text:
Ğiraq başqalasındağı soñğı höcümnärneñ berse, bu yulı inde İordaniäneñ Bagdadtağı ilçelege qarşında şartlaw oyıştıru, Könbatış berektäşlärenä qarşılıqnıñ yañaça alıp barılu ixtimalına işarä itä. Bu yulı maqsat itep höcümne amerikan yä britan ğäskärlärenä tügel, ä alarğa bäyle bulmağan qorılmağa zian kiterü quyılğan ide.
İordaniäneñ Bagdadtağı ilçelege yanında oyıştırılğan şartlaw näticäsendä 11 keşe hälak buldı häm 50-dän artığı törle däräcädä cäräxätlär aldı, xörmätle tıñlawçılar. Älege höcümneñ üzençälege şunda ki, anı oyıştıruçılarnıñ maqsatı töp ziannı baştan ayaq qorallanğan amerikan ğäskärilärenä tügel, ä uramda üz eşe belän yörgän ğadi xalıqqa kiterü bulğan kebek. Şartlawnı oyıştıru öçen cawaplılıqnı berkem dä üz östenä almadı, läkin soñğı atnalarda amerikannarnıñ Ğiraqtağı doşmanı alarğa qarşı köräşne törle çaralar qullanıp alıp bara başladı. Quşma Ştatlarnıñ xärbiläre äytüwenä qarağanda, alar xäzer elekke xakimiat qaldıqlarına qarşı ğına tügel, ä çit illärdän kilgän suğışçılar häm xätta terror törkemnärenä qarşı da suğış alıp bara. Amerikan qorallı köçläreneñ berläşterelgän idaräse başlığı general Myers küptän tügel genä Bagdadta bulıp kitep, anda çaqta, Ğiraqta "Änsar äl-İslam" digän radikal'' törkem suğışçıları bar, alarnıñ qayberläre xätta qulğa da alındı häm alardan xäzer soraw alu bara dip beldergän ide. "Änsar äl-İslam" üz eşçänlegen amerikan höcümnärenä qädär ilneñ tönyaq-könçığışında alıp barğan ide, Waşington anı terror oyışmaları isemlegenä kertä. Ğiraqtağı waqıtlı amerikan idaräse citäkçese Paul Bremer da küptän tügel genä, "bez "Änsar äl-İslam"nıñ bar il buylap şaqtıy ğına suğışçısı bar dip uylıybız" digän süzlär äytkän ide. Ä inde Ğiraqta çit illärdän kilgän radikallarnıñ buluwı bötenläy yaña ber täräqqiatkä işarä itä. Saddam zamanında, ul üzen Quşma Ştatlarğa qarşı toruçı ber köç itep kürsätergä yaratsa da, islamçılarğa anıñ mönäsäbäte şäptän tügel ide, ä inde alarnıñ çit illärdän kilep urnaşuwı bötenläy mömkin bulmadı. Xäzer isä Ğiraqtağı totrıqsızlıq häm anda amerikan ğäskärläre urnaşuwı radikal'' islam törkemnäre öçen Quşma Ştatlarğa qarşı yaña cihad alıp baru mömkinlegen açtı. Älegä qädär Könbatış berektäşlärenä elekke diktator Saddamnıñ qaldıqları höcüm itä dip sanala ide, şuña kürä dä amerikannar töp burıçnıñ berse itep, alarnıñ qarşılığın yuq itü maqsatında Saddamnıñ üzen tabunı quydı. Radikal'' islamçılarnıñ kürenä başlawı isä ildä, Quşma Ştatlarğa häm ul yaqlağan Ğiraq xökümätenä yaña törle - oyışqan qorallı oppozitsiä päyda buluwın raslıy. Amerikan xärbiläre fikerençä, Ğiraqqa andıy suğışçılar Süriädän, Söğüd Ğäräbstanınnan, Yämännän häm başqa illärdän Süriä çigen ütep kilä. Yün ayında Quşma Ştatlarnıñ Ğiraqtağı köçläre Süriä çigendä şundıy ber qorallı törkemne tar-mar itkän ide, anda 70-läp keşe yuq itelde, ber söğüdi häm ber süriäle totqarlandı. Şuşı täräqqiat sürätendä Ğiraqtağı amerikan xärbiläre cirle politsiä häm iminlek köçlären oyıştırunı, alarnı tärtip saqlaw eşenä kiñräk cälep itüne tizlätergä tırışa. Läkin monıñ näticälege älegä bik tübän, şul uq iordan ilçelegen dä näq menä Ğiraqnıñ şundıy yaña politsiä xezmätkärläre saqlağan ide. Bagdadqa amerikannar kergännän birle atnakiç bulğan şul şartlaw andağı iñ dähşätle höcüm dip bäyälänä.
Kärim Kamal, Praga


c: text/html

text: Yubiley saralarında Öfö uramdarın 14 meñdän aşıu säskä biźäyäsäk. Bınıñ ösön urındağı qaźnanan ay hayın ber millionğa yaqın aqsa bülenä. ¦Ülän säseü buyınsa yañı ısul qullanıu bilämälärźe ber nisä kön esendä yäşelländerergä mömkinlek birä. Rulonlı ğazondar täüźä Mäskäü häm Žamar qalaları pitomniktarında ike yıl dauamında üśterelep töbäktärgä hatıla. Aqbuźat ippodromında 31 meñ, ä Xalıqtar duślığı yortonda, yañısa atağanda Kongress- xolda 33 kvadrat metr mayźanda oşonday ülän säselgän. Öfönöñ yäşälländereü xujalığı belgestäre qalala barlığı 6 gektar yarım mayźanğa rulonlı ğazon yäyergä niätläy. Bayram aldınan şulay uq yañınan 500-źän aşıu maxsus säskä kompozitsiyaları barlıqqa kiläsäk. Qala üźensälektärenä yaraşlı, ularğa küldän kilterelgän hıu hiptereläsäk. Şul uq waqıtta oyoşma- şirqättär Başqortostan säskäläre yämğiäten sirat tora, yämğiät ihä säskä üśterep ölgörä almay. Unıhı ber bälä, köndär hıuıtıuı arqahında säskälärźe qırau huğıu xäüefe lä başlandı. 450 yıllıqtı hulığan säskä menän qarşılau matur bulmaś timä.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ğıraq hәm massa külәm yuq itü qoralları mәsәlәse.
AQŞ hәm Britaniәneŋ Ğıraqqa qarşı suğış başlauına rәsmi sәbәp itep, Saddam Xөsәinneŋ massa külәm yuq itü qorallarına iә buluı hәm alarnı tәrәqqi itterüe kürsәtelgәn ide. BMOsı inspektorları andıy qorallar taba almadılar. Berektәşlekneŋ belgeçlәre bu xaqta dәlil ezlәv eşenә kereşәçәklәr. Radiobıznıŋ Washingtondağı xәbәrçese qorallı konfliktnı aqlau өçen andıy küp qoral tabılırğa tieş digәn sorau belәn qayber belgeçlәrgә mөrәcәğәt itte.
Audio
" Min uzğandağı andıy qoral programmaların belәm. Min hәr vaqıt dөreslekne sөylәdem hәm sөylim. Vaqıt mine aqlayaçaq . Suğıştan soŋ vazğiәt ber dә üzgәrmiәçәk."
Buş administratsiәse dә, Blair xөkümәte dә Saddamnıŋ andıy qoralları bar hәm ul tabılaçaq dip belderәlәr. Buş süzçese Ari Fleişer Düşәmbe kөnne press-konefrensiәdә Buş belәn Blairneŋ aqlanuı өçen nindi miqdarda andıy qoral tabılırğa tieş digәn sorauğa bolay dip cavap birde.
Audio
"BMOsı rezolutsiәsenә esasәn nindi genә miqdarda bulmasın ul qorallar tıyılğan. Min monı nindi dә bulsa miqdarnı bilgelәmәv өçen әytmim. Bez tapqannı tabarbız hәm dөnya bu xaqta belәçәk."
Washingtondağı strategik hәm xalıqara өyrәnülәr Üzәgeneŋ xәrbi xstrategiә buyınça belgeçe Anthony Cordesmannıŋ azatıq radiosı xәbәrçesenә belderüneә qarağanda koalitsion kәçlәrneŋ andıy qorallarnı küp miqdarda tabuı politik yaqtan өstenlek birer ide. Lәkin, anıŋ fikerençә, tabılaçaq miqdarnıŋ bigerәk tә Ğәrәp hәm mөselmannarnı qәnәğәtlәnderüe ikele. Dәlillәr tәfsille hәm kompleks bulırğa tieş. Hәm sivil hәm xәrbi maqsәtlәr өçen qullanıla alğan cihaz hәm maddәlәrneŋ tabıluı bik ixtimal. Ul çaqta suğışqa qarşı buluçılarnıŋ monı kire qağuları bik ixtimal.Suğışqa qarşı çığuçılar suğışnıŋ sәbәbe Yaqın Kөnçığışnı hәm bigerәk tә Ğıraq neften kontrol itü dip belderәlәr. Cordesmannıŋ süzlәrençә,
Audio
"Ber nindi dә şik qaldırmaslıq argument bulmağan xәldә, Yaqın Kөnçığışta süz berlәşter. teroriәsen beterep bulmas. Min Ğıraqnıŋ andıy programmalarda qatnaşqanın küsәtkәn dәlillәr tabılaçağına ışansam da, alar suğışqa qarşı çıqqannarnı ışandırmas dip uylıym."
Cordesmannıŋ fikerençә, Buşnıŋ Yaqın Kөnçığış sәyәsәte kolonialist tügel hәm Ğıraq neftenә dә yünәlderelmәgәn. AQŞ belәn Britaniә monı dөnyağa kürsәtsә , şik-şөbhә taralır ide. Washingtondağı başqa ber oyışqa CATO institutınıŋ belgeçe Christofer Prebbleneŋ fikerençә, Saddamnıŋ massa külәm qoralları bar. Lәkin, Buş belәn Blair moŋıŋ әhәmiәten küperttelәr. Bu argument ber xөkümәtne bәrep tөşerü өçen citәrlek tügel. Yuqsa, başqa illәr dә, xәtta Fransiә dә rejimnı üzgürtü obyektı bula ala.
Audio
"AQŞqa yәisә anıŋ milli mәnfәğәtlәrenә qurqınıç kөç qullanunı aqlıy ala. Şul sәbәple min Saddam Xөsәin belәn Al Qayda arasındağı elemtәlәrgә әhәmiәt birdem Minem fikeremçә, ul elemtәlәr nıq tügel. Minem fikeremçә, berektәşlәr ul elemtәlәrneŋ suğıştan elek uylanılğanğa qarağanda nığıraq dip kürsәtә alsalar, aqlau bulır de."
Bügenge kөndә Kөrdlәr kontrolendәge Tөnyaq Ğıraqta Ansar al-Islam terror tөrkemeneŋ genә buluı mәğlum. Prebbleneŋ fikerençә, Ğıraqta vazğiәt stabillәşkәnnәn soŋ, AQŞ hәm Britan kөçlәre üzlәren uŋaysız xәldә qaldırmas өçen terrorçılarnı tabu eşen tizlәtergә tieşlәr.
Fәrit Idelle, Praga.


text:
Dönya Sälämätlek Oyışması kimendä 55 keşeneñ ülemenä säbäp bulğan äle bilgesez virusnıñ närsä ikänen iğlan itügä yaqınlaşa. Läkin çirneñ närsä bulğanın belü annan däwa tabunı añlatmıy äle, dide Oyışmanıñ yuğarı räsmi wäkile Hitoshi Oshitani. Läkin bu barıber, awırıp kitüçelärne däwalawğa taba ber adım bulaçaq.
Qıtayda fevral ayında tabılğannan birle pnevmoniäneñ bu yaña töre 15 ildä 1600gä yaqın keşegä yoqqan. SARS virusı dip atalğan bu çirneñ bakteriäläre hawada taralırğa mömkin dip xäbär itä Dönya Sälämätlek oyışması.


text:
Riman Ğilemxanov:«Böten närsägä bäylär kütärelä. Belgeçlär yaña kütärelülär wäğdä itä. Äle şunı da uylap quyam: könnärdän ber könne citäkçelärebezdän beräw: "Cämäğät, xezmät xaqı kütäreläçäk, bäyälär töşäçäk!" - dip äytmägäye.» Tatarstan yäşläre
Tatarstan yäşläre gäzite ike maymıl räsemen bastırıp «Yaña yıl kilä!», dip mäzäklär häm qotlawları bastırıp çığardı.Şähri Qazan gäzite dä bäyrämçä töslärgä bizälep çıqtı. Anıñ berençe bitendä çırşı räseme häm Samat Ğataullinnıñ şiğere basılıp çıqtı. Şunısı ähämiätle, şiğerdä yaña yıl kilüneñ şatlığı belän bergä, bügenge zaman problemaları da çağılış tapqan. Menä ber özek:«Äydä-äydä, äy. Yaña yıl, nurıñ belän Kerle bulğan küñelläreñne paqläsäñçe. Aq bäxetlär alıp kilsäñ ide diep. Kötkännärneñ ömetlären aqlasañçı. Äy, Yaña yıl, küñellärne ruxlandırıp, Sindä illär gel mullıqta barsın ide! Suğışlar da, terrorlar da bötenläygä Qabatlanmas bulıp arta qalsın ide.»
Şähri Qazan gäzite uquçılarına menä şundıy teläklär teläde.Tatarstan yäşläre gäzite xäbärçese Riman Ğilemxanov ütkän yılnıñ soñğı sanında, «Närsä ul yaxşı, närsä ul naçar?» digän yıllıq küzätü belän çığış yasadı. Ul kübesençä, iqtisadıy mäs’älälärgä, bäylärneñ ber tuqtawsız kütärelüenä basım yasadı. Bäyräm aldınnan käyeflär bäyrämçä tügel, dip yaza ul. Menä yazmadan ber özek :«Böten närsägä bäylär uzışa-uzışa kütärelgändä 2004 yılğa kerep barabız şikelle. Belgeçlär yaña kütärelülär wäğdä itälär. Mäsälän, it rizıqları 10-11%, söt rizıqları 6,5%, isertkeç eçemleklär 8-9%, ös kiemnäre - 15%, kul’tura-könküreş, xucalıq tovarları, cihaz – 9-9,3% kütäreläçäk. Yaña yıldan toraq-kommunal xezmät kürsätü 51% artaçaq. Menä monısı naçar. Äle şunı da uylap quyam: könnärdän ber könne citäkçelärebezdän beräw: «Cämäğät, xezmät xaqı kütäreläçäk, bäyälär töşäçäk!» - dip äytmägäye. Menä monısı äybät bulır ide.» - dip yazdı Riman Ğilemxanov üzeneñ «Närsä ul yaxşı, närsä ul naçar?» digän yazmasında.
Tatarstan yäşläre gäzite şulay uq, «Tatar awazı» bäygesendä ciñüçelärne dä bilgeläp çıqtı. Bäygegä tatarlar, millät turında yazılğan äyberlär täqdim itelde. Gäzit xäbärçeläre yazğança, avtorlar bik soñ qıymıldıy başladı. «Bäygegä täqdim iteläse yazmalar yıl axırında taba ğına kilä başladı. Şuña bäygedä qatnaşuçı mäqälälärneñ barısı da Tatarstan yäşläre gäziteneñ bitlärendä basılırğa ölgermäde. Dimäk, konkurs betmi, üzennän üze däwam itä», dip yazıp çıqtı gäzit. Bez dä, Azatlıq radiosında, matbuğat küzätülärendä şuşı «Tatar awazı» bäygesendä çıqqan yazmalarnı yaqtırtıp kildek. Daimi tıñlawçılarıbız xäterlider.Märtäbäle jyuri da üz qararın çığardı: «Tatar awazı» konkursında Marsel Zinnatullinğa «Gulbamı, ällä Saban tuyımı?» digän äsäre öçen 1nçe urın birelgän. Bu yazma gäzit bitlärendä basılıp çıqqaç, aña cawap mäqälälär bik tiz arada kürenä başladı, matbuğat bitlärendä bäxäslär çıqqan ide. Dimäk yazma çınnan da 1nçe urınğa layıq bulğan. Raşat Nizamiğa jyuri 2nçe urınnı birgän. Zamira Lariçevanıñ «Zakon yıraq, yodrıq yaqın» isemle yazması bäygedä öçençe urın alğan. Bu xanım, üzeneñ mäqäläsendä, şähär şartlarında yäşlärneñ tatarlığın saqlap qalırğa tırışıp yörülären surätläp birgän ikän, bu eşneñ üzenä kürä modelen kürsätkän. «Cikterep Tulpar, Qrımğa!» digän mäqälä Röstäm Zaripovqa 4nçe urın alıp kilgän. 5nçe urında, Azatlıq radiosı xäbärçese – Ayrat İbrahim. Ciñüçelärne aqçalata büläklär kötä. Şulay itep, tatar canlı qälämçelär bäygese – «Tatar awazı»nıñ bıyılğı öleşe tämam. Alda bezne däwamı kötä.
Yıl axırı jurnallar öçen ayıruça cawaplı waqıt. 12nçe sannarda redaksiälär yıl däwamında basılıp kilgän äsärlärneñ isemlegen bastıra, üzençä icadi xisaplar tota. Menä Söyembikä, İdel jurnallarınıñ da dekaber sannarı qulğa kerde. Söyembikä jurnalınıñ dekaber sanı bulsa da, tışlıqta çäçäklärne kürep bula. «Aq ömetlär, aq bäxetlär, aq çäçäklär – sezgä!» digän yazudan redaksiäneñ ni säbäple bu räsemne tışlıqqa urnaştıruı añlaşıla. Jurnalnıñ başında uq, şundıy yullar uqıp bula: «Ayırılışu härwaqıt moñsu bula. Änä, 2003nçe yılnı ozatqanda da küñel urınında tügel. Şulay da bu xislärne Yaña yıl ömetläre, şatlıqları barıber yuıp töşerä»... Jurnal xezmätkärläre şulay itep, Söyembikä jurnalına tuğrılıqnı saqlağan uquçılarına räxmätlären belderä. Jurnalda şulay uq, citdi mäqälälär belän bergä 2004nçe yılğa yoldıznämä belän tanışırğa da täqdim itelä. Tabınnı äzerläw serläre, xucabikä tormışın ciñeläytä torğan yort cihazları xaqında mäğlümatlar dä bar.İdel jurnalınıñ urıs telendäge çığarılışı da küptän tügel genä dönya kürde. Anda Rkail Zäydullanıñ «Şaman» digän ädäbi äsäre basılıp çıqtı, Äxät Ğaffarnıñ berniçä yaña xikäyäse dä şuşı jurnal bitlärendä dönya kürde. Güzäl Maqsutova « Rusiäneñ kiläçäge – İslammı?» digän yazmasında Ali Polosinnıñ Qazanğa kilüe häm biredäge oçraşular turında yazıp çıqqan. İdel dä şulay uq, 2004nçe yılda möselman bäyrämnäre häm istälekle könnär kalendare basılğan. Mäsälän, iñ yaqındağı dini bäyräm – 31nçe ğinwarğa turı kilä. Ğäräfä köne. Bu Xac qıluçılar tarafınnan Mäkkä yanındağı Ğäräfä tawına baru häm taw itägendä namaz uqu köne bulaçaq ikän. Ä fivralneñ 1sendä – Qorban bäyräme turı kilä. Ul 3 kön däwamında bilgeläp ütelä.
Bikä Timerova.


text: Minsk,Belarus militsiäse bügen saylawlarnı küzätep baruçı bäysez törkemneñ 70äğzasın qulğa alğan. Alar räsmi räweştä terkälü dokumentların tapşırğançı cıyın ütkärergä telägän. Partnörlık törkemeneñ citäkçese Nikolay Astreika teatırda ütkärelgän cıyın waqıtında militsiä kerep 70 keşene röxsätsez cıyın ütkärüdä ğäyepläp qulğa aldı dip äytte.Astreika törkem röxsetsez cıyın ütkärüneñ tıyılğanın belä , ämma dokumentlarnı terkäw öçen oyıştıruçı qorıltay ütkärü kiräk ide dide . Militsiä cıyılış başlağançı ük zalğa bärep kergän


text:
Tim Williams: Höcümnäre faş itelsä dä, terrorçılar qayber maqsatlarına ireşte
"Azatlıq" radiosı Londondağı Royal United Services dip atalğan institutta Yewropa iminlege programmasın citäklägän Tim Williamsqa möräcäğät itep, aña berniçä soraw birde.
"Bez bar bu eşlärneñ älegä başında ğına, berniçä qulğa alu buldı, totqında xäzer 21 keşe. İminlek köçläre häm politsiä höcümnärne buldırmawda bik yaxşı eş başqardı. Läkin berük waqıtta şunı da istä totu kiräk - bügen Britaniä iminlegenä yanaw däräcäse iñ yuğarı noqtasına kütärelde, eçke eşlär ministrı kisätü çaraları turında belderä, ämma anıñ yanawnı sürätlägän süzlärennän şul añlaşıla, äle bar şikle keşelär dä totqarlanmağan bula ala, şuña da höcümnärne buldırmaw öçen äle tağın da kübräk eş alıp barası bar kebek."
*?* Şartlatqıçlarnı oçqıçqa üzeñ belän alğan böktärlärdä ütkärü tırışlığı höcümnärneñ intiharçılar, yäğni üzlären üterergä äzer torğan keşelär tarafınnan äzerlänüenä işarä itä. Bu Britaniädäge terror eşçänlegeneñ tağın da radikalläşüen añlatamı?
"Britaniä xakimiäte äytüençä, totqarlanğan keşelärneñ küpçelege Britaniäneñ üzendä tuğan keşelär. Äzerlängän höcümnär turındağı mäğlümat alarnıñ çınnan da intiharçılar tarafınnan qılına alınuına işarä itä. Ägär dä bu çınnan da şulay ikän, bu bik poşman salırlıq ber närsä. Ämma xakimiät tä, iminlek köçläre dä andıy qurqınıç turında küptännän kisätep kilä ide inde."
*?* Yuğarı äzerlek taläp itkän bu höcüm plannarı artında kem tora ala?
"Plannarnıñ kiñlege borçılırlıq ber mäs''älä. Mäğlümat çaraları 10 ayırım oçqıçta 10-ğa qädär höcüm äzerlänüe turında belderä. İnde 21 keşe qulğa alınğan, bu san tağın da artır digän şik bar. Dimäk bez zurdan torıp äzerlängän operatsiä turında süz yörtä alabız. Minemçä, mondıy zurlıqtağı höcüm, bu eşkä nindider çit ber köçneñ dä bäyle buluı turında şiklär uyata. Ämma monı älbättä äle raslıysı bar."
*?* Hawa xäräkäten xäzer häm kiläçäk könnärdä tuqtatıp terrorçılar närsägä ireşä alır ide soñ?
"Xalıqqa qıyınlıqlar tudıruğa häm monıñ köne-töne televidenie, radio, internet xäbärlärendä äylänüenä ireşä alır ide. Alar näq menä şunı - xalıq arasında qurqu xisen taratunı teli dä. Şuña kürä dä, bu höcümnärne buldırmıy qalu bik tä yaxşı, läkin şuşı uñışsızlıqları aşa da terrorçılar inde üzlären tanıtıp qayber maqsatlarına barıber ireşte diärgä bula."
Kärim Kamal äzerläde


text:
җoMra, 20 rыйHBap 2017, KaзaH BakыTы 00:31
Çärşämbe könne Kaliningrad delegatsiäseneñ Tatarstanğa eşlekle vizitı tämamlandı. Mäğlüm ki Kaliningrad ölkäse gubernatorı Vladimir Yegorov citäklägän 80 keşelek delegatsiyaseneneñ Tatarstanda bulu programması bik külämle ide. Berençe könne “Qazan yärminkäse” berläşmäsendä Kaliningrad ölkäse şirkätläreneñ tovarları kürgäzmäse açıldı. Anda qırıqlap şirkät häm firmalarnıñ citeştergän tovarların kürsättelär. Annan soñ Kaliningrad qunaqları “Qazan boralaqlar zavodı” berläşmäsendä buldılar. Qazannıñ Ciñü Parkında 2 bötendönya suğışın da häläk bulğannar häykälenä çäçäklär quydılar. “Tuzğan toraq” programması buyınça tözelgän yortlarnı qarap yördelär. Qazan däwlät universitetında, Sälix Säydäşev isemendäge Zur konsert zalında, “Basketxoll” da häm “Kaleydoskop” dip atalğan tözelep yatuçı mädäni-sport kompleksında buldılar. Şulay Tatarstannıñ iqtisadıy mädäni xäle belän tanışqaç, aralaşqaç Ministrlar Kabinetında söyläşülär buldı. Bu söyläşülärdä Auropağa täräzäne Kaliningrad ölkäse Tatarstan belän bergäläşep tişärgä täqdim yasadı. Baltıyk diñgezendä port häm xalıq-ara aeroport tözügä tenderda qatnaşırğa täqdim itte. Tözeläçäk diñgez portı bik zur bulaçaq ikän. Anıñ unike tirän priçalı bulaçaq. Auropağa härtörle tovarlarnı da ozatıp toru öçen mömkinleklär bulaçaq-avtomobillärne dä, yağulıq gazın da, benzin da. Älege tözeleşneñ kiläçäge ömetle, ul maqsatlı Federal' programmağa kertelgän. Kaliningradta diñgez häm hawa portı tözüdä qatnaşu täqdimen Tatarstan xökümäte qabul itte dip äytelä räsmi xäbärlärdä. Kaliningrad ölkäsendä yäşäwçe tatarlarğa da älege vizitnıñ yärdäme tiär inşalla. Qazanda bulğanda Kaliningrad ölkäse gubernatorı Vladimir Yegorov üzlärendä mäçet tözep birergä wäğdä itte. Bötendönya tatar kongressı da Kaliningrad tatarlarınıñ xälenä kerep yärdäm çaraları kürergä kereşte.
Yunıs Ätnäle.


text:
AQŞ saqlanu ministrı Donald Rumsfeld Berlinda NATO wäkilläre belän oçraşa
NATO wäkile James Appathurai, tönyaq saqlanu berlege Äfğanstanda üz wäkälätlären kiñäyätäçäk, dip belderde: "NATO il buylap cawaplılıqnı äkrenläp üz qulına alaçaq. Xalıqara İminlek Saqlawğa Yärdäm İtü Köçläre Qabuldan , tönyaq häm könbatıştan tış – könyaq häm könçığışqa kiñäyäçäk" .
Britaniä saqlanu ministrı John Reid, bügen Äfğanstannıñ könyağına östämä ğäskär cibärüne sorap möräcäğät itte.
18 sintäber könne Äfğanstanda parlament saylawları ütäçäk. Prezident Hamid Qarzai xalıqnı - ğädel nämzätlär öçen tawış birergä çaqırdı. İlneñ könbatışındağı Herat şähärenä säfärendä Qarzai, şulay uq xalıqara cämäğätçelekne Äfğanstannı yaqlarğa çaqırdı. Saylawlarda nämzätlär arasında 4 Taliban wäkile dä bar, alarnıñ berse – elekke tışqı eşlär ministrı Wäkil Ahmad Muttawäkil.


text:
Xäbär itkänebezçä uzğan atna azağında, Tübän Qamada "Kul''tura v efire",- yäğni "Efirda mädänilek",-digän Rusiäneñ regional'' telekompaniälärneñ ikençe açıq festivale uzdı. 15nce yün, festival''ne yomğaqlaw könendä, Tatarstan prezidentı Mintimer Şäymiev, anda qatnaşuçılar belän turıdan- turı video elemtägä çıqtı. "Bu festival''- efirda häm ğomumän cämğiättä mädänilek- digän aktual'' problemanı çişärgä yärdäm itärgä tieş", -dide Mintimer Şäymiev dip xäbär itä İntertat.ru. Festival''ne yaqtırtuçı mäğlümat çaraları festival''dä süz: efirda üz-üzeñne totu, söyläm häm ğomumän televizion tapşırular mädänilege turında bardı dip xäbär ittelär. Çınnan da festival''neñ eçtälege mädäniät belän suğarılğan ide. Läkin nigezdä rus mädäniäte turında. Döres, Rusiä Mädäniät ministrı Mixail Şvıydkoy şimbä könne Tübän Qama Sabantuyın qarağaç qına- "iqtisat, äytik ximiä milli bula almıy ul, ä menä mädäniät milli bula ala digän fiker äytte. Tağı şunısı ğibrätle- Mixail Şvıydkoy tatarlarnıñ milli bäyräme "Sabantuy" turında söylägändä, Tatarstandağı rus telle televizion kanallar kebi, Prazdnik pluga dip tärcemä itep ğazaplanmadı. Rusiä televideniese turında ğomumän häm töbäklär televideniese mädänilege däräcäse xaqında ğibrätle süzlärne Mäskäw Däwlät Universitetı jurnalistika fakul''tetı professorı Sergey Muratov äytte."Rusiä televidenieseneñ kommersiäläşüe, Amerika kebek aldınğı çit illär televidenieläre kommersiäläneşüe däräcäsen uzıp kitte" digän fiker äytte jürnalistika aqsaqalı. Şuña kürä anda mädäniätkä dä, mädänilekkä dä urın az qala. Kommersiäläşep kitkän keşegä tatar xalqında: "Ällä bayıp kitteñme bik masayasıñ?"- dilär. Şuşı bayu, masayu çire Tatarstannıñ Däwlät teleradiokompaniäsen dä çitlätep uzmağan. Şimbä könne, yäğni oşbu xäbärdä söylägän waqiğalar barğanda, Qazanda Rusiä televidenieseneñ Belorussiädäge wäkilen, işek saqlawçı militsiä xezmätkärläre, Televidenie işek aldına da kertmägännär. Gärçä wäkilneñ yanında tanıqlığı häm Tatatarstan televidenieseneñ ike xezmätkäre bulsa da.
Yunıs Ätnäle


text:
İzrail Gazadan çigenüneñ 85%tın tämamladı. Fälestinnär başlığı Mähmüd Abbas fälestin parlamentına saylawlar könen 25nçe ğınwarğa bilgeläde. Fälestin citäkçese, elekke yähüd utarı Moragta, fälestinnär öçen 3 meñgä yaqın yort tözeläçäk, dide.
Gaza şähäre üzägenä qısqa waqıtqa bügen bitleklär kigän Hamas äğzaläre çıqtı. Matbuğat oçraşuında Hamas wäkile, Gaza – fälestinnärne azat itü yulındağı ber genä tuqtalış, dip, Hamasnıñ qoral taşlaw ixtimalın kire qaqtı. Hamas İerusalim häm Könbatış yarnı azat itü öçen qarşı torunı däwam itäçäk, dide xäräkätneñ wäkile.


text:
Ekrem Çelebi - Sitem Taşlarına Vurdum Başımı
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Sitem Taşlarına Vurdum Başımı
Etiketler : Ekrem Çelebi - Sitem Taşlarına Vurdum Başımı türkü indir, Ekrem Çelebi - Sitem Taşlarına Vurdum Başımı türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Sitem Taşlarına Vurdum Başımı mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Sitem Taşlarına Vurdum Başımı türküsü, Sitem Taşlarına Vurdum Başımı sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Sitem Taşlarına Vurdum Başımı bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Ham Meyvayı Kopardılar Dalından
Ekrem Çelebi - Zülüf Dökülmüş Yüze
Ekrem Çelebi - Türkü Sever Türkü Söyler
Ekrem Çelebi - Gezdir Ağam Kıratı
Ekrem Çelebi - Gel Kaçma Gel Gel
Ekrem Çelebi - Ahlatta Yeşil Kovan
Ekrem Çelebi - Çakmak Çakmaya Geldik
Ekrem Çelebi - Derdimi Kimlere Desem
Ekrem Çelebi - Yardan Ayrı Düşeli
Ekrem Çelebi - Oya Yazma Başında


text:
Rusiä köne Tatarstanda bäyräm iteläme?
Rusiä köne Tatarstanda bäyräm iteläme?
Moña qädär bäyrämne telğä dä almağan citäkçelär ber bersen Rusiä köne belän qotlıy başladı. Vladimir Putin, Mintimer Şäymievkä qotlaw telegramması cibärgän. Ul anda “Sezne çın küñeldän bu bäyräm belän qotlıym, 12 yıl elek Rusiä tarixında yaña säxifä açıldı, häm ilebez hamanda şuşı demokratik yulğa tuğrılıqlı bulıp qala”, dip yazğan.
Tatarstan Däwlät Şurası räise Färit Möxämmätşin, üz çiratında, şuşı oluğ kön belän respublika xalqın qotladı. “Rusiädä demokratik üzgäreşlär buldıruda, federal tözeleşne kamilläşterüdä Tatarstan xalqınıñ öleşe zur”, - dip äytä anda Färit Möxämmätşin häm süzen bolay däwam itä: “Rusiäneñ möstäqillege turındağı deklaratsiäsendä iğlan itelgän irekleklärneñ saqlanuwı -- federal tözeleş yulınnan taypılmağan, grajdanlıq cämğiäten tözegän, region häm üzäk arasındağı wäkältlärne büleşkän oçraqta ğına mömkin buluwına inanabız.” Parlament räise äytüençä, barı tik şul waqıtta ğına sotsial-iqtisadıy totrıqlıqnıñ, millät ara tatulıqnıñ urnaşuwı häm Rusiäneñ çäçäk atuwı mömkin.
Yuğarı däräcädäge citäkçelär ber-bersenä qotlawlar cibärep, säyäsi beldürälär yasağan ber mäldä, ğadi xalıq nindi bäyräm turında süz barğanın töğäl genä belmi. 12 yün, küplär tarafınnan, atna urtasına turı kilgän ğadi yal itep kenä qabul itelä. Qazan uramnarına çığıp, bu xaqta xalıq fikeren sorap qarağan idem. Näticädä, kupçelekneñ büğen nindi bäyräm bulğanın belmäwe açıqlandı. Ozaq waqıt salqınça hawa torışı tirğannan soñ, 12 yündä berençe tapqır cılı, cäyge kön buluwı, Qazan xalqı öçen iñ zur bäyräm bulğandır.
Ğadi xezmät iäläre yal itkän waqıtta, küp kenä xaqimiät wäkilläre eşkä çıqtı. İntertat.ru xäbär itüençä, Mäskäwdä ütäçäk tantanalarda qatnaşu öçen Rusiäneñ 88 subyektı belän bergä Tatarstan da üz wäkilçelegen cibärgän. Şähär xaqimiäte xäbäränä qarağanda, tantanalarda «Kazanorgsintez» şirkäteneñ «Yäşlek» biyü ansamble qatnaşqan.


text:
Qorban bäyräme aldınnan Äfğanstanda amerikannar 80läp talipnı irekkä çığardı – Taliban belän söyläşü başlaw bilgeseme?
Yaqınlaşıp kilgän Qorban bäyräme aldınnan, yäkşämbedä, Quşma Ştatlarnıñ Äfğanstandağı totqarlaw üzäklärennän 80läp Taliban tarafdarı irekkä çığarıldı. Amerikan räsmiläre äytüençä, bu totqınnarnıñ berse dä iminlekkä qurqınıç tudıra torğan tügel. Ğäyepläre isbatlanmağan totqınnarnı irekkän çığaru üteneçe belän Äfğanstan xökümäte möräcäğät itkän digän xäbärlär bar. Qayber küzätüçelär fikerençä, şuşı ğämäl salmaq qaraşta torğan taliplarnı xökümätneñ yarlıqaw täqdimen qabul itergä etärä ala.
Audio (Xämit Elmi)
"Yuq, andıy bäyläneş yuq. Bu totqınnar Qorban bäyräme uñayınnan çığarıldı. Bäyräm uñayınnan totqınnarnı irekkä çığaru ğädäte elek tä bulğan. Koalitsiä köçläre şunı iskä alıp 81 totqınnı çığarğan."
Human Rights Watch oyışmasınıñ Aziä bülege citäkçese Brad Adams bu wazğiätkä başqaça qarıy. Anıñ fikerençä, totqınnarnı irekkä çığaru belän salmaq qaraştağı taliplar belän säyläşülär başlaw tırışlığı arasında bäyläneş bar. Amerikan häm Äfğanstan xökümätläre Taliban belän bäreleşlärne tuqtatu xaqında küp söyläşülär alıp bardı. Adams fikerençä, Qarzai xökümäte, ildä solıx buldıru niäte belän, amerikannardan qayber totqınnarnı çığarırğa sorağan:
Audio (Brad Adams)
"Äfğanstan xökümäte amerikan xärbiläreneñ qılanışı belän qänäğät tügel. Qatı qul säyäsäte näticä birmi, teläse kemne qulğa alğan amerikan xärbilären aqlawı qıyın, dip alar daimi äytep kilde, ğäyepläre raslanmağan keşelärne irekkä çığarırğa çaqırdı. Berük waqıtta amerikannar da, Äfğanstannıñ, teläsä kemne telsäsä qaysı waqıtta qulğa ala torğan urın bulmağanın, soñ bulsa da, añladı bulsa kiräk."
Kabulnıñ salmaq qaraştağı taliplar belän säyläşülär alıp baruın Äfğanstannıñ Yuğarı mäxkämä räise Fazıl Hadi Şinwari rasladı. Yäkşämbedä irekkä çığası totqınnar belän oçraşıp ul alarnıñ irekkä çığarıluın yaxşı niät dip qabul itergä çaqırdı:
Audio (Fazıl Hadi Şinwari)
"Barığıznı da isän-imin irekkä çığuığız belän. Ğailäläregez belän quşılıp bäxetle bulığız. Törmädä bulğannarnı onıtırğa tırışığız."
Ämmä Bağram hawa alanında totılğan Äbdel Manan süzlärençä, törmädä kürgännärne onıtu qıyın bulaçaq:
Audio (Äbdel Manan)
"Amerikannarnıñ soraw aluları, kimsetülär yaman ide. Bu tormışımda iñ naçar könnär buldı."
Paktia vilayäte başlığı Äsadulla Wafa da üz töbägendä törle dini häm qabilä citäkeçeläre belän yarlıqaw turında söyläşülär başlanuın xäbär itte. Yuğarı mäxkämä räise Fazıl Hadi Şinwari fikerençä, totqınnarnıñ irekkä çığarıluı bu söyläşülärgä yärdäm itä ala. Anıñ süzlärençä, küptän tügel irekkä çığarılğan şundıy totqınnıñ berse Taliban belän xökümät arasındağı söyläşülärdä aradaşçı itep bilgelängän. Ämmä Talibannıñ süzçese Latıyf Xakimi bu xäbärne kire qaqtı. Düşämbedä Frans Press agentlığına birgän äñgämäsendä ul Taliban belän Qarzai xäkümäte arasında söyläşülär baruın ire qaqtı.
-Ali Gilmi


text: Rusiä Federätsiäseneñ ictimağıy palatı tözelä. Ufada palatnı oyıştıru konferensiäsenä deleğätlar saylandı. Anda 20 keşe. Alar Tübän Novğorodta İdel buyı federäl oqruğına kergän töbäklär wäkilläre qatnaşlığında uzaçaq konferensiädä qabat iläk aşa ütkäreläçäk. Ufada uzğan ul çara respublik parlamentı binasında, xaqimiät ssenarienda uzdı. Bilgele etnosäyäsätçe İldar Ğabdräfıyqov anda barı tik kesä cämägätçelek oyışmaları citäkçeläre genä çaqırıluın telgä alıp, “Xökümätne qontrol'dä totarğa tieşle bu palatnıñ xökümät tıqşınuı belän oyıştırıluı federälizm nigezlärennän yıraqlaşqannan-yıraqlaşu digän süz ul”,— dip belderde.


text:
Yaña Fälestin-İzrail’ tınıçlıq planı turında söyläşülär ütkärüçe Powell İzrail’ premyer-ministrı Ariel Şaron belän oçraşudan soñ çığış yasadı.
AUDİO: Bez Fälestin xakimiätläreneñ reformalar häm tınıçlıq öçen qılğan uñay säyäsi ğämällären xuplıybız. Läkin bez, şulay uq, Fälestinlelärneñ qoralsızlandıru häm terrorist infrastrukturanı beterü öçen tiz arada qatı ğämällär qıluın kürergä tieşbez. Ansız bezneñ iñ zur tırışlıqlarıbız fayda kitermäyäçäk.
Bügen Powell Fälestinlelärneñ yaña premyer-ministrı Mäxmüt Abbas belän dä oçraştı. Bu oçraşudan soñ Powell Yaqın Könçığışta tınıçlıq planın kiçekmästän tomrışqa aşıru öçen waqıt citte dide
Pawell üz çığışında, şulay uq, Şaronnı häm İzrail’ xökümäten Fälestin şähärlärendäge xärbi blokadanı yomşartu öçen çaralar kürergä çaqırdı.
İzrail’ armiäse Könbatış Yardağı häm Gazadağı Fälestinlelärgä yul çikläwlären öleşçä beterep qayber fälestinlelärgä İzrail’gä eşkä barunı röxsät itüe turında belderde.


text:
Tokyo Qıtayda ütkän Yaponiägä qarşı cıyınnnarğa şiqäyät belderä
1931-1945nçe yıllar arasında Qıtaynı okupatsiälägän yapon xärbiläreneñ anda qılğan bäğersezlekläreneñ ütkän atnada Yaponiädä basılğan yaña tarix kitabında zararsız itep kürsätelüe Qıtayda köç qullanılğan demonstratsiälärgä säbäp buldı. Şimbädä Pekingdä ä yäkşämbedä Könyaqta Guanju şährendä Yaponiä konsollığı aldına cıyılğan meñnnäçä qıtay şundağı yapon kibetenä taşlar buyalar ırğıttı.
protest belderüçe(audio)
suğış waqıtında Yaponiä xärbiläre zur cinayätlär eşläde , äle alarda ber tamçı da ğäyeplelek xisse yuq.Bu çıdamaslıq xäl , bu qıtay keşese öçen çıdamaslıq xäl.
Yaponiä räsmiläre tänqitlärgä qarata yaña kitap öçen xökümät tügel ä xosusi şirkätlär cawaplı dip äytte.Tokyo xakimiätläre mäktäplärdä uqıtıla torğan kitaplar turında maxallä mäktäpläre qarar birä di. İkençe bäten Dönya suğışında Yaponiä 10yıllıq okupatsiä waqıtnda Qıtayda Nankingdä 100meñ belän 300meñ keşene üterüdä ğäyeplänä. Yaña tarix kitabında sannar yuq şulayuq yaponnarnıñ suğış waqıtında aziäle xatınnarnı faxişä itep qullanuı , mäcbüri xezmät lagerlarınıñ ähämiäte kimetelgän .Tokyoğa qarşı protestlar Qıtayda ğına tügel ä Könyaq Koreada da ütte. Yäkşämbedä Peking bik tınıç ide. Şimbä könne şähärdä şau şuğa säbäp bulğan demonstrantlarnıñ eze dä yuq ide. Başqalada Yaponiä diplomatik binaları aldında qıtay politsiäse häm saqçılar tora xäzer. Yaponiä tışqı eşlär ministırı Nobutaka Maçimura Qıtay xökümätenä räsmi şiqäyät tapşırdıq , watıp , qırular şulsanda şimbädä bulğan häm aprelneñ 2, 3nçe könnärendä Şenzen häm Guanjuda bulıp alğan waqıyğälär ciddi problema bulıp tora häm min protest belderem dip äytep
Maçimura( audio)
Min räsmi räweştä ğafu ütenü häm zararnıñ kompensatsiälänüen soradım Şulayuq min qurqınıçsızlıqnı artırırğa häm Yaponiä watandaşlarınıñ, yaponiä şirkät häm ilçelegeneñ iminlegen garantiälärgä häm mondıy insidentlarnıñ qabatlanmawın soradım .
Qıtay xabär agentlığı Xinxua qıtay räsmiläreneñ Yaponiä mänfäğätlären saqlau öçen alıp barğan tırışlıqnı yaqtırtıp kilä. Xinxua yäkşämbedä Qıtay tışqı eşlär ministırlığı süzçeseneñ barlıq demonstrantlarnı totnaqlıq kürsätergä çaqırğan belderüen kiterde.Anda Qıtay xökümäte protest belderüçelerne köç qullanıp tügel ä qanun , tärtip qısalarında fikerlären belderergä çaqıra dip äytelgän. Xinxua şulayuq Yaponiä watandaşları, oyışmalarınıñ iminlegen tämin itü wazğiätneñ naçaralanuına yul quymaw öçen böten ildä bik küp iminlek xezmätkäre eşli dip belderde. Avtoritar qıtay xökümäte Yaponiägä qarşı protestlar belän iqtisadi yaqtan möhim kürşe arasında balans aktı buldırırğa tırışa. färidä xämit


text:
Memleketimiz jürgizip otırğan sırtqı sayasat respwblïkamızdıñ turaqtı ékonomïkalıq jäne älewmettik damwına oñ ıqpal etkeni sözsiz. Alay`da, oñ özgeristerimen qatar, xalıqaralıq qawımdastıqqa ıqpaldasa otırıp, elimiz şeşimin key`inge qaldırwğa bolmay`tın kürdeli mäselelermen betpe-bet jüzdesti. Osınday` mäselelerdiñ biri – tek el irgesinde ğana emes, älemdik sayasï jäne ékonomïkalıq jağday`ğa qawip töndirip otırğan sıbay`las jemqorlıqpen küres. Äsirese, quqıq qorğaw salasın birinşi jalmağan indetpen küreswdi L.N. Gwmïlev atındağı Ewrazïya ulttıq wnïversïtetiniñ qılmıstıq-quqıqtıq pänder kafedrasınıñ professorı, zañ ğılımdarınıñ doktorı, professor Ay`darxan Sqaqov sot jüy`esinen bastaw kerek dey`di.
Negizinen, korrwpcïya – uy`ımdasqan qılmıstıñ bir türi. Sıbay`lasqan jemqorlıqtı paraqorlıq sındı uqsas qılmıs türinen ajırata bilgen jön. Professordıñ ay`twınşa, sıbay`las jemqorlıq – asa iri pay`da tabw maqsatında memlekettik qızmet ökilderi men qılmıstıq ortanıñ özara söz bay`laswı, «awız jalaswı».
Ädette, jemqorlıq indet iri älewmettik apat, ékonomïkalıq dağdarıstar kezinde örşï tüsedi. Onday` kezde zañnıñ küşi älsirep, xalıqtıñ küni jekelegen şenewnikterdiñ şeşimine, köñil küy`ine täweldi boladı.
«Älem elderin jalmağan jahandıq dağdarıs jağday`ında jemqorılpen küres mäselesi asa ülken mañızğa ïe boldı. Artıq öndirw dağdarısınan ärtaraptanw processi qarqınday` tüsti, yağnï xalıq bay`lar men kedey`ler bolıp bölinip, qoğamda älewmettik şïelenis küşey`di, saldarınan memleketterdiñ ékonomïkalıq axwalı turaqsızdıqqa uşıradı. Äirese müliktik teñsizdik ékonomïkalıq dağdarıstıñ saldarın küşey`tti jäne onıñ soñı nege alıp keleri belgisiz. Osınaw jağday` eldegi jemqorlıq deñgey`iniñ öswine ıqpal eteri sözsiz. Atap öterligi, sıbay`las jemqorlıq kez kelgen memlekettiñ ékonomïkasın damıtw barısında da (Qıtay`, Ündistan jäne t.b.), artıq öndirw dağdarısı kezinde de (mısalı, AQŞ, Ewroodaq elderi jäne t.b.) damï beredi. Yağnï, atalmış älewmettik teris qubılıs kez kelgen memlekettiñ älewmettik-ékonomïkalıq därejesine qaramay`-aq tarala beredi», - dey`di Ay`darxan Sqaqov.
Osı oray`da professor özge memlekettermen tığız qarım-qatınastağı Qazaqstan Respwblïkasınıñ ékonomïkalıq äleweti sıbay`las jemqorlıqtıñ qoğam ömiriniñ barlıq salalarına taralıp ketw qawpimen betpe-bet jüzdesip otır dey`di. Sol sebepti elimiz jemqorlıqtı ulttıq qawipsizdiktiñ bastı qawpi ekenin moy`ındap, osı bağıttağı is-qïmıldarın küşey`twge den qoy`dı.
«Memlekettik quqıq qorğaw organdarınıñ qızmetin jemqorlıqtan tazartw jumıstarın sätti jürgize otırıp, Qazaqstan ülken tüy`tkilge tap boldı. Jumıs nätïjesi memlekettik bïliktiñ barlıq qurılımı jemqorlıqqa qanşalıqtı tereñ batıp ketkenin körsetti», - dey`di professor.
Sol sebepti Qazaqstan memlekettik organdardıñ qızmetimen qatar, sıbay`las jemqorlıqpen küres salasındağı ulttıq zañnamanı tübegey`li özgertip, jetildirw isine basa nazar awdardı.
Professordıñ ay`twınşa, sıbay`las jemqorlıqqa qarsı küres salasındağı ulttıq zañnama kürdeli özgerister men tolıqtırwdı qajet etedi. Buğan dey`in qabıldanğan normatïvtik-quqıqtıq aktiler Qazaqstan täwelsizdiginiñ bastapqı kezeñinde mañızdı röl atqarğanı şındıq. Degenmen, qazirde olardıñ tïimdiligi tömendep, elde jemqorlıq faktileriniñ öswine sebepşi boldı. Sonday`-aq, Qazaqstannıñ normatïvtik-quqıqtıq aktilerinde sıbay`las jemqorlıqpen küreswdiñ xalıqaralıq täjirïbesi tïisti deñgey`de qamtılmağan dey`di zañger. Sondıqtan joğarıda atalğan jağday`larmen qatar, elimizdiñ älemniñ 30 ozıq memleketi tizimine kirwge degen umtılısı birqatar xalıqaralıq qujattardı qabıldap, onıñ işinde 2003 jılı qabıldanğan jemqorlıqqa qarsı BUU Konvencïyasın ratïfïkacïyalawına türtki boldı.
Osı oray`da, zañger quqıq qorğaw organdarı jüy`esinde sottıñ märtebesi men quzireti joğarı bolğandıqtan, jemqorlıpen küresti sot jüy`esinen bastaw qajet dep sanay`dı.
«Sot organdarı – elimizdiñ demokratïyalıq jäne quqıqtıq memleket retinde qalıptaswınıñ negizi. Sol sebepti olardıñ qızmetine degen talap ta joğarı bolwı kerek. Sot adamdı, onıñ ömirin, densawlığı men jekemenşigin, ar-ojdanı men basqa da qundılıqtarın zañız äreketterden qorğawı kerek. Alay`da, qazirgi waqıtta xalıqtıñ sot jüy`esine alğısınan göri arızı basım. Ädil sot jüy`esinde jemqorlıq pen paraqorlıtıñ beleñ alwı xalıq arasında älewmettik şïelenis pen quqıqtıq qarama-qay`şılıq twdırwda», - dey`di Ay`darxan Bäy`dekulı.
Dese de, onıñ ay`twınşa, memlekettik bïlik ïesi bop tabılatın xalıq sot jüy`esindegi jemqorlıqpen küres äreketteri men onıñ oñ nätïjesin körip otır. Bul da bolsa, el işinegi älewmettik axwalğa oñ ıqal etwde. Oğan qosa Qazaqstannıñ jemqorlıqpen küreste xalıqaralıq bedeli de artıp keledi.
«Mäselen, 2011 jılı Qazaqstan Respwblïkası Prezïdentiniñ jarlığımen Joğarğı Sottıñ 6 müşesi qızmetinen bosatılıp, onıñ ekewi qılmıstıq jawapkerşilikke tartıldı. Bul xalıqqa azamattıq parızın buzğan adamdardı jazalawda äri jemqorlıqqa tözbewde Memleket basşısınıñ berik ustanımın körsetti», - dey`di professor.
Qay`tkenmen, sot tarapınan quqıqtıq tärtiptiñ buzılwın däleldey`tin faktiler ädil sot jüy`esin äli de jetildirw qajettigin körsetip otır. Osı turğıda zañger öz tarapınan birqatar usınıstar jasadı.
«Birinşiden, swdʹyalar korpwsın jasırın dawıs berw arqılı tikeley` say`law jolımen qalıptastırw kerek. Xalıqqa ädil qızmet etwdi materïaldıq ıntaladırw maqsatında qay` deñgey`li sotta jumıs istey`tinine qaramastan swdʹyalarğa birdey` jalaqı tağay`ındaw qajet. Sot qızmetkeriniñ jumısın jekeley` bağalaw üşin onıñ sot salasındağı jumıs ötiline bay`lanıstı qosımşa aqı tağay`ındaw mañızdı. Sot jüy`esin älewmettik qamsızdandırw jergilikti atqarwşı organdarmen emes, QR Parlamentimen qarjılandırılwı kerek. Ekinşiden, sot öndirisiniñ texnïkalıq qamtılwına da köp köñil bölinwi tïis. Bul rette, sottı texnïkalıq qamtw degenimiz sot processterin on-line rejïmde körsetw üşin sot zaldarına arnay`ı vïdeokameralar ornatw degendi bildiredi», - dey`di zañger.
Odan bölek, sottıñ texnïkalıq qamtılwı azamattardıñ turatın ornına qaramastan élektrondıq poşta arqılı sotqa jüginw barısın da birşama jeñildeter edi dey`di professor.


text: Misır aradaşçıları, ber atna elek urlanğan, İzrail xärbien azat itü öçen fälästin ğıysyançıları belän söyläşülär alıp bara. Fälästin avtonomiäse başlığı Mäxmüt Abbas bolay dide: “Bez wäzğıyatne tağın da kierenkelätmäs öçen quldan kilgänneñ barsın da eşlibez. Bez häm bezneñ ğäräp duslar, bigräk tä misırlılar, bu qatlawlı xäldän çığu yulların tabu öçen böten köçne quyabız”. Ämma, älegä, zur tırışlıqlarğa qarmastan söyläşülär uñış kitermäde. Häm fälästin xakimiateneñ qayber wäkilläre fikerençä, näticäsezlekkä bik yaqın. İzrail premer-ministrı Ähüd Olmert, izrail xärbien azat itü öçen, ğaskärlärgä böten köçne qullanırğa färman birde. İzrail xärbie azat itelgänçe, XÄMÄS qorılmalarına xöcümnär däwam itäçäk. Bu kisätü belän yäkşämbe İzrailneñ eçke eşlär ministrı Ronni Bar-On da çığış yasadı. Aña qädär berniçä säğät aldan İzrail, XÄMÄS başlığı, Fälästin avtonomiäse premer-ministrı İsmail Xaniinıñ eş binasın, hawadan bombaladı. Xanii üze anda yuq ide. Citdi zıyan kürüçelär bulmadı. İzrailneñ tağın ber xöcüme waqıtında, Ğaza sızığınıñ tönyäğında XÄMÄS äğzası üterelde.


text:
Ğiraq suğışınıñ 16-nçı könendä Amerikan xärbiläre Bagdadnıñ hawa alanın aldı… Bu - närsä, axırnıñ başımı?
Uzğan töndä häm möselmannar öşen izge sanalğan comğa irtäsendä Bagdad qalası yänä bomba häm raketa utına totıldı. 16-nçı kön däwam itkän suğış waqıtında şähärdä berençe tapqır tulısınça elektr utı sünde. Monıñ säbäbe älegä bilgesez. Amerikan xärbiläre bez elektr sistemasına xöcüm itmädek dip belderä. Soñğı xäbärlärgä qarağanda koalitsiäneñ qayber törkemnäre başqaladan ni barı 10-15 çaqırım yıraqlıqta. Pänceşämbedä Pentagonda ütkän matbuğat oçraşuında Donald Rumsfeld bolay dip äytte:
Audio: “Xärbilär Bagdadqa yaqınaya, alar berniçä töbäkne aldı, başqala üzägenä küp qalmıy, küp kenä amerikannar irtän eşkä barğanda, xättä ozınraq yul ütä.”
Ğiraqnıñ mäglümät ministrı Möxämmät Säet Äl-Sahaf Amerikan xärbiläreneñ Bagdadqa yaqınayuwın kire qaqtı:
Audio:“Alar härwaqıt yalğanlıy, bigräk tä üz xalqına. Çınbarlıqta alğa kiteş turındağı süzläre uydırma bulıp tora.”
Pänceşämbe kiçendä Respublikan gvardiäseneñ isän qalğan 4 diviziäse başqaladan könyaqqa taba çıqtı dip xäbär itelgän ide. Alay da cömhüriät saqçıları strategik yaqtan möxim bulğan hawa alanın saqlap qala almadı. Ällä gvardiä çınlap ta tar-mar itelgän, ällä, taqtik adım yasıy, başqalada qapqan oyıştırıp, koalitsiä köçlären şunda tartıp kertergä tırışa. Comğa irtäsendä Ğiraqnıñ xärbi süzçese general Hazem Äl-Rawi, Bagdadnıñ diwarları nıqlı, qoral häm batır keşelär belän tulı, bu uramnar Amerikan xärbilären yotıp beteräçäk, dip belderde.
Koalitsiä köçläre Bagdad tiräsendäge “qızıl sızıqnı” uzğannan soñ, Ğiraq alarğa qarşı ximik yä biologik qoral qullanaçaq digän farazlar da, älegä tormışqa aşmıy. Räsmi Bagdad üzendä andıy qoral buluın inqär itep kilde. Ällä anıñ bu qoralı çınlap ta yuq, ällä Saddam anı BMO inspektrolarınnan şul tiklem yıraq yäşergän ki, xäzer tartıp çığara almıy, ällä Ğiraq komandirları anı qullanırğa qurqa. Amerikan räsmiläre – bu qoralnı qullanırğa färman birü - suğış cinäyäte bularaq xökem iteläçäk dip kisätkän ide.
Amerikan-Britan koalitsiäse berük waqıtta tönyaqtan da basımnı köçäytä. Tönyaqtağı Bardaraş qalası häm strategik yaqtan möxim küperne aluda alarğa körd suğışçıları da yärdäm tikän dip xäbär itelä. Könyaqta Britan xärbiläre Basra şähäre üzägenä yaqınaya. Alar äytüenä qarağanda, Ğiraq xärbiläre tınıç xaqılnı şähärdän çığarmıy. Amerikan prezidentı George Buş monı - Saddam xärbilärenä xas närsä dip atadı:
Audio: “Saddamnıñ baş-kisärläre xatın-qızlar, balalar artına qaça, koalitsiä köçlären xuplap qarşı alğan keşelärne üterä, üterü belän yanap köçläp suğışqa cibärä, äsirlärne üterä.”
Pänceşämbedä North Carolina ştatında desantçılar aldında çığış yasap Buş – şuşı yawız, dähşätle rejiım axırına yaqınlaşa dide häm Ğiraq xalqına yaña xökümät saylaw mömkinlege, yaqtı kiläçäk wäğdä itte.
Audio
Pänceşämbedä, Ğiraq televideniese Saddam räislegendä ütkän xökümät utırışın kürsätte. Yazmanıñ qayçan yazılğanı bilgesez. Ğiraqnıñ könyağında ütkän demonastratsiädä şiği möselmannar “Saddam, sineñ könnäreñ sanalğan!” digän süzlär qıçqırdı. Şiği möselmannar ruxanie, millionlağan mö’mingä möräcägät itep, alarnı tınıçlıq saqlarğa, koalitsiä köçlärenä qarşılıq kürsätmäskä, bäreleştän çittä torırğa çaqırdı. Belgeçlär fikreneçä, bu – räsmi Bagdadnıñ cihadqa öndäwlären sürelderergä mömkin. Ğiraq möftieneñ şuşı belderüwe sürätendä, Rusiäneñ baş möftie Tälgät Tacetdinneñ Rusiä möselmannarın Amerikağa qarşı izge suğışqa çaqıruwı, yomşaq itep äytkändä säyer bulıp kürenä.
Ali Gilmi, Praga


text:
Ni öçen, Osama ben Laden qulğa alınsa da, Äl-Qaidä yäşäp qalaçaq?
Paqstannıñ Könyaq Wäziristan töbägendä Paqstan xärbiläre ber törkem Äl-Qaidä suğışçısın qamawğa alğan, alar arasında çeltärneñ yuğarı citäkçeläre dä bar digän xäbärlär kilä. Şuşı xäbär xaq bulıp, Äl-Qaidä citäkçeläre qulğa alınsa, bu, çeltärneñ terror xöcümnäreneñ betüen añlataçaqmı? Azatlıqqa äñgämä birgän belgeçlär fikerençä, xättä Osama ben Laden üze qulğa alınğan xäldä dä, terror xöcümnäre däwam itäçäk.
Ämmä kem genä bulmasın, belgeçlär fikerençä, Äl-Qaidäneñ iñ yuğarı citäkçese, xättä Osama ben Laden üze qulğa alınsa da, terror çeltäre bareber yäşäp qalaçaq. Çönki bu -- ğädäti buysınu strukturası bulğan oyışma tügel, ä şaqtıy bögelüçän çeltär bulıp tora. Washingtonda urnaşqan American Enterprise İnstitutı vitse-prezidentı Danielle Pletka Azatlıqqa bolay dide:
Audio (Danielle Pletka)
"Äl-Qaidä vertikal tügel, ä horizontal tözelgän oyışma. Törle urınnarda ber ideologiädä torğan bülekçälär bar. Alarnıñ urtaq citäkçese, urtaq maqsatları bula ala, läkin axır çiktä bu büleçkçälär ber digän möstäqil xäräkät itä ala. Yağni başın alıp taşlasañ da, horizontal bäyläneşlär saqlanıp qalaçaq."
Bu fiker belän şul uq Washingtonda urnaşqan Saqlanu Mäglümäte Üzägeneñ terror belgeçe Mark Burgess ta kileşä. Äfğanstandağı xärbi operatsiädän soñ Äl-Qaidä citäkçelege taralırğa mäcbür buldı, läkin bu anıñ eşçänlegen kimetmäde. Çönki qararlar nindider ber üzäk ştabta tügel, ä här bülekçä tarafınnan möstäqil räweştä, urınnarda qabul itelä:
Audio (Mark Burgess)
"Äl-Qaidä ul berençe çiratta rux. Anıñ üzenä ğämällär başqaru da, färman birü dä kiräk tügel, fäqät şuşı ruxnı kütärep toru citä. Näticädä, berär islamçı törkem xöcüm yasasa, bu Äl-Qaidä eşe bulıp kürenä, bez şunduq Äl-Qaidäne ğäyeplibez, gärçä anıñ moña qatışı bulmasa da."
Pletka häm Burgess fikerençä, soñğı 2-yıl yarım eçendä bulğan terror ğämälläre, härxäldä alarnıñ qayberläre öçen, Äl-Qaidä tügel, başqa islamçı törkemnär cawaplı. Qayberläre turında Äl-Qaidä üze dä, xöcüm bulğannan soñ ğına belgän.
Döres, Äl-Qaidä süze xäzer bar dönyada tanılğan, häm ul monıñ işe törkemnäre üzenä cälep itep tora. Läkin, ber ideologiädä torsalar da, bergä künegülär ütsälär dä, Äl-Qaidädän finans yärdäm alsalar da, alar annan färman ala digän süz tügel.
Qısqası, şundıy näticä yasap bula: Äl-Qaidäneñ yuğarı citäkçeläre şul uq Äl-Zäwähri, xättä ben Laden üze qulğa alınsa da, bu - islam suğışçılarınıñ Könbatışqa qarşı suğışı tämamlanuın hiç kenä dä añlatmıy. Näq menä şuña kürä moña qarşı köräşü bik qıyın.
Ali Gilmi, Praga


text: Bıltır 11 üktäber respublika könö itep bildälänhä, bıyıl Däwlät Yıyılışı–Qoroltay menän xökümätteñ berlektäge qararı nigeźendä, ul möstäqillek iğlan itewźeñ 15 yıllığı bularaq bayram iteläsäk. Däwlät Yıyılışı räyese Konstantin Tolkäçev äytewensä, 11 üktäberźa qul quyılğan kileşew tarixi ähämiätkä eyä. Respublika prezidentı bildäläwensä, 11 üktäber uram buylap şar kütärep yöröüźär menän tügel, anıq eştär menän iźtä qalırğa teyeş. Tap 11 üktäbergä Respublikala küp obyekttar asıla. Här xäldä yetäkselär şirqättär asıuźı tap oşo köngä tura kilterergä tırışa. Matbuğat bittäre ölgäşelgän uñıştar xaqındağı mäqälälär menän tula. Başqortostan gazetahında bıl eş başlanğan - Irımbur sigendäge Xäybulla rayonınınıñ "tanımaźlıq bulıp üźgärewe xaqında" mäqälä basılğan. Bıyıl tuğıź ayźa Başqortostan federal qaźnağa 40 milliard humdan aşıu aqsa küsergän. Bıl ütkän yıldıñ oşo osoro menän sağıştırğanda 2 tapqırğa küberäk. Respublikala yıyılğan aqsalarźıñ 72 prosentı Mäskäwgä küserelep tora.


text:
Respublikanıñ mäktäp-gimnaziälärendäge 11 sıynıf uquçıları kiläçäktä qaysı uqu yortına kerergä, nindi professiä saylarğa dip baş wata başladılar. Qayberläreneñ jurnalist bulasıları, häm KDU nıñ jurnalistika fakul'tetına keräseläre kilä. Qullarına qäläm totıp yazmalar icat itüçe yäşlärgä yıl sayın ütüçe “Altın qäläm ” yäş jurnalistlar bäygese festivale KDUğa kerergä mömkinçelek birä. Şuşı könnärdä jurnalistlar yortında festival'ne açıq dip iğlan ittelär.
KDU nıñ jurnalistqa fakul'tetı dekanı Wasil Ğarifullin bu xaqta bolay dip belderde:
- Älege konferensiädä “Altın qäläm” bäygesenä start birelde. Şunıñ nigezendä respublikanıñ törle töbäklärendä yäş qäläm iälären barlaw, yazmaların tikşerü, saylap alu eşläre başlana. Min ışanam älege bäygedä qatnaşuçı yäşlär bezneñ fakul'tetnıñ Çallıdağı filialın, şulay uq Qazandağısın äylänep ütmäslär. Kiläçäktä professional jurnalistlar bulırlar dip ışanam.
Şähär, rayon cirlärendä gazetalarda yazmalar yazıp cenlänüçe, televidenie-radiolarda syujetlar eşläwçe yäş qäläm iäläre “Altın qäläm” gä materialların tuplıy başlasalar da bula. Ul icatlarğa jyuri baya biräçäk. Saylanıp alınğan yäş qälämçelär bäygeneñ yomğaqlaw öleşenä, cäyneñ berençe ayında “Boris Polevoy” teploxodı belän ber atnalıq säyäxätkä çığalar. Säyäxät barışında iñ aktiv icatçılarğa, büläklär, “Gran-pri”lar birelä. Bäygedä “Gran-pri”nı rusça yazuçı yäş qäläm iälärenä 2 ne, ä tatarlarğa 1 ne genä birälär. Ä bolay ruslarğa 1He, tatarlarğa 1 biräbez di oyıştıruçılar. Şunsı qızğanıç, rusça yazuçı yäş qäläm iäläre tatarlarğa qarağanda kübräk uñışqa ireşälär. Çönki festival'neñ alıp baruçıları, oyıştıruçıları rus telen yaqın kürälär dip äytä anda qatnaşqan tatar yäşläre. Bıyılğı bäygedä qatnaşuçı yäşlär icatların mädäniät häm sänğät ölkäsenä yunältergä tieşlär. 2006 yıl mädäniät, sänğät yılı bulu säbäple bez dä festival'neñ temasın şuşı ölkägä bağışlarğa buldıq di oyıştıruçılar.
“Altın qäläm” bäygese yäşlär häm sport ministrlığı, jurnalistlar berlege, KDU nıñ jurnalistika häm sotsiologiä fakul'tetı yärdäme belän oyıştırıla. Şuña da bäygeneñ açılış utırışında 2003 yılda bäygedä qatnaşıp diplom alğan, xäzerge waqıtta “Şähri Qazan” gäcite jurnalistı bulğan Güzäl Zıyätdinovanıñ fikere bolayraq buldı:
- “Altın qäläm” yäş jurnalistlarğa üz-üzenä ışanırğa yärdäm itä. Kiläçägen jurnalistika kürgän keşegä ömet birä. Min üzemne mäsälän jurnalistikadan başqa kiläçägemne küz aldına kiterä almıym.
Oyıştıruçılar äytüençä, moña qädär “Altın qäläm”dä ciñü ayulağan yäş jurnalistlar çın jurnalistlar bulıp ölgergännär diärlek. Bıyılğısı yılda tatar yäşlärenä iğtibar tieşle däräcädä birelerme, şul uq tatarça yazuçı, söyläwçe yäş qälämçelär artıq oyalçanlıqların qırıyğa quyıp üzlären kürsätä alırlarmı? Bu sorawlarğa cawapnı cäyen belerbez.
Röstäm İsxaqi


text:
...“Tatarstan xalıqları telläre turındağı qanun”nıñ ütäleşe tikşerelde häm qarar qabul itelde
Şulay itep, qanunnarğa häm programmalarğa qaramastan tatar telen qullanu dairäse kiñäymägän. Barı tik ike däwlät telen dä beläbez dip iğlan itüçelär sanı ğına artqan.
Doklad xaqında fiker alışularda da tänqit süzläre köçleräk yañğıradı. Xalıq deputatı İndus Tahirov eşlär elekke zamannarda Rawil Fäyzullin ber şiğerendä yazğança, “minem telemdä parlamentlar söyläşmi, suğış iğlan itelmi, kapitulyätsiä yasalmıy, ul bik tıynaq, minem telemdä ikmäk üsä, tire ilänä, neft' tabıla, söt sawıla” digän süzlärdän yıraq kitmäde, dip sanıy. Tatar tele däwlät telenä äylänü öçen ul xakimiätneñ xalıq belän aralaşu telenä äwerelergä tieş. Deputat monnan soñ Däwlät Şurası sessiälären ike däwlät telendä dä alıp barırğa täqdim itte.
Däwlät Şurasınıñ fän, mäğärif, mädäniät, milli mäs'älälär komissiäse räise Razil Wälievneñ çığışı konstruktiv tänqitle buldı.
AUDİO. (Razil Wäliev çığışında zaman taläpläre tellär turındağı qanunğa östämälär kertüne sorıy, dip belderä. Ul citäklägän komissiä älege tözätmälärne äzerlägän.)
Möhim mäs'älä tikşerel gändä, ğädättägeçä, fiker alışularnı prezident Mintimer Şäymiev yomğaqladı. Anıñ fikerençä, Mäskäw tarafınnan milli mäs'älälärdä, mädäniät, tel, alfavit mäs’älälärendä federal' üzäktän basım artu hiç tä başqarası eşlärne yartı yulda tuqtatabız, çigenäbez digän süz tügel.
Prezidentnıñ çığışınnan soñ doklad buyınça fiker alışular tämamlandı häm deputatlar qarar qabul ittelär. Älege qararda närsälär bar soñ? Deputat Razil Wälievneñ “Azatlıq” radiosı öçen birgän interviewsınnan ber özek.
AUDİO: (Razil Wäliev tatar telen üsterü programmasınıñ urtası, yäğni mäktäplärdä tatar telen öyrätü ütälgän, a başı, yäğni balalarğa ana tellären balalar baqçalarında öyrätü häm axırı, yuğarı uqu yortlarında tatarça uqıtu üzläşterelmägän, dip sanıy. Şulay uq däwlät oyışmalarında, zavod-fabrikalarında tatar tele däwlät tele däräcäsenä quyılmağan. Şuña kürä Däwlät Şurasınıñ fän, mäğärif, mädäniät häm milli mäs'älälär komissiäse Tatarstan xalıqları telläre turındağı qanunğa östämälär äzerlägän häm bu östämälär 2003 yıl başında Däwlät Şurası sessiäse qaramağına kertelä. Şulay uq Razil Wäliev Rusiä Däwlät Dumasınıñ kirillitsa qullanu turındağı tözätmäne raslawçı qanunda ägär dä töbäklär, respublikalar başqa alfavit qullanırğa teläsä, qanun proektnı başlanğıçı belän çığarğa xoquqlı digän maddäsennän faydalanıp, 1999 yılda Tatarstan Däwlät Şurası qabul itkän latin imlasın tergezü turındağı qanunnıñ Däwlät Duması qaramağına tapşırılğanı turında söyli.
Sişämbe könne Tatarstan Däwlät Şurasınıñ XIII plenar sessiäse, nihayät, eşen tämamladı. XIV sessiä yaña yıldan soñ, häm ul çirattantış bula. Anda Rusiä baş prokurorınıñ urınbasarı Zvyaginsevnıñ protestları qaralaçaq. Şunısı qızıq, bıyılnıñ soñğı sessiäseneñ soñğı minutlarında da deputatlar tağın ber qabat däwlät telläre, ike tellelek problemaların iskä töşerdelär. Däwlät Şurası räise Färit Möxämmätşinnıñ yomğaqlaw süze aldınnan deputat Sergey Oskolok menä monda jurnalistlar häm qayber deputatlar taralaşıp bette inde, ämma latinnı tıyuçı Tatarstanğa qarşı qabul itelgän tözätmä - ul Kareliä xalqın üz tellären däwlät telen itü mömkinlegennän mäxrüm itte bit, digän replika yasadı. Menä şulay, Tatarstannıñ xalıq deputatları da iske yıl belän xuşlaştılar, yomğaqlar yasadılar, läkin iske yıl problemalarınıñ da yaña yılğa küçäçäge inde kön kebek açıq.
Yunıs Ätnäle, Qazan


text:
Saylaw kampaniäläre tämamlandı. Rusiä Prezidentın öçen dä, Tatarstan deputatlarına da birelgän tawışlarnıñ tögäl sanı inde bilgele 24 martta Tatarstan Üzäk saylaw komissiäse saylawlarnıñ axırğı näticälären iğlan itte, ä 25ndä, firqä isemlege belän saylanğan 50 deputatqa waqıtlı tanıqlıqlar tapşırdı.Vladimir Putinğa Tatarstanda - 82, 58 %, Nikolay Xaritonovqa – 6,59%, İrina Xakamadağa – 3,11%, Sergey Glazyevqa – 2,41% tawış birelğän. Xäzer Tatarstan rayonnarında tawışlarnıñ niçek birelgänen dä belep bula. Rusiä Prezidentın saylağanda Ätnä rayonı xalqı, Vladimir Putin öçen, bar rayonnardan da kübräk tawış birgän - 98,6 %. Bua, Möslim häm Minzälä, annan az ğına qalışa, bu rayonnarda, xäzerge Rusiä Prezidentına 97 % birelgän. Ägerce, Aqtanış, Alekseyevskiy, Älkidä - 90% cielğan. Aznaqay şähärendäge tawış birü başqa törleräk barğan , Putin öçen 68% qına birelgän. Biredä, kommunistlar firqäse wäkile Nikolay Xaritonov 15% artıq tawış cia alğan. Älmättä, 12,8% saylawçı kommunistlarğa yaqlaw beldergän. Bawlı, Bögelmädä dä, Xaritonovnı belälär. Bu şähärlärdä ul 10 % tawış ciğan. Barlığı Tatarstanda kommunistlar öçen 7% yaqın tawış birelgän. Tatarstan Däwlät Şurası saylawlarında da kommunistlar firqäse şul tirä protsent ciydı. 7% az ğına citmäde (6,6%).
Respublika xalqınıñ 2, 18% «barısında da qarşı», tawış birgän. Şulay itep, qarşılıq belederüçe elektorat Tatarstanda da bar. Kommunistlarnıñ parlamentqa ütep kerüen dä, şunıñ belän dä añlatıp buladır.
25 martta Däwlät Şurasında firqä isemlege belän saylanğan 46 xakimiät firqäse deputatı belän bergä, 4 kommunistqa da waqıtlı deputat tanıqlığın tapşırdılar. Alar häm tağın deputat Ştanin, inde 26 martta uq bulası berençe utırışta, oppozitsiä wazifasın üti başlıy. Alar üzlären niçek totarlar, nindi täqdimnär kerterlär, comğa könne kürerbez.
26 martta könne yaña saylanğan deputatlarnı cawaplı eş kötä. Berençedän alar, räis, anıñ urınbasarların saylarğa tieşlär, komitetlarnı oyıştırıp, alarnıñ räislären bilgeläw burıçı da alar östendä yata.
Şunıñ belän bergä, Tatarstan Prezidentı da şul könne üzeneñ Yıllıq yullamasin da täqdim itärgä tieş.
Bikä Timerova.


text:
Qazan basketbolçıları Yeropada iñ köçlelär arasında
Tatarstanğa Altay respublikasınıñ parlamentı citäkçese İgor Yaimov kilde. Monda ul respublika prezidentı Mintimer Şäymiev, üzeneñ kollegası Färit Möxämmätşin belän oçraştı häm ike respublika arasında iqtisadi häm mädäni bağlanışlarnı arttıru turında söyläşte.
Federal iminlek xezmäte citäkçese Nikolay Patruşevnıñ Tatarstanğa vizitı tämamlandı. Ul Qazanda 2 kön buldı. Patruşevnıñ respublikağa kilüeneñ töp maqsatı bulıp Federal İminlek xezmäteneñ Tatarstan idäräseneñ yaña başlığın täqdim itü tordı. Älege urında elek eşlägän Aleksandr Gusev Däwlät Şurasına deputat bulıp saylanğannan soñ, bu wazifağa İminlek xezmäteneñ Udmurtiä respublikasında idärä citäkçese Evgeniy Vdovin quyıldı. Annan tış, Nikolay Patruşev Qazanda tağın İslam universitetında buldı, älege uqu yortınıñ uquçıları häm uqıtuçıları belän tanıştı, dini mäs’älälär buyınça Tügäräk östäl eşendä qatnaştı. Vizitnıñ räsmi öleşennän soñ İminlek xezmäte citäkçese Qazannıñ Dinamo sport üzägendä ütkän voleybol matçında qatnaştı. Anda Nikolay Patruşev çığış yasağan Rusiä İminlek xezmäte veterannarı komandası üzläreneñ Tatarstandağı kollegaların ciñde.
Xäyer, älege xäbär bu könnärneñ iñ qızıqlı sport xäbäre dip äytep bulmıy. Başqalada 22-24 aprel’ könnärendä Rusiädä berençe märtäbä FİBA Evroligasınıñ Dürtlelär finalı uza. Anda Evropanıñ iñ yaxşı dürt basketbol komandası qatnaşa. Alar arasında Qazannıñ UNİKS komandası bar. 22 aprel’dä ütkän berençe yarım finalda Rusiäneñ tağın ber komandasın – Ural-Greytnı ciñep, Qazan basketbolçıları şimbädä ütäçäk final uyınnarına çıqtı. Anda qazanlılar İzrail’neñ Xapoel’en ciñgän Gretsiäneñ Marussi komandası belän köç sınaşaçaq. Bu uyında Tatarstan flagların tağıp, başlarına käğäzdän maxsus şuşı uyınnar öçen yasalğan tübätäyle UNİKS fanatları Basket-xollda tağın da kübräk bulaçaq, dip ışana oyıştıruçılar.Gölnaz İlgizär


text:
Törkiälä habantuy
Başqortostan Törkiägä habantuy uźğarırğa wäkildären ebärźe. İstanbulda başqort habantuyında Başqortostan Prezidentı Xakimiäte etäksehe Radiy Xäbirov häm respublika Xökümäte Premer-ministrı urınbaśarı, mäźäniät häm milli säyäsät ministrı İldus İleşev qatnaşasaq.
Bıyılğı habantuy Mäxmüt Äkif Ersoy parkında ütä. Törkiä tamamşasıhı aldında Başqortostan sänğäten "Sibay" beyeü ansamble, "Qarauanharay", "Dalan" törkömdäre, "Beyeü teatrı" ośtaları, yırsılar, quraysılar häm qumıźsılar kürhätä.
Bötä donya tämäkenän baş tartıu könöndä Öfölä bäliğ bulmağandarğa tämäke hatıuźı tıyıu proğrammahı eş başlay.
Belgestär äyteüensä, yuğarı sinıf uqıusıları arahında malayźarźıñ 60, qıź- qırqındarźıñ 40 protsentı tötön yota ikän.
Başqortostanda 6 yıl elek tämäke tartıuźı sikläü xaqında qanun qabul itelgäyne. Tik bıl qanun qağıźźa ğına qaldı, ütäüselär yuq. Yäğni unı ğämälgä aşırıu yuldarın qamillaştırırğa käräk.
Yañı proğrammağa yaraşlı bäliğ bulmağandarğa tämäke hatqan kibettär administrativ yauaplılıqqa tarttırılasaq.


text:
Q.Qwanışbaev atındağı Memlekettik akademïyalıq qazaq mwzıkalıq drama teatrı körermen nazarına kezekti jaña premʹerasın usınadı. «QR Täwelsizdiginiñ 25 jıldığı» ayasında 6 JELTOQSAN KÜNİ SAĞAT:18.30 BEY`BİTŞİLİK JÄNE KELİSİM SARAY`I saxnasında «ÄMİRE» dramasınıñ premʹerasın ötkizedi.
Pʹesa avtorı – jazwşı, dramatwrg Raxımjan Otarbaev. Spektaklʹdiñ qoyuşı rejïsseri – QR eñbek siñirgen qay`ratkeri, rejïsser – Nurlan Jumanïyazov. Spektaklʹdiñ bas swretşisi – Berik Bwrbaev. Xormey`steri – QR eñbek siñirgen qay`ratkeri – Amantay` Jumaşev.
Bul dramatwrg R.Otarbaev pen rejïsser N. Jumanïyazovtıñ Qallekï saxnasındağı birlesken ekinşi jumıstarı bolmaq. Buğan dey`in «Naşaqorlar jay`lı novella» pʹesasınıñ jelisi boy`ınşa «Köleñkesiz jolawşı» attı dramanı dünïege äkelip, bügingi tañğa dey`in körermenniñ süy`ikti qoy`ılımdarına ay`nalğan edi. Endi alda «ÄMİRE» draması jarıq körmek. Ämireniñ swretkerlik şeberligi men ömirindegi qupïyaları jay`ındağı dramatwrg Raxımjan Otarbaevtıñ twındısı, rejïsser Nurlan Jumanïyazovtıñ qoltañbasımen üy`lesip saxna attı kïeli älemge jol tartpaq.
1925 jılı Parïjde ötken Bükil dünïe jüzilik «ÉKSPO» körmesine qatısqan tuñğış qazaq tağdırına arnalğan twındınıñ tabïğatında tobır men tulğanıñ, ömir men önerdiñ, amanat pen qïyanat uğımdarınıñ qaqtığısı beder aladı. Key`is dünïeden bereke tappağan Ämireniñ – Än-Ämirege ay`nalıp öner köginen ün qatqanı bayandaladı.
Spektaklʹdiñ bas key`ipkeri «ÄMİRE» bey`nesin teatr artïsteri QASIMXAN BUĞIBAY` men ASILBEK QAPAEVTIÑ somdawında tamaşalay` alasızdar.
Spektaklʹdiñ ötetin ornı: BEY`BİTŞİLİK JÄNE KELİSİM SARAY`I. Bastalwı:18.30


text:
Matbuğatqa küzätü
Şähri Qazan gäcite üzeneñ 14nçe ğinwar sanında yänä Yaña yıl qotlawların bastırıp çıqqan. Läkin bu yulı inde İske Yaña yıl belän. Şunda uq iñ çın Qış babaynı saylağan bäyge turında da xäbär itelä. Älege yazma bu yılnı Qış babaynıñ soñğı sälämeder inde dip ömetlänäse qala. Monnan tış çärşämbe könne Şähri Qazan soñğı räsmi xäbärlär häm başqala yañalıqları belän tanıştıra. Şulay uq gäcitneñ tulı ber bite saylawlar temasına bağışlanğan. Älege yazmalardan uquçılar saylaw qanunnarındağı soñğı üzgäreşlär xaqında, kiläçäk Däwlät Şurasınıñ sostavı turında belä alalar, ğadi saylawçılarnıñ fikerläre belän dä tanışa alalar. Şähri Qazannıñ soñğı bite Fän häm milli mäğärif belän qızıqsınuçılarnıñ iğtibarın cälep itär. Belem birüneñ yaña standartları xaqında respublikanıñ Mäğärif ministrı Faris Xarisov belän äñgämä ayıruça qızıqlı. Watanım Tatarstan berençe bite ğädättägeçä räsmi xäbärlärgä birelgän. Annan tış gäcit üzeneñ uquçıların Tatarstan Däwlät Şurasına deputatlıqqa nämzätlärneñ kereme häm mölkätläre turında mäğlümat belän tanıştıra. Şulay uq Watanım Tatarstannıñ çärşämbe sanında Gölgenä Lotfullinanıñ rişwätçelek problemasına bağışlanğan külämle yazması da iğtibarğa layıq. Ä menä Üzäk matbuğatınıñ cirle bitläre ciñelräk, ğadi xalıqqa qızığraq temalarğa yaza. Mäsälän, şularnıñ bersendä Tatarstan çibärkäyläreneñ bäygesenä kilgän Miss Yevropanıñ Qazannıñ ber restoranında oşatqan taşbaqa turında yazma urın alğan. Gäcitneñ berençe bitendä älege missnıñ şul taşbaqa belän töşkän zur ğına fotosı da urnaştırılğan. Respublikada basıla torğan qayber rus telle matbuğat ta «Miss Tatarstana» dip atalğan çibärkäylär bäygesen iğtibarsız qaldırmadı. Şularnıñ bersendä, mäsälän, oyıştıruçılarnıñ fikere dä citkerelgän. Ciñüçegä iğänäçelär tarafınnan tapşırıla torğan Oka maşinası, missqa kileşä torğan maşina tügel ikän.


text:
DOĞUŞ GRANİT MERMER İMALATI
Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Nilüfer Nilüferde Granit Mermer İmalatçıları, Bursa Nilüfer Basamak Mermer İmalatı, Yapanlar, Yapan Yerler, Bursa Nilüfer Basamak Mermer İmalatçıları, Bursa Nilüfer Mutfak Tezgahı Mermer İmalatçıları, İmalatı, Yapanlar, Bursa Osmangazi Nilüfer Denizlik Mermer İmalatı, İmalatçıları, Ustası, Ustaları, Bursa Nilüfer Zemin Mermer İmalatı Yapanlar, Bursa Nilüfer Tezgah Mermeri İamalatı Yapanlar, Bursada Mutfak Tezgahı Mermer İmalat Ustası, Ustaları, Bursa, Bursa Genelinde Mermer İmalatçıları, Bursada Mermerciler Bursa,
Bursa Genelinde Mermer İmalatı Yapanlar, Bursada Çimstone Mermer İmalatı Yapanlar, Ustası, Ustaları, Bursada Mermer İmalatçı Telefon Numaraları Bursa, Bursada Granit Mermerciler, Bursa Hamam Mermeri Yapanlar, Bursada Merdiven Mermeri Uygulama Yapanlar, Bursa Zemin Mermer Uygulamacıları, Bursa Beyaz Mermer Uygulama, Çini Mermer Uygulama, Ekvator Mermer Uygulama İşleri, Dıagonal Mermer Uygulama, TECHNISTONE Mermer UYGULAMA, Granit Merdiven Merdiven Uygulama, Havuz Mermeri Uygulama, Duvar Mermer Uygulama, Ustası, Ustaları, Yapanlar, Mermerciler, Bursa,
- Görüntülenme sayısı: 601


text:
Fälestin citäkçeläre Parij yanındağı xärbi xastaxanädä yatuçı Yasir Arafatnıñ xäle bik nıq awır dip delderde. Bügen alar 2 atna çaması elek Arafat kiterelgän xastaxanädä buldı.
Fälestinne Azat İtü Oyışması general' sekretare Mäxmüt Abbas belderüençä, tabiblar 75 yäşlek Arafatnıñ bik nıq awır xäldä buluın äytkän.
Xastaxanädä Abbas belän bergä fälestin premyer minsitrı Äxmät Qurai häm tışqı eşlär ministrı Näbil Şaat ta buldı.
Alar Arafatnıñ üzen kürgänme-yuqmı älegä açıq qına xäbär itelmi. Arafat märtkä kitkän xäldä dielä. Arafatnıñ xatını Suha fälestin citäkçeläreneñ xastaxanägä kilüenä qarşı buluın beldergän ide.
Fälestin citäkçeläre Fransiä prezidentı Jacques Chiracnı kürergä häm matbuğat oçraşuı ütkärergä cıyına.
Arafat bu xastaxanägä 29-nçı üktäberdä kiterelde. Tabiblar äytüençä, Arafatta älegä bilgelänmägän nindider qan awıruı bar.


text:
Strasburg mäxkämäsenä Rusiädän şikäyätlärne kimetep bulamı?
Rusiädän Strasburgtağı Yevropa Keşe xoquqları mäxkämäsenä möräcäğät itüçelär sanı soñğı yıllarda arttı. Räsmilär monıñ belän qanäğät tügel, çönki küpçelek oçraqta şikäyät itüçelär mäxkämädä ciñep çığa. Rusiäneñ Yuğarı mäxkämäse xäzer ildä xoquq sistemasın kamilläşterü häm Rusiä watandaşlarınıñ Strasburka möräcäğät itülären çikläw yulların ezli. Keşe xoquqların yaqlawçılar moña kisken täñqit belderä..
"Yevropa mäxkämäsenä cibärelgän şikäyätlärne ikegä bülep bula: berse – totqınnıñ mäxkämädäge şartları belän rizasızlıq bulsa, ikençese – mäxkämä eşeneñ barışı belän rizasızlıq. Yuğarı Mäxkämägä menä näq bu ike ölkägä iğtibarnı yünältü küpkä ciñelleräk bulır ide. Bu Yevropa mäxkämäseneñ eşen ciñeläyter ide."
Bu täqdim xäzer mäxkämädä qarala, üzgäreşlär çınnan da ğamälgä kergänçe qanun ölgese parlamentta xuplanıp prezident tarafınnan imzalanırğa tieş. Xoquq yaqlawçılar bu eşkä ışanmıy. Tanılğan advokat Yury Şmidt:
"Keşelärneñ ğadellekne üz mäxkämälärendä tabuı – yaxşı bulır ide. Ämma xäzer mäxkämälärneñ xakimiätlärgä ni qadär bäyle bulğannarın istä totqanda, bu ölkädä reformalar ällä ni fayda kitermäs tösle."
Rusiä watandaşlarınıñ ğadellek ezläp meñnärçä çaqrım yıraqlıqtağı Fransiäneñ Strasburg şähärenä baruları – räsmilär öçen başqa küsäk belän bärü kebek bula. Uzğan yıl Yevropa mäxkämäsenä 12 meñ rusiäle möräcäğät itkän. Bu Yevropa Şurasına kergän 47 ildän kilgän barlıq şikäyätlärneñ biştän bere. Eşlärneñ kübese – Rusiä räsmiläre Çeçnädä qılğan waxşileklären tanırğa tieş digän näticä belän tämamlana. Putin häm tışqı eşlär ministrı Sergei Lavrov mäxkämäne Rusiägä qarşı "säyäsi" qararlar çığaruda da ğäyepläde.
Sintäber ayında Putin Yustisiä ministrlığına Yevropa Şurası häm keşe xoquqları mäxkämäsenä eşlärgä 5 keşene cibärergö quştı. Bu adımnıñ maqsatı – mäxkämädä Rusiä mänfäğätlären yaqlaw bulırğa tieş ide.
Rusiä konstitusiä mäxkämäse başlığı Valery Zorkin yül ayında Rusiä watandaşlarına Rusiä mäxkämäläre aşa ütmiçä Strasburgqa möräcäğät itüne tuyı turında qanun qabul itergä çaqırğan ide. Bu belderüen ul, Yevropada Keşe xoquqları mäxkämäseneñ Çeçnä parlamentı räise Ruslan Alixajievnıñ ülemendä Rusiä ğayeple dip anıñ änisenä 40 meñ yevro aqça tüläw kiräklege turındağı qararın iğlan itkäç yasadı.
Yevropa mäxkämäseneñ soñğı yıllarda Rusiägä bulğan qayber taläpläre ütälde. Ayırım äytkändä, xökem çığarılğançı keşene totu urınnarı häm törmälärdä şartlar yaxşırdı. Ämma küpçelek oçraqta Rusiä räsmiläre mäxkämä belän xezmättäşlek itmi. Bu xaqta bik küp Rusiä watandaşına Strasburgka qağäzlär äzerlärgä bulışqan Londondağı xalıqara xoquq professorı Bill Bowring äytte:
"Xezmättäşlektän baş tartu – daimi küreneş. Misal öçen tikşerü turında mäğlümatlärne birmäw. Şulay uq mäxkämä qararların ütäwdä problemalar bar. Döres, Rusiä tülärgä tieşle aqçaların tüli. Ämma tikşerüne däwam itü, xökümät wäkillären xökem itü, qanunnı üzgärtügä kilgändä – Rusiä ber ni eşlämi."
Advokat üze 2005nçe yılnıñ noyaberendä Rusiädän quılğan ide. Tanılğan xoquq yaqlawçı çeçen suğışçıları yulbaşçısı belän äñgämä bastırğan gazetnıñ baş möxarrire Stanislav Dmitrievsky mäxkämäsenä barğanda totqarlanğan ide. Dmitrievskyğa isä millätara, dinara häm rasaçıl näfrät taratuda ğäyepläw belderelep 2 yıl törmä xökeme çığarılğan ide.
Distälägän idarädän advokat üzeneñ Rusiädän quılu säbäplären açıqlarğa tırıştı. Näticädä aña immigrasiä qağäzeneñ ikençe öleşe qayadır tapşırılmağan bulğan digän cawap birdelär.
Gazetnı isä Rusiä-Çeçen Duslığı Cämğiäte bastıra ide. Cämğiät küp kenä çeçennarğa Yevropanıñ keşe xoquqları mäxkämäsenä möräcäğät itergä yardäm itte. Soñıraq cämğiät yabıldı. Rusiä mäxkämäse, citäkçelektä "extremist" bulğan cämğiät eşli almıy, digän qarar çığardı.


text:
Tatar yäşläre yaña citäkçelek sayladı
İkençe Bötendönya tatar yäşläre forumı üz eşen yomğaqlap kilä. Comğa könne delegatlar “Aq bars” yäşlär üzägendä yañadan plenar cıyılışqa cıyıldı.
Cıyılıştı Samara ölkäse wäkile, yäşlär xäräkätendä küptännän bilgele Färxät Mäxmütov, Finländiä yegete Xämit Sämärxan, Başqortstan tatar yäşläre xäräkätendä küptän qatnaşuçı, jurnalist Rimma Bikmöxämmätova şaqtıy üzençälekle çığış yasadılar.
Rimma Bikmöxämmätovanıñ bu çığışı delegatlarda bigräk tä köçle tä'sir yasadı. Çönki forumnıñ berençe könendä mönbärgä kütärelgän Başqortstan wäkilneñ çığışı bezdä barısı da al da göl, problemalar yuq digän tä'sir qaldırğan ide. Al'ternativ süzne alğan Rimma Bikmöxämmätova Başqortstan xakimiäten tänqitlämäsä dä, şaqtıy citdi fikerlär äytte. Anıñ yaqtaşı Zäliä Axunova Rimmağa qarşı zaldağı mikrofonnan bäxäs qorırğa omtılsa da, diskussiä alıp barırğa säbäp yuq ide. Äytelgän öç çığış yasawçıdan soñ, pänceşämbe könne ütkän seksiä utırışları turında xisap belän Rezeda Safiullina, İl'şat Saitov, Rafik Möxämmätşin, Damir İsxakov, Färit Urazaev, Miläwşä Ğayfullina çıqtılar. Här seksiädä 100 gä yaqın keşe qatnaşıp, bäxäsle çığışlar yasağannar, distälägän täqdimnär kertkännär. Şuşı yözlägän täqdimnärne tormışqa aşıru öçen alarnı tärtipkä kiterep, bastırıp çığaru belän şöğellänergä tieşle redaksiä Şurası buldırıldı. Forumnıñ ğomumi rezolyutsiä proyektı belän kongress başqarma komitetı räise urınbasarı Rinat Väliullin çıqtı. Bu rezolyutsiädä şaqtıy qatlawlı häm konkret eşlär, täqdimnär, yünäleşlär bilgelängän.
Rezalyutsiä ber tawıştan qabul itelde, ä annan soñ qararlarnı tormışqa aşıru häm ağımdağı eşlärne oyıştıru öçen yaña byuro äğzaları saylandı. Bu isemlekkä 19 nämzät täqdim itelde, berkem töşerelep tä qaldırılmadı da, östälmäde dä. Här nämzätneñ kem buluı, närsä eşläwe turında tulı mäğlümat birelde.Tawış birü demokratik şartçalarda ütte. Qayberäwlär ber tawıştan saylandı, ä üz fikerläre, ğämälläre belän bilgele şäxeslärgä berniçä keşe qarşı tawış birde, yäki 10-20 bitaraf tawış birüçelär dä tabıldı.
Byuroğa saylanğan 19 yeget häm qıznıñ 11 - Tatarstannan, 5ce – Rusiä töbäklärennän häm 3 se yıraq çit illärdän. Menä alarnıñ isemnäre: Finländiädän Xämit Sämärxan, Äzerbäycannan Dias Äxmätcanov, Qazaqstannan Cälil Axuncanov, Mäskäwdän Lenar Raxmanov, Radik Yärullin Samaradan Färxät Mäxmütov, Udmurtiädän Zöhrä Kasıymova, Başqortstannan Läysän Ömetbayıwa, Tatarstannıñ Minzälä rayonınnan Aygöl Mannapova, Çallıdan İlüzä Zinnurova, Qazannan Ruslan Sabirov, Ruslan Aysin, Gölnara Sabirova, Rail Ömetbaev, Miläwşä Şarapova, İlşat Säetov, Bötendönya tatar kongressı Başqarma komitetınıñ yäşlär belän eşläw bülege referentı Mönirä Säğidullina, Tatarstan tarix institutı xezmätkäre Rezeda Safiullina, “İrek mäydanı” gazetası xezmätkäre Rimma Bikmöxämmätova kerde. Bötendönya tatar kongressı Başqarma komitetı räise Rinat Zakirov byuroğa yäşlärneñ barlıq qatlamnarın da kertergä tırışqanlığın äytte. Byuro äğzaları saylanğannan soñ alar bergä cıyılıp yabıq işeklär artında yaña citäkçene häm anıñ urınbasarın sayladı. Tatar yäşläre forumı räise itep “Molodej' Tatarstana” gazetası jurnalistı, säyäsät fännäre kandidatı İlşat Säetov saylandı. Ä anıñ urınbasarları wazifasına Tatarstan Yäşlär eşläre, sport häm turizm ministrlığı qarşındağı “İdel” yäşlär üzäge citäkçese Miläwşä Şarapova häm Samara tatarları wäkile Färxät Mäxmütov täğäyenländelär. Şunıñ belän forum tämamlandı, delegatlar Qazan buylap häm Qırlay awılına ekskursiägä kittelär. Şimbä könne delegatlar Tatarstan başqalasında ütkärelä torğan Saban tuyında qatnaşaçaq. Gölnaz Şäyxetdin


text:
G8-dä räislek itüçe Rusiä Könbatışta abruyın kütärergä tırışa
Ser tügel, G8-dä räislek itüenä qaramastan, Rusiäneñ Quşma Ştatlar häm Europa belän mönäsäbätläre şäptän tügel. Yül ayında ütäçäk G8 sammitı yaqınlaşqanda, üzeneñ Könbatıştağı abruyın beraz kütärü öçen Mäskäw Amerikanıñ Ketchum isemle PR kompaniäsen yalladı. Kremlneñ mondıy çeterekle yomış belän çit il şirkätenä moñarçı möräcäğät itkäne yuq ide äle.
Döresen äytkändä, monıñ işe ğäcäplänülär küpkä irtäräk, Mäskäwneñ G8-dä räislek itä başlağan berençe könendä, 1 Ğinwarda, Gazprom Ukrainağa gaz cibärüen tuqtatqaç uq başlandı.
Ukrainağa gaznıñ ni öçen qimmätkäräk satıla başlawın Rusiäneñ üzendä añlatıp torunıñ kiräge yuq ide. Niçek inde, Ukraina xäzer Rusiä belän tügel, Könbatış belän dus la! Ä menä Könbatış Mäskäwneñ bu adımın nişläpter añlamıdı di Putinnıñ matbuğat wäkile yärdämçese Dmitri Peskov:
"Küp kenä küzätüçelär Rusiäne gaz häm tabiği baylıqların başqa illärgä basım yasaw öçen qullanuda ğäyepläde, çınbarlıqta bu fäqät biznes-bäxäs ide" di Putinnıñ matbuğat wäkile yärdämçese.
Ägär ul çaqta bezgä Könbatışnıñ berär PR kompaniäse kiñäş berep torğan bulsa, bälki eşlär ul qädäre tirängä kitmäs ide di Peskov. Ukraina belän şuşı "gaz suğışınnan" soñ Kreml Amerikanıñ Ketchum isemle PR kompaniäse belän 1 million dollarğa kileşü tözegän. Peskov, bu şirkät küp kenä cancallarnı buldırmıy qalırğa yärdäm itäçäk, dip ömetlänä.
"Küp oçraqta cancallar ber-bereñne añlamawdan kilä. PR şirkäte monda yärdäm itä ala. Ä inde Rusiägä aldan uq tiskäre qaraşta toruçılarğa bez barıber ber ni dä añlata almıybız" di Dmitri Peskov.
Äytergä kiräk, Kremlneñ PR belän elegräk tä qızıqsınğanı bar ide. 2001 yılda ul çaqtağı Media ministrı Mixail Lesin, Rusiäne çit illärdä "ayular ile" dip belälär, bezgä abruyıbıznı kütärergä kiräk digän ide. Şuşı niät belän 2004 yılda räsmilär, säyäsätçelär, çit il belgeçläre qatnaşında Valdai klubı dip atalğan yıllıq konferensiälär ütkärelä başladı. 2005 yılda çit illärdä Rusiä turında uñay xäbär taratu öçen ingliz telendä tapşıruçı Russia Today dip atalğan televidenie eşli başladı. Täqnitçelär bu kanalnı Kremlneñ propagandası, Rusiäneñ demokratiädän çitkä taypıla baruın yäşerü niäte dip atadı.
Ketchum digän PR şirkätenä kilgändä, aña qarata mönäsäbät beraz uñayraq. Şirkät üze Kremlgä eşläwe turında radiobızğa mäglümät birüdän baş tarttı. Gärçä elegräk, Rusiäneñ Zur 8lektä räislege waqıtında 3 töp mäsäläne – mäğärif, sälämätlek häm energetika iminlegen alğa söräçägen äytkäne bar ide. Bu şirkätneñ möştäriläre arasında Kodak häm Davostağı Dönya İqtisad forumı bar.
Mäskäwdäge Carnegie Üzäge belgeçe Nikolay Petrov süzlärençä, bu şirkätne yallaw Kremlgä faydağa bula ala. "Könbatış PR kompaniäläre Kremlneñ fikerlären Könbatışqa citkerüdä şaqtıy uñay eş başqara ala" di Carnegie Üzäge belgeçe.
Başqa tänqitçelär isä, Kremlneñ bu şirkätne yallawın älege dä bayağı Potemikn awılı qissası, çınbarlıqnı yäşerep, maturlap kürsätü tırışlığı dip atıy häm anıñ faydalı buluına şik belderä.
ali ğilmi


text:
İske aqçalar 15 ğinwarğa qädär almaştırılıp betärgä tieş.
İske aqçalarda Säddam süräte bastırılğan. Distä yıldan artıq xalıqara çikläwlär näticäsendä Ğiraq aqçası bolay da qimmäten bik nıq yuğaltqan ide.
Bügen Rusiä tışqı eşlär ministrı İgor' İvanov Quşma Ştatlarnı Ğiraq turındağı BMO rezolütsiäse proyektın üzgärtergä çaqırdı.
İvanov Quşm Ştarlarnıñ Rusiä, Fransiä häm Germaniä täqdim itkän 6 tözätmäne isäpkä aluın teli.
Elegräk Waşington älege illärneñ xakimiätne ğiraqlılarğa tapşıru waqıtın tögäl bilgeläw häm Ğiraqta BMOğa zurraq rol' birü turındağı taläplären kire qaqqan ide.


text:
Migrantlar “Watandaşlıq turındağı” qanunğa tözätmälär kertüne kötä
18 dekaber könne xalıqara migrantlar köne bilgeläp ütelä. Migratsiä xezmäte wäkilläre, çittän kilüçelär temasına cämäğätçelekneñ iğtibarın yünältergä teläp, jurnalistlar belän matbuğat oçraşuın uzdırdı. Anda migrantlar turında yaña mäğlümatlar yañğıratıldı.
Qazannıñ 1000 yıllığı, bu xezmätkä dä nıq tä’sir itkän, 2005 yılda, ütkän yıl belän çağıştırğanda 2 tapqırğa kübräk migrant quyılğan.
Tatarstanda räsmi terkälgän çit il watandaşlarınıñ sanı 60 meñ tiräse dip isäplänä. Bigräktä, respublikanı Üzbäkstan watandaşları üz itä, alar kilüçelärneñ 43% täşkil itä, annan soñ Tajikstan häm Äzerbayjannan da küp kilälär. Aralarında tatarlar da bar dilär. Yaxşıraq tormış ezläp kilgän keşelärneñ barısı da, räsmi eş röxsäte belän kilep urnaşmawın, migratsiä xezmäte wäkilläre üzläre dä tanıy. Ämma qanunnı ütäwçelär sanı arta bara, dilär alar. Mäsälän, migratsiä eşläre idäräse başlığı Nikolay Vladimirovnıñ äytenä qarağanda, bıyıl 829 eş birüçe, 13 meñläp eşçegä monda kilep eşlärgä, räsmi röxsät sorap möräcäğät itkän. Andıy eş birüçe bulsa, ul çittän çaqırtqan eşçelärneñ qayğırtıp yäşärgä tieş bulsa, monda yäşäw röxsäte mötdäte betsä, üze ozayta mäsälän. Andıy eş birüçeläre bulmağan keşelär röxsätsez eşläp yörergä, terkälmiçä yäşärgä, militsiä tikşerülärennän qurqıp, qaçıp yörergä mäcbür. Şuşındıy, awır xälgä qalğan migrantlarğa, 18 dekaberdäge istälekle kön uñayınnan amnistiä, kiçerü könen ütkärep bulmıymı, dip qızıqsındı jurnalistlar. Nikolay Vladimirov, bu bezneñ öçen bäyräm tügel,dip cawap birde.Qanunnarnıñ kamilsezlege mäsäläsendä, «Azatlıq» radiosı xäbärçese, Rusiä watandaşlığın alunıñ ciñeläytelgän ısulı turında soraw birde. Ul, xakimiätlärdä, bu mäs’älä inde añlaw bar, dide. Qanun, migrantlarnı millätkä qarap ayırmasa da Rusiägä, şul isäptän Tatarstanda küçenep kilüçelär öçen, ber östenlek saqlana bara. Ata-babaları bezneñ cirlektän çıqqan buluın raslaw kiräk. Ul waqıtta, watandaşlıqnı alu ciñelräk bulaçaq, dide Nikolay Vladimirov. Ä, Watandaşlıq turındağı qanunğa, statusnı alu ciñelräk bulu turında küpme söylänsä dä, yaña qagidälär ğämälgä äle kermägän. Nikolay Vladirmirov kägäze bezneng qulda ale yuq, dide. Matbuğat oçraşuında, şulay, çit il Watandaşların Tatarstan quyıp çığaru turında da süz buldı. Bıyıl 3056 keşe, qulğa alınıp, qaytarıp cibärelgän bulğan. Bu san, 2004 yıl belän çağıştırğanda 2 tapqırğa diärlek zurraq, dielde oçraşuda. Deportatsiägä duçar bulğan, yäğni quyılğan keşelärneñ sanı Qazannıñ 1000 yıllığı belän bäyle dip açıqtan açıq äytelmäde. Ämma, migrantlar üzläre dä, bigräktä avgust ayında awır buldı, dip äytälär. Azatlıq xäbärçesenä Azerbaycan keşese belän söyläşergä turı kilde. Ul monda inde 3 yıllap röxsätsez, dokumentsız yäşi. 1000 yıllıq waqıtında ul, çittän kilgän millitsiä xezmätkärläreneñ küplegenä, qırıslığına zarlandı.
Bikä Timerova


text:
Anda Başqortstan yäşlärennän tış Swerdlaw , Qurgan , Çiläbe , Irımbur ölkälärennän dä deleğätsiälär kiläçäk.Sabantuyda 7 meñ keşe qatnaşır dip kötelä.Çara sälamät tormış bayrağı astında ütäçäk. Sabantuy bulğan cirdä isertkeç eçemleklär eçü tıyılaçaq.
Ağidel küpere fermasınnan ber yeget suğa sikerep haläk buldı.(Ferma küperneñ nıqlığın täemin itüçe ike çitendäge yarımay formasındağı qulçalar).Anıñ üz-üzen üterü säbäbe bilgele tügel.Märxümneñ gäwdäsen ezläw däwam itä.
Mäläwez rayonınıñ Nögeş susaqlağıçına gidrosamolet yığılıp töşep ike keşe haläk bulğan .Alarnıñ kemlegen açıqlaw bara.
Mönir Wafin , Ufa


text:
Ekrem Çelebi - Dost Kapısı
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Dost Kapısı
Etiketler : Ekrem Çelebi - Dost Kapısı türkü indir, Ekrem Çelebi - Dost Kapısı türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Dost Kapısı mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Dost Kapısı türküsü, Dost Kapısı sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Dost Kapısı bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Beyaz Gül Kırmızı Gül
Ekrem Çelebi - Aklımı Başımdan Aldın
Ekrem Çelebi - Seni Düşünmemek Elimde Değil
Ekrem Çelebi - Adana nın Bayırına
Ekrem Çelebi - Gelin Hey Ne Olur
Ekrem Çelebi - Şu Dağlarda Kar Olsaydım
Ekrem Çelebi - Kırılsın Kolların
Ekrem Çelebi - Mavilim Herkediyor


text:
2 dekaberdä Tatarstan Däwlät Şurasın Prezidium utırışı bulıp ütte. Anı parlament räise Färit Möxämmätşin alıp bardı. Ğädättägeçä, utırış aldınnan, räis soñğı säyäsi xällärgä añlatmaların birde. Gazeta.ru digän basma, Däwlät Şurası räise urınbasarı Yuriy Kamaltdinov «İkençe Çeçnyanı kürergä teläsägez, parlamentlarnı quyıp taratu öçen tawış biregez», dip äytä, dip yazıp çıqtı. Süz töbäk citäkçelären östän bilgeläw häm şuşı qanunğa tözätmälär turında bara. Belgänegezçä, 1 dekaberdä Duma deputatları mäğlüm qanunnı ikençe uqılışta qabul itte. Tatarstan täqdim itkän tözätmälär qabul itelmäde. Bäysez deputat Vladimir Rıjkov, Dumada bäxäsläşkän waqıtta, Tatarstan parlamentı wäkilläre ikençe Çeçnä belän yanıy, dip dälil kitergän bulgan ikän. Bu süzlärne Parlament räise urınbasarı Yuriy Qamaladinov äytkän, dip yazıp çıqtı Gazeta.ru. 2 dekaberdä bulğan Prezidium utırışında, Färit Möxämättäşin, bu süzlärgä añlatma soradı. Tikşerä torğaç, «İkençe Çeçnyanı kürergä teläsägez, cirle parlamentlarnı quyıp taratu öçen tawış biregez», digän belderüne kommunist Aleksandr Saliynıñ yasawı açıqlanğan. Ämma kommunist deputatnıñ kisken belderüläre, Tatarstannıñ räsmi pozitsiäse bula almıy. Tatarstan däwlät Şurasınıñ aldağı utırış köne bilgelängännän soñ, Parlament räise, belderü yasadı. Ämma ul töbäk citäkçeläreneñ wazifalarınnan kitüe turında tügel, ä Ukrainadağı säyäsi kierenkelekkä qarata üz fikeren äytergä buldı. «Tatar-inform» agentlığı xäbär itkänçä, Färit Möxämmätşin bolay beldergän bulğan: «Ukraina unitar däwlät, Qırım utrawı ğına avtonomiä statusına iä, cirle citäkçelärne östän bilgeläw häm alarnıñ Prezidentqa ğına buysınuları, bügenge xälgä, küpmeder tä’sir itkänder. Nıqlı xakimiät vertikale dä, Ukrainanı säyäsi krizistan qotqara almadı», digän bulğan Tatarstan Parlamentı räise.
Bikä Timerova


text:
Putin premierlıq postına kötelmägän şäxesne, Yevropa Berlegendäge Rusiä wäkile Mixail Fradkovnı täqdim itte
Russiä prezidentı Putin bu märtäbä süzen tottı. Ul aldan äytkäneçä ber kem dä küz aldında totmağan şäxesne, Russiäneñ Yevropa Berlegendäge väkile Mixail Fradkovn,ı premier minister postına täqdim itte. Duma anıñ kandidatlığın Comşa könne tikşeräçäk. Fradkovnıñ xökümät başlığı urnına raslanaçağına şik yuq. Çönki parlamentta Kremgä yaqın torğan Berdäm Russiä partiäse zur küpçelekkä iä.
Audio
SSSR häm Rusisäneñ törle sävdä oyışmalarında eşlägän häm tışqı ekonomik mönäsäbätlär ministere dä bulğan Fradkov 2000-nçe yılda İminlek Şurası sekretarınıñ berençe urınbasarı häm ber yıldan soñ Federal Salım Xezmäte Politsiäse başlığı bulğan ide. Ä inde yaqınça ber yıl elek Russiäneñ Yevropa Berlegendäge minister däräcäsendäge väkile buldı. Fradkov kandidatlığınıñ raslanaçağın Duma citäkçeläreneñ berençe reaksiäse dä kürästte. Mäsälän Dävlät Duması räise häm Berdäm Russiäneñ başlığı Boris Grızlov bolay dide.
Audio
Russiäneñ elekke ekonomika ministere Yevgeniy Yasin reaksiäse ber az başqaçaraq buldı.
Audio
Ber yıl buyına Russiäneñ Yevropa Berlegendäge väkile bulıp eşlägän Fradkovnıñ premierlek postına kandidatlığı turında Yevropa Komissiäse süzçese Reiyo Kemppinen bolay dide
Audio
"Bezneñ fikerebezçä, bu Russiäneñ Yevropa berlege belän mönäsäbätlärenä ähämiät birüen kürsätkän işarä bulıp tora. Fradkov Yevropa Berlegen yaxşı belä häm bu täğäyenläv üzara añlaşunı köçäytäçäk."
Ken närsä genä äytmäsen Putinneñ premier postına Mixail Fradkovnı quyuınıñ säbäbe açıq tügel. Fradkovnıñ siloviklar, oligarxlar yeise reformaçılar yaki kommunistlar arasında xakimiät bazası yuq. Dimäk, ul Putingä tağı da küberäk turılıqlı bulırğa, anıñ süzennän çıqmasqa tieş bulaçaq. Putinneñm çiksez xakimiätkä omtılışına qarşılıq kürsätmiäçäk häm kürsätä dä almayaçaq şäxes bularaq asılda Fradkov Putingä yaraqlı kandidat. Ul Putinneñ ämerlären genä ütäsä, quşqannı ğına eşläsä, başı da azıraq auırtır, postında da ozağıraq qalır. Läkin, äytkännärne genä eşlägän , inisiativa kürsätmägän premier Putin väğdä itkän kiñküläm strategik reformalar ütkärä alır mikän ?
Färit İdelle, Praga.


text:
Tatarstannıñ yaña Konstitutsiäse qabul itelmäs borın tänqitlänä başladı
Tatarstannıñ yaña Konstitutsiäse qabul itelmäs borın tänqitlänä başladı
«BocToчHый эkcпpecc» gazetasınıñ comğa sanında alar xaqında täfsilläbräk äytelgän. Anda suverenitet dip atalğan häm şul töşençägä işarä yasalğan maddällär federal' Konstitutsiägä qarşı kilä, dip äytelä. Şulay uq respublikanıñ xalıqara mönäsäbätlärdä qatnaşuı, üzeneñ tabiğat baylıqlarına iä buluı, Prezidentnıñ tatar häm urıs tellären belergä tieşlege dä şik astına quyıla. Älege dokumentlardan kürengänçä, kiläçäktä Ministrlar Kabinetın Prezident üze citäklärgä tieş ikän. Qısqası, ikençe uqılış belän öçençe uqılış arasında deputatlarğa, parlament başlıqlarına şaqtıy sikeltäle yul uzası bula. Näq şul arada, yäğni 29 aprilgä xätle Mäskäw belän yä komprmiss tabarğa, yä respublika Konstitutsiäsen Ştanin kürsätmäläre nigezendä tulısınça Rusiäneke belän täñgälläşterergä turı kiläçäk.
Bälkem, Tatarstan citäkçelegeneñ zapasta başqa variantlar da bardır. Monısın älegä äytü qıyın. Läkin bernärsä açıq: tırışıp-tırmaşıp, köräşep, bäxäsläşep saqlap qalğan citdi mäddälärgä yañadan äylänep qaytırğa turı kiläçäk. «BocToчHый эkcпpecc» jurnalistı fikerençä, deputatlar upqınğa ber adım qala tuqtadılar.
Atna buyına Konstitutsiä teması säyäsätçelärneñ iğtibar üzägendä buldı. Alarnı baytaq işettek. Ä menä başqa keşelär bu xaqta niçegeräk uylıy ikän. Mäsälän, yazuçı-satirik Fänzaman Battal. Äle genä anıñ «Soñarğan yaz» digän şiğerlär häm poemalar cıyıntığı dönya kürde. Matur rozalarnı xäterlätkän lirik şiğerlär çäneçkele satirik poemalarnı uqığaç, usal telle Fänzamannıñ inde berniçä yıl elek bügenge säyäsi wäzğiätne quzallawına iğtibar itäseñ. Fänzaman Battal Konstitutsiäneñ yaña redaksiäsen tänqitläp, parlament andıy Konstitutsiäne bötenläy qabul itärgä tieş tügel, dip sanıy.


text:
Bügenge köndälek küzätülärne bez ğädättägeçä Ğiraqtan tügel, ä yıraq Yaña Zelandiädän kilgän xäbär belän başlıybız. Läkin ul barıber Yaqın Könçığıştağı xällärgä qarıy. Räsmi säfär belän Yaña Zelandiägä kilgän İran tışqı eşlär ministrı Kamal Xarazi, ägär dä İzrail İrannıñ atom qorılmalarına kisätü höcümnäre yasıy ikän, Tähran moña şunda uq tieşle cawap qaytaraçaq dip kisätte.
İrannıñ atom programması tiräsendäge ığı-zığı yaña çorğa kerep kilä - şuşı könnärdä genä Quşma Ştatlarnıñ yuğarı däräcäle qoral inspektorlarınnan berse, däwlät sekretare urınbasarı John Bolton, xalıqara küzätü astına alınmağan oçraqta İran üz atom bombasın inde 3 yıl eçendä citeşterä ala dip kisätkän ide. Ul, bu ölkädä Washingtonnıñ fäqät diplomatik mömkinleklärne genä qullanaçağın qabatlasa da, Kamal Xarazineñ Yaña Zelandiädä sişämbe könne yasağan qırıs belderüe, Quşma Ştatlar häm anıñ berektäşe İzrailne aldan uq kisätep quyu bulıp tora. Kisken süzlär belän almaşu İran häm İzrail arasında soñğı atnalarda bigräk tä köçäep kitte. İzrail citäkçelege, Tährannıñ üzendäge tınıç atom programması qısalarında şıpırt qına atom qoralına iä bulırğa tırışuına şiklänmi diärlek, häm şul säbäple, ägär dä İrannıñ bu omtılışlarına kirtäne diplomatik çaralar yardämendä quyıp bulmasa, anıñ atom qorılmaların höcüm yasap yuq itü ixtimalın da kire qaqmawına işarä itä. Şuşı ay başında ğına İrandağı İnqilap änsarlarınıñ säyäsi idaräse başlığı, "İrannıñ zamança raketaları xäzer bar sionist cirlärenä, şul isäptän anıñ atom qorılmalarına da citä ala" dip beldergän ide. Älege süzlär İzraildä tirän borçu uyattı häm qayber belgeçlär, mondıy şartlarda İzrail citäkçelege, üzenä qarşı andıy höcümnärne buldırmas öçen İrannıñ atom qorılmalarına kisätü höcümnäre yasıy ala digän farazlar bäyän itte. İzrailneñ andıy täcribäse inde bar - 1981-nçe yılda ul hawa höcüme yasap Ğiraqnıñ Osirak atom reaktorın yuq itkän ide. İlneñ qorallı köçläre idaräseneñ başlığı general Moshe Ya''alon bu atnada "Yediot Ahront" basmasına, "İran üz atom mömkinleklären arttıra bara häm min İzrailneñ bu ölkädä başqalarğa ışanıp yatmawın täqdim itär idem" dip belderde. Tährannıñ monı, anıñ belän dä 1981-nçe yılğı Ğiraq oçrağı qabatlana ala dip qabul itüe ixtimal. Kamal Xarazi Yaña Zelandiädä, "ägär dä alar monı eşläsä, bez tieşle cawap qaytaraçaqbız" dip kisätte. Berük waqıtta ul, İranıñ üz atom qoralın buldıru teläge yuq dip tä äytte.
Audio, Kamal Xarazi
"Bezdä atom qoralın buldıru programması yuq, häm bez bu, yäğni andıy qoral buldıru, iminlegebez öçen faydalı närsä dip uylamıybız" di İrannıñ tışqı eşlär ministrı. Şunda uq ul Amerika Quşma Ştatların, İranğa qarşı doşmanlıq xislärennän çığıp xalıqara mäydanda anıñ atom programmasın yamanlaw eşen alıp baruda ğäyepläde.
Audio, Kamal Xarazi
"Quşma Ştatlarnıñ qaraşı mäs''äläse ayırım ber qissa, di Xarazi, yıllar däwamında İran belän Quşma Ştatlar arasında doşmanlıq östenlek itep kilde, şuña kürä alar xäzer İranğa basım yasaw öçen törle mömkinleklärne ezli." Bu İrannıñ tışqı eşlär ministrı Kamal Xarazi ide, şuşı süzlären ul Yaña Zelandiägä yasağan säfäre barışında äytte.
Kärim Kamal


text:
Kosovo kileşüendä soñgı söyläşülär
Serbiä Premyer Ministrı Kostunica, Serbiäneñ Kosovo mäsäläsendä ber genä arşin cir dä birergä cıyınmawın belderde.
Kostunica, kileşü ike tarafnı da qanäğatländererlek buluına ömet belderde, yağni barı tik Kosovo albannarı taläpläre genä qayğırtıla ikän, ul çağında ildä totırıqlıq urnaşıtırıp bulmayaçaq dip äytte.
Albaniä prezidentı Bamir Topi isä, bügen Athenada yasağan çığışında, Kosovoga bäysezlege, Yewropa häm Balkanda tınıçlıq häm totıtırıqlılq tudıruğa yärdäm itäçägen äytte.
Serbia belän Kosovo albannarı citäkçeläre, berniçä könnän töbäkneñ kiläçäge mäsäläseñ Austrianeñ Baden şähärendä tikşeräçäk.


text:
Bush administratsiäse aylardan birle Ğıraq suğışın yaqlamağan illär yuğarı bäyä tüliäçäk dip işarä itep kilä.Aqş saqlanu ministırlığı bu arada ğına şirkätläre Ğıraqnı tözekländerü eşenä qatnaşa alaçaq illär isemlegen iğlan itte. Anda Kanada, Rusiä, Fransiä Germaniä käbek suğışqa qarşı illär kertelmägän.Analitiklar fikrençä, bu illärne cazalandıru xaqsızlıq qına tügel ä Bushnı Ğıraqqa basıp kerüe öçen tänqitläwçelärneñ argumentlarına ışanıçnı arttıra ala
Pentagon dokumentına qarağanda Quşma Ştatları Ğıraqnı tözekländerü öçen 18milliard dollar sarıf itäçäk. Menä şul aqçanıñ zur öleşe Britaniä, Polşa, İspanya ,İtalia şirkätläre kesäsenä kergändä, Germaniä, Fransiä Kanada häm Russiä çittä qarap toraçaqlar.Pentagonnıñ suğışqa qarşı buluçı illärne isemlekkä kertmäwe älbättä alarnı şatlandırmadı. Kiçä Kanadanıñ yaña premiere Paul Martin (audio)
Minemçä añlawı bik qıyın.Berençedän Kanada Ğıraqnı tözekländerü öçen yaqınça 300million dollar birde.Xärbilärebez Äfganstanda bik awır yök kütärä.Min Ğıraqnı tözekländerü in möhim eş dip qarim.Xalıq anda nıq cafalana Ğıraqnı tözekländerügä qatnaşu här ilneñ cawaplılığı bulıp tora.Rusiä dä AQŞnıñ adımına kisken süzlär belän cawap birde. G:Bush Ğıraqnıñ burıçların kimetegez dip möräcäğät itkändä, Saqlanu ministırı Sergei İvanov kiçä Rusiä Ğıraqnıñ 8milliard dollarlıq burıçın sızıp taşlarğa cıyınmıy dip belderde. Bu süzlär Pentagon qararına qarşı bulıp kürenä. Tışqı eşlär minsitırı İgor İvanov isä (audio)
BMOsı general sekretarı K.Annan da AQŞ qararı Ğıraqnı totrıqlandıruğa yardäm itmi dide.Waşingtonda isä AQyort atlanğan adımnı yaqlap çıqtı. Süzçe Scott McClellan Saddamnı bärep töşerü öçen koalitsiägä qatnaşıp ğäskär häm başqa resurlar cibärgän illär AQŞ salım tüläwçeläreneñ 18milliard dollarlıq fondından faydalanırğa- töp konraktlarnı tözergä xoquqlı dip äytte. McClellan süzlärençä(audio)
Bez bolar WTO(Dönya Säwdä Oyışması) yöklämälärenä kileşle dip ışanabız.Bez moñı tikşerdek , bez AQŞ salım tüläwçeläreneñ Ğıraqnı tözekländerü öçen yasağan iqtibar cälep itüçe yardäm turında söylibez.
Süzçe bu eşkä qatnaşırğa qarar birüçelär Ğıraqtağı koalitsiä köçlärenä qatnaşsa şartlar üzgärä ala dip tä östäp quydı.
Ämma analitiklar bu çaralar eşkä yaramayaçaq ,. kiresençä Pentagon AQŞnıñ berektäşläre häm Russiä belän sonğı aylarda mönäsäbätlären yaxşırtu öçen yasağan nezberek progressnı qurqınıç astında qaldıra ala dip söyli . Xalıqara Tınıçlıq öçen Carnegie üzägendä Demokratiä häm Qanun Programmasınıñ direktorı Thomas Carothers Radiobızğa birgän ängämädä bu aralarda Mäskäwdä yaqın könçığış turında söyläşkän räsmilärneñ kübese miña Ğıraq suğışına qarşı bulğan öçen AQŞ bezne ekonomik yaqtan cazalandırırğa teli dip äytte , alar Russiägä ber niçä konrakt birep yaqınlaştırası urınğa, moñı eşlämäwe bezne şaqqattıra dip söylägännär .Carothers çikläwlär, çitte qaldırılğan illärne räncitkän kebek, AQŞ öçen tabış ta azıraq bulaçaq digän süz di . Carothers bolay dide: Bush küräsen xäzer aqçanı faktor itep kürä, administratsiä Ğıraqta suğış iminlek öçen alıp barıla dip däğwä itte häm tänqitläwçelärneñ AQŞ dönyanıñ ikençe zur neft çığanaqların kontrol itergä teli digän argumentalırn kire qaqtı.Analitik (audio)
İntervensiä ekonomik qazanışlar öçen eşlänmägän bulırğa tieş ide .Ämma rekonstruksiä kontraktların qayber keşelärgä,östenlek büläk itep birü, bu keşelär öçen ekonomik faydalar bulaçağın kürsätep tora. Bu yämsez eş .
Stretegie häm xalıqara Tikşerenülär öçen Üzäkneñ Yevropa Programması direktorı Simon Serfaty Carothers fikerläre belän kileşep, AQŞ Ğıraqqa nefte öçen basıp kerde, ul AQŞ häm suğışnı yaqlağan illär şirkätlären bayıtu öçen anda kerde dip Bushnı tänqitläwçälärneñ argumentın nığıta dip äytte. Serfaty(audio)
rekonstruksiä eşlären koalitsiägä äğzalıq belän bäyläp bez , koalitsiäneñ eşçänlegen tabış belän bäylägän bulabız, bu xatalı häm ciñelü bulıp tora
Serfaty bu xällärgä qızğanıç belderä. Çönki ul Bush 11nçe sintäberdän soñ iminlek säbäplärennän çığıp Ğıraqqa basıp kerde dip ışana.Serfaty Bush administratsiäse dönyağa Ğıraq säyäsäten yaqlawçılar büläklänä, yaqlamawçılar cazalana digän täsir qaldırmasqa tieş digän fiker beyan itä.
färidä xämit,praga


text:
Fänis Gaynetdinov: “Qazannıñ bäyräme tınıç ütärgä tieş”
Meñellıqqa bağışlanğan bäyräm çaraları 60tan artıq urında uzaçaq, şularnıñ 23 ayıruça citdi. Märtäbäle qunaqlar yörgän cirgä ğadi xalıq ütep kerä almayaçaq, älbättä, ä başqa yal mäydannarında teläsä kem kilä ala, dip beldergän Fänis äfände. Başqa yıllardan ayırmalı bularaq, bıyıl Yärminkä mäydanı tulısınça bülep alına, anda kergänçe berniçä kontrol' punkt aşa uzası. Qazanda bügen maxsus videokameralar belän küzätü sisteması da quyıla. Dimäk, bäyräm waqıtında böten xalıqnı ekrannar aşa küzätep utıraçaqlar. Bu Rusiädä berençe şundıy sistema.
Meñlägän keşedän torğan delegatsiälär arasında iñ märtäbälese, älbättä, Rusiä prezidentı Vladimir Putin häm BDB illäre citäkçeläre törkeme bulaçaq. Bu uñaydan Qazanda 27-28 avgustta Bäysez Däwlätlär Berdämlege sammitı uzaçaq. Fänis Gaynetdinov äytüençä, bäyräm waqıtında bik küp maşina xucalarınıñ maşina yörtü xoquqları alınaçaq digän süz döres tügel. Älbättä, citäkçelär kortejı uzğan waqıtta uramnar yabılaçaq, - di ul – läkin bu waqıtlıça ğına bit. “Molodej' Tatarstana” gazetı isä başqaça mäğlumat birä. Biredä üzäktäge ber rayonnıñ eçke eşlär idäräse xezmätkäre bäyrämgä qädär 6 meñ keşene pravasız qaldıru boyırığı turında xäbär itä.
“Tatarstan yäşläre”nä birgän äñgämäsendä Fänis Gaynetdinov xucasız äyberlärdän şiklänep, bomba tügel mikän, dip çıltıratular yışayğan di. Xoquq saqlaw orğannarı här oçraqnı centekläp tikşerergä, saperlar çaqırırğa tieş, di ul. Allağa şöker, moñarçı respublikada ul-bu bulğanı yuq, bäyrämnär tınıç uza. Bıyıl da matur ğına ütkärep cibärerbez, di Fänis Gaynetdinov. Qazanğa rayonnardan da militsionerlar kilä bit, bäyräm waqıtında rayonnarda cinayätçelek artmasmı digän sorawğa ul, yuq, bez moña yul quymayaçaqbız dip cawap birde.
Al'bina Zäynulla


text:
Bağdadnıñ Sadr Şähäre rayonında şığıy törkemnär citäkçeläre Ğiraq politsiäse häm AQŞ armiäse räsmiläre belän oçraştı
Sadr Şähärendäge şiği citäkçese Kärim äl-Bixassi äs-Sadr mine Ğiraq xökümäte räsmiläre häm AQŞ armiäse belän söyläşülärdä qatnaşırğa çaqırdı dide.
AUDİO: Bez AQŞ tarafınnan wäğdä itelgän tınıçlıq, iminlek häm demokratiäne teläwçe räncetelgän xalıqnı wäkillek itäbez. Bez Sadr idaräse belän kileştek häm Amerikannar belän söyläşülär ütkärep mondıy qararlarğa kildek. Berençese – taraflar arasında atışlarnı tuqtatu. İkençese barlıq Amerikan kizülären yäki Amerikan köçläreneñ Sadr şähärenä kerüen tıyu.
AQŞ armiäse wäkile Leytenant Dave Swanson söyläşülärneñ maqsatı Sadr şähärendä tınıçlıq urnaştıru dide.
AUDİO: Minemçä, AQŞ armiäseneñ yuğarı wäkile şäixlär belän şähärdä tınıçlıq urnaştıru turında häm tınıçlıq urnaştırğannan soñ şähär xalqına xezmät kürsätüne yañartu turında söyläşä.
Şimbä könne Ğiraq premyer ministrı İyad Älläwi comğa könge kileşü nigezendä qoralların taşlawdan baş tartuçı Mähdi armiäse suğışçıların bastıraçağın belderde. Älläwi Näjäf yanında Mähdi armiäseneñ qayber kisäkläre äle dä AQŞ citäkçelgendäge koalitsiä köçlärenä höcümnären däwam itä dide. Yäkşämbe könne Basra şähäre yanında şartlaw näticäsendä neft''ütkärgeçkä zıyan kilde. Ğiraqnıñ könyaq Neft'' şirkäte wäkile bu şartlaw höcüm näticäsendä bulmağan, ä elekke şartlawlardan soñ cıyılğan neft'' yäki gaznıñ yanıp kitüe näticäsendä bulğan axrı dide.
Naif Aqmal, Praga.


text:
Ekrem Çelebi - Yaralandım Ey Can
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Yaralandım Ey Can
Etiketler : Ekrem Çelebi - Yaralandım Ey Can türkü indir, Ekrem Çelebi - Yaralandım Ey Can türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Yaralandım Ey Can mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Yaralandım Ey Can türküsü, Yaralandım Ey Can sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Yaralandım Ey Can bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Sarı Yazma Yakışmaz Mı Güzele
Ekrem Çelebi - Halime nin Aşıkları
Ekrem Çelebi - Yaralandım Ey Can
Ekrem Çelebi - Bu Dağın Karı Erimez
Ekrem Çelebi - Son Bakışım Oldu
Ekrem Çelebi - Sevsem Öldürürler
Ekrem Çelebi - Seni Düşünmemek Elimde Değil
Ekrem Çelebi - Türkü Sever Türkü Söyler
Ekrem Çelebi - Felek Değirmenin Döndü Mü


text:
"AQŞ xökümäte 9/11 terror xöcümnärennän soñ qulğa alınğan totıqlarnıñ xoquqların boza"
2001neñ 11 sintäberendä Quşma Ştatlarda bulğan terror xöcümnärennän soñ Amerika kongressı Yustutisä ministrılığına terrorğa qarşı köräşüdä kiñräk wäkälätlär birgän qanun qabul itte, prezident Buş aña üzeneñ imzasın saldı. Şul waqıttan birle ilneñ azatlıq tarafdarları häm xoquq yaqlawçılar, bu qanun törle tärtip bozularğa yul quya dip çañ suğıp kilde. Küptän tügel xökümät tarafınnan ütkärelgän tikşerenülär, bu borçularnıñ çınlap ta, nigezsez bulmağanın kürsätte.
Audio: "Texnologiä bezneñ qanunnarnı bik nıq artta qaldırıp uzıp kitte, distä yıllar elek buldırılğan çaralar çıbıqlı telefonnar öçen ide, ul çaqta İnternet ta, çıbıqsız elemtä çaraları da, elektron poçta da yuq ide. Şuşı iske qanunnar belän ütkän här kön -terrorçılarnıñ östenlege belän ütkän kön. Kongress üzgäreşlär kertmi torıp, bez buşqa köç sarıf itäçäkbez."
Tizdän Kongress, ber bäxässez diärlek, Patriot aktı dip atalğan qanun qabul itte. Tänqitçelär, bu qanun Yustitsiä ministrlığına artıq küp wäkälätlär birä, törle tärtip bozularğa yul aça, Amerika watandaşlarınıñ ireklegenä xilaflıq kiterä, dip kisätte. Xäzer ireklek sağında toruçılar, imigrantlarnıñ xoquqların saqlawçılar, bezneñ kisätülär tulısınça aqlandı dip belederä. Yustitsiä ministrlığınıñ eşen küzätep baruçı maxsus inspektor yaña qanun nigezendä qulğa alınğan keşelärneñ xoquqları bozıluwı turında xisap äzerläp anı Senatqa tapşırdı. Bu xisap tizdän kiñ cämägätçelekkä citkereler dip kötelä. New York Times gäzite üzeneñ düşämbe sanında yazuınça, 11 sintäberdän soñ qulğa alınğan qayber möselmannar, ğäräplär qıynaluğa duçar bulğan. Xisapta, şuşı yılnıñ berençe yartısında bulğan 34 oçraq terkälgän. Misal öçen, totıqlarnı tikşerüçe ber tabip alarnıñ bersenä "ägär minem qulımda bulsa, min sezneñ barığıznı da yuq iter idem" digän süzlär äytkän. Ber törmä saqçısı ber möselmannıñ çalbarın saldırıp, anıñ belän üzeneñ ayq kiemen çistartqan. Waşingtonda urnaşqan Amerika-İslam bäyläneşläre Şurası citäkçese İbrahim Hooper süzlärençä, mäsälä Patriot Aktı dip atalğan qanunnıñ üzendä tügel, ä anıñ nindi şartlar tudıruında:
Audio: "Bu qanun ber ğämäl tyılğan, ä ikençese kiresençä xuplana digän xis qaldıra, näticädä, räsmilär tarafınnan al-fiker, fanatizm, tärtip bozularğa yul açıla."
Hooper süzlärençä, xökümätneñ qırın ğämällärenä bäyä birergä tieşle mäxkämälär, terror yä iminlek mäsäläsenä kilgändä, yış qına küz yomarğ ayarata. Misal öçen xakimiätlär, şul uq iminlek sıltawı belän, 11 sintäberdän soñ qulğa alınğan 1200-läp keşeneñ isemen äle dä atamıy. Ä menä Waşingtonda urnaşqan Heritage Foundation isemle tikşerü üzäge xezmätkäre Paul Rosenzweig, Patriot Aktı dip atalğan qanunnıñ kamil tügellegen, Yustiitsiä ministrlığında totıqlarğa qarata tärtip bozular bulu ixtimalın tanısa da, xökümät bu mäsälädä arttırıp cibärgän dip sanamıy:
Audio: "Min monı arttıru dip sanamıym, räsmilär terror qurqınıçına qarşı torırğa tieş. Dörse, bez alarnı küzätep torırğa, artıq yıraq kitä başlasalar urınnarına utırtırğa tieş. Läkin şul bar, bez üzebezneñ iminlekne tä''min itkän köçle xökümät telibez.."
Rosenzweig, Amerikan demokratiäsenä nigez saluçılarğa yoğıntı yasağan, 17 ğasır ingliz fälsäfäçese John Locke süzlären kiterä. Lockenıñ şundıy süzläre bar: qanun qağidäse ul çikläw tügel, ä azatlıqnı tä''min itü, azatlıq ul – başqalarnıñ köç qullanuınnan azat bulu. Şulay itep, di Rosenzweig, xökümät üz watandaşların doşmannan saqlarğa tieş, ä menä kongress, mäxkämälär häm watandaşlar – xökümätneñ üzen doşmanğa äylänüwennän.
Ali Gilmi, Praga