text:
15 yıl evelsi Qırım yarımadasınıñ ğarp yalısındaki kurort şifahanesi sayılğan Kezlev 2500 yılını qayd etken edi. Yubiley munasebetinen yerli akimiyet tarihiy şeer rekonstruktsiyasını yapqan edi. Teatralnaya meydanı deñişti, anda şeer tuğralı barelyefler, şeer içün müim olğan adise-vaqialar ve şahıslar ile hatıra tahtası peyda oldı. Kezlev üç tarihiy devirde qayd etile. Birincisi – yunan, o vaqıtları şeer Kerkinitida adını taşığan edi. Ekincisi – Osmanlı imperatorlığı zamanı, şeer Gezlev adını alğan edi. Ve, niayet, üçüncisi – zemaneviy Kezlev. Şimdiki Yevpatoriya adı VI Mitridat Yevpatordan kele. Qadimiy Yunanistan zamanında o, Kerkinitidanı skit ücümlerinden qorçalağan edi.
25 asır devamında şeerde yañı halqlar ve dinler peyda olıp qarışa edi. Zemaneviy Kezlevde musulman camisi, ortodoks kilsesi, ermeni kilsesi ve sinagoga arasında bir qaç metr bar. Bir qaç yıl evelsi şeerniñ medeniy yerleri bir turistik yolğa birleştirildi – «Küçük Qudus». Qırım.Aqiqat mühbiri şeerniñ tarihiy yerlerini dolaşıp, Kezlevniñ merkezinde biri-birinen yan-yana olğan farqlı medeniyetlerni qayd etti.


c: text/html

text:
Ukrainanıñ Avropa ve Avroatlantik integratsiyası meseleleri üzre baş nazirniñ muavini Dmıtro Kuleba, Qırımnıñ işğalden boşatıluvı meselesiniñ muzakeresi içün halqara formatnı saylamaq kerek, dep saya. Onıñ aytqanına köre, Ukraina, Rusiye böyle teşebbüslerge qarşı çıqacağını añlay.
"Biz buña raat baqamız, amma, birinciden, ne formatnı istegenimizni belgilep, Rusiyeniñ iştiragi olmazdan bile onda laf etip başlamalımız. Muzakere etmelimiz, Qırımnıñ işğalden boşatıluvına ketken yol ne olacağına dair bir tüşüncelerge ihtiyacımız bar", - dedi Kuleba.
O, Ukraina akimiyeti Normandiya formatına oşağan, amma Qırımnı da muzakere etken bir şeyni tüşüne, dep qayd etti.
Ukraina prezidentiniñ QMC-nde daimiy vekili Anton Korineviç, vekillik baş nazir muavininiñ bu teşebbüsine qol tuta ve bu işte kerekli destekni yapmağa azır olğanını Qırım.Aqiqatqa aytıp berdi.
Qırım muzakereleriniñ böyle halqara formatı bizge kerek, Rusiye iştirak etmese bile. Onıñ işi Qırım işğali meselesine kerekli halqara diqqatnı celp eter ve Rusiyege, işğalci ükümetke kibi kerekli basqı yapılmasına sebep olurAnton Korineviç
"Biz, Prezidentniñ QMC-de Vekilliginde, Qırım boyunca halqara muzakere formatı kerek dep çoqtan berli aytamız, ve bu muzakereler tamam Qırımnıñ işğalden boşatıluvına, Qırım meselesine bağışlanğan olmaq kerek. Ukraina baş naziriniñ muavini Dmıtro Kuleba böyle "Qırım formatı"nda muzakerelerniñ lâzimligini ğayesini seslendirgenine quvanamız, ve biz, şübesiz, bu yöñelişte işke qoşulmağa azırmız. Başında bu muzakereler Rusiyesiz keçe bilecegi açıq-aydındır - Rusiye "Qırım meselesi qapalı" dep sayıp, böyle platformada iştirak etmege istemez. Amma ne de olsa, Qırım muzakereleriniñ böyle halqara formatı bizge kerek, Rusiye iştirak etmese bile. Onıñ işi Qırım işğali meselesine kerekli halqara diqqatnı celp eter ve Rusiyege, işğalci ükümetke kibi kerekli basqı yapılmasına sebep olur", - aytıp berdi Prezident vekili.
Milliy Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerovnıñ fikrince, Qırımnıñ işğalden boşatıluvı meselesi muzakere etilgende, Rusiye iştirak etmese, daa semereli olur.
Rusiyege siyasiy, iqtisadiy ve diplomatik basqınıñ - sanktsiyalar tesir ete bilecek derecegeci - arttıruvı aqqında ortaq memleketlernen ve halqara teşkilâtlarnen añlaşmaq kerekİlmi Ümerov
"Putinniñ Qırım qaytarıluvınen bağlı muzakere esnasına qoşmaq kerekmey olğanınen razım. Rusiyege siyasiy, iqtisadiy ve diplomatik basqınıñ - sanktsiyalar tesir ete bilecek derecegeci - arttıruvı aqqında ortaq memleketlernen ve halqara teşkilâtlarnen añlaşmaq kerek. Amma Ukrainanıñ özü işğalci ve tecavuzcınen ket-kete ziyadece bazar yapqanda, başqa devletlerden destek sorap olamaymız. Balıq tutuvı ve gaz tranziti aqqında añlaşmalar artıq imzalandı. Bu, Ukrainanıñ suverenitetine telüke ola bile, havflı areketlerdir. Bundan da gayrı, bu Ukrainanıñ bar olmasına telükedir. Rusiyenen ve Putinnen añlaşmaq mümkün degil. Olarnı sadece bu cenkte yeñip, Qırımnı qaytarmağa mecbur etmek mümkün", - dep paylaştı öz fikirlerinen Meclis reisiniñ muavini.
Ukraina uquq qoruyıcısı Oleksandra Matviyçuk, Qırım mevzusında böyle formatnı teşkil etilüvi sadece işğalden boşatuvnı degil, amma Qırımda insan aqlarınıñ bozulması meselesini halqara meydançıqlarda daa çoq kötermege imkân berir, dep tüşüne.
"Şimdilik Ukraina, işğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozulması meselesini kötere bilecek halqara meydançıq yoq. Amma ekspertler ve uquq qoruyıcılar onıñ teşkil etilmesiniñ kerekligi aqqında bir qaç yıldan berli ayta. Bu muzakere formatına Rusiyeni nasıl etip süyrep tıqmaq sualine kimseniñ cevabı yoq. Kreml vekilleri "Qırım meselesi qapalı" dep mantra kibi tekrarlap oturalar. Onıñ içün bir yerde taptanmamaq içün, halqara aytışmalarnıñ başqa formatlarını qıdırmaq kerek", - dey uquq qoruyıcı.
Ukrain uquq qoruyıcı Ğalına Koynaş ise Dmıtro Kulebanıñ teklifine şübenen baqa, o, Qırım mevzusını Normandiya formatına qoşmaq kerek edi, dep saya.
"Men, ilk basamaqta olsa da, amma işğalci devlet iştirak etmesden keçirilgen halqara "formatları"nda şübelenem. Ukrainanıñ ğarbiy ortaqları Rusiyeni Qırımdan quvmaq içün nasıldır kerçek bir areketlerini yapmağa añlaşacaqlarına inanmaq ister edim, amma birinciden sual tamam böyle qoyulacağına, ekinciden nasıldır ciddiy tedbirler muzakere etilecegine pek inanmayım. Böyle tedbirler körülmese, Rusiye ileride de Qırım meselesini bastırmağa tırışacaq. Qırımsız Normandiya formatına razı olmaq doğru olğanında alâ daa şübelenem, mında ise atta Putinsiz", - dedi uquq qoruyıcı.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy Parijde keçken "Normandiya formatındaki" körüşüvden soñ matbuat konferentsiyasında çıqışta bulunğanda, Ukraina ve onıñ halqınıñ temel fikrini qayd etti. Hususan, o, Donbass da, ilhaq etilgen Qırım da Ukrainanıñ qısmı olğanını qayd etti.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
1944 senesi mayıs 18-20 künlerinde NKVD-NKGBniñ mahsus operatsiyası esnasında bütün qırımtatarlar Qırımdan Orta Asiya, Sibir ve Uralğa sürgün etildi (resmiy malümatqa köre, 194 111 kişi sürgün etildi). Qurultaynıñ mahsus komissiyası «Unutma» umum halq kampaniyasını keçirdi. Onıñ esnasında sürgünlikniñ şaatlarına ait 950 hatırlav toplandı. Qırım.Aqiqat bu arhivlerde yer alğan şaatlıqlarnı derc ete.
Men, Limader Menametov, qırımtatarım, 1939 yılı fevralniñ 24-nde dünyağa keldim. Qırım ASSR-niñ Büyük Onlar (Oktâbrskiy) rayonınıñ Qaraça İlâq (yoq olğan) köyünde doğdım.
Sürgünlik vaqtında qorantamızda anam Südnüs Menametova (1911 senesi doğdı), tatam Remziye Menametova (1937 senesi doğdı) ve men, Limader Manametov bar edik.
Babam Ablâtif Menametov (1909 senesi doğdı) cenkten evel kommunist aliy oquv yurtunı bitirip, Büyük Onlar rayonınıñ Bay Kögenli köyünde internat mektebinde müdir olıp çalıştı, men de anda 1939 yılında doğdım.
Babam kommunist edi ve 1940 yılınıñ soñunda Bolşeviklerniñ Qırım vilâyet partiya komiteti tarafından Canköy rayonına vekâletli olaraq yollanıldı, qorantamız ise Qaraça İlâqta yaşadı.
Cenk başlanğanda babam ve Canköy rayonınıñ kommunist faalleri mal ve atlarnı toplap, olarnı Guryevden Cenübiy Qazahistanğa aydadı. Atlarnı barıp bergen soñ, Moskovada altı ay arbiy ofitser oquv yurtunda oqudı. Leytenant olıp, uruşlarda Moskovanı qorçalay edi, yaralandı ve Novosibirsk şeerine yollanıldı. Ulu Vatan Cenkiniñ nişanı ve medalleri bar edi.
Anam: «Biz hain degilmiz» dedi. Ve babam cebeden yollağan leytenat kiyiminde suretini kösterdi
1944 senesi mayısnıñ 18-nde qapımıznı zabitler ve eki asker qaqtı. Anam açtı, oña bizni «vatanğa hainlik yapqanımız içün» Qırımdan sürgün etecekleri aqqında Stalinniñ emrini oqup berdiler. Azırlanmaq içün 15 daqqa berdiler, yanımızğa ne ve ne qadar almaq kerek olğanını añlatmadılar. Anam: «Biz hain degilmiz» dedi. Ve babam cebeden yollağan leytenant kiyiminde süretini kösterdi. Olar süretke baqtı, bir şey aytmayıp qaytarıp berdiler.
Epimiz şaşmaladıq, biraz erzaq, vesiqa, urba, süretlerni, Quran, bir çanaq ve eki qaşıqnı alıp yetiştirdik. Bizni tışarığa quvıp, başlanğıç mektepte olğan toplama yerge aydadılar.
O vaqıt köyümizde 40 qoranta bar edi. Toplama yerine kelgenimizde köydeşlerimiz endi anda edi. Epimiz tüfek altında, er taraftan silâlı askerler sarıp aldı. Suv tökmege bile tek askernen barmaq mümkün edi. Bizni üylegece tuttılar, soñra studebekkerlernen köyden çıqarıp başladılar. Er maşinada eki tüfekli asker bar edi. Er yerden ağlav, bağırıq ve soldatlarnıñ aqaretlerinıiñ sesleri kele edi.
Bizni Oktâbrskaya stantsiyasına ketirdiler, aqşamğa yaqına tuvar vagonlarınen yük poyezdini ketirip, bizni oña yüklep başladılar. Vagonımızda çoqusı köydeşlerimiz ve Büyük Onlar rayonınıñ başqa köylerinden adamlar edi.
Vagonda şarait asıl olmadı, kenefni de adamlar özleri yaptı: vagonnıñ köşesinde tabannıñ teşip, çul parçasınen sardılar. Siyrek turaqlarda suvnı özleri çapqalap qıdıra edi. Şu turaqlarda da tez-tez ocaq yapıp, alğan unlarından pite pişire ediler. Pişirip bitirmege yetiştirmeseler, parovoznıñ düdügini eşitkende, yarı pişken aşlarnı alıp, çapa-çapa vagonlarğa aşıqa ediler. Vagonımızda bir qart ölgen edi (adını hatırlamayım), poyezd toqtalğanda onı demiryonıñ yanında qaldırdılar.
Evniñ saibi Yulçi aka merametli adam edi, yerge toban töşedi, yorğan berdi, çay ve pitenen aşattı
Yolda ekim, emşire ya da sanitarlar yoq edi. Adamlar bitledi. Bitlerden qurtulmaq içün iç bir şey bermey ediler. Yolda 18 kün keçirdik, soñki stantsiyağa iyünniñ 4-ünde kelip çıqtıq. Poyezdimiz Altı Arıq stantsiyasında toqtaldı, bizni kolhoz hadimleriniñ arabalarına oturtıp, Leninizm kolhozına ketirdiler (Fayzabad köyü), köylülerniñ evlerine yerleştirdiler.
Biz küçük (üç dörtke metr) ayvan aranında - sıvaması yoq, qapısı sınğan, pencereçigi (50x50 sm) ve topraq töşemesi ile yaşadıq. Evniñ saibi Yulçi aka merametli adam edi, yerge toban töşedi, yorğan berdi, çay ve pitenen aşattı. Anam pamuq tarlalarında ve pamuq stantsiyasında çalıştı - tahta merdivenlerden 50-şer kilo çuval taşıdı.
Qışlağımızda bütün qırımtatarlar malâriya, dizenteriya ve tifnen hastalanıp çıqtı. 1944 yılda bu hastalıqlardan bayağı adam öldi
Qışlağımızda bütün qırımtatarlar malâriya, dizenteriya ve tifnen hastalanıp çıqtı. 1944 yılda bu hastalıqlardan bayağı adam öldi: olarnıñ arasında qardaşım Remziye (1941 yılında doğdı), anamnıñ tarafından bitam, babamnıñ tarafından bitam ve qartbabam, dayımnıñ apayı ve olarnıñ üç balası ve daa çoq başqa adam edi.
Cenk bitken soñ 1945 yılda babam tatilge kelip, aranımıznı tamirledi. 1945 yılında küzde bizni Kuvasay şeerine tsement zavodında çalışmaq içün köçtirdiler, baraqta 9 metrlik hane berdiler. Anam tsement içün taş ile vagonlarnı boşata edi.
1946 yılda babam demobilizatsiya oldı ve Kuvasay rayonı partiya komitetiniñ «Znaniye» bölüginiñ müavini olıp çalıştı. 1947 yılda babamnı «Qızıl askar» kolhozındaki köy mektebine müdirlikke keçirdiler, o köy balalarına rus tilini ögrete edi. 1946 yılında men ve Üsniye tatam birinci sınıfqa bardıq ve 1956 yılında Kuvasay şeeriniñ orta mektebiniñ 10 sınfını bitirdik.
1956 senesi mektepni bitirgen soñ men Kuvasay tsement kombinatına işke kirdim, anda maña «ÖzSSR Yuqarı şuraınıñ fahriy yarlığı» berildi. 1960-63 yıllarda Andican qurucılıq tehnikumında kündüz bölüginde oqudım. 1964-66 yılları orduda hızmet ettim, demobilizatsiyadan soñ prorab, uçastok başı olıp çalıştım, zavodlar, fabrikalar, mektepler, bala bağçaları, hastahaneler, evler, sanatoriylerni ve ilâhre qurdım. 1968 senesi evlendim. 1992-94 yıllarda qurucılıq idaresiniñ baş müendisi oldım, 1994 yılında 55 yaşımda pensiyağa çıqtım ve 1996 yılına qadar istisal idaresi başınıñ müavini olıp çalıştım.
Babam 1986 yılında, anam 1991 yılında keçindi. Men ise Qırımğa 1996 senesi qayttım. Aqmeçit (Çernomorskiy) rayonınıñ Novoivanovka köyünde yaşayım.
(2009 senesi dekabrniñ 16-nda yazılğan hatırlav)
Neşirge Qırım tarihçısı, Qurultaynıñ qırımtatar halqınıñ genotsidini ögrenüv ve onuñ neticelerine qarşı çareler körüv boyunca mahsus komissiya reisiniñ muavini Elvedin Çubarov azırladı


