam itkän suğışnı tuqtatqan bu 11-nçe avgust rezolütsiäsendä Libannıñ könyağınnan İzrail ğäskärlären çığarıp alar urınına 15 meñlek Liban xökümät köçlären häm 15 meñlek BMO köçlären urnaştıru turında äytelä.
Ämma xalıqara köçlärneñ zur öleşe Yewropadan kiler dip kötelsä dä, Yewropa däwlätläre älegä üzlärennän andıy öleş kertergä bik aşıqmıy.
BMO general sekretare urınbasarı Mark Malloch Brown atnakiçtä BMOda 49 il wäkilläre belän Libanda ğäskär urnaştıruğa öleş kertü mömkinlege turında söyläşkännän soñ "Bez yäşermiçä äytäbez, Fransiäneñ zurraq öleş kertüenä ömetlängän idek. Şulay da bez bulğan qädärenä dä qänäğätbez" dide.
Fransiä Libandağı BMO ğäskärlären köçäytügä barı 200 genä xärbi cibärä aluın beldergän ide. Fransiä monı bu ğäskärlärneñ mandatı häm niçek tözelüe äle açıq bulmaw belän añlattı.
Fransiä saqlanu ministrı Michele Allio-Marie çärşämbe könne France 2 televidenise xäbärlärenä "Burıçın açıq itep bilgelämiçä, resursların kileştermiçä zur sanda ğäskär cibärü hälakätkä kiterä ala. Bu cibärelgän soldatlar öçen dä şulay uq hälakät bula" ala dide.
İspaniä belän Belgiä dä äle ikelänep tora. Fransiä kebek ük alar da başta maqsat-burıçlarnıñ açıq tiep bilgelänüen teli. Comğa könne İtaliä Libanğa ğäskär cibäräçägen belderde, ämma älegä anıñ sanın äytmäde.
Matbuğatta çıqqan xäbärlärgä qarağanda, xalıqara köçlärneñ eşçänlek qağidälären bilgeliäçäk dokumen ölgesendä BMO köçläre bulğan urınnarda doşmanlıq maqsatındağı köçlär kerügä häm alarnıñ eşçänlegenä qarşı köç qullanu turında äytelä. Ämma Xizbullanı qoralsızlandıru öçen Liban köçläreme, xalıqara köçlärme cawaplı buluı turında açıq itep yazılmağan.
BMO rezolütsiäsendä xalıqara kileşülär nigezendä suğışçan Xizbulla törkemen qoralsızlandıru turında süz bara.
Ämma Liban ğışıylarınıñ bu törkeme ilneñ könyağında Liban häm xalıqara köçlär urntaştırunı xuplasa da qoralların tapşırırğa cıyınmawın belderde.
BMO berençe 3500lıq törkemgä bigräk tä Yewropa häm Törkiä köçläre kilüen teli. Çönki alarnıñ quäte nizağ çığu mömkinleklären kimetäçäk dip isäplänä.
Ul arada Britaniä, Daniä, häm Germaniä Urta Diñgezdä Liban yarların saqlaw öçen politsiä köymäläre cibärergä rizalıq belderde.
Ämma Berlin cir öste ğäskärläre cibärüdän baş tarttı. Bu öleşçä alman soldatları belän İzrail xärbiläre arasında atışlar bulu mömkinlege, ike ildä dä İkençe Dönya suğışı xatiräläreneñ köçle buluı belän añlatıla.
İzrailneñ BMOdağı ilçese Dan Gillerman İzrail İndoneziä häm Malayziä kebek İzrail belän diplomatik mönäsäbätläre bulmağan däwlätlärneñ Libanğa ğäskär cibärüenä qarşı çığa dide.
Naif Aqmal, Praga.


text:
Tömändäge cimerek mäçetne möselmannarğa qaytaru xikäyäse Azatlıq dulqınnarında küp tapqır yañğradı inde, xörmätle tıñalwçılar...Yaña mäçet salırğa cir bülenep birelsä dä Tömän möselmannarı aña riza tügel... Olı yäştäge millättäşebez Xabibulla Yakin Rusiä prezidentı Vladimir Putinğa xat yazğan...Şuşı aralarda şulay yuq ör-yaña Ziker isemle gazet ta dönya kürde... anda Xabibulla Yakinnıñ xatı, häm Azatlıq tıñlawçılarına inde tanış bulğan-Rusiä prezidentınıñ, Rusiäne İslam Konferensiäse Oyışmasına kertergä teläk belderüe turında yazılğan
Nail Alan, Tömän


text:
AQŞ Üzäk Küzläw Oyışması CİAnıñ direktorı George Tenet terrorğa qarşı köräş al-Qaidağa zur zian kitersä dä bu çeltär häm aña oxşaş başqa oyışmalar Amerika häm anıñ berektäşlärenä zur qurqınıç bulıp qala birä dip belderde. G.Tenetneñ Senat küzläw komitetında yasağan çığışı
Al Qaida terror oyışması, köç qullanuçı dönya küläm möselman xäräkätenä äylände häm ul AQŞ belän berektäşlärenä qurqınıç tudıra dip äytte G.Tenet. CİA citäkçese senatnıñ küzläw komitetı aldında yasağan çığışında al Qaidanıñ möhim äğzaları qulğa alındı , ul inde 2001nçe yılnıñ 11nçe sintäberendän elek bulğan kebek effektiv operatsiälär alıp bara almıy. AQŞ häm berektäşläre al Qaidanıñ planlaştıru ,künegü,şulayuq Pakstan Suğut Ğäräbstäne häm Yemendä yaña äğzalar alu sälätenä zian kiterde , törkem älege waqıtta üz başına xäräkät itkän cirle çeltärlär tuplanması bulıp tora dip söyläde CİA citäkçese global qurqınıçlar turındağı yıllıq çığışında
Tenetneñ çığışı küzläw oyışmasınıñ suğıştan elek Ğıraq qoralları turındağı farazları säbäple nıq tänqitlängän waqıtqa turı kilde.Prezident Bush küzläw idaräläre mäğlümätenä tayanıp suğış başlattı, ämma suğıştan soñ da äytelgän qorallar tabılmadı. Şunlıqtan bälkim dä ul bu märtäbä bäyäläwlärendä saqlıq kürsätte.Tenet süzlärençä(audio)
AQŞ alıp barğan suğışta iqtibar cälep itärlek alğa kiteş bar,.ämma mine yalğış añlamağız-min al Qaida ciñelde dip äytmim. Ciñelmäde.Bez äle dä suğış alıp barabız. Bu AQŞ, anıñ duslarına berektäşlärenä höcüm oyıştırunı yöklängän oyışmanı öyränü bulıp tora,
Al Qaidanıñ zäğiflängän xälenä qaramastan törkem häm anıñ citäkçese Osama bin Laden, ike yıl yarım elek NY, Waşington häm Pensilvaniädä yaqınça 3meñ keşeneñ ülemenä säbäp bulğan höcümnärgä oxşaş cimergeç eşlär oyıştıru öçen kiräkle qorallarnı tabu vä qullanu mäqsatın quya. Bin Laden başqa sönni möselman ekstremist törkemnären anıñ yulınnan baruları , AQŞ, berektäşlärenä häm alarnıñ säyäsätenä qarşı köç qullanuları öçen ruxlandıra. Tenet bu täräqiätne al Qaidanıñ radikal köntärtibe belän ağulanğan dönya küläm xäräkät dip atadı. Ul östäp tağı bolay dip äytte(audio)
Osama bin Ladennıñ sönni ekstremist xäräkätendä tizlektä üsä barğan anti amerikançılıq xisläre häm al QAidanıñ cimergeç täcribäseneñ tizlektä cäyelä baruı, yaqın kiläçäktä al Qaida yäki ansız zur qurqınıçnıñ qala biräçägen garantiäli.
Senat komitetı aldında Federal Tikşerü Burosı FBİnıñ başlığı Robert Müllär dä çığış yasadı. Müllär senatorlarğa bez Gretsiädä bulaçaq Olimpia uyınnarı häm AQŞta cäyen uzaçaq säyäsi partiälärneñ qorıltayları waqıtında iminlek çaraları turında borçılabız dip söyläde.
Xabärlärgä qarağanda Pakstan_äfgan çigendä Pakstan armiäse taliban häm al Qaida suğışçılarına qarşı 2001nçe yılda Tora Boranıñ taulıq regionnarındağı suğışlardan soñ in zur operatsiä alıp bara.Mulla Ömer belän Osama bin Ladennneñ 16 quadrat kilometrlıq zonada qamau astında toruı turında xabärlär bulsa da, Pakstan yağı moñı kire qaqtı. Törle qabilälärneñ bäysezlek taläp itkän Wäziristan töbägendä İslamabat zur xärbi operatsiä oyıştırıp qotqı çığarırğa telämi. Andıy eştän totılıp kilä, Ämma küptän tügel genä Pakstannıñ atom serläre säwdäseneñ faş itelüenä qarata AQŞnıñ reaksiäse ällä ni köçle bulmadı ,ul Müşerefneñ armiä bu eşne belmäde digän belderüenä riza buldı. Pozitsiäse zäğiflängän Müşärref AQŞnıñ yaqlauına kübräk moxtaç,şunlıqtan başlatılğan xärbi operatsiä şulayuq anıñ Dähligä açıq çıray kürsätüenä dä Waşingtonnıñ eşe dip qarap bula.İslamabad bu argumentlarnı kire qağıp älegäçä 500 Äl Qaida häm Taliban suğışçısın qulğa aldıq dip belderä. AQŞta saylaw aldı kampaniäse başlanğan häm terrorğa qarşı suğışta uñış xabärläre bik tä kiräkle
färidä xämid, praga


