text:
Sitemizde yayınlanan çalışma kitaplarının cevapları kesin doğruluk teşkil etmemektedir. Paylaşılan sayfalar, kendi cevaplarınız ile karşılaştırmanız için yayınlanmaktadır. Bu sebeple bu yayınlar ile ancak kendi cevaplarınızın doğruluğunu kontrol edebilirsiniz.
2014-2015 5.Sınıf Türkçe Çalışma Kitabı Cevapları -MEB Yayınları-
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 199.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 198.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 197.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 196.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 195.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 194.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 193.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 192.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 191.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 190.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 189.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 188.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 187.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 186.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 185.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 184.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 183.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 182.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 181.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 180.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 179.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 178.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 176.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 175.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 174.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 173.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 172.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 171.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 170.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 169.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 168.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 167.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 166.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 165.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 164.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 163.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 162.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 161.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 160.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 159.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 158.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 157.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 156.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 155.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 154.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 153.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 152.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 150.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 149.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 148.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 147.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 146.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 145.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 144.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 143.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 142.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 141.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 140.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 139.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 138.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 137.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 136.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 135.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 134.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 133.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 132.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 129.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 128.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 127.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 126.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 125.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 124.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 123.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 122.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 121.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 120.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 119.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 118.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 117.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 116.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 115.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 114.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 113.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 112.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 111.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 110.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 109.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 108.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 106.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 105.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 104.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 103.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 102.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 101.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 100.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 99.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 98.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 97.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 96.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 95.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 94.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 93.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 91.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 90.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 89.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf Türkçe MEB Yayınları Çalışma Kitabı 88.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 87.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 86.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 82.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 81.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 80.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 79.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 78.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 77.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 76.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 75.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 74.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 73.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 72.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 71.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 70.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 69.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 68.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 67.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 66.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 65.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 64.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 63.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 62.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 61.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 60.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 58.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 57.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 56.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 55.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 54.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 53.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 52.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 51.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 50.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 49.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 48.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 47.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 46.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 45.Sayfa Cevapları
»5.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 44.Sayfa Cevapları


c: text/html

text:
«Hayalnıñ soñu». Putin «Qırım bölgesinden» qurtuldı
Rusiye prezidenti Vladimir Putin «Qırım federal bölgesini» yoq etme fermanını çıqardı. Kremlniñ qararına köre, endiden soñ yarımada toprağı Krasnodar ülkesi, Adıgeya, Kalmıkiya ve diger federatsiya subyektleri kibi Cenüp federal bölgesiniñ terkibine kirecek. Aynı vaqıtta Putin Qırım içün daa bir müim qararnı qabul etti – Sergey Menâylo yerine Aqyarnıñ yañı yolbaşçısını tayin etti. Qırım.Aqiqat Rusiye prezidentiniñ mezkür qararları ne maqsatnen qabul etilgenini ögrenmege tırıştı.
İyül 28-de kündüz Rusiye prezidenti Vladimir Putin «Qırım federal bölgesini» yoq etme buyruğını imzaladı. Oña binaen, «Qırım Cumhuriyeti» ve Aqyar Cenüp federal bölgesine (CFB) kire. Putin ayrı olaraq ükümetke işbu memuriy deñişmelerni köz ögüne alıp, bütün normativ senetlerni tüzetmege emir etti.
Fermanğa köre, CFB yolbaşçısı Vladimir Ustinov ola. Bu çoq bir şey ifade etmey, memur 2008 senesinden berli zaten bu vazifede buluna. Diger buyruq ile Vladimir Putin «Qırım federal bölgesiniñ» yolbaşçısı Oleg Belaventsevni işten boşatıp, onı Pâtigorskqa yolladı, memur Şimal-Kavkaz bölgesinde yolbaşçılıq yapacaq.
Putinniñ daa bir müim ve beklenmegen qararı Aqyar valisi Sergey Menâylonı istifağa yollama oldı. Rusiye prezidenti onı Sibir federal bölgesindeki vekâletli temsilcisi vazifesine tayin etti. Putinniñ emri ile Aqyar valisi vazifelerini vaqtınca Dmitriy Ovsânnikov eda etecek, bundan evel memur Rusiye sanayı ve ticaret nazirligindeki departamentlerden biriniñ yolbaşçısı edi.
Rusiye prezidentiniñ iyül 28-de kerçekleştirgen hadim deñiştirmeleri yalıñız Qırımnı degil, diger regionlarnı, em de Rusiye ükümetini qaplap aldı. Putin gümrük hızmeti ve Rusiye gvardiyasınıñ yolbaşçılarını, Şimal-Ğarp bölgesindeki temsilcisini, Kaliningrad, Yaroslavl ve Kirov vilâyetleriniñ valilerini deñiştirdi.
Keçici devir bittimi?
«Qırım bölgesini» yoq etme qararı evelden ilân etilmedi ve bir çoq insan içün apansızdan çıqtı. «QFB» Qırım «qoşulğanınen» üç künden soñ quruldı – 2014 senesi mart 21 künü.
Rusiyede federal bölgeler anayasa subyekti ya da memuriy-topraq bölünmeniñ bir parçası sayılmay. Olar 2000 senesi Vladimir Putinniñ fermanı ile quruldı. Rusiyede 8 federal bölge mevcut. Er biriniñ terkibine 7-den 18-ge qadar federatsiya subyekti kirmekte: vilâyet, cumhuriyet, ülke ve federal şeerler. Bölgelerniñ yolbaşçılığını prezidentniñ daimiy vekilleri yapa. Qısqası şu ki, FB – Vladimir Putin tayin etken insanlarnıñ yolbaşçılığı altında bulunğan devletni parallel idare etüv organlarıdır. Federatsiya subyektleriniñ yolbaşçıları bölge reberlerine gizli itaat eteler.
«Qırım federal bölgesi» digerlerden farqlı edi, çünki ealisi ve toprağı başqalarğa baqqanda çoq degil. Rusiye prezidenti bölgeni ne sebepten yoq etmege qarar aldı – özü añlatmadı. Buyruqta bu adım «devlet akimiyetiniñ federal organları faaliyetiniñ semereligini arttırmaq maqsadı ile» atıldı, dep aytıla.
Yarımada Rusiyege «qoşulğan» soñ «Qırım federal bölgesinde» prezidentniñ vekâletli temsilcisi Oleg Belaventsev oldı – Aqyar arbiy oquv yurtunıñ mezunı ve Rusiye mudafaa naziri Sergey Şoygunıñ eski ortağı. O, 2014 senesi fevral-mart aylarında, farqlı qaynaqlarnıñ malümatına köre, Rusiyeniñ yarımadanı zapt etme areketlerinde müim bir rol oynadı. Belaventsev Qırımnıñ o vaqıttaki akimiyetiniñ areketlerini idare etip, olarnıñ Rusiye ordusı ile bağlarını pekitti. Vladimir Putin Oleg Belaventsevge Rusiye qaramanı unvanını berme gizli buyruğını çıqardı kibi malümat bar edi. Faqat bunıñ resmiy delili yoq.
O vaqıt Aqyarda Rusiye askerleriniñ areketlerini Sergey Menâylo idare etken edi, soñra da vali oldı. Ekisi de iyün 28-de Qırımdan Rusiyege yollanıldı.
Oleg Belaventsev eki yıldan ziyade yolbaşçılıq yapqan bölgeniñ yoq etilmesini izaatlamadı. Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenov da bir şey demedi. «Qırım bölgesiniñ» yoq etilmesi haberi peyda olğan soñ o, Facebook saifesinde Kefeniñ yañı yolbaşçısı ile keçirgen körüşüvini aydınlattı ve Googleniñ Qırımnıñ meskün yerlerini deñiştirip yapqan «kommunizmden qurtulma» areketlerini izaatladı.
Bugünge qadar «QFB» yoq etme qararını Kreml kontrol etken Qırım akimiyetiniñ vekillerinden tek bir kişi – Federatsiya Şurasınıñ azası Sergey Tsekov izaatladı. O, bölgeniñ yoq etilmesi yarımadanıñ Rusiyege bütünley bağlanğanını ifadeley, dep ayttı.
«Keçken eki buçuq yıldan ziyade kösterdi ki, Qırım ve CFB aynı problemlerni yaşamaqta, şu sebepten bir sıra bürokratik qurulışnı meydanğa ketirmege ne faydası, ne de istegimiz bar. Bundan ğayrı, Qırım federal bölgesi keçici devir içün qurulğan edi. Bugün ise bu devir bitti, alışma devri başladı dememiz mümkün», – dep tekrarladı aytqanlarını RİA Krım agentligi.
Rusiye prezidentiniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ «Qırım federal bölgesini» yoq etme ve Qırım ve Aqyarnıñ Cenüp federal bölgesine qoşma fermanını izaatladı. Onıñ aytqanına köre, işbu qarar «devlet idaresiniñ semereligini arttırmaq» içün qabul etildi, dep tekrarlay Peskovnıñ lafını TASS.
«Yarımada sakinleri bundan zarar körmeycek. Vekâletli temsilci derecesinde idareniñ semereligini arttırmaq müim», – dep ayttı o ve şunı qayd etti ki, «Qırım ve Cenüp federal bölgesiniñ bir sıra meselesi aynı», bu sebepten idare semereligi aqqında laf kete.
Vertikalni pekitmek
«Rusiye kommunistleri» firqasınıñ Qırım bölüginiñ yolbaşçısı Leonid Graç «QFB» yoq etilmesine başqaca baqa. Onıñ fikirince, Kreml «Qırım bölgesini» yoq etip, vertikal akimiyetni quvetlendirecek ola.
Diger taraftan, Belaventsevden de qurtulmaq istediler, dep tüşünem, o, iç kelişmey ediLeonid Graç
«Diger taraftan, Belaventsevden de qurtulmaq istediler, dep tüşünem, o, iç kelişmey edi. O, raat yaşay, Aqyarda balaban bir evde otura, anda-mında bara edi. Uquq, iqtisadiyat, devletçilik nezareti ceetinden yapqanları yoq. Aydutlıq onıñ sayesinde tarqaldı. 2014 senesi sentâbr ayında saylavlarğa Aksenov ve Konstantinov «taqımını» kirgizdi, anda em yap-yaş qızlar, em apayları, em oğulları ve adiy aydutlar alındı», – dep ayttı Leonid Graç.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov dedi ki, Qırımnıñ Cenüp federal bölgesine kirsetilmesi yarımada sakinleri içün güzel bir şey ifade etmey.
«Rusiyeniñ yüksek siyasiy reberiyeti işğal olğan Qırımğa Rusiyeniñ diger topraqlarınıñ taqdirini azırladı, olar yekâne devlet siyasetini qabul ettirecek obyektler ola, böylece, işbu siyaset ömürge keçirilgende etnik ya da tarihiy çeşitlik, medeniy ya da til hususiyetleri bu topraqnıñ «rus dünyası» standartlarına bütünley «uyğunlaşqanına» qadar üstüni örtecek», – dep yazdı o, Facebook saifesinde.
Bir sıra siyasiy ekspertniñ zanınca, Kreml Qırım federal bölgesini yoq etip, bücet sermiyasını arttıracaq ola.
Qırımda memurlar pek çoq oldı. Rusiye içün maddiy taraftan zor bir şey.Dmitriy Omelçuk
«Qırımda memurlar pek çoq oldı. Rusiye içün maddiy taraftan zor bir şey. Yerli memurlar er şeyni al etip, qıtsız bir bölgeni meydanğa ketirecek ümütleri kerçekleşmedi. Qırım bayağı para aşay», – dep qayd etti Qırım siyasetşınası Dmitriy Omelçuk Qırım.Aqiqatqa.
Onıñ fikirince, yerli memurlar «QFB» yoq etilmesine quvanmay, çünki işten boşatıla bile. Faqat, ekspertniñ aytqanına köre, olar açıq-aydın bir şey aytmazlar, çünki qarar şahsen Vladimir Putin tarafından qabul etildi.
Ukrain siyasiy tedqiqler mustaqil merkeziniñ eksperti Yuliya Tişçenko qayd ete ki, Cenüp federal bölgesiniñ vekâletli temsilcisi Rusiye prokuraturasınıñ sabıq hadimi Vladimir Ustinov ola, o, Oleg Belaventsev kibi uquq qoruyıcı organlarınıñ hadimidir.
Regionnıñ idaresini küç ile pekitmege devam eteler. Misal olaraq, eglence saasınıñ inkişafına diqqat ayırılmay, havfsızlıq saasına emiyet berile: içki ve tışqıYuliya Tişçenko
«Regionnıñ idaresini küç ile pekitmege devam eteler. Misal olaraq, eglence saasınıñ inkişafına diqqat ayırılmay, havfsızlıq saasına emiyet berile: içki ve tışqı», – dep qayd etti o.
Yuliya Tişçenkonıñ fikirince, Kreml «QFB» yoq etip, Qırım Rusiyeniñ diger regionlarınen aynı olğanını ve ayrı bir yer almaycağını köstere. Bundan ğayrı, «Qırım bölgesiniñ» yoq etilmesi, siyasetşınasnıñ fikirince, – Rusiye Qırımnı öz vitrini ve örnek olacaq regionı yapacaq kibi laflarnıñ yalan olğanını isbatlay.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bul twralı änşi «El awzında» bağdarlamasında ayttı. Top müşeleri şırqap jürgen änderge de Äwelbekovanıñ köñili tolmaydı.
«Qazirgi “Keşyu” – jap-jas qızdar, dawıstarı pispegen, olardıñ stïlïstïkası da basqa. Men “Keşyude”jürgende qazir özim aytıp jürgendey qazaqı änder boldı, termelerdi ayttıq. Al qazirgi qızdardıñ kïetin kïimderi de bölek», – dedi änşi öz sözinde.
Esteriñizge sala keteyik, Möldir Äwelbekova “Keşyu” tobınan ketip, biraz waqıttan soñ qayta oralğan bolatın. Biraq arağa köp waqıt salmay, ol toptan ekinşi ret ketip qaldı.
Ayta keterligi, “Keşyudiñ” jaña quramına köñili tolmaytının top jetekşisi Bağım Muxïtdïnova da aytıp ketken edi. Tanımal prodyuserdiñ pikirinşe, jas qızdar äzirge ümitti aqtamadı. Äñgime barısında mwzıkalıq prodyuser “Keşyudiñ” altın quramın sağınğan sıñay tanıttı.
«Qazirgi toptı “Keşyudiñ” burınğı quramımen salıstırwğa äli erte», – deydi prodyuser.
Bağım Muxïtdïnova tipti jas “Keşyu” bas “Keşyuge” jetw üşin äli biraz jumıs jasaw kerektigin de aytıp ötti.
Derekközi: nur.kz
Tegï: Mwzıka,
Kommentarïï


