text:
2020-jıl dekabrb ayınıń 28-kúni jınayat isleri boyınsha Kegeyli rayonı sudı ѳz keńsesinde, ashıq sud májilisinde A.N húkim oqıdı.
Sudlanǵan A.N aldın bir neshe márte sudlanıp, jazanı ѳtep shıqqan bolsada, bunnan ѳzine tiyisli juwmaq shıǵarmastan, qáwipli recidivist bolǵan halda, 2020-jıl mart ayında ѳzgeniӊ múlkin qolǵa kiritiwdi maqset etip, Qaraѳzek rayonı “Abay” kѳshesi 33-jayda jasawshı puqara N.D.Inı anasın úyiniń aldında mayıplar arabashasında alıp júrgenligin kѳrip, onıӊ isenimine kirip, ѳzin Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesinde islewshi “Polat” dep tanıstırıp, oǵan jeӊillikli kreditke arzanlastırılǵan turaq jay alıp beriwdi wáde etip, aldap, D.N.dan bѳlip-bѳlip naqlay hám plastik karta arqalı jámi 3.117.000 swm pulların aldawshılıq jolı menen qolǵa kiritip ѳz máplerine jumsap jibergen.
Bunnan tısqarı, A.N ѳziniń jınayıy háreketlerin dawam ettirip, tákiraran, ѳzgeler múlkin qolǵa kiritiw maqsetinde 2020-jıl mart ayında Qaraѳzek rayonı «Qaraѳzek» awıl puqaralar jıyını aymaǵında jasawshı puqara K.Nnıń isenimine kirip, ѳzin Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesinde islewshi “Polat” dep tanıstırıp, arzan bahada solyarka ѳnimin alıp kelip beriwdi wáde etip, aldap, K.N.nıń bѳlip-bѳlip naqlay hám plastik karta arqalı jámi 7.500.000 swm pulların aldawshılıq jolı menen alıp ѳz mápleri ushın isletip jibergen.
Bunnan tısqarı, A.N ѳziniń jınayıy háreketlerin dawam ettirip, tákiraran, Qaraѳzek rayonı “Abay” kѳshesi 33-jayda jasawshı puqara N.M.I isenimine kirip, ѳzin Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesinde islewshi “Polat” dep tanıstırıp, oǵan jeӊillikli kreditke arzanlastırılǵan turaq jay alıp beriwdi wáde etip, aldap, M.N. dan bѳlip-bѳlip naqlay hám plastik karta arqalı jámi 11.517.000 swm pulları hám bahası 1.300.000 swm bolǵan “Samsung J-2” telefon apparatın aldawshılıq jolı menen qolǵa kiritip, ѳz máplerine jumsaǵan.
Sonday-aq, A.N bul háreketleri menen sheklenip qalmastan, ѳziniń jınayıy háreketlerin dawam ettirip, tákiraran 2020-jıl 4-iyunb kúni saat 1600ler shamasında, ѳzgeniń múlkin qolǵa kiritiwdi maqset etip, Taxiyatas rayonı “Nayman” awıl puqaralar jıyını aymaǵında jasawshı puqara K.G.B. penen telefon arqalı sѳylesip, ѳzin “Shuhrat” dep tanıstırıp, oǵan 1 tonna solyarka ѳnimin satatuǵınlıǵın aytıp, aldınnan tanısı R.P.R nıń jasap atırǵan Nѳkis rayonı “Samanbay” awıl puqaralar jıyını aymaǵındaǵı Uzınkѳl massivi nѳmersiz jaydıӊ mánzilin berip, K.G.B. ѳziniń inisi K.J.B. penen kelgeninde, bul úy ѳzine tiyisli ekenligin, R.P. ѳmirlik joldası ekenligin aytıp, olardan 1 tonna solyarka ѳnimi ushın 4.000.000 swm pulların alıp, ѳmirlik joldasına sanaw ushın beretuǵınlıǵın aytıp, aldap alıp, úyden shıǵıp ketip waqıya jerinen jasırınǵan.
Bunnan tısqarı, A.N ѳziniń jınayıy háreketlerin dawam ettirip, ѳzgeler múlkin qolǵa kiritiwdi maqset etip, tákiraran 2020-jıl 18-20-iyunb kúnleri Qońırat rayonı K.Abdirov kѳshesi 16-jayda jasawshı puqara K.K.tıń qol telefonına qońıraw etip, ѳzin Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesinde islewshi “Maxmud” dep tanıstırıp, oǵan isbilermenlik penen shuǵıllanıw maqsetinde qurılǵan qurılısı tolıq pitpegen imaratına эlektr hám gaz tarmaqları menen támiyinlep beriwdi wáde etip, onı aldap, bѳlip-bѳlip 10.000.000 swm pulları hám 100 AQSh dolların aldawshılıq jolı menen alıp ѳzlestirgen.
Bunnan tısqarı, A.N bunıń menen sheklenip qalmasdan, ѳziniń jınayıy háreketlerin dawam ettirip, tákiraran, 2020-jıl iyulb ayında, ѳzgeniń múlkin qolǵa kiritiw maqsetinde, Nѳkis qalası K.Palmanov kѳshesi 49-jayda jasawshı puqara K.J.U ulınıń isenimine kirip, ѳzin Qaraqalpaqstan Respublikası Milliy Gvardiyası orınbasarı lawazımında islewshi “Shuxrat” dep tanıstırıp, onı Qaraqalpaqstan Respublikası Milliy Gvardiyasına jumısqa jayǵastırıwın aytıp, rásmiyetshilik ushın onıń pasport, áskeriy gúwalıǵı hám basqa hújjetlerinen kѳshirmeler alıp, J.K tan bѳlip-bѳlip jami 2.600.000 swm pulların aldawshılıq jolı menen qolǵa kiritken.
Bunnan tısqarı, A.N ѳziniń bul jınayıy háreketleri menen sheklenip qalmastan, tákiraran puqara J.K. tan shaxsın anıqlaw imkaniyatı bolmaǵan shaxs arqalı, Qaraqalpaqstan Respublikası Milliy Gvardiyasına jumısqa jayǵastırıwın wáde etip, belgili háreketti para bergen shaxstıń máplerin gѳzlep orınlaw esesine nızamǵa qayshı ekenligin bile tura, J.K tı para beriwge úndep, 2.600.000 swm pulların qolǵa kiritken.
Bunnan tısqarı, A.N bul háreketleri menen sheklenip qalmastan, ѳziniń jınayıy háreketlerin dawam ettirip, tákiraran 2020 jıl iyulb ayında ѳzgeniń múlkin qolǵa kiritiw maqsetinde, Nѳkis qalası K.Palmanov kѳshesi 47-jayda jasawshı puqara S.A.T. ulınıń isenimine kirip, ѳzin Qaraqalpaqstan Respublikası Milliy Gvardiyası orınbasarı lawazımında islewshi “Shuxrat” dep tanıstırıp, onı Qaraqalpaqstan Respublikası Milliy Gvardiyasına jumısqa jayǵastırıwın aytıp, háreketlerin jánede isenimli qılıp kѳrsetiw ushın onıń pasport, áskeriy gúwalıǵı hám basqa hújjetlerinen kѳshirmeler alıp, A.S tan bѳlip-bѳlip jámi 2.130.000 swm pulların aldawshılıq jolı menen qolǵa kiritken.
Bunnan tısqarı, A.N ѳziniń bul jınayıy háreketleri menen sheklenip qalmastan, tákiraran puqara A.S tan shaxsın anıqlaw imkaniyatı bolmaǵan shaxs arqalı, Qaraqalpaqstan Respublikası Milliy Gvardiyasına jumısqa jayǵastırıwın wáde etip, belgili háreketti para bergen shaxstıń máplerin gѳzlep orınlaw esesine nızamǵa qayshı ekenligin bile tura, A.S tı para beriwge úndep, onıӊ 2.130.000 swm pulların qolǵa kiritken.
Bunnan tısqarı, A.N bul háreketleri menen sheklenip qalmastan, ѳziniń jınayıy háreketlerin dawam ettirip, tákiraran 2020 jıl 28 iyulb kúni ѳzgeniń múlkin qolǵa kiritiw maqsetinde, Nѳkis qalası Berdaq proekt kѳshesi 8-jayda jasawshı puqara K.X.F isenimine kirip, oǵan ѳzin Qaraqalpaqstan Respublikası Milliy Gvardiyası orınbasarı lawazımında islewshi “Shuxrat” dep tanıstırıp, onı Qaraqalpaqstan Respublikası Milliy Gvardiyasına jumısqa jayǵastırıwdı wáde etip, aldap hámde X.Ktı belgili háreketti para bergen shaxstıń máplerin gѳzlep orınlaw esesine nızamǵa qayshı ekenligin bile tura para beriwge úndep, onıӊ 900.000 swm pulların alǵan waqtında Ѳzbekstan Respublikası Bas prokuraturası janındaǵı ЭJQG Departamenti Qaraqalpaqstan Respublikası basqarması Nѳkis qalası bѳlimi xızmetkerleri tárepinen jınayat ústinde uslanǵan
Sud sudlanǵan A.N nıń ѳzine qoyılǵan ayıptı qısman moyınlap bergen kѳrsetpelerin hám keltirgen wájlerine Ѳzbekstan Respublikası JPKniń 95-statbyası tiykarında baha berip, onıń kѳrsetpeleri hám keltirilgen wájlerin istiń haqıyqıy jaǵdayına tuwrı kelmeytuǵın, jınayıy juwapkershilikten qutılıw maqsetinde qılınǵan háreket dep sın kѳz qarastan bahalawdı lazım tawıp. oǵan jaza túri hám muǵdarın tayınlawda, Ѳzbekstan Respublikası JKning 55-56-statbyaları talaplarına ámel qılıp, Ѳzbekstan Respublikası Joqarǵı sudi Plenumınıń 2006 jıl 3 fevraldaǵı “Sudlar tárepinen jınayat ushın jaza tayınlaw ámeliyati haqqında”ǵı Qararındaǵı kѳrsetpelerden kelip shıǵıp, qılmısınan pushaymanlıǵın, sembya hám materiallıq jaǵdayın, jumıssızlıǵın, jazanı jeńillestiriwshi jaǵdaylar dep bahalap, onıń aldın qasttan sádir etken jınayatı ushın bir neshe márte sudlanǵanınan keyinde awır jınayat sádir etkenligin jazanı awırlastırıwshı jaǵdaylar dep esaplawdı, sonıń menen birge sádir etilgen qılmıstıń jámiyetlik qáwiplilik dárejesin, sudlanıwshınıń shaxsın, keltirilgen zıyan muǵdarın hám istegi bárshe sudlanıwshınıń juwapkershiligin jeńillestiriwshi hám awırlastırıwshı jaǵdaylardı esapqa alıp, ayıplı dep tabılmaqshı bolǵan statbyalar sankciyası sheńberinde altı jıl múddetge erkinen ayırıw jazasın tayınladı hám jazanı qattı tártipli koloniyada ѳtewdi belgiledi.
Sonday-aq puqaralarǵa jetkeriligen materiallıq zıyandı sudlanıwshıdan ѳndiriwdi belgiledi.
A.Ametov Jınayat isleri boyınsha Kegeyli rayonı sudı baslıǵı .


c: text/html

text:
Künnen alınatın elektr quatın öndiruşi elderdiñ qatarında Germaniya aldıñğı qatarda. Qazir ğalımdar osı qosımşa energiya türine erekşe män berip, onı ..
Blue Origin aeroğarış kompaniyasınıñ New Shepard ğarış kemesimen ğarışqa wşu biletiniñ qwnı aşıq aukcion kezinde 2,8 million dollardan astı. Bilet qwn..
Amerikalıq Space X kompaniyası ğarışqa tağı 54 jerserigin wşırdı. Olardı Falcon 9 zımıran tasığışı Floridadağı ğarış aylağanınan äketti. Bwl – osı zı..
Halıqaralıq ğarış stanciyasınan tört astronavtpen wşıp şıqqan Crew Dragon Meksika şığanağına qondı. Bwl turalı NASA Twitter-degi resmi akkauntında hab..
Ğarıştıq ekonomikada kosmostıq turizm bäsekesi qızu jürip jatır. Endi milliarder Djeff Bezos öziniñ New Shepard ğarış kemesine biletter satılımın bast..

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırım Muhtar Cumhuriyeti Prokuraturası, söñki üç ay içinde devletke hainlik etkenlerinde qabaatlanğan sabıq Aqyar şeer şurasınıñ deputatlarına qarşı 10 qabaatlav aktını mahkemege yollağanını bildire. Bunı noyabrniñ 30-nda prokuraturanıñ matbuat hizmeti bildirdi.
Nezaret organı, «Aqyar şeer şurasınıñ üç deputatına qarşı nevbetteki qabaatlav aktları mahkemege yollandı», dep izaat berdi.
«Cinaiy işlerniñ tahqiqatı esnasında, 2014 senesi mart ayında Qırım Muhtar Cumhuriyeti Aqyar şeer şurası deputatlarınıñ, Qırımnıñ işğaline qoltutqanları ve yardım etkenlerine dair red etilmez delliller elde etildi», – denile bildirüvde.
Prokuraturanıñ malümatına köre, deputatlar «qanunsız olaraq bir sıra qararlar aldı, Qırım Muhtar Cumhuriyeti Yuqarı Radasınıñ sözde «umumqırım referendumı» aqqında qararına qoltuttılar».
Sabıq deputatlar 12-den 15 yılğa qadar azatlıqtan marum etilüv şeklinde cezalana bileler.
Noyabrniñ 28-nde prokuratura, QMC Yuqarı Radasınıñ sabıq deputatlarına qarşı 59 qabaatlav aktınıñ mahkemelerge yollanğanını bildirdi. Olar devletke hainlik yptılar dep şüphe altında bulunalar.
Ukrainanıñ Baş prokuraturası, askeriy yeminni bozıp, Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ yarımadadan qıtağa qaytmağan 73 Ukraina arbiy hadimini devletke hainlik etkenlerinde qabaatlay.
Halqara teşkilâtları Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Hayser Cemilevniñ işinde zarar körgen taraf, merhum Fevzi Edemovnıñ apayı, qabaatlanğan onıñ qocasını muqaytsızlıqtan, istemeyip öldürilgenini tüşüne.
Bunı o aprel 16 künü Krasnodar diyarınıñ mahkemesinde bildirdi, haber ete advokat Nikolay Polozov.
«Zarar körgen Edemova toplaşuvda aqayınıñ öldürilmesi istenilmeyip yapılğanını tüşüngeni aqta bildirdi», – yazdı o twitterde.
Advokatnıñ aytqanı kibi, qabaatlayıcı taraf yigirmi şaattan yalıñız ekisini sorağan eken.
Hayser Cemilevniñ işi boyunca nevbetteki toplaşuv aprel 23 künü keçecek.
Hayser Cemilevni 2013 senesi mayıs 27-de onıñ Bağçasaraydaki evinde yaqaladılar. Anda 44 yaşında Fevzi Edemov öldürilgen edi.
Militsiya Cinaiy kodeksniñ 115-inci maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca (planlaştırılğan öldürüv) cinaiy iş açtı. Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Hayser Cemilevni apiske aldı.
Qırım işğalinden soñ taqiqat organları bu işni ğayrıdan taqiq etmege qarar berdiler. Kiyevniñ Apellâtsion mahkemesi ise Hayser diqqatsızlıqtan cinayet yaptı qararına kelip, onı azat etmege qarar aldı. İnsan aqları Avropa mahkemesi de Hayser Cemilevniñ azat etilmesi aqqında qararnı qabul etti. Lâkin Rusiye onı yerine ketirmey. Hayserni Qırım SİZOsından Krasnodar ülkesine alıp kettiler.


text:
Mayıs 23-te Türkiyede Dünya insaniy zirvesi (sammiti) başlana. Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ imayesi altında keçirilgen eki künlik toplaşuvlarda devlet ve ükümet yolbaşçıları, 100-den ziyade memleketten kelgen yüksek rutbeli memurlar dünyada silâlı zıddiyet ve felâketlerden zarar körgen insanlarnıñ ihtiyaclarını nasıl qarşılamaq mümkün laf etecekler.
60 devlet birinci şahıs olaraq kösterilecek. Ukraina prezidenti Petro Poroşenko İstanbuldaki sammitke yol aldı. Ukraina eyyeti erkânında qırımtatarlarnıñ liderleri Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov barlar.
Dünyada aman-aman 60 million insan yaşağan yerini terk etip köçti. Tahminen 125 million kişi yardım ve imayege muhtac. Sammitni qabul etken Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan Suriyeni cenkten sebep terk etken 2,7 million insanşa baqqan memleketiniñ qoşqan issesini aydınlatacaqtır.


text:
Kyivde dekabr 15-de Qırım evinde jurnalist Nikolay Semenanıñ «Tamamen alındı» adlı fotoresimler sergisiniñ açılışı ötkerilecektir.
Sergide Qırımda FSB hadimleri jurnalistniñ fotoarhivini alğanda saqlap qalğan fotoresimler taqdim etilecek.
Er kes Qırımda ifade serbestliginen bağlı munaqaşağa da qoşula bile.
Baarde Qırımda Qırım.Aqiqat ile işbirliginde şeklengen jurnalistlerniñ evlerinde tintüvler olıp keçti. Radio Svoboda müellifi Nikolay Semenağa qarşı Rusiye Federatsiyasınıñ topraq bütünligini bozmaq çağıruvları şeklenmesi ile cinaiy iş açıldı. Rusiye taqiqatı oña yarımadanı terk etmege yasaq etti.
Ukraina Tışqı işler nazirligi işğal etilgen Qırımda Ukraina vatandaşları, şu cümleden Nikolay Semenanıñ taqip etilmesinden qasevetlengenini bildirip, oña qarşı yapılğa basqını toqtatmağa çağırdı.


text:
2014 senesi mayısnıñ 3-nde yarımadanıñ çeşit şeerlerinden bir qaç biñ qırımtatarı Qırımğa keleyatqan qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevni qarşılamağa yol aldı. Rusiye quvetçileri arbiy tehnikanı qoydı ve avağa ateş açtı, amma qorquzuv aktsiyası olar beklegen neticelerini bermedi: qırımtatarlar Rusiye OMONınıñ canlı qalqanını yarıp keçti ve Mustafa Cemilevnen körüşti. Qırımtatar faalleri Qırımğa liderlerinen beraber qaytacaq, dep ümüt etti. Faqat bu olmadı. 2014 senesi mayısnıñ 3-nde Türk divarında ne oldı, o künü qırımtatarlarnıñ lideri Qırımğa ne içün kirip olamadı ve Mustafa Cemilev bu adise-vaqialarnı nasıl hatırlay – Qırım.Aqiqatnıñ intervyüsında oquñız.
Bundan evel Mustafa Cemilev Qırımğa «Şeremetyevo» Rusiye ava limanında barmağa tırıştı, amma Rusiye sıñırcıları işğal etilgen Qırımğa da tarqalğan «Rusiyege kirişini» yasaqlağan vesiqanı berdi.
Qırımtatar Milliy Meclisi 2014 senesi mayısnıñ 2-nde büyük Hıdırlez qutlamasını lâğu etmege ve mayısnıñ 3-nde «Armânsk» Rusiye kontrol noqtasındaki Qırım kişirinde Mustafa Cemilevni qarşılamağa qarar aldı.
Cemilevniñ Qırımğa kelgenini ögrengen qırımtatarlar onı qarşılamağa istedi. Rusiye arbiy tehnika ve quvetçilerini qoydı.
Mustafa Cemilevniñ aytqanına köre, o künü Rusiye quvetçileriniñ areketleri tahmin etilgen edi.
Avağa ve yerge ateş açılğanda qırımtatarlar ücüm etti
«Bu Rusiye içün, elbette, ananeviy bir şey: silânı kösterüv, qorquzuv. Amma o vaqıt qırımtatarlarnıñ aqlında ukrain demokratiyası bar edi. Şimdi o qadar insannı tasavvur etmek küç – beş biñge yaqın insan bar edi. Bu yılları pek sıqqanlar: para cezaları, apis cezaları, tintüvler. O vaqıt ise, olarnıñ malümatına köre, biñge yaqın omoncı, tahminen yüz zırhlı taşıyıcı, tank ketirilgen edi… Bundan ğayrı, Aksenov (Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenov – QA) radio ve televideniye vastasınen «vatanperver vatandaşlarını Qırımnı Perekoptan kelgen tatarlardan qorumağa» çağırğan edi. Qırımda da aktsiyalar oldı: ğaliba, yedi yerde narazılıq olaraq yollar qapatıldı. Böyle oldı. Bu yapqanları qırımtatarlarnı qorquzdı dep aytmaz edim. Aksine. Avağa ve yerge ateş açılğanda qırımtatarlar ücüm etti, ve bir buçuq-eki biñ insan bu sıñırdan keçip, neytral yerge keçti», – dep hatırlay Mustafa Cemilev.
2014 senesi mayısnıñ 3-nde olğan adise-vaqialar, Mustafa Cemilevniñ aytqanına köre, qırımtatar halqınıñ qorqusız olğanını ve adaletsizlikke qatlanmaq istemegenini kösterdi.
«Bu ümüt berdi. Rusiye demagogiyasına baqmadan, halq milliy kimligini, ğururını, aqlarını qorumaqta qararlı olğanını kösterdi. Qorquları yoq. Bu meni, elbette, quvandırğan edi», – dep ayta o.
Qırımğa kirişi yasaqlanğanını ögrengende tarih tekrarlana kibi isi bar edimi sualine Mustafa Cemilev yoq dep ayta.
Rusiye Qırımda terror, repressiya, qorquzuvlarnı başlatacaq dep bile edim
«Rusiye ordusı Qırımğa kirgende ne istegenleri belli edi. Bu tamır halqnıñ ve, büyük qısmı ile, diger milletlerniñ istegine qarşı bir şekilde yapıldı. Rusiye Qırımda terror, repressiya, qorquzuvlarnı başlatacaq dep bile edim. Bir sürpriz olmadı», – dep qayd ete Cemilev.
Qırımtatar halqınıñ lideri, qırımtatarlar Rusiye quvetçilerini yarıp keçken soñ neler olğanını hatırlay: Cemilevge diplomat, siyasetçi, Avropa parlamentiniñ vekilleri telefon etken edi, olar Rusiye quvetçileriniñ tecavuziy areketlerinden ve qan töküle bileceginden qorqtı.
Sıñırda Rusiye ile yañı cenk cebesi peyda olur, dep qorqqan ediler
«Türkiye elçisi telefon etip, baş nazir ve prezident de (Türkiye – QA) bağda olğanını ayttı. Sıñırda Rusiye ile yañı cenk cebesi peyda olur, yañı insan qurbanları ola bile dep qorqqan ediler. Sıñırdan çekilmemni rica etti, Qırımğa qaytuv meselemni diplomatik yolnen, Rusiye ile muzakereler yolunen çezmege tırışacaqlarını aytı. Avropa parlamentinden telefon ettiler, destek bar edi», – dep ayttı Cemilev.
Diger yerlerden telefon etkenler de oldı. Mustafa Cemilev oña Rusiye prezidenti Vladimir Putinge muracaat etmege teklif etilgenini hatırlay.
Evge kirmek içün başqa memleketniñ prezidentinemi muracaat etecem?
«Aleksandrov adlı biri, Devlet dumasınıñ deputatı – onı Strasburgdan tanıyım, Rusiye eyyetiniñ erkânında edi – telefon etip ayttı: Qırımğa kirsetmek ricasınen Putinniñ adına mesac yaz, men şimdi Putinge kirerim ve er şey qavğasız al etilir. Men aytam: aqlıñ başıñdamı? Ne aytasıñ sen? Evge kirmek içün başqa memleketniñ prezidentinemi muracaat etecem? Saçma degilmi?», – dep hatırlay Cemilev.
Aynı vaqıtta, Rusiye quvetçilerini yarıp keçken qırımtatarlar Qırımğa keri alınmaycaq kibi qorqu bar edi. Mustafa Cemilev şunı hatırlay: o Qırımğa kirmemege razı oldı ve insanlarğa qaytmağa imkân berilecek ve olarğa qarşı repressiv areketler yapılmaycaq kibi şartlar qoydı.
Bütün qırımtatarlar Qırımğa kirgenine qadar bu neytral sızıqta edim
«Sıñırnı izinsiz keçken qırımtatarlar keri qaytmaycaq dep aytqanlarında yarıp keçmege qarar alğan gençler bar edi. Amma bu vaziyette qan töküle bilir edi. Olarnı qandırıp başladılar: saqın, qollarıñızda tayaq bar, olarnıñ qollarında ise silâ. Şart qoydım: sıñırnı keçken bütün qırımtatarlar keri kirsetilecek, ve soñra men keterim, olar da razı oldı. Olarğa qarşı repressiyalar olmaycaq degen şart da bar edi. Buña da razı oldılar. Amma, er vaqıttaki kibi, rusiyeliler aldattı. Olar kerçekten er kesni kirsetkenler, ve men bütün qırımtatarlar Qırımğa kirgenine qadar bu neytral sızıqta edim. Amma bundan soñ qırımtatarlar arasında sorğu, apis cezaları, para cezaları başlandı», – dep tarif ete Mustafa Cemilev.
Altı yıldan soñ mayısnıñ 3-nde olğan «yarıp keçüv» ve fevralniñ 26-nda Qırım Yuqarı Şurası ögünde keçirilgen miting 2014 senesiniñ eñ kütleviy tedbirlerinden biri olıp qalalar. Mustafa Cemilevniñ aytqanına köre, bu eki kün qırımtatar halqınıñ birligini kösterdi.
Bir qaç saat içinde bütün Qırımdan on eki biñge yaqın qırımtatarı keldi. Bu, elbette, ilham bere
«Halq birligi kösterildi, kerçekten. Fevralniñ 26-nda olğan mitingge bütün Qırımdan kazak, göñülliler maşinalarnen ketirilgen edi, ve tek üç-dört biñ kişi oldı. Bir qaç saat içinde bütün Qırımdan on eki biñge yaqın qırımtatarı keldi. Bu, elbette, ilham bere. Meraqlı bir şey aqlımda bar: bütün adise-vaqialar bitken soñ, bağçasaraylı Rusiye tarafdarı faallerinden biri ağlap ayta edi: tatarlar bizni quvdı, çetleştirdi, aşaladı. Qırımtatarlar da ayta: yeter endi, qasevetlenme – birinci kere sanki», – dep hatırlay Cemilev.
Onıñ aytqanına köre, yıllar keçken soñ mayıs 3-nen bağlı eñ küçlü hatırlavlarından biri Türk divarında «yarıp keçken» soñ mahkeme vastasınen taqip etilgen qırımtatarlar ola.
«Apis, para cezalarını alğan insanlarnıñ aytqanları meni ayrette qaldırdı. Episi ayta edi: bu tekrarlansa, kene çıqacaqmız. Bu, elbette, ilham bere», – dep ayta Mustafa Cemilev.
Malümat: 2014 senesi mayısnıñ 3-nde beş biñge yaqın qırımtatarı Rusiye akimiyetiniñ qararınen Qırımğa kirip olamağan Mustafa Cemilevni qarşılamağa yol aldı. Olarnıñ avtokolonnasını Ermeni Bazardaki Türk divarı yanında Rusiye OMONı ve zırhlı tehnika blok etti.
Faaller Rusiye quvetçilerini yarıp keçip, keçiş noqtasına cayav ketti. Anda Cemilevnen körüştiler, amma çatışma olmasın ve qırımtatar faalleri yarımadağa qaytsın dep, o, Kyivge ketti.
Daa soñra o adise-vaqialarnıñ iştirakçileri Rusiye akimiyeti tarafından taqip etildi. «Mayıs 3 davası» boyunca dört kişige şartlı apis cezaları ve para cezaları berildi. Apiske alınğan ilk kişi Musa Abkerimov edi. Onı «Berkut» hadimine orta ağırlıq zarar ketirgeninde qabaatladılar. 2015 senesi mayısta Ermeni Bazarnıñ şeer mahkemesi Abkerimovnı dört yıl ve dört ay şartlı apis cezasına üküm etti. Daa soñra Rustem Abdurahmanov, Tair Smedlâyev ve Edem Ebulisov tutuldı. Üçü de şartlı apis cezalarını aldı. «Mayıs 3 davasınıñ» soñki mahkemesi 2015 senesi dekabrniñ 11-nde oldı.


text:
Aqyarda avgustnıñ 29-nda 14 yañı koronavirus hastası qayd etildi, dep bildire şeerniñ Rusiye akimiyeti.
Aqyarnıñ ükümeti bildirgenine köre, hastalarnıñ yaşı 27-den 83-ke qadar, 13 hasta yerli sakin ola, daa bir raatlanğan kişiniñ testi müsbet çıqtı.
«Bir qadın hastahanege yatmağa istemedi. Rospotrebnadzor mecburiy hastahanege aluv aqqında davanı mahkemege berdi», – dep aytıla haberde.
Qadın akimiyetniñ malümatnı açıq sürette izaatlamadı.
Al-azırda 67 insan hastahanede buluna, 150 insan yuqunç hastahanesinde közetile, №9 şeer hastahanesinde 125 kişi qala, 217 insan yaşağan yerinde közetile.
Umumen yılnıñ başından Aqyarda 502 insan koronavirus yuqunçına oğradı. 395 insan yahşı oldı, 18 kişi vefat etti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Ukrainada iyün 26-sında 948 yañı COVID-19 hastası qayd etildi, 24 adam vefat etti, 402 hasta yahşı oldı.
Bunı Ukraina Mudafaa ve Milliy Telükesizlik Şuraşınıñ koronavirus epidemiyasınıñ tarqalaması monitoringi sistemasınıñ malümatı köstere, bildire Azatlıq Radiosı.
Umumen iyün 27-sine qadar Ukrainada 42 065 koronavirus hastası qayd etildi.
Dünyada 9,8 milliondan ziyade koronavirus hastası qayd etildi. 494181 adam vefat etti, 5 millionğa yaqın adam yahşı oldı.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Rusiye ükümeti «Rusiyede grajdanlıq ve iş silâsı ve oña köre patronlarnı qullanuv qaidelerini» deñiştirip, belli bir vesiqası olğan Rusiye vatandaşlarına yanında silâ taşımağa izin berdi. UNİAN agentligi noyabr 18-de bergen malümatlarğa köre, eskiden rusiyelilerniñ silâ qullanuv qaideleri yanında silâ taşımasına yalıñız av, sport yarışları, idman ve talimlerde ruhset bere edi.
Bunıñ episi vesiqanıñ yañı metninde de bar, lâkin «kendini qorumaq içün» ibaresi de qoşuldı.
2014 senesi fevral soñunda mart başında Rusiye ve Rusiyeniñ Qara deñiz flotunda olğan askerler Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalar kirsetti. Ğarp Qırım Ukrainağa bağlı olğanını tekrarlamağa devam ete.


text:
Bu künleri Qırımnıñ bir çoq Rusiye devlet kanalından birinde «Sotsialnıy Krım» («İçtimaiy Qırım» – muar.) yayınınıñ musafiri Qırımnıñ Rusiye emek ve içtimaiy siyaset naziri Yelena Romanovskaya oldı. Plâjda panduslar, saqatlar içün mahsus iskeleler, şişirme oturğıçları ve başqa şeyler bar. Nazir qayd etti ki, Qırımda bunıñ kibi bir plâj ilk sefer peyda oldı ve federal sermiyağa yapıldı. Onıñ aytqanına köre, şimdiki devlet ve maliyesi sayesinde saqatlarnıñ deñizge kelip, suvğa kirmek ve küneşte oturmaq imkânları bar.
Faqat Yelena Romanovskaya plâj ile bağlı bazı malümatlarnı yañlış bere. Endiden soñ saqatlar içün plâj Qırım Cumhuriyetiniñ «Tsentr professionalnoy reabilitatsii invalidov» («Saqatlarnı tedaviylev merkezi» – muar.) (müdiri – Şçukinskaya L.A.) Devlet bücet müessisesine aittir.
Plâj Ukrainanıñ devlet büceti ve Almaniyanıñ 2009-2010 seneleri bergen maddiy yardımı parasına yapıldı
Merkezniñ müdiri maqsatkâr bir insan olğanı içün bu plâj yapıldı. Daa doğrusı, plâj Ukrainanıñ devlet büceti ve Almaniyanıñ 2009-2010 seneleri bergen maddiy yardımı parasına yapıldı.
Merkez regionlarara müessise olıp, qısmen Ukraina devlet bücetinden maliye etile edi. Söz sırası, Rusiye Federatsiyasında saqatlar içün donatılğan plâjlar yoq. Ve Soçide, Olimpik şeerçikte bile saqat iştirakçiler içün bir de bir plâj yapılmağan edi.
Men Ukraina zamanında içtimaiy qoruv sistemasında çalışqan edim ve Şçavinskayanı tanıyım, onıñ faaliyetini bilem (saqatlar içün çoq şey yaptı). «Keçici müddet» olğanda plâjnı operativ idare müddetini arttırmaq meselesi nasıl baqılğanını bilem ve 100% bilem ki, Rusiye eyyeti tecribenen paylaşmaq içün kelgende Rusiyede saqatlar içün bunıñ kibi bir plâj olmağanını añlap, suqlanuvdan öle edi. Em deñizge qolay keçmek mümkün, em de bütün mahsus donatmaları bar.
Romanovskaya plâj Rusiye Federatsiyasınıñ parasına yapıldı degende yalan ayttı. Böyle bir şey olmadı
Ukraina vaqtında ukrain ve qısmen alman parasına plâjnı donatqan ediler. Rusiye Federatsiyası bu topraq damartısını operativ idare müddeti arttırılğanı içün buña alâqası bar olğanını aytadır. Añlaşmada Rusiye müüri olsa ve kefalet mektübini Aksönovnıñ muavini imzalağan olsa, bütün Qırımğa «Rusiye muvafaqiyetleri» ve «Qırım akimiyetiniñ ğalebeleri» aqqında aytmaq doğru degildir. Nazirniñ yalanı ve ukrain yeñişlerini Rusiyege bağlamaq ıntıluvı açuvlandırdı.
Susanna Raminina, qırımlı
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Qırım qamaçavı vatandaş aktsiyasınıñ koordinatorı Lenur İslâmov bildirdi ki, qıtaiy Ukrainadan Qırımğa mal, aşayt mahsulatı ve elektrik berilmesi toqtatılğan soñ, yarımadanıñ «deñiz qamaçavı», şu cümleden Qırımnı Rusiye Federatsiyasınıñ Krasnodar ülkesi ile bağlağan Keriç keçiti rayonında qamaçav olacaq.
Bunı o «Otkrıtaya Rossiya» («Açıq Rusiye») neşirine ayttı.
Biz yolumızğa devam etecekmiz. Ağ qamaçavını yapacaqmız, ileride deñiz qamaçavı olacaq, Qırım bütünley etraf müitten ayırılacaq. Keriç keçitiniñ qamaçavı da olacaq. Bunı yapamaycaqmız, dep tüşünmesinlerLenur İslâmov
«Biz yolumızğa devam etecekmiz. Ağ qamaçavını yapacaqmız, ileride deñiz qamaçavı olacaq, Qırım bütünley etraf müitten ayırılacaq. Keriç keçitiniñ qamaçavı da olacaq. Bunı yapamaycaqmız, dep tüşünmesinler», – dep bildirdi İslâmov.
«Maydan inostrannıh del» fondunıñ Qara deniz regionında gemilerniñ areketlerini nezaret etken ekspertleriniñ zanınca, Qırımnıñ «deñiz qamaçavı» gemi, inşaatlar bozulğan soñ başlana bile.
Bunı fond eksperti Yuriy Smelânskiy Qırım qamaçavı iştirakçileriniñ Keriç keçitini blok etüv işi planlarını izaatlap, Qırım.Aqiqatqa ayttı.
«İşğal etilgen topraq ve işğalci memleketniñ qıtaiy qısmı arasında bağlar gemilerge hızmet etken infrastruktura bozulğan soñ üzüle bile», – dedi Smelânskiy.
«Boğaznıñ eki noqtası arasında areket etken gemilerge qarşı diversiyalar ola bile», – dep qoştı o.
Ekspert «qamaçav iştirakçileriniñ işğal etilgen topraqlarğa kirüv imkânları ve anda böyle bir şey yapmaq çaresi ceetinden qıymet kesip olamağanını» qayd etti.
Noyabr 22-de Herson vilâyetinde elektrik ağları bozulğan soñ Rusiye işğal etken Qırımğa qıtaiy Ukrainadan elektrik berilmesi toqtatıldı. Yarımadada fevqulâde vaziyet ilân etildi. Qırım Rusiyeden ketirilgen dizel generatorları ve Qırım generatsiyası vastaları işlep çıqarğan elektrik energiyası ile temin etile, amma bu yeterli degildir.
Sentâbr 20-de yarımada ile memuriy sıñırda başlağan Qırım qamaçavınıñ iştirakçileri siyasiy mabuslarnı azat etmege, halqara nezaretçilerge yarımadağa kirmege imkân bermege ve yarımadada qırımtatarlarğa qarşı basqılarnı toqtatmağa talap eteler.
Qırım Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya bildirdi ki, «Qırımnıñ energetik qamaçavına alâqası olğan er kes tezden cezalanacaq». Onıñ aytqanına köre, olarğa qabaatlarını isbatlamaq içün malümat toplanacaq, soñra olarnı qıdırmağa başlaycaqlar, ve soñra da Rusiye Federatsiyasında olğan bütün mal-mülkleri tevqif etilecek.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Qırımnıñ vaqtınca işğali 2014 senesi fevral 20-de başladı, dep resmiy şekilde ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımayıp, bir sıra ceza kirsetti. Rusiye yarımada işğalini red etip, oña «tarihiy adaletniñ yeñmesi» dep ayta.


text:
Kreml kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi iyünniñ 6-nda Ukraina vatandaşı Konstantin Davıdenkonı 10,5 yıl sert rejimli koloniyada qalmasına üküm etti. Onı Rusiye quvetçileri Aqmescitte casuslıqta qabaatlap tutqan edi.
Davıdenko Rusiye Ceza kodeksiniñ 276-ncı maddesine istinaden (çetel devletke bermek maqsadınen devlet sırı olğan malümatnı toplav) qabaatlandı.
Qırım aq qorçalayıcı gruppasınıñ saytında haber etilgenine köre, Konstantin Davıdenkonıñ ükmüni qadı Andrey Paliy çıqardı. Daa evel bu qadı diversiyalarda qabaatlanğan Ukraina vatandaşı Yevğen Panovnı üküm etken edi.
Konstantin Davıdenkonıñ davası boyunca mahkeme diñlevleri qapalı olğan edi. Rusiye prokurorı iyünniñ 5-nde keçirilgen mahkeme oturışuvında Ukraina vatandaşını 12 yılğa üküm etmege rica etti.
Fevral ayında Moskva şeer mahkemesi Davıdenkonıñ apis cezasını 2019 senesi aprelniñ 11-ne qadar uzatqan edi.
2019 senesi fevralniñ 12-nde Rusiye FSBsi Aqmescitte casuslıqtan şübheli sayılıp tutulğan Ukraina vatandaşı aqqında bildirgen edi. Ukraina Tış işler nazirligi Rusiye Tış işler nazirliginden tutuluv sebeplerini ve yerini bildirmesini talap etti.
Ukraina telükesizlik hızmeti Qırımda Rusiye FSBsi tarafından casuslıqtan şübheli sayılğan ukrainalınıñ tutulmasını izaatlamay.
Rusiyeniñ Qırım ilhaqından soñ FSB yarımadada jurnalist, faal, cemaat erbaplarını sorğuğa çeke, evlerinde tintüvler keçire. Aq qorçalayıcılar bunı başqa fikirde olğanlarnen küreş dep adlandıra.


text:
İşğal etilgen Qırımda mahkeme qabaat muracaatını qanaatlendirip, «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» eki mabusı Arsen Cepparov ve Refat Alimovnıñ apiste yatma müddetlerini 2 ayğa qadar uzattı. Bunı advokat Edem Semedlâyev video muracaatında bildirdi.
«Apis müddetleri eki ayğa qadar uzatıldı, 2017 senesi aprel 8 kününe qadar. Esnas devamında olarnı qafeste tuttılar. Qafesten çıqarılsın dep rica etti, amma mahkemeci red etti», – dep ayttı Semedlâyev.
Onıñ bildirgenine köre, imaye bu qarardan şikâyet etecek ola.
İşğal etilgen Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Cepparov ve Alimovnıñ apis müddetlerini eki ayğa – fevral 8-ne qadar, İsmailovnıñ – 2017 senesi mart 11-ne qadar uzatqan edi.
Qızıltaş qasabasınıñ sakinleri Refat Alimov ve Arsen Cepparov 2016 senesi aprel ayında «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklenip yaqalanğan edi.
Rustem İsmailov ve daa beş qırımtatarı Qırımda oktâbr 12-de yaqalandı. Olarnı da «Hizb ut-Tahrir» islâm siyasiy teşkilâtında iştirak etmesi ile qabaatlaylar.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
«Qırım platforması» sammitine 30 memleketniñ vekilleri kelecek. Bu aqta Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy prezidentliginiñ eki yılı munasebetinen keçirilgen matbuat konferentsiyasında ayttı.
«Bir çoq memleketniñ vekilleri kelecek. Bu platformada imzalanacaq müim vesiqalar olacaq. Prezident, baş nazir, kilse yolbaşçıları, spiker, tış işler nazirleri davet etildi. Umumen mustaqil, küçlü Avropa memleketiniñ bayram künlerinde tahminen 30 memleket olacaq», – dep bildirdi Zelenskıy.
Onıñ aytqanına köre, sammit ve Ukraina Mustaqilliginiñ 33 yılı ögüne daa büyük taqdim merasimi olacaq.
Ukraina prezidenti ofisiniñ reber muavini İğor Jovkva «Qırım platforması» boyunca halqara sammit Ukrainada 2021 senesi avgustnıñ 23-nde olacaq, dep bildirgen edi.
Rusiye Tış işler nazirliginiñ spikeri Mariya Zaharovanıñ aytqanına köre, Rusiye tarafı Ukraina teşebbüsinen keçirilecek Qırım platformasında iştirak etmege azır, amma meydançıqta yarımada problemleri muzakere etilmeli – suv teminlevinden naqliyatqa qadar.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar «Dom» telekanalınıñ yayınında Ukraina Tış işler nazirligi avgustnıñ 23-nde olacaq «Qırım platformasında» iştirak etecegini tasdıqlağan memleket sayısını aydınlatmağa daa planlaştırmay, dep bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, bu qarar Rusiye tirengeni içün qabul etildi.
Latviya Seymi Qırımnı işğalden qurtaruv ve halqara seviyede tanılğan sıñırlarda topraq bütünligini ğayrıdan tiklev ğayretlerinde Ukrainağa qol tutmaq içün «Qırım platforması» deputatlar gruppasını qurdı.
«Qırım platforması»
Qırımnı işğalden qurtaruv halqara meydançığı (Qırım platforması) – Ukraina akimiyetiniñ qırımlılarnıñ aqlarını qorçalamaq ve işğal altındaki yarımadanı azat etmek içün Ukraina ve halqara ortaqlarınıñ areketlerini koordinatsiya etmek içün muzakere platformasınen bağlı teşebbüsidir.
2020 senesi sentâbr ayında Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-nci sessiyasında iştirakçi memleketlerni bu platforma qurulmasına qoşulmağa çağırdı.
Daa evel böyle planlarını Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi ve Ukraina Tış işler nazirligi aydınlatqanlar. Ukraina Tış işler nazirligi, Donbastaki zıddiyetni çezüv ve Qırımnı işğalden qurtaruv muzakere meydançıqları bir-birinden ayrı olmalı, dep tüşüne.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar bildirgenine köre, Rusiyeni Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasında iştirak etmege davet etecekler, amma iştirak etecegine inanmaylar. Bundan evel Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, Rusiyeni bu meydançıqta körmey, dep ayttı.
2020 senesi oktâbr ayında Poloniya Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platforması çerçivesinde çalışmağa meraqlı, dep bildirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy bildirgenine köre, Avropa Birliginiñ liderleri Avropa Birliginiñ Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına qoşulmağa azır olğanını ayttı. Resmiy Kyiv Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına Türkiye, Malayziya, Slovakiya, Büyük Britaniya ve diger memleketler qoşulır, dep bekley.
Kreml, Qırım meselesi qapatıldı ve Rusiye onı halqara muzakerelerge almaycaq, dep bir qaç kere bildirgen edi.


text:
Kyivde faaller ve aq qorçalayıcılar Rusiyede ve işğali altındaki Qırımda qanunsız tutılğan siyasiy mabüslerge qoltutmaq maqsadınen Halqlarnıñ dostluğı kemerinde timsaliy çatlağınıñ resmini yaptı.
«Dostluq çatlağı» adlı aktsiyanıñ matbuat risalesinde denile ki, aktsiyanıñ maqsadı – Rusiyede siyasiy sebeplerden mahküm etilgen Ukraina vatandaşlarınıñ taqdirine diqqat celp etmek.
«Oleg Sentsov ve Volodımır Baluh açlıqnı toqtatqan soñ qanunsız tutılğan Ukraina vatandaşlarınıñ mevzusı dünya matbuatınıñ serlevalarından, yüksek seviyeli körüşüvlerniñ kün tertibinden yoq oldı. Olarnı unutmasınlar dep, daa çoq ğayret köstermeli. Halqara toplulıq ve Ukraina «er şey yerinde kibi» tüşünmemeli. Oleg Sentsovnıñ açlıq narazılığına başlağanda ilân etken talabı alâ daa yerine ketirilmedi. Kreml esirleri apiste qala, olarğa qarşı esnaslar devam ete, uydurılğan davalarnıñ mahkemeden evel tahqiqatları devam ete», – dep aytıla Facebookta derc etilgen vesiqada.
Bundan evel Latviya prezidenti Raymonds Veyonis Rusiyeni ukrainalı siyasiy mabüslerni acele azat etmesine çağırdı.
Ukraina Yuqarı Radası reisiniñ birinci muavini İrına Geraşçenko bildirgenine köre, Ukraina, Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda tutılğan ukrainalı reine ve siyasiy mahkümler azat etilsin dep, Ukraina devletine qarşı cinayet işlegen 60 Rusiye vatandaşını bermege azır.
Aq qorçalayıcılarnıñ malümatına köre, tahminen 60 Ukraina vatandaşı Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda siyasiy sebeplerden azatlıqtan marum etildi. Ukraina Tış işler nazirligi, Rusiyege 300 kerege yaqın narazılıq bildirip, anda olğan ukrainalılarnı azat etmesini talap etken edi.


text:
Kaлып:Baş bit/Tanılğan şäxes/05-5
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.
Henrik Senkeviç (5.05.1846, Podläsye voyevodalığınıñ Wola Okrzejska awılı, / Polşa patşalığı, / Rusiä İmperiäse - 15.11.1916, Vevey, Şweytsariä) — Polşa tatarları arasınnan çıqqan poläk yazuçısı, 1905 Ädäbiät ölkäsendä Nobel premiäse iäse.
1870 yılda Warşaw universitetınıñ Filologiä häm tarix fakultetın tämamlıy. Küp poläk gazeta-jurnalları xäbarçese bularaq eşli.
Tarixi romannarı belän tanılğan.
Rusiä Fännär Akademiäseneñ äğzası häm şäräfle professorı.
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.