text:
Bir künniñ içinde Qırımda 17 yañı koronavirus adisesi qayd etildi. Bunı Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksönov bildirdi.
17 hastadan 4-ü Canköyde koronavirus infektsiyasına oğradı. Daa 10 adam Aluşta hastahanesinde hastalandı (eki ekim ve sekiz hasta). Bir koronavirus hastası Saq rayonında buluna. Daa kişi Sankt-Peterburdan ve daa bir kişi Tolyattiden keldi.
Tünevin, mayısnıñ 4-nde saba Aqyarda eki yañı COVID-19 hastası qayd etildi.
Böylece, Qırımda 128 koronavirus hastası bar. Aqyarda - 91, eki adam öldi.
Qırımda bir çoq müessise ve teşkilâtnıñ faaliyetini toqtatqan ve vatandaşlarnıñ özüni izolâtsiya etmesini belgilegen yüksek seviyeli azırlıq rejimi devam ete. Aqyarda bu rejim mayısnıñ 30-na qadar uzatıldı.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
«İzvor» Qırım bulğar medeniy merkeziniñ müdiri İvan Abajer Qırımnıñ sürgün etilgen halqları içün yekâne matem kününi belgilemege teklif etti.
Bunı o Aqmescitte toplaşuv devamında bildirdi, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Sürgün etilgen halqlarınıñ matem tedbirlerini bir künde keçirmege teklifim ile çıqışta bulumağa isteyim. Menimce, böyleliknen biz bir-birimizni daa da yahşı añlacaqmız. Biz munasebetlerimizniñ yañı seviyesine çıqarmız», – dedi o.
Bundan evel ermeni, bulğar, yunan ve qırımtatar halqınıñ aqlav qararları boyunca toplaşuvda «Altıq yaruk» adliye hızmetiniñ yolbaşçısı Enver Umerov Qırımdan sürgün etilgen halqlarnıñ statusını repressiyalarğa oğrağan halqlar olaraq belgilemege teklif etti.
Onıñ fikrince, aqlavnı «bizge ukrain devleti yükledi». Qırımtatarlar, bulğarlar, almanlar repressiyağa oğradılar. Sürgünlik añlamını ise faişelerge, qanunnı bozğan vatandaşlarğa nisbeten qullanmaq mumknün.


text:
«Ria-Novosti» bergen malümatqa köre Qırımnıñ qanunsız parlamentinıñ vitse-spikerı Konstantin Baharev Mustafa Cemilev Qırımğa kirmege yasaq etilgen 300 den ziyade insanlar cedveline daa kirsetilmedi, dep bildirdi.
«Devlet şurasında Mustafa Cemilevniñ Qırımğa kelmesi ve çıqmasını sıñırlağan bir de bir qararlar alınmadı», - dedi Baharev
Tünevin Mustafa Cemilev Qırımdan çıqqanda, formalı insanlar oña Rusiyege 2019 senesine qadar kirmege yasaq etken bir qarar teslim ettiler.
Cemilev öyle qararlarğa baqmadan Qırımğa ep bir qaytacağını bildirdi.
Soñra bu qararnıñ teslim etilmesi «halq imaye»siniñ teşebbüsi olğanını belli oldı. Mustafa ağa böyle emir kim bergenini özü daa bilmey. Onıñ sözlerine köre, «ordan-qırdan kelgen laflardan» bu qarar yerli akimiyetniñ öz başına alınğan qararıdır. Moskvanıñ bu aqta haberi de yoq eken.


text:
Rusiye Cezalarnıñ işke tüşürilmesi Federal idaresi rusiyeli adliyeci Mark Feyginge devletten çıqmağa yasaq etti.
Bu aqta oktâbr 13-te Feygin Facebook saifesinde bildirdi.
Adliyeci bildirme nushasını paylaştı, vesiqada aytıla ki, çıqış, «Rusiye Federatsiyası devlet sıñırından keçirüv noqtalarında sıñır nezareti etilmesi boyunca devlet vazifesiniñ işke tüşürilmesi boyunca Rusiye Federatsiyası Federal havfsızlıq hızmetiniñ Memuriy reglamenti tasdıqlanması aqqında» 2012 senesi noyabr 8-de qabul etilgen 562 sanlı Rusiye FSB emriniñ 36-ci maddesine binaen yasaq etildi.
Rusiyeli adliyeci Mark Feygin qırımtatar faal teşebbüsçisi İlmi Umerovnı imaye ete, bunen beraber, ukrain Nadejda Savçenkonıñ, onıñ apiste bulunğan vaqıtta, adliyecilerinden biri edi.
«Hamovniki» Moskva içki işler bölügi yaqında Mark Feyginniñ ekstremizmnen bağlı olğanı boyunca taqiqattan aldın teşkerüv keçire edi.


text:
Yaş qırımtatar kemanecisi, «Selsebil» ansambliniñ solisti Selvina Seityağyayeva İsrailde paalı tedaviylenüvden keçmeli.
Ekimler qıznıñ ösmege devam etken miyden tış şişigini taptı. Tibbiy hadimlerniñ malümatına köre, Selvina Seityağyayeva bu hastalıqnen tahminen 10 yıl devamında yaşap, bu aqta bilmegen edi.
Selvinanıñ tedaviylenüvine çoq para – 50 biñ dollar – İsrailde tedaviylenüvden keçmek içün kerek. Qıznıñ qorantası yardımğa muhtac.
Paranı teslim etmek içün telefon nomerleri:
Aqmescit ş. (Simferopol): +79780337614;
Büyük Onlar (Oktâbrskoye): +79788759626;
Eski Qırım (Starıy Krım): +79883554386;
Sudaq: +79788925978;
Bağçasaray: +79780109642;
Aqmescit rayonı: +79780992827.
RNKB kartı nomeri:
2200 0201 0324 0760
Alıcı: Ablâmitov Amit Şamuratoviç (Selvinanıñ aqayı).
İçtimaiy ağlarda Facebook, Vkontakte, Odnoklassniki saifelerimizge, bunen beraber, Telegramda kanalımızğa qoşulıñız ve eñ aktual ve meraqlı malümatlardan haberdar oluñız.


text:
İşğal etilgen Aqmescitte qırımlılar içün birinci Rusiye bayramı – Qoranta, sevgi ve sadıqlıq Künü – olıp keçti. Trenöv bağçasında bayram teşkilâtçıları Aqmescit şeer şurası ve Merkeziy rayon şurası oldılar.
Programma çerçivesinde yarış ve bahşışlarnen kontsert ötkerildi.
Aqmescit sakinleriniñ bayram teessuratları farqlı oldı, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri. Sakinlerniñ teessuratlarını ayretten başlap açuvğa qadar qayd etmek mümkün.
«Bunıñ kibi bayramnı biz eşitmedik bile, ayrette qaldıq, bizge ayırılğan diqqatları içün minnetdarmız, yaşağan yılları, aman-aman 50 yıl, içün berilgen mukâfatlarnı endi aytmayıq», – dep teessuratlarnen paylaşa Yuliya Stepanovna.
Lâkin bazıları işğal etilgen Qırımda bayram olması içün sebep körmeyler.
«Sovetler devrine beñzey. Razı olmağanlarnıñ mitinglerini yasaq etkende, bunıñ episi mısqıl kibi körüne. Mında yanğırağan bir ukrain türküsi de aynı. Ukrain tili yaşayışnıñ er bir saasında yoq etilgen şeerde», – dep tedbir aqqında tüşüncelerinen paylaştı Aqmescitli genç Yevgeniy.
Malüm olğanı kibi, Qoranta, sevgi ve sadıqlıq Künü işğal etilgen Qırımda ilk sefer qayd etildi. Rusiyede bu bayramnı ilk sefer 2008 senesi iyülniñ 8-de qayd etken ediler.


text:
«Veciye Kaşka işi» figurantları Bekir Degermenci ve Asan Çapuhnıñ advokatları muvaqqat izolâtor (SİZO) hadimleriniñ areketsizligine qarşı Kremlniñ kontroli altında bulunğan Qırım prokuraturasına şikâyet yazdılar. Bunı olar dekabrniñ 14-nde Qırım.Aqiqat muhbirine bildirdiler.
Advokatlar Edem Semedlâyev ve Ayder Azamatov Qırım ve Rusiye ombudsmenlerine muracaat etmek ve İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesi (İAAM) reglamentiniñ 39-ncı qaidesine (devlet tarafından, ayatqa, sağlıqqa tüzetilmez, ağır zarar berilmesine ketirecek areketler yapıluvınıñ yasaq etilmesi – QA) binaen acele tedbirlerniñ alınması aqqında ariza bermekni planlaştıralar.
Edem Semedlâyev: «Men cümleden prokuraturağa imayem altında bulunğan şahıs içün böyle ağır neticege ketirgen federal cezalarnı icra etüv hizmeti hadimleriniñ hareketsizligine qarşı bir sıra şikâyetler yazdım. Tünevin men tahqiqatçığa, Bekir Degermenci içün sıñırlav tedbirniñ deñiştirilmesi boyunca ariza berdim. Ondan ğayrı, mevcüt vaziyetke acele surette qarşılıq köstersin deye, bugün İAAMğa muracaat etmege planlaştıram», – dedi.
Advokatnıñ aytqanına köre, Asan Çapuh ale daa Aqmescitniñ SİZOsında buluna. Bir qaç kün evel SİZOnıñ yolbaşçıları Azamatovğa imayesi altında bulunğanını şeerniñ hastahanelerinden birisine plan boyunca avuştıracaqlarına söz berdiler. Advokat bu hususta Qırım prokuraturasına şikâyet yazdı.
«Tıbbiy muayenege qarşı ariza yazmaq isteymiz, çünki onıñ diagnozını öyle de bilmeymiz (SİZOda Çapuhta, tahminen, mikroinsult oldı). Ondan ğayrı, Qırım ve Rusiye ombudsmenlerine şikâyetler yollaycaqmız. İAAM içün de şikâyet azırlaycaqmız», – dedi Azamatov.
Noyabrniñ 23-nde kündüz ilhaq etilgen Aqmescitte telükesizlik hadimleri bir grup qırımtatarlar – Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini yaqaladılar. Rusiye FSBsiniñ Qırım boyunca idaresi yaqalanğan faaliyetçilerni Türkiye vatandaşından «aqsız yerde hususan büyük miqdarda para talap etüv»de qabaatlay.
Noyabrniñ 24-nde Rusiyeniñ kontroli altında bulunğan Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi yaqalanğan qırımtatar faaliyetçilerini 2018 senesi yanvarniñ 15-ne qadar apiste qaldırdı.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
İşğal etilgen Qırımnıñ para bozduruv noqtaları Rusiye yasağından soñ işini gizlemege başladılar. Yarımadada yañı hızmet peyda oldı – paranı evde bozduralar.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ malümatına köre, Aqmescitte para bozduruv noqtalarınıñ çoqusı resmiy şekilde qapatıldı, lâkin para fiyatlarını yazmayıp, onı gizli-gizli bozmağa azırlar.
Bunıñ kibi noqtalarnıñ vekilleri bildire ki, bu şekilde yalıñız daimiy müşteriler ile iş tutalar.
«Aqmescitte para bozduruv noqtalarınıñ üçte biri qorqa-qorqa işine devam ete. Lâkin olar para fiyatını yazmaylar, noqta çalışmay kibi körüne», – dep ayttı Qırım.Aqiqat mühbirine noqtanıñ hadimi.
Berilgen malümatqa köre, para bozduracaq adamlar çoq degil, bu kene de bayram künlerinen bağlıdır.
Aynı vaqıtta, para bozduruv noqtasınıñ hadimi dey ki, yasaqtan soñ Qırımda evlerde para bozmağa başladılar.
Onıñ fikirince, bugünki vaziyette mezkür hızmet inkişaf etecek.
Qırımlılar Yañı yıldan soñ ve yanvar 3-ten itibaren paranı bozdurıp olamaylar. Rusiye Federatsiyasınıñ qanunlarına köre, para bozduruv noqtaları yalıñız bank bölüklerinde yerleşecek.
2015 senesi yanvar 1-den itibaren yarımadada keçici müddet yekünlendi. Bu vaqıt içinde Qırım ve Aqyar Rusiye Federatsiyasınıñ iqtisadiy, maliye, kredit ve uquq sistemasına alışmaq kerek ediler.


