text:
DÖŞEME,KALEBODUR,MERMER,GRANİT,ÇİNİ,MOZAİK,CAM TULA işleriniz yappılır
Ustalarımız: boyacı ustası,boya ustası,fayans ustası, fayansçı ustası,
çatı ustası, çatıcı usta,marangoz ahşap ustası, Ferforje ustası,
sıva ustası sıvacı usta, dekorasyoncu, duvar ustası,
bina mantolama, izolasyon ustası, şöve ustası, kartonpiyer ustası, kalebodur ustası,
alçıpan ustası, mermer ustası, taş ustası, montaj ustası, montaj elemanı, tekniker usta,
tekniker eleman,elektrik ustası, elektrikçi, laminant ustası, parke ustası, granit ustası,
pergola ustası, şömine ustası, Alo usta servisi, Alo usta merkezi, Ustası bul, Ustası ara,
Usta iste, Ustalar, İnşaat ustası, Boya badana ustası, Dekorasyon ustası, Mobilya Montaj Ustası.


c: text/html

text:
Ukrainanıñ şarqındaki vaqialar ve mart ayında Qırımda yüz bergen vaqialar – bu nice cinayetlerniñ azırlanuvı ve yapılmasıdır. Cinayetçiler cezalanmaq kerekler – bu cemi insaniyetlikniñ aksiomasıdır. «Donetskniñ separatistleri» ve qırımlı Aksönov bütün dünyadan taqiqatçı, prokuror ve mahkemecilerniñ diqqatını celp ettiler – ve cinayetçiler mahkemeden qolay- qolay qurtulacaqlarını tüşünmemek kerekler.
Mesele şunda ki, Cenüp-Şarqında bulunğan cinayetçiler şimdilik bizim devletimizniñ qanunlarına köre mahkeme etilmek mümkünler, Aksönov ve onıñ tarafdarları endi diger daa yüksek derecege çıqtılar. Kontrterroristik operatsiyasından soñra, ciddiy qabaatlavlarğa oğrağan bir çoq maznunlar mahkemege çekilecek, amma «qırımlı ükümet» ile er şey bam-başqa. Olarnı cemi insaniyetlik bütün dünyanıñ közü ögünde mahkeme etecek.
Kremlniñ yardımını qavuslar artına saqlap, Qırımdaki vaqialarğa böyle qıymet kesmek mümkün: silâlı adamlar gruppası büyük sayıda vatandaşlarnıñ yaşamaq aqqını közge almay, qanunnı bozdı. «Qırım devrimi» neticesinde, könkret adamlarğa ve Ukrainağa ketirilgen zararnıñ esaplanuvı ğayet kerekli ve müim bir şey, amma, ilk evelâ diger– qanunsız yaqalanuv, qırsızlanuv ve öldürivlernen bağlı meselelerni kötermek kerek. İşte, Aksönovnıñ bu cinayetlerge alâqası olğanını tasdiqlap, onı mahkemege alıp ketmeli.
Halqara cinaiy uquğı ve «inaniyetlikke qarşı cinayetler»niñ baqıluvı yalıñız milliy qabaatlav sistemaları ve mahkemeleri faaliyet etmegeni vaqıtta çalışıp başlaylar. Aksönov ve meslekdeşlerniñ işi, işte bunıñ ile farqlana. Rusiye tankları ve silâsı astında saqlanıp, Aksönov, bir devletniñ telükesizligi degil, daa büyük ceryanlarnıñ qurbanı oldı. O, zemaneviy Avropada asılında qanun çalışamı ya da yoq, kibi sualni köterdi.
Bu mesele ise, ğayet ciddiy olğanı şübesizdir. Aksönov, onıñ türündeki «efendiler» kibi, Ğarp içün adaletniñ tiklenüvi ne derecede müim olğanını añlamay. «Bütün dünya mahv olsun, amma aqiqat yeñsin» –sade bir ibare degil, bu, «ğarpnıñ adliyeviy cemiyeti» olaraq bilingen küçlü korporatsiyasınıñ temel taşıdır.
İngiltere-sakson medeniyetniñ saipleri içün «aq-uquq» ve «mahkeme» sözleri ve aman-aman diniy terminlerdir. İşte, bu hırsız basqıncılar ile birlikte mahsus adamlarnı öldüre ve qıynay. Bunıñ episi Avropadan eki saatlıq yolnen ayırılğan küçük bir yarımadada yüz bermekte. O, cezalanmaq kerek: em, bu dünyada.
Aksönovnınıñ cinayetlerini taqiq etip, mahkemege çekmek meselesi diger ütilitar sebeplerden Ğarp içün kerekli şeydir. Çünki, o, aqıldan tayğan ğaddarğa hızmet etken cinayetçige oşay. Digerleri kelecekniñ zalımlarına hızmet etmesinler dep, onıñ kibilerni cezalamaq kerek. Ağır-sabırlı, amma, toqtatılması küç olğan ğarpnıñ mahkeme maşinası yaqında çalışıp başlaycaq – devletke ketirilgen ve esaplamağa mümkün olğan zarardan başlap, ayırı şahıslar çekkenlerni közge alacaq.
Andrey Şçekun, Aksönovnıñ «imayesi» tarafından hırsızlanıp, qıynaldı. Kendi ikâyesini Venada uq-qoruyıcılarnıñ mahsus toplaşuvında beyan etti. Mart ayında men qonuşqan Amerikanıñ ileri ketken matbuat vastalarınıñ jurnalistleri eminler, jurnalistler ve teşebbüsçilerniniñ kütleviy köteklenüvi içün Aksönov mesülietlidir. Olar bunı isbat ete bileler. Bundan ğayrı, Aksönov özü, Şçekun ve Kovalskiyniñ qırsızlanuvını bilgenini gizlemey edi ve olarnı tutqan yerge barıp kelgeni aqqında delliler mevcut.
Şimdiki vaqıtta, ğarbiy memleketlerniñ elçihanelerinde ve ÖBSE kibi halqara teşkilâtlarında, em de uquq qoruyıcı merkezlerde – qırımda yapılğan cinayetler aqqında malümatlar toplannıla. Ukrainli uquq-qoruyıcılar birlik-beraberlikte, «Aksönovnıñ işi» boyunca mahkemege alıp ketirecek faaliyetler alıp baralar. Bugünki künde endi, insan aqları boyunca Avropalı mahkemede, Kovalskiy ve Şçekunnıñ soyları tarafından arizalar qayd etildi, olarnıñ meselesini bu soy işlerni alıp barğan adliyeciler nezaret eteler.
Elbette, bu mesele qolay degil ve çoqqa uzaycaq. Aksönovnı yaqalap, mahkemege ketirmek – ciddiy iş. Amma, öz vaqtında Miloşeviç ve Husseyin özlerini tamam böyle, iç bir vaqıt cezalanmaycaqlarını is etip yüre ediler – qorqunçlı cinayetçiler, amma sadece cinayetçiler.
Andrey Kirillov, qırımlı közetici
«Fikir» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bir qaç yıl evelsi Birleşken quvetler operatsiyası mıntaqasından qaytqan qırımtatar faali Veldar Şukurciyev qoluna kene avtomat alıp, Ukrainanı Rusiye arbiy istilâsından qoruy. Qorantasında barışıq ayat planlaştırğan çoq balalı baba kene cenkte. Bu ikâyenen Qırım.Aqiqat Ukrainanı Rusiye tecavuzından silânen qoruğan qırımlılar aqqında maqalelerni devam ettire.
Aqmescitli sabıq iş adamı Ukrainanı qorumaq içün ilk sefer 2014 senesi cenkleşip başladı. Onıñ barışıq ayatını Qırımnıñ Rusiye tarafından zapt etilüvi bozdı. Veldar Şukurciyev ailesinen beraber evini terk etmege mecbur oldı ve Donbasqa Ukrainanı qorumağa ketti. Soñra barışıq ayatına qayttı. Lâkin vaziyet tekrarlandı: Kyivde «vatandaş» olaraq yaşamaq yerine qırımlı kene avtomat ve cenk vazifelerini ala.
«Biz azırmız, ücüm et!»
Rusiye Ukrainağa daa istilâ etmezden evel Veldar Şukurciyev Kyivniñ Territorial mudafaasına kirdi. Rusiyeniñ ücümlerinden bir afta ögüne o, içtimaiy ağlarda memleketini qorumağa azır, dep yazdı. Kütleviy haber vastalarında Rusiyeniñ Ukrainağa ücüm etecek künü muzakere etilgende o, qardaşlarınen beraber er angi künü ücümlerge cevap bermege azır olğanını bildirgen edi.
Rusiyede añlamalılar ki, yamanlıq imperiyasınıñ soñunı ketirmege azırmız, isteymiz ve yaparmız
«16-sı, 20-si, 23-ü (2022 senesi fevral ayı – Rusiye, Ukraina ve halqara kütleviy haber vastaları bu yılnıñ başında aytqan Rusiyeniñ Ukrainağa kerçekleştirecek ücüminiñ künleri). Biz er kün azırmız, ücüm et! Rusiyede añlamalılar ki, yamanlıq imperiyasınıñ soñunı ketirmege azırmız, isteymiz ve yaparmız. Tek bir şart bar: Rusiye Federatsiyasından kelecek er bir terroristniñ cebinde terek urluqları olsun. Keliñiz. Panika yoq, coşqunlıq bar», – dep yazdı qırımlı fevralniñ 17-nde Facebookta.
Rusiye Ukrainağa ücüm etken ilk künlerinden berli Veldar Şukurciyev Kyivni qolunda silânen qoruy. Fevralniñ soñunda o, Ukraina paytahtınıñ soqaqlarında avtomatnen nevbetçilik yaptı. Cenkte yurtdaşı – Kremlniñ sabıq siyasiy mabüsi Gennadiy Afanasyevni kördi.
«Rusiye bunıñ bedelini ömür boyu ödeycek»
Veldar Şukurciyev bu maqale içün Qırım.Aqiqatqa intervyü bergende oña komandanı telefon etti. Qırımlı onen subetleşip, oña daa bir arbiy unvan berildi, dep bildirdi – üyken leytenant.
Keçken sefer leytenant rutbesini o, 2018 senesi Ukrainanı Donbasta qoruğanda aldı. O vaqıt Veldar Şukurciyev Qırım.Aqiqatqa Zafer bayramını Ukraina Silâlı quvetleri erkânında qayd etmege arz ete, dep bildirgen edi. Şimdi bu Kyivni Rusiye istilâsından qorumaq içün motivatsiya oldı, dep ayta o.
Motivatsiya er vaqıt bir – Qırımnı evge qaytaruv, bütün işğal etilgen topraqlarnı Ukraina yurisdiktsiyasına qaytaruv, Ukraina bayrağını işğalci onı alıp taşlağan yerge qaytaruv
«Kyivniñ territorial mudafaasına qoşulmaq – ATO/BQO tecribesinen Ukraina Silâlı quvetlerinde hızmetimniñ mantıqlı devamıdır. Bu daa Qırımda başlağan Rusiye istilâsına qarşı tirenüvimniñ devamıdır. Rusiyeliler endi Kyivge de ücüm etti. Evde oturıp olamadım. Cenk tecribem olğanda çette qalmağa yañlış olur edi. Motivatsiya er vaqıt bir – Qırımnı evge qaytaruv, bütün işğal etilgen topraqlarnı Ukraina yurisdiktsiyasına qaytaruv, Ukraina bayrağını işğalci onı alıp taşlağan yerge qaytaruv», – dep ayttı Veldar Şukurciyev Qırım.Aqiqatqa.
Onıñ fikirince, Rusiye ile cenkniñ esas maqsadı azatlıq oğrunda küreş ola.
Ukraina zapt etilgen topraqlarını keri alır, Rusiye ise ömür boyu bunıñ bedelini ödeycek ve viran etken şeerlerimizni ğayrıdan tikleycek
«Azatlıq – tek qolunda silânen ölmek degil, azatlığına qast etken duşmannı öldürmek kerek olğan yekâne qıymettir. Tarih köstergeni kibi, qırımtatarlar ukrainlernen birleşip, daima bir küçlü yumruq ola edi ve yollarına çıqqan duşmannı yoq ete ediler. Şimdi de böyle olacaq. Ukraina zapt etilgen topraqlarını keri alır, Rusiye ise ömür boyu bunıñ bedelini ödeycek ve viran etken şeerlerimizni ğayrıdan tikleycek», – dep eminliknen ayta o.
Qırımdan Donbasqa qadar
Aqmescitli sabıq iş adamı Veldar Şukurciyev 2014 senesi Rusiye Qırımnı zapt etkende belli oldı. O, cenkke ve yarımada işğaline qarşı Ukrainağa qoltutuv aktsiyalarında faal iştirak etken edi. Qırım Rusiye kontroline keçken soñ, Aqmescitteki Ukraina medeniyet merkeziniñ qurucılarından biri oldı – Qırımdan Ukrainanen bağlı er şeyni yoq etüv siyasetine qarşı peyda olğan vatandaş birleşmesidir.
Rusiye uquq qoruyıcıları faalni Ukrainağa qoltutuv aktsiyalarında iştirak etkeni içün bir qaç kere tutqan edi. Neticede Veldar Şukurciyev qorantasınen beraber Qırımdan çıqtı ve ATO alanına Ukraina topraq bütünligini qorumağa ketti.
2017 senesi noyabr ayında musulman olğan qırımlı o vaqıt Kyiv patriarhatınıñ Ukraina pravoslav kilsesi olğan, soñra ise tomos alıp, Ukraina Pravoslav kilsesi olğan kilse tarafından «Ukrainağa köstergen fedakârlıq ve sevgi» medalinen taqdirlendi.
Veldar Şukurciyev Donbasta ög sırada olğanda Aqmescitteki dairesinde Rusiye FSBsiniñ hadimleri tintüv keçirdi. Bu tahqiqat areketleri çerçivesinde belli olğanına köre, qırımlı Qırım Ukraina olğanını aytqanı içün separatizmge açıq çağıruv cinaiy davasınıñ mabüsi ola.
Barışıqsever ayatqa qaytqan Veldar Şukurciyev Kyivde raat yaşamağa tırıştı, göñülli oldı, paytahtta çalışa bilmek içün oqudı. Amma cenk onı planlarını kene deñiştirmege mecbur etti.
Qırımlınıñ evge qaytmasını ömür arqadaşı, qızları ve oğlu bekleyler.
Veldar Şukurciyevniñ aytqanına köre, cenkten soñ o, «qorantasınen beraber evge qaytıp, niayet, normal barışıq ayatını yaşamağa istey».
Bundan evel biz Rusiye ile cenkke ketken qırımlı fotoressam, Kremlniñ sabıq siyasiy mabüsi Gennadiy Afanasyev, kefeli faal, çoq balalı baba Sergey Mokrenüv ve sabıq iş adamı, istihbaratçı, «Qırım» batalyonınıñ qurucısı İsa Akayev ve müendis, aq qorçalayıcı Aleksandr Sedov aqqında tarif ettik.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: rukrymr.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.
Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilüvi
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Cuma künü Qırımda kene de elektrikler kesildi, bunıñ sebebi ise yarımadanıñ elektrik energiyasını qullanuv limitini bozuvı oldı. Bunı Ukraina yaqarlıq ve energetika nazirliginiñ kütleviy haber vastaları ile bağ bölüginiñ yolbaşçısı Anna Dudka Radio Svobodağa bergen izaatlarında bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, ışıqnı söndürmek qararını «Ukrenergo» dispetçeri qabul ete.
DTEK energetik şirketi elektrikni kesip, bu adımnı «Ukrenergonıñ» qararına esslanıp izaatladı.
Qırım «akimiyeti» Ukrainanı apansızdan elektrik kesüvinde qabaatlap, mobil GTESlerni çalıştırmağa başladı.


