text:
Türkiyedeki Amerika Qoşma Ştatlarınıñ elçihanesi ve konsullıqları qapatıla. Dekabr 20-ne keçer gecesi belgisiz insan Ankaradaki Amerika diplomatik temsilciliginiñ binası yanında ateş açtı.
Elçihaneniñ malümatına köre, ateş açqan kişi politsiya tarafından yaqalandı.
Türkiyeniñ Anadolu devlet haber agentligi bildirgenine köre, erkek silânı çıqarıp, sekiz kere ateş açqan, soñra onı bekçiler yaqaladı.
Adise vaqtında kimse yaralanmadı.
Ankaradaki sergide politsiya hadimi Türkiyedeki Rusiye elçisini öldürdi. Erkek bunıñ sebebi Rusiyeniñ Suriyege kirişmesi olğanını ayttı.


c: text/html

text:
BM Baş kâtibi António Guterres oktâbrniñ 8-nde Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyardaki insan aqları vaziyetine dair üçünci maruzasını derc etti. Vesiqada 2019 senesi iyülniñ 1-nden 2020 senesi iyünniñ 30-na qadar vaqtınca işğal etilgen yarımadada halqara gumanitar uquq ve insan aqları bozuluvları aydınlatıldı.
Maruzada mahsus hızmetler ve quvetçi qurulışlar tarafından yapılğan işkence ve sert yanaşuv, insan hırsızlanmaları ve qabaatlılarnıñ cezası qalması, cinaiy davalarda qabaatlanğanlarğa kösterilgen bedava uquqiy yardımnıñ semereli olmağanı, azatlıqtan marum etüv yerlerinde tutuv şaraitleri uyğun olmağanı ve tibbiy yardım sıñırlanğanı, mülk aqqı, toplaşuv, söz serbestligi aqqınıñ bozuluvı, Qırımdan zornen çıqaruv ve sürgün etüv aqqında aytıla. BM Baş kâtibi Rusiyeni vaqtınca işğal etilgen topraqta insan aqları bozuvlarını toqtatmasına çağırdı, lâkin Rusiye tarafı resmiy cevabını şimdilik bermedi. Yañı maruza aqqında Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yayınında aytıldı.
BM insan aqları Ukraina Monitoring missiyasınıñ insan aqları mütehassısı Vitaliy Hilko, o ve zenaatdaşları yarımadadaki bozuvlar aqqında malümatnı nasıl toplaycaqlarını Qırım.Aqiqatqa tarif etti.
Maruzalarımızda yazğan cinaiy ve memuriy davalarnıñ advokatlarınen daima bağ tutamızVitaliy Hilko
– Missiyamız yarımadağa kirip olamasa da, Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeerinde insan aqlarına riayet etüv monitoringinen bağlı mesüliyetimiz ve vazifelerimiz qala. Uzaqtan monitoring usullarımız bar, anda şağan ya da o vaqıt anda bulunğan insan aqları bozuvlarınıñ şaatları ve qurbanlarınen subetleşemiz. Esas Ukrainağa çıqqanlarında olarnen ya telefon vastasınen, ya da şahsen tafsilâtlı intervyü yapamız. Memuriy sıñırnı keçken vatandaşlarnen Herson vilâyetiniñ keçiş noqtalarında laf etemiz, er kün nenen qarşılaşqanlarını soraymız. Bundan ğayrı, maruzalarımızda yazğan cinaiy ve memuriy davalarnıñ advokatlarınen daima bağ tutamız. Ebet, er şeyni tekrar teşkeremiz.
Vitaliy Hilkonıñ qayd etkenine köre, BM hadimleri bunıñ kibi usullarnı tek Qırımda degil, kirmeleri mümkün olmağan diger yerlerde de qullana.
Rusiye uquq qoruyıcı organlarını işkence, sert yanaşuv, Ukraina vatandaşlarını qanunsız şekilde tutuv ve sürgün etüvlerni toqtatmasına çağıramızVitaliy Hilko
– BM hadimleri bu maruzanı azırlağanda Rusiye Federatsiyasına monitoring ziyaretini teşkil etüvnen bağlı verbal notanı yolladı. Rusiye Federatsiyası BM Baş Assambleyasınıñ Qırım ve Ukraina mevzusınen bağlı qararlarını qabul etmey degen standart cevap keldi ve Qırım ve Aqyar ziyaretleri tek Rusiye qanunlarına köre kerçekleştirile bile, çünki Qırım onıñ subyetlerinden biri ola, dep aytıldı. Bu cevapqa baqılsa, Qırım ziyaretimiz imkânsızdır, şunıñ içün uzaqtan monitoring yapamız. Rusiye Federatsiyasından talap etken esas şeyimiz aq qorçalayıcı teşkilâtlarğa, BM hadimlerine yarımadağa serbest kirmege imkânını bermesi ola. Rusiye uquq qoruyıcı organlarını işkence, sert yanaşuv, Ukraina vatandaşlarını qanunsız şekilde tutuv ve sürgün etüvlerni toqtatmasına çağıramız.
Bundan ğayrı, BM monitoring missiyası yañı maruzasında Rusiye Federatsiyası yarımadada işkence ve insan hırsızlavlarını tahqiq etmeyip, alâqası olğanlarnı mesüliyetke çekmedi. Vitaliy Hilkonıñ aytqanına köre, resmiy teşkerüvler ve qırımlılarnıñ arizalarına baqmadan, cinayetlerde qabaatlı olğanlar cezasız qalğanını qullanmağa devam eteler.
Rusiyeniñ tahqiqattan evel teşkerüvi insan aqları standartlarına riayet etmey ve kerekli qoruv olaraq sayılamazVitaliy Hilko
– Rusiyeniñ tahqiqattan evel teşkerüvi insan aqları standartlarına riayet etmey ve kerekli qoruv olaraq sayılamaz. Uquqiy yardım aqqınıñ bozuluvını da qayd ettik. Bir örnek: qabaatlanğan kişi mahkemede şaatnıñ sorğuğa çekilmesi içün mahkemege çağırılmasını talap etti – böyle aqqı bar. Prokuratura ise bu şaatlıqnı seslendirmek yeterli olur, dep israr etti. Qabaatlanğannıñ tayin etilgen imayecisi bu meselede qabaatlav tarafına qol tuttı. Monitoring malümatına baqsaq, bu bir adise degil, sistematik bir şey olğanını ayta bilemiz.
Qırımlı advokat Emil Kurbedinov halqara teşkilâtlar siyasiy mabüs dep tanığan qırımlılarnı qorçalay. O, BM baş kâtibiniñ yañı maruzasına müsbet qıymet kese.
Er bir maruza Qırımda insan aqları bozuvlarını daa tafsilâtlı bir şekilde köstere, sahtesiz köstereEmil Kurbedinov
– Endi bir qaç yıldan berli aytqan şeylerimiz tafsilâtlıca işletildi. Bu tendentsiya quvandıra: er bir maruza Qırımda insan aqları bozuvlarını daa tafsilâtlı bir şekilde köstere, sahtesiz kösterilgen. Qırımda qanunlarğa riayet etilmey, tek halqara qanunlarğa degil, Rusiyeniñ milliy qanunlarına daa qulaq asılmay. Böyle bozuvlarnı qayd etip, halqara qurulışlarğa malümat bermek ve olardan doğru cevap almaq bizim içün pek müim. Rusiye qadılarına halqara qurulışlarnıñ qararları aqqında aytsañ, emiyeti yoq dep areket eteler. Bazı vaqıtları prokurorlar Jeneva konventsiyasına esaslanğan advokatlarnı mesüliyetke çekmege bile rica ete. Ebet, böyle maruzalarnıñ emiyeti bar – hususan apishanelerde insanğa uyğun olmağan şaraitlerde bulunğanlar içün.
BM maruzasında Ukrainağa bergen tevsiyeleri de bar: meselâ, qırımlılarğa esas Ukrainada pensiya berüv imkânlarını temin etmek, Ukraina qanunlarına köre doğuv ve ölüm qaydlarını qolaylaştırmaq, yarımadadan esas Ukrainağa seyaatlarnı qolaylaştırmaqtır.
Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy vekili Anton Korınevıç, onıñ müessisesi problemli meselelerni al etmek içün çalışa ve bazılarında muvafaqiyet bar, dep işandıra.
Bu sene qırımlılar ve Donbasnıñ işğal etilgen topraqlarınıñ sakinleri içün aliy tasil imkânları qolaylaştırıldıAnton Korınevıç
– Ukraina vaqtınca işğal etilgen topraqlarımızda yaşağan vatandaşlarımız içün bağlarnı saqlap qalmaq içün elinden kelgenini yaptı, yapa ve yapacaq. Qırımlılarnıñ Ukraina devletiniñ hızmetlerinden qolay faydalanması içün, memuriy sıñırnı qolay keçmesi içün adım atmağa devam etecekmiz. Er kün bunıñ içün çalışamız. Şimdi temsilcilik vaqtınca işğal etilgen yarımadada doğuv ve ölümlerni qayd etüv meselelerinen oğraşa: mahkeme tedbirleri yerine memuriy tedbirler yapacaq olamız. Bu qanun Yuqarı Radada qayd etildi, onıñ müelliflerinden biri olamız. Şimdi bütün ukrainalılar içün online hızmetlerni kirsetmek içün büyük iş yapıla. Bu sene qırımlılar ve Donbasnıñ işğal etilgen topraqlarınıñ sakinleri içün aliy tasil imkânları qolaylaştırıldı: mezunlarnıñ Ukraina aliy oquv yurtlarına imtiansız kirmege imkânı bar edi.
Aynı vaqıtta Anton Korınevıç, BM mütehassısları yañı maruzasında Ukraina devleti çoq aytqan qırımlılarnıñ aqları bozulğanını qayd etmedi, dep bildire.
– Diniy aq ve serbestlik – din serbestligi bozuvları bölüginde Ukraina pravoslav kilsesi Qırım yeparhiyasınıñ müminleri ve hadimleriniñ aqları bozulğanını körmegenimiz bizni qasevetlendire. Bu malümat BM maruzasında olmalı, dep tüşünemiz.
Qırım.Aqiqat jurnalistleri Rusiye Tış işler nazirligine muracaat etip, BM baş kâtibiniñ Qırımda insan aqları bozuvlarına dair maruzasınıñ ayrı maddelerini izaatlamasını rica etti, amma bu maqale yazılğanda bir de bir cevap yoq edi.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)
Sergey Mokruşin, Qırım.Aqiqat alıp barıcısı

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
"Ukrain diversantlar davası" boyunca maküm etilgen Vladimir Dudka, Rusiye Yuqarı mahkemesi onıñ ve ekinci iştirakçi Aleksey Bessarabovnıñ ükmüni deñiştirir, dep ümüt etkenini aytıp berdi. Bu, Vladimir Dudka oğlu İlya Kavernikovğa mektübinde yazdı, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
"Aqiqat yeñer dep küçük bir ümütim bar edi, amma olğanı kibi olacağını bile edim. Amma Tañrınıñ emri öyledir, demek men bundan keçmek kerekim, sen de ise mennen beraber", - denile Vladimir Dudkanıñ mektübinde.
İlyanıñ aytqanına köre, babası Aleksandr Bessarabovnen beraber alâ daa "Matrosskaya tişina" SİZOsında tutula, olarnıñ advokatı Oksana Jeleznâk ise, apellâtsiya mahkemesiniñ qararına kassatsiya şikâyetini azırlay.
2016 senesi noyabrniñ 9-nda Aqyarda «Nomos» Qırım analitik merkeziniñ hadimleri Dmitriy Ştıblikov, Aleksey Bessarabov ve yaqın dostu Vladimir Dudka tutulğan edi. Üçü de Ukraina istihbaratınıñ isteginen Qırımda diversiya azırlağanında qabaatlandı.
Rusiye kontrolindeki Aqyar şeer mahkemesi aprelniñ 4-nde «ukrain diversantları» davasınıñ» mabüsleri Vladimir Dudka ve Aleksey Bessarabovnı 14 yılğa üküm etti. Mahkeme er birine para cezasını da berdi: Dudkağa – 350 biñ ruble, Bessarabovqa – 300 biñ ruble.
Oktâbr 15-inde Rusiye Yuqarı mahkemesi imayeniñ şikâyetini red etip, Dudka ve Bessarabovnıñ ükmüni tasdıqladı.


text:
Bir qızçıq künlerniñ birinde oynap oturğanda, yıltıravuq kâğıttan güzel bir qutuçıq yapa. Babası bunı körip:
– Qızım, böyle güzel kâğıttan olmaycaq bir qutuçıq yapasıñ! – dep açuvlana.
Qızçıqnıñ canı ağıra, amma babasına bir şey aytmay.
Ekinci künü qızçıq güzel kâğıttan yapılğan qutuçıqnı babasına ketirip:
– Baba, bu qutuçıq menim saña bahşışımdır, – dey.
Baba balağa aqsız yerde açuvlanğanını añlap, utana ve: “Sağ ol, qızım”, – dey.
Soñra qutuçıqnı açıp baqsa, içinde bir şey olmağanına kene açuvlana.
– Ya, balam, boş qutuçıqnı bahşış etmeyler de? – dey o.
– Ya menim qutuçığım boş degil, içine saña olğan bütün sevgimni qoydım. Babaçığım, men seni pek sevem! – dep, ağlay qızçıq.
Babasınıñ yüregi buña dayanmay ve qızından afu soray.
– Bağışla meni, güzelim menim, men de seni pek sevem, – dep qızını quçaqlap, közlerinden öpe.
Bundan soñ babası bu qutuçıqnı saqlap tuta ve qızınıñ eñ qıymetli bahşışını yüreginde is ete.


text:
Yanvarniñ 17-sinde saba Rusiye telükesizlik hadimleri terrorğa qarşı talim çerçivesinde Qırımnıñ şarqındaki Nasipköy (Nasıpnoye) köyüni qamaçavğa aldılar. Bunı Qırım.Aqiqat içün bergen izaatta qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçisi Nariman Celâl söyledi.
Celâl: «Nasipköyniñ sakinleri, maña sabadan telefon etip, pek çoq polis hadimleriniñ köyniñ soqağında yerleşkenlerini bildirdiler. Blok postlarnı qoydı ve meskün yerni sanki qamaçavğa alğanları kibi türlü areketler yaptılar. Soraştırıp, Kefe şeerindeki şeer polis bölüginde bütün hadimlerniñ «terrorğa qarşı talim» keçirgenlerini bildim. Bu vaqıtta o, endi bitirildi», – dedi.
Onıñ aytqanına köre, telükesizlik hadimleri yaqalav ya da tintüvler yapmadı..
Rusiye telükesizlik strukturalarınıñ saytında yanvarniñ 17-sinde ilhaq etilgen Qırımda talim keçirmek planları aqqında malümat yoq.
Rusiye 2014 senesinde Qırımnı ilhaq etken soñ yarımadada er yıl arbiy talimler keçire.
Ukrainanıñ Baş ştabında, Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda keçirilgen arbiy talimlerge qanunsız deyler.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar tatbiq ettiler. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Aqmescitte, sentâbrniñ 20-nde, 15 kün tevqifli olğan soñ qırımtatarlar Eldar Odamanov ve Arsen Ahtem azat etildiler. Olar, «polis hadimlerine bosunmamazlıq» içün tutulğan ediler. Sentâbrniñ 4-nde Aqmescitteki FSB binası ögünde onlarnen qırımtatar toplandı.
Arsen Ahtemov, soñra Aqmescit civarındaki «gaz borusında diversiya yapqanından» şübheli sayılıp apiske alınğan Nariman Celâl, Asan va Aziz Ahtemovlar tevqif etilgen soñ tutuldı. Tutulğanlarnıñ soyları ve dostlarnı olarnıñ taqdiri aqqında bir şey belli olmağanı içün faallernen beraber Aqmescitteki FSB binası ögünde toplaştı. Rusiye quvetçileri bazılarını «yüksek seviyeli azırlıq rejiminiñ sıñırlavlarını bozğanında» qabaatlap, yaqalap başladıdar. Qırımda Rusiye quvetçileriniñ areketleri ve yaqalanğan qırımtatarlarnıñ taqdiri aqqında Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yaynında.
Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesiniñ qadısı Mihail Belousov sentâbrniñ 16-nda Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ yolbaşçısı, faal Zair Smedlânı «yüksek seviyeli azırlıq rejiminiñ sıñırlavlarını bozğanında» qabaatlap, oña azamiy ceza berdi – 30 biñ ruble para cezası. Faal sentâbrniñ 4-nde Aqmescitteki Rusiye FSBsiniñ binası ögünde tutulğanlar arasında edi. Zair Smedlâ, qırımtatar faalleri epidemiologiya rejimini bozğanı içün degil, aqiqaten siyasiy sebeplerden taqip etilgenini bildirdi.
nsanlarnıñ ne FSB binası ögünde, ne de başqa binalar ögünde toplaşmaması içün bir qorqutuv areketi ediZair Smedlâ
– İnsanlarnıñ ne FSB binası ögünde, ne de başqa binalar ögünde toplaşmaması içün bir qorqutuv areketi edi. Qırımtatarlarğa nisbeten qanunsızlıqlar yapıla. Dostlar, yaqınlar, soy-soplar şu künü qırçızlanğan semetdeşleriniñ taqdirini bilmek ve bir cevap eşitmek içün keldiler. Amma, Nariman Celâlnı ve diger qırımtatarlarnı FSB hadimleri alıp ketkenini er kes bilgenine baqmadan, ne yerde olğanlarını ve olarnıñ buña alâqası olmağanını aytıp başladılar. Polis hadimleri cevap bermek yerine, yanımızğa kelip tehdit etip başladılar: toplaşmaq mümkün degil eken, çünki biz "yüksek seviyeli azırlıq rejiminiñ sıñırlavlarını" boza ekenmiz. Er kes maskada edi em de mesafege riayet ete edi. Men özüm maskada edim. Amma buña baqmadan, davağa nasıl olğanını doğru körmegen tükân satıcısınıñ ifadesini qoştılar.
Zair Smedlânıñ sölerine köre, o, OMON hadimleri tutulğan qırımtatarlarnı oturtıp başlağan avtobusqa o öz ihtiyarınen oturğan.
Soñra anda daa çoq adamnı tıqıp başladılar. Olarnı em tutğan, em avtobus içinde ura edilerZair Smedlâ
– Soñra anda daa çoq adamnı tıqıp başladılar. Olarnı em tutqan vaqıt, em avtobus içinde ura ediler. Bizni polis bölügine ketirdiler, mahkemede özüni mudafaa etmek ümüdi ile kimse şaatlıq etmedi. Amma bizim mahkemelerimiz sadece resmiyetçiliktir. Azır olğan qararlarnı çıqara: tevqifler, cöremeler. Bir söznen bu uydurılğan davadır. Menim içün cöyeremeniñ eñ yüksek seviyesini seçtiler, aynı zamanda iç bir delillerni diñlemediler, şu vaqialarnıñ kerçek şaatları çağırmadılar bile, çünki olar işançlı degil ekenler. Ağırlaştırıcı delil olaraq, qabaatımnı tanımağanımnı ve peşman olmağanımnı kösterdiler. Amma yapmağanlarımnı ne içün itiraf etmek kerekim? Neden peşman olmalım? Elbette, bütün bular beklenilgen edi. Qararnı temyiz etecekmiz, amma bir şey deñişecegini beklemeymiz. Aqiqat ve adalet mında yoq.
Qırımlı uquq qoruyıcı Lutfiye Zudiyeva qayd etkenine köre, sentâbrniñ 3-4-nde tutulğanlarnıñ soyları bunı qırsızlar kibi sayğanlarından ğayrı, resmiy arizalar da endi yollağanlar.
Odamanovnıñ apayı eki kün devamında onıñ aqqında iç bir şey bilmegeni içün Kezlev İİN muracaat etmek mecbur oldıLutfiye Zudiyeva
– Kezlevdeki mebel tükânınıñ saibi Eldar Odamanov ve onıñ hadimi Şevket Üseinov sentâbrniñ 3 ve 4-nde tutuldılar. Odamanovnıñ apayı eki kün devamında onıñ aqqında iç bir şey bilmegeni içün Kezlev İİN muracaat etmek mecbur oldı. Soñra Aqmescit polisine qırsızlav aqqında yazıp başladı. Aynı areketlerni Üseinovnıñ apayı da yaptı. O Qara deñiz flotunıñ arbiy prokuraturasına da muracaat etti. Olarnıñ bulunuv yeri aqqında doğru malümat tek sentâbrniñ 5-nde peyda oldı. Yani, Aqmescitte daa üç qırımtatar - Ahtemov ağaları ve Nariman Celâl tutulğan soñ belli oldı. Yalıñız soñkileri "gaz borusında diversiya yapqanından" şübheli sayılğanı ilân etilgen soñ Odamanov ve Üseinov SİZO-da bulunğanları belli oldı. Mahkemede olarnı 14-15 künge tefqif ettiler.
Lutfiye Zudiyeva Odamanov ve Üseinovnıñ advokatlarına atfı etip, olarnıñ memuriy yaqalavı FSB hadimleriniñ areketlerini örtmek içün yapılğanını bildire.
ПepBыe дBoe cyTok иx дepжaли B пoдBaлbHoM пoMeщeHии, c MeшkaMи Ha roлoBaxЛyTфиe ЗyдиeBa
– İlk eki kün başlarında çuvallarnen mağazda tuttılar. Eldar Odamanovnı eñ azında dört kere sorğuğa çektiler. Şimdiilk olar şu gaz borusındaki diversiya davası boyunca tutulmağanlar, amma olarnıñ bütün vesiqaları FSB hadimlerinde. Maña köre, quvetçiler aselet böyle gibrid vaziyetni yaptılar. Gece Odamanov ve Üseinov tutulğanda soyları FSB haimdleri olğanını bile ediler. Olarğa bu areketler Anğara civarındaki gaz borusında diversiya sebebinden keçirilgeni ayttılar. Soñra tuvğanlar Odamanov ve Üseinov qayda olğanlarını eki kün devamında bilmediler. Daa soñra olarnı yiberdiler, amma birden polis hadimlerine boysunmamazlıq içün protokol tizip kene tuttılar.
Böylece Rusiye quvetçileri, Odamanov ve Üseinovnı Celâl ve Ahtemovlarnıñ cinayet davasına qoşmaq ya da qoşmamaq içün qarar çıqarğance olarnı tutmağa çare taptılar.
Advokat Nikolay Polozov SİZO-da Nariman Celâl qanunsız memuriy tazyıqqa oğratılğanını saya.
– Nariman Celâl "terroristik ve ekstremist cinayetlerni yapmağa meyili olğan birisi kibi" profilaktik esapğa alındı. Bundan sebep, müdiriyet onı yahşı etip nezaret etecek. Menimce, bu insan aqlarınıñ qaba şekilde bozuluvıdır. Çünki Narimanğa nisbeten byole qabaatlavnen iç bir üküm yoq, o masüm bir insan. SİZO müdiriyeti ise evelden böyle bir cinayetke meyiil bar dep saya. Elbette, bunı temyiz etecekmiz.
Nikolay Polozov, cinayet davanıñ er bir basamağında Rusiye mahkemelerinde bütün temyizlerni azırlaycaq ve soñra Avropa insan aqları mahkemesine muracaat etecek.
Böyle kibi davalarda mahkemelrniñ iç bir emiyeti yoq, olar evelden siyasiy seviyede alınğan qararlarnı çıqaralar. Elbette bu siyasiy davaNikolay Polozov
– Böyle kibi davalarda mahkemelrniñ iç bir emiyeti yoq, olar evelden siyasiy seviyede alınğan qararlarnı çıqaralar. Elbette bu siyasiy dava. Bu meselenen Ukraina akimiyeti, Milliy Meclis oğraşacaq. Bu kibi davalarnıñ müsbet çezilmesinde tecribemiz artıq bar. Amma bu müsbet netice olması içün, telükeli ve qıyın yolnı keçmelimiz.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)
Anğara köyündeki «gaz borusında diversiya» davası
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Olar arasında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. Eki doğmuş qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar eki ayğa apiske alındı, Azizniñ babası Eskender Ahtemov 10 künge apiske alındı. Asan Ahtemovnıñ qardaşı Arsen 15 künge apiske alındı. Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı eki ayğa – noyabrniñ 4-ne qadar apiske aldı. Nariman Celâl bütün qabaatlavlarnı inkâr ete.
Sentâbrniñ 7-nde TASS Rusiye malümat agentilgi Rusiye FSB-sine atfı etip, Aqmescit civarındaki Anğara (Perevalnoye) köyü yaqınlarında gaz borusında diversiya yapqanından şübheli sayılğanlar qabaatını itiraf etkenler, dep bildirdi. FSB yayınlağan videoda eki ekrek kimden talimat alğanlarını ve Anğara köyünde gaz borusınıñ patlatılmasını nasıl teşkil etkenlerini tafsilâtlı aytıp berdi.
FSB, diversiyanı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi teşkil etti, dep israr ete.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ baş istihbarat idaresi Rusiye FSBsiniñ qabaatlavını «bir maqsadı olğan provokatsiya» olaraq köre.
Ukraina akimiyeti qırımtatar faalleriniñ tutuluvı ve apiske alınuvını avgustnıñ 23-nde Kyivde keçirilgen «Qırım platformasınıñ» sammitinen bağlay.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Qırımda insanlarnıñ apiske alınması sebebinden BM İnsan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bacheletke muracaat etti.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımdaki faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler ve tutuvlardan soñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası cinaiy tahqiqat başlattı.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi milliy cemiyet yolbaşçılarınıñ Felemenk cemaatına yollağan aprel 6-da referendumda Ukraina ve Avropa birligi arasında assotsiatsiya añlaşmasına qoltutmaq muracaatına qoltuttı.
Bunı Ukraina milliy cemiyetler Kongressi Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Al-azırda Ukraina tarihınıñ eñ dramatik zamanını yaşamaqta. Bir sıra etnodin grupplardan ibaret olğan bir halq olaraq medeniy bir saylav yaptıq – yalıñız coğrafik degil, Avropa medeniyetiniñ kerçek bir parçası olmaq, totalitar ve imperik keçmiş aqibetlerinden qurtalıp, umumiy qıymetler esasında kelecegini qurğan serbest halqlar qorantasına kirmek isteymiz», – dep aytıla Kongressniñ muracaatında.
Vesiqa müellifleri qayd etkenine köre, Ukraina bunıñ içün büyük bir bedel ödedi – «istilâ kördik, toprağımıznıñ bir qısmı işğal altında, memleketimizge qarşı gibrid cenki kete, amma azatlıq ve mustaqillik aqqımıznı qorçalaycaqmız ve, bizim fikirimizce, öz memleketinde asırlarnen serbest olmaq içün küreşken Felemenk sakinleri bizni añlap qoltutarlar».
Muracaatta qayd etile ki, Assotsiatsiya añlaşması – birinci adımdır, Avropa toplulığınıñ Ukrainanıñ azatlıqqa ve demokratiyağa ıntıluvına qoltutmağa azır olğanınıñ bir işaretidir.
«Felemenk vatandaşları, aprel 6-da referendumğa kelip, çoq milletli memleketimizniñ Avropağa yaqınlaşmasına «Ebet» demege rica etemiz. Balalarımız bu maqsatqa irişmek içün qan töke ve can bereler. Referendumda qoltutmağa çağıramız», – dep qayd etile muracaatta.
Felemenk, Avropa birliginiñ diger memleket azaları kibi, Ukraina ve AB assotsiatsiya añlaşmasını tasdıqladı. Amma, yaqında qabul etilgen qanunğa binaen, aprel 6-da memlekette bu tasdıqnı ğayrıdan baqmaq içün mesleat referendumı keçirilecektir. Felemenk ve Avropa birligi siyasetçileri memleket saylayıcılarını añlaşma tasdıqlanmasına qoltutmağa çağırdılar.


