text:
Jıl basınan beri Qazaqstandağı avtomobïl satılımı 60 payızğa azayğan.
Mısalı, bıltır altı ayda elimizdegi resmï dïlerler 52 mıñ kölik satqan. Al bïılğı jartıjıldıqta 21 mıñğa jwıq temir tulpar öz ïesin tapqan. Qazaqstan avtobïznes qawımdastığınıñ ökilderi osınday derek keltirip otır.
Sarapşılardıñ pikirinşe, narıq bir kezdegi Resey rwbli qunsızdanwınıñ salqının äli tartıp otır. Mısalı, 2014-2015 jıldarı qazaqstandıqtar körşi memleketten 320 mıñğa jwıq maşïna alıp kelgen.
Edward Edokov, Qazaqstan täwelsiz avtomobïl odağınıñ törağası:
- Jıl soñına deyin avtomobïl narığındağı jağday tüzele qoyadı dep aytw qïın. Satılım öspeydi. Qazaqstandıq birqatar ekonomïstiñ boljamı boyınşa, kelisi jıldıñ bası da avtodïlerler üşin awır boladı.
Al Qazaqstannıñ Avtobïznes qawımdastığınıñ prezïdenti keler jıldan ümitti. Andrey Lavrentev avtomobïl narığı öziniñ eñ tömengi şegine deyin tüskenin aytadı. Jıl qorıtındısı boyınşa, elimizde satılatın kölikterdiñ sanı 40-45 mıñğa jetedi dep boljap otır.
Andrey Lavrentev, Qazaqstan Avtobïznes qawımdastığınıñ prezïdenti:
- 2014 jıldıñ soñında bastalğan narıqtağı satılımnıñ tömendew üderisi bïıl mawsım ayında toqtadı. Al 2017 jıldıñ ekinşi toqsanın bastap biz Qazaqstannıñ avtomobïl narığında naqtı ösimge qol jetkizemiz. Tawıq jılı satw körsetkişi osı jılmen salıstırğanda 30 payızğa artadı.
Älemdegi qarjı dağdarısına qaramastan, Qazaqstanda qurastırılğan kölikterdiñ sanı artıp keledi. Jıl basınan beri otandıq maşïnalardıñ jalpı satılımdağı ülesi 30 payızğa jetken. Bul – ïndwstrïyalandırw bağdarlaması bastalğalı bergi eñ joğarğı körsetkiş. A.Lavrentevtiñ pikiri boyınşa, bolaşaqta Qazaqstanda jasalğan avtomobïlder jalpı narıqtıñ teñ jartısın ïelenedi.
Qazaqstannıñ avtoparki TMD elderi arasındağı eñ eskisi sanaladı. Qoldanıstağı 50 payızdan astam maşïnanıñ zawıttan şıqqanına 18 jıldan asıp ketken. «Eger azamattar eski kölikterin jañasına awıstıra bastasa, bul da narıqqa öz ülesin qosadı», – deydi sarapşılar.
Derekközi: www.khabar.kz
Tegï: Avtojañalıqtar, Glavnaya,
Kommentarïï


c: text/html

text:
I Devlet Geray
I Devlet Geray (1512 — 1577, Bağçasaray) - 1551 ile 1577 seneleri arasında hanlıq yaptı. Mubarek Geraynıñ oğlu ve I Meñli Geraynıñ tornu. Devlet Geray zamanında Qırım Hanlığı Osmanlı Devletinen birlikte yükseliş devrini yaşadı.
Osmanlılarnen munasebetleri[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Qanuniy Sultan Suleyman devrinde uzun yıllar İstanbulda yaşağanı içün o zamanki Osmanlı sarayı ile olduqça eyi munasebeti bar edi. Qanuniyden balaban destek aldı. Harzem hanınıñ Osmanlı padişasından, rus cayılmasına qarşı yardım soravı üzerine osmanlı, Edil ile Don özenleri arasında bir kanal açmaq ve Hacı Tarhannı yañıdan zapt etmek içün areketke keçti. 1569-da Kefe beyiniñ idaresinde 15 biñ Osmanlı askeri, Devlet Geraynıñ ordusınen birlikte o yerge ketti. Lâkin, Vezir-i Azam Sokollu Mehmet Paşa devrinde başlanğan kanal tamamlanıp olamadı. Qırım ve osmanlı askeri keri çekildi. Bu vaqia bazı tarih adamaları tarafından Osmanlı Devletinde tohtaman deviriniñ işareti olaraq qabul etilgen.
Rusiyenen küreşi[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
1555 ile 1571 seneleri arasında Rusiyege qalıcı tesirleri olğan büyük darbeler urdı. 1555 senesi Sudbişçi köyü (Tula şeerinden 150 km) yanında olğan uruşta İvan Şeremetyevniñ ordusına yeñildi. 1571-de Devlet Geraynıñ ordusı Moskva yaqınlarına qadar kirdi ve şeerni yaqtı. Özüne onıñ içün "Taht Algan" unvanı berildi. Qazan Hanlığı 1552-de, Hacı Tarhan Hanlığı ise 1556 senesinde ruslar tarafandan zapt etildi. 1568 ile 1570 seneleri arasında Qazan ve Hacı Tarhanğa seferlerge çıqtı, lâkin ruslardan qaytarılmadı. 1572-de ruslar ile kirişken Molodi Muarebesinde yeñildi. 1592-de Osmanlı padişası Rus Knâzlığından, Qazan ve Hacı Tarhannı boşatmasını istedi. O tarihlardan berli ruslarnıñ Kavkaz ve Qara deñizge enmesine mani olmaq içün yapılğan teşebbüsler faydalı olmaycaq ve ruslar 200 yüz sene zarfında Qara deñizniñ şimalindeki bütün Türk –Tatar topraqlarına yerleşecek edi.
I Devlet Geray 1577 senesi Bağçasarayda taun hastalığından öldi, yerine II Mehmed Geray keçti.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Japonïyalıq korporacïya bükil älem boyınşa 3 mïllïonğa jwıq kölikti keri şaqırdı. Bul jolı aqaw beldikterden şıqqan, dep xabarlaydı Reuters. Öndirwşi taratqan resmï aqparatqa säykes, 2005 jıldıñ şildesi men 2014 jıl aralığında şığarılğan RAV4 SUV modeliniñ beldikteri apat bola qalğan jağdayda oñay ağıtılıp ketwi mümkin.
Sonday-aq aqaw 2005 jıldıñ qazanı men 2016 jılı şığarılıp, japon jerinde ğana satılğan Vanguard SUV modelinen de tabılıptı. Biraq, Toyota atalğan osaldıq türinen osı kezge deyin bolğan bolwı mümkin adam şığını twralı aqparat bermegen.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Avtojañalıqtar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Jelide drelmen jügeri jeytin ïnternet-çellendjdi sätsiz orındağan qızdıñ vïdeosı jarïya boldı, - dep xabarlaydı Life.ru.
Esteriñizge sala keteyik, jügerini osılay jew ädisin alğaşqı bolıp vïdeo-bloger Ïten Yang körsetken bolatın. Onıñ tüsirgen vïdeosın ïnternet jelisin paydalanwşılar mïllïonnan asa körip ülgergen.
Alayda, bul çellendjdi qaytalağısı kelgen qız sätsizdikke uşıradı. Qızdıñ uzın şaşı aynalıp turğan burğığa oratılıp, sonıñ saldarınan qızdıñ mañday aldındağı bir wıs şaşı julınıp tüsken.
Osıdan keyin qızdıñ därigerge qaralıp jatqanı jaylı vïdeo da payda boldı. Därigerlerdiñ aytwınşa, qızdıñ şaşı qaytadan ösedi, biraq oğan uzaq waqıt qajet eken.
Tegï: Glavnaya, Älewmettik jeli,
Kommentarïï
-
Sanat2016-05-12 19:45:45Wy jagdayında kaytalap jwrmenizder! Ote kawipti! )))


text:
-
09:12 16
-
-
-
-
-
-
07:21 150
-
-
-
-
-
-
05:57 200
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keşe 23:28 316
-
keşe 22:55 319
-
-
keşe 21:54 406
-
-
-
-
-
keşe 20:46 438
-
keşe 20:36 522
-
keşe 20:27 438
-
keşe 20:10 485
-
-
keşe 20:06 379
-
-
-
-
keşe 19:29 392
11 qaraşada ötetin Qazaqstandağı mañızdı oqïğalarğa şolw
ASTANA. QazAqparat - «QazAqparat» xalıqaralıq aqparat agenttigi 11 qaraşa küni bolatın mañızdı oqïğalarğa şolwdı usınadı.
ASTANA
Sağat 11:00-de «Keden» sport keşeninde QR Qarjı mïnïstrligi jüyesi qızmetkerleri arasında mïnï-fwtboldan twrnïr ötedi.
Sağat 12:00-de R. Qoşqarbaev dañğılı («Nur Aspan» turğın üy keşeni) boyında Aqmola oblısınıñ «AQMQL» sawda üyi aşıladı. Bul şarağa oblıs äkimi Mälik Mırzalïn men öñirdiñ iri tawar öndirwşileri qatısadı dep kütilwde.
Sonımen qatar osı waqıtta elordadağı «Sarıarqa» oyın-sawıq ortalığında Dünïejüzilik balalardıñ küni qarsañında jas ärtisterdiñ orındawındağı «Aynalayın: Sen juldızsıñ!» attı klïptiñ tanıstırılımı ötedi.
Budan bölek, sağat 15:00 kezinde Ulttıq ğılımï medïcïnalıq ortalıq bazasında ïntervencïyalıq kardïologtardıñ xalıqaralıq forwmı bastaladı.
Sağat 17:00-19:00 aralığında Rixos President Astana qonaq üyiniñ konferenc-zalında brïtandıq ükimettiñ «Chevening» stïpendïyası boyınşa qazaqstandıq tülekterdiñ birinşi forwmı uyımdastırıladı.
ALMATI
Sağat 10:00-de Botanïkalıq baqta jügirwden küzde uyımdastırılatın şara ötedi. Oğan 700-ge tarta sportşı qatısadı dep kütilwde. Mawsımdıq jügirw törtinşi ret ötkizilmek jäne «Almatı marafonına» dayındıq kezeñinde bïılğı qorıtındı jarıs boladı.
Sağat 10:30 kezinde Jänïya Äwbäkirovanıñ avtorlıq mektebinde Junior NBA 2017-2018 jasöspirimder lïgası jalawın köteredi.
Uyımdastırwşılar retinde Qazaqstan basketbol ulttıq federacïyasımen jäne Qazaqstandağı AQŞ elşiligimen ıntımaqtastıqta Amerïkanıñ ulttıq basketbol qawımdastığı (NBA) nïet tanıtıp otır.
Lïga twrnïrlerin Basketbol ulttıq federacïyası NBA-men birlese ötkizedi. Lïgada eki twrnïr qamtılğan, bul jarıstar Astana men Almatıda ötedi. Lïganıñ jerebe tartw şarası 11 qaraşada Almatıda boladı.
AQMOLA OBLISI
Erteñ Aqmola oblıstıq №2 awrwxanasında ïnswlt ortalığı aşıladı.
Sonımen qatar senbi küni Kökşetawdağı awıl şarwaşılığı tawarların öndirwşilerdiñ arzan azıq -tülik järmeñkesi ötedi.
SOLTÜSTIK QAZAQSTAN OBLISI
Petropavlda SQO äkimi Qumar Aqsaqalov awıl şarwaşılığı salasınıñ jumısşıların quttıqtap, marapattaydı dep josparlanwda. Munımen qosa, awıl şarwaşılığı önimderiniñ körmesi uyımdastırılmaq.
OÑTÜSTIK QAZAQSTAN OBLISI
Sağat 09:00-de Şımkentte «RIC ON KO'RME» attı aptalıq järmeñkesi bastaladı. Atalğan järmeñkede tek qana «OÑTÜSTIK» AÏO jäne «Irıs» mïkroqarjı uyımı arqılı qarjılandırılğan tawar öndirwşileri öz önimderin narıqtan tömen bağada usınatın boladı.
Järmeñkede 40 şaqtı käsipker öz tawarların narıqtan tömen bağamen satılımğa şığaradı. Olardıñ işinde azıq-tülik: et jäne süt önimderi, balıq jäne şujıq önimderi, jemis-jïdekter men kökönister. Odan bölek, jeñil önerkäsiptik tawarlar, qoldan jasalğan buyımdar, qurılıs materïaldarı, sonday-aq balalar üşin oyınşıqtar da bar.
Şaranıñ aşılw räsiminde balalar üşin oyın-sawıq jäne ulttıq oyındar uyımdastırılıp, xalıqqa palaw taratılıp, järmeñkege qoyılğan etterden barbekyu pisirilip, xalıqtıñ bergen bağası arqılı eñ dämdi et anıqtalatın boladı. Ötetin ornı: «OÑTÜSTIK» aymaqtıq ïnvestïcïyalıq ortalığı» ğïmaratınıñ aldında
PAVLODAR OBLISI
Pavlodardağı «Forsaj» bazarında awıl şarwaşılığı järmeñkesi ötedi. Oğan oblıs awmağındağı qalalar men awdandardan 100-den astam awıl şarwaşılığı tawarların öndirwşiler qatıswğa nïet bildirdi.
JAMBIL OBLISI
11-12 qaraşada Jambıl oblısı Işki ister departamenti Xalıq qaharmanı, batır polïcey Ğazïz Baytasovtıñ erligine arnalğan şaranı ötkizedi.
11-14 qaraşa aralığında Tarazda «Ancient Taraz-2017» xalıqaralıq twrïstik forwm uyımdastırıladı. Forwm jumısına Qıtay, Koreya, Malayzïya, Germanïya, Resey, Qırğızstan jäne basqa da elderden 350-ge tarta şeteldik mamandar qatısadı dep kütilwde. Sonımen qatar bul şarağa QR Mädenïet jäne sport mïnïstrliginiñ, Taraz äkimdiginiñ, öñirlik twrïzm basqarmasınıñ, qazaqstandıq jäne xalıqaralıq twrïstik qawımdastıqtardıñ ökilderi keletin boladı.
11-12 qaraşa aralığında Jambıl oblısı Bektöbe awılınıñ ïppodromında sayatşılıqtan jastar arasında IX respwblïkalıq çempïonat ötedi. Osı şarağa elimizdiñ öñirlerinen 80-ge tarta sportşı qatısatını belgili boldı.
- Tamara Düysenova: Qazaqstanda 560 mıñ adamğa zeynetaqı jarnaları awdarıla bastadı
- Rïmge attanğalı jatqan qazaq opera änşisi şımkenttik jastarmen kezdesti
- Äyeldi zorlağan küdikti tırnaq egewiştiñ kömegimen tabıldı
- 622 oralman otbası Qazaqstannıñ soltüstigine qonıs awdarğa ötinim berdi
- Qazaqstanda qomaqtı somağa 13 ïnnovacïyalıq grant beriledi
- Bir kelisi 40 teñge - Astanalıq ğalımdar kartoptıñ jaña türin oylap taptı
- Aqmola oblısı: Iz-tüzsiz joğalğan er adam jumısqa ketken bolıp şıqtı
- Elbası Joldawın bir künde 7300 qazaqstandıq talqıladı
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Muvaqqat izolâtorda aşalav aqqında haberler alınğan soñ cemaatçılar «Hizb ut-Tahrir işi» figurantı Siruknı ziyaret ettiler – advokat
«Yaltadaki Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif etilgen Vadim Siruknı Krasnodar muvaqqat izolâtorında aşalağanları aqqında haber alınğan soñ Cemiyet közetüv komissiyasınıñ (CKK) azaları onı ziyaret etti. Bunı dekabrniñ 29-nda Facebooktarki saifesinde Rusiye advokatı Aleksandr Popkov bildirdi.
Popkov: «O (Siruk – QA) bir yoruq, beden travmaları yoq, sağlığı yerinde. Vadimni ne içündir etaptan alıp, ağızlıqlı köpekler ile umumiy tintüv şeklinde «plan boyunca yapılğan» mahsus tedbirler ötkerdiler. «Qaba davranğan» saqçı ile bir adise sudur oldı. Vadimden elektroustra ve namazlıqnı tutıp aldılar. Olarğa ruhset yoq emiş. Lâkin soñundan qaytaracaqlar. Şimdi bütün malümat bu», – dep bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, «Yaltadaki Hizb ut-Tahrir işi»niñ ekinci figurantı Emir-Useyin Kuku «endi ğaliba Rostovda, onı da CKK ziyaret etecek».
Daa evel Popkov Qırım.Aqiqatqa, Krasnodar ve Rostov cemiyet közetüv komissiyalarına (CKK) apis yerlerinde «Yaltadaki Hizb ut-Tahrir işi» figurantları Emir-Useyin Kuku ve Vadim Siruknı ziyaret etmek ricasınen muracaat etkenini bildirdi.
Dekabrniñ 4-nde Aqmescitte Rostov okrugınıñ arbiy mahkemesi seyyar oturışuvında «Yaltadaki Hizb ut-Tahrir işi»niñ figurantları Muslim Aliyev, Emir-Useyin Kuku, Vadim Siruk, Enver Bekirov, Refat Alimov ve Arsen Cepparovnıñ apis muddetini 2018 senesi mayısnıñ 27-sine qadar uzattı.
«Yalta altılığı»nıñ işi boyunca tahqiqat bitirildi. Qabaatlanğanlarnı Rostov-na-Donu şeerine yollaylar.
Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir (Rusiye ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaq etilgen teşkilât) işi»niñ fiqurantları Arsen Cepparov ve Refat Alimov 2016 senesi aprelniñ 18-nde Qızıltaşta (Krasnokamenkada) tevqif etilgen soñ apiste bulunalar. Bu iş boyunca qabaatlanğanlarnıñ ilk dörtü 2016 senesi fevralniñ 11-nde tevqif etildi. Bular: İnsan aqları boyunca alâqa grubunıñ azası Emir-Useyin Kuku, qurucılar olıp çalışqan Aluşta sakini Muslim Aliyev ile Qızıltaş köyüniñ sakini Enver Bekirov ve Yaltada yaşağan çeçek satıcısı Vadim Siruk.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ advokatları, olarnıñ taqip etilüvi din alâmetine köre yapıla, dep sayalar. Advokat Emil Kurbedinov, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca esas olaraq qırımtatarlar taqip etilip, olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruplarğa ait Qırım sakinleriniñ de taqip etilgenini qayd ete.
Halqara siyasiy İslâm teşkilâtı «Hizb ut-Tahrir»niñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletlerini bir İslam hilâfeti içinde birleştirüvde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarınıñ qullanıluvını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2003 senesinde «Hizb ut-Tahrir»ni «terroristik» olaraq tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetip, yasaq etti.


