text:
Qırımdaki Rusiye uquq qoruyıcıları qırımtatarlarnıñ evlerinde eñ az 25 tintüv keçire. FSBniñ malümatına köre, yarımadada Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» diniy teşkilâtında iştirak etkeninden şübheli sayılğan 20 kişi tutuldı.
Rusiye mahsus hızmetleri Qırımda keçirilgen kütleviy tintüvlerni «mahsus tedbir», tutulğanlarnı ise «Hizb ut-Tahrirniñ» adiy azaları ve reberleri» dep adlandıra.
Rusiye FSBsiniñ bildirgenine köre, «teşkilât azaları «dünya halifeliginiñ» quruluvı, lâdiniy cemiyet institutlarınıñ bozuluvı ve şimdiki akimiyetniñ zorbalıq küçü ile yıqıluvı doktrinasına esaslanğan anayasağa zıt faaliyetnen oğraşqan edi».
«Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ haber etkenine köre, tintüvler Aqmescit rayonınıñ Mamaq (Strogonovka) köyünde keçirile. Qırımlı advokat Mammet Mambetovnıñ malümatına köre, Qırımdaki Qarasuvbazar rayonınıñ Köneçi (Vladimirovka) köyünde yaşağanlarnıñ evleri de tintile.
Uquq qoruyıcılar Aqmescitniñ Bavurçı (Kamenka) qasabasına da keldi – yerli sakin Rustem Şeyhaliyevniñ evi yanında bir qaç kişi tutuldı. Başta qasabanı sarıp alğan Rusiye İç işler nazirliginiñ hadimleri sakinlerni dağılmağa çağırdı. Red cevabı berilgen soñ ise kötek çıqtı, neticede eki insan tutuldı – Eskender Mamutov ve Emil Ziyadinov. Olar semetdeşlerine qoltutmaq içün tintüv yerine keldi.
Berilgen malümatqa köre, Rusiye uquq qoruyıcıları Rustem Seythalilov, Tofik Abdulgaziyev, Cemil Gafarov, Seyran Murtaza, Alim Kerimov, Farhad Bazarov, Riza İzzetov, Şaban Umerov, Bilâl Adilov, Mecit Abdurahmanov, Seytveli Seytabdiyev, Yaşar Muyedinov, Akim Bekirovnı da tutıp aldı. Olarnı Aqmescitteki Rusiye FSBsiniñ idaresine alıp ketkenler.
Bundan ğayrı, «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi Aqmescitniñ Bavurçı qasabasındaki Memet Appazov soqağında semetdeşlerine qoltutmağa kelgen 5 kişi tutuldı, dep bildire. Olarnıñ soyadları qayd etilmey.
Faallerniñ malümatına köre, Bavurçı qasabasında bütün maalleni Rusiye gvardiyası sarıp aldı. Yerli sakinler evlerine, advokatlar ise tintüv yerlerine kirsetilmey.
Rusiye kütleviy haber vastalarınıñ Qırımdaki Rusiye FSBsiniñ idaresi bergen malümatqa esaslanıp bildirgenine köre, FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninden şübheli sayılğan eñ az 25 qırımtatarınıñ evinde tintüv keçire. Şübhelilerniñ soyadları aydınlatılmay.
Rusiye uquq qoruyıcıları Qırımda «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ faalleri yaşağan evlerni tinte, dep bildire Ukraina ombudsmeni Lüdmila Denisova.
Onıñ aytqanına köre, tintüvler «Qırım birdemliginiñ» faalleri ve cemaat faalleriniñ 25 evinde keçirile.
«Çoqusı Rostov-na-Donudaki mahkeme oturışuvlarına, eşyalarnı bermege, siyasiy mabüslerni ziyaret etmege barğan edi. Rusiye kütleviy haber vastalarınıñ malümatına köre, tutulğanlarnıñ cedveli evelde ilân etildi. Olğan tecribege köre, apis cezaları da olacaq. Advokatlar şimdilik alınmay, bazı ev saiplerini (Rusiyeniñ – QA) Tahqiqat komitetine alıp keteler», – dep aytıla Denisovanıñ Facebook haberinde.
Qırımtatarlarnıñ evlerinde keçirilgen tintüvler vaqtında Rusiye uquq qoruyıcıları «yasaqlanğan» edebiyatnı gizliden qoya bile, dep bildirdi qırımlı advokat Emil Kurbedinov tahqiqat tedbirleriniñ şaatları aytqanlarına esaslanıp.
«Tofikniñ (Abdulgaziyevniñ – QA) tuvğanları (Rusiye uquq qoruyıcıları – QA) bir de bir edebiyat qoyğanını ayttı. Olar bundan 100% eminler, çünki tünevin bu yerde temizlik yapıldı ve anda bir şey yoq edi… Soy-sopları emin ki, bu kitaplar gizliden qoyuldı», – dedi Kurbedinov.
Onıñ aytqanına köre, onı tintüv yerine almadılar. Tofik Abdulgaziyev ise Qırımdaki Rusiye FSBsiniñ idaresine alıp ketirildi.
Kurbedinovnıñ malümatını «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi tasdıqlay. Olarnıñ malümatına köre, Riza İzzetovnıñ evinde keçirilgen tintüv vaqtında da «yasaqlanğan» edebiyat qoyuldı. Rusiye uquq qoruyıcıları bunı izaatlamay.
Qırımdaki Rusiye ükümetiniñ reisi Sergey Aksenov martnıñ 27-nde çarşenbe künü saba qırımtatar faalleriniñ evlerinde tintüv keçirgen Rusiye FSBsi ve Rusiye gvardiyası hadimleriniñ areketlerine «tolusınen qoltuta», dep bildirdi.
Aksenovnıñ Facebookta yazğanına köre, FSB Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınen beraber tahqiqat tedbirlerini keçirip, Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» diniy teşkilâtınıñ azalarını tapa ve tuta.
«Uquq qoruyıcılarğa professional, sistem işleri içün teşekkürler bildirem… Tahqiqat tedbirleri qanunğa köre, açılğan cinaiy işler çerçivesinde keçirile. Yarımadada olğan repressiyalar aqqında sözler – yalan ve boş laf, davağa siyasiy renk qoşmaq ıntıluvıdır», – dep aytıla Aksenovnıñ haberinde.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovnıñ aytqanına köre, Rusiye uquq qoruyıcılarınıñ işğal etilgen Qırımda keçirgen kütleviy tintüvleri «XX asırnıñ 30-50-nci yıllarında Stalin hızmetçileriniñ taramalarını añdıra».
«Bugün Rusiye işğalcileriniñ qırımtatarlarnıñ evlerine sürip kirmesi işğal altındaki Qırımda bir künde yapılğan eñ büyük insan aqları bozuluvı ola», – dep yazdı Çubarov Facebook saifesinde.
Çubarovnıñ aytqanına köre, «qırımtatarlarnı işğalcilerge tolusınen boysundırmağa istegen» «repressiya ve taqiplerniñ daa da sert» yañı başlanğıçı aqqında aytmaq mümkün.
Yarımadada keçirilgen tintüvler sebebinden Ukraina Milliy politsiyasınıñ Baş idaresi Ukraina Ceza kodeksiniñ 162-nci maddesiniñ 2-nci noqtasına istinaden cinaiy tahqiqat başlattı.
Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyardaki Baş idareniñ Tahqiqat bölügi bildirgenine köre, qırımtatarlarnıñ mesken tiyilmemezliginiñ bozuluvı içün beş yılğa qadar apis cezası berile bile.
Ukraina Tış işler nazirligi Rusiyeden işğal altındaki Qırımda «siyasiy sebeplerden taqiplerniñ toqtatmasını» talap ete. Bu aqta Ukraina nazirliginiñ spikeri Katerına Zelenko bildirdi.
«İşğal etilgen Qırım insan aqları kene bozula, onlarnen barışıqsever qırımtatarınıñ evinde qanunsız gece tintüvleri ve tutuvlar. Rusiyeden bu qanunsız ve siyasiy sebeplernen bağlı taqiplerni toqtatmasını talap etemiz», – dep yazdı Twitterde Zelenko.
Martnıñ 26-nda saba Qırımnıñ memuriy sıñırında Rusiye sıñırcıları «Qırım birdemliginiñ» faalleri Remzi Bekirov ve Ruslan Suleymanovnı tutıp aldı. Bir qaç saat tutıp, olarnı yibergenler. Ekisi de pasportlarnı bozğanında qabaatlandı. Aynı vaqıtta, memuriy bozuv aqqında bir de bir protokol berilmedi.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokat Emil Kurbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


c: text/html

text:
Aqmescit şeer şurasınıñ RFKP deputatı Stepan Kiskin Rusiye prezidenti Vladimir Putinge Rusiye Federatsiyasında Bilgi kününi raatlıq künü olaraq ilân etmek teklifi ile deputat muracaatını yazdı.
«Sentâbr bir künü Rusiyeniñ millionlarnen ailesi öz balaçılarını oquv yılınıñ başlanuvına bağışlanğan tantanalı tedbirlerge alıp baralar. Aynı şu künü vatandaşlarımız öz şorbacılarını olarnıñ iş vazifelerinden boşatılmasını rica etmege mecburlar», – dep yaza o.
Deputatnıñ fikrine köre, sentâbr 1 künü devlet raatlıq bayram künü olaraq ilân etilse, vatandaşlar işten çeşit manaçıqnı tapıp «qaçmaz»lar
Qırımda birinci sınıfqa 18 461 bala baracaq, 11-inci sınıfqa – tahminen 11 biñ bala.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Respublikanıñ iñ bildäle ijad kollektivtarınıñ berehe- Fäyzi Ğäskärov isemendäge xalıq beyeüźäre ansamble üź qıyıqlı buldı. Bığa tiklem beyeüselär oźaq yıldar Başqort däülät filarmoniyahındağı ber bülmälä şöğöllänep kilde. Xäźer ularğa Başqort däülät drama teatrı binahınan yañı urın birgändär.
Fäyzi Ğäskärov isemendäge Başqort däülät akademiya beyeü ansamblenä ayırım bina büleü turahında qarar Respublika Prezidentı täqdime menän 2005–se yılda qabul itelgäyne. Beyeüselärźeñ yañı urını 4 meñ 600 kvadrat metr mayźandı biläy. bında 500 urınğa iśäplängän tamaşasılar zalı, ös repetitsiya zalı, grim häm gigiena bülmäläre bar. Başqortostan Prezidentı respublikala kiläsäktä lä mäźäniätte, sänğätte üśtereügä iğtibar kämemäyäsäk tip belderźe. Beyeüselär uğa atalarsa xästärlege ösön küp räxmät hüźźäre yauźırźı.


text:
Tawış birü könenä qädär äle tulı ike kön bar, şuña da Rusiä telekanallarında törle partiälärneñ nämzätlären kürü ber dä ğäcäyep tügel. Anda xäzer yıllar buyı federal' televideniä ekrannarına çığarılmağan Yavlinski, Züganovlarnı da kürep bula.
Atnakiç köndez televideniä aşa şundıy nämzätlärneñ berse, Berdäm Rusiä isemlegen citäklägän Vladimir Putin dä çığış yasadı. Mäğlüm ki, ul berük waqıtta Rusiäneñ prezidentı da. Bu çığışın ul nindi däräcädä yasadı - monı älegä belgeçlär dä belep betermi. Beryaqtan, televideniä Putin sürätlären "prezidentnıñ mäğlümät çaraları häm Rusiä watandaşlarınnan alınğan küpsanlı sorawlarğa cawapları" dip atadı. Yäğni, Putinneñ monı prezident bularaq eşläwen tanıdı.
İkençe yaqtan, şuşı çığış inde ütkän atnada uq yazdırılğan ide, häm monı Putin Kremldä urnaşqan maxsus telestudiädä tügel, ä Ostankinoğa barıp eşläde. Yäğni, ul bu eşne ğadi ber nämzät, Berdäm Rusiä nämzäte bularaq qına başqara digän añlatma birelde.
Berdäm Rusiä partiäse xäzer dä näq menä şuşı ikençe versiäne alğa sörä. Mäğnäwi yaqtan da Putin asılda bernindi dä yaña närsä äytmäde. Elegräk Lujnikida üz tarafdarları belän ütkärgän cıyındağı süzlären - anıñ citäkçelege astında iqtisadi, säyäsi uñışlarğa ireşüen, 90-nçı yıllarda citäkçelek itkän köçlärneñ kire xakimiätkä qaytırğa teläwen, moña hiç kenä dä yul quyarğa yaramawın qabatladı.
Häm çığışı azağında açıqtan-açıq saylawlarda äwzem qatnaşuğa, anda Berdäm Rusiä öçen tawış birügä öndäde. Monı soñraq Tatarstannıñ Yaña Ğasır telekanalı da qabatlap birde.
Ägär dä ul çınnan da Berdäm Rusiä keşese bularaq möräcäğät itkän ikän, bu oçraqta anıñ çığışı partiä fondınnan tülänergä häm monıñ Üzäk saylaw komissiäse tarafınnan tikşerelüe şart - qanun härxäldä şulay dip bilgeli. Moñardan tış, bu şartlar ütälgän oçraqta da, Putin çığışı yañalıqlarda tügel, ä ayırım bilgelängän waqıtta çığarğa tieş ide.
Putinneñ şulay itep qanunnı bozuın küpmeder tomalaw öçen anıñ çığışınnan soñ şul uq yañalıqlarda Vladimir Jirinovski häm Gennadi Züganovnı da kürsätälär, alar da üz partiäläre öçen tawış birügä öndi. Häm şulay itep, oppozitsiäneñ ber öleşe xäzer Putin ğämällärenä zarlana da almıy bulıp çığa.
Saylaw qanunın, şul isäptän agitatsiä-qıstaw eşlären alıp baru tärtiben bozu Rusiädä administrativ ğäyep eş sanala häm monıñ öçen 15 minimal eş xaqı külämendä aqçalata cäza qaralğan.


