text:
"7%tan artıq üseş bulaçaq"
Bu turıda Qalqınu ministrı Lütfi Älvan belderde
Törkiyä 2017 yılnı 7%tan artıq üseş belän tämamlayaçaq.
Qalqınu ministrı Lütfi Älvan şäxsi televideniye kanalında kön tärtibe belän bäyle bularaq sorawlarğa cawap birde.
Törkiyäneň öçençe çirek üseş sanın bäyälägän Älvan näticälärneň qanäğat’länderüçe buluın, 2018dä bu üseşneň däwam itäçägen äytte.
4nçe çirektä dä kürsätkeçlärneň yaxşı buluına iğtibarnı cälep itkän ministr yıl azağı öçen 7%tan artıq üseşneň bulacağına ışanuın belderde.


c: text/html

text:
İyün 26-da aqşam bir qaç yüz faal Kiyev merkezinde 39 metrlik qırımtatar bayrağınen yürüşte iştirak etti. Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbiri bildire.
Aktsiya teşkilâtçılarınıñ bildirgenine köre, bu bayraq dünyada eñ büyük sayıla. 6 metr keñliginde ve 39 metr uzunlığında 40 kiçik bayraqtan tikilgen büyük bayraq Türkiyeden ketirildi.
«Bu büyük bayraq Türkiyeden, Ankaradan ketirildi. Teşebbüsni qırımtatar diasporamız bildirdi. Olar bu bayraqnı tikti ve bizge yolladı. Bundan da ğayrı, onıñ temsilcileri bu yerde buluna. Olar Kiyevge keldiler», – dep añlattı Qırım.Aqiqatqa Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Eskender Bariyev.
Kolonna başında qırımtatar lideri, Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilev oldı.
«Qırımtatar bayrağı, şimdiki vaqıtta işğalge qarşı narazılıqnıñ timsali ola, tek qırımtatarlar içün degil de, Qırımnıñ azatlığı içün küreşken bütün milletler içün. Aynı vaqıtta o, şimdiki ukrain halqınıñ qırımtatar cemaatçılığı ile Qırımnıñ azatlığı oğrunda küreşte işbirlik timsali ola», – dep ayttı Mustafa Cemilev Qırım.Aqiqatqa bergen intervyusında.
Aktsiyağa Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, Qırım sakini ve sabıq siyasiy mabus Gennadiy Afanasyev, Ukraina haber siyaseti naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar da qoşuldılar. Yürüş iştirakçileri arasında Qırım, Lvov, Ankara ve İstanbuldan kelgen qırımtatarlar oldı.
Mustaqillik Meydanında yürüşten soñ kontsert taqdim etildi, programma Ukraina ve qırımtatar halqınıñ gimnlerinden başlandı.
Qırımtatar bayrağı künü bir qaç yıl evel Qırımda qayd etilip başladı. Bayram künü, 1991 senesi iyün 26-27 künleri Aqmescitte keçirilgen ekinci Qırımtatar Qurultayınıñ ilk künü olğan kün belgilendi.
Qırımtatar bayrağı, üstünde altın tamğa olğan kök tüsteki ketenden ibarettir.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aqmescit merkezinde salı künü, aprel 28-de «Toqta arsız» aktsiyası keçti, onıñ çerçivesinde faaller on beş maşinanıñ camına «Farqsız, qayda istesem, anda toqtayım» stikerlerini yapıştırdılar, – haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Leyha reberi Matvey Buharov aytqanı kibi, nakleykalarnı aselet Moskvadan ketirdiler.
«Leyha şeer merkezinde, «Silpo» tükânı yanında keçirildi. Aktsiya çerçivesinde tertipni bozğan 15 maşinağa nakleyka yapıştırıldı», – dedi Buharov.
Aynı zamanda, bazı insanlar faalerniñ teşebbüsine qol tuttılar.
«Yaşlar doğru yaptı, olarnı (yolcu keçitinde maşinalarnı qaldırğan aydavcılarnı) cezalamaq kerek. İnsanlarğa keçmege yer yoq. Merkezni bütünley qapatmaq kerek, insanlar şeerni raat-raat kezip baqsın dep», – dey yerli sakin.
İştirakçilerniñ aytqanına köre, yaqın vaqıtları «Toqta arsız» aktsiyasını Aqmescitniñ diger rayonlarnda da keçirecek olalar.


text:
Avgustnıñ 20-nde Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerinde «Otkrıtaya Rossiya» (Açıq Rusiye) cemaat areketiniñ yerli bölügi tarafından teşkil etilgen «Biz –Rusiyeniñ vatanperverleri olamız!» adı altında bir miting ötkerildi. Azatlıq Radiosı bildirgenine köre, tedbir iştirakçileri vatanperverlik şiarlarını seslendirerek, Rusiyeniñ şimdiki akimiyetini tenqit etti.
Mitingte muhalefetçi Aleksey Navalnıynıñ regional ştabı, PARNAS ve «Grajdanskaya oborona» (Vatandaşlıq mudafaası) siyasiy firqalarnıñ faalleri iştirak etti. Teşkilâtçılar mitingni 1991 senesi avgust ayında Moskvada demokratik deñişmelerge qarşı çıqqan GKÇP (Fevqulâde vaziyet boyunca devlet komiteti) teşkil etken nevbetteki yıllığına bağışladı.
Lenin meydanındaki miting politsiya hadimleri nezareti altında keçti. Tedbir eki saat qadar devam etti.


text:
Oqïğa Stambwlda Bosfor buğazı köpirinde bolğan. Basılım jarïyalağan beyne jazbada juma meşitke bet alğan Erdoğan korteji özine qol jumsamaq bolğan adam turğan köpir mañına prezïdenttiñ aytwımen toqtağanı bayqaladı.
Prezïdent kömekşileri er adamğa Erdoğan onımen söyleskisi keletinin aytıp, onı prezïdent otırğan Mercedes köligine alıp keledi.
Kadrdan er adam men türik köşbasşısınıñ birneşe mïnwt söyleskeni bayqaladı. Ol birneşe ret telefonmen söylesken soñ, er adam Erdoğannıñ qolınan süyedi.
«Associated Press» derekterine säykes, er adam otbasılıq qïındıqtarğa baylanıstı özine qol jumsamaq bolğan eken. Erdoğan oğan mäselelerin şeşwge järdem berwge wäde berdi.
Derekközi: Qazaqparat
Kommentarïï


text:
Aqmescitte belgisiz şahıslar Ukraina Devlet bayrağı künü munasebetinen Taras Şevçenko eykeline qoyulğan çeçek demetini yırtıp taşladılar, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
Yerli sakinlerniñ bildirgenine köre, saba eykel yanında mavı ve sarı renklerde demetler peyda oldı. Lâkin saat 15-lerde çeçeklerni yırtıp taşladılar. Mavı kâğıtqa sarılğan demetten sarı çeçekler çıqarıldı ve etrafqa dağıtıldı.
Bazar künü, avgust 23-te, Ukraina Devlet bayrağı kününi qayd ete.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Avropa şurasınıñ reisi Donald Tusk , Avropa şurasınıñ Rusiye taarfından ilhaq etilgen Ukrainağa bağlı Qırımnıñ tanılmamasınen bağlı pozitsiyası deñişmey.
İyülniñ 9-nda bu aqta o Brüsselde, Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ve Avropa komissiyasınıñ prezidentiJean Clayde Junker ile keçken Ukraina – Avropa birligi sammitiniñ ortaq matbuat konferentsiyası neticesinde ayttı.
«AB Ukraina topraq bütünligi, suvereniteti ve mustaqilligine qol tutmağa devam ete. Qırım ve Aqyarnıñ qanunsız ilhaqını tanımayuvımız da deñişmey qalmaqta», – dedi Tusk.
O, AB «yaqında Avropa Birligine kirmege yasaq etilgen şahıslarnıñ cedveli kenişletilgenini» da qayd etip keçti.
«Bu adım Qırım yarımadasında Rusiye prezdentiniñ saylâvları ve Ukrainadan izin alınmadan Keriç köpüri qurulmağa başlağanından soñ atıldı», – dep ilâve etti o.
İyünniñ 18-nde Avropa Birliginiñ Şurası Rusiye ilhaq etken Qırımğa qarşı sanktsiyalarnı daa bir yılğa uzattı.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif etilgen Emir-Usein Kukunıñ ömür arqadaşı martnıñ 27-nde Rostov na-Donu şeeri SİZOsında oturğan qocasından birinci mektüpni alğan. Uquimayecisi ailesine muracaat eterek, sualler bere, öz vaziyeti aqqında pek az şey yaza, dep ikâye etti Qırım.Aqiqatqa Meryem Kuku.
«O, bizler, balalar ve olarnıñ oquvı aqqında soray. Oğlunı qasevet ete, çünki şimdi o tamam ösmürlik çağında. Ozü aqqında ise, er şey bir yoruq dep yaza. Şimdi №4-nci SİZOda eken, o yerniñ şartları fena degil emiş: yarıq, temiz, üceyresi quru eken», – dep ikâye ete qadını.
2016 senesi fevral-mart ayları arasında Yaltada Arsen Cepparov ve Refat Alimov, Emir-Üsein Kuku, Muslim Aliyev, Enver Bekirov ve Vadim Sirük tutulıp alınğan edi. Olar Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» islâm siyasiy teşkilâtına alâqası olğanındsa qabaatlanğan edi.
Daa evel Rusiye arbiy mahkemesi Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi» mahkemelerini Aqmescitte köçme oturışuvda keçire edi. Ondan soñ tevqif etilgen qırımlılar Rostov-na-Donu şeerine yollanıldı.
Martnıñ 28-nde soñki oturışuv esnasında Aqmescit Arbiy garnizon mahkemesinde Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca qabaatlağan tarafnıñ şaatı Aleksandr Aslanovnı sorğulanğan soñ, mahkeme oturışuvını aprelniñ 12-ne avustırğan edi. Mahkeme oturışuvı qapalı tarzda keçkeni aqqında aytılmaqta. Adliyecilerden ğayrı mahkemege kimse kirsetilmegen.
Ukraina tış işleri nazirligi Rusiyeden Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi» altı iştirakçisiniñ azat etilmesi talap etken edi.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara aq-uquqqa binaen işğal etilgen topraqlarda işğalci devşetniñ qanunları kirsetilmesi yasaq.


text:
Qazaqstan quramasınnıñ namısın uldarımız Janat Sayın, Denïs Maxnev, Serikbay Şıñğıs ben qızımız Dïnara Sädwaqasova, Jansaya Äbdimälik, Bïbisara Asawbaeva qorğawda.
Ekinşi twr qazaqstandıqtar üşin öte sätti bastaldı – tört jeñis jäne eki oyın teñ oynaldı.
Al qızdarımızdıñ arasınan Dïnara men Jansaya sätti öner körsetwde. Jansaya perwlik sportşı Pawloy Paredes Bwstamantti jeñse, Dïnara reseylik Anastasïya Sazonovanı şañ qaptırdı.
Al üşinşi twrda da jerlesterimiz sätti öner körsetti. Jarıs jalğaswda.
profchess.kz
Kommentarïï


text:
Aqbota Kerimbekova jas änşi, kompozïtor Ğazïzxan Şekerbekovpen birge beynebayan tüsirgeli jatır dep xabarlaydı Gakkw telearnası.
Osığan deyin öner ïesi Maqpal Jünisovamen ömir mänin jırlağan bolatın. Beyneklïp köktemde tüsirilgen edi. Endi änşi jaz mawsımınan da ädemi kadrlar jïnawdı josparlap otır. Al Ğazïzxan saxnalas äriptesteriniñ repertwarın ädemi änderimen bayıtıp jibergendey. Büginde Nurjan Kermenbaev, Qayrat Nurtas, Nur-Muqasan dweti onıñ änderin orındap jür.
Endeşe qos önerpazğa sättilik tileymiz jäne erekşe beynebayan kütemiz.
Derekközi:baistars.kz
Kommentarïï


text:
Türkiye ve Amerika Qoşma Ştatlarınıñ arbiy hızmetleri «İslam devleti» ile küreş aqqında añlaştılar. Bunı salı künü, avgust 25-te, Türkiye tış işler naziri Mevlüt Çavuşoğlu bildirdi.
«İslam devletine» qarşı arbiy tedbirlerde regional ve avropalı ittifaqdaşlar da iştirak etecek. Birinciden boyeviklerni uzaqlaştırmağa ve Suriye muhalifeti ve Suriye prezidenti Başar Asad ordusınıñ sabıq askerleri ve zabitlerinden ibaret olğan Serbest Suriye ordusınıñ nezareti altında Suriyeniñ şimalinde yüz kilometrlik serbest zonanı meydanğa ketirmege planlaştırıla, – dep haber ete «Hürriyet» gazetası.
Suriye muhalifetiniñ askerlerini avada halqara koalitsiyanıñ aviatsiyası qoruycaq.
Ankara Suriye ile sıñırda yerleşken «İncirlik» aviabazasını Amerika arbiylerine «İslam devletine» ücüm etmek içün qullanmağa izin berdi, – dep haber ete Radio Svoboda.
Amerika Qoşma Ştatlarında ve bir sıra diger memlekette terroristik olaraq tanılğan «İslam devleti» İraq ve Suriye topraqlarını qısmen zapt etip, qomşu memleketlerniñ havfsızlığı içün telüke taşıy.


text:
Qurannıñ eñ eyi oquyıcısı yarışınıñ finalı yaqınlaşa (FOTO)
Krasnoperekopsk şeerinde Qurannıñ eñ güzel oquyıcısı yarışınıñ saylav turı olıp keçti. Tedbirde rayon ve şeer sakinleri arasında 9 erkek ve 10 qadın iştirak etti.
Yarışnıñ neticesinde finalğa altı insan keçti. Olar Quran oquyıcıları Bütünqırım yarışında iştirak etecekler. Final iyün 10 künü Aqmescitniñ merkeziy Kebir camisinde ötkerilecek.
Hatırlatamız, Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy İdaresi Qurannı alâ seviyede oquğanları arasında Bütünqırım yarışını keçire. Yarışta yaşları 45 yaşından üyken olğan erkekler ve qadınlar iştirak ete bileler. Yarışta iştirak etmek istegenler iyün 9 kününe qadar yaşağan yeriniñ imamına muracaat ete bileler. Finalistler qıymetli bahşişlar alacaq, baş bahşiş – hacılıqqa bedava yolculıqtır.
QMDİ matbuat hızmeti


text:
Neşet Ertaş - Kerem derki
Sanatçı : Neşet Ertaş
Türkü : Kerem derki
Etiketler : Neşet Ertaş - Kerem derki türkü indir, Neşet Ertaş - Kerem derki türkü dinle, Neşet Ertaş türküleri, Kerem derki mp3 indir, Neşet Ertaş türküleri Kerem derki türküsü, Kerem derki sözleri, Neşet Ertaş mp3 dinle, Neşet Ertaş download, Kerem derki bedava mp3, Neşet Ertaş türkü sözleri, Neşet Ertaş türkü dinle, Neşet Ertaş son albüm indir
Neşet Ertaş Türküleri
Neşet Ertaş - Dertli Yoldaş
Neşet Ertaş - Karga Gül Kiymeti Bilmez
Neşet Ertaş - Kavuşmak Güman Oldu
Neşet Ertaş - İbret Almalı
Neşet Ertaş - Giye giye
Neşet Ertaş - Erciyes ten Kar İstersin
Neşet Ertaş - Suda Balık Oynuyor
Neşet Ertaş - Deli Boran
Neşet Ertaş - Yar Gönlünü Bilenlere
Neşet Ertaş - Ah Yalan Dünya
Neşet Ertaş - Gelin Dostlar
Neşet Ertaş - Seher Vakti Çaldım Yarin Kapısını
Neşet Ertaş - Al asma
Neşet Ertaş - Bağa Gel Bostana Gel
Neşet Ertaş - Geleli Gülmedim Ben Bu Cihana