text:
Ellige yaqın jurnalist – «Açıq Qırım: öz közleriñnen» adlı media forumnıñ iştirakçileri – işğal etilgen Qırım tarafından Keriç köpüriniñ qurucılığını ziyaret etti. Bunı «Krımskiy most» haber merkezi bildire.
Eyyette Bulğaristan, İtaliya, Almaniya, İspaniya, Kuba, Suriye, Lübnan, İslandiya, Küveyt, Ukrainadan jurnalistler olğanı haber etile. Amma haber merkezi ukrain jurnalistiniñ adını derc etmegen.
Bu ziyaetni Rusiye Tışqı işler nazirligi teşkil etken.
«Çetel kutleviy haber vastalarınıñ vekilleri, gemilerni keçire bilecek Qırım köpüriniñ kemerleri nasıl etip qurulacağını kördi. Demir yollarnıñ eki parçasını pekitilmesi qaldı ve köpürniñ eki tarafı biri birine qoşulacaq. Kemerler serbest keçit tayamaları üzerine oturacaq. Olarnıñ Keriç-Yeniqale kanalındaki inşaat jurnalistlerge numayış etildi», – dep aytıla bildirüvde.
Keçende Kremlniñ nezaretinde çalışqan Qırımnıñ İçki siyaseti, informatsiya ve rabıta naziri Dmitriy Polonskiy, çetel jurnalistlerini Keriç köpüriniñ qurucılığı «uydurma» olmağanına qanmağa çağırğan edi.
Kremlniñ kontrolündeki akimiyet çet memleketlerniñ vekillerini er daim Qırımğa davet ete ve böylece, yarımadanıñ «rus» statusını qanunlaştırmağa tırışa.
Ukraina Tışqı işler nazirligi bundan evel beyan etti ki, çetel siyasetçileriniñ Qırımğa yapqan ziyaretleri resmiy degildir. 2016 senesi iyül ayında Ukrainanıñ haric siyaset nazirligi öz muracaatını derc etip, çetel vatandaşlarnı ve vatandaşlığı olmağan şahıslarnı Qırımnı qanunsız ziyaret etmemege çağırdı.
Keriç boğazında köpür qurucılığı aqqında Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırım işğalinden soñ birden ilân etti. Köpürni 2018 senesine qadar qurıp bitirmege, 2019 senesi yazda ise çalıştırılıp bailaycağını vade ettiler.
Bundan evel Rusiye ükümeti Keriç boğazındaki köpürniñ demir yol qısmınıñ vaqtınca açılmasını– 2018 senesi dekabr ayından 2019 senesi dekabr ayına olmaq üzre- bir yılğa uzattı.
Ukraina tarafı 2014 senesi Qırım işğalinden soñ Rusiye ile köpür qurucılığı añlaşmasından ayırıldı.


text:
2014 senesi Qırım işğali ve ilhaq ıntıluvı dünya toplulığı içün esas meselelerden biri oldı. Aynı vaqıtta, Rusiye areketlerini qabul etmeme ve onıñ halqara ve gumanitar uquq printsiplerini sert bir şekilde bozğanını takbih etme meselesinde halqara uzlaşuv olsa da, zemaneviy geosiyasette pragmatik menfaatlar etik printsip ve qıymetlerden sıq-sıq üstün ola.
Çoq qutuplı dünyanıñ yañı şaraitlerinde farqlı halqara oyuncılar, şu cümleden qomşu devletlerge qarşı agressiv siyaset köstergen Rusiye ile munasebet qurğanda pragmatik menfaatlarnı ve etik qaidelerge riayet etüv ahlâqiy vazifelerini birleştirmege ve öz halqara vazifelerine riayet etip, olarnen temel meselelerde añlaşmağa mümkünmi?
Bu ceetten halqara uquq bozuluvına qarşı müim bir alet ve Rusiye Federatsiyasına qarşı halqara basqı olaraq semereli sanktsiya siyaseti meselesi pek müim ola.


text:
Qırım hanlığında eski aristokratik sülâleler – zadekânlarnıñ vekilleri – beyler müim bir rol oynağan ediler. Olarnıñ bir çoqu mustaqil qırımtatar devletiniñ meydanğa ketirilmesinde iştirak etken ediler. Lâkin hanlıqta daa bir dvorân sınıfı bar edi. Onıñ beylerde olğan aq-uquqları yoq edi, lâkin Qırım hanları onıñ sıfatında büyük tayanç köre ediler. Bu mırzalar ya da, daa doğrusı, emir-zadeler edi.
Qırım hanlığı ve Qırım tarihınıñ saifeleri – Qırım.Aqiqat leyhasında, Qırım tarihçısı Gülnara Abdullanıñ «Tuğra» video bloglarında.
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki vaziyetini añlamağa yardım etken bir anahtardır.
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki vaziyetini añlamağa yardım etken bir anahtardır.
Metn müelifi ve alıp barıcı Gülnara Abdulla, rejissör Fatima Osmanova, operator ve montaj rejissörı Eldar Halilov, ğaye müellifi ve prodüsser Emine Ceppar.
Videoda Larişes müseyiniñ saytlarından resimler, em de belli Qırım müellifleri ve icracıları Enver İzmaylov ve Afize Kasaranıñ muzıkası qullanıla.


text:
NATO Ukraina ile sıñırda Rusiye ordularnıñ arttıruvı aqqında bildire.
Bunı Reuters agentligine tayanıp, Azatlıq Radiosı haber ete.
«Ukraina sıñırından Rusiye arbiyleri ve tanklarınıñ keçüvi aqqında malümat bar, biz onı şimdi teşkeremiz. Amma Ukraina şarqiy sıñırında Rusiye arbiyleri ve tehnika sayısınıñ artqanını tasdiqlay bilemiz», – dedi o.
«Eger sıñır keçüvi aqqında malümat tasdiqlanılsa, Rusiye istilâsınıñ ve Ukraina vaziyetiniñ kerginleşmesinde iştiraginiñ delili olacaqtır», – dep bildire agentliginiñ qaynağı.
Alyans tarafı bu malümatnı daa resmiy şekilde tasdiqlamadı.
Cuma künü Ukraina SNBO Ukraina sıñırından 32 rusiyeli tanknıñ keçmesi aqqında bildirdi.
Rusiye mudafaa nazirligi bunı tarik olaraq adladı.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırımda iqametgâhnı qurmağa planlaştırmay.
Bunı Kommersant FM neşirine devlet başınıñ matbuat kâtibi Viktor Hrekov bildirdi.
«Bu mevzu boyunca prezident endi fikrini aytqanı edi. Anda iqametgâhnı qurmaycaq. İqametgâhnı qayda qurmağa prezidentniñ özü bile. İqametgâh FSB nezareti altında buluna. Prezidentniñ iqametgâhı, onıñ esas vazifesi – iş yeri olmaqtır. Mahsus bir donatmalar ile abadanlaştırılğan bir yerdir. Mında prezident yalıñız işlemey de, daimiy sürette yaşay»,– dedi Hrekov.
Evel aytılğanı kibi, Qırım akimiyeti Rusiye prezidenti işleriniñ idaresine Ukraina prezidenti işleriniñ idaresinde olğan devlet evlerni bedava qullanuvğa berdi.
Şu cümleden, akimiyet Rusiye prezidenti işleriniñ idaresi Köreiz qasabasında yerleşken Yusupovlarnıñ saray-bağça kompleksi ve Aluştada Qırım tabiat qoruğı qayd etile.


text:
«Qırımtatar Maaliy Merkezi» qırımtatar halqı soyqırımınıñ 77-nci yıldönümine bağışlanğan «Soyqırımğa yoq!» adlı bir malümat kampaniyasını başlattı ve pervasız olmağan er kesni içtimaiy ağlardaki saifelerinde mahsus azırlanğan plakatlarnı paylaşıp, oña qoşulmağa çağırdı. Bunı mayısnıñ 12-nde merkezniñ matbuat hızmeti haber etti..
«Kampaniyanıñ maqsadı Ukraina ve dünya toplulığına insanlıqqa qarşı yapılğan deşetli cinayet, 1944 senesi bütün qırımtatar halqınıñ sürgün etilmesi aqqında hatırlatmaq. Qırımdan episi olıp 238 500 insan sürgün etildi, sürgünlikniñ birinci yılları ölgenlerniñ sayısı 110 200 insan edi, ya da sürgün etilgenlerniñ 46,2 faizi», – dep yazıla bildirmede.
Maaliy merkezinde, bu facialı vaqialarnı hatırlamaq pek müim olğanını qayd ettiler. «Hususan bugün, çünki tarih tekrarlana», Qırım işğal etilgen soñ, Rusiye «riayetkâr olmağanlarğa qarşı Şuralar Birliginiñ basqıcı siyasetini qullana».
«Rusiyeniñ Qırımnı 2014-nci yılda işğali ve soñraki basqılar, tevqifler, tintüvler, sorğular, qanusız etaplar ve öldürüvler tamır halqınıñ yañı bir kütleviy köçmesine ve asılında melez sürgünine sebep oldı», – dep qoştılar merkezde.
Plaktlar «Qırımtatar Maaliy Merkezi» ve ukrain ressamı Andriy Yermolenko ile beraber azırlanğan.
Qırımtatar Milliy Meclisi 2021 senesi mayısnıñ 18-nde Ukrainanıñ vilâyet merkezleri ve şeerleriniñ meydanlarında resmiy eglence tedbirlerini keçirmemege çağırdı.
Qırımtatar halqı genotsidiniñ qurbanlarını añma künü
Mayısnıñ 18-nde Ukrainada ve dünyada 1944 senesinde qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarını añalar. Bu künde qırımtatarlar ile tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etildi.
Qırımnıñ türlü şeerlerinde qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarınıñ hatırasına matem tedbirleri keçe.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ qararına binaen, mayısnıñ 18-i Qırımtatar halqınıñ genotsidi qurbanlarınıñ hatıra künü dep ilân etildi.


text:
Rusiye nezaretindeki Qırım GİBDD MVD teşebbüsinen yarımadada mayısnıñ 15-30 arasında «Avtobus» şartlı adı altında profilaktika tedbirleriniñ keçirmekni planlaştırıla.
Müessisesniñ matbuat hızmeti bildirgenine köre, DPS müfettişleri avtobus aydavcılarınıñ yol Qaydelerine riayet etkenlerini kontrol etecek.
Haberge binaen söz, avtobusni sarhoş alda qullanuv faktlarını meydanğa çıqaruv, tezlik rejimlerini bozuv, emek ve raatlıq rejimlerini bozuv, şu cumleden şeerlerarası, kezinti marştutlarında yolcu taşıma qaydelerine riayet etüv ve bala gruppalarınıñ kütleviy naqliyesini teşkerüv kibi meseleler aqqında yürsetile. Transport vastalarınıñ tehnikiy vaziyeti ve tehnikiy tekmilligine ayrıca diqqat etilecek.
Bıltır Qırımda yüz bergen 2067 yol qazasında 328 insan elâk olğan, 2758 insan qazalanğan. Aqyarda aynı muddet içinde yüz bergen 667 qazada 76 insan elâk olğan, 841 insan qazalanğan. Ekseriy allarda qazalarda aydavcılar (162 kişi) ve piyadeler (159 kişi) elâk olğan. Ayrıca 119 yolcu ve 13 ayaqmaşna aydavcısı qaza qurbanı olğandır.


text:
Bu aqta Ukraina nazirler kabinetiniñ resmiy saytında bildirile.
Ukrainanıñ mütenasip qanunnı Yuqarı Şurası qabul etti. Qanun 2014 senesi mart 16 kününe vaqtınca işğal etilgen Qırım ve Aqyarda hızmet etmek içün qalğan Ukraina içki işler organlarınıñ hadimleri ve arbiy hızmetçilerine ait. İşbu qanunnı qabul etilmesinen devlet bücetinde bayağı masraflardan qurtulmağa çare olur, denile beyanatta.
Böyleliknen, «Para yardımınıñ ödenilmesi ile bağlı Ukraina bazı qanunlarına deñişmelerniñ kirsetüvi aqqında» Ukraina qanunı ile içki işler organlarınıñ hızmetinden boşatılğan insanlarğa para yardımınıñ ödenilmesi toqtatıla.
Hususan, «Arbiy hızmetten boşatılağan şahıslarnıñ pension teminlevi aqqında» Ukraina qanunnıñ 9-ncı maddesi: «Mezkür maddeniñ tesiri 2014 senesi mart 16 kününe Qırım Muhtar Cumhuriyetinde ve Aqyarda hızmet etken, öz işine Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen toprağınıñ sıñırında devam etmege qarar almağan insanlarğa tiymey» degen 8-ncı qısım qoşuldı. Ukraina Prezidenti Memuriyetiniñ başı vazifesini eda etken Sergiy Paşınskıy qyad etti ki, böyle qararlar antına sadıq qalğan ve öz hızmetine qıtaviy Ukrainada devam etken uquq qorçalayıcılarğa ait degil eken, dep bildirile beyanatta.