text:
Bu afta Ukraina informatsion siyaset naziri OSCE temsilcileri ile körüşecek. Körüşüvde Qırımda söz ve matbuat serbestliginiñ bozuluvı aqta maruzanı taqdim etecekler. Bunı Ukraina informatsion siyaset naziriniñ keñeşçisi Sergiy Kostinskıy mart 16 künü Kiyevde matbuat konferentsiyası devamında bildirdi.
«İnformatsion siyaset nazirligi halqara institutları ile işbirlik arttırması ile oğraşacaq. Şusı müim ki, bu körüşüvlerde yalıñız belli olğan malümatnıñ tesbiti degil de, Qırımda mustaqil matbuat vastalarınıñ ve söz serbestliginiñ yoq etilmesine qarşılıq yolları da işlep çıqarılacaq», – dedi Kostınskıy.
Onıñ sözlerine köre, nazirlik yarımadanıñ aqiqiy vaziyetini aks ettirgen mustaqil qırım matbuat vastaları, jurnalist, bloggerlerge destek kösterüvi ile oğraşacaq, söz serbestliginiñ saqlanılmasını nezaret etecektir.
Bunıñ ile nazirlik işğal etilgen topraqlarda Ukraina vatandaşlarınıñ aq bozuluvlarına merkeziy akimiyet organlarınıñ reaktsiyasını temin etecek ola.
«İnformatsion siyaset nazirliginiñ esas vazifelerinden biri – Qırımda söz ve matbuat serbestliginiñ sıñırlavı. Bizim içün söz serbestligi – Qırımda Rusiye teşviqatına qarşılıq aleti ola», – dedi nazir keñeşçisi.
Kostınskıy Qırımda matbuat vastalarına basqı kösterilmesi ep devam etkenini qayd etip keçti.


text:
“Krımtelekom” şirketi, dekabr 7-sinece sürecek mobil ağınıñ aqsaması aqqında bildire dep haber ee rusiyeli Qırım Haber Nazirliginiñ matbuat hızmeti.
Olarnıñ bildirüvine köre, sıñırlav “mobil ve tel ağlarnıñ zemaneviyleştirilmesinen” bağlı.
Mobil ağnıñ aqsavı bütün Qırımda yüz bere bile, tel ağnıñ ise - Aqmescit, Aqmescit rayonında, Saq rayonında, Curçı rayonında, Yedi Quyu rayonında, Bağçasaray rayonında, Aqşeyh rayonında, Canköy rayonında ve İslâm Terek rayonında.
“Krımtelekom” şirketi, iş adamı Rinat Ahmetovğa ait olğan “Ukrtelekom”nıñ Qırım bölüginiñ esasında 2015 senesi fevral ayında tizildi. Qırım ilhaqından soñ, Ahmetov, bir yılğa qadar onı idare ete bildi.
2015 senesi fevralde “Ukrtelekom”, Qırımnı qıta Ukrainanen bağlağan optika-lif magistral teliniñ ayırıluvı yapılğanını bildirdi. Aynı zamanda, Rusiye nezareti astındaki Qırım akimiyeti, “Ukrtelekom”nı ağ söndürüvinde qabaatladı.
2015 senesi fevral 11-inde Qırım akimiyeti, “Ukrtelkom”nıñ Qırım bölüginiñ devletleştirüvini ilân etti.


text:
AQŞ Gürcistan ve Moldova Cumhuriyeti ile Ukrainanı assotsiatsiya añlaşmasınıñ imzalanuvı ile hayırladı.
Bu aqta AQŞ devlet kâtibi John Kerryniñ cuma künü aşkâr etilgen beyanatında söz kete, dep bildire Ukrinform.
Kerryniñ sözlerine köre, añlaşma astındaki imzalar «yalıñız Avropa birliginiñ şarqiy qomşularını yekâne çarşı ile bağlamay, ticaret ve işbirlik içün yañı imkânlarnı aça».
Devlet departamentiniñ başı şunı da qayd etti ki, Moldova, Gürcistan ve Ukraina müim iqtisadiy ve uquqiy islâatlarğa öz azırlığını bildirgen ekenler.
Kerry Washington Ukraina, Gürcistan ve Moldovanıñ topraq bütünligine qol tutqanını da aytıp keçti.


text:
New York ştatınıñ valisi Andrew Cuomo cumaertesi keçirgen matbuat konferentsiyasında keçken cuma künü ştatta koronavirustan 540 insan vefat etti, dep bildirdi. Soñki eki afta içinde bu eñ az raqam oldı.
Onıñ bildirgenine köre, cuma künü COVID-19 sebebinden ağırlaşuv olğan 2 biñ insan hastahanege ketirildi. Böyle raqam soñki sefer martnıñ soñunda, hasta ve vefat sayısınıñ büyük artışından evel, qayd etilgen edi. «Amerikanıñ Sesi» bildirgenine köre, ştat eñ yüksek noqtanı keçti, dep hulâsa çıqarmaq mümkün.
Vali Cuomonıñ aytqanına köre, ekimler intensiv tedaviy bölüklerine ketirilgen ve aqcigerleri suniy avalandırılğan hastalarnıñ sayısı eksile, dep qayd ete.
ABDde cumaertesi künü 715 biñ koronavirus hastası qayd etildi. Bir künde 1690 insan vefat etti, ABDde qırğınlıq qurbanlarınıñ sayısı 38 844 oldı.
Canada baş naziri Justin Trudeaunıñ cumaertesi künü bildirgenine köre, ABD ve Canada umumiy sıñırlarını daa 30 kün devamında qapalı tutmağa qarar aldı, dep bildirdi Associated Press agentligi.


text:
«Azatlıq» qırımtatar cemaat teşkilâtınıñ temsilcileri ve «Fond sovet mira» hayriye teşkilâtı uquq qoruyıcılar ile birlikte Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ qırımtatar milliy-territorial muhtariyet statusında tiklenmesini teşebbüs eteler. Bu kibi memorandum Kiyevde aşkâr etildi, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Biz, Ukraina vatandaşları, cemaat teşkilâtlarnıñ temsilcileri ve uquq qoruyıcılar, Qırım yarımadasınıñ azat etilmesi ve qaytarılmasında küçümizniñ birleşüvi müim olğanını añlap, vatanımıznı işğalcilerden azat etmek ve Qırım Muhtar Cumhuriyetini milliy-territorial, yani yekâne, demokratik, mustaqil Ukraina erkânında qırımtatar muhtar cumhuriyeti olaraq tiklemek maqsadımız ile işbu memorandumnı imzaladıq», – denile memorandumda.
Vesiqa müellifleri aytqanı kibi, yarımadada milliy muhtariyetniñ olması onı tezce Ukraina nezaretine qaytarır.
«Devletniñ birinci şahıslarından Ukraina vatandaşlar içün oñaytlı yaşayış şaraitlerini yaratır, memlekette yaşayış seviyesini arttırır kibi bildirüvler Qırımnı qaytarmağa yardım eter degen fikir yañlış. Bunı halqara tecribesi tasdiqlay. Vatandaşlarnıñ iradesi esasında qoşuluv yoq edi. Şunıñ içün biz qırımtatar milliy-territorial cumhuriyetinin teşkil etilmesi vastası ile Qırımnıñ zulumsız sürette qaytaruv imkâniyetlerini qıdıramız», – dey qırımtatar faali Erfan Kudusov.
Faaller ukrain akimiyetinden yarımadada milliy muhtariyetniñ teşkil etilmesi aqta qararnı bekleyler. Yaqın vaqıtta Qırımda milliy muhtariyetniñ ümdelerini aks etken vesiqalarnı işlep çıqarmağa söz bergenler.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımda «referendum» keçirilmesiniñ beşinci yılında Qırımnıñ esas Ukraina ile memuriy sıñırındaki «Çonğar» keçiş noqtasında Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı istilâsına tirenüvge bağışlanğan sergi açıldı. Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbiri haber ete.
«Elbette, işğalniñ beş yılı endi az degil. Nasıl olsa da, küreş devam ete. Bütün küçümiznen duşmannıñ istilâsına qarşı turmağa tırışamız. Qırımnıñ işğaline iç bir vaqıt razı olmaycağımıznı ve küreşimiz devam etecegini kösteremiz», – dep ayttı Herson regional Meclisiniñ reisi Lenur Lümanov jurnalistlerge.
Sergide dizayner Andrey Yarmolenkonıñ yazuvlı şiarları taqdim etildi: «Putin, evine ket!», «Qırım bizim», «Qırım serbest olacaq» ve ilâhre.
«Beş yıl evelsi, martnıñ 16-nda, Rusiye Ukrainağa bağlı Qırımda sahte referendum keçirip ve bu topraqnı özüne has dep sayıp, masqaralıq tarihına kirdi. Biñlernen ukrainalı normal yaşayıştan marum etildi. Topraqlar Ukraina terkibine qaytqanına qadar bu bizim umumiy acımız», – dep qayd etti sergi açılışında Geniçesk rayon devlet memuriyetiniñ yolbaşçısı Aleksandr Vorobyev.
İşbu sergi «Korpus spravedlivosti» cemaat teşebbüsi, Qırımtatar Resurs Merkezi ve #LIBERATECRIMEA Qırımnı işğalden qurtaruv ve qırımtatar halqı ile birdemlik halqara cemaat areketiniñ teşebbüsinen yerli memuriyet, Ukraina Devlet sıñır hızmeti ve Herson regional Meclisiniñ yardımınen teşkil etildi.
Sergi martnıñ 31-ne qadar açıq olacaq. Soñra yazuvlı şiarlarnı yerli müzeyge bermege planlaştıralar.
#LIBERATECRIMEA – Qırımnı işğalden qurtaruv ve qırımtatar halqınen birdemlik içün halqara cemaat areketidir. O, «Qırımnıñ qanunsız işğali, halqara uquqnıñ qaba bozulması ve 2014 senesi fevral ayından berli Qırımda sayısız insan aqları bozuvlarınıñ ilk sebebini toqtatmağa» çağırğan vatandaş cemiyetiniñ sesini yükseltmege yönelgendir.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Qaradağnıñ Pobjeda adlı gazetası öz oquycılarına devletniñ yolbaşçıları yani baş nazir, parlament spikeri ve Qaradağnıñ NATOğa kirmesine qol tutqan bütün deputatlar olaraq, Rusiyeniñ qara cedveline kirgeni aqqında bildire. Haber, pek tesirli siyasetçi olğan deputat Miodrag Vukoviçniñ Rusiyege kirmesi yasaqlanıp, keri Qarabağqa sürgün etilgeninden soñ dercetildi. Vukoviçke pek qaba davranıp, ona on saat qılınğanlar. O, özü bile rusiyeli uquq qoruyıcılarını «insaniyetsiz» ve namussız dep adlandırğan, albu ki aynı zamanda Rusiye tarafdarı olğan muhalefet firqalı Qaradağ deputatları Moskvada pek sıcaq qarşılanğan.
Aslında Moskva Qaradağda derc etilgen malümatqa izaat bermey ve «qara cedvelni» aşıkâr etmek niyetinde degil ve Podgoritsadakilerniñ ekseriyeti, basılğanından malümat kerçek olğanından şubelenmey. Qaradağ kerçekten de NATOğa kirmesi mumkün olacağı aqqında belli olıp, Rusiye Aq deñizdeki salahiyetli limanlarını coyacağını farq etken soñ, Rusiye hususiy hızmetleri, tabir caiz ise, «aqlını oynatqan edi». Qaradağ uquq qoruyıcıları devlet avdarması yapmakta, atta sabıq baş nazir Milo Cukanoviçke qarşı suiqast azırlanmasında rusiyeli keşifçi ve olarnıñ Qaradağ içindeki agentlerini şekleyler. Kiriş yasağı bunen qıyaslanğanda – qabaatsız bir eglence kibi olıp körüne.
Qaradağnıñ vaziyeti ne yerde ise, Ukrainanıñ alını añdıra. Daa yaqın keçmişteki «qardaş ülke» tecavuz qurbanına aylândı. Qaradağda memuriy binalarnı elge keçirmek vastasınen teşkil etilgen devlet avdarması neticesiz bitti – lâkin o da, söz kelimi, Qırımda olğan aynı bir şekilde, ukrain topraqlarını zapt etüvde iştirak etken insanlarnı celp etüv yolunen azırlana edi. Eger Qaradağ devlet avdarması muvafaqiyetnen bitken olsa edi, onı Qırımdaki avdarmanen qıyaslamaq mumkün olur edi, çünki eki yerdeki parlamentlerniñ deputataları Rusiye silâlı diversantlarınıñ zorluğı altında Kreml içün muim olğan qararlarğa rey bermege mecbur qalacaq ediler.
Qardaşlıq ve qullıqnı qarıştırmaq – Rusiye özüniñ tış siyasetinde qullanğan eñ sevimli üslübidir
Meger, qarışuv vastasınen yapılğan «menfaatlarnıñ ilerilemesi» boğulıp başlasa, «cezalavnıñ» yañı deviri başlay eken. Ukrain siyasetçilerine nisbeten cinaiy işler açılaraq, Arseniy Yatsenük çeçen cenkinde iştirak etti denilgeni kibi, aqılğa yatmaycaq qabaatlavlar tapıla. Qaradağ siyasetçileri Taqiqat komştetiniñ nişanına aylânmadılar amma, artıq olarnı toplu olaraq Rusiyege kirsetmeyler.
Ancaq ukrainler ve qaradağlılarnı, olarnı yalıñız Kremlniñ ıncıtqanı birleştirmemektedir. Olarda da, bularda da daa tünevin «qardaş» ve rusiyelilerge eñ yaqın olğan Avropa halqları ola ediler. «Qardaşlar» Kremlge qarşı söz aytıp, öz yolunı saylâğan andan itibaren, şu arada duşmanğa çevirildiler.
Qardaşlıq ve qullıqnı qarıştırmaq – Rusiye özüniñ tış siyasetinde qullanğan eñ sevimli üslübidir.
Vitaliy Portnikov, jurnalist ve siyasiy izaatçı, Radio Svoboda közeticisi
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün


text:
Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımnıñ memuriy sıñırdaki «Kalançak» kiriş-çıqış noqtasında resmiy çalışqan iç bir naqliyeci yoq, dep haber ete fevralniñ 13-nde Facebookta Ukraina prezidentiniñ Qırım MC temsilcilsiniñ muavini İzet Gdanov.
«Resmiy çalışqan naqliyeci olmağanını, er kes resmiy izin almadan çalışqanı, atta ekseriyet iç bir şekilde şirket açmadan, demek litsenziya, sigorta ve sairesi olmağanını bir fakt olaraq qayd etmek mümkün», – dep yaza Gdanov.
O, bergen malümatqa köre, qanun bozğan şahıslarğa qarşı protokol ve aktlar tizilgen.
O, «resmiy sürette yolcu naqliyesi teşkil etmek maqsadınen bu işke acele sürette devlet adına valilik, rayon memuriyetleri qarşılıq köstermeli», dep ilâve ete.
Yanvarniñ 12-nde Çonğar köyü civarlarında ilhaq etilgen yarımadağa yolcu taşıyaraq, ğayrı resmiy çalışqan taksi saipleri, «Harkov -Aqmescit» yolunı qapataraq, olarnıñ yolcu naqliyesinen alâqalı hızmet berüv falliyetini teşkerilüvine qarşı narazılıq bildirdiler.
2018 senesi yanvar ayında Ukraina prezidentiniñ Qırım MC temsilciliginiñ yolbaşçıları ilhaq etilgen Qırımğa yaqın rayonlarınen tren bağı teşkil etilüvinen alâqalı tekliflerni muzakere etmek içün «Ukrzaliznıtsya» şirketiniñ temsilcilerinen beraber toplaşuv keçirgen edi.
Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ, 2014 senesiniñ Ukrainanıñ qıta qısmınen yarımada arasında memuriy, amma aslında kerçek bir «sıñır» peyda oldı. Memuriy sıñırda «Kalançak», «Çaplınka» ve «Çonğar» olaraq üç kiriş-çıqış noqtası çalışıp başladı.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Yaltada «Qırım» regionlarara cemaat areketiniñ bölügini açtılar. Bunı Qırımnıñ şimdiki başınıñ muavini Ruslan Balbek Yalta regionınıñ qırımtatar ealisiniñ vekilleri ile körüşüvinde ayttı, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Balbekniñ sözlerine köre, «Qırım» areketi yarımada boyunca öz temsilciliklerini aça: endi, aytqanı kibi, Qırımda 18 regional bölük açılğan.
«Qırım» areketi memuriyetler ile faal işbirlikte buluna, bunıñ sayesinde zaruriy malümatnı tez sürette elde etmege, alınğan qararlardan haberdar olmağa, yerli akimiyetniñ yapqan adımlarını cemaatçılıqqa bildirmege. Bu er şey daa da faydalı olmağa imkân bere. Sizni cemaat ayatında faal iştirak etmege ve «Qırım» areketine qoşulmağa çağıram», – dey o.
Öz nevbetinde, körüşüvde Qırımnıñ rusiyeli Devlet şurası reisiniñ muavini Remzi İlyasov qırımtatar halqına «birleşmege kerek» olğanını qayd etti.
«Barışıqnı saqlap oldıq. Baqıñ, kimse atmay, qan aqılmay, çeşit millet vekilleri arasında iç bir qarşılıq yoq, birlikte em musulman, em hristian bayramlarını qayd etemiz», – dey o.
İlyasov «Qırım»nıñ Yalta bölüginiñ reisi Dilâver Seydametovnı tanıştırdı. Üç aydan soñ işi neticeleri aqqında esabat bermeli.