text:
Ukrainanıñ bütün regionlarında, bu cümleden Qırım Muhtar Cumhuriyetinde, yollarnıñ vaziyeti, bazı yerlerden ğayrı, qanaatlendirici dep aytmaq mümkün degil. İşğal etilgen Qırım yarımadasında yollar nasıl olğanı ve bu saanıñ kelecegi ne olğanı aqqında Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba yayınında Ukraina infrastruktura naziriniñ sabıq muavini Aleksandr Kava, rusiyeli ükümetniñ yarımadada yollarnı qurmaq planlarnı muzakere etip, añlattı.
«Qırım aqqında aytsaq, bu yerde vaziyet devletniñ diger regionlarında kibi edi. Ve 25 yıl devamında vaziyet, kerçekten de, kerginleşti. Bir yahşı nümüne bar edi – bu Aqmescit-Aluşta-Yalta yoludır, onı halqara maliye teşkilâtlardan alınğan parağa tamir ettiler. Diger yollar ise, yavaş-yavaş iprana edi», – dedi o.
«Qırım baarinden» soñ rusiyeli ükümet Qırım sakinlerine bergen çoq vadeler arasında esas yöneliş yarımadanıñ yol ağınıñ bütünley yañılması edi. Bu planlar soñ 2020 senesine qadar Qırım ve Aqyarnıñ içtimaiy-iqtisadiy inkişafı Federal programmasına kirsetildi. Olarnıñ ömürge keçirilmesine 100 milliard rusiyeli rubleniñ ayırılması belgilendi.
Eki yıl keçken soñ yarımadanıñ strategik avtomobil yollarınıñ çoq qısımları öyle de tamir etilmeyip qala, esas leyhalarnıñ ömürge keçirilmesi müddetleri başqa tarihlarğa keçirile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Transformator noqtasında yanğın çıqqanından sebep, Bağçasaraynıñ bir qısmı elektrik teminatsız qaldı, dep bildire “Krımenergo” şirketiniñ matbuat hızmeti.
Energetiklerniñ bildirgenine köre, yanvar 23-ünde saba “KTP 10/0,4 kV yanğını çıqtı”, qaza aqibetlerini yoq etile.
“108 ev ve 3 uquqiy adres yarıqsız qaldı. Qullanıcılarnıñ energetik teminatını devam ettirmek içün, energetikler bozulğan levazimatnı deñiştire”, - denile beyanatta.
Yanğın sebepleri ögrenile.
Yanvar 17-sinde şiddetli yel sebebinden Bağçasaray rayonınıñ bir qaç meskün yeri yarıqsız qalğan edi.
2016 senesi baarde rus energoköprüniñ üçünci pıtağı işini başlağanına baqmadan, Qırımda yarıq söndürmeleri devam etmekte. 2015 senesi dekabrden başlap Herson vilâyetinde energetik tiremelerniñ bozulğanından soñ, Ukrainadan Qırımğa elektroenergiya berilmey. Şimdilik, Qırım öz generatorları, Rusiye generatorları ve Kuban energoköprüniñ elektrik ağını qullana.


text:
Yaltada şeer memuriyeti apparatınıñ yañı reberi tayinlendi – Qırımnıñ sabıq baş nazir muavini Olga Udovina.
Bu aqta Yalta şeer memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildire.
Şeer memuriyetiniñ başı Andrey Rostenko dey ki, apparat reberi belediye hızmetiniñ meselelerini, memuriyet faaliyetiniñ teminlevini nezaret etecektir.
Bundan da ğayrı, yañı yolbaşçınıñ vekâletlerine vatandaşlarnıñ muracaatlarınıñ vaqtında baqılması ve Yalta apparatı faaliyetiniñ planlaştıruvı kire, denile beyanatta.
Olga Udovina Qırım işğalinden evel Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Nazirler Şurası reisiniñ muavini QMC Nazirler Şurası apparatınıñ reberi, bunıñ ile Qırım Yuqarı Şurasınıñ deputatı edi.


text:
Qırımnıñ Yalı boyunda bu yıl mayıs bayramları turistlerniñ anâneviy çoqluqtaki ziyaretleri olmayıp keçti.
Bunı «Dorojnıy kontrol» mühbiri mayıs 9-da çıqarğan, Yalta civarında Nikita Botanik bağçasınıñ yanındaki boş yalınıñ videosı tasdiqlay.
«Ekseriy alda, bu vaqıt Yalta kurortlarında adam çoq ola – mayıs başından kurort mevsimi başlana. Lâkin Rusiye Qırımğa qoşulğanı sebebinden, turistler yarımadada tatilini ya da raatlıq künlerini keçirmege artıq istemeyler», - dep, qayd ete videonıñ müellifi.
Qırımnıñ «akimiyeti» evelden bildirgen edi ki, bu yıl 3 million turistlerni bekley ve rusiyeliler kelmesine esasen işanalar. Rusiye Naqliye nazirligi Qırımğa turistlerni alıp barmaq içün büyük kölemli salını kirağa aldı. Esaplarğa köre, yaz mevsiminde Keriç keçitinden künde eñ azı 8000 turist keçirilecek.


text:
Yaqın künlerde Qırımda fevqulâde yanğın telükesi beklenile, bundan sebep bir qaç yasaqlar ilân etildi. Bunı Rusiye FVN-niñ Qırım idaresi bildire.
"Qırımnıñ gidrometeorologiya ve tabiat monitoringi idaresiniñ malümatına köre, avgust 15-17-sinde Qırımda fevqulâde yanğın telükesi beklenile", - denile beyanatta.
Müessisede, yarımada sakinlerine, dağda, tereklerniñ ve quru otnıñ yanında ateş yaqmaq, manğal qullanmaq yasaq, dep bildirdi.
Bundan ğayrı yüksek yanğın telükesi sebebinden yanğınğa oğraması mümkün olğan yerler yanında ateş yaqmağa, mangal qullanmağa, tütün içmege, yanğan sernik taşlamağa, pirotehnik mahsullarnı qullanmağa, benzin, kerosin ya da diger yanğan madde ile yağlanğan şeylerni qaldırmağa, küneş tüşken orman alanlarında şişe, diger çöplükni qaldırmağa, terek tübünde, alanlarda ot yaqmağa yasaq etile.


text:
Türkiye devlet başı Recep Tayyip Erdoğan Antaliyada keçirilgen diplomatik forumda 2014 senesi Qırımnıñ işğaline dünya toplulığınıñ qarşılığını tenqit etip, onı yeterli qadar sert olmağanını bildirdi.
"Eger bütün Ğarp ve bütün dünya 2014 senesi Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilmesine daa sert qarşı çıqsa edi, bugünki vaziyet olur edimi? Yoqsa adalet dünyanıñ bir tarafında çalışa, digerinde ise yoq? Yazıq ki, dünya toplulığı bu adaletsizlikni tüzetmek içün kerekli kibi qarşılıq ve destek köstermedi ve Ukraina öz adaletinde öz başına qaldı", - dedi Erdoğan.
O, Rusiye istilâsınıñ neticelerine, hususan şeerlerniñ ateşke tutulmasına, adiy adamlarnıñ öldürilmesine ve arbiy areketler bölgesinden qaçaqlar aqımına diqqat çekti.
"Bugün biz, problemlerniñ harap etici ve ağırtıcı aqibetlerini köremiz, amma vaqtında irade kösterilse, bütün bular diplomatiya yolu ile al etile bilecek", - dedi Türkiye devlet başı.
Rusiye Ukrainağa silânen ücüm etkeninden berli Türkiye aracılıq rolüni almağa tırışa, prezident Recep Tayyip Erdoğan eki memleketniñ prezidentlerinen telefonda laf etip, Vladimir Putin ve Volodımır Zelenskıynıñ körüşüvini teşkil etmege azır, dep bildirgen edi. Türkiye Ukraina topraq bütünligine qoltuta ve oña silâ bere, amma Rusiyege qarşı sanktsiyalar kirsetmege istemey.
Fevralniñ 24-nde saba saat 5-te Rusiye prezidenti Vladimir Putin «DNR» ve «LNR» gruppirovkalarınıñ «muracaatından» soñ Donbasta «mahsus operatsiya» başlatqanını ilân etti. Bundan soñ Kyiv, Harkiv, Odesa, Kramatorsk, Berdânskta patlav ve raketa darbeleri aqqında haber etildi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy umumiy seferberlik buyruğını imzaladı. Ğarp memleketleri Ukrainağa yapılğan ücüm sebebinden Rusiyege qarşı yañı sanktsiyalarnı qullanıp başladı.
Doğrudan ücümge baqmadan, Kreml Ukraina işğali niyetini inkâr ete. Rusiye Mudafaa nazirligi Ukraina tarafınıñ tüşürilgen Rusiye uçaqları, patlatılğan zırhlı tehnika, Rusiye arbiyleriniñ ölümleri aqqında malümatını red ete ve Ukraina şeerlerine ateş açılmay, dep bildire.
Rusiye Mudafaa nazirligi Ukraina tarafınıñ tüşürilgen Rusiye uçaqları, patlatılğan zırhlı tehnika, Rusiye arbiyleriniñ ölümleri aqqında malümatını red ete ve Ukraina şeerlerine ateş açılmay, dep bildire. Başta Rusiye arbiyleri ölgenini inkâr ettiler. Amma fevralniñ 27-nde Rusiye Federatsiyası Mudafaa nazirliginiñ resmiy vekili İgor Konaşenkov Ukrainada ölgen ve yaralanğan Rusiye askerleri bar, dep ayttı. Sayısını aytmadı.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: rukrymr.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Milliy Qurultayınıñ İcra Komiteti reisi Zair Smedlâyevniñ fikirince, mart 22 künü yarımadada keçirilgen bir sıra tintüvler, Qırım blokadası işinen ve Lenur İslâmovnıñ şahısınen bağlıdır.
Bu aqta o, Qırım.Aqiqat agentligine bildirdi.
«Duşmannı endi belgilediler, bular ukrainliler ve milletçilerdir, olarnıñ arasında Lenur İslâmov da bar. Bugün Canköy rayonında yaşağan qırımtatar Qurultayınıñ delegatı Remzi Muratovnıñ, Sudağ şeherinde ise Qurultay delegatı Şevket Usmanovnıñ evlerinde titnüvler keçirilmekte. İş adamlarına basım devam etmekte. Menim fikirimce, bu basqı quvetleşecek. Bütün bular qırımtatar halqına, temsil organğa ve başqa razı olmağanlarğa qarşı repressiyalarnı quvetleştirmek içün yapılmaqta», - dep añlattı Smedlâyev.
Smedlâyevniñ haber etkenine köre, belli hızmetler tarafından keçirilgen tintüvler «edalı şekilde» keçti.
«Bir qaç maşnada, maskalarnı taqqan silovikler keldi. Ketirilgen şaatlar sarhoş edi. Özülerini edalı alıp bardılar, qanunsızlıq yapmadılar, bilgisayarnı teşkerdiler, evni narkotik ve silâ olğanına baqtılar, Lenur İslâmovnen bağnı belgilemege tırıştılar», - dep tarif etti Smedlâyev Canköy rayonında olıp keçken tintüv aqqında.
Mart 22 künü, Qırımda Sudaq şeherinde Şevket Usmanov, Canköy rayonında Remzi Muratov Qurultay delegatlarınıñ evlerinde tintüvler olıp keçti.
Bu aqta Qırımdaki rus uquq qorçalayıcılarnıñ resmiy izaatları yoq.
Tintüv arfesinde Rusiye telükesizlik Şurasınıñ yolbaşçısı Nikolay Patruşev keçirilgen toplaşuv devamında, yarımadada vaziyetniñ destabilizatsiya havfı üküm sürgeni aqqında bildirdi.
2015 senesi dekabr ayında Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya haber etkeni kibi, Qırım blokadasınıñ koordinatorı Lenur İslâmovğa qarşı ğıyabiy şekilde diversiyada qabaat belgilengen edi.
Dekabr 3 künü, makeme İslâmovnıñ malını tevqif etti. Belli olğanı kibi, İslâmov ATR qırımtatar telekanalı, «SimSitiTrans» şirketi, «Cast Bank» bankı ve Apple tehnika satılması boyunca tükânlarnıñ saibidir.
2015 senesiniñ sentâbr 20 qırımtatarlarnıñ teşebbüsi ile, Qırım sıñırından keçken aşaiyt mallarınen tolu olğan yük maşnalarnıñ müddetsiz blokadası teşkil olunğan edi.
2016 senesiniñ yanvar ayında Qırım blokadası boyunca aktsiya öz formatını deñiştirdi. Blokada iştirakçileri ukrain sıñırcıları ve «Asker» adlı birleşmenen beraber umumiy areketlreni teşkil etmege planlaştıralar.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Rusiye Qırımda özek arbiy potentsialını arttıra, dep bildirdi Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba. Bu aqta o, Foreign Affairs amerikan neşiri içün yazğan maqalesinde ayttı.
«Rusiye mında (Qara deñiz regionında – QA) daa agressiv ola: o, ticaretke ve deñiz seyaatlarına mania ola, işğal altındaki Qırımda adiy ve özek arbiy potentsialını arttıra, onıñ toprağını Yaqın Şarqtaki arbiy faallik içün logistik hab olaraq qullana», – dep aytıla maqalede.
Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki vekiliniñ muavini Tamila Taşeva Qırımda özen silâsını yapmaq içün bir qaç obyektte malzemeler bar, dep qayd etken edi.
Bundan ğayrı, Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar «Ukraina 30» umumukrain forumınıñ toplaşuvında Rusiye işğal etilgen Qırımda özek silâsını yerleştirmek içün infrastrukturasını abadanlaştırmağa devam ete, dep ayttı.
Rusiyeniñ işğal etilgen Qırımda özek silâsını ğayrıdan tiklegenini Ukraina halq deputatı, qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev de bildirgen edi.
Rusiye akimiyeti Kulebanıñ aytqanlarını daa izaatlamadı.
2018 senesi oktâbr ayında o vaqıt Ukraina Tış işler naziri olğan Pavlo Klimkin Rusiyeniñ Qırımda özek silâsını yerleştirgenine ya da onıñ içün infrastruktura qurğanına dair şübheler bar, dep aytqan edi.
Rusiye Devlet dumasınıñ Qırım deputatı Andrey Kozenko Klimkinniñ aytqanlarını izaatlap, «RİA Novosti» neşirine «qomşu memleketniñ natsist reberligi qorqusınıñ sebepleri bar», dep ayttı.
1994 senesi Ukraina özek silâsından vazgeçti. Ukraina, ABD, Rusiye ve Büyük Britaniya Ukrainanıñ Özek silâsınıñ tarqatılmamasına dair añlaşmağa qoşulğanınen Telükesizlik kefaletleri memorandumını tizdi. Andaki maddeler Ukrainağa suverenitetini ve telükesizligini kefil ete.


text:
Qırım.Aqiqat mühbiri bergen malümatına köre, poçta bölüginde saba saat 8-ge tahminen yigirmi ana tura edi. «Krımpoçta»nıñ diger noqtalarında qadınlar cedvellerni tize. Misal içün, poçtanıñ 19-ncı bölüginde tahminen 200 insan cedvelge yazıldı.
Cumaaqşamı künü poçta bölüginde para olmağanı içün ziddiyet yüz berdi. Yaş analar üylelikte qapatılğan binanı terk etmege razı degil ediler, «Krımpoçta» hadimleri uquq qorçalayıcılarnı çağırdı.
Şimdi para berüv ketişatı Keriçniñ bayağı sakinlerini açuvlata. Ödevlerni almaq içün küçük balalar ile saatlernen nevbette turmağa kerek olur. Qadınlar, evelki olğanı kibi, paranı varaqalarğa alıp, er istegen vaqıtta qullanmağa imkâniyetleri olmağanına şikâyet eteler.
Faqat iş ve içtimaiy qoruv şeer idaresinde böyle imkân ne vaqıt peyda olacağını aytıp olamaylar.


text:
Qırımtatar milliy Meclisi Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda işine devam etemez. Bu fikirni Qırım.Aqiqat saytına Yaqın şarqiy taqiqatlar Merkeziniñ müdir muavini Sergiy Danilov bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, Meclis etrafındaki vaziyet beklenilgen bir şeydir ve mütehassıslar sentâbr 14 künü keçirilgen saylavlardan soñ bu kibi ketişatnı tahmin etken ediler.
«Rusiye Federatsiyası yolbaşçılığında qırımtatar milliy Meclisni institut olaraq yoq etmek qararı alınğanı bes-bellidir», – dedi ekspert.
Sergiy Danilov şunı añlattı ki, «Novorossiya»nıñ teşkil etilmesi ile «blitskrig» amelge keçmegeni añlaşılğanından soñ, Qırımnıñ cebe yanındaki zona olaraq etilmesi yerinde büyük arbiy bazanı teşkil etmek qarar alındı.
«Cebe yanındaki zonada çeşit idare tertibatları Rusiye mahsus hızmetleri ve siyasetçiler içün havflıdır. Eger de Qırım cebe arqasında qalsa edi, Rusiye akimiyeti ile işbirlik qurulğan alda, Meclis nasıldır bir tarzda işine devam eter edi. Amma qarşılıq noqtası olğan teşkilâtlarğa küçni sarf etmege havflı bir şey olğanını tüşündiler. Meclis artıq olmaycağını tüşünem», – dedi Danilov.
Bunıñ ile ekspert şunı da bildirdi ki, Meclis işiniñ diger şekillerine keçmege ve strukturalarını saqlamağa tırışacaq.
«Yaqın zamanda merkeziy Meclisniñ işi pekitilmez, dep tüşünem, em de yerli meclislerge de barıp yeterler. Strukturanı yañıdan qurmağa kerek olur. Şimdi qıtaiy Ukrainada teşkil etilgen diasporanıñ emiyeti de ğayet büyük, gençler, ümüt ağları, şimdi kene de ağır bir yolnı keçmege kerek olur», – dey Danilov.
Sentâbr 16 künü, Meclis binasında tintüvler keçirildi. Olarnıñ neticesinde qırımtatar milliy Meclis toplaşuvlarınıñ protokolları, bilgisayarlar ve Ukraina halq deptutatı Mustafa Cemilevniñ şahsiy şeyleri tutıp alındı.
Sentâbr 17 künü «Qırım» Fondı»nıñ başı Riza Şevkiyevge Fondnıñ binasında bulunğan bütün qırımtatar teşkilâtları binanı terk etmege mecbur olğanı aqqında qararnı oqudılar.
Bundan evel, sentâbr 16 künü, Meclis binasında tintüvler keçirildi. Olarnıñ neticesinde qırımtatar milliy Meclis toplaşuvlarınıñ protokolları, bilgisayarlar ve Ukraina halq deptutatı Mustafa Cemilevniñ şahsiy şeyleri tutıp alındı.
Meclis azaları bunı «içtimaiy ceetten faal olğan insanlarnıñ qorquzuvı» olaraq tanıylar.


text:
Rusiyeniñ Qırım işğaline qol tutqan Qırım deputatları Ukraina Yuqarı Şurasınıñ Qırım siyasetçilerini separatizm sebebinden cezalamaq qararını manasız tanıylar ve cinaiy taqipten qormağanını bildireler.
Böyle izaatnı Qırım.Aqiqatqa Qırım Devlet Şurasınıñ deputatı Sergey Şuvaynikov bildirdi.
«Biz de bugün ukrain akimiyeti qanunsız olğanını ayta bilemiz. Anayasanıñ qaba bozuluvı oldı ve Kiyevde fevral ayında olğan qanunsız avdarmadan soñ olğan şey, işbu akimiyet – qanunsızdır. Şübesiz, böyle munasebetni Ukraina Yuqarı Şurasınıñ deputatlarına nisbeten de bildirmek mümkün», – dedi Şuvaynikov.
Onıñ sözlerine köre, Qırım deputatları Ukraina akimiyeti tarafından cezalardan qorqmaylar. Şuvaynikovnıñ aytqanı kibi, eñ ciddiy qararlardan biri – Avropa Birligine kiriş yasaqlığı ola bile. Amma bundan ne o, ne zenaatdaşları qorqmaz eken.
«Bilem ki, imkânı olğan deputat zenaatdaşlarım bir yerge baracaq olsalar bile, Avropa olmaz. Olar Latin Amerikağa, İndistan, Tailand, Mısır, İsrail, Türkiyege bararlar – şimdiki vaziyetke eyi munasebette bulunğan ve resmiy şekilde olmasa da, amma Qırım – Rusiye olğanını tanığan memleketlerge baracaqlar», – dedi siyasetçi.
Ukraina Baş prokuraturasında separatizmge alâqası bar olğan Qırım deputat ve memurlarına nisbeten cinaiy işlerniñ açılması aqqında haber eteler. Al-azırda qanunsız referendumnıñ teşkil etilmesinde on bir insan şeklene
Fevral 13 künü Ukraina Yuqarı Şurası Ukraina baş prokurorından Qırım Muhtar Cumhuriyeti Yuqarı Şurasınıñ ve Aqyar şeer şurasınıñ deputatları, Qırımnıñ diger vekâletli şahıslarını mesüliyetke çekmege talap etti. Ukraina parlamentiniñ fikrine köre, Qırım deputatları memleketniñ topraq bütünligini bozğanı ve devlet hainligini etkeni sebebinden cezalanmalı.


text:
Bütün Rusiye devlet tele ve radio şirketi çetelde Qırım işğali aqqında filmni kösterecek ola. Bu maqsat ile «Qırım. Vatan yolu» filmini Kannı şeerinde MIPTV halqara çarşısında taqdim etecekler.
RİA Krım bildirgeni kibi, «MIPTV çerçivesinde filmniñ diger memleketlerde, şu cümleden Kanada, Yaponiya, Büyük Britaniyada kösterüvine litsenziya berüv añlaşmalarını soñuna qadar qabul etmege planlaştıralar».
«Sovteleeksport Kannı şeerinde filmniñ Kanada, Meksika, Venesuela, Argentina, Qıtay, Yaponiya, Büyük Britaniya, Felemenk, Norvegiya, İsveçre, Almaniya, İtaliya, Slovakiyada kösterüvine litsenziya berüv añlaşmalarını soñuna qadar qabul etecek ola», – denile bildirüvde.
Bunıñ ile şunı bildireler ki, aprel başında «Qırım. Vatan yolu» filmi Danimarka DR2 telekanalında çıqacaq, Telewizja Polska S.A Poloniya teleşirketi numayışnı aprelde kösterecek ola.
Qırım statusı aqqında «referendum» işğali yıllığınıñ arfesinde, mart 15 künü, «Rossiya 1» telekanalı «Qırım. Vatan yolu» filmni taqdim etti. Eki saatlik vesiqalı film. Mında Rusiye prezidenti Vladimir Putin ve yarımadada bıltır olıp keçken diger adiselerniñ iştirakçileri Qırımnıñ Moskvağa keçkenine öz noqtaiy nazarını bildireler.
Ukraina baş naziri Arseniy Yatsenük adliye nazirligine Putinniñ intervyüsini Halqara cinaiy mahkemesine yollamağa avale etti.


text:
İyün 2-de Almaniya parlamenti Birinci cian cenki vaqtında Osmanlı Devletinde ermenilerni kütleviy şekilde öldürüvlerniñ genotsid olaraq tanıması boyunca rezolütsiyanı baqacaq, dep bildire Azatlıq Radiosınıñ mühbiri.
Türkiye, bu öldürüvler genotsid olğanını red ete. Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan almaniyalı parlamentine evelden haber etti ki, bu rezolütsiya qabul etilgen alda eki devlet arasındaki munasebetlerge zarar ketirecek.
Ermenistan prezidenti Serj Sargsân rey berüv arfesinde almaniyalı qanun çıqarıcılarnı Erdoğannıñ bu ihtarını köz ögüne almamağa çağırdı.
«Eger tek diger devletniñ prezidentini açuvlandırğanı sebebinden ermenilerniñ genotsidine genotsid dep aytıp olamasañız, bu namussızdır», – dep ilân etti Sargsân iyün 1-de Bild alman gazetasına bergen izaatında.
Dünyanıñ 20 devletinden ziyade Osmanlı Devleti tarafından ermenilerniñ öldürilüvi ve sürgün etilüvini genotsid olaraq tanıdı. 1915-1917 seneleri türk-osmanlılar tarafından tahminen 1,5 million ermeniniñ öldürilmesi çoq tarihçı tarafından XX asırnıñ ilk genotsidi olaraq baqıla.
Türkiyeniñ qayd etkenine köre, ermeniler Osmanlı Devleti ükümetiniñ aselet yapqan areketleri neticesinde degil de, vatandaş nizamsızlığı sebebinden elâk olğan.


text:
Ukraina nezaretinden çıqqan topraqlarda 1,2 million nefaqacı bar edi – olardan tahminen 800 biñ kişi Nefaqa fondunıñ organlarına muracaat etti.
Bunı Ukraina Nefaqa fondunıñ idare reisi Aleksey Zarudnıy bildirip, yalıñız Donetsk ve Lugansk vilâyetleri degil, bütün Ukraina boyunca temsilcilikler aqqında laf ketkenini ayttı.
Onıñ qayd etkenine köre, mecburen köçip kelgen adamlarğa nefaqa parası Nefaqa fondunda bar. Böylece, devlet bücetinden ödemeler yapılmaycaq, para kefil etilmekte.
İçtimaiy siyaset nazirligi bildire ki, 2015 senesiniñ başından itibaren köçip kelgenlerge maddiy yardım berilmesi içün devlet bücetinden 510 million grivna ayırıldı.


text:
Kremlniñ kontroli altında olğan Keriç şeer şurası mart 14-te Rusiye FSBsiniñ istifada polkovnigi Sergey Şimkonıñ şeer memuriyeti başlığınıñ muavini vazifesine tayin etilmesini baqmaq niyetinde.
Bu hususta şeer şurasınıñ saytında derc etilgen kün tertibinde aytıla.
«Kerç.FM» neşiriniñ malümatına köre, 2017 senesi iyün 9-dan başlap, Şimko Keriçte «İstimalcı hizmetleri saasını regulirleme boyunca mudiriyet» işhanesiniñ rehberi edi.
2017 senesi aprel 5-te Keriç deputatları, şeer memuriyeti başlığı Vladimir Podlipentsevniñ vekâletlerini muddetten evel toqtatuv aqqında qarar aldılar. Daa soñra Keriç başlığı vazifesine Podlipentsevniñ muavini – Sergey Borozdin tayin etildi.


text:
Qırımda psihiatrik hastahanede tutulğan Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerovğa destek aktsiyaları avgust 26-da tek Ukrainada degil de, Avropada da keçirilecek. Bu aqta Qırım SOS cemaat teşebbüsi bildire.
«Brüsseldeki «De l'Aviation» meydanında «İnsan aqları boyunca halqara partnerlik» uquq qoruyıcı teşkilâtınıñ temsilcileri diger faallernen beraber Meclis reisniñ muavini İlmi Umerovğa destek aktsiyasını keçirecek. Bu aqta QirimInfo agentligine «İAHP» temsilcileri bildirdi. Aynı böyle aktsiya yarın (avgust 26-da – QA) saat 18:00-de Varşavadaki Rusiye Federatsiyası elçiligi yanında keçirilecek. Aktsiyanı Varşavadaki qırımtatar faalleri teşkil ete», – dep bildirdi uquq qoruyıcılar.
Ukrainada aktsiya Mustaqillik Meydanında keçirilecek.
Rusiyeli FSB bu sene mayıs ayında İlmi Umerovğa qarşı «separatizm» maddesi boyunca cinaiy iş açtı. Kremlge boysunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya ayttı ki, o, ukrain ATR telekanalınıñ yayınında Rusiye topraq bütünligini bozuvına çağırğan edi.
Sağlıq alına baqmadan, Rusiyege boysunğan Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesi Umerovnıñ statsionar mahkeme-psihiatrik ekspertizadan keçmesi kerek olğanı aqqında qarar aldı. Psihiatrik hastahanede İlmi Umerovnıñ sağlıq alı yaramaylaştı.
Human Rights Watch Halqara uquq qoruyıcı teşkilâtı rusiyeli ükümetten Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerovnıñ, onıñ sağlıq alı munasebetinen kerekli tedaviylenüvden keçmesi kerek olğanı içün, Aqmescit psihiatrik hastahanesinden deral azat etilmesini talap etti.