text:
Çubarov ukrainlerni Noel ile tebrikledi: «Biz mutlaqa Qırımnı azat etermiz»
Qırımtatar Milliy Meclisi reisi Refat Çubarov, Noelni yanvarniñ 7-sinde qayd etken ukrainlerni tebrikledi ve, Ukraina halqı Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımnı azat etecek ve Ukrainanıñ topraq bütünligini tikleycek, dep qayd etti.
Bunı Çuvarov yanvarniñ 6-sında özüniñ Facebookında yazdı.
O: «Bizge ecdatlarımızdan miras olıp qalğan din ile er birimizniñ öz toprağı, medeniyeti, tili ve ananelerine sevgi mustaqil Ukraina devletiniñ saqlanıp qalması ve quvetlenmesi içün eñ muim faktorlardır. Bu hasiyetler sayesinde biz mutlaqa Qırımnı rusiyeli işğalcilerden azat eter ve Ukrainanıñ topraq bütünligini tiklermiz. Barsın, bu künlerde er evge ve er insannıñ göñlüne tınçlıq, merhamet ve sevgi ensin», – deye qayd etti.
Ukrainada Noel Yulian taqvimine köre endi bir qaç yıldan berli devlet bayramıdır. Eki afta evel Ukraina Noelni, devlet bayramı olaraq, hristian dünyasınıñ büyük qısmı kibi Grigorian taqvimi boyunca da qayd etti.


text:
Poklonskaya: Qırımda «Rusiyege qoşuluvdan» evel yapılğan öldürüvlerniñ taqiqatı keçe
Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya yarımadada 2014 senesi mart ayına qadar yapılğan öldürüvlerniñ taqiqatı keçirilgeni aqta bildirdi. Bunı RİA Novosti haber agentligi bildire.
«Taqiqat komiteti bütün işler boyunca faal çalışa, endi neticesi de bar. Bazı qabaatlı insanlar endi qıdıruvğa ilân etildi, çoqusı apiste buluna, amma bu er şey taqiqat komitetiniñ sayesinde yapıldı», – dedi Poklonskaya.
O şunı da dedi ki, 2013 senesi Kefe şeer başı Aleksandr Bartenevniñ öldürilüvi boyunca da taqiqat işleri keçe.
2014 senesi sentâbr ayında Ukraina Baş prokuraturası memleketniñ qıtaiy qısmında QMC prokuraturasını teşkil etti. Şimdilik başı – Vasiliy Sinçuk.


text:
Qırım mekteplerinde ukrain ve qırımtatar tilleri dersleriniñ kerekligini belgileyler
Qırımda yañı oquş yılına azırlıq köreler: mekteplerde ana-babalardan balaları ögrenecek tiller aqqında soraylar.
Keriçte yerli mekteplerniñ ana-babalarına anketalar berildi. Mında ukrain ve qırımtatar tilleri ögrenilmesinen bağlı sualler berile.
Qırım.Aqiqat saytınıñ mühbiri bildire ki, ana-babalarğa cevapnıñ dört variantından birisini saylap almağa rica etile. Mektep memuriyeti ukrain ve qırımtatar tillerini fakultativ ya da fen olaraq ögrenilmesini teklif ete.
Belki de, bu soraştıruvnıñ maqsadı – ukrain ve qırımtatar tilini ögretmek kerekliginiñ derecesini belgilemektir.
Anketada qayd etile ki, faaliyet «Rusiye Federatsiyasınıñ oquv planına köre» keçirile.


text:
Kremlde deyler ki, Rusiye Ukraina ile Qırım meselesini muzakere etmege planlaştırmay
Rusiye prezidentiniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov dey ki, Ukraina ile Qırım meselesini muzakere etmege acet yoq.
«Qırım ile bağlı bir mesele yoq. Yani, Qırım meselesini muzakere etmege imkân da yoq», – dedi o jurnalistlerge, Kiveniñ Qırım meselesini halqara meydançıqlarda muzakere etmek imkâniyeti aqqında sualge cevap bergende.
Bundan evel Ukraina prezidenti Petro Poroşenko aytqanı kibi, Ukraina «Jeneva plüs» halqara muzakere şeklini teklif etecek. Bu format aqqına Davosta Ukraina maliye naziri Nataliya Yaresko da bildirgen edi.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Äzirge kompanïyanıñ keltirilgen zalal üşin töleytin ötemaqı soması belgisiz. Alayda, swdyanıñ bul mäsele boyınşa aldın ala şeşimine säykes, soma şamamen 862,4 mïllïon dollardı quraydı.
Alqa bïler şağımdanwşı usınğan patentti rastadı. Atap ötw kerek, sotqa Vïskonsïn ştatı Wnïversïteti tülekteriniñ zerttew qorı şağımdandı.
Munda processordıñ jumısın oñtaylandırw texnologïyası jayında söz bolıp otır. Ol smartfon men özge de gadjetterdegi energïya şığının edäwir tömendetedi. Bul texnologïyağa qatıstı patent 1998 jılı resimdelgen. Tülekterdiñ zerttew qorı Apple kompanïyasın A7, A8 jäne A8X processorların jasağanda texnologïyanı zañsız paydalandı degen ayıp taqtı.
Derekközi: QazAqparat
Tegï: Bïznes,
Kommentarïï


text:
Qırım DAİ hızmetçileri işğal etilgen yarımadanıñ demir yol keçitleriniñ nezaretine başladı
İyün 1-den 30-ne qadar işğal etilgen Qırımda DAİ hızmetçileri demir yol vekilleri ile demir yol keçitleriniñ nezaretini keçirecek.
Bunı DAİ matbuat hızmeti bildirdi.
Olğan malümatqa köre, Qırımda 123 demir yol keçiti bar.
DAİ hadimleri keçitlerniñ istismarını teşkermege planlaştıralar, bundan da ğayrı, olar avto ve demir yollarınıñ çarpazlaşuv yerlerinde aydavcılarnıñ intizamını nezaret etecekler.
Bunı DAİ matbuat hızmeti bildirdi.
Olğan malümatqa köre, Qırımda 123 demir yol keçiti bar.
DAİ hadimleri keçitlerniñ istismarını teşkermege planlaştıralar, bundan da ğayrı, olar avto ve demir yollarınıñ çarpazlaşuv yerlerinde aydavcılarnıñ intizamını nezaret etecekler.


text:
16 adamğa arnalğan avtokölikke köp degende qanşa adam minwi mümkin? Tayland polïceyleri 41 adamdı sıyğızıp jibergen eken. Bunı ğalamtorda keñ taralıp jatqan vïdeodan körwge boladı. Olardıñ Toyota Commuter mïkroavtobwsımen munşa adamdı ne sebepti tasımaldağandarı beymälim.
Dünïejüzilik densawlıq saqtaw uyımınıñ mälimetinşe Tayland jol-kölik apatınıñ sebebinen bolatın ölim sanı boyınşa älemde ekinşi orındı aladı eken. Joğarıdağı vïdeoda körsetilgendey qawipsizdik erejelerin saqtamawdıñ saldarı bolsa kerek bul.
Al moñğolïyalıqtar «Wazïk» avtoköligine 38 balanı «tïegen» edi.
Derekköz: auto.mail.ru
Tegï: Avtojañalıqtar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Poklonskaya: qasten sozğalama olmasa, makeme Meclisnen bağlı işni vaqtında baqacaq
Qırımtatar milliy Meclisiniñ faaliyetini yasaq etmege istegen Rusiye nezaret astında bulunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskayanıñ fikirnce, «mahsus sozğalama» olmasa, makeme Meclis qapatıluvı boyunca işni vaqtında baqacaq.
Bu aqta o, mart 3 künü keçirilgen makemeniñ birinci oturışından soñ Qırım.Aqiqat jurnalistlerine tarif etti.
«Eger cevap bergen taraf bu meseleni enqastan sozğalamasa, elbette makeme grajdanlarnıñ memuriy işleri baqılması içün belgilengen vaqıtta, keregi kibi bu işni baqacaq»,- dep ayttı o.
İşnen tanış olmaq içün advokat eñ az eki afta soradı.
Makemege teslim etilgen vesiqalar arasında Meclisniñ ücet ve bir sıra kâğıtlarnıñ açıq irişimde olğanını qayd etip, Qırım rus prokurorı advokatnıñ istegine qarşı çıqtı.
Qapatılma işinen tanış olmaq içün Meclis advokatlarına bir afta berildi.
Poklonskayanıñ qayd etkenine köre, vesiqalarnıñ çoqusını o makemege mart 2 künü teslim etken. Olarnıñ arasında tahminen 500 saife bar edi. Daa doğru cevap olaraq o vesiqalarnıñ umumiy sayısı 630 saife ve 10 disk teşkil etkenini ayttı.
Mart 3 sabası Qırımda qırımtatar milliy Meclisniñ qapatılmasınen bağlı makemeniñ ilk oturışı keçti. Belli ki Rusiye nezaret astında bulunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya mezkür teşkilâtnı yasaq etip, ekstrimistik teşkilâtı olaraq tanımaq işinde davacı olaraq çıqtı.
Mecliske qol tutmaq içün makemege yüzden ziyade insan teşrif buyurdı. Makeme binasında Meclis yolbaşçısınıñ birinci muavini Nariman Celâl, Meclis azası Emine Avamileva ve advokat Cemil Temişev bulundılar. Cemaatçılıqqa makeme salonına kirmege yasaq etildi.
Yañı oturuş mart 10 kününe tayinlengen.
Qırımtatar milliy Meclisinde böyle davanıñ peyda oluvını siyasiy sebeplernen bağlaylar.
Qırım uquq qoruyıcı gruppası halqara teşkilâtlarğa Qırımdaki Milliy Meclisniñ qapatılmasına izin bermemek arizası ile muracaatta bulundılar.
Avropa birligi qırımtatar milliy meclisniñ qapatılmasınen bağlı öz raatsızlıqnı endi bildirdi.
2014 senesiniñ başında Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ qırımtatar liderleri Refat Çubarov ve Mustafa Cemilevge yarımadağa 5 yıl devamında kirmege yasaq ettiler2014 senesiniñ başında Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ qırımtatar liderleri Refat Çubarov ve Mustafa Cemilevge yarımadağa 5 yıl devamında kirmege yasaq ettiler. Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Ukrain media zenaat birligi: Qırımda söz serbestliginiñ bozuluvı devam ete
Ukraina mustaqil media zenaat birligi (NMPU) başınıñ muavini Andrey Yanitskiy ATR telekanalı hadimlerine Qırımda akkreditatsiyasınıñ berilmemesi qanunsız olğanını bildire. Bunı o «Qırımda söz serbestligi bozuluvınıñ devamı» olaraq tanıy.
Bu aqta o Qırım.Aqiqatqa tarif etti.
«Qırımda özüni akimiyet olaraq adlağanlar faaliyetiniñ acınıqlı neticelerini gizlemege tırışalar. Buña «Krıminform» neşiriniñ ATR jurnalistlerini akkreditatsiyasız qaldırmaq qararı da bağlı», – dedi Yanitskiy.
«Rusiye memurları tenqitni diñlemege ve kergin suallerge cevap bermege istemeyler», – dey o.
Yanitskiy dey ki, aynı şu sebepten Qırımda ukrain jurnalistleri çalışıp olamay, ukrain telekanal ve saytları blok etilgen, ukrain matbuatı ise satılmay.
Evel bildirilgeni kibi, Qırımda ATR telekanalınıñ hadimlerine akkreditatsiyanı bermey başladılar. Buña bir sebep olaraq şunı qayd eteler ki, sanki telekanal hadimleri Rusiye uquq çıqarıcı alanında qayd etilmegen «Kvinmedia» neşirini temsil ete. Öz nevbetinde, ATRde jurnalistler yarımadada malümatnı qanuniy sürette elde ete bilgeni aqqında vesiqanı taqdim ettiler.
2015 senesi aprel ayında Freedom House teşkilâtı Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım söz serbestliginiñ seviyesi eñ alçaq olğan memleket ve territoriyalar sırasına kirgeni aqta bildirdi. Yarımada bu cedvelde Aqrusiye, İran, Turkmenistan, Özbekistan ile birliktedir.


text:
Çubarov FSB Qırım işğalini tanımağan dünya devletleriniñ yetekçilerini qabaatlay bilecegine ima etti
Rusiye tarafından Qırım işğalini tanımağan dünyanıñ yüzlerce memleketiniñ yetekçileri «Rusiye topraq bütünliginiñ bozuluvı» cinaiy iş boyunca keçe bile, – dep bildire Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov. Bunı o Qırım prokurorı Natalya Poklonskayanıñ Çubarovğa nisbeten «devlet topraq bütünliginiñ bozuluvına çağıruv» cinaiy işniñ açılması aqta bildirüvine cevap olaraq ayttı
Çubarov cuma künü, mayıs 29-da, öz Facebook saifesinde bildirgeni kibi, Poklonskayanıñ bildirüvi aqta o Ukraina tışında ögrendi.
«Rusiye FSB tarafından cinaiy işniñ açılması ve meni qıdıruvğa ilân etecekleri aqqında haberni İstanbulda bildim, şimdi Kiyevge yolcum. FSB «mantığına» köre, «Rusiye topraq bütünligine qast etüv» cinaiy işiniñ iştirakçileri Qırımnıñ Rusiye tarafından işğalini tanımağan daa dünyanıñ 100 memleketiniñ yetekçileri ola bile», – dedi o.
«Putin ile yaqında körüşkende Qırım mustaqil Ukraina qısmı olğanı aqta aytqan Merkel hanım içün qasevet çekmege başladım», – dedi Refat Çubarov.
Qırımda Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) idaresiniñ taqiqat bölügi Qırımtatar Milliy Meclis reisine qarşı cinaiy işni açtı.
Bunı akimiyet tarafdarı Krıminform saytına Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, cinaiy iş devletniñ topraq bütünliginiñ bozuluvına çağıruvları ile bağlı.
«Qırım Cumhuriyeti boyunca Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) idaresiniñ taqiqat bölügi devletniñ topraq bütünliginiñ deñiştirilmesi ile bağlı areketlerge çağırğan Çubarovğa nisbeten cinaiy iş açtı. Taqiqat çerçivesinde taqiqatçılar vatandaş Çubarovğa qarşı qanuniy qararlarnı çıqaracaqlar», – dey o.
Poklonskaya şunı da qayd etti ki, Refat Çubarov qıdıruvğa ilân etilecek.