text:
Törkiädäge millättäşlärebez küptän xıyallanğan Bolğarda bulaçaq
Törkiädäge millättäşlärebez İstanbul, İskeşähärdän tarixi watannarı belän tanışırğa 3 köngä kilgännär. Bu säfärne Bötendönya tatar kongressı oyıştırğan. Millättäşlärebezneñ iñ olısına - 75 , ä iñ keçesenä – 26 yäş. Närmin Yaltır Törkiägä kitkän 3Hчe buın wäkile. “Tatarstanğa kilep citkändä İdel yılğasın kürgäç yöräklärem tetrände. Ata-baba cire”, - dip söyläde Närmin xanım kongressta uzğan oçraşuda:
Babam Törkiägä universitetta uqığanda xatın-qız kiemennän qaça. Başta İstanbul şähärenä urnaşa. Anı oşatmıyça İske Şähärgä kitälär. Gosmaniä awılında cir birälär. Häm anda tatarlar yortların, munçaların salıp töplänep qalalar. Bez 3 tuğan. Keçkenä çaqta äbiem İdeldä yözgäne turında söyli ide. İdel yılğasın kürügä äbiem süzläre iskä töşep üzemne şunda yözgän kebek xis ittem, xisländem bik. Ulım internet aşa mondağı tatarlar belän tanışqan ide. Kiçä alarğa qunaqqa bardıq. Bezne çäk-çäk, göbädiälär belän qarşı aldılar. Küzemä yäşlär kilde. Tatarstan belän tanışırğa kilgän millättäşlärebez Törkiädäge tatar oyışmalarına yörmilär ikän. Mädäniät, ğöref-ğadätlärne onıtmağannar. Bäyrämnärdä oçraşıp toruların – barlıq milli rizıqlarnı peşerülären äyttelär. Telne kübese belmäsälär dä tatar cırların elekkedän istä qaldırğannarın. Närmin xanım cırlap ta kürsätte.
Yäş buın wäkilläre milli cırlar arqılı tatar telen öyränälär ikän. Yäş millättäşebez İlxan Aqidel Qazanda inde ikençe tapqır buluın äytte:
Min tatar cırların bik yaratam. İnternetta säxifä taptım. Şunda keräm. Äti-äniem tatar. Ämma tatarça naçar belälär.
Sez Törkiädäge 6Hчы buın millättäşebez İlxan Aqidelne işettegez.
Millättäşlärebez comğa könne Qazan mäçetlärendä, muzeylarda buldı, Kreml' belän tanıştı. Şimbä könne Arça rayonı Ornaş awılında uzaçaq milli Saban tuyında qatnaşaçaqlar.
Yäkşämbedä, alar İzge Bolğarğa baraçaq. Bu säfärne millättäşlärebez zarığıp kötülären äyttelär. Çönki Bolğar ciren kürü küptänge xıyalları bulğan. Ämma avtobusta tügel, ä su buylap – paromda alıp barsınnar ide digän teläk belderdelär. İdel yılğasın bik küräsebez kilä, dide alar.
“3kөH säfärdä genä böten Tatarstan belän tanışıp bulmıy, Qazan bäyrämenä dä çaqırıp qalabız”, - dide oçraşu waqıtında Bötendönya tatar kongressı başqarma komitetı räise Rinat Zakirov.
Landış Xarrasova


text: Değer l iMes l ekt aş ı mı z, 13 Mayı s2014 t ar i hi ndeyapt ı ğı mı zYönet i m Kur ul ut opl ant ı s ı ndayenidönem i çi n aş ağı dabel i r t i l enkomi s yonl ar ı nol uş t ur ul upçal ı ş mal ar abaş l amakar ar ıal ı nmı ş t ı r . Komi s yonl ar akat ı l maki s t eyenmes l ekt aş l ar ı mı zı nOdamı zamai lv eyat el efonyol uyl a i s i ml er i niv egünceli l et i ş i m bi l gi l er i ni( çal ı ş t ı ğıkur um,cept el efonuv emai ladr es i ) v er er eks unacakl ar ıdes t ekOdamı zi çi nçoköneml i di r . Odamı zayapacağı nı zkat kı l ar ı nı zdandol ayış i mdi dent eş ekküreder , çal ı ş mal ar ı nı zdabaş ar ı l ardi l er i z. Teki r dağTabi pOdas ı Yönet i m Kur ul u • AİLE HEKİMLİĞİKOMİSYONU • ASİSTAN HEKİMLER KOMİSYONU • BASIN-YAYIN KOMİSYONU • EĞİTİM KOMİSYONU • HUKUK KOMİSYONU • İŞÇİSAĞLIĞIVE İŞYERİHEKİMLİĞİKOMİSYONU • ÖZELHEKİMLİK KOMİSYONU • SOSYALAKTİVASYON VE HALKLA İLİŞKİLER KOMİSYONU • TIPÖĞRENCİLERİKOMİSYONU