text:
«Eurovision-2016» halqara yır yarışınıñ milliy finalında ğalebe qazanğan Ukrain yırcısı, qırımlı Jamala yarışta memleketni munasip seviyede temsil etecegine işandıra.
«Epiñizge pek minnetdarım. Menimce, Ukrainanı munasip seviyede temsil eterim. İşançıñız içün sağ oluñız», – dedi Jamala STB ve UA:Perşiy telekanallarınıñ canlı efirlerinde.
Meclis reisi Refat Çubarov Facebookta yazğanı kibi, seyircelir «jüriden aqıllı oldı».
Jamala qırımtatar halqınıñ faciası aqqında «1944» yırını taqdim etti. Onıñ sözlerine köre, bu kün – «hatıra. Bu yıl biñlerce qırımtatarnıñ ayatını deñiştirdi. Yırcı sms-rey berüvde seyircilerniñ eñ çoq sesini qazandı. 300 biñden ziyade insan rey berdi.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ sakinleri rey berüvge qoşulıp olamadı, çünki Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda ukrain mobil operatorları çalışmay.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov dey ki, Qırımda mobil operatorları yarımada sakinlerine Ukraina içün rey bermege musadere etmedi.
Ukraina prezidentiniñ matbuat kâtibi Svâtoslav Tsegolko dey ki, Jamala «1944» yırı ile «Eurovision yarışında dünyada qırımtatarlarğa qarşı cinayetler aqqında hatırlatır.
Ukraina bıltır «Eurovision-2015» yarışında iştirakindenvazgeçti. Sebepler arasında ukrain topraqlarınnı zaptı ve Donbass arbiy ziddiyeti qayd etilgen edi.
Ukraina «Eurovision» yarışını 2005 senesi qabul etti. Ğalebeni 2004 senesi Ruslana Lıjiçko qazandı, aynı şu senesi Ukrainada nam qazanğan artisti unvanını qazandı.
61-inci «Eurovision-2016» halqara yır yarışı Stockholmde (İsveçiya) mayısta keçirilecek. Bu sene yarışta dünyanıñ 43 memleketinden iştirakçiler qoşulacaq.


text:
Kremlniñ nezaretinde çalışqan Qırım akimiyetiniñ Devlet qayd etüv ve kadastr komitetiniñ reisi Aleksandr Spiridonov, toplaşuv devamında öz hadimlerini, zayıf çalışqanları sebebinden, işten çıqaracağınen tehdit etti. Bunı iyünniñ 15-nde müessiseniñ matbuat hızmeti haber etti.
«Reisniñ er bir muavini kerekli vekâleteler qazandı ve mesüliyetindeki saada olarnıñ semereli şekilde kerçekleşmesini teminlemeli. Bu aqta avale endi imzalanğan. İdare eyyetinde öz vazifesiniñ mecburiyetlerini zayıf eda etkenler cezalanmaq mümkün, ve atta rutbesinden endirilmek ya da vazifesinden boşatılmaq mümkün», – dep qayd etti Spiridonov.
Müessisede bildireler ki, «Devlet kadastr komitetinde, kadrlar erkânını saqlap, büyük deñişmeler ötkerile».
Keçende, taqiqat organları tarafından Qırım Devlet kadastr komiteti Yalta şeer bölüginiñ hadimine qarşı cinaiy iş açılğanı belli oldı. O hadim Aluştada topraq damartılarınıñ qayd etilüvi vaqıtında qanunnı bozğan. Devlet kadastr komitetiniñ hadimine qarşı atılğan qabaatnıñ cezası – dört yılğa qadar apis müddeti olmaq mümkün.


text:
AQŞ-nıñ Devlet kâtibi Mike Pompeo, dekabrniñ 10-unda Washingtonda Rusiye Tış İşler Naziri Sergey Lavrovnen körüşkende, ukrain Qırımnıñ qanunsız ilhaqını hatırlattı.
Pompeo briefingde qayd etkeni kibi, olarnıñ körüşüvini ekseriyeti Ukrainanıñ muzakeresine bağışlanğan edi.
"Lavrov bey, Putin ve Zelenskıynıñ muzakeresi keçken Parijden qayttı. Men, Ukrainanıñ şimdiki memuriyeti ülkeniñ suvereniteti ve havfsızlığını qorumaq içün yapqanınen ğururlanam. Qırım Ukrainağa ait olğanını ve Ukraina şarqındaki çatışma "Minsk añlaşmaları"nıñ yerine ketirilmesinen başlana, dep nazir Lavrovğa daa bir kere ayttım", - qayd etti Pompeo.
Lavrov, Pompeonıñ Qırım aqqında aytqanlarını tefsir etmedi.
"Normandiya dortü" - Ukraina, Rusiye, Frenkistan ve Almaniya - liderleriniñ üç yıl içinde ilk körüşüvi Parijde dekabrniñ 9-ında keçe. Ukraina prezidenti Frenkistan prezidenti Emmanuel Macron, Almaniya kantsleri Angela Merkel ve Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile eki taraflı körüşüvler keçirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy, Parijde dekabr 9-ında keçken "Normandiya formatı"ndaki körüşüvden soñ matbuat konferentsiyasında çıqışta bulunğanda, Ukraina ve onıñ halqı içün bozulmaz printsiplerni belgiledi. Hususan, o, Donbass ve Qırım Ukrainanıñ bir parçası olğanını qayd etti.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy ayttı ki, Volodımır Putinnen Qırım meselesini muzakere etmege azırlana edi, dep ayttı, amma eki taraflı körüşüvde laf oñace barmadı.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy «er kesni er keske» şeklinde esirler deñişiminiñ tafsilâtlarını aydınlattı. Onıñ aytqanına köre, bu esnas bir qaç basamaqtan ibaret.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, Parijde «normand dördü» memleketleri liderleriniñ körüşüvi vaqtında imzalanğan vesiqa «qırımlı siyasiy mabüslerni deñişimden alıp taşlay», dep qayd etti.


text:
Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Telükesizlik Şurası mart 15-te ilhaq etilgen Qırımdaki vaziyet boyunca oturışuv keçire. Bunı Twitterde Ukrainanıñ BMT yanındaki Daimiy temsilciligi bildire.
Tedbirniñ video yayınlanması Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ saytında teşkil etildi.
Ukraina oturışuvda Qırımnıñ ilhaqına, «insan aqlarınıñ bozuluvına, ve ondan ğayrı Ukrainağa ait yarımadanıñ deokkupatsiyası meselesinde BMTniñ rolüni arttırmaq kerekligine» diqqatnı celp etmek istey.
Körüşüvde Qırımtatar Milliy Meclisiniñ vekilleri ve Ukraina tış işleri naziriniñ muavini Olena Zerkalniñ iştirak etmeleri planlaştırılğan.
Rusiye prezidenti saylavınıñ ötkerilmesi 2018 senesi mart 18-ne – Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaq etilgeniniñ yıllığına tayın etildi.
Mart 1-de Yuqarı Rada BMT Telükesizlik Şurası ve Baş Assambleyası, Avropa Birligi, NATO, halqara teşkilâtlar, çetel parlamentleri ve ukümetlerini Qırımda Rusiye saylavınıñ qanuniyligini tanımamağa davet etti.


text:
«İşğal altındaki Qırımda olıp keçken yatırım keñeşinde «Krımskiy privoz» bazarı etrafındaki yerni park noqtaları ile abadanlaştıruv» leyhası tasdıqlandı, dep haber ete «Krıminform».
«Yatırım añlaşmasınıñ leyhasında qayd etile ki, yatırımcı yerli memuriyetni 2,5 mln ruble miqdarında içtimaiy maddiy yardım ile teminleycektir», – dep ayttı OOO «Krımskiy privoz» vekili Denis Markov.
Onıñ qayd etkenine köre, bu para azbar içindeki kirişlerde asfalt töşelmesi, bala ve sport meydançıqlarınıñ abadanlaştırmasına berilecektir.
Avgust ayında Kreml kontrol etken şeer ükümeti ve qurğan idare şirketi Aqyarnıñ Merkeziy bazarındaki ticaret noqtaları ve pavilyonları aqqını tasdıqlaycaq ediler, iş adamları ise mal-mülkleri içün mahkemede dava açtıracaq olalar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Yuqarı Rada saylavlarından soñ Ukraina topraq bütünliginiñ ğayrıdan tiklenmesini ve ilhaq etilgen Qırım ve işğal etilgen Donbas regionlarınıñ Kyiv kontroli altına qaytarılmasını tezleştirmek içün bütün siyasiy küçler birleşmeli, dep bildirdi Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, parlament saylavlarında Ukraina telükesizlik hızmetiniñ sabıq reisi İgor Smeşkonıñ «Küç ve namus» firqasınıñ cedvelleri boyunca iştirak etecek Refat Çubarov Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yayınında.
Refat Çubarovnıñ qayd etkenine köre, Qırım ve Donbasnıñ işğal etilgen topraqları üzerinde Ukraina kontroli temin etilse, «7 million insan rastkelgen yüzlernen ağır problemni al etmege kerek qalmaycaq».
«Em Qırımda, em de andan ketmege mecbur olğan insanlarnıñ onlarnen ve yüzlernen problemini er kün çezmege tırışa bilemiz. Amma Rusiyeniñ yarımada işğali devam etse, bu problemlerniñ qıyınlığı ve sayısı artacaq. İşğal – insanlar içün bahtsızlıq, repressiya, ayırım ve bir çoq diger zorluq çıqaracaq bir generator kibi», – dedi Çubarov.
İyülniñ 21-nde Ukrainada keçirilecek parlament saylavlarında 2014 senesinden soñ ilhaq etilgen Qırımdan esas Ukrainağa köçmege mecbur olğan siyasetçi, cemaat faalleri iştirak etecek. Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov saylavlarda Ukraina telükesizlik hızmetiniñ sabıq reisi İgor Smeşknonıñ «Küç ve namus» firqasınıñ cedvelleri boyunca iştirak ete.
Ukraina Yuqarı Radasına firqa cedvelleri boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ beş vekili namzet kösterecek: qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev ve Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz (Petro Poroşenkonıñ «Avropa birdemligi» firqası), Meclis reisi Refat Çubarov (İgor Smeşkonıñ «Küç ve namus» firqası), Gayana Yüksel (Ukrainanıñ yeşiller firqası), Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası ve Abmecit Suleymanov («Ukraina Halq Areketi»).
Yuqarı Rada saylavlarına tek Qırımtatar Milliy Meclisiniñ temsilcileri namzet köstermey. Olarnıñ arasında – ukrain jurnalisti ve qırımtatar asıllı devlet erbabı, Ukraina informatsion siyaseti naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar («Ğroysmannıñ ukrain strategiyası» firqası), Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ delegatı Rustem Umerov, «KrımSOS» teşebbüsiniñ koordinatorı Tamila Taşeva ve «VostokSOS» hayriye fondunıñ icra müdiri Aleksandra Dvoretskaya (üçü de Svâtoslav Vakarçuknıñ «Ses» firqasından), qırımlı bloger ve dizayner Liza Bogutskaya (Volodımır Zelenskıynıñ «Halq hızmetçisi» firqası), qırımlı, Ukrainanıñ sabıq halq deputatı Andrey Sençenko («Aq küçü»), cemaat faali, göñülli, Qırımdan köçken Natalya Lütikova («Ukraina Halq Areketi»).


text:
Qırımnıñ rusiyeil prokurorı Natalya Poklonskaya Facebookta QMC ve onıñ areketlerini qanunsız adladı, böylece o, Qırımnıñ şimdiki başı Sergey Aksenovnıñ sorğuga çağırılğanını izaatladı.
«Olmağan «Qırım Muhtar Cumhuriyeti»niñ «prokuraturası» qanunsız sürette teşkil etilgeni kibi, talapları da qanunsızdır. Bundan da ğayrı, halqara uquq qaidelerini körmemezlikke ura ve atta öz qanuniyetini – Ukraina anayasası ve Ukraina cinaiy-protsessual kodeksini boza», – yaza Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımnıñ prokurorı.
O, Kiyevde çalışqan Qırım MC prokuraturasınıñ işi «Qırım Cumhuriyetine iç te bağlı olmağanını» qayd ete.
Evel Natalya Poklonskaya matbuat vastalarında «adımdan ve menim tarafımdan iç bir içtimaiy ağ, içtimaiy saifeler alıp barılmay» degen edi. Amma içtimaiy ağlar vastası ile tarqalğan malümatnı ne Poklonskaya, ne Rusiye hızmetleri red ete.
Hatırlatamız, Ukraina Baş prokuraturası yanındaki Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası sentâbr 8 künü Qırım başı Sergey Aksenovnı sorğuğa çağıra.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ Qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Qırımtatarlarnıñ milliy lideri, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımnıñ vatandaşlıq qamaçavı boyunca teşebbüsçilerinden biri Mustafa Cemilev aytqanı kibi, evel aktsiya idarecisi Lenur İslâmovnıñ ilân etken Qırımnıñ deñiz qamaçavı imkânsızdır.
Bu aqta o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Birinciden, bütün Qırımnıñ deñiz qamaçavı – imkânsız, bu içün arbiy gemilerniñ olması kerek, ve, bunı tek NATO ete bile, mütenasip qarar olsa», – dedi Cemilev.
O şunı da qayd etti ki, söz elastı yolları boyunca bitaraf suvlardan kelgen mahsulatnıñ ciddiy nezareti aqqında kete edi
«Bunı nasıl yapmaq mümkün olğanı ile bağlı 3-4 leyha taqdim etilgen edi. Maña imkânsız körünseler de, olar bardır», – dedi Cemilev.
Lenur İslâmov Qırım deñiz qamaçavınıñ 2015 senesi soñunda 2016 senesi başında başlanacağını tahmin etken edi. Yarımadanıñ mal qamaçavını faaller 2015 senesi sentâbr 20-de başladılar.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerinde bulunğan Şimaliy Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesinde Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca oturışuvda aprel 13-te qabaatlav şaatınıñ sorğulanması devam etti.
«Qırım birdemligi» cemiyet birleşmesiniñ Facebookta bildirgenine köre, Qırım advokatları oturışuvda Aqmescitten videokonferentsiya alâqası vastasınen iştirak ettiler.
Oturışuvnıñ başında advokatlar ve qabaatlanğanlardan biri, gizli tutulğan şaatnıñ mahkeme zalında sorğulanmasına dair muracaat berdiler.
Advokat Edem Semedlâyev, «işniñ gizli tutulğan şaat Mehmetov boyunca materiallarda, onıñ içün havflı ola bilecek bir şey tapmağanını» qayd etti, ve prokurorğa şaatnıñ gizli tutulğanınıñ sebeplerini bildirmek ya da ondan gizliligini alıp taşlamaqnı rica etti. Advokat Cemil Temişev, «şaatnıñ şahsiyeti tahqiqat vaqtından berli belli, ve o, taqip etilmedi», dep qayd etti. Muracaat qısmen qanaatlendirildi. Şaatnıñ ayrı odada deñiştirilgen sesnen ifade bergeni aqqında bildirile. Aynı zamanda, «Qırım birdemligi»nde bildirilgenine köre, akem qorçalavnıñ bir çoq suallerini alıp taşlay edi.
2016 senesiniñ fevral-aprel aylarında Yaltada Arsen Cepparov, Refat Alimov, Emir-Useyin Kuku, Muslim Aliyev, İnver Bekirov ve Vadim Siruk yaqalandı. Olarnı Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» İslâmiy siyasiy teşkilâtına alâqadar olğanlarında qabaatlaylar.
Rusiye arbiy mahkemesi Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi»ni Aqmescitte keçken köçüci oturışuvlarında baqa edi. Ondan soñ tevqif etilgen Qırım sakinlerini Rostov-na-Donu şeerine yolladılar.
Yanvar 24-te Ukraina Tış işleri nazirligi Rusiyeden Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi» figurantınıñ azat etilmesini talap etti.
«Hizb ut-Tahrir» halqara siyasiy İslâm teşkilâtınıñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletleriniñ bir İslam hilâfeti içinde birleştirilmesinde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarınıñ qullanılmasını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2003 senesinde «Hizb ut-Tahrir»ni yasaq etip, «terrorist» olaraq tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ qorçalayıcıları, taqipniñ diniy alâmetine köre yapılğanını tüşüne. Advokatlar, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenler esasen qırımtatarlar ve olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleri olğanını qayd eteler. Halqara uquq, işğal etilgen territoriyada işğal etken devletniñ qanunlarını tatbiq etmekni yasaq ete.