text:
2 atna buyı susız häm rizıqsız
Diñgez urtasında watılıp qalğan migrantlar köymäse - ülem bişegenä äwerelä
Tön’yaq Afrikanıñ Atlantik okean yarlarınnan Kanar utrawlarına taba yulğa çıqqan qaçaqlar ülde. Alar köymä bozılu säbäple diñgezdä yaqınça 2 atna susız häm rizıqsız qala.
BMOnıñ migrantlar yuğarı komissarlığı häm Xalıqara migraśiyä oyışmasınnan belderülärençä, 54 keşene utırtqan köymä 3nçe avgustta quzğalğan. Anda 3 bala da bula.
Köymä 2 kön yözgännän soñ motorı bozıla. Yaqınça 2 atna buyı yulçılar êçmiçä häm aşamıyça tora. Köymäne 16nçı avgustta Mavritaniya yar buyı iminlege kürep ala. Ul waqıtta inde barı 7 keşeneñ genä isän buluı belderelä. 47 yulçı ülä.
Xäle bik awır bulğan 4 keşene Mavritaniyada xastaxanägä salalar.
10 kön êlek şul uq marşrutta tağın 40 keşeneñ ülüe bilgele.
“Kanar utrawlarına baruçı köymälärneñ sanı artqan sayın, ülüçelär dä arta. Bıyılnıñ ğıynvar ayınnan birle 350dän artıq keşe hälaq buldı, 8 meñnän artıq migrant bu diñgez yulın qullanıp İspaniyägä barıp citte,”-diyelä BMO häm Xalıqara migraśiyä oyışmasınıñ urtaq belderüendä.


text:
Sentâbr 23-ke keçer gecesi, cuma künü Merkeziy saylav komissiyası Rusiye Devlet Dumasına saylavlarnıñ soñki neticelerini tasdıqladı, rey berüv sentâbr 18-de keçirildi, dep haber ete Radio Svoboda.
«Yedinaya Rossiya» firqası, saylavlar neticelerine köre, anayasa çoqluğını ala – 343 mandat. KPRF firqası – 42 mandat, LDPR – 39 mandat, «Adaletli Rusiye» – 23 mandat aldı. «Rodina» («Vatan») ve «Grajdan platforması» firqalarınıñ temsilcileri, bunen beraber, özüni namzet etken birer mandat aldı. Saylavlarda vatandaşlarnıñ tahminen 48 fayızı iştirak etti.
Muhalifet, rey berüv devamında bozuluvlar sebebinden saylavlarnı qanunğa uyğan kibi tanımaqnı red etti, ve vatandaşlarnıñ iştirak etüv ve reyler esaplaması vaqtında bozuluvlar aqqında ilân etti. Ekspertler, farqlı bölüklerden açılğan malümatnı talil etip, bülletenler kütleviy şekilde atılğanını belgiledi.
Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Ella Pamfilova bazı bozuluvlar yer alğanını ve müessisege tolu işanç teminlenmegenini tanıdı. Amma, onıñ sözlerine binaen, saylavlar qanun boyunca keçirildi.
Bunen beraber, Pamfilova qayd etti ki, ciddiy bozuvlar qayd etilecek yerlerde, neticeler belgilengen soñ da, saylavlar neticeleri lâğu etilecektir.
Bundan evel bu afta bozuv aqqında şikâyetler boyunca 32 cinaiy iş açıldı, doquz saylav bölüginde rey berüv neticeleri lâğu etildi.


text:
«BDB» ve «BaykalBank» iyülniñ 11-den başlap işğal etilgen Qırımda çalışıp başladılar. Kredit teşkilâtlarınıñ ekisi de Aqmescitte birer bölükni açtılar, dep haber ete İTAR-TASS.
Neşirniñ malümatına köre, umumen iyülniñ 11-ne qadar Qırımda 22 Rusiye bankınıñ 423 bölügi çalışa.
RNKB bank ağı eñ büyüktir – tahminen üç yüz bölük. Regionda Krayinvestbank, Genbank, Cast Bank, «Pervomayskiy» bankı, KB «Rublev», VladiKomBank, FİA-Bank, Severnıy kredit, AB «Rossiya», Mast-bank, Kuban Kredit, Finansovıy standart, Ruskobank, «Verhnevoljskiy» bankı, Agroinkobank, Smartbank, AKB «Smoleviç», AB «Taatta», ÇBRR ve «Morsköy» bankı çalışalar.
«Biznes biznes içün» (BDB) ticaret bankı 1990 senesi Çuvaşiya cumhuriyetinde meydanğa ketirildi. Aktivler miqdarına köre bank Rusiye kredit teşkilâtlarınıñ yedinci yüzüne kire. «BaykalBank» 1993 senesi Burâtiya Cumhuriyetiniñ Ulan-Ude şeerinde meydanğa ketirilgen edi. Aktivler miqdarına köre bank Rusiye kredit teşkilâtlarınıñ üçünci yüzüne kire, dep haber ete neşir.
2014 senesi martnıñ 16-da Qırımda ve Aqyar şeerinde yarımada statusı aqqında sahte referendum olıp keçti. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qabul etti. Ukraina, Avropa Birligi, AQŞ rey berüvni tanımayıp, Qırım Rusiye tarafından işğal etildi degen fikirdeler.


text:
1654 senesiniñ soñu. Qırım tahtında IV Muhammed Giray han. Qırım ükümdarı esas vazife olaraq Avropa devletleri ile diplomatik munasebetler ve işbirlikni belgiley. Aynı vaqıtta Qırım elçihaneleri Bağçasaraydan çar azbarlarına yol alalar.
Olarnıñ resmiy maqsadı – tahtqa IV Muhammed Giray hannıñ oturğanını bildirmek. Bu elçihanelerden biri uzaq Danimarkağa yol ala.
Qırımtatarlar ve olarnıñ devletçiligi, Şarqiy Avropanıñ eñ nufuzlı devletlerinden biri – Qırım hanlığı tarihınıñ acınıqlı saifeleri – Qırım.Aqiqatnıñ yañı leyhası – Qırım tarihçısı Gülnara Abdullanıñ «Tuğra» adlı videoblogunda.
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki aqiqatına olğan hususiy bir anahtardır.
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki aqiqatına olğan hususiy bir anahtardır
Metn müelifi ve alıp barıcı Gülnara Abdulla, rejissör Fatima Osmanova, operator ve montaj rejissörı Eldar Halilov, ğaye müellifi ve prodüsser Emine Ceppar.
Videoda «Larişes» müzeyiniñ saytı, «Tarih ve medeniyet» ve «Genrih Navigator» saytlarından ve Qasevet mecmuasından alınğan resimler, Enver İzmaylov ve Afize Kasaranıñ muzıkası qullanıla.
«Bloglar» rubrikasında aydınlatılğan fikirler müelliflerge ait ve muarririyetniñ fikir-tüşünceleri ile aynı olmaması mümkün


text:
UNİAN malümatına köre, añlaşma Ukraina baş naziri Arseniy Yatsenük ve Avropa komissiyasınıñ prezidenti Joze Manuel Barrozunıñ yolbaşçılığı altında keçirilgen ukrain ükümeti ve Avropa komissiyasınıñ umumiy toplaşuvında imzalandı.
Ukraina tarafından añlaşmanı Ukraina maliye naziri Oleksandr Şlapak imzaladı.
Bunıñnen beraber, Ukraina Milliy bankı belgilegen kredit añlaşması imzalandı. 500 million yevro miqdarında birinci tranş memorandum ve kredit añlaşması işke tüşürilgen soñ ayırılacaq. Ekinci tranş – kredit berilmesi programmasına riayet etmesiniñ neticelerine köre.
Kredit 15 yıl devamında qaytarılmaq kerek. Bundan evel Kiyevge para ayırlmasını Avropa komissiyası, AB Şurası ve Avropa Parlamenti tasdıqladılar.
Hatırlatamız, mart ayında AB Kiyevge 11 mlrd yevro ayırmağa qarar aldı, olardan 1,6 mlrd yevro – kreditler (şu cümleden imzalanğan memorandum esasında ayırılğan 1 milliard yevro), 1,4 mlrd yevro – yardım, Avropa rekonstruktsiya ve inkişaf bankı 5 mlrd yevro ayıracaq, ve Avropa yatırım bankı 3 mlrd berecek.


text:
Tezden Ukraina antına sadıq qalğan 103 kursant Odessağa köçti, yañı yerge alışıp, daa bir kere köçip ketmege planlaştırmağan.
Faqat yigitlerniñ cessürligi bayağı insanlarnı ayrette qaldırı – olar içün dünyanıñ eñ şerefli akademiyaları öz qapılarını açtı. kursantlar Andriy, Pılıp, Miroslav til testlerini muvafaqiyet ile tapşırıp, efsaneviy Britaniyalı qıral arbiy-deñiz oquv yurtına yol aldılar, dep bildire Podrobnosti.
«Biz oqumağa azırmız, memleketimizni eñ eyi taraftan köstermege azırmız. Şeerni pek begendik, tariy, mimarcılıq, temizlik – ayrette qaldıra», – dep tarif ete kursant Andriy Gladun.
Kursantlarnı Frenkistan ve Lehistanda da bekleyler, umumen alğanda, çetelde 10 insan tasil alacaqtır.


text:
Keşe xoquqların yaqlawçı Malcolm X iskä alınğan
New Yorktağı cıyında yözlärçä keşe qatnaşqan
Möselmannarnıñ keşe xoquqların yaqlağan Malcolm X üterelüeneñ 50 yıllığında New Yorkta yözlärçä keşe qatnaşqan cıyında iskä alınğan.
AQŞta rasaçılıqqa qarşı iñ aktiv köräş alıp barğan qara tänle aktivistlardan bulğan Malcolm X istälegenä 1965nçe yılnıñ 21nçe fevral könne çığış yasağan waqıtta 3 qorallı höcümçe tarafınnan atıp üterelgän zalda iskä alu cıyını oyıştırılğan.
New Yorknıñ Harlem bistäsendäge cıyında Malcolm Xnıñ qızı Ilyasah Shabazz häm küp sandağı säyäsätçe, sänğatçe häm keşe xoquqların yaqlawçılar qatnaşqan.
New York ştatı senatorı James Sanders Jr isä Amerika Quşma Ştatları däwlät başlığı Barack Obamanı Malcolm Xnıñ üleme belän bäyle däğwanı qabat açarğa çaqırğan.


text:
Sputnik ağı vastasınen Kiyevden yayınlanğan ATR qırımtatar telekanalında «Zaman» haber çıqışları efirge iyül 20-den, Oraza bayramdan soñ çıqacaq.
Bunı Avdet neşirine haberlerniñ baş muarriri Osman Paşayev bildirdi.
Onıñ aytqanı kibi, haberler alâ da üç tilde olacaq – qırımtatar, ukrain ve rus – künde üç kere (17:30, 19:30 ve 21:30).
Hatırlatamız, iyün 17 künü, musulmanlar içün muqaddes Ramazan ayı arfesinde ATR birinci qırımtatar telekanalı ve LÂLE bala telekanalınıñ Kiyevden sputnik ve internet vastası ile yayınlavı yañartıldı. İyün 18 künü ATR saibi Lenur İslâmov bu aqta resmiy şekilde Kiyevde Qırımtatar Milliy Meclisniñ reisi Refat Çubarovnıñ iştiraki ile keçirilgen matbuat konferentsiyasında bildirdi. O vaqıt ATR saibi Qırımda qalğan jurnalistlerniñ telekanalnıñ Kiyevden işlep başlağanına alâqası olmağanını bildird
Aprel 1-den dünyada yekâne ATR qırımtatar telekanalı, Rusiye litsenziyasını elde etalmayıp, yarımadada yayınlavını toqtattı. ATR yayınlavınıñ toqtatılması ile cumhuriyet akimiyeti qırımtatar cemaat telekanalını teşkil etmek teşebbüsini bildirdi. Onıñ fikrine köre, bu kanal qırımtatarlarnıñ doğru malümatnı elde etmek aqqını teminler.
Oraza-bayram – muqaddes Ramadan ayınıñ soñunda qayd etilgen bayramdır. Bu sene iyül 17-ne kele, amma adet üzre 3 kün qayd etile. Qırımda iyül on yedisi raatlıq künü olaraq ilân etilgen.


text:
İyül 16-da saat 10-da Keriç parom keçitindeki «Kavkaz» portunda 2500 maşına nevbetke tizildi, port «Krım»da ise tahminen 400 maşına tura.
Bu aqta Yekâne transport müdirligi bildire.
«Bütün gece 4 parom çalıştı. Eki qoşma demiryol paromı «Annenkov» ve avtomobil paromı «Sevastopol» kündüz de bir qaç reys yapqanlar, lâkin ava vaziyeti sebebinden gece çalışıp olamadılar. Şimdi ava vaziyeti yahşı, 6 parom çalışa», - dep aytıla beyannamede.
Keçken kün devamında paromdan 2500 maşına keçirildi, yekâne bilet vastası ile 3148 pasajır qullandı.
Bundan evel rus transport müdirliginde iyül 1-15 künleri eñ çoq adam ve maşına keçirilecek künlerdir dep bildirildi.
Maşina saiplerine cemaat transportına keçmege tevsiye eteler, çünki olar paromğa birinci sıralarda yüklene.