text:
Rusiye FSBsiniñ ilhaq etilgen Qırım boyunca idaresiniñ rehberi Viktor Palagin, «Qırımda YEK obyektlerinde diversiyalar aqqında işi boyunca şübheli tanılğanlar tayin etildi», dep iddia ete.
Palaginniñ aytqanına köre, şübheliler «sıñır tışında qaçaqlap yüreler».
TASS, Palaginniñ sözlerini naqil etip: «Tahqiqat ve operativ araştıruv areketleri yapıla. Biz bunı kim yapqanını bilemiz, amma şimdilik qollarımız olarğa yetmey. Olar Rusiyeniñ tışında buluna», – dep bildire.
Bildirilgenine köre, Palagin, al-azırda Qırımda Yaqarlıq-energetika kompleksi (YEK) obyektleriniñ havfsızlığı «yüksek seviyede» temin etildi, dep ilâve etti.
2017 senesi noyabr 1-de Qırımda, Aluştada gaz borusı hattınıñ zararlandırılğanı ve neticede Qırımnıñ Cenübiy yalısında biñden ziyade sakinniñ gazsız qalğanı aqqında bildirildi. Ondan ğayrı, elektrik naqil hattı (ENH) direginiñ yıqtırılması aqqınd bildirildi.
Qırımnıñ Rusiye taraından tayin etilgen rehberi Sergey Aksönov, Cenübiy yalıda gaz borusı ile ENHniñ zararlanmasından ilhaq etilgen Qırımnıñ yaqarlıq-energetika kompleksi 7,54 million ruble (qararnen 3,36 million hrivna) zarar kördi, dep bildirgen edi.
Rusiye FSBsiniñ ilhaq etilgen Qırım boyunca idaresindeki tahqiqat bölügi yarımadada gaz borusı ve ENHniñ zararlanmasını «diversiya» olaraq tahqiq ete.


text:
Aqyarda martnıñ 17-nde saba 33 yañı COVID-19 hastası qayd etildi, 72 ve 84 yaşında eki insan vefat etti, 32 kişi yahşı olğan soñ yiberildi, dep bildirdi şeerniñ Rusiye ükümeti.
«Umumen Aqyarda 12 708 insan yañı koronavirus yuqunçına oğradı. 11 780 kişi tüzeldi, 539 insan vefat etti. 634 insan közetile – bu insanlar hastalarnen alâqada oldı, amma COVID-19 diagnozları tasdıqlanmadı», – dep aytıla haberde.
Keçken künü Qırımda, yerli akimiyetniñ malümatına köre, 55 koronavirus hastası qayd etildi, bir künde 61 insan tüzeldi, epidemiya vaqtında 33 707 kişi yahşı oldı.
Rusiye nezareti astındaki Qırım ve Aqyar akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Seyitler rayonınıñ Seyitler Vaqıf (Razlivı) köyünde avgustnıñ 31-nde tutulğan faal ve cemaat jurnalisti Ayder Kadırov içün dua yapıldı. Oña qarşı cinaiy iş açıldı, bir yerge ketmemeli.
«Qırım birdemligi» bildirgenine köre, yaqın qasabalardan kelgenler, qomşu, soy-sop, diger rayonlardan kelgen 200-den çoq insan Kadırovlar qorantası ile birdemligini bildirmek içün keldi. İnsanlar bütün qırımlı siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi içün dua etti.
Ayder Kadırovnıñ babası Ahmacon Kadırov kelgenlerge böyle sözlernen hitap etti: «Bütün halq bir çoq belâ ve büyük telükeler qarşısında qaldı, amma beraber olsaq, bir-birimizge böyle qol tutsaq ve Allahqa inansaq, Onıñ yardımına inansaq, telükesizliktemiz».
Ayder Kadırov mahkeme psiholog-psihiatrik ekspertizasından vazgeçti.
Avgustnıñ 31-nde Rusiye quvetçileri tarafından tutulğan dört qırımtatar faali ketmemek şartınen yiberildi.
Faallerge qarşı «çaqmama» maddesine istinaden (Rusiye Ceza kodeksiniñ 205.6 maddesi) cinaiy dava açıldı. FSB tahqiqatçısı Valeriy Şerstükovnıñ bildirgenine köre, tutulğanlar 2015 senesi «Vkontakte» içtimaiy ağında, FSB bildirgenine köre, Rusiyede terror teşkilâtı tanılğan «IŞİD» teşkilâtınıñ faaliyetinde iştirak etken Umicon Dadajonov ile yazışqan edi.
Uquq qoruyıcılar tünevin keçirilgen tintüvler, tutulğan faaller, qırımtatarlarğa qarşı yapılacaq areketlerni açıq sürette izaatlamay.
Avgustnıñ 31-nde peyda olğan malümatqa köre, Rusiye quvetçileri Sudaq, İçki ve Seyitler rayonlarında qırımtatarlarnıñ evlerini tinte. Faallerniñ malümatına köre, tintüvler Enver Topçi, Ayder Ablâkimov, Ridvan Umerov ve Ayder Kadırovnıñevinde keçirildi. Onıñ ömür arqadaşı evlerinde tintüv olmadı, amma aqayınıñ Ukraina pasportı tutıp alındı, onı ise Aqmescitke sorğuğa alıp ketkenler, dep bildirdi. Onıñ aytqanına köre, Ayder Kadırov 4 balanıñ babası ola, büyük balasınıñ balalıqtan berli saqatlığı bar, er adamınıñ özü şeker hastasıdır. «Qırım birdemliginiñ» malümatına köre, Rusiye quvetçileri dördüni de Aqmescitke FSB idaresine alıp ketti. Faallerniñ advokatları bildirgenine köre, olarnı FSB binasına kirsetmegen ediler.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası ve politsiyası qırımtatar faalleriniñ evlerinde keçirilgen qanunsız tintüvlernen bağlı cinaiy tahqiqat başlattı. Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy temsilciligi qırımtatarlarnıñ evlerinde saba keçirilgen tintüvlerni takbih etti.
Ukraina Tış işler nazirligi Qırımda keçirilgen yañı tintüv ve insan tutuvlarına qarşı narazılıq bildirdi ve Rusiyeden BM qararlarınıñ yerine ketirmesini ve tutulğan qırımtatarlarnı azat etecegini bekley, dep bildirdi.


text:
Rusiye Yuqarı mahkemesi, qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevniñ imayecisi rusiyeli başlanğıç mahkemesiniñ Cemilevge işğal etilgen Qırımğa kirişni yasaq etmek qararına qarşı bergen şikâyet arizasını baqmaq kerek. Qarar qabul etilgen soñ, İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesine muracaat etmek mümkün olur. Bu aqta Cemilevniñ rusiyeli adliyecisi Mark Feygin, Qırım.Aqiqatqa izaat berip, bildirdi.
«Moskva şeer mahkemesinde başlanğıç mahkemesiniñ qararına qarşı şikâyet arizası yazılğan edi. Endi (Rusiye Federatsiyasınıñ – QA) Yuqarı mahkemede Cemilevge ve maña, onıñ temsilcisine olaraq, oña Rusiye Federatsiyası territoriyasına kiriş yasaq olunğanınıñ lâğu etilmesi boyunca red etüvge qarşı şikâyet arizası baqılacaq. Yuqarı mahkemeniñ qararını beklemek kerek», – dep añlattı adliyeci.
Bundan evel Mark Feygin Rusiye Yuqarı mahkemesinden soñ İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesine (İAAM) muracaat etmek planları aqqında bildirgen edi ve İAAM qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilevniñ onıñ Qırımğa kirişi yasaq olunğanı boyunca FSB-ge qarşı şikâyetini qanaatlendireceginden emin olğanını ayttı.
Mayıs 20-de Moskva şeer mahkemesi qırımtatarlarnıñ lideriniñ onıñ Qırımğa kirişi yasaq olunğanı boyunca FSB-ge qarşı şikâyetini red etti. Mahkeme qararnıñ tek netice qısmını ayttı, amma toplaşuv qapalı şekilde keçirildi. Bu, davalı taraf bergen vesiqalarda sanki «devlet sırı» olğanınen bağlı edi.
Bu sene fevral ayında Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisiniñ matbuat hızmeti adliyeci Mark Feygin tarafından qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilevge Qırımğa kirişi qanunsız şekilde yasaq etilgeninden Rusiye Federal havfsızlıq hızmetine qarşı dava açtırğanını haber etken edi.
Bundan evel Cemilev onıñ Qırımğa kirişi yasaq olunğanı boyunca Rusiye Federal havfsızlıq hızmetine qarşı şikâyet arizasını bergen edi.
Rusiyeli mahsus hızmetler qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevge 2014 senesi Qırımğa kirmege yasaq etken vesiqanı berdi, o vaqıt yarımada endi işğal etilgen edi. Aynı böyle Qırımğa kiriş 5 yılğa yasaq olğanını bildirgen vesiqa Qırımtatar Milliy Meclisi reisi Refat Çubarovğa berildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Vinitsa vilâyet memuriyeti reisi Anatoliy Oliynıknıñ malümatına köre, Qırımdan köçip kelgenler içün Kalinovsk rayonınıñ Novaya Greblâ köyündeki sabıq PTU yataqhanesi ayırılğan edi.
«Şimdi tamir işleri hayriyetçi, vatandaş ve şirketlerniñ yardımı ile olıp keçe», – dedi Oliynık. Sakinlernen iş adamları Qırımdan köçip kelgenlerniñ meskenleri içün tahminen yarım million grivna ayırıldı ve aqça kelmege devam ete.
«Ukrainskiy dom» cemaat teşkilâtınıñ reisi Andrey Şçekunnıñ malümatına köre, işğal etilgen Qırımdan qıtaiy Ukrainağa tahminen 18 biñ insan kelmege mecbur oldı.


text:
Soçi yanında yüz bergen uçaq qazasında elâk olğanlarnıñ hatırasına, Rusiye prezidenti Vladimir Putin dekabr 26 kününi umummilliy matem künü olaraq ilân etti. Rusiye devlet yolbaşçısı qaza diqqatnen taqiq etilecegini ve qurbanlarnıñ soy-sopına yardım berilecegini vade etti.
Rusiye Mudafaa nazirliginiñ Tu-154 uçağı dekabr 25 künü saba avağa köterilgende qazağa oğradı. Liner Suriyege yol tuta edi, uçaqta 92 insan bar edi, olarnıñ çoqusı – Aleksandrov adına yır ve oyun ansambliniñ iştirakçileri, Halepte kontsert berecek ediler. Ölgenler arasında «Adaletli yardım» fondunıñ yolbaşçısı Yelizaveta Glinka, ve doquz jurnalist te barlar.
Tu-154 qazasını tedqiq etecek komissiya, qazanın esas sebebi olaraq, uçaqnıñ tehnikiy nuqsanlığını baqmaqta.
Ölgenlerniñ ailelerine, TASS haber etkenine köre, altışar million ruble berilecek.


text:
AQŞ prezidenti Donald Tramp, Qudüsni İsrailniñ paytahtı olaraq tanığanını ilân etken soñ İsrail tarafından işğal etilgen Filistin topraqlarında üç künden berli ardı-sıra filistinliler ile İsrail telükesizlik hadimleri arasında çatışmalar devam ete.
İsrail ordusınıñ bildirgenine köre, Ğarbiy Şeria (Ürdünniñ Ğarbiy saili) ve Ğazze Şeritiniñ (Ğazze sektorınıñ) qararnen 20 yerinde «qızğın çatışmalar» başlandı. Numayışçılar telükesizlik hadimlerine taşlar ve «Molotov kokteylleri»ni attılar. Arbiy hadimler «numayışçılarnı dağıtuv vastaları» ile cevap berdiler. Bu adiselerniñ neticesinde üç filistinli yengil derecede yaralandı.
Ğazze Şeritinde çatışmalar, dekabrniñ 8-nde İsrailni Filistin territoriyalarından ayırğan qoranıñ yanındaki çatışmalarda elâk etken eki kişiniñ cenazesinde başlandılar.
Bu çatışmada filistinlilerge cıllı bir şekilde qol tutqan Türkiye, İsrail tarafından narazılıqlarğa cevap olaraq «adden aşırı ve nisbetsiz derecede» quvvet vastalarınıñ qullanılğanını taqbih etti.
Filistin milliy memuriyetiniñ prezidenti Mahmud Abbas, AQŞ prezidenti muavini Mayk Pens ile, onıñ İsrail ziyareti esnasında planlaştırılğan körüşüvini lâğu etkenini bildirdi. Mayk Pens ile körüşüvden vazgeçkenini Mısırda hristian Qıbt ortodoks kilsesiniñ başlığı olğan papa II Tavadros da ilân etti.
Dekabrniñ 6-nda Donald Tramp AQŞnıñ Qudüske qarşı eski siyasetiniñ deñişkenini ilân etip, filistinliler ile olarnıñ arap ittfaqdaşlarınıñ azabını qozğattı ve Ğarpta keskin tenqitniñ nişanı oldı. Buña qarşı Mahmud Abbas, bu adım AQŞnıñ Yaqın Şarqtaki barışıqlı aracı rolüni soñuna irdirdi, dedi.
Qudüsniñ statusı, İsrail-Filistin çatışmasınıñ er bir tarafı içün tesirli meseledir. Filistinliler Şarqiy Qudüsni, ileride qurulacaq devletleriniñ paytahtı olmaq kerek, dep sayalar.