text:
Qırımda rusiyeli saylavlar vaqialarsız keçti – Fevqulade vaziyetler nazirligi
İşğal etilgen Qırımda Rusiye Devlet Dumasına saylavlar vaqialarsız keçti. Bu aqta Rusiye Fevqulade vaziyetler nazirligi Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
Qayd etilgenine köre, «Qırım Cumhuriyeti yanğın qoruvı» müessisesiniñ hadimleri 94 saylav bölügini nezaret etti, hadimler tahminen 300 talimat keçirdi.
Bundan da ğayrı, «KRIM-SPAS» qaza-qurtarıcı taqımlarınıñ 36 hadimi saylav bölüklerinde havfsızlıqnı teminley edi.
«Umumen olaraq, rey berüv künü havfsızlıq teminlemesi boyunca profilaktika tedbirleri çerçivesinde 1198 saylav bölügi baqıldı, tahminen 200 yanğın ve qaza-qurtarıcı tehnika celp etildi», – dep aytıla beyanatta.
Sentâbr 18-de, bazar künü Rusiyede Devlet Dumasına saylavlar keçirildi. Moskva rey berüvni işğal etilgen Qırımda da keçirmege qarar aldı, bunı ise, Kiyev ve bir sıra Çarp devletleti qattı tenqit etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Dese de demalıstıñ özi twrïstiñ qaltasın qağatını da jasırın emes. Al sonda arzan äri sapalı qızmet körsetetin orında qalay demalwğa boladı? Mäselen, sizge qazirgi barlıq zattıñ qunı şarıqtap turğan zamanda arnayı twrïstik joldamanı satıp alwdıñ özi mümkin emes bolıp körinwi mümkin. Alayda, bügin biz sizderge sayaxatqa şıqqanda qarjını ünemdewdiñ 7 jolın aytatın bolamız.
1. Demalısıñızdı aldın ala josparlañız.
Bul üşin Early Booking jüyesin paydalanıp, aldın ala jazılıp qoyıñız.
Eger siz barlığın erterek josparlap, qadağalap otırwdı jaqsı körseñiz, endeşe, Early Booking jüyesi siz üşin taptırmas qural. Mısalğa, siz aldın ala orınğa tapsırıs berw arqılı qarajatıñızdıñ 30-50% ünemdewge mümkindik beredi.
Keyde twr kompanïyalardıñ jappay jasaytın jeñildikteri «senimsiz» bolwı mümkin.
2. Avïa agenttikterdiñ jasaytın jeñildikterinen qur qalmañız.
Bul sizdiñ qarjıñızdıñ 15-50% ünemdewge kömektesedi. Munday täsildi köbinese sayaxattawdı janı süyetin twrïster qoldanadı eken.
3. «Fortwnanı» qoldanıp köriñiz.
Eger siz qızıqtı äri kütpegen oqïğalardı jaqsı körseñiz, osı «Fortwna» jüyesin paydalanıp köriñiz. Atalmış jüye aqşañızdıñ 15% ünemdeydi.
«Fortwna» jüyesin köptegen elderde äli künge deyin TEZ EXPRESS, «Rwletka» nemese «Otel-syurprïz» dep atap jatadı. Sebebi, atalğan qızmettiñ erekşeligi siz twğan jeriñizden şıqqan soñ tañdağan eliñizde ornalasqan qanday qonaqüyge ornalasatınıñızdı bilmeytin bolasız. Dese de bul twrfïrmamen kelisim jasap, bïlet alar bolsañız, öziñizdiñ kwrorttıq orınğa ne bolmasa bes juldızdı qonaqüyge ornalasqıñız keletinin eskertip qoyğanıñız abzal.
4. Barlığı demalğan waqıtta demalmañız.
Bärimizge belgili twrfïrmalardıñ bağası jaz mezgilinde şarıqtap ketedi. Sondıqtan da bul kezde aqşa ünemdeymin deseñiz, endeşe otbasıñızben tabïğat ayasında demalıp qaytqanıñız äldeqayda tïimdi.
Mısalğa, twrfïrmalardıñ bağası tömen tüsken kezde barsañız, sizdiñ demalıs ornına köñiliñiz tolmawı äbden mümkin. Mısalğa, awa-rayı qubılmalı bolsa, demala almaytınıñız anıq. Biraq, osılay arzandap turğan kezde sayaxattasañız 70% qarajatıñızdı ünemdew alasız.
5. Twrïsttik kompanïyalar usınatın jeñildikter men akcïyalar.
Ärïne, barlıq twrïsttik kompanïyalar öz ataq-abıroyın köterip, sayaxatşılardı tartw üşin türli akcïyalar men jeñildikter jasaydı. Osı orayda, atalmış kompanïyalardan aldın ala bïletke tapsırıs berseñiz, onda siz 1-12% qarajattıñızdı ünemdey alasız.
6. Kwponnan qorıqpañız!
Köptegen twrfïrmalar jaña klïentterdi jïnaw üşin sayttarda, gazet-jwrnal betterinde türli jarnamalıq kwpondar jasaydı emes pe?! Eger gazet-jwrnal betinde ornalasqan jarnamalıq kwpondı körseñiz, onı qïıp alıp meken-jayı körsetilgen twrfïrmağa äkelip, vïza alwğa, sonday-aq, saqtandırw qujattarın jasağanda jeñildikter alwğa boladı. Bul qarjıñızdı 3-15% deyin ünemdewge kömektesedi.
7. Jeñildik alar eñ oñay jolı bar.
Eger de siz jıldar bir twrïsttik mekemeden joldama satıp alıp jürseñiz, demek sizge jeñildik jasalatının da esten şığarmañız.
Derekközi: http://ozgeshe.kz/
Tegï: Älemge sayaxat, Sayaxatşılarğa keñes,
Kommentarïï


text:
Bügin qazaqpen etene ömir sürip kele jatqan üsergen, baylar, swraş, mañğauır, jağalbaylı, tama, beşuıl, kedey, tabın, mıñ, kerey, qañlı, arğın, baywl..
Keşe, 17 qañtar küni Almatıdağı M. Äuezov atındağı Qazaq memlekettik akademiyalıq drama teatrında, Qazaqstandağı teatrlardıñ atası, alğaşqı qwruşıları..
Oñtüstik jäne Soltüstik Koreya arasında 9 qañtar ötken joğarı därejeli kelissözden keyin, taraptar baylanıstı jalğastı saqtap twruğa tırısuda. Eki eld..
Tübi bir türki – Qwmıq halqı büginde negizinen Dağıstan respublikasında jäne Iran, Siriya, Türkiya memleketterinde az böligi ömir süredi. Olar – tür..
Qazaqstan men älem üşin mine, jaña bir tarihi jıldıñ parağı aşıldı. Jaña 2018 jıl bastalıp, 2017 jıl tarih qoynauına ketti. 2017 jılı Qazaqstanda aytu..


text:
Qırımtatarlar Pragadan kelgen dokumental fotoresamnıñ baqışında
Dokumentalistika etrafımızdaki olğan butün al-vaqialarnı, muellifniñ qarışması olmadan, demek, rejissurasız, âl ete, şunıñ icün diqqat tartıcı bir şeydir.
Yaqınlarda dokumental fotoresam, dostumız, Andrey Konontsev öz, qırımtatar medeniyet be ayat tarzına bağişlanğan, fotoproyektini yekünledi. Sanatsever insanlarnı tezden quvandırmağa isteymiz: sentabrniñ 7-sinde, Andreyniñ «Qırımtatarlar» («KpыMckиe TaTapы») fotokitabınıñ taqdim etilüv merasimi olacaq!
Merasim olacaq yeri:
7 sentâbr - «İsmail Gasprinskiy adına qırımtatar cumhuriyet kutüphanesi», Aqmescit şeeri, Samokişa soq., 8. Saat 14:00-te başlanuv. Bizler buyuk hoşnutlıq ve meraqnen fotokitapnıñ taqdimine qoşulacaqmız, sizni de davet etemiz!
---
Andrey Konontsev - doğma Aqyarlı, Pragada yaşağan, serbest dokumental fotoresamdır. 2016 sene Tomaş Bati adına universitetindeki (Çeh Cumhuriyeti) fotografiya fakultetiniñ magistraturasını bitirdi. Frenkistan Sanatlar Universitetinde altı ay devamlı staj keçti. Halqlarara sergilerniñ iştirakçisi. Dokumental fotoproyekti, 33 fotografiyadan ibaret olıp, qırımtatarlarnıñ medeniyet ve ayat tarzını köstere.


text:
Azïyadağı jer silkinisinen qaza tapqandardıñ sanı 263 jetti dep xabarlaydı Gazeta.ru.
Päkistan bïligi zilzala apatınan zardap şekkender sanınıñ 228 deyin jetkendigin resmï xabarlap otır. Mıñdağan adam zardap şekti.
Awğanstanda qaza bolğandar sanı 33 jetse, 200-den asa adam türi deñgeylerde jaraqattar alğan.
Qwattı jer dümpwi Ündistan, Özbekstan, Täjikstan, Qazaqstan jäne Äzerbayjanda bayqaldı.
AQŞ geologïyalıq qızmeti taratqan mälimetter boyınşa, jer silkinisiniñ magnïtwdası 7,5 quradı.
Kommentarïï


text:
1. Öz özin ayawşılıq
Kedey bolatın adamdar özderine ünemi ayawşılıqpen qaraydı. «Meniñ peşenemde bay bolw jazılmağan, tağdır tım qatal» dewmen özderin özderi aldap jüredi. Ärïne, jeke tulğa retinde qalıptasıp, öziñizdiñ is-äreketiñizge rwxanï-adamgerşilik turğısınan bağa berip, köp küş jumsağanşa, öziñizdi ayaw — tamaşa ädis. Äsirese, kedey bolwğa umtılsañız.
2. Sarañdıq
«Jeñildigi» bar ğana tawardı izdew, «Jappay satılımdardan» qalt qalmaw, öz balasınıñ sapalı bilim alwına aqşa ayaw, jeke fïrmasınıñ qızmetkerlerine neğurlım kişkentay somağa köbirek jumıs jasatw — kedeylik jolındağı ekinşi ädet.
Al bay bolatın adam är zattıñ tïisili qunın töleydi jäne öziniñ kömekşileriniñ eñbegin layım joğarı bağalaydı.
3. Unatpaytın ispen şuğıldanw
Mamandıqtı durıs tañday bilgen adam öz isiniñ şeberi bola aladı. Ärïne tapjılmay eñbektense. Al eger Siz öziñizge unamaytın jumıspen aynalısıp jürseñiz? Onda Sizdiñ eñbek jolıñızda kedergiler kezdese bermek, sebebi Siz üşin jumıs jay küneltw, aqşa tabw. Siz jumısıñızdan rwxanï küş ala almasañız, onda kedeyliktiñ tağı bir ädeti boyıñızda bar dep biliñiz.
4. Jumıs jemisin tek aqşamen ölşew
Qolına aqşa tüsse ğana qabağı aşılıp, baqıt quşağında jüretin adamdar — nağız kedeyler. Tabıstı adam öz baqıtın basqa qundılıqtarmen ölşeydi. Kim qanday qundılıqtı tañdaydı — ärkimniñ öz erki.
5. Aqşanı bosqa şaşw
Bankke kredït alwğa barsañız, külimdep turğan bank qızmetkerleri Sizdi qarızğa batırw üşin barlıq mümkindikti op-oñay jasap bere aladı. Biraq tabıstı adam käsibin keñeytw men maqsatsız şığın arasın ajırata aladı.
6. Äp-sätte payda körw
Äp-sätte birden molınan payda körip qalw — tek qana kedeylerge tän qasïet. Kedey bolatın adam alpawıt kompanïyalarğa jumısqa ornalasqan kezde, birneşe jıldan keyin qol jetkizetin mümkindikterinen göri bir aydan keyin alatın aylığı twralı köbirek oylanadı.
7. Şağımdanw
Zaman qïındap baradı. Adamdar buzıldı. Qayda barsañ da jemqorlıq, tanısıñ bolmasa, jumıs taba almaysıñ — bunıñ barlığı tabıstı bolwdı közdeytin adamnıñ awzınan şığatın söz emes. Al, kerisinşe, sätsizdikti serik etken beybaq bul pikirmen birden kelisedi. Dey tura, atalmış ädetke dawa bar ma? Ïya, ol — kreatïvtilik.
Qorşağan ortanıñ keleñsizdikterimen küreswdiñ kreatïvti, jaña joldarın izdestirwden jalıqpañız. Kez kelgen jağdaydan barınşa jeñimpaz bolıp şığwğa tırısıñız.
8. Özin basqalarmen salıstırw
Serik özin basqalardan mıqıtımın dep oylaydı, sebebi ol mektepti altın belgige bitirip şıqqan jalğız tülek. Berik özin basqalardan kem sanaydı, sebebi ol jazğı demalısta jumısqa ornalsa almadı. Al Ayjan öziniñ qurbısına jını keledi, sebebi onıñ qurbısın unatatın jigitter köbeyip baradı. Osılardıñ barlığı — kedey bolatın adamdardıñ segizinşi ädeti.
Rwxanï jan älemiñizge sırtqı ortanıñ bïlik qurğanınan abay bolıñız!
9. Baylıqtı aqşamen teñestirw
Şınayı bay adamdar baqıt pen aqşanıñ arasına teñdik qoymaydı. Nağız baylıq — esebindegi mïllïondar men mïllïardtar emes. Bay adam üşin — nağız baylıq onıñ ömirlik pozïcïyası, jaña käsip közderin aşw, jaña jobalar arqılı öziniñ mümkindigin tağı bir sınğa salıp, sol sınnan sürinbey ötw.
Derekközi: jas.kz
Tegï: Narıq jäne turmıs,
Kommentarïï


text:
Astananıñ «Barıs» klwbınıñ xokkeyşisi Damïr Rıspaev Norvegïyanıñ Oslo qalasında ötetin olïmpïadalıq iriktew twrnïrine qatısw üşin Qazaqstan quramasına şaqırtıldı. Bul twralı klwbtıñ baspasöz qızmeti xabarladı.
Sportşı Qıtaydıñ tört oyınşısın qwıp jürip sabağanı üşin oyındardan şettetilgen bolatın.
«Senim bildirgenderi üşin bapkerler ştabına alğıs aytqım keledi. Elimniñ quramasında oyın körsetw – abıroy jäne kezkelgen xokkeyşiniñ armanı. Onıñ üstine munday mañızdı twrnïrde oyın körsetw tipti bölek. Är sekwndta quramanıñ jeñiske jetwi üşin barımdı salamın»-deydi xokkeyşi.
Tör qıtaylıqpen töbeselw oqïğası 9-tamızda, «Barıs» jäne «Kwnlwn Red Star» klwbtarınıñ Qazaqstan Prezïdentiniñ kwbogı üşin kezdeswinde orın alğan edi.
Tegï: Sport jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Ukrainada Qırımnı qaytaruv boyunca fraktsiyalarara birleşmeni meydanğa ketirdiler
Yuqarı Radada Qırımnı qaytaruv boyunca fraktsiyalarara birleşmeni qurdılar. Bunı «Petro Poroşenkonıñ Blokundan» halq deputatı Yuliy Mamçur ukrain telekanallarından birinde bildirdi. Bu aqqında bloknıñ matbuat hızmeti haber ete.
«Al-azırda tahminen 700-800 biñ ukrainli Qırımda yaşay. Olarnıñ episi Rusiye tarafdarı degil. Olarnıñ Ukraina aqqında haber almaları içün radio ve televideniye kerek. Şimdilik o yoq. Bunıñ içün andaki ukrainlilerniñ miyleri içün küreşmeli», – dep qayd etti Mamçur.
Onıñ qayd etkenine köre, Qırımnı barışıq usullarnen qaytarmaq daa yahşı olur, aynı zamanda polkovnik küç qullanuvını da red etmek: «Bu bizim toprağımızdır».