text:
Çuaşstan tatarlarına yaña yolalar kerä
Soñğı yıllarda respublikadağı qayber tatar awılları tormışında yaña yolalar tamır cäyde. İnde ike distä yıl artıq Şığırdan awılında irekle köräş buyınça Dönya kubogı iäse Minsäyet Tacetdinov büläklären alu öçen region ara köräş turnirları ütkärelep kilä. 18 yıl buyı Urmay awılına da Böten Rossiä tösen alğan tatar estrada cırı “Urmay moñı” festivale uzdırıla. Şığırdan awılında şulay uq Ramazan ayı tämamlanu belän Respublika küläm cır festivale ütkärü yolağa kerde. Kozlovka rayonınıñ Qarmış awılında yıl sayın Çişmä bäyräme tirän eçtälekle itep ütkärelä. Bu awılğa bäyrämgä tirä yaq awıllardan, Qazannan qunaqlar küp itep qaytalar. Batır rayonı Qızıl Çişmä awılında xezmättä, cämäğät tormışında dan qazanğan awıldaşları xörmätenä inde biş yıl buyı sport festival’läre matur itep uzdırıla. Bu turıda täfsilläbräk söylärgä buldım. Çönki, bu çara kübräk sport bäyrämenä äwerelep, bik küp sport söyüçelärne cıya. Soñğı tapqır zur şundıy festival' siksän yäşen tutırğan Ğibadulla ulı Soltan ağa Ğäynullin xörmätenä ütkän ide. Soltan abıy Watan suğışı vetiranı, ğömereneñ küp öleşen mäğärif eşenä bağışlağan şäxes, şuşı Çişmä mäktäbendä uqıtuçı, Tatar Soğıtında mödir bulıp uñış yawlıy, annan soñ rayon mäğärif bülegen küp yıllar citäkli, rayon başqarma komitetı räise urınbasarı wazifaların unber yıl buyı başqara. Cämäğät eşlärendä dä aktiv qatnaşa. Sport belän mawığa. Rayon mäğärif bülegen citäklägän çorda, uqıtu-tärbiä eşlärendä ireşkän uñışları öçen, bülekkä Rossiäneñ Küçmä qızıl bayrağı ike yıl rättän tapşırıla. Üze Maqtaw bilgese ordenı belän büläklänä.
Berençe bulıp şaşka-şaxmat festivale ğömere buyı awıl mäktäbendä balalar uqıtqan suğış vetiranı İvanov Konstantin abıy istälegenä uzdırıla. Anı awılda härkem ixtiram itte, çönki ul kürşe awıldan yörep, torışıp balalar uqıttı, mäktäptä, awılda fizkul'tura –sport üseşenä zur öleş kertkän uqıtuçı ide. Ul osta şaşka-şaxmatçı, voleybol, futbol başqa tör sport uyınnarın başlap cibärüçe buldı.
Annan soñ şundıy çaralar uqıtuçı, sportçılar bulğan Abderauf Nasretdinov häm Şäwkät abıy Söläymanov istäleklärenä ütkän ide. Alar osta sportçı buldılar, rayon, respublika külämendäge yarışlarda küp tapqırlar qatnaşqan, şaşka-şaxmat uyınnarı ostaları ide. Şuşı sport festival’lären xäzerläp ütkärüne üz wazifası itep sanawçı Mansur Zarif ulı Abdullin xörmätenä dä 70 yıl yubiley uñayınnan sport festivale uzdırıldı. Ğädättägeçä, festival' awıldan ğına tügel, tirä yaqtan sport söyüçelärne cıya. Rayon xakimiätennän kilälär. Qazannan qunaqlar büläklär belän qaytalar. Çara mädäniät yortında, yä bulmasa öç qatlı mäktäp binasında ütä. Yubilyarlarğa bağışlanıp stena gazetaları da çığarıla, alar turında şulay uq yazmalar respublika tatarlarınıñ Waqıt gazetasında häm rayon gazetası Avangardta basıla. Yubilyar turındağı çığışlardan soñ, şaşka häm şaxmat buyınça yarışlar başlana. Alarda qırıq-illeläp sport söyüçelär qatnaşa. İğänäçelär yärdämendä xäzerlängän istälekle büläklär härber sportçığa tapşırıla. Alar tämle çäydän soñ, öylärenä taralışa.
Xäzerge waqıtta tağın ber zur çara ütkärergä xäzerlänälär. Ul 100 yäşen tutırıp kilgän Bäyän äbi İdeyätullinağa bağışlanaçaq.
Säyfi Safiullin, Çuaşstan


text:
«Tatnet yoldızları» bäygese däwam itä
Web-ostalar häm alar yasağan säxifälär “iñ-iñ” digän 12 tör isem öçen yarışa. Jüri tarafınnan qabul itelgän eşlär arasında tatar estrada cırçılarınıñ şäxsi säxifäläre, gäzitlärneñ elektron küçerelmäläre, internettağı mäğlümat çaraları bar. Anda tatar.ru, tatnews.ru, tatarlar.ru kebek inde tanılğan säxifälär belän bergä, törle häwäskär belgeçlär yasağan, äle küplärgä tanış bulmağan web-bitlärne kürergä bula. Mäsälän, tanılğan tatarlar, muzıka, başqortstan tatarları turındağı internet säxifälärne atarğa mömkin. Törkilär turındağı iñ yaxşı sayt digän tördä, nuğay, qırım tatarları belän bergä uyğırlarnıñ säxifäse dä täqdim itelä. Din turındağı tördä yarış ayıruça qızu bulaçaq, anda 11 säxifä elengän inde. Şunısı qızıq, bu tördä Raifa irlär monostıreneñ häm Qazan yeparxiäseneñ elektron säxifälären dä kürep bula. Yaqınnanraq tanışqaç, bu säxifälärneñ keräşen tatarlarına bağışlanğanın kürdek. Ğarizalarnı qabul itü däwam itä. Bäygeneñ internet adresı tatnet.tatar.info


text:
Kuliçki
Kuliçki (ukraince IзoбiлbHe, TaMak, rusça ИзoбилbHoe, TaMak) - Qırımnıñ Seyitler rayonında ölü bir köydir.
Atıflar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Mehmet Özbek - Kerkük Divanı 1
Sanatçı : Mehmet Özbek
Türkü : Kerkük Divanı 1
Etiketler : Mehmet Özbek - Kerkük Divanı 1 türkü indir, Mehmet Özbek - Kerkük Divanı 1 türkü dinle, Mehmet Özbek türküleri, Kerkük Divanı 1 mp3 indir, Mehmet Özbek türküleri Kerkük Divanı 1 türküsü, Kerkük Divanı 1 sözleri, Mehmet Özbek mp3 dinle, Mehmet Özbek download, Kerkük Divanı 1 bedava mp3, Mehmet Özbek türkü sözleri, Mehmet Özbek türkü dinle, Mehmet Özbek son albüm indir
Mehmet Özbek Türküleri
Mehmet Özbek - Mazan Hoyratı
mehmet özbek - gülüm di gel men seni seveli-kerkük divanı (kerkük)
Mehmet Özbek - Giderim Burdan Artık
Mehmet Özbek - Altın Hızma
Mehmet Özbek - Öllem Öllem
Mehmet Özbek - Yola Çıktım Mardin e
Mehmet Özbek - Gitme Garip Gitme
Mehmet Özbek - Karaköprü Narlıktır
Mehmet Özbek - Kar Mı Yağmış Şu Harput un Başına
mehmet özbek - kalenin dibinde bir daş olaydım (kerkük)
Mehmet Özbek - Bülbülüm Uçar
Mehmet Özbek - Yaradan Var
Mehmet Özbek - Ezo Gelin
Mehmet Özbek - Kerkük Divanı 2
Mehmet Özbek - Dalda Yeri