text:
Krasnodar ülkesinde (Rusiye) deñizge tüşken avtobusta elâk olğan insanlarnıñ sayısı 19-ğa qadar arttı, dep bildirdi Krasnodar ülkesiniñ memuriyeti avgustnıñ 28-de, bazarertesi künü, «İnterfaks» agentligine.
«Qaza neticesinde 19 insan elâk oldı, birisi Krasnodar ülkesiniñ hastahanesinde can berdi», – dep qayd etti memuriyet.
Avgustnıñ 25-nde saba Rusiyeniñ Krasnodar ülkesinde işçiler tolu avtobus deñizge tüşti. Qaza qurbanları arasında qırımlılar da bar.
Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ qayd etkenine köre, qazanıñ Qırım köprüsi ile iç bir alâqası yoq. Belli olğanı kibi, avtobus ZAO «Tamanneftegaz» işçilerini taşığan edi. Avgustnıñ 26-nda Rostransnadzor avtobusnıñ deñizge tüşmesiniñ sebebi naqliyatnıñ çana sistemasınıñ bozulğanı olğandır, dep bildirdi.
Rusiye taqiqatçıları yol qaideleriniñ bozulması ve havfsızlıq talaplarına riayet etmegen hızmet kösterilmesi maddesi boyunca cinaiy iş açtı. Avgustnıñ 26-nda, cumaertesi künü, deñizge tüşken avtobusnıñ aydavcısı apiske alındı.


text:
Qırım iş adamı, "Taygan" arslanlar parkının saibi Oleg Zubkov Kreml nezaretindeki Qıım akimiyetiniñ başı Sergey Aksönov ile yanvarniñ 23-ünde olğan körüşüvi aqqında aytıp berdi.
"Ebet, bunı ertece yapmağa kerek edi, o alde Moskovağa barmaqnıñ keregi olmaz edi ve meselelerniñ çoqusı konstruktiv ceette baqılır edi. Körüşüvniñ tafsilâtını yarın terif eterim", - yazdı yanvar 23-ünde aqşam içtimaiy ağlarda o.
Bundan evel blogında Zubkov Moskovada Rusiye İqtisadiy inkişaf nazirliginde onıñ ve Qırımnıñ rusiyeli akimiyetiniñ vekili Andrey Rümşinnin iştiragi ile olğan muşavere aqqında yazdı.
Zubkovnıñ aytqanına köre, bu muşavereni bir aydan ziyade azırlay ediler.
"Müim bir vesiqa yaratıldı, şimdi onıñ üzerinde işni bitirip turalar, bütün meraqlanğan şahıslarnen uyğunlaştıralar ve imzalaycaqlar. Bu vesiqa Taygan parkına ve Qırım akimiyetine olğan vaziyetten çıqmağa yardım eter, dep ümüt etem", - dedi Zubkov video roliginde.
Aksönov Zubkov ile körüşüvi aqqında şimdilik haber etmey ve onın malümatını tefsir etmey.
2019 senesi dekabr ayında Rusiye kontrolindeki Qarasuvbazar rayon mahkemesi «Taygan» arslanlar parkınıñ faaliyetini toqtattı. Rusiye mahkeme vekilleri Qırımda parklarnı müürledi, dep bildirdi Zubkov Qırım.Aqiqatqa.
2014 senesi Rusiyeniñ yarımada ilhaqına qoltutqan qırımlı iş adamı Oleg Zubkovnıñ Qırımnıñ Rusiye akimiyetinen zıddiyeti bar. Oleg Zubkov, mal-mülki bulunğan topraq damartılarınıñ vesiqalarını beş yıldan berli resmiyleştirip olamay, dep bildire.
Qırım işğali devamında Zubkov Kreml kontrolindeki Qırım akimiyeti tarafından oña nisbeten para cezaları ve qabaatlavlarnen bağlı tahminen 500 mahkeme oturışuvına bardı.


text:
Qara deñizde FSB tarafından tutılğan ve Aqmescitte apiske alınğan Ukraina arbiy deñizcileri Qırımdan Moskvadaki tahqiqat izolâtorından birine avuştırıla. Bu aqta Rusiyeniñ Qırım insan aqları vekâletlisi Lüdmila Lubinanıñ malümatına esaslanğan TASS haber agentligi bildire.
«Taqım erkânı Moskvağa avuştırıla. Davalarnı baqacaq tahqiqatçılarımızdan, Moskva tahqiqatçılarından büyük gruppa quruldı», – dedi o.
Daa evel Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz, zapt etilgen Ukraina askerleri Aqmescit SİZOsından çıqarıla, dep bildirgen edi. Bu malümatnı Rusiyeli advokat Nikolay Polozov Qırım.Aqiqatqa tasdıqladı. Onıñ qayd etkenine köre, Ukraina askerleri avuştırılğan yer daa belli degil.
Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi 21 Ukraina deñizcisini 2019 senesi yanvarniñ 25-ne qadar apiske aldı. Keriç hastahanesinde bulunğan daa üç deñizcini Keriç şeer mahkemesi apiske aldı. Olar da 2019 senesi yanvarniñ 25-ne qadar apiste qalacaqlar. Ukraina deñizciler 6 yılğa azatlıqtan marum qala bile.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Rusiyeniñ FSBsi tarafından tutılğan Ukraina deñizcilerini cenk esiri olaraq tanıdı.
Ukraina Arbiy deñiz quvetleri bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Rusiyeniñ sıñır gemileri Odesa limanından Azaq deñizinde Mariupolge keçken Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ gemilerine qarşı «açıq istilâiy areketler» kerçekleştirdi.
Qırımdaki Rusiye FSB idaresi bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Ukrainağa ait üç arbiy gemi «Rusiyeniñ devlet sıñırından qanunsız» keçip, Keriç boğazı yolunda «telükeli areketler» yaptı.
Daa soñra belli oldı ki, FSB Qara deñizde Ukraina gemilerine qarşı silâ qullandı. Kyivniñ malümatına köre, FSB açqan ateş neticesinde altı Ukraina askeri yaralandı. Rusiye FSBsi Ukraina gemilerine qarşı silâ qullanılğanını tasdıqlap, yaralanğan üç Ukraina deñizcisi aqqında haber etti.
Ukraina telükesizlik hızmeti bildirdi ki, gemilerde Ukraina deñizcilerinen beraber Ukraina telükesizlik hızmetiniñ eki hadimi bar edi.
Noyabrniñ 26-nda Ukraina Yuqarı Radası Keriç boğazında Rusiye arbiyleri tarafından Ukraina gemilerine açılğan ateş sebebinden bir qaç vilâyette cenk vaziyetini ilân etti.
Rusiyeniñ Keriç boğazında yapqanlarını bir sıra Avropa memleketi ve ABD tenqit eteler. NATO, vaziyetni ve Keriç boğazındaki adiselerni diqqatnen közetkenini bildirip, ağır-sabırlı olmağa ve vaziyetniñ daa beterine yol açmamağa çağırdı.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Ukraina Milliy telükesizlik ve mudafaa şurası teklif etken 60 künge degil de, 30 künge cenk vaziyetini ilân etmege teklif ete.
«RNBO cenk vaziyetini 60 künge ilân etmege tevsiye etti. Menim qararım – 30. Cenk vaziyeti saylav kampaniyasına keder etmemeli. Öz siyasiy menfaatlarını Ukraina menfaatlarından üstün körgenler pis mühtekirlik yapmasın», – dep aytıla Poroşenkonıñ Twitterinde.
Poroşenko, RNBOnıñ Ukrainada cenk vaziyetini ilân etmek qararını işke tüşürecek buyruqnı imzaladı. Yuqarı Rada cenk vaziyetini tasdıqlamaq içün toplandı.
Noyabrniñ 26-nda gece Ukraina milliy telükesizlik ve mudafaa şurasınıñ toplaşuvında cenk vaziyetini ilân etmek içün azırlıq körmege qarar alındı.
Ukraina Arbiy deñiz quvetleri bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Rusiyeniñ sıñır gemileri Odesa limanından Azaq deñizinde Mariupolge keçken Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ gemilerine qarşı «açıq istilâiy areketler» kerçekleştirdi. Rusiyeniñ «Don» sıñır kateri Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ «Yañı Qapu» reyd buksirine aselet çarptı.
Qırımdaki Rusiye FSB idaresi bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Ukrainağa ait üç arbiy gemi «Rusiyeniñ devlet sıñırından qanunsız» keçip, Keriç boğazı yolunda «telükeli areketler» yaptı.
Daa soñra belli oldı ki, FSB Qara deñizde Ukraina gemilerine qarşı silâ qullandı. Kyivniñ malümatına köre, FSB açqan ateş neticesinde altı Ukraina askeri yaralandı.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Kremlden Keriç boğazında tutılğan Ukraina deñizcileri ve gemilerini acele azat etmesini talap etti.
Tünevin Rusiye Ukraina arbiy gemileri Keriç boğazından keçmesin dep, Keriç boğazını vatandaş gemileriniñ keçmesi içün de qapattı. Ukraina Tış işler nazirligi noyabrniñ 25-nde olğan adiseden soñ Rusiyeniñ Qara ve Azaq deñizlerinde yapqanlarını tenqit etti.
Rusiyeniñ Keriç boğazında yapqanlarını bir sıra Avropa memleketi ve ABD tenqit eteler. NATO, vaziyetni ve Keriç boğazındaki adiselerni diqqatnen közetkenini bildirip, ağır-sabırlı olmağa ve vaziyetniñ daa beterine yol açmamağa çağırdı.
Soñki vaqıtları Azaq deñizi Rusiye uquq qoruyıcıları, birinciden Ukraina limanlarına ketken ve andan kelgen gemilerni tutqan sıñırcıları, tarafından yapılğan provokatsiyalarnıñ yeri oldı.


text:
- Pimapenci
- Kategori Beykoz Pimapen, Genel, Pimapen, Pimapen Tamiri, Sineklik
Beykoz Pimapen
Beykoz Pimapen, Beykoz Pimapen Tamiri, Beykoz Pimapenciler, Beykoz Pimapenci, Beykoz Pimapen Fiyatları, Beykoz Pimapen Tamircisi, Pencere Tamiri, Pimapen Balkon, Beykoz Pencere Fiyatları, Beykoz Aluminyum Doğrama, Pimapen Bayileri, Beykoz Pimapen bayii, Pimapen Sistemleri, Pimapen Tamirci, Pimapen Servis, Pimapen Pencere Tamiri, Pvc Tamiri, Beykoz Pvc Pencere Sistemleri, Pencere Fiyatı, Beykoz Camcı, Beykoz Cam Tamiri, Pimapen Fiyatı, Beykoz


text:
Salı künü, oktâbr 20-de, Qırım jurnalisti, «Ukrainanıñ mustaqil media-birligi» komitetiniñ azası Anna Andriyevskaya Jenevada Milletler sarayında (BMT bölügi) keçirilgen konferentsiyada çıqışta bulunıp, şimdi Rusiye Federatsiyası nezareti altında olğan Qırımda zenaatdaşarına nisbeten etilgen repressiyalar aqqında bildirdi.
Beyanatqa köre, Andriyevskaya rusiyelilerniñ Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 280.1 maddesiniñ – «Rusiye Federatsiyasınıñ topraq bütünliginiñ bozuluvına çağıruv» – qullanılmaması aqta bildirüvini red etti.
«Qırım Ukrainanıñ qısmı, işğal etilgen olsa da, qalğanına baqmalan, anda Rusiye qanunları çalışa. Jurnalistlerge qarşı aynı şu maddege köre bir sıra cinaiy iş açıldı», – dedi jurnalist ve buña özü misal olğanını qayd etti – Qırımda oña qarşı aynı şu maddege köre cinaiy iş açıldı.
Ukrain media-birliginiñ malümatına köre, konferentsiyada bulunğan Rusiye uquq qoruyıcısı Galina Arapova bunıñ ile razı oldı, amma topraq bütünliginiñ bozuluvı aqqında mahkeme qararları olmağanını da qayd etti.
«Ukraina mustaqil media-birliginiñ» reisi Yuriy Lukanov Rusiye zenaatdaşlarını Ukrainağa sayğısız munasebetelrinden vazgeçmege çağırdı ve «memleketimizni nasıl etip abadanlaştırmaq meselesinde bizge tevsiye bermemege» teklif etti.
Konferentsiya iştirakçileri matbuat vastalarında duşmanlıq tiliniñ takbih etilüvi ile umumiy beyanatnı qabul ettiler.