text:
2014 senesiniñ martından soñ Qırımda tintüvler sıq-sıq keçken şeyler oldı. «Azatlıq aqqı» programmasınıñ keçken yayınında Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde advokat Nikolay Polozov, eviñizge tintüv yapmaq içün kelseler özüñizni nasıl tutmaq keregiñizge dair tevsiyeler berdi. Bu mevzunıñ devamı olaraq o, tintüv vaqtında eviñizge, çetten ketirip, yasaq bir şey qoysalar, ne yapmaq keregiñizni, nege aqqıñız olğanını ve nege diqqat etmek keregiñizni añlata.
Advokat, tintüv vaqtında eviñizde bir de-bir yasaq etilgen eşya tapılsa, ve siz onıñ sizge ait olmağanını tam olaraq bilseñiz, nasıl adımlar atmaq keregiñizni añlata.
İç bir taqdirde, iç biz vaziyette bu eşyanı eliñizge almañız
Adliyeci: «Evelâ, iç bir taqdirde, iç biz vaziyette bu eşyanı eliñizge almañız. Ekincisi, bu eşyanıñ sizin qarşıñızda deral ava yibermegen bir paket ya da mektüp zarfı içine qoyulmasını ve tahqiqatçı tarafından muürlenip imzalanmasını talap etiñiz. Üçüncisi, bu eşyanıñ üstünde el izleriñizniñ olıp olmağanını teşkerecek daktiloskopik ekspertizanıñ keçirilmesini talap etiñiz», – dey.
Polozovnıñ aytqanına köre, bu eşyanı bir de-bir operativ hadimniñ qolunda körseñiz, bu operativ hadimniñ ceblerinden materiallar ve mikroparçaçıqlarnıñ alınması içün resmen muracaat ete bilirsiñiz.
Aq-uquq qorçalayıcısı: «Bundan ğayrı, iç bir vaqıt bu eşyanı özüñizinki olaraq tanımağa razı olmañız, ve bu eşyanıñ muayen şahıs tarafından muayen şaraitte tapılğanını protokolda mutlaqa qayd etiñiz. Daa soñra bu, advokatqa mahkemede bu tahqiqat areketine qarşı şikâyet bermege yardım etecek», – dep devam ete.
Bu eşyanıñ muayen şahıs tarafından muayen şaraitte tapılğanını protokolda mutlaqa qayd etiñiz
Nikolay Polozovnıñ tevsiyelerinden şöyle bir netice çıqa ki, evinde tintüv yapılğan insan tahqiqatçığa seyfler, qapalı odalar ve ilâhre açmaq mecbur degil. Lâkin tahqiqatçı olarnı özü aça bilecegini unutmamalı. Bu esnada qanun, tahqiqatçıdan bu şeyler ve predmetlerge mümkün qadar az zarar ketirilmesini talap ete.
Advokat: «Ondan ğayrı, sizde yasaq etilgen eşyalar tapılsa, yaqalana bilecegiñizni añlamaq kereksiñiz. Bu sebepten, sizge yaqın vaqıtta tintüv ile keleceklerini añlasañız, evelâ, advokatnen, ya da daa yahşısı – devlet advokatı ile degil de, işanğan advokatlarıñıznen bağıñız olmaq kerek. İkincisi, yaqalanuvdan soñ sizge birinci vaqıtta kerek olacaq eşyalar taqımıñız azır olmaq kerek: deñiştirmek içün urba taqımı, iç urbası, şahsiy gigiyena eşyaları», – dep, özüñizni böyle vaqialarğa nasıl azırlamaq keregiñizni añlata.
Advokat, aqılda tutulması kerek olğan hususlarğa diqqat ete:
– tintüv vaqtında advokatnıñ yardımından faydalanmağa;
– tintüv vaqtında bulunmaq ve tintüv iştirakçileriniñ areketlerini közetmege;
– Rusiye Anayasasınıñ 51-nci maddesi boyunca özüñizge ve yaqın aqrabalarıñızğa qarşı şaatlıq etmemege;
– aynı madde boyunca tahqiqatçığa elektron tertibatlarıñıznıñ parollerini bildirmemek;
– tintüv vaqtında tapılğan şahsiy ve aile ayatıñıznıñ tafsilâtlarını halqqa bildirmemekni talap etmege;
– musadere etilecek predmetlerniñ sizge kösterilmesini talap etmege;
– protokolğa qaydlarıñıznı yazmağa;
– tintüv protokolınıñ kopiyasını almağa aqqıñız bar.
Advokat: «Ondan ğayrı qanun tahqiqatçı, operativ hadim ve tintüv keçirgen şahıslarğa tütün içmek, bağırmaq, divarlar ve töşemeni eşip bozmaq ve ilâhre yasaq ete. Bu sebepten sizde, tintüv esnasında bu şahıslardan tertipniñ kütülmesini talap etmege aqqıñız bar. İç bir boş yapraqnı imzamamaq pek muimdir. Ve imzalaycaq vesiqañızda er bir boş grafası ya toldurılğan, ya da üstünden sızılğan olmaq kerek», – dep qayd etti.


text:
Avgustnıñ 2-sinde Aqyarda Rusiye Ava desant quvetleri (ADQ) kününi qayd ettiler. Terroristlerge qarşı muarebe (uruş) sanalaştırıldı. Qırım.Aqiqat muhbiri haber etkeni kibi, Matros ve Asker abidesiniñ yanındaki meydanda kösterilgen temaşada, rusiye arbiy adamları terroristlerni “öldürdi” ve vesiqalarınen maşnasını zapt etti.
“Terroristlernen muarebe”niñ sanalaştırmasıdan soñ, arbiyler bir sırağa tizildi ve seyirciler tarafına avtomatlardan zalp berdi.
Körgezmeli temaşada ise rusiye askerleri mañlaylarına boş pivo şişeleri, yanğan bloklar, şifer tabaqalarını nasıl qırmağa bilgenlerini kösterdi.
Meydanda tehnika ve silâ sergisini yaptılar – KAMAZ, köçüci radio stantsiyası, “Kostör” granatomöti, Kalaşnikov avtomatı, “Vintorez” ve SVDS snayper tüfekleri, pistolet, yerge töşelgen paraşüt kösterildi.
Rusiye prezidentiniñ 2006 senesi mayıs 31 künü fermanına binaen, Rusiyede Ava desant quvetleri künü avgustnıñ 2-sinde qayd etile. Yarımadanıñ işğalinden soñ, Qırımda da bu künni qayd etip başladılar.


text:
Qaza salı künü Manisa vilâyetiniñ Soma şeerinde yüz berdi.
Qaza sebebi,elektrik tellerniñ bozuluvı oldı.
Topraq tübünde bulunğan adamlar boğulmasın dep, qurtarıcılar olarnı avanen teminleyler.
Şahta ve hastahaneler yanında zararlanğanlarnıñ soyları toplaştılar.
Türkiye energiya naziri Taner Yıldıznıñ bildirgenine köre, qaza yüz bergen vaqıtta şahtada 787 adam buluna edi.
Türkiye baş naziri Recep Erdogan facia sebebinden bugünge belgilengen Albaniyağa ziyaretini lâğu etti. Bugün o, qaza yerine baracaq.


text:
Yuqarı Rada Ukraina ükümetiniñ areketler programmasına qoltuttı. Buña 269 halq deputatı rey berdi, 28 kişi qarşı çıqtı, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Ukraina baş naziri Arseniy Yatsenük Yuqarı Radada ükümet areketleriniñ programmasını taqdim etken edi.
Halq deputatları Nazirler şurasınıñ programmasını tenqid ettiler. «Samopomiç» fraktsiyasınıñ reberi Oleg Berezük vesiqa tüzetilse, fraktsiya oña qoltutacağını ayttı.
«Petro Poroşenkonıñ Bloku» firqasınıñ fraktsiya yolbaşçısı Yuriy Lutsenko bildirdi ki, ükümet areketleriniñ programması mükemmel degil.
Parlament programmanı muzakere etken soñ Yuqarı Rada spikeri Vladimir Groysman teneffüsni ilân etti. Bundan soñra deputatlar ükümet areketleriniñ programmasına qoltuttılar.


text:
Yorum Yazın
Yorumlar
Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu siz yapın.
Brillant Dadaşona Feat. Alihan Samedov - Yaşa Azerbaycan video izle, Brillant Dadaşona Feat. Alihan Samedov - Yaşa Azerbaycan şarkı sözleri, Brillant Dadaşona Feat. Alihan Samedov - Yaşa Azerbaycan sözleri, Brillant Dadaşona Feat. Alihan Samedov - Yaşa Azerbaycan fragman,Brillant Dadaşona Feat. Alihan Samedov - Yaşa Azerbaycan full film izle,Brillant Dadaşona Feat. Alihan Samedov - Yaşa Azerbaycan yerli yabancı, Brillant Dadaşona Feat. Alihan Samedov - Yaşa Azerbaycan Klip, Brillant Dadaşona Feat. Alihan Samedov - Yaşa Azerbaycan mp3 youtube facebook video indir,izlesene, Brillant Dadaşona Feat. Alihan Samedov - Yaşa Azerbaycan mp3 indir youtube.com netd müzik


text:
Poloniya prezidenti Bronislav Komorovskiy bildirdi ki, işğal etilgen Qırımnıñ Ukrainağa keri qaytarılması Rusiyege qarşı cezalar lâğu etilmesiniñ esas şartlarından biri ola.
«Körgenimiz kibi, cezalar sıñırlı tesir eteler, lâkin müsbet, ve cezalar siyaseti ukrainlerniñ qarşılığını quvetleştirdi. Bütün Şarqiy Ukrainanı zapt etmek rus ğayesi kerçekleşmedi. Ebet, bunı Donbassta yaptılar, lâkin Harkov, Odessa ve bir çoq diger şeerlerde bu şey yoq», – dep ayttı Poloniya prezidenti.
Bundan ğayrı, onıñ qayd etkenine köre, al-azırda Avropa Birliginiñ umumiy mevamına qol tutmaq kerek, çünki yaqın zamanda onı «sınavlar beklemesi mümkün».
2014 senesi mart 16-da Qırım ve Aqyar şeerinde yarımada statusı aqqında «referendum» olıp keçti. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qabul etti. Ne Ukraina, ne Avropa Birligi, ne de Amerika Qoşma Ştatları işbu rey berüvni tanımadılar.


text:
Ukrainanıñ NATOğa qoşuluv meselesi boyunca qararnı yalıñız ukrain halqı ve Şimaliy atlantik alyans azaları başqa memleketler kirişmeden qabul etmeliler.
Bu aqqında AQŞ devlet departamentiniñ resmiy vekili Mari Harf bildirdi, – dep haber ete TASS.
«Biz er daim aytamız, NATO qapuları açıq olmalı», – dep hatırlattı Amerika diplomatı.
Onıñ qayd etkenine köre, alyansqa kirecek olğan devletler sert şartlarğa riayet etmeli.
Salı künü, dekabr 23-te, Yuqarı Rada «Ukraina qanunlarına Ukrainanıñ bloktan tış statusından vazgeçüv aqqında kirsetilecek deñişmeler aqqında» prezident qanunını qabul etti.


text:
“Uyğırlarnıñ tele, tarixı häm geografiyäse”isemle simpozium 17-19 nçı noyabr könnärendä ütkäreläçäk
Ağımdağı yılnıñ 17-19 nçı noyabr könnärendä Törkiyä başqalasında Änkara universitetınıñ tel,tarix häm geografiya fakultetında “Uyğırlarnıñ tele, tarixı häm geografiyäse”isemle simpozium ütkäreläçäk.
Simpoziumda Törkiyädäge yuğarı uqu yortlarınnan uqıtuçı-ğalimnär qatnaşaçaq.
Utırışnı tyurkolog professor doktor Äxmät Bican Ärcilasun,professor doktor Kämal Gödä, uyğır ğalimnär professor doktor Alimcan İnayät häm professor doktor Konuralp Ärcilasun citäkläyäçäk.
Simpoziumnı bäyäläwdä Änkara universitetınıñ tel,tarix häm geografiya fakultetınıñ zamança törki şivälär bülege başlığı professor doktor Säma Barutçu Özöndär,professor doktor Äxmät Bican Ärcilasun häm Hacättäpä universitetınıñ tarix bülege uqıtuçısı dotsent doktor Ärkan Äkräm qatnaşaçaq.
Simpozium uyğırlarnıñ sänğät äsärlärennän ürnäklär täqdim itü belän tögällänäçäk. http://www.trt.net.tr/tatarca


text:
Rusiye memurlarına çetelde soy-sop olmasını yasaq ete bileler. Devlet Dumasınıñ deputatı Yevgeniy Födorov «RF devlet hızmetiniñ esasları aqqında» qanun deñişmeleriniñ qanun leyhasını azırlay, dep haber ete «İzvestiya».
Deñişmelerde yañı talap bar – vatandaşnıñ Rusiye Federatsiyasından tış daimiy sürette yaşağan soy-sopları olsa, onıñ memur vazifesinde bulunmaq aqqı yoq.
Deputatnıñ fikirince, çetelde yaşağan soy-soplar memurğa diger devletler tarafından tesir ete bileler.
Şimdilik memur ve olarnıñ qoranta azalarına çetel banklarda esap açmağa yasaq etile. Bundan evel, memurlarğa çetelde mal-mülk saibi olmaqnı qanun derecesinde bir qaç kere yasaq etecek ediler.
Neşirniñ malümatına köre, AQŞ ve AB Rusiye memurlarına qarşı cezalar kirsetip başlağan soñ, bunıñ kibi teşebbüsler ğayet aktual oldı. Böyleliknen, bir qaç on memurğa bu memleketlerge kelmege yasaq etildi, olarnıñ mal-mülki ise tevqif etildi.


text:
Menim bir tanışım al-azırda devam etken cenk başlanğanda: «O Donbassnı ğayıp eter» degen edi. O, biz bir zamanları tanığan Donbassta, Rusiyege nisbeten sovyet şırnığı ve vatan asretinen uzvi bağlanğan sanayı-atalıq anklavı, artıq iç bir vaqıt olmaycağını közde tutqan edi. Yañı bir şeyler olur, lâkin evelksine beñzemez.
«Bu cenk – öz-özüne öldirüv demek», – degen edi menim tanışım, ve şimdi, üç yıl keçken soñ, onen razı olmamaq mumkün degil. Elbette ki, «DNR» – onıñ sakinleri hayal etken tarzada bir şey olıp çıqmadı, olar «bütün Ukrainanı temin etkenlerinden» emin olıp ,«Donbassnıñ sesi eşitilmesine» çağıra ediler.
Qıırım da buña oşağan bir alğa tüşti – Rusiyeniñ quçağında onıñ hususiy bir alını, ayrı bir vaziyetini, onıñ «muhtar cumhuriyetini» şekillendirgen bir şeyi boğulıp qaldı. Meger, o yalıñız Ukraina erkânında hususiy olması mumkün eken, al-azırda ise yarımada – elde tutulması bir taqım problema ve allar doğurğan ve problema tolu bir region olıp çıqtı. Er ne ise de o – «tamamile bir Rusiye». Rusiye böyle bir hususiy regionlarğa aslında, farqlı yanaşa.
Qırımdaki ruslar çoqmilletli Qırım ailesiniñ bütün aq-uquqqa saip olğan azası aqqından marum qaldı
Meger ise, işbu «muhtar cumhuriyetniñ» «rusluqtan» ğayrı yani Moskvanıñ altına yatmağa azır olmasından atta ıntılmasından ğayrı, iç bir şeyçigi yoq eken.İşte o bu vazifesini becermege yaradı. Qırım azat etilgen soñ, anda ne olması mumkün? Elbette ki, qırımtatar milliy cumhuriyeti. Ya da, istenilmese de – sıradan bir vilâyet.
Qırımdaki ruslar çoqmilletli Qırım ailesiniñ bütün aq-uquqına saip olğan azası aqqından marum qaldı ve bu, olar fitneci aydut taqımı ve dolandırıcı, em de kadrolı casuslarğa olar adından söz aytmağa fursat tanığan vaqıtlarında oldı. Moskva bu fursatnı qullanğan soñ, olarnıñ - «Qırımdaki ruslarnıñ» rolü oynalıp bitken olıp çıqtı. Nevbetteki tarihiy sarımda olar – ahır-soñu! – öz yerini «muhtariyetşekillendirici» qırımtatar halqına teslim etmege mecbur qalacaq. Eger de Qırımda, er angi bir muhtariyet bir vaqtı kelip ğayrıdan teşkil etilse, elbette.
İvan Ampilogov, rus yazıcısı, Qırım sakini, ATO iştirakçisi
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün.


text:
Bu aqta Rusiye Federatsıyasınıñ Yekâne transport müdirligi bildire.
Mayıs 23-de saat 00.10 «İonas» paromı port «Kavkaz»dan port «Krım»ğa birinci reysni eda etti. Mayısnıñ 22-den 23-ne keçer gecesi 4 reys olğan. Bu reyslerde 100 maşına ve eki avtobus keçirildi.
«Evelden ilân etilgeni kibi yazğa yaqın Yekâne transpor müdirligi Kerç boğazından çoqça turist ve maşınalarnı keçirmek içün meselelerini çeze edik. Bu maqsadnen biz «İonas» adlı yunan paromnı işletecek oldıq. O port «Kavkaz»ğa Mayısnıñ 14-de keldi ve teşkerüvlerden soñ uyma sertifikatını alğan», - dep aytıla müdirlikte.
«İonas» birden 160 maşına ve 600 passajır keçirip ola. Olar yazda Qırımğa çoq adam keteceklerinde eminler, şunıñ içün «İonas»qa ümütleri büyük.
«Mayıs 23-de port «Krım» daimiy şekilde çalışa. Şimdi 35 maşına yüklenile, nevbet yoq. Yüklenmek içün bekleme müddeti bir saattan çoq degil. Port «Kavkaz»da tahminen 100 maşına yüklenilmek içün bekley», — dep aytıldı Yekâne transport müdirligi izaatında.
Şimdi Kerç boğazında üç parom çalışa: «Nikolay Aksenenko», «Kerçenskiy 2», ve «Yeysk». Olar er bir yarım saat yüreler. «İonas» şimdi tehnikiy turaqta buluna.