text:
Gece Qırım köyleri yarıqsız qaldı – Fevqulade vaziyetler nazirligi
İyün 27-de Yedi Quyu (Lenino) rayonıdaki meskün yerlerde energiyanen teminlenme toqtatıldı. Yarıq Bulğanaq (Bondarenkovo), Arma Eli (Batalnoye), Qıdırlez (Voykovo), Mama (Kurortnoye), Minareli Şiban (Yerofeyevo) köylerinde söndürildi. Umumen olaraq 6644 insan yarıqsız qaldı, dep bildireler Rusiyege boysunğan Fevqulade vaziyetler nazirliginiñ Qırım idaresinde.
Müessiseniñ bildirgenine köre, saat birge yaqın energiyanen teminlenme yañıdan tiklenildi. Elektrik energiyası berilmesiniñ toqtatılmasınıñ sebebi bildirilmey.
Bundan evel Kezlev elektrik ağlarında bir sıra qaza aqqında malümat peyda olğan edi. Energetikler bunı sıcaq avanen bağlı olğanını belley.
Qırımda 2015 senesi dekabr ayından başlap Herson vilâyetinde yerleştirilgen elektrotayamanıñ ihtimal patlavı sebebinden Ukrainadan elektrik energiyasınıñ berilmesi toqtatıldı.Qırımğa 250 megavat bergen elektrik keçirme ağı tamir etilgen, lâkin yarımadağa onıñ temin etilmesi añlaşma bitkeni içün şimdiki vaqıtta elektrik energiyası berilmey.
Şimdiki vaqıtta, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım kendi generatsiya, Rusiyeden generator tertibatı ve Kubandan yapılğan energiya köpüri yardımı ile teminlene.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Lısenko: Qırımda yarım yıl içinde yüzden ziyade tintüv, sorğu ve yaqalav keçirildi
Qırımda insan aqlarına riayet etüviniñ nezaretine köre, yarımadada soñki yarım yıl içinde yüzden ziyade tintüv, sorğu ve yaqalav keçirildi. Yarımadada serbestlik vaziyeti kergin qala, bunı Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde uquq qoruyıcı ve «YevromaydanSOS» teşebbüsiniñ temsilcisi Mariya Lısenko bildirdi.
Fikrine köre, Qırım sakinleri «yerli uquq qoruyıcılarnıñ qattı nezareti altında» buluna , insan aqları ile bağlı vaziyetni «zor» adladı.
«Kergindir, kerçekten, çünki soñki vaqialardan sebep (yarımada qamaçavı – QA) işğal etilgen yarımadağa uquq qoruyıcı organlarınıñ diqqatı ğayet arttı», – dey Lısenko.
Nezaretniñ malümatına köre, Qırımda soñki yarım yıl devamında 150-den ziyade sorğu, 100-den – tintüv, 100-den ziyade – yaqalav, bir 100 mahkeme toplaşuvı, olardan 30 – sentâbr-noyabr ayları içinde keçirildi.
Dekabr 9 künü aşkâr etilgen BMT Ukrainada insan aqlarına riayet etüv boyunca 12-nci maruzasında qayd etilgeni kibi, Qırımda Rusiye akimiyeti tarafından insan aqlarınıñ bozuluvı ep devam ete.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Arif Nazım - Yurdumun Müebbet Yüzleri
Sanatçı : Arif Nazım
Türkü : Yurdumun Müebbet Yüzleri
Etiketler : Arif Nazım - Yurdumun Müebbet Yüzleri türkü indir, Arif Nazım - Yurdumun Müebbet Yüzleri türkü dinle, Arif Nazım türküleri, Yurdumun Müebbet Yüzleri mp3 indir, Arif Nazım türküleri Yurdumun Müebbet Yüzleri türküsü, Yurdumun Müebbet Yüzleri sözleri, Arif Nazım mp3 dinle, Arif Nazım download, Yurdumun Müebbet Yüzleri bedava mp3, Arif Nazım türkü sözleri, Arif Nazım türkü dinle, Arif Nazım son albüm indir
Arif Nazım Türküleri
Arif Nazım - Şehidin Destanı
Arif Nazım - Bana Birşeyler Anlat
Arif Nazım - Ah Can
Arif Nazım - Bağında Üzüm Kaldı
Arif Nazım - Cemalım
Arif Nazım - Gül Yüzlüler
Arif Nazım - Gülüm
Arif Nazım - Sen Gideli
Arif Nazım - Aşıklara Sor
Arif Nazım - Beni Bayramlarda Bekleme Anne
Arif Nazım - Seni De Tanıdık
Arif Nazım - Genç Osman
Arif Nazım - Başörtünü Tak Da Gel
Arif Nazım - Her Gece
Arif Nazım - Zemheri


text:
Qırımda qıtaylı Haynan vilâyeti ile işbirlik aqqında aytalar
Kremlge boysunğan işğal etilgen Qırım parlamentiniñ yolbaşçısı Vladimir Konstantinov Qıtay Halq Cumhuriyetiniñ Haynan vilâyetiniñ Halq temsilcileri meclisinen işbirlik boyunca añlaşma tizilecegi aqqında ilân ete. Bu aqta yarımada parlamentiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Qırım eyetiniñ Qıtayğa resmiy ziyareti neticesinde Qırım cumhuriyeti parlamenti Qırım Cumhuriyetiniñ Devlet şurası ve Qıtay Halq Cumhuriyetiniñ Haynan vilâyetiniñ halq temsilcileri arasında işbirlik añlaşmasınıñ tizilmesi planlaştırıla», – dep aytıla beyanatta.
Konstantinov Devlet qurucılığı ve yerli öz-özüni idare etüv meseleleri boyunca komitetke olucı añlaşma leyhası boyunca teklifler bildirmege avale etti.
Mayıs ortasında Vladimir Konstantinovnıñ yolbaşçılığında Qırım eyeti Pekinge bardı, o yerde, yarımada parlamenti matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, çin iş adamlarınen körüşüvler keçirildi.
2014 senesi Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımada ükümeti Qırımda Qıtaynıñ bütün yatırım leyhaları toqtatılğanını ilân etti.
Bundan soñ şimdiki yarımada ükümeti çin iş adamlarınıñ Qırımğa olğan merağı aqqında bildirgenlerini ilân ete edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırım ve Donbassnıñ bir qısımını ğayıp etilgeni Ukraina içki ticaretine menfiy tesir etti
Qırım ve Donbassnıñ bir qısımını ğayıp etken Ukrainanıñ içki ticaret saasında meseleleri çıqtı. Bunı Ukraina baş naziri Arseniy Yatsenük Poltava vilâyetine iş ziyaretinen bulunğan vaqıtta bildirdi, - dep haber ete UNN.
«Mallarnı satıluvınen bağlı meseleler bar. Birinciden bu Qırımnen bağlı. Ekseriyeti Qırımğa kete edi, anda şimdi fiyatlar öse, tarifler öse, Rusiye Qırımnı zapt etkeni içün biz ticaret alanını coydıq. Alış-verişniñ bir qısımı, köy –hocalıq saası ve onınen qullanğan Donetsk ve Lugansk şeerleri», – dedi Yatsenük.
Aynı zamanda, baş –nazir aytqanı kibi, Ukrainanıñ içki tijaret saası öz-özüni bütünley teminley.
«Şimdi Poltavada biz süt işhanesi saibinen laf etkende, esas mal devletniñ ihtiyaclarına ketkenini muzakere ettik. Men bilem, şimdi qaşqavalnı nasıl etip ve kimge satılacğı belgilendi. Ekşi süt mallar aqqında söz yürütilgende, o da Ukrainada satılacaq»,– dedi Yatsenük.
Baş nazirniñ aytqanına köre, Ukraina Avropa şurasında köy-hocalığı mallarını satmaq içün bütün imtiyazlarını qullanğanını qayd etti. Bildirgenine köre, Avropa parlamenti ukrain malları içün ayırı imtiyazlarnı azırlamağa devam etecek.


text:
2016 senesi Qırımnıñ qaytaruvı boyunca halqara gruppanıñ peyda oluvı mümkün – Berezovets
2016 senesi Ukrainada SNBO tarafından resmiy vesiqa olaraq qabul etilgen Qırımnıñ işğalden azat etüv strategiyasınıñ ve Qırımnıñ qaytaruvı boyunca halqara gruppanıñ peyda oluvı mümkün. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa Free Crimea leyhasınıñ müellifi Taras Berezovets bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, 2016 senesi «işğal etilgen territoriyalar ile ne etmek kerekligi ile bağlı siyaset amelge keçirilecek». Ekspert Rusiyeniñ ukrain Donbassında etken areketlerine cevap olaraq peyda olğan Minsk añlaşmalarını numüne olaraq ketirdi ve, aytqanı kibi, işğal etilgen Qırım boyunca bu kibi kontakt gruppasınıñ peyda olması mümkün.
«Donbass boyunca müim halqara tesir aletleri bar. Minsk añlaşmaları – Frenkistan ve Almaniya iştiraki ile dört taraflı gruppa, bizim içün bu pek emiyetli. Şunıñ içün anda mesele nezaret etile. Qırım boyunca Rusiye bu kibi mehanizmlerni teşkil etmege qatiyen istemey ve, tabiiy ki, bunı etmeycek. Amma Rusiye Federatsiyasınıñ iştiraki olmadan da böyle gruppa peyda ola bile, menimce, mında, misal içün, Baltiya memleketlerini, Türkiye, Gürcistan, Moldova – Rusiye ve Rusiye istilâsından zarar körgen memleketlerni celp etmege mümkün olur», – dey Berezovets.
Onıñ sözlerine köre, ilk nevbette bu Ukraina, Moldova, Gürcistannıñ merağındadır, olar endi topraqlarını ğayıp etti ve birleşe bileler.
Bunıñ ile, Taras Berezovetsniñ aytqanına köre, 2016 senesi «devlet reberligi altında Qırım meselesi ile oğraşacaq insanlarnıñ bir taqımı peyda olur».
«Ekspertler birligi. Belki de, onı İşğal etilgen topraqlarnıñ meseleleri boyunca Milliy şura şeklinde, ya da prezident (Ukrainanıñ – QA) yanında Qırım meselelerinden şura şeklinde resmiyleştirirler»,– dedi o.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımda jurnalist Lilâ Bucurovanıñ anası vefat etti
Qırım jurnalisti, «Bizim balalar» hayriye leyhasınıñ teşebbüsçisi Lilâ Bucurovanıñ anası Margarita Alekseyevna bazarertesi künü, oktâbr 31-de, vefat etti. Bunı «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ faali Anna Bogaçeva Facebookta bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, cenaze Aqmescitteki Stroiteley, 28 adresi boyunca qılındı.
«Bazarertesi künü, oktâbr 31-de, Aqmescitte belli qırımtatar jurnalisti Lilâ Bucurovanıñ anası keçindi», – dep yazdı Bogaçeva Facebookta.
Qırım jurnalisti Lilâ Bucurovanıñ anası vefat etkenini Qırım matbuat vastaları da haber ete.
Lilâ Bucurova, jurnalist, cemaat erbabı, «Biz qaytqan soñ...» ve «Alınmağan bilet» cıyıntıqlarınıñ müellifidir.
Mayısta Rusiye kontrol etken Aqmescit prokuraturasınıñ vekilleri jurnalist Lilâ Bucurovanı ekstremist faaliyet yapılamaz, dep tenbiyelediler. Vaqia onıñ siyasiy mabuslarnıñ balalarına yardım etmek çağıruvlarından soñ oldı.
İçtimaiy ağlarda ve Qırımnıñ kütleviy haber vastalarında Lilâ Bucurovağa anası vefat etkeninden taziyeler bildirile.


text:
Meclis Qurultaynı İstanbul ya da Kiyevde keçirecek ola
Qırımtatar Milliy Meclisi nevbetteki Qurultay keçirilmesiniñ yerlerini baqa.
Bu aqqında sentâbr 27-de keçirilgen Meclis toplaşuvında subetleştiler.
QHA yazğanına köre, qırımtatar halqı Qurultayı bu seneniñ soñuna qadar Türkiyede ötkerile bile, dep ayttı Meclis Kâtibiyetiniñ reisi Dilâver Akiyev.
«Böyle variantlar – Qırım, Kiyev, Türkiye – İstanbul», – dedi Akiyev.
Hatırlatamız, qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev «Qırım birliginiñ» qırımtatar halqı Qurultayınıñ kendi saylavlarını keçirmek niyetini «FSB strategiyasınıñ qoqlalar meclisini meydanğa ketirmek areketi», dep adladı.
Qırım.Aqiqat az evel bergen malümatqa köre, yaznıñ başında meydanğa ketirilgen «Qırım Birligi» teşkilâtı zor vaqıtlarını yaşay. «Akimiyetke» muhalifet olğan Qırımtatar Milliy Meclisiniñ alternativ teşkilâtı olaraq meydanğa ketirilgen işbu strukturadan belli adamlar çıqıp başladı. Olardan biri cumhuriyet baş naziriniñ sabıq muavini Aziz Abdullayev de oldı. «Qırım Birligi» reisi Seytumer Nimetullayev teşkilâttaki vaziyet aynı qalğanını ayta.


text:
Qırım «halq imayesiniñ» mukâfatlandıruvını belgisiz müddetke keçirdiler
Qırım «halq imayesi»niñ Rusiye Mudafaa nazirligi ve Qırımnıñ Rusiyeli başı Sergey Aksenov tarafından medallernen mukâfatlandıruv merasimi Aqmescitte üküm sürgen ava şaraitlerinden sebep belgisiz müddetke keçirile, – haber ete Qırım.Aqiqat.
Mukâfatlandıruv tedbiri başqa künge keçirilgeni aqta iyün 9 künü Qırım «halq imayesiniñ» matbuat hızmeti bildire.
«Ava şaraitleri fena olğanından seber mukâfatlandıruv tedbiri belgisiz müddetke keçirile», – denile beyanatta.
Aqmescitte iyün 10 künü Belgisiz asker mezarı yanında Qırımnıñ «halq imayesi» vekillerini Rusiye Mudafaa Nazirligi ve Qırımnıñ Rusiye başı Sergey Aksenov tarafından ayırılğan medallernen taqdirleycek ediler.
«Halq imayecilerine» «Qırım qaytarıluvı içün» ve «Qırımnıñ qoruvı içün» medallerini berecek ediler.
Qırım «halq imayesiniñ» vekillerini yarımada işğalinden sebep endi bir qaç sefer taqdirlegen ediler.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Kliçko «Petro Poroşenkonıñ bloku» firqasınıñ başı oldı
«Petro Poroşenkonıñ bloku» firqasınıñ qurultayı vekilleri firqa başı vazifesinden Yuriy Lutsenkonı boşatıp, yañı yetekçi – Vitaliy Kliçkonı sayladılar.
Körüşüvge Ukraina prezidenti Petro Poroşenko de keldi.
Evel Kiyev başı, UDAR firqasınıñ reisi Vitaliy Kliçko ve firqanıñ daa 18 azası «Birdemlik» Petro Poroşenkonıñ bloku» firqasınıñ erkânına kirdiler.
UDAR ve «Petro Poroşenkonıñ bloku» firqasınıñ oktâbr 25 künü keçirilecek yerli saylavlarğa birlikte ketmege qarar aldılar.
Ukrainada saylav kampaniyası sentâbr 5 künü başlanacaq. Ukrainada yerli saylavlar oktâbr 25 kününe planlaştırılğanlar.


text:
Qıstıbıy
KAZAN TATAR YEMEKLERİ NO:3 KISTIBİY
Qayber cirde qıstıbıynı "küzikmek" te diler. Qıstıbıynı töçe qamırdan ezerliler. Qıstıbıy eçene töygen bereņge, tarı botqası, töygen kinder orlığı, mek salırğa mömkin.
Bereņge qıstıbıyı
Bik qatı itmiçe gene töçe qamır basalar da beraz totqaç 75şer gr kiseklerge bülep yuqa ğına itep ceyeler. Ceyemnerne qızğan tabada may sörtmiçe gene başta ber annarı ikençe yağın peşerep alalar. Suınmasın yeki qatıp kitmesen öçen berse östene bersen öyen tastımal belen qaplap quyalar, çönki suınsa - urtalay böklegende sına. Qıstıbıy eçene salır öçen bereņgene peşerep qaynar kileş töyeler. Qaynar söt, sarı may, mayda qızdırılğan suğan salıp bolğatalar. ezer ceyemneņ yartısına bereņge bolamığı yağıp tiz gene ikençe yartısı belen qaplıylar. Qıstıbıynı eregen may belen maylap tabınğa qaynar kileş bireler.
1 qıstıbıyğa:
75gr.qamır
100-130gr.bereņge
20gr.suğan
20gr.söt
eçene salırğa hem tışın maylarğa 20şer gr atlanmay
Tarı qıstıbıyı
Tarı botqasınnan yomşaq qına botqa peşereler, may salıp bolğatalar. Qamırın hem qıstıbıyın neq bereņge qıstıbıyı kebek ezerliler.
Qıstıbıynıņ qamırı
Qayber qamır aşların töçe qamırdan ezerliler. Sawıtqa kirek qader su yeki söt, toz, yomırqa, may salalar da yaxşılap tuğlıylar. Annarı ilegen on östep qamırnı üzlengençe, qulğa yabışmıy başlağançı basalar. Qamırdan şunda uq şulpalı zur beleş, permeç, öpoçmaq, waq beleş hem başqa eyberler yasarğa mömkin.
1 kg töçe qamır öçen:
600-700 gr on
200-250 gr sөt (yəisə su)
30 gr şikər qomı
100 gr may
2 yomırqa
toz


text:
Osman Öztunç - Dost Kervanı
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Dost Kervanı
Etiketler : Osman Öztunç - Dost Kervanı türkü indir, Osman Öztunç - Dost Kervanı türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Dost Kervanı mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Dost Kervanı türküsü, Dost Kervanı sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Dost Kervanı bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Final
Osman Öztunç - Selam Olsun
Osman Öztunç - Mektup
Osman Öztunç - Yarınım Yok
Osman Öztunç - Bu Aşk
Osman Öztunç - Gezerim
Osman Öztunç - Devran
Osman Öztunç - Abdülkerim
Osman Öztunç - Oğul
Osman Öztunç - Hoşçakal İzmir
Osman Öztunç - Tecnis
Osman Öztunç - Yunus
Osman Öztunç - Divan
Osman Öztunç - Hapishane
Osman Öztunç - Ağlıyor Babam


text:
Qırımnıñ tibbiy universitet studentleri rektornıñ istifasına narızılıq bildirmege azırlar
Georgiyevskiy S.İ. adına Qırım devlet tibbiy universitetiniñ studentleri yıllardır aliy oquv yurtınıñ rektorı olğan Anatoliy Babaninniñ işten boşatılmasına menfiy qıymet keseler.
Studentlerniñ Qırım.Aqiqat mühbirine bergen malümatına köre, olar Babaninge qoltutmaq içün daa bir narazılıq aktsiyasına çıqmağa azırlar.
«O, yahşı bir rektor edi, universitetke er daim qoltutqan edi, men onıñ işten boşatılmasına qarşı çıqam. Bizler onı qaldırsınlar dep, mitingge çıqıp, Putinge mektüp yazmağa azırmız. Ümüt etem ki, bu sefer bizni eşitecekler», – dep ayttı 2-nci kurs studenti İnna.
Çetel studentleri ise Sergey Doniçniñ aytqanları ve areketlerini tenqit eteler. Onıñ bildirgenine köre, Babaninni işten boşatmaq qararı Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov ve Qırım «spikeri» Vladimir Konstantinov ile körüşüvden soñ qabul etildi.
Tibbiy universitetniñ yañı reberi tibbiy ilimler doktorı, oftalmolog Nana İvanova olacaq. Bundan evel o, oftalmologiya ve otolaringologiya kafedrasınıñ müdiri edi.
Malüm ki, işğal etilgen Qırımda studentler ve ocalar istemese de, Qırım tibbiy universitetini işğalci akimiyet tarafından qurulğan Federal universitet terkibine kirsettiler.
Qırım tibbiy universitetiniñ reberligi Rusiye akimiyetiniñ qararına baqmadan, mustaqil bir aliy oquv yurtı olmağa qarar aldı.


text:
Uaqıt ötken sayın halıqaralıq sot şeşimderimen şeteldegi Qazaqstan Wlttıq qorına tiesili qarjılar birinen soñ biri bwğattaluda. Bastapqıda bwğattalğan qarjı kölemi 22 millard dollar bolğan bolsa, qazirgi tañda ol 27 millard dollarğa jetti. Wlttıq qor qarjısınıñ bwğattaluına sebepşi bolğan moldovalıq milliarder Anatoliy Stati degen kim? Onıñ Qazaqstanğa qanday qatısı bar? Qazaqstan biliginiñ Stati biznesin tartıp alğanı ras pa?
Biz bügin joğarıda qoyılğan swraqtarğa jauap izdemes bwrın «Wlttıq qor qarjısınıñ bwğattaluı» attı sayasi-ekonomikalıq «körkem şığarmanıñ» jazıluına sebepşi bolğan Anatoliy Statige qısqaşa toqtaludı jön kördik. Sebebi Anatoliy Statidiñ Qazaqstan biznes älemine keluiniñ özi ülken oqiğa jäne bölek bir trilogiyağa arqau bolarlıqtay «syujetke» ie.
Anatoliy Stati eñ alğaş Qazaqstanğa 90 jıldardıñ basında kelgen. Ol kele salıp, Mañğıstau oblısındağı «Tolqın» jäne «Boranköl» ken orındarına qarjı salğan. Keyinnen Qazaqstannıñ «alıp may şelpek ekenin» sezingen ol, öziniñ «Tristan Oil» kompaniyası arqılı 2005 jılı «Boranköl» gaz öñdeu zauıtınıñ qwrılısına qatısqan. Qwnı 176 mln dollar bolatın zauıtqa 156 mln dollar qarjı qwyğan. Biraq onıñ Qazaqstandağı şuaqtı künderin 2008 jılı sol kezdegi Moldova prezidenti Vladimir Voronin bwzadı. Ol däl osı jılı öziniñ qazaqstandıq äriptesi Nwrswltan Nazarbaevqa Statige qatısı bar qızıqtı derekterge tolı hat joldaydı. Onda ol qazaq dalasına qıruar qarjı salğan Anatoliy Statidiñ Moldova oppoziciyasınıñ demeuşisi ekendigi jayında, Statidiñ BWW-nıñ sankciyasına ilikken Oñtüstik Sudan eline qarjı salğandığı jöninde aytadı jäne Qazaqstan prezidentin el bedelin älem jwrtşılığı aldında tüsirmes üşin Statige tosqauıl qoyuğa şaqıradı. Osıdan keyin 2009 jılı Moldovada oppoziciyalıq toptardıñ bastamasımen jappay tärtipsizdikter bastaladı. Keyinnen «memlekettik töñkeris jasamaqşı boldı» degen ayıppen Statidiñ wlı Gabriel wstaladı. Bir sözben aytqanda Qazaqstan, Moldova jäne Stati mañında Bollivud pen Gollivud scenaristeriniñ tüsine kirmeytin oqiğalar boladı. Biraq is bwnımen bitpeydi. Moldovadağı jağdaylardan keyin, Qazaqstan biligi el aumağındağı Statige qatısı bar kompaniyalarğa tekseru jwmıstarın jürgizedi. Nätijesinde Anatoliy Statige tiestili «QazPolMwnay» kompaniyasınıñ magistral'dı mwnay qwbırların licenziyasız paydalananıp, 22 milliard teñge zañsız qarjı tapqandığı anıqtaladı. Keyinnen Qazaqstan zañın belinen basqan kompaniya direktorı Sergey Kornegruca tört jılğa sottalıp, bir jıldan keyin türmeden qaşıp ketedi. Al Statige tiesili kompaniyalardıñ barlığı Qazaqstan ieligine ötedi. Bwl 22 milliarda töñiregindegi «ekşn» janrındağı oqiğalar toptaması.
Endi «Wlttıq qor qarjısınıñ bwğattaluı» attı sayasi-ekonomikalıq körkem şığarmağa kezek bersek. Bwl jerde bizdi ne kütip twr? Bwl arada siz ben bizdi Wlttıq qor men «Samwrıq-Qazınanıñ» bwğattalğan 27 milliard dollar qarjısı kütip twr. Biraq bwdan bwrın biz 2014 jılğa sapar şegudi jön körip otırmız. Nege deysizder ğoy? Sebebi däl osı jılı el ükimeti «Wlttıq Qor qarjısı 77 milliard dollarğa jetti» - dep «börikterin aspanğa atqan» bolatın. Alayda arada üş jıl ötkende Wlttıq qor qarjısı 20 milliardqa azayıp, 57 milliard ekendigi anıqtaldı. Osı arada «bas-ayağı üş jılda 20 milliard dollar qayda ketti?» degen zañdı swraq tuadı sanalı adamnıñ basında. Biraq oğan jauap beretin tiri pende joq jaqın mañayda. Jä, 20 milliardtı qoya twrıp, AQŞ-ta bwğattalıp jatqan 22 milliardqa oralayıq.
«Daudıñ bası Dayrabaydıñ kök siırınan» emes Statidiñ Qazaqstandağı kompaniyalarınan bastalğanın joğarıda ayttıq. Atalmış jağdaylardan keyin Stati öziniñ Qazaqstanğa salğan investiciyaların el biligi küşpen tartıp alğandığın aytıp, halıqaralıq sotqa şağımdanğan. Nätijesinde 2013 jılı Stokgol'm sauda-önerkäsip palatasınıñ arbitrajdı sotı Qazaqstan men Stati arasındağı daudı moldovalıqtıñ paydasına şeşip, Qazaqstan energetikalıq hartiya turalı şarttı bwzdı dep tanıp, Statige 500 million dollar ötemaqı tölensin degen şeşim şığarğan. Biraq atalmış ötemaqı tölenbegen soñ Stati Qazaqstanğa salğan ivesticiyasın daulap odan arı barğan. Bwl aynalıp kelgende Wlttıq qordıñ 22 milliard dollar qarjısı men «Samwrıq-Qazına» kompaniyasınıñ 5,2 milliard dollar qarjısınıñ bwğattaluına alıp kelgen. «27 milliard dollardı bwğattatıp qoyıp Ädilet ministrligi qayda qarap otır?» deui mümkin, keybir jwrt. Stati men aradağı dauda Qazaqstan ädilet ministrligi de «ayğa bata jasap» otırğan joq. Olar 2013 jılı Stati Stokgol'm sotınıñ şeşimin «alayaqtıq» jolmen alğandığın aytıp, 2017 jıldıñ qazan ayında AQŞ federaldı sotına şağımdanğan. AQŞ sotı Anatoliy Statige qatıstı Qazaqstan tarapınıñ şağımın aldağı uaqıtta qaraytın boladı. Ol sot processi qanşa uaqıtqa sozıladı? Onıñ şeşimi qanday boladı? 27 milliard elge qaytarıla ma? Onıñ barlığı uaqıt enşisindegi dünie.


text:
Hacılardan – «terroristler» cedveline: ne içün qırımtatarlarnı kene tutıp qapatalar?
Qırımda oktâbr 12 künü qırımtatalarnıñ evlerinde tintüvler olıp keçti. «RİA Novosti Krım» Rusiye agentligi, rus uquqqoruv organlarındaki menbaalarına atıf etip, «İçki işler nazirliginen birlikte FSB «Hizb ut-Tahrirniñ» Qıqımdaki közüniñ yoq etüv operatsiyanını» keçirgenini bildirdi.
«Carşenbe, oktâbr 12 künü, yarımadanıñ bir qaç mesken yerinde tintüvler keçirilip, Rusiye Federatsiyasında yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ yolbaşçıları tutıldı. Şimdiki vaqıtta «Hizb ut-Tahrirniñ» yolbaşçılarında ve faal iştiarakçilerinde beş tintüv keçirilgeni tasdiqlana», – dep bildirile rus agentliginiñ haberinde.
Qırımlı siyasetşınas Eleonora Dülber Facebookta rusiye quvvetleriniñ vekilleri tarafından tintilgen insanlarnıñ adlarını ve yaşağan yerlerini yazdı.
«Şimdiki vaqıtta tintüv etilgen qırımtatarlar: Rustem İsmailov, 32 yaşında, Boğurça; Abdullayev Uzair, 42 yaşında, Mamaq; Abdullayev Teymur, 41 yaşında, Mamaq; Cemadinov Emil, Saledinov Ayder», – deb bildirdi Dülber.
Qurultaynıñ Merkeziy Saylav Komissiya reisi Zair Smedlâyev Facebookta haber etti ki, keçirilgen tintüvden soñ FSB idaresine Ayder Saledinov alıp ketildi.
Aynı vaqıtta qırımlı Osman Arifm Emil Cemadenovnı de uquqqoruyıcılar alıp ketkenleri aqqında Facebookta bildirdi.
Mamaq qasabasınıñ sakini, oktâbr 12-de keçirilgen tintüvlerniñ şaatı olıp, Qırım.Aqiqatqa tutılğan qırımtatarları – Ayder Saledinov ve Emil Cemadenov Mekkege Hacılıqqa barğanlarını bildirdi.
«Ayder bu sene Mekkege Hacğa bardı, Emil – keçken sene barğan edi», – dedi o.
Bunen beraber şaat Uzair Abdullayev ve Teymur Abdullayev – çoqbalalı babalar olğanlarını bildirdi.
«Uzeirniñ dört balası bar, olardan biri – emçek bala, Teymurnıñ – beş balası, olardan bir qızçıq – emçek bala», – dedi şaat.
Qırım Haberleri YouTube kanalında Mamaq qasabasında keçirilgen tintüvlerden bir-qaç video yüklenilgen.
Yaqalanğan Rustem İsmailonıñ apayınıñ sözlerine köre, rus silâlı quvvetler vekilleri tintüv vaqıtında urdılar ve advokatqa telefon açmağa imkân bermediler.
Qırımlı Osman Arifm tutılğannıñ ömür arqadaşı Fatima İsmailovanıñ ikâyesi ile videonı Facebookta yerleştirdi.
İsmailovanıñ sözlerine köre, saba saat 6-da olarnıñ evine silalanğan masakalı insanlar kirdi.
«Olar birden aqayımı yerge yıqtılar, urdılar ve kelepçe taqtılar. Ne özlerini tanıttılar, ne aqqlarımıznen tanıştırdılar. Soñ bizlerge taqiqat tintmesi devam etkeni qadar, indemeyip ve artqaç areket etmeyip, oturmaq kerek olğanımıznı ayttılar», – dedi Fatima İsmailova.
Onıñ sözlerine köre, Rustem İsmailovnı tintüv aqqında qararnı imzalamağa mecbur ete ediler ve namazını qılmağa bermediler.
Tintüv vaqıtına bizden cep telefonlarımıznı tutıp aldılar ve advokatqa telefon açmağa izin bermediler, albuki rus qanunlarına binaen bunı yapmağa mumkün ediFatima İsmailova
«Tintüv vaqıtına bizden cep telefonlarımıznı tutıp aldılar ve advokatqa telefon açmağa izin bermediler, albuki rus qanunlarına binaen bunı yapmağa mumkün edi. Er yerni qarıştırdılar, er şeyni baqtılar, tüp urbalarda qarmalandılar, mebel ve kilimlerni köterdiler», – tarif etti yaqalanğannıñ apayı.
Fatima İsmailova bildirfi ki, tintüv vaqıtında uquqqoruyıcılar kompyuter, printer, skaner, eki planşet, cep telefonı ve 13 biñ dollarnı aldılar.
«Bu aqayımnıñ ağasınıñ parası edi. O evini satıp, aqçalarını bizde emanet etip qaldırdı. Bizim üç balamız bar, olar silâlı insanlarnı körüp pek qorqtılar. Olardan biri qızımnıñ yanına kelip bir şeyler aytıp başladı. Men eşitmedim, ne aqqında laf etti, lâkin birden qızımı özüme aldım», – dedi yaqalanğannıñ apayı.
Birazdan künniñ ekinci yarısında tintüvler devam etilgenleri belli oldı. Osman Arifm silâlı quvvetler vekilleri Emil Cemadenov ve Rustem İsmailovnıñ ana-babalarınıñ evlerine de tintüvlernen kelgenlerini bildirdi.
«Tintüvler devam ete. Raatlıq yoq. Endi biz Cemadenov Emilniñ ana-babasındamız. Rustem İsmailovnıñ ana-babasında da tintüv keçirdiler», – dep bildirile yazıda.
Yaqalanğanlar «terorizmde» şekleneler – advokat
Yaqalanğan qırımtatarlarğa Rusiye Cinaiy Kodeksiniñ 205.5 maddesi 1 ve 2 qısımları (terroristik teşkilâtnıñ işini tekilâtlandırmaq ve işinde iştirak etmek cinayeti) boyunca şek bildirildi.
Bunı advokat Emil Kurbedinov izaatlarında bildirdi.
«Timur Abdullayevni 205.5 maddesiniñ 1 qısımı, Uzeir Abdullayevni, Rustem İsmailovnı, Aydet Saledinovnı ve Emil Cemadenovnı 205.5 maddesiniñ 2 qısımı boyunca şekleyler. Yaqalanğanlarnı FSB idaresine alıp kettiler. Andan, men bellesem, olarnı mahkemege, ceza aqqında qarar almaq içün alıp keteçektirler. Mahkemege qadar olar muvaqqat apiste tutılacaqlar. Yerli poliste böyle apishaneler bar», – beyan etti advokat.
Kurbedinov qayd etti ki, qırımtatarlarnıñ yaqalanması – bu «musulamanlarnıñ, ayrıca qırımtatarlarnıñ, qorqutılması içün yapılğan aktsiyadır».
«Olarnıñ evlerinde sadece musulman diniy kitapları tapıldı. İç bir silâ yoq», – dedi advokat.
Tintüvler dinni kütken musulman qırımtatarlarında keçirilgenini köz ögüne alsaq, bu iş «Hizb ut-Tahrirde» iştirak olaraq qabaat olacaqtırEmil Kurbedinov
Advokat Emil Kurbedinov qırımtatarlardaki tintüvler «Hizb ut-Tahrir» işinen bağlı olacağanını tahmin ete.
«Tintüvler dinni kütken musulman qırımtatarlarında keçirilgeni, bazıları yaqında Hacılıqtan qaytqanlarını köz ögüne alsaq, bu iş «Hizb ut-Tahrirde» iştirak olaraq qabaat olacaqtır», – dep yazdı Facebookta advokat.
Advokat Edem Semedlâyev oktâbr 12, çarşenbe künü onı müşterisine, Rusiye Federal telükesizlik hızmetiniñ hadimleri tarafından tintilgen insanğa yibermegenlerini bildirdi.
Taqiqatçı advokatnı tintüvge yibermey. Bellesem, bu tintüvni qanunsız tanırlarEdem Semedlâyev
«Saat 6:50-de öz müşterem Emil Cemadenovke keldim. Taqiqatçı advokatnı tintüvge yibermey. İnsanlar toplaştı. Taqiqatçınıñ bu areketlerine şikâyet etecemiz. Bellesem, bu tintüvni qanunsız tanırlar», – yazdı Semedlâyev.
Ukraina Tışqı işler nazirligi: Qırımdaki tintüvler – işğalciniñ qasten yapqan siyaseti
Ukraina TİN matbuat kâtibi Maryana Betsa Qırımda qırımtatarlarnıñ taqip etilmesini «işğalciniñ qasten yapqan siyaseti» olaraq adlandırdı ve Rusiyeni işğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozulmasını toqtatmağa çağırdı. Böyle beyanatnı o Twitterde yerleştirdi.
Qırım işğalinden soñ yarımadada mustaqil jurnalistler, qırımtatar faaleri ve Meclis azalırinda tintüvler sıqlaştı.
Ukraina Tışqı işler nazirligi (TİN) Ukrain vatandaşları işğal olunğan Qırımda taqip etilgenlerinden raatsız olğanını beyan etip, basqılarnı toqtatmapa çağırdı. Bunen beraber TİN Dünya toplulığına muracaat etip, bütün mumkün olğan siyasiy ve uquqiy çareler ile Rusiyege tesir etmege, onıñ totalitar usullarnen insan aqları ve söz serbestligini yoq etmesini toqtatmağa, ve apis etilgen ukrain siyasiy mabuslarnı azat etmege çağırdı.


text:
Qırımnıñ işğalinden soñ, qırımtatarlarnıñ menligi: qorunmaq ıntıluvı ve dialognıñ yoqluğı
Kiyev-Aqmescit – Tanış qırımtatar qomşularnı közetip, fikirlerinen paylaşa: «Evelden Memet İvannen dost ediler. Er saba beraber qave içe ediler. Bayramlarnı birlikte qayd ete ediler, qorantalarnen beraber kebap yapa ediler, balıq avlamağa beraber kete ediler. Amma, mart ayında İvan: «Siz – bizimki degilsiz», dedi. Memet, razı oldı. Şimdi beraber qave içmeyler, zornen selâmlaşalar».
Nazariyege köre, «biz» ve «siz»ge ayırıluv insan menliginiñ bir qısımı. Eki yıl evelsi Tavriya milliy universiteti ruhiyatşınslıq kafedrasınıñ dotsenti Olga Duhniç yarımada gruppalarnıñ menligini ögrendi.
«Qırımtatarlarnıñ menligi mürekkep körünip, birinciden, adetler esasında medeniyet menligi, ekinciden siyasetke tayanıp, siyasiy isteklernen bağlı edi. Üçünciden, diniy menlik. Ve yaşlarda qayd etkenimiz Ukraina vatandaşı menlgi saqlı edi»,– dedi Duhniç.
Tedqiqatçınıñ aytqanına köre, bir cemaatçılıq içinde bir qaç farqlı menlikniñ bulunması zıt kelmey. Qırımtatarlarnıñ menligi bugün nasıl alda? Qırım işğal etilgen soñ, ne olıp keçti? Devamı ne olacaq?
Qırımtatarlarnıñ siyasiy menligi bastırıla, – ekspert
Qırımlı siyasetşınas Lenora Dülberova, menlik bu bir milletniñ içinde ve tış alem ile qonuşma vastası, dey. Bu noqtai nazarından,«men – qırımtatarım» demege aqqı olğan er nesil içün sürgünlikniñ acısı ale daa duyula. Em de siyasiy menlik bar, o mustaqil Ukrainanıñ ilki yılları pek inkişaf ete edi.
«Ukraina devleti ile birlikte qırımtatarlar siyasiy qonuşma tecribesini qazandılar, o vaqıt dialognıñ quruvında esas olaraq siyasiy şahsiyetlik meselesi tura edi. Qırımtatarlar kendi milliy institularını tizip, kendi unikal milliy idare sistemasını teşkil etip oldılar», – dey siyasetşıns.
Soñi on yıl içinde qırımtatarlar kendi milliy medeniyetini, onıñ maddiy taşıyıcılarını tiklep başldılar.
«Bu vaqıt içinde bir sıra matbuat vastaları, media, çeşit mesleklerni canlandırdılar, yani öz küçü ile halq qarşılıq köstermek içün degil de, dialog qurmaq içün kerekli temelni qurdı», – dey Dülberova.
«Nezaketli adamçıqlar» peyda olğan soñ yarım yıl keçkeninen, qırımtatarlarnıñ siyasiy menligi sıqıştırıla, dey siyasetşınas.
Milletlerara evlenüvler, – siyasetşınas
Er avtoritar devlet kibi zemaneviy Rusiyeniñ maqsadlarından biri milliy idare sistemalarını yoq etmektir. Qırımtatarlar yarımadada eñ çoq birleşken bir gruppa sayıla. Onıñ içün, «Qırım baariniñ» vaqiaları menlik melesini ögge sürdi.
Bu mevzuda ilmiy tedqiqatlar mahsus yapılmadı, amma, Tavriya milliy universitetiniñ siyasiy ilimler ve halqara munasebetler kafedrasınıñ dotsenti Elmira Muratovanıñ közetüvine köre, tarihiy tecribeniñ yaşanması ve menligine havf ketirile bilecegini duyğan soñ, qırımtatarlar öz etnik sıñırlarını daa ziyade qorup başladılar.
«Bir saqınuv, «başqalarına» - qırımtatar olmağnlarğa işançsızlıq peyda oldı. Gruppanıñ birdemligi numayış etile (misal içün, qırımtatarlarnıñ öz vekillerinden mallarnı satın almağa tırışqanı, kendi millet vekillerini işke almaq istekleri) ve ileride belki de, milletlerara evlenüvlerniñ sayısı eksilecegine ketirecek», – dey alim
Maşinanıñ içindeki tamğalı bayraq qorunmaq içün bir vasta
Bir çoq adam qayd etkeni kibi, maşina aydavcıları öz milletini kösterip, ög pencerede qırımtatar timsallerini yerleştireler.
Tamğalı kölmekler - milliy timsaller, qırımtatar bayraqları soñki yarım yıl içinde çoq mot oldılar.
«Siyasiy menlik daa ziyade Ukraina qıtasında numayış etile. Men bilgenime köre, bazı acele maşina aydavcıları hastahaneden çıqqan soñ, qırımtatar bayraqarını asalar. Öz dünyasına qapılmaq istekleri peyda oldı. İnkişaf etmek yerine qırımtatarlar qorunmağa tırışalar»,– dey ruhiyatşınas Olga Duhniç.
Közeticilerniñ malümatına binaen, qırımtatarlarnıñ bu kibi davranışı normal bir şey. Rusiyede açıqtan-açıq ukrain tarafdarlığını köstermege havflı olsa, öz milliy timsaller, til, medeniyetke sarılaq mümkün.
Qırımnı terk etkenlerniñ menliginen ne ola?
Çeşit sebeplerden yarımadanı terk etken qırımtatarlarnıñ menlik meselesi ayırı mevzudır.
Ukrainanı içtimaiy ve siyasiy ruhiyatşınslıq İnstitutı ilmiy hadimi İrina Brunova-Kalisetskayanıñ fikirince, yarımadada rusiyeli siyasetke uymağanlarğa ayırıca basqı yapıla.
«Bu da menimce, şahsiyet, halq olaraq ayatta qalmaq ıntıluvı. Qırımtatar adamı şahsiyet olaraq inkişaf etmege qarar alsa, ekseriy allarda Ukrainanıñ diger regionlarına köçmege tırışa. Mesele şunda ki, Bağçasaray, cami, til, medeniyet müiti, deñiz ve ormanlardan uzaq yaşamağa ve qırımtatarı olmağa daa ağır kele. Kene de etraftakilerge öz aqqında çoq şey añlatmağa kerek olacaq», – dep tenbiyeley mütehassıs.
Ruhiyatşınas aytqanı kibi, iç bir şey añlatmamaq daa qolay. Yani milliy menlikni aile içinde saqlamağa daa eyi olur. Halqnı saqlap qalmaq meselesi daa kergin turacaq. Ve Ukraina bunı bilip-turıp halqqa destek kösterse bile, yarımadada qalğan ve onı terk etken qırımtatarlarnıñ yolları farqlana bile. Bunı da ozmaq qıyın olacaq.


text:
Kiyevde qırımtatarlarnıñ tarih ve medeniyet yadikârlıqları aqqında laf etecekler
Kiyevde dekabr 17-de «Qırımtatarlarnıñ tarih ve medeniyet yadikârlıqları» tögerek masası ötkerilecek. Tedbir Eski Qırımdaki Özbek Han camisiniñ 700 yıllığına bağışlana.
Bunı tedbir teşkilâtçıları «Kiyevdeki qırımtatarlar cemiyeti» Qırım.Aqiqat saytına bildirdi.
Tögerek masa Ukraina halq deputatı, Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ qoltutuvı ile keçirilecek. O, musafirlerni selâmlaycaq.
«Tögerek masa keçirilmesiniñ maqsadı Ukrainada islâm ve qırımtatar tarih ve medeniyet yazma ve mimarcılıq yadikârlıqlarınıñ saqlaması ve imayesi, Qırımda islâm dininiñ peyda olması ve Özbek Han camisiniñ qurucılığını tedqiq etmek kerekligi meselesine diqqatlarnı celp etmekten ibarettir», – dep qayd eteler teşkilâtçılar.
Tedbirge diplomatlar ve Ukrainadaki halqara teşkilâtlarnıñ vekilleri, devlet akimiyet organları, diniy teşkilâtlar ve alimler davet etildi.
Tedbir Kiyev saatine köre saat 11:00 Sofiyevskaya 2-A adresi boyunca GUAM Demokratiya ve iqtisadiyat inkişafı Kâtibiyetinde başlanacaq.


text:
Qırım provayderleri Rusiyede yasaq etilgen saytlarnı blok etip başladı
Qırımda provayderlerden biri «Roskomnadzornıñ» yasaq etilgen saytlar cedveline kirgen saytlarnı blok etmege başladı. TASS bildire ki, Rusiyede malümatınıñ tarqatılması yasaq etilgen saytlar cumaaqşamı künü, fevral 19-dan itibaren blok etilip başladı.
Provayder müşterilerine bunıñ kibi areketlerniñ uquqiy sebeplerini aydınlata.
Al-azırda Roskomnadzornıñ cedvelinde 11424 qayd mevcut. Olarnıñ ekseriyetini Narkotikler meselesini ögrengen Federal hızmeti tarafından kirsetilgen edi.


text:
Herson vilâyetinde Noman Çelebicihannı añdılar
Herson vilâyeti Geniçesk rayonında qırımtatar siyasiy ve devlet erbabı Noman Çelebicihannıñ hatırasına bağışlanğan tedbirler keçti.
Qırımtatarlarnıñ milliy meclisleri Geniçesk rayon devlet memuriyetiniñ yardımı ile Sçastlivtsevo köyünde hatıra aqşamı ve dzüdo yarışı keçirildi. Ğaliplerge Noman Çelebicihannıñ süreti ile naşinlarnı bağışladılar.
Tedbir devamında yerli rayon devlet memuriyeti başınıñ muavini Gülnara Bekirova Noman Çelebicihannıñ «bütün milletler bir-biri yanında, el-elge ketmek kerek» olğanı aqqında sözlerini hatırlattı ve köy şurası başına ukrain ve qırımtatar bayraqlarını bağışladı.
«Menimce, bir kün kelir, Qırımda maniasız bulunıp, Vatanıñızda yaşap olursızsıñız», – dedi o bulunğanlarğa.
Noman Çelebicihan 1885 senesi molla qorantasında dünyağa keldi. Bağçasaray, İstanbul ve Sankt-Peterburgda oqudı, qırımtatar yaşlarınıñ maarif ve inqilâp teşkilâtlarında iştirak etti. Çelebicihan – qırımtatarlarnıñ «Ant etkenmen!» milliy gimniniñ müellifidir.
Fevral inqilâbından soñ Qırım müftisi oldı, soñra – birinci Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ reisi. 1918 senesi yanvar ayında bolşevikler tarafından apiske alındı, fevral 23-te Aqyar apishanesinde öldürildi. 33 yaşında Noman Çelebicihannıñ cesedi deñizge atılğan edi.
Fevral 23 künü Qırımda Rusiye bayramı qayd etile – Vatan imayecisi künü.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qarağandı qalasınıñ äkimi Nurlan Äwbäkirov öz ornın qarapayım stwdentke bosatıp berdi.
Qala äkiminiñ ornın basqan jas jigit - Yurïy Mïxwlya - Mayqudıqtağı Alïxan Bökeyxanov atındağı №76 orta mekteptiñ tülegi, büginde Qarağandı kommercïyalıq kolledjiniñ stwdenti.
Ol memlekettik tildi jetik meñgergenimen qatar, qazaqtıñ ulttıq mwzıkalıq aspabı qobızda da jaqsı oynaydı.
Esteriñizge sala keteyik, Qarağandı qalası äkimdigi «Jastardıñ özin-özi basqarw küni» qalalıq akcïyasın uyımdastırğan bolatın. Akcïyağa qatısqan oqwşılar men stwdentter jergilikti atqarwşı bïlik organdarınıñ qızmetimen tanısıp, özderiniñ qoğamdıq közqarastarın bildirgen bolatın. Akcïyanıñ qorıtındısı boyınşa, Yu.Mïxwlya aptalıq köş bastap, äkimdiktegi äkimniñ ornın «sıylıqqa jeñip» aldı.
Endi ol bügin küni boyı Nurlan Erikbayulınıñ lawazımın atqarıp qana qoymay, oğan qalanı qalay basqarw kerektigi twralı aqıl-keñester men memlekettik basqarw salasında tapsırmalar da beretin boladı.
«Jas äkim» jalpı jağdaymen tanısıp bolğan soñ, qala basşısına qar tazalaw mäselesine qatıstı alğaşqı tapsırmasın da berip ülgerdi, - dep xabarlaydı äkimniñ baspasöz qızmetinen.
Yurïy Mïxwlyanıñ alğa qoyğan negizgi maqsatı – memlekettik qızmetke qabıldanıp, xalıqqa qızmet körsetw eken.
Awdarma: Aydar Janay
Kommentarïï
-
Mayya2016-11-21 23:22:53bwl ne degen swmdık akımnın ornın wtıp alatın oyın ba bwl. Yurïy dït orıs pa bwl ne bolıp baratır


text:
Ïzraïlde munara ispettes alıp kün elektr stansası salınıp jatır. Bïiktigi 240 metrlik nısannıñ jan-jağına 50 mıñ ayna ornatılmaq.Bul twralı ecobyt.ru saytı xabarlaydı.
Kün säwlesi munaranıñ eñ bïik şıñında ornalasqan bw qazanına bağıttaladı. Sw bwğa aynalıp elektr energïyasın öndiretin twrbïnalı generatordıñ jumıs istewine mümkindik beredi. Jobanıñ qwatı - 121 megavatt. Älemdegi eñ bïik kün elektr stancïyasınıñ qurılısına 800 mïllïon AQŞ dolları jumsaladı. Qosımşa aqparat alw üşin
Tegï: Glavnaya, Texnologïya,
Kommentarïï


text:
Bul qundı derek – Ulı Otan soğısı ottı jıldarınıñ kwägeri – sarğayğan üşburıştı xat köşirmesi QR MOM janındağı «Axmet jäne Ğazïza Jubanovtar murasın zerttew ortalığı» (memorïaldı mwzey) qorınan alındı. Mwzeylik tirkew nömiri: JMPM KP 623/1.
Osınaw qasterli xat Öner attı ulı aydınğa qos alıp özenniñ toğısıp, bir arnada aqqanı ispetti. Xat ïeleri – qazaq mwzıkasın zerttewşi körnekti ğalım, äygili kompozïtor, dïrïjer. Qazaqstannıñ xalıq artïsi (1944), önertanw ğılımınıñ doktorı (1943), professor (1948), akademïk. Axmet Qwanulı Jubanov (1906-1968) pen qazaqtıñ äygili küyşi kompozïtorı, dïrïjer, däwlesker dombıraşısı, Qazaq KSR xalıq artïsi (1975 jıl), KSRO xalıq artïsi (1984 jıl), Xalıq qaharmanı (1998 jıl) Nurğïsa Atabayulı Tilendïev (1-säwir, 1925j. – 15-qazan, 1998 j.) esimderi törtkül dünïeni tört burışına keñinen mäşhür.
Sarğayğan üşburıştı maydannıñ xatında:
«13.10.1944 j.
Fronttan iniñiz
Nurğïsadan Sälem!
Köke!
Aman-esen densawlıqtıñ arqasında qızmetiñizdi istep jürgen bolarsız. Sizdiñ densawlığıñızdıñ jaqsı bolıp, sizdiñ tärbïelep, oqıtqan uldarıñızdıñ, qızdarıñızdıñ altın sawsaqtarımen tartqan Dombırasınıñ, Qobızınıñ ünderiniñ, Bulbulday sayrap märtebeli bolıp öswine men de tilektes.
Men gazetten oqığan edim – Qwan ağay, Zaxara, Sabırlar Prïbaltïk frontında özderiniñ koncertin körsetip qayttı dep edi, ülken wspexpen kelgen bolar.
Biz degen kisiniñ qalın bilmek bolsañız öte jaqsı. Jalğız-aq mamamnan xat almay jürmin.
Sizden eñ bolmasa jawap ta almadım» dep jazılğan.
Sosın eki büktelgen osı üşbw sarğayğan xattıñ sol jaq işki üşburış betine: «Osı xattı alısımen xat jazwıñızdı suraymın. Menen Şargaradskïyge köp-köp sälem! Qoş bolıñız! Tlendïev» dep jazılğan. Budan keyin üşburış büktelip, onıñ oñ jaqtağı qïığına maydan poştasınıñ qos möri basılğan. Sol jaqtağı ekinşi qïığında: «Kaz. SSR. G. Alma-Ata. wl. Pwşkïnskaya, № 45. Kazgosfïlarmonïya. Axmeta Jwbanovw. Polevaya poçta 49941 «j» Tlendïevw Nwrgïsa» degen jazw bar.
A.Jubanov – qazaq xalqınıñ qazirgi zamanğı käsibï mwzıkasınıñ negizin qalağan ağa bwın kompozïtorlardıñ biri. Ol xalıq küylerin orkestrge layıqtap, notağa tüsirdi jäne qazaq mwzıkasın kürdeli aspaptıq sïmfonïyalıq şığarmalarmen bayıttı. Olar «Täjik bïi», «Qazaq bïleri», «Tölegen Toqtarov», «Arïya», «Vokaldıq syuïtası», «Abay syuïtası», tağı basqalar. A.Jubanovtıñ qazaq mwzıka tarïxına siñirgen eñbegi uşan-teñiz.
Nurğïsa Tilendïev Mäskewdiñ P.Ï.Çaykovskïy atındağı konservatorïyasınıñ dïrïjerlik fakwltetin (professor N.P. Anosovıñ klası boyınşa) bitirdi. Qazaqtıñ Abay atındağı opera jäne balet teatrında (1953-1961), qazaqtıñ Qurmanğazı atındağı Memlekettik Akademïyalıq xalıq aspaptar orkestrinde (1961-1964) jäne tikeley öziniñ uyımdastırwımen dünïege kelgen «Otırar sazı» xalıq aspaptarı orkestrinde (1981-1998) bas dïrïjer qızmetin atqardı. Sonday aq 1968 jıldıñ «Qazaqfïlm» kïnostwdïyası mwzıka redakcïyasınıñ bas redaktorı bolıp istedi. Qazaqstannıñ xalıq artïsi, Qazaqstan Respwblïkası Memlekettik sıylığınıñ ïegeri, KSRO nıñ xalıq artïsi. Qazaqstan Respwblïkası Prezïdentiniñ Jarlığımen N.Tilendïevke 1998 jılı «Xalıq Qaharmanı» atağı berildi.
Nurğïsa Tilendïev qazaqtıñ mwzıkalıq mädenïetine kompozïtor, dïrïjer, orındawşı retinde öşpes iz qaldırğan swretker. Ol 500-den astam mwzıkalıq töl twındılardıñ avtorı. Osınaw mol muranıñ janrlıq ayası da qayran qaldıradı: än, küy, romans, wvertyura, poema, kontata, opera, balet. Süyikti şığarmalarınan «Dostıq jolımen» (1958), «Meniñ Qazaqstanım» kontatasın (1959), Q.Qojamyarovpen birlesip jazğan «Altın tawlar» operasın (1961), «Ata tolğawı» jäne orkestr üşin jazılğan şığarmaların (1962), «Xalıq qwanışı» (1963), «Qayrat» (1964), «Jeñis soldatı» (1975) sïyaqtı wvertyuraların atawğa boladı. Onıñ «Aqqw», «Añsaw», «Arman», «Ata tolğawı», «Älqïssa», «Qorqıt twralı añız», «Köş kerweni», «Maxambet», «Farabï sazı» sïyaqtı küyleri men «Sarjaylaw», «Alataw», «Aqjayıq», «Aq qusım», «Öz elim» sïyaqtı ondağan änderi xalıqtıq boyaw naqışınıñ qanıqtığımen, özindik qoltañbasınıñ ayqındığımen jurtşılıqtıñ süyip tıñdaytın rwxanï qazınasına aynalğan.
Nurğïsa ağa Axmet Jubanovtı: «Önerdegi ustazım – Axmet Jubanov. Axañ xalıq üşin twğan, xalıqtıñ perzenti edi ğoy» dep bağalağan.
…Ülken önerdiñ sara jolına qadam bastırtqan, tağdırdıñ jazwınday oraylı sätke Nurğïsa on tört jasında kezikti. Kezigwşisi – qazaq mwzıkasına payğambarday şapağatı tïgen äygili Axmet Jubanov edi. Jeti qabat jer astınan jaña ğana bulqınıp şığıp, bwlığa ağıp, endi ğana jülge tarta bastağan käwsar bulaqtıñ tegewrinin jazbay tanïtın qart bağban sïyaqtı, bala Nurğïsanıñ boyındağı bula darındı dana Axmet te birden tanïdı. Tanïdı da, Nurğïsanı qolınan jetektep alıp kelip, qazaq ult aspaptar orkestriniñ dombıraşılar tobına qosadı. Bul, jazmış degendi qoysayşı, orkestr quramındağı öñşeñ däwlesker dombıraşılardıñ işinen dombıraşılıqtıñ düldüli Qalï Jantilewdiñ oñ jağınan Nurğïsağa orın tïedi. Qalïdıñ aldın körgen quymaqulaq Nurğïsa keşikpey-aq, burın küydi qızığıp tartsa, endi küydi qunığıp tartatın boladı, burın küydi elirip tartsa, endi küydi eligip tartadı. Mine, osınıñ bäri de Nurğïsa älemine tapjılmas tuğır boldı, osınıñ bäri de Nurğïsa darınınıñ sarqılmas qaynar közi edi.
Öşpes ottı künderdiñ bul belgisi Öner attı ulı aydınnıñ tübindegi bir injw marjanday körindi bizge…
Alpısbay ŞIMIRBAYULI,
jwrnalïst,
Qazaqstan Respwblïkası Memlekettik
ortalıq mwzeyiniñ jetekşi redaktorı
Tegï: Teatrlar, murajaylar, körmeler,
Kommentarïï


text:
Büginde akter retinde köptiñ kwmïrine aynalğan Sayat Ïsembaevtıñ janküyerleri kïnoların jaqsı bilgenimen, onıñ otbası twralı köp bile bermeydi. Alayda, akter jaqında tirkelgen Ïnstagram jelisine qızı Sara men ulı Alenniñ swretin jarïyaladı.
«Osı jıl men üşin sätti boldı, sebebi Reketïr-2 fïlminiñ tusaw keserimen qatar, qızımdı qolıma alw baqıtı buyırdı» dep qwanışımen bölisti.
Äkesi sïyaqtı akter bolsın degen oqırmannıñ pikirine Sayat mırza «ol äli kişkentay, kim bolatının bolaşaqta özi şeşedi, biraq kïnoğa bermeymin» dep jazıptı.
Sonday-aq, akter äyeli Mïlenanıñ da swretin körsetti.
Tegï: Kïno jäne TV,
Kommentarïï


text:
Uquq qorçalayıcılar: Qırım kirişinde Rusiye mahsus hızmetleri qırımtatar erkeklerini yaqaladı
Qırım uquq qorçalayıcı gruppası (QUQG) bildire ki, fevral 22-de Qırım kirişinde Rusiye mahsus hızmetleri qıtaiy Ukrainadan Qırımğa «Çonğar» kiriş noqtasından ketken genç qırımtatarlarnı yaqalay ediler.
Uquq qorçalayıcılarnıñ malümatına köre, erkeklerni «subet odalarına» alıp kete ediler.
«Adamlarnı birer saat tışarıda tuttılar, bazılarını pasportlarnı bir saatke alıp yiberdiler, bu odağa almadılar. Digerlerni içerige alıp, Ukrainada bulunmalarınen bağlı subet keçire ediler. Bazılarını subetten soñ de yibermeyip, diger odağa ala ediler, ve soñra yibere ediler», – dep bildireler uquq qorçalayıcılar.
Yaqalanğanlardan biri QUQG temsilcilerine dedi ki, onı ömür arqadaşı ve eki balasından ayırıp, 40 daqqa tuttılar, soñra bir sual bile bermeyip yibergenler.
«Sebebi – şimdilik belli degil. QUQG monitoring yönelişiniñ koordinatorı Vissarion Aseyevniñ fikirince, Qırımdaki Rusiye akimiyeti qırımtatar faallerini kene de qorquzacaq ola», – dep aytalar uquq qorçalayıcı gruppasında. Anda bunıñ kibi areketlerni fevral 23 künü ile bağlaylar – qırımtatarlar milliy qaramanları Noman Çelebicihannı añalar.
«Rusiye akimiyeti sürgün olunğan halqlar bir-birine qoltutacaq, dep qorqadır, bu sebepten de qırımtatarlar bu künü hatıra ve birdemlik aktsiyalarını keçirsin istemeyler», – dep tüşüne Aseyev.
Rusiye mahsus hızmetleri ve kiriş noqtalarınıñ hadimleri bunı izaatlamaylar. Noman Çelebicihan 1885 senesi molla qorantasında dünyağa keldi. Bağçasaray, İstanbul ve Sankt-Peterburgda oqudı, qırımtatar yaşlarınıñ maarif ve inqilâp teşkilâtlarında iştirak etti. Çelebicihan – qırımtatarlarnıñ «Ant etkenmen!» milliy gimniniñ müellifidir.
Fevral inqilâbından soñ Qırım müftisi oldı, soñra – birinci Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ reisi. 1918 senesi yanvar ayında bolşevikler tarafından apiske alındı, fevral 23-te Aqyar apishanesinde öldürildi. 33 yaşında Noman Çelebicihannıñ cesedi deñizge atılğan edi.
Fevral 23 künü Qırımda Rusiye bayramı qayd etile – Vatan imayecisi künü.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Belarws azamatşası Rïmde qıdırıp jürip, metroda poyız maşïnïstiniñ uqıpsızdığınıñ kesirinen ölim awzınan aman qaldı.
Beynebaqılaw kameralarına tüsirilgen jazbalarğa qarağanda, qolına sömke ustağan äyeldiñ poyız toqtap turğan kezde vagonğa kirip, birneşe sekwnd qana turıp, qayta şığıp bara jatqan kezde esikter jabılıp, onıñ qolın qısıp qaladı. Sodan keyin poyız jolawşını süyretken boyı ornınan qozğalıp kete baradı.
Oqïğa kwägerleri jäbirlenwşini qutqarw üşin jan uşırıp kömekke jügiredi.
Poyızdı bolğan jayttı der kezinde bayqap qalıp, avarïyalıq tejegişti basıp ülgergen jolawşılar toqtatıp ülgergen, dep xabarlaydı "Rossïya 24" telearnası.
43 jastağı äyel qazir awrwxanada. Onıñ jambası sınıp, ökpesi zaqımdanğan, qoldarı men ayaqtarında jaraqattarı bar.
Oqïğa orın alğan sätte maşïnïst keşki asın işip otırğan, sondıqtan poyız qozğalar aldında quramnıñ artqı böligin körsetetin aynağa durıstap qaramağan bolwı mümkin, dep xabarlaydı BAQ.
Derekközi: BAQ
Kommentarïï


text:
Qazaqstanda 2017 jıldıñ jeltoqsanında jwmıssızdar sanı 441,8 mıñ adam boldı. Osılayşa jwmıssızdar deñgeyi 5%-dı qwradı, dep habarladı LS.
Jwmıspen qamtu orındarında jwmıssız retinde tirkelgen twlğalar sanı jeltoqsan ayınıñ soñında 70,3 mıñ adam bolğan nemese jwmıs küşindegi adamdardıñ 0,8%-ın qwraydı.
Bwdan bölek, memlekette jan basına şaqqanda ataulı aqşalay kiris qaraşa ayında 81 mıñ teñgeni qwrağan jäne bwl bir jıl bwrınğı qaraşa ayınıñ körsetkişimen salıstırğanda 1,5%-ğa tömen. Al naqtı aqşalay kiris däl sol kezeñde 8,2%-ğa azayğan.
Al ortaşa ataulı aylıq jalaqığa keler bolsaq, bir jwmısşınıñ eñbekaqısı 2017 jıldıñ jeltoqsanında 168,2 mıñ teñgeni qwrağan.
Ayta keteyik, 10 qañtar küni jariyalanğan prezident joldauında "kedeyşilik 13 ese qısqarıp, jwmıssızdıq deñgeyi 4,9 procentke deyin tömendedi" dep körsetilgen.


text:
Zamanawï ädis-täsilderdi qoldana otırıp, oqwşılardı köptildilikke beyimdep kelemin. Til –qarım-qatınas jasawdıñ negizgi quralı. Sondıqtan, oqwşılardıñ sawattı, naqtı söyleswi üşin bilim berw kerek. Bilim dïalog arqılı beriledi. Oqwşılardıñ sabaq barısında jasağan özara baylanıstı, kelispewşilikti qabıldaw deñgeyin bildiredi. Sınıpta jasağan jumıstarı dïalogpen janasatınına baylanıstı boladı. Muğalimmen jäne sınıptastarımen äñgimelesw – oqwşınıñ qızmet belsendiligin qamtamasız etetin jäne tüsinigin damıtatın mañızdı qural. Oqwşılarğa sınıpta ärtürli täsilder arqılı jürgizilgen jäne keñeytilgen dïalogtarğa qatıswğa mümkindik beriledi. Olar özindik jeke tüsinikteriniñ örisin zerttey aladı. Bul mümkindikter olardıñ tildi orındı qoldanwına, öz bolaşaq mamandığında täjirïbesinen ötkizwine jol aşadı.
Dïalog qoldanğanda muğalimniñ kömegi arqılı üş tildi birdey meñgertip otırwğa boladı. Taqırıpqa baylanıstı jaña sözderdiñ awdarmaların tawıp, olardı täjirïbede qalay qoldanwğa bolatındığı tüsindiriledi. Özderi qoldanğan negizgi sözderdiñ orısşa, ağılşınşa awdarmaların bilip otıradı. Bul täsildi jaña sözderdi qaytalağanda jïi qoldanamız.Dïalogtik oqıtw – qarım – qatınas jasawdıñ bir sarındı üderisi emes, kerisinşe, äñgime barısında ïdeyalar eki jaqtı bağıtta jürip, sonıñ negizinde oqwşınıñ bilim alw üderisi alğa jıljïtın belsendi üderis. Dïalog barısında oqwşılar men muğalimderi kelisilgen nätïjege jetw üşin küş- jigerin jumsaytın, bilimdi birlesip alwda nemese «pikir almasw» barısında teñ quqılı seriktestikter bolıp tabıladı. Pikir almasw – oqwşılarmen dïalog qurw arqılı iske asadı, degenmen onı oqwşılar birlesken zerttew barısında da anıqtay aladı.
Dïalogtik oqıtw täsilimen muğalim tömendegidey jetistikterge jetedi:
Oqwşılar taqırıp boyınşa söylewge ıntalanadı;
Oqwşılardıñ memlekettik tildi üyrenwge degen şınayı qızığwşılığı artadı;
Til bilimine quştarlığı damïdı;
Xalıqaralıq deñgeydegi mamandıq tañdawğa talpınadı;
Sözderdiñ mağınasın zerttewge ıntalanadı;
Oqwşılar sın turğısınan oylawığa dağdılanadı;
Oqwşılar özgelerdiñ pikirin qurmettewge üyrenedi;
Bir-birinen üyrenwge jäne bir-birine üyretwge dağdılanadı;
Alda kezdesetin kedergilerdi jeñwge üyrenedi.
B.Momışulı «Til degenimiz - qay xalıqtıñ bolmasın, keşegi, bügingi ğana emes, erteñgi de tağdırı.» - degenindey, til – ärbir adamzattıñ ulttıq abıroyı men bolmısı. Al, köptildilik – bolaşaq azamattardıñ üş tilde birdey sawattı söylewi, oylawı. Qajet bolğan jağdayda alma-kezek qoldana bilwi. Bul bügingi zaman talabı. Al biz osı zamanğa say azamat tärbïelep şığarwımız qajet. Sol sebepti «zamanıñ tülki bolsa, tazı bop şap», degen maqaldı urandatıp kelemin.
Qazaq tili, orıs tili jäne ağılşın tilin jetik meñgerw bolaşaq urpağımızdıñ jeke tulğalıq jäne käsibï deñgeyin arttıradı. Al bizdiñ tülekterimizge köp tildi meñgerw öte qajet, öytkeni olardıñ basım böligi älewmettik turmısqa qajetti mamandıqtardı tañdaydı. Üş tildi birdey üyretw barısında biz älewmettik jağdayğa baylanıstı mäselelerdi köbirek qarastıramız. Mısalı: aspaz, şaştaraz, sawda-sattıq, önerkäsip mamandıqtarın xalıqaralıq deñgeyde paydalanwğa bağıttaw. Osılay köptildilik adamnıñ käsibï ajıramas böligine aynalıp otıradı. Oqwşılarda maqsatqa jetw jäne täjirïbe alw şartı twındaydı.
Zamanawï texnologïyalar muğalimniñ oqwşıların dïalogtik oqıtwı arqılı, al oqwşılarda derbestik jäne jawapkerşilik sezimin qalıptastırwda qalıptasadı. Atalğan ädis arqılı oqwşılardıñ iskerligin jäne bilim alwın epti basqarwğa boladı.
Sözimniñ soñın Dïstervegtiñ «Jaman ustaz şındıqtı usınadı, jaqsı ustaz onı izdep tabadı» degen sözimen ayaqtağım kep tur. Muğalim ol üşin özi de pedagogïkalıq biliktilikti meñgerwi, şığarmaşıl bolwı qajet.
Derekközi: bilim-all.kz
Tegï: Psïxologïya,
Kommentarïï


text:
Ukrainada Ahtem Seitablayevniñ «Kiborgi» filminiñ resmiy treyleri taqdim etildi
Ukrainanıñ kino meseleleri devlet agentligi avgustnıñ 15-de Qırım rejissöri Ahtem Seitablayevniñ «Kiborgi» filminiñ resmiy treylerini taqdim etti.
Levha 2017 senesi dekabrniñ 6-da kinoteatrlerde kösterilecek.
«Kiborgi» filmi – cenk ikâyesi degil de, yañı Ukrainanı qurğan zemaneviy qaramanlar aqqında bir levha. Olar pek farqlı, lâkin tuvğan toprağını istilâcıdan qorumaq maqsadları bir.
«Filmde qaramanlarımıznıñ irade küçüni, serbest ve bahtlı bir memleket qurmaq içün bu cenkke dayanmaq istekleri ne qadar müim olğanını köstermege tırıştıq», – dep qayd etti Ahtem Seitablayev.
Ahtem Seitablayev – ukrain ve qırımtatar kino oyuncısı, teatr ve kino rejissöri, Qırım Muhtar Cumhuriyetinde nam qazanğan oyuncı.
O, 1944 senesi qırımtatar sürgünligi aqqında «Haytarma» filminiñ rejissöri ola. Mayısnıñ 18-de onıñ «Başqasınıñ duası» filmi taqdim etildi. Yañı levhası Ekinci cian cenki vaqtında 88 yeudiy balasını ölümden qurtarğan qırımtatarı Saide Arifovağa bağışlandı. «Kiborgi» filmi Ukraina şarqındaki cenk vaqtında Donetsk ava limanı uruşlarını tarif etecektir.


text:
Ankara Türküleri - Harman Yeri Yaş Yeri
Sanatçı : Ankara Türküleri
Türkü : Harman Yeri Yaş Yeri
Etiketler : Ankara Türküleri - Harman Yeri Yaş Yeri türkü indir, Ankara Türküleri - Harman Yeri Yaş Yeri türkü dinle, Ankara Türküleri türküleri, Harman Yeri Yaş Yeri mp3 indir, Ankara Türküleri türküleri Harman Yeri Yaş Yeri türküsü, Harman Yeri Yaş Yeri sözleri, Ankara Türküleri mp3 dinle, Ankara Türküleri download, Harman Yeri Yaş Yeri bedava mp3, Ankara Türküleri türkü sözleri, Ankara Türküleri türkü dinle, Ankara Türküleri son albüm indir
Ankara Türküleri Türküleri
Ankara Türküleri - Hasan Ozel Indim Koc Babayi Tavaf Eyledim
Ankara Türküleri - Harman Yeri Yaş Yeri
Ankara Türküleri - Hasan Ozel Altin Yuzuk Yaptirdim Karanfil Eker Misin
Ankara Türküleri - Çakır Eminem
Ankara Türküleri - Nurullah Akcayir Seker Oglan
Ankara Türküleri - Aman Köylü Kızı
Ankara Türküleri - Meşeli Dağlar
Ankara Türküleri - Alim Gitme Pazara
Ankara Türküleri - Oğlan Kolunu Sallama
Ankara Türküleri - Fidayda
Ankara Türküleri - Necmettin Palaci Ankara Divan Ayagi
Ankara Türküleri - Karaşar Zeybeği
Ankara Türküleri - Necmettin Palaci Sabai
Ankara Türküleri - Emel Tascioglu Ankarada Yedim Taze Meyvayi
Ankara Türküleri - Mor Koyun


text:
Tamila Taşeva: Qırımtatarlarnıñ ekinci sürgünligi yüz bere
Kiyev – Yarımadada yaşağan qırımtatarlar sürgünlik yıllığına bağışlanğan matbem tedbirlerniñ keçirilmesinde bir sıra maniağa rastkele bile. Şunıñ içün aktsiyalarnıñ bir qısmı qıtada keçecek. «Krım-SOS» teşkilâtınıñ reberi Tamila Taşeva onıñ teşebbüsi mayıs 18-ne nasıl leyhalarnı azırlaycağı ve cemaatçılar işğal etilgen Qırımdaki qırımtatarlarnıñ aqlarını nasıl qorçalaycağı aqqında tarif etti.
– Tamila, şimdi siz 1944 senesi sürgünlik yıllığına bağışlanğan sergini azırlaysıñız…
– Fotosergimiz qırımtatarlarnıñ sürgünligine bağışlanğan büyük kampaniyanıñ bir qısmıdır. Misal içün, «Almenda» teşkilâtı ile biz «18.05. Hatıra aqqı» yarışını keçiremiz, onıñ neticesinde ukrain mekteplerinde yekâne ders keçirilecek.
Ziyaretçiler bu insanlarnıñ yüzlerine baqa, seslerini eşite ve ikâyelerini ögrene bilecekler
Fotosergi ise sürgünlikni başından keçirgen 18 qırımatatarınıñ süretinden ibaret olacaqtır. Onıñ iş serlevası – «ihtiyarlar». Şaatlarnıñ yaşını 1939 senesi ile sıñırladıq, lâkin, elbette ki, sürgünlik aqqında er bir qırımtatarı tarif ete bile.
Sergini böyle şekilde keçirmek isteymiz: insannıñ süreti – o qorqunçlı künler aqqında ikâyesi – ikâyeniñ audioyazısı, belki, qırımtatar tilinde. Böyleliknen, ziyaretçiler bu insanlarnıñ yüzlerine baqa, seslerini eşite ve ikâyelerini ögrene bilecekler. Tanışlarımız Qırımnı dolaşıp, bu insanlarnı fotoğa çıqaracaqlar. Mayıs başına qadar bu ikâyelerni toplarmız, menimce. Ümüt etem ki, mayıs 18 künü arfesinde Qırım evi açılır da, bu sergi anda olacaq birinci tedbir olaraq sayılır.
İşbu leyha maña pek müim ve meraqlı kele. Çünki bugünde-bugün qırımtatarlarnıñ ekinci sürgünligi keçe desek, yañlışmamız, olar kene de tuvğan evini terk etmege mecburlar. Künümizde yalıñız qullanılğan usullar başqa türlüdir.
– Sen ukrain mekteplerinde keçirilecek yekâne ders aqqında aytıp keçtiñ. Tafsilâtlıca tarif etseñ.
– Bu leyha üzerinde Ukraina tasil ve ilim nazirliginiñ yardımı ile «Almenda» merkezi çalışa. Biz de bu teşebbüske qol tuttıq. Şimdi ocalar qırımtatarlarnıñ sürgünligine bağışlanğan ders planlarını azırlaylar. Arizalar qabul etile.
– Kiyevde mayıs 18 künü daa nasıl tedbirler keçirilecek?
– Birinciden, mayıs 17-den 18-ne keçer gecesi «Yüregiñde ateş yaq» aktsiyası keçirilecek. Bıltır olğanı kibi, mitingniñ keçirilmesi mümkün. O vaqıt kelgen ve qol tutqan kiyevlilerniñ sayısı büyük edi. Sürgünlik qurbanları hatırasına bağışlanğan konferentsiyalar azırlanıla.
– Fikriñce, Qırımda sürgünlik yıllığına bağışlanğan tedbirler nasıl olacaq?
– Şekilniñ pek deñişecegini tüşünmeyim. Aktsiyanı keçirmege izin berirler, belki, amma, bıltır olğanı kibi, şeer merkezinden kenarına avuştırırlar. Çünki eger de onıñ ile razı olmağan Qırım sakinlerniñ aqlarını sıñralğan işğalci akimiyet onı yasaq etse, Remzi İlyasov, Zaur Smirnov kibi şahıslar öz itibarını bütünley coyar. Menimce, İlyasov aktsiyanıñ keçirilmesine yüz fayız isse qoşar. Buña qudreti bar.
– Bu küngece repressiyalar arttırılırmı?
– Repressiyalarnıñ olması mümkün. Olar ep devam eteler. Qırımtatarlarnıñ evlerinde daima tintüvler keçirile. Mayısnıñ 18-ne qadar toqtatılacağını tüşünmeyim. Belki, arttırılır, mitingde akimiyet tarafından istenmez areket olmasın dep.
– Meclis Qırımdan köçip kelgen 20 biñ insandan yarısı – qırımtatarları olğanını bildire. Siyasetşınas Taras Berezovets yaqında Qırım.Aqiqatqa aytqanı kibi, Qırımdan 50 biñ insan köçip ketti. Yani, keçken sene mart ayından yarımadanı terk etken qırımtatarlarnıñ sayısı nedir?
– Ebet, Qırımdan köçip kelgenlerniñ sayısı 45-50 biñ insannı teşkil ete. Resmiy raqam doğru olmağanı sebebinden Meclis böyle bir miqdarnı ayta. Hersonda ofisimiz bar, Geniçesk ve Hersonğa köçip kelgen, amma qayd etilmegen qırımlılarnıñ sayısını köremiz. Bunıñ da sebepleri bar. Köçip kelgenlerniñ yarısı, aqiqaten, qırımtatarlarıdır. Biz resmiy olmağan statistikanı alıp baramız.
– «Krım-SOS» teşkilâtınıñ Kiyev, Herson, Lvivdeki ofisleri bar. Ne içün Aqmescit, Bağçasaray, Yalta, Kefede yoq? Faqat, yardımğa eñ çoq muhtac olğan yarımada sakinleridir de.
– Qırımda da bar! Faal balalarımız bar, amma biz olarnı, elbette ki, gizleymiz. Bizge «referendum»dan evel yardım etken göñüllilerimiz. «Referendum»dan soñ da bizge faal yardım ete, malümatnı bildireler. Bizim habercilerimiz – Qırımda «Krım-SOS»nıñ «köz» ve «qulaqları». Mesele şunda ki, işğal ile razı olmağan ve aqları bozulğan insanlarnı qorçalağan cemaat teşkilâtı totalitar devlet tarafından işğal etilgen territoriyada areket etip olamaz.
Qırımda ukrain degil de, bir rusiyeli teşkilât qabul etüv odasını açmalı
Anda Rusiye Federatsiyasınıñ uquqiy alanında çalışacaq Rusiye uquq qoruyıcı teşkilâtları ya da halqara nezaretçileri buluna bile. Rusiye zenaatdaşlarımız ile qonuşqan edim, aytqanlarına köre, anda qırımlılarnıñ aqları oğrunda faal bir iş başlansa, olarnı andan, nasıldır bir sebep tapıp, quvmağa tırışırlar.
– Amma bunı kimse yapıp baqmadı da…
– Intılmağa bile acet yoq. Ayrı faaller areket ete bile. Amma bizge, Kiyev, Lviv, Herson fallerine ketmege… Bizni anda yollamazlar da!
– Uquqiy qabul etüv odalarını açmağa mümkünmi?
– Uquqiy qabul etüv odalarını mümkün. Anda Qırım alan eyyetinden mesleatlarnı keçirgen insanlar bar. Amma olarnı ep nezaret eteler. Anda er vaqıt bulunmağa izin bermezler ki, imkânsız. Başqa bir format olmalı. Qırımda ukrain degil de, bir rusiyeli teşkilât qabul etüv odasını açmalı. Amma, bu da cezasız qalmaz.


text:
İşğal etilgen Qırımda topraq resmiyleştirüviniñ tertibini belgilediler
Qırım «akimiyeti» topraq damartılarına aqqlarını ğayrıdan resmiyleştirüv ya da soñuna qadar resmiyleştirüv esnasınıñ inceliklerini belgiledi.
Bunıñnen bağlı leyhanı salı künü Qırım «ükümetiniñ» toplaşuvında mal-mülk ve topraq munasebetleri «naziri» Aleksandr Gorodetskiy taqdim etti.
Böyleliknen, Qırım işğalinden evel başlanğan 6 biñ topraq damartısınıñ resmiyleştirüvi yekünleneycek.
Özüni Qırımnıñ baş naziri olaraq ilân etken Sergey Aksönov «nazirge» bunıñnen bağlı malümatnı yerli akimiyet organlarına yollamağa avale etti.


text:
Qırım özüni mahsulat ile temin etip olamaz, – Aksenov
Qırımnıñ şimdiki başı Sergey Aksenov yarımada özüni mahsulat ile temin etip olamaycağı aqqında bildire. Bazar künü, iyün 21-de, «Dengi v Ukrayine» ukain maliyeviy portalı bildirilgeni kibi, buni Aksenov Peterburg halqara iqtisadiy forumında ayttı.
«Ne olsa da, qıtaiy Rusiyeden çoq şeyni ketiremiz. Çetelden mahsulat ketirilmey desek de olur. Demir yol ve deñiz bağımız qapalı», – dey o.
Aksenovnıñ aytqanı kibi, Qırım şirketleri suv mahsualatı ile Qırım ihtiyacalarınıñ tek yarısını teminleH bile, qalğanı qıtaiy Rusiyeden ketirile. Qırım devlet şirketleri yarımadanıñ ötmek ihtiyacını da tek 50% teminley, ekinci yarısını şahsiy şirketler işlep çıqara.
Malüm ki, Ukraina alâ daa Qırımnı aşayt malları ile teminley.
Bunıñ ile, Qırımnıñ sanayı siyaset naziri Konstantin Raviçniñ malümatına köre, bugün Qırımda Rusiye mahsulatnıñ ayı 80% yaqınlaştı.