text:
Qırım müftiyligi: utanmaz bir hainlik
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Qırım müftiyligi yarımada musulmanlarını «doğru» ve «yañlış» soylarına bölip, semetdeşlerinden açıq-aydın yüzüni çevirdi. «Rusiye islâmına» er angi şekilde zıt kelgen ya da diniy idareniñ yolbaşçısı Emirali Ablayevniñ areketlerine qarşı çıqqanlar «inanmaycaqlar» sırasına kirsetile. İlk evelâ, Rusiye uquq qoruyıcılarınıñ fikirince, «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ mefküresine qoltutqan qırımtatarlar zarar köre.
Qırımda repressiyalarnıñ daa bir basamağı başladı. Tahmin etkenim kibi, Rusiye uquq qoruyıcıları ve yerli memuriyet qırımtatarlarğa daa çoq basqı yapa. Yarımadada yañı qanunsız tintüv, yaqalav ve apis cezaları qayd etildi. Qırımtatar qorantaları zarar kördi, olar, FSB malümatına köre, «Hizb ut-Tahrir» diniy-siyasiy teşkilâtınıñ faaliyetinde iştirak eteler. Rusiye akimiyeti teşkilâtnı terrorist bir teşkilât dep adladı. Areket ne qadar faaliyet kösterse de, iç bir vaqıt insannıñ ayatı ve sağlığına zarar ketirecek bir şey yapmadı. Ukrain Qırımında «hizb» mefküresi 90-ıncı yıllarnıñ soñlarında peyda olmağa başladı. 2004-2006 seneleri eñ faal edi, faalleri ve tarafdarları Orta Asiyadan qaçmağa başlağan edi. Hilâfet tarafdarları iman etkenlerniñ çoqusı hristian olğan bir memlekette ne içün areket ete sualini şimdilik çette qaldırayıq. Müimi şu ki, soñki on beş yıl içinde yarımadada diniy sebeplerden bir de bir patlav ve qanlı çatışma olmadı. Qırımda «terrorizm» Rusiye ordusı ve mahsus hızmetlerinen beraber peyda oldı.
Rusiyeniñ ceza maşinası teşkerilgen bir stsenariy boyunca areket ete. Qırımtatarlarnıñ bombaları ve silâsı tapılmasa da, olarğa «terrorist» dediler
Rusiyeniñ ceza maşinası teşkerilgen bir stsenariy boyunca areket ete. Qırımtatarlarnıñ bombaları ve silâsı tapılmasa da, olarğa «terrorist» dediler. Mahkemede yekâne «delil» provokatorlarnıñ bergen malümatları ve telefon subetleriniñ qaydları olacaqtır. Eski işlerge köre, «taqiqatnıñ» başqa bir şeyi yoq. Qırımda insanlarnı musulman yaşayışı ve dünya islâm devletini qurma lafları içün ura ve apiske atalar. Qırımtatar satqınları yuqarıdan berilgen emirge köre, taqiqat «hizblerniñ» faaliyetine «açuvlanğan» semetdeşleriniñ ricasından yapıldı, dep bildire.
Uquq qoruyıcılarınıñ öz cizvit mantığı bar. Federal merkez qırımlılarnı er daim qorquda tutmaq kerek. FSB, politsiya ve diger «organlarnıñ» hadimlerine mukâfat, vazifelerde yükseliş ve yañı rutbeler kerektir. Olar «terrorizm» boyunca bunıñ kibi işlerni basa-bas açmağa azırlar, çünki iş odasından çıqmayıp, bir sıra rağbet alma imkânlarını qazanalar. Köteklengenlerni urmaq ve qorquzılğanlarnı qorquzmaq – çoq aqıl ve tecribe olmasını talap etmey.
Qırım müftiyliginiñ resmiy yüzleri dindaşları ve semetdeşlerini utanmayıp sattı, dep aytmaq mümkün. Bundan evel QAMDİ yarımadada bir şey olmay kibi yanaşıp, tehnik meseleler aqqında aytsa da, şimdi açıq sürette «akimiyetniñ» yapqanlarına qoltutqanını bildire. Bu sefer müfti muavini Esadullah Bairov semetdeşleriniñ ögünde masqara oldı. O, yarımadada tintüvler keçirilgenini tanıp, dindaşlarından «muqayt olmalarını» rica etti.
«Şeklengenler FSB taqiqat komitetine alıp ketirildi. Maalesef, uquq qoruyıcılarnıñ bildirgenine köre, tintüv vaqtında «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile bağlı edebiyat, malümat, malümat taşıyıcıları tapıldı. Teşkilât Rusiyede yasaq altında buluna ve terroristik bir teşkilât sayıla. Bu sebepten şu firqanıñ bölükleri qanun tarafından taqip etilmekte. Bizler bütün musulmanlarnı bu teşkilât ile diqqatlı olıp, özüni ve qorantalarını qorçalamağa çağıramız», – dep ayttı Esadullah Bairov.
Eki yüzlülik ve demagogiya çetke qaldırılsa, «muqayt olmaq» ibaresi qırımtatarlarnıñ bir-birine qarşı çıqması manasına kele
Eki yüzlülik ve demagogiya çetke qaldırılsa, «muqayt olmaq» ibaresi qırımtatarlarnıñ bir-birine qarşı çıqması manasına kele. QAMDİ tanışlar ve dostlarnen islâm aqqında laf etmemege tevsiye ete. Belki, yarın olarğa tintüv keçirmege kelirler, sizni ise başta şaat, soñra ise «yardım etken» dep adlandırırlar. Namazdan soñ müminler qave içip, farqlı meselelerni muzakere etmemeli, evlerine dağılmalı. «Muqayt ol» çağıruvı «hilâfet» sözüni bir kere telâffuz etken insannı evge davet etmemek manasına kele. Ne kibi kontekst içinde qullanılğanı müim degil. Belki, o, «Hizb ut-Tahrir» tarafdarlarınen aynı fikirde. Ya onı diqqatlı vatandaşlarnıñ bergen malümatına köre apiske alsalar. Sizni işke «bağlamasalar» da, işte problemler çıqa bile.
Qırım müftiyligi dedi ki, yarımadada qırımtatarlar uzaq turacaq «yañlış» musulmanlar bar. «Yañlışlarnıñ» çizgileri pek añlaşılmay. Tecribe köstere ki, «Hizb ut-Tahrirniñ» faal tarafdarı ya da istegine köre islâm dininiñ esaslarınen meraqlanğan insan arasında tam bir hane sızmaq qolay degil. İşbu teşkilât özüni siyasiy firqa olaraq tanıtsa da, aza biletleri kimsege berilmey. QAMDİ qırımtatar cemaatını aselet bozıp, semetdeşler arasında işançsızlıq doğura.
Sergey Stelmah, siyasiy közetici
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Sişämbedä Yevropa Komissiäse Rusiä belän mönäsäbätlärne bilgelägän dokument äzerläde.. Äğzalar tarafınnan tikşereläçäk şuşı dokumentta Berlek üz mänfäğötlären açıq anıq itep bilgelärgä, ber tawıştan söylärgä häm kiräk bulğan oçraqta mäqsatqa ireşü öçen törle mäsälälärne berberse belän beylärgä tieş dip äytelä. Berlek keşe xoquqları, ayrım alğanda Çeçnädäge wazğiätkä kübräk ähämiät birergä teli.
Yevropa Berlege belän Rusiä mönäsäbätläreneñ yaxşıdan bulmawı ber kemgä dä ser tügel. Berlek Rusiäne häm global häm regional mäsälälärdä partnör itep tanıy häm bu partnörlıqta üz mäqsatların ütkärergä teli.Ütkän yılda Rimdä bulıp uzğan berlek-Rusiä sumitında mönäsäbätlär in tübän noqtağa töşte.Mäskäü osta räweştä blok äğzaları arasındağı fiker ayırmalıqların qullanıp ,berlek tırışlıqlarına kirtä saldı. Rimdäge uñışsızlıqtan soñ Berlek Rusiä belän mönäsäbätlären küzdän kiçerä başladı häm komisiäneñ äzerlägän dokument ta monıñ näticäse bulıp tora. Yevropa Komissiäseneñ tışqı mäsälälärdäge süzçese Diego De Ojeda Rusiä belän Berlek mänäsäbätlären bolay dip añlattı(audio)
Yevropa Berlege belän Russiä arasında küp kenä ölkälärdä eşlär yaxşı barmıy yäsiä citärlek tügel .Alarnıñ qayberläre komissiägä bilgele Rusiä belän eş itkän bik küp departamentlar bar, bez alarnı yaxşıraq koordinatsiälärgä tieşbez.Qayber aspektlar äğza illär belän Berlek prezidentlığı häm tışqı säyäsi koordinator Solana häm komisiä belän koordinatsiälänergä tieş. Yevropa Berlege üz qaraşların açıq itep añlatırğa tieş.Ä qayber eşlärneñ açıq itep äytkändä näticäsez buluına Rusiä cawaplı.
Komisiä dokumentında Yevropa Berlegeneñ qayber möhim mänfäğätläre turında süz bara. Rusiä BMO İminlek Şurasında äğza bulğan öçen genä möhim il bularaq tasvirlanmıy.Ä ul Berlekneñ yaña kürşelärendä möhim rol uynağan il . Blok öçen stabillıq zur ähämiätkä iä. Rusiä şulayuq Berlek öçen neft häm gaz çığanağı da bulıp tora.Dokumentta ike aradağı mönäsäbätlär kierenkelänä bara dip äytelgän. Mäskäü Kyoto protokolın ratifikatsiälämäde. Ul şulayuq Berlekneñ Seber östennän oçu xoquqı sorawına da cawap birmi kilä.Rusiä Berlek belän bulğan partnörlıq häm xezmätätşlek kileşüen blokkka äğza bulaçaq 10 ilgä cäyelderüne tuqtatu belän dä yanıy.Komisiä dokumentında Mäskäü rusça söyläşüçe xalıq yäşägän Estoniä, Latviä kebek Berlekkä quşılaçaq illärgä şulayuq ex sovet kürşelärenä qarata qatıraq pozitsiä aldı dip yazılğan.Anda şulayuq dikäberdä ütkän Duma saylawlarınıñ ğädellege sorala häm keşe xoquqlarınıñ bozıluı da telgä alına. Yevropa Berlegeneñ ağımdağı prezidentı İrlandiäneñ äzerlägän dokumentta häm äğza illärneñ äle tikşergän käğäzdä Rusiä alğa sörgän prioritetlar mondıy : Mäskäü alğa sörgän şartlar nigezendä Dönya sävdä oyışmasına kerergä teli , viza çikläwlären yomşartu, Berlekneñ 25 äğza ile belän yış qına summitlar ütkärü,Berlekneñ saqlanu proyektında qarar birügä qatnaşu,eleke SSRnıñ bäysezlek alğan illärenä Berlekneñ minimum qatnaşuı,Rusiäneñ eçke mäsäläläre turında Berlek komentar birüdän totılıp qalırğa , Berlekneñ kiñäyüneñ kitergän tiskäre täsirlär kompensatsiälänergä tieş. .Rusiä şundıy açıq anıq taläplär quyğanda yevropa berlege dä üzençä äzerlänä. De Ojeda berlekneñ 6 ayda ber üzgärgän prezidentları wazıyfağa başlağançı uq üz mäqsatları turındağı isemlekne nıqlap äzerlärgä häm Rusiä belän söyläşep alarğa ireşergä tieşebez. Berlekneñ mänfäğätlären üzara kileşülär nigezendä yaqlağanda oyalıp tormasqa tieşebz dip söyli süzce De Ojeda . Yevropa Berlegendä xäzer blok Rusiädän sabaq alırğa , anıñ praktikasın qullanırğa tieş digän uylar köçeyep kilä. Yäğni mäs''lälärne berbersenä bäylärgä, qayber eşlärdä taşlamalar yasattıru öçen başqasında progressnı tuqtatırğa.Komisiä dokumentında bu inde küzdä totılğan da. Misal öçen Rusiägä säwdädä nindider qulaylıq kürsätep, partnörlıq vä xezmättäşlek kileşüenä yaña äğzalarnı da aldırtu. Saqlanu xezmätätşlegen arttıruğa cawap itep Mäskäwdän Moldowa häm Konyaq Kafkazdağı konfliktlarnı çişüne soraw. De Oheda keşe xoquqları mäsäläse ähämiät üzägenä kütärelä dip äytep bolay dide (audio)
Küp kenä ölkälärdä bez äytep kene ütäbez, şul sanda urtaq bäyälär, bez bu turıda ruslarğa söylägändä urtaq bäyälär xaqında närsä uylağannı töğäl itep äytep birergä tieşbez. keşe xoquqları, qanun tärtip, mätbuğat ireklege yäki metbuğat ireklege konteksında häm ayrım alğanda Çeçnäne telgä alırğa tieşbez. Ojeda Yevropa Berlege Çeçnädä humanitar yardäm eşlärenä totqarlanmıy qatnaşu xoquqın taläp itergä tieş di.Qısqası Yevropa komissiä bäyrämçä politik deklaratsiälär urınına Rusiä belän realistik eş plannarı, strategik partnörlıq buldırılırğa tieş dip äytä.
färidä xämit,praga