text:
Türkiye Ukraina topraq bütünligi ve sıñırlarına qoltutıp, qırımtatarlarnı qorçalaycaq. Bu aqta Türkiye Tış işler naziri Mevlüt Çavuşoğlu Ukraina Tış işler naziri Pavlo Klimkin ile beraber Odesada keçirgen matbuat konferentsiyasında bildirdi.
«Fursattan faydalanıp, daa bir kere qayd etmege isteyim ki, Ukrainanıñ topraq bütünligi ve sıñırlarınıñ deñişmemesine qoltutamız. Qırım işğalini takbih etip, onı iç bir vaqıt tanımaycaqmız. Bugün bizler qırımtatarlarnıñ aqlarını qorçalamağa niyetlengenimizni daa bir kere qayd ettik», – dep bildire Çavuşoğlunıñ aytqanlarını «Ukrinform».
Nazir Türkiyeniñ Donbastaki cenkke nasıl baqqanını hatırlattı.
«Donbastaki vaziyetniñ barışıq yollarınen al etilmesine qoltutamız ve OSCE vaqtınca monitoring missiyasınıñ faaliyetine qoltutmağa devam etecekmiz», – dep qayd etti o.
Bundan evel Mevlüt Çavuşoğlu, Ankara Rusiye Rusiye tarafından zapt etilgen ukrainalı askerlerniñ azat etilüvi içün elinden kelgenini yapmağa devam etecek, dep bildirdi.
Bundan evel Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğan, Rusiye tarafına azat etilecek ukrainalı siyasiy mabüslerniñ cedvelini bergenini ve bu meseleniñ muvafaqiyetli çezilecegini beklegenini bildirgen edi.
Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğan qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilevden «Putin ile laf etilecek» Kremlniñ ukrainalı esirleriniñ cedvelini bermege rica etken edi.
Keçken sene oktâbr ayında Rusiye işğal etken Qırımda mahküm etilgen Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavinleri Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerov Türkiyege teslim etilgen edi. Resmiy olmağan malümatqa köre, Çiygoz ve Ümerovnıñ teslim etilmesi aqqında Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğannıñ Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile keçirgen körüşüvinde añlaşılğan edi.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Ukraina Tasil ve ilim nazirligi (MON) Geniçesk rayon memuriyeti (Herson vilâyeti) reisiniñ muavini Gülnara Bekirovağa rayon mektepleri içün qırımtatar tilinde dersliklerni berdi.
Bu aqta Qırım.Aqiqatqa MON Tasil mündericesi institutınıñ til ögrenüv bölüginiñ hadimi Svetlana Fomina bildirdi.
«Herson tasil idaresi İçtimaiy siyaset nazirligine qırımtatar tilinde derslikler ile yardım etmege muracaat etti, arizanıñ kopyası bizge tüşti. Böyle imkânnı taptıq, dersliklerni ayırdılar – em asıl, em tercime etilgen», – dey Fomina.
Onıñ sözlerine köre, 39 biñ grivnalıq 328 derslik, qullanma, luğat ve bediiy edebiyat kitapları dekabr 16 künü Geniçesk rayonınıñ mekteplerine berildi. Fomina aytqanı kibi, derslikler Qırım işğalinden evel «Krımuçpedgiz» basmahanesinde neşir etildi. Olarnıñ arasında – qırımtatar tili ve qırımtatar ve dünya edebiyatı, ukrain tilinden tercime etilgen fen derslikleri.
Gülnara Bekirovanıñ aytqanına binayen, Geniçesk rayonı mekteplerinde til kurslarınıñ açılması ile qırımtatar tilinde dersliklerniñ zaruriyeti arta.
«Sçastlivtsevo, Strelkovoye ve Partizanı mekteplerinde, ve ekinci mektepte (Geniçesk rayonı Novoalekseyevkanıñ №2 umumtasil mektebi – QA) ana tilini qoşma dersler şeklinde ögreneler», – dedi Bekirova.
Aytqanı kibi, Geniçesk rayonına dersliklerni ketirmek içün naqliyatnı ATR qırımtatar telekanalı berdi.
Herson vilâyetiniñ Geniçesk rayonı – Qırım tışında qırımtatarlarnıñ toplu yaşağan rayonıdır (ealiniñ bir 13%). Novoalekseyevkanıñ №1 umumtasil mektebi – qıtada qırımtatar tiliniñ 1 – 11 sınıflarında ögretilmesi ile yekâne mekteptir.


text:
İdel Bolğarı ictimaği-säyäsi tözeleşe
XakimlegeYзrәpTү
İdel Bolğarı ğädäti feodal' däwlät bulğan. İldä ämir xakimlek itkän.
Elteber däwereYзrәpTү
Däwlät oyışqan başlanğıç çorlarda anıñ başlığı elteber dip atalğan. Äle Törki qaxanlığında uq, soñraq Xäzär ilendä qäbilä berläşmäläreneñ ğäskär başlıqların näq şulay dip yörtkännär. Bu süzneñ tögäl mäğnäse açıqlanıp betmägän, alay da anıñ tamır süze «el» borınğı törkilärdä qäbilälär berlege, däwlät yäki il digänne beldergän. Ul bügenge törki xalıqlardağı «il» digängä turı kilä, häm «elteber» süze iltabar digän mäğnäne añlatqan bulsa kiräk (Urta Aziä törkilärendä, mäsälän, İltotmış digän xan da bulğan).
Ämirlär däwereYзrәpTү
Soñğıraq çorda, möselmanlıq kiñ taralğannan soñ, bu terminnı «ämir» digän ğäräp süze alıştırğan. Şul uq waqıtta qayber avtorlar, berençe çiratta İbne Fadlan, ğäräp dönyasında ğomumi qabul itelgänçä, bolğar xakimen urtaq termin belän patşa, padişa mäğnäsendä «mälik» dip tä atağannar.
Däwlät eçke tärtibeYзrәpTү
Bolğarlarda däwlätkä salım tüläw at yäki başqa yök terlege birü belän genä çiklänmägän. İbne Fadlan şundıy ber küreneşkä iğtibar itkän: «Kem dä kem tuy yasıy yäki mäcles ütkärä ikän, mäclesneñ külämenä qarap, ul patşağa salım tülärgä burıçlı». Bu «salım»nı ğäräp säyäxätçese şärexläp birgän, anıñ bal eçemlegennän toruın häm şunıñ östenä tağın küpmeder külämdä boday birelüen äytkän.
Ulıñnı öyländeräseñ yäisä qızıñnı kiäwgä biräseñ kilsä — üz xäleñä qarap däwlätkä dä öleş çığarasıñ. Däwlättä yäşiseñ, ul sine yaqlıy, sin dä aña bulışırğa tieşseñ, bu—grajdanlıq burıçı.
QatlamnarYзrәpTү
İdel Bolğarında feodalizm barlıqqa kilgäç, başta ul däwlät formasında üsep kitkän. Ul şunnan ğibarät: krestyannar feodalğa bäylelekkä kergänçe, bäysez xalıq törle däwlät yöklämälären ütägän. Däwlät faydasına salımnarnıñ yuğarıda äytelgän törlärennän tış, ilneñ bäysez xalqı bütän törle mäcbüri eşlär başqarırğa tieş bulğan. Mäsälän, alar olı yullar östendä, çik buylarında xärbi nığıtmalar qoruda, ğomumän şähärlär häm däwlätküläm ähämiätle başqa toraq urınnarı tözüdä qatnaşırğa tieş bulğannar. Döres, bu eşlärdä xärbi äsirlär dä qatnaşqan, tik azat xalıq cilkäsenä dä az töşmägän.
TarxannarYзrәpTү
Läkin Bolğarda, başqa här feodal' ildäge kebek ük, ayırım ber alpawıtqa buysınıp yäşäw räweşe dä bulğan. Bu xaqta yazma çığanaqlarda tögäl mäğlümatlar oçramasa da, feodallar (tarxannar) häm feodal' mönäsäbätlär yäşäwe Bolğar däwläteneñ töp cirlärendä bik küp şähärleklär — feodal kirmännäreneñ qaldıqları tabılu belän raslana. Alar—mäydanı 3—4 gektardan artmağan, ämma qüätle nığıtmalar häm berniçä awıl belän uratıp alınğan zur bulmağan şähärleklär. Awıllarda alpawıtqa, tarxanğa buysınğan xalıq kön kürgän, ä tarxan üzeneñ keçeräk ğäskäre belän nığıtılğan kirmänendä yäşägän.
DinYзrәpTү
İdel Bolğarında feodalizmnıñ üsüenä däwlät oyışa başlağanda uq ber allağa tabınu dine — islam qabul itelüe nıq yärdäm itkän. 922 yıldan soñğı çor—möselmanlıqnıñ böten il buyınça taralış däwere. Yıllar häm ğasırlar ezleklelegen saqlap, tarixi çığanaqlar belän tanışqanda moña bersüzsez ışanırğa mömkin. Berniçä misal kiterep qarıyq. İbne Fadlannıñ zamandaşı, bezgä mäğlüm äl-Bälxi bolay dip yazğan: İlneñ iseme Bolğardır, xalqı islam dine tota. X yöz axırınıñ «Xödüd äl-ğäläm» («Dönya çikläre») digän ataqlı farsı yazması Bolğar xalqın şulay uq möselmannar dip atağan.
Rus yanına Bolğar İslam ilçelegeYзrәpTү
İslamnıñ bolğarlarda räsmi din sıyfatında taraluı turında 986 yılğı tarixi waqiğalar uñayı belän rus yılyazmalarınnan da qızıqlı mäğlümatlar tabarğa mömkin. Şul yılnı Kiev kenäze Vladimirğa üz dinnären täqdim itep bolğar ilçeläre barğannar. «Kenäzneñ: nidän ğibarät soñ ul dinegez?»—dip sorawına bolğarlar sönnätläw kiräklegen, duñğız ite aşaw häm araqı eçü tıyıluın äytkännär... Yılyazmaçılar raslawınça, Vladimir üzenä, yänäse, sönnätlänü häm duñğız ite aşawnı tıyu ğämäleneñ oşamawın äytkän, ä araqı xaqında özep:
Rus eçmiçä, küñel açmıyça yäşi almıy,
digän. Bolğarlardan soñ Kievkä almannar, xäzär yähüdläre, greklar kilgännär häm barısı da üz dinnären maqtağannar. Oluğ kenäz ikençe yılnı üzenä boyarlarnı cıyğan da alardan kiñäş sorağan. Boyarlar şul illärgä keşelär cibärep anda ni barın üz küzläre belän kürep qaytırğa kiñäş itkännär. Şulay eşlägännär dä. Kiev ilçeläre Bolğarğa kilgännär, anda möselmannarnıñ üz mäçetlärendä doğa qıluların qarap torğannar, tezlänep cirgä ielüläre alarğa niçekter säyer: «gel sağış, küñel açular yuq», bulıp kürengän. Qısqası, kievlelärgä möselmanlıq oşamağan, qaytqaç, kenäzlärenä üzläre kürgännärne citkergännär, häm islam kire qağılğan. Tağın ber yıl ütkäç, yağni 988 yılda, Rus xristianlıqnı qabul itkän.
Borıñğı kitaplarYзrәpTү
XI yöz avtorları Bolğarnıñ şulay uq möselman ile buluın äytkännär. Xaräzemneñ ensiklopedik ğalime Biruni häm XI—XII yözlärdä yäşägän, inde bezgä mäğlüm bulğan äl-Märwazi Bolğar ciren näq şulay dip, ä bolğarlarnıñ üzlären möselmannar dip atağannar. XII yözneñ mäşhür ispan-ğäräp säyäxätçese äl-Ğarnatıy, 1135 häm 1150 yıllarda Bolğar cirendä bulıp qaytqaç, kitap yaza häm şuña ber xikäyät tä kertä. Ul anı bolğarlı Yaqub ibne Noğmannıñ «Bolğar tarixı» digän kitaptan uqığan bulğan. Bu xikäyättä süz şul xaqta bara: Boxaradan kilgän, meditsinanı da yaxşı belgän ber fäqeyh—möselman dinenä öndäwçe — bolğar patşasın häm anıñ xatının däwalarğa bula, tik alarğa islam dinenä küçü şartın quya; «alar sawığalar häm islam qabul itälär, häm ul ilneñ xalqı da islamğa küçä». Älege fäqeyhneñ iseme, anıñ qaysı waqıtta buluı bu kitapta äytelmägän (İbne Noğmannıñ xezmäte bezneñ könnärgä qädär saqlanmağan). Wägazçeneñ möselman ilennän kilüe häm patşadan soñ böten xalıqnıñ islamnı qabul itüe turında süz barğanlıqtan, bu fäqeyh İbne Fadlan bul'ş küz aldına basa: ul da fäqeyh bula häm Bolğarğa Boxara aşa kilä bit. Ä äl-Ğarnatıynıñ Bolğarda bulu waqıtı—bu däwlättä möselmanlıqnıñ tağın da nığraq taralğan däwere. Şunıñ östenä, bolğarlar üzläre häm Suar keşeläre Tübän İdeldäge Saqsın şähärendä Camiğ mäçetle mäxällälär totqannar. Cıyıp äytkändä, islam İdel Bolğarına da ğomumdäwlät külämendä, xakimlek itüçe ideologiägä äylängän.
Törle ğädätläreYзrәpTү
Ämma şul uq Bolğarda, bigräk tä anıñ başlanğıç çorında, mäcüsilek tä yäşägän. Anda mäcüsilek belän berençe bularaq İbne Fadlan oçraşqan häm anı üzeneñ risaläsendä taswirlap qaldırğan. Mäsälän, kemneder yalğış ütergän keşegä mondıy cäza birgännär: anı ber ärcägä kertep yapqannar, añar rizıq quyğannar («öç qabartma wä ber sawıt su»), ärcäne qadaqlap bağanağa asqannar, keşe şunda aqrınlap ülärgä tieş bulğan. Yäki menä tağın ber mäcüsilärçä cenaza ısulı: keşe ülgäç, anı waqıtlıça tirmänendä qaldıralar. Anıñ işek qatına irlär kilälär dä üksep-üksep yılıy başlıylar. İbne Fadlan bu keşelärneñ islam qanunnarına bäyle bulmawların äytä. Alar yılawdan tuqtağaç, qollar kilep citälär häm üzlären qamçı belän qıynarğa totınalar. Annarı märxüm tirmäneneñ işege töbenä bayraq elep quyalar. Cirlägännän soñ qäber äylänäsenä anıñ qoralların tezep çığalar häm ike yıl buyına märxüm istälegenä yılawların däwam itterälär. Şulqädär waqıt ütkäç, bayraqnı urınınnan alalar häm tuğan-tumaçası «aş mäclese» cıya — iskä alu tabını ütkärä. Ägär märxümneñ xatını bulsa, şunnan soñ ul ikençe tapqır kiäwgä çığu xoquqı ala. İbne Fadlan iskärmä yasıy, bu yolalar märxüm «başlıq bulğan» oçraqta ğına tulısı belän ütälä. Ğädi keşeneñ cenazasında yolalarnıñ ber öleşe genä başqarılğan.
Monı da qarağızYзrәpTү
Tışqı sıltamalarYзrәpTү
- Bolğar däwläte
- ПoBecTb BpeMeHHыx лeT. M.-Л., 1950. Ч. 1-2; ПoлHoe coбpaHиe pycckиx лeToпиceй. M., 1949. T. 2; M., 1962. T. 1, Bып. 2.
- Boлжckaя Бyлrapия и Pycb. KaзaHb, 1986.


text:
AQŞ 100 ilgä Kovid -19 vakśinasın cibärä
Bu xaqta Aq Yort xäbär itä
Amerika Quşma Ştatları bu ay axırında 100 az keremle ilgä Kovid -19 vakśinasın cibärä başlıy.
Aq Yort xäbär itkänçä, koronavirus êpidemiyäsenä qarşı köräş qısalarında AQŞ 60 tan artıq ilgä 110 million doza vakśina cibärgän.
Anda äytelgänçä, Amerika Quşma Ştatları tübän keremle 100 ilgä wäğ’dä birgän 500 million doza Kovid - 19 vakśinasın cibärügä bu ay azağında kereşäçäk.
Bäyläneşle xäbärlär
Süriyädä ikmäk peşerü êşxanälärenä 174 tapqır höcüm yasalğan
Kubada balalar öçen kümäk Kovid -19 vakśinası kampaniyäse başlanğan
Ul - balalar öçen vakśinaśiyäläw programmasın başlap cibärgän berençe il


text:
Börkötlö
ezzeñ Börkötlölä bulğanığız barmı? Yuqmı ni? Donyalağı iñ matur auıldarzıñ bereheñ kürmäy nisek tüzähegez ikän? Qıyındır, älbittä. Ä bit Börkötlönö küreü genä tügel, şunda tıuıp, şunda üskän keşelär bar. Ularğa rähät, ismaham, tıuzıñmı, rähim it: Börkötlö.
Şulay za keşelärze añlamashıñ. Börkötlölär üz ihtıyarzarı menän qayzağılır alıs qalalarğa, küz kürmäs, qolaq işetmäs ildärgä barıp yöröp qaytalar. Kürgändären märäkä itep höyläyzär. Min huğıştı äytmäyım. Unda beräü zä märäkä küräyım tip barmağan.
Yorttan sığa almağandarı limon-äflisundar üskän yıraq yırzär, şaulı diñgezzär, qış bulmay torğan ildär, tön bulmay torğan yaqtar turahında hıyallanalar. «Ih, şularzı barıp kürhäñ ine!» — tizär. Ä bına: «Ih, Börkötlönö kürhäñ ine!» — tip uftanğan keşene, niñäler, osratırğa tura kilmäne. Keşelärzeñ şunday qızıqhınmausan bulıuına aptırarhıñ. Qızğanıs, älbittä.
Börkötlölä, äytkänemsä, donya kürgän keşelär baytaq. Kürmägändäre lä sey nazan tügel. Aqtı qaranan ayıralar. Ana harıq kötöüsehe Şärifullanı ğına tıñlap qarağız. Altmışqa yıtep, sitkä ayaq atlağanı yuq, ä üze yır şarın biş barmağı keüyek belä. «Qızıl buyauzı Qızıl diñgez hıuınan, qara buyauzı Qara diñgez hıuınan, aq buyauzı Aq diñgez hıuınan yahayzar, yänä Harı diñgez, Yäşel diñgez, Zäñgär diñgez bar... — ti ul. — Yılı yaqta şunday tigez dalalar bar, qoyaş sıqqanda yomortqa tägärätep yıbärhäñ, qoyaş batqansı tuqtamay barasaq», — ti.
Ä Börkötlö qarağas, qayın, qarağay urmandarı menän qaplanğan tauzar arahında — Ural itägendä ultıra. Unıñ ike yağında ike zur kül. Berehen — Qalqankül, ikensehen Qılıskül tip atap yörötälär. Qalqanı alısıraq, Qılısı auıl ergähendä genä.
Tau bitläüyendä ülän yäşäreügä Qalqandıñ hıuı yılınıp ta ölgörä, ä Qılıstıñ hıuı yäy urtahında la boz keüyek halqın bula, inhäñ, tände qurıp ala.
Donyala ber nämä lä üz-üzenän genä yaralmay. Älege küldärzeñ barlıqqa kileüye turahında oşonday äñgämä yöröy. Imeş, boron-boron zamanda, Uraldı ilbasarzarzan haqlağanda, bähleüängä uq teygän. Ul görhöldäp yırgä auğan. Uñ qulındağı qılısı ber yaqqa, hul qulındağı qalqanı ikense yaqqa barıp töşkän. Qalqan töşkän yırzä yılı kül, qılıs töşkän yırzä halqın kül qalqqan. «Ni ösön şulay ike törlö hıu sıqqan?» — tip horahağız, bayağı Şärifulla bılay tip yauap birer: «Sönki qılıs — yän qıya torğan yaman qoral, ä qalqan — yän haqlay torğan yaqşı nämä», — tiyer.
Börkötlönöñ kürke küldär genä tügel. Unıñ tirähendä kem uzarzan yarışıp kükkä ürlägän tauzar, tau aralarındağı yäşel üzändär, qayalarzan urğılıp sıqqan şişmälär, taştan taşqa hikerep uynağan qır käzäläre, yazğı şarlauıqtarzan közgö qırauzarğa tiklem tınmay hayrağan qoştar yäm östönä yäm östäy. Yazğı kükräüzär vaqıtında bında tauzar görläp tora. Äyterheñ, ular üzzäre kükte kükrätälär. Urmandarza beläk yıuanlığı köpşälär üsä, aqlandarza turğay başı zurlığı yıläktär beşä. Keşe ayağı basmağan tübälärzä börköttär bala sığara. Ular yış qına, sañq-sañq itep, auıl östönän osop ütälär. Ana şul börköttär inde bınan bik küp yıldar äüäl isem birgändär: Börkötlö.