text:
Mısır xïrwrgı emdelwşiniñ asqazanınan 39 şege, ottıq jäne tırnaq alwğa arnalğan quraldı alıp şıqtı, dep xabarlaydı Youm7 portalı.
Abdwrraxman Mwstafa esimdi xïrwrg portalğa bergen suxbatında 30 jastağı jigit asqazanı awıratının aytıp şağımdanğanın aytadı. Wltradıbıstıq zerttewlerden däriger erekşe küdik twdıratın bögde zattardı körip tañ qalğanın jasırmadı.
Üş sağatqa sozılğan ota jasaw nätïjesinde jigitiñ asqazanınan 39 şege, ottıq jäne tırnaq alwğa arnalğan quraldı alıp şıqtı.
Därigerdiñ mälimdewinşe, qazir nawqastıñ jağdayı birqalıptı, 15 täwlikten keyin ol awrwxanadan şığarılatın boladı.
Nawqastıñ twıstarı onıñ munday jağdayğa tap bolwı alğaş ret emes ekenin mälimdegen – jas jigit buğan deyin de densawlıqqa qawip töndiretin zattardı jutıp qoyğan.
Derekközi: RÏA Novostï
Kommentarïï


text:
Amet-Han Sultannıñ eykeli açılacaq yerde Gagarin ve Korolevniñ eykellerini tiklediler
Bugün Aqmescitte Gagarin soqağındaki «Kosmos» kinoteatriniñ ögünde birinci uçucı kosmonavt Yuriy Gagarin ve raketa kâinat tehnikasınıñ bünyecisi Sergey Korolevniñ granit eykelleri açıldı, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
Eykellerniñ müellifleri Anatoliy Dementyev ve Sergey Oleşnâ oldılar, eykel ustahanesiniñ müdiri, «Rus şerefiniñ alleyası» halqara leyhasınıñ reberi Mihail Serdükov büstlerni şeerge ediye etti. «Tarihiy hatıra» leyhasınıñ reisi İgor Yevtüşkinniñ aytqanına köre, eykeller «Rus şerefiniñ alleyası» programmasınıñ bir qısmı ola.
Bu leyha çerçivesinde 2014 senesi yazda Suvorov enişinde Naberejnaya soqağında şair ve aktör Vladimir Vısotskiyniñ eykeli açıldı.
2009 senesi Gagarin soqağında Amet-Han Sultannıñ doğğanına doqsan yıl tolğanı munasebetinen Aqmescit akimiyeti uçucınıñ eykelini tiklemege planlaştırğan edi. Böyle qarar Aqmescit şeer şurasınıñ yarış komissiyası tarafından qabul etilgen edi.
2010 senesi oktâbr ayında o vaqıt Aqmescit yolbaşçısı olğan Gennadiy Babenko bildirdi ki, şeer qurucılığı şurasınıñ toplaşuvında Amet-Han Sultannıñ 3859 mln grivnalıq eykel planı tasdıqlandı. Kinoteatr ögünde landşaft köşesi de açılacaq edi.
Sovetlerniñ uçucısı Amet-Han Sultan 603 cenk uçuşını yaptı, 30 uçaqnı şahsen ve 19 uçaqnı taqım içinde qırdı. Yaz işi devamında uçucı 100 uçuş vastasını ögrendi. 1971 senesi fevral 1-de Amet-Han Sultan Tu-16 uçuş laboratoriyasında sınav uçuşında elâk oldı. Moskvada defn etilgen edi.


text:
Cemilev: Pariste jurnalistlerniñ öldürülmesinde «Moskva izni» ola bile
Prezidentniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi, Ukraina halq deputatı, qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev Paris faciasına Moskvanıñ alâqası bar olğanını red etmey. Bunı o cuma künü, yanvar 9-da, depo.ua izaatlarında bildirdiyu
«Şimdilik Parij adiselerine kimniñ alâqası bar aytıp olamayıq. Men İstanbulda bulunam ve bu mevzuda subetleşem. İGİL iştiragi red etilmey, lâkin yol köstergen el Rusiyeden ola bile», – dep qayd etti o.
«İGİL – mustaqil bir küç degil. Bu facia islâmğa qarşı qullanıla bile, ve, doğrusını aytqanda, bunıñ içün yapılğandır. Anda rus qolu ola bilecegi aqqında tam bir malümat yoq. Bir çoq mütehassısnıñ fikirince, Moskva Frenkistannıñ diqqatını Rusiyeniñ Ukraina istilâsına qarşı areketlerinden islâmğa qarşı yoluna, belki de, Avropa birliginiñ dağıtılmasına aylandırmaq içün bunı da yapa bile», – dep qayd etti Mustafa Cemilev.
Malüm ki, çarşenbe künü, yanvar 7-de, Charlie Hebdo muarririyetine yapılğan ücüm neticesinde 12 insan öldürildi, 11 kişi yaralandı. Politsiya malümatına köre, şaatlar bildire ki, ücüm etkenler «Allahu akbar» ve «bizler peyğamberimiz içün intiqam alamız», dep qıçıra ediler.
«İslâm devleti» ve diger cihad birleşmeleriniñ tarafdarları saytılarında bildireler ki, ücüm içün mesülietni alalar.
Frenkistannıñ musulman toplulıq liderleri ise ücümni takbih ettiler.
«Charlie Hebdo» satirik mecmuası 2006 senesinde populâr oldı. O vaqıt mecmua Muhammed peyğamberine karikaturalarnı bastırğan edi. Musulman dünyası narazılıq bildirmege başladı.


text:
Stokgolmde uquq qorçalayıcılar Qırımda ukrainler taqip etilgeni aqqında ikâye etti
Stokgolmde keçken «Rusiye işğali altındaki Qırım ve Donbassta insan aqları» tögerek masa çerçivesinde ukrain uquq qorçalayıcıları Kreml nezaretindeki yerli akimiyet işğal altındaki Qırımda taqip etilgen ukrainler aqqında ikâye etip berdi.
Bu aqta sentâbrniñ 12-nde Qırım uquq qorçalayıcı gruppası bildirmekte.
«Baluh – Qırımda ukrain faalleriniñ taqip etilgenini köstergen açıq-aydın, amma yekâne olmağan bir misaldir. Ukrain faalleri Ukrainanen bağlı faaliyetleri içün memuriy ve cinaiy davalar vastasınen taqip etilmekte; olar qorquzılıp Qırımnı terk etmege mecbur etile.Bir de olarnıñ er angi bir toplaşuv keçirmesi de yasaq. Yaqında Ukrain medeniy merkeziniñ lideri Leonid Kuzmin Qırımnı terk etmege mecbur qaldı», – dedi Qırım uquq qarçalayıcı gruppasınıñ yolbaşçısı Olga Skripnik.
Sentâbrniñ 11-nde Stokgolmde uquq qorçalayıcılar işveçli diplomatlarğa Qırımda insaniyetlikke qarşı yapılğan cinayetler aqqında ikâye etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ekrem Çelebi - Everek Dağı
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Everek Dağı
Etiketler : Ekrem Çelebi - Everek Dağı türkü indir, Ekrem Çelebi - Everek Dağı türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Everek Dağı mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Everek Dağı türküsü, Everek Dağı sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Everek Dağı bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Yürü Güzel Yürü
Ekrem Çelebi - Adana nın Bayırına
Ekrem Çelebi - Meyrik
Ekrem Çelebi - Yavaş Yavaş
Ekrem Çelebi - Bu Zalim Gurbet
Ekrem Çelebi - Oya Yazma Başında
Ekrem Çelebi - Bu Ayrılık Neden Oldu
Ekrem Çelebi - Ezme İle
Ekrem Çelebi - Sen Yoksun Diye
Ekrem Çelebi - Yine Bahar Geldi Nedir Yaradan
Ekrem Çelebi - O Yarin Kaşları Kara Değil Mi
Ekrem Çelebi - Kahveyi Kavuranlar
Ekrem Çelebi - Engin Ol Gönül
Ekrem Çelebi - Dünya Dünya
Ekrem Çelebi - Huma Kuşu


text:
Pakistanda trenler çatıştı: altı kişi elâk oldı, 100-den ziyade yaralandı
Sentâbr 15-te, saba Pakistandaki Pencab merkeziy belediyesinde yolcu ve yük trenlerniñ çatışması neticesinde eñ azdan altı kişi elâk oldı ve 100-den ziyade adam yaralandı.
Karaçi şeerine ketken ekspress yolda turğan yük trenine uruldı. Neticede dört vagon avdarıldı.
Demir yol temsilcisi Sayma Başir, qaza içün mesüliyetni yük treni acele şekilde toqtatılğanından soñ qırmızı işaretke diqqat etmegen yol treniniñ aydavcısınıñ boynuna yükledi.
Müstemleke devrinde Pakistanda qurulğan demiryol ağınıñ alı soñki yıllarda para ayırılmağanı ve yaramay baqılğanı sebebinden kerginleşti.


text:
Qırım tarihınıñ saifeleri. Teyfuk Abdul
Ulu Vatan cenkiniñ cebelerinde «vatan, Stalin içün» natsizm ile qaramanca küreşken, soñra ise sovetler rejimi vatanları Qırımnı alıp, aldatqan qırımtatarınıñ sayısını kim bile? Yalıñız olar degil, balaları ve torunları yıllar devamında «vatan satqını» adını taşığan ediler...
O cenkniñ kerçek qaramanlarından biri Teyfuk Abdul otuz yaşında vefat etti. Qırımtatar halqınıñ körümli, endamlı oğlu zaferge qadar eki ay qalğanda cenk uruşlarında elâk oldı...
Teyfuk Abdul 100 yıl evelsi, 2015 senesi dekabr 24-de, Qırımnıñ yalı boyundaki acayip bir köşeçiginde – Partenitte dünyağa keldi. Babası Abdul rus-yapon cenkinde iştirak etti, soñra Aqyarda hızmet etken edi. Anası Ayşe ev bikesi, bir vaqıtları kolhozda çalıştı. 1921 senesi ömür arqadaşı ölgen soñ çoq balalı qorantanı (altı bala!) Ayşe özü baqmağa mecbur oldı...
Teyfuknıñ öz tercimeiyalına köre, yedi yıllıq mektepni bitirgen soñ o Yalta pedagogika tehnikumına oqumağa kirip, 1935 senesi «halq ocası» unvanı ile oquşını bitire. O yıl Qırım devlet pedagogika universitetine oqumağa kire. Aynı vaqıtta Üsküt orta mektebinde ocalıq yapa, soñra belli bir müddet devamında Quru-Üzen köyündeki mektepniñ müdir muavini olıp çalışa, 1938 senesi yanvar ayından başlap ise Aluşta rayonınıñ mektep inspektorı ola.
İnstitutnı bitirgen oca Teyfuk Abdul askerlikke çağırıla. 1939 senesi noyabr ayı edi. 1941 senesi iyün ayında Teyfuk Orlov piyade oquv yurtunı bitire ve cenkniñ birinci künleri teğmen olaraq birinci saflarğa tüşe.
Cenkniñ zor yolları başladı...
Teyfuk Ğarp, Don, Cenüp-Ğarp ve Şimal cebelerinde cenkleşti. 1941 senesi devamında eki kere ağır yaralanğan edi. 1941 senesiniñ soñundan başlap gvardiya kapitanı Teyfuk Abdul – piyade batalyonınıñ komandanı. 1942 senesi «Ateş» kurslarını bitirdi. 1942 senesi dekabr ayında üçünci kere yaralandı. Aynı 1942 senesi Kommunistler firqasına kirdi.
1943 senesi sentâbr ayında batalyonnıñ gvardiya kapitanı Abdul Teyfuk Ukrainanıñ mesken yerlerini azat etkenlerden biri edi. 1943 senesi sentâbr 26-da bir uruş sırasında Abdulniñ batalyonı Dneprni keçip, Verhnedneprovsk şeeriniñ civarında Şimal cebesindeki ilk platsdarmlardan birini zapt etti. Askerler zapt etilgen platsdarmnı bir qaç kün tutıp, polknıñ esas quvetleriniñ anda keçmesini temin etti. Deşetli uruşlarda duşmanğa em asker, em tehnika ceetinden zarar ketirildi.
1943 senesi dekabr 20-de «Dneprnıñ sağ yalısındaki platsdarmnı pekitmek içün uruşlarda batalyonda yüksek seviyede komandanlıq yapqan ve şahsiy cesaret köstergen» Yalta rayonınıñ Partenit köyünden, piyade batalyonınıñ komandanı gvardiya kapitanı Abdul Teyfukqa Sovetler Birligi Qaramanı unvanı berildi.
Bir qaç aydan soñ, 1944 senesi mayıs ayında, faşistlerden azat etilgen Qırımda, Yalta rayon komitetiniñ malümatına köre, «...Alupka, Degermenköy ve Partenitte meşur köydeşler – Sovetler Birliginiñ qaramanları Alupkalı Amethan Sultan ve Partenitli Teyfuk Abdul ile miting ve körüşüvler olıp keçti».
Tarihnıñ accı bir paradoksı – Sovet Vatanına sadaqatsız olğanı resmiy şekilde tanılğan qırımtatar halqı bir qaç künden soñ sürgün etilecek edi...
Bundan soñra bütün qırımtatarlar uzun yıllardır satqın sayıla edi – cenk qaramanları da aynı.
Yıllar devamında Teyfuk Abdulniñ tercimeiyalını ögrengen İbraim Voyennıy qaramannıñ soy-soplarına yollağan, belgi de, soñki mektübini derc etti:
«Selâm aleyküm, tuvğanlarım: anam, qardaşım ve qız qardaşlarım.
Cebeden selâmlar yollap, sağ-selâmet olğanımnı bildirem ve Sizge de aynısını tileyim. Ebet, qayda bulunğanımnı bilesiñizdir – cebede, Visla özeniniñ artında.
Sizden pek uzaq.
Anam, Sizge nice mektüp yolladım, cevap alamadım. Sebep – bulunğan yerim ve adresim sıq-sıq deñişken edi, sebep bu. Eskiden hızmet etkenim bölükke keldim. Adamlar meni tanıy, men de olarnı. Bilgeniñiz kibi, qaramannı kerek olğanı kibi qarşıladılar.
Sovetler Birligi qaramanınıñ anasına nasıl yanaşalar? Arbiyler ve qorantalarına berilgen ticaret müessiseleri sistemasını (voyentorg) qullanasıñızmı? Sizge Sovetler Birligi Qaramanı olğanıma dair vesiqa yollağan edim. Siz voyentorgğa bağlısıñızTuvğanlarına yazğan mektübinden
Anam, nasılsıñız yazıñız. Yañı oturğan yeriñizde yaşayış nasıl. Sovetler Birligi qaramanınıñ anasına nasıl yanaşalar? Arbiyler ve qorantalarına berilgen ticaret müessiseleri sistemasını (voyentorg) qullanasıñızmı? Sizge Sovetler Birligi Qaramanı olğanıma dair vesiqa yollağan edim. Siz voyentorgğa bağlısıñız. Cebedeki qaramanlarnıñ qorantasına er ay aşayt bereler.
Sıq-sıq mektüp yazıñız. Anam, vesiqalarıñızda Ayşe Abdul ya da Abdul Ayşe yazalar? Ya da Emir-Üseinova Ayşe Abdul? Qaysı rayonda ya da yerde Aleşa qardaşımnen oturasıñız yazıñız.
Vasfiye, Fatma ve bütün soy-soplar qayda olğanını yazıñız. Bir qaç kün evelsi 1000 ruble yolladım. Alğan soñ yazıñız.
Sıcaq selâmlarım ile, oğluñız, ağañız
Sovetler Birliginiñ qaramanı Abdul Teyfuk.
Bütün soy-soplarımız ve tanışlarımızğa selâm aytıñız.
16.12.44».
Üç aydan soñ, 1945 senesi mart 18-de, Almaniyadaki deşetli uruşlarda, zaferge qadar pek az qalğanda, Teyfuk Abdul elâk oldı...
Uzun bir zamandır tuvğanları Teyfuknıñ ölgenini bilmegen edi... Soñki kere Abdulniñ mektübini ömür arqadaşı Mariya Stepanovna 1945 senesi fevral ayında alğan edi – o, gvardiya mayorı unvanını alğanını bildirgen edi... Üç yıldan soñ, 1948 senesi aprel 8-de Mariya SSCB Yuqarı Şurası Prezidiumınıñ reisi Nikolay Şvernikten aqayı – Teyfuk Abdul – cenk meydanında qaramanca ölgenine dair resmiy haber aldı...
«Ömür arqadaşıñız Teyfuk Abdulniñ Dnepr özenini keçkende alman işğalcilerinen küreşte ve Dnepr özeniniñ ğarp yalısında platsdarmnı küçlü pekitkende köstergen qaramanlığı içün SSCB Yuqarı Şurasınıñ Prezidiumı 1943 senesi dekabr 20-de çıqarğan Buyruğı ile oña Sovetler Birliginiñ Qaramanı unvanı berildi. SSCB Yuqarı Şurası Prezidiumınıñ ömür arqadaşıñızğa bergen Sovetler Birligi Qaramanı unvanına dair fahriy yarlıqnı cesareti halqımız tarafından unutılmaycaq qaraman ömür arqadaşıñız aqqında hatıra olaraq yollayım», – dep aytıla edi SSCB Yuqarı Şurası Prezidiumınıñ Reisi Nikolay Şvernikniñ resmiy mektübinde.
Teyfuk Abdul Lenin Nişanı, Qızı Bayraq Nişanı, 1943 senesi avgust ayında Ulu Vatan Cenkiniñ birinci derece ve 1943 senesi noyabr ayında ekinci derece Nişanları, medallernen taqdirlengen edi...
Onıñ cesedi Lviv şeerine ketirilip defn etilgen edi. Sovetler Birligi Qaramanı Abdul Teyfuknıñ adı Şeref Bayırındaki tahtada yazılğan.
Tuvğan Partenitte onıñ eykeli tiklendi. Aqmescit soqaqlarından biri Qaramannıñ adını taşıy.
Teyfuk oquğan Partenit mektebine 2010 senesi onıñ adını berecek ediler – amma, ne yazıq ki, böyle bir şey olmadı...
Gülnara Bekirova, Qırım tarihçısı, Ukrain PEN-klubınıñ azası


text:
Bul twralı Ewropalıq keñestiñ törağası Donald Twsk xabarladı. Germanïya kancleri Angela Merkeldiñ aytwınşa, Ewroodaq elderi kelimsekterdi öz erkimen bölip alatın boladı. Sonday-aq, aldağı waqıtta bul Odaq tağı 20 mıñ adamğa qamqorlıq körsetwge äzir ekenin mälimdep otır. Işki ister mïnïstrleri tïisti jospardı şildeniñ soñına deyin ayaqtawdı dittep otır. Ayta ketw kerek, jıl basınan beri Jerorta teñizi arqılı Ewropağa 90 mıñğa jwıq bosqın kelgen. Olardıñ 46 mıñı Ïtalïyağa taban tiredi. Bul ötken jılmen salıstırğanda eki ese artıq.
Derekközi: 24 kz
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Pikir
-
ASTANA. QazAqparat - Amerïka Qurama Ştattarı Qazaqstanğa ïnvestïcïya salwda aldıñğı qatardağı memleketterdiñ biri. Bul twralı «Talap» qoldanbalı zerttewler ortalığınıñ dïrektorı Raxım Oşaqbaev ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat.2018 jılğı 16 qañtar 13:10
-
ASTANA. QazAqparat - QR Tuñğış Prezïdenti qorı janındağı Älemdik ekonomïka jäne sayasat ïnstïtwtınıñ sarapşısı Jumabek Sarabekov Elbasınıñ aldağı AQŞ-qa saparına qatıstı pikirimen bölisti, dep xabarlaydı QazAqparat.2018 jılğı 12 qañtar 20:36
-
Erbol Tileşov: Termïnologtar xalıqaralıq termïnderdi qazaq tiline qabıldawdıñ qağïdattarın dayındawı kerekASTANA. QazAqparat - Qazaq tiline şetelden engiziletin belgili bir termïnniñ naqtı balaması tabılmasa - onı awdarwdıñ qajeti şamalı. Prezïdent N.Nazarbaevtıñ 10 qañtardağı Joldawına qatıstı Ş.Şayaxmetov atındağı tilderdi damıtwdıñ respwblïkalıq üylestirw-ädistemelik ortalığınıñ dïrektorı Erbol Tileşov osılay dep pikir bildirdi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.2018 jılğı 12 qañtar 14:26
-
ASTANA. QazAqparat - Elbası Joldawındağı 10 negizgi mindet Qazaqstan damwınıñ jaña bağıtın közdeydi. Bul pikirdi Qazaq memlekettik qızdar pedagogïkalıq wnïversïtetiniñ rektorı, pedagogïka ğılımdarınıñ doktorı, professor Gawxar Aldambergenova bildirdi, dep xabarlaydı QazAqparat.2018 jılğı 12 qañtar 13:46
-
QIZILORDA. QazAqparat - Elbası jıl sayınğı Joldawlarında ğılım men ïnnovacïyağa erekşe köñil böledi. Öytkeni ğılım jañalığın öndiriske engizgen jağdayda ğana kez kelgen memleket qarıştap alğa qadam basadı. Elbası Joldawı twralı öz oyın «Orda Glass» JŞS basqarma törağası Erjan Sağımbaev osılayşa bildirdi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 11 qañtar 15:31
-
ASTANA. QazAqparat - QR Käsipodaqtar federacïyası törağasınıñ orınbasarı Erlan Saïrov Elbasınıñ Qazaqstan xalqına Joldawı boyınşa öz pikirin bildirdi, dep xabarlaydı QazAqparat.2018 jılğı 10 qañtar 11:53
-
ASTANA. QazAqparat - Bügin QR Prezïdenti Nursultan Nazarbaev respwblïkalıq telearnalar arqılı bïılğı Joldawdıñ negizgi on basımdığın atap ötti. Qazaqstannıñ strategïyalıq zerttewler ïnstïtwtınıñ sarapşısı Alwa Joldıbalïnanıñ aytwınşa, Memleket basşısı cïfrlıq däwirden qalmaw qajettigine basa nazar awdarıp otır, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 9 qañtar 20:41
-
ASTANA. QazAqparat - BUU Qawipsizdik Keñesindegi törağalığı kezinde Qazaqstan 20-ğa jwıq şaranı ötkizwdi josparlap otır. Osılayşa, bir aydıñ işinde xalıqaralıq qawipsizdikke arnalğan biraz mäseleler talqılanbaq, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 4 qañtar 16:59
-
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan janjaldardı rettewde beytarap bitimger bola aladı. Munday pikirdi QazAqparat tilşisine tanımal qazaqstandıq sayasattanwşı Sultan Äkimbekov bildirdi.2018 jılğı 3 qañtar 16:25
-
ASTANA. QazAqparat - QR Parlamenti Mäjilisiniñ depwtatı Mäwlen Äşimbaev Qazaqstan otandıq vagondardı şetelge sawdalaw arqılı eksporttıq älewetin arttıra alatının atap ötti, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.2018 jılğı 3 qañtar 14:57
-
ASTANA. QazAqparat - «Astana - 1» aqparattıq jüyesi boyınşa kedendik procedwralardıñ elektrondı formatqa köşwi Qazaqstannıñ bäsekege qabilettiligin arttıradı.2017 jılğı 25 jeltoqsan 14:51
-
ASTANA. QazAqparat - Egemendik alğalı beri Qazaqstandağı MMA sportşıları 2017 jıldı tabıstı ayaqtadı. Bul twralı QazAqparat tilşisine QR MMA, pankratïon jäne greplïng ulttıq federacïyasınıñ qurmetti prezïdenti Aydar Maxmetov aytıp berdi.2017 jılğı 22 jeltoqsan 10:19
-
ASTANA. QazAqparat - Qazaq sayttarı arasındağı bäsekelestikti küşeytw kerek. Onsız zaman ağımına ilesw mümkin emes. Bügin qazaq sayttarı redaktorlarınıñ forwmında alğaşqı sessïyanıñ moderatorı, tanımal jwrnalïst Serik Janbolat osınday pikir bildirdi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2017 jılğı 20 jeltoqsan 11:37
-
ASTANA. QazAqparat - Täwelsizdik küni - xalqımız, ultımız üşin eñ qasterli de qasïetti mereke. Äri ötkenimiz ben büginimizdi saralap, bolaşağımızdı bağamdaytın, oñ-solımızdı tügendeytin waqıt mejesi, dep jazadı Qazaqstan Respwblïkası Parlamenti Senatınıñ depwtatı Darxan Käletaev «Egemen Qazaqstan» gazetinde jarıq körgen «Täwelsizdik pen Elbası - egiz uğım» dep atalatın maqalasında.2017 jılğı 17 jeltoqsan 15:56
-
ASTANA. QazAqparat - Nursultan Nazarbaevtıñ «Täwelsizdik däwiri» kitabında Täwelsiz Qazaqstannıñ tarïxı öte şımır äri naqtı payımmen jazılğan. QR Ulttıq ğılımï akademïyasınıñ akademïgi, senator Baqıtjan Jumağulov osılay dep oyın bildirdi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.2017 jılğı 16 jeltoqsan 12:38
-
ASTANA. QazAqparat - Memleket qayratkeri, professor Mırzatay Joldasbekov Elbasınıñ jañadan tusawı kesilgen «Täwelsizdik däwiri» kitabı twralı pikirin bildirdi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.2017 jılğı 16 jeltoqsan 07:51
-
ASTANA. QazAqparat - Elbasınıñ «Täwelsizdik däwiri» attı jaña kitabı - Qazaqstan jolınıñ aynası. Bügin atalğan kitaptıñ tusawkeserinde L.N. Gwmïlev atındağı Ewrazïya ulttıq wnïversïtetiniñ rektorı Erlan Sıdıqov osılay mälim etti, dep xabarlaydı QazAqparat.2017 jılğı 15 jeltoqsan 16:51
-
ASTANA. QazAqparat - QR Prezïdenti janındağı strategïyalıq zerttew ortalığı dïrektorınıñ orınbasarı Sanat Köşkinbaev Elbasınıñ jaña «Täwelsizdik däwiri» kitabı twralı pikir bildirdi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.2017 jılğı 15 jeltoqsan 16:37
-
ASTANA. QazAqparat - Nursultan Nazarbaev jazıp şıqqan «Täwelsizdik däwiri» kitabı - eldiñ bolaşaqta qanday qağïdattarğa süyenw kerektigin körsetip bergen biregey twındı. Premer-Mïnïstr keñsesi basşısınıñ orınbasarı Erjan Babaqumarov basılımnıñ tusawkeserinde osılay dep pikir bildirdi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.2017 jılğı 15 jeltoqsan 16:00
-
ASTANA. QazAqparat - Elbasınıñ «Täwelsizdik däwiri» attı jaña kitabında memleketimizdiñ damw barısı twralı naqtı derekter jïnaqtalğan. Bul twralı atalğan kitaptıñ tusawkeserinde «Egemen Qazaqstan» respwblïkalıq gazeti» AQ Basqarma törağası Darxan Qıdıräli mälim etti, dep xabarlaydı QazAqparat.2017 jılğı 15 jeltoqsan 15:36
arı qaray
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Forbes Reseydegi awqattı käsipkerlerdiñ reytïngin jañarttı. Eñ bay 200 adamnıñ tizimine "VKontakte" älewmettik jelisi men Telegram messendjeriniñ negizin qalawşı Pavel Dwrov kirdi. Tizimde 135-orın alğan Dwrovtıñ baylığı 600 mïllïon dollarğa bağalanğan.
Reytïngte 14,4 mïllïard dollarmen NOVATEK-tiñ negizgi akcïoneri Leonïd Mïxelson köş bastadı. Üzdik bestikke "Alfa-Grwpp" ïesi Mïxaïl Frïdman (13,3 mïllïard dollar), Alïşer Wsmanov (12,5 mïllïard), Vladïmïr Potanïn (12,1 mïllïard) jäne Gennadïy Tïmçenko (12,1 mïllïard) endi.
Ayta keteyik, xalıqaralıq sankcïyalar men munay bağasınıñ kürt tömendewi reytïngtiñ özgerwine äkep soqqan. Reseydegi awqattı 200 adamnıñ baylığı bir jılda 48 mïllïard dollarğa qısqarğanı belgili boldı.
massaget.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Kalendar
Kalendar bul kalendar sa'nelerin ku'nlerge belgilew sisteması. Sa'neler aspandag'ı zatlar, ma'selen ku'n yamasa aydın' qozg'alıwına tiykarlang'an bolıwı mu'mkin.
Kalendar tag'ı da jazılg'an sistemanı ko'rsetiwshi qandayda bir zattı (a'dette qag'azdı) an'latıw ushın qollanıladı (ma'selen, stol u'stinndegi kalendar).
Bul termin rejelestirilgen waqıyalar toplamın an'latıw ushın da qollanıladı (ma'selen, kort kalendarı). Batıs xalıqlarının' ko'pshiligi Gregorian kalendarın qollanadı.
Qosımsha mag'lıwmat[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
- Anno Domini (AD)
- Jan'a Era (CE)


text:
Debaltsevoda ateş toqtatuv rejimi saat 17:00 qadar sürecek – separatistler
Rusiye tarafını tutqan separatistler Debaltsevo etrafından ateş toqtatuv rejimi fevral 6 künü Kiyev vaqtına köre saat 10:00-17:00 arasında devam etecegini bildirdiler. Bundan da ğayrı, seperatistlerniñ vekilleri şeer sakinleri ile avtobuslar şeerden çıqqanı aqqında haber ettiler.
Evel Ukraina İçki işler nazirligi Debaltsevoda insanlarnı tahliye etmek içün «yeşil ayat» teşkil etilgenini bildirgen edi.
Saba Reuters agentligi şeerge OSCE nezaretleri ile on avtobus yol alğanını qayd etken edi.
Soñki künleri ukraina akimiyetiniñ vekilleri Debaltsevo ve onıñ etrafında olğan diger meskün yerlerden insanlarnı faal sürette tahliye etmege başladı.
Fevral 5 künü Debaltsevo, Avdeyevka, Olhovatka ve Svetlodarsktan 376 insan tahliye etildi, haber ete Ukrainanıñ Fevqulâde vaziyetler boyunca Devlet hızmeti.


text:
Qırımda rusiyeli FSB İlmi Umerovğa psihiatrik ekspertizanı azırlay
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Umerovniñ bildirgenine köre, onıñ «separatizm aqqında» işi çerçivesinde Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti onı psihiatrik ekspertizadan keçtirmege niyetlene. Bu aqta İlmi Umerov Facebook saifesinde yazdı.
«Bugün nevbetteki sefer FSB taqiqatçısında edim. Bu sefer psihiatrik ekspertiza keçirilmesi aqqında ferman ile tanıştırdılar. Bu ne vaqıt ve ne yerde keçecegi aqqındaki malümatnı soñ bildirecekler. Vesiqa mündericesini bildirmeyim, çünki «faş etmeme aqqında» imza qoyğan edim, bundan da ğayrı, meni tek tanıştırdılar, yani taqdim etmediler», – dep añlattı Meclis reisiniñ muavini.
Qırımda uquq qoruyıcılar İlmi Umerovğa qarşı Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 280.1 maddesi (separatizm) boyunca cinaiy iş açtı.
Mayıs 19-da Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Umerovğa rusiyeli Federal havfsızlıq hızmetiniñ Qırım idaresinde sorğudan soñ qabaatlavnı taqdim ettiler.
Mayıs 12-de onıñ evinde tintüv keçirildi, Rusiye FSB-niñ Qırım idaresiniñ taqiqatçısı oña çıqmamaq şartını bildirgen vesiqanı berdi. Bundan soñ taqiqatçılar İlmi Umerovnı iş malümatını faş etmemesi aqqında imza qoymağa mecbur ettiler.
Sorğuğa onıñ apayı ve balaları da çekilgen edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Önerdegi qadamın “Super Star” jobasınan bastağan Dïnara Sultan xalıq änderin nasïxattawğa köñil bölgen sekildi.
Jaqında ğana ol xalıq äni «Jelkildekti» zamanawï ülgide orındap, oğan arnayı tüsirilgen ulttıq naqıştağı beynebayanın jarïyaladı.
Dïnara xalıq änderine degen erekşe qurmetiniñ sebebi twralı öziniñ älewmettik jelidegi paraqşasında bılay dep tujırımdadı: «Men üşin bul täjirïbe (zamanawï aranjïrovka, bï, kostyum) bayağı sol jastarğa tarïxımızdı, salt-dästürimizdi, xalıq änderimizdi umıtpayıq, saqtap, qoldayıq degen maqsatpen jasalğan dünïe. Ärïne, bes sawsaq birdey emes, bärine birdey unay bermeydi, degenmen, ösip kele jatqan jastarımız eski xalıq änderin bilip jürwi tïis».
Talanttı änşi talğampaz ğana emes, parasattı da ekenine osı sözder kwä boladı dep oylaymız.
Aydar Janay
Tegï: Mwzıka,
Kommentarïï


text:
Qırım MC prokuraturası: Rusiye Qırımdaki arheologiya ve medeniyet yadikârlıqlarını aselet yoq ete
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası ilhaq etilgen Qırımda tarihiy ya da medeniy yadikârlıqlarnı qıdıruv, arheologik işlerni qanunsız alıp baruv, aselet yoq etüv ya da yıquvnen bağlı cinaiy iş açılmasınıñ yürsetilüvinde reberlik yapa.
Bu aqta yanvarniñ 2-nde nezaret muessisesiniñ matbuat hızmeti bildirmekte.
Haber etilgenine köre, söz Ukraina Cinayet kodeksiniñ 298 maddeniñ 1-nci qısmındaki (vatandaşnıñ bergilendirilmegen yüz minimal keliriniñ miqdarı qadar cöreme ya da üç yılğa azatlıqtan marum etilüvi közde tutula) cinayet alâmetleri, 394 maddeniñ(altı aylıq apis cezası ya üç yılğa azatlıqtan marum etilüv ye da apis cezası) aqqında kete.
Prokuraturada qayd etilgenine köre, mahkemeden evel ötkerilgen taqiqat devamında delillerni belgilemek ve arheologik miras saasında milliy qanunlarnı bozğan şahıslarnı tayinlev boyunca tedbirler alınmaqta. Söz, 2014-2017 seneleri zarfında Rusiye medeniyet nazirliginiñ yarımadadaki arheologik obyektlerniñ meydanğa çıqarılıp ögrenilüvi içün bergen izinleri aqqında kete. 2017 senesi saqlanmaq kerek olğan 7500 dane arheologik eser tapılğan, dep qayd ete prokuratura.
Hususan, Keriç etrafında yerleşken Qızavul mezarlığında bizim milâtnıñ 2 asırına ait qabirlerniñ qanunsız qazılğanı, qum alınuvı esnasında antik Artezian şeerinde arheologik obyektlerniñ yoq etilüvi, Ukraina Muzey fondı eserleriniñ Moskvadaki «Pantikopey ve Fanagoriya. Bospor çarlığınıñ eki paytahtı» sergisine alınıp ketilüvi, milliy emiyetke saip olğan «Qarılğaç yuvası» mimariy abidesi yerleşken qaya üstünde qanunsız işlernñ alınıp barıluvı, Sudaqtaki Ceneviz qalesi territoriyasında ve milliy emiyeti saip olğan «Hansaray»da qanunsız arheologik işlerniñ keçirilüvi aqqında haber etile.
Mahkemeden evel yapılğan taqiqatnı Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar Milliy politsiyası Baş idaresiniñ taqiqat bölügi keçirmekte, dep qayd ete prokuratura.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey.Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü olaraq qabul etti.


text:
Polozov Rusiyede Hayser Cemilevge qarşı yañı cinaiy iş açılacağından qorqa
Qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilevniñ oğlu Hayser Cemilevge qarşı Rusiyede yañı cinaiy iş açıla bile, dep paylaştı qorqusını Rusiye advokatı Nikolay Polozov «Gromadske radio» efirinde.
«Hayserniñ apis cezası soñuna kelmekte. Rusiye akimiyeti bu esirni qolay-qolay yibermeycek ve onı qaldırmağa tırışacağından qorqam. Yañı cinaiy iş açıla bile – Hayser bir şeyler yaptı ya da apishanede bir şey hırsızladı kibi. Onı apishaneden azat etip, cebine patronlarnı qoymağa kimse keder etmey – soñra kelip, baqıñız, kene qollarına silâ aldı derler», – dep ayta Polozov.
Onıñ qayd etkenine köre, Rusiye Hayserni «reine olaraq, qırımtatarlarnıñ lideri olğan babasına basqı aleti olaraq qullandı».
İyün 23-te Ukraina Adalet nazirliginde bildirdiler ki, müessise İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesinde Hayser Cemilevniñ adliyecileri bergen davağa qoşuldı. 2015 senesi iyül 10-da İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesi Hayser Cemilevniñ işi boyunca qarar çıqarıp, onı SİZO-dan azat etmege talap etti, bunen beraber, Rusiye Federatsiyasını ukrain kişiniñ sağlığına zarar ketire bilecek areketlerni yapmamağa mecbur etti.
Hayser Cemilevni 2013 senesi mayıs 27-de onıñ Bağçasaraydaki evinde yaqalap, o yerde 44 yaşındaki Fevzi Edemovnı babasınıñ tüfeginden öldürgeninde qabaatladılar. Qırım işğal etilgen soñ rusiyeli taqiqat organları onıñ işini yañıdan baqmağa qarar aldı. Hayserni Aqmescit apishanesinden çıqarıp, Krasnodar vilâyetine alıp kettiler.
Rusiye Federatsiyasınıñ Yuqarı mahkemesi Krasnodar ülkesiniñ mahkemesi Hayser Cemilevge bergen 5 yıllıq apis cezasını bir buçuq yılğa qısqarttı. Kiyevniñ Dnepr mahkemesi 2015 senesi aprel ayında onı 3 yıl ve 8 ayğa qadar apiske almağa qarar aldı.
Hayser Cemilev 10 sanlı Astrahan apishanesinde buluna.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırım ealisi içün gaz fiyatı eki qat arta bile – fiyat komiteti
Qırımnıñ devlet fiyat ve tarif komiteti 2017 senesi devamında eali içün gaz fiyatını eki qat arttıra bile – birinci arttıruv yanvar 1-de ola bile, ekincisi iyül 1-den başlana bile. Bunı «Krıminform» Qırımnıñ devlet fiyat ve tarif komitetiniñ reisi Nina Zotoviçniñ malümatına esaslanıp bildire.
«Yılda eki kere fiyatlarnı deñiştirme aqqımız bar, amma bu aqqımıznı qullanacaqmızmı-yoqmı belli degil. Gaz teminlevi müessisesiniñ masraflarını teşkerip, kelgen kâr yeterli olğanını körsek, ekinci kere fiyatlar deñişmeycek», – dep qayd etti Zolotoviç.
Onıñ aytqanına köre, yaqarlıq Krasnodar ülkesinden de satın alınacaq. Qırımdaki fiyatlar Cenüp federal bölgesindeki seviyege qadar arttırılmalı, dep qayd ete Zotoviç.
Haber etile ki, Qırımda 2017 senesi yanvar 1-den başlap 1000 kubometr içün 1798,2 rubl miqdarında fiyatlarnı belgilendi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ihlâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Advokat «Semenanıñ işi» aqqında: Qırımnıñ mahkeme sisteması FSB-ni destekley
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda mahkeme sisteması butünley FSB areketlerini destekley. Bunı ukrain siyasiy mabusı Nikolay Semenanñ advokatı Emil Kubedinov beyan etti. Onıñ sözlerini Facebook saifesinde Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ MSK reisi Zair Smedlâyev yerleştirdi.
Kurbedinov oktâbr 11 künü Kremlinge bağlı olğan Qırım mahkemesinde Nikolay Semenanıñ advokatları tarafından berilgen şikâyetler baqılğanını beyan etti.
«Bizler FSB taqiqatçısı ekspertizanıñ keçirilmesi aqqında qararnı köstermek kerek olğanı aqqında ayta edik. Bu yapılmadı. Bugün biz buña şikâyet ettik. Teessüf ki, nevbetteki kere Qırım ve Rusiye mahkeme sisteması, imayeniñ noqta-i nazarına emiyet bermeyip, Federal telükesizlik hızmetiniñ tarafını ala», – dedi Kurbedinov.
Advokat dey ki, imaye tarafı mahkemeniñ qararlarına şikâyet etmege devam etecek ve müşteri içün adaletli qarar çıqarılmasına ümüt ete.
Bundan ögüne Qırımda Rusiye nezareti astndaki mahkeme Nikolay Semena boyunca bidayet mahkemeniñ qararını deñişmesiz qaldırdı.
Baarde Qırımda kütleviy şekilde tintüvler, bu cümleden, Qırım.Aqiqat ile işbirlik tutqanında şeklenilgen mustaqil mühbirlerde tintüvler keçirildi. Radio Svoboda müellifi Mıkola Semenağa qarşı Rusiye Federatsiyasınıñ topraq bütünligini bozmaq çağırğanında şeklenilüv boyunca cinaiy iş açıldı. Rusiyeli taqiqat oña yarımadadan çıqmağa yasaq etti.
Ukraina Tışqı işler nazirligi Ukraina vatandaşlarınıñ, hususan, mühbir Mıkola Semenanıñ işğal etilgen Qırımda taqip etilmesinden qasevet çekkenini bildirdi ve oña basımnı toqtatmağa çağırdı.
Avgust 23-te Mıkola Semenanıñ imayesi FSB-nı mühbirni Qırımdan tedaviylenüvge yibermege çağırdı.
Bundan evel Halqara ve Avropa mühbirler Federatsiyası rusiyeli ükümetten Mıkola Semenanıñ Kiyevge tedaviylenüvge yiberilmesini talap etti.


text:
İşğal etilgen Qırımda tehnikiy teşkerüv fiyatını belgilediler
Qırımnıñ «Nazirler şurası» naqliyat vastalarınıñ tehnikiy teşkerüv fiyatını belgiledi. Böyle bir qarar Yaltadaki çıqış toplaşuvında qabul etildi.
Bu aqqında Qırım «ükümetiniñ» matbuat hızmeti bildire.
Vesiqağa binaen, yolcular taşıması ve aydavcı qoltuğından ğayrı yolcular içün sekizden ziyade olmağan yeri olğan M1 kategoriyalı naqliyat vastalarınıñ saipleri içün tehosmotr fiyatı 510 rubleni teşkil etecek, yolcular taşıması ve aydavcı qoltuğından ğayrı yolcular içün sekizden ziyade yeri olğan ve 5 tonnalıq taşıma içün belgilengen M2 kategoriyalı naqliyat vastalarınıñ saipleri 918 ruble ödeycekler, yolcular taşıması ve aydavcı qoltuğından ğayrı yolcular içün sekizden ziyade yeri olğan M3 kategoriyalı maşina saipleri 1105 ruble töleycekler.
N1-N3 kategoriyalı yük maşinaları içün tehnikiy teşkerüv fiyatı 544 başlap 1156 rubeleg qadar teşkil etmesi mümkün, O1-O4 kategoriyalı tirkemeler – 425 başlap 728 rublege qadar, L motonaqliyat vastaları – 170ruble, şeer topraqustü elektrik naqliyatı – 850 ruble.
Vesiqada qayd etile ki, tekrar keçirilgen tehnikiy teşkerüv fiyatı yapılğan işke bağlı olacaq.
«Ükümet» Qırımda tehnikiy teşkerüv keçirecek 24 teşkilât ve ayrı iş adamlarınıñ cedvelini belgiledi.


text:
146 ukrainlini boyeviklerniñ esirliginden azat ettiler – Tsegolko
Donbassta boyeviklerniñ esirliginden 146 ukrainli azat etildi. Bunı Ukraina prezidentiniñ matbuat kâtibi Svâtoslav Tsegolko Facebook saifesinde bildirdi.
«Şimdi SBU yolbaşçısı prezidentke 146 ukrainliniñ azat etilmesi aqqında bildirdi. SBU yarın da 4 esirniñ azat etilecegini bekley. Olarnıñ episi Yañı yılnı ve Milâtnı qorantalarınen beraber qarşılaycaqlar», – dep qayd etti Tsegolko.
Rusiye kütleviy haber vastaları Ukraina tarafı ve boyevikler arasında esirlernen almaştıruv olğanını bildirgen ediler. «İnterfaks» malümatına köre, 150 ukrain arbiyi ve 222 esir alınğan boyevikniñ azat etilmesi planlaştırıla edi. Bundan ğayrı, vaqia yeriniñ fotoresimlerini RT Rusiye telekanalınıñ mühbiri Twitterde qoydı. Fotoda siyasetçi Viktor Medvedçuk da bar.


text:
İsa Munayev içün Ukraina oğrunda küreş şeref edi
Raatlıq künleri Debaltsevo civarında İçkeriya generalı İsa Munayevniñ ölümi aqqında tarqatılğan haber kimseni pervasız qaldırmadı. Ukraina matbuat vastalarında ve içtimaiy ağlarda qaar ve taziyeler bildirile, halq deputatları Boris Filatov ve Semen Semençenkonıñ ukrainlilerniñ dostu, tınç Danimarkada apayı ve oğlunı qaldırıp, Cohar Dudayev adına batalyonnıñ saflarında Ukrainağa yardımğa kelgen çeçen alan komandanınıñ ölüm sebepleri aqqında bildirüvleri peyda ola. İnformatsion barrikadalarnıñ o bir tarafında ise elâk olğannıñ semetdeşi – Çeçenistannıñ şimdiki yetekçisi ve Putinniñ tarafdarı – Ramzan Kadırov quvançını bildirip, bu vaqianı Ukraina havfsızlıq hızmetiniñ ve Merkeziy istihbarat idaresiniñ planlaştırılğan bir aktsiyası olaraq adlay.
İsa Munayev kimdir? Radio Svoboda işbu sualni Munayevni şahsen bilgen Löma Çabayev, Radio Svobodanıñ Çeçenistan muarririyetiniñ mühbirine bere.
– İsa, er bir Çeçenistanlı kibi – daima öz memleketini tüşüngen insanlarnıñ oğludır. Kommunistik rejimi vaqtında oña Beyaz qıral dey ediler, – şimdi bir de bir insanğa böyle aytılmaz. Tarih közleriñ ögünde, em de sim-siya renkler ile yazılğanda, – bu aqta aytmağa qıyın. Bunıñ ile bu er şey – İsanıñ kemiklerinde, maiyetinde. Tek İsanıñ degil. İsa – yüzlernen sağ qalğan insanlardan biridir.
– Çeçenistan cenki vaqtında?
– Eki cenk vaqtında. Mesele şunda ki, şu 20 yıllıq cenk zamanında – başta, birinci, misal içün, cenkte – qavmiy temizlev keçirildi. Tuvğan köyüm… Bratskoye Nadtereçye köyünden olam. Em birinci, em ekinci cenkte sağlam, cenkleşmege aves etken ordularnıñ kirgen birinci meskün yeri ola.
– Federal?
Groznıynı terk etken çeçen serdalarından soñkisi edi
– E. Yani, nasıl oldı, insanlar baqmağa çıqqanlar. Yerli insanlar çıqa, tank, kollonalar soqaq boyu keçip, ateş aça, bu soqaqqa ateş aça. Yani, insanlar onlarnen öle edi. Şu vaqıtta topraqnı, cumhuriyetni qaplağan bulutnıñ maiyetini añlamağa başladılar. İsa da, ecdatlarımız vikingler degil edi de, ellerine birinci sefer silânı almağa mecbur olğanlardan biri edi...
– Şimdi Ukrainada olğanı kibi – adiy insanlar?
– E, e, ebet. Ve insan, adiy bir oğlançıqtan ösken insan… Ösip yetkeni de qolay degil edi. Mesele şunda ki, o, hızmette bulunğan batalyonğa, birinci cenkniñ soñunda, rahmetli babasınıñ adı berilgen edi. O, Munayev batalyonınıñ komandanı edi. Ekinci cenkte – Groznıynı terk etken çeçen serdalarından soñkisi edi. Bütünley darma-dağın etilgen Groznıy. İçkeriya ordularınıñ diger bölükleri endi çıqa edi. O, taqatını az-buçuq saqlağan soñki bölükniñ komandanı edi. Bundan da ğayrı, insannıñ işbu cenklerniñ devamında qızı, aptesi, babası öle. Tabiiy ki – insan ne derecede eyi olmasa – saña, seniñ, qavuzlar içinde, tuvğan memleketine, tuvğan devletine kösterilgen böyle munasebet – tabiiy ki, sade bir afaqan degil… sert bir şey kibi kele. Afaqan degil. Tolstoyda öyle edi. Tolstoy ile razı ola bilem – sıçavul, quturğan köpek, çaqallarnıñ yoq etilüvi. Buña başqace baqmağa imkânsız. Tabiiy ki, o, qatil olıp doğmadı da.
Rahmetli olğan insan aqqında dünyada, asırlar devamında öyle oldı ki: «Rahmetli insan aqqında ya eyi, ya da iç aytma!» dey ediler. Bugün bu printsipniñ emiyeti coyuldı.
Farz etsek, bugün matbuat vastaları Kadırovnıñ aytqanlarına esaslana. «İçkici, pyansa edi, onı «kendileri» – Adam Osmayev öldürdi ve ilâhre. Quran oquğan, er kün namaz qılğan (öyle deyler) insan bu kibi pis laflarnı aytırmı? Añlayım – duşmanıñ, raqibiñ. Amma ne ise – sen özüñni musulman olaraq tanıysıñ de…
– Kadırovnı nazarda tutasıñızmı? O, İsa aqqında böyle şey aytamı?
– E. Bugün matbuat vastalarında aytıla. Matbuat vastaları da, «Nyüs.ru.kom», misal içün, Kadırovnıñ «İsanıñ yeri andadır» degen sözlerini tarqata, bastıralar. Em de, onı, sanki NATO ve CIA ırğatları Amina Akuyeva ve onıñ aqayı Adam öldürgenler!
– İsa Munayevniñ çıqışı aqlımızda. O, aqiqiy çeçen vatanperveriniñ borcu – «bizge yardım etken ukrainlilerge qol tutmaqtan ibaret» olğanını aytqan edi. Danimarkada yaşay edi. Ğayet tınç ve ileri ketken bir memlekettir. O, apayı, oğlu ile raat yaşap, ömrüni olarğa bağışlay bile edi. Amma ne içün böyle qarar aldı?
– Doğru yaptı, zanımca. Men, jurnalistim, ciddiy matbuat vastalarınıñ temsilcisi olam, qıymet kesmek yaraşmaz, ğaliba, amma fikrim böyledir: jurnalist olmasa edim – anda olur edim. Bunı 100% eminlik ile aytam. E, bütün çeçenler, bilgenlerim, «Facebook» ve diger içtimaiy ağlarda tanışlarım da aynı tüşüneler. Onı anda çağırğan bir siltemni özünde taptı. Men Norvegiyadan, o – Danimarkadan, amma emiyetli degil. Bugün çeçenlerniñ taqdiri, çeçen serbestliginiñ taqdiri, 300-400 yıllar devamında saqlanılğan arzu, gürcilerniñ da arzusı – olar, ebet, doğru añlasalar, qomşu memleketlerniñ arzusı, basqıdan azat olmağa arz etken sakinlerniñ istegidir – olarnıñ yeri anda.
– Ukrainada.
– Şübesiz! Çünki vaziyet öyledir ki, bütün bu kerginlikni meydanğa ketirgen insan insaniyetlikniñ böyle tarzda birleşip kelmesi – bezdirdi, bezdirdi, yeter manasında kelgenini añlamaq kerek! Kremlge nisbeten «yeterlirdir».
– İsa Munayev batalyonınıñ taqdiri soñunace çezilmedi. Şimdi Semen Semençenko Cohar Dudayev adına batalyonnı resmiyleştirmege çalışacağını bildirdi. Anda qalğan askerleriniñ, safdaşlarınıñ sayısı nedir?
– Şu yerde bilgeniñiz qadar bilem, ziyade degil. Yolbaşçı vazifesini özüne onıñ muavini Adam Osmayev aldı. O, olayatqan adiselerni az-buçuq añlay. Bir on dostu, arqadaşı, İsanıñ da, şu cümleden. Em de batalyon «halqara, göñülli» olaraq adlana. Mında em gürci, em azerbaycanlar kire, ukrainliler – Ukraina vaziyetlerinden açuvlanğan Avropa sakinleri. Batalyon dağılmaz, dep tüşünem.
– Siz İsa Munayevniñ ölümi aqqında kimden bildiñiz?
İsa – timsal. Biz – çeçenmiz, o, Ukrainağa yardım etmek ıntıluvımıznı aks etken edi
– Zaharçenkodan, Aminadan, siz ögrengeniñiz kibi – içtimaiy ağlardan. Aminanıñ (Okuyeva) bildirüvi göñlümni titretti. Amina yalıñız İsanıñ ölümi aqqında haber etmedi de. O, sanki, Ukraina akimiyetine, Ukraina arbiy yolbaşçılığına muracaat etti: o, mukâfatqa lâyıqtır! Ebet, rahmetli insanğa bu demirçik kerekmey. Amma, men bellesem, bizge, sağ qalğanlarğa, bu kerçekten de zaruriy bir şey. İsa – timsal. Biz – çeçenmiz, o, Ukrainağa yardım etmek ıntıluvımıznı aks etken edi.
Maqaleniñ asıl nushası – Radio Svoboda saytında.


text:
Kiyevde Maydan İmayesi İtibar Marşını keçire
Kiyevde noyabr 21-de, cuma künü, Maydan iştirakçileri tarafından İtibar İnqilâbınıñ yıllığına bağışlanğan İtibar marşı keçirile.
Azatlıq Radiosı bergen malümatqa köre, marş iştirakçileri kollonalarğa tizilip: Mihaylovska meydanı – Taras Şevçenko abidesi – Bessarabka – Maydan – İnstitutska – Mariinskıy bağçası – Gruşevskiy soqağı – Yevropeyskaya meydanı marşrutı boyunca ketmekte.
Noyabr 21-de Ukraina İtibar ve Azatlıq Kününi qayd ete. Kiyevde ve memleketniñ diger şeerlerinde 2013 noyabr – 2014 fevral aylarında kütleviy narazılıq numayışlarda elâk olğanlarnıñ hatırasına bağışlanğan tedbirler keçirile.
Noyabr 21 künü Kiyevniñ merkezinde Yevromaydannıñ başlanmasına temel qoyğan kütleviy narazılıq mitingniñ keçirilmesine bir yıl tola. Qırım sakinleri de özlerini Maydanda em tınç mitinglerde, em de ciddiy qarşılıqlarda faal alıp bardılar.


text:
Qırımtatarlarınıñ genotsidi meselesini Rusiye informatsion cenkte qullanabile – jurnalist
Jurnalist, televizyon ve radio alıp barıcısı Andrey Kulikov, Qırımnı işğal etken soñ 1944 senesindeki qırımtatarlarınıñ genotsidi meselesini Rusiye Ukrainağa qarşı informatsion cenk maqsadınen qullanabilir, dep saya. Bu aqta Kulikov mayısnıñ 17-de Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında ikâye etti.
«Endiden soñ, qırımtatarlarınıñ genotsidi, sürgüni meselesini Rusiye, oña qarşılıq köstergen Ukrainağa qarşı alıp barğan informatsion cenkinde qullanabilir. Hususan, aktsentleniñ yeri biraz deñişti. Eger evelki zamanlarda qırımtatarlarınıñ genotsidinde stalin rejimi qabaatlı denilip kelgen olsa, artıq sıq-sıq bu Moskvanıñ cinayeti olğanı aqqında eşitmek mümkün. Onıñ devamını bügün de köremiz», – dep esaplay Kulikov.
18 mayıs – Qırımdan sürgün etilgen qırımtatar halqı qurbanlarını añma Künü. 1944 senesi bu künü yarımadadan Orta Asiyağa qırımtatarları toldurılğan ilk eşelon yollanılğan edi. Episi olıp 180 biñ insan sürgün etilgen edi.
Er yıl Qırımda sürgün munasebetinen, şu cumleden Qırım paytahtında matem mitingi olmaq üzre, kütleviy tedbirler ötkerile edi. Lâkin 2014 senesi mart ayında yarımadanı Rusiye zapt etken soñ, Aqmescit merkezinde böyle bir tedbirlerniñ keçirilmesi yasaqlandı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Rusiye Qırımda özek silâlı arbiy baza azırlay – Yuqarı Rada yolbaşçısı
Rusiye işğal etkeni Qırımda özek silânı yerleştirmek içün arbiy infrastrukturasını azırlay, ayrıca Sovetlerden qalğan özek silâ toldurıcılar tutılğan yerlerni yañıdan tikley ve yañılata. Ukrainanıñ Poloniyadaki temsilciliginiñ matbuat hızmeti bildire ki, bunı Varşavada «Ukraina – Poloniya – Litvaniya» Parlamentler arası Şurada Ukraina Yuqarı Radasınıñ başı Andriy Parubiy dedi.
«Özek silânı taşıyıcıları (raketa sistemaları ve uçaqlar) aqqında desem, olar endi yarımadada barlar. Rusiye Qırımnı, onıñ qara orduları, AAQ ve ADQ yerleşecek büyükten büyük arbiy mekânğa çevire», – dedi Parubiy.
Ondan da ğayrı o Rusiye akimiyeti yarımada sakinleriniñ aqlarını ve serbestligini bozğanına, ukrainca ve qırımtatarca çalışqan kütleviy haber vastalarını zulumğa oğratqanına diqqat çekti, Qırımnı ise o qanunlar çalışmağan qorqu mekânı dep adlandırdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Rusiye Qırım işğaliniñ yıllığını qayd etmege başladı
Rusiye ukrain Qırımı işğaliniñ birinci yıllığına bağışlanğan bir aftalıq tedbirlerni keçirmege başladı. Radio Svoboda bildire ki, Qırım Devlet Şurasında olıp keçken mahsus merasimde Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ vekili Oleg Belaventsev regionnıñ Rusiye deputatlarını «Rusiyege qaytqanlarınıñ» yıllığı ile tebrikledi.
Aynı zamanda bütün dünya işğal etilgen topraqlarnı tanımağanını daa bir kere hatırlattı.
Avropa birliginiñ çetel işler yüksek temsilcisi Federica Mogherini yarımadada toqtamayıp arttırılğan Rusiye orduları sebebinden qasevetlengenini bildirdi.
AQŞ Devlet departamenti işğal etilgen Qırımda insan aqları vaziyetiniñ kerginleşmesini qayd ettiler.
Em Avropa birligi, em de Amerika Qoşma Ştatları qayd eteler ki, Rusiye ve Rusiyege qoltutqan Qırım separatistlerine qarşı kirsetilgen cezalar Rusiyeniñ Qırım işğali bitkenine qadar lâğu etilmeycek.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Obama: Jeneva muzakereleriniñ neticeleri boş ümütler bere
AQŞ prezidenti Barack Obama bildirdi ki, Ukrainadaki buhrannı al etüv meselesine bağışlanğan Jeneva dört taraflı körüşüviniñ neticeleri buhran al etilecegine az ümüt bere.
Obamanıñ aytqanına köre, er şey Rusiyeniñ areketlerine bağlı, lâkin onıñ yapqanları er şey yahşı olacağına ümüt qaldırmay, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Barack Obama AQŞ, Avropa Birligi, Rusiye ve Ukraina tış işler nazirleriniñ muzakerelerine bir qaç ay devamında birinci matbuat konferetsiyasında qıymet kesti. AQŞ devlet kâtibi John Kerry bildirgenine köre, Rusiye Ukrainada bulunğan qanunsız silâlı birleşmelerden silânı alsa, ve Ukrainanıñ merkeziy akimiyetine qarşı çıqqan gruppalar tarafından zapt etilgen binalarnı boşatsa, AQŞ Rusiyege qarşı cezalar kirsetilmesini toqtatacaq.
Obama qayd etti ki, AQŞ «ruslarnıñ Ukrainanıñ şarq ve cenübine kirişmek ıntıluvlarını» toqtatmağa azır olmaq kerekler.
Obamanıñ aytqanına köre, er şey Rusiyeniñ areketlerine bağlı, lâkin onıñ yapqanları er şey yahşı olacağına ümüt qaldırmay, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Barack Obama AQŞ, Avropa Birligi, Rusiye ve Ukraina tış işler nazirleriniñ muzakerelerine bir qaç ay devamında birinci matbuat konferetsiyasında qıymet kesti. AQŞ devlet kâtibi John Kerry bildirgenine köre, Rusiye Ukrainada bulunğan qanunsız silâlı birleşmelerden silânı alsa, ve Ukrainanıñ merkeziy akimiyetine qarşı çıqqan gruppalar tarafından zapt etilgen binalarnı boşatsa, AQŞ Rusiyege qarşı cezalar kirsetilmesini toqtatacaq.
Obama qayd etti ki, AQŞ «ruslarnıñ Ukrainanıñ şarq ve cenübine kirişmek ıntıluvlarını» toqtatmağa azır olmaq kerekler.


text:
Qırımda qırımtatar sürgünligi matem künü çiçekler qoyulacaq ve çıraqlar yaqılacaq – emir
Qırım ükümeti Qırımtatar sürgünligi matem kününde kütleviy mitinglersiz keçirilecek merasimlerniñ planını tasdıqladı. Bu aqta Rusiyege boysunğan Qırım ükümetiniñ saytında yerleşken mütenasip emirde bildirile.
Plan boyunca, mayıs 18-de Aqmescitteki Lenin meydanında «Yüregiñde çıraq yaq» aktsiyası teşkil etilecek, hatıra abidelerine çiçekler qoyulacaq.
Merasimlerniñ planını ömürge keçirüv boyunca mesüliyetli olaraq Qırım Milletlerara munasebetler ve sürgün etilgen vatandaşlarnıñ meseleleri boyunca devlet komiteti qayd etildi.
Mayıs 5-te Ukraina Nazirler kabineti qırımtatar halqınıñ sürgünligi matem kününe bağışlanğan merasimlerniñ planını tasdıqladı. Ukraina Medeniyet nazirliginiñ malümatına binaen, bütün merasimlerniñ keçirilmesi Qırımtatar Milliy Meclisi ile uyğunlaştırılğan.
Mayıs 18 – Qırımdan qırımtatar halqı sürgünliginiñ qurbanlarını añma künüdir. Bu kün 1944 senesi yarımadadan Orta Asiyağa qırımtatarlarnen ilk eşelon yollanıldı. Umumen olaraq, 180 biñden ziyade insan sürgün etildi.
Er sene Qırımda matem kününe bağışlanğan kütleviy merasimler, bu cümleden Qırım paytahtınıñ merkezinde Meclis tarafından teşkil etilgen matem mitingi keçirile edi. Amma Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ Aqmescit merkezinde bu kibi merasimlerniñ keçirilmesi yasaq oldı.
Kiyevde ve bütün Ukraina boyunca bir sıra merasimler teşkil etilecek: kütleviy mitingler keçirilecek, mekteplerde qırımtatar halqınıñ sürgünligine bağışlanğan dersler berilecek ve ilâhre.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımtatarlar Qırımda serbest iqtisadiy zona aqqında qanunnı lâğu etmek teklifi ile muracaatta bulunalar
Bütündünya qırımtatar kongressiniñ prezidenti muavini Lenur İslâmov Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen Qırımda iqtisadiy zonanıñ olması aqqında qanunını tenqit etti ve qanun çıqarıcılarğa bu vesiqanı lâğu etmege teklifi ile muracaatta bulundı. Bunı o Kiyevde sentâbr 8 künü keçirilgen matbuat konferentsiyasında bildirdi, haber ete Qırım.Aqiqat.
«Menimce, bu qanun lâğu etilmeli – qanun çıqarıcılarımızğa çağıruv. Ulu Vatan cenki vaqtında çızmalarını (işğalcilerniñ – QA) temizlegen insanlarnı bile atıp öldüre ediler, biz mal yükleymiz, elektrika ile teminleymiz. Böyleliknen biz vaziyetni biraz silkermiz ve Ukrainada özlerni qıral sayğan deputatlarnıñ areketlerine baqarmız», – dey İslâmov.
Serbest iqtisadiy zona aqqında qanunnıñ lâğu etilüv imkâniyetini Qırımtatar Milliy Meclisi reisi Refat Çubarov da red etmey.
«Er kesnen, «Qırım» serbest iqtisadiy zonanıñ teşkil etilmesi aqta» qanunğa qol tutqanlar ile de añlaşmağa tırıştıq. Çeşit kabinetlerde farqlı munaqaşalar keçirildi, böyle atymağa mümkün: ne içün Yuqarı Şurada bu qanunnı deñiştirip baqmağa mümkün degil», – dey Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov.
Ukrainanıñ mezkür qanunı 2014 senesi sentâbr 27-de amelge keçti.


text:
Halq deputatı Gonçarenko: «Qırım» serbest iqtisadiy zonasınıñ lâğu etilmesi aqta qanunnı tezce qabul etmege kerek
«Petro Poroşenko bloku» firqasından halq deputatı, «Qırım» firqalarara birliginiñ başı Aleksey Gonçarenko «Qırım» serbest iqtisadiy zonasınıñ lâğu etilmesi aqta qanunğa qol tuta. Bu aqta halq deputatı Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Aytqanı kibi, bu kibi qanunnı Ukraina Nazirler Kabineti ve Milliy havfsızlıq ve mudafaa şurasınıñ iştiraki ile qabul etmek kerek.
«Mevamım başından öyle edi, Qırımnıñ ticariy faaliyetini belgileycek, onı aşğariy seviyege ketirecek qanunnı qabul etmek kerek. Ebet, SİZ lâğu etilmesi aqta qanunım – çıqış degil, amma olğan qanun da, menimce, anda da sualler bar. Nazirler şurası, Milliy havfsızlıq ve mudafaa şurası tarafından işlep çıqarılğan qanun olmalı, Yuqarı Radağa tezce kirsetilmek ve rey berilmek kerek, menim mevamım budır», – dedi Aleksey Gonçarenko.
«Qırım» iqtisadiy zonası aqta qanunnıñ lâğu etilmesi yarımada vatandaşlıq qamaçavı iştirakçileriniñ talaplarından biridir.
Yuqarı Radada «Qırım» iqtisadiy zonası aqta qanunnıñ lâğu etilmesi aqta üç qanun leyhası resmiyleştirilgen.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Şokolad — teobromïn men kofeïnge bay şokolad ağaşı tuqımdarın, yağnï, kakao burşaqtarın qayta öñdew nätïjesinde alınatın kakao mayı negizindegi kondïterlik önim. Aq şokolad – qanttıñ, kakao mayınıñ, qurğaq süttiñ qospası.
Aq şokoladqa xoş ïistendirgiş retinde vanïlïn qosıladı. Bayqap otırğanıñızday, aq şokoladqa kakao untağı qosılmaydı, tek kakaonıñ mayı aralastırıladı. Sol sebepti ol şokolad bolıp eseptelmeydi.
Ol alğaş XX ğasırdıñ 30-şı jıldarı payda boldı. Ewropanıñ köptegen elderinde aq şokolad jasap şığarwğa qatañ talaptar qoyıladı. Norma boyınşa, aq plïtka şokoladta kakao mayı 20 payızdan kem bolmawı kerek, al qurğaq süt 14 payız, maylı süt 3,5-4%, qant jäne basqa da qospalar 55% qurawı tïis.
Biraq kakao mayı qımbat turatındıqtan köpşilik öndirwşiler swtektendirilgen ösimdik mayın qoswdan tayınbaydı. Sol sebepti aq şokolad tañdağanda etïketine jaqsılap nazar salğanıñız durıs.
Derekköz: https://massaget.kz/layfstayl/bilim/ol-kim-bl-ne/47424/
Kommentarïï


text:
Qıtay çäy quağı – üz çäyegezne üsteregez!
Yaxşı baqçaçı inde qış axırında uq kiläçäk sezonda närsälär üsteräçägen häm ürçetäçägen uylap quya. Här yıl şul uq pomidor, borıç häm qıyar üsterü tuydırdımı? Yañalıq telisezme? Beraz ekzotika? Ä menä bu yılnı üz çäyegezne üsterügä ni disez?
Çäy ıruına (Camellia), yaqınça 50 tör mäñge yäşel tropik häm subtropik quaqlar häm täbänäk ağaçlar kerä, alardan iñ yaxşı tanılğanı – çäy quağı (Camellia sinensis). Bu bik iske üsemlek, çığışı belän ul könyaq häm könyaq-könçığış Qıtay belän kürşedäge Hindstan, Birma, Wyetnam häm Laostan kilä. Şul cirlärdä ul inde meñyıllıqlar buyına üsterelä. Xäzerge waqıtta ul dönyanıñ barlıq tropiklarında da üsterelsä, iñ tanılğan çäy yasawçılar barıber Qıtay, Hindstan, Şri-Lanqa häm Yaponiä.
Çäy quağınıñ orlıqları
Üz çäyne üsterü bezneñ şartlarda da qıyın tügel. Nigez bulıp orlıqlarnıñ yaña buluı tora, çönki çäy orlıqları üsüçänlekne tiz yuğaltalar. Şarsıman orlılarnı utırtudan 2–3 kön aldan çılatıp quyarğa kiräk. Annarı alarnı hawalı tufraqqa utırtığız. 20–25 S° cılılkta alar 2–4 atnada tişelep çığalar. Qoyaşlı cirdä yäş üsemleklär bik tiz üsälär häm inde yartı yıldan soñ yafraqların äz-äzläp çemetä başlarğa bula. Döres çemetep sez küp botaqlı quaqnı formalaştırasız häm üzegezneñ çäyne yasar öçen çimal äzerlisez.
Cäy köne çäy quağın tışta – baqça yäki balqonda – üsterergä uñaylı. Esse cäy belän waqıtlı häm kiräge xätle su sibü – çäyneñ tuğan yağındağı şartlarğa iñ yaqın. Üz baqçada üsterelgän çäyneñ sıyfatı tropiktağıdan kim bulsa da, anı üsterü sezgä küp şatlıq kiterer, ä tırışsağız, ul zur aq çäçäklär belän atar. Ul mäñge yäşel buluı öçen, aña qış köne bezdä yaqtılıq citmi, şuña kürä ul şiñep yafraqların qoya başlıy, ämma yaz kilü belän bik tiz yañara, häm sez tağın üz çäyegezne cıya alırsız.
Aldağı mäqälä: Annona cherimola »»»
Düşämbe 12.10.2009 11:55 | Bastıru | Ekzotik üsemleklär
KPR klubı turında
Üsemleklärne ürçetü häm üsterü täcribäse belän büleşegez. Monıñ turında mäqälä yazıp anı Botanix jurnalında tuğan telegezdä yazığız! Kübräk mäğlümat alır öçen bezneñ belän elemtägä keregez.


text:
Mecburen köçip kelgen adamlarnıñ nefaqalarına para bar – Nefaqa fondu
Ukraina nezaretinden çıqqan topraqlarda 1,2 million nefaqacı bar edi – olardan tahminen 800 biñ kişi Nefaqa fondunıñ organlarına muracaat etti.
Bunı Ukraina Nefaqa fondunıñ idare reisi Aleksey Zarudnıy bildirip, yalıñız Donetsk ve Lugansk vilâyetleri degil, bütün Ukraina boyunca temsilcilikler aqqında laf ketkenini ayttı.
Onıñ qayd etkenine köre, mecburen köçip kelgen adamlarğa nefaqa parası Nefaqa fondunda bar. Böylece, devlet bücetinden ödemeler yapılmaycaq, para kefil etilmekte.
İçtimaiy siyaset nazirligi bildire ki, 2015 senesiniñ başından itibaren köçip kelgenlerge maddiy yardım berilmesi içün devlet bücetinden 510 million grivna ayırıldı.


text:
"bekir karaoğlu unıversıteler ıcın fizik 1. ve 2. cılt bır arada " Word Dosyaları
"bekir karaoğlu unıversıteler ıcın fizik 1. ve 2. cılt bır arada " ile İlgili Word Dosyası Bulunamadı!.
"bekir karaoğlu unıversıteler ıcın fizik 1. ve 2. cılt bır arada " PDF Dosyaları
"bekir karaoğlu unıversıteler ıcın fizik 1. ve 2. cılt bır arada " ile İlgili PDF Dosyası Bulunamadı!.
"bekir karaoğlu unıversıteler ıcın fizik 1. ve 2. cılt bır arada " PowerPoint Dosyaları
"bekir karaoğlu unıversıteler ıcın fizik 1. ve 2. cılt bır arada " ile İlgili Sunum Dosyası Bulunamadı!.


text:
Mogilöv ve taqımı qayda ğayıp oldı?
Kiyev – Qırımnıñ «taqdirinen» bağlı «referendum» keçirilgen soñ, Qırım ükümetinde eki yıldan ziyade yolbaşçılıq yapqan mogilöv aqqında iç bir şey belli degil. Qırım Cumhuriyetiniñ Yuqarı Şurası deputatları onıñ istifası aqqında qararnı fevral 27 künü, bina rusiyeli arbiyler tarafından zapt etilgen vaqıtta qabul ettiler. 2010 senesinden başlap, yarımadanı idare etken «donetsk-makeyevka»lı nazirlerniñ episi işten çıqtılar. Qırım.Aqiqat Mogilöv ve taqım azaları qayda bulunğanı ve ne ile oğraşqanlarını ögrendi.
2010 senesi Viktor Yanukoviç Nazirler Şurası reisi vