text:
22 qırküyek. QazAqparat küntizbesi
ASTANA. QazAqparat - QazAqparat oqırmandarına 2018 jılğı 22 qırküyekke. arnalğan küntizbesin usınadı.
22 qırküyek, SENBI
Bükilälemdik avtokölikti paydalanbaw küni
Avtokölikti paydalanbaw künin ötkizw ïdeyası 1998 jılı Francïyada dünïege keldi. Sol kezde bul şarağa jïırma şaqtı qala ğana qatıstı. Al 2001 jılı bul qozğalısqa 35 eldiñ mıñdağan qalası qosıldı.
Bul küni Ewropanıñ iri qalaları avtokölikti paydalanwın qısqartadı, qala işinde tramvaymen, trolleybwspen, avtobwspen, metromen jäne de qoğamdıq köliktiñ basqa türlerimen, sonımen qatar jayaw jüredi nemese velosïpedti paydalanadı.
Malï Respwblïkasınıñ ulttıq meyramı - Täwelsizdik küni (1960)
Malï - Batıs Afrïkadağı memleket. Astanası - Bamako qalası.
Memlekettik tili - francwz tili. Memleket basşısı - prezïdent. Joğarı zañ şığarwşı organı bir palatalı parlament - Ulttıq jïnalıs. Aqşa birligi - malï franki.
Bolgarïya Respwblïkasınıñ Ulttıq meyramı - Täwelsizdik küni
1908 jılğı 22 qırküyekte Velïko-Tırnovo qalasında Bolgarïya knyazdiginiñ Osman ïmperïyasınan täwelsizdik alğanın ayqındaytın manïfest jarïyalandı. Bolgarïya - Ewropanıñ oñtüstik-şığıs böliginde, Balqan tübeginde ornalasqan memleket. Soltüstigi Rwmınïyamen, oñtüstigi Türkïya, Grekïyamen, batısı Serbïya jäne burınğı Makedonïya Yugoslavïya Respwblïkasımen, şığısı Qara teñizben şektesedi. Astanası - Sofïya qalası. Memlekettik tili - bolgar tili. Aqşa birligi - lev.
Qazaqstan Respwblïkası men Bolgarïya Respwblïkası arasındağı dïplomatïyalıq qarım-qatınas 1992 jılğı mawsımnıñ 5-inde ornatıldı.
Bükilälemdik müyiztumsıq küni
Xalıqaralıq merekeni Bükilälemdik jabayı tabïğat qorınıñ Oñtüstik Afrïka bölimi 2010 jılı müyiztumsıqtardıñ: aq, qara, ündi, yavalıq jäne swmatralıq bes türin joyılwdan saqtap qalwğa qoğamdastıq nazarın awdarw maqsatında belgilegen.
Dünïejüzilik pilderdi qorğaw küni
Ekologïyalıq merekelerdiñ biri köptegen elderde atap ötiledi. Quqıq qorğaw uyımdarınıñ, ekologtardıñ jäne osı janwar sanınıñ azayıp ketwine alañdağan adamdardıñ bastamasımen belgilendi.
Japonïyada küzgi ay men künniñ teñelw küni
Japonïyada «Ulttıq merekeler twralı» zañda küzgi ay men künniñ teñelgen küniniñ mağınası: «Babalardı, o dünïelik bolğandardıñ rwxın qurmettew» delingen. Zañ jüzinde merekelew 1948 jılı engizildi.
Barbadosta ulttıq ağaş otırğızw küni
1907 jılğı 9 qaraşada Barbadosta ağaş otırğızwdıñ alğaşqı räsimi ötti, ol korol VI Georgtiñ twğan küni qurmetine belgilendi. Bul mereke resmï emes 1905 jılı atap ötilgen degen basqa nusqa da bar. Alayda ol kün umıtılıp ketken. 1997 jılı qayta jañğırtılıp, mereke 22 qırküyekte atap ötiletin boldı.
OneWebDay
Bul erekşe kün adamdardıñ nazarın ïnternetke qoljetimdiliktiñ mañızına awdarw maqsatında atap ötiledi. Onı 2006 jılı Syuzan Krowford jäne ïnternette tanımal birqatar tulğalar alğaş ret atap ötti.
ESTE QALAR OQÏĞALAR
1934 jılı Qazaq taw-metallwrgïya ïnstïtwtı (qazirgi Q. Sätbaev atındağı Qazaq ulttıq texnïkalıq wnïversïteti) qurıldı. 1960 jılı atawı Qazaq polïtexnïkalıq ïnstïtwtı bolıp özgertildi, 1970 jılı oğan V.Lenïn esimi berildi.
1994 jılı qañtarda V.Ï.Lenïn atındağı QazPTÏ Qazaq ulttıq texnïkalıq wnïversïteti dep ataldı. Elimizdiñ ïnjener-texnïkalıq kadrların dayındaw isine qosqan qomaqtı ülesi eskerilip, Qazaqstan Respwblïkası Ükimetiniñ 1999 jılğı 22 qırküyektegi Qawlısımen Qazaq ulttıq texnïkalıq wnïversïtetine qazaqtıñ dañqtı ğalımı, akademïk Qanış Ïmantayulı Sätbaevtıñ esimi berildi.
1989 jılı «Tilder twralı» Zañ qabıldandı. Bul sol kezde äli egemendigin almağan Qazaqstannıñ ana tili twralı alğaşqı qujatı edi.
Osıdan keyin 1997 jılı Qazaqstanda «Til twralı» jaña zañ qabıldandı.
1993 jılı Atıraw oblıstıq äkimşiliginiñ basşısı S.K. Tügelbaev Qızılqoğa jäne Qurmanğazı awdandarındağı yadrolıq polïgondardı jabw twralı şeşim qabıldadı.
1993 jılı Qazaqstan Respwblïkası men Brazïlïya Federatïvtik Respwblïkası dïplomatïyalıq qarım-qatınas ornatw twralı notalar almastı.
1995 jılı Qazaqstandağı Wkraïna elşiligi aşılıp, ol şarağa eki el prezïdentteri qatıstı.
2001 jılı Qazaqstanğa memlekettik issaparmen kelgen Rïm papası Ïoann Pavel II-ni Elbası Nursultan Nazarbaev Astana äwejayında qarsı aldı.
2006 jılı Batıs Qazaqstan oblısınıñ Qaratöbe awdanında aqın, kompozïtor Muxït Meralıulınıñ (1841-1918) kesenesi aşıldı.
2009 jılı Elbası Nursultan Nazarbaev Şımkentte Täwelsizdik monwmentiniñ aşılw saltanatına qatıstı. Eskertkiş Töle bï, Qazıbek bï jäne Äyteke bï atındağı köşelerdiñ qïılısında ornalasqan «Ordabası» alañında boy köterdi. Bïiktigi 24 metrlik üş qırlı stella el xalqınıñ birligin beyneleydi, monwmenttiñ är qırına dana bïlerdiñ sözderi qaşap jazılğan. Monwmenttiñ uşar basına «Jer-Ana» müsini ornatılğan. Stellanıñ irgesi oyu-örnektermen bezendirilgen. Monwment avtorları - Nasır Rüstemov pen Baqıtjan Äşirbaev.
2011 jılı Qazaqstan Prezïdenti Nursultan Nazarbaev yadrolıq qawipsizdik boyınşa joğarı deñgeydegi otırısqa qatıstı.
BUU-nıñ Nyu-York qalasındağı ştab-päterinde ötken otırısqa BUU-ğa müşe memleketter: AQŞ, Resey, Qazaqstan, Francïya, Koreya Respwblïkası, Japonïya, Brazïlïya jäne t.b. elderdiñ basşıları qatıstı.
2011 jılı BUU Bas Assambleyasında Memleket basşısı Nursultan Nazarbaev AQŞ Prezïdenti Barak Obama, Ulıbrïtanïyanıñ premer-mïnïstri Devïd Kemeron, Fïnlyandïya Prezïdenti Tarya Xalonen, Wkraïna Prezïdenti Vïktor Yanwkovïç, Polşa Prezïdenti Bronïslav Komorovskïy, Koreya Respwblïkasınıñ Prezïdenti Lï Men Bak, Latvïya Prezïdenti Andrïs Berzïnş, Slovenïya Prezïdenti Danïlo Tyurkpen kezdeswler ötkizip, BUU Bas Assambleyasınıñ 66-şı sessïyasınıñ kün tärtibi jäne ekijaqtı qatınastar mäselelerin talqıladı.
2011 jılı S. Torayğırov atındağı Pavlodar memlekettik wnïversïtetinde «Qazaqstan xalıqtarı kitapxanası» oqw zalı aşıldı.
Kitapxana qorında respwblïkamız awmağında ömir süretin xalıqtar tilderindegi üş mıñnan astam kitap jïnalğan.
2011 jılı L.N. Gwmïlev atındağı Ewrazïya ulttıq wnïversïtetiniñ bazasında Wkraïnanıñ Qazaqstandağı elşiliginiñ janındağı Wkraïn ğılım jäne mädenïet ortalığı qurıldı.
2012 jılı Şığıs Qazaqstannıñ Tarbağatay awdanındağı Boğas eldi mekeninde Daraboz batır Qabanbayğa arnalğan eskertkiş aşıldı.
2015 jılı Qazaqstannıñ batısında XIX ğasırdıñ birinşi jartısındağı Batıs Qazaqstandağı xalıq köterilisiniñ basşısı Ïsatay Taymanovqa eskertkiş aşıldı. Eskertkiş Aqtöbe men Batıs Qazaqstan oblıstarınıñ şekarasında ornatıldı. Ïsatay Taymanulınıñ qabiri eskertkişten 15 şaqırım jerde ornalasqan, ol jerge mavzoley salındı.
2015 jılı Anapada TMD, Latvïya, Lïtva, Estonïya elderiniñ «KïnoŞok» XXIV aşıq festïvali ötti, onda qazaqstandıq akter Jandos Aybasov «Eñ üzdik er adam röli üşin» jüldesine ïe boldı. Ol atalğan marapattı Ermek Tursınovtıñ «Kenje» fïlmindegi röli üşin aldı.
2015 jılı «QazAqparat» XAA men «Jenmïn jïbao» gazeti özara tüsinistik jäne ıntımaqtastıq twralı memorandwmğa qol qoydı.
Qujatqa säykes taraptar «Bir beldew, bir jol» jobası jäne «Nurlı jol» bağdarlamasın aqparattıq süymeldep, ıntımaqtasatın boladı.
2016 jılı «Ükimet - azamattar üşin» memlekettik korporacïyası jaña pïlottıq jobanı bastadı. Onıñ ayasında jaña twğan balanı tirkew, bala kütimine qajetti järdemaqı men türli älewmettik tölemderdi räsimdew, balabaqşağa kezekke turw sïyaqtı şaralardıñ barlığın perzentxanada-aq räsimdewge boladı
2016 jılı Gaaga qalasınıñ (Nïderlandı) merïyasında «Qazaqstan - Ulı dala eli» fotoswretter körmesi aşıldı. Onı Qazaqstannıñ Nïderlandıdağı elşiligi qala bïligimen birlesip uyımdastırdı. Golland xalqın Astananıñ keremet säwletkerlik şeşimi - Bäyterek monwmenti, Beybitşilik pen kelisim sarayı, Astana Opera teatrınıñ ğïmaratı, Äziret Sultan meşiti, t.b. erekşe tänti etti.
2017 jılı Bakwde Äzerbayjandağı Qazaqstan elşiliginde QR Memlekettik sıylığınıñ lawreatı, QR Xalıq ärtisi, kompozïtor jäne änşi Eskendir Xasanğalïevtiñ şığarmaşılıq keşi ötti.
2017 jılı Qazaqstan Respwblïkası Nïger Respwblïkasımen dïplomatïyalıq qarım-qatınas ornattı.
2017 jılı Alaş qozğalısınıñ 100 jıldığına oray Semeyde Älïyaxan Bökeyxanovtıñ eskertkişi aşıldı.
1974 jılı BUU Bas Assambleyasında kün tärtibine alğaş ret «Palestïna mäselesi» engizildi. Osıdan keyin Yasïr Arafat Palestïna xalqınıñ wäkiletti ökili retinde tanıldı.
1980 jılı Ïran-Ïrak soğısı - segiz jılğa sozılğan äskerï qaqtığıs bastaldı. Soğıs ïrak äskeriniñ ïrandıq Xwzestan provïncïyasın basıp alwınan bastaldı.


c: text/html

text:
Noyabr 8-de saat 18:00 Kiyevde Tasil ve medeniyet Evinde «Master Klass» keçirilecek ve «Krım Vnutri» az metrajlı vesiqalı filmniñ taqdim merasimi ötkerilecek.
Film taqdimi «KrımSOS» cemaat teşkilâtınıñ qol tutuvı ile keçirile.
«Film süjeti – 2014 senesi mart vaqialarından soñ evni terk etmege mecbur olğan Qırım ressamınıñ ikâyesidir. Qırım baari, deñiz tadı, qırımtatar keramikasınıñ sesi – film Qırımnı is etmek sanatına ögrete», – aytıla teşkilâtçılarnıñ beyanatında.
Filmde ukrain çalğıcıları Fima Çupahin, Elvira Sarıhalil ve «Zira» Odessa gruppası yazğan saundtrek qullanıla.
Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, bundan ğayrı film muzakere etilecek, saundtrek taqdim etilecek ve filmniñ baş qaramanı olğan Rustem Skibinniñ sergisi ötkerilecek.
«Qırımtatar medeniyeti bütün dünyanıñ variyetidir, hususan – Ukrainanıñ. «Krım Vnutri» filmi medeniyetimizge olğan telükeni qayd etüvdir. Adamlar bunı bilmeli, bunı unutmamalı, em de buña qol tutmalılar – bizim içün bu pek müimdir», – dep tekrarlay Rustem Skibinniñ aytqanlarını Moy Kiyev.
Doğma Qırımlı olğan kinolenta müellifi Olga Morkova onıñ işi köçip kelgenlerge yardım etmekten ibaret olğanını qayd etti.
Film rusça olacaq, lâkin inglizce altâzısı bar.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırım siyasetçileri Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarovnıñ Ukraina yañı Anayasasında Qırımğa qırımtatarlarnıñ milliy-territorial muhtariyetniñ berilmesi aqta olğan teşebbüsini tenqit eteler.
Şu cümleden, Qırımnıñ Rusiye akimiyetinde çalışqan qırımtatarlar bu ğayeni manasız olaraq tanıy. Qırımnıñ Rusiye devlet şurasınıñ deputatı Lentun Bezaziyev Qırım.Aqiqatqa aytqanı kibi, al-azırda Qırım yarımadası Rusiye Federatsiyası terkibinde buluna, şunıñ içün Ukraina Anayasasına deñişüvlerniñ kirsetilmesi qırımlılarğa iç tesir etmez.
«Bugün Ukrainada çalışqan Çubarovnıñ Qırımğa ne alâqası bar? Mında Qırım Cumhuriyetiniñ Anayasası qabul etildi. Qırımnıñ Esas qanunı bıltır aprel ayında qabul etilgeninden soñ, daa nasıl anayasa aqta aytmağa mümkün? Ne istese, onı uydura bile, onıñ ve Kiyev akimiyetiniñ işi. Amma tren çoqtan ketti», – dey Bezaziyev.
Çubarovnıñ teklifi ile 1998 senesi QMC Anayasasınıñ müelliflerinden biri, «Kommunistı Rossii» firqasınıñ Qırım bölüginiñ reberi Leonid Graç da kesen-kes razı olmadı.
«Qırım çoq sımalı, çoq milletli kibi ola bile. Qırım qırımtatar halqınıñ ayrı milliy teritoriyası olamaz. Qırımlılarnıñ bir 87% yarımadanıñ qırımtatarlarnıñ milliy muhtariyeti olacağı ile razı olamaz. Vaziyetni kerginleştirmege kerekmey, bundan fayda çıqmaz», – dey Graç.
Siyasetçi şunı da qoştı ki, Qırım aqta Anayasağa deñişüvlerni kirsetkende, Petro Poroşenko ve onıñ etrafı «kendi ve bütün Ukrainanı masqara eteler». Çünki, dey Graç, yarımadanıñ «resmiy Kiyevge iç bir alâqası yoq».
Siyasetçi ve ekspertler halqara teşkilâtlarnıñ temsilcileri ile birlikte Ukraina Anayasasınıñ deñişüvleri üzerinde işlemege devam ete. Beklenilgeni kibi, memleketniñ Esas qanunındaki eñ müim deñişüvleri akimiyetniñ detsentralizatsiyası ile bağlı olacaq.


text:
Bunı Segodnâ.ua neşirine Meclisniñ uquqiy bölük reberi Teyfuk Gafarov bildirdi.
«Meclis bunıñnen oğraşmadı. Kimler rey bermege ketti ve qaç adam – haberimiz yoq», – dedi Gafarov.
Onıñ aytqanına köre, adamlarnıñ havsızlığını bir kimse kefil etip olamay, şunıñ içün Meclis bu meselelernen oğraşmadı.
Hatırlatamız, Ukraina Prezidenti saylavlarında Qırımdan kelgen onlarnen qırımtatarlar Herson vilâyetiniñ Novoalekseyevka qasabasında rey berdi. Saylav bölügine gençlerden ğayrı, esli başlı adamlar da keldi.
Hatırlatamız, bugün Ukraina vatandaşları memleket prezidentini saylaylar. Saylav bölükleri saat 8-de açıldı ve saat 20-de qapatılacaq.
Ukraina prezidenti vazifesine 17 adam namzet kösterdi. Esas raqipler Pötr Poroşenko ve "Batkivşçina" firqasınıñ lideri Yuliya Timoşenko oldılar.


text:
Antarktïdadan jalğız özi ötpek bolğan sayaxatşı kömekke şaqırğan belgini saparınıñ 71-şi küni jibergen. Oğan sayaxatşınıñ ağzasında sw mölşeriniñ azayıp ketwi, älsirewi sebep bolğan. Juma küni 55 jastağı burınğı äskerï qızmetker Worslïdi tikuşaqpen Çïlïdiñ Pwnta-Arenas qalasınıñ awrwxanasına jetkizdi, onda oğan bakterïalıq perïtonït dïagnozı qoyıldı. Ota jasalğanımen, jeksenbi küni jïhankez köz jumdı, dep xabarlaydı brïtan basılımı.
Közi tirisinde Genrï Worslï belgili fwtbolşınıñ Devïd Bekxemmen jäne xanzada Wïlyammen jaqın dos bolğan eken.
Kommentarïï


text:
2014 senesi fevralniñ 26-da Qırım Yuqarı Şurasınıñ binası ögünde Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni ve onı teşkil etkeni içün mahküm etilgen qırımtatar milliy areketi liderlerinden birisi Ahtem Çiygoz mahkemede sorğuğa çekilip, Qırım Ukrainanıñ bir qısmı olıp qala, dep bildirdi. Bunı advokat Nikolay Polozov iyülniñ 26-da Qırım.Aqiqatqa haber etti.
«Sual berildi: vaqialar angi devlette olıp keçken edi? Öyle de cevap berdi: Qırım em o vaqıt, em de şimdi, halqara vesiqalarğa köre, Ukrainanıñ bir qısmı olıp qala», – dedi Polozov.
Mahkeme ve prokuror bu laflarğa nasıl yanaştı kibi sualge Polozov «buña köz yummağa mecbur ediler», dep cevap berdi.
İyülniñ 25-de mahkeme Ahtem Çiygoznı sorğuğa çekmege başladı. Advokat Nikolay Polozovnıñ bildirgenine köre, birinci sorğu fevralniñ 25-de ve 26-da olıp keçken vaqialarnıñ tarihiy tarafları ve esaslarına bağışlandı. İyülniñ 26-da keçirilgen ekinci sorğuda ise Çiygoz 2014 senesi mitingniñ teşkil etmesinen oğraşmağanını ayttı.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevralniñ 26-da Qırım Yuqarı Şurasınıñ binası ögünde Ukrainanñ topraq bütünligine qol tutulmasına bağışlanğan mitingde iştirak etkeni içün tutulğan edi. O zaman miting iştirakçılerine Rusiye tarafdarları, şu cumleden «Russkoye yedinstvo» firqasınıñ temsilcileri qol tutqan edi.
«Çiygoz davasını» Rusiye mahkemesi qapalı toplaşuvda: qırımtatar Meclisi yolbaşçısınıñ muavini sıfatındaki Ahtem Çiygozniñ davası olaraq ve ayrıca, davanıñ eki iştitakçisi olğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci davası şeklinde ekige ayıraraq, «26 fevral» davası çerçivesinde baqmaqta.


text:
Qurmanğazı orkestri «Qazaqkoncert» ğïmaratına köşti
ASTANA. QazAqparat - «Qurmanğazı atındağı Qazaq memlekettik akademïyalıq xalıq aspaptarı orkestri» RMQK Almatı qalası qalası Abılay xan dañğılındağı burınğı «Qazaqkoncert» ğïmaratına köşti, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi Mädenïet jäne sport mïnïstrliginiñ baspasöz qızmetine silteme jasap.
Orkestr Qazaqstan Respwblïkası Mädenïet jäne sport mïnïstriniñ 2018 jılğı 17 säwirdegi №07-03-19/3562 buyrığına säykes qonıs awdarıp otır.
Osığan oray bügin Qurmanğazı orkestrin saltanattı türde «Qazaqkoncert» ğïmaratına köşirwge baylanıstı Mädenïet jäne sport mïnïstrliginiñ vïce-mïnïstri Aqtotı Rayımqulovanıñ qatıswımen orkestr ujımı jäne zïyalı qawım ökilderimen jïın ötti.
«Mädenïet jäne sport mïnïstrliginiñ atının orkestr ujımın jaña ğïmaratımen quttıqtaymız. Bul tarïxï sät «Rwxanï jañğırw» bağdarlaması ayasında jäne küy atası Qurmanğazı babamızdıñ 200 jıldıq mereytoyına qarsañına tuspa-tus kelip otır. Bul memleketimizdiñ mädenïet pen önerge jasağan qarqorlığı. Endi orkestr ujımınan joğarı deñgeydegi şığarmaşılıq jetistikter kütemiz», - dedi ol.
Öz kezeginde Qazaqstannıñ xalıq artïsi, Memlekettik sıylıqtıñ lawreatı izgi tilegin bildirdi.
«Köptegen elderde gastroldik saparda boldım. Orkestrdiñ jaña ğïmaratqa ornalaswı orkestrdiñ öz tuğırına qonğan säti dep esepteymin. Qazaq öneriniñ örkendewine, dästüriniñ bir sätke tolastamawına bärimiz qızmet etwimiz kerek. Orkestr öziniñ bïiginen tüspesin. Qazaq önerine osınday mümkindik jasap jatqan Mädenïet jäne sportmïnïstrligine alğısımız şeksiz», - dedi ol.
Sonımen birge, orkestrdiñ köşwine oray Qazaqstannıñ xalıq artïsi, Memlekettik sıylıqtıñ lawreatı Altınbek Qorazbaev ta orkestr ujımına sätilik tiledi. Al Qurmanğazı orkestriniñ dïrektorı Nurğïsa Daweşov ujım atınan Elbasına, Mädenïet jäne sport mïnïstrline alğısın ayttı.
«Qurmanğazı orkestri elimizdiñ käsibï mwzıka tarïxındağı tuñğış orkestr. 1934 jılı akademïk Axmet Jubanovtıñ bastawımen qurıldı. Orkestr tarïxında Şamğon Qajığalïev, Nurğïsa Tilendïev, Roza Bağlanova, Ermek Serkebaev, Bïbigül Tölegenova, Qarşığa Axmedïyarov, Tuyaqberdi Şämelov, Nurğalï Nüsipjanov, Altınbek Qorazbaev sındı elimizge belgili öner tulğarı qızmet etti. Babalarımızdıñ jolımen öner ujımı «Qazaqkoncert» ğïmaratına ornalasıp jatır. Ülken koncerttik zal orkestr ujımına tıñ serpilis, şığarmaşılıq damw alıp keledi degen senimdemiz. Ulttıq önerimizge osınday jağday jasap jatqan Elbasımızdıñ sayasatın qolday otırıp, qazaq öneriniñ damw jolındağı eñbegimiz jemisti bolsın», - dedi Nurğïsa Daweşov.


text:
Qırım akimiyetiniñ qaba qanunsızlığı yalıñız siyasiy negizde meydanğa kele.
Bu aqta temsiliy organınıñ matbuat hızmeti tarafından aşkâr etilgen Qrımtatar Milliy Meclis Prezidiumınıñ beyanatında aytıla.
«Qırımtatar Milliy Meclis azalarına ve qırımtatar milliy areket iştirakçilerine nisbeten basqınıñ yañı dalğası qırımtatar halqınıñ iradesini ve Qırımtatar Milliy Meclisi – Qırım tamır halqınıñ yekâne temsiliy organınıñ faalligini yoq etmek maqsadı ile yapıla», – denile beyanatta.
Beyanatta 2015 senesiniñ soñki vaqiaları añıla, şu cümleden yanvar 19 künü «mayıs 3 künü işi» boyunca Edem Osmanovnıñ yaqalanuvı. Yanvar 23-de «Ermeni Bazar» kiriş noqtasında Federal Havfsızlıq Hızmeti ve Rusiye sıñır hızmeti tarafından faali Sinaver Kadırovnıñ yaqalanması ve Qırımdan sürgün etilmesi. Yanvar 29 künü Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ vazifelerini eda etken Ahtem Çiygoz apiske alına. Bundan soñ evinde tintüv keçirile. Bundan evel tintüv ATR qırımtatar telekanalında keçirile.
«Qırımtatar Milliy Meclisi millet, din ve siyasiy noqtaiy nazarlarğa baqmayıp, Qırım tamır halqınıñ ve insan aqlarınıñ qoruvında öz izçen mevamı aqqında bildire», – denile prezidiumnıñ beyanatında.
Qırım akimiyetiniñ yarımada tamır halqına nisbeten etilgen areketleri uquq qoruyıcı ve diplomatik teşkilâtları da takbih ete. Ukraina Tış işler nazirliginde Çiygoznıñ azat etilmesini talap eteler, Türkiye Tış işler nazirliginde onıñ tevqifini takbih ettiler.


text:
Azat etilgen Qırımtatar Milliy Meclisiniñ muavini İlmi Umerovnı imayeci olğan rusiyeli advokat Mark Feygin, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımnı bir daa ziyaret etmekten vazgeçe.
«Men artıq Qırımnı ziyaret etmek niyetinde degilim. Ukrain vatandaşlarını imaye etmek içün, Ukraina akimiyeti maña o yerde bulunmağa izin bergenine baqmadan, men bir nevi qolaysızlıq is ete edim. Qırımnıñ ziyaretinen bağlı Ukraina qanunına bozmağa mecbur qalğan ve izin alğan olsam bile, bu meni pek eze edi. Artıq men bu yükten qurtulabilem», – dep yaza advokat Facebookta.
İşğal altındaki Qırımda mahküm etilgen Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerov oktâbrniñ 25-ndeTürkiyege teslim etilgen edi.
Ğayrı resmiy malümatqa köre, Ahtem Çiygoznen İlmi Umerovnıñ teslim etilmesi boyunca Türkiye Cumhuriyetiniñ prezidenti Recep Tayyip Erdoğannıñ Rusiye prezidenti Vladimir Putinnen yapqan soñki körüşüvi esnasında añlaşqanlar.
Rusiye Devlet Duması, prezident Vladimir Putinden qırımtatar milliy areketiniñ liderleri İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoznıñ afu etilmesini, Qırım musulmanlarınıñ müftisi Emirali Ablayev rica etken eken dep ayta.
Kreml nezaretindeki Aqmescit rayon mahkemesi sentâbrniñ 27-nde Umerovnı eki yıllıq yaşav tarzındaki koloniyada qalmasına üküm etip, eki yıl devamında açıq faaliyetnen oğraşması ve kütleviy haber vastalarında çıqış yapmasını yasaqlanğan edi. Umerov kutleviy surette separatizmge çağırmaqta qabaatlanğan edi. Onıñ özü oña qarşı qozğatılğan cinaiy iş siyasiy renk taşığanını aytqan edi.
Amnesty International halqara uquq qorçalama teşkilâtı, azat etilgen Qırımtatar Milliy Meclisiniñ muavinleri İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoz Qırımğa qaytma ve öz fikirlerini raat izar etme aqqına saip olmalılar, dep bildirgen edi.


text:
AQŞ-ta ğalamtor paydalanwşıları adam sekildi tik jüretin ayu tüsirilgen vïdeonı keñinen talqılawda. Ayudı körip beynejazbağa tüsirip alğan kwäger şağın rolïkti Feysbwkte jarïya etti.
AP agenttiginiñ xabarlawınşa, vïdeo eldiñ Owk-Rïdj (Nyu-Djersï ştat) qalasında 20 mawsımda tüsirilgen. Vïdeoda azyaq izdep üylerdiñ arasın timiskilegen eki ayağımen tik jürgen qoñır ayudı körwge boladı.
Bul ayu bıltır şilde ayında jurt nazarına ilikken.
Sonda qoñır janwardıñ amalsızdan eki ayağımen tik jüretindigi belgili boldı. Ayudıñ aldıñğı oñ ayağınıñ bası joq, sol ayağı da jaraqat alğan. Sol sebepti jırtqış tört ayağın teñ basa almaydı.
Biletinderdiñ aytwına qarağanda, ayu kölik qağıp ketip jaraqat alğan.
Keyin ayu qısqa qaray jurt közine tüspey ketti. Belsendiler ol qıstan tiri şıqpadı dep alañdağan. Soñğı beynejazbada ayu tıñ äri küyli ekendigi körinip tur.
Kommentarïï


text:
Ruise eyyetini Avropa Şurasınıñ Parlament assambleyasında (PACE) aprel ayına qadar rey berüv aqqından marum ettiler. Bunı öz Facebook saifesinde Ukraina Yuqarı Şurasınıñ deputatı, PACEde Ukraina vekili Borislav Bereza yazdı.
«Rusiye eyyetiniñ vekâletlerini aprel ayına qadar toqtatmaq aqqında teklif, Rusiye vekilleriniñ ve tarafdarlarınıñ narazılığına baqmadan, qabul etildi», – yazdı o.
Salı künü, yanvar 27-de, PACE Ukrainada gumanitar vaziyet ve qaçaqlar aqqında rezolütsiyanı qabul etti. Zalda bulunğan 155 deputattan 140 – qol tuttı, 7 – qarşı çıqiı. Rezolütsiyağa qarşı, malüm olğanı kibi, Rusiye deputatları çıqqanlar.


text:
Qırım yarımadasında salı künü, mart 17-de, qarnıñ yağmasından sebep bir qaç qasaba ışıqsız qaldı. kerch.com saytı bildirgeni kibi, şu sırağa Keriç civarında yerleşken bir qaç qasaba kire.
«Elektroağlarnıñ söndürilmesi saba saat 10-da başlandı. Birinci nevbette Gerovka, Mayaka, soñra Glazovka qasabaları ışıqsız qaldı. Keriç merkezine de «tiydi». Umumen 14 ağ söndürildi», – denile beyanatta.
Mütehassıslarnıñ aytqanına köre, qar yağmasından sebep qoruv tertibatı bozuldı.
Mart 17-de saba Aqmescitte qar yağmağa başladı.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildire ki, ruzgâr ve yağanaqlar neticesinde paytahtnıñ soqaqlarında tam bir furtuna qoptı. Yollar ve qalımtılarnı qar örtti, lâkin o da tez irey.
Yollarda areket daa yavaş, em maşina, em de adamlar eksildi.
Qırımda mart 17-de furtuna havfı qalmaqta. Yarımadada ava bozulacağını tahmin eteler.
Furtuna havfı Qırımda raatlıq künlerinden berli ilân etile, üç künden berli Keriç parom keçiti çalışmay.