text:
Qırım ve Rusiye Federatsiyasında siyasiy mabuslarnıñ – şu cümleden Meclis vekili İlmi Ümerov, jurnalist Nikolay Semena, Qırım musulmanları ve «fevral 26» işi mahkeme esnasları devam ete. Bu insanlarnıñ azat etilmesi ümüti barmı-yoqmı mevzusında adliyeciler Emil Kürbedinov ve Edem Semedlâyevnen laf etecekmiz.
– Musafirlerimiz Qırım adliyecileri Emil Kurbedinov ve Edem Semedlâyev. Emil, mayıs 25-te gece qaçırılğan Dünya Qırımtatar Kongressi İcra komitetiniñ azası Ervin İbragimov aqqında bir haber barmı? Yol politsiyası hızmetiniñ urbasında insanlar onı tutıp aldılar, bunı isbatlağan video bar.
Kürbedinov: Meselâ, şeklengenler aqqında alâ daa resmiy malümat yoq. Bir qaç kün evelsi Ervinniñ soy-sopları yapqan duada oldım. Babasınen laf ettim. Oğullarına ne oldı bilmeyler.
– Bu işni uquq qoruyıcı organları taqiq etemi? Bilgenim kibi, arizanı bile birden qabul etmediler.
Kürbedinov: E, Ervinniñ arabası tapılğan soñ tuvğanları birden Aqmescitteki Federal havfsızlıq hızmetine kettiler. Olar yalıñız arizanı qabul etmegen nevbetçinen telefon ile bağlana bildiler. Amma Federal havfsızlıq hızmetiniñ binasına kiriñiz – ve anda hollda büyük stend, anda ise Federal havfsızlıq hızmeti vatandaşlarnıñ er bir arizasını qabul etmeli kibi bir yazı bar. Amma arizanı qabul etmege kesen-kes red ettiler. Bu sebepten bir sıra şikâyet yazdılar. Üç kündir uquq qoruyıcılar iç bir şey yapmadılar. Bağçasaray rayonınıñ politsiya azbarında sakinler körüşüvi olğan soñ bir de bir areketler başladı. Amma haber alâ daa yoq.
– Şimdi Qırımda 16 insan ğayıp olğan sayıla. Uquq qoruyıcı organlarınıñ böyle munasebeti bütün bularğa aynımı?
Bir sıra işler içün men özüm 10-larnen cılt işlerni kördim, amma belli bir netice daa yoqEmil Kürbedinov
Kürbedinov: Bir sıra işler içün men özüm 10-larnen cılt işlerni kördim, amma belli bir netice daa yoq. Resmiy bir iza – yoq. İnsanlarnı köylernen ve rayonlarnen soraştırdılar – amma iç bir şey.
– Qırımda ğamlı meşur ve «Hizb ut-Tahrir işi». Edem, bu iş boyunca haberler nasıl? Birinci dört şeklengen kişi mahkeme altında Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerinde. Al-azırda iş ne derecede?
Semedlâyev: E, Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesinde Aqyar gençleriniñ işi boyunca diñlevler başladı. Şaatlarnıñ büyük qısmını soraştırdılar, em de gizli şaatnı de soraştırdılar, soñra prokuratura tarafından berilgen malümatnı ve delillerni ögreneler.
– Qırım işleri içün gizli şaatlarnıñ peyda olması ne qadar has?
Semedlâyev: Men buña qabaat tarafını qurtaracaq vasta deyim. Böyle işler gizli şaatlarnen allı-güllüle – bu prokuraturanıñ qabaatını üküm almaq içün bir yiptir.
– Demek ki, gizli şaat er şeyni ayta bile?
Semedlâyev: E. Kimse bu şaat kim ve qayda olğanını bilmey. Ses deñişe, amma qanunda böyle bir şey yoq. Sorğu ratsiya rejiminde keçe. Adam dögmege basa, cevap bere ve tekrar dögmege basa. Binada ne olğanı eşitilmey. Pek sıq qoruma sualiniñ ve cevap arasında turmalar bar. Sanki suflör oturıp, cevaplarnı ayta. Şimal-Kavkaz mahkemesi sorğusında gizli şaatnıñ tam bir şarq aktsenti bar edi. İşdeşlerim ondan bayağı zor şekilde sual berdiler, olarnı rus insanı bile birden añlamaz edi. O, toqtavdan soñ açıq-aydın cevap bere edi. Eminim, anda «tevsiyeci» otura edi.
– Ne kibi malümat alındı? Qabaatqa ne yetişmedi?
Semedlâyev: Şaat umumiy şeylerni ayttı. Bu insanlar Hizb ut-Tahrirniñ azaları, o, özü de olarnıñ közlerinde bulunğan edi, adamlarnı nasıl celp etkenlerini körgen edi. Biz tam bir şeyge keçken soñ kimni celp ete ediler, angi şaatlar yanında, nasıl oldı, ne ayta ediler – şaat şaşmalamağa başladı.
Rusiyede isaiyat çoq kederli: eki yüzünci fayız aqlama ükmüEmil Kürbedinov
– Emil, sizce, iş taqiqatı nasıl bitecek? Qabaat ükmü ola bilemi, çünki Qırım mabuslarınıñ işlerinde böyle olğan edi?
Kürbedinov: E, amma tek Qırım içün degil. Rusiyede isaiyat çoq kederli: eki yüzünci fayız aqlama ükmü. Olardan da bir qısım mahkeme ve prokuraturada çalışqan insanlar. Aqlama ükmüne ümüt etmeymiz.
– Keliñiz, Qırım jurnalisti Nikolay Semenanıñ işine keçeyik. Aprel 19-da Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) onuñ evinde tintüv keçirdi. Rusiyege boysunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya kütleviy haber vastalarında basılğan maqaleler içün Rusiye qanunlarına köre «separatizm» maddesi boyunca Qırım jurnalistine qarşı cinaiy iş açtı. Nikolay qabaatını red ete. Bu iş boyunca nasıl malümat bar?
Kürbedinov: Federal havfsızlıq hızmeti ile mahkemeden evel taqiqat keçirele. Semenada çıqarılğan er şey ekspertizağa kete, şu cümleden, bilgisayar metnleri. Qalğan er şey taqiqat sırı.
– Bu Qırımda Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) jurnalistlerni taqip etkenini köstergen birinci iş degil öylemi?
Kürbedinov: Bu evel planlaştırılğan aktsiya, mence. O künü bir sıra jurnalist, em de frilanserniñ evinde tintüv keçirdiler. Olarnı Federal havfsızlıq hızmetiniñ binasına ketirdiler ve sorğuğa çekmege tırıştılar. Bu – malümatnı mustaqil olaraq paylaşmağa tırışqan insanlarğa basqı mahkeme toplaşuvlarında da bar – Zair Akadırovğa qarşı, misal olaraq. Böyle bir meyil bar.
– Demek ki, Qırımda FSB közüniñ altına tüşken risk gruppalar da bar?
Kürbedinov: Er kes FSBniñ diqqatı altında, hususan olarğa esabat bermegenler, öz noqtaiy- nazarı olğanlar. Başqa tüşüngenler. Olar risk grupptalar. Bu musulmanlar. Jurnalistler. Öz fikirlerini aytqan adiy insanlar.
– Meclis azası İlmi Ümerovnıñ işine keçeyik. İş angi basamaqta buluna. Ümerovnı ne ile qabaatlaylar?
Kürbedinov: Mahkeme daa olmadı, mahkemeden evel taqiqat keçirile. FSB yañıdan ekspertizalarnı keçire. Yaqında Ümerovğa ruhiy ekspertiza keçirilmesini istediler, çalışabilecegini teşkerecekler. Onı Kyivdeki ATR telekanalında yapqan çıqışında Rusiye topraq bütünligini bozmağa çağırğanı ile qabaatlaylar.
– «Fevral 26» işi bir yıldan ziyade devam ete. Ahtem Çiygoz bir buçuq yıl apiste yata. Bu iş yañı siyasiy mabuslar peyda olacağına sebep olmaycaqmı? Çünkü taqiqat sozula.
Kürbedinov: Mahkemeden evelki taqiqat bir yılğa yaqın devam etti, soñ işniñ maiyetini taqiq etilmesi içün mahkemege berdiler, şaatlar ve qurbanlar yahşı etip sorğuğa çekilmedi, bir buçuq ay iş baqıldı, mahkeme qoruyıcılardan birisiniñ muracaatını qanaatlendirdi ve işni Taqiqat komitetine qaytardı. Tüzetilgen cinaiy iş ögrenile, onı tekrar baqılması içün berecekler. Anda onlarnen qurban ve şaatlar bar, 8 qabaatlanğan, ondan ziyade adliyeci. Bir şaatnı bütün kün soraştıra bileler, künde eki şaat ola bile. İş daa çoq baqılacaq.
– Bilemiz ki, mahkeme Meclis faaliyetini qanunsız, ekstremist dep tanıdı, amma qararğa itiraz bildirdiler.
Kürbedinov: E, amma o daa işke tüşürilmedi.
– Meclis faaliyetinde iştirak etken insanlarnı mesüliyetke çekmege tırıştılarmı?
Kürbedinov: Şimdilik yoq. Amma eger qarar işke tüşürilse – mında er şey uquq qorçalayıcılarnıñ istegine bağlı olacaq.
– İyün 14-de Kyivge sabıq siyasiy mabuslar Gennadiy Afanasyev ve Yuriy Soloşenko qayttılar. Ukraina ve Rusiye ombudsmenleri Valeriya Lutkovskaya ve Tatyana Moskalkova Aqmescit apishanesi mabuslarını esas Ukrainağa berilmesi içün añlaştılar. Qırımdaki vaziyet eyileşecegine ümüt barmı?
Ukraina tış işler nazirligi «Hizb ut-Tahrir işine» de qoşuldı, konsul Rostovdaki bütün toplaşuvlarda ola, yardım yapılaEmil Kürbedinov
Kürbedinov: İleride mabuslar deñiştirile bile. Ukraina tış işler nazirligi «Hizb ut-Tahrir işine» de qoşuldı, konsul Rostovdaki bütün toplaşuvlarda ola, yardım yapıla. Amma qabaatlanğanlarğa sualler bar.
– Edem, «Hizb ut-Tahrir işinde» yımşaqlıqnı bekleysiñizmi? Bu teşkilâtnen küreşte Rusiyeniñ tecribesini bilemiz, hususan Başkiriyada. Ümüt barmı?
Semedlâyev: Biz er zaman yahşığa inanamız, bunıñ içün de çalışamız. Keder taşı – terrorist teşkilâtlarğa alıp barğan 2003 senesinde Baş mahkemeniñ qararı. Biz işniñ mevzusını ögrendik ve Hizb ut-Tahrirniñ teraktlarnen alâqası olğanına delil tapmadıq. Mesele bu. Biz bu qararğa itiraz bildirmek isteymiz.


text:
Qırım Muhtar Cumhuriyeti Yuqarı Şurasınıñ deputatı, «Fiolent» zavodınıñ direktorı, «Ukraina qaramanı» unvanınen taqdirlengen Aleksandr Batalin, Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaq etkenine qol tutqanı içün devlet hainliginde qabaatlanmaqta.
Bu aqta ATR telekanalına bergen izaatında Qırım MC prokurorının muavini Aleksandr Udoviçenko ikâye etip berdi.
«Qırım MC prokuraturası mahkemege Ukraina Cinaiy kodeksiniñ «devlet hainligi»nen bağlı 111 maddesi 1 qısmı mucibi Batalinen bağlı qabaatlav aktı yolladı. Bu qabaatlav onıñ 2014 senesi rey berüvi esasında diger şeylerden ğayrı yarımadanıñ ilhaq etilmesine sebep olğanı içün yollanıldı», – dey Udoviçenko, Qırım MC prokuraturası Facebookta derc etken izaatında.
Başqa-başqa yıllarda «Ukraina qaramanı» unvanınen taqdirlengen Qırımnıñ beş sakini Qırımnıñ ilhaq etilüvine qol tutqan ediler. Olar arasında Yekaterina Gordeyçuk, Fevzi Yakubov, Nikolay Boyko, Aleksandr Batalin ve artıq alemden keçken Nikolay Bagrov bar.
2017 senesi dekabr ayı itibarınen, Qırım MC Yuqarı Şurasınıñ 75 deputatı qıdıruvda bulunmaqta.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı boyunca dünyada qabul etilmegen referendum ötkerildi. Bunıñ neticesinde Rusiye Qırımnı özüne qoşqanını ilân etti. Ukraina, Avropa birligi ve ABD bunı tanımayıp, Qırım Rusiye tarafında işğal etilgenini tasdiqladılar. Martnıñ 18-nde Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırımnı Rusiyege «qoşulğanı» aqqında ilân etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Dekabr 24 künü saat 23:20 «Kiyev» musafirhanesi yanında belgisiz şahıslar deputatlarnıñ ayaqları tübüne patlav aletini attılar. Kiyevde İçki işler nazirliginiñ Baş idaresiniñ yolbaşçısı Oleksandr Tereşçuk aytqanı kibi, işbu insanlar arasında Ukraina Yuqarı Şurasınıñ reis muavini Andriy Parubiy da bar edi, dep haber ete Radio Svoboda.
«Şimdi kriminalistler bu RPG-5 ya da başqa bir granata olğanını ögreneler»,– denile beyanatta.
«Patlavdan soñ cinayetçi Krepostnoy caddesi tarafına çaptı. Kiyev millitsiyasınıñ hadimleri onı taqip etmege başladı. Taqip devamında belgisiz insan uquq qoruyıcılarğa daa bir granatanı attı, neticede bir millitsioner zarar körip, hastahanege ketirildi. Şimdi taqiqat areketleri devam ete», – deyler uquq qoruyıcılar.
Kiyev şeeriniñ Peçersk rayon idaresiniñ Taqiqat bölügi Cinaiy kodeksiniñ 296 maddesi, 4 qısmı boyunca cinaiy işni açtı.


text:
Salı künü, fevral 10-da, Qırım Federal havfsızlıq hızmetinde Qurultaynıñ Merkeziy Saylav komissiya reisi, qırımtatar milliy areket vekili Zair Smedlâyevni sorğuğa çektiler. Sorğu qırımtatarca keçti, dep bildire QHA agentligi.
«2014 senesi mayıs 3 künü boyunca sualler qoyuldı. Sorğuda Qırım Federal universitetiniñ ocası buluna edi. O, subetni qırımtatar tilinden rusçağa, rusçadan qırımtatar tiline tercime ete edi. Men öz anayasa aqqımdan faydalandım. 2014 senesi mayıs 3 künü olğan vaqialarnı añlattım. Yani, ne suallerde, ne cevaplarımda yañı bir şey yoq edi… Bu qadar, menimce», – dedi Smedlâyev.
Sorğu fevral 6-dan 10-na keçirildi, çünki FSB qırımtatar tilinden tercime etecek mütehassısnıñ bulunuvını teşkil etmegen edi.
2014 senesi mayıs 3 künü Qırımda Ermeni Bazarda qırımtatarlarnıñ milliy yetekçisi Mustafa Cemilevniñ qarşılav tedbiri neticesinde 5 insan yaqalanğan edi.