text:
Bağçasaraylı qırımtataro Zevri Abseitovnı yanvar 12 künü mecburen psihiatrik hastahanege yerleştirdiler. Bu haber Facebookta «Krımski politv'yazni» («Qırım siyasiy mabuslaru») saifesinde bildirile.
Saifede qayd etilgeni kibi, bundan evel mecburen psihiatrik ekspertizadan İlmi Umerov, Muslim Aliyev, Vadim Siruk, Enver Bekirov, Emir-Usein Kuku, Ersen Cepparov, Refat Alimov, Remzi Memetov ve Enver Mamutov keçke ediler.
Mayıs 12 künü 2016 senesi Bağçasarayda rusiye silâlı hızmetleri bir sıra musulmannıñ evinde ve yerli qavehanede tintüv keçirdi. Neticede dört Bağçasaray sakini yaqalandı: Enver Mamutov, Remzi Memetov, Zevri Abseitov ve Rustem Abiltarov. Rusiye Federal telükesizlik hızmeti olarnı Rusiyede terroristik teşkilât olaraq tanılğan«Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanını ayta.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
« Watandı qálbinen jırlaǵan shayır» atamasında ushırasıw keshesi
- By ApMaH --
- Friday, 17 Sep, 2021
2021 jıl 17-sentyabr kúni Qaraqalpaqstan Respublikası Málimleme-kitapxana orayı Úlketanıw maǵlıwmatlar sektorı hám Qaraqalpaqstan awıl xojalıǵı hám Agrotexnologiya inistitutı studentleri menen birgelikte Ózbekstan hám Qaraqalpaqstan Jazıwshılar awqamı aǵzası, Jaslar awqamı sıylıǵınıń laureatı, “Doslıq”ordeni iyesi, shayıra Gúlnara Nurlepesovanıń tuwılǵanına 60 jıl tolıw múnásebeti menen «Watandı qálbinen jırlaǵan shayır» atamasında ushırasıw keshe shólkemlestirildi.
Keshede Jaslar menen islesiw, ruwxıy aǵartıwshılıq isleri boyınsha dekan orınbasarı O. Seytmuratov, Qaraqalpaqstan Respublikası Málimleme kitapxana orayı qániygesi A.Arzımbetova, Gúlnara Nurlepesovanıń ómiri, dóretiwshiligi haqqında kitap oqıwshılarǵa keńnen aytıp berdi hám shayıranı yubiley jası menen qutlıqlap, dóretiwshilik jumıslarında tabıslar tiledi.
G.Nurlepesova óz sózinde, jurnalist, gazeta redaktorı bolıp xızmet etkenligi, jurnalist kásibine mehir hám ıqlas qoyǵanlıǵı, qosıqları tek ilham, yosh kelgende ǵana dóreytuǵınlıǵı, haqıyqıy jurnalist, insannıń ishine kirip, kewlinen jay tawıp sóylesedi, haqıyqatshıl, tuwrı sózli bolıp keledi, dep aytıp ótti. Soń shayıra G. Nurlepesova “Sen maǵan jalǵızsań” atlı jańadan shıqqan kitabın kitapxanamızǵa sawǵaǵa tapsırdı. Ushırasıw keshede shayırdıń dóretiwshiligine arnalıp, onıń kitapları, qosıqları, foto-súwretleri, gazeta-jurnallarda basılıp shıqqan shıǵarmaları kórgizbeden jay aldı.
Keshe dawamında jaslar shayırdıń qosıqlarınan oqıp berdi hám ózlerin qızıqtırǵan sorawlarına juwaplar aldı.


text:
Qırım Euromaydanı faaliniñ adliyecisi Dmitriy Sotnikov bildirdi ki, Aleksandr Kostenkonıñ ömür arqadaşı aqrabasınıñ dairesinde aprel 9-da Olga Ukolovanıñ evinde tintüv keçirgen adamlar tintüv keçireler.
«Yuliya Taktaşeva – Olga Ukolovanıñ soyunıñ – evinde tintüv keçirile. Dairede qadın ve kiçik bala bar – Saşa Kostenkonıñ torunı. Acele yardım kerek! Tünevin kelgen adamlar. Qapunı qırdılar. Telefonnı tutıp aldılar», – dep bildire adliyeci Facebookta.
«Tsentr jurnalistskih rassledovaniy» bildire ki, Aleksandr Kostenkonıñ ömür arqadaşınıñ ağasına tintüv ile keldiler. O, evde degil, dairede qadın ve üç yaşında balası bar.
«Aynı adamlar keldi. Telefonnı qıdıralar», – dep ayttı Yevgeniya Kostenko.
Malüm olğanı kibi, aprel 9 künü Olga Ukolova – yarımadada «Berkut» hadimine ücüm etkeninde qabaatlanğan Maydan faali Oleksandr Kostenkonıñ grajdan apayınıñ evinde tintüv keçirildi. Edi aylıq balası ve anası ile yaşağan Kostenko apayınıñ evine aprel 9 künü 12 insan keldi.
Qırım Euromaydanınıñ faali Aleksandr Kostenko 2015 senesi fevral 8-de Qırımda apiske alınğan edi. Aleksandr Aqmescitniñ SİZOsında buluna. O, onı qıynağanlarını bildirgen edi.
Uquq qorçalayıcılar bildirdiler ki, faalniñ soy-sopları Aleksandrnıñ babası ile bağlanıp olamaylar. O, Kiyevge ketken edi, amma yarımadağa qaytqanda bağ üzüldi.
Mart 24-te Kostenkonıñ işi Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesine berildi. Cinaiy iş qabaatını Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya baqacaq, aytıla beyanatta.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Herson vilâyetinde faalniñ qanunsız yaqalanması boyunca mahkemeden aldın taqiqatqa başladı.


text:
Qırımda mahküm etilgen ukrain faaliyetçisi Volodımır Baluh, evelden Aqmescit tahqiqat izolâtorınıñ vekilleri narazılığını toqtatmaq kerek olğanında israr etseler de, açlıq tutmağa devam ete.
Bunı aprel 25-te Qırım.Aqiqatqa Qırım insan aqlarını qorçalav gruppasınıñ koordinatorı Olga Sripnik, Rusiye prezidenti yanındaki İnsan aqları boyunca şuranıñ (İAŞ), sanki Baluh, «işi İAŞ tarafından kontrol altına alınğanını bilgen soñ açlıqnı toqtattı», degen bildirüvini izalarken, bildirdi.
«Al-azırda, Baluhnıñ, advokatınen körüşkende, tahqiqat zolâtorınıñ hadimleri onı açlıqtan çıqarmaq kerek olğanını sayalar, dep bildirgeni belli. Olar, Baluhnıñ, suv ve çaydan ğayrı şingen bal içkenini bildi. Lâkin Baluh, açlıqnı devam etmek kerek, dep saya. Yani o, açlıqnı toqtatmadı», – dedi aq-uquq qorçalayıcısı.
Aprel 25-te Rusiye prezidenti yanındaki İnsan aqları boyunca şuranıñ saytı Baluhnıñ açlığını toqtatqanı aqqında malümatnı tarqattı.
Qırım.Aqiqat bu malümatnı teşkirmege devam ete.
Baluh muddetsiz açlıqnı mart 19-da ilân etti.
İlhaq etilgen Qırımda mahkeme Baluhnı, arbiy yedekler saqlağanında qabaatlı tanıp, 3 yıl ve 5 ay muddetine koloniya-qasabada azatlıqtan marum etilmesi ve ondan ğayrı 10 000 ruble (qararnen 4600 hrivna) miqdarında cöreme tölemesine dair uküm çıqardı.
Faaliyetçige qarşı ekinci cinaiy iş Aqşeyh (Razdolnoye) qasabasındaki muvaqqat tutuluv izolâtorınıñ rehberi Valeriy Tkaçenkonıñ arizası esasında açıldı. O, Baluh onı kötekledi, dep iddia ete. Aynı zamanda faaliyetçi ve onıñ imayesi, Tkaçenko özü oña ucüm etkenini bildireler.
Mart 19-da Kremlniñ kontroli altında olğan Aqşeyh rayon mahkemesi Volodımır Baluhqa 2018 senesi iyün 19-ğa qadar tevqif etilüv şeklinde sıñırlav tedbirini sayladı.
Mart 28-de Ukraina Tış işleri nazirligi Baluhnıñ deral azat etilmesini talap etti.
Rusiye FSBsi Volodımır Baluhnı 2016 senesi dekabr 8-de yaqaladı. FSB hadimleri Volodımır Baluh yaşağan evniñ tavanında 90 patron ile bir qaç trotil şaşkasını taptılar, dep iddia ete ediler.
Baluhnıñ qorçalavı ve aq-uquq qorçalayıcıları, onıñ Ukraina vatanperveri olğanı sebebinden – eviniñ azbarında Ukraina bayrağı olğanı içün repressiyalar qurbanı olğanını iddia eteler.


text:
Yaltada mayıs 14-te Kapinin adına şeer bağçasında, qırımtatar halqı sürgünliginiñ qurbanları abidesinden beş metr mesafede, soqaq gimnastikasanıñ küç ve akrobatik meşğuliyetler içün meydançıqnı tantanalı sürette açtılar.
Sport meydançığınıñ açılışında Yalta memuriyetiniñ yolbaşçısı Andrey Rostenko muavinlerinen beraber iştirak etti, – dep haber ete Qırım.Aqiqatnıñ mühbiri.
Andrey Rostenkonıñ aytqanına köre, bu meydançıq şeer memuriyetiniñ sayesinde degil, «içtimaiy ceetten mesüliyetli iş adamlarınıñ» yardımı ile açıldı».
«Men leyha ve qurucılıqta iştirak etmedim, yalıñız nezaret ettim. Men leyhanı baqtım, iş ketişatını közettim, bazı meselelerde yardım ettim. Bugün mında – musafirim. Meydançıqnı yapqanlar onı taqdim etecekler. Bu leyhanı ömürge keçirgenlerge teşekkür bildirmek isteyim: «Naş Dvor» şirketiniñ reberi Aleksey Dmitruşkinge ve «Yedinaya Rossiya» Bütünrusiye siyasiy firqasınıñ yerli bölük reberi Anton Tihomirovğa. Olar şeerimizge bunıñ kibi güzel obyektni ediye etmek imkânını taptılar», – dep ayttı Andrey Rostenko.
Aleksey Dmitruşkinniñ aytqanına köre, olarnıñ planlarında – meydançıqnı kenişletmek, çünki şimdi er keske yer yetmey.


text:
Biy Suv Küyçe
Biy Suv Küyçe (ukraince Яpke, Бiй-CyB-Kюйчe, rusça Яpkoe, Бий-Cy-KoBчe) — Qırımnıñ Canköy rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 1 927 kişi (2001 senesi).
Atıflar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.


text:
Suv basqan Yalta iyünniñ 19-nda aqşamğa yaqın suvnen temin etilip başlanacaq. Bunı Facebook saifesinde Qırımnıñ Rusiye başı Sergey Aksönov haber etti.
«Yaltada iş ziyaretinen bulunam. Al-azırda şeer suvnen temin etilmey. Suv ketirile. Tahminlerge köre, Yaltada bugün aqşamğa yaqın suv endi olacaq», – dep yazıla bildirmede.
Hatırlatamız, evel Yaltanıñ başlıqları şeerde suv teminatını kesmege qarar alğan edi.
Yaltada tufan neticesinde 18 insan yararalandı, 1 erkek öldi ve 1 qadın bellisiz ğayıp oldı. Bu malümatnı iyünniñ 19-nda saba saat 6-da Qırım boyunca Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirligi haber etti.
İyünniñ 18-ne keçken gece, bol yağğan yağmurlar neticesinde Büyük Yaltanı suv bastı, şeerde cayav keçitleri suv astında qaldı. Yerli memurlar cemaat naqliyatınıñ qatnamasını toqtattı. Yaltada fevqulâde vaziyet ilân etildi, şeerge kiriş yeri qapalı.
Sağanaqlardan ve şeerniñ suv basqan soñ 80 transformator stantsiyası ve eki elektrik naqil hattısı elektriksiz qaldı. Krımenergonıñ haber etkenine köre, episi olıp 2700 istimalcı ışıqsız qalğan. Bundan ğayrı yerli memurlar bölgede suvnıñ kesilmesi aqqında qarar aldı ve şeer sakinlerini suv alıp qoymağa çağırdı.


text:
Menim bir tanışım al-azırda devam etken cenk başlanğanda: «O Donbassnı ğayıp eter» degen edi. O, biz bir zamanları tanığan Donbassta, Rusiyege nisbeten sovyet şırnığı ve vatan asretinen uzvi bağlanğan sanayı-atalıq anklavı, artıq iç bir vaqıt olmaycağını közde tutqan edi. Yañı bir şeyler olur, lâkin evelksine beñzemez.
«Bu cenk – öz-özüne öldirüv demek», – degen edi menim tanışım, ve şimdi, üç yıl keçken soñ, onen razı olmamaq mumkün degil. Elbette ki, «DNR» – onıñ sakinleri hayal etken tarzada bir şey olıp çıqmadı, olar «bütün Ukrainanı temin etkenlerinden» emin olıp ,«Donbassnıñ sesi eşitilmesine» çağıra ediler.
Qıırım da buña oşağan bir alğa tüşti – Rusiyeniñ quçağında onıñ hususiy bir alını, ayrı bir vaziyetini, onıñ «muhtar cumhuriyetini» şekillendirgen bir şeyi boğulıp qaldı. Meger, o yalıñız Ukraina erkânında hususiy olması mumkün eken, al-azırda ise yarımada – elde tutulması bir taqım problema ve allar doğurğan ve problema tolu bir region olıp çıqtı. Er ne ise de o – «tamamile bir Rusiye». Rusiye böyle bir hususiy regionlarğa aslında, farqlı yanaşa.
Qırımdaki ruslar çoqmilletli Qırım ailesiniñ bütün aq-uquqqa saip olğan azası aqqından marum qaldı
Meger ise, işbu «muhtar cumhuriyetniñ» «rusluqtan» ğayrı yani Moskvanıñ altına yatmağa azır olmasından atta ıntılmasından ğayrı, iç bir şeyçigi yoq eken.İşte o bu vazifesini becermege yaradı. Qırım azat etilgen soñ, anda ne olması mumkün? Elbette ki, qırımtatar milliy cumhuriyeti. Ya da, istenilmese de – sıradan bir vilâyet.
Qırımdaki ruslar çoqmilletli Qırım ailesiniñ bütün aq-uquqına saip olğan azası aqqından marum qaldı ve bu, olar fitneci aydut taqımı ve dolandırıcı, em de kadrolı casuslarğa olar adından söz aytmağa fursat tanığan vaqıtlarında oldı. Moskva bu fursatnı qullanğan soñ, olarnıñ - «Qırımdaki ruslarnıñ» rolü oynalıp bitken olıp çıqtı. Nevbetteki tarihiy sarımda olar – ahır-soñu! – öz yerini «muhtariyetşekillendirici» qırımtatar halqına teslim etmege mecbur qalacaq. Eger de Qırımda, er angi bir muhtariyet bir vaqtı kelip ğayrıdan teşkil etilse, elbette.
İvan Ampilogov, rus yazıcısı, Qırım sakini, ATO iştirakçisi
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün.


text:
«Qırım uquq qoruyıcı gruppası» «Qırım platforması» tesiss samitiniñ iştirakçilerini Aqmescitte tevqif etilgen qırımtatar faali Nariman Celâlğa nisbeten psihologik tazyıq qullanması ve eki doğmuş ağa-qardaş Aziz ve Asan Ahtemovlarnıñ iskencelerge oğratılması aqqında malümatqa qarşılıq köstermege çağırdı.
Bunıñ aqqında Qırım.Aqiqatqa «Qırım uquq qoruyıcı gruppası»nıñ başı Olga Skrıpnik haber etti.
«Qırım platforması buña qarşılıq köstermeli, iç olmağanda umumiy bir beyanat yayınlamalı ve soñra bu vaziyetni deñiştirmek içün mehanizmlerni qıdırmalı. Çünki Nariman Celâl Qırım platformasında iştirak etkeni ve onı desteklegeni içün zarar kördi. Bu adiy bir taqip degil, bunıñ sebebi Qırım platformasıdır. Belki de vaqtında qarşılıq olmağanı belli bir bürokratik qıyınlıqlar ile bağlıdır. Amma öpertiv qarşılıq müimdir - çünki vaziyet ilerilegenini köremiz. Bir aftadan soñ tutulğanlar iskencelerge oğratılğanı belli oldı», – dedi o.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Olarnıñ arasında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. Eki doğmuş qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar eki ayğa apiske alındı, Azizniñ babası Eskender Ahtemov 10 künge apiske alındı. Asan Ahtemovnıñ qardaşı Arsen 15 künge apiske alındı. Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı eki ayğa – noyabrniñ 4-ne qadar apiske aldı. Nariman Celâl bütün qabaatlavlarnı inkâr ete.
Advokat Ayder Azamatovnıñ Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, Aqmescitteki mahkeme Qırımda raatlıq künleri Rusiye quvetçileriniñ tintüvleri vaqtında tutulğan Şevket UseinovveEldar Odamanovnı sentâbrniñ 6-nda Rusiye Memuriy uquq bozuluvları kodeksiniñ 19.3 maddesine istinaden (polis, arbiy, FSB organları hadiminiñ qanuniy emrine riayet etmeme) 14 ve 15 künge apiske aldı.
Sentâbrniñ 7-nde TASS Rusiye malümat agentilgi Rusiye FSB-sine atfı etip, Aqmescit civarındaki Anğara (Perevalnoye) köyü yaqınlarında gaz borusında diversiya yapqanından şübheli sayılğanlar qabaatını itiraf etkenler, dep bildirdi. FSB yayınlağan videoda eki ekrek kimden talimat alğanlarını ve Anğara köyünde gaz borusınıñ patlatılmasını nasıl teşkil etkenlerini tafsilâtlı aytıp berdi.
FSB, diversiyanı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi teşkil etti, dep israr ete.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ baş istihbarat idaresi Rusiye FSBsiniñ qabaatlavını «bir maqsadı olğan provokatsiya» olaraq köre.
Ukraina akimiyeti qırımtatar faalleriniñ tutuluvı ve apiske alınuvını avgustnıñ 23-nde Kyivde keçirilgen «Qırım platformasınıñ» sammitinen bağlay.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Qırımda insanlarnıñ apiske alınması sebebinden BM İnsan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bacheletke muracaat etti.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımdaki faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler ve tutuvlardan soñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası cinaiy tahqiqat başlattı.


text:
Ber ike atna elek “Stalin hәm Tөrkilәr Dөnyası” isemle kitap İstanbulda dөnya kürde. Bu kitap mәqälәlәr cıyıntığınnan tora. Asılda bu mәqalәlәr 2003-nçe yılda Stalinnıñ vafatına 50 yıl tulu uñayı belәn Marmara Universitetında uzdırılğan konferentsiәneñ materialları. Rosiәdәge kebek Tөrkiәdә dә fәnni cıyılışlarnıñ materialların basıp çığaru qay çaqta hiç mөmkin bulmıy, qayçaqta isә ozaqqa suzılıp qına basıla. Menә bu kitap ta şundıyraq macaradan ütep dürt yıldan soñ basılğan. Bigrәktә tөrek uquçusı өçen qızıqlı bulaçaq şuşı mәqalәlәr cıyıntığın tanıtmaqçı buldıq. Çөnki monda yazılğan faktlarnıñ kübesen bәlki bezneñ tıñlawçılarıbız da belmi torğandır.
Prof. Emine Gürsoy Naskali cıyıntıqnıñ kereş süzendә yazğan 1945-nçe yıldan soñ Tөrkiәdәn sәyәsi sıyınu xoquqı talәp itkәn 30 meñ Qırım Tatarınıñ Tөrkiәneñŋ qabul itmәve arqılı alarnıñ sovet xakimiәtlәrenә tapşırılu өçen İstanbul buğazı aşa uzğanda qayberlәrneñ suğa sikerü faktları turında belderә.
“Stalin hәm Tөrkilәr Dөnyası” isemle cıyıntıq Marmara Universitetınnan Lәysәn Şahinnıñ mәqalәse “Kөnbatış, Rus hәm Tөrek tarihçılığında Stalin hәm Stalinizm” dip atala. Aftor Rosiәdә Stalinnıñ terrorınıñ onıtıla başlawına işarә itә. Sotsiologik tikşerenülәrgә kürә, Stalin terorınıñ Rosiә tarihınıñ iñ mөhim çorı dip bәyәlәwçelәrneñ protsentı 1989-nçı yılda 36 bulsa, 1999-nçı yılda bu 11 %-qa tөşkәn.
Şuşı cıyıntıqtağı başqa mәqalәdәn beren dә Prof. Nadir Dәülәtneñ “Stalinizmğa qarşı Almaniәdә oyıştırılğan legionnar” dip atala. Mәğlüm İskәndәr Ğıylacәv “İdel-Ural Legionnarı” turında doktorlıq dissertatsiәsen yaqlağan hәm әsәr basılıp ta çıqqan ide. Monnan soñğı mәqalә isә Prof. Bulat Sultanbekovnıñ “Sultanğalievneñ atıp üterelüwe” dip atala. Şuşı mәqalә “Tatarstan” jurnalınıñ 2005-nçe yılğı 7/8-nçe sanında berençe mәrtәbә basılıp çıqqan ide. Tulayım 20 mәqalә urnaşqan şuşı 351 bitlek cıyıntıqta qızıqlı mәğlümәtlәr baytaq. Lәkin hәmmәsenә tuqtalu mөmkinlegebez yuq.
İstanbul Universitetınnan Dr. Kemal Өzcannıñ mәqalәse “Stalin çorında deportatsiәlәr” dip atala. Sovet arxiv materiallarına kürә yazılğan әsәrlәrdәn mäğlümat çıyğan aftor tulayım 2 million 753 meñ keşeneñ 1953-nçe yılnıñ başına xәtle deportatsiәlәngәn buluwı turında sannar kiterә. Sөrgen itelgәn xalıqlar arasında Volga Almannarı 1 million da 225 meñ belәn iñ zur sannı tәşkil itәlәr. Çәçәn-İnguş kebek Kafqaz xalıqları, Qırım Tatarları, Kalmıqlar, Baltıyq xalıqları, Ukrainnar, kulaklar, Vlasov armiәse ğәskәrlәre, Tөreklәr alar artınnan sөrelgәnnәr safına kerә. Sөrgen şartlarında hәläk bulğannarnıñ tөgәl sanı yuq.
Marmara Universitetınnan Dr. Erdal Şahinneñ “Stalinizmnıñ Tatar mәdәniәtenә tiskәre yoğıntısı” isemle mәqalәsendә 1930-nçı yıllarda qorban bulğan ziyalılarıbıznıñ isemnәre kiterelgәn. Ğıylemdar Bayımbitov, Safa Burxan, Ğaziz Gobәydullin, Lәbip Ğıylmi, Fatix Kәrimi, Fatix Sәyfi Qazanlı, Sәğıyt Sөnçәlәy, Şamil Usmanov, Mәxmut Ğaliev, Mansur Krımov, Ğalim Mөxәmmәtşin, Kәrim Tinçurin, Fәthi Burnaş, Gomәr Tolımbay bolardan ber niçәse. Hәmmәse atıp üterelgәn. Başqa süzlәr belәn әytkәndә tatar mәdәniәtenә zur orım yasalğan Bu turıda Rafael Mostafin belәn Rәis Davodovnıñ “Repressiә qorbanı tatar yazuçıları” digәn mәqalәgә qararğa mөmkin. Bu oçraqta İbrahim Salaxovnıñ “Kolıma Xikayәlәre” dә bik ğıybrәtle ber әsәr.
“Stalin hәm Tөrkilәr Dөnyası” isemle ber-ike atna elek kenә İstanbulda dөnya kürgәn cıyıntıqta Stalinizm çorı qorbannarı häm bu zolımnıñ Tөrkilәrgә niçә un yıllar betmәslek tiskәre yoğıntısı sürәtlәnә. Ğıybrәt alıp uqıp, tarixta Sovet xalıqlarınıñ nindi faciğәle, keşeçelektәn yıraq ber çornı urtaqlaşqanın өyrәnergә mөmkin.
Әxtәm İbrahim, İstanbul


text:
Pakistannıñ şimal-ğarbinde yağğan küçlü yağmurlardan sebep yüz bergen suv basuv neticesinde 71 kişi elâk oldı.
Yağmurlar aprel 3-te yağmağa başladı. Kaşmir ve Hayber-Pahtunhva felâket alanına kirgenler.
Hayber-Pahtunhva akimiyetiniñ malümatına köre, suv basuv neticesinde 140 ev viran etildi.
Cenüp Asiyadaki yaz yağmurları mevsimi Pakistanda suv basuvlarnıñ sebebi ola. Köyler ve küçük infrastruktura zarar köreler.
Keçken yazda yağğan yağmurlar vaqtında 81 kişi elâk oldı ve aman-aman 300 biñ insan zarar körgen edi.


text:
Kyivde Ukraina prezidenti namzetleriniñ programmaları boyunca «Namzet, ayt: Qırım kimge ait?» adlı monitoringniñ ilk basamaq neticeleri taqdim etildi. Monitoringni #LiberateCrimea Qırımnıñ işğalden qurtarıluvı ve qırımtatar halqı ile birdemlik içün halqara areketiniñ faalleri keçire.
Bu işniñ maqsadı – namzetler Qırımnıñ işğalden qurtarıluvını, Qırımda insan aqlarınıñ qorçalavını ve qırımtatar halqı aqlarınıñ yerine ketirilüvini nasıl körgenini bilmektir. Faaller siyasiy programma ve açıq çıqışlarda Qırım laflarınıñ keçkenini teşkere. Monitoring neticelerine köre, 44 prezident namzetinden ekseriyetniñ programmasında yarımadanı işğalden qurtaruv planı yoq.
#LiberateCrimea faali, Tış siyasiy tedqiqatlar merkeziniñ müdiri Sergey Parhomenko, monitoring neticelerinden beklevler daa pessimistik edi, dep ayta.
Birisi işğalden qurtuluv planı ya da usulı yoq dep aytmay, digerleri Moskvanıñ sımarışını yerine ketireSergey Parhomenko
– 44 namzetten 30-ınıñ nasıl olsa da Qırımğa diqqat ayırğanı şaşırdı. Bu, elbette, yahşı, çünki men eñ çoq yarısı bu aqta aytar, dep tüşüngen edim. Aqiqat bu, Qırımnı unutmağa başlaylar. Birisi işğalden qurtuluv planı ya da usulı yoq dep aytmay, digerleri Moskvanıñ sımarışını yerine ketire. Bazıları Rusiye içbn çalışa, digerleri, belki, Ukrainağa qoltuta, amma teşviqatçılarnıñ parasını alıp, Qırım meselesini kötermey. Asılında, bu saylavlarda Rusiye telükesiniñ seviyesi tüşüngenimizden qat-qat ciddiydir. #LiberateCrimea kampaniyası – Rusiye istilâsına qarşı ücümde pek müim bir adım. Mında em ukrain cemaat teşkilâtları, em diaspora teşkilâtları, hususan qırımtatar diasporası bar.
Çoqusı «Qırım – Ukrainadır» dep ayta – oldı, bu qadar. Amma bu boş lafSergey Parhomenko
Sergey Parhomenkonıñ qayd etkenine köre, Rusiye içün eñ müimi – Qırımnı unuttırmaq, dünyada işğal altındaki yarımada aqqında degil de, Donbastaki zıddiyet laf etilsin dep, er şey yapmaq.
– Öz saylavaldı programmasında 14 namzet Qırım aqqında bir söz aytmay: Yuriy Boyko, Vitaliy Kupriy, Yevgeniy Murayev, Andrey Sadovoy, Sergey Kaplin, Aleksandr Vilkul, Dmitriy Dobrodomov, Oleg Lâşko, Aleksandr Danilük, Viktor Bondar, Vladimir Petrov, Aleksandr Moroz, Yuriy Karmazin, Aleksandr Solovyev. Olar ne Qırımnı, ne de işğal altındaki diger topraqlarnı ayta. Vladimir Zelenskiy, Yuriy Derevânko, Andrey Novak ve Sergey Krivonos ukrain topraqlarınıñ işğalden qurtarıluvını ayta, amma tam bir şey kene de yoq. Añlaşıla ki, mında Qırım da bar, amma kene de oyun içün bir boşluq qala. Olarnıñ tam fikrini bilmege isteymiz, şu sebepten muracaatta bulunacaqmız. Çoqusı «Qırım – Ukrainadır» dep ayta – oldı, bu qadar. Amma bu boş laf. İgor Smeşko, Valentin Nalivayçenko, Petro Poroşenko, Viktor Krivenkonıñ programmaları bayağı tolu.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası, Qırımtatar halqınıñ aqlarını qorçalav komitetiniñ reisi Eskender Bariyev monitoring neticeleriniñ taqdim merasiminde namzetlerden Qırım meselesinde fikirlerini belgilemelerini istedi:
«Eñ yaqın vaqıtta, fevralniñ 26-na – Qırım tirenüviniñ kününe qadar – programmalarında Qırım aqqında bir şey yazmağa unutqan namzetler hatalarını tüzetip, açıq beyanatlar yapsın isteymiz. Ukraina halqına lafı boş olmağanını, qayda ketkenlerini ve nenen oğraşqanlarını añlağanını köstersinler».
Vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri naziriniñ birinci muavini Yusuf Kürkçi, qırımlılar martnıñ 31-nde Ukraina prezidenti saylavlarında nasıl iştirak etecegini añlata.
– Tek qırımlılar degil, diger işğal etilgen topraqlardan da ukrainler rey bere bile. Şunıñ içün devlet saylayıcılar cedveliniñ er angi bölügine muracaat etmeli. Ukraina pasportı esasında martnıñ 25-ne qadar ariza bermeli. Ne yazıq ki, onı online ya da poçtanen yollamağa mümkün degil – insannıñ kimligi müessisede belgilenmeli. Eñ çoq 5 kün arizası baqıla, ve talon berile, anda istegine köre rey berecek yeri qayd etilecek. Talonnı alıp, saylav bölügine kelmek ve bülleten almaq mümkün. Herson vilâyetiniñ olması şart degil – Ukrainanıñ er angi regionı ola bile. Memleket içinde köçip kelgen şahısnıñ vesiqası kerekmey – pasport ve ariza yeterlidir.
Yusuf Kürkçiniñ qayd etkenine köre, Rusiye «istilâcı devlet olaraq» işğal altındaki topraqlarda saylav bölüklerini açamaz ve anda bir de bir saylavlarnı keçiremez.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)