text:
Aqmescit – Qırımtatarı Reşat Sadreddinovnıñ taqdirine nice facia tüşti: cenk ceenneminde sağ qalmaq, sovet ordusı ile Berlinge qadar barmaq, birazdan ise onı cebege çağırğan akimiyetniñ ailesi ve halqını Vatandan marum qaldırğanını körmek. Bugün o kene tuvğan toprağında yaşay, amma özüni evde olğanı kibi duyamı?
93 yaşında polkovnik Sadreddinov Ğalebeniñ 70 yıllığına azırlıq ketişatını köre bilecegine ümüt etmegenini bildire. Yigirmi yaşında olğan ve tuvğan, qırımtatar tiliniñ ocası olmağa istegen gençni 1941 senesi Aqyar zenit-toplu oquv yurtuna ala, altı aydan soñ cebege yollaylar.
Ekinci cian cenkiniñ Kurksk kemeri kibi belli olğan eñ müthiş uruşından soñ Sadreddinovnıñ reberliginde olğan 74 insandan 15 sağlam qaldı. Qaramanlıq içün arbiyler mukâfatqa nail ola. Er kes, komandandan ğayrı.
«Meni Qızıl Bayraq Nişanına lâyıq kördiler. Cevap kelgende, bütün asker ve zabitlerim mukâfatlarnı elde etti, maña ise bir şey yoq. Polk ştabınıñ başından sebepni sorasam: «Siziñ mukâfat kâğıtıñızğa cebede qol tutmadılar. Mayıs ayında qırımtatarlar Qırımdan sürgün etilgenini bilmeysizmi?» – degen cevapnı qaytara. Qırımtatarlarnıñ sürgün etilgenini tek o zaman ögrendim», – dey cenk veteranı, 93 yaşında polkovnik Sadreddinov.
«Qırımnı 24 saat içinde terk etmege emir ettiler»
Almaniyanıñ kapitulâtsiyasından soñ Sadreddinovnıñ bölüklerini Avstriyağa avuştırdılar. O vaqıt Aqmescitke barmaq içün musaadeni elde etip ola. Anda körgeninden şaştı: etrafta bir qırımtatarı bile yoq. Açuvlanıp, nişan, medaller, mukâfatları ile arbiy formağa kiyngen Sadreddinov NKVD binasına kele.
«Maña biri kele ve dey: «Siz kibi qırımtatar zabitleri eki ay evelsi kelip, ailelerniñ sürgün etilgenini añlatmağa talap etken edi. Olarnı, 200-250 insannı, avtobuslarğa oturtıp, Qarasuvbazarğa ketitdi ve Aq qaya yanında atıp öldürdiler», – dep hatırlay sürgün etilgen veteran.
«Qırımtatarlarnı aranlarğa, esir nemselerni ise eyi şaraitlerge avuştırdılar»
Üç künde Reşat Sadreddinov tuvğanlarınıñ Özbekistanda, Bekabad şeerinde olğanını ögrendi. Anda kelip, olarnı aranlarda, aç ve hasta taptı.
«Halqnıñ yaşayış şaraitleri müthiş edi. Bundan evel işbu aranlarda esir nemselerni tuta ediler. Esirlerni eyi şaraitlerge avuştırıp, olarnıñ yerine qırımtatarlarnı ketirdiler. Yerli özbekler arasında büyük teşviqat işi keçirilgen edi. Olarnı satqın, hainlerniñ kelecegine qandıra ediler. Er kün bir çoq insan elâk ola edi», – hatırlay o.
Bir 25 yıl evelsi Reşat Sadreddinov ailesi ile Qırımğa qayttı, Bağçasaray cenk veteranları şurasınıñ reisi ola. Qorantasında üç bala, beş torun ve on torundan torunı bar. Yaqında 93 yaşında olğan veteran Rusiye prezidenti Vladimir Putinge qırımtatar veteranlarınıñ ATR qırımtatar telekanalınıñ yayınlavını qaytarmaq ricası astında imzanı qoydı. «Qırımtatar tilinde programmalar artıq olmağanını torunlarımızğa añlatıp olamaymız», – dep yazğanlar veteranlar
Maqaleniñ asıl nushası – Paдio CBoбoдa saytında


text:
Qaraqalpaqstan Respublikasınıń turizm potencialı
Búgúngi kúnde Qaraqalpaqstan Respublikası házirgi dáwir menen áyyemgi ótmishti baylanıstırıp turatuǵın janlı baylanıs obekti bolıp tabıladı. Bunıń ayqın dálili sıpatında usı úlkeden 131 arxeologiyalıq izleniwler nátiyjesinde tabılǵan obektlerdi, 25 arxitekturalıq obektlerin, 89 monumental kórkem óner esteliklerin hám 40 qa shamalas dıqqatqa ılayıqlı orınlardı keltıriw múmkin.
Házirgi waqıtta Qaraqalpaqstan Respublikasında 40 tan aslam turistlik shólkem jumıs alıp barmaqta, Bul Qaraqalpaqstan Respublikası turistlik potencialınıń qanshelli dárejede joqarı ekenligin kórsetedi. Respublikada jaylasqan derlik 18 ásirlik tariyxtan saza beretuǵın Ayazqala-1, Ayazqala-2 hám Ayazqala-3 tariyxıy-mádeniy estelik orınları óz arxitekturasın jaqsı saqlap qalǵan hám biziń eramızǵa shekemgi IV ásirge tiyisli bolǵan Topıraq qala hám Sultan Uvaysbaba, Keshirmes ata hám Dawıt ata sıyaqlı ziyarat orınları turistler sanınıń artıwında óz úleslerın qosıp kelmekte.
Bir waqıtları kólemi boyınsha 4-orında turatuǵın, házirde sheginiwdi dawam etip atırǵan Aral teńizine sayahatlar shólkemlestirilip kelinbekte. Búl sayahat dawamında siz Aral teńizine jol saylamaytuǵın avto mashinalar menen sayaxat etiwiniz, teńiz suwında shomılıw hám Aral teńizi boylarında ashılǵan turistlik komplekslerde dem alıw sıyaqlı xizmetler firmalar tárepinen jolǵa qoyılǵan hám turistlerdiń itibarın ózine tartıp kelmekde.
Aral teńizin ózinde sáwlelendiretuǵın Moynaq úlketanıw muzeyi menen Aral teńiziniń tasqın suwlarında júzip, házirgi waqıtta bizge tek ǵana teńız haqqında sóylewshi «Kemeler qábiristanı» sıyaqlı kóplegen dıqqatqa ılayıqlı orınlar shet elli turistlerdi ózine tartıp kelmekte.
Qaraqalpaqstan Respublikasına sapar etken hár bir turist I.V.Savickiy atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik kórkem óner muzeyine kirip, álbette, ol jerdegi biybaha eksponatlardı tamasha etip ketiwi dástúrge aylanǵan. Muzeyde xalıq ámeliy kórkem óneri, áyyemgi hám orta ásirler Xorezm kórkem óneri, 1920-1930-jıllardaǵı ózbek hám russ úwretlew kórkem óneri, qaraqalpaq zamanagóy súwretlew hám músinshilik óneri, ilimiy-aǵartıwshılıq bólimler, 1920-1930-jıllarda dóretilgen zergerlik, aǵash oymashılıq ónerleri, toqımashılıq hám milliy kiyimler sıyaqlı 90 mıńnan aslam eksponatlar házirde turistlerdiń tiykarǵı dıqqat orayında bolıp tabıladı.
Áyyemgi kárwan saraylardıń ornın iyelep kiyatırǵan miymanxanalarǵa da házirgi kúnde talap oǵada joqarı. Áynewaqıtta Qaraqalpaqstan Respublikasında 30 ǵa shamalas miymanxanalar hám miyman úyler bolıp, olar tárepinen jergılikli hám elimizge kelgen shet elli turistlerge zamanagóy hám sapalı xızmet kórsetilip kelinbekte. Bırǵana 2018-jıldıń II sheregine bolsa usı miymanxanalarımızda 7561 turistlerge xızmet kórsetilgen bolıp, olardan 942 sın shet elli turistlerdi quraydı. Usı kórsetkishtiń ózi-aq Qaraqalpaqstan Respublikasında turizm potencialınıń qanshelli joqarı ekeninen dárek beredı.
Transport tarawına názer awdaratuǵın bolsaq, aldınǵı waqıtlarda turistler mánzilge jetkenshe birneshe aylap waqıt jumsaǵan bolsa, al búgıngıkúndebulwaqıttekǵanabırneshesaattıquraydı. Sebebı, házirgi dáwirdegi turistlik firmalar arnawlı avtobus hám mikroavtobuslar menen támiyinlengen. Aral teńizine sayaxat shólkemlestiriwde usı turistlik firmalar jol tańlamaytuǵın transportlardan paydalanıp kelmekte.
Qaraqalpaqstan Respublikası tek tariyxıy hám ápsanawiy qalaları menen ǵana emes, al onda ekoturizm de rawajlanbaqta. Házirgi waqıtta Qaraqalpaqstan Respublikasında11 mıń 568 gektar qorıqxana zonası bolıp, usı qorıqxanalarda 826 bas Buxara suwını, suw basseynlerinde bolsa 43 túrdegi balıqlar, jer bawırlawshılardıń 11 túri, túlki, saǵal sıyaqlı 10 nan aslam haywan túrleri bar. Ellikqala rayonı Nawayı awılı «Bostan-straus» fermer xojalıǵında túye quslar, Ellikqala rayonı orayında-ǵı ÁmirTemur botanika baǵında dúnyanıń hár qıylı regionlarında ósetuǵın 200 túp terek, 200 ge shamalas putalar hám 80 nen aslam hár qıylı reń-báreń gúller ósirilmekte.


text:
Saat 11-de Aqmescitniñ Borçoqraq (Fontanı) qasabasında Aqmescitniñ aylanma yolunda yüz bergen yol eşilüvi aqibetinde elâk olğan 37 yaşında Asiye Salimova ve onıñ 16 yaşında qızı Aliyeniñ cenaze merasimi olıp keçti.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ malümatına köre, cenaze Borçoqraq qasabasında başlandı, soñra merhumlarnı «GİBDD» nezareti altında Aqmescitten «Abdal» mezarlığına alıp kettiler. Kolonnada tahminen 50 maşina bar edi.
Cenaze merasimine aman-aman 400 insan keldi.
Olarnıñ arasında Qırım ükümetiniñ baş nazir muavini Ruslan Balbek ve Milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca Qırım Devlet komitetiniñ yolbaşçısı Zaur Smirnov bar ediler.
Yol qazasında can bergenler Yedi Quyu rayonınıñ Qıdırlez (Voykovo) köyünde yaşay ediler.
Qırım.Aqiqat bergen malümatqa köre, sentâbr 28-de gece saat 03.30 Aqmescit-Nikolayevka aylanma yolunda yol örtüsü omradı – adamlarnen tolu VAZ maşinası çuqurğa oğradı. Altı insan, şu cümleden eki bala, elâk oldılar.
Kütleviy haber vastalarınıñ malümatına köre, Aqmescitte omrağan «Dubki-Levadki» yolu soñki beş yıl devamında Qırımnıñ eñ paalı qurucılıq obyektlerinden biri edi. PAO «Yujdorstroy» er daim yol qurucılıq imkânlarını qazana edi. Qırımda Rusiye Taqiqat komitetiniñ Baş taqiqat idaresi maşina yolunıñ omravı boyunca cinaiy iş açtı.
Qırımnıñ öz başına ilân etilgen «baş naziri» Sergey Aksönov yol omravını ögrenecek ükümet komissiyasını acele sürette meydanğa ketirmege emir etti ve vefat etkenlerniñ soy-soplarına 400-er biñ ruble berecegini vade etti.
Yol qazasında can bergenlerniñ adları belli oldı. Qırım yolunda omrav sebepleri bir aydan soñ aydınlatılacaqtır.


text:
Jügirw – ïmmwnïtetti köterip, jürek qan tamırlarınıñ jumısın jaqsartadı.
Ayaq jerge tïgende qarsı soqqı payda boladı da, ol qan tamırları arqılı qannıñ joğarı qaray awıswına sebepşi boladı.
Jügirw kezinde bawır men işekterdiñ jumıs istew qabiletterin arttıradı.
Jügirw kezinde qannıñ jürw kölemi ulğayadı.
Jürektiñ äserimen jürek etterinde jäne ayaq etterinde usaq qan tamırlarınıñ sanı köbeyedi.
Jambas pen kewde jaswşasınıñ qozğalısı bawırdıñ, asqazan astındağı bezdiñ, ağzanıñ jumısın jaqsartıp, as qorıtw joldarınıñ jumısın belsendi etedi.
Jattığw jäne küyzelis kezinde payda bolğan qan qısımınıñ köterilwin azaytadı.
Qan qısımın retteydi.
Semirw qawpin azaytadı.
Mïğa otteginiñ tasımaldanwın jaqsartıp, zeyindi qwattandıradı.
Tınıs alw jüyesin jaqsartadı.
Bwın jäne bulşıq etterdiñ belsendiligin arttırıp, bel jäne moyın awrwlarına paydalı bolıp tabıladı.
Süyekterdiñ qatayuın, tözimdiligin arttıradı.
Uyqısızdıqtan arıltıp, arıqtawğa jol beredi.
Qartayu procesin tejeydi.
Män berwi kerek bolğan erejeler:
Jügirgende arıqtaw üşin neylon ispetti kïimder kïmew kerek.
Jügirwdi bastamas burın qant dïabeti, joğarı qan qısımı jäne özge de awrwları bar adamdar därigerdiñ baqılawınan ötwi kerek.
Tamaq işip bolğan soñ öte qarqındı jıldamdıqpen jügirmew kerek.
Jügirgennen keyin salqın sw işpew kerek.
Juqa tabandı, mokasïn ayaqkïimdermen jügirmew kerek.
Künniñ aptağan ıstığında uzaq waqıt jügirmew kerek.
Derekközi: bilim-all.kz
Kommentarïï


text:
Jelide «Taraz» krïmïnaldı dramasınıñ posteri payda boldı, dep xabarlaydı zhambylnews.kz.
Fïlmniñ prodyuseri, rejïsseri jäne bastı rölderdiñ birin somdawşısı – Nurtas Adambay. Ol buğan deyin «Pobeg ïz awla», «Operacïya Maxabbat» jäne de öz körermenin tapqan «Kelïnka Sabïna» attı komedïyalar tüsirgen bolatın.
«Taraz» fïlmi krïmïnal älemine tap bolğan dostar jaylı bayandaydı.Tüsirilim Taraz, Almatı qalası jäne Almatı oblısında jürgizilip, ayaqtaldı.
Bastı rölderde Nurtas Adambay, Erkebulan Dayırov, Tölepbergen Baysaqalov, Asan Mäjïtter oynaydı. Qazaqstandıqtar bul fïlmdi bïılğı jıldıñ küz aylarında tamaşalay aladı.
Eske sala keteyik: belgili KTK-şi, tanımal komedïyalıq twındılardıñ rejïsseri Nurtas Adambay Taraz twralı fïlm tüsirwde.
Kommentarïï


text:
Son Aramalar
türkiyedeki platolar, türkiyedeki ovalar ve isimleri, türkiye platolar harıtası, türkiyenin platoları haritası, türkiye haritası dağlar ovalar platolar, türkiyenin dağları ovaları platoları, türkiyenin ovaları ve platoları haritası, türkiyenin ovaları haritası ve isimleri, türkiyedeki ovalar ve platolar, türkiyenin ovaları ve platoları, türkiyenin dağları ovaları platoları akarsuları haritası, platolar, türkiye fiziki haritası dağlar isimleri, türkiye platoları haritası, türkiye platoları, dağları ovaları gösteren harita, türkiye dilsiz haritası ovalar, OVALAR VE PLATOLAR, türkiyenin platoları ve ovaları, türkiyedeki ova ve platolar, türkiyenin dağları ovaları platoları akarsuları, türkiyenin dağları ve ovaları, dilsiz harita, türkiye fiziki haritası ovalar ve platolar, türkiye dilsiz haritası dağlar


text:
Üzbäkstän - Tacikstan çigen minalardan çistartalar
Üzbäkstan alarnı Tacikstandağı 1992nçe-1997nçe yıllardağı watandaşlar suğışınnan soñ tezep çıqtı
Üzbäkstän häm Tacikstan ike aradağı çikkä 20 yıl êlek quyılğan minalarnı çistarta başladı.
Tacikstan çik sağı berlekläre süzçese Möxämmät Uluğxocayev beldergänçä, bu êş belän urtaq törkem şöğıl’länä. Xäzer Tacikstannıñ Panjikent häm Üzbäkstannıñ Sämärkand töbäkläre çigen çistartalar.
Uluğxocayev minadan çistartu êşläreneñ möhimlegen assızıqlıy. Bu êşne 2019nçı yıl axırına qadär tamamlarğa planlaştıralar.
Üzbäkstan ilbaşı Şäwkät Mirzizoyev häm Tacikstan däwlät başlığı İmamali Raxman mart ayında çik buyındağı minalarnı çistartu turındağı kileşüne imzaladı. Monı başqaru öçen maxsus törkem aprel’ ayında tözelde.
İke däwlät arasındağı 9,5 kvadrat kilometrlıq mäydanğa mina quyıluı farazlana. Üzbäkstan alarnı Tacikstandağı 1992nçe-1997nçe yıllardağı watandaşlar suğışınnan soñ qanunsız qorallı törkemnär häm narkotik satuçılarnıñ ilgä kerüenä çik quyu öçen tezep çıqtı.