text:
Gruziya eks-prezidenti Mihail Saakaşvili sırttay altı jılğa sottaldı – dep habarlaydı Interfaks aqparat agenttigi. Mausım ayınıñ 28-i küni Tblisi qala..
QR Konstituciyalıq Sotı «QR Qauipsizdik keñesi turalı» zañ qabıldadı, - dep habarlaydı Qazaqstannıñ Konstituciyalıq Keñesiniñ baspasöz qızmeti. Atalğ..
AQŞ Başar Asad rejimi men Dera qalasındağı irandıq toptarmen küresuşi oppoziciyanı qoldaudan bas tarttı, - dep habarlaydı «eadaily.com» agenttigi. Asa..
2015 jılı bes jılğa bas bostandığınan ayırılğan Gülnär Karimovanıñ Şveycariyadağı advokatı Taşkentke kelu saparı kezinde birtalay şındıqtı jwrtqa jari..
Türkistan oblısına jwmıs saparımen kelgen QR Prem'er-Ministriniñ birinşi orınbasarı Asqar Mamin oblıs ortalığında Türkistan aymağın damıtu perspektiva..


text:
Haberler
İşğal FTH Qırımda teraktnıñ azırluvı davanıñ çerçivisinde altı dane “Pravıy sektor” teşkilâtnıñ azalarını toqtattı
13:38, 23 Kiçikay
Aqmescitını ace yüksek azırlıq rejimine keçireler
12:43, 23 Kiçikay
MTMŞ Ukrainada fevquale vaziyetnıñ qayd etüvine imdat bildirtti
12:27, 23 Kiçikay
Şura “LMC/DMC” tanımanı teşebbüs etken Rusiye Devlet Dumanıñ mebuslerine qarşı sanktsiyalarını qayd etmege teklif ete
11:31, 23 Kiçikay
Blinken Lavrov ile körüşüvini red etti
09:31, 23 Kiçikay
Conson ayttı ki, Ğarpnıñ Qırımnıñ işğaline reaktsiyası “yımşaq” edi
15:24, 22 Kiçikay
Aqyarda işğalcilar plâjlarını ve tarihiy binalarını ğayıp etmege devam eteler
12:55, 22 Kiçikay
AB, AQŞ, Britaniya ve Kanada “L/DMC” qabul etüvi sebebinden sanktsiyalarını qabul etecekler. Dünya Putinnıñ qararına nasıl cevap berecek
10:24, 22 Kiçikay
Nariman Celâlov ve Ahtemovlar ağa-qardaşları apiste oraq aynıñ 26 qadar qalacaqlar
18:26, 21 Kiçikay
İşğal makemesi, Edem Dudakovğa qol tutqan faallerni 5-10 künge apis etken
16:44, 21 Kiçikay
Avropa birligi, işğal etilgen Qırımda rusiye saylavlatı içün sanktsıyalı cedveline RF Devlet dumasınıñ daa beş deputatını kirsetti
15:15, 21 Kiçikay
Kiyevde qırım siyasiy mabuslarnıñ destegine RF elçiligi ögünde 11 sındırılğan qapını tayin ettiler
12:07, 21 Kiçikay
Ana tili halqara kününde qırımtatar tilinde canlı imlâsı olacaq - til ombudsmeni
10:23, 21 Kiçikay
Daa bir ülke “Qırım platformasına” qoşuldı
14:55, 20 Kiçikay
Moskvada cenkke qarşı narazılıqlarnıñ altı iştirakçısını tutıp aldılar
14:04, 20 Kiçikay


text:
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda Kremlge boysunğan Yuqarı mahkeme mayıs 6-da Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznıñ apiste bulunma müddetiniñ uzattırılmasını lâğu etmek muracaatını baqaçaq. Bu aqta Meclis reisiniñ muavini Nariman Celâl Facebook saifesinde yazdı.
«Yarın, saat 9:00-da Aqmescitte Yuqarı mahkemede Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesi tarafından 29.04.2016 qabul etilgen Ahtem Çiygoznıñ apiste bulunma müddetini mayıs 22-ge qadar uzattırmaq qararını lâğu etmek Çiygoznıñ imayecileri bergen muracaatı baqılacaq», – bildirdi Celâl.
Aprel 29-da mahkemede Çiygoz onıñ Qırımnı terk etmege niyeti yoq olğanını ve o telükeli olmağanını kene de ilân etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, yarımadada Rusiye uquq qoruyıcıları Ukraina topraq bütünligine qoltutqan ve Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksenov yolbaşçılığında «Rus birligi» firqasınıñ faallerine qarşı çıqqan qırımtatar faallerini mahkeme etmege başladılar.
Vaqialar 2014 senesi fevral 26-da olıp keçken edi. Rusiye taqiqatınıñ malümatına köre, yüz bergen çatışmada eki insan elâk oldı, 79 kişi zarar kördi. 2016 senesi fevral ayında rusiyeli Qırım Yuqarı mahkemesiniñ toplaşuvında bu işni tekrar taqiq etilmesine yollamağa qarar alındı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Moskvanıñ Lefortov mahkemesi avgust 25-te ukrain rejissöri Oleg Sentsovnıñ cinaiy işini ğayrıdan baqacaq. Onı Qırımda bir sıra terakt azırlamasında qabaatlaylar, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Bazarertesi künü mahkemeciler adliyecilerniñ şikâyetlerini baqmaq kerekler. Berilgen malümatqa köre, Sentsovnıñ adliyecilerine taqiqat malümatlarınıñ bir qısmı berilmedi. Olarsız ise bir sıra ekspertiza ve tedqiqlerni keçirmek imkânsızdır.
Adliyecilerniñ şikâyeti boyunca toplaşuv eki kere qaldırılğan edi. Keçken toplaşuvda apske alınğan rejissör taqiqatçı ve prokurornı bu esnasta mustaqil sımalar olaraq tanımağanını bildirdi. Bundan ğayrı, olarnı «cinaiy rejimge hızmet etüvde» qabaatladı.
Sentsovnı Rusiyeniñ FSB hadimleri mayıs 11-de Qırımda yaqaladılar. O künden berli o apste buluna. Onı Aqmescit, Yalta ve Aqyarda yarımadada siyasiy vaziyetni kerginleştirmek maqsadında yapılacaq teraktlarınıñ teşkil etilmesinde şekleyler. Sentsovnı 20 yılğa qadar azatlıqtan marum qaldıra bileler. Oleg Sentsovnı «siyasiy mabüs» olaraq tanığan işdeş ve uquq qorçalayıcıları onı azat etmege rica eteler. Olarnıñ fikirince, oña qarşı qabaatlar uydurılğan, onı ise grajdanlıq mevamı sebebinden yaqaladılar.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Oleg Sentsovnı ve Rusiyede apste olğan uçucı Nadejda Savçenkonı «Mertlik içün» ordenlernen taqdirledi.


text:
Reintegratsiya nazirliginiñ teklifinen Ükümet 2019 s. sentâbr ayından 2020 s. oktâbr ayına qadar vaqtınca işğal etilgen Qırım MC ve Aqyar şeerinde qanunsız atiqaqiy qazmalarda iştirak etken rus alimlerine qarşı sanktsiyalarnı kirsetme aqqında bir qarar tasdıqladı.
Bu cümleden, RİAnıñ Atiqaqiyat institutınıñ başlığınen bir qaç qanunsız atiqaqiy qazma keçirildi. Bundan ğayrı, Qırımdaki ceneviz qaleleriniñ araştırmalarına ve 1853-1856 ss. Qırım cenki vaqtındaki öldürilgen askerlerni qanunsız yañıdan kömmelerge bazı yabancı tedqiqçiler qatıldı.
Sanktsiyalar aqqında maqbul teklifler UMTMŞnıñ baqılmasına berilecek. Bu qarar Ukrainanıñ milliy menfaatını, mlliy telükesini, suverenitetini ve territorial bütünligini qorçalamaq içün azırlandı.


text:
Üç Köz
Üç Köz (ukraince yч-Koз, HoBokлeHoBe, rusça yч-Koз, HoBokлëHoBo) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Efendiköy köy şurasınıñ 10 köyünden biridir.
Adı[deñiştir | kodunı deñiştir]
Köyde yasalğan üç odalı evlerge köre bu adı alğandır.
Coğrafiya[deñiştir | kodunı deñiştir]
Üç Köz köyü Qarasuvbazar ile Aqmescit şeerleri arasında buluna. Qomşu köyler ise Aleksandrovka, Novogrigoryevka, Efendiköy, Arğın, Qadı Eli ve Qoñrat köyleridir.
Atıflar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.


text:
Dekabrniñ 4-nde Aqmescitte Rostov okrugı arbiy mahkemesiniñ seyyar oturışında prokuror «Yaltadaki Hizb ut-Tahrir işi» boyunca keçken figurantlar içün apis muddetiniñ yarım yılğa uzatılmasını soradı.
Bu, mahkeme oturışında belli oldı, dep bildire Qırım.Aqiqat muhbiri.
Onıñ malümatına köre, mahkemeniñ zalına 15-ke yaqın kişi – yaqın soylar yiberildi. Qabaatlanğanlarğa qoltutmaq içün 50 kişi keldi. Mahkemede yalıñız «Yalta işi»niñ iştirakçilerine tevqif müddetini uzatuv meselesi baqıla.
«İşte» teşkilâtçı olaraq keçken Muslim Aliyevniñ advokatı Sergey Legostov ev apisi soray.
Dekabrniñ 4-nde Aqmescitte Rostov okrugı arbiy mahkemesiniñ seyyar oturışında Rusiye ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan Hizb ut-Tahrir teşkilâtınıñ «Yaltadaki işi» figurantları Muslim Aliyev, Emir-Useyin Kuku, Vadim Siruk, Enver Bekirov, Refat Alimov ve Arsen Cepparovnıñ apis muddetini yarım yılğa uzatuv meselesi baqıla.
Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi»niñ fiqurantları Arsen Cepparov ve Refat Alimov 2016 senesi aprelniñ 18-nde Qızıltaşta (Krasnokamenkada) tevqif etilgen soñ apiste bulunalar. Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca qabaatlanğanlarnıñ ilk dörtü 2016 senesi fevralniñ 11-nde tevqif etildi. Bular: İnsan aqları boyunca alâqa grubunıñ azası Emir-Useyin Kuku, qurucılar olıp çalışqan Aluşta sakini Muslim Aliyev ile Qızıltaş köyüniñ sakini Enver Bekirov, ve Yaltada yaşağan çiçek satıcısı Vadim Siruk.
Rusiye FSB tahqiqatçıları Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi»niñ figurantlarını, Qırım yarımadasında şeriyat mahkemesini (İslâm qanunları boyunca faaliyet köstergen mahkeme – QA) meydanğa ketirgenler dep saya, bildire Qırım jurnalisti Şevket Namatullayev.
Halqara siyasiy İslâm teşkilâtı «Hizb ut-Tahrir»niñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletlerini bir İslam hilâfeti içinde birleştirilmesinde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarınıñ qullanıluvını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2003 senesinde «Hizb ut-Tahrir»ni «terroristik» olaraq kösterilgen 15 birleşmeniñ cedveline kirsetip, yasaq etti.
Qırımda Rusiyeniñ ilhaqından soñ mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen alâqası bar dep zan etilgen Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
- — № 40. — Fevral 18.
Bizim tatar halqında her şey eksik, tam bir şeyimiz yoq, quvanacaq hiç bir noqtağa rastkelmiyik, alış-veriş işlerimiz bozuq: tatarlarnıñ eñ çoq olğan şeherlerinde bile adamaqıllı bir qaç tatar ticarethanesi körüp olmasıñ. Bağ-bağçalıq, ekincilik işlerimiz de şay. Oquv ve oqutuv işlerimizge kelgende, onlar da adamnı küldürmiy: bir çoq yerlerde oca yetişmey. Mektepler qapana.
Yolbaşçılıq etken yarıqlılarımıznı alacaq olsañ, o zavallılar da şaşırıp qalalar. Ne yaqqa çapacaqlarını, neden başlayacaqlarını bilal-maylar. Komissiyadan komissiyağa, toplaşuvdan toplaşuvğa, çapa-çapa başlarından esleri kite. Bir adam qırq türlü iş yapmağa mecbur ola. Gece-kündüz rahatlıq yoq. Hepsi ince marazğa tutulğanday sara-rıp-solup kiteler. Bu arada onlarğa el uzatması, onlarnen el-elge verip çalışması kerek olğan bir boy baylarımıznen mollalarımız da onlarnıñ artına tüşe. Qaysı qapunıñ aralığında quyruqlarını qıstırıp, canlarını yütermen eken de, pekilip turalar.
Millet ise her ne qadar uyandı, uyandı dep bağırsaq da, kerçekten baqacaq olsaq, pek teren yuquğa dalğan, yuqlay da yuqlay. Yuqla-masa bile, bir şey yapmağa bilmiy. Elinden hiç bir şey kelmiy. Kerek birisi kelip, onuñ başına ursun da, o da biraz uyansın!
Belâl Faiq efendi[1] “Millet her şeyge hazır, yol köstersek her şeyni yapacaq, onuñçün onu yamanlamaq doğru dügül!” diy. Lâkin qaydan almaq her volost içün Belâl Faiq efendi kibi bir qadınen Seyidali Qarabuber kibi bir galavanı[2], Hakim Müslim kibi bir zemstvo reisini de halqlarğa yol kösterteyik.
Qırımımıznıñ bir çoq tatar volostları var ki, yalı başlarında davul çalsañ bile başlarını köterecekleri yoq. Gazetlerde yazılğan bunce yazılarnıñ hiç bir yaqta tesiri körülmiy. Zaten, üç yuz biñge yaqın qırımtatarı arasında yalıñız biñ nüsha tatar gazetası satıla. Bilmem “Haq ses” qaç nüsha satıp ola, “Millet” ise, her kün içün biñ üç yuz nüsha basıla, onuñ da iki-üç yuzı qala. “Millet” gazetası her ay içün dört-beş biñ ruble zarar ete. Buña qarşılıq içün de çalışqanlardan hiç birisiniñ qursağı toymay.
Bir milletin alış-verişi olmasa, zenaatı olmasa, çift çubuğı tüzgün olmasa, mektep ve medresesi eñ aşağı basamaqta olsa, özü de yol köstergen adamımız yoq dep, yatıp yuqlasa, soñ, qana bu milletin nesinen maqtanırsıñ, nesini körüp quvanırsıñ!?.
İnsan tüşüne-tüşüne de böyle bir milletniñ arasında yaşamaqtan ise alıp başını çıqıp kitecegi kele!
Men baştaları bütün bu şeylerni külüp ve mısqıllap köstermege oğraşa edim. Lâkin artıq siñirlerim yüzüldi, sabırım tükendi. Bağırmaq, içimde olğan bütün zeherlerimi tökmek istiymen!…
— “Ey, tatar, sen kör, soqurmısıñ? Sende insanlıqtan bir zerre yoqmı? Seniñ tarihıñ, keçmişiñ qayda qaldı? Bir vaqıtlar sen oq, qılıç devrinde bütün dünyağa adıñı tanıtqan ediñ. Şindi neden buyuqup, miyinleşip qaldıñ. Sende tarihiy küçleriñden bir tamla olsun qalmadımı?
Neçün sen eskideki bu küçleriñniñ yolunı deñiştirip bugün işleklik ve medeniyet yoluna kirip olmaysıñ? Küçük bir sarsıntı oldumı, neçün derhal başıñı aşağı asıp qala, mektebiñni, yoluñnı — her şeyni unutasıñ? Seniñ artıq başqaları içün tökken qanlarıñ yetişir. Qılıç, süngüñi taşla da, biraz da insanlıqqa, medeniyetke lâyıq şeylerge çalışmağa başla!”.
Lâkin sen ne qadar bağırsañ, bağır! Onu kim işitir ki?!.
Ey, tatar aqam, tatar aqam, bir vaqıt kelir, sen közüñni açarsıñ, ama iş de ter-temiz elden kitmiş olur!..
Abibulla Odabaş