text:
Tac Mahal
Tac Mahal - İndistannıñ Agra şeerinde 1631-1654 seneleri qurulğan dürbe. İslâm dürbe mimarlığınıñ eñ müim eserlerinden biri kibi qabul etile. Baburiylerniñ 5-nci ükümdarı Şah Cihannıñ 1631 senesi iyünniñ 17-sinde yaş keçingen apayı Mümtaz Mahal içün o devirdeki devletniñ paytahtı olğan Agrada Yamuna özeniniñ yalısında qurdurılğan. İçinde Mümtaz Mahalnıñ ve 1666 senesi ölgen padişa Şah Cihannıñ mezarları bar.
Tac (urdu tilinden) - tac ya da mañlaylıq. Mahal ise saray, ev ya da kâşane demektir.
Tac Mahalnıñ yüksekligi 74 metrge yete. Onıñ temelinde 95 merden ziyade taraflı kvadrat platforması tura. Dürbeniñ köşelerinde dört minaresi bar.
Duvarlar perdalanğan mermerden yapılğan, tıştaki bazı yerlerinde qırmızı qum ile tamamlanğan. Pencelerde ve kemerlerde qafes oymalı parmaqlıqlar bar. Yerastı dürbelerniñ keçitleri üstünde arap ariflernen Qurandaki sureler yazılğan.


text:
Auğanstandı Stalin de bağındırmaq boldı. Ne sebepti qolınan kelmedi?
Modjahedtermen küreske jwmıldırılğan sovet jasağı. Ortalıq Aziya, 1920-jıldar 2001 jılğı lañkestik şabuıldan keyin AQŞ «äl-Qaida» men tälipterge soğıs jariyalap, Auğanstanğa basıp kirdi. Bwl soğıs 20 jılğa wlasıp, Batıs äskeriniñ ol elden ketuimen jäne tälipterdiñ bilikke oraluımen ayaqtaldı. Auğanstannıñ oñay şağılar jañğaq emes ekenin Stalinniñ täjiribesi de körsetken. Ol bwl eldi bağındıruğa üş märte talpınıp, üşeuinde maqsatına jete almağan. Sovet mektepterinde oquşılarğa agrarlıq Auğanstan Sovet odağın birinşi bolıp moyındadı dep üyretti. Biraq onıñ qanday jağdayda bolğanın naqtılamadı. 1919 jılı 27 naurızda Lenin ükimeti men Auğanstan arasında diplomatiyalıq qarım-qatınas ornadı. Bwl kelisimdi Auğanstan atınan Amanulla-han jasadı. Onıñ mwnday qadamğa baruına sebep bar edi. Sodan bir ay bwrın Auğanstanda bilik auısıp, Amanulla-han öz


text:
Aqmescitte Gorkiy ve Jukovskiy soqaqlarınıñ köşesinde qurucılıq şirketlerinden biri Qırımnıñ rusiyeli Devlet şurası ve Aqmescitniñ merkeziy rayonınıñ sabıq icraiy komiteti arasındaki bağça yerinde avtomobiller turağını qura.
Qırım.Aqiqatnıñ mühbiri bildirgeni kibi, asırlarca turğan bir qaç terek endi kesilgendir.
Qurucılar qırımlı degilller, ğayet açuvlıdırlar. Video ve foto yapqan jurnalistni qorquzmağa ve atta maşina ile qarşısına çıqmağa tırıştılar, bu aqta o öz içtimaiy ağdaki saifesinde yazdı.
Bildirilgeni kibi, Qırımda, yarımadanıñ atta hususiy surette qorulğan tabiat territoriyalarında tereklerni kesmege izin berdiler.


text:
Aqmescit Kiyev rayon mahkemesiniñ qırımtatarlarnıñ milliy yetekçisi Mustafa Cemilevniñ ğıyabiy apis cezası aqqında qararı yarımadada içtimaiy kerginlikni quvetleştirir, dep tüşüne İnsan aqları boyunca Qırım alan eyyetiniñ başı Andrey Yurov.
«Mustafanıñ bu kibi tedbirlerniñ alınmasına sebep ola bilgen deşetli cinayetleri aqta haberdar degilim. Eñ azından, Qırım yarımadasında etken faaliyetini alsaq, em de – bu nasıldır bir qattı bildirüvi ile bağlı ola bile. Amma onıñ qattı bildirüvleri de er vaqıt temelli edi», – dedi Yurov Qırım.Aqiqatqa.
Siyasiy taqiqatlar ukrain mustaqil merkeziniñ eksperti Yuliya Tişçenko aytqanı kibi, mahkeme qararı Rusiye areketlerini takbih etken qırımtatarlar ve diger qırımlılarnı qorquzmaq içün yapılğan arekettir.
«Qırımda Meclis kibi nasıldır bir qurulışlarnıñ teşkil etilmesi ve qırımtatarlarnıñ işğal ve bu rejimge boysunğanını köstermek içün yapılğan kampaniyanıñ nevbetteki qısmını köremiz», – dey Tişçenko.
Yaqında Qırım advokatı Cemil Temişev Aqmescitte Kiyev rayon mahkemesiniñ Mustafa Cemilevniñ yaqalanuvı boyunca qararı aqqında bildirdi. Bu malümatnı Rusiye matbuat vastalarına Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya da tasdiqladı ve Cemilevniñ federal qıdıruvğa ilân etilgeni aqqında bildirdi.
İşğal etilgen Qırımda Mustafa Cemilevni sıñırdan qanunsız sürette keçüvde, silânıñ qanunsız tarzda saqlanuvında qabaatlaylar.
Ukraina Tış işler nazirliginiñ matbuat kâtibi Maryana Betsa Qırımda Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi ve Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı Mustafa Cemilevniñ Rusiye mahkemesi tarafından taqibi mümkün olmağanı aqqında bildirde.
Mustafa Cemilevniñ özü Aqmescitte mahkeme qararını daa izaatlamadı.
Evel Ukraina halq deputatı, qırımtatar halqınıñ yetekçisi Mustafa Cemilevge Rusiye tarafından işğal etilgen yarımadağa kirişni yasaqladılar.