text:
Ukraina sñır hızmetleri Rusiye silâlı quvvetleri tarafından Qırım ile memuriy sıñırda faal surette ava istihbaratı yapılğanını qayd eteler. Bunı Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ yolbaşçısı Oleg Slobodân Ukrinformda keçirilgen brifing devamında bildirdi.
«Oktâbr 6 kününden başlap sıñırcılar Qırım ile memuriy sıñırda 6 rus helikopteriniñ uçqanını ve bir kere dron qullanılğanını qayd ettiler. Rusiye sıñır bekçileri «Rıs» aerostatlarını da qullana», – dedi Slobodân.
Ukraina sıñır hızmeti vekiliniñ sözlerine köre,Qırım ile memuriy sıñırda Rusiye taradı öz Silâlı quvetleri içün baza lagerlerini qura.
«Filatovka mesken yeri yanında 247-ci avadan ucum polkınıñ taktik gruppa batalyonı içün yañı baza lagereniñ müendis azırlıqları alıp barıla. Or tarafında ileri rus mevzileriniñ yañılanması ve küçlenmesi ötkerile. Rusiye Silâlı quvetleriniñ «Sever» grupassı içün topçu lageri qurıla», – dedi Slobodân.
Eveleri Slobodân Qırım ile memuriy sıñırdan daa az adam keçip başlağanını bilrgen edi.
Qırım2014 senesiniñ başında Rusiye tarafından işğal etilgen soñ Ukainanıñ qıtaiy qısımı ve yarımda arasında asılında memuriy, lâkiv fakt olaraq kerçek «sıñır» keçirildi. Memuriy sıñırda üç kiriş/çıqış noqtası çalışa – «Kalançak», «Çonğar» ve «Çaplınka».


text:
Martnıñ 22-sinde, cuma künü Aqmescitniñ bir qısmı bütün kün yarıqsız olacaq.
Bu aqta “Krımenergo” müessisesiniñ matbuat hızmeti bildire.
Energetiklerniñ haber etkenine köre, yarıq sındirüvi tış yarıqlatuv telleriniñ tamirinen bağlı.
“Martnıñ 22-sinde yarıq böyle adreslerde yerleşken evlerde olmaycaq: Volodarskogo soq., 4-14, Kurçatova soq., 4, Tihiy aralığı, 4-12”, - denile beyanatta.
2016 senesi baarde rus energoköprüniñ üçünci pıtağı işini başlağanına baqmadan, Qırımda yarıq söndürmeleri devam etmekte. 2015 senesi dekabrden başlap Herson vilâyetinde energetik tiremelerniñ bozulğanından soñ, Ukrainadan Qırımğa elektroenergiya berilmey. Şimdilik Qırım öz generatorları, Rusiye generatorları ve Kuban energoköprüniñ elektrik ağını qullana.


text:
Qırımnıñ rusiyeli ükümetiniñ baş nazir muavini Dmitriy Polonskiy dey ki, Milliy azlıqlar işleri boyunca OSCE yuqarı komissarı Astrid Turs reberliginde keçken sessiya çerçivesinde çıqışta bulunmasına keder etmek içün konferentsiya ayatlarında üstüne qave tökken ekenler.
Qırımnıñ rusiyeli ükümetiniñ «ruporı» Krıminform saytı bildirgeni kibi, ziddiyetten evel Polonskiy neşirlerden birine intervyü bergen edi.
«Yanımda Ukraina Tış işler nazirliginiñ şamatalı sabıq başı, şimdi Poloniyada Ukraina elçisi Andrey Deşçitsa ukrain telekanallarından biriniñ çıqaruv taqımı ve ellerinde qavesi olğan bir genç ile peyda oldı. İntervyüden son Polonskiy salonğa yol aldı, amma aynı şu vaqıtta genç yanından keçip, sanki tesadufen baş nazir muaviniñ üstüne qave tökti», – denile beyanatta.
«Şübesiz, ukrain diplomatiyasınıñ ve onıñ eñ eyi temsilcilerinden birisiniñ ğalebesidir. Teessüf ki, OSCE konferentsiyasınıñ seviyesi aqqında ayta, böyle «tüşünilgen» tarikler yapılğan olsa», – dey Polonskiy.
Poloniyada Ukraina Elçiliginiñ saytında bu aqta iç bir izaat yoq.
Poloniyada Ukraina elçiligi Polonskiyniñ Varşavağa kelmesini «Kremlniñ provokatsiyası ve halqara uquqnıñ bozuluvı» olaraq adladı.
Poloniya Tış işler naziri Grzegorz Schetyna aytqanı kibi, Poloniya Qırımnıñ rusiyeli ükümetiniñ baş nazir muavini Dmitriy Polonskiyni memleketke yañılıp kirsetti.


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini İlmi Umerovnı kenede FSB taqiqatçısına çağırttırdılar. Körüşüv fevral 28 kününe tain etildi. Bunı Umerov fevral 27 künü Facebookta haber etti.
Daa tafsilâtlı malümatnı İlmi Umerov bildirmedi, lâkin körüşüvden soñ haberlerni bildirecegini yazdı.
İlmi Umerovğa qarşı ekstremizm maddesi boyunca FSB tarafından cinaiy iş açılğanını 2016 senesi mayıs 12 künü Qırımnıñ sabıq prokurorı Natalya Poklonskaya beyan etken edi.
Meclis reisi muavininiñ yaqalanuvı, tintüvi ve oña qarşı cinaiy işniñ açılması, mecburiy surette mahkeme-psihiatrik ekspertizanıñ keçirilmesi içün onıñ delihanege yerleştirilmesi – cemiyette ve dünyada razonans çıqarğan edi.
İlmi Umerovnıñ qızı Ayşe 2016 senesi dekabr 30-da bildirdi ki, babası Rusiye maliye monitoringi federal hızmetiniñ saytında derc etilgen terrorist ve ekstremistler cedveline kirsetilgen. Onıñ nomerası 5826. Umerov, bu cedvelge kirsetilmesine qarşı mahkemede itiraz bildirmege niyetli olğanını beyan etti.


text:
Qırımda oyun zonasınıñ teşkil etilüv tertibatı bu seneniñ soñuna qadar azır olacaq. 2015 senesi ise işbu leyha amelge keçirilecek. Bunı İTAR-TASSqa Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş nazir Sergey Aksönov bildirdi.
«2015 senesi leyhanı amelge keçirecekmiz. Oyun zonasınıñ tertibatı ise bu seneniñ soñuna qadar tayin etilecek. Bir vaqıtları dünyanıñ çeşit köşelerinde oyun zonalarını teşkil etken mütehassıslarnıñ fikirlerini ögrenemiz ve bu tecribeni Qırım cumhuriyetinde amelge keçirmege areket etemiz», – dey Aksönov.
Onıñ sözlerine köre, al-azırda muzakere etilecek tehnikiy-iqtisadiy añlatuv azırlana.
«Şimdi cezalarnıñ kirsetilmesi ile bağlı bazı meselelr bar, oynamağa istegen adam çoq, amma esasen – çetel vatandaşları. Eminim ki, olar Qırımda özlerini oñaytlı duya bilecekler», – dep yekün çekti o.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin işğal etilgen Qırımnı oyun zonalarınıñ olması mümkün olğan regionlarnıñ sırasına kirsetecek qanunnı imzaladı. Mütenasip qanun iyül 23 künü aşkâr etildi.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Keçken künü Qırımda altı koronavirus hastası vefat etti. İyünniñ 27-nde beş hasta vefat etti. Bu aqta Qırımnıñ Rusiye sağlıq nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
«Qırım Cumhuritende yañı koronavirus yuqunçı vaziyetiniñ er künlik monitoring malümatına köre, 1227 insan (covid) ambulator tedaviylevde buluna, 2247 kişi (covid ve pnevmoniya) hastahanede yata», – dep bildirile haberde.
Qırımda iyünniñ 27-nde 276 koronavirus hastası qayd etildi
Rusiye nezareti astındaki Qırım ve Aqyar akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.


text:
Cuma künü, noyabrniñ 6-nda, Rusiye kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi advokat Safiye Şabanovanıñ Kreml kontrolindeki Aqmescit Kiyev rayon mahkemesiniñ Aleksandr Sizikovnı mahkeme-psihiatrik ekspertizanı keçmesi içün Aqyar psihiatrik hastahanesine yatqızılmasına dair qararına qarşı istinaf şikâyetini baqtı. Onıñ aytqanına köre, mahkeme Sizikovnıñ psihiatrik hastahanede qalacaq 30 kününi belgiledi. Bu aqta Şabanova «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesine haber etti.
«Delillerimni diñlegen mahkeme qararnıñ qanunğa uyğun ve sebepli olğanına dair hulâsa çıqardı, amma Sizikov 30 kün statsionar-psihiatrik ekspertizada qalacaq müddetni qayd etken qısmında deñiştirdi. Sizikov mahkemege ketirilmedi, mahkeme oturışuvı qapalı oldı», – dep tarif etti o.
Daa evel berilgen malümatqa köre, qırımlı Sizikov psihiatrik hastahanesindeki şaraitlerni şikâyet ete.
Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi oktâbrniñ 14-nde Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Aleksandr Sizikovnı Aqyar şeer psihiatrik hastahanesine mahkeme-psihiatrik ekspertizasına bir ayğa yollamağa qarar aldı.
Ukraina Rusiyeden FSB tarafından «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını qurğanında qabaatlanğan qırımlı Aleksandr Sizikovnı azat etmesini talap ete.
Bundan evel Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki temsilciligi, qırımlı Sizikovnı «ceza psihiatriyasından qorumağa» niyetlene, dep bildirdi.
Tintüvler iyülniñ 7-nde saba erte yedi qırımlınıñ evinde keçirildi: Qurman rayonınıñ Büyük Onlar qasabasında yaşağan Emil Ziyadinov, Aqmescit rayonınıñ Kurtsı qasabasında yaşağan İsmet İbragimov, Bağçasaray rayonınıñ Jeleznodorojnoye köyünde yaşağan Seyran Hayretdinov, Bağçasaray rayonınıñ Sevastyanovka köyünde yaşağan Aleksandr Sizikov, Aqmescit rayonınıñ Bavurçı (Kamenka) qasabasında yaşağan Vadim Bektemirov ve Aluştada yaşağan Dilâver Memetovnıñ evinde.
Rusiye FSBsiniñ malümatına köre, «Qırım sakinleri arasında terror mefküresini yayğan, qırımlı musulmanlarnı özüne celp etken» «Hizb ut-Tahrir» bölügini qurğanından ve iştirak etkeninden şübheli sayılğanlar tutuldı.
İyülniñ 7-nde Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını qurğanından şübheli sayılğan Sizikovnı ev apsine yolladı. Sizikov birinci derece saqatı olı, 2009 senesi soqurlaştı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırım kiriş noqtalarında gümrük ve nezaretniñ diger şekillerini arttırmağa avale etti.
Bu aqta Rusiye devletiniñ başı Qırımda avgust 19 künü qanuniyet ve nizamnıñ teminlevi boyunca muşaverede bildirli, haber ete Kreml saytı.
«Qırımğa afyonnıñ ve keyfiyetsiz ve yasaqlanğan malnıñ ketirilmesini toqtatmaq. Yolcu ve yükniñ ketirilmesi vaqtında qanuniyetke riayet etilmesine de diqqat ayırmaq kerek», – dedi Putin.
Avgust 6-dan Rusiye ve onıñ tarafından işğal etilgen Qırımda Moskvağa qarşı iqtisadiy cezalarğa qoşulğan memleketlerden ketirilgen malnı yoq etmege başladılar.
2014 senesi Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilgeninden soñ qıtaiy Ukraina ve yarımada arasında resmiy şekilde – memuriy, amelde ise – aqiqiy bir sınır peyda oldı. Qırım vaqtınca işğal etilgen territoriya olaraq adlana.


text:
Çarşenbe künü, fevralniñ 26-nda, saat 15:00-da Kyivde işğal etilgen Qırımda qırımtatar qorantalarınıñ taqdirlerine bağışlanğan «İşğal reineleri» sergi ekspozitsiyası ve albom prezentatsiyası olacaq.
Bu aqta Qırımtatar Resurs Merkeziniñ matbuat hızmeti bildire.
«Bu insanlar nasıl yaşay? Olarnıñ ayatı nasıl deñişti? Olar angi qıyınlıqlarğa rastkeldi? Aydın kelecekleri içün nasıl küreşe? Neni arz ete? Bu suallerniñ cevabını fevralniñ 26-nda tedbirimizde ala bilesiñiz. Sizni 20 semetdeşimizniñ ikâyesinen tanış olmağa devam etemiz: 10 – memleket içinde köçip kelgen aile, 10 – vaqtınca işğal etilgen Qırımda yaşağan qoranta», – dep aytıla haberde.
Matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, böyle tedbirler medeniyetlerara ve dinlerara dialognıñ qurulmasına, Ukraina devlet organları ve halqara toplulıqnıñ «qırımtatar halqı ve Qırımnıñ qanunsız ilhaqı problemlerine büyük diqqat ayırmasına, em de Qırımnıñ tamır halqınıñ aqlarına riayet etmege ve yarımadanı tez vaqıtta işğalden qurtarmağa yardım etecegine ümüt eteler».
Berilgen malümatqa köre, ilk sergi 2016 senesi Qırımdan Kyivge ketirilgen V.İ.Vernadskiy Tavriya milliy universitetiniñ kontsert salonında (Con Makkeyn soq., 33, Kyiv şeeri) olacaq.
Matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, sergi açılışında Ukraina devlet erbapları, Ukraina halq deputatları, diplomatlar, cemaat faalleri iştirak etecek.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Altun – Şaobin oçraşuı
Oçraşu ilbaşı idaräseneň êlemtä bülegendä uzdı
Törkiyä ilbaşı idaräseneň êlemtä bülege başlığı Fahrettin Altun Qıtay Xalıq Cömhüriyäteneň Änkaradağı tulı wäqalätle ilçese Li Şaobin belän küreşep söyläşte.
Ul oçraşu xaqında tvitter akkauntında tübändägelärne yazdı:“Qıtay Xalıq Cömhüriyäteneň tulı wäqalätle ilçese Li Şaobin belän ilbaşı idaräseneň êlemtä bülegendä oçraşıp söyläştek. Törkiyä ilbaşınıň Qıtay däwlät başlığına äytäse süzlären ilçegä citkerdek. Şulay uq Kovid -19 vakśinasında xezmättäşlek häm ike yaqlı mönäsäbätlär xaqında süz alıp bardıq”.
Bäyläneşle xäbärlär
"Törkiyä-Afrika êş forumı İstanbulda uzaçaq"
İlbaşı Ärdoğan Angola däwlät başlığı belän matbuğat oçraşuı oyıştırdı
Äfğanstandağı axırğı yähüd Törkiyägä kilde
Anı başta Paqıstanğa êvakuaśiyälilär, annan ul İstanbulğa kilä


text:
Telegramnı meydanğa ketirgen Pavel Durov, messencerniñ blok etilmesiniñ Rusiye içün menfiy neticeleri aqqında söyledi.
Onıñ aytqanına köre, şu cümleden, 15 million Rusiye sakininiñ ayat keyfiyeti fenalaşacaq, çünki VPNsiz Telegram tosat-tosat irişilmez ola bilecek. Ondan ğayrı, messencerniñ blok etilmesine rağmen, Rusiyede terroristik telüke evelki seviyede qalacaq, çünki ekstremistler başqa messencerlerde ya da VPN vastasınen şifrlengen alâqa kanallarını qullanmağa devam etecekler.
Ondan ğayrı Durov, Telegramnıñ yasaq etilmesi Rusiyeniñ milliy havfsızlığı seviyesini eksiltecek, dep saya. O, bunı, Rusiye sakinlerine ait şahsiy bilgilerden bir qısmınıñ, Rusiyege qarşı bitaraf olğan Telegram meydançığından çıqıp, AQŞ tarafından kontrol etilgen WhatsApp ya da Facebookqa keçecegi ile añlata.
«Biz blok etilüv aqqında qararnı qanunsız sayamız ve Rusiye sakinleriniñ yazışma gizliligine aqqını qorçalamağa devam etecekmiz», – dep qayd etti Durov.
Aprelniñ ortasında Moskvanıñ Taganskiy mahkemesi «Roskomnadzor»nıñ Rusiye ve ilhaq etilgen Qırımnıñ territoriyasında Telegramnıñ blok etilmesine dair davasını qanaatlendirdi. Messencer tarafından qullanılğan web-adresler yasaq etilgen saytlar cedveline kirsetildi. FSBniñ talaplarını yerine ketirmegeni, blok etilmesi içün sebep oldı: Rusiye telükesizlik hadimleri, ihtimallı terroristlerniñ yazışmalarını oqumaq içün Telegramdan şifrleme anahtarlarını almaq istey ediler.
Aprel 16-da qomşu Rusiye ve ilhaq etilgen Qırımda Telegram messencerine irişüvni blok etmege başladılar.


text:
Rusiye pensiya islâatına qarşı keçken kütleviy tedbriler Kreml siyasetine qarşı narazılıq aktsiyalarına çevirildi. Mitinglertde insanlar “Putin –hırsız”, “Bir, eki, üç – Putin vazgeç”- dep qıçırdı ve bu Rusiyeniñ büyük şeer soqaqlarında yañğırağan eñ yamanlıqsız sözler.
Narazılıq köstergenler ile politsiya arasında uruşnıñ eñ büyük soyu Sankt-Peterburgta keçti. Putin idaresi altında olğan Rusiye tarihında ilk defa politsiya telükesizlik hadimlerine qarşılıq köstergen vatandaşlardan qaçqanını kördik. “Buz yerinden qozğaldı”, der edi bu aqta Ostap Bender.
Qırım mevzuna ne içün böyle bir kiriş yaptım? Bu – bizler timsaliy bir adise kördik demektir. Rusiye rejimine tış halqara tazyıq, aqlı başında olğan ileri rusiyeliler arasında öz ittifaqdaşlarını taptı. Olar bütün problemalar Qırımnıñ ilhaqı ve “Donbassqa yapılğan yardımdan” soñ başlağanını pek yahşı añlay.
Rusiyeliler bütün problemalar Qırımnıñ ilhaqı ve “Donbassqa yapılğan yardımdan” soñ başlanğanını pek yahşı añlay
Rusiye prezidentiniñ hususan Donbassqa nisbeten tutqan pozitsiyası artıq o derece qatiy olmağanı aşikâr. O, daa evel bahs etilmegen şeylerge yol bermege, atta referendum keçirmege de razı. İhtimal, yaqın vaqıtta Qırımda da referendum ötkeriv meselesi de ortağa çıqar. Ve bu yerde eñ muim noqta şu ki, halqara cemaatçılıq öz şartlarını qoyıp, bir daa özüni aldatmağa fursat bermemeli.
Böyleliknen, vaziyet rejimge kelişmegen menfiy yönelişte ileriley. Putinniñ etrafındakilerge qarşı sanktsiyalarnıñ quvetlenüvi, rubleniñ tüşüvi, halq arasında populâr olmağan islâatlarnıñ keçirilüvi – rejimniñ Qırım meselesinde ep keri adım atmağa mecbur etecek.
İşbu vaziyette status-quonıñ tiklenmesi içün saylanğan barışıqlı strategiyadan çetke çekilmemek pek müim. Onıñ tiklenmesine tek bir vaziyet – arbiy çatışma – yardım etebilecegi aşikâr. Artıq belli ki, Kreml bunıñ teşebbüsçisi olmaz, çünki ellerine bayağı çubuq aşadı. Lâkin arbiy darbe oña endirilecek olsa – felâket olur, ihtimal, adiseler menfiy yönelişte inkişaf eter. Manaçıq berildi degence, soñki argumentni o bir direm qaçırmay qullanır.
İzlenecek eñ doğru strategiya – Rusiye rejimi içün Qırımnı ketken sayın daa ziyade ağır bir yükke çevirmekten ibaret olmalı
Bundan dolayı Qırımda status-quonıñ tiklenüvi içün yalıñız barışıq yolundan ketmek kerek. Qırımtatarlarnıñ barışıqlı qarşılığı, ekseriyet beklemegeni kibi Kavkaz variantınaköre, daa büyük neticeler kösterdi. XXI asırda öz aqlarıñnı, tişine barğance silâlanğan tecevuzcığa silâñnı şıqırdatuv yolunen degil de, halqara maydanlarda, informatsion alan ve diplomatik uruş meydanlarında qorçalamaq kerek.
Rusiye rejiminiñ liderleri halqara seviyede quvulğanlar sırasına kirgen maalde, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ liderleri er yerde tanılğan, halqara tedbirlerniñ er bir seviyesinde beklenilgenler sırasına kirdi. Öyle ise cemaat içün kimler telükeli sayıla – Rusiyede yasaqlanğan Qırımtatar halqınıñ Milliy Meclisimi ya da onı yasaqlağanlarmı?
İzlenecek eñ doğru strategiya – Rusiye rejimi içün Qırımnı ketken sayın em maddiy, em psihologik, em diger yönelişlerde daa ziyade ağır bir yükke çevirmekten ibaret olmalı. İşte o zaman Kreml bu yükni taşıp olamaycaq künü de illâ ki kelir...
Zarema Seitablayeva, Qırım sakini, bloger (telükesizlik maqsadı ile muellifniñ adı ve soyadı deñiştirildi)
«Bloglar» rubrikasında ifade etilgen fikirler muelliflerniñ öz noqtai-nazarlarını aks etip, muarririyetniñ noqtai-nazarını aks etmesi şart degil


text:
Qırım nefaqacıları orta olaraq 12 biñ ruble alalar. Bunı iyülniñ 10-da Qırım «emek ve içtimaiy qoruv naziri» Yelena Romanovskaya bildirdi.
Qırımnıñ öz başına ilân etilgen ükümetine yaqın olğan «Krıminform» saytınıñ malümatına köre, Romanovskaya dedi ki, al-azırda nefaqacılarnıñ maaşı, yarımada Ukraina terkibinde olğan vaqıtta alğan nefaqalarına köre, eki qat arttı.
Arbiy hızmetçilerniñ nefaqaları 17500 rubleni teşkil ete.
Bundan evel berilgen malümatqa köre, Rusiye Federatsiya Şurası işğal etilgen Qırım ve Aqyarda yaşağan Rusiye vatandaşlarınıñ nefaqa teminleviniñ hususiyetleri aqqında qanunğa qol tuttı.


text:
Qırımnıñ «Nazirler şurası» Qırım cumhuriyetiniñ «Krımpoçta» poçta bağ müessisesini yoq etmege qarar aldı.
Böyle bir qarar salı künü, dekabr 9-da, Keriçte Qırım «ükümetiniñ» çıqış toplaşuvında qabul etildi, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Bizde «Rusiye poçtası» müessisesi hızmet ete. Bizler bu vekâletni «Rusiye poçtasına» berdik, bu sebepten «Krımpoçta» işini toqtatmağa başlaymız», – dep ayttı Qırım «baş nazir muavini», malümat ve bağ «naziri» Dmitriy Polonskiy.
Qırımnıñ daa bir «baş nazir muavini» Yevgeniya Bavıkina qayd etti ki, müessiseniñ bir çoq yahşı binası bar, olarnı iş merkezleri olaraq qullanmaq mümkün.
«Al-azırda berilgen mal-mülk cedveli azırlandı. Bizler nazir Nikiforov (Rusiye bağ naziri – muarrir) añlaştık ki, yalıñız poçta hızmetlerini köstergen binalarnı berecekmiz», – dedi Polonskiy.
Onıñ aytqanına köre, «Krımpoçta» müessisesiniñ diger bina ve inşaatları cumhuriyet mal-mülkinde qala.
«Krımpoçta» müessisesi Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ aprel ayında meydanğa ketirilgen edi. Rusiye Federatsiyasınıñ baş naziri Dmitriy Medvedevniñ qararına binaen, «Krımpoçta» işbirlik añlaşması esasında «Rusiye poçtası» ile çalışmalı ve «Ukrpoçtağa» ait olğan 553 poçta bölügi ve 221 naqliyat vastasını qullanmalı.


text:
Lvivde Qırımdan köçip kelgen Halil Halilov caz mektebini açtı. Endi mında 100-ge yaqın talebe oquy – endi ögrenmege başlağanlardan alışqanlıqlarını eyileştirmege istegenlerge qadar.
«Segodnâ» bildirgeni kibi, gruppada caz, blüz ya fank çalmasını ögrenmek mümkün.
Halil Halilovnıñ sözlerine köre, mektepniñ açılması oña Qırım asretine dayanmağa çare berdi.
«Lvivde işbu mektepniñ negizinde qırımtatar muzıkasınıñ zemaneviyleştirüvini keçirmege isteyim. Köçip kelgenlerniñ qoşulmasını planlaştıram, er kes çalğı aletini satın alıp olamay, oqutuv parasını beralmay, şimdi stipendiyanı teşkil etmege tüşünem», – dedi o.
Caz festivalleriniñ iştirakçisi, oca İgor Gnidin aytqanı kibi, Halil Halilov yerli insanlar yapıp olmamağan şeyni becerdi – çalğıcılarnı birleştirip, yañı caz mektebini açtı.
«Çalğıcılar sanağa çıqıp, ukrain cazınıñ yañı nesilini temsil etecekler», – dedi Gnidin.
Caz mektebiniñ talebeleri yaqın zamanda çıqışta bulunacaq. Yazda çalğıcılar «Flügerı Lvova» ve «Jazz Bez» halqara festivallerinde iştirak etecek.


text:
2015 senesi iyün 18 künü alınğan qanun boyunca prezident unvanını coyğan 2010-2014 seneleri Ukraina prezidenti Viktor Yanukoviç Qırımda «referendumnıñ» keçirilüvi ve soñra Rusiye işğaliniñ sebebi – qırımlılar tarafından Maydan mefküresiniñ begenmemesi olğanı aqta bildirdi.
Bunı Yanukoviç BBC kanalına bildirdi.
«Maydan em Qırım, em Donbass, em Ukraina cenübiy-şarqnı öz radikal baqışları ile qorquzdı. Bu eñ müim meseledir, onıñ neticesinde eali halq imayesini teşkil etip, özüni qorumağa başladı. Qırım Yuqarı Şurası da referendumnı keçirmege qarar aldı. Mında Rusiyeniñ mevamı ne edi? Rusiye bu ziddiyetten çette qalıp olamadı. Ebet, qalıp olamaz edi», – dey Yanukoviç.
Qırımda qanunsız referendumnıñ keçirilüv sebebi olaraq Yanukoviç ealiniñ kelecegi içün qorqunı adladı.
«Qırım referendumnı keçirgende, insanlar kelecegi, balalarnıñ kelecegi içün qasevet çeke edi», – dedi Yanukoviç.
«Maydan yapqanınıñ aqibetidir. Adet üzre Rusiye tarafdarı olğan ealini qorqutqan radikal milletçilikniñ aqibetidir», – dep qoştı Yanukoviç.
Qırımnıñ qaytarıluvı aqta Yanukoviç böyle ayttı: «Bugün endi olıp keçken bir şey. Amma bugün cenk kete. Qırım aqqında aytmaq, Qırımnı qaytarırmız dep…Nasıl? Cenknen? Daa cenk kerekmi?»
Ukrainada bir qaç cinaiy işniñ iştirakçisi olğan ve İnterpol tarafından qıdıruvğa ilân etilgen Viktor Yanukoviç 2014 senesi fevral 22 künü Kiyevden qaçıp, Ukrainanı terk etti. Şimdi o Rusiyede buluna.


text:
Qırım yalısında zapt etilgen Ukraina deñizcileri noyabrniñ 27-nde Rusiye Ceza kodeksiniñ 322-nci maddesiniñ 3-ünci qısmına istinaden (sıñırdan qanunsız keçiş) qabaatlandı. Bu aqta advokat Nikolay Polozov Facebookta yazdı.
Onıñ bildirgenine köre, tahqiqatçınıñ kim olğanı belli degil ve dava malümatları mahkemege berildimi malümat daa yoq.
«Saba SİZO yolbaşçısına ariza berip, mabüs Denis Gritsenkoğa kirmege izin berilmesini istedim. Sistema bir taraftan çalışa. Vesiqalar pencerege berile. Telefon etip qararnı bildire bileler, amma telefon etmeyip, bir aydan soñ da poçtanen bildirmeleri mümkün. FSB tahqiqat idaresinde advokatlarnıñ arizaları qabul etilmey ve Lubânkadaki FSBge yollaylar. Bugün Anda da ariza berecem», – dep yazdı Polozov.
Aqmescit ve Keriç mahkemeleri Keriç hastahanesinde bulunğan 3 yaralanğan askernen beraber 24 Ukraina deñizcisini apiske aldı. Olar 2019 senesi yanvarniñ 25-ne qadar apiste qalacaqlar. Ukraina deñizcileri 6 yılğa azatlıqtan marum qala bile.
Noyabrniñ 29-nda aqşam zapt etilgen Ukraina deñizcileriniñ Aqmescit SİZOsından çıqarılğanı aqqında belli oldı. Advokat Nikolay Polozov bildirdi ki, 21 Ukraina deñiz askeri «Lefortovo» SİZOsında, üç yaralanğan asker ise Moskvadaki «Matrosskaya tişina» SİZOsınıñ lazaretinde buluna.
Ukraina Arbiy deñiz quvetleri bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Rusiyeniñ sıñır gemileri Odesa limanından Azaq deñizinde Mariupolge keçken Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ gemilerine qarşı «açıq istilâiy areketler» kerçekleştirdi. Rusiyeniñ «Don» sıñır kateri Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ «Yañı Qapu» reyd buksirine aselet çarptı.
Qırımdaki Rusiye FSB idaresi bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Ukrainağa ait üç arbiy gemi «Rusiyeniñ devlet sıñırından qanunsız» keçip, Keriç boğazı yolunda «telükeli areketler» yaptı.
Daa soñra belli oldı ki, FSB Qara deñizde Ukraina gemilerine qarşı silâ qullandı. Kyivniñ malümatına köre, FSB açqan ateş neticesinde altı Ukraina askeri yaralandı. Rusiye FSBsi Ukraina gemilerine qarşı silâ qullanılğanını tasdıqlap, yaralanğan üç Ukraina deñizcisi aqqında haber etti. Ukraina telükesizlik hızmeti bildirdi ki, gemilerde Ukraina deñizcilerinen beraber Ukraina telükesizlik hızmetiniñ eki hadimi bar edi.
Noyabrniñ 26-nda Ukraina Yuqarı Radası Keriç boğazında Rusiye arbiyleri tarafından Ukraina gemilerine açılğan ateş sebebinden bir qaç vilâyette cenk vaziyetini ilân etti.
Rusiyeniñ Keriç boğazında yapqanlarını bir sıra Avropa memleketi ve ABD tenqit eteler. NATO, vaziyetni ve Keriç boğazındaki adiselerni diqqatnen közetkenini bildirip, ağır-sabırlı olmağa ve vaziyetniñ daa beterine yol açmamağa çağırdı.


text:
Kreml nezareti altındaki Aqmescitniñ Kievskiy rayon mahkemesi Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir işi» iştirakçileriniñ apis muddetini uzattı.
Server Zekiryayev, Marlen Asanov, Ernes Ametov ve Memet Bilâlov oktâbrniñ 9-na qadar SİZOda qalacaq dep haber ete Qırım.Aqiqat muhbiri.
Marlen Asanovnıñ ömür arqadası Ayşeniñ sözlerine köre, qabaatlağan tarafnıñ delilleri deñişmey.
«Şaşılacaq bir şey amma, mahkeme açıq keçti – anda eñ yaqın soy-soplar kirsetildi. Prokuror ve mahkemecilerniñ sözlerini bizler artıq ezberledik ve olar “cemiyet içün havflı olğan pek telükeli cinayetçi ekenliginen” bağlıdelilleri sözme-söz tekrarladı. Şunıñ içün olarnı ev apsine bile yibermek havflı eken. Aqayım mahkemede, adiy insanlar üzerine terrorist tamğası asıla, albuki yalan qabaatlavlarnen olarnı apishanelerge qapatqan şahıslarnıñ özleri terrorist olğanı aqqında pek yahşı etip ayttı”, - dep ikâye etti Ayşe Asanova.
O ayrıca, aqayını tişleri raatsızlap başlağanı aqqında da söyledi.
“Eki tişi ufanıp ketkeni aqqında aytıp, meni bayağı mağayttı. Tedaviy yapsınlar dep ariza yazsın dedim. O, SİZOda tişlerni tedavi etmey, aman suvurıp taşlaylar dedi. Lâkin umumen alğanda özlerini yahşı is eteler. Er keske selâm eteler”, – dedi o.
2017 senesiniñ oktâbr ayında Rusiye telükesizlik hadimleri Bağçasaraynıñ altı sakinini tutıp alğan edi. Bular – Timur İbragimov, Marlen Asanov, Memet Belâlov, Seyran Saliyev, Server Zakiryayev ve Ernes Ametov. FSB olarnı Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan “Hizb ut-Tahrir” teşkilâtınıñ azaları olğanında qabaatlay.
2018 senesi mayısnıñ 21-nde Qırımda «Qırım birdemligi»niñ koordinatorı Server Mustafayev ve qırımtatar musulmanı Edem Smailov tutulıp alınğan edi. Olarnıñ işi Bağçasaraylı “Hizb ut-Tahrir işi”nen birleştirildi.
“Hizb ut-Tahrir” halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi “Hizb ut-Tahrir” teşkilâtını “terrorist” birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Aqmescit SİZOsında apiste yatqan Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Bilâl Adilovnıñ COVID-19 diagnozı tasdıqlandı. Bu aqta advokat Ayder Azamatov «Qırım birdemligine» bildirdi.
«SİZO Adilovnıñ COVID-19 diagnozını tasdıqladı ve bunı köstergen vesiqa bar. Olarnen mahkemede ya da tahqiqat tedbirleri vaqtında alâqada olğan insanlar hasta olması mümkün edi degen ihtimal bar. Bu em imayecilerni, em qoranta azalarını qasevetlendire. Sıñırlav tedbiri deñiştirilsin dep, Adilovnıñ imayecileri kerekli tedbirler almalı», – dedi Azamatov.
Onıñ aytqanına köre, şu sebepten Adilov sıñırlav tedbiri uzatılacaq mahkeme oturışuvı ketirilmedi.
Azamatovnıñ qayd etkenine köre, Adilovnıñ SİZOda qalması ayatı içün telükeli ola bile.
«Añlağanıma köre, karantinde buluna. Andaki şaraitlerni bilmeymiz, amma tahqiqat izolâtorında insan içün uyğun şarait olmağanını yahşı bilemiz. İleride de tahqiqat izolâtorı şaraitlerinde bulunması tek sağlığı içün degil, ayatı, yaqındaki insanlarnıñ ayatı içün telükeli ola», – dep qoştı Ayder Azamatov.
Bilâl Adilov bulunğan SİZO hadimleri bir malümat bermey.
2019 senesi martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Umumen 24 faal Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlanğan 24 faal tutulğan edi. Edem Yayaçikov – ğayıp oldı, onıñ bulunğan yeri martnıñ 27-nden berli belli degil. Soñra daa bir şübheli Raim Ayvazov tutuldı.
OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désir martnıñ 27-nde Qırımda keçirilgen kütleviy tintüvlerden soñ «Qırım birdemligi» faalleriniñ apiske alınuvını takbih etip, olarnıñ Rusiye SİZOsından acele azat etilüvine çağırğan edi.
Rusiye Tış işler nazirligi OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désirniñ apiske alınğan «Qırım birdemliginiñ» faallerini, Qırımdaki vatandaş jurnalistlerini azat etmek çağıruvları «şaşıra», dep bildirdi.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Aqmescitniñ bir qaç soqağı cuma künü, mayıs 31-inde bütün kün yarıqsız olacaq.
Bu aqta "Krımenergo" müessisesiniñ matbuat hızmeti bildirmekte.
Beyanatqa köre, Aqmescitte bu kün tamir işleri ve tayanğıç deñiştirilmesi yapılacaq.
"Mayıs 31-inde elektrik energiya böyle adresler boyunca olmaycaq: Luganskaya soq., 4-24, 3-27; Muromskaya soq., 2-28, 3-23; Şahtörov, 75; Kalinina, 20-28; Spera soq., 24-66; İndustrialnıy aral., 1-9, 41; Eskadronnaya soq., 8, 16, 15-23", - denile beyanatta.
2016 senesi baarde rus energoköprüniñ üçünci pıtağı işini başlağanına baqmadan, Qırımda yarıq söndürmeleri devam etmekte. 2015 senesi dekabrden başlap Herson vilâyetinde energetik tiremelerniñ bozulğanından soñ, Ukrainadan Qırımğa elektroenergiya berilmey. Şimdilik Qırım öz generatorları, Rusiye generatorları ve Kuban energoköprüniñ elektrik ağını qullana.


text:
4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları
“4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları” ulaşabilmek ve dersinizi kolayca yapabilmek için aşağıdaki yayınımızı mutlaka inceleyiniz.
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Kitabı Cevapları 2021-2022
3. sınıfı geçen sene pandemiden dolayı uzaktan eğitim kapsamında bitiren ve bu yıl yüz yüze eğitime başlayan öğrencilerimizin yeni eğitim-öğretim yılı hayırlı uğurlu olsun. Uzman ekibimizce sizler için 4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Özgün Yayınları hazırlandı. 4. Sınıf Türkçe Ders Kitabımız baktığımız zaman kitabımızın toplamda 8 temadan oluştuğunu görüyoruz. Kitabımızın yazarı ise Sayın Işıl Uğur YALÇIN. Dil uzmanımız Sayın Elif BULTAN, görsel tasarım uzmanımız ise Sayın Gizem KOÇ. Öncellikle kitabın hazırlanmasında ve öğrencilerimize ulaştırılmasında emeği geçen tüm kişilere sonsuz teşekkürlerimizi iletiyoruz.
Sizler için hazırladığımız 4. Sınıf Türkçe Kitabı Cevapları bölümünde aynı zamanda her sorunun videolu çözümünü de ekledik. Videolu anlatıma öğrencilerimiz özellikle uzaktan eğitim sürecinde yoğun ilgi gösterdi. Öğretmenlerimiz uzaktan eğitim boyunca her daim öğrencilerimizin yanında oldular. Sizlerin ders başarısı için herkes elinde geleni yapıyor.
2021-2022 4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları sayfa 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 30, 31, 32, 33, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 73, 74, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 84, 85, 86, 87, 88, 89, 90, 91, 92, 93, 94, 95, 96, 97, 98, 99, 100, 101, 102, 103, 104, 105, 106, 107, 108, 109, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 116, 117, 118, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125, 126, 127, 128, 129, 130, 131, 132, 133, 134, 135, 136, 137, 138, 139, 140, 141, 142, 143, 144, 145, 146, 147, 148, 149, 150, 151, 152, 153, 154, 155, 156, 157, 158, 159, 160, 161, 162, 163, 164, 165, 166, 167, 168, 169, 170, 171, 172, 173, 174, 175, 176, 177, 178, 179, 180, 181, 182, 183, 184, 185, 186, 187, 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 197, 198, 199, 200, 201, 202, 203, 204, 205, 206, 207, 208, 209, 210, 211, 212, 213, 214, 215, 216, 217, 218, 219, 220, 221, 222, 223, 224, 225, 226, 227, 228, 229, 230, 231, 232, 233, 234, 235, 236, 237, 238, 239, 240, 241, 242 ve diğer sayfaların çözümlerine buradan ulaşabilirsiniz.
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 10
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 11
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 12
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 13
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 14
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 15
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 16
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 17
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 18
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 19
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 20
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 21
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 22
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 23
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 24
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 25
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 26
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 27
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 28
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 29
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 30
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 31
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 32
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 33
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 34
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 35
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 36
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 37
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 38
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 39
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 40
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 41
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 42
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 43
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 44
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 45
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 46
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 47
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 48
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 49
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 50
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 51
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 52
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 53
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 54
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 55
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 56
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 57
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 58
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 59
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 60
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 61
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 62
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 63
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 64
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 65
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 66
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 67
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 68
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 69
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 70
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 71
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 72
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 73
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 74
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 75
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 76
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 77
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 78
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 79
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 80
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 81
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 82
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 83
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 84
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 85
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 86
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 87
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 88
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 89
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 90
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 91
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 92
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 93
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 94
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 95
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 96
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 97
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 98
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 99
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 100
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 101
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 102
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 103
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 104
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 105
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 106
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 107
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 108
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 109
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 110
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 111
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 112
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 113
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 114
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 115
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 116
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 117
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 118
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 119
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 120
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 121
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 122
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 123
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 124
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 125
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 126
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 127
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 128
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 129
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 130
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 131
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 132
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 133
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 134
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 135
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 136
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 137
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 138
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 139
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 140
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 141
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 142
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 143
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 144
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 145
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 146
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 147
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 148
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 149
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 150
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 151
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 152
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 153
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 154
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 155
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 156
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 157
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 158
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 159
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 160
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 161
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 162
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 163
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 164
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 165
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 166
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 167
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 168
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 169
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 170
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 171
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 172
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 173
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 174
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 175
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 176
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 177
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 178
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 179
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 180
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 181
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 182
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 183
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 184
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 185
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 186
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 187
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 188
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 189
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 190
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 191
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 192
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 193
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 194
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 195
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 196
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 197
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 198
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 199
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 200
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 201
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 202
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 203
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 204
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 205
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 206
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 207
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 208
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 209
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 210
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 211
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 212
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 213
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 214
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 215
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 216
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 217
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 218
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 219
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 220
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 221
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 222
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 223
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 224
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 225
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 226
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 227
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 228
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 229
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 230
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 231
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 232
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 233
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 234
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 235
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 236
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 237
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 238
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 239
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 240
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 241
-
4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 242
Değerli takipçilerimiz için “4. Sınıf Özgün Yayınları Türkçe Kitabı Cevapları” hazırladık. Cevaplarımızın hepsinin orijinal ve özgün olduğunu fark edeceksiniz. Cevapların hepsi çok iyi bir şekilde yayına alındı.


text:
Amerika Quşma Ştatları
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Amerika Quşma Ştatları (inglizçä United States of America) - Tönyaq Amerikada urnaşqan däwlät. Xalıq sanı buyınça öçençe, mäydanı buyınça dürtençe urında. Dönyanıñ iñ ere iqtisadi, säyäsi, mädäni häm fänni üzäklärennän sanala. Başqalası - Waşington, D.C. Administrativ yaqtan il 50 ştat, Kolumbiä federal okrugı häm berniçä buysınğan cirleklärdän tora. Amerikada yäşäwçelärne Amerikannar" dip atıylar. Amerika Quşma Ştatlarnıñ qısqaça iseme - AQŞ.
EtimologiyaYзrәpTү
Americas terminı 16nçı ğasırnıñ başında İtaliya säyäxätçese Amerigo Vespuçi arqasında barlıqqa kilä. İlneñ tulı iseme berençe tapqır Azatlıq turındağı Deklaratsiädä atala. Bu Deklarasiä 13 Amerika Quşma Ştatlarınıñ ilçeläre tarafınnan "bertawıştan xuplanğan Deklarasiä bulıp tora.
GeografiäYзrәpTү
AQŞnıñ kontinental öleşe Atlantik okeannan Tın okeanğa, Kanada çigennän Miksika çigenä xätle suzılğan. Ber ştat, Alaska, töp territoriädän Kanada arqılı bülengän. Mäydanı buyınça Alaska iñ zur ştat, ul beryulı Arktik häm Tın okeannar belän çiktäş. Hawaii Tın okeandağı arxipelagta urnaşqan. Puerto Rico - xalıq sanı häm mäydanı buyınça Karib diñgezendä AQŞnıñ iñ zur territoriäse. Guam häm berniçä keçe territoriälärdän başqa, AQŞ tönyaq Cir yarımşarında urnaşqan.
AQŞnıñ iñ biek noqtası - McKinley tawı (6, 194 m). Qıyalı tawlar isä, ozınlığı buyınça in zur taw sisteması.
AQŞnıñ mäydanı zur bulğanğa kürä, klimatnıñ barlıq törlären dä tabıp bula diärlek.
BaşisemYзrәpTү
Tarixi datalarYзrәpTү
- 1607 — Jamestown, Virginiädä berençe koloniä barlıqqa kilä.
- 1620 — Plymouth şähärendä berençe Yaña Angliä koloniäse.
- 1626 — Nederland keşeläre Yaña Amsterdam şähärenä nigez sala, soñınnan New York isemen ala
- 1776, 4. iül — Böyek Britaniädän azatlıqnı iğlan itkän deklarasiä qabul itelä.
- 1812—1815 — 1812-1814 ellar İngliz-Amerikan suğışı
- 1814
- 24. awgust — Britan armiäse tarafınnan Washington şähäre yandırıla .
- 24. dekaber — Ghent kileşüe
- 1815
- 8. ğıynwar — New Orlean yanında İngliz armiäse ciñelä
- 17. fevral — Ghent kileşüe raslana.
- 1814
- 1819, 21. fevral — Florida ştatı 5 million dollarğa satıp alına
- 1830 — Hindstan Qaldırma Yasası qabul itelä
- 1846—1848 — Amerika-Miksika suğışı, näticädä AQŞ elekkege Miksikaneñ yartı territoriäsenä däğwa itä
- 1861—1865 — Watandaşlar suğışı, qollıq tıyıla
- 1867 — Rusiädän Alaska satıp alına
- 1913, 23. dekaber — Federal Reserv Sisteması tözelä
- 1917 — AQŞ Antanta yağında Berençe bötendönya suğışına kerä
- 1941, 7. dekaber — Yaponnar Pearl Harborğa höcüm itä, AQŞ İkençe bötendönya suğışına kerä
- 1945 6. häm 8. awgust — Hiroshima häm Nagasaki şähärlärenä atom-töş bomba kullanıla, 250 meñgä yaqın keşe wafat
- 1961 20. ğıynwar — John Fitzgerald Kennedy Amerika Prezidentı itep iğlan itelä
- 1962
- Karib krizisı
- 8. sentäber — Sovet qalqannarı Kubağa kilä
- 14. oktäber — qalqannar hawa fotolar yärdämendä faş itelä
- 28. oktäber — Nikita Xruşçev Kubadan qalqannarnı alu turında iğlan itä
- Karib krizisı
- 1963
- may — Birmingham, Alabamada tän töse buyınça diskriminasiägä qarşı dulqınlanular
- 22. noyaber — John Kennedy üterelä
- 1964—1973 — Vietnam suğışı
- 1969, 21. iül — Neil Armstrong Ayğa ayaq basa
- 1973, mart — 1974, 9. awgust — Watergate skandalı, Prezident Richard Nixon Aq Yortnı taşlap kitärgä mäcbür
- 1987 19. oktäber — «Qara düşämbe» Dow Jones industrial indeksı 22.68% yuğalta
- 1991 — Farsı qultığında suğış
- 1992 - Los Angelesta Qara bunt
- 2001 — New Yorkta 11. sentäber terror aktı
- 2003 — Ğıyraq suğışı
- 2005 — sentäber - Katrina dawılı
Administrativ büleneşYзrәpTү
Administrativ yaqtan AQŞ 50 ştattan, berniçä çit territoriädän tora. Ştatlar rayonnarğa bülenä.
Ştatlar isemlege:
- Alabama
- Alaska
- Arizona
- Arkansas
- Aydaho
- Ayowa
- Könyaq Dakota
- Könyaq Karolina
- Corcia
- Delawer
- Florida
- Hawai
- İllinoys
- İndiana
- Kalifornia
- Kanzas
- Kentukki
- Kolorado
- Konnektikut
- Könbat Virjinia
- Luiziana
- Massaçusetts
- Men
- Merilend
- Miçigan
- Minnesota
- Mississippi
- Missuri
- Montana
- Nebraska
- Nevada
- Nyu Hempşir
- Nyu Cersi
- Nyu Meksiko
- Nyu York
- Ohayo
- Oklaxoma
- Oregon
- Pennsilvaniä
- Rod Aylend
- Tönyaq Dakota
- Tönyaq Karolina
- Tennessi
- Texas
- Wayoming
- Vermont
- Virciniä
- Wiskonsin
- Waşington
- Yuta
SäyäsätYзrәpTү
AQŞ dönyanıñ in berençe federativ däwläte. Ul beryulı reprezentativ demokratiä häm konstitusion respublika. AQŞ-nıñ federativ sisteması öç qatlamğa bülenä: federativ, regional häm lokal. Lokal xakimiät ğädättä munisipal häm cirle qalıplarğa bülenä. Küp oçraqta xakimiät organnarına keşelär küpçelek prinsibı näticäsenda saylanıla. Federal qatlamda proporsional prinsip faydalanılmıy. Saylaw xoquqı 18 yäştän birelä.
Federal xakimiät öç bülektän tora:
- Qanuni, ike kameralı Kongress (Senat and Wäkillär Palatası) - federal qanunnarnı qabul itä, suğışnı iğlan itä, kileşülärne raslıy, impeachment eşen başlaw xoquqlarına iä.
- Xökümät, Prezident häm Ğäskärlärneñ Baş Citäkçese, qanunarğa veto salu, Kabinetnı raslaw h.b. xoquqlarğa iä.
- Xakim, Yuğarı Xakim häm federal xakimnär.
Wäkillär Palatası 435 äğza täşkil itä, härberse ike yılğa saylana häm konstitusion graflıknı täqdir itä. Graflıklar här 10 yılnı yañadan üzgärtelä. 2000 yılğı xalıq sanın alu buyınça cide ştat berär keşene cibärä. Härber ştat ike senatornı saylıy. Bu senatorlar altı yıllıq waqıtqa saylana. Prezident dürtär yıldan torğan ike waqıt däwamında çitäkçelek itä.
İqtisadYзrәpTү
AQŞnıñ iqtisadı qatnaş kapitalistik iqtisad törkemenä kerä. AQŞnıñ Berdäm Tulayım Produktı 13 trillionnan artıq, bu Cir Şarınıñ 20% täşkil itä.
2005 yıl sannarıYзrәpTү
Median kerem (ğäilä isäbe) - 46,326 dollar İñ yarlı 25% ğäilälärneñ median kereme - 9,960 dollar Eşsezlek - 4,6% BTP (Berdäm Tulayım Produkt) üseşe - 3.3% İnflasiä - 2,4% Däwlät äcäte - 8,94 trillion dollar
DemografiäYзrәpTү
Xalıq sanı buyınça, 301,7 million keşe belän, AQŞ döñyäda öçençe urında. 2006 yılnıñ 17 oktaberendä ilneñ xalıq sanı 300 million keşe täşkil itte. Amerika xalqın isäplägändä, ğädättä 12 million dokumentsız migrantnı kertälär. Tulayım üseş tizlege - 0.89%, bu Awrupa Berlegendäge 0.16% üseş belän çağıştırğanda. Bala tuu sanı urtaça dönya kürsätkeçlärennän keçeräk. 2006 yılda 1.27 million migrantqa rezident statusı birelde. Yaña Amerika grajdannarınıñ kübese Miksikä, Qıtay häm Hindstannan kilä.
AQŞta xalıqnıñ küpçelege - aq amerikannar. Alarnıñ töp çığış illäre - Almaniä, İrlandiä, Angliä. Rasa tözeleşendä Aziä keşeläre (kübesençä qıtaylılar häm filipinlelär) ikençe urında.
İspan Amerikannarnıñ sanı artuı töp demografik trend bulıp sanala. Tulayım alğanda, AQŞta 42 million İspanik Amerikan keşese yäşi dip isäplänä. Şul waqıtta, 2000nçe häm 2004 yıllar arasında İspanik Amerikannar sanı 14% arttı. Bu trendnıñ töp säbäbe, migrasiädä bigräk, İspannarnıñ ğailälärendä urtaça 3 bala buluında, Afrikan Amerikan xatınnarı urtaça 2.2 bala tudırsa, İspanik bulmağan amerikannar - 1.8 bala taba. Bu trend saqlanğan oçraqta, 2050 yılda aq amerikannar sanı 50%tan azraq bulaçaq (xäzerge waqıtta - 69.7%).
Xalıqnıñ 83 % ilneñ 361 şähärläşkän kişärlegendä yäşi. 2005 yıl sannarı buyınça, 254 urında xalıq sanı 100,000, 9da - 1 millionnan artıq, 4 global şähärdä (Nyu York, Los Andjeles, Çikago, Xyuston) - 2 millionnan artıq.
BäyrämnärYзrәpTү
SıltamalarYзrәpTү
- Amerika kitapları(үлe cылTaMa)
- AQŞ xökümäteneñ räsmi portalı
- Aq yort
- Senat
- House.gov
- Kongres kitapxänäse
- ↑ United States Census (2005)
- ↑ Figure A–3. Census Regions, Census Divisions, and Their Constituent States. U.S. Census Bureau. 2007-06-17 Tиkшepeлдe.