text:
Mäşür SASİQOV,«Uyğur avazi»/Yeqinda «Asıl kitap» näşriyatidin balilar ädäbiyatida turaqliq qäläm tävritip kelivatqan yazğuçi Qasim İsmayilovniŋ novättiki «Dili pak häq egiliri» namliq hekayilär toplimi yoruq kšrdi. Uniŋda asasän balilarni häq bilän nahäq arisidiki päriqni ayrivelişiğa yardämlişidiğan hekayilär, mäsällär vä çšçäklär orun alğan bolup, yaş oqurmänlärdä birdin qiziqiş hasil qilidu.Mälumki, bügüngä qädär muällip balilarniŋ hayat namliq muräkkäp yolda toğra bilän natoğra vä yaman bilän yahşini päriq qilğan halda tärbiyiläydiğan birmunçä ämgäklärni näşir qildi. Uniŋ hämmila toplamliri degidäk juquri däriҗidä bezälgän bolup, kitapçilarni qoliğa alğan härqandaq oqurmändä uni oqup çiqiş niyitini päyda qilidu. Bu qetim muällipniŋ kšpçilik diqqitigä havalä qilğan ämgigimu buniŋdin istisna ämäs.
Juqurida täkitliginimizdäk, Qasim İsmayilovniŋ novättiki ämgigi balilarni toğra hayat yoliğa başlap, bäŋvaş baliliq dävirdä oylanmay qilğan işlirini šz vaqtida iqrar qilişqa ügitidu. Şundaqla başlanğuç sinip muällimliriniŋ därislärdä yeqin yardämçisigä aylinidiğanliği çoqum.


text:
Ekrem Çelebi - Dost Muhabbeti
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Dost Muhabbeti
Etiketler : Ekrem Çelebi - Dost Muhabbeti türkü indir, Ekrem Çelebi - Dost Muhabbeti türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Dost Muhabbeti mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Dost Muhabbeti türküsü, Dost Muhabbeti sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Dost Muhabbeti bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Ağlamayı Seviyorum
Ekrem Çelebi - Leylim Ley
Ekrem Çelebi - Başım Alıp Diyar Diyar Gideyim
Ekrem Çelebi - Bende Bu Dünyaya
Ekrem Çelebi - Anadolum
Ekrem Çelebi - Soranlara Ne Deyim
Ekrem Çelebi - Dumana Dumana (Barak)
Ekrem Çelebi - Fidayda
Ekrem Çelebi - Yaralandım Ey Can
Ekrem Çelebi - Mavilim Herkediyor
Ekrem Çelebi - Ankara da Yedim Taze Meyvayı
Ekrem Çelebi - Bir Nazar Eyledim
Ekrem Çelebi - Ne Karaymış Alnımın Yazısı
Ekrem Çelebi - Huma Kuşu
Ekrem Çelebi - Dağlar Seni


text: Download küçük ağa 23 bölüm tek parça izle Full Hd Video Song, Movie, Natok, Trailer, Download küçük ağa 23 bölüm tek parça izle Full Mp4 Video Song, Movie, Natok, Trailer, Download küçük ağa 23 bölüm tek parça izle Full Mp3 Song, Download küçük ağa 23 bölüm tek parça izle Full 3gp Video Song, Movie, Natok, , Trailer, Download küçük ağa 23 bölüm tek parça izle Movie All Song HD MP4, 3GP, Mp3, Download küçük ağa 23 bölüm tek parça izle Full Mp3 64 Kbps, 128kbps, 192kbos, 320kbps, Download küçük ağa 23 bölüm tek parça izle Album All Video Song And Mp3


text:
matematik 4.sınıf testleri
2016 2017 matematik 4.sınıf testleri indir,2016 2017 matematik 4.sınıf testleri matematik 4.sınıf testleri download,matematik 4.sınıf testleri ara,matematik 4.sınıf testleri bul,matematik 4.sınıf testleri sunusu,matematik 4.sınıf testleri oku,matematik 4.sınıf testleri izle,matematik 4.sınıf testleri açıklaması indir,matematik 4.sınıf testleri dosyasını indir,matematik 4.sınıf testleri açıklaması,matematik 4.sınıf testleri Şiirleri,matematik 4.sınıf testleri nedir?
Yorumlar
-
sizi çok seviyorum


text:
İran şartlawlarında kimendä 8 keşe ülgän
Tähran -- İrannıñ könyaq-könbatışındağı Xuzestan töbäge başqalası – Ahwaz'da bulğan şartlawlar näticäsendä bügen kimendä 8 keşe häläk bulğan. Däwlät televideniese xäbär itüençä, tağın 30lap keşe yaralanğan. Räsmilär monı töbäkneñ bäysezlegen taläp itkän cirle ğäräplär eşe dip sanıy. Eçke eşlär ministrlığı süzçese Ämir-Xösäyen Motahar bügenge waqiğanı April ayında bulğan çualışlar belän çağıştırdı:
"Berençe xäbärlärgä qarağanda bombalar quldan, İrannıñ üzendä yasalğan. Bu waqiğalar axırsı küptän tügel Xuzestanda bulğan çualışlar belän bäyle."
Motahar süzlärençä, barlığı 4 şartlaw bulğan, şul isäptän, gubernator häm cirle tele-radio kompaniä citäkçese işege qarşında. İran räsmiläre monı terror ğämäle dip atadı.
"Berençe xäbärlärgä qarağanda bombalar quldan, İrannıñ üzendä yasalğan. Bu waqiğalar axırsı küptän tügel Xuzestanda bulğan çualışlar belän bäyle."
Motahar süzlärençä, barlığı 4 şartlaw bulğan, şul isäptän, gubernator häm cirle tele-radio kompaniä citäkçese işege qarşında. İran räsmiläre monı terror ğämäle dip atadı.


text:
emel taşçıoğlu - seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan)
Sanatçı : Emel Taşçıoğlu
Türkü : seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan)
Etiketler : emel taşçıoğlu - seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan) türkü indir, emel taşçıoğlu - seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan) türkü dinle, Emel Taşçıoğlu türküleri, seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan) mp3 indir, Emel Taşçıoğlu türküleri seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan) türküsü, seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan) sözleri, Emel Taşçıoğlu mp3 dinle, Emel Taşçıoğlu download, seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan) bedava mp3, Emel Taşçıoğlu türkü sözleri, Emel Taşçıoğlu türkü dinle, Emel Taşçıoğlu son albüm indir
Emel Taşçıoğlu Türküleri
emel taşçıoğlu - karyolamın demiri (çanakkale)
emel taşçıoğlu - yeşil ipek bükeyim (kayseri)
emel taşçıoğlu - bağlandı yollarım galdım çaresiz (sivas-yıldızeli)
emel taşçıoğlu - çek deveci develeri (konya)
emel taşçıoğlu - taşa çaldım ayvam ıle narımı (nevşehir-avanos)
emel taşçıoğlu - bülbüle su verdim altın tasınan (ankara)
Emel Taşçıoğlu - Asker Oldun Vatana
emel taşçıoğlu - karanfil eken bilir malamın (diyarbakır)
Emel Taşçıoğlu - Gökçe Ağacın Kilimi
emel taşçıoğlu - aman dünya ne dar imiş (kırşehir)
emel taşçıoğlu - kırmızı gül demet demet (erzurum)
Emel Taşçıoğlu - Gel Yanıma Gel
emel taşçıoğlu - yeşil yaprak arasında kırmızı gül goncesi (elazığ)
emel taşçıoğlu - çanakkale içinde aynalı çarşı (kastamonu)
Emel Taşçıoğlu - Seherde Bir Bağa Girdim