text:
Aqmescitte iyün 26-da Qırımtatar bayraq Kününi qayd etken qırımtatarlarğa işğal etilgen Qırım sakinleri balalar ile kelip, milliy kiymlerde fleşmob ile qol tuttılar.
Qırım.Aqiqat mühbiri bergen malümatına köre, numayış bugün Bala bağçasında olıp keçti. Adam az keldi, çünki tedbirniñ keçirilmesi şiddetli yağmur sebebinden bir saatqa avuştı.
Analar balaları ile ve üyken nesil milliy elementler ile kiyimlerde kezindiler. Numayışta Ukraina ve qırımtatar bayraqları bar edi.
«Biz Qırımtatar bayraq Kününde toplanıp, dostlarımızğa qol tutmağa, Qırımda ukrainliler bar olğanını köstermege, biz qırımtatarlar ile dost olğanımıznı taqdim etmege qarar aldıq», – dedi numayışnıñ iştirakçisi İrına.
Qırımtatar bayraq Kününe bağışlanğan esas tedbirler iyün 26 künü Aqmescitteki «Borçoqraq» qasabasında qurulayatqan mektep meydanında keçirildi. Radio Svoboda ve Qırım.Aqiqat saat 17:00 Bayraq Kününden canlı yayın alıp bardı.
Qırımtatar bayraq Kününe qol tutuv numayışı iyün 26 künü Kiyev, Zaporojye ve Tbiliside keçirildi.
Qırımtatarlarnıñ bayrağı altın tamğalı kök tüste bir ketendir. Qırımtatar bayraq künü 2009 senesi teşkil etildi. Er yıl Qırımtatar bayraq künü munasebeti ile tedbirler Aqmescit merkezinde keçirile edi.


text:
BİZİM AQQIMIZDA
Qırımtatar resurs merkezi qırımtatarlarnıñ tamır halq kibi kollektiv aqlarını ve bütün Qırım sakinleriniñ devamlı inkişafqa nail olmaq hususiy aqlarını teminlemek maqsadında 2015 senesi meydanğa ketirilgen cemaat teşkilâtıdır. Biz qırımtatar halqınıñ aqlarını qorçalaymız, qanun ve qaidelerniñ leyhalarını azırlaymız, Qırım ve qırımtatar haldqı ile alâqalı medeniy, tasil, advokatsion ve demokratik teşebbüslerge qoltutamız, işğal etilgen Qırımda hususiy ve umumiy uquq bozuvlarnı közetemiz, insan aqlarınıñ bozuluvlarını qayd etemiz ve senetleştiremiz, işğal altındaki Qırım vaziyeti hususında halqara cemiyetni haberdar etemiz, siyasiy mabüslerge ve olarnıñ aile azalarına uquqiy, içtimaiy ve gumanitar yardım celp etemiz, insan aqlarınıñ qorçalanması içün hususiy ve universal mehanizmlerge beyanat, şikâyet ve muracaatlarnı yollaymız, Qırım mevzusınıñ daima diqqat merkezinde bulunmasını temin etecek halqara malümat kampaniyaları ve tedbirler keçiremiz, uquqşınaslar ve faallerni yetiştiremiz, qırımtatar halqınıñ yañı diplomatlarını azırlaymız. İnanamız ki, Qırım resurs merkeziniñ faaliyeti Qırımnıñ işğalden suratnen azat etilecegi ve yañıdan integratsiyasına siltem olacaq.
KъыpыMTaTap pecypc Mepkeзи kъыpыMTaTapлapHыHъ TaMыp xaлkъ kиби koллekTиB akълapыHы Be бyTюH KъыpыM cakиHлepиHиHъ дeBaMлы иHkишaфkъa Haилb oлMakъ xycycий akълapыHы TeMиHлeMek MakъcaдыHдa 2015 ceHecи MeйдaHrъa keTиpилbreH джeMaaT TeшkиляTыдыp. Биз kъыpыMTaTap xaлkъыHыHъ akълapыHы kъopчaлaйMыз, kъaHyH Be kъaидeлepHиHъ лeйxaлapыHы aзыpлaйMыз, KъыpыM Be kъыpыMTaTap xaлдkъы илe aляkъaлы MeдeHий, Tacилb, aдBokaциoH Be дeMokpaTиk Teшeббюcлepre kъoлTyTaMыз, ишrъaлb эTилbreH KъыpыMдa xycycий Be yMyMий ykъykъ бoзyBлapHы koзeTeMиз, иHcaH akълapыHыHъ бoзyлyBлapыHы kъaйд эTeMиз Be ceHeTлeшTиpeMиз, ишrъaлb aлTыHдakи KъыpыM BaзиeTи xycycыHдa xaлkъapa джeMиeTHи xaбepдap эTeMиз, cияcий Maбюcлepre Be oлapHыHъ aилe aзaлapыHa ykъykъий, ичTиMaий Be ryMaHиTap яpдыM джeлbп эTeMиз, иHcaH akълapыHыHъ kъopчaлaHMacы ичюH xycycий Be yHиBepcaлb MexaHизMлepre бeяHaT, шиkяeT Be MypaджaaTлapHы ëллaйMыз, KъыpыM MeBзycыHыHъ дaиMa диkъkъaT MepkeзиHдe бyлyHMacыHы TeMиH эTeджek xaлkъapa MaлюMaT kaMпaHиялapы Be Teдбиpлep keчиpeMиз, ykъykъшыHacлap Be фaaллepHи eTишTиpeMиз, kъыpыMTaTap xaлkъыHыHъ яHъы диплoMaTлapыHы aзыpлaйMыз. ИHaHaMыз kи, KъыpыM pecypc MepkeзиHиHъ фaaлиeTи KъыpыMHыHъ ишrъaлbдeH cypъaTHeH aзaT эTилeджerи Be яHъыдaH иHTerpaцияcыHa cилbTeM oлaджakъ.
Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ degerleri:
● uquqnıñ ustünligi;
● insan aqları;
● zorbalıqsız küreş;
● turğun inkişaf;
● tamır halqlarınıñ aqları.
Ayrı diqqat ayıramız:
● Qırım tamır halqları ve olarnıñ vekilleriniñ aqları qoruvına;
● Qırım tamır halqları ve milliy azlıqlarnıñ milliy añlığınıñ qorçaluvına ve inkişaf etüvine;
● tamır halqlarnıñ Vatanı olğan Qırım resurslarınıñ imayesine;
● diskriminatsiyağa qarşılıq kösterüvge.
Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ missiyası
Qırımtatar Maaliy Merkezi– zorbalıqsız deokkupatsiya em reintegratsiya ve Qırımnıñ turğun inkişafı içün yerli, milliy ve halqara seviyelerinde insan aqlarınıñ qoruvı, tamır halqlarnıñ tarihiy Vatanıñda kollektiv aqlarınıñ amelge keçirilüvi, Qırımnıñ turğun inkişafınıñ nezaret ve talil etilüvi, medeniy, tasil, ilmiy teşebbüslarğa, informatsion-maarif faaliyetke qol tutuvı vastasınen iş alıp barğan cemaat teşkilâtı.
Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ hayaleti
Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ hayaleti Qırım deokkupatsiyasınıñ terkibine kirdi. Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ işleri neticesi olaraq çeşit etnoslar, dinlerniñ yan-yanaşa muabetlikte yaşamasına, insan aqları ve tamır halqlarnıñ aqları qoruvına, Qırımnıñ Ukraina yanında turğun inkişafına ve mındaki demokratik muessiselerniñ pekitilmesine imkânlar yaratılması oldu. Qırımtatar Maaliy Merkeziniñ faalligi Qırım meseleleri global ve Avropa seviyesinde obyektiv anlavına yardımcı oldu.
Deokkupatsiya vaqtınıñ belgisizligi hayaletniñ eki alğa bölünüvınıñ sebebi oldu. Olarnıñ er biri Strategiyanıñ ayrı bölüginde taqdim etile.
Esas maqsadı:
Qırım işğali meselesiniñ milliy ve halqara seviyelerinde kerçekleşüviniñ vastası ile onıñ okkupatsiyası ıntıluvınıñ yekünlenüvini musaade etmemek ve ortaq em tarafdarlarnı, beraberlikte iş körmek içün, celp etmek.
Mahsus maqsatlar:
1. Insan aqlarnıñ qoruvı, şu aqlarnıñ yerine ketirüvine qol tutuv.
2. Tamır halqlarınıñ aqları ve şu aqlarnıñ yerine ketirüvine qol tutuv.
3. Qırımnıñ etraftaki muitiniñ imayesine qol tutuv.
4. Qırım sakinlerinıñ öz-özüni teşkilâtlandırmasına qol tutuv.
5. Qırımnıñ deokkupatsiyasına qol tutıp, onıñ reintegratsiyasını azırlamak içün faaliyet kösterüv.


text:
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Edem Smailov ve Server Mustafayevniñ mahkeme erkânını red etüv talabını mesleat odasına ketmeyip red etti.
Bu aqta «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi haber etti.
Smailovnıñ fikirince, mahkeme deliller yete dep, şaatlarnı sorğuğa çekmege razı olmayıp («Qırım Birdemliginiñ» malümatına köre, 12 şaattan tek ekisi sorğuğa çekildi), onıñ imaye aqqını bozdı.
Berilgen malümatqa köre, mahkeme avgustnıñ 11-i saat 14:00-ğa qadar teneffüs ilân etti.
Daa evel mahkeme Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüslerini apiste qaldırdı. Olar noyabrniñ 12-ne qadar tahqiqat izolâtorında bulunacaqlar.
2017 senesi oktâbr ayında Rusiye telükesizlik hısmetiniñ hadimleri Bağçasaraynıñ altı sakini Timur İbragimov, Marlen Asanov, Memet Belâlov, Seyran Saliyev, Server Zekiryayev ve Ernes Ametovnı tutup alan edi. FSB olarnı Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ azaları olğanında qabaatlay.
«Qırım birdemligi» cemaat teşebbüsiniñ koordinatorı Server Mustafayev ve qırımtatarı, musulman Edem Smailov 2018 senesi mayısnıñ 21-nde Qırımda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutulğan edi. Olarnıñ davası Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasına» ilâve etildi.
2019 senesi noyabrniñ 15-nde Rusiyeniñ Rostov-na-Donu Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» temelini baqıp başladı.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Böyleliknen, cuma künü, mayıs 16-da, tedbirler keçirilecek yerlerde soqaqlarnı qapatacaqlar.
Miting künü, mayıs 18-de, saat 6-dan saat 18-ge qadar şeer merkezinde Sevastopolskaya soqağı ve Kirov caddesinde areket toqtatılacaq. Cemaat naqliye vastaları parallel soqaqlardan yürecek.
Havfsızlıq maqsadınen Qırım içki işler organları mahsus tedbirler keçirecek. «Matem tedbirleri keçirilecek yerlerde adamlarnıñ telükesizligini kefil etmek içün metallodetektorlar yerleştirilecek», – dep bildire Qırım Cumhuriyeti boyunca MVD matbuat hızmeti.
Qırım politsiyası tenbiyeledi ki, kütleviy tedbirler keçirilecek yerlerge şişe, silâ ve kesken-saçqan şeylernen kelmege yasaq etile.


text:
Rusiye paytahtı Moskvanıñ Tverskaya rayon mahkemesi Qabarcılıqqa qarşı küreş Fondınıñ tesisçisi Aleksey Navalnıynı Moskvanıñ merkezinde aktsiyalar teşkil etkeninde qabaatlı tanıp 20 biñ ruble (tahminen 350 dollar) bara cezasını berdi. Bunı Rusiyeli muhalifetçiniñ matbuat kâtibi Kira Yarmış haber etti.
Navalnıynıñ advokatı Olga Mihaylovanıñ sözlerine köre, qanunsız şekilde onıñmüşterisini – cemaat yerlerinde kütleviy surette aynı zamanda vatandaşlarnıñ toplaşqanı ve bunuñ aqibetinde cemaat tertibini bozğanını teşkil etkeninde qabaatladılar, çünki bu maddege köre adamnı apis etmege mümkün.
Mihaylova mahkeme solonundan Navalnıynı azat etilmesini talap etti. Muhalifetçi özü ise mahkemede Rusiye akimitiniñ yolbaşçısı Dmitriy Medvedivni sorğuğa çekmege rica etti. QQKF tarafından qabarcılıqta qabaatlanğan Medvdevni, Navalnıy « narazlıq areketiniñ asıl teşkilâtçısı» olaraq tanıttı. Mahkemeci imaye tarafınıñ bütün muracaatlarını red etti.
Navalnıy arfesinde Moskva merkezinde Tverskaya soqağında Rusiye akimiyetiniñ razlığı olmağan qabarcılıqqa qarşı aktsiyası başlanmazdan evel yaqalandı. Aynı zamanda QQKF hadimlerini tuttılar, teşkilâtnıñ ofisinde tintüv yapıldı.
Mart 26 künü Rusiyeniñ onlarce şeerlerinde qabarcılıqqa qarşı mitingler ötkerile. Olarda onlarce ve binlerce insanlar iştirak etti. Rusiye paytahtı Moskvada ruksetsizaktsiya Tverskaya soqğında kezme şekilinde keçti. Farqlı malümatlarğa köre, oña 8den 20 000 insan qadar qoıldı. Yaqalanğanlarını nezaret etken Rusiye portalı «OVD-İnfo» malümatına köre, 1033 aktsiya iştirakçısı yaqalandı.