text:
Qırım musulmanları diniy idaresiniñ müftisi Emirali Ablayev Rusiye uquq qoruyıcılarınıñ tarafını tuttı, dep ayttı Qırım.Aqiqatqa qırımtatar faali Enver Şerfiyev.
«Elimizde olğan malümatqa köre, Qırım musulmanları diniy idaresiniñ vekilleri Qırım musulmanlarınıñ tintüvleri ve apiske alınmalarına yardım ete. Olar Qırım musulmanlarını terrorizm ve ekstremizm ile qabaatlaylar. 2014 senesi mart ayında Emirali Ablayev qırımtatarlardan iç birini ıncıtmağa bermez, dep aytqan edi», – dep qayd etti Şerfiyev.
Cemaat faaliniñ zanınca, Qırımda QMDİ yardımı ile farqlı fikirde olğanlar ile büyük küreş kampaniyası başladı.
«2017 senesi yanvar 26-da Bağçasarayda FSB uquq qoruyıcıları faal Seyran Saliyevniñ evinde tintüv keçirip, onı apiske alğanlar. Aynı şu künü FSB hadimleri advokat Emil Kürbedinovnı yaqaladı. Advokatlarnıñ Aqmescitteki ofis ive Emil Kürbedinovnıñ evinde tintüv keçirildi. Mence, Qırım akimiyeti Qırım musulmanlarınıñ faal qısmını qorquzacaq ola. Uquq qoruyıcılar advokatlarğa sert basqı yapa. Farqlı fikirlernen faal sürette küreşeler», – dep izaatladı vaziyetni Enver Şerfiyev.
2016 senesi noyabr 19-da 14 qırımtatar din cemiyeti Kyivde toplaşıp, müftiylikni qurdılar. Müfti Ayder Rustamov oldı, o, Kyivdeki qırımtatar cemiyeti yanında Musulmanlarnıñ diniy qıymetleri komitetiniñ yolbaşçısı ola. Alimler şurası da quruldı, onıñ yolbaşçısı olaraq Ukraina musulmanları birliginiñ reisi Suleyman Hayrullayev saylandı.
2014 senesi Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ QAMDİ yapqan areketlerini Meclis ile muzakere etmey. Yanvar 16-17 künleri Herson vilâyetiniñ Geniçesk rayonında olıp keçken Dünya qırımtatar kongressi icra şurasınıñ toplaşuvında esas Ukrainada Müftiylikni qurmağa qarar alındı.


text:
Qırımnıñ işğalden boşatuvı ve Rusiyede qanunsız tutulğan ukrainlerniñ azat etilüvi meselesi yanvarniñ 8-inde Vladimir Putin İstanbulnı ziyaret etkende köterilecek ola.
Bunı Ukraina tış işler naziri Vadim Prıstayko Türkiye TİN-niñ başı Mevlüt Çavuşoğluna atıf etip öz Twitterinde haber etti.
"Zenaatdaşım, Türkiye, Putinniñ bugünki ziyaretinde Qırımnıñ işğalden boşatıluvı ve Rusiyede qanunsız tutulğan ukrainlerniñ azat etilüvi meselesini köterecegini qayd etti", - yazdı Prıstayko.
Türkiye TİN-niñ başından bu malümatnıñ tasdıqı şimdilik yoq.
Yanvarniñ 8-inde Rusiye ve Türkiye prezidentleri Vladimir Putin ve Recep Erdoğan İstanbulda, Rusiyeniñ Krasnodar ülkesinden Türkiyeniñ Avropa qısmına Qara deñizniñ tübünden keçirilgen "Türkiye aqıntısı" gaz hattını tantanalı şekilde açacaqlar.
Sentâbrniñ 7-nde deñişim çerçivesinde rusiyeliler tutqan 35 ukrainalı Ukrainağa qayttı, Rusiyege Ukrainada çeşit cinayetlerde, şu cümleden Vatanğa hainlik yapqanında qabaatlanğan 35 Rusiye ve Ukraina vatandaşı teslim etildi. Oleg Sentsov, Oleksandr Kolçenko, Volodımır Baluh, Edem Bekirov, Yevğen Panov, Pavlo Ğrıb, Stanislav Klıh, Mıkola Karpük, Roman Suşçenko, Artur Panov, Oleksiy Sizonovıç ve 2018 senesi noyabrde zapr etilgen 24 deñizci azat etildi.


text:
Mayıs 6-da Aqmescitte Rusiyege boysunğan mahkeme «Hizb ut-Tahrir» işi» boyunca qabaatlanıp, aprel 18-de tutulğan Arsen Cepparovnıñ yaqalanuvını lâğu etmek muracaatını baqacaq. Bu aqta Qırımtatar Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev bildirdi.
«Saat 11:30-da Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesiniñ Arsen Cepparovnıñ apiste bulunması qararını lâğu etmek Cepparovnıñ imayesi bergen muracaatını baqacaqlar», – yazdı o Facebook saifesinde.
Mayıs 6-da «fevral 26 işi» boyunca qabaatlanğan Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ apiste bulunma müddetini uzattırmaq qararını lâğu etmek onıñ imayesi bergen muracaatı da baqılacaq.
Aprel 18-de Qızıltaş köyünde (Yalta) Rusiye uquq qoruyıcıları tintüv keçirip, eki qırımtatarı - Refat Alimov ve Arsen Cepparovnı yaqaladılar. Rusiyege boysunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya aprel 18-de Yaltada «Hizb ut-Tahrir» ile bağda olğanında şeklengen eki insan yaqalanğanını bildirdi.
Fevral 11-12 künleri Rusiye uquq qoruyıcıları Qırımda islâm dinini kütkenlerniñ evlerinde bir sıra tintüv keçirip, insanlarnı yaqaladılar. Umumen 14 insan yaqalandı, olardan dörtü apiske alındı: Yaltada İnsan aqları bağ gruppasınıñ azası Emir-Üsein Kuku, Yalta rayonınıñ sakini Enver Bekirov, Aluşta rayonınıñ sakini Müslim Aliyev ve Yaltalı Vadim Siruk. FSB taqiqatçıları olarnı Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etmeleri ile qabaatladılar. Dörtü de Aqmescitte SİZOda buluna. Teşkilâtqa alâqaları olmağanını aytalar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
İlhaq etilgen Qırımda siyasiy mabüslerniñ balalarına qol tutmaq ve inkişaflarını temin etmek içün «Qırım birdemligi» cemiyet leyhasınıñ esasında «Qırımdaki balalıq» leyhası başlandı.
Leyhanıñ çerçivesinde siyasiy mabüsler içün tedbirlerniñ ötkerilmesi planlaştırıla.
«Qırım birdemligi»niñ Facebooktaki saifesinde: «Balalıq – insannıñ ayatında eñ parlaq ve aqılda eñ qaviy tutulğan dönemdir. O, tekrarlanmaz ve qaytarılmaz. Teessüf ki, siyasiy mabüslerniñ evlâtlarında balalıq, tañda evlerine telükesizlik hadimleri basıp kirgen künü bitti. Buğavlarda, yüzüqoyun – olar o accı tañda sevimli babalarını böyle alda kördiler. Lâkin bu, olarğa babalarını eskiden sevgenleri kibi sevmege ve beklemege keder etmey. Olar em balaları, em de bizler içün qaramanlardır», – dep bildirile.
Daa evel bildirilgeni kibi, siyasiy mabüslerniñ balalarına yardım etken «Bizim balalar» fondu, 1,5 yıl çalışıp, qararnen 7,7 million ruble (qararnen 3,6 million hrivna – QA) topladı.
Qırım ilhaq etilgen soñ Rusiye FSBsi yarımadada qırımtatarlar, musulmanlarnıñ evlerinde tintüvler ötkermege başladı. Neticede bugün 100-den ziyade bala, Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından türlü qabaatlavlar boyunca tevqif etilgen babalarından ayırıldı. Bu balalarğa Qırımdaki «Bizim balalar» hayriye fondu yardım ete. Ukrainanıñ qıtadaki qısmında Qırım siyasiy mabüsleriniñ balalarına qol tutuv aktsiyalarını «Qırım ailesi» teşkilâtı ötkere.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Kemal Çapraz 2008 s. sentâbr 16 künü bir yol qazasında öldi.
Kemal Çapraz – Qırım ve qırımtatarlarnen alâqalı çalışuvınen belli olğan bir türk gazetacı. Kemal Çapraz 1964 senesi Türkiyeniñ Kastamonu şeerinde doğdı.
Çapraznıñ “Sürgünde Yeşeren Vatan: Kırım” adlı kitabı bar. Qırım aqqında çoqtan çoq maqalesi, gazetalarda yazıları neşir etildi. Emel, Bahçesaray kibi pek çoq mecmuada da yazıları çıqtı. Türk dünyası ve hususan Qırım ile alâqadar oldı. Defalarnen Qırımğa seyaatlar yaptı ve qırımtatar milletiniñ meselelerini kün tertibine ketirdi.
Kemal Çapraz Ufuk Ötesi adlı aylıq gazetanıñ da saibi edi.
2008 s. sentâbr 16 künü bir yol qazasında öldi.


text:
Sixerle qala - Mardin
Berwaqıt Anadoluda 4/2022
Berwaqıt Anadoluda 4/2022
Tılsımlı şähär Mardinnan borınğı ŝivilizaŝiyalär yäşägän Mesopotamiya kürenä. Tarixi şähär üzägenä barğanda üzegezne başqa dön’yada kebek xis itäsez. Taştan yasalğan şähärdä öylär, basqıçlı tar uramnar, bazarlar ütkängä alıp kitä. Äkiyät şähäre diyep bula Mardinğa.
Mesopotamiya belän Anadolu kiseşkn urında urnaşqan. Şähärneñ üzenä xas atmosferası bar. Taştan yasalğan öylärdäge räsemnär, işek totqaları, täräzälärendäge bizäklär küz yawın ala. Mäçet yanınnan uzğaç qarşığa çirkäw dä kilepçığa ala biredä. Şuna kürä Mardin - Qudüs-Yerusalim häm Veneŝiya kebek saqlağıç bulğan 3 şähärdän berse.
Mardinda keşe üz-üzen başqa dön’yada kebek xis itä. Şähärne belmäwçelär labirint uramnarında tiz yuğala ala. Öylärneñ bülmälärennän genä dä ber uramnan ikençe uramğa çığıp bula. Mardinğa kilüçelärne moña oxşağan küp syurpriz kötä.
Mardin qalqulıqta urnaşqan. Biredä töreklär, assiriyalelär, ğaräplär, yäzidilär bergä yäşi. Alar arasında möselmanı, xristiyanı, qoyaş yäisä Färeştä Pavlinğa tabınuçısı bar. Barlıq can iyälärenä xörmät kürsätüçe, işetep belgän yäisä işetelmägän dinnär häm borınğı ŝivilizaŝiyalärne kürep bula Mardinda.
Mardinneñ meñnärçä yıllıq nığıtması da bar. Nığıtma itäklärendä Zinciriye mädräsäse urnaşqan. Soñğı Artuklı soltanı tarafınnan tözelgän mädräsä häm observatoriya bularaq ta qullanıla. Üzäktän beraz yıraqta Mardinneñ iñ zur qorılması bulğan Kasımiye mädräsäse urın ala. 20dän artıq bülmä, törbä, mäçet, çişmä häm basseynı belän kölliyä räweşendä tözelgän mädräsä taştan yasalğan buluı belän dä iğtibarnı cälep itä. Bu mädräsädän dä Mesopotamiya manzarası belän soqlanırğa bula.
Şehidiye cämiğı isä bizäkle manarası belän tanıla. Ulu cämiğı isä şähärneñ iñ möhim häm iñ borınğı ğıybadätxanä. 9 ğasırlıq bu mäçet Anadoludağı ike manaralı cämiğlarnıñ berençe ürnäge bulıp tora.
Bügenge köndä assiriyalelärneñ iñ möhim ğıybadät üzäklärennän berse bularaq qabul itelüçe Deyrulzafaran monastıre şähär çitendä urnaşqan. Utırğan kileş kümelgän patriarx qaberläre bulğan Ğazizlär Yortı häm 4500 yıllıq qoyaş ğıybadätxanäse belän iğtibarnı cälep itä ul.
Mardinnıñ 8 meñ yıllıq tarixı Şumer, Babil, Urartu, Farsı, Rim, Umayad, Artukid häm Ğosmanlı çorlarına barıp totaşa. Meñ dä ber kiç äkiyätlärenä oxşağan atmosferası bar Mardinnıñ. Küp mädäniyätle buluı, arxitekturası, yolaları häm ğoref-ğadätläre belän keşene üzenä tarta, xıyal dön’yasına iltä bu tılsımlı şähär.
Bäyläneşle xäbärlär
Äxmäd Zäki Wälidi: tatar da, başqort ta tügel, törki xalıqlarnıñ ğalime
Nogayşa 03/2022: MARAZ BİZGE RAHMET BOLGAN
Bu yuma “MARAZ BİZGE RAHMET BOLGAN” baresinde söz bardıramız...


text:
Qırımtatar asıllı ukrain kinorejissör Ahtem Seitablayevni arbiy drama sayılğan «Kiborglar» filmi, dekabrniñ 7-nde keniş ukrain kitlesine numayış etilmek üzre, oynatılmağa çıqtı.
Bu aqta Ukraina Devlet kinosı özüniñ resmi saifesinde bildirmekte.
«Bizim filmimiz cenk aqıında degil, işbu cenk içinde doğğan barışıq aqqında. Stsenariy yazılğanda kerçek «kiborglar» iştirak etti. Olarnıñ birisi er kün çekim meydanında bulunğanı içün, bu bizge pek çoq yardım etti», – dep bildire Devletkino Seitablayevniñ sözlerini.
Daa evel Ukraina Devletkinosınıñ reberi Filipp İlyenko, dekabrniñ 7-nde Seitablayevniñ numayış etilmege başlaycaq «Kiborglar» filmi, beklengeninden ziyade tesirli olıp çıqqanını beyan etken edi.
Açıq menbalardan alınğan malümatqa köre, «Kiborglar» filmi, Ukraina Şarqınıñ Donetsk avalimanında terroristlerge qarşı ötkerilgen operatsiya aqqında ikâye ete. Rejissör Seitablayev janrğa köre onıñ filmi arbiy dramadır, dep saya.
Bu film Ukraina Devletkinosından, onıñ çıqmasına masraf etilecek yarı parasını teşkil etken 24 million grivnalıq maddiy yardım alğan edi.
Filmniñ prodüseri İvanna Dedüra aytqanına köre, «Kiborglar» filmini Baltika devletleri, Poloniya ve Canada kiralamaq niyetli.
Ahtem Seitablayev dekabrniñ 4-nde qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev 2014 senesi mayısnıñ 3-nde Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımğa kirsetilmegeninen bağlı yañı filmniñ stsenariyi üzerinde çalışqanı aqqında ikâye etken edi.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko dekabrniñ 6-nda Seitablayevni III derece «Yaralıq» ordeninen taqdirledi.


text:
12.Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı MEB pdf indir 2022 2023 eba meb
2022 2023 Eğitim Öğretim yılının gelmesiyle birlıkte12. Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders kitapları EBA üzerinden sorgulanmaya başladı’’”12. sınıf türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı 2019 2022, 12. sınıf türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı meb pdf indir 2022 2023, 12.sınıf türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı, 12.sınıf türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı pdf, 12.sınıf türk kültür ve medeniyet tarihi meb kitabı, 2022 türk kültür ve medeniyet tarihi meb kitabı, 2022 meb türk kültür ve medeniyet tarihi kitabı, türk kültür ve medeniyet tarihi 12.sınıf ders kitabı, türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı, türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı meb 12.sınıf, türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı pdf, türk kültür ve medeniyet tarihi kitabı pdf, türk kültür ve medeniyet tarihi meb kitabı, meb 12.sınıf türk kültür ve medeniyet tarihi kitabı, meb türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı, meb türk kültür ve medeniyet tarihi kitabı” en çok aranan sorgular arasında yer aldı.
Meb tarafından hazırlanan 12.sınıf meb türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı indirmeyi tek tıklamayla hazır hale getirdik.
Aşağıdaki bağlantıyı tıklayarak eba girişi olmadan Google Drive ile meb türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı 12 sınıf indirebilirsiniz.
12.Sınıf Türk Kültür ve Medeniyet Tarihi Ders Kitabı meb pdf indirmek için aşağıdaki bağlantıyı tıklayınız.
12. sınıf türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı 2019 2022, 12. sınıf türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı meb pdf indir 2022 2023, 12.sınıf türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı, 12.sınıf türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı pdf, 12.sınıf türk kültür ve medeniyet tarihi meb kitabı, 2022 türk kültür ve medeniyet tarihi meb kitabı, 2022 meb türk kültür ve medeniyet tarihi kitabı, türk kültür ve medeniyet tarihi 12.sınıf ders kitabı, türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı, türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı meb 12.sınıf, türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı pdf, türk kültür ve medeniyet tarihi kitabı pdf, türk kültür ve medeniyet tarihi meb kitabı, meb 12.sınıf türk kültür ve medeniyet tarihi kitabı, meb türk kültür ve medeniyet tarihi ders kitabı, meb türk kültür ve medeniyet tarihi kitabı


text:
Keriç
Keriç (rusça Kepчb, ukraince Kepч) — şarqiy Qırımda Keriç boğazınıñ yalısında bir şeer, iri sanayı, naqliyat, turizm ve yazlıq raatlanuv merkezi, qaraman şeeri. Keriç — dünyanıñ eñ qadimiy şeerlerinden biridir. Şimdi Keriçte çeşit türlü medeniyetler ve devirlerge ait olğan bir çoq tarih ve mimarlıq abidesi bar.
Tarih[deñiştir | kodunı deñiştir]
Antik devri[deñiştir | kodunı deñiştir]
Milâttan evel VII asırnıñ soñunda Miletos adlı yunan şeerinden kelgenler şimdiki Keriç yerinde Pantikapeyon (yunanca Pantikápaion, iran Panti Kapa sözlerinden çıqtı, tercimesi — balıq yolu) şeerini qurğan ediler. Akropol şimdiki Mitridat adlı olğan dağda bulunğan edi. Şeerniñ etrafında başqa qadimiy yunan şeerleriniñ nekropollerinden farqlı olğan nekropol bulunğan edi. Pantikapeyon nekropoliniñ terkibinde o zamanda yunanlar içün adetteki topraq qabirlerden ğayrı şeerden çölge taba keçken yolnıñ boyunda bir sıra qurğan bar edi.
Bosporostaki arbiy federatsiya. Pantikapeyon[deñiştir | kodunı deñiştir]
Şimdiki Keriç bulunğan toprağı atta milâttan evel XVII—XV asırlarda meskün eken, bunı Mayak qasabasınıñ etrafında keçirilgen atiqiy qazılmalar tasdıqlay. Amma Keriçniñ şeer olaraq tarihı qararnen 2600 yıldan evel başlandı, milâttan evel VII asırda Bosporos Kimmerikos (Keriç boğazı) yalısında qadimiy yunan müstemlekecileri arbiy federatsiya teşkil etken bir sıra mustaqil şeer-devletni qurdılar. Şeerlerara ittifaqnıñ maqsadı — tamır halqqa (skitlerge) qarşılıq yapuv edi.
Bosporos Devletiniñ ahırı[deñiştir | kodunı deñiştir]
I asırdan başlap ep Bosporos Devleti kibi Pantikapeyonğa de gotlar ücüm ettiler.
370 seneleri hunnular istilâsı vaqtında Pantikapeyon tamamen yoq oldı. Onıñ keniş yerleri virane alına ketirilgen edi. Amma şeer turmaqta edi ve yaqın arada canlanıp Şimaliy Qara deñiz yanınıñ iri alış-veriş ve esnaf merkezine çevirildi.
Orta asırlar[deñiştir | kodunı deñiştir]
VI asırda şeer Bizans İmperiyasınıñ akimiyetinde bulundı. I Yustinian imperator qararınen anda garnizon yollandı da qale qurulışı başlandı, qaleniñ adını Bosporos qoydılar.
VIII asırda Qırım Hazar Qağanlığınıñ tesiri altına tüşti. Bospor adı Qarşa ya da Çarşa adına deñiştirildi.
IX—X asırlarda Şimaliy Qara deñiz yanınıñ saipleri slavânlar oldılar. Tmutarakan knâzığı qurulğanınen Korçev denilgen şeer Qadimiy Rusiyeniñ deñiz araba qapısı edi. XIII asırda moğollar Qırımnı ve bu cümleden Korçevni fetih ettiler.
1318 senesi şeer Şimaliy Qara deñiz yanındaki ceneviz müstemlekeleriniñ terkibine kirsetildi.
1475 senesi şeer Osmanlı Devletiniñ ükümine keçti. O arada Keriç berbat bir alğa keldi ve Zaporog qazaqları tarafından bir qaç kere ücümge oğradı. XVIII asır başında Azaq deñizinde Rusiye öz arbiy küçüni quvetlendirgenine cevap olaraq osmanlılar Keriç boğazı yalısında Yeñi Qaleni quralar.
Yañı zaman[deñiştir | kodunı deñiştir]
Rus-osmanlı cenkinden soñ 1774 senesindeki Küçük Kaynarca muqavelesine köre Keriç ve Yeñi Qale Rusiye terkibine kirsetilgen edi.
1783 senesi Keriç Tavriya guberniyasınıñ terkibine kirsetildi. Şeerniñ ealisi yunanlar, ruslar, ukrainler, italyanlar ve ermenilerden ibaret edi. 1821 senesi Keriç ve Yeñi Qale hususiy memüriy birlemge — Keriç-Yeñi Qale şeerbaşlığına ayırıldı. Bu aradan başlap şeer abadanlaşıp başlay.
1855 senesi Qırım cenki vaqtında şeerni ingliz ordusı yıqıp berbat etti.
II Cian cenki vaqtındaki Keriç[deñiştir | kodunı deñiştir]
II Cian cenki vaqtında Keriçte sovetnen alman orduları arasında bir çoq deşetli uruş olıp keçti. 1941 senesi noyabr ayında şiddetli uruşlardan soñ almanlar şeerni işğal ettiler. 1941 senesi dekabr 30 künü şeer birinci sefer azat etildi. Sovet ordusı keri çekilgenden soñ askerlerniñ bir qısmı partizanlarnen beraber Acı Muşqay taşparçalav quyularına kete.
1944 senesi aprel 11 künü Keriç tamamen azat etildi.
1973 senesi sentâbr 14 künü Keriçke şeer-qaraman rütbesi berildi.
Sanayı[deñiştir | kodunı deñiştir]
XX asırnıñ ekinci qısmında Keriç iri gemi yapıcılığı ve maden tökmeciligi merkezi olıp qaldı.
Şuralar Birligi dağılğanı ve bazar iqtisadiyatına köçkeninen gemi yapıcılığı ve maden tökmeciligi saaları zayıflaştılar. Şeer sanayı merkezinden turizm ve yazlıq raatlanuv merkezine çevirildi.
Şeerniñ tarihı boyu balıqçılıq onıñ içün pek emiyetli edi ve şimdi de Keriç ealisiniñ büyük bir qısmı bu saada çalışa.
Naqliye[deñiştir | kodunı deñiştir]
Şeerlerara ve halqlarara köçürmeler Keriçte Keriç ticaret limanı, demir yol vokzalı, avtostantsiya ve kiçik aeroport eda ete.
İçtimaiy naqliyat olaraq şeerde esasen avtobuslar ve marşrut taksileri qullanıla. 2004 senesi Keriçniñ ilk trolleybus marşrutı işletildi.
Maarif[deñiştir | kodunı deñiştir]
Şeerniñ ameldeki oquv yurtları bular (2004 senesi):
- 28 mektep
- 9 aliy oquv yurtu
- gemi-mehanik ve politehnik tehnikumlar
- tibbiyet oquv yurtu
- 6 ihtisas-tehnikiy oquv yurtu
- bala bağçaları
Turizm ve raatlanuv[deñiştir | kodunı deñiştir]
Qara ve Azaq deñizleriniñ yalılarında bulunma sayesinde yaz vaqtında Keriçke sabıq ŞSCB memleketlerinden raatlanmaq içün bir çoq kişi kele.
Keriç yarımadasında bir qaç şifaiy çamur çeşmesi bar.
GPS sistemasında koordinatlar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Yeñi Qale: (WGS 84): N 45 20.8368 E 36 36.1027
- Keriç qalesi: (WGS 84): N 45 18.8799 E 36 28.1891
- Töbeçik gölü: (WGS 84): N 45 10.8202 E 36 24.2984
- Çar qurğanı (WGS 84): N 45 22.4974 E 36 32.7114
- Melek Çeşme qurğanı (WGS 84): N 45 21.7691 E 36 28.2041
- Mitridat dağınıñ başı (WGS 84): N 45 21.0029 E 36 28.1762
- Mitridat büyük merdiveni (WGS 84): N 45 21.0482 E 36 28.3833
Bağlantılar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Bospor devleti ve onıñ şeerleriniñ kümüş aqçaları (Rusça)
- Şeer saytı (Rusça)
- Web-kamera
- Web-kamera 15 mayısnıñ 2007 s. arhivlengen.
- Kence oğulnıñ soqağı — Keriçteki cenk vaqialarını tasvir etüv. (Rusça)
- Keriç — 27 asırnıñ şeeri 28 fevralniñ 2007 s. arhivlengen. (Rusça)
- Şeer aqqında, Keriçke ait olğan sitelerniñ katalogı (Rusça)
- Keriçte basılğan "Bospor" gazetasınıñ saytı (Rusça)
- ПaHcиoHaT(Rusça)
Atıflar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.


text:
Şinhua agenttıgi (Xinhua.net.com) 9 naurızda BWW-nıñ qiındıqta qalğan bwqarağa kömek körsetu komiteti Auğanstannıñ Astanası Kabulde Qıtaydıñ Auğan tw..
Djon Saduort Bi-Bi-Si tilşisi, Hunan' provinciyası. Bizdiñ josparımız qarapayım edi. Bizdiñ tüsirilim tobı qıtaydıñ ortalığındağı Hunan' provinciya..
Britaniya baspasözi: KHDR älemdegi «jiirkenişti» tärtip retinde "i" gazeti sarapşı Ien Birrelldiñ «Soltüstik Koreyanıñ faşistik basşısınıñ özin saqtau..
Naurız ayı tua salısımen älem elderiniñ äskeri äreketteri, qarulı qimıldarı jiileude. Aqpan ayınıñ soñına qaray Resey men NATO arasındağı jauaptasular..
Britan gazetiniñ şoluında: "Putintanu" tolıqqandı BAQ jelisi retinde Britaniya EO migranttarı üşin aşıq bolıp qalmaq Putin turalı jeke bağıt..