text:
Röstäm Miñnexanov Yena şähärendä Leybnits isemendäge Foton texnologiäläre institutında buldı
Röstäm Miñnexanov institutnıñ qayber laboratoriälären, tikşerenülär bülmälären qaradı, zamança cihazlar belän tanıştı
(Qazan, 3 iyün, «Tatar-inform»). Fängä kertkän aqçalar - iñ uñışlı kapital salu ul. Şul süzdän bügen Tatarstan Respublikası Prezidentı Röstäm Miñnexanov öçen Leybnits isemendäge Foton texnologiäläre institutında oyıştırılğan prezentatsiä başlandı.
İnstitut foton protsessları häm iñ yuğarı däräcäle sizgerlek sistemalarınıñ fänni nigezlären tikşerü belän şöğellänä.
Monnan tış, institut kvant elektronika, optika, elektron sistemalar, mikrosistemalar, biofotonika häm lazer texnologiäläre ölkäsendä tikşerenülär alıp bara.
"Fotonika tormış öçen" şiğäre belän institut meditsina häm äylänä-tirä moxitne saqlaw ölkäsendäge mäs'älälärne individual' xäl itü alımnarın eşli. "İdeyädän tormışqa aşıru" ideyäsen alğa sörep, fänni-tikşerenü üzäge tikşerenülär aşa tabılğan ideyälärne ğämälgä aşıra, çın protsesslarğa, instrumental' kontseptsiälärgä, ä qayçaq laborator printsiplarğa äyländerä.
Leybnits isemendäge Foton texnologiäläre institutı ilküläm häm dönya däräcäsendäge fänni dairälärdä aldınğı urınnarda tora, biofotonika ölkäsendäge tikşerenülärne üsterügä ğäyät zur öleş kertä.
İnstitut Yevropa berlegeneñ berniçä proyektın koordinatsiäli.
İnvestitsiälärgä kilgändä, bügen institut fotonikanı üsterügä yärdäm itärgä telägän çittäge investorlardan da aqçalar ala. Bu çaralar institut aqçalarınıñ yartısın täşkil itälär.
Begä 420 mln yevro kertelde, dip xäbär itte uçrejdenie wäkile, häm bez älege aqçalar qaytarılaçaq dip ışanabız.
Türingiä cire institutqa citdi yärdäm kürsätä.
Röstäm Miñnexanov institutnıñ qayber laboratoriälären, tikşerenülär bülmälären qaradı, zamança cihazlar belän tanıştı.
TR Prezidentı matbuğat xezmäte şul xaqta xäbär itte.
ПoMecTиTe ccылky Ha cTaTbю B Baш блor:


text:
Waşington yanında AQŞ prezidentı Bush häm Britaniä premyer-ministrı Blair oçraşa
Britaniä xärbiläre könyaq Ğiraqtağı Basra şähäre yanında 14 Ğiraq tankın yuq itüläre turında xäbär itte. Kiçä Bağdadqa bulğan xärbi hawa höcümnäre näticäsendä 36 keşe häläk bulğan häm 200dän artığı yaralanğan. Bu xaqta Ğiraq sälämätlek ministrlığı xäbär itte. Quşma Ştatları citäkçelegendäge bu xärbi kampaniäneñ ber atnası däwamında 350 keşe häläk bulğan häm 4 meñnän artığı yaralanğan. Pentagon birgän mäğlümatlärgä qarağanda, Ğiraq suğışında 24 amerikan xärbie häläk bulğan, 7se-Ğiraqlılırğa äsirlekkä eläkkän, 10 keşe xäbärsez yuğalğan dip isäplänä. Britan ğaskärläre arasında 20se häläk bulğan häm 2se xäbärsez yuğalğan. Uzğan töndä tönyaqtan höcüm äzerlär öçen Ğiraqnıñ kördlär kontrolendä bulğan tönyaq töbägenä meñgä yaqın amerikan desantçıları kitertelde. Könyaqta Bağdadqa taba yulda Amerikan häm Ğiraq köçläre arasında bäreleşlär däwam itä. Su yulı belän Umm Qasr portına kilep citergä tieşle humanitar yardäm 1 köngä soñğa qala. Şähär äle minalardançistartılıp betmägän, dip xäbär itelde. İnde mäğlüma bulğança, Britaniä köymäse Ğiraqqa 230 tonnağa yaqın aşamlıqlar, darular, yurğannar häm eçär su kiterä.
Britaniä premyer-ministrı Tony Blair Waşington yanındağı Camp David prezident utarında Amerikan citäkçese George Bush belän oçraştı. Blair süzlärençä, ike citäkçe Ğiraqtağı wazğiät, suğıştan soñğı Ğiraq häm NATO äğzaläreeneñ qayberläre, atap äytsäk, Fransiä belän suğıştan soñ mönäsäbätlärne caylaw yulları turında söyläşmäkçe ide. Bügen kiçen Britaniä premyer-ministrı häm Amerikan prezidentı berlektä matbuğat oçraşuı uzdırdı. Bu xaqta tulıraq mäğlümatne aldağı tapşırularıbızda tıñlarğa çaqırabız. Bush belän söyläşülär tämamlanğaç, Blair, New Yorkka, Berläşkän Millätlär Oyışması General Sekretare Kofi Annan belän oçraşuğa kitä. Londonda Xalıqara Strategik Öyrülär İnstitutında bügen Fransiäneñ Tışqı eşlär ministrı Dominique de Villepen, Säddäm xakimiäte kebek diktatura rejimına qarşı berençe bulıp höcüm yasaw –alğa taba dönyağa totrıqsızlıq alıp kilergä mömkin, dip belderde. Küpläp üterü qorallarğa qarşı köräş barı tik xalıqara cämäğätçelege belän berlektä barırğa mömkin, dip östäde Villepin.Qorallarnı cäyeldermäs öçen effektiv yullar ğına uylap tabıp bula. Ğiraqta başlağan eşne däwam itergä kiräk. Töbäktäge nizaqnı barlıq taraflarnıñ qatnaşında konstruktiv söyläşü belän genä çişep bula, dide Fransiäneñ tıqşı eşlär ministrı. Şulay uq Waşington belän mönäsäbätlärgä tuqtalıp, Villepin, Fransiä Amerika Quşma Ştatları belän aralarnı caylarğa teli, dide.
Britaniä premyer-ministrı Tony Blair Waşington yanındağı Camp David prezident utarında Amerikan citäkçese George Bush belän oçraştı. Blair süzlärençä, ike citäkçe Ğiraqtağı wazğiät, suğıştan soñğı Ğiraq häm NATO äğzaläreeneñ qayberläre, atap äytsäk, Fransiä belän suğıştan soñ mönäsäbätlärne caylaw yulları turında söyläşmäkçe ide. Bügen kiçen Britaniä premyer-ministrı häm Amerikan prezidentı berlektä matbuğat oçraşuı uzdırdı. Bu xaqta tulıraq mäğlümatne aldağı tapşırularıbızda tıñlarğa çaqırabız. Bush belän söyläşülär tämamlanğaç, Blair, New Yorkka, Berläşkän Millätlär Oyışması General Sekretare Kofi Annan belän oçraşuğa kitä. Londonda Xalıqara Strategik Öyrülär İnstitutında bügen Fransiäneñ Tışqı eşlär ministrı Dominique de Villepen, Säddäm xakimiäte kebek diktatura rejimına qarşı berençe bulıp höcüm yasaw –alğa taba dönyağa totrıqsızlıq alıp kilergä mömkin, dip belderde. Küpläp üterü qorallarğa qarşı köräş barı tik xalıqara cämäğätçelege belän berlektä barırğa mömkin, dip östäde Villepin.Qorallarnı cäyeldermäs öçen effektiv yullar ğına uylap tabıp bula. Ğiraqta başlağan eşne däwam itergä kiräk. Töbäktäge nizaqnı barlıq taraflarnıñ qatnaşında konstruktiv söyläşü belän genä çişep bula, dide Fransiäneñ tıqşı eşlär ministrı. Şulay uq Waşington belän mönäsäbätlärgä tuqtalıp, Villepin, Fransiä Amerika Quşma Ştatları belän aralarnı caylarğa teli, dide.