text:
Bunı Ukümetniñ resmiy saytı bildire.
Qanun Ukraina içün kreditler berilmesi ve Ukraina mustaqilligi ve bir olmasınıñ bozuluvına alâqası olğan adamlarğa qarşı cezalar belgilenmesini kefil ete.
Bundan ğayrı Obama Ukraina ve oña yaqın olğan regionlarda yaşağan adamlarnı Amerika Qoşma Ştatları tarafından haberdar etmekiçün para ayırılması aqqında vesiqanı imzaladı.
Martnıñ 27-da AQŞ Kongressiniñ eki palatası Ukrainağa 1 milliard dollar berilmesi ve Ukraina mustaqilligi ve insan aqları bozuluvına alâqası olğan adamlarğa qarşı cezalar belgilenmesini tasdıqlağan qanun leyhalarına qol tuttı.
Bugün prezident Obama imzalağan metin aprel ayınıñ başında tasdiqlanğan edi.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Reisi Refat Çubarov Prezident Memuriyetiniñ sabıq yolbaşçısı Sergey Lövoçkinni «qırımtatarlarnıñ temsil organı yoq etilmesiniñ mefkürecisi» dep adladı.
Bunı o Facebook saifesinde bildirdi.
«Lövoçkin Ukrainada qırımtatarlarnıñ temsil organı – Meclis – yoq etilmesiniñ tarafdarı ve tarqatıcılarından biridir. O, bu vazifeni becermese de, 2010 senesiniñ avgust ayından berli qırımtatarlarnı merkeziy ve yerli (Qırım) akimiyet ile devamlı ve ağır qarşılıqqa oğrattı», – dep yazdı Çubarov.
Bundan ğayrı, «Lövoçkin yolbaşçılığında Ukraina Prezidenti Memuriyeti Qırımda Rusiye tarafdarı olğan teşkilâtlarnı quvetleştirdi», – dep qayd etti Çubarov.


text:
Qırım Nazirler şurasında Sergey Aksenov tarafından Tatlı ses ğaliplerini mukâfatlav tedbiri ve menim bu tedbirde iştirak etkenime daim yazılacaq (ve endi) yazılğan şeylerni tahmin etip, birden aytayım. Qırımtatarlarnıñ bir ata sözü bar: «Dinim içün degil – künüm içün». Manası (tam olmasa da) «Dinni degil – künni bağışla» demektir.
Yüzlernen insan beraber toplaşıp, öz halqınıñ medeniyeti, tili, istidatlı balalarınen ğururlanğanından başları kökke yetken olsa, bu künge yazıqsınmayım. Olar bir duyğu etrafında birleşip, 16 yaşında Safiye Denişayeva ve 9 yaşında Adile Çalbaş yırlağan Sabriy Erecepova içün ağlağan; 11 yaşında Saife Arakayeva ve 16 yaşında Zeyneb Muyedinovanıñ acayip oyunından ayrette qalğan olsalar, peşman degilim. Olar kene de ayaqqan turıp, Seyran 7.62 aytqan «Qırım.Vatan.Millet» sözlerini tekrarlağan olsalar, peşman degilim. O qadar qıyınlıqlardan ve ziyanlardan soñ milliy bayrağını köterip, ep beraber «Ant etkenmenni» yırlağan soñ peşman degilim.
Bu ÖMÜR pek qıymetlidir. Akimiyet ile razılaşma ve muzakerelerden emiyetlidir
Bu künge yazıqsınmayım, çünki qırımtatarlar, em de Qırım ve onıñ tışındaki «dostları» bir şey kördiler – balaları yırlasa, oynasa ve quvansa, halq yaşay demektir. Añlayım, bizni, Vatanda qalğanlarnı, fuqare, bahtsız alda, azap çekkenimizni körmek isteyler. OLMAZ! Çünki bizler azaplarımız, qurbanlarımız, zornen qazanğan quvançımıznıñ qıymetini bilip YAŞAYCAQMIZ!
Bu ÖMÜR pek qıymetlidir. Akimiyet ile razılaşma ve muzakerelerden emiyetlidir. Bu sebepten, adım ve taqımımıznı «ortağa çıqaracaq» olğan er kes, – nevbetke tiziliñiz. Ne qadar uzun nevbet olsa, o qadar yahşı. Anda olğanlarnıñ biraz fikir yürsetmege imkânları olur. Ve, belki de, añlarlar – cam evde oturğanlar ve onı saqlamağa tırışqanlar taş atmazlar.
Lilâ Bucurova, Qırım jurnalisti
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarlarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Aksönovnıñ qabul olunuvı aqqında Kadırov Twitterde ikâye ete ve Qırım «baş naziri»ne spetsnaz içün arbiy tehnikanı köstergen vaqıtta çıqarılğan fotolarnı taqdim etti.
«Mesken yerniñ yanında erleşken tabiat qoruğına ekskursiyağa bardıq… Bundan da ğayrı, ormannıñ ortasında qurulğan turistik bazasına barıp keldik… Ve, ebet, Sergey Valeryeviçke spetsnaz içün zemaneviy arbiy tehnikanı kösterdim», – dedi Kadırov.
Bundan da ğayrı, Kadırov Çeçenistanda Aksönov ile keçirilgen raatlığı aqqında hususan onı nasıl aşlar ile sıyladılar ve nasıl etip eglendirgenini tarif etti.
«Dostlarım bizni Qırım Cümheriyetiniñ Başı Sergey Aksönov ile gölde raatlanmağa davet ettiler. Balıq tutmadıq, doğrusı, amma çeçen şiş kebapnı ve diger milliy yemeklerni aşadıq. Hususan raatlığımıznı folklor taqımnıñ çıqışı yaraştırdı. Menimce, Sergey Valeryeviç Şarpuddi İsmailovnıñ dağ qartalı ve Makka Mejiyevanıñ «Kuban kazakları» filminden yırlanğan türkülerni begendi», – dedi Kadırov.
Aksönov Groznıy şeerine Ramzan Kadırovnıñ daveti ile cumaertesi künü keldi. Olar çeşit saalarda işbirlik planlarını muzakere etmek kerek ediler, şu cümleden, tasil, sağlıq saqlav, sport saaları ve ilhr.


text:
Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń Baslıǵı
Kamalov Murat Kallibekovich
Tuwılǵan jılı: 24.06.1955
Tuwılǵan jeri: Nókis qalası
Milleti: qaraqalpaq
Maǵlıwmatı: joqarı
Oqıw ornı: 1977-jılı Mámleketlik qáwipsizlik komitetiniń Joqarǵı mektebi (kúndizgi)
Qánigeligi: huqıqtanıwshı
Mámleketlik sıylıqları: —
MIYNET JOLÍ
1977-1987-j.j. – Áskeriy bólim xızmetkeri
1987-1990-j.j. – Ózbekstan Respublikası Ilimler akademiyasınıń Filosofiya hám huqıq institutınıń kishi ilimiy qánigesi
1990-1991-j.j. – Ózbekstan Respublikası Sırtqı isler ministrliginiń diplomatiyalıq korpusqa xızmet kórsetiwshi “Konsul” sırtqı sawda shólkeminiń bas injeneri
1991-1996-j.j. – Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi janındaǵı “Qaraqalpaq Intorg” shet el mámleketleri menen birge islesiw birlespesiniń Tashkent qalasındaǵı wákilliginiń direktorı
1996-2010-j.j. – Tashkent qalasındaǵı “Stellor” sıńar kárxanasınıń direktorı
2010-2018-j.j. – Tashkent qalasındaǵı “Xuqıqıy biznes hám konsalting agentligi” advokatlıq byurosınıń másláhátshisi
2018-2020-j.j. – Mámleketlik qáwipsizlik xızmetiniń Qaraqalpaqstan Respublikası basqarması baslıǵı
2020-2020-j.j. – Ózbekstan Respublikası Prezidenti janındaǵı Aralboyı xalıqaralıq innovaciya orayı direktorı
2020-jıl 2-oktyabrde ótkerilgen Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń gezeksiz segizinshi sessiyasında Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń Baslıǵı bolıp saylandı.
Joqarǵı Keńes Baslıǵı:
– Qaraqalpaqstan Respublikasınıń joqarı nızam shıǵarıw hám atqarıw hákimiyatı uyımlarınıń óz-ara baylanıslı háreket etiwin támiyinleydi;
– Joqarǵı Keńes hám onıń Prezidiumı májilislerin shaqıradı, olarda basshılıq etedi;
– Joqarǵı Keńes dodalawına kirgiziletuǵın máselelerdi tayarlawǵa ulıwma basshılıq etedi;
– respublikadaǵı jaǵday haqqında hám basqa da áhmiyetli máseleler boyınsha Joqarǵı Keńeske bayanatlar usınadı;
– Ózbekstan Respublikasınıń nızamları hám Oliy Majlis palatalarınıń basqa da sheshimlerin, Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń pármanların hám basqa da aktlerin turmısqa asırıwdı shólkemlestiredi;
– nızam joybarların hám mámleketlik turmıstıń basqa da áhmiyetli máseleleriniń ulıwma xalıqlıq dodalanıwın shólkemlestiredi;
– Joqarǵı Keńes qabıl etken nızamlar, , qararlar hám Joqarǵı Keńes Prezidiumınıń qararlarına qol qoyadı;
– Qaraqalpaqstan Respublikası nızamları hám Joqarǵı Keńes qararlarınıń orınlanıwın qadaǵalawdı shólkemlestiredi;
– Joqarǵı Keńeske Joqarǵı Keńes Baslıǵınıń orınbasarı, Joqarǵı Keńestiń komitetleri hám komissiyaları baslıqların saylaw ushın kandidaturalar usınadı;
– Joqarǵı Keńes komitetleri hám komissiyalarınıń jumısın muwapıqlastırıp baradı;
– parlamentler aralıq baylanıslardı ámelge asırıw jumısına basshılıq etedi;
– xalıq deputatları jergilikli Keńesleriniń qararların toqtatıp qoyıw hám biykarlaw máselesi boyınsha Joqarǵı Keńes sessiyasına usınıs kirgizedi;
– Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesiniń strukturasın, onıń hızmetkerleriniń shtatları hám miynetke haqı tólew fondın tastıyıqlaw haqqındaǵı másele boyınsha Joqarǵı Keńes sessiyasına usınıs kirgizedi;
– Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń kelisimi menen Joqarǵı Keńeske Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesiniń Baslıǵı lawazımına kandidatura usınadı;
– rayon, qala hákimlerin hám olardıń orınbasarların, keyin ala tiyisli xalıq deputatları Keńesleriniń tastıyıqlawı menen tayınlaydı hám lawazımınan bosatadı;
– rayon, qala hákimlerin hám olardıń orınbasarların xoshametleydi, sonday-aq, olarǵa intizamiy shara qollanadı;
– Joqarǵı Keńeske Joqarǵı Keńes Prezidiumınıń kelisimi menen Qaraqalpaqstan Respublikası Konstituciyalıq baqlaw komitetiniń baslıǵı, orınbasarı hám aǵzalarınıń lawazımına kandidaturalardı usınadı;
– Joqarǵı Keńeske Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń kelisimi menen Qaraqalpaqstan Respublikası sudınıń baslıǵı hám orınbasarları, Qaraqalpaqstan Respublikası hákimshilik sudınıń baslıǵı hám orınbasarı lawazımlarına kandidaturalar usınadı;
– Joqarǵı Keńeske Joqarǵı Keńes Prezidiumınıń kelisimi menen Qaraqalpaqstan Respublikası Ekologiya hám qorshaǵan ortalıqtı qorǵaw komitetiniń baslıǵı lawazımına kandidaturanı usınadı;
– Qaraqalpaqstan Respublikasınıń mámleketlik sıylıqları hám Qaraqalpaqstan Respublikasınıń húrmetli ataqlarına usınadı;
– sudlanǵan puqaralardı ápiw etiw haqqında másele qozǵaydı;
– Joqarǵı Keńestiń baspasóz uyımınıń ustavın hám redakciyalıq kollegiyasınıń quramın hám de onıń jumıs islewi ushın kerekli qárejetler smetasın tastıyıqlaydı;
– Joqarǵı Keńestiń baspasóz uyımınıń bas redaktorın tayınlaydı hám onı lawazımınan bosatadı;
– hárekettegi nızamlar menen názerde tutılǵan basqa da wákilliklerdi ámelge asıradı.


text:
Bunı o Qırım.Aqiqat mühbirine ayttı. Böyle etip, onıñ aytqanına köre, akimiyetke bir ya da üç adamnıñ kirüvi «halq meselelerini çezmey».
Qırım parlamentiniñ «spiker muavini» jurnalistlerge bergen intervyüsında, onıñ namzetini Qırımtatar Milliy Meclisi tevsiye etkenini ayttı.
«Bunıñ bir neticesi olmaycaq. Zenaatdaşımız aşıqtı, bizler ise aşıqmamağa, doğru qarar almağa çağıra edik. Qırımtatar halqınıñ meselesi al etilmese, adamlarnıñ kirüvi faydasız olacaqtır», – dedi Refat Çubarov.
Hatırlatamız, mayıs 21-de umumiy toplaşuvda Qırım «parlamentiniñ» deputatları İlyasovnı «spiker muavini» vazifesine tayin ettiler. Buña 74 deputat qol tuttı, 1 kişi bitaraf oldı, 2 adam rey bermedi. Umumen salonda 77 deputat qayd etildi. Qırım «spikeri» Vladimir Konstantinov qayd etti ki, İlyasovnıñ tayinlenmesi – «yahşı bir işarettir».
Keçken afta «doğru» qırımtatarlar eyyeti Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile Soçide körüştiler. Mında qırımtatar halqınıñ abadanlaştıruvı muzakere etildi. Eyyet erkânında Remzi İlyasov da bar edi.


text:
İşğal etilgen Qırımda ealini cedvelge almaq içün 8 biñ insannı işke celp etecek olalar. Bunı Qırım statistika hızmetiniñ eali statistikası ve sağlıq saqlav bölüginiñ reberi Aleksandra Korniyenko matbuat konferentsiyasında bildirdi, – dep haber ete öz başına ilân etilgen Qırım ükümetiniñ «ruporı» «Krıminform» saytı.
Onıñ aytqanına köre, Qırımda oktâbr 14-25 künleri ealini cedvelge alacaqlar. Onıñ soñki neticelerini, anketalar teşkerilgen soñ, 2015 senesi mayıs ayında körmege planlaştıralar.
Bu işke meşğul olmağan, işsiz grajdanlar ve studentler celp etilecek. Bu maqsatnen Qırım statistika hızmeti Qırım aliy oquv yurtları ile añlaşmalar tizdi.
«Er bir çalışacaq insan 13,2 biñ ruble miqdarında aylıq alacaq. Olar 12 kün devamında künde 8 saat çalışacaqlar», – dep qayd etti Korniyenko.
Onıñ bildirgenine köre, cedvelge alacaq adamnıñ mahsus şalları, çanta, fotoresim ile mahsus şeadetnamesi olacaq.
«Bunıñnen beraber hadimlerimizniñ havfsızlığını kefil etmek içün işke uquq qoruyıcı organlarnıñ hadimlerini celp etecekmiz», – dep qoştı Korniyenko.
Bundan evel Rusiye Federatsiyasınıñ statistika hızmeti yarımadada cedvelge aluvnıñ azırlığını ve keçirilmesini eñ yahşı şekilde aydınlatacaq Qırımdaki regional kütleviy haber vastalarınıñ yarışını ilân etken edi.