text:
Qazaqstandıq Üş Terek tobı (Arman Älim, Nurmağanbet jäne Kenny Jey) men kwbalıq Sin Frontera tobı (Rodyn Fernandez, Omar Arango Torres, Efrain Yohandi Fuentes) qazaqtıñ xalıq äni "Jar-jardı" orındap, beynebayan tüsirdi, dep jazadı Tengrinews.kz. Birlesken beynebayan jwırda YouTube jelisine ornalastırıldı.
Bul Qazaqstan men Kwba önerpazdarınıñ alğaşqı birlesken jumısı emes. Ötken jılı Sin Frontera tanımal xït - "Aspanğa qaraymındı" orındağan edi.
Sin Frontera Qazaqstanda birneşe jıldan beri öner körsetip jür. Ujımnıñ är müşesi Kwbada tanımal toptar quramında jumıs istegen.


text:
Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında o, işbu teşebbüs ile bir de bir teşkiyalât azası olaraq degil de, öz adından teşebbüs köstergenini aytıp keçti. Amma, ileride şu teklifni cemaat ve yaşlar teşkilâtları da alğışlay bilecegini nazarda tuta.
Böyle teşebbüsniñ sebeplerini aytqanda, Ametov Meclisniñ soñki areketlerini, yani «işğal rejimi ile işbirlik»ke ketkenini aytıp keçe.
«İşğalcilernen halqnı qorçalamaq içün işbirlikke razı olğanlarını aytalar. Lâkin, istilâcı mında cennet yapmaq içün bizni zapt etmedi. Aksine, bizden aş, mesken ve Vatanımıznı tutıp almaq ve böyleliknen, kendilerniñ raatlığını temin etmek içün bunı eteler. Duşmanğa boysunmaq – öldürüv kibidir, yani qoy olıp, işğalciniñ vazifesini qolay etmektir. Yüce Allah Quranda böyle dey: beden ve maddiy şeylerini coymağa qorqqan insan, ileride ekisini de coyar», – dedi Ametov.
Qurultaynıñ Merkeziy saylav komissiya reisi Zair Smedlâyev Meclisniñ saylav komitetine böyle teklifnen kimse buyurmağanını ayttı.
Onıñ aytqanlarına köre, Qurultaynıñ nevbetten tış saylavlarını keçirmek qararnı tek Qurultay sessiyasında çıqara bileler.
«Al-azırda inanmamaq içün sebeplerni körmeyim. Cemaat arasında çeşit noqtaiy-nazarlar bar… Bugünki akimiyetke insanlarnıñ yollanılması işbu akimiyetiniñ tanıluvı olmağanı Meclisniñ qararında qayd etilgendir», – dedi Smedlâyev.
«Samozahvatlarnıñ» qıralı dep adlanğan Daniyal Ametov 2010 senesi Aqmescitteki bir topraq damartasında uquq qorçalayıcı organlarınıñ hadimine aselet zarar ketirgeni içün 4 yıl müddetke apshanege alınğan edi. Uquq qorçalayıcılar ve bazı uquq qorçalayıcı teşkilâtlar Ametovnı siyasiy mabus olaraq tanıdılar. O 2013 senesiniñ soñunda azat etildi. Çünki grajdan ve cinaiy işler boyunca Yuqarı ihtisas mahkemesiniñ mahkemeciler eyyeti 2011 senesi Ametovnıñ ükümini 4 yıldan 3 yılğace azlaştırmaq qarar alğan edi.


text:
Kiyevde aprel 6-da Rusiye Federatsiyasınıñ Ukraina elçihanesi yanında Rusiyede teraktlarnıñ azırlanmasında qabaatlanıp mahkeme etilgen Qırım faali Aleksandr Kolçenko ile birdemlik aktsiyası keçirildi. Tedbirge bir qaç on kişi qoşuldı, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
Aktsiyanıñ iştirakçileri «Putin yoq olsun, Kolçenko evge qaytsın!», «Saşa Kolçenkoğa azatlıq» kibi şiarlarnı seslendirip, qollarında «Free Kolçenko», «Birdemligimiz apishaneleriñizden quvetlidir» levhalarını tuttılar.
Aktsiyada faaller Kolçenkoğa adliyeciler hızmetlerini ödemek içün para topladılar.
«Belli olğanı kibi, mahkeme Rostovda olacaq, bayağı para kerek ve bizler sermiyanı toplaymız», – dep ayttı Qırımnıñ siyasiy mabusları ile birdemlik komitetiniñ iştirakçisi Aleksandra Romantsova.
Onıñ qayd etkenine köre, Kiyevdeki aktsiya – halqara kampaniya çerçivesinde keçirilgen aktsiyalardan biri, bunıñ kibi tedbirler Frenkistan ve diger memleketlerde olıp keçken edi.
Qırımda faşizmge qarşı küreşken içtimaiy faal Aleksandr Kolçenko 2014 senesi mayıs ayında Aqmescitte apiske alınğan edi. Onı Moskvadaki «Lefortovo» SİZOsına yolladılar. FSB taqiqatçıları onı, ve Qırımnıñ daa üç sakinini, şu cümleden ukrain rejissöri Oleg Sentsov, tarihçı Aleksey Çirniy ve adliyeci Gennadiy Afanasyevni terroristik areketler, terakt azırlanması ve silâ ile qanunsız qullanuvda qabaatlaylar.
Moskvanıñ Lefortovo rayon mahkemesi 2014 senesi dekabr 25-te qırımlınıñ apis cezasını 2015 senesi aprel 16-na qadar arttırdı. Kolçenko özüni Ukraina vatandaşı olaraq tanıtsa da, taqiqat onıñ Rusiye vatandaşlığı aqqında aytmağa devam ete.


text:
Dekabr 30-da kündüz Keriç keçitinde furtuna havfı ilân etilmekte. Buña baqmadan, mında dört parom çalışa.
Bunı Yekâne transport müdirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
«Keçitte furtuna havfı ilân etile, lâkin yel süratı saniyede 12 metrge qadar eksildi. Vaqtınca dört paromnı işletmege qarar alındı. «Olimpiada», «İonas», «Nikolay Aksenenko», «Glukofilousa» paromları çalışa», – aytıla beyanatta.
Dekabr 30-da saba, müdirlikniñ malümatına köre, ruzgârdan sebep yalıñız bir parom çalışa edi. Nevbette 1600 tura edi.
Qırımda dekabr 30-da yağmur ve qar yağması beklenile.


text:
Ukraina havfsızlıq hızmeti (SBU )memleket territoriyasına İtaliyanıñ sabıq baş naziri Silvio Berlusconige kirişni yasaqladı.
Bunı Qırım.Aqiqatqa SBU spikeri Yelena Gitlânskaya bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, Silvio Berlusconi içün kiriş üç yılğa yasaq etildi.
Bildirilgeni kibi, sentâbr 11 künü Silvio Berlusconi Putinge «şahsiy ziyareti» ile kelgendir.
Ukraina Tış işler nazirligi vaqıtnca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeriniñ Rusiye prezidenti Vladimir Putin ve İtaliyanıñ sabıq baş naziri Silvio Berlusconi tarafından etilgen ziyaretini takbih etti.
Kiyevde deyler ki, bu ziyaret ukrain tarafınıñ izni olmadan ve Ukrainanıñ işğal etilgen toprağına kiriş-çıqış qaideleriniñ bouzuluvı ile keçirile.
Berlusconi SBU qararını daa izaatlamadı.


text:
QIRIM JR - paзBлekaTeлbHый kpыMckoTaTapckий дeTckий caйT
"Qırım Jünior – mektep çağına yetmegen ve mektepte oquğan balaçıqlar içün qırımtatar tilinde kompyuter oyunlarıdır. Bu oyunlar balaçıqlarğa kompyuter yanında vaqıtnı keçirmeknen bir arada, oyun esnasında ögrenmege de imkân bereler. Bu leyha Qırım, Ukraina ve Kanadada yaşağan qırımtatarlar taqımı tarafından işletilip çıqarılğan. Saytnı Emil Ümerov ve onıñ Tito.Site kompaniyası işlep çıqardı. Oyunlarnı mütehassıs programmistler degil de, qırımtatar tiliniñ saqlanuvı meselesine lâqayd olmağan ğayretli faaliyetkârlar tüşünip azırladılar.


text:
Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan Türkiye terrorizmge qarşı «soñuna qadar» küreşecegini ilân etti. Bu aqta o, iyün 7-de İstanbul merkezinde yüz bergen patlavdan soñ bildirdi. Vaqia neticesinde 11 insan elâk oldı, 36 kişi yaralandı.
Kütleviy haber vastalarınıñ malümatına binaen, bombalı avtomobil onıñ yanında politsiya hadimlerini taşığan avtobus keçken vaqıtta uzaqtan patlatıldı.
Bildirilgenine köre, patlav çoq adam olğan vaqıtta şeer merkezinde, İstanbul universiteti ve tarihiy kvartal yanında yüz berdi, o yerde çoq tarihiy obyektler yerleşe.
Patlav yüz bergen yerni köstergen fotoresimde zararlanğan avtobus ve binalarnı körmek mümkün.
Bundan da ğayrı, patlavdan soñ rayonda ateş açılması eşitilgeni bildirile. İç kimse bu vaqia boyunca mesüliyetni boynuna almadı.
Soñki vaqıtta Türkiyede ucumlarnı kürd silâlı taqımları, «İslâm devleti» taqımınıñ ekstremistleri ve «Kürdistan iş firqası» silâlı taqımları yapa.
Ukraina Tışqı işler nazirliginiñ konsul hızmeti bölügi, baş konsullıqnıñ ilk malümatlarına esaslanıp, patlav neticesinde zararalanğanlar arasında Ukraina vatandaşları yoq olğanını bildirdi.


text:
Rusiye ilimler akademiyasınıñ prezidenti Aleksandr Sergeyev yarımadanıñ territoriyasında suv qıdırmaq maqsadınen Qırımda geofizik tedqiqatlar keçirmekni teklif ete.
Martnıñ 5-nde rusiyeli «RİA Krım» informatsion agentligi haber etkenine köre, Sergeyev bu aqta Aqmescitte jurnalistlernen körüşken vaqıtta ayttı.
«Qırım suv resurslarını geofizik ceetten tedqiq etmek içün bayağı ciddiy vazifeler olğanını köremiz. Qırım (Şimaliy Qırım – QA) kanalı qaç yıl çalıştı! Ahır-soñu, suv faqat deñizge aqmağan edi de. İhtimal, o yaqın bir yerdedir. Belki onı, kerçekten de, yañı usullarğa köre qıdırmaq kerektir? Çünki ayatıñız içün kerek olğan bir kubokilometr suv – al-azırda yoq. Ancaq onı bir yerden tapmaq kerek», – dep bildire agentlik Sergeyevniñ sözlerini.
Ayrıca, matbuatta yazılğanına köre, RİA reberi ilim ögünde «işletilgen suvlarnı aqılnen qullanıp, tatlılaştıruv usullarına» bağışlanğan meseleler turğanı aqqında söz yürsetti.
Rusiye Qırımnı işğal etken soñ Ukraina yarımadanı Dnipro özeninen bağlağan esas yolaq olğan Şimal-Qırım kanalı üzerinden yarımadağa suv berilmesini toqtattı. Ukraina Qırımnıñ suv ihtiyaclarınıñ 85%-ni bu kanal vastasınen teminley edi.


text:
Cuma künü yanvar 1-den Rusiyege Türkiyeniñ mahsulatından bazı çeşitleriniñ kirsetilmesi yasaqlandı. Şu cedvelge portaqal, mandarin, yüzüm, alma, armut, qaysı, şeftali, erik, cilek, pamidor, hıyar, soğan, qapısta kirsetildi. Türkiye qaranfil ve tuznıñ da ketirimelsi yasaqlana.
Evel bildirilgeni kibi, «Rospotrebnadzor» yanvar 1-den sıñır, anbarlarda, tükânlarda Türkiye mahsulatınıñ olmasına teşkerüvlerni keçirecek. Mında şunı da qayd eteler ki, yasaqlanğan türk mahsulatınıñ yoq etilmesi mümkün.
Rusiye yanvar 1-den Türkiye ile vizasız rejimni toqtattı. Mütenasip qarar bıltır noyabr soñunda Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ Tükriyege qarşı sanktsiyalar aqqında avalesinde qayd etilgen.
Türkiye sıñırında Rusiyege ait Su-24 cenk uçağı tüşürilgen soñ Rusiyede Türkiye vatandaşları içün migratsion qaideleri bayağı deñişti. Bundan ğayrı, Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ Türkiyege qarşı kirsetken cezalarına köre, 2016 senesi yanvar 1-den itibaren Türkiye vatandaşlarını işke almaq yasaqtır. Bu sıñırlar 2015 senesi dekabr 31-ne qadar Türkiye vatandaşları ile qurulğan iş munasebetlerine tesir etmey.


text:
Meksïkalıq Çïwawa ştatınıñ sotı äyelderdi jappay öltirwge qatıstı qozğalğan qılmıstıq is boyınşa ayıptalğan bes qılmıskerge 697 jılğa bas bostandığınıan ayırw türinde jaza kesti. Bul twralı RÏA novostï xabarladı.
Äñgime 2009 jäne 2010 jıldar kezeñinde jasalğan qılmıstar jaylı. Qaskünemder jas qızdardı arbap aldap, keyin olardı jezökşelikpen aynalıswğa, esirtki taratwğa mäjbürlegen. Al äyelder «tawarlıq türin» joğaltqan kezde, olardı öltirip, mürdesin jasırıp otırğan.
Osınşa merzimge sottalğannan basqa, olar öltirgen adamdarınıñ twıstarına keltirilgen moraldıq şığınnıñ ötemaqısı retinde 550 mıñ dollardan astam aqşa tölewge mindetti. Meksïkada 2007-2012 jıldar kezeñinde äyelderdi öltirw sanı arttı, yağnï 2,7 mıñğa jetken.
Kommentarïï


text:
Pavlodarda altı jasar bala kölik astına tüsti
PAVLODAR. QazAqparat - Pavlodarda altı jasar bala jol kölik oqïğasınan zardap şekti. Oqıs oqïğa Sayajay şağınawdanında 20 mamır küni sağat 17:50-de bolğan, dep xabarlaydı pavlodarnews.kz.
Altı jasar bala Kwtwzov köşesindegi joldı tïisti emes jermen jügirip ötpek bolğan. Sol sätte 58 jastağı er adam tizgindegen WAZ markalı avtökölik onı qağıp ketti. Bala kölik jüretin bölikke şıqqanda jürgizwşi maşïnasın tejep ülgermegen.
«Jol-kölik oqïğası saldarınan bas süyegi zaqımdanıp, mïı şayqalğan bala oblıstıq balalar awrwxanasına jatqızıldı», - dedi IID baspasöz qızmetinde.
Qazirgi kezde balanıñ jaraqatı ortaşa därejede dep bağalanwda. «Balanıñ jağdayı oñalıp keledi», - dedi oblıstıq densawlıq saqtaw basqarmasınıñ baspasöz xatşısı Elmïra Temirğalïeva. - Balaqay awrwxanada äjesimen birge jatır. Büginde balanıñ ömirine eşbir qawip tönip turğan joq».
Jol-kölik oqïğası boyınşa tergew jürgizilwde.