text:
Ğiraqta xättä iminlek saqlawçılar üzläre dä imin tügel
Çärşämbedä Falluca şähärendä 4 çit il keşeseneñ waxşilärçä üterelüe Ğiraqqa kileşü nigezendä eşkä kilüçelärgä nindi qurqınıç yanawın tağın ber kürsätte. Älegä Ğiraqta xättä iminlek saqlawçılar üzläre dä imin tügel.
Çärşämbedä Falluca şähärenä şundıy ber Amerikan şirkätendä eşlägän 4 keşe üterelde. Alarnı başta atqannar, maşinalarında kileş üt törkännär, citmäsä mäshärälängän mäyetlären uram buylap süräp yörgännär.
Christopher Beese ArmorGroup digän şirkät wäkile. Bu şirkät 30- lap ildä iminlek xezmäte kürsätä. Başqa illär belän çağıştırğanda Ğiraqta eşläw şartları beraz başqa, di ul:
Audio (Christopher Beese)
"Ğiraqta bezneñ xezmätkärlär nigezdä civil eşçelärne ozatıp yöri. Ğiraq şartlarına kürä alar qorallanğan bulırğa tieş, läkin bu xöcümnän saqlanu kiräk bulğan öçen minimal qoral."
Şuşı iminlek xezmätläre Ğiraqqa tözekländerü eşlärenä kilgän eşçelärne, qayda ğına barsalar da, ozatıp saqlap yöri. Bu xärbi tügel, civil xezmät, häm dä şaqtıy yaxşı tülängän xezmät sanala. Ämmä, bu xezmätlärgä tänqit belderüçelär dä bar. Londonda urnaşqan konfliktlar çişü belän şöğellänüçe İnternational Alert oyışması wäkile Michael Page:
Audio (Michael Page)
"Bezgä bu xezmätlärgä qarata qaraşnı üzgärtergä kiräk. Yağni, awır qoral belän eş itmäsälär dä, alar xärbi xezmät kürsätüçe bularaq tanılırğa tieş, Yevropa Berlegendä şikelle."
Qayberäwlär, bu şäxsi iminlek xezmäte şirkätläreneñ xärbilär başqarası eşne eşläwenä täniqt belderä. Alarnıñ cawaplılığı da başqa, şuña kürä bu şäxsi kompaniälärne kontrol itü awır. David Claridge Londonda urnaşqan Janusian isemle şundıy ber şirkät citäkçese. Fallucada bulğan xällärdän soñ, Ğiraqqa eşkä barırğa teläwçelär sanı kimergä mömkin di ul:
Audio (David Claridge)
"Bu xäl uñayınnan bez älbättä borçılu belderäbez, häm monnan nindi sabaqlar alınır, iğtibar belän küzätep baraçaqbız."
David Claridge süzlärençä, Ğiraqtağı koalitsiä İdaräse xäzer bu mäsälälärne centekläp tikşerergä, tärtipkä salırğa cıyına.
Ali Gilmi, Praga


text:
Ukraina prezidentına höcüm tikşerelä
Ukrainanıñ baş prokurorı Svyatoslav Piskun, uzğan yılda prezident Viktor Yuçenkonı ağulawnıñ maqsatı – anı üterü bulğan, dip belderde. Prokuror, dälillär bulğanın rasladı, ämma alar turında iğlan itelmiäçäk, dip belderde. İnterfax mäğlümat agentlığına, Piskun , Ukrainanıñ elekke baş prokurorı Hennadiy Vasiliyevnıñ älege cinäyät eşen yabırğa xoquqı bulmağan, dip xäbär itte:
"Bügenge köndä Yuçenkonı ağulaw eşe başqa tikşerelmi. Bu eşne qanunsız räweştä uzğan dikaberdä elekke baş prokuror Vasilyev yapqan. Piskun xäzer Viktor Yuçenkoğa höcüm itü turında cinäyät eşen açtı. Ul ağulaw bulmağan, ul keşene üterergä omtılış bulğan, şunıñ öçen ul üterü bularaq tikşerelä," dide Piskun.
Uzğan yıl üzeneñ saylawaldı kampaniäse waqıtında Yuçenko dioxin belän ağulanğan ide. Üze ul, säyäsi köndäşläre tarafınnan ağulanğanın belderde. Älege eş belän bäyle ber kemgä dä ğäyepläw belderelmägän.
"Bügenge köndä Yuçenkonı ağulaw eşe başqa tikşerelmi. Bu eşne qanunsız räweştä uzğan dikaberdä elekke baş prokuror Vasilyev yapqan. Piskun xäzer Viktor Yuçenkoğa höcüm itü turında cinäyät eşen açtı. Ul ağulaw bulmağan, ul keşene üterergä omtılış bulğan, şunıñ öçen ul üterü bularaq tikşerelä," dide Piskun.
Uzğan yıl üzeneñ saylawaldı kampaniäse waqıtında Yuçenko dioxin belän ağulanğan ide. Üze ul, säyäsi köndäşläre tarafınnan ağulanğanın belderde. Älege eş belän bäyle ber kemgä dä ğäyepläw belderelmägän.


text:
Artemenko Rusiye ziyaretlerini ukrain mahsus hızmetlerinen uyğunlaştırğanını müessiseniñ özü red ete
Ukraina telükesizlik hızmetiniñ matbuat kâtibi Yelena Gitlâska Ukraina millet vekili Andriy Artemenko Rusiye paytahtı Moskvağa ziyaretlerini UTH ile uyğunlaştırğanını red etti. Bunı o «112 Ukraina» telekanalında beyan etti.
«O biznen bir şey uyğunlaştırmadı», – dedi o.
Bazarertesi künü saba Andriy Artemenko soñki aylârı Moskvanı ziyaret etkenini tasdiqladı, amma bu UTH mudirligi ile uyğunlaşqanını ayttı.
Fevral 19 künü New York Times gazetinde derc etilgen maqalede yazıla ki, Milliy telükesizlik suallerinde AQŞ prezinetniniñ mesleatçısı Michael Flynn, istifağa ketmezden bir afta ögüne, Donald Trumpqa yaqın olğan şahıslardan Ukrainadaki umumiy vaziyetiniñ tüzetilmesi çerçivesinde Rusiyege qarşı kirsetilgen sanktsiyalarını toqtatmaq tekliflerini aldı.
Neşirde qayd etkenlerine köre, Trumpnıñ advokatı Michael Cohen, SSBC-de doğğan AQŞ prezidentniñ iş ortağı, Rusiyede biznes saasında oña yardım etken Felix Sater ve Ukraina millet vekili Andriy Artemenko bu tekliflerniñ azırlanmasında iştirak ettiler. Neşirniñ malümatına köre, muabbetlik planı – Ğarbiy Ukrainadan bütün Rus ordularınıñ çıqarılması ve Qırımnıñ Rusiyege 50 ya da 100 yılğa kirağa berilecegi aqqında Ukrainada referendumnıñ ötkerilmesi kire edi. Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası bu mesele boyunca cinaiş iş açtı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.