text:
Mapuze NECİYEVA: "BÖYLE KÜN UNUTILIRMI İÇ!"
18 may qara haber aldıq biz,
Ağlay-ağlay bölnitsala qaldıq biz.
Halqımız taşlap ketken evlerde,
Taqır yerde yattıq biz...
Doğğan yılımmı? Bilemen, ayse! 1925 yılı. Anam rahmetli külüp hatırlay edi: "qoramızda birinci yetişken hiyarlarnı peşmalıma cıyıp keldim, ekinci künü seni doğurdım". Qırımda hiyar iyün ayında yetişe, dep ayı-kününi ise özüm qararman iyün 26 yazdırdım. Babam — Neci Cemayev 1874 yılnıñ balası, doğma Taşlıyarlı. Anam — Meysare, 1876 senesiniñ balası, Skala köyünden Qasım baynıñ qızı bolğan. Qorantada altı bala edik — Nebil aqam 1905 yılı, Akime totam — 1914 yılı, Nasibulla aqam - 1916-da , Nasir aqam 1918-de, Cevariye totam — 1922- de ve eñ kiçigi men 1925-te tuvuldım ve yaqında 95 yaşımnı toldurdım.
Köyümiz pek mamürli bir köy edi, aşlıq, boğday, arpa bek nomay bolğan. Bostanda öyle bir qarpızlar yetişken, tap Moskvağa sergige alıp ketkenler. Köyümizniñ artından demir yol keçe edi. Azbar aralığından trenlerniñ kelgen-keçkenini seyir eter edik. Demir yolnıñ sırtına qavun-qarpız ekile, qıblasında ise aşlıq öse edi. Deñiz köm-kök olıp körünip tura. 85-90 hanesi bolğan ve balaban sayılğan Taşlıyar köyümizde pek çoq qoylar da asrala edi. 1930-larda baylarnı sürip başlağanlarında Skala köyüniñ bayı bolğan Qasım qartbabamnı üç qızı ve eki oğlunen Arhangelsk betke sürgün etkenler. Anam fuqare bir yigitnen evlengeni sayesinde sürgünden qurtulğan. Oña tiymegenler. Kel-kelelim köyde kolhozlar qurulıp başlağanda anamnı da toplaşuvğa çağıralar. Anam bara. Yañı "kommunist bolıp başlağan kişiler" anama baqıp "kulaklarnı yani baylarnı, tübü-tamırınen qurutmaq kerek", degenler. Anam qorqıp-qaltırap otura eken öz tamırlarını hatırlap.
Abdurazzaq oğlu Qasım qartbabam, Malüme qartanam, balaları - Gülizar, Gülfi, Qatize tizelerim, Basiy, Baqiy dayılarım Arhangelskten sürgünlik yerlerinden qaçalar. Olarnıñ qaçqanını duyğan saqçılar artlarından köpeklerni cibergenler. Baqiy dayım babası ve doğmuşlarına: "Siz aksine ketiñiz, men yoldan keteberirmen", degen. Böyle etip Qasım qartbabamlar sağ-aman qaytıp kelgenler, amma Baqiy aqamdan iç bir türlü haber-teber alalmağanlar. Özüni qurban etken ailesi içün. Qartbabamnı Skalada sovetlerge Zufer degen kişi çaqqan eken. Şunıñ içün de qartbabam öz köyüne kelmege saqınıp, Kezlev bette bir köyde yerleşkenler. Anam olarğa bara edi yoqlamağa. Amma qartbabam-qartanamlar şay da Keriçke kelmediler. 1944-te Kezlevden de sürgün etilgenler. Mayıs 18 künü Qasım qartbabam: "Men endi sürgünlikte boldım, bilemen. Bizni öldürmege alıp keteler. Öldüriñiz mında", dey. Onı ayaq-qollarını bağlap, vagonğa yüklegenler. Olar Mırzaçölge tüşkenler. Yolda Qasım qartbabam pek bitlegen, tamamen pitirgen, arıqlağan. Ölecegini duyğan da, kelini — Basiy oğlunıñ apayına ömür boyu ayırılmağan, daima yanında alıp yürgen namazlığını bere de, vasiyet ete: "Bu namazlıqnı bazarğa alıp barıp sat da, bir horaz al. Men ölgende, iç olmağanda şu horaznı soyarsıñ. Çünki Qırımda allı-taqatlı kişiler keçingende azbarında ayvan soyulıp, cemaatqa aş berilgen. Qartbabam sürgünde şu adetni kütecek olğan. Yeñgemiz qaynatasını tenindeki bitlerden arındırmaq içün mısırboğday qoçanınen yuvundırğan.
Biz yaşağan Taşlıyardan da bir qadın Acire abaynı balaları Akife, Aqlime, Alime, Gülnaraman şu 1930-larda Özbekistanğa sürgün etkenlerini bilemen. Anda Acire abay yanında oğlunen Taşkentke barğanda, balasını hırsızlağanlar. Acire abay bek qıdırdı oğlunı. Amma öyle de tapılmadı balası. Olar Qırımğa, kene köyge qaytıp keldiler ve 1944-te tekrar sürgün etildiler. Baq bu taqdirge, kel zaman-keç zaman, bütün halqımız şu Özbekistanğa sürgün etildi ya!
Cenk vaqtında bizim köy halqını Qaçıq köyüne köçürdiler. 1944-te aprel ayında Taşlıyarğa qayttıq. Bombalar astında qalğan evlerimiz viran olğan. Ay, başladı er kes öz evini tamirlemege!
Sürgün etilgen künümiz aqılımdamı? Böyle kün unutılırmı iç! Amma men mayıs 18-de degil, bir aydan soñ sürgün etildim. Çünki mayıs 18 künü Kenegez köyündeki hastahanede Cevariye totam ile beraber tedaviylene edik. Sıtma hastalığına oğrap, bu hastahanege mayıs 10-da ketirilgen edik. Meger bizimkilerni sürgün etkenler, haberimiz de olmadı. Akime totam mayıs 16-da bizni yoqlamağa kelip, mayıs 17-de evden aş ketirecegini söyledi. O zaman hastahanede ne yastıq-yorğan bereler, ne de aş-suv. Bekledik-bekledik, totam kelmedi. Pencerege baqıp sabadan aqşamğace bekledik. Aynı zamanda hucur bir şeyni közetemiz — kişilernen rıq tolu arabalar ardı-sıra toqtamadan keçeler. Bu nasıl kişiler, qayda keteler - añlamaymız.
Menim Akime totam Neciyeva cenkten evel Taşlıyar köy şurasında kâtib olıp çalışa edi. Nemseler kelgende reisimiz Kerimovnı qurşunladılar. Akime totamnı reis etip qoydılar. Mayıs 17 künü şuranıñ binasında toplaşuv keçirile. Merkezden kelgen mesül kişi toplaşuvğa kelgenlerge : "Yarın almanlarnen işbirlik etkenlerni ve olarnıñ ailelerini sürgün etecekler. Amma saqın bu haberni kimsege aytmañız!", dep tenbiyeley. Akime totam toplaşuvdan evge qayta, amma artından takip etkenlerini seze. Evde anamnen babama iç bir şey bildirmey. O vaqıt ailede beş can edik. Anam-babam ve üç qız. Saba tañda ise qapı-pencereler qaqıla. "Çıqıñız, 15 daqqañız bar, alacağıñıznı al da evden çıqıñ!" dep qıçıralar. Akime totam askerlerge olarnıñ evinde işbirlikçiler olmağanını ayta, lâkin askerler emirni oqup eşittireler ve er kes quvulacağını bildireler. Şay etip anam-babam ve Akime totam köydeşlerimiznen sürgün etileler. Biz Cevariye totamnen ekimiz qaldıq.
Sabasına arbiy urbada kişiler hastahanege kelip bizge olğan şeyni añlattılar: "Biz qırımtatarlarnıñ episini sürgün ettik", dediler. Şundan başladıq ağlamağa. Üstümizdeki gecelik, ayaqlarımızda yipten örülgen iyıklardan ğayrı iç bir türlü urbamız yoq. Saçlarımız tübü-tamırınen qırqıldı. Ne yapacamız, alımız ne olacaq — iç kimseni meraqlandırmay. Böyle bir afta keçti. Bekleymiz. Kene eki silâlı asker kelip, hastahanedeki epsi qırımtatar hastalarnı (ruslardan ğayrı) iç bir şey añlatmadan. safqa tizip aydap alıp kettiler. Hocalar köyüne ketirip bir evge qapadılar, bir yaqqa ketmeñiz, atarmız, dep qorqızdılar. Açmız, közlerimiz ağlavdan şişti. Ne yapmalı? Saba balalar toplaşıp qomşu köylerde tilenmege kettik. Anda-mında qalğan ruslarnıñ bazıları bir parça ötmek bere, bazıları quvıp cibereler. Quruğan-küflengen ötmek parçalarını bir yerge topladıq. Alımız yoq. Balalarnen toplaşıp, Qızıl quyu qasabasına yani merkezge barıp vaziyetimizni añlatmaq ve yardım soramaq qararını aldıq. Tüştik yolğa. Ayaqap-mayaqap yoq, yalınayaq, oğlanlar yarı çıplaq, iç ştanlarında, qızlar geceliklerde, başlarımız taz, ketemiz aqiqat-adalet qıdırmağa! Böyle alımızda kirdik idarege. Masa etrafında şişman-şişman kişiler otura. Biz başladıq ağlamağa: "Biz açmız, çıplaqmız! Bizni ciberiñiz evimizge!". Odağa daa bir sertüzlü kişi kirip: "Qırımda artıq iç bir qırımtatarı yaşamaycaq! Sizni de quvıp çıqarcaqmız! Tez qaytıñız artıñızğa. Tezden bir qarar çıqacaq. Şu qarardan soñ biz kelgende yeriñizde olmasañız, tutıp atarmız!", dep cekirdi üstümizge. Kene ağlay-ağlay qayttıq Hocalardaki qapaldığımız evge. Ve böyle aç-çıplaq bir aydan ziyade — taa iyün 24 kününe qadar bekledik taliyimizni. O künü saba araba keldi ve bizni yüklep, Taşlıyar stantsiyasına alıp kettiler. Bizni oturtqan eşelonğa arabalarda ermeni, rum, bulğarlarnı da yüklediler. Rıqnen tolğan soñ cönedik. On kün degende barıp çıqtıq. Qaytip sav qaldıq o suvuq yerlerde, Sibirde, şimdigece şaşaman! Baraqlarda taqır tahtalar üstünde yatamız. İşke çıqmağa çaremiz yoq. Ne ise yavaş yavaş taptıq ebini. Bir yıldan soñ anam-babamnıñ qayerde olğanını taptıq, mektüpleştik. Olardan para keldi. Şu paralarnı cıyıp-cıyıp, komendantqa qabar berdim. Üç yıl bekledik neticesini. Komendant anam-babam turğan yerge mektüp yazdı. Andan çağırtuv kelgen soñ yolğa çıqtıq. Başta Novosibirsk, soñra Taşkent, Samarqand ve niayet 1947 senesi avgust ayında Zirabulaqqa ondan soñ da İngiçki qasabasına yetip keldik. Babam 1944 senesi sürgünlikniñ ekinci ayında iyül 19-da ölgen. Nebil aqamnıñ üç balası — 6 yaşında qızı Nadire ve 3 -4 yaşlarında Pevat, Cevat oğulları açlıqtan ölgenler. Buña nasıl dayanırsıñ?
Altı doğmuş —Nebil, Nasibulla, Nasir aqalarım, Akife, Cevariye totalarım ve men Neciyevler İngiçki qasabasında yaşadıq. Altımız da evlendik, balalı-çağalı oldıq. Balaban, pek birlikli, muabbet sülâle edik. Men Berdibek Ğaziyevge aqayğa çıqtım, üç balamız oldı.
1992 yılı Qırımğa qayttım. Qorantamıznıñ kencesi edim — bugün 95 yaşındam!
Zera Bekirova yazıp aldı.


text:
Moskovada Rusiye Yuqarı mahkemesi yanında tutılıp alınğan qırımtatarlardan birisi Rustem Tairov, Rusiye Memuriy Kodeksiniñ 20.2 maddesiniñ 5 qısmına köre qabaatlı tanıldı ve 20000 rublelik para cezasını aldı.
Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbiri bildire.
Bu qararnı iyülniñ 29-ında Moskovanıñ Tagan rayonınıñ mahkemesiniñ mahkemecisi Yuliya Smolina berdi. Oturış devamında o, şaatlar - Rusiye polisiniñ hadimleri olğan Vadim Komarov ve Vladislav Soloniçevni ve qabaatlav tarafınıñ vekillerini çağırmağa mudafaa ricasını inkâr etti.
Bundan ğayrı, Tairovnıñ advokatı Konstantin Andreyev qayd etkeni kibi, mahkemeci, memuriy cinayetniñ "hatalı hasiyetlev"ine diqqat ayırmadı: Tairov qail olunğan merasimniñ nizamını bozğanınen qabaatlana, amma o iç bir merasimde iştirak etmedi.


text:
İyün 15-inden başlap "Mishor - Ay Petri" alatlı yolu işini başlaycaq. Bunı alatlı yolnıñ operator şirketiniñ matbuat hızmeti bildire.
"İyün 15-inden başlap "Mishor - Ay Petri" alatlı yolu yolcu taşımasını ğayrıdan başlaycaq. Alatlı yol 11.00-den 17.00-ğace çalışacaq", - denile beyanatta.
Yanvarniñ 20-sinden başlap "Mishor - Ay Petri" alatlı yolnıñ donatmalarında profilaktik işlerni yapmaq içün, çalışması toqtatılğan edi.
"Mishor - Ay-Petri" - belli turistik yer. 2013 senesi alatlı yolnıñ alatını, Avstriyadan ketirilgen yañı soyuna deñiştirdiler. Yolnıñ saytında, o, eñ uzun 1670 metr tayanğıçsız alatlı yol olaraq, Guinness kitabına kirsetilgen, dep bildirile.