text:
Qırım camilerinde sürgünlik qurbanları añıldı (FOTO)
Mayısnıñ 18-nde Qırım camilerinde sürgünlik qurbanlarınıñ hatırasına dualar oquldı. Qırımnıñ merkeziy Kebir camisinde cuma namazı ve añma duasına 250 yaqın insan keldi. Cuma namazından evel “Yasin” suresi oquldı. Kelgenler 1944 s. mayıs 18 künü sürgünlik qurbanlarına dualar oqudılar. Cuma hutbesi qırımtatar halqınıñ bu qara künlerine bağışlanğandır.
Qırım müsulmanlarınıñ Diniy lideri haci Emirali Ablayev, qırımtatar halqınıñ bu qara künleri milletniñ yüreginde daima qalacağı aqqında ayttı.
“Biz er vaqıt dua oqıp, Allahqa merhumlarnıñ ruhları cennetli olmaları içün yalvaracamız. Bizim ana-babalarımız bu deşetli künlerni yaşadı, biz ise bunı unutmayıp, ömürimizniñ er künü milletimizniñ parlaq kelecegini adım-adım qurmalımız. Bu kibi facialar dünyanıñ iç bir yerinde bir vaqıt tekrarlanmasın”, – dep ayttı Qırım Müftisi.
Adet üzre qırımtatarlarğa sürgünliknen bağlı göñüldeşligini köstermek içün, Qırımnıñ diger konfessiyalarnıñ vekilleri kendi ibadethanelerinde dualar keçirdiler.
QMDİ matbuat hızmeti


text:
Advokat Nikolay Polozovnı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerovnıñ davası boyundca şaat olaraq sorğuğa çekmek içün Federal havfsızlıq hızmetine (FSB) zorlap ketirecek olalar. Bunı Polozov video izaatında ayttı.
Videonı Qırımtatar Milliy Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev Facebook saifesinde derc etti.
Advokat qayd ete ki, yanvar 16-da Ahtem Çiygoz davası boyunca mahkeme oturışınıñ teneffüsinde mahkemege FSB taqiqatçısı Skripka ve FSB hadimi Şevçenko keldiler.
«Olar İlmi Ümerovnıñ davası boyunca şaat olaraq sorğuğa çekilmeme dair celpnameni berecek oldılar. Men onı kene almadım, taqiqatçınıñ areketleri qanunsız ola dep, qararımnı añlattım. Uquqiy yardım köstergende alğan malümatlar boyunca advokatnı sorğuğa çekmek qanun tarafından yasaq etiledir. Taqiqatçı Skripka bunıñ neticesinde meni FSBge zorlap ketireceklerini, protokol tizilecegini ve «İlmi Ümerovnıñ davası» boyunca şaat olaraq sorğuğa çekilecegimni ayttı», – dep ayttı Polozov.
Advokatnıñ bildirgenine köre, keçken yılnıñ soñunda o taqiqatçı Skripkağa Polozovnı sorğuğa çekmege izin bergen Kiyev rayon mahkemesiniñ qararından şikâyet arizasını yazdı.
«Bugün ögrendim ki, bu şikâyet daa kelmegen eken, qarar işke tüşürilmedi, demek ki, taqiqatçı Skripkanıñ areketleri bütünley qanunsız ola. Bu areketleri meni Qırımdan quvacaq ola, Rusiye uquq qoruyıcı sistemasınıñ repressiyalarına oğrağan Ukraina vatandaşlarına yardım etmemi istemeyler», – dep ayttı Polozov.
Dekabr 20-de Qırımda advokat Nikolay Polozovğa qarşı cinaiy iş ğayrıdan açıldı.
Bundan evel Rusiyeniñ Qırımdaki taqiqat komiteti Qırımda qırımtatarlarğa qarşı açılğan bir sıra davada imayeci olğan Rusiye advokatı Nikolay Polozovğa qarşı cinaiy iş açmağan ruhset bermegen edi.


text:
Ukraina er bir devlet ile keçirgen muzakerelerde işğal etilgen Qırım sakinleri çetelge Rusiye Federatsiyası bergen çetel pasportları boyunca çıqmamaq kerekligini ayta.
Bunı Ukraina Tışqı işler nazirliginiñ siyaset ve bağ departament yolbaşçısı Aleksey Makeyev Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, bir de bir devlet qırımlılarnı Rusiye çetel pasportı ile qabul etse, bu adım dost adımı olaraq tanılmaycaq.
«Bunı bizler er bir paytahtqa bildirgen edik. Konsullıqlarımız qırımlılar Rusiye çetel pasportları ile kirelermi-yoqmı kontrol etip olamaylar. Lâkin bizim elçihanelerimiz paytahtlarğa bunıñ kibi pasportlar işğalge oğrağan regionda berilgenini yetkizeler», – dedi Makeyev.
Onıñ qayd etkenine köre, Ukrainanıñ esas iş ortağı Avropa birligi ile işğalden soñ Qırım Muhtar Cumhuriyetinde berilgen pasportlar Avropa birligi memleketlerinde qanunsız olaraq tanılacaq, dep añlaştılar.
İşğal etilgen Qırım sakinlerine Krasnodar ülkesinde qayd etilgen Rusiye çetel pasportlarını berip, ğarp memurlarını aldatacaq olalar.
Rusiyeniñ Qırım işğalini tanımağan Avropa birligi, AQŞ ve diger memleketler Rusiye çetel pasportı olğan Qırım sakinlerini kirsetmeyceklerini bildirgen ediler. Vizanı yalıñız Ukraina çetel pasportları boyunca berecekler.


text:
Krımstat 2018 senesiniñ beş ayı boyunca Qırımdaki aylıq oranlarınen bağlı malümat derc etti. Orta esapnen o, 29 257 rubleni teşkil ete ve keçken sene aprel ayına nazaran 2,6%ge, mayısqa köre – 11,7%ge yükselgen. Statistika Aqyarda oranlar yarım biñge azca yani – 28 713 ruble olğanını iddia ete.
Krımstatnıñ esabatına köre, eñ yüksek aylıq, mayıs ayında Qırımda 35 biñ rubleden ziyade, Aqyarda ise, 31 biñ ruble olmaq üzre, qurucılıq saasında çalışqanlarğa tölengen. 54 biñ olaraq - eñ yüksek köstergiç avtomobil ve demryol quruçılığında tölengen. Tasil saasında 2018 senesi mayıs ayında eñ çoq 27 biñ rubleni, yıllıq ilâve artış 12,5%ni, tıbbiyet saasında – 29 biñni (Aqyarda 31 biñ) teşkil etken.
Rusiye emek ve ealiniñ meşğulligi naziriniñ sabıq muavini Pavel Kudükin Qırımdaki ortalama aylıq oranı yaşayış içün yetip yetmegeni boyunca fikir yürsete.
– Rusiyede mayıs ayında ortalama aylıq – 44 biñ rubleden biraz ziyade. Yani Qırımda aylıqlar Rusiye ortalama aylıqlarınıñ üçte ekisi qadar ve iç olmağanda, soñki üç yıl içinde bu bayağı turğun nisbet sayıla. Qırımda aylıqlar Cenübiy federal okrugqa köre (qomşu Rusiye - QA) daa az, mayıs ayında tahminen 32 biñ edi.Bu arada şahsiy tecribeme köre aytacaq olsam, Qırımdaki bir sıra mahsullarnıñ fiyatları Moskva köre bayağı yüksek. Qırımda yaşayış minimumı Rusiye ortalamasınıñ 95% teşkil ete. Oratalama aylıq – üç dane yaşayış minumum midqarında.Eger ailede çalışqan ana-baba ve eki bala bar ise – ortalama aylıq olarnıñ yaşayış minimumını qarşılamağa zornen yete.
Qurucılıq saasındaki yüksek aylıqlar hususını Pavel Kudükin, Rusiyede ilhaq etilgen Qırımğa nisbeten Rusiyeniñ umumiy siyasetinen açıqlay.
Tendentsiyalar az-çoq olsa da Rusiyenen aynı, lâkin fiyatlar Rusiyege köre daa da yüksek. Bu naqliye sebebindendirPavel Kudükin
– Rusiye memurları, Qırım sakinleri arasında, ilhaqnıñ faydaları bar, elde etilgenler ve bir şey coymadılar degen manada keyflerini kötermesi pek muim. Şunıñ içün mında iqtisadiy degil de, siyasiy tüşünce üküm süre. Yaqın üç yıl devamında qurucılıq saası faal inkişaf etecek. Aslında, Rusiyede inflâtsiya derecesi yüksek degil, amma Rosstatnıñ malümatına köre, real qazanç seviyesi turğun alda,ne arta, ne de azlaşa. Qırım da istisna degi, elbette. Tendentsiyalar az-çoq olsa da Rusiyene aynı, lâkin fiyatlar Rusiyege köre daa da yüksek. Bu naqliyeden sebebindendir.
Ukraina iqtisadiy mutehassıs Yevgeniy Nevmerjitskiy Qırımnıñ ilhaqından evelki ve soñraki aylıqlarını qıyaslay.
2014 senesine qadar olğanı kibi, rusiyeliler içün Qırımğa seyahat yapmaq meraqsız olıp qaldıYevgeniy Nevmerjitskiy
– Qırım seyahat mıntaqası olğanı sebebinden, sezonda ealiniñ qazanç seviyesi arta turğan, aylıqlar ise, Ukrainanıñ başqa yerlerine baqqand aynı ya da biraz ziyade ola edi. Men bellesem, şimdi Rusiyeden kelgen turistler de bar, faqat halqara sanktsiyalar bu mıntaqanıñ keregi kibi inkişaf etmesine fursat bermey. Sunıñ içün Qırımda fiyatlar bayağı yüksek. 2014 senesine qadar olğanı kibi, rusiyeliler içün Qırımğa seyahat yapmaq meraqsız olıp qaldı. O devirde yarımada halqara qanuname çerçivesinde normal bir territoriya dep sayıla edi – biznes ileriley, yatırım yapmaq meraqlı edi. Şimdi bu territoriya ep tüşe, aylıqlar Rusiyege köre bile daa alçaq.
Qırımlı siyasetşınas Yevgeniya Gorünova,Qırım sakinleriniñ ekseriyeti özlerini Rusiye tarafından aldatılğan dep is ete, lâkin soqqaqlarğa çıqıp narazılıq köstermege azır degil.
Qırım sakinleri aylıqları daa az olğanını ve aldatılğanlarını pek yahşı añlayYevgeniya Gorünova
– Qırım sakinleri aylıqları az olğanını ve aldatılğanlarını pek yahşı añlay. Albuki 2014 senesi olarğa Rusiyedeki kibi yüksek aylıqlar berilecegi vade etilgen edi ve insanlar Ukraina devrinden qalğan ucuz fiyatqa baqqanda, yüksek aylıq ala ediler. Ekseriyet içün bu büyük bir quvanç oldı, amma bugün de- bugün Rusiye fiyatları bir qaç misli arttı, ve aylıqlar artqan taqdirde bile, bazı saalarda 1-2 faiz oranında olsa da, pek yavaş arta. Bu paranen kün körmek pek qıyın. Farqlı şeyler vade etilgen edi, bu sebepten narazılıq arta, lâkin problema şimdilik sovet aşhanesi seviyesinde qala- yani aşhane ve marşrutkada laf etilgeni kibi o yerde qala. Barıp da bir narazılıq mitingi ya da başqa bir aktsiyağa çevirilmey. Bugün bütün Rusiye boylap pensiya islaatına qarşı mitingler keçe, Qırımda ise, yalıñız bir kişilik piketnen bite. Ancaq bu narazılıq yarın o bir kün ne ile yekünlenecegi belli degil. Ukraina zamanında insanlar daa da yahşı yaşay edi, olar da bunı pek yahşı añlay.
Aleksandr Golubov
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)


text:
Regarder Film Aile Şerefi En Streaming VF, VOSTFR & VO En Français
Voir Film Aile Şerefi Streaming VF & VOSTFR HD Complet
Synopsis Complet & Informations Sur: Film Aile Şerefi
Partagez Film Aile Şerefi Avec Vos Amis Sur ...
Voir, Télécharger, Regarder Film Aile Şerefi HD En Streaming VF / VostFR En Streaming Gratuit Et Sans Limite / Sans Inscription
Vous pouvez choisir votre plateforme préfèrée pour regarder Film Aile Şerefi en Streaming VF / VostFR.
Streamingma.COM est le site pour regardez Film Aile Şerefi VF / VostFR HD en streaming et vous pouvez également le télécharger via plusieurs platformes, partagez notre site avec vos amis.
Comment Naviguer ?
- 1. Abonnez-vous au RSS pour voir les articles récents.
- 2. La liste des lecteurs / épisodes se trouve dans la liste déroulante au début de la page.
- 3. Cliquez sur le bouton Lien Mort pour signaler si une platforme a supprimer la vidéo pour la Ré-UP.
- 4. Les Épisodes, Films, OVA et épisodes spéciaux sont placés dans la barre en haut de lecteurs.
Mots cléfs liés à Film Aile Şerefi
Film Aile Şerefi Streaming VF, Film Aile Şerefi Streaming VOSTFR, Film Aile Şerefi Streaming HD Gratuit, Film Aile Şerefi Streaming VF Gratuit Complet Illimité Sans Inscription, Film Aile Şerefi Complet, Film Aile Şerefi DVDrip, Film Aile Şerefi 720p, Site Pour Voir Film Aile Şerefi Gratuitement, Film Aile Şerefi OpenLoad, Film Aile Şerefi Streamiz, Film Aile Şerefi Filmz, Film Aile Şerefi 1080P, Film Aile Şerefi Sans Coupure, Film Aile Şerefi Netu, Film Aile Şerefi Youwatch, Film Aile Şerefi VK Streaming VF, Film Aile Şerefi Mail.ru, Film Aile Şerefi Sans Limite De Streaming, Film Aile Şerefi Sans Limite De Temps, Film Aile Şerefi Illimité, Film Aile Şerefi Bonne Qualité, Film Aile Şerefi VoirFilms, Film Aile Şerefi Voir Films, Film Aile Şerefi VoirFilm, Film Aile Şerefi Voir Film, Film Aile Şerefi Streaming Complet, Film Aile Şerefi EgyBest, Film Aile Şerefi Egy Best, Voir Film Aile Şerefi En Streaming, Voir Film Aile Şerefi Streaminfr, Voir Film Aile Şerefi DPstream, Voir Film Aile Şerefi Full Streaming, Film Aile Şerefi En Streaming, Film Aile Şerefi En Streaming VF / VOSTFR, Film Aile Şerefi Film Streaming, Regarder Film Aile Şerefi En Streaming, Télécharger Film Aile Şerefi VF / VostFR DDL-WEB,


text:
2017 senesiniñ dekabr ayında Ukrainanıñ Küçük ilimler akademiyası esasında «Qırımtatar hümanitar ilimler» sektsiyası açıldı. Teşebbüsçiler bildirgeni kibi, sektsiyada umumiy tasil mekteplerinde oquğan talebelerniñ iştirak etilmesi közde tutula.
Bildirüvde: «Qırımtatar hümanitar ilimleri – qırımtatarlarnıñ dünyabaqışında ahlâqiyat ve maneviyatnıñ vazife körmesi ile nkişaf etmesi qanunlarını ögrengen, medeniy-tarihiy ceryanlar neticesinde deñişmekte olğan hümanitar ilimler kompleksidir», – denile.
Ukrainanıñ tışında bulunğan Küçük ilimler akademiya azası oquyıcılarınıñ ilmiy tetqiqatları online-rejiminde qorçalanacaq, dep qayd etile.
Daa evel, Ukrainanıñ qıtadaki qısmında çalışqan Tavriya milliy universiteti (TMU) terkibinde bulunğan Filologiya ve jurnalistika institutınıñ, talabeler yetmegeni sebebinden Şarq filologiyası kafedrası ile Qırımtatar bölügini qapatmağa mecbur olğanı bildirilgen edi.
Ukrainanıñ qıtadaki qısmında TMUdan ğayrı qırımtatar tili ve edebiyatı Taras Şevçenko adına Kyiv milliy universitetinde ögrenile.


text:
Qırımtatar halqınıñ yetekçisi, dissident, uquq qoruyıcı Mustafa Cemilev Rusiye apishanesinde bulunğan Ukraina uçucısı Nadejda Savçenkoğa açlıqnı toqtatmağa rica etti. Bunı fevral 24 künü gordon ukrain neşiri yaza.
«Nadâ, qızım, açlıqnı devam etmege endi acet yoq. Rusiye insaniyetlik printsipleri olğan memleket degildir. Biz Ukrainada seni mıtlaqa qurtarırmız, amma diger usullar ile», – dedi Mustafa Cemilev.
Mustafa Cemilev Sovet apishanelerinde 15 yıl bulundı, bir qaç kere açlıqnı ilân etken edi, Omsk apishanesinde eñ çoq – 303 kün devam etken açlıqnı tuttı. Eñ qıyın vaqıtları apishane ekimleri onı mecburen zond vastası ile aşata ediler.
«Dmitriy Gordonda musafirlikte» leyhasında Mustafa Cemilev 1976 senesi onı sovet fizikacı, dissident ve uquq qoruyıcı Andrey Saharov açlıqnı toqtatmağa qandırğanı aqqında tarif etti.
Salı künü fevral 24-de Mustafa Cemilev gordon neşiri vastası ile qanunsız tevqifke qarşı 74 kün açlıqnı tutqan uçucı Nadejda Savçenkoğa onı toqtatmağa muracaatı ile bulundı.
Rusiye akimiyeti Savçenkonı iyün 17 künü Lugansk civarında Rusiye jurnalistleriniñ ölüminde qabaatlay. Ukrain uçucısı qabaatnı red ete ve bundan evel separatistler tarafından zapt etilip, Rusiyege ketirilgenini bildire. Yanvarniñ soñunda Savçenkoğa nisbeten – sıñırdan qanunsız keçüv boyunca cinaiy iş açıldı. Moskva Basman mahkemesi fevral 10 künü uçucı Nadejda Savçenkonıñ tevqifini mayıs 13-ne qadar uzatqan edi.
2014 senesi dekabr 13-de Savçenko açlıqnı ilân etti ve onı alâ daa tuta.


text:
HSN: Kiyevde "Fashion Tech Summit" keçti
Sentâbr 1-2 künleri TsUM territoriyasında Ukraina haber siyaseti Nazirliginiñ destegi ile "Fashion Tech Summit" degen yañı formatta tasil tedbiri keçti.
Tedbirniñ açılışında çıqışnen bulunırken HSN devlet kâtibi Artme Bidenko "Ukraine NOW" brendi açqan perspektivler aqqında aytıp berdi.
"Ukrainanıñ yekâne brendi episi saalarda işletüv içün tolusınen açıq, o, ukrain halqına ait. Ve biz, episi ukrainler — iş adamları, artistler, turistler, adiy vatandaşlar — brendniñ agentleri olıp, Ukraina zemaneviy avropa memleketi olğanını köstermelerini isteymiz", - dep, qayd etti o.
"Fashion Tech Summit 2018" - moda saasında işbirlik içün platforma yaratmağa çağırılğan yañı tasil tedbiri.
Tedbirde "Snapchat", "Pinterest", "500 Startups", "McKinsey & Company", "Stanford University", "IDEO" ve başqa şirketlerniñ temsilcileri iştirak etti. "Fashion Tech Summit" vaqtında "Banda Agency", "Kasta", "MacPaw", "Concepter" ve başqa şirketler keyslerini taqdim etti. Bundan ğayrı, "Fashion Tech Summit" çerçivesinde ilk kere kreativ ğayeler ve tehnologiyalarnı birleştirgen startaplar konkursı keçti.
Cedvel


text:
Mart 26-da saba Rusiye Fevqulâde vaziyetler hızmetiniñ 22-nci maşinalar kolonnası Rusiye FVH qurtarıcı merkezinden çıqıp, Rusiye-Ukraina sıñırından keçti. Bunı Rusiye FVH matbuat hızmeti bildirdi.
«Donetsk ve Lugansk vilâyetleri içün gumanitar yardım» kolonnası «Matveyev – Kurgan» ve «Donetsk» kişir noqtalarında sıñırdan keçip, Donetsk ve Lugansk yoluna devam etti.
FVH malümatına köre, 140 maşinadan ziyade Lugansk ve Donetsk vilâyetlerine 1600 tonnadan ziyade gumanitar yardımnı alıp ketecekler.
Noginsk FVH qurtarıcı merkeziniñ yolbaşçısı Aleksandr Lekomtsev bildire ki, «gumanitar yardım ketirilmesi boyunca tedbirler halqara qaidelerge köre» keçirildi, Rusiye «gumanitar yükü" ise «vaziyetni eyiliştirmek ve gumanitar felâketke yol bermemek içün» yollanıldı.
Ukraina dey ki, Rusiye Ukraina iznini almayıp, bunıñ kibi «gumanitar konvoylarnı» kirsetilmesinen Ukraina ve halqara qanunlarını bozmaqta. Ukraina ve Qızıl Haç Halqara komiteti bu «gumanitar yardımlarnı» qabul etmekten ve ozğarmaqtan vazgeçeler, çünki Rusiye yük aqqında malümatnı bermey.
Ukraina bildire ki, bunıñ kibi «yükler» kirsetilgen soñ separatistlerniñ ücümleri quvetleşe. Bundan ğayrı, ukrain tarafı bildire ki, bu maşinalar ile Donbass zavodlarından donatmalar ve elâk olğan rusiyelilerniñ cesedleri çıqarıla edi.
Rusiye tarafı maşinalarda yalıñız kerek şeyler bar olğanını bildire. Faqat bugünge qadar Ukraina gumanitar yükni baqıp olamadı.


text:
A.Bidenko: Biz dünyada Ukrainanı populârlaştırmaq içün yaş dizaynerlerni celp etecekmiz
2018 senesi iyülniñ 113-de Kiyevde Ukraina kreativ sanayısı inkişafı çerçiveçinde “Dizayn” mevzusına “Create.Ukraine” tögerek masası keçti.
Tedbir vaqtında Ukraina haber siyaseti Nazirliginiñ devlet kâtibi Artem Bidenko “Ukraine NOW” brendini taqdim etip, dünyada Ukraina populârlaşması saasında HSN-niñ planları aqqında aytıp berdi. Bundan ğayrı, o, bu protsesske yaş ukrain dizaynerleri celp etilmesiniñ kerekligini qayd etti.
Tögerek masa iştirakçileri Ukrainada grafik ve istisal dizayn, müim dizayni ve Ukrainada veb-dizaynniñ zemaneviy vaziyeti, meseleleri ve inkişaf perspektivaları boyunca aktual meselelerni muzakere etti.
Bundan ğayrı, tedbirde ukrain dizaynerleriniñ reqabet küçüni arttırmaq ve olarnıñ tış meydanlarına çıqması içün potentsialınıñ inkişafı içün kerekli şarait şekillenmesiniñ meseleleri baqıp çıqıldı.
Tedbirniñ teşebbüsçisi Ukraina medeniyet Nazirligi oldı. Tögerek masada İqtisadiy inkişaf ve ticaret Nazirliginiñ, Eksport ileriletilmesinden Ofisniñ, “UkraineInvest” ofisiniñ, saa toplulıqlarınıñ, cesaat teşkilâtlarınıñ ve dizayner studiyalarınıñ vekilleri iştirak etti.
Cedvel


text:
Avropa Birligi ilhaq etilgen Qırımda Rusiye prezidenti saylavını tanımaq niyetinde degil. Rusiye namzetleri Avropa Birliginiñ sanktsiyalar cedveline oğramaq telükesindeler. Bunı «İşğal etilgen Qırım: muqavemetniñ 4 yılı» halqara forumında Ukrainada AB temsilciligi başlığınıñ muavini Tomas Frellesen ayrıca qayd etip söyledi.
Temsilci: «Avropa Birligi halqara normalarını bozğan anneksiyanı tanımaz. Bu, bizim Qırımda saylav ve insan aqlarını kütüv boyunca beyanatlarımızda ifade etile. Avropa Birligi adalet ve barışıqnı talap ete. Biz Qırım territoriyasındaki saylavnı tanımaycaqmız. Özüni Qırım ve Aqyarnıñ vekili degen şahıslar ise Ukrainanıñ topraq bütünligi ve suvereniteti içün telüke doğurğan şahıslar olaraq bizim sanktsiyalar cedveline oğaraycaqlar», – dedi.
Fevralniñ 26-sında Kyivde «İşğal etilgen yarımada: muqavemetniñ dört yılı» dörtünci halqara forumı keçe.
Ukrainada fevral 26 kününi «Qırımnıñ Rusiye işğaline muqavemeti künü» olaraq ilân etmege teklif eteler. 26 künü, Qırımnıñ Rusiye işğaline qarşı muqavemet künü olaraq tayin etildi. 2014 senesi bu künde Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutmaq maqsadınen miting ötkerildi. O künü miting iştirakçilerine qarşı Rusiye tarafını tutqan ve şu cümleden «Rusiye birligi» fırqasına ait olğan faaliyetçiler tura edi.
Fevralniñ 26-sında Ukrainada ve büyün dünyada Qırım sakinlerine ve Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutmaq içün tedbirler, munaqaşalar, forumlar, mitingler ve numayışlar yapıla.
Rusiye prezidentiniñ saylavı 2018 senesi mart 18 kününe – Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqınıñ yıllığına tayın etildi. Onda sekiz namzet iştirak etecek – Sergey Baburin, Pavel Grudinin, Vladimir Jirinovskiy, Vladimir Putin, Kseniya Sobçak, Maksim Suraykin, Boris Titov ve Grigoriy Yavlinskiy.
Fevral 16-da Ukraina prezidenti Petro Poroşenko dünya cemaatını ilhaq etilgen Qırımda Rusiye prezidentiniñ kelecekteki saylavı neticelerini tanımamağa davet etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Bunı Ukraina Devlet hızmetiniñ vekili Oleg Slobodân bildirdi.
Bundan evel «0629» saytına esaslanıp berilgen malümatqa köre, Mariupoldeki noqta-köpür rayonında atış neticesinde eki arbiy adam elâk oldı.
Bugün saba Gorlovka şeer idaresiniñ zapt etilgen militsiya binasına avadan ateş açıldı.Gorlovka.ua saytınıñ malümatına köre, bunıñ neticesinde üçünci ve dörtünci qatlarında yanğın yüz berdi.
Gorlovka şeer şurasınıñ sağlıq saqlav bölügi bildire ki, bir insan elâk oldı ve altı kişi yaralandı, zarar körgenler reanimatsiya bölüginde bulunalar.
Donetsk vilâyet devlet memuriyetiniñ matbuat hızmeti eki elâk olğan ve yedi yaralanğan kişi aqqında bildire.
Separatistlerniñ malümatına köre, eki ücümci saba avadan ateş açıp, uçıp kettiler.


text:
Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım ukümeti, üstünden qurulayatqan Keriç köprü keçken Tuzla adası rayonında qararnen 308,2 biñ ve 55,6 biñ kv. metr meydanlığındaki eki topraq arsasınıñ Rusiyeniñ mülkiyetine berilmesine dair qarar aldı.
Qırım ukümetiniñ emirinde: «Keriç şeer okrugı belediyesiniñ belediye mülkiyetinden federal mülkiyetke topraq arsalarını bedava qabul etmek. Topraq arsalarına federal mülkiyet aqqınıñ qabul-teslim aktınıñ tasdiqlanması kününden başlağanını tayin etmek», – denile.
Vesiqanıñ ilâvesinde, eki arsa, «Keriç boğazında naqliyat keçitiniñ qurucılığı» obyekti içün, ifadesi ile alıp berileler, denile.
Aprel 17-de Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım ukümeti, Tuzla Beli adasında bulunğan 6,5 biñden ziyade kvadrat metr meydanlığındaki topraq arsasınıñ Rusiyeniñ mülkiyetine berilmesine dair qarar aldı.
Topraq arsasınıñ Rusiyege berilmesini, Keriç boğazındaki köpür qurucılığınıñ sımarışçısı olğan «Taman» Rusiye avtoyollar idaresi talap ete edi.
Aperl 19-da Ukrainanıñ Vaqtınca işğal etilgen territoriyalar ve devlet içinde mecburen köçken şahıslarnıñ meseleleri boyunca nazirligi, Rusiyeniñ Qırımdaki ukümeti tarafından Tuzla adası territoriyasınıñ Rusiyeniñ mülkiyetine belilmesini taqbih etti.
Tuzla beli bir vaqıtları Taman yarımadası ile bağlı edi, lâkin keçken asırnıñ 1920-nci yıllarında ondan Tuzla adası ayırıldı.
Rusiyeliler Taman yarımadası tarafından damba qurmağa başlağanları sebebinden Ukraina ile Rusiye arasında çatışma başladı. Bunıñ neticesinde, 2003 senesinden başlap, Ukrainada Tuzla rejimli zona sayıla edi.
Tuzla etrafındaki çatışma, Ukraina ile Rusiye arasındaki munasebelterde bir buhran oldı. O, Tuzla adasınıñ aitligine dair davalar ve Rusiye tarafından Keriç boğazında adağa doğru dambanıñ qurulması sebebinden başlağan edi. Bazı talilcilerniñ fikrine köre, dambanıñ qurulmasından maqsat, Keriç boğazı ve Azav deñiziniñ statusı meselesini çezmek içün Ukrainağa tazyiq etmek edi.


text:
Amerika Qoşma Ştatlarınıñ prezidenti Barack Obama Rusiyeni dünya Moskvanıñ Suriyede fevral 27 başlanması beklenilgen cenk areketleriniñ toqtatılmasına riayet etüvini közetecek, dep tenbiyeledi. Bunı o fevral 25-te AQŞ Devlet departamentiniñ Milliy havsızlıq meseleleri şurasınıñ vekilleri ile körüşüvinde bildirdi.
«Bu künler pek müim olacaq, ve dünya Rusiye ve onıñ ortaqları Suriyede barışıqqa riayet etemi-yoqmı baqacaq», – dedi Obama.
Amerika prezidenti barışıqnı Rusiye ve Suriye rejimi içün «bir test» dep adladı.
Aleppo rayonında Suriye ükümet quvetleriniñ Rusiye ava darbeleriniñ yardımı ile isyancılarnı sarıp aluv kampaniyası bu ay barışıq muzakerelerini aman-aman toqtattı. Barack Obama «İslam devleti» ve «Front an-Nusra» («Al-Kaidanıñ» Suriye bölügi) Suriyede cenkleşmege devam ete bilecegini ayttı, çünki olar barışıq muzakerelerine kirmey.
Obamanıñ qayd etkenine köre, Amerika askerleri «İslam devleti» gruppirovkasınıñ boyeviklerini «bütün cebelerde», şu cümleden, Libiyada yoq etmege devam etecek.
Cuma künü, fevral 26-da, Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Havfsızlıq Şurası Amerika Qoşma Ştatları ve Rusiye azırlağan Suriyede barışıq aqqında rezolütsiyanı tasdıqlaycaqtır.
Fevral 22-de belli olğanı kibi, Washington ve Moskva Suriyede barışıq planını belgilediler.


text:
Alman işğalcilerini Yeñüvniñ 70 yıllığını Qırım yarımadası kene işğalde qayd ete. Bu sefer Rusiye Federatsiyasınıñ bayraqları ve qara-portaqal şeritleri altında. İşğalciler Ğalebe sözüniñ altında neni gizleyler? Mında kim qazana? Yañı işğalciler Qırımdaki Ukraina vatandaşlarına qarşı siyasiy basqılarnı quvetleştirmek içün neler uyduralar?
Kreml rejimi natsizmni yeñüvni qullanıp, Ukrainağa nisbeten alıp barğan istilâcı siyasetinde ve Qırım işğalinde nasıl fayda köre – «Qırım.Aqiqat» yayınında «24» haber telekanalında.
Studiya musafirleri – Qırım tarihçıları – OO «Tavriya gumanitar platforması» koordinatorı Andrey İvanets ve Ukraina milliy hatıra institutı bölüginiñ yolbaşçı muavini Sergey Gromenko
Studiya musafirleri – Qırım tarihçıları – OO «Tavriya gumanitar platforması» koordinatorı Andrey İvanets ve Ukraina milliy hatıra institutı bölüginiñ yolbaşçı muavini Sergey Gromenko. Yayınnıñ alıp barıcısı – Aleksandr Yankovskiy.
Programma cumaertesi künü saat 18:30 ve bazar künü saat 11:30 efirge çıqa. Radio Svoboda ve Qırım.Aqiqat saytlarında saat 18:30 seyir etmek mümkün.
Radio Svobodanıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegen insanlar içün azırlandı.


text:
Almatı qalasınan 275 şaqırımday oñtüstik – şığısqa qaray teñiz deñgeyinen 2000 metr bïiktikte Küngey Alataw şatqalında Qayıñdı attı köl bar. Köldiñ qayıñdı atalwınıñ özi jerdiñ körinis-kelbetine qaray aytılsa kerek. Öytkeni, bul jerde qayıñdı orman men köl bir-birimen astasıp, şektesip, erekşe bir tabïğï qubılıs jasap jatır.
Qayıñdı köl 1910 jılğı bolğan alapat jer silkinisiniñ nätïjesinde payda boldı. Jer terbelwi nätïjesinen bolğan taw bökterindegi ülken şuñqırğa sw jïnalıp toğanğa aynalğan. 1980 jılı tabïğat qubılıstarınıñ nätïjesinde Qayıñdı köliniñ awdanı birşama kişireydi.
Köldiñ qazirgi tañda uzındığı 400 metrdi qurasa, sw aydınınıñ tereñdigi 21 metr. Al tabïğï toğandağı swdıñ joğarğı temperatwrası +6 gradwsqa deyin köteriledi. Jalpı, jaz aylarında mundağı awa rayınıñ ortaşa temperatwrası +23 gradwstı körsetip turadı.
Sw aydını tek qayıñ ormandar qorşağandıqtan aynala Qayıñdı (qayıñı mol jer) dep atalğan.
Köldiñ jan-jağı tügeldey taw qorşap tur. Osı bir bïik taw jotalarınan Satı şatqalı men Şilik özeniniñ keremet körinisin tamaşalawğa boladı.
Osı mañnan ötip bara jatqan jolawşınıñ köz aldında ädemi körinis turadı. Swğa batqan kemelerge uqsas Tyan-Şan şırşalarınıñ sw tübinen tikireye köterilgen diñderi twra bir sw astı kemesiniñ tikireyip aldımen körinetin radïo antenasınday bolıp közge şalınadı. Däl osı körinis ğasırdan da uzaq waqıt saqtalıp keledi.
Qayıñdıda balıq atawlı müldem joq. Sondıqtan bolar bul köldi «öli» dep te ataydı. 1930 jılı kölge jınıs ormandı swda jüzetin balıq türin äkelip jibergen bolatın. Belgisiz sebeptermen balıq tuqımı sol kezdiñ özinde ömirşeñdik tanıta almadı. Degenmen, kölden tömen, özende forel jüzip jüredi. Balıqşılar köldiñ jağasında otırıp, qarmaqtarımen awlap alğan balıqtarınan dämdi sorpa jasap işip, raxatqa bölenedi.
Köldiñ ormandı jağın qasqır, ayu, buğı men barıstar jäne köptegen tuyaqtı janwarlar meken etedi.
Bügingi tañda swğa süñgigişter arasında tanımal bolğan köl mañında demalısqa arnalğan türli şatırlarmen üyşikter turğızılğan.
Sonday aq, Qayıñdı köli şeteldik twrïsterdiñ tamaşalaytın körikti ornınına aynalğan ğajap meken.
munara.kz
Kommentarïï


text:
Aqmescitniñ rayonlarara tabiat qoruvı boyunca prokuratura Aluştada Qara deñiz yalısınıñ qullanuv qanuniyetini teşkerdi, neticede bir sıra obyektni yıqmağa qarar çıqardı. Şu cümleden, Quru Özende yedi qavehane yıqıldı.
Bu aqta Qırım prokuraturasınıñ matbuat hızmeti bildire.
«Qayd etilgeni kibi, Quru Özen, Tuvaq ve Küçük Özende deñiz yalısında qanunsız sürette qurulğan binalar bar», – denile beyanatta.
İşbu obyektlerniñ yıqıluvı aqqında diger menbalardan malümat yoq, qavehane saiplerinden de izaat kelmedi.
Qırım prokuraturasında deyler ki, iyülde Aluştanıñ Tuvaq ve Küçük Özen köylerinde 12 obyektniñ yıqıluvı planlaştırıla.


text:
ICOMOS ukrain teşkilâtı Qırım işğaline baqmadan, Bağçasaraydaki Han sarayı UNESCO dünya mirası cedveline kirsetilsin dep çalışa.
Bunı oktâbrniñ 9-nda UNESCO Yadikırlıq ve diqqatqa lâyıq yerler meseleleri halqara şurasınıñ Ukraina milliy komitetiniñ (ICOMOS) icra müdiri Yelena Serdük Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yayınında bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, namzetke kösterilgen Bağçasaraydaki Han sarayı yoq etileyatqan qırımtatar milletiniñ medeniy anane delili ola, dep qayd etilecek.
«Bu sarayda olğan qırımtatar halqınıñ abideviy sanat şekilleri ve mimarcılıq şekilleriniñ özgünligi bunı isbatlay. Bu işniñ maqsadı tafsilâtlı bir malümat azırlamaq ve onı Dünya mirası merkezine ve hususan komitetke bermektir», – dep qayd etti Serdük.
Malüm olğanı kibi, Qırımdaki Rusiye akimiyeti qırımtatar faallerine Bağçasaraydaki Han sarayında keçirilgen sahte tamir işleriniñ sebebini aydınlatqan vesiqalarnı köstermege razı olmay.
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti Bağçasaraydaki Han sarayında «qazağa qarşı ilk işlerni» keçirmege devam ete.
Ukraina medeniyet nazirligi bildire ki, bu işler sebebinden Han sarayınıñ baş binası yıqıla bile.
Bağçasaraydaki Han sarayı muzeyi – qırımtatarlarnıñ tarihı ile alâqalı olğan eñ belli muzey, Qırımda olğan Geray hanlarına ait yazlıq rezidentiya yeridir. Muzey kompleskiniñ territoriyasında saray, harem binası, han mezarlığı ve cami bulunalar. O, UNESCOnıñ Dünya mirası cedveline kirsetilmege namzettir.


text:
Parfenon
Parfenon (bor. yunança Πapθevώv — saf, ğiffätle qız) — Yunanstan, Afina Akropolendä urnaşqan antik miğmariäteneñ häykäle, borınğı yunan ğibädätxänäse, borınğı Afinalar töp ğibädätxänäse. Bu şähärne häm böten Attikanı yaqlawçı ğiffätle qız alihä Afinağa (Ἀθnvᾶ Πapθέvoς) bağışlap tözelgän.
BEQ 447-438 yılda İktin proyektı buyınça miğmar Kallikrat tözegän.
BEQ 438-431 yıllarda Perikl idärä itkän çorda Fidiy citäkçelegendä bizälgän.
Xäzerge waqıtta yarım cimerelgän xäldä tora, tözekländerü eşläre alıp barıla.
Tözü tarixı[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Yunan-farsı suğışları tämamlağannan soñ, Perikl idärä itkän çorda äle äzerlängän mäydançıqta yaña mähäbät, zinnätle ğibädätxängä salırğa qarar itelä.
Tözeleşkä bu zamandağı iñ yaxşı rässamnar cälep itelä häm küp aqça sarıf itelä.
Borınğı yunan miğmarları İktin häm Kallikrat - Parfenon tözüçeläre bulıp sanala. Tikşerenüçelär buyınça İktin - proyekt avtorı, ä Kallikrat tözeleş belän idärä itkän.
Böyek sınçı Fidiy bizäklär yasağan häm Perikl belän tözeleşne küzätkän.
Tözeleş başlağan waqıtnı ğalimnär märmär taqta kisägendä yazılğan finans xisabı buyınça bilgelägän. Afinalılar öçen bu qazna urlawçılarğa qarşı köräş ısulı bulğan.
BEQ 446-447 yılda cäyge Qoyaş torğınlığı könennän başlap un yıl däwamında tözelgän.
BEQ 438 yılda Panafiniä bäyräme waqıtında izgeländerelgän, läkin eşkärtü (sınnar eşläre) BEQ 432 yılğa qädär suzılğan.
Miğmariät[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Parfenon stile - klassik miğmariäteneñ dorik peripter ionik order belän miğmariäte bula.
Öç märmär basqıçta tora, bieklege - 1,5 m.
Yuğarı basqıçlar mäydanı stilobat dip yörtelä, anıñ ozınlığı 68.35 m, kiñlege 30,9 m.
Ğibädätxänä 8 fasadtağı kolonnadan, 17 yandağı kolonnadan torğan peristil belän çolğap alınğan.
Kolonna bieklege 10,4 m, här kolonna 10-12 barabannan tora.
Binanıñ eçendä ike basqıçtan torğan amfiprostil urnaşqan, anıñ ozılığı 56 m, kiñlege 21,7 m.
Borınğı waqıtta ğibädätxänä üzägendä Afina Parfenos sını torğan.
Cimerelü tarixı[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
BEQ 267 yılda gerul varvar qäbiläse höcüm itkändä, Parfenonda zur yanğın bulğan. Näticädä tübäse, tüşämäläre cimerelgän. Bina zur zıyan kürgän.
5 ğasırda Rim imperatorı Parfenonnı talağan häm xäzinälären Konstantinopolgä iltep alğan.
Vizantiä waqıtında Parfenon pravoslaw çirkäwenä äylänä.
Täre yawlarınnan soñ katolik çirkäw bulğan.
1458 yılda Ğosmanlı imperiäse Afina şähären yawlap ala.
Töreklär idärä itkän çorda Parfenon mäçetkä äwerelä.
1687 yılda Törkiä-Venetsiä suğışı näticäsendä Parfenon üz taririxında iñ zur zıyan kürä.
Doj Françesko Morozini häm şewit generalı Königsmark Akropolnı tuptan atarğa quşa. Parfenonda darı saqlanğan bulğan häm atış näticäsendä bötenese şartlağan. Näticädä borınğı ğibätxänä tulısınça cimerelä diärlek.
19 ğasırdan beraz torğızılğan.


text:
Muhtariyetniñ öz başına ilân etilgen «akimiyet»niñ matbuat hızmeti bergen malümatına köre, tedbirde Nazirler şurasınıñ vekilleri, Qırım «Devlet şurası»nıñ ve Rusiye Federatsiyasınıñ Federal Toplaşuvınıñ Federatsiya Şurasınıñ vekilleri iştirak etti.
Qırım «baş nazir muavini» Sergey Doniç sürgünlik sürgün etilgen halqlarğa nisbeten adaletsiz olğanını qayd etti.
«Qıymetli dostlar! Qırımlılar! Sürgünlikniñ o facialı künlerinden 70 yıl keçti. Elbette, qarar siyasiy ve adaletsiz edi, amma 70 yıldan soñ adalet üstün çıqtı!», – dedi o.
Doniçniñ aytqanı kibi, «akimiyet» tarafından qırımtatarlarnıñ kütleviy yaşağan yerleriniñ zaruriy infrastrukturanı meydanğa ketirmek içün para ayırılacaq eken.
«Biz endi Qırım Cumhuriyetiniñ bir halqı olamız. Yalıñız ğayretimizniñ birligi Cumhuriyetiniñ abadanlığına ketirir!», – dedi o.


text:
Moskva nezareti astında bulunğan Qırım akimiyeti yarımadada elektrikniñ söndürülmesi devam etkeni aqqında haber ete.
Bunıñnen bir sırada qurulğan Kuban-Qırım energo köprüniñ yardımı ile elektrik energiyasınıñ umumiy generatsiyası 850 MVt artqanını qayd eteler.
«Qırımnıñ kendi elektrik energiya generatsiyası 436 MVt teşkil ete, energo köpür ise yarımadağa elektrikni 414 MVt temin ete. Bunıñnen bir sırada, Qırımda tolusınen yarıq olmağan rayonlar qayd etilmegen. Elektrikniñ söndürilmesi münitsipal teşkilâtlarnıñ ayırğan limitleri boyunca kerçekleştirilmekte»,- qayd etile qırım akimiyetiniñ matbuat hızmetinde.
Qırımda 2015 senesiniñ noyabr 22 kününden başlap Ukrainadan elektrik berilmesiniñ toqtatılması sebebinden Fevqulade Vaziyet kirsetilgen. Herson vilâyetinde yerleştirilgen elektrotayamanıñ ihtimal patlavı sebebinden Ukrainadan Qırımğa elektrik energiyasınıñ kelmesi toqtatıldı. Şimdiki vaqıtta Qırımğa 250 megavat bergen elektrik keçirme ağı tamir etilgen, lâkin yarımadağa onıñ temin etilmesi añlaşma bitkeni içün berilmey.
Şimdiki vaqıtta, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım kendi generatsiya, Rusiyeden generator tertibatı ve Kubandan yapılğan energo köpüri yardımı ile teminlene. Köpür böyle yükke dayanamay, bundan sebep sıq olğan qazalar yüz bermekte.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeeriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini red etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Avropa parlamenti oktâbr 27, cumaaqşamı künü Strasbourgta keçirilgen umumiy toplaşuvda rey çoqluğınen «Özek telükesizligi ve tarqatılmaması» rezolütsiyasını qabul etti.
Rezolütsiyada Avropa deputatları Rusiye tarafından özek silâsını qullanacağı aqqında qorqutuvlar seslendirilgeninen raatsız olğanlarını bildireler ve devletlerni atom silâsınıñ sayısını ve arbiy doktrinada atom quvetleriniñ emiyetini eksilmege çağıralar.
Avropa parlamenti ayrıca «Rusiye arbiy idmanlarında Poloniyağa qarşı böyle silânıñ qullanılmasını taqlit etkenine, Rusiye Qırımda özek silâsını yerleştirmege aqlı olğanı aqqında resmiy şahıslarnıñ beyanatlarına, Litvaniya ve Poloniyağa qomşu olğan Kaliningrad regionında özek raketalarını taşıp olğan İskander sistemalarınıñ açılmasına» diqqat ayırdı.
Deputatlar Qırımnıñ zapt etilmesini doğrudan-doğru «Ukraina devletine aiy olğan topraqlarınıñ işğal etilmesi» olaraq adlandırdılar.
«Rusiye ve AQŞ ya da İndistan ve Pakistan kibi özek silâsına saip çıqqan devletler arasında munasebetler kerginleşken vaqıtta, Rusiye özek silâsını qullanacağınen ya da onı Avropada daa çoq sayıda yerleştireceginen qorqutqan vaqıtta, AB telülesizligi saasında vaziyet ep ziyade qızıştırıla», – dep aytıla rezolütsiyada.
Avropa deputatları özekli devletlerni atom silâsınıñ sayısını azlaştırmağa, yerleştirilgen yerlerinden anbarlarğa saqlamağa ve arbiy doktrinada onıñ emiyetini eksiltmege çağırdı.
Rezolütsiyada qayd etilgenine köre, 2016 senesi yanvar ayında doquz memleket: AQŞ, Rusiye, Büyük Britaniya, Frenkistan, Çin, İndistan, Pakistan, İsrail ve Şimaliy Koreyada, cemi olaraq, aman-aman 15 400 dane özek silâsı bar edi.
İşğal etilgen Qırımda rus arbiyleri er zaman özek silâsınıñ qullanılması boyunca idmanlar keçire. Rusiye Mudafaa naziri Sergey Şoygu 27 iyülde Moskvada nazirlikniñ kollegiya toplaşuvında Qırımda tam yeterli sayıda rusiye ordusı yerleştirilgenini beyan etken edi.
Moskva işğal etilgen yarımadada arbiy nevbetçilikke C-400 «Triumf» ve «Pantsır-C» zenit-raketa komplekslerini yerleştirdi, Qara deñiz flotunı yañı gemilernen, uçaqlarnen ve tehnikanen teminlemege devam ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Mayıs 27-de Kyivde 47-nci «Gençlik» Halqara festivaliniñ açılış merasiminde siyasiy mabüs, Qırım sakini Oleg Sentsovğa qol tutuv tedbiri keçti.
Bunı «Hromadske» bildire.
Tedbir kirişinde musafirlerge «Free Sentsov» yazısı ile poçta kartlarını bere ediler. Merasim vaqtında sanağa vitse-premyer Pavel Rozenko çıqıp, Ukraina rejissörınıñ taqdirini hatırlattı.
Zalda bulunğanlar, mayıs 27-deki vaziyetke köre endi eki aftadan berli açlıq tutqan Oleg Sentsovğa qol tutıp, poçta kartlarını yuqarığa köterdi ve «Sentsovnı azat etiñiz!» dep, defalarca birlikte qıçırdılar.
Tedbirniñ alıp barıcıları Vâçeslav Dovjenko ve İlya Noyabröv, zalda bulunğan musafirler ve türlü devletlerniñ elçilerini Rusiye apishanelerinden Sentsov ve Ukrainanıñ diger siyasiy mabüsleriniñ azat etilmesine qol tutmağa davet ettiler.
Sentsov ve Kolçenko Rusiye mahsus hizmetleriniñ vekilleri tarafından Qırımda 2014 senesiniñ mayısında, yarımadada terroristik aktlar azırlağanlarında qabaatlanıp, yaqalandılar. 2015 senesiniñ ağustosında Rostov-na-Donu şeerindeki Şimaliy Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi Sentsovnı, Qırım territoriyasındaki terroristik faaliyette qabaatlap, sert rejimli koloniyada 20 yılğa mahküm etti. Kolçenkoğa 10 yıl koloniya berildi. Ekisi de qabaatlarını tanımadı.
«Memorial» insan aqlarını qorçalav merkezi Sentsov ve Kolçenkonı siyasiy mabüsler cedveline kirsetti.
Ukraina rejissörı, Qırım sakini Oleg Sentsov Yamalo-Nenetsk muhtar okrugınıñ Labıtnangi şeerindeki 8 nomeralı («Beyaz ayuv» adlı) koloniyada buluna. Mayıs 16-da o, Rusiye ve Qırım apishanelerinde bulunğan bütün Ukraina siyasiy mabüslerni azat etmek talabınen açlıq ilân etti.


text:
Qırımda qıtaiy Ukraina ile memuriy sıñırdan yarımdanıñ meskün yerlerine yürgen avtobuslarğa alâ daa bilet satymaylar. Rusiye tarafından abadanlıştırılğan kiriş noqtalarında bilet kassaları yoq, yol parasını yolcular avtobus salonında bereler: ya da insanlarnı avtobus yanında qarşılığan «Krımavtotrans» şirketiniñ dispetçerine, gece vaqtında – aydavcığa töleyler, ya da yaqın olğan avtostantsiya kassalarında. Bunıñ ile dispetçerler pasportnı soramaylar, amma soyadını aytmağa rica eteler, – haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Adıñıznı aytıñ, soyadıñıznı esabatqa kirsetmek kerekim», – dey dispetçer Çonğardan Aqmescitke yürgen avtobusqa oturğan yolcularğa. Yol parasını yolcular avtobusta bereler, amma biletlerni olarğa bermeyler.
İyünde Qırımda biletlerniñ pasportlar boyunca satılması başlandı, neticede yerli avtostantsiya kassalarında uzun nevbetler peyda oldı. Añlatılğanı kibi, biletlerniñ pasportlar boyunca satılması tek «uzaq yollar»ğa ya da Aqyarğa yürgen avtobuslarğa ait.
2014 senesi dekabr ayından Ukraina Qırım ile demir yol alâqasını toqtattı.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko qırımtatar milliy-territorial muhtariyet qurulması içün zarur olğan Ukraina Anayasası deñişmeleriniñ kirsetme esnasını tezleştirmege vade etti.
Bunı o, mayıs 18-de Ukraina milliy operasında keçirilgen hatıra aqşamında ayttı, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
«Ukrain, rus ve diger milletlerniñ aq-uquqlarına riayet etüv şartı ile qırımtatar muhtariyetiniñ qurulması kerek olğanını añladıq. Ukraina Anayasasınıñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti qısmına deñişmeler kirsetip, qırımtatar halqınıñ kelecegini belgilemek aqqını köz ögüne alacaqmız. Anayasa komissiyasına muracaat etip, eñ yaqın vaqıtta bunıñ kibi deñişmelerni azırlaycaq işçi gruppanı teşkil etmege rica etecem», – dedi Poroşenko.
2015 senesi iyül ayında Ukraina prezidenti yetro Poroşenko Ukraina Anayasasında Qırımda qırımtatarlarnıñ milliy muhtariyeti qayd etilmeli, dep aytqan edi. O, halq deputatlarından Anayasa deñişmelerine qoltutmalarını rica etti.
Herson vilâyetiniñ Qırım ile memuriy sıñırında qırımtatar muhtariyetine hoş keldiñiz dep qarşılağan levha peyda oldı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Teşkilâtçılarnıñ aytqanı kibi, Aqyarlılarğa ve şeer musafirleriniñ diqqatına Aqyar mudaafası vaqtında çekilgen fotoresimler taqdim etilecek.
Sergide Ulu Vatan cenkiniñ qaramanlarına bağışlanğan fotomalümatlar da kösterilecek.
Areket iştirakçileri Qızıl Ordunıñ komandanı ve askerleriniñ öz tuvğanlarına yollağan mektüpleriniñ kopiyalarnı azırlap, tarqatacaq olalar.
Bu mektüpler «Ğalebe Memorialı» müzeyi tarafından taqdim etile. Evelleri olar «1941-1945. Elâk olğan qaramanlar soyleşe» serlevalı kitapta basılğan edi.
«Cebe mektüpleri» leyhasınıñ maqsadı – insanlarnı Qızıl Ordunıñ komandanı ve askerleriniñ öz tuvğanlarına yollağan mektüpleri ile tanış etmektir. Biz tüşünemiz ki, 21-nci asırda yaşağan insanğa kerçek tarihiy vesiqanıñ oqulması Ulu Vatan cenki aqqında, resmiy sözlerge köre, daa da çoq malümat berir. Biz de Vatanımıznıñ, halqımıznıñ tarihını bilip, ecdatlarımızğı lâyıq olğan insanlar olamız», – denile beyanatta.


text:
Musson yañğırları arakanlı möselmannarnıñ tormışına yanıy
Koks Bazar şikelle yar buyı rayonnarında tizlege säğatenä 200-250 kilometrğa citüçe köçle cillär çığa, su basular meñnärçä keşegä yoğıntı yasıy
M’yanmada 1970nçe yıllardan birle baruçı däwamlı basımnar häm dähşättän qaçıp Bangladeşnıñ Koks Bazar töbägenä kilep urnaşqan arakanlı möselmannarnıñ sanı 1 millionnan arttı. Migrantlar andağı lager’larda gigiyena şartlarsız, yärdämgä moxtac räweştä bik awır tormışta yäşi.
Bangladeş häm şul tirädäge däwlätlärdä iyün’ ayında başlanıp sentyabr’gä qadär däwam itüçe musson çorınıñ köçle yañğırları häm dawılları arakanlı möselmannar ğomer sörüçe lager’lar öçen citdi qurqınıç tudıra. Koks Bazar şikelle yar buyı rayonnarında tizlege säğatenä 200-250 kilometrğa citüçe köçle cillär çığa, su basular meñnärçä keşegä yoğıntı yasıy. Töbäktä 1970nçe yılda bulğan Bxola śiklonında kimendä 300 meñ keşe, 2007däge Sidr ğarasatında da 10 meñ tiräse keşeneñ ğomere özelde.
BMO qaçaqlar êşe buyınça yuğarı komissarlığı süzçese Andrey Maxeçiç kiçä Jeneva ofisındağı matbuğat kiñäşmäsendä Koks Bazardağı lager’larda atna axırında çıqqan köçle cil häm yañğırlarnıñ 11 meñ keşegä zarar birüen häm ber sabıynıñ ülemenä kiterüen söyläde. Arakanlı möselmannarnıñ bambuk yäisä plastiktan yasalğan törtsäñ cimerelergä toruçı sıyınu urınnarı musson yañğırları, köçle cillär häm su basulardan saqlamıy. Östäwenä bu çorda lager’lar urnaşqan urınnarda cir ubıluı mömkin. Näticädä 200 meñnän artıq keşe tübäsez qalaçaq.
Gigiyena şartları bulmağan lager’larda musson waqıtında vaba, bizgäk häm difteriya şikelle kizü çirläreneñ öskä qalquı borçu tudıra. Çönki keçkenä ber mäydanda tığız räweştä yäşäwçe keşelär arasında xastalıqnıñ taraluı bik tiz. Qısqa waqıt êçendä yözlärçä keşe ülergä mömkin.
Töbäktä êşläwçe ictimağıy oyışmalar kizü çirlärgä qarşı vakśinalaştıru ütkärsä dä, monıñ citärlek bulmawın sanıylar. Törkiyä älege cirlektäge yärdäm êşläreneñ zur öleşen alıp bara. Oyışmalar musson çorında arakanlı möselmannarnıñ tormışın tağın da imin xälgä kiterü öçen çaralar kürä başladı. Bu qısalarda, Qızılay cämğıyäte, Afät häm ğadättän tış xäl idaräse, Törkiyä Diyanät waqıfı Koks Bazarındağı lager’da “Törek qalqulığı” dip yörtelüçe rayonda bambuk yortlar tözeleşen başladı.


text:
Dayvïng Jak-Ïv Kwsto men ïnjener E.Ganyan oylap jasağan avtonomdıq akvalang (1945 j.) arqasında payda boldı. Qazir älemde sertïfïkacïyalanğan 20 mln äwesqoy dayver bar. Süñgwdiñ soñğı 200 jılğı tarïxı mınaday.
1825 j. – ağılşın V.Djeyms süñgw jüyesin jasadı. Oğan süñgw kostyumı jäne qısımdağı awa ballonı kirgen.
1869 j. – Jyul Vern «Swdıñ astındağı 20000 le» romanında osınday apparat ïdeyasın nasïxattaydı.
1915 j. – sw astındağı alğaşqı fïlm tüsirw («Swdıñ astındağı 20000 le».
1930-şı jj. – Francïyada turğan amerïkan jazwşısı G.Gïlpatrïk pïlottıñ közildirigin tereze jamawımen swdan saqtaw ädisin tabadı.
1943 j. – Jak-Ïv Kwsto men ïnjener E.Ganyan alğaşqı tınıs apparatın jasaydı.
1950 jj. – Amerïkanıñ teñiz jağalawlarında kommercïyalıq negizinde alğaşqı süñgwler bastaladı.
1951 j. – G.Xaastıñ «Sw astına süñgw jäne şıtırman oqïğalar» attı romanı şığadı. Onda süñgw käsibi qızıqtı türde nasïxattaladı.
1958 j. – sw astındağı añ awlaw boyınşa alğaşqı älem çempïonatı.
1960 j. – «Trïest» batïskafı Marïan şuñğımasına tüsedi.
XXI ğasırdıñ bası – dayvïng aymaqtarınıñ keñeyui.
Dayvïng türleri. Dayvïngtiñ birneşe türi bar. Birewleri – käsibï is-äreket, ekinşileri – oyın-saıq pen twrïzm. Birinşisine kommercïyalıq jäne äskerï dayvïng kiredi.
Ekinşi topqa texnïkalıq jäne sporttıq dayvïng jatadı. Osılardıñ işinde mınaday dayvïng türlerin atawğa boladı: muz astındağı dayvïng, sw astındağı speleologïya, tanımdıq dayvïng, sw astındağı foto-kïno-vïdeotüsirw, sporttıq añ awlaw, sw astındağı arxeologïya jäne t.b. Süyikti türleriniñ biri – tündegi dayvïng.
Dayvïng geografïyası. Artıqşılığı – bükil älemdegi taralwı jäne mawsımğa baylanıstı bolmawı. Negizi kez kelgen sw astına süñgwge boladı: özen, köl, teñiz, muxït, üñgirler, şaxta, karer t.b. Marşrwt tañdaw faktorları: kölik bağası, klïmat, sw temperatwrası, sw astındağı tirşiliktiñ baylığı. Skandïnavïya men Alyaskada da dayv-ortalıqtarı belsendi jumıs atqarsa da, akvalangïsterdiñ eñ süyikti jerleri tropïk pen swbtropïk kwrorttarı bolıp abıladı. Dayv-twrïzmniñ eñ jaqsı damığan aymaqtarı: Oñtüstik-Şığıs Azïya men Muxït Araldarı, Ortalıq Amerïka, Jerortateñizi, Qızıl teñiz jäne t.s.s. Sawalnamalar boyınşa, eñ süyikti jer – 1980-şi jıldarda Kwsto Qoğamınıñ is-äreketi arqılı belgili bolğan Malayzïya, onıñ işinde dayv-twrïsterdi köp qızıqtıratın araldar – Labwan, Layang-Layang, Sïpwdan, Tïoman jäne Redang.
Tınıq muxïtındağı eñ belgili awdan – Fïdjï, Galapagos jäne Vanwatw araldarı. Fïdjï aralında J.-M.Kwsto dayv ortalığı ornalasadı. Onda akvalangïsterdi oqıtadı, ekologïyalıq twrlar ötkiziledi, vïdeo-fototüsirw kwrstarı bar.
Eñ ataqtı dayvïng awdandarına Ündi muxïtındağı Seyşel jäne Maldïv araldarı jatadı.
Altant muxïtındağı ortalıqtar – Bagam araldarı, Karïb teñizindegi Ülken jäne Kişi Antïl araldarı.
Resey: Qara teñiz, Tınıq muxït jağalawı, Barenc jäne Aq teñiz.
Derekközi: http://info-tour.kz/
Kommentarïï


text:
Qırım abituriyentleri Rusiye aliy oquv yurtlarınıñ tekliflerine qulaq asmaylar: Ural universiteti Qırım abituriyentlerini öyle de körmeyip, bücet yerlerini Ukrainadan köçip kelgen adamlarğa berdi.
İTAR-TASS agentliginiñ malümatına köre, köçip kelgenderge qolaylaştırılğan shema boyunca oqumağa kirmege ve bedava oqumağa imkân berildi. Başta bu yerlerni qırımlılarğa berecek ediler, lâkin olar vesiqalarnı öyle de teslim etmediler.
Qabul etüv komissiyasınıñ reisi İlya Bayevniñ bildirgenine köre, Ukrainadan mecburen köçip kelgen ve qaçaq statusını alğan adamlar defektologik bölüginde ayırılğan qoşma 5 bücet yerinde oqumaları mümkün. Bundan ğayrı, başqa bölüklerde de oqumağa imkân bar, amma oquş parasını tölemek kerek.
Bundan evel berilgen malümatqa binaen, Nijniy Novgorod aliy oquv yurtlarında Qırım abituriyentleri içün ayırılğan bücet yerleriniñ 90% boş qaldı. 81 yerge yalıñız yedi qırımlı oqumağa kirdi.


text:
VİDEO
Cuma 31 mart 2017
-
-
28 mart 2017
«Elifbe» video dersleri. Şeerdeki areket
«Elifbe» yañı yayını şeer areketine bağışlana. «Elifbe» qırımtatarca video dersleri – Qırım.Aqiqatnıñ daa bir leyhasıdır. Metin müellifi ve alıp barıcı Halise Zinedin, rejissör Fatima Osmanova, operator ve montaj rejissöri Eldar Halilov, ğaye müellifi ve prodüser Emine Ceppar.
-
25 mart 2017
Vatandaşlıqtan vazgeçüv: Rusiye pasportı olmağan qırımlılar nasıl yaşay
2014 senesi mart 18-de Kreml bütün qırımlılarnı Rusiye vatandaşları olaraq ilân etti. Bu kün Moskvada Qırım Cumhuriyetiniñ Rusiye terkibine qabul etilmesi aqqında sözde añlaşma imzalandı. Razı olmağanlarğa şart qoyuldı: Rusiye vatandaşlığından vazgeçeceksiñiz, soñra ise öz eviñizde yaşamaq içün izin
-
-
-
23 mart 2017
Ervin İbragimovnıñ ikâyesi: Qırım faalleri ne içün qaçırıla
KrımSOS cemaat teşkilâtınıñ malümatına köre, 2014 senesi qışından başlap yarımadada 43 insan qaçırıldı. 2016 senesi mayısta Bağçasarayda belgisiz insanlar qırımtatar faali Ervin İbragimovnı qaçırdı. Ana-babası oğullarını dostları ve tuvğanlarından ğayrı kimse qıdırmağanından emin.
-
23 mart 2017
Medeniyet dayanmağa tırışa: Qırımdan köçip kelgenler analerini nasıl saqlay
Qırım zapt etilgen soñ yarımadanıñ 22 biñ sakini esas Ukrainağa köçip keldi. Yarımadanı terk etken qırımlılarnıñ sayısını Ukraina saymay. Köçip kelgenlerge yardım etken faallerniñ esaplarına köre, tahminen 10 biñi qırımtatarıdır.
-
22 mart 2017
Ahtem Çiygoz davasınıñ mahkemesinde şaat qabaatını tasdıqlamadı
Kreml kontrol etken Qırım Yuqarı mahkemesinde mart 22-de Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznıñ davası baqıldı. İmayeniñ birinci şaatı 2014 senesi fevral 26-da Qırım Muhtar Cumhuriyeti Yuqarı Şurasınıñ binası yanında olğan Rustem Refatovdır.
-
-
-


text:
Çavuşoğlu: “Rusiyä belän xezmättäşlek - Könbatışqa al’ternativa tügel”
Tışqı êşlär ministrı Mäwlüt Çavuşoğlu Germaniya belän mönäsäbätlärdä 2018nçe yılnıñ tağın da yaxşıraq yıl bulaçağın belderde
Törkiyä Tışqı êşlär ministrı Mäwlüt Çavuşoğlu Änkarada “DPA” alman xäbär agentlığınıñ Törkiyä-Germaniya mönäsäbätlärenä qağılışlı sorawlarına cawap birde.
Alman turistların Törkiyägä yal itärgä çaqıruçı Tışqı êşlär ministrı: "Törkiyä – imin il”, - dip äytte.
Töreklärneñ almannarnı tradiśion mäğnädä “yaxşı dus” itep kürüen xäterlätüçe Çavuşoğlu: "Däwlätlär häm xökümätlär arasında qaraş ayırımlılıqları, xätta problemalar yäşänä ala. Läkin bu xalıqlarıbız arasındağı mönäsäbätlärgä täêsir itmäskä tiyeş”, - dip äytte.
Çavuşoğlu Törkiyä-Germaniya mönäsäbätläre belän bäyle bularaq: "Här ike taraf ta mönäsäbätlärne cayğa salırğa äzer”, - dip assızıqladı.
Äñgämä waqıtında Törkiyäneñ Awrupa Berlege belän alıp barğan tulı äğzalek söyläşüläre mäs’äläsenä dä tuqtalıp uzuçı Tışqı êşlär ministrı Mäwlüt Çavuşoğlu Törkiyäneñ Rusiyä belän xezmättäşlekneñ “Könbatışqa al’ternativa" bulmawına basım yasadı.
Törkiyäneñ tulı äğzalek maqsatın saqlap qaluın belderüçe ministr: “Awrupa Berlege êçendä Germaniya, Awstriya häm soñğı waqıtlarda Daniya belän bergä bezneñ äğzalegebezgä qarşı bulğan äz sanda il bar”, - dip äytte.


text:
36 jastağı ïtalyandıq Aleks Bellïnï ekstremaldıq sayaxat jasamaq. Ol bir jıl aysbergte ömir sürwdi josparlawda. Bellïnï Grenlandïya jağalawınıñ mañındağı özi üşin jasalğan modwlde turmaq.[luxfon.com_12699]Foto: luxfon.com
Joba «Dreyfte» dep ataladı. Erip jatqan aysbergke ïtalyandıq 2016 jıldıñ qaraşa ayında köşwdi közdep otır, dep jazdı russian.rt.
«Biz adam burınğıday tabïğatpen tığız qarım-qatınasqa oralwı kerektigin jurtşılıqtıñ eske salğımız keledi. Adamdarğa ömirdegi sındar öz-öziñdi tekserwge, zerttewge twatın jaqsı mümkindik», – dedi ekstremal.
Aysbergte ömir sürw Bellïnï üşin alğaşqı ekstremaldıq täjirïbe emes. Ol osığan deyin 23 mıñ şaqırım jügirip, 35 mıñ şaqırımdı qayıqpen jüzip ötken.
Derekközi:nur.kz
Kommentarïï


text:
Mart 21-de «Çiygoz davasınıñ» 90-ıncı oturışında imaye tarafı Kreml kontrol etken Qırım Yuqarı mahkemesinde deliller köstermege başladı. Bunı yaqalanğannıñ advokatı Nikolay Polozov bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, imayeniñ birinci şaatı Zair Smedlâyev oldı.
«Oturışnıñ birinci qısmında fevral 25 ve 26 künleriniñ vaqialarına dair ifade berdi. Fevral 26-da Qırım Muhtar Cumhuriyeti Yuqarı Şurasınıñ binası yanında miting degil de, piket ötkerilgenini tafsilâtlı añlattı... Ahtem Çiygozğa regional Meclislernen bağlanmağa emir etilmedi, gizli şaatlar bunı bildirgen edi. O, Yuqarı Radanıñ binası yanında piketni teşkil etmedi», – dedi Polozov.
Advokatnıñ bildirgenine köre, şaat, fevral 26-da saba Qırım Yuqarı Şurasınıñ binası yanında «Rus birligi» firqasınıñ tarafdarları endi bar edi, lâkin olarnıñ kütleviy tedbirleri saat 14:00-da başlaycaq edi, dep ayta.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, şu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqqan edi.
Rusiye mahkemesi iyül 20-de qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige böldi: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Keriç parom keçitinde Qırım tarafından 135, qomşu Rusiye tarafından «Kavkaz» limanında ise 878 yük maşinası parom beklep toplandı. Bunı «Deñiz müdirligi» («Morskaya direktsiya») şirketiniñ matbuat hızmeti bildire.
Şirketniñ sitesinde: «Ava şaraitleri bozulğanı sebebinden Keriç parom keçitiniñ işi şaraitlerge köre ötkerile. Ava vaziyeti tüzelecegine qadar parom keçitinden seyahatlardan vazgeçmege rica etemiz», – dep yazılğan.
«Deñiz müdirligi» («Morskaya direktsiya») şirketi, yengil maşna ve avtobuslar beklemeden paromğa keçkenini qayd ete, ağır vaziyet yük maşnalarınen oldı.
Keçende, furtuna sebebinden Keriç parom keçiti yaqın künleri öz işini toqtata bilecegi aqqında haber etilgen edi.
Keriç boğazındaki parom keçiti Qırımnı Rusiye Federatsiyasınıñ Krasnodar ülkesi ile birleştirgen esas naqliye bağıdır. Ukraina qanunlarına köre, Keriç keçiti üzerinden Qırımğa kiriş yasaq etile ve devlet sıñırını keçüv qaideleriniñ bozulması sayıla.


text:
Ekrem Çelebi - Derdimi Kimlere Desem
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Derdimi Kimlere Desem
Etiketler : Ekrem Çelebi - Derdimi Kimlere Desem türkü indir, Ekrem Çelebi - Derdimi Kimlere Desem türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Derdimi Kimlere Desem mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Derdimi Kimlere Desem türküsü, Derdimi Kimlere Desem sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Derdimi Kimlere Desem bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Menberi
Ekrem Çelebi - Bülbül Havalanmış
Ekrem Çelebi - Yalan Dünya
Ekrem Çelebi - Sunam
Ekrem Çelebi - Leylim Ley
Ekrem Çelebi - Kahveyi Kavuranlar
Ekrem Çelebi - Aklımı Başımdan Aldın
Ekrem Çelebi - O Yarin Kaşları Kara Değil Mi
Ekrem Çelebi - Dost İle Sohbet Edelim
Ekrem Çelebi - Acem Kızı
Ekrem Çelebi - Küstürdün Gönlümü
Ekrem Çelebi - Yiğit Gurbet Elde Sağ Mı Olur
Ekrem Çelebi - Güvenme Yalan Dünyaya
Ekrem Çelebi - Ya Dost
Ekrem Çelebi - Emir Dağı


text:
Bunıñnen bağlı malümat «parlamentniñ» saytında bar.
Konstantinovnıñ aytqanına köre, qırımtatarlarlar ealiniñ 15% teşkil eteler.
«Olarnen munasebetimiz qolay degil. Mesele şunda ki, Meclis reberleri çoq yıllar devamında Rusiyege qarşı köznen baqa ediler, bunıñ episi Ğarpnıñ teşviqi ile, Ukraina merkeziy akimiyeti tarafından finansirlene edi. Bu iş çoqqa uzaydı, onıñ içün bu manialarnı daa çoq yıllar yıqmaq kerek olacaq”.
Konstantinovnıñ fikirince, Tatarstan ve onıñ nufuzlı şahısları Meclis ile akimiyet arasında bağı qurmağa yardım eterler.
Bu sene, Konstantinov qırımtatarlar toplu yaşağan yerlerniñ abadanlaşırıluvına 600 mln. ruble sarf etmege planlaştırğanını bildirdi.
Bunen beraber, qırımtatarlarnıñ iştiragi ile firqa strukturalarnı teşkil etilüvi közde tutula. Olarnıñ episi ötkeriledejk müddetten evel saylavlarda iştirak etecekler. Ve tek bundan soñra, konstantinovnıñ fikirince, em akimiyet, em Meclis strukturaları bütünley yañartılacaq.
«Eyi ceryanlar yüz bermekte. Meclisniñ bir çoq azası, akimiyet ile munasebetni qurmağa ıntılalar, ve Qırım Rusiye terkibine kirsetilüvinen razılaşalar. Zanımca, bu siysiy qurum ve akimiyet te yañartılacaq», – dedi o.
Bundan evel, qırımtatarlar lideri Mustafa Cemilev, Tatarstan akimiyeti aqqında «Kremlniñ hızmetçisi» olğanını aytqan edi.
Tatar halqı Meclisiniñ reisi Fauziya Bayramovanıñ fikirince, Qırımdaki Meclis, Tatarstanda olğanı kibi yasaqlanacaq.


text:
1. Nan
Toñazıtqışta turğan nan tez arada kewip, qurtılıp ketedi. Al eger sırtı jabılatın qoraptıñ işine salıp qoysañız, onda nanıñız sol küyi saqtaladı.
2. Quramında sw mölşeri köp kökönis. Mısalı: qızanaq, qïyar, asqabaq, bayaldı.
Jılwsüygiş kökönisti bölme temperatwrasında saqtağan durıs. Al basqa jağdayda olar öz dämin tez joğaltadı.
3. Kartop.
Öte tömen temperatwrada kartop kraxmalı qantqa aynaladı. Onı qağazdan jasalğan qaptamağa salıp, qoymağa qoyıñız.
4. Şokoladtar men kämpïtter.
Şokoladtar men kämpïtterdiñ üstinde kondensat boladı. Ol degenimiz - qanttıñ kişkentay tüyirşikteri bar suyıqtıq. Onı toñazıtqışqa salsañız, tättiniñ sapası da, dämi de naşarlaydı.
5. Cïtrwstik, anar, qurma jäne sol sekildi ekzotïkalıq jemis-jïdek.
Bul jemis-jïdekti toñazıtqışqa salarda abay bolwıñız kerek. Al reti kelse müldem salmağan durıs. Öytkeni olardıñ ornı - şkaf sörelerinde.
6. Jwa men sarımsaq.
Sarımsaq pen jwanı tor qapşıqqa salıp, qarañğı jerge qoyğanıñız abzal.
Derekközi: massaget.kz
Kommentarïï


text:
İbragimovnıñ alıp qaçılğanından berli faaliyetçiler ve aq-uquq qorçalayıcıları tedbirler yapa. Olarnıñ maqsadı – Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqından soñ yarımadada onlarca insannıñ ğayıp olmasını hatırlatmaq.
Kyivdeki Rusiye elçiliginiñ divarları yanında türlü vatandaş teşebbüslerine ait faaliyetçiler Qırımda habersiz ğayıp olğanlarğa qol tutuv tedbirlerine muntazam surette toplaşa. Qırım yarımadasınıñ özünde muntazam surette cemaat ile dualar yapıla. Onda qırımtatarlar Ervin İbragimovnıñ qaytması içün dua eteler.
Qırımlınıñ ğayıp olması yıllığınıñ arfesinde Qırım.Aqiqat, Kyivde Ervin Umerovnı ve ilhaqtan soñ yarımadada bütün habersiz ğayıp olğanlarnı qıdırmağa bir-biriniñ artından ekinci yıl davet etkenlerini hatırladı.


text:
Home » 1925 , Bekir Çobanzade , Derslikler , Kitaplar » B. Çobanzade. Qırımtatar İlmiy Sarfı. 1925. Endir
B. Çobanzade. Qırımtatar İlmiy Sarfı. 1925. Endir
By Tahir Kerim Mart 10, 2017
Türk dünyasında meşhur olğan qırımtatar alimi Bekir Çobanzadenin 1925 senesi Aqmescitte (Qırım) 4000 nüshasıle neşir etilgen "Qırımtatar İlmiy Sarfı" (Qırımtatarcasını ilmiy noqtayi nazardan tedqiq tecribesi) adlı kitabını kendinizge endirmege teklif etem.
Dersliknin elifbesi: arap, tili: qırımtatar. Bu nadir kitabı İsmail Otar hocamızın arşivlerinde saqlanıp, mezkürnin fevatından sonra Türkiyedeki İSAM kütüphanesinin raflarına köçürildi.
Doktor Bekir Çobanzdenin bahsettigi kibi Dünya yüzünde her adamın olduğı kibi, hatta en medeniy sayılan halqlarnın bile bilmedigi pek çoq şeyler vardır. Lakin, öz tilini, öz tarihini bilmeyen halqlar artıq pek az qalmıştır. Tilimiz Şarqta onuncı, onbirinci ve Ğarpta onaltıncı asırlardan başlayaraq tetqiq olundığı halda bizim bu hususta malümatımız ya hiç yoqtır, yahud pek azdır.
Sayğı ile Doç.Dr. Tahir Kerim.


text:
«Ukraina Anayasasınıñ 107-nci maddesine binaen:
1. Ukraina milliy havfsızlıq ve mudafaa Şurasınıñ 2014 senesi iyün 16-na ait «Ukraina prezidentiniñ Ukrainanıñ şarqiy regionlarında vaziyetni barışıq yollarnen al etüv boyunca planı aqqında» qararını tatbiq etmek
2. Ukraina prezidentiniñ Ukrainanıñ şarqiy regionlarında vaziyetni barışıq yollarnen al etüv boyunca planını 2014 senesi iyün 20-den saat 22:00 iyün 27-de saat 22:00 qadar ömürge keçirmek.
3. Bu ferman derc olunğan soñ işke tüşürile», – aytıla vesiqada.
Ukraina prezidentiniñ barışıq planı 15 adımdan ibaret ve muzakerelerniñ er bir iştirakçisine havfsızlıq kefaletini nazarda tuta; silânı teslim etkenler ve ciddiy cinayetlerge alâqası olmağanlar cinaiy mesülietten boşatılacaq; Rusiye-Ukraina devlet sıñırında 10-kilometrlik bufer zonasını açmağa planlaştırıla.


text:
Qırımnıñ rusiyeli ükümetiniñ kurort ve turizm naziri Sergey Strelbitskiy emindir ki, eger de BMT aza memleketleri Qırımnı Ukraina akimiyetiniñ musaadesi olmadan ziyaret etken Rusiyelilerge qarşı cezalarnı kirsetse, Rusiye turistlerini coya bile.
Bu aqta o RİA Novosti agentligine bildirdi.
«Eger de Avropa yarımadağa diger yollar ile (Ukrainadan degil – muar.) kelgen turistlerni qaydğa almağa istese ve olarnıñ Eski Alem memleketlerini ziyaret etmege aqlarını sıñırlasa, Avropa turizmi içün büyük zarar olur", – dey Strelbitskiy.
Evel İstimalcı aqlarını qoruv cemiyeti Rusiyelilerge Qırımğa Ukraina akimiyetiniñ musaadesi olması ile kirmege tevsiye etti, böylece kelecekte Şengen vizasınıñ resmiyleştirilüvi ile problemlerniñ ögüni almaq mümkün.
Qayd etile ki, halqara uquqnıñ qaidelerine köre, Qırım ve Aqyar işğal etilgen territoriyalar olaraq sayıla ve kiriş nizamınıñ bozuluvı içün cinaiy mesüliyet ola bile.


text:
Mayısnıñ 18-nde Bağçasarayda 1944 senesi qırımtatarlar sürgüniniñ qurbanlarınen bağlı matem tedbirleri ötkerile. İnsanlar, 1944 senesi sürgün etilgen qırımtatarları yüklengen trenler yollanılğan demiryol vokzalı yanında toplanğanlar.
Vokzal binası üzerinde yerleştirilgen hatıra yazısı ögüne çiçekler qoyula. Aynı zamanda mında sürgün qurbanları añılaraq dua oquldı.
Bu ananeviy tedbir Bağçasarayda er yıl keçirile.
Bu yılki matem tedbirleri vokzal etfaındaki meydannı nezaret etken rusiyeli telükesizlik organlarınıñ hadimleriniñ taqibi altında keçti.
Keriçte demiryol vokzalına yaqın yerde yerleştirlgen «Merametsizlik ve zorbalıqqa qarşı» yazılı hatıra tahtasına sürgüniñ qurbanları añaraq çiçekler qoyuldı, bayraqlar endirildi.
Mayısnıñ 18-nde Ukrainada ve dünyada 1944 senesi Qırımdan sürgün etilgen qırımtatar halqı sürgüniñ qurbanları añıla. O künü yarımadadan Orta Asiyağa qırımtatarlarnıñ ilk eşelonı yollana. Epsi olıp 180 biñden ziyade insan sürgün etilgen.
Qırımnıñ çeşit şeerlerinde Qırımdan sürgün etilgen qırımtatar halqı sürgüniñ qurbanları añma matem tedbirleri ötkerile.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ qararına binaen mayısnıñ 18-zi qırımtatar halqı sürgüniniñ qurbanlarını añma Künü olaraq ilân etilgen edi.


text:
Jeke säykestendirw nömiri (JSN) joq ulttıq tölqujattar jaramsız bolıp tabıladı, olardıñ ïeleri memlekettik şekaradan ötkizilmeydi. Bul twralı QR UQK Şekara qızmetine silteme jasap, Qazaqstandıq twrïstik qawımdastıq xabarladı.
«Azamattardıñ QR şekarası arqılı ötkizilmewine baylanıstı şağımdar men kïkiljiñ jağdaylardı boldırmaw maqsatında şekaradan aswdı josparlap otırğan QR azamattarınıñ jeke basın kwälandıratın qujattarında JSN jazılmasa, QR-nıñ «Jeke bastı kwälandıratın qujattar twralı» Zañınıñ 7-babındağı 2-bölimine, sonday-aq QR-nıñ «Säykestendirw nömirleriniñ ulttıq tizilimdemeleri twralı» Zañınıñ 13-babındağı 3-bölimine säykes olar jaramsız bolıp tanıladı. Osılayşa, qalıptastırılğan JSN jazılmağan qujattardı usınğan QR azamattarı Qazaqstan Respwblïkasınıñ memlekettik şekarasınan ötkizilmeydi. Munday qujattar QR-dıñ «Memlekettik şekara twralı» Zañındağı 66-baptıñ 9-bölimine säykes tärkilenedi», - dep xabarlaydı qawımdastıq Şekara qızmetiniñ xabarlamasına silteme jasap.
QTQ Şekara qızmetimen konswltacïya ötkizgenin xabarladı. Şamamen 2004 jılğa deyin şığarılğan eski ülgidegi tölqujattarda bettiñ oñ jağında tölqujat ïesiniñ jınısı körsetilgen jerde JSN twralı aqparat joq.
Biraq ta bul aqparat maşïnamen eseptelgen tömendegi joldarda tegi, esimi, tölqujat nömiri, twğan jılı keri tärtippen jazılğan, sonday-aq jınısı, tölqujattıñ şığarılğan küni jäne soñğı 12 san - bul qalıptastırılğan JSN.
«Tölqujattıñ birinşi betindegi tömendegi maşïnamen eseptelgen joldar bar QR azamattarın Şekara qızmeti ädettegi tärtippen jiberedi. Qalıptastırılğan JSN jäne maşïnamen eseptelgen jazwlar (yağnï eski tölqujattarda) joq QR azamattarı memlekettik şekara arqılı ötkizilmeydi», dep xabarladı Qazaqstannıñ twrïstik qawımdastığı.
Derekközi: Qazaqparat
Kommentarïï