text:
Qırımda çarşenbe künü, mayıs 27-de, apansızdan ava bozuldı, Aqmescitte küçlü yağanaq başlandı, Keriç boğazı rayonında – parom keçitiniñ işine keder ete bilecek şiddetli yel başlandı.
RİA Krım bildirgeni kibi, yarımadada furtuna havfı ilân etildi, yel 20 m/s yete. Qırım Cumhuriyeti Fevqulâde işler nazirligi bildirgeni kibi, böyle ava mayıs 29-na qadar sürecek.
Aynı zamanda, Keriç parom keçiti adetiy rejimi boyunca çalışa. Yel artacaq, amma paromlar epbir yürecek, – deyler «Deñiz müdirligi»nde.
Şimdi «Qırım-Kavkaz» ve «Nikolay Aksenenko» paromları yüre.


text:
Ukraina Yuqarı Şurasınıñ deputatlarını işğal etilgen Qırım sakinleriniñ ukrain pasportlarınıñ qullanuv müddetiniñ uzatuvı aqqında leyhağa qol tutmağa rica eteler.
Bu kibi çağıruv ile parlamentariylerge Qırım ekspert merkezi muracaat etti, dep bildire UNN.
Qarar yarımadada yaşağan ve vaqtında fotosüretlerini deñiştirip olamağan ukrain vatandaşlarına ait.
Yuqarı Şurada Ukraina Yuqarı Şurasınıñ Qararına deñişüvlerniñ kirsetilüvi aqqında № 4396 qarar leyhası qayd etildi. «Ukraina vatandaşı pasportı ve çetelge barmaq içün Ukraina vatandaşınıñ pasportı aqqında qaideleriniñ tasdiqlanuvı aqqında».
«Ukrain qanunarına binayen, Ukraina vatandaşı 25ve 45 yaşına kelip, fotosüretini vaqıtnda deñiştirmese, pasport artıq aqiqiy sayılmaz. Halq deputatlarnıñ bu teşebbüsi Rusiye vatandaşlığından vazgeçken 3 biñden ziyade qırımlı içün faydalıdır», – dep qayd eteler Qırım ekspert merkezinde.
Böyle alda, Qırımda yaşağan ukrain vatandaşları ola bilecek zorluqlarğa rastkelmeycek ve Rusiye vatandaşlığını qabul etmege mecbur olmaycaq.


text:
Servisimiz bilgisayarınızın yazılımsal donanımsal ve teknik sorunlarına akılcı ve bilimsel çözüm üreten bir servistir. Bu yüzden tüm hizmetleri garanti kapsamındadır. Yani bozulan bir bilgisayarınızın Bilgisayar teknik servisimize getirdiğiniz zaman iş kusursuz ve eksiksiz yapılıp sizlere teslim edilir. Bilgisayar Servisimizde her şey bulabilirsiniz. Bilgisayar adına aklınıza ne gelirse tüm parçaların orijinallerini uygun fiyata bulabilirsiniz. Notebook ve laptopların özellikle laptoplarda şarj cihazları çabuk bozulmaktadır. Ekran Kartı Anakart Klavye Ram Harddisk Lcd ve Led Ekran Power Kart ve Batarya gibi birçok parça stoklarımızda bulunmaktadır. Batarya alırken mutlaka orijinal ürünler kullanmaya çalışın. Çünkü korsan ve yan sanayi bataryalar bilgisayarlarınızı bozabilir.
Hizmet Verdiğimiz
Noktalar:
75.Yıl Bilgisayar Tamiri, Ahmetvefikpaşa Bilgisayar Tamiri, Akçağlayan Bilgisayar Tamiri, Akpınar Bilgisayar Tamiri, Alemdar Bilgisayar Tamiri, Altınova Bilgisayar Tamiri, Arabayatağı Bilgisayar Tamiri, Ataevler Bilgisayar Tamiri, Atıcılar Bilgisayar Tamiri, Bağlaralt Bilgisayar Tamiriı, Bağlarbaşı Bilgisayar Tamiri, Baruthane Bilgisayar Tamiri, Başaran, Beşevler, Çamlıca, Çekirge, Çiftehavuzlar, Çınarönü, Çırpan, Cumalıkızık, Cumhuriyet, Davutdede, Davutkadı, Değirmenlikızık, Değirmenönü, Demirci, Demirtaş, Dikkaldırım, Duaçınar, Elmasbahçeler, Erikli, Ertuğrul Kent, Esenevler, Esentepe, Fatih, Fethiye, FSM, Gazcılar Bilgisayar Tamiri, Gaziakdemir, Geçit, Gülbahçe Bilgisayar Tamiri, Hacıseyfettin, Hacivat, Hasanağa, Heykel, Hisar, Hüdavendigar, Hürriyet, Ihsaniye, Ipekçilik, Isabey, Istiklal, Ivazpaşa, K.balıklı Bilgisayar Tamiri, Kale, Kaplıkaya, Karaman, Karapınar, Kazımkarabekir, Kestel, Kızyakup, Koğukçınar Bilgisayar Tamiri, Konak, Kültür, Küplüpınar, Kurşunlu Bilgisayar Tamiri, Kurtuluş Bilgisayar Tamiri, Kuzgunluk, Maksem, Mevlana, Millet, Minareli Çavuş, Mollaarap, Mollafenari, Muradiye, Namık Kemal, Nilüfer Köyü, Ortabağlar, OSB, Osmangazi, Otosansit, Panayır, Pınarbaşı, Piremir, Samanlı, Şehreküstü, Selçukbey, Selimiye, Setbaşı, Sıracevizler, Sırameşeler, Şirinevler, Siteler, Soğanlı, Şükraniye, Tayakadın, Telefirik, Ulu, Ulus Bilgisayar Tamiri, Vatan, Yasemin Park, Yavuzselim, Yaylacık Köyü, Yediselviler, Yeni, Yeni Karaman, Yenibağlar, Yeniceabat, Yenidoğan, Yenikaraman Bilgisayar Tamiri, Yıldırım, Yıldırım Beyazıt, Yunuseli Bilgisayar Tamiri, Yunusemre, Zafer, Zekaigümüşdiş, Zümrütevler Bilgisayar Tamiri.
Bursa Kent Meydanı, bursa kent meydanında 3g tablet format, bursa kent meydanında 3g tablet onarımı, bursa kent meydanında 3g tablet servis, bursa kent meydanında 3g tablet tamiri, bursa kent meydanında 7 inch tablet format, bursa kent meydanında 7 inch tablet onarımı, bursa kent meydanında 7 inch tablet servis, bursa kent meydanında 7 inch tablet tamiri, bursa kent meydanında 7 tablet format, bursa kent meydanında 7 tablet onarımı, bursa kent meydanında 7 tablet servis, bursa kent meydanında 7 tablet tamiri, bursa kent meydanında acer format, bursa kent meydanında acer laptop format, bursa kent meydanında acer laptop onarımı, bursa kent meydanında acer laptop servis, bursa kent meydanında acer laptop tamiri, bursa kent meydanında acer notebook format, bursa kent meydanında acer notebook onarımı, bursa kent meydanında acer notebook servis, bursa kent meydanında acer notebook tamiri, bursa kent meydanında acer onarımı, bursa kent meydanında acer servis, bursa kent meydanında acer servis format, bursa kent meydanında acer servis onarımı, bursa kent meydanında acer servis servis, bursa kent meydanında acer servis tamiri, bursa kent meydanında acer tablet format, bursa kent meydanında acer tablet onarımı, bursa kent meydanında acer tablet servis, bursa kent meydanında acer tablet tamiri, bursa kent meydanında acer tamiri, bursa kent meydanında ankara bilgisayar format, bursa kent meydanında ankara bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında ankara bilgisayar servis, bursa kent meydanında ankara bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında asus laptop format, bursa kent meydanında asus laptop onarımı, bursa kent meydanında asus laptop servis, bursa kent meydanında asus laptop tamiri, bursa kent meydanında asus notebook format, bursa kent meydanında asus notebook onarımı, bursa kent meydanında asus notebook servis, bursa kent meydanında asus notebook tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar ankara format, bursa kent meydanında bilgisayar ankara onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar ankara servis, bursa kent meydanında bilgisayar ankara tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar bilgileri format, bursa kent meydanında bilgisayar bilgileri onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar bilgileri servis, bursa kent meydanında bilgisayar bilgileri tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar dersi format, bursa kent meydanında bilgisayar dersi onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar dersi servis, bursa kent meydanında bilgisayar dersi tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar dizüstü format, bursa kent meydanında bilgisayar dizüstü onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar dizüstü servis, bursa kent meydanında bilgisayar dizüstü tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar fiyat format, bursa kent meydanında bilgisayar fiyat onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar fiyat servis, bursa kent meydanında bilgisayar fiyat tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar fiyati format, bursa kent meydanında bilgisayar fiyati onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar fiyati servis, bursa kent meydanında bilgisayar fiyati tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlar format, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlar onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlar servis, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlar tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlari format, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlari onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlari servis, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlari tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar format, bursa kent meydanında bilgisayar hizlandirma format, bursa kent meydanında bilgisayar hizlandirma onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar hizlandirma servis, bursa kent meydanında bilgisayar hizlandirma tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar kasa format, bursa kent meydanında bilgisayar kasa onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar kasa servis, bursa kent meydanında bilgisayar kasa tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar kurslari format, bursa kent meydanında bilgisayar kurslari onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar kurslari servis, bursa kent meydanında bilgisayar kurslari tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar kursu format, bursa kent meydanında bilgisayar kursu onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar kursu servis, bursa kent meydanında bilgisayar kursu tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar laptop format, bursa kent meydanında bilgisayar laptop onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar laptop servis, bursa kent meydanında bilgisayar laptop tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar masa format, bursa kent meydanında bilgisayar masa onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar masa servis, bursa kent meydanında bilgisayar masa tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar masalari format, bursa kent meydanında bilgisayar masalari onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar masalari servis, bursa kent meydanında bilgisayar masalari tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar masasi format, bursa kent meydanında bilgisayar masasi onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar masasi servis, bursa kent meydanında bilgisayar masasi tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar masaüstü format, bursa kent meydanında bilgisayar masaüstü onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar masaüstü servis, bursa kent meydanında bilgisayar masaüstü tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar muhendisligi format, bursa kent meydanında bilgisayar muhendisligi onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar muhendisligi servis, bursa kent meydanında bilgisayar muhendisligi tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar nedir format, bursa kent meydanında bilgisayar nedir onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar nedir servis, bursa kent meydanında bilgisayar nedir tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar notebook format, bursa kent meydanında bilgisayar notebook onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar notebook servis, bursa kent meydanında bilgisayar notebook tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar programlari format, bursa kent meydanında bilgisayar programlari onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar programlari servis, bursa kent meydanında bilgisayar programlari tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar resimleri format, bursa kent meydanında bilgisayar resimleri onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar resimleri servis, bursa kent meydanında bilgisayar resimleri tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar servis, bursa kent meydanında bilgisayar servis format, bursa kent meydanında bilgisayar servis onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar servis servis, bursa kent meydanında bilgisayar servis tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar servisi format, bursa kent meydanında bilgisayar servisi onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar servisi servis, bursa kent meydanında bilgisayar servisi tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar servisleri format, bursa kent meydanında bilgisayar servisleri onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar servisleri servis, bursa kent meydanında bilgisayar servisleri tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar sistemleri format, bursa kent meydanında bilgisayar sistemleri onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar sistemleri servis, bursa kent meydanında bilgisayar sistemleri tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar tablet format, bursa kent meydanında bilgisayar tablet onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar tablet servis, bursa kent meydanında bilgisayar tablet tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar tableti format, bursa kent meydanında bilgisayar tableti onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar tableti servis, bursa kent meydanında bilgisayar tableti tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar teknik servis format, bursa kent meydanında bilgisayar teknik servis onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar teknik servis servis, bursa kent meydanında bilgisayar teknik servis tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar toplama format, bursa kent meydanında bilgisayar toplama onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar toplama servis, bursa kent meydanında bilgisayar toplama tamiri, bursa kent meydanında bilisim bilgisayar format, bursa kent meydanında bilisim bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında bilisim bilgisayar servis, bursa kent meydanında bilisim bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında cep bilgisayar format, bursa kent meydanında cep bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında cep bilgisayar servis, bursa kent meydanında cep bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında diz ustu bilgisayar format, bursa kent meydanında diz ustu bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında diz ustu bilgisayar servis, bursa kent meydanında diz ustu bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında dizüstü bilgisayar format, bursa kent meydanında dizüstü bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında dizüstü bilgisayar servis, bursa kent meydanında dizüstü bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında dizustu format, bursa kent meydanında dizustu onarımı, bursa kent meydanında dizustu servis, bursa kent meydanında dizustu tamiri, bursa kent meydanında en iyi bilgisayar format, bursa kent meydanında en iyi bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında en iyi bilgisayar servis, bursa kent meydanında en iyi bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında galaxy tablet format, bursa kent meydanında galaxy tablet onarımı, bursa kent meydanında galaxy tablet servis, bursa kent meydanında galaxy tablet tamiri, bursa kent meydanında hd bilgisayar format, bursa kent meydanında hd bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında hd bilgisayar servis, bursa kent meydanında hd bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında hp laptop format, bursa kent meydanında hp laptop onarımı, bursa kent meydanında hp laptop servis, bursa kent meydanında hp laptop tamiri, bursa kent meydanında hp notebook format, bursa kent meydanında hp notebook onarımı, bursa kent meydanında hp notebook servis, bursa kent meydanında hp notebook tamiri, bursa kent meydanında hp tablet format, bursa kent meydanında hp tablet onarımı, bursa kent meydanında hp tablet servis, bursa kent meydanında hp tablet tamiri, bursa kent meydanında istanbul bilisim format, bursa kent meydanında istanbul bilisim onarımı, bursa kent meydanında istanbul bilisim servis, bursa kent meydanında istanbul bilisim tamiri, bursa kent meydanında lap top format, bursa kent meydanında lap top onarımı, bursa kent meydanında lap top servis, bursa kent meydanında lap top tamiri, bursa kent meydanında laptop al format, bursa kent meydanında laptop al onarımı, bursa kent meydanında laptop al servis, bursa kent meydanında laptop al tamiri, bursa kent meydanında laptop fiyatlari format, bursa kent meydanında laptop fiyatlari onarımı, bursa kent meydanında laptop fiyatlari servis, bursa kent meydanında laptop fiyatlari tamiri, bursa kent meydanında laptop format, bursa kent meydanında laptop onarımı, bursa kent meydanında laptop servis, bursa kent meydanında laptop tamiri, bursa kent meydanında laptoplar format, bursa kent meydanında laptoplar onarımı, bursa kent meydanında laptoplar servis, bursa kent meydanında laptoplar tamiri, bursa kent meydanında leptop fiyatlari format, bursa kent meydanında leptop fiyatlari onarımı, bursa kent meydanında leptop fiyatlari servis, bursa kent meydanında leptop fiyatlari tamiri, bursa kent meydanında lg laptop format, bursa kent meydanında lg laptop onarımı, bursa kent meydanında lg laptop servis, bursa kent meydanında lg laptop tamiri, bursa kent meydanında masa bilgisayar format, bursa kent meydanında masa bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında masa bilgisayar servis, bursa kent meydanında masa bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında masa ustu bilgisayar format, bursa kent meydanında masa ustu bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında masa ustu bilgisayar servis, bursa kent meydanında masa ustu bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında masaustu bilgisayar format, bursa kent meydanında masaustu bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında masaustu bilgisayar servis, bursa kent meydanında masaustu bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında mini laptop format, bursa kent meydanında mini laptop onarımı, bursa kent meydanında mini laptop servis, bursa kent meydanında mini laptop tamiri, bursa kent meydanında monitor format, bursa kent meydanında monitor onarımı, bursa kent meydanında monitor servis, bursa kent meydanında monitor tamiri, bursa kent meydanında motorola tablet format, bursa kent meydanında motorola tablet onarımı, bursa kent meydanında motorola tablet servis, bursa kent meydanında motorola tablet tamiri, bursa kent meydanında msi laptop format, bursa kent meydanında msi laptop onarımı, bursa kent meydanında msi laptop servis, bursa kent meydanında msi laptop tamiri, bursa kent meydanında netbook format, bursa kent meydanında netbook onarımı, bursa kent meydanında netbook servis, bursa kent meydanında netbook tamiri, bursa kent meydanında notbook format, bursa kent meydanında notbook onarımı, bursa kent meydanında notbook servis, bursa kent meydanında notbook tamiri, bursa kent meydanında note book format, bursa kent meydanında note book onarımı, bursa kent meydanında note book servis, bursa kent meydanında note book tamiri, bursa kent meydanında notebook bilgisayar format, bursa kent meydanında notebook bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında notebook bilgisayar servis, bursa kent meydanında notebook bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında notebook fiyat format, bursa kent meydanında notebook fiyat onarımı, bursa kent meydanında notebook fiyat servis, bursa kent meydanında notebook fiyat tamiri, bursa kent meydanında notebook fiyatlari format, bursa kent meydanında notebook fiyatlari onarımı, bursa kent meydanında notebook fiyatlari servis, bursa kent meydanında notebook fiyatlari tamiri, bursa kent meydanında notebook format, bursa kent meydanında notebook onarımı, bursa kent meydanında notebook servis, bursa kent meydanında notebook servisi format, bursa kent meydanında notebook servisi onarımı, bursa kent meydanında notebook servisi servis, bursa kent meydanında notebook servisi tamiri, bursa kent meydanında notebook tamiri, bursa kent meydanında notebook tamiri format, bursa kent meydanında notebook tamiri onarımı, bursa kent meydanında notebook tamiri servis, bursa kent meydanında notebook tamiri tamiri, bursa kent meydanında pc bilgisayar fiyatları format, bursa kent meydanında pc bilgisayar fiyatları onarımı, bursa kent meydanında pc bilgisayar fiyatları servis, bursa kent meydanında pc bilgisayar fiyatları tamiri, bursa kent meydanında pc bilgisayar format, bursa kent meydanında pc bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında pc bilgisayar servis, bursa kent meydanında pc bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında samsung bilgisayar format, bursa kent meydanında samsung bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında samsung bilgisayar servis, bursa kent meydanında samsung bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında samsung galaxy tablet format, bursa kent meydanında samsung galaxy tablet onarımı, bursa kent meydanında samsung galaxy tablet servis, bursa kent meydanında samsung galaxy tablet tamiri, bursa kent meydanında samsung laptop format, bursa kent meydanında samsung laptop onarımı, bursa kent meydanında samsung laptop servis, bursa kent meydanında samsung laptop tamiri, bursa kent meydanında samsung netbook format, bursa kent meydanında samsung netbook onarımı, bursa kent meydanında samsung netbook servis, bursa kent meydanında samsung netbook tamiri, bursa kent meydanında samsung notebook format, bursa kent meydanında samsung notebook onarımı, bursa kent meydanında samsung notebook servis, bursa kent meydanında samsung notebook tamiri, bursa kent meydanında servis bilgisayar format, bursa kent meydanında servis bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında servis bilgisayar servis, bursa kent meydanında servis bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında sistem bilgisayar format, bursa kent meydanında sistem bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında sistem bilgisayar servis, bursa kent meydanında sistem bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında sony laptop format, bursa kent meydanında sony laptop onarımı, bursa kent meydanında sony laptop servis, bursa kent meydanında sony laptop tamiri, bursa kent meydanında sony notebook format, bursa kent meydanında sony notebook onarımı, bursa kent meydanında sony notebook servis, bursa kent meydanında sony notebook tamiri, bursa kent meydanında tablet pc format, bursa kent meydanında tablet pc onarımı, bursa kent meydanında tablet pc servis, bursa kent meydanında tablet pc tamiri, bursa kent meydanında taplet format, bursa kent meydanında taplet onarımı, bursa kent meydanında taplet servis, bursa kent meydanında taplet tamiri, bursa kent meydanında teknik servis bilgisayar format, bursa kent meydanında teknik servis bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında teknik servis bilgisayar servis, bursa kent meydanında teknik servis bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında toplama bilgisayar format, bursa kent meydanında toplama bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında toplama bilgisayar servis, bursa kent meydanında toplama bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında toshiba format, bursa kent meydanında toshiba laptop format, bursa kent meydanında toshiba laptop onarımı, bursa kent meydanında toshiba laptop servis, bursa kent meydanında toshiba laptop tamiri, bursa kent meydanında toshiba notebook format, bursa kent meydanında toshiba notebook onarımı, bursa kent meydanında toshiba notebook servis, bursa kent meydanında toshiba notebook tamiri, bursa kent meydanında toshiba onarımı, bursa kent meydanında toshiba servis, bursa kent meydanında toshiba tamiri, bursa kent meydanında vatana bilgisayar format, bursa kent meydanında vatana bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında vatana bilgisayar servis, bursa kent meydanında vatana bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında wacom format, bursa kent meydanında wacom onarımı, bursa kent meydanında wacom servis, bursa kent meydanında wacom tamiri, masa üstü bilgisayar format


text:
Qırımtatar faallerine mayısnıñ 10-nda planlaştırılğan «Bilgi Kervanı» maarif aktsiyasını keçirmege izin bermediler. Onıñ maqsadı mektep talebeleriniñ ana-babalarınen ya da mektepke baracaqlarnıñ ana-babalarınen körüşip, olarğa qırımtatar tilinde tasil almaq aqqınıñ qullanuvını ve ariza berilmesini añlatmaqtan ibaret edi.
Körüşüv Zuya qasabasında keçirilecek edi, yerli qavehanelerden biriniñ saibine telefon etip qorquzğanlar. O, bina bermekten vazgeçti.
Bu aqta qırımtatar faali Nariman Celâl Facebookta tarif etti.
«Sabadan haber aldıq, bu qavehaneniñ saibine organlarnıñ hadimleri telefon etip, tevsiye bergenler ve atta qorquzğanlar, problem çıqacaq, degenler. Ondan bu tedbir içün bizge yer bermekten vazgeçmesini talap etkenler. Saipke bir iddiamız yoq, çünki bunıñ kibi vaziyetler çoq olğan edi, amma Qırımda yaşağan vatandaşlarnıñ faaliyetine olğan munasebet bir qaç yıldan berli qanunğa köre aqlarımıznı qorçalamağa tırışıp, yaşamağa devam etken qorqunç vaziyetimizni köstere», – dedi Celâl.
Celâlnıñ bildirgenine köre, tedbirni keçirmek içün yañı imkân tapılğanına qadar qaldırğanlar.
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti bunıñnen bağlı resmiy bir izaat bermedi.
Qırımnıñ Rusiye tasil nazirligi bildirgenine köre, 2018-2019 oquv yılında Qırımda 200700 bala oquy, olardan 6100 (3,1%) qırımtatarca ve 249 (0,2%) ukraince tasil ala. Qırımnıñ Tasil nazirliginiñ malümatına köre, yarımadada 15 qırımtatar mektebi ve bir ukrain mektebi çalışa, qırımtatar tilinde ders berilgen 126 sınıf olğan 27 mektep ve ukrain tilinde ders berilgen 8 sınıf olğan 5 mektep çalışa.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Eskender Bariyev yarımadada çalışqan 16 mektepten yedi danesi qaldı, dep bildirdi.
Ukraina tasil ve ilim naziri Liliya Grineviç Rusiye işğal etken Qırımda ukrain ve qırımtatarlarnıñ ana tilinde tasil almaq aqqı bozula, dep bildirdi.


text:
Oleg Lâşkonıñ Radikalnaya firqası deputatları Ukraina Yuqarı Şurası minberini blok ettiler. Olar «yanvar 16 künü diktator qanunlarğa qol tutqan deputat-regionlarnı» parlament komitetleri yolbaşçılığına qoymamaq çağıra, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Minberni blok etkenlerniñ arasında ukrain yırcı, qırımlı Zlata Ogneviç da bar. O, parlamentke Oleg Lâşko Radikal firqasından keçti.
«Firqamız parlament minberini komitetilerniñ şahsiy tertibiniñ teşkil etilmesi aqqında avaleni yoq etmek talabı ile blok ete», – dedi minberden Oleg Lâşko.
Yuqarı Şura dekabr 9 künü yalıñız saba toplaşuvnı keçirecek ola. Kün tertibinde, Rusiye prezidenti Putinniñ Yuqarı Şura deputatı Nadejda Savçenoknıñ aqqında olğan bildirüvi de baqılacaq. Oyleden soñ deputatlar komitetlerde çalışacaq.


text:
Ava şaraitleriniñ beterleşüvi ve qar yağuvı sebebinden Aqmescit belediye hızmetleri gece-kündüz çalışacaq.
Bunı Aqmescit memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildire.
Müessiseniñ malümatına köre, Qırım yollarınıñ qardan temizlevine 5 mahsus tehnika ayırılağan edi, qaldırımlarnı, azbar çıqışlarını ve ev etraflarını 450 azbar hızmetçileri temizley.
Keçken kün devamında yollarğa 152 tonna tuz-qum qarışması sepildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi qırımlılarnı qar yağuvı, tuman, ava araretiniñ tüşmesi aqqında tenbiyeley. Furtuna havfı sebebinden Keriç keçitiniñ işi toqtaldı.


text:
Ressam Sadıh Aci Selimov
Allah tarafından insanğa berilgen ayat vaqıtı, aqıp ketmekte ve insanğa tek hatıralar qaldıra. İnsan hatıralarsız yaşap olamay. Amma hatıralar çeşit türlü ola. Ve olarnıñ ağır qaldırıcı soyları, ruhımızda yaralar qaldırıp, küçlü ağırlarnen özü aqqında hatırlatalar. Cenk ve sürgünlikni başlarından keçirgen adamlar, bu haralarnı ömür boyu aqlanda tutıp keleler. Ondan da başqa nasıl etip sürgünlik yılları yaşadılar ve Qırımğa avdet etkenlerni de yahşı hatırlaylar. Yaşlı adamlar, hatıralarnı aqıllarına ketirip, nesillerine olarnı tarif eteler. Gençler keçmişni bilmek, hatırlamaq ve qaydına yetmek kerekler.
Selime Velihayeva (1932) cenk ve sürgünlik vaqıtlarında ailesi nasıl etip yaşamağa tırışqanı aqqında aytıp bergen edi. Anası Ayşe Ahmediyeva (1909), Ulu Üzende Menze bita (1886), qardaşları Mayre (1934) ve Elmira (1937). Olarnı 1944 senesi mayıs ayında Kuçuk Üzenden sürgün ettiler. O vaqıt bütün qırımtatarlarnıñ, kirli, mal vagonlarına yüklep sürgün etken ediler. Bu «deşet, ölüm yolu» edi.
18 künden soñ, aç, kirli, yorğun insanlarnı vagonlardan Üzbekistannıñ «Asaka» stantsiyasında tüşürdiler. Soraştıra – soraştıra, er kez öz yaqınını qıdıra edi. Anam Şeyde ve Züre qardaşlarını, aqayı Üsein Magometovnıñ qıdıra edi, kederlene ve ağlay edi.
İnsanlarnı yuvundırıp, san temizleme yapıp, üleştirip, arabalarda kolhozlorğa yollay ediler. Bir çoq başqa insanlar ile, bzlerni «Komunna» kolhozına ketirdiler. Qasabadan uzaq olmağan yerden Andijan yerleşe edi. Cami ögüne, bir şey olmağan yerge ketirip tüşürdiler, yerde öz şeylerimiz üstünde otura edik. NKVD hadimlerier kezniñ cedvelini yapıp, uçötqa aldılar. Böylelitknen olar mahsus köçürilgenler sırasına kirip, komendant nezaretine kirdiler.
Saçaq tübünde, çaremiz olğanı qadar yerleşe edik. Er kezge 100 – 150 gramm ötmek berdiler, ve çalışmağa çaresi olğanlarnı işke yerleştirdiler. Ekinci künü, sabadan olarnı çölge otavğa yolladılar. Er kün sabadan aqşamğa qadar çalışa ediler, olarnı elinde qamçısınen brigadir nezaret ete edi. O brigadir raatlanğan adamlarnı körse qamçılay edi. Pek sıcaq edi, adamlar suvnı arıqlardan bile içe ediler, pişmegen qaysı ve dutnı aşay ediler. Sıcaqtan ve açlıqtan çekişken adamlar, hastalanıp, çoqusı vefat ete edi. Kömmege adam yoq edi. Küçsüz qartlar duvalar oqıp, qadınlar ve ballar yardımınen defn ete ediler. Bazıda yerli sakinler de yardım ete ediler. Sürgünlikniñ birinci seneleri vefa etkenlerniñ mezarlarını da tapmaq çare yoq, çünki, ekseriyet olarnı bir umumiy mezarğa köme ediler. Komendnatura işçileri tek qattı esap yapa ediler, ölgenlerni sayısını esaplay ediler, bizlernen pek qattı davrana ediler.
Kündüz saçaq tübünde tek ballar, qartlar ve hastalar qala edi.
Bizim ailemiz yanında cenk saqatı, bir ayağı olmağan adam yaşay edi. O, otuz yaşlarında edi. Lafazan degil edi, hasta ve kimseden laqırdı etmege istemegen birisi edi. Onı kim ve qaydan olğanını kimse bilmey edi. Onıñ bir şineli bar edi, o, onıñ üstünde yuqlay edi. Onıñ adı Ablâkim ağa edi. Kündüz şinel üstünde yatıp küneşte qızına edi, bazen tebessüm ete edi, geceleri ise, pek ıñılday edi. Qomşular, kim ne berip olsa, aşata ediler. Bazen ayağını uzatıp, ellerine tirelip, yol boyu süreklenip, kolhoz çölüne kete edi. Anda ösken cugaranıñ başçıqlarını aşay edi. Belki de, şu cenk saqatına, cebede er şeyini qaldırıp kelgen insanğa yekâne imtiyaz edi. Çünki mahsus köçürilgenlerge böyle çöller yanına kelmege bile yasaq edi. Bir qaç vaqıttan soñ, bu insan da vefat etti, gece öldü, kündüz onı kömmege insan tapılmadı. Bütün kün komendantnı bekledik, amma o kelmedi. Pek sıcaq olğanından cesed çurüp, dağılıp başladı. Ekinjdi künü, cesetni şinelge sarıp, arabağa qoyip, defn etmege alıp kettiler.
O, 12 ve 10 yaşna Halide ve Esma qızçıqlarnıñ da faciasını hatırlay edi. Olarnıñ anası Alime pek hasta edi, qızçıqlar onı baqa ediler. Tibbiyet yardımı yoq edi. O, qadın köz ögünde ğayip ola edi. Olarnıñ tatası, 17 yaşna Gülizar kündüz çölde çalışa edi. Yaqınlarını qurtarmaq içün, Gülizar geceleri ketip, sebzelerne qaytıp kele ediler. Ve bir kere o qız qaytıp kelmey. Ne oldı ve qayda olğanını kimse bilmey edi. Onı kolhoz çöllerine bara, dey ediler. Bu qız nasıl vefat etkenini tek tahmin etmek qala edi. Eki – üç künden soñ, anası da vefat etti. Ballar öksüz qaldı. Komendnant kelip, evlerinde tintüv keçirdi ve analarnıñ eski paltosınıñ cebinde, yavluçıqqa sarılğan eki altın kapik taptı. Altınlarnı özüne alıp, ballarnı, balalar evine alıp ketmelerini emir etti. Elbette, er kez onı altın şeyler sevgenini bile edi, amma bu sefer o öksüz ballardan aldı. Böyle aqsızlıq er kezni pek açuvlata ve nefret doğurta edi. Amma çeşit yaramaylıqlardan uzaqta olmaq içün adamlar nefret duyğularını saqlay ediler. O zamanları, qadın, qart ve ballar içün söz aytmamaq yaşamaq içün yekâne bir usul edi.
E, o vaqıtları sürgün etilgenlerniñ alları pek ağır edi. Bu insanlar ğurbette, aşalamalıqlar, açlıq, aqaretler kkeçirmege mecbur ediler. Er şeyni yasaq ete ediler: toplanmağa, kezmege, begş kilometr uzaqlıqqa ketmege izin yoq edi, atta vatan aqqında türküler yırlamağa yasaq edi. 16 yaşından komendaturada, er kün qayd olunmaq kerek edi, soñradan er on künden, ondan da soñ er ay qadqa kelmek mecbur ediler. Bu qararlarğa boysunmasañ, qattı cezalay ediler. Komendnant NKVD ofitserı Vafin edi. Bu pek qattı, merametsiz, zalım insan edi. Er bir söz diñlememek vaziyetni o qattı şekilde çeze edi. Çaqıcılarnı er kez bilip, yanlarına barmay ediler, çünki olar er şeyni yetiştire ediler. Er bir insannı yalan çaquv ve beftan qabaatlav boyunca apiske qapata bile ediler. Komendnant rejimi repressiv edi. Komendnantnıñ izini olmadan kimse bir yerge çıqıp olamay edi, yollarda nezaretler bar edi. Komendnant ise, izin er vaqıt bermey edi. Böyle alda yaqınlarnı qıdırmağa pek ağır edi, amma insanlar qıdıra edi, biri birine haber yollay ediler, yaqınları ile qavuşmaq içün vesiqalarnı resmiyleştire ediler. «Halq telegrafı» pek yahşı çalışa edi.
Saçaq tübünde pek çoq yaşalmadı,er kezni yavaş – yavaş yerleştirdiler. Bir de birleriniñ evlerine, ya da yıqıq, sınıq, qapı, penceresi olmağan evlerge, ahırlarğa yerleştire ediler. Kimse yardım köstermey edi, adamlar ise, biri – birine yardım etip, evlerini bir yoruq ete ediler. Ballar da yardım ete ediler, ayaqlarından çamur qarıştıra ediler, büyükler ise, tola yasay ediler. Birileri taban, başqaları qapı – pencere yasay ediler. Pek qıyin edi, amma yaşamağa tırışa ediler.
Yerli sakinlerini sürgün etilgenlernen munasebetleri çeşit türlü ola edi. Duşmanca, soy – sopları cebede olgan, ya da vefat etkenler davrana edi. Olar çamur ve taşnen ata edile rve «satqın», dep qıçıra ediler. Biz musulman olğanımıznı bilgenler öz davranışlarını deñiştire ediler. Yardım etken ve acığan soyları a bar edi.
Bizni yerleştirgen evniñ saibi de öyle edi. Ev cami yanında edi. Saibeniñ adı Aybi apa edi. Bizim aylemaizni yahşı qarışladı, bir oda ayırdı. O qadınnıñ altı balası bar edi, özü merametli ve dülber qadın edi. Aqayı mola – apiste otura edi. Ballar dostlaştı, aylelerni din de birleştirdi. Ana ve bita Quran oquy edi. Ana çölde çalışa edi, soñ pamuq qabul etken yerde çalıştı. Trudodni içün erzaq ala ediler, olar ise, yetmey edi.
Bala urbasına sarıp, Qırımdan «Zinger» tikiş maşinası alıp çıqılğan edi. Bu tiyeiş maşinası Ulu Üzendeki Aci Mamedi qartbabamnıñ ediyesi edi. Anam er kezge tikip başladı. Ailesini açlıqtan qurtarmaq içün, anam geceleri tikip çıqa edi, yapqan işine ise, erzaqnen ödey ediler.
Birinci yılı ballar mektepke barmağan edi, amma er biriniñ öz vazifesi bar edi. Anama yardım ete edik, pamuq, yonca, aşalğan otlar ciya edik. Bu otlardan şorba ve pasta pişire edik, kürpe qoşıp yatnıqlar bile yapa edik. «Çambolağa» bara edik, yani çöllerde er şey ciyılğan soñ, qalımtılar qıdıra edik. Bir kere brigadir meni qamçıdan urğan edi,apiske qapatırım, dep qorqutqan edi, sebebide izinsiz, çölde qalğan boğday başçıqlarnı cıyğanımda edi. Bahtıma, er şey yahşı keçti. Ğozapaya cıya edik. Cermay çıqqan yerge barıp, yaqarlıq mazut ala edim. Evde sandal bar edi, ondan er kez qızına edi. Anam urbalarnı deñiştirip tike ve çorap öre edi, ayaqqapımız tahtadan edi, oña «poltapoşka» dey ediler (tabanı tahtadan, töpesi – brezentten edi). Biz ballar, er vaqıt anamnı yanıda edik, oña yardım etmege tırışa edik. Anam geceleri ağlay edi, yaqınları, aqayı tapılsın, dep, cenk bitsin, Qırımğa qaytayıq, dep duva ete edi.
Devamı bar…
Müellifniñ tüşüncesi, muarririyet fikirinen doğru kelmey bile


text:
Bunı o, Qırım.Aqiqat mühbirine telefon vastasınen bildirdi.
Al-azırda Hamzin Kiyevde buluna. Cumaaqşamı künü, mayıs 15-de, saba onıñ evine mahsus hızmetlerniñ hadimleri keldiler. Olar özüni Qırımdaki FSB taqiqat idaresiniñ hadimleri olaraq tanıttılar.
Qoranta azalarına oqulğan qararğa binaen, evde «terroristik faaliyetinen bağlı patlav maddeleri, silânı qıdırdılar».
«Olar oğluma terroristik teşkilâtqa alâqam olğanını ifadelegen senetni kösterdiler. Tintüvni ondan ziyade FSB hadimi keçirdi, eki Ural, «Berkut» hadimlerini alıp keldiler, yolnı qapattılar. Qorantamnı o qadar qorquzdılar ki, qaynanam yaramadı – az qaldı insult olacaq edi», – dep tarif etti Hamzin.
O, mahsus hızmetlerniñ qabaatlavını «absurd ve sebepsiz» dep tanıy. Onıñ qayd etkenine köre, FSB hadimleri şaatlarnen beraber keldiler, bunı ise Cinaiy-protsessual qanunlar yasaq ete.
«Bizler bu tintüvden soñ qanunsız esnas aqqında dava arizasını azırladıq», – dep bildirdi Hamzin.


text:
Kreml nezaretindeki Qırım başı Sergey Aksönov, ilhaq etilgen Qırımda çalışqan mahkemecilerge mukâfat berdi. Bunı Qırımnıñ rusiyeli ükümetiniñ saytı bildire.
Qayd etilgeni kibi, Aksönov "keyfiyetli iş becergenleri içün" mahkeme işçilerine minnetdarlığını bildirdi ve "adaletli mahkemesiz cemiyetniñ inkişafı imkânsız" dep qayd etti.
"Bundan ğayrı bu işniñ teşkil etüvi içün Radionov İgor İvanoviçqa ve Latınin Oleg Anatalyeviçqa ayrıca teşekkürlerimni bildirmege isteyim", - dep qoştı o.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Oktâbrniñ 7-nde saba Aqyarda 27 yañı COVID-19 hastası qayd etildi, bir kişi vefat etti. Şeerniñ Rusiye ükümeti bildirgenine köre, hastalar 20 yaşından 79 yaşına qadar insanlar. Episi – yerli sakindir.
«67 yaşında qadın vefat etti. Hronik hastalıqlarınen beraber ağır virus pnevmoniyası, nefes distress-sindromı ve yuqunç-toksinli şok oldı», – dep aytıla haberde.
Akimiyetniñ malümatına köre, yılnıñ başından Aqyarda 1191 insan yañı koronavirus yuqunçına oğradı, 753 kişi tüzeldi, 3 insan vefat etti.
«Al-azırda 341 insan hastahanelerde buluna, 279 kişi yuqunç hastahanesinde közetile, 229 kişi №9 şeer hastahanesinde qala, 424 insan yaşağan yerde közetile», – dep aytıla şeer ükümetiniñ haberinde.
Keçken künü Qırımda 118 koronavirus hastası qayd etildi. Qırımda, yerli akimiyetniñ malümatına köre, 5288 koronavirus hastası qayd etildi, 3246 insan tüzeldi, 76 hasta vefat etti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov «nazirlerini» mecburiyetlerniñ eda etilmemesi içün mesüliet aqqında tenbiyeledi.
Bunı Qırım «ükümetiniñ» matbuat hızmeti bildire.
«Nazirlerni tenbiyeleyim – işiñizniñ neticesi aqqında yañlış malümat berilmesi içün sizlernen ayırı laf etecegim! Men böyle insanlar ile çalışmaycağım! Amelde kerek olğanı kibi etilmegen işiñizni kâğıtta alâ derecede olğanı kibi kösterseñiz, maña böyle esabatlar kerekmey. Mecburiyetleriñizge mesüliet ile yanaşmağa rica etem», – dedi Aksönov toplaşuvda.
Nefaqa ve aylıqlarnıñ ödenilmesi, Rusiye pasportlarınıñ berilmesi ile bağlı muzakerelerde Qırım işleri boyunca Rusiye naziri Oleg Savelyev de iştirak etti.
Yaqında Qırımda istifalar dalğası olğan edi.
Öz vazifelirini Qırımnıñ «birinci baş nazir muavini» Rustam Temirgaliyev, «sağlıq saqlav naziri» Pötr Mihalçevskiy, Qırım tibbiy müessiseleriniñ bir sıra baş ekimleri ve Keriç, Aluşta, Kezlev şeer başları qaldırdı.


text:
Yanvarnıñ 22-nde Qırımdaki Rusiye polisi Canköy rayonında Timofeyevka köyünde yaşağan qırımtatar Riza Asanovğa tenbi vesiqasını berdi, dep haber ete “Qırım birdeligi”.
Erkekniñ aytıp bergenine köre, oña yerli polis hadimi kelgen, miting ve narazılıq aktsiyalarında iştirak etmege yasaq olğanı aqqında bildirgen.
“Nasıldır bir miting, narazılıq aktsiyalarına ketmemege tenbiyeledi. Bundan ğayrı qorantamda qaç adam olğanı aqqında soradı, olarnıñ aqqında malümatnı yazıp aldı. Bunı yerli polisi olğanınen añlattı, bu malümatnı bilmek kerek eken”, – aytıp berdi Riza Asanov.
Evel, Rusiye quvetçileri qırımtatar faalleri Aziz Karahalilov ve Arsen Yakubov, “Qırım birdemligi” cemaat birleşmesiniñ koordinatorı Mustafa Seydaliyev ve mühbiri Emin Rustemovnı ziyaret etip, olarğa “Qırım Cumhuriyetinde yüksek azırlıq vaziyeti” rejiminiñ tayin etilmesi sebebinden mitingler keçirilmesiniñ ve ziyaret etilmesiniñ yasaq etilmesi aqqında tenbi vesiqasını berdiler.
Qırım boyunca Rusiye İİN idaresi ziyaretlerniñ sebepleri aqqında iç bir şey bildirmedi.


text:
İyün 30-ınıñ sabasına qadar Aqyarda altı yañı koronavirus hastası qayd etildi. Şeer akimiyetine köre, hastalarnıñ arasınada - Rusiyeden işke kelgen üç qurucı.
"Olar işke alınğanda teşkerilgende koronavirus infektsiyası qayd etildi. Yañıpatsiyentler arasında Rusiyeden kelgen emşire ve evel hasta olğan qadınnıñ 14 yaşındaki qızı bar", - denile beyanatta.
Malümatqa köre, infektsiya hastahanesinde - 123 adam , 9-ıncı şeer hastahanesinde - 78, yaşağan yerlerinde 687 adam baqıla.
Yerli akimiyetniñ malümatına köre, umumen Qırımda 691 yañı koronavirus hastası qayd etildi. 36-sı çetelden keldi, 94-ü qomşu Rusiyeden kelgenler ve olarnen alâqada olğanlar.500 insan yahşı oldı, 27 kişi vefat etti. Aqyarda 229 insan yañı koronavirus yuqunçına oğradı, dört kişi vefat etti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Martnıñ 26-sınıñ sabasına qadar dünyada koronavirusnen hastalanğan insanlarnıñ sayısı 471,5 biñ kişi oldı. Bu aqta Johns Hopkins universiteti yanındaki Tedqiqatlar merkeziniñ malümatında aytıla, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
21 293 insan COVID-19 hastalığından öldi, 114 biñ tüzeldi.
Martnıñ 25-nde saat 22:30-da Ukrainada 145 COVID-19 hastası qayd etildi (vaqtınca işğal etilgen topraqlar sayılmay).
Ukrainada COVID-19 hastalığından ölgen 5 kişi qayd etildi. Bir hasta tüzeldi.
İşğal etilgen Qırımda yedi insannıñ koronavirusnen hastalanğanı tasdıqlandı. Martnıñ 25-nde 1,3 biñ insan közetüv altında buluna.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı Volodımır Aryev Ukrainanıñ sabıq prezidenti Petro Poroşenko bulunğan maşinağa ücüm etilgenini bildirdi.
«Tituşkalar Devlet tahqiqatlar bürosınıñ çıqışında Poroşenkonıñ maşinasına ücüm etip, qaravullarnen kötekleşmege başladı ve Zafer meydanı tarafına qaçıp ketkenler. Yigirmige yaqın politsiya hadimi artından çapıp ketti. Üç-dört klassik sportçı tituşka bar edi. Regionlılar vaqtı tez-tez qayta», – dep yazdı o, Facebook saifesinde.
Ücüm ve kötek videosını «Strana.ua» de aydınlattı.
Kyiv politsiyasınıñ matbuat hızmeti Oksana Blişçikniñ Azatlıq Radiosına bildirgenine köre, adise yekâne reyestrde qayd etildi: sabıq prezidentniñ maşinası tıqanıqlıqta turğanda kimligi belli olmağan üç kişi ücüm etti, qaravulnen çatışqanlar dağıldı ve olarnı tutıp olamadılar.
Ukrainanıñ sabıq prezidenti Petro Poroşenko bugün Devlet tahqiqat bürosında sorğuda edi.
İyülniñ 17-nde DTB Poroşenkonı sorğuğa davet etti. O, saylav kampaniyası vaqtında meşğul olğanını bildirip kelmehen edi.


c: application/epub+zip

text:
Xattı Yahuda jazg'an. Bul xattın' Petr jazg'an 2-xat penen uqsas jerleri bar. Ekewinde de jalg'an mug'allimler ha'm olarg'a beriletug'ın jaza haqqında so'z etiledi (Petr 2-xatı 2-bap – Yahuda 1:4-18).
Yahuda qutqarılıw haqqında jazıwdı qattı qa'legen edi. Biraq, sol waqıtları iseniwshiler arasına kirip alg'an ayırım qudaysız adamlardın' jaman ta'sirinen iseniwshilerdi saqlaw ushın ol usınday mazmundag'ı xattı jazadı. Yahuda o'z xatında Qudaydın' miyrimi haqqında burmalap tu'sindiretug'ın bunday adamlarg'a qarsı turıw ju'da' a'hmiyetli ekenin atap o'tedi.
11Men, İysa Masixtın'* qulı ha'm Yaqıptın' tuwısqanı Yahudadan, A'kemiz Quday ta'repinen shaqırılg'anlarg'a sa'lem! A'kemiz Quday sizlerdi su'yedi ha'm İysa Masixtın' O'zi sizlerdi saqlap kelmekte+.
2Sizlerge miyrim-sha'pa'a't, tınıshlıq ha'm su'yispenshilik mol-mol etip berilsin!+
3Su'yikli tuwısqanlarım! Bizlerge ortaq bolg'an qutqarılıwımız haqqında jazıwdı ju'da' qa'legen edim. Endi iseniwshilerge* birotalag'a berilgen İysag'a degen isenim ushın gu'resin' dep, sizlerge na'siyat etip jazıwg'a ma'jbu'r boldım+. 4Sebebi aran'ızg'a ayırım qudaysız adamlar jasırın kirip alg'an. Olar Qudaydı miyrimli dep, Onın' miyriminen buzıqshılıq qılıw ushın paydalanadı, jalg'ız Hu'kimdarımız ha'm İyemiz bolg'an İysa Masixtı ta'n almaydı. Ondaylardın' jazası a'zelden-aq jazılıp qoyılg'an+.
5Bulardın' ha'mmesinen xabarın'ız bolsa da, men sizlerge esletip qoymaqshıman: Quday O'z xalqın Mısır elindegi qulshılıqtan qutqardı, biraq son'ınan isenbeytug'ınlardı nabıt etti+. 6Sonday-aq, o'z ma'rtebe-biyligine qanaat etpey*, ma'kanın taslap ketken perishtelerdi de Quday ullı jaza ku'ninde hu'kim etiw ushın ma'n'gige baylap, qaran'g'ılıqqa qamap qoyıptı+. 7Bularg'a uqsap, Sodom menen Gomora qalaları ha'm olardın' a'tiraplarındag'ı qalalar da buzıqshılıq ha'm ta'biyg'ıy emes jınısıy haramılıq isledi. Ma'n'gilik otta janıw jazasın alg'an bul qalalar adamlarg'a eskertiw boldı+.
8Sol sıyaqlı, aran'ızg'a kirgen bul adamlar da qıyalparazlıqqa berilip, o'z denelerin iplaslaydı ha'm Qudaydın' biyligin mensinbey, perishtelerdi mazaq etedi+. 9Ha'tte, bas perishte Mixail de Muwsanın' denesi haqqında shaytan menen tartısqanda, onı g'arg'ap hu'kim etiwge batılı barmay, tek: «Qudaydın' O'zi sag'an sazayın'dı bersin», – degen edi+. 10Biraq bul adamlar o'zleri tu'sinbeytug'ın na'rselerdi mazaq etip, sanasız haywanlar sıyaqlı tek ta'biyg'ıy sezim boyınsha jasag'anlıqtan nabıt boladı+. 11Olar ha'siret shegedi! O'ytkeni Kainnın' jawız jolı menen barmaqta. Bilam sıyaqlı da'mego'yshilikke berilgen olar Korey sıyaqlı qozg'alan' ko'terip, nabıt boladı+.
12Tek g'ana o'zin oylap, qarım-qatnas keshelerin'izde* sizler menen birge iship-jegen bunday uyatsız adamlar ishekke tu'sken qurt sıyaqlı qa'wipli. Olar samal menen ko'ship ju'retug'ın jamg'ırsız bultlarg'a, gu'zde miywesiz qalıp o'lgen, tamırı menen julıp taslang'an tereklerge uqsaydı+. 13Olar ko'bigin shashıratqan ten'izdin' qa'ha'rli tolqınları sıyaqlı, pataslıqların a'tirapqa shashıratadı. Adasqan juldızlar sıyaqlı bolg'an olar ushın tas tu'nek qaran'g'ılıq ma'n'gige tayar tur+.
14-15Adam-atanın' jetinshi a'wladı bolg'an Enok usı adamlar haqqında mına payg'ambarshılıqtı aytqan edi:
16Bul adamlar ha'mme waqıt nalıp, basqalarg'a kewli tolmaydı. Olar na'psiqawlıq penen is tutadı ha'm lapgo'ylik etip, o'z paydası ushın basqalarg'a jaramsaqlanadı+.
17Biraq sizler, su'yikli tuwısqanlarım, İyemiz İysa Masixtın' elshileri ta'repinen aldın aytılg'an so'zlerdi eske tu'sirin'ler+. 18Olar sizlerge: «Du'nyanın' son'g'ı ku'nlerinde o'z na'psine berilgen, Qudaydan qorqpaytug'ın mazaq etiwshiler payda boladı»*, – degen edi. 19Bunday adamlar – alawızlıq salıwshı ha'm Muxaddes Ruwxtan* bos qalıp, o'zinin' gu'nakar ta'biyatının' qulı bolg'an adamlar+.
20Biraq sizler, su'yikli tuwısqanlarım, en' muxaddes bolg'an isenimin'izdi o'mirin'izdin' tiykarı qılıp, jetilisip barın'lar. Muxaddes Ruwx penen duwa etin'ler+. 21O'zlerin'izdi ma'n'gilik o'mirge eristiretug'ın İyemiz İysa Masixtın' miyrim-sha'pa'a'tin ku'tip, Qudaydın' su'yispenshiligi menen jasawdı dawam etin'ler+. 22İsenimde ekileniwshi ayırım adamlarg'a miyrimlilik penen qatnas jasan'lar. 23Bazılardı ottan shıg'arıp, qutqarın'lar. Ja'ne basqalarg'a saqlıq penen rehimlilik ko'rsetin'ler. Al olardın' gu'nalarınan bolsa, jerkenin'ler*+.
24-25Qutqarıwshımız bolg'an jalg'ız Quday sizlerdi jıg'ılıwdan saqlawg'a, O'zinin' saltanatında ullı quwanısh penen minsiz qılıp turg'ızıwg'a qu'diretli. İyemiz İysa Masix arqalı a'zelden, ha'zir ha'm ma'n'gige, ullılıq, saltanat, ku'sh-qu'diret ha'm hu'kimdarlıq Qudaydiki bolsın!
Awmiyin+.


text:
Rostov-na-Donudaki Şimaliy Kavkaz arbiy okrugınıñ mahkemesi yanvarniñ 31-nde Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca oturışuvnı ötkerecek.
Bunıñ arfesinde Rusiye haber agentlikleriniñ bildirgenine köre, mahkeme, Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ faaliyetine alâqalı olğanlarında qabaatlanğan altı Qırım sakinine qarşı cinaiy «iş»niñ maiyeti boyunca baquvğa keçecek.
TASS, arbiy mahkemeniñ resmiy temsilcisi Alöna Katkalonıñ sözlerini naqil etip: «Yanvarniñ 31-nde saat 10-da mahkeme Aliyev, Alimov, Bekirov, Siruk, Cepparov ve Kukuğa qarşı cinaiy işniñ baqılmasını başlaycaq», – dep bildirdi.
Onıñ malümatına köre, mahkeme oturışuvları açıq rejimde keçecekler.
Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir (Rusiye ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaq etilgen teşkilât) işi»niñ fiqurantları Arsen Cepparov ve Refat Alimov 2016 senesi aprelniñ 18-nde Qızıltaşta (Krasnokamenkada) tevqif etilgen soñ apiste bulunalar. Bu iş boyunca qabaatlanğanlarnıñ ilk dörtü 2016 senesi fevralniñ 11-nde tevqif etildi. Bular: İnsan aqları boyunca alâqa grubunıñ azası Emir-Useyin Kuku, qurucılar olıp çalışqan Aluşta sakini Muslim Aliyev ile Qızıltaş köyüniñ sakini Enver Bekirov ve Yaltada yaşağan çeçek satıcısı Vadim Siruk.
Yanvarniñ 24-nde Ukraina Tış işleri nazirligi Rusiyeden Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi»niñ altı figurantını azat etmekni talap etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ advokatları, olarnıñ taqip etilüvi din alâmetine köre yapıla, dep sayalar. Advokat Emil Kurbedinov, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca esas olaraq qırımtatarlar taqip etilip, olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruplarğa ait Qırım sakinleriniñ de taqip etilgenlerini qayd ete.
Halqara siyasiy İslâm teşkilâtı «Hizb ut-Tahrir»niñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletlerini bir İslam hilâfeti içinde birleştirüvde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarınıñ qullanıluvını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2003 senesinde «Hizb ut-Tahrir»ni «terroristik» olaraq tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetip, yasaq etti.


text:
Rusiyde Ukrainanıñ işğal etilden Qırım yanında keçirgen arbiy idmanları «mısqıllama» kibi qabul etildi. Bunı 2 dekabr künü Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba efirinde rusiyeli arbiy jurnalist Arkadiy Babçenko bildirdi.
«Kreml kontrolünde olmağan cemaat fikiri aqqında söz yürsetilse, mında sualler peyda ola. Bu ateşniñ maqsadı añlaşılmay. Añlaşıla ki, bu bir trolling çeşiti, lâkin onıñ manası pek te añlaşılmay», – dedi Babçenko.
Programmanıñ diger musafiri – Ordu, dönüşüv ve silâsızlanma tedqiqatlar Merkeziniñ müdir muavini – Mihail Samüsniñ fikirince, idmanlarnı tam bir maqsatnen ötkerdiler – bazı vaqıtları Qırım üzerindeki vaziyetni Rusiye idare etkeni kibi davranğan Halqara grajdan avacılıq teşkilâtını «yerine qoymaq».
«Tünevinki atışlar İCAO teşkilâtına öz noqta-i nazarını açıqlamağa, bu Ukrainanıñ toprağı olğanını ve andaki uçuşlarnıñ telükesizligi içün Ukraina mesuliyetli olğanını beyan etmege imkân berdi», – dedi Samüs.
Dekabr 1, cumaaqşamı künü ukrain arbiyleri (Herson vilâyeti) Aleksandrovka köyu civarında orta uzaqlıqta uçqan, idare etilgen zenit raketalarınıñ kontrol deñemelerini keçirip başladı.
Keçenleri Rusiye Tışqı işler nazirligi beyan etti ki, Ukraina akimiyeti işğal etilgen Qırım yanında keçirmege niyetlengen raketa ateşleri - «provokatsiyadır» ve Moskvadan «qattı cevap» almaq içün yapıla. Ukraina Tışqı işler nazirliginde, Qırım yanında ötkerilecek Ukrainanıñ raketa idmanlarına Rusiye tarafından küç ile qarşılıq kösterilecegi aqqında qorqutuvlar seslendirilgenini tasdiqladılar. Ukrain arbiyleri beyan eteler ki, idmanlar halqara uquqnıñ talaplarına köre ve plan boyunca ötkerile.