text:
Soçi şeeriniñ Umumiy yurisdiktsiya üçünci istinaf mahkemesi qırımlı cemaat jurnalisti, Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Remzi Bekirovnı apiste qaldırdı. Bu aqta «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi haber ete.
«İstinaf şikâyetini 14 kâğıtta yazdıq, Qırım Cumhuriyetiniñ Yuqarı mahkemesi Remzi Bekirovğa qarşı ceza qanunlarını yañlış qullandı, hususan 4-ünci Jeneva konventsiyasını qullanmadı. Remzi mahkemede akvariumda tutula, amma Avropa mahkemesi bu insan itibarını aşalay, dep qayd etken edi. Masası bile yoq», – dedi advokat Edem Semedlâyev.
İmayeciniñ aytqanına köre, oturışuv qapalı oldı, çünki cemaat jurnalistiniñ maddesi ağır ola.
«O qadar qasevetlengen olsalar, qaravul arttırılsın, penceredeki parmaqlıqlar eyiliştirilsin, OMON ve Cezalarnı yerine ketirüv federal hızmetiniñ hadimlerine daa çoq avtomat berilsin dep muracaat ettik. Bugün Üçünci istinaf mahkemesinde açıq rejimde oturışuv oldı, amma Qırım Yuqarı mahkemesinde qapatıldı», – dep izaatladı Semedlâyev.
2019 senesi martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Umumen Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlanğan 24 faal tutulğan edi. Tutulğanlar arasında qırımtatar cemaat jurnalistleri Rustem Şeyhaliyev, Osman Arifmemetov ve Remzi Bekirov bar ediler.
OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désir martnıñ 27-nde Qırımda keçirilgen kütleviy tintüvlerden soñ «Qırım birdemligi» faalleriniñ apiske alınuvını takbih etip, olarnıñ Rusiye SİZOsından acele azat etilüvine çağırğan edi.
Rusiye Tış işler nazirligi OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désirniñ apiske alınğan «Qırım birdemliginiñ» faallerini, Qırımdaki vatandaş jurnalistlerini azat etmek çağıruvları «şaşıra», dep bildirdi.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Biz hep iğneler ile çalışıyorduk, el işçiliği çok fazla vardı. Sipariş aldığımız zaman etek, pantolon, takım elbise, bunların hepsini kendimiz dikerdik ama artık öyle değil. Teknolojinin gelişmesiyle el işçiliğinin yerini makinalar aldı. Bunun dışında bir çok konfeksiyon atölyesi kuruldu. Şimdi dükkân açanlar bir pantolon dik deseniz hiç biri beceremez.” dedi.
“BU TÜR MESLEKLER ÖLÜYOR”
Yaklaşık olarak 70 kişiye bu işi öğrettiğini söyleyen Dicle, “Maalesef ki şimdilerde hiç kimse çocuklarının meslek öğrenmesini istemiyor, böyle olunca da bu tür meslekler ölüyor.” şeklinde ifade etti.
Kaynak: Vangölü TV
Vanlı Ali İhsan Dicle, “Para ödeyerek bu mesleği öğrendim”
Terzilik mesleğini 60 yıldır icra eden Ali İhsan Dicle Vangölü TV kameralarına konuştu. Dicle; “İlk başladığımda şimdiki gibi imkânlar yoktu. Para ödeyerek bu mesleği öğrendim ve çok küçük yaşta dükkân açtım, çok çalıştım ve başarılı oldum.
- Van
- 08 Eylül 2021 Çarşamba 17:50
Biz hep iğneler ile çalışıyorduk, el işçiliği çok fazla vardı. Sipariş aldığımız zaman etek, pantolon, takım elbise, bunların hepsini kendimiz dikerdik ama artık öyle değil. Teknolojinin gelişmesiyle el işçiliğinin yerini makinalar aldı. Bunun dışında bir çok konfeksiyon atölyesi kuruldu. Şimdi dükkân açanlar bir pantolon dik deseniz hiç biri beceremez.” dedi.
YORUM EKLE
Yorumunuz Onaylanmak Üzere Gönderildi
1 Özay İlhan, Van’da beton değil, çiçek ve ağaç... 2 Van Gölü’nde alınan tedbirler İnci Kefaline... 3 İpekyolu Belediyesinden kantinlere denetim 4 Erciş’te Covid-19 aşı bilgilendirme toplantısı... 5 Van Valisi Bilmez, İpelyolu İlçe muhtarlarıyla... 6 Van’da İlginç düğün davetiyeleri 7 Van’da trafik kazası: 1 ölü 8 Van Valisi Bilmez: “Tuşba turizm bölgesi olacak” 9 Bahçesaray Küçük Sanayi Sitesi protokolü imzalandı 10 Kaçak mülteci taşıyan minibüs devrildi: 3’ü...
SON DAKİKA HABERLERİ
NAMAZ VAKİTLERİ
İMSAK
04:27
GÜNEŞ
05:49
ÖĞLE
12:04
İKİNDİ
15:28
AKŞAM
18:08
YATSI
19:25
SAYFALARTüm Sayfalar
Şekirnaz İtik Vefat ve Taziye Emine Polat Vefat ve Taziye Tahsin Ogun Vefat ve Taziye Kudret Gülmez Vefat ve Taziye Yusuf Şener Vefat ve Taziye Teymur Gülelçin Vefat ve Taziye Adnan Demir Vefat ve Taziye Yusuf Şahin Vefat ve Taziye Sıddık Yılmaz Vefat ve Taziye Mesut Nergis Vefat ve Taziye Nazdar Yiğit Vefat ve Taziye Raife Ertaş Vefat ve Taziye Oğuz Sayin Vefat ve Taziye Nafiye Kaya Vefat ve Taziye Abdulgani İlhan Vefat ve Taziye Fatma Doger Vefat ve Taziye Ahmet Çelik Vefat ve Taziye Reşat Bayram Vefat ve Taziye Sabri Say Vefat ve Taziye Ali Gür Vefat ve Taziye Hanife Ekinci Vefat ve Taziye Müslih Arvas Vefat ve Taziye Diyaddin Koşut Vefat ve Taziye Hayriye Acar Vefat ve Taziye Tahir Sayan Vefat ve Taziye Hamiye Aldemir Vefat ve Taziye M. Salih Aydoğan'ın Bebeği Vefat ve Taziye Haşim Tekin'in Bebeği Vefat ve Taziye Solmaz Yoğurtçu Vefat ve Taziye Cevahir Kayi Vefat ve Taziye Abdulkadir Taş Vefat ve Taziye Mehmet Sıddık Yılmaz Vefat ve Taziye Osman Ali Oskay Vefat ve Taziye Zekine Koşal Vefat ve Taziye Abdurrezzak Akkuş Vefat ve Taziye Ömer Demir Vefat ve Taziye İkram Uyar Vefat ve Taziye Nüsret Direk Vefat ve Taziye İbrahim Kaya'nın Bebeği Vefat ve Taziye Hasan Kaya Vefat ve Taziye Mehmet Temar Vefat ve Taziye Kerem Yüksek Vefat ve Taziye Sultan Ölmez Vefat ve Taziye Hemi Abi Vefat ve Taziye Pervin Giritlioğlu Vefat ve Taziye Hatun Akbaş Vefat ve Taziye Tefvik Gülmez Vefat ve Taziye Yusuf Öztekin Vefat ve Taziye Özlem Şahin Vefat ve Taziye Ali Güler Vefat ve Taziye Asım Akbulut Vefat ve Taziye Ronahi Yağmur Vefat ve Taziye Mehmet Ali Kapan Vefat ve Taziye Mehmet Buzoba Vefat ve Taziye Bülent Özbek Vefat ve Taziye Zehriye Azdır Vefat ve Taziye Kemal İpek Vefat ve Taziye Ozan Yıldız Vefat ve Taziye Servet Çiftçi Vefat ve Taziye Taner Tutlar'ın Bebeği Vefat ve Taziye Selami Aydın Vefat ve Taziye Fatma Bulova Vefat ve Taziye Şakir Duşkun Vefat ve Taziye İsmail Abukan Vefat ve Taziye Mehmet Adıgüzel Vefat ve Taziye Ayşe Çiftçi Vefat ve Taziye Kumri Süer Vefat ve Taziye Halime Sanğut Vefat ve Taziye Yusuf Duman Vefat ve Taziye Mafur Vergili'nin Bebeği Vefat ve Taziye Oktay Şenyüz Vefat ve Taziye Mustafa Uyğun Vefat ve Taziye Mehmet Yaşar'ın Bebeği Vefat ve Taziye Cahide Berge Vefat ve Taziye Sitti Abo Vefat ve Taziye İshak Taylak Vefat ve Taziye Naime İrmak Vefat ve Taziye Feyat Güven'in Bebeği Vefat ve Taziye Nihari Ateş Vefat ve Taziye Şükran Öztürk Vefat ve Taziye Namık Kemal Yavuz Vefat ve Taziye Ali Kıyat Vefat ve Taziye Bendi Elitaş Vefat ve Taziye Yüksel Yörük Vefat ve Taziye Emrah Bilici'nin Bebeği Vefat ve Taziye Hani Dağdeviren Vefat ve Taziye Cahide Bayer Vefat ve Taziye Muhittin Kardeş Vefat ve Taziye Ahmet Tonga Vefat ve Taziye Sinem Yıldız Vefat ve Taziye Abdullah Adıyaman Vefat ve Taziye Yaren Günseçkin Vefat ve Taziye Tekin Alpaslan Vefat ve Taziye Songül Bağlan Vefat ve Taziye Beri Topçuoğlu Vefat ve Taziye Akif Tan Vefat ve Taziye Meryama Işık Vefat ve Taziye Cemal Yüksel Vefat ve Taziye Abdurrezak Kalkan Vefat ve Taziye Selahattin Durmaz Vefat ve Taziye Cemal Candemir Vefat ve Taziye Feramez Kaplan'ın Bebeği Vefat ve Taziye Hüseyin Adog Vefat ve Taziye Şemsettin Yıldız Vefat ve Taziye Seyfettin Aydın Vefat ve Taziye İsmail Oran Vefat ve Taziye Cevahir Baki Vefat ve Taziye Fedile Dürmüş Vefat ve Taziye Rahime Altıntaş Vefat ve Taziye Mahmut Kanmış Vefat ve Taziye Miran Ünal Vefat ve Taziye Hakan Feri'nin Bebeği Vefat ve Taziye Hamit Adsaz Vefat ve Taziye Sadık Durur Vefat ve Taziye Halime Uslu Vefat ve Taziye Kerem Yıldız Vefat ve Taziye Şerife Bitik Vefat ve Taziye Ömer Soğukbulak Vefat ve Taziye Abdulkadir Ekinci Vefat ve Taziye Sariye Hezer Vefat ve Taziye Hacı Çelik Vefat ve Taziye Seracettin Şeker Vefat ve Taziye Sıddık Aydın Vefat ve Taziye Feramus Karataş Vefat ve Taziye İbrahim Babur Vefat ve Taziye Pakize Taşdemir Vefat ve Taziye Aziz Diri'nin Bebeği Vefat ve Taziye Müslüm Kara Vefat ve Taziye Babahan Çelebi Vefat ve Taziye Ali Bahadır Vefat ve Taziye Zabıt Anter Vefat ve Taziye Fatma Akyürek Vefat ve Taziye Ayşe Karabulut Vefat ve Taziye Binnaz Demir Vefat ve Taziye Nadir Sönmez Vefat ve Taziye Lütfiye Subaşı Vefat ve Taziye Nurettin Kazgan Vefat ve Taziye Ağa Ertaş Vefat ve Taziye İsmet Oflas Vefat ve Taziye Mirali Aşkan Vefat ve Taziye Alişan Karataşçı Vefat ve Taziye Nazlı Kartal Vefat ve Taziye Fevzi Arslanboğa Vefat ve Taziye Tozo Ergüneş Vefat ve Taziye Kumru Akdeniz Vefat ve Taziye Ahmet Haktanır Vefat ve Taziye Bedevi Şengüler Vefat ve Taziye Sabri Güneş Vefat ve Taziye Asya Kaya Vefat ve Taziye Vezir Acar'ın Bebeği Vefat ve Taziye Rasih Kart'ın Bebeği Vefat ve Taziye Yemen Dinçadam Vefat ve Taziye Eymen Parlan Vefat ve Taziye İsmet Yerli Vefat ve Taziye Vahide Kolak Vefat ve Taziye Abuzeyd Işık Vefat ve Taziye Ahmet Kurt Vefat ve Taziye Yusuf Zengin Vefat ve Taziye Sariye Tokuş Vefat ve Taziye Mehmet Emin Baycan'ın Bebeği Vefat ve Taziye Fahrettin Evin Vefat ve Taziye Ramazan Duman Vefat ve Taziye Esmer Yıldız Vefat ve Taziye Güler Keklik Vefat ve Taziye Yusuf Çaka Vefat ve Taziye Nizamettin Durur Vefat ve Taziye Mahmut Güngör Vefat ve Taziye Nezihe Sayan Vefat ve Taziye Raci Dervişoğlu'nun Bebeği Vefat ve Taziye Reyhan Tabar Vefat ve Taziye Abdulkadir Demir Vefat ve Taziye Mehmet Satılmış Vefat ve Taziye Kenan Kıral Vefat ve Taziye Fatma Güleryüz Vefat ve Taziye Reşit Çabaz Vefat ve Taziye Mehmet Avni Günay Vefat ve Taziye Sefer Yaşar Vefat ve Taziye Seniha Biçer Vefat ve Taziye Abdulsamet İşik Vefat ve Taziye Reşit Ertaş Vefat ve Taziye Hatice Oğuz Vefat ve Taziye Oktay Altay Vefat ve Taziye Ferzande Akbaş Vefat ve Taziye Mediha Yurtbay Vefat ve Taziye Hayrullah Çoktar'ın Bebeği Vefat ve Taziye Şaban Gülal Vefat ve Taziye Hanife Aldemir Vefat ve Taziye Huriye Savaş Vefat ve Taziye Hüseyin Demirhan Vefat ve Taziye Amine Akkoş Vefat ve Taziye Abdullah Elmas Vefat ve Taziye Gülnaz Totoş Vefat ve Taziye Mustafa Kutaş'ın Bebeği Vefat ve Taziye Yasin Karabaş Vefat ve Taziye Aydin Yertürk Vefat ve Taziye Abdi Karaalp Vefat ve Taziye Perişan Bak Vefat ve Taziye Minire Baykara Vefat ve Taziye Nurettin Şengüler Vefat ve Taziye Salih Dayan Vefat ve Taziye Ümmühan Karlıdağ Vefat ve Taziye Hayrettin Madyan Vefat ve Taziye Hami Demirel Vefat ve Taziye Adnan Öner'in Bebeği Vefat ve Taziye İhsan Sevinç Vefat ve Taziye Emin Kardeş Vefat ve Taziye Ferhat Hazer Vefat ve Taziye Güllü Gür Vefat ve Taziye Muzaffer Çılgın Vefat ve Taziye Emine Duman Vefat ve Taziye Hamail Yılmaz Vefat ve Taziye Kevser Balkaya Vefat ve Taziye Zeynelabidin Tunçdemir Vefat ve Taziye Sabahattin Dalkıran Vefat ve Taziye Burhaneddin Mendi Vefat ve Taziye Abdurrahman Bahadır Vefat ve Taziye Bekir Gültekin Vefat ve Taziye Temür Kurutan Vefat ve Taziye Feyat Satılmış Vefat ve Taziye Narinç Gül Vefat ve Taziye Tevrende Karakaş Vefat ve Taziye Tekin Sever'in Bebeği Vefat ve Taziye Ahmet Akgeyik Vefat ve Taziye Şemama Nasır Vefat ve Taziye Ziya Bağlan Vefat ve Taziye Muhittin Doğan Vefat ve Taziye Mehmet Duran Vefat ve Taziye Fatma Dargın Vefat ve Taziye M. Emin Kaya Vefat ve Taziye İzzet Dinçer Vefat ve Taziye Mevlüt Yıldız Vefat ve Taziye Habip Çıkman Vefat ve Taziye Taner Özel'in Bebeği Vefat ve Taziye Münire Susuz Vefat ve Taziye Findi Cömert Vefat ve Taziye Sabriye Yaba Vefat ve Taziye Halil Orhan Vefat ve Taziye Nurettin Pınaroğlu Vefat ve Taziye Ramazan Yorgun Vefat ve Taziye Hadice Yavuz Vefat ve Taziye Şevket Sayrım Vefat ve Taziye Musa Kızıltaş Vefat ve Taziye Zeni Kırıkkayağ Vefat ve Taziye Rükiye Çohaz Vefat ve Taziye Salih Turan Vefat ve Taziye Remezan Çiftçi Vefat ve Taziye Abuzit Tüncer Vefat ve Taziye Kudret Dilmaç Vefat ve Taziye İpek Kılıç Vefat ve Taziye Sinan Yılmaz'ın Bebeği Vefat ve Taziye Tahir Övüç Vefat ve Taziye Mehmet Çiçeksay Vefat ve Taziye Abdulmenav Ahi Vefat ve Taziye Hazal Gültepe Vefat ve Taziye Zeki Mendi Vefat ve Taziye Müzeyyen Karabulut Vefat ve Taziye Tahsin Şimşek Vefat ve Taziye Hüsnü Çeliker Vefat ve Taziye Sultan Kiye Vefat ve Taziye Nurettin Koçyiğit Vefat ve Taziye Fethi Eryiğit Vefat ve Taziye Şükrü Aşkan Vefat ve Taziye Seyfettin Adlı Vefat ve Taziye Miryem Benek Vefat ve Taziye Seyit Gevaş'ın Bebeği Vefat ve Taziye Bişar Biter Vefat ve Taziye Kevser Yılboğa'nın Bebeği Vefat ve Taziye Mehmet Ziver Karoğlu Vefat ve Taziye Sabriye Alırız Vefat ve Taziye Sıddık Maral Vefat ve Taziye Ravza Sarıtaş Vefat ve Taziye Salih Duman Vefat ve Taziye Gülizar Tatar Vefat ve Taziye Ahide Akbal Vefat ve Taziye Musa Tüci Vefat ve Taziye Kamil Akdeniz Vefat ve Taziye Ahmet Karan Vefat ve Taziye Nizamettin Kılıç Vefat ve Taziye Saadet Alpsar Vefat ve Taziye Şehri Toy Vefat ve Taziye Hava Ölmez Vefat ve Taziye Hasan Balzan Vefat ve Taziye Halit Abi Vefat ve Taziye Salih Sarıtaş Vefat ve Taziye Mehmet Batur Vefat ve Taziye Şemsettin Aydın Vefat ve Taziye Züleyha Erol Vefat ve Taziye Sefer İşnas Vefat ve Taziye Muhsenat Karabulak Vefat ve Taziye Hüriye Başak Vefat ve Taziye Halime Belek Vefat ve Taziye Ayşe Direk Vefat ve Taziye Adil Yüzeil Vefat ve Taziye Hadice Aksu Vefat ve Taziye Alaettin Kurt Vefat ve Taziye Mahbup Yücel Vefat ve Taziye Muğdat Kıvanç Vefat ve Taziye Hanife Polat Vefat ve Taziye Eyyüp Şahin Vefat ve Taziye Hediye Bilirer Vefat ve Taziye Şemsi Erginoğuz Vefat ve Taziye Fatma Toklar Vefat ve Taziye Ayişe Molamehmetoğlu Vefat ve Taziye Hamide Başlak Vefat ve Taziye Yasin Altuntaş Vefat ve Taziye Nevzettin Gökçe Vefat ve Taziye Mervan Gezer Vefat ve Taziye Şehmuz Başkaer Vefat ve Taziye Erdal Acar Vefat ve Taziye Remzi Tekin Vefat ve Taziye Cemal Can Vefat ve Taziye Ömer Kara Vefat ve Taziye Abdulbaki Doğan Vefat ve Taziye İlhami Oyanık'ın Bebeği Vefat ve Taziye Şevkiye Günbahar Vefat ve Taziye Zekiye Seyitoğlu Tunç Vefat ve Taziye Saadet Adıgüzel Vefat ve Taziye Cevahir Anaç Vefat ve Taziye Şefket Turlan Vefat ve Taziye Fatma Ayaz Vefat ve Taziye Behice Bor Vefat ve Taziye Abdullah Selam Çoban Vefat ve Taziye Hatice Balıcan Vefat ve Taziye Aliye Halburcu Vefat ve Taziye Serkan Gültaktı Vefat ve Taziye Ferzende Şapkacı Vefat ve Taziye Zeydin Köseoğlu Vefat ve Taziye Kemal Karaman Vefat ve Taziye Fazıl Teker'in Bebeği Vefat ve Taziye Faruk Çelik'in Bebeği Vefat ve Taziye Saray Öztürkçi Vefat ve Taziye Ramazan Turhan Vefat ve Taziye Navres Çırpaç Vefat ve Taziye Bergüzal Aslan Vefat ve Taziye Faruk Timur Vefat ve Taziye Mehmet Öter Vefat ve Taziye Muhyettin Öden Vefat ve Taziye Fuat Anteplioğlu Vefat ve Taziye Zeynep Temel Vefat ve Taziye Abbas Aşkan Vefat ve Taziye Muzaffer Çiftci Vefat ve Taziye Seferi Aydemir Vefat ve Taziye Orhan Özgül Vefat ve Taziye Zübeyde Aydemir Vefat ve Taziye Ziya Arslan Vefat ve Taziye Eyyüp Sivi Vefat ve Taziye Emin Eker Vefat ve Taziye Mithat Düzkaya Vefat ve Taziye İkram Tarlan Vefat ve Taziye Mahmut Çoban Vefat ve Taziye Mehmet Semih Kurt Vefat ve Taziye Necmettin Bozkurt Vefat ve Taziye Resül Bayrı Vefat ve Taziye Heybet Taş Vefat ve Taziye Meryem Sönmez Vefat ve Taziye Ramazan İşik Vefat ve Taziye Cüzeyri Arslan Vefat ve Taziye Saru Budak Vefat ve Taziye Ahmet Bilgin Vefat ve Taziye Mehmet İsmet Göçeroğlu Vefat ve Taziye Bahattin Kırca Vefat ve Taziye Hekime Cenk Vefat ve Taziye Abdullah Siyahtaş Vefat ve Taziye Hikmet Bakan Vefat ve Taziye Fevziye Avcı Vefat ve Taziye Yılmaz Hamamcioğlu Vefat ve Taziye Sabriye Aydın Vefat ve Taziye Özlem Kaya'nın Bebeği Vefat ve Taziye Abdullah Öksün Vefat ve Taziye Mutalip Selek Vefat ve Taziye Fadile Akdağ Vefat ve Taziye Kerem İşbilir Vefat ve Taziye Yekta Çağlayan Vefat ve Taziye Melahat Çobanlı Vefat ve Taziye Mahsum Ahi Vefat ve Taziye Mehmet Zeki Ersayan Vefat ve Taziye Perişan Aslan Vefat ve Taziye Kamber Mis Vefat ve Taziye Cemil Budak Vefat ve Taziye Güzel Danacı Vefat ve Taziye Yakup Bilir Vefat ve Taziye Adile Sabırlı Vefat ve Taziye Fatma Begce Vefat ve Taziye Ali Can Vefat ve Taziye Adnan Oktay Vefat ve Taziye Şaban Şahin Vefat ve Taziye Mehmet Ahi Vefat ve Taziye Reşit Demirhan Vefat ve Taziye Mehmet Çalışkan Vefat ve Taziye Ali Sekvan Vefat ve Taziye Celil Yıldırım'ın Bebeği Vefat ve Taziye Fatih Kuş'un Bebeği Vefat ve Taziye Şefika Barani Vefat ve Taziye Aliye Urar Vefat ve Taziye Ayşe Öter Vefat ve Taziye Saadi Macu Vefat ve Taziye Fahrettin Özel Vefat ve Taziye Ömer Moho Vefat ve Taziye Ferzende Erçek Vefat ve Taziye Aysel Polat Vefat ve Taziye Cemile Gençbuğal Vefat ve Taziye Sefinaz Kalkan Vefat ve Taziye Şemo Bozkurt Vefat ve Taziye İsmail Yıldız'ın Bebeği Vefat ve Taziye Burhan Bozkurt'un Bebeği Vefat ve Taziye Yeter Aldemir Vefat ve Taziye Saliha Titiz Vefat ve Taziye Fatma Çağlayan Vefat ve Taziye Halime Batur Vefat ve Taziye Güneş Karabıyık Vefat ve Taziye Muhammed Salih Demir Vefat ve Taziye Elif Yalçın Vefat ve Taziye İbadullah Karaca Vefat ve Taziye Nurettin Çelepkolu Vefat ve Taziye Mehmet Keleş Vefat ve Taziye Şerife Öztürkçi Vefat ve Taziye Hatem Güçlüer Vefat ve Taziye İsmail Gündüz Vefat ve Taziye Aykut Dağlı'nın Bebeği Vefat ve Taziye Zeki Anlar Vefat ve Taziye Murat Erginoğuz Vefat ve Taziye Nedim Çelik Vefat ve Taziye Tayyar Işık Vefat ve Taziye Süleyman Şeker Vefat ve Taziye Cevahir Taşdemir Vefat ve Taziye Ahmet Kılınç'ın Bebeği Vefat ve Taziye Emine Aslanboğa Vefat ve Taziye Zeki Kaya Vefat ve Taziye Hazal Sevimli Vefat ve Taziye Abdullah Durmuş Vefat ve Taziye İsmail Dağalp Vefat ve Taziye Mehmet Ölkü Vefat ve Taziye Aynur İlaçoğlu'nun Bebeği Vefat ve Taziye Besi İşik Vefat ve Taziye Rıza Ertaş Vefat ve Taziye İhsan Girgin Vefat ve Taziye Muhammed Ensar Bingöl Vefat ve Taziye Cemil Alkan Vefat ve Taziye Sefer Bilici Vefat ve Taziye Salihe Tekdal Vefat ve Taziye Kazım Abi Vefat ve Taziye Zehra Kartal Vefat ve Taziye Makbule Türca Vefat ve Taziye Muhittin Emirkulu Vefat ve Taziye Hasan Batuk Vefat ve Taziye Hasan Duman Vefat ve Taziye Nusret Ayata Vefat ve Taziye Abdulbaki Anaç Vefat ve Taziye Penbe Çidal Vefat ve Taziye Mehmet Hezer Vefat ve Taziye Gültekin Akdemir Vefat ve Taziye Cesim Yurğu Vefat ve Taziye Mehmet Kayar Vefat ve Taziye Akif Tekin Vefat ve Taziye Gülşen Yaşar Vefat ve Taziye Refiye Günay Vefat ve Taziye Saime Ergioğuz Vefat ve Taziye Mehmet Zeki Kereman Vefat ve Taziye Mehmet Cengiz Eren'in Bebeği Vefat ve Taziye Sait Kayatürk Vefat ve Taziye Seyithan Gürbüz Vefat ve Taziye Fikri Tokat Vefat ve Taziye Yakup Duman Vefat ve Taziye Yusuf Yalçın'ın Bebeği Vefat ve Taziye Yusuf Öcal Vefat ve Taziye Metin Nacar Vefat ve Taziye İbrahim Özgökçe Vefat ve Taziye Abidin Özdemir Vefat ve Taziye Abdulkadir Karataş Vefat ve Taziye Sabri Dolar Vefat ve Taziye Şerif Şanlı Vefat ve Taziye Ahmet Yavuz Vefat ve Taziye Hacı Kaya Vefat ve Taziye Mustafa Burak Çalışkan Vefat ve Taziye Selmete Sarı Vefat ve Taziye Necabet Şevli Vefat ve Taziye Zübeyde Çomak Vefat ve Taziye Nazife Köke Vefat ve Taziye Muhittin Yiğit Vefat ve Taziye Tevrat Ertaş Vefat ve Taziye Feriha Özmen Vefat ve Taziye Osman Yakut Vefat ve Taziye Hizret Abi Vefat ve Taziye Gülnaz Çelik Vefat ve Taziye Ekrem Demir Vefat ve Taziye Muhammet Yaşar Vefat ve Taziye Şakir Deger Vefat ve Taziye Salih Dayan Vefat ve Taziye Zahide Yıldız Vefat ve Taziye Emine Andinç Vefat ve Taziye Hacı Keyfi Vefat ve Taziye İsrafil Akgün Vefat ve Taziye Feride İpek Vefat ve Taziye Ahmet Dinçer Vefat ve Taziye Zeliha Alkan Vefat ve Taziye İskender Alan Vefat ve Taziye Selim Altınok'un Bebeği Vefat ve Taziye Sinem Türel Vefat ve Taziye Öztünç Erdemir Vefat ve Taziye Hanım Aydinç Vefat ve Taziye Ayşe Kaya Vefat ve Taziye Gamze Sever Vefat ve Taziye İbrahim Hakkı Şahin Vefat ve Taziye Enver Takıs Vefat ve Taziye Fevzi Kızıltaş Vefat ve Taziye Tahir Kaya Vefat ve Taziye Rahime Turgay Vefat ve Taziye Sevdin Gencer Vefat ve Taziye Sinem Akdağ Vefat ve Taziye Abdurrahman Dündar Vefat ve Taziye Sönmez Çebeci Vefat ve Taziye Ömer Yavaş Vefat ve Taziye Halit Ete Vefat ve Taziye İdris Nas'ın Bebeği Vefat ve Taziye Şadiye Gündoğan Vefat ve Taziye Tamer Bilkiç Vefat ve Taziye Mehmet Ali Erbek Vefat ve Taziye Hasan Alici Vefat ve Taziye Abdurrahman Tüçi Vefat ve Taziye Cemal Günseven Vefat ve Taziye Güldane Günseven Vefat ve Taziye Feyruz Erim Vefat ve Taziye Şerife Akbal Vefat ve Taziye Nahide Teber Vefat ve Taziye Ahmet Aydın Vefat ve Taziye Şadiye Öztoktay Vefat ve Taziye Hanife Atlı Vefat ve Taziye Zeki Işık Vefat ve Taziye Leyla Çalışkan Vefat ve Taziye Cemile Çiftçi Vefat ve Taziye Makbule Duman Vefat ve Taziye Zekiye Kalay Vefat ve Taziyeler Şenol Baştürk'ün Bebeği Vefat ve Taziye Bedir Gezen Çiftçi Vefat ve Taziye Mustafa Dağhan Vefat ve Taziye Esmer Pekel Vefat ve Taziye İsmail Pekel Vefat ve Taziye Nurullah Akbulut Vefat ve Taziye Dilan Damarseçkin'in Bebeği Vefat ve Taziye Medine Coşkun Vefat ve Taziye Elif Dağhan Vefat ve Taziye Kibar Sağlam Vefat ve Taziye Şahabettin Kandeğer Vefat ve Taziye Sebiha Bilen Vefat ve Taziye Cimşit Kırat Vefat ve Taziye Eyüp Balcı Vefat ve Taziye Rafiye Kanaç Vefat ve Taziye Tahir Dinçer Vefat ve Taziye Abdulcebbar Eldemir Vefat ve Taziye Nevreddin Üzal Vefat ve Taziye Abdulcelil Geylani Vefat ve Taziye Zeynep Aydın Vefat ve Taziye Kadir Kaçmaz'ın Bebeği Vefat ve Taziye Mehmet Elter Vefat ve Taziye Hanife Kahraman Vefat ve Taziye Sabri Baday Vefat ve Taziye Ekrem Gültepe Vefat ve Taziye Rıza Toktay Vefat ve Taziye Yusuf Ertosun Vefat ve Taziye Nevzat Öztünç'un Bebeği Vefat ve Taziye Perişan Albay Vefat ve Taziye Pınar Ahi'nin Bebeği Vefat ve Taziye Necibe Çalış Vefat ve Taziye Gürci Yıldız Vefat ve Taziye Nurten Acar Vefat ve Taziye Zeynep Erkaya Vefat ve Taziye Nusret Göçeroğlu Vefat ve Taziye Sinan Gencer Vefat ve Taziye Fazile Takıs Vefat ve Taziye Fatih Kaya Vefat ve Taziye Selahattin Temelli Vefat ve Taziye Hanife Sevimli Vefat ve Taziye Hatun Özalp Vefat ve Taziye Naime Kılıç Vefat ve Taziye Hadi Ertaş Vefat ve Taziye Behiye Ören Vefat ve Taziye Fatma Burak Vefat ve Taziye Ebubekir Tuçi Vefat ve Taziye Memet Damarseçkin Vefat ve Taziye Memet Yalur Vefat ve Taziye Azize Eren Vefat ve Taziye Meryem Şen Vefat ve Taziye Yaşar Kızıltaş Vefat ve Taziye Muhamet Hüseyin'in Bebeği Vefat ve Taziye Mahir Öznur Vefat ve Taziye Mesut Zırhlıoğlu Vefat ve Taziye Nasır Karataş Vefat ve Taziye Ahmet Denğiz Vefat ve Taziye Recep Sevgilinin Bebeği Vefat ve Taziye Mehmet Sayçak Vefat ve Taziye Hasan Karakoyun Vefat ve Taziye Kumri Yılmaz Vefat ve Taziye Fatih Ertaş Vefat ve Taziye Kibar Tayiz Vefat ve Taziye Fırat Baştin Vefat ve Taziye İbrahim Bağış Vefat ve Taziye Emine Sönmez Vefat ve Taziye Divane Yıldırım Vuran Vefat ve Taziye İdris Şen Vefat ve Taziye Sıddıka Aydın Vefat ve Taziye Hafize Aktaş Vefat ve Taziye Nasri Özdek Vefat ve Taziye Eyyüp Güleşçe Vefat ve Taziye Muhteber Ertaş Vefat ve Taziye Yaşar Erçetin Vefat ve Taziye Enver Maral Vefat ve Taziye Nazlı Açgöz'ün Bebeği Vefat ve Taziye Meryem Kahraman Vefat ve Taziye Abdullah Çan Vefat ve Taziye Hani Cindioğlu Vefat ve Taziye Mısrı Ayık Vefat ve Taziye Ali Orak Vefat ve Taziye Halit Eymen Vefat ve Taziye Sultan Öztürk Vefat ve Taziye Gülmehmet Altıntaş Vefat ve Taziye Celal Polat Vefat ve Taziye Hüseyin Öner Vefat ve Taziye Gürgin Yılmaz Vefat ve Taziye Nuriye Çalışkan Vefat ve Taziye Mehmet Nedin Gül Vefat ve Taziye İslah Kılıç'ın Bebeği Vefat ve Taziye Hakan Onat Vefat ve Taziye Naif Mamuk Vefat ve Taziye Ali Yurtlu Vefat ve Taziye Zülfinaz Tosun Vefat ve Taziye Cafer Taş Vefat ve Taziye Umut Orhan Vefat ve Taziye Ekrem Zorkul Vefat ve Taziye Şöhret Kızıltaş Vefat ve Taziye Behiye Gül Vefat ve Taziye Yağmur Şeker Vefat ve Taziye Bahattin Yıldız Vefat ve Taziye Emine Oktayhan Vefat ve Taziye Ali Rıza Yurtluk Vefat ve Taziye Şükran Malbur Vefat ve Taziye Cuma Tarhan Vefat ve Taziye Nazime Öner Vefat ve Taziye Bebek Yıldırım Vefat ve Taziye Necip Yenigün Vefat ve Taziye Yaşar Duran Vefat ve Taziyeler Cafer Oktayhan Vefat ve Taziye Liva Yigittop Vefat ve Taziyeler Nizam Karakaya Vefat ve Taziyeler Narinç Keyifli Vefat ve Taziyeler Asiye Can Vefat ve Taziyeler Asiye Şener Vefat ve Taziye Esmer Abi Vefat ve Taziye Ayşe Borak Vefat ve Taziye Nevin Şirvanlı Vefat ve Taziye Gülkız Dursun Vefat ve Taziye Ömer Kara Vefat ve Taziye Bebek Akdeniz Vefat ve Taziye Halil Demirhan Vefat ve Taziye Nurettin Başak Vefat ve Taziye Nazime Tunç Vefat ve Taziye Zeliha Kik Vefat ve Taziye Bebek Miran Ali Şahinhan Vefat ve Taziye Ömer Tabarlı Vefat ve Taziye Dilşah Ertaş Vefat ve Taziye Şerafettin Kılıçarslan Vefat ve Taziye Osman Oğuzcan Vefat ve Taziye Şerife Yardım Vefat ve Taziye Hanımhas İnal Vefat ve Taziye Celal Delaloğlu Vefat ve Taziye Ziyat Şahin Vefat ve Taziye Mustafa Bilginoğlu Vefat ve Taziye Mehmet Hüseyin Yıldırım Vefat ve Taziye Seyfettin Yıldız Vefat ve Taziye Bebek Alkan Vefat ve Taziye Remzi Atilla Vefat ve Taziye Tahir Yüzeil Vefat ve Taziye Bebek Ergan Çakmak Vefat ve Taziye Nafiye Ataş Vefat ve Taziye Sait Gül Vefat ve Taziye Gülşan Dirli Vefat ve Taziye Mehmet Akbulak Vefat ve Taziye Münevver Yıldırım Vefat ve Taziye Ayşe Mike Vefat ve Taziye Ahmet Çeriğ'in Bebeği Vefat ve Taziye Murat Aslan Vefat ve Taziye Saadi Telsaç Vefat ve Taziye Sefer Alıcı Vefat ve Taziye Bechüza Sarıtaş Vefat ve Taziye Berces Direk Vefat ve Taziye Abubekir Gülazan Vefat ve Taziye Mehmet Kasım Dede Vefat ve Taziye Ahmet Erakman Vefat ve Taziye Abdullah Taşdemir Vefat ve Taziye Sebiha Taşkeser Vefat ve Taziye Cebbar Işık Vefat ve Taziye Hasan Afşar Vefat ve Taziye Abdülaziz Gezici Vefat ve Taziye Sabahattin Yaşar'ın Bebeği Vefat ve Taziye Muhabbet Dumanlıdağ Vefat ve Taziye Bebek Malik Kayra Gülsevinç Vefat ve Taziye Perişan Ataş Vefat ve Taziye Hüsamettin Özcan Vefat ve Taziye Mustafa Gül Vefat ve Taziye Süleyman Aydın Vefat ve Taziye Mahmut Dağhan Vefat ve Taziye Ali Aydın'ın Bebeği Vefat ve Taziye Saadet Çobanözü Vefat ve Taziye Mehmet Eliçin Vefat ve Taziye Hamide Uygun Vefat ve Taziye Irmak Duru Gün Vefat ve Taziye Şahizer Payçu Vefat ve Taziye İsmail Dal Vefat ve Taziye Nurettin Turan'ın Bebeği Vefat ve Taziye Şevket Çelikkol Vefat ve Taziye Tayyip Demir Vefat ve Taziye Mehet Zeki Kaya Vefat ve Taziye Vahide Ağaç Vefat ve Taziye Cebrail Alkan Vefat ve Taziye Selahattin Sayar Vefat ve Taziye Şahayettin Öztürk'ün Bebeği Vefat ve Taziye Agit Sürücü Vefat ve Taziye Abdulkadir Kaya Vefat ve Taziye Yusuf Çomak Vefat ve Taziye Gülten Karaşan Vefat ve Taziye Mehmet Şerif Ayhan Vefat ve Taziye Sürethan Kızıldoğan Vefat ve Taziye Abdülcelil Yakın'ın Bebeği Vefat ve Taziye Şamil Kaplan Vefat ve Taziye Sulhattin Eti Vefat ve Taziye İsa Peker Vefat ve Taziye Abdurrahman Tok Vefat ve Taziye Tuncay Oyman Vefat ve Taziye Fikriye Delibaş Vefat ve Taziye Safiye Dursun Vefat ve Taziye Baso Aslan Vefat ve Taziye Latife Kariniş Vefat ve Taziye Halime Yıldırım Vefat ve Taziye Semahat Beler Vefat ve Taziye Reşit Yıldırım Vefat ve Taziye Celal Doğru'nun Bebeği Vefat ve Taziye Ferman Anaç Vefat ve Taziye Perihan Erçin Vefat ve Taziye Kinyas Aktaş Vefat ve Taziye Mehmet Zeki Temirçin Vefat ve Taziye Safiye Arvas Vefat ve Taziye Kibar Çabaz Vefat ve Taziye Halil İbrahim Demirel Vefat ve Taziye Kamil Koyuncu Vefat ve Taziye Abdulrahman Uraslı Vefat ve Taziye Ahmet Barış Vefat ve Taziye Hasan Özkan Vefat ve Taziye Mehmet Ali Bozan Vefat ve Taziye Mustafa Baysal Vefat ve Taziye Hüsna Bingöl Vefat ve Taziye Abdulmenav Akbal Vefat ve Taziye Nurten Türközü Vefat ve Taziye Sehernaz Teke Vefat ve Taziye Turgut Kurban Vefat ve Taziye Köroğlu Tokyay Vefat ve Taziye Zahir Seyitoğlu Vefat ve Taziye Naif Açgöz Vefat ve Taziye Fehima Güler Vefat ve Taziye Medine Katar Vefat ve Taziye Kibar Aydın Vefat ve Taziye Mehmet Güri Seven Vefat ve Taziye Ekber İlmen Vefat ve Taziye Reşat Aysan Vefat ve Taziye İbrahim Değeralp'in Bebeği Vefat ve Taziye Meryema Yorğun Vefat ve Taziye Hezari Selçuk Vefat ve Taziye Hüsna Sürücü Vefat ve Taziye Necat Türk Vefat ve Taziye Ahmet Engin Vefat ve Taziye Emine Hasar Vefat ve Taziye Berkay Can Vefat ve Taziye Kamil Kaya Vefat ve Taziye Alaettin Kaval Vefat ve Taziye İbrahim Demirhan Vefat ve Taziye Saime Ezel Vefat ve Taziye Nihari Orhan Vefat ve Taziye Nurettin Koç Vefat ve Taziye Burhan Işık Vefat ve Taziye Şeref Tuçi Vefat ve Taziye Ali Şala Vefat ve Taziye Hazal Çağlı Vefat ve Taziye Haydar Özgüven Vefat ve Taziye Esmer Denez Vefat ve Taziye Abdulvahap Cancan Vefat ve Taziye İdris Özgüner Vefat ve Taziye Hüsna Yıldız Vefat ve Taziye Medine Çatak Vefat ve Taziye Başı Ersever Vefat ve Taziye


text:
“Münbiçtä urtaq patrul’lär öçen uqutu-öyrätülär 3 kön êçendä başlanırğa mömkin”
Bu xaqta AQŞ saqlanu ministrı belderde
Amerika Quşma Ştatları saqlanu ministrı Djeyms Mêttis Törkiyä belän bergä Münbiçtä urtaq patrul’lär öçen kiräkle uqıtu-öyrätülärneñ 3 kön êçendä başlana alaçağın belderde.
Monıñ öçen kiräkle personalnıñ xäzerge waqıtta Törkiyädä buluın beldergän AQŞ saqlanu ministrı urtaq patrul’lärneñ qayçan başlanaçağı turında mäğ’lümat birmäde.
4 nçe iyün’dä Münbiçtä totrıqlılıq urnaştırunı küzdä totuçı yul kartası planı raslandı.
18 nçe iyün’dä isä Törkiyä häm Amerika Berlekläre koordinaśiyäle ämma bäysez räweştä patrul’ êşçänleklärenä kereşte.


text:
Boeing 737 MAX yolcu uçağı oktâbrniñ 29-nda Sumatra adasınıñ yaqınlarında deñizge tüşti, dep bildire İndoneziya akimiyeti. Bu malümatqa köre, Lion Air ava şirketiniñ uçağı paytaht Cakartadan Pangkal-Pinang şeerine sefer kerçekleştire edi. Uçaqta eñ az 188 insan bar edi.
Sağ qalğanlar aqqında malümat şimdilik yoq.
Ava şirketi, vaziyetni izaatlamayıp, «bütün malümatnı toplamağa» tırışqanını bildirdi.
Boeing 737 MAX – yaqarlıq qullanmasınıñ eñ eyi semereligi ile belli «Boeing» uçağınıñ yañartılğan versiyasıdır. Bu uçaqlar 2017 senesi qullanılmağa başladı. Bu qaza ilk ola. Boeing şirketi, İndoneziyade yüz bergen qaza aqqında haberi bar olğanını ve «vaziyetni taqip etkenini» bildirdi.
İndoneziyada 17 biñ ada bar ve iç seferlerde uçaqlar qullanıla. Soñki yılları memlekette bir qaç uçaq qazası olğan edi.
Sentâbrniñ 28-nde İndoneziyada 7,5 büyükliginde yer teprenüvi yüz berdi. 350 biñ insan yaşağan Palu şeerini altı metrlik tsunami dalğası qapladı. Qızıl Haç malümatına köre, afattan sebep umumen 1,6 million insan zarar kördi.


text:
Nigerdä su basu fäläkäte
Anda 35 keşeneň ğomere özelgän
Nigerdä köçle yawım-töşemnär kiterep çığarğan su basu fäläkätendä 35 keşeneň ğomere özelgän.
İyün’ ayınnan birle 2 meň 500 yort su astında qalğan.
Su basudan 26 meň 532 keşe zıyan kürgän.
Nigerda iyün’ - sentyabr aylarında küzätelgän yaňğırlar yış qına su basu barlıqqa kiterä.
Uzğan yılnıň şul uq çorında su basuda 73 keşe ğomeren yuğaltqan bulğan.
Bäyläneşle xäbärlär
Xärbi oçqıç kilep töşkän
Waqıyğa Xabarovsk şähäre yanında texnik êlemtä cihazları sınalğan oçış waqıtnda bulğan


text:
Qıtaynıñ Marstağı apparatınıñ berençe fotoları Cirgä kilep citte
Ul berniçä kön êlek uñışlı räweştä töşep utırğan ide
Qıtaynıñ Marstağı tikşerenü apparatı Çjujun roverı Qızıl planetadan berençe fotoların cibärde. Ul berniçä kön êlek uñışlı räweştä töşep utırğan ide.
Qıtay, Amerika Quşma Ştatları häm Rusiyädän soñ, Marsqa rover cibärgän öçençe däwlät buldı. Apparat Qıtay mifologiyäsendä ut häm suğış täñrese sanaluçı Çjujunnıñ isemen yörtä. Ul 2020nçe yılnıñ iyülendä yulğa çıqtı häm 7 aydan Marsqa barıp citte. Planetağa utıruı isä 3 ayğa suzıldı.
Bäyläneşle xäbärlär
Êfiopiya möselmannarı aşığıç yärdäm sorıy
Êfiopiya möselmannarı ilneñ tön’yağı öçen aşığıç humanitar yärdäm çaqıruın yasadı


text:
Ukraina TİN, avgustnıñ 17-nde yarımadanıñ türlü köşelerinde qırımtatarlarnıñ evlerinde Rusiye telükesizlik quvetleriniñ keçirgen tintüvlerine qarşı qatiy narazılıq bildirdi. Olarnıñ fikrince, bunıñ sebebi avgustnıñ 23-ne planlaştırılğan «Qırım platforması» sammitidir
Muvafıq beyanat Tış işler nazirliginiñ saytında yayınlanğan.
«Rusiye Federatsiyası qırımtatar halqınıñ riayetkâr olmağan temsilcilerini taqip etmek ve qorqutmaq, din serbestligini bastırmaq, yarımadadan tamır qırımtatar halqını sıqıştırıp çıqaraq içün ken öz basqıcı apparatını qullana. Halqara uquq qaidelerine köre, Rusiye Fedeartsiyası işğalci devlet olaraq yerli halqqa qarşı siyasiy basqılarnı toqtatmaq kerek», – dep yazıla beyanatta.
Nazirlikte, Rusiye BMT Baş Assambleyasınıñ qararını yerine ketirmek kerek olğanını qayd ettiler.
«Rusiyeden bugün yaqalanğan beş adamnı ve qanusız sürette tutulğan bütün Ukraina vatandaşlarını deral azat etmege talap etemiz. Dünya toplulığını Qırım sakinleriniñ aq ve serbestliklerini qorçalamağa ve Rusiyege tazyıqnı quvetelştirmege davet etemiz. Mezkür qanunsız tintüvlerni "Qırım platforması"nıñ inaguratsiya sammitiniñ arfesinde provokatsiya kibi sayamız», – dep qoştılar nazirlikte.
«Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ faalleri, avgustnıñ 17-nde saba qırımtatrlarnıñ evlerinde keçirilgen tintüvlerden soñ beş insan yaqalanğanını bildireler.
Aqyarnıñ Nahimov rayonında FSB hadimleri Rustem Murasov ve Rustem Tairov,Aqyarnıñ Balıqlava rayonında Cebbar Bekirov, Bağçasaray rayonında Zaur Abdullayev, Aqmescit rayonında Raif Fevziyevni yaqaladı.
Faallerniñ malümatına köre, Cebbar Bekirov, Zaur Abdullayev ve Rustem Tairovnıñ evlerinde tintüvler Aqyarnnı Lenino rayon mahkemesiniñ qararı ile keçirildi.
Raif Fevziyevniñ evinde keçirilgen tintüvge avdokat Edem Semedlâyevni yibermegenler. Advokatnıñ malümatına köre, imam Rusiye CQ 205.5 maddesine binaen qabaatlana.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar avgustnıñ 17-nde qırımtatarlarnıñ evlerinde keçirilgen tintüvlerge cevap berdi. O buña devam etken «qorqutuv siyaseti» dedi.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova, avgustnıñ 17-nde qırımtatarlarnıñ evlerinde keçirilgen tintüvlerge qarşılıq kösterdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy, Rusiye telükesizlik quvetleriniñ avgustnıñ 17-nde yarımadanıñ türlü köşelerinde qırımtatarlarnıñ evlerinde keçirgen tintüvlerge "insan aqlarınıñ qaba şekilde bozuluvı"dedi.
Qırımdaki Rusiye qanınun qoruyıcı organlarnı vaziyetni tefsir etmeyler.


text:
Mikolay Kopernik
Mikolay Kopernik (lehçe Mikołaj Kopernik, almanca Nikolaus Kopernikus, Nikolas Koppernigk, latince Nicolaus Copernicus Torinensis; 1473 s. fevral 19, Torun, bugünki Lehistan — 1543 s. mayıs 24, Frombork, zemaneviy Lehistan) — leh astronomiyacı, riyaziyatçı, fizikacı, diplomat, iqtisadiyatçı ve ekim. Küneş sistemasınıñ küneşmerkezli nazariyesiniñ müellifi.
Tercimeiyal[deñiştir | kodunı deñiştir]
Torun/Torn (lehçe Toruń, almanca Thorn) şeerinde doğdı.
Babası ticaret kitaplarında baqır satqan zengin katolik tuccarı olaraq qayd etilgen.
Anası — Barbara Vattsenrode (almanca Barbara Watzenrode), Torundeki bay tuccar ve tükâncı Lukas Vattsenrodeniñ ve onıñ qadını Katarina Russeniñ qızıdır. Onıñ üç tata-qardaşı bar edi.
Nikolay Kopernikniñ balaları yoq edi, amma o yegenlerinen pek yaqın edi, olarnı ömrüniñ soñuna qadar eybetley edi.
Kopernikniñ ilmiy faaliyeti ve onıñ emiyeti[deñiştir | kodunı deñiştir]
Kopernik, özüniñ eñ esas «Kök kürreleriniñ aylanması aqqında» (latince De revolutionibus orbium coelestium) eserini, çoq şübelerden soñ ölgen senesi (1543) derc etti.
Alim bu eserinde Yerniñ ve aynı vaqıtta insannıñ Kâinattaki yerlerinen bağlı bütünley yañı bir añlam yerleştirip, dünyanıñ küneşmerkezli nazariyesiniñ yaratıcısı olğan.


text:
AQŞnıñ Ukraina meseleleri boyunca mahsus temsilcisi Kurt Volker, «Qırım içün sanktsiyalarnıñ arttırılması aqqında vaqıt keldi», dep bildirdi.
Martnıñ 7-sinde «Ukrinform»nıñ bildirgenine köre, bunı Volker, The German Marshall Fondınıñ Varşavadaki şubesine çıqış yapqanda söyledi.
«Ukrinform»: «AQŞ, AB ve Ukrainanıñ Rusiye tarafından Qırımnıñ ilhaqını tanımağanları muim. Menim fikrimce, munasebetimizni ve şu cümleden (siyasetçiler tarafından yapılğan – QA) ziyaretler, bu territoriya ile ticaret ve biznes-temaslar içün neticelerni nasıl etip sertleştire bilecegimizni tüşünmege vaqıt keldi», – dep, Volkerniñ sözlerini naqil ete.
O, Qırım problemaları «işğal etilgen Donbass ile aynıdır», dep qayd etti, yaza KHV. Volkerniñ fikrine köre, tek bir farqı bar, o da, Qırım ile qıtadaki Ukraina arasındaki memuriy sıñırda sürekli arbiy areketlerniñ olmamasıdır.
Aynı zamanda Volkerniñ içtimaiy ağlarında bu beyanat tasdiqlanmadı. AQŞnıñ mahsus temsilcisi özüniñ Twitterinde qısqadan: «Bölgede Rusiyeniñ tecavuzına nasıl etip qarşılıq köstermek ve Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutmaq kerek olğanını muzakere etmek içün Poloniya prezidenti Kabinetiniñ rehberi Kşiştof Şçerskiy ile körüştim», – yazdı.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Tramp “DEAŞ”qa 30 kön ğomer birde
AQŞ ilbaşı :”30 kön êçendä “DEAŞ” terror oyışması äğ’zası qalmayaçaq"
Amerika Quşma Ştatları ilbaşı Donal’d Tramp ileneñ “DEAŞ” terror oyışmasına qarşı näticäle köräşüen belderde.
Aq Yortta Ğıyraq häm Süriyädäge azçılıqlarnı saqlaw häm alarğa yaqlaw kürsätüne küzdä totuçı qanunğa qul quyu tantanasında çığış yasağan Tramp “DEAŞ” terror oyışması belän bäyle iğ’tibarnı cälep itüçe süzlär äytte.
“DEAŞ” terror oyışmasınıñ töbäktä yäşäwçe härkemgä qarata bik naçar êşlär êşläwen añlatuçı Tramp :”DEAŞ”qa qarşı zur êşlär başqardıq. Ul töbäktä sannarı bik az qaldı häm 30 kön êçendä “DEAŞ” terror oyışması äğ’zası qalmayaçaq”,-dide.
Tramp “DEAŞ” terror oyışması zarar kitergän dini häm êtnik azçılıqlarğa AQŞnıñ yaqlaw kürsätüne däwam itteräçägen belderde häm bu xaqtağı qanunğa qul quydı.
Bäyläneşle xäbärlär
Orbitağa oçqan berençe turistlar qayttı
Älege 4 keşe professional’ astronavttan başqa orbitağa mengän berençe törkem bularaq tarixqa kerde
Aêroportta - kümäk qaberlek
Odessa aêroportı yanında meñnärçä keşe kümelgän kümäk qaberleklär tabıldı


text:
"Ul soñğı uqnı atuıñnı yäş’le küzlärem belän qaradım"
Törkiyägä Olimpiya utınnarında altın medal' kitergän uqçını ilbaşı Ärdoğan telefonnan qotladı
Tokio Olimpiya uyınnarında uq atuda Törkiyägä täwge altın medal’ne Mätä Gazoz yawladı. Anı ilbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan telefonnan şaltıratıp qotladı. “Bezne bik nıq dulqınlandırdıñ. Tarixnı qabat ayağına bastırdıñ. Törek milläteneñ uqçı onığı bularaq tarix yazdıñ. Ul soñğı uqnı atuıñnı yäş’le küzlärem belän qaradım. Qotlıym,”-dide sportçığa ilbaşı.
Mätä Gazoz olimpiya uyınnarınıñ 8nçe könendä klassik cäyä buyınça şäxsi finalda İtaliyädän Mauro Nespolinı 6-4 isäbe belän ciñde häm altın medal’gä layıq buldı.
22 yäş’lek törek sportçısı 29nçı iyül’ pänceşämbe könne uzdırılğan täwge tur matçında lüksemburglı Djeff Xenkelsnı, ikençe turda isä avstraliyäle Rayan Tyaknı ciñde.
Uqçı irtänge seansta soñğı 16nçı turda Avstraliyädän Teylor Yorttan östen çıqtı häm çirek finalğa qaldı. Anda isä Mätä Gazoz dön’ya isemlegendä 1nçe nomerlı uqçı - AQŞtan Bredi Êllisonnı töşerep qaldırdı häm üz isemen yarım finalğa yazdırdı.
Yarım finalda törek sportçısı yapon Takaxaru Furukawanı ciñep finalda italyan Mauro Nespoli belän altın medal’ öçen köräşergä çıqtı. Mätä Gazoznıñ köndäşe Londonda 2012nçe yılda altın medal’ alğan, Dön’ya häm Awrupa çempionı. Milli uqçı, şulay da, annan östen çıqtı. Mätä Gazoz 6-4 isäbe belän ciñep berençelekne yawladı.
Bäyläneşle xäbärlär
Altun “Yılnıñ kommunikaśiya büläge”nä layıq buldı
"Yılnıñ kommunikaśiya büläge”nä layıq bulğan İlbaşı idaräseneñ êlemtä başlığı Fahrettin Altun: "Bu büläktä xezmätläre bulğan, köne-töne ğayrät belän êşläwçe böten yul iptäşläremä räxmätläremne belderäm”, - dip äytte
TRT WORLD Forumı
Ul bıyıl 19-20 nçe oktyabr’ könnärendä “Köç häm paradoks: 21 nçe ğasırda zur strategiyäne aňlaw” teması astında onlayn rejimda uzaçaq