text:
2014 senesi baarden başlap, 2019 senesi noyabr ayına qadar Donbassta 3 biñ 330-dan çoq silâsız adam elâk oldı, dep bildire Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ yañartılğan malümatında, haber ete Nastoyaşçeye Vremâ.
BMT sayğanına köre, 9 biñge qadar sakin atuvlar vaqtında yaralandı, 1 million 300 biñ adam ise içki icretçi oldı.
Bundan ğayrı teşkilât, çatışma neticesinde "esas hızmetlerge yolnı qapatqan" 427 kilometrlik "toqunma yolağı" peyda oldı, dep qayd ete. BMT-nıñ malümatına köre, 3,5 million adam şimdilik yardımğa muhtac.
Oktâbr soñunda (Donbass çatışmasını tertiplev "Steinmeier formulası" çerçivesinde) Zolotoye qasabasında sıñırladıruv yolağından Ukraina orduları ve rusiyeli separatistlerniñ orduları çekilip başladı. Ukraina TİN-niñ başı Vadim Pristaykonıñ aytqanına köre, protsessni bitirmek içün bir ayğa qadar vaqıt kerek. Atuvlar aqqında bildirmeler olğanına baqmadan, ordularnı uzaqlaştıralar.


text:
İşğal etilgen Qırımda sentâbrniñ 15-ne qadar «Nazirler şurası» 2015-2017 seneleri içün inkişaf programmalarınıñ cedvelini belgilemek kerek. Böyle bir qarar avgustnıñ 19-da «Nazirler şurasınıñ» toplaşuvında qabul etilgen edi.
Qırım «iqtisadiyat inkişafı naziri» Svetlana Verbanıñ aytqanına köre, qabul etilgen qarar 2014 senesi devamında programma azırlaması boyunca qısqartılğan müddetni belgiley, çünki yanvarniñ 1-den başlap evelden qabul etilgen programmalarnıñ faaliyeti toqtatıla, – dep haber ete Qırım «ükümetiniñ» ruporı Krıminform.
Qararğa binaen, endiden soñ bütün programmalarnı Qırım «Nazirler şurası» tasdıqlaycaq.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Yırcı Camala aprelniñ 27-nde tamam bir aylıq olğan oğlu Emir-Rahmannen beraber çıqqan fotosuretini derc etken. Yırcı suretlerni özüniñ Instagramdaki saifesine yerleştirgen.
«Bizim birlikte keçken ilk ayımız», – dep yazılğan fotosuret tübünde.
Ayrıca o televizion alıp barıcısı Katya Osadçayanen öz ailesi – anası-babası ve qocası arasında çekilgen umumiy fotosuretni de yerleştirgen.
«Bu saba ayranlıq içindem! Bilmeyim amma, ya Emir-Rahman bir aylıq olğanı sebebindenmi, yoqsa bu qadar musbet, dülber olğan Katya Osadçaya intervyuğa çağırğanı içünmi! Ondan soñ, «Ses» meşğuliyetleri yapılacaq. Bu fotosuretlerden köklerde uçam», – dep yazğan yırcı.
Camala (Susana Camaladinova) ile qocası Seit-Bekir ailesi martnıñ 27-nde oğul kördi.
Qırımtatar asıllı ukrain yırcısı «Eurovision» -2016 ğalibi olğan edi.


text:
Rusiye apishanesinde açlıq tutqan Qırım sakini, Ukraina rejissörı Oleg Sentsovnıñ alı stabil. Bunı onıñ qız qardaşı Natalya Kaplan «112. Ukraina» telekanalınıñ efirinde söyledi, dep bildire Azatlıq Radiosı.
O: «Şimdi Olegnıñ alı stabil, yani ne yahşı, ne de yaman», – dedi.
Mevzuğa dair: Oleg Sentsov – sert rejimli koloniyada 20 yıl. Ayşe Umerova Qırım rejissörınıñ ayatı ve faciası aqqında
Ukraina Yuqarı Radasınıñ İnsan aqları boyunca vekili Lüdmila Denisovanıñ ofisinde, onıñ Halqara qırmızı haç komitetine, Rusiye apishanelerinde zornen tutulğan Ukraina vatandaşları Oleg Sentsov, Aleksandr Kolçenko ve Rusiye ile Qırımdaki diger siyasiy mabüslerde olğan aqlarnıñ kütülmesini teşkermek ricası ile muracaat etkenni bildirdiler.
Mayıs 16-da, Sentsovnıñ, Rusiye apishanelerinde bulunğan bütün Ukraina siyasiy mabüslerini azat etmek talabınen muddetsiz açlıq ilân etkeni belli oldı.
AQŞnıñ Ukrainadaki elçiligi Sentsovğa qol tutqanını bildirdi ve onı azat etmege davet ete.
Sentsov ve Kolçenko Rusiye mahsus hizmetleriniñ vekilleri tarafından Qırımda 2014 senesiniñ mayısında, yarımadada terroristik aktlar azırlağanlarında qabaatlanıp, yaqalandılar. 2015 senesiniñ ağustosında Rostov-na-Donu şeerindeki Şimaliy Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi Sentsovnı, Qırım territoriyasındaki terroristik faaliyette qabaatlap, sert rejimli koloniyada 20 yılğa mahküm etti. Kolçenkoğa 10 yıl koloniya berildi. Ekisi de qabaatlarını tanımadı.


text:
Devlet Rus müzeyi Sankt-Peterburgda Arhip Kuinciniñ qırsızlanğan “Ay-Petri. Qırım” resminiñ restavratsiyasını yapacaq ola. Bu aqta müzeyniñ matbuat hızmeti haberinden yaza “İnterfaks”.
Amma aynı zamanda, qırsızlanğanından soñ Moskova vilâyetinde tapılğan, resimge zarar ketirildimi, yoqmı - bildirilmey.
Yanvar 27-sinde Moskovada Tretyakov galereyasından ressam Arhip Kuinciniñ resmi qırsızlandı. Aqay müzey hadimi sıfatında resimni çerçivede çıqarıp, yoq oldı. Ertesi künu onı yaqaladılar, amma o qabaatsız olğanını iddia ete. Onıñ adı Denis Çuprikov, o Qırımda Kefede doğdı. Soñki vaqıtları Odintsov rayonınıñ Zareçye köyünde yaşadı, o yerde de yaqalandı. Resimni de anda taptılar.
Yanvar 29-ında Moskovanıñ Tagan mahkemesi Çuprikovnı tevfiq etti.
Ressam Arhip Kuinci 1842 senesi Mariupol yanındaki Qarasuv köyünde doğdı.
Tretyakov galereyasında Kuinciniñ sergisi yanvar 27-sinde, onıñ doğğan kününde açıldı.


text:
AB tış işleri nazirleriniñ oturışuvından evel Avropa Birligi tış işleri ve havfsızlıq siyaseti boyunca yüksek temsilcisi Federika Mogerini, Ukrainağa tolusınen siyasiy ve maddiy yardım kösterecegini ve Qırımnıñ qanunsız ilhaqı tanılmaycağını tasdıqlaycağını beyan etti.
«Men Kyivge AB tolusınen qol tutacağı, Minsk añlaşmalarınıñ amelge keçirilüvi ve qanunsız dep sayılğan Qırım ilhaqını tanımağaycağınen bağlı mesaj berdim. Ayrıca islâatlarğa tolusınen qol tutacağımız aqqında ayttım – biz nazirlernen bu aqta laf etecekmiz», – dep bildire Avropa diplomatiyasınıñ reberi Federika Mogerini, Ukrainağa «tolu siyasiy ve maddiy yardım» berilecegini beklegenini ilâve eterek.
Martnıñ 9-nda Avropa kommisiyası resmiy olaraq Ukrainağa bir milliard eurolıq makromaliyeviy yardım bermekni teklif etken edi.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bu qarar Ukrainadaki «islâatlar ilerileviniñ» tanılması olğanını ayttı.
Fevral soñu- martnıñ başında Petro Poroşenko bir qaç sefer taqımınen beraber, «Ukrainanıñ Avropa Birligi ve NATOnıñ» azası oluv strategiyasınınen alâqalı «teklifni» Anayasağa «bağlap» qoymaq kerek olğanını aytqan edi. Martnıñ 16-nda cenk meydanına yaqın zonanı ziyaret etken prezident, Ukrainanıñ NATO ve Avropa Birligine kirmege ıntılğanına dair Anayasağa deñişmeler kirsetilüvi boyunca leyha azırlanmasına buyruq bergeni aqqında aytqan edi.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin ve Aqyarnıñ rusiyeli valisi Sergey Menâylo oktâbr 28 künü körüşip, bala bağçalarını ve olarda olğan yerlerniñ miqdarını muzakere ettiler.
Bu aqta Kremlniñ matbuat hızmeti bildire.
«Aqyarnıñ içtimaiy-iqtisadiy inkişafı ile bağlı aktual meseleler muzakere etildi. Vali prezidentni şeerniñ mektepten evel tasil müessiselerinde yerlerniñ teminlevi aqqında haberdar etti», – denile beyanatta.
Mında şunı da qayd ettiler ki, körüşüvde Qırımda hristianlıqnıñ tarihiy-medeniy merkeziniñ teşkil etilmesi muzakere etildi.
Şu cümleden, Putin Qırımnıñ soñki ziyareti vaqtında «dünyanıñ eñ büyük dininiñ bütün pıtaqlarını qaplaycaq» merkezni meydanğa ketirmege teklif etti.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay


text:
Braziliya
Braziliya Qubla Amerikada jaylasqan mámleket. Ol maydanınıń úlkenligi boyınsha dúnyanıń besinshi mámleketi. Xalqı sanı 186 million adam. Braziliya xalqınıń kópshiligi Portugal tilinde sóyleydi. Brazilyanıń paytaxtı 1957-1960-jılları jobalastırılgan hám salınǵan Brazilia qalası. Mámlekette jaylasqan San Paulo qalası úlkenligi boyınsha dúnyada tórtinshi orındı iyeleydi.
GeografiyasıRedaktorlaw
Braziliyada dúnyanıń eń úlken toǵayı Amazon toǵayı jaylasqan. Ol mámleket jer maydanınıń 40%in quraydı. Braziliyada basqa jer túrleri de bar; cerradó' atalǵan tegislik jeri; caatinga atalǵan qurǵaq ósimlik jeri bar.
Braziliya futbolı jánede tereń, ózgeshe mádeniyatı (basqa mámleket adamlarınıń tásiri tiygen) hám rawajlanıwshı ekonomikası menen belgili. Braziliya Qubla Amerikadaǵı eń úlken mámleket. Braziliya maydanınıń úlkenligi boyınsha dúnyada besinshi orındı iyeleydi. Ol óziniń kóplegen ıǵal toǵayları hám djunglileri menen belgili. Ol Gayana, Surinam, Fransiya Guianası, Venesuela, Kolumbiya, Peru, Boliviya, Paraguay, Argentina hám Uruguaylar menen qońsılas, yaǵnıy Qubla Amerikadaǵı Chili hám Ekvadordan basqa hár bir mámleket penen shegaralas.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovnıñ fikirince, Rusiye akimiyetiniñ muhalifet siyasetçilerine qarşı areketleri, hususan yanvarniñ 17-nde Moskvada Almaniyadan qaytqan Aleksey Navalnıynıñ tutulması «Rusiye reberliginiñ Ukrainada başlatqan cenki içün cezasız qalğanınıñ aqibeti» ola.
«Şunı qayd etmek müim ki, Putin rejiminiñ Rusiye muhalifet siyasetçilerine qarşı taqipleri ve Rusiye Federatsiyasında insan aqları ve serbestligini sıñırlaması Qırım ve Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ bazı rayonlarınıñ işğaline ketirgen, 13000-den çoq insannıñ ölmesine ve 27 000 kişiniñ yaralanmasına sebep olğan Rusiyeniñ siyasiy ve arbiy reberliginiñ Ukrainağa qarşı başlatqan cenki içün cezasız qalğanınıñ aqibeti ola», – dep yazdı o, Facebookta.
Çubarovnıñ qayd etkenine köre, yanvarniñ 18-nde Avropa parlamenti sessiyasında ve yanvarniñ 25-nde Avropa Birligi Tış işler nazirleri seviyesinde Rusiyede Aleksey Navalnıynıñ tutulması muzakere etilecek. O, Rusiye muhalifetçisiniñ aqlarını qorumaq içün halqara ğayretlerge qol tutıp, «bütün dünyada olğan Rusiye telükesini» qayd etti.
«Memleket ve halqlarıñızğa qarşı Rusiye istilâsına yol bermemege isteysiñizmi? – İlk evelâ, Ukrainağa Rusiye işğal etken topraqlarını qaytarmağa ve halqara seviyede tanılğan, Qırımnen beraber topraq bütünligini ğayrıdan tiklemege yardım etiñiz», – dedi Çubarov.
O, Navalnıy içün qoruvnı 93-ü qırımtatarı olğan 129 qırımlı mabüsniñ azat etilüvinen beraber talap etmek adaletli olur edi, dep qayd etti.
Rusiye ve Avropa tarafları Çubarovnıñ aytqanlarına daa cevap bermedi.
Aq qorçalayıcı teşkilâtlar ve çetel siyaset liderleri Rusiye akimiyetini yanvarniñ 17-nden Berlinden «Şeremetyevo» ava limanına kelgen ve pasport kontrolinde tutulğan muhalifetçi Aleksey Navalnıynı azat etmesine çağırdı.
Cezalarnı yerine ketirüv federal hızmeti bildirgenine köre, zeerlengen soñ Almaniyada tedaviylengen Navalnıy sınav müddeti qaidelerini bozdı, hızmet cinaiy dava boyunca şartlı ceza yerine kerçek ceza berilsin istey – 3,5 yıl apis cezası. Navalnıy, tutula bilecegini bilip, Rusiyege qaytmaqtan vazgeçmedi, dep ayttı.
Navalnıynıñ advokatları bergen soñki malümatlarğa köre, şimdi muhalifetçi Himkilerdeki politsiya bölüginde buluna.
Aleksey Navalnıy avgustnıñ 22-nde Almaniyağa ketirildi – o, «Noviçok» gruppasından zeerli maddenen zeerlenip, anda komada olğanda ketirildi. Almaniyada tedaviylenip reabilitatsiyadan keçti. Navalnıy, anda öz isteginen kelmedi ve Rusiyege qaytacaq, dep bildirgen edi. Onıñ aytqanına köre, Cezalarnı yerine ketirüv federal hızmetine çetelde olğanını ve anda tibbiy sebeplerden bulunğanını bildirgen edi.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.