text:
2018 jılı 14 kökek küni Oñtüstik Qazaqstan öñiriniñ tuması, belgili qoğam qayratkeri, marqwm Manap Ötebaevtıñ tuğanına 80 jıl toluına oray Şımkent qalasında, özi 29 jıl boyı basşılıq etken Şımkent gidromeliorativtik-qwrılıs tehnikumında (qazirgi Joğarğı jaña tehnologiyalar kolledji) onı eske alu şaraları ötkizildi. Köptegen qala twrğındarı men arnayı şaqırılğan jiın Manap ağanıñ müsini somdalğan eskertkiştiñ aşılu saltanatımen bastalıp, «Manap Ötebaev – 80 jıl» attı tarihi-tanımdıq halıqaralıq konferenciyağa wlastı. Konferenciya soñınan Manap Ötebaevtıñ äruağına bağıştalğan as berilip, qwran bağıştaldı.
Manap ağa turalı, ol kisiniñ imandılığın auızğa alğan, aqıl-parasatına bağa bergen, jasağan igilikti isteri jaylı äli de köptegen estelikter, basqa da türli maqalalar jazılar dep oylap, tömende onıñ ömirbayanına qısqaşa şolu jasap ötsem deymin.
Manap Ötebaev 1938 jılı Oñtüstik Qazaqstan oblısı, Sarıağaş audanı, «Krasnıy Vostok» kolhozında düniege keldi. 1955 jılı Sarıağaş audanındağı Lermontov atındağı orta mektepte bilim aldı. 1960 jılı Taşkent qalasındağı Orta Aziya memlekettik universitetiniñ himiya fakul'tetin bitirip, eñbek jolın Taşkent oblısı, Sırdariya audanında №43 orta mektepte himiya päniniñ mwğalimi bolıp bastadı. 1961-1969 jıldarı Şımkent politehnikumında himiya päniniñ oqıtuşısı bola jürip, tehnikumnıñ komsomol wyımınıñ hatşısı qızmetin atqaradı. Qajırlı eñbek pen qaytpas izdenimpazdığınıñ arqasında ol tehnikalıq jäne käsiptik bilim beretin oqu orındarınıñ birine basşılıq qızmetine köteriledi. Köp wzamay Manap ağa basşılıq etken oqu orını oblısqa ğana emes, respublika deñgeyine de tanımal boladı.
Manap Ötebaev 1969-1975 jıldarı Şımkent gidromeliorativtik-qwrılıs tehnikumı direktorınıñ oqu isi jönindegi orınbasarı, 1975 jıldan direktorı bolıp, al 1994 jılı oqu ornınıñ atauı «Şımkent ekonomika jäne qwqıq kolledji» bolıp özgergennen bastap ömiriniñ soñına deyin onıñ bas direktorı qızmetterin ülken abıroymen atqaradı. Onıñ tek qana oqu ornında ğana emes oblıstıñ birneşe salasına da siñirgen eñbegi eren. Mwnıñ ayğağı – 35 jılday özi jetekşilik etken kolledjdi oblısqa ğana emes, Respublikadağı tehnikalıq jäne käsiptik bilim beretin oqu orındarınıñ arasınan köşbasşısına aynaldıra alğanı. Oblıs twrğındarı Manap ağaday ülken jürekti qwrmetti azamat ekenin eskerip osı oqu orının, ol kisiniñ közi tirisinde de, qazirgi küni de «Manap Ötebaev kolledji» dep atap keledi.
Manap Ötebaev 1979 jılı Jambıl gidromeliorativtik-qwrılıs institutın «Gidromelioraciya» mamandığı boyınşa sırttay bitirip şıqtı. 1997 jılı «Oñtüstik Qazaqstandağı suarmalı jerlerdi qoldanudıñ ekonomikalıq tiimdiligi» taqırıbı boyınşa kandidattıq dissertaciyasın qorğap, ekonomika ğılımınıñ kandidatı atağın aldı.
Manap ağanıñ halıq şaruaşılığı üşin maman dayındaudağı eren eñbegi men bilim salasındağı jetistikteri memleket tarapınan joğarı bağalanıp, ol «Qwrmet Belgisi», «Parasat» ordenderi, «Tıñ jerlerdi igergeni üşin», «Astana» medal'darımen marapattalğan jäne «Qazaqstan Respublikası orta arnaulı bilim beru isiniñ üzdigi» jäne «Qazaqstandağı bilim beru salasınıñ eñbek siñirgen qızmetkeri» atağın berildi.
Manap Ötebaevtıñ tikeley wyımdastıruımen 1976 jılı tehnikum janınan qwrılğan «Meliorator» futbol komandası KSRO-nıñ İİ ligasında oynap, elimizdiñ namısın qorğadı.
1991 jılı Qazaqstan täuelsiz alıp, sol jıldarı ülken äleumettik dağdarısqa wşırağan kezde, Manap ağa Şımkenttegi Ortalıq stadiondı kolledjdiñ balansına alıp, halıq igiligi üşin saqtap qalıp, sport salasına qamqorlıq jasağanın oblıs halqı äli wmıta qoyğan joq.
Manap Ötebaev salauattı ömirdiñ nasihatşısı retinde jastar arasında sport jäne qoğamdıq denetärbiesi jüyesin qalıptastırıp, köptegen is-şaralardıñ wyıtqısı bola bildi. Osı qızmetteri bağalanıp, oğan «Qazaqstan Respublikasında deneşınıqtıru jäne sporttı damıtudağı eñbegi üşin» medali tapsırıldı.
1995 jılı 14 säuir küni Elbasımız N.Ä. Nazarbaev Oñtüstik Qazaqstan oblısına issaparmen kelgende Manap Ötebaev basqaratın kolledjge arnayı kelip, wjımnıñ jwmısına joğarı bağa bergen bolatın. Sol jolı Bilim beru qızmetkerleriniñ respublikalıq keñesinde söylegen sözinde Prezident barlıq orta arnaulı jäne joğarı oqu orındarınıñ basşıların, mektep direktorların osı oqu orınınıñ is-täjiribesimen tanısıp, jwmıs isteu principin ülgi etip aluğa şaqırğanı belgili.
Manap ağa eki märte oblıstıq mäslihattıñ deputatı bolıp, oblıs twrğındarı men saylauşılarınıñ äleumettik-ekonomikalıq mäselelerin şeşude de bar küş-jigerin jwmsadı.
Manap Ötebaevtıñ mecenattığı, oqu orınınıñ basşısı jäne azamat retinde jasağan qayırımdılıq is-şaraları onıñ ömirinde erekşe orın aldı. Kolledj wjımınıñ qamqorlığında oblıstıñ 5 birdey jetimhana – balalar üyi boldı. Manap ağa osı balalar üyiniñ tärbielen jastar bolaşaqta mamandıq alu üşin kolledjde oquına barınşa mümkindik jasadı. Ol öziniñ jeke qarjısı esebinen №3 balalar üyinde tärbielenip jatqan wl balalarğa jıl sayın sündet toyın ötkizip otırdı, äri 7 jetim balanıñ ökil äkesi atanıp, osı balalardıñ barlığına da bankten jeke esepşot aşıp berip jeke tabısımen bölisip twrdı.
Manap Ötebaev elimizdegi türli qayırımdılıq is-şaralardıñ wyımdastıruşısı äri demeuşisi retinde bükil respublikağa keñinen tanılıp, 1999 jılı YUNESKO tarapınan joğarı bağalanıp, osı Halıqaralıq wyımınıñ «Altın medalimen» marapattaldı.
Manap ağa – Şımkent, Türkistan, Arıs qalaları men Ordabası, Otırar, Sarıağaş audandarınıñ «Qwrmetti azamatı».
Bir sözben aytqanda, ol oqu-tärbie isinde özindik qoltañbası arqılı Şımkentte «Manap mektebin» qalıptastırğan abzal da qwrmetti azamat bola bildi. Qazaq «Jaqsınıñ atı ölmeydi, ğalımnıñ hatı ölmeydi» deydi. Manap ağa artında tom-tom kitap qaldırmasa da, el añız etip aytatınday ölmes isteri qaldı. Sonıñ birden-bir däleli Qazaqstan Respublikası Ükimetiniñ №162 2017 jılğı 3 säuirdegi qaulısımen «Joğarı jaña tehnologiya kolledjine», özi 35 jılğa juıq basqarğan kolledjge – Manap Ötebaevtıñ esimi berildi. Bwl Manap ağamızğa memleket tarapınan körsetilgen, halıq quana qabıldağan erekşe qwrmet dep qabıldaymız.
Manap Ötebaev – özi ömir sürgen ortada dara twlğağa aynalğan, jwldızı jarıq, birtuar qazaqtıñ azamatı bolatın. Mäkeñdi oblıs öñirinde, qala berdi respublika köleminde tanımaytın adam kemde-kem şığar. «Jaqsınıñ jaqsılığın ayt, nwrı tasısın» degen qazaq halqınıñ dana sözi naqtı osı Manap ağağa qatıstı aytılğan dese, köpşilik mwnı oylanbastan qabıldar edi dep oylaymın.
Manap ağa bolaşaqqa, yağni Qazaqstannıñ tarihına jañaşa közqaraspen qaraytın azamat bolğan küyinde 2004 jılı dünieden ozdı. Onıñ bilimge, ğılımğa qwştarlığı, Otanğa degen süyispenşiligi, tuğan elim dep ayanbay qızmet etui, wltşıldığı men wltjandığı, dil men dindi erekşe äspetteui, ön boyındağı erekşe ruhı – bolaşaq wrpaq ökilderine mäñgilik ülgi, jan azığı bola beredi.
Äbdikärim ÖMİR
Bir auız estelik
Manap Ötebaevnıñ jeke demeuşiligimen 1993 jılı ğalım Äsilhan Ospanwlınıñ ömirboyı jinap, zerttep, zerdelep jazıp şıqqan eñbekteri – Maylıqojanıñ «Naqıliyat», «Dünie-ay», «Qara söz», «Tımsal», «Ämir-Ämze» kitaptarı jarıqqa şıqsa, 1995 jılı ataqtı aqınnıñ wmıt boluğa şaq qalğan molasınıñ üstine kesene twrğızıldı. Birneşe jıldan keyin Manap ağa Şımkent qalasınıñ törinde aqiıq aqınğa eskertkiş ornatudı da qolğa alğan bolatın, alayda bwl oyın jüzege asıra almay ketti.
Asıl ağamızdı esime alğanda mına bir oqiğa oyıma orala beredi.
Manap Ötebaev qaytıs boldı degen suıq habar jetip, erteñine onımen qoştasuğa kolledjge bara jatsam, qızıl janğan bağdarşamğa qaramay maşinalar jüytkigen ülken joldı, köz jasın tiya almay, jılamsırağan küyde kesip ötip kele jatqan tanıs dizayner jigitti körip qalğanım. Sodan onımen janasıp Manap ağa jaylı jılı sözderimdi auzıma bergenim sol edi, ol: «Endi bizdiñ künimiz ne boladı eken, jaña basşı biz sekildi jetimderdi jataqhanadan quıp şığadı ğoy» dep janayğayın aytıp, ağıl-tegil jılap jibergeni… Men qwdaydı auızğa alıp jwbatqan boldım, biraq mwnım oğan qaybir tireniş bolsın. Keyin bildim – älgi jigit jetimhanada tuğan inisimen birge ösip, sündetke otırıp, Manap Ötebaevtıñ arqasında oqu bitirip, kolledjdiñ jataqhanasında twradı eken. Aytqanınday, jaña basşı kelgen soñ olardıñ barlığı jan-jaqqa tarap ketti…
Eralı OSPANOV


text:
Maştağa ( Azerbaycan )
Diğer şehirler arası mesafe
- Mesafe Maştağa - Bakü
- Mesafe Maştağa - Gence
- Mesafe Maştağa - Sumgayıt
- Mesafe Maştağa - Lenkeran
- Mesafe Maştağa - Mingeçevir
- Mesafe Maştağa - Saatlı Rayonu
- Mesafe Maştağa - Qaracuxur
- Mesafe Maştağa - Şirvan
- Mesafe Maştağa - Bakḯxanov
- Mesafe Maştağa - Nahçıvan
- Mesafe Maştağa - Sheki
- Mesafe Maştağa - Yevlah
- Mesafe Maştağa - Hankendi
- Mesafe Maştağa - Bilajari
- Mesafe Maştağa - Ağdam
- Mesafe Maştağa - Hırdalan
- Mesafe Maştağa - Bardo, Poland
- Mesafe Maştağa - Haçmaz
- Mesafe Maştağa - Salyan
- Mesafe Maştağa - Hövsan
- Mesafe Maştağa - Celilabad
- Mesafe Maştağa - Şemkir
- Mesafe Maştağa - Göyçay
- Mesafe Maştağa - Ağcabedi
- Mesafe Maştağa - İmişli Rayonu
- Mesafe Maştağa - Lökbatan
- Mesafe Maştağa - Şamahı
- Mesafe Maştağa - Sabirabad
- Mesafe Maştağa - Amirdzhan
- Mesafe Maştağa - Füzuli Rayonu
- Mesafe Maştağa - Buzovna
- Mesafe Maştağa - Biny Selo
- Mesafe Maştağa - Ağdaş Rayonu
- Mesafe Maştağa - Şabran
- Mesafe Maştağa - Hacıkabul Rayonu
- Mesafe Maştağa - Kuba (şehir)
- Mesafe Maştağa - Zabrat
- Mesafe Maştağa - Sabuncu
- Mesafe Maştağa - Kürdemir
- Mesafe Maştağa - Haci Zeynelabidin
- Mesafe Maştağa - Kazah
- Mesafe Maştağa - Şuşa
- Mesafe Maştağa - Neftçala Rayonu
- Mesafe Maştağa - Zakatala
- Mesafe Maştağa - Terter
- Mesafe Maştağa - Pushkino
- Mesafe Maştağa - Göygöl
- Mesafe Maştağa - Ahmadbayli
- Mesafe Maştağa - Ağsu
- Mesafe Bakü - Maştağa
- Mesafe Gence - Maştağa
- Mesafe Sumgayıt - Maştağa
- Mesafe Lenkeran - Maştağa
- Mesafe Mingeçevir - Maştağa
- Mesafe Saatlı Rayonu - Maştağa
- Mesafe Qaracuxur - Maştağa
- Mesafe Şirvan - Maştağa
- Mesafe Bakḯxanov - Maştağa
- Mesafe Nahçıvan - Maştağa
- Mesafe Sheki - Maştağa
- Mesafe Yevlah - Maştağa
- Mesafe Hankendi - Maştağa
- Mesafe Bilajari - Maştağa
- Mesafe Ağdam - Maştağa
- Mesafe Hırdalan - Maştağa
- Mesafe Bardo, Poland - Maştağa
- Mesafe Haçmaz - Maştağa
- Mesafe Salyan - Maştağa
- Mesafe Hövsan - Maştağa
- Mesafe Celilabad - Maştağa
- Mesafe Şemkir - Maştağa
- Mesafe Göyçay - Maştağa
- Mesafe Ağcabedi - Maştağa
- Mesafe İmişli Rayonu - Maştağa
- Mesafe Lökbatan - Maştağa
- Mesafe Şamahı - Maştağa
- Mesafe Sabirabad - Maştağa
- Mesafe Amirdzhan - Maştağa
- Mesafe Füzuli Rayonu - Maştağa
- Mesafe Buzovna - Maştağa
- Mesafe Biny Selo - Maştağa
- Mesafe Ağdaş Rayonu - Maştağa
- Mesafe Şabran - Maştağa
- Mesafe Hacıkabul Rayonu - Maştağa
- Mesafe Kuba (şehir) - Maştağa
- Mesafe Zabrat - Maştağa
- Mesafe Sabuncu - Maştağa
- Mesafe Kürdemir - Maştağa
- Mesafe Haci Zeynelabidin - Maştağa
- Mesafe Kazah - Maştağa
- Mesafe Şuşa - Maştağa
- Mesafe Neftçala Rayonu - Maştağa
- Mesafe Zakatala - Maştağa
- Mesafe Terter - Maştağa
- Mesafe Pushkino - Maştağa
- Mesafe Göygöl - Maştağa
- Mesafe Ahmadbayli - Maştağa
- Mesafe Ağsu - Maştağa


text:
Kreml nezaretindeki Qırım mahkemesinde «Hizb ut-Tahrir işiniñ» Yaltalı dört mabusı içün apis müddetini 2017 senesi aprel 8 kününe qadar uzattılar. Bunı fevral 3 künü Radio Svoboda muhbiri bildirdi.
Bundan evel Cuma künü mahkeme Vadim Siruk ve uquq qoruyıcı Emir-Usein Kukunı apiste qaldırğan edi.
Mahkeme oturışınıñ arfesinde mabuslarnıñ soy-sopları, Yalatalı «Hizb ut-Tahrir işiniñ» diger eki maznunı içün mahkeme qararına dair hayal qurmağanlarını aytqan ediler.
«Hizb ut-Tahrir» davasınıñ Yaltalı iştirakçileri yarım yıldan ziyade apiste yata. Birinci dört kişi 2016 senesi fevral 11-de yaqalanğan edi. Olarnıñ arasında İnsan aqları bağ gruppasınıñ azası Emir-Üsein Kuku da bar. Ondan ğayrı qurucılıqnen oğraşqan Aluşta sakini Müslim Aliyev ve Qızıltaş köyüniñ sakini Enver Bekirov, ve Yaltalı çeçek satıcısı Vadim Siruk da yaqalanğan edi.
Uquq qorçalayıcılar apiske alınğan Yalta sakinlerini siyasiy mabus olaraq tanıy.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Jıl sayın osı mezgilde şetelge sayaxattawdı dästürge aynaldırğan Erke Esmaxan da ulımen birge Dwbayda jür. Änşi Dwbaydıñ şöli men qumında, qımbat qonaq üyinde tüsirgen vïdeoları men fotoswretterin jelidegi paraqşasına jüktewde. Änşi ulı Müsilimmen birge Dwbaydağı qazaqtardıñ toyına da barğan.
Baqıt tınıştıqtı unatadı. Men sizderge baqıt tileymin! Nïeti tüzw adamnıñ boyında körealmawşılıq degen qasïet bolmaydı. Sondıqtan, iştarlıqqa boy aldırmayıqşı... Adam özgelerdiñ baqıtına şın qwansa, sol baqıt öz basına da keledi!❤ Meniñ qwanışımmen bölisip, muñ şaqqanda da ünsiz qalmaytın, önerimdi bağalap jürgen ïnsta-dostarım! Sizder köbeyip jatsızdar! 2 mln 500 mıñ dosım bar, ïə, men baymın!???? Nïettes jandarğa baymın dep oylaymın! Öytkeni Sizderden kün sayın jaqsı tilekter oqïmın!???? Men önerimdi damıtwğa, eñbektenwge, teris qılıqtar körsetpey, qazaq qızı degen atqa layıq bop jürwge tırısam! Bəriñizge qıstıgüni jaz köretin sayaxat buyırsın! Bəriñizdi süydim!???? Mağan s lyubovyu qarap turğan meniñ jäääääneeeem! ????
Bügin balalardıñ küni boldı. Legolend degen park Mwslïm sïyaqtı legomandarğa jumaq meken eken. Balalardıñ qïyalınan nebir lego oyınşıqtar şığıp jatır. Ülkenderge de qızıq jer!???? Bügin Dwbaydıñ köşelerin de araladıq. Meniñ janıma kelip swretke tüsip jatqan köp adamdı körip, tañ qaldım.???? Dwbayda da qazaq ənderin tıñdaytın tıñdarmandar bar, alaqay dep töbem kökke eki eli jetpey qalıp edi... ????Söytseeem, olar mağan "netken əppaq qız" dep tañırqap, swretke tüsip jür eken.????♀???? #erkeqoydïm????
Qwanıştı bölisse köbeyedi. Ïnstagramda qwanışıñmen, jağımdı əserlermen böliskenniñ nesi ayıp? Maqtanw, aqşa şaşw dep emes, jaqsılıqpen bölisw dep qabıldasañızdar eken. Sınıqtan basqasınıñ bəri juğadı. Ïnstagramdağı jaqsılıqqa tolı swretke qarap, jaqsı əser alıp, bizge de juğıstı bolsınşı dep otırsaq, tilegimiz qabıl boladı.???? Men ïnstagramğa tirkelgen kezde ömirim basqa edi, qazir tım basqa. Ne nərseni bolsın jaqsılıqqa jorıp üyrenip qalğanmın ğoy... Qwanıştarımmen, baqıttı sətterim men sayaxattarımmen böliskennen, olar köbeyip jatır dep oylaymın.???? Ər adamnıñ ömiriniñ sapası onıñ aytqan ərbir sözine, is-əreketine baylanıstı. Negatïv jazıp jüre bersek, ömirimizde negatïv jağdaylar orın aladı. Sondıqtan tañdaw öziñizde...❤????????
Elden jıraq jürgende otandastardı körgende soonday qwanam. Twğan bawırımdı kezdestirgendey bolam.???? El işinde jürgende bir-birimizdiñ qadirimizge jete qoymaymız... Bolmaşı nərsege aşwlanıp, artıq söz aytıp-aytıp (jazıp-jazıp) tastaymız!???? Ər qazaq meniñ jalğızım dep, özi ap-az qandas bawırlarmen tatw bolğanğa ne jetsin?!???? Xanımdar men xanımdar, mırzalar men mırzalar, tatw-tətti bolayıq! #astarıbar ????????❤
Qalanıñ körinisin tikuşaqpen üstinen tamaşaladıq!???? Qonar kezde vïdeo tüsirip ülgerdim. Bir kisiniñ kişigirim qorıqqanın tür-älpetinen körip turğan şığarsızdar?!???? Dwbay üstinen qarağanda da däl kïnodağıday eken!???? Sawsağımmen körsetip otırğanım-biz turatın otel.???? Qayırlı küüün!???? #mydubai #kazaxïvezde
Bügin oqıdım. Dïmaş aytıptı: "Men janküyerimniñ janküyerimin" - dep. Qanday ğajap söz! Süysindim!???? Ənşide janküyer, tıñdawşı bolmasa, ol eşkim emes qoy. Janküyer degen önerge tabınwşı emes, önerdi bağalawşı dep tüsinem. Önerdi şın bağalaytın talğampaz tıñdarmandarımdı jaqsı körem. Olardıñ az-köptigi, jas erekşeligi mañızdı emes... Bir bilerim, olar bar! Sizderdi süyem!❤ Sizder üşin jaña ənder jazwğa şabıttanıp jatırmın!????????
Derekköz: Reactor
Kommentarïï


text:
Qaraşa ayınıñ 20-sı küni Almazbek Atambaev Qırğızstan prezidenti retinde qorıtındı baspasöz mäslihatın ötkizude.
Bügin Bişkek qalasında ornalasqan prezident rezidenciyasında Almazbek Atambaev jurnalister swraqtarına jauap berude. Ol onda Qazaqstanmen aradağı qarım-qatınas jayında: «Astanamen aradağı jağdayğa baylanıstı barlığı şeşilude. Biraq men dwrıs istedim dep oylaymın. Bwnıñ barlığı bolaşaq ta sabaq boladı. Aldağı uaqıtta ötetin prezident, parlamant saylaularında eşkim bizdiñ işki sayasatımızğa aralaspaytın boladı. 2010 jılı Qazaqstan Wlttıq Qauipsizdiñ Qızmetiniñ keñesşisi parlamentte aqşa taratıp jürgeni äli esimde. Osıdan keyin biz oğan el aumağına kiruge tıyım saldıq. Sol uaqıtta Roza Otunbaeva mağan barıp kelissöz jürgizu kerek dedi. Biraq men eki künge sudı jauıp tastadım. Osıdan keyin mäseleniñ barlığı özdiginen şeşildi. Men jaqında dosım Vladimir Putinmen söylestim. Bizge bwnıñ barlığı ne üşin kerek ekendigin tüsindirdim. Bizdiñ el bolğanımızğa 2,5 mıñ jıl. Soñğı altı jılda biz eki ret qorşauda qaldıq. Bizge elektr energiyasımen qalay jasadı, biz de olarğa solay jasaymız. Bwl jerde aykidodağıday seni tebedi, jauap retinde sende onı tebesiñ» - degen.
Esteriñizge salayıq, bwğan deyin Qırğızstan prezident äkimşidigi Almazbek Atambaev soñğı baspasöz mäslihatın qaraşa ayınıñ 15-si küni ötkizedi degen aqparat taratqan. Biraq keyinen ol qaraşa ayınıñ 20-sı künine şegerilgen.


text:
Internet sayttarın aqtarıstırıp otırıp, «İle gazeti» degen BAQ qwralınan eleñ eterlik aqparat körip qaldıq. Onda İle aymağı, Şapşal audanı, Ülkenbura auılı, Kişibura qıstağı degen jerdegi bir qıtaydıñ eki qızın birdey qazaqşa toy jasap wzatqanı turalı etektey maqala jarıq köripti.
Biz ülken wlt, alpauıt el bolsaq, bwğan miığımızdan ğana külip qoya salar edik. Mädenietimizdi, saltımızdı sıylap, oñ peyilin körsetip jatqanı bolar dep. Öytkeni, tört qıbılası say, mığım wlttar üşin bwl qalıptı jağday. Al, qazirgi küyimizben, biz de qazaqı keñ keudege salıp, quanuğa bolar edi. Biraq...
Endi, maqala mazmwnına oralayıq. Ülken dayındıqpen ötken toyğa qazaq, qıtay, düñgen, wyğır t.b wlttardan qonaqtar kelipti. Toy zalına qazaqı örnekti twskiiz ilinip, qazaq äni şırqalıp twrğan. Bastarına ükileri şoqparday säukele, qazaqtıñ wlttıq naqışındağı toy köylegin kigen jwbayların, qos qıtay azamatı qoltıqtap ortağa kirdi. Jigitterdiñ basında da qazaqtıñ oyulı taqiyaları. Toy aldımen seksenniñ señgirine şıqqan qazaq aqsaqaldan bata alumen bastalıptı. Qıtay policiya böliminde isteytin qazaq azamatı da kelinşegin ertip toyğa kelipti. Tegin kelmegen eken, olar qızdardıñ äkesi – «hanzu ağa-jeñgelerine» qazaqtıñ şapanı men şälisin jauıp, qıtay qarındastarına baqıt tilegende zaldı şapalaq üni jarıp keterdey bolıptı.
Iä, söz tasığanday bolıp jatsaq ayıp etpessizder, arı qaray maqalanıñ mına mätinin keltireyik: «Aqqoy mektebiniñ oqıtuşısı Erkin Silämbekwlınıñ toydı qos tilde jürgizgen ädemi asabalıq sözderi, asqaq änderi tıñdauşınıñ köñil qwsın kökke örletti. Qos tilde söylengen tost sözderi, är wlt tilinde şırqalğan än, bilengen bi, bäri-bäri de wlttar ıntımağınıñ wlı dostığınan sır ağıtıp twrğanday».
Ärine, «wlttar ıntımağınıñ wlı dostığı» degen közder jaman emes. Biraq, osı «wlttar ıntımağınıñ wlı dostığınan» bir küyse, qazaqtıñ auzı küyer edi. Bwl – Sovet Odağı kezinde de jalınday aytılğan pafostı wran. Qazaqstandı wlttar dostığınıñ laboratoriyasına aynrdırıp jibergen sayasat este bolar. Sol alıp laboratoriyada jasalğan «täjiribeniñ» zardabı qazaqtıñ boyın äli saldandırıp jatqan joq pa. Jä, ol basqa äñgime. Sonımen, mına jaqtağı « toy qızığına» oralayıq.
Älgi, atıñnan aynalayın, Kişibura qıstağında 3 mıñnan astam jan sanı, 800-ge tarta otbası bar eken. Onıñ 80 payızğa juığı qazaq, 13 payızı wyğır, 11 payızı qıtay. Qızın qazaq saltımen wzatıp jatqan qıtay bala jastan sol auılda ösken, qazaqpen aralasıp, salt-dästürin ardaqtap degendey ıntımağı jarasqan auıldastarı. Bir qarasañ bäri tamaşa, bäri köñilge qonımdı. Osı jerde «biraq»-tı qayta aytuğa tura keledi. Biraq, «baqsaq baqa eken» demekşi, bayqap qarasaq, bwnıñ astarı arıda eken. Iä, bwnday astarı arıdan sozılatın äñgimelerdiñ köp ekeni bwrınnan belgili ğoy. Älgi «qazaqşıl» qıtay toydı beker «qazaq ağayınnıñ» saltımen jasamaptı. «Wlttar ıntımağınıñ berekeli şañırağı» deytin ükimet jağınan josparlanğan arnayı nauqan şaranıñ ayasında jasaptı.
Qazir Şıñjañdağı jergilikti wlttar, äsirese qazaqtar köp şoğırlanğan öñirlerde osı keyiptes şaralar köp-aq. Şın mäninde, bwnıñ bäri betine «wlttar ıntımağı» degen maska kiip, ar jağına «az qazaqtı jwtsam» degen jımısqı oy jasırğan şaralar. Qazir Ürimji kölemindegi qazaq otbasılarında birden «asırandı balaları» bar. Olar – qıtay qızıl armiyasınıñ jauıngerleri. Jañağı «wlttar ıntımağınıñ» ayasında, sol özderine tiesili qazaq janwyasına «bala» bolğan. Kömektesedi, jwmısına qolğabıs tigizedi, qart kisiler bolsa, baratın jerlerine ertip jüredi, jastau otbasılar bolsa, balalarına qaraylasadı, tipti keyin solardıñ ağası, äueli ökil äkesi bolıp ketui mwnda twr. Sözdi köp sozudıñ qajeti qalmadı-au deymin. Bilgen qwlğa bäri tüsinikti.
Aytpaqşı, älgi qazaq saltımen qız wzatıp, toy jasağan qıtaydıñ qwpiyasına keleyik. Iä, ne qwpiya deysiz. «Qoy terisin jamılğan qasqır» sekildi, sırtına qazaqtıñ wlttıq kiimin kigenimen, işine qazaqtı qıtayğa siñiru, qıtaylastıru deytin aram oyı jasırınıp jatqanı anıq qoy olardıñ. Bügin ol qazaqşa toy jasadı, endi erteñ sonıñ qarımjısın qaytarmaq kerek. Ol üşin, bir qazaq qıtay saltımen toy jasaydı. Äueli, qızın qıtayğa wzatıp, ne qıtaydan kelin tüsirui de mümkin. Öytpese, «Wlttar ıntımağınıñ berekeli şañırağı» şayqaladı ğoy. Onı körip, tağı bir qazaq qıtay saltına köşedi. Söytip jürip, öz saltın wmıtadı. Al, balaları tipti onday salttarı bar ekenin de bilmey ketedi. Solay, şapanmen, taqiyamen aldağan qıtaylar az jılda qazaqtı saltınan da, tili men mädenietinen de jalañaş qaldıradı. Ruhı men işki bolmıs jalañaştanğan wlt arı qaray kiim de, üyin de talğamaytın boladı. Kimniñ esigi men kimniñ qwşağı ekenine qaramay, kirip kete beretin boladı.
Bwl ärine, auır qasiret. Qazaqtı qıtaylastıruğa ülken qarqınmen, zor auqımmen kirisip jatqan qıtay san türli köz aldau, qitwrqı täsilderge baruda. Az jılda qıtay qazağınıñ qıtayğa jwtıluı bılay twrsın, qısıq közder tipti, şekaranıñ ber jağındağı Qazaqstannıñ auıldarına da swqtana qaraytın boladı. Qaraydı deymiz-au, köz tigip jürgeli qaşan. Tek kirer sätti ğana añdidı. Ol üşin öz auıldarındağı ayaqqa oralğı qamal – jergilikti qazaqtardı asıqpay jwtıp aluı kerek. Barlıq qwpiya osı. Osını bile twrıp, qapı qalmasaq eken deymiz.
Aqtamberdi ASPAN
«The Qazaq Times»


text:
Bunı Rusiyeniñ İçki işler nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Rusiyede 10,5 biñ tedbir keçirilmesi közde tutıla: olarnıñ arasında: arbiy paradlar 26 şeerde keçecek ve 25 subyektlerde bayram salütları olacaq.
«Milletlerara ve dinler ara konfliktler olmaması içün, vandalizm ve ekstremizmge yol bermemek içün politsıya hadimleri tarafından cenknıñ şan-şerefine bağışlanğan yerlerni, eykellerni ve sovet askerleri kömülgen mekânlarnı ve tedbirler olacaq yerlerniniñ qorçalamasını küçleştirmek içün areket etile», – dep bildire matbuat hızmeti.


text:
New Yorkta olıp keçken Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ tamır halqlar meselelerinden forumında qırımtatarlarnıñ yaşayışı, aq-uquqlarınıñ qorunmasına dair malümat berildi. Ukraina haber siyaseti naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar tedbirde iştirak etken ruslarnıñ qozğanını qayd etti.
Onıñ aytqanına köre, tedbirniñ maqsadı halqara toplulıqnıñ qırımtatarlar, olarnıñ medeniyetleri, tarihı ve zemaneviy tarihı aqqında bilgilerni arttırmaqtır.
«Rusiye dünyada seyaat etip, «rus» Qırımında bütün halqlar «amanlıq ve baht» içinde yaşağanını masal añlatqan jurnalist ve diplomatlar, em de «mustaqil ekspertlerni» qullana. Bir qısmı añlata, ekincisi «Qırımbizimni» köstere. Forumdaki vazifemiz – Qırımda olğan kerçeklerni añlatmaq ve farqlı memleketlerden kelgen yüzden ziyade vekillerni qırımtatarlarğa qarşı «yahşı munasebet» olğanına inandırmaq. Elbet de, bizim faalimiz ve bulunğanımız olarnı (ruslarnı) qozdırdı», – dep ayttı Ceppar.
O, tedbir çerçivesinde qırımtatarlar özüni añlatqan «Biz – qırımtatarlarmız» 6 daqqalıq levhasınıñ taqdim etilgenini bildirdi. Rusiye akimiyeti qırımtatarlar ve Ukrainağa qoltutqan insanlarğa daa ziyade basqı yapa.
Daima keçirilgen Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ tamır halqlar meseleleri boyunca forumınıñ 15-inci sessiyası mayıs 20-de yekünlenmekte.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ Ukraina ve halqara uquq qorçalayıcılar, Qırımda insan aqlarına riayet etilmesi vaziyeti fenalaşmağa başlağanı aqqında bir qaç kere bildirdiler. Rusiye akimiyeti tarafından ayrı bir basqı qırımtatarlarğa ve Ukrainağa qoltutqan insanlarğa yapıla.
Rusiyege boysunğan Qırım akimiyetiniñ bildirgenine köre, uquq qorçalayıcılarnıñ insan aqları bozulması aqqında beyanatları ziyade qabartıla.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırım musulmanları Allahqa dua etip, sürgünlik qurbanlarına sıñırsız rahmetini eylemege rica ettiler. Bundan da ğayrı qırımtatar halqınıñ abadanlığı içün dualar oqudılar.Qırımda, mayıs 16-dan başlap, Qırımtatarlarnıñ sürgünliginiñ 70 yıllığına bağışlanğan matem tedbirleri keçirilmek kerek.
Bugün Qırım «akimiyetiniñ» resmiy Facebook saifesinde ise «Ukraina cenübiy-şarqındaki adiseler sebebinden kütleviy tedbirlerniñ keçirüv sıñırlanğanı aqqında emir» yerliştirildi. «Qanun»ğa köre, yasaq 2014 senesi iyün 6-na qadar işleycektir.
Bu sebepten mayıs 6-da, üyleden soñ qırımtatar milliy Meclisiniñ acele toplaşuvı keçirilecek. Mında mayıs 18 kününe planlaştırılğan mitingniñ keçirimesi ile bağlı sual muzakere etilecek.


text:
Isaac Newton
Ser Isaac Newton (4-Yanvar' 1643 – 31-Mart 1727) - Angliyalı fizik, matematik, astronom, ta'biyiy filosof, alximik, teolog ha'm adamzat tariyxinda en' a'hmiyetli insanlardin' biri. Onın' 1687-jılı basılıp shiqqan Philosophiæ Naturalis Principia Mathematica (Tabiyiy filosofiyanın' matematikalıq printsipleri) kitabı ilim tariyxında en' a'hmiyetli kitap esaplanadı. Bul kitabında Newton dunya-ju'zlik tartılısıw (gravitatsiya) ha'm qozg'alıstın' u'sh nizamın sipatlap berdi. Bul jumisı menen ol zamanag'oy injener isinin' tiykarı ha'm kelesi u'sh a'sir dawamında fizikalıq du'nyag'a ilimiy ko'z qarastı belgilep bergen klassik mexanikanın' tiykarın saldı. Newton jerdegi ob'ektlerdin' ha'm aspan denelerinin' ha'reketleri birdey ta'biyiy nızamlarg'a boysınatug'ınlıg'ın o'zinin' gravitatsiya teoriyası menen Keplerdin' planetar qozg'alıs nizamları sa'ykesligin da'lillewi menen ko'rsetip berdi. Bul arqali ol geliotsentrizm haqqındag'i aqırg'ı isenbewshiliklerdi joq etti ha'm ilimiy revolyutsuyanı tezletti.
2005-jili Patsha ja'miyetinde o'tkerilgen dawıs beriw juwmag'ında Newton Al'bert Eynshteynge qarag'anda ko'birek u'les qostı dep tabıldı.


text:
«Qaraturuq – tävärrük jut»
Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi» Yeqinda «Asıl kitap» näşriyatidin uzun jillar mabaynida balilar ädäbiyatida qäläm tävritip kelivatqan Qasim İsmayilovniŋ novättiki «Qaraturuq – tävärrük jut» namliq dastani yoruq kšrdi. Muällip mäzkür ämgigidä elimiz Prezidenti Nursultan Nazarbaevniŋ “Keläçäkkä nişan: mäniviy...
Qedimiy İpäk yoliniŋ sirliri…
Yeqinda Moskvadiki “Veçe” näşriyatida sotsiologiya pänliriniŋ doktori, tarihçi Abdulähät Qaharovniŋ “Taynı drevnego Şëlkovogo puti Vostoçnogo Turkestana” degän kitavi näşir qilindi.Professor Abdulähät Qaharov ahirqi jilliri türk vä uyğur tarihiniŋ kam üginilgän mäsililirini tätqiq qiliş bilän...
İsimlar toğriliq nemä bilimiz?
İvrayim BARATOV, “Uyğur avazi” Moşu yeqinda “Mir” näşriyatida yoruq kšrgän Ğoҗa Azat hekimbäkniŋ novättiki toplimi “Sto imën Vostoçnıh krasavits. İnteresnoe ob imenah” däp atilidu. Därhal eniqlima beräyliki, “novättiki” däp eytişimizdiki säväp, tehi yeqindila Azat hekimbäkniŋ “Pust'...
Qäläm duniyaniŋ izziti…
Keyinki jillarda mustäqil Qazaqstan uyğur ädäbiyatida yetilip çiqqan yaş qäläm egilirini bevasitä milliy ädäbiyatimiz täsiridä, uniŋ rohiy bayliğidin, ğäznisidin näp alğan, ilhamlanğan yaşlar däp eytişqa toluq asas bar. Ularniŋ hämmisi degidäk aliy oquş orunlirini...
«Mäҗnuntal»
Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi» Yeqinda «Taugul'-Print» näşriyatidin milliy şeiriyitimizgä šziniŋ içki duniyasini alahidä maharät bilän ipadiläş arqiliq kirip kälgän yaş şairä Al'bina Ämätovaniŋ «Mäҗnuntal» namliq däsläpki şeirlar toplimi yoruq kšrdi. Uyğur hanim-qizliriğa has nazuk qälbidiki sirlirini...
«Yultuzlarda armanlar»
Şämşidin AYuPOV, «Uyğur avazi» Äynä şundaq nam bilän yeqinda «Taugul'-Print» näşriyatidin yaş şair Vil'yam Molotovniŋ balilarğa beğişlanğan toplimi yoruq kšrdi. U Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ hizmät kšrsätkän sän°ät ärbabi Azat hekimbägniŋ hamiyliğida näşir qilinğan.Toplamda qäläm sahibiniŋ balilar hayatidin...
«Biri kam duniya»
Şämşidin AYuPOV, «Uyğur avazi» Yeqinda äynä şu nam bilän «Mir» näşriyat šyidin kšrnäklik yazğuçi Alimҗan Bavdinovniŋ kitavi yoruq kšrdi. Mäzkür toplamğa yazğuçiniŋ yeŋi «Biri kam duniya» romani, şundaqla ilgiri mätbuatta elan qilinğan «Yalğuzluq», «Öyliniş», «Qerindaşlar», «Saqal...
«İştiyaq vä şäydaliq»
Yeqinda «Mir» näşriyat šyidin yaş şairä Zohra İsidullaevaniŋ «İştiyaq vä şäydaliq» namliq şeirlar toplimi yoruq kšrdi. Mäzkür toplam uniŋ tunҗa iҗat mevisi bolup, şairä yaşliqqa has avazi bilän bügünki hayat sirliriğa bolğan kšzqarişini, zamandaşliriniŋ...
Rohiy yeŋiliniş šzimizgä bağliq
Şükriki, yänä bir yeŋi äsär – kšrnäklik yazğuçi Muhämmätҗan Sadiqniŋ «Gümbäzlik qäbriniŋ siri» namliq tarihiy romani – kirill yeziğida näşir qilindi. Bu, älvättä, mänaviyatimizğa qoşulğan nur vä ümüt tamçisi, zor tšhpä.«Kitap – bilim buliği»...
Himiyadin 1000 mäsilä
Raşidäm RÄhMANOVA, «Uyğur avazi»/ Kšrnäklik alim A.İ. Vrublevskiyniŋ täläpkarlarniŋ çoŋqur bilim eliş ihtidarini yetildürüş mähsitidä İnternet torida rus tilida yoruq kšrgän täkşürüş testliri toplimi yeqinda uyğur tilida näşir qilindi. Qazaqstan Җumhuriyiti Maaripiniŋ älaçisi, himiya päniniŋ...


text:
Avropa komissiyası işğal etilgen Qırımğa qarşı yatırım, ticaret ve hızmetler saasında qoşma sıñırlavlarnı kirsetmege teklif etti. Bunı dekabr 12 künü Avropa birliginiñ tış siyasiy hızmetinde TASS qaynaqları bildirdi.
Belli olğanı kibi, bu sıñırlavlar Qırım işğaliniñ tanımağanı boyunca Avropa Birligi Strategiyasınıñ bir qısmı olacaqtır ve Rusiyege qarşı sanktsiyalarğa kirmey, çünki Avropa birligi Qırımnı Rusiyeniñ qısmı olaraq tanımay.
«Avropa komissiyası Qırımğa nisbeten yatırım, ticaret ve hızmetler saasında qoşma cezalav paketini işlep çıqardı. Onıñ em umumiy ve sektoral hususiyetleri ola bilir», – dey qaynaq.
Onıñ sözlerine köre, bu mesele dekabr 15 künü Avropa birliginiñ çetel işler nazirlik başlarınıñ Brüsselde olacaq körüşüvi devamına muzakere etilecek.
2014 senesi fevral soñunda mart başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Bunı Rosselhoznadzor matbuat hızmetinde bildireler.
«Bunıñ sebebi – akimiyetniñ Qırımdan iyün 1-ne qadar bir sıra aşayt mahsulatınıñ çıqarıluvı toqtatılması ve evelden ukrain ayvanasravcılıq komplekslerinden kelgen etniñ qıtlığı ile bağlı»,– benile beyanatta.
«Skvortsovo» şirketiniñ baş müdiri Vitaliy Polişçuknıñ aytqanı kibi, şirketlerniñ bir qaç ay devamında çalışmamazlığı «em istisalcı, em istimalcılar içün acınıqlı bite bile».
«İstisalcılar ücüz domuz eti ve mahsulatnıñ elverşli satuvında muhtaclar», – dedi o.
Bunıñ ile beraber Rosselhoznadzorda tahmin eteler ki, domuz etiniñ qıtlığı Rusiye regionlarından ketirilgen et ile yoq etilecek.


text:
Awıl käsipkerlerin jappay oqıtw jüyesin qurw qajet - agrarlıq sala mamanı
KÖKŞETAW. QazAqparat - Awıl käsipkerlerine şarwaşılıq jürgizwdiñ jaña dağdıların üyretw üşin jappay oqıtw jüyesin qalıptastırğan jön. A.Ï.Baraev atındağı astıq şarwaşılığı ğılımï-öndiristik ortalığındağı awıspalı egis zertxanasınıñ meñgerwşisi Aldabergen Qïyas Elbasınıñ Joldawına qatıstı osınday pikir bildirdi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
«Memleket basşısı Nursultan Nazarbaevtıñ qazan ayındağı Joldawı elimizdiñ älewmettik-ekonomïkalıq damwınıñ özekti mäselelerine jäne qazaqstandıqtardıñ äl-awqatın odan äri arttırw mindetterine arnaldı.
Onda agroönerkäsip keşeniniñ älewetin tolıq iske asırw kerektigi aytılğan. Negizgi mindet - eñbek önimdiligin jäne qayta öñdelgen awılşarwaşılıq öniminiñ eksportın 2022 jılğa qaray 2,5 esege arttırw. Memlekettik qoldawdıñ barlıq şaraların elimizge zamanawï agrotexnologïyalardı awqımdı türde tartwğa bağıttaw qajet. Biz ïkemdi äri ıñğaylı standarttardı engizw jäne awıl şarwaşılığı salasındağı bedeldi şeteldik mamandardı - «aqıldı adamdardı» tartw arqılı salanı basqarwdıñ üzdik täjirïbesin paydalanwımız kerek. Awıl käsipkerlerine şarwaşılıq jürgizwdiñ jaña dağdıların üyretw üşin jappay oqıtw jüyesin qalıptastırğan jön», - deydi Aldabergen Qïyas.
Sonımen qatar onıñ aytwınşa, Joldawda Ükimetke aldağı 3 jıl işinde osı maqsattarğa jıl sayın qosımşa keminde 100 mïllïard teñge qarastırw tapsırıldı. Aldağı 5 jılda bilim, ğılım, densawlıq saqtaw salalarına barlıq közderden jumsalatın qarajattı işki jalpı önimniñ 10 payızına deyin jetkizw qajettigi atap ötildi.
«Elbası Joldawdı jarïyalap otırğan sätte awıldıñ jağdayın bir kisidey biletinin, öytkeni özi de awılda twıp-öskenin rïyasız köñilmen, tipti maqtanış sezimmen aytqanı barşa awıl turğındarınıñ rïzaşılıq sezimin twğızdı dep esepteymin. Budan awılğa degen qamqorlıq pen qoldaw udayı, üzdiksiz bola beretinin, awıl mäselesi eşqaşan tasada qalmaytının tüsinwge boladı.Sonımen osı strategïyalıq qujat elimizdiñ älewmettik-ekonomïkalıq damwınıñ özekti mäselelerine jäne qazaqstandıqtardıñ äl-awqatın odan äri arttırw mindetterine arnalğan. A.Ï. Baraev atındağı astıq şarwaşılığı ğılımï-öndiristik ortalığındağı ğalımdar ujımı Memleket basşısınıñ xalıqqa arnalğan Joldawın birawızdan qoldaydı jäne bul der kezinde jarïyalanğan qujat bolıp tabıladı», - dep tüyindedi sözin Aldabergen Qïyas.
Ayta keteyik, A.Ï. Baraev atındağı astıq şarwaşılığı ğılımï-öndiristik ortalığı QR Prezïdentiniñ 2018 jılğı 10 qañtardağı aldağı bes jılda AÖK-degi eñbek önimdiligin keminde 2,5 ese arttırw tapsırmasın orındadı.
QR Awıl şarwaşılığı mïnïstrliginiñ qoldawı nätïjesinde «Ortalıq bazasında naqtı eginşiliktiñ eksperïmentaldı-texnologïyalıq platformasın qurw» jobasın iske asırw maqsatında awıl şarwaşılığı texnïkası men jabdıqtarın (egis keşenderi, kombayndar jäne t.b.) satıp alwğa jarğılıq kapïtal 1046,8 mïllïon teñgege ulğaytıldı.
Osığan baylanıstı 2018-2020 jıldarğa arnalğan bağdarlamalıq-nısanalı qarjılandırw şeñberinde 5 ğılımï joba dayındaldı. Jalpı qarjılandırw soması 774,0 mïllïon teñgeni quraytın üş joba maquldandı. Al 2017 jılı ğılımï jobalardı qarjılandırw 250 mïllïon teñgeni qurağan.
«A.Ï.Baraev atındağı AŞĞÖO» JŞS bazasında «naqtı eginşilik» elementterin paydalana otırıp, pïlottıq joba äzirlendi jäne Aqmola oblısında 3 mıñ gektar alañda naqtı eginşilik polïgonı qurıldı. Onda mïneraldıq tıñaytqıştar men ösimdikterdi qorğaw quraldarın saralap engizwdiñ texnologïyalıq jañalığı qarastırılğan. Sonıñ arqasında qarjı kölemi 20-dan 40 payızğa deyin ünemdeledi.
Ortalıq ğılımï qızmetten basqa, awıl şarwaşılığı daqıldarınıñ biregey tuqımdarın öndirwmen de aynalısadı. 2017 jılmen salıstırğanda jazdıq bïdaydıñ önimdiligi 2,5 esege arttı jäne ağımdağı jılı şamamen gektarınan 25,5 centner quraydı.
Elbası 5 qazanda jarïyalağan «Qazaqstandıqtardıñ äl-awqatınıñ öswi: tabıs pen turmıs sapasın arttırw» Joldawında elimizdegi awıl şarwaşılığı mamandarın jaña texnologïyalar boyınşa jappay oqıtw kerektigin atap ötti.
Sonday-aq awıldıq jerlerdiñ älewmettik ortasın jañğırtwğa qatıstı ayta kele, «Awıl - el besigi» attı jobanı jüzege asırwdı usındı.
Al aldağı bes jılda bilimge, ğılımğa jäne densawlıq saqtawğa arnalğan şığıstar barlıq közderden eldiñ jalpı işki öniminiñ 10 payızına deyin jetkiziletin boladı.


text:
Kiyev – Ukraina tarafdarları vatandaşlarnıñ aqlarını bir kimse qorumay. Olarnı aşalap, til ve din sebebinden sıqıştıralar, köteklernen qorquzalar. Ekspertlerniñ bildirgenine köre, Qırımda tahminen 3 biñ insan Rusiye vatandaşlığını qabul etmege red eti. Olarnıñ ekseriyeti ukrainli ve qırımtatarlardır, olar işğal etici akimiyetnitanımaylar, amma Ukrainanıñ qıtaiy qısımına da köçmege istemeyler.
Qırımnıñ şimdiki akimiyeti aqsızlıq ve cinayetçilerniñ cezasız qalmasını pekite. Bunı, işğal etilgen yarımadada insan aqlarınıñ ne derecede yerine ketirilgenini nezaret etken «Maydan monitoring» cemaat teşkilâtınıñ azaları bildireler. Nezaret etüv komissiyanıñ reberi Vladimir Hanasnıñ bildirgenine köre, yarımadada hususan qırımtatarlar ve ukrain tilli vatandaşlar çekişeler. Faqat, Rusiye tarafından qorçalanacağına işanğanlar bile, havf astında bulunalar, dey Vladimir Hanas.
«Sizniñ havfsızlığıñıznı temin etecek bir de bir sistema yoq. Yani, bugünde bugün, bir sizge bir şey yapmazlar, yarın ise, siz ğayıp olursıñız ya da mülküñizni çekip alırlar. Şikâyet etip te olamazsıñız. Siz barsıñız, amma, aynı zamanda yoqsıñız”, - dedi ekspert.
Qırımda insan aqlarınıñ aman-aman episi bozula
«Maydan Monitoring” idaresiniñ reberi Natalya Zubar, emin: Qırımda bar olğan insan aqlarınıñ episi bozula. Hususan. Adamlar öz havfsızlığında emin degiller: qoruyıcı organlar köteklenüv ve azaplar çektirüv adiselerni taqiq etmeyler. Ekspertniñ qayd etkenine köre, adamlarnı urmasalar bile, turmuş ayatta olar, aşalama ile rast keleler. Bundan da ğayrı, iç bir kimse olarğa, din, tasil aqqını ve kendi hususiyetlerni saqlap qaluvını kefil etip olamay.
«Diplomlar ile meseleler, diplomlarnıñ keçleştirüvi, ukrain tilinde tasil almaqnen bağlı meseleler, endiden qırımtatar tilindeki tasil almaq probleması da peyda oldı. Bu biñlerce insanlar aqqında söz yürütile. Tünevin biz qırımtatarlarğa mitingni keçirmege yasaqlağanlarnı kördik – tınç toplaşuvlarnıñ ötkerme aqqı bozuldı», – dep şikâyet ete Zubar.
«Qırım SOS» cemaat teşkilâtınıñ koordinatorı Tamila Taşeva emin: Qırımda daa çoq tamır halq qoruvsız qala. Dinleri ve Rusiye vatandaşlığını qabul etmege istemegenleri sebep, qırımtatarlarnı işten boşatmaq ya da taqip etmeleri mümkün.
«İslamnı daa ziyade kütken adamlar: künde 5 kere namaz qılğan, camige qatnağanlarnı taqip eteler, soravlarğa çağırtıp, kimler ile bağ tutqanlarını soraştıralar», – dey Tamila Taşeva.
Ekspertlerniñ fikirince, işğal etici akimiyet Qırımda uzun zaman üküm etmekni devam ettirse, Ukraina yaqlı vatandaşlarnı qorumaq çareleri daa ziyade sıñırlanacaq.


text:
Qırımnıñ Rusiye Devlet şurası reisiniñ muavini Remziy İlyasov Ankarada 2015 senesi avgust başında keçirilmesi planlaştırılğan Bütündünya qırımtatarlarnıñ kongressini «havflı tedbir» olaraq tanıy.
Bu aqta o Keriçte qırımtatar cemaatçılığı ile körüşüvde bildirdi, haber ete akimiyet tarafdarı Krıminform saytı.
İlyasovnıñ aytqanı kibi, kongress «kâğıtta endi 6 yıl bardır».
«Em diaspora, em milliy areketteki teñkitçiler onı çağırmaq, ğayrıdan saylamaq ya da qapatmaq kerek olğanı aqta ayta edi. O bir şey yapmağan vaqıtta, onı keçirmek ne acet? Menimce, maqsat bir – teşkilât adından nasıldır bir bildirüvlerni etmek içün birini reis vazifesine saylamaqtır», – dey İlyasov.
O şunı qayd etti ki, iyül 25 künü cemaatçılıqnıñ iştiraki ile keñ forumnıñ keçirilmesi planlaştırıla. Mında şimdiki vaziyetni ve olacaq Bütündünya qırımtatarlarnıñ kongressini muzakere etecekler
«Qırımda yaşağan qırımtatarlarnı nasıl aqibet bekleycegini bilemiz. Bundan hayırlı bir şeyni beklemege kerekmey. Semetdeşleriñ takbih etilecek, memleketiñ, Qırımıña iftira atılacaq bir kongresste iştirak etmege istemez edim», – dey İlyasov.
Bütündünya qırımtatarlarnıñ kongressini toplamaq qararı aprel 4-5 künleri Ankarada olıp keçken Türkiyedeki qırımtatar teşkilâtları platformasınıñ toplaşuvında qabul etildi. 2015 senesi fevral ayında Türkiyedeki 43 qırımtatar teşkilâtı ğayretini birleştirip, yekâne platforma çerçivesinde işbirlik tutmağa qarar aldılar.
Qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilev kongress delegatlarınıñ yarımadağa qaytması ile bağlı problemleri ola bilecegini tahmin ete.
Birinci Bütündünya qırımtatar kongressi Aqmescitte 2009 senesi mayıs ayında olıp keçken edi. 800 delegat iştirak etti – 12 memleketten 160 qırımtatar cemaat siyasiy teşkilâtınıñ vekili. Kongress prezidenti olaraq Refat Çubarov saylanğan edi.


text:
Cuma künü bir sıra ukrain mektebinde Rusiye işğaline qarşı çıquv kününe bağışlanğan açıq ders keçirildi. Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, Kiyvniñ №165 mektebinde böyle bir ders olıp keçti.
Büyük sınıflarnıñ talebeleri Qırım tarihı aqqında söz yürsettiler, qırımtatar erbabı, maarifçi ve siyasetçi İsmail Gasprinskiyniñ şiirlerini oqudılar.
Mektepni Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ziyaret etip, Taras Şevçenkonıñ şiirlerini oqudı.
«Qırım işğal altında, amma küreş devam ete. Adalet içün küreşemiz... Epimiz küreşmek kerekmiz, er kes öz seviyesinde, siziñ seviyeñiz, siziñ vazifeñiz – oqumaqtır», – dep muracaat etti talebelerge Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ koordinatorı, Meclis reisi Eskender Bariyev.
Ders subet şeklinde keçirildi, Qırımdan köçip kelgenlernen beraber Kyivli talebe, ana babaları ve ocalar Qırımda işğalge nasıl qarşı çıqqanını tarif ettiler.
Ukraina tasil ve ilim nazirligi memleketniñ oquv yurtlarına resmiy mektüp yollap, Rusiyeniñ Qırım işğaliniñ ekinci yıllığı munasebetinen bu mevzuda ders keçirilmesini tevsiye etken edi. Bunıñ içün usul tevsiyeleri cıyıntığı azırlanğan edi.
2014 senesi fevral 26-da Qırım Muhtar Cumhuriyeti Yuqarı Radası yanında Ukrainanıñ topraq bütünliginiñ tarafdarları ve olarğa qarşı çıqqan Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksenov reberliginde «Rus birligi» firqası faalleriniñ mitingi olıp keçti. Rusiye taqiqatınıñ malümatına köre, yüz bergen çatışmada eki insan elâk oldı, 79 kişi zarar kördi. Aqmescit SİZOsında yatqan Ahtem Çiygoz da bu iş ile qabaatlana. Mahkümler qabaatını tanımayıp, iş siyasiy sebeplerden açılğanını tüşüneler.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
«Almenda» vatandaşlıq maarifi merkezi «Bloknotlarda deñiz» leyhasınıñ başlanmasını ilân etti. Leyha Qırım sakinleriniñ Ukrainanen bağları aqqında şahsiy ikâyelerine bağışlanğan.
«Aktsiya maqsadı şahsiy ikâyeler vastasınen Qırımnıñ qıtaiy Ukrainanen bağını köstermektir. Leyha çerçivesinde Qırım sakinlerine sanat ve şahsiy ikâyeler vastasınen Qırım ne qadar Ukrainanen bağlı olğanını köstermege teklif etile. Coğrafik yerleşmesinen degil de, siyasiy mefküre ve iqtisatnen degil de, amma yañı peyda olğan sıñırlarnıñ eki tarafında bir-birlerine duyğular «deñizi» qalğan adamlarnen», – qayd eteler «Almenda» merkezinde.
Leyhada iştirak etmek içün Qırım sakinlerine bloknotta olarnı qıtaiy Ukrainanen bağlağan duyğularnı ifadelemege ve olarnıñ Qırım manzarasında fotoresimini yapmağa teklif etile. Bunen beraber, bloknotlarda siyasiy şiarlar qabul etilmez, dep evelden haber ete leyha müellifleri.
Leyha çerçivesinde resimlerni «Almenda» merkeziniñ elektron adresine iyün 1-ge qadar yollamaq kerek.
Eñ yahşı işlerniñ Halqara qabaatsız balalar – tecavuz qurbanları kününe (International Day of Innocent Children Victims of Aggression) bağışlanğan merasimlerde taqdim etilecegi aqqında vade eteler.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Mïf №1. Meniñ täjirïbem joq, sondıqtan şart qoya almaymın
Şart qoyudıñ mülde qajeti joq, biraq qalawıñızdı aytw qajet. Sebebi jumıs berwşi köp rezyumeniñ işinen sizdikin tegin tañdağan joq. Demek qolıñızdan is keledi degen söz.
Mïf №2. Basqa usınıs bolmağandıqtan, jumıs üşin bärine kelisemin
Ärïne usınıstıñ köp bolwı sizge köp mümkindik beredi. Biraq eñ bastısı – öz-öziñizge degen senimdilik. Öz-özine senimdi adam eşqaşan jumıssız qalmaydı.
Mïf №3. Usınıs kütkeniñizden köp boldı
Jumıs berwşi sizdiñ kütkeniñizden joğarı jalaqı usınsa bas tartpay qabıl alıñız. Bergen dünïeni qwana qabılday bilw kerek.
Mïf №4. Elde ekonomïkalıq dağdarıs, jalaqını qısqartpasa da jaqsı
Kez kelgen waqıttı käsibï mamandardı tabw qïın. Al dağdarıs kezeñinde jumıs istew tipti qïın. Sondıqtan saspañız.
Mïf №5. Jalaqı twralı barlıq mälimetti ğalamtordan taba alamın
Taba alasız, biraq olar naqtı aqparat bolmaydı. Bäri boljamdı mälimet. Sondıqtan öz salañızdağı jalaqını tanıstarıñızdan surap, salıstırıp jüriñiz.
Mïf №6. Äyelderdiñ jalaqısı erlerden tömen
Jalaqı twralı öte keñ tarağan mïf. Ärïne äyelderdiñ mansap jolında köterilwi sïrek bolwı mümkin. Dekretke şığatındıqtan da jalaqıları az bolwı mümkin. Biraq käsibï maman qaşanda birinşi orında.
Mïf №7. Jalaqımdı köterwden bas tarttı, bul äñgimeni bastawdıñ qajeti joq edi
Täwelel etip, surap köriñiz. Bälkim bastığıñız belsendiligiñizdi, eñbegiñizdi bağalap köterip qalar!
Eñ bastısı, kez kelgen jerde, kez kelgen jağdayda joğarıraq jalaqı suraw. Sol kezde bastığıñız 5-10 payız tüsirse de qalıptı jalaqı alatın bolasız.
Derekköz: Segodnya
Kommentarïï


text:
Mähpir Baqiev! Roşängül İlahunova! Käspiy teatrimizniŋ tarihi säksän jildin alqiğan bolsa, demäk, uniŋ ällik jilliq paaliyiti näq Mähpir Baqiev häm Roşängül İlahunovaniŋ mubaräk isimliri bilän çämbärças bağliq. Bu isimlarda sän°ätkä huştar uyğur hälqiniŋ sehirliq nahşisi bilän därt-häsrätliri muҗässäm. Bu isimlarda käspiy uyğur teatr sän°itiniŋ Uluq Vätän uruşi vä uniŋdin keyinki müşkül dävirlärdiki täräqqiyat davanliri muҗässäm. Ular şiҗaätlik mehniti bilän teatrimizni yepilip ketiş hovupidin saqlap qalğan sän°ätkarlirimiz.
Qazaqstanniŋ häliq artistliri Mähpir Baqiev bilän Roşängül İlahunova hšrmätlik däm elişqa çiqqandin keyin yeşi ulğiyip, helä yaşlarğa yätkän päytliridimu päqät Uyğur teatri bilän yaşidi. Barliq äslimilirini muҗässämläp, «Teatrda štkän hayat» namliq kitapni yezip, biz, bügünki ävlatqa, soğa qilip qaldurdi. 1996-jili Mähpir aka baqiliq bolğandin keyin biz, yaşlar, peşqädäm ustazimiz Roşängül İlahunovani bir künmu yalğuz qaldurmiduq. Animiz teatr bosuğisini atlap kirip kälginidä, birdinla ätrap tehimu yorup, bärikät nurliri yeğip kätkändäk bolatti. Şuniŋ üçünmu bizgä qädirdanimizğa arimizda yänä uzaq jillar yaşaydiğandäk, teatrimiz tšridä tehi talay jillar biz bilän billä bolidiğandäk bilinätti. Animizniŋ bärikätlik qolliridin bir piyalä çay içiş üçün uniŋ šyigä aldirattuq.
Mähpir Baqiev Uyğur teatriğa 1935-jili qobul qilinğan. Teatrimizniŋ şu jillardiki baş rejisseri Vahap Äzimov däsläp Җ.Asimov vä A.Sadirovniŋ «Anarhan» spektaklidiki Lozuŋbägniŋ rolini, andin «Arşin-Malalandiki» Äsqärniŋ, «Qozı Kšrpeş – Bayan Suludiki» Qoziniŋ, «Ğerip-Sänämdiki» Ğeripniŋ, «Malinovkidiki toydiki» Andreykiniŋ rol'lirini bu yaş talantliq artistqa tapşuridu. Şundaqla u kontsert brigadisi tärkividä nahşiçi süpitidimu kšpçilikkä tonuluşqa başlaydu.
1941-jili Uluq Vätän uruşi başlinişi bilän, tehi ändila sän°ätniŋ šzi üçün tepişmaq bolup kälgän qir-sirlirini šzläştürüp, qaynaq iҗat dävrini başliğan çağda, Mähpir Baqiev җäŋ mäydaniğa atlinidu. 1942-jili ularniŋ qismi uruş oti rasa qaynavatqan Poti şähiri, andin Tuapse vä başqa şähärlär üçün bolğan şiddätlik җäŋlärgä qatnişidu. Novorossiysk yenida bolğan qattiq җäŋlärniŋ biridä Mähpir aka eğir yaridar bolidu. härbiy gospital'da operatsiya qilinip, salamätligi tüpäyli, җäŋ mäydanidin ana jutiğa qayturulidu.
1943-jil… Uyğur teatri Çeläkkä kšçirilgän. Kollektivniŋ misli kšrülmigän eğirçiliqlar ilkidä teatrniŋ tarqap kätmäsligi üçün keçä-kündüz paaliyät jürgüzüvatqan päyti. Teatrdiki asasiy jük ayallarniŋ zimmisigä çüşkän. Qişniŋ qähritan soğlirida aylap gastrol'larda jürüp, ärlär rol'lirini ayallar šzliri iҗra qilivatqan bir päyttä Mähpir akiniŋ Uyğur teatrğa qaytip kelişi, älvättä, nahayiti çoŋ hoşalliq boldi.
Şundaq qilip, 1945-jili oktyabr'dä Almutida štkän uyğur sän°itiniŋ onkünlügigä uruştin qaytqan akterlar bilän toluqturulğan teatr kollektivi «Anarhan», «Ğerip-Sänäm», «Tahir-Zohra» spektakl'liri vä çoŋ kontsert programmisi bilän käldi. Mäzkür äsärlärdiki hämra, Ğerip vä Tahir rol'lirini Mähpir Baqiev, ändi Anarhan, Sänäm, Zohra käbi iradilik, gšzäl qizlar rol'lirini teatrniŋ yaş aktrisisi Roşängül İlahunova orunlap, käŋ tamaşibinlarniŋ sämimiy alqişiğa bšländi.
1941-jili Uyğur teatrida šz paaliyitini başliğan Roşängül İlahunova bolsa, gšzäl Yarkänt täväsidin kälgän edi. Mähpir Baqiev bilän Roşängül İlahunovaniŋ abroyi, ammibapliği, tamaşibinlarniŋ ularğa bolğan hšrmät-ehtirami, muhäbbiti tehimu ulğiyip, ular sähnigä çiqqanda kšpçilik zor alqişlar bilän qarşi alatti. İkki yaşniŋ sähnidiki sämimiy dostluği bara-bara häqiqiy muhäbbätkä aylinip, pütün teatr kollektivi bu ikki aşiq-mäşuqniŋ neka toyini nişanlidi.
Mähpir Baqiev bilän Roşängül İlahunova iҗadiy paaliyitiniŋ yüksäk çoqqiğa kštirilgän, ünümlük häm mäzmunluq işligän, jirik obrazlarni yaratqan dävri asasän 1953 – 1972-jillar ariliğida teatrimizda Baş rejisser bolup işligän Sergey Başoyanniŋ paaliyiti bilän ziç munasivätlik. Çünki bu äҗayip talantliq rejisser Uyğur teatrida bir türküm spektakl'larni sähniläştürüş arqiliq Baqiev, İlahunova käbi sän°ätkarlarniŋ akterluq maharitiniŋ härtäräplimä šsüp, kamal tepişiğa çoŋ iqbal yätküzgän. Mäsilän hämra, Ğerip, Qozı-Kšrpeş, häydär, Qadir, Ğopur rol'lirini Mähpir Baqiev oynisa, Nurhan, Yarinka, Şerin, Zohra, Җämilä, Mirondolina vä başqa rol'larni Roşängül İlahunova iҗra qilatti.
1957-jili häm Uyğur teatriniŋ sähnisidä җamaätçilikniŋ diqqitini šzigä җälip qilğan çoŋ vaqiä yüz bärdi. U bolsimu, kollektivniŋ İ.Popovniŋ «Ailä» spektaklini sähniläştürüş edi. Spektakl'diki yaş Volodya Ul'yanov obrizini akter Mähpir Baqiev yaratti. hazirqi ävlat üçün ğäliti tuyulidiğan «duniya proletariatiniŋ dahisi» obrizini yaritiş – u dävirdä Keŋäş İttipaqidiki teatrlarniŋ äŋ җavapkär väzipisi bolidiğan. här qaysi teatr Oktyabr' inqilaviniŋ tävälludluq sänälirigä šzliriniŋ җiddiy täyyarliği bilän kelätti. SSSR artistliri Šukin, Ştrauh, Smirnovniŋ kinofil'm, spektakl'lar arqiliq yaratqan leninnamisi Keŋäş dävridä ularğa şan-şšhrät elip kälgän bolsa, 1957-jili җumhuriyätlik «Teatrlar bahari» festivalida Uyğur teatriniŋ akterliri M.Baqiev, rejisser S.Başoyan «Ailä» spektakli üçün İ däriҗilik diplom bilän täğdirländi. 1967-jili Uyğur teatri N.Pogodinniŋ «Üçinçi patetikiliq qissä» spektaklini sähniläştürdi. Bu qetimmu Leninniŋ rolini Baqiev iҗra qildi. Demäk, Uyğur teatri Mähpir Baqiev käbi talantliq akteri bar bolğaçqa, işäşlik halda şu dävirdä bäkmu muhim hesaplanğan bu mavzuğa muraҗiät qilip, šziniŋ bar imkaniyitini, akterlarniŋ bay täҗribisini teatr җamaätçiligi aldida toluq ispatlap berälidi.
Uyğur teatriniŋ çaräk äsirlik tävälludiğa teatr A.Mähpirovniŋ «Sadir palvan» äsärini sähniläştürdi. Sadir palvan käbi milliy-azatliq küräşlär särdari arqiliq M.Baqiev šzidiki akterluq maharät däriҗisiniŋ näqädär hilmu-hilliği bilän billä, lirik qährimanlardin ta qorqumsiz, šz hälqiniŋ azatliği üçün җan-teni bilän küräş qilğan milliy qährimanlar obriziğiçä bolğan akterluq diapazoniniŋ käŋ vä çoŋqur mäzmunini dälilläp, kšpçilik tamaşibinlarniŋ kšŋlidin illiq orun aldi. Bu hil qährimanlar obrazliri akterni tehimu rohlandurup, kälgüsidä uniŋ akterluq paaliyitidiki yänä bir çoŋ iҗadiy işta җür°ätlik izdinişkä amil yaritip, tehimu ilhamlandurdi. U M.Kebirov, M.Muşrapilovniŋ «Untulmas künlär» spektaklidiki uyğur jigiti Mahmut Ğoҗamiyarovniŋ obrizini yaratti. Akter yaratqan milliy qährimanlar obrazliri bir-biridin käskin päriqlinidu. 1961-jili, yäni teatrimiz Çeläktin Almutiğa kšçirilgändin beri repertuarimiz rus vä keŋäş klassikliri, qerindaş häliqlär häm duniya täräqqiypärvär dramaturgliriniŋ äŋ yahşi äsärliri bilän beyip maŋdi. U spektakl'lar hälqimizni mäniviy vä estetik җähättin tärbiyiläştä çoŋ rol' oynidi. Rejisserlar Baqievniŋ akterluq imkaniyitini bilgäçkä, işäş bilän teatr repertuarini dävir tälivigä, tamaşibinlar ehtiyaҗiğa җavap bärgidäk härhil janrdiki äsärlär bilän yeŋilap turdi. M.Baqiev komediya janridimu äҗayip obrazlar galereyasini yaratti. «Maysäriniŋ işidiki» — Qazi, «Öyliniştiki» — Koçkarev, «Näsirdin Äpändidiki» — Quzzat, «Mäşädi ğubattiki» — Mäşädi, «Seniŋ qara kšzliriŋdiki» — Bağvän bovay rol'liri äynä şular җümlisidindur. R.İlahunova bolsa, A.Qaharniŋ «İpäk syuzanä» spektaklidiki — Hapizä rolini, V. Rozovniŋ «Uniŋ dostliri» äsäridiki — Lyusyaniŋ, B.Rähmanovniŋ «Jüräk sirliridiki» — Sürmähanniŋ, h.hakimzadiniŋ «Bay vä batraq» p'esisidiki — Җämiläniŋ, İ.Popovniŋ «Ailisidiki» — Mariya İl'niçnaniŋ, S.Abdullaniŋ «Tahir-Zohrasidiki» — Zohraniŋ, Q.Gal'doniniŋ «Mehmanhana egisidiki» — Mirandolinaniŋ, Q.Yaşinniŋ «Nurhan» äsäridiki Nurhanniŋ vä başqa nurğunliğan rol'larni iҗra qildi. Nätiҗidä M.Baqiev, R.İlahunovaniŋ sän'ät sahasidiki hizmätliri juquri bahalinip, ularğa «Qazaqstan SSRniŋ häliq artisti» pähriy nami berildi. Şundaqla «hšrmät Bälgüsi», «Ämgäk Qizil Tuği» ordenliri bilän mukapatlandi, tšrt qetim Qazaqstan SSR Aliy Keŋäşniŋ Pähriy gramotisi bilän vä birqançä medal'lar bilän täğdirländi.
Umumän, teatr namliq laboratoriyadä – Anilar obrizini sähnidä gävdiländürüş, anilarni sähnigä elip çiqiş u äşu teatrdiki härbir aktrisiniŋ arzusi. Moşu turğudin alğanda, teatrimizda härhil jillarda sähniläştürülgän «Anarhandiki» — Gülzariniŋ, «Kelinlär qozğiliŋidiki» — Pärmanbüviniŋ, «Odisseyniŋ ğäzividiki» — Evrikleyaniŋ, «Muqamçilardiki» — Gülşänimniŋ vä «Anamniŋ aq kšynigi» häm «Çätällik» dramiliridiki Anilarniŋ rol'lirini R.İlahunova muvappäqiyätlik orunlap çiqti. 1977-jili «Anamniŋ aq kšynigidiki» — Ana rolini aliy däriҗidä iҗra qilğanliği üçün aktrisa SSSR Mädäniyät ministrligi bilän SSSR Yazğuçilar ittipaqiniŋ birinçi däriҗilik diplomi bilän mukapatlandi. Moşu җähättin teatrimizda štkän äsirniŋ 70-80-jillirida iҗat qilğan rejisser QҖniŋ häliq artisti Qadir Jetpisbaevni häqiqätän amätlik rejisser desäk bolidu. Çünki bayiqi birqatar spektakl'larda rejisserniŋ oy-mähsiti R.İlahunova, Q.Abdurasulov, B.Mamudaev, Q.Mäŋsürov, H.Zäynavdinova, R.Sattarova, R.Mähpirova, A.Äysaev, T.Ablizova, M.hoşurov, M.hezimov käbi bir türküm akterlarniŋ yüksäk mahariti arqiliq tamaşibin diliğa yol açalidi. Anilar obrizini yaritiştiki Roşängül İlahunovaniŋ mahariti – bügünki akterlar ävladi üçün tehi siri eçilmiğan çoŋ mäktäp, älvättä. Ättäŋ, u jilliri juquri käspiyligi bilän tamaşibin qälb tšridin orun alğan äşu birqatar spektakl'larni videokameriğa çüşiriş mümkinçiligi bolmiğaçqa, Baqiev, İlahunovadäk sähnä yultuzlirimiz häqqidä keyinki ävlatqa biz päqät ular yaratqan qaytilanmas obrazlarni moşundaq addiy sšzlär arqiliq hekayä qiliş bilän çäklinidiğan ohşaymiz.
Roşängül İlahunova akterluq paaliyitidin taşqiri Uyğur teatri yenidiki «Nava» fol'klor ansamblini täşkil qilğuçilarniŋ biri süpitidä häliq nahşilirini, läpärlirini, uyğur kompozitorliriniŋ nahşilirini iҗra qilğaç, ansambl'niŋ çoŋ jükini zimmisidä kštirip, Özbäkstan, Qirğizstan, Taҗikstan, Türkmänstan җumhuriyätliridä birnäççä qetim iҗadiy säpärlärdä boldi. Bolupmu Tohtahun Bähtibaev bilän billä iҗra qilğan «Jorä jan», «Qızdaray» qatarliq häzillik läpärliri tamaşibinlar täripidin güldürligän alqişlar bilän qarşi elinatti. Sän°ätkar 1955-jili tarihiy vätinimiz – Şinҗaŋ-Uyğur Avtonom Rayoniniŋ qedimiy şähärliridä šz hünirini namayiş qildi, u yärdiki talantliq sän°ätkarlar bilän uçrişip, pikir elişti. Moşundaq gostrol'lar bilän Moskva, Leningrad (hazirqi Sankt-Peterburg) şähärliridä, Moldaviya, Ukraina, Tatarstan vä Başqurtstan җumhuriyätliridä vä şundaqla Pakstanda boldi. 1992-jili Uyğur teatriniŋ kollektivi ŞUARniŋ barliq vilayätlirini gastrol'luq säpär bilän ariliğinimizda, arimizdiki äŋ çoŋimiz Roşängül aniniŋ yüksäk maharitigä qayil qalğan vätändaşlirimiz sän°ätkarniŋ yolliriğa qizilgüllärdin payandaz saldi. Äşu gastrol' häqqidä «…häliq sän'ätkari, daŋliq nahşiçi Roşän hanim šziniŋ yaşinip qalğiniğa selişturma bolidiğan şoh ussulliri, härikätliri vä yaŋraq avazi bilän «Güllävlä», «Qämbärhan» qatarliq uyğur häliq nahşilirini orunlap, tamaşibinni häyran qaldurdi häm ular qälbini lärzigä saldi…» — däp «Ürümçi käçlik geziti» yazğan bolsa, qäşqärlik şair Täl°ät Turdi qerindaşlirimizniŋ hissiyatini tšvändiki otluq misralar bilän ipadiligän edi:
…Yätmiş yaşqa kirgän
moşu çeğiŋdimu,
Miŋ bulbulniŋ päyzi
barkän avaziŋda.
Kätti jüräk-bağrim goya
simap bolup,
«Qämbärhanni» zäp yaŋritip
eytqiniŋda.
Ot ekänsän, çoğ ekänsän
yenip turğan,
Tuttuq şuŋa kündä
saŋa güldästilär.
Kirivaldiŋ jürigimniŋ
qat-qetiğa,
Ötäy ändi saŋa uzun
šmür tiläp…
Roşängül İlahunova Mähpir Baqiev bilän intayin bähitlik hayat käçürdi. Sän°ätkarlarniŋ çoŋ qizi Tamara Baqieva muzıka sahasida işläp, hazir hšrmätlik däm elişta, Moskvada istiqamät qilidu. İkkinçi qizi Gülbadäm Leningrad konservatoriyasini vä Gnessinlar namidiki Moskva dšlät pedagogika institutiniŋ aspiranturisini tamamlap, bu künlärdä Qurmanğazı namidiki Qazaq dšlät konservatoriyasiniŋ çoŋ oqutquçisi, dotsent. Nävriliri Gülzaräm bilän Diläräm daŋliq skripkiçi Marat Bisenğalievniŋ rähbärligidiki kameriliq orkestr tärkividä Angliya, AQŞ, Şveytsariya, Germaniya, İtaliya, Pol'şa, Frantsiya, hindstan qatarliq mämlikätlärniŋ çoŋ sähniliridä maharät kšrsitip, bovisi häm momisiniŋ rohini huş qilmaqta. här ikkilisi İtaliyaniŋ Milan şähiridä štküzülgän muzıka konkursiniŋ laureatliri. Ailä şaraitiğa bola, bu künlärdä Gülzarä hindstanniŋ Mumbay şähiridä istiqamät qilidu. U şu şähärdä yeŋi eçilğan muzıka mäktiviniŋ mudiri. Diläräm bolsa, Aqtavdiki muzıka kolledjiniŋ oqutquçisi. Yänä bir nävrisi Mälikäm konservatoriyadä oqutquçi. Ändi Baqievlar sulalisiniŋ tšrtinçi ävladi — çävrisi Şanayya bolsa (Gülzarämniŋ qizi), K.Bayseyitova namidiki muzıka mäktiviniŋ älaçi oquğuçisi, A.Jubanov namidiki җumhuriyätlik konkursniŋ laureati.
Käspiy teatr sän°itimizniŋ gšhärliri, isimliri äl eğizida rivayätkä aylanğan mäşhur sän°ätkarlirimizniŋ ävladi äynä şundaq šzliriniŋ bähtini muzıka sahasidin tapqan talantlar. Ularniŋ Uyğur teatri bilän uttur alaqisi bolmisimu, elimizniŋ käspiy muzıka sahasida tutqan orni alahidä mutähässislär.
Biyil Mähpir Baqievniŋ tuğulğiniğa — 102 jil, Roşängül İlahunovaniŋ tuğulğiniğa 95 jil toluptu. Demäk, šz vaqtida Sergey Başoyan täripligändäk, «Sän°ättä almaşturup bolmaydiğan adämlär yoq yaki härqandaq hadimni almaşturuş mümkin degän gäp bar, bälki bu durustu. Amma män buniŋğa «täkrarlaşqa bolidiğanlar yoq yaki štkänni täkrarlaş mümkin ämäs» degän ibarini qoşqum kelidu. hä, meniŋ pikirdaşlirim bilän dostlirimniŋ sän°itini täkrarliğili bolmaydu» (S.Başoyan. «Qälb hatirisi, 255-b).
Gülbahar NASİROVA,
Q.Ğoҗamiyarov
namidiki dšlät akademiyalik Uyğur muzıkiliq-komediya teatriniŋ artisti.


text:
Büyük millet yolbaşçısı, maneviy rehber, soñ derece istidatlı şair ve yazıcı Noman Çelebicihannıñ facialı ölüminiñ 99-ncı yıldönümi arfesinde, tabiiy ki, kelecek yılı olacaq 100 yıllığını da tüşünesiñ Ne ile qarşılaycaqmız? Ulu şeitimizniñ aziz hatırası ögünde neler yaptıq, neler yapmalı edik?
Yazının tamamını okumak için lütfen abone olunuz.
Büyük millet yolbaşçısı, maneviy rehber, soñ derece istidatlı şair ve yazıcı Noman Çelebicihannıñ facialı ölüminiñ 99-ncı yıldönümi arfesinde, tabiiy ki, kelecek yılı olacaq 100 yıllığını da tüşünesiñ Ne ile qarşılaycaqmız? Ulu şeitimizniñ aziz hatırası ögünde neler yaptıq, neler yapmalı edik?


text:
Bunı «Tsentr zdorovya» Qırım cumhuriyet müessiseniñ ekim-usulcısı Yelena Kamenskaya bildirdi.
Onıñ malümatına köre, GTO kompleksi terkibine gimnastik meşğuliyetler, qısqa ve orta mesafeli çapuv, ögge ve yükseklikke sıçrama, yaldav, ayaqmaşina qoşuları ve diger sport çeşitleri kirmekte. Bundan ğayrı, programmada ekstremal sport saaları da bar.
Programmanı amelge keçirmek içün oquv yurtları ve azbarlarda sport meydançıqlarını qurmağa planlaştırıla.
11 kategoriyada küçüni sınap baqmağa imkân olacaq. Mukâfat olaraq GTO altın, kümüş ve tunç nişanları berilecek.
Programma Vladimir Putinniñ fermanına esaslanacaq. Qırım «ükümetine» iyün 15-ne qadar GTO aqqında qararnı tasdıqlamağa avale etildi.


text:
Ámiwdárya rayonındaǵı barlıq fermer xojalıqlarında shigit egiw jumısları juwmaqlanıw aldında turǵan usı kúnlerde ónip shıǵıp atırǵan paxta nállerin kórgen adamnıń kózi quwanadı.
Usı jıldıń 18-aprel kúni rayondaǵı Qılıshbay awılındaǵı «Rajabov Omonboy» fermer xojalıǵında paxtanıń qatar aralarına dáslepki islew beriw jumısları baslap jiberildi. Bul haqqında Amunews.uz saytı xabar bermekte.
Bunda jergilikli hám mineral tóginlerden nátiyjeli paydalanıw máselesine ayrıqsha itibar berilmekte.
Qaraqalpaqstan xabar agentligi
28.04.2018, 13:41 | 71 ma'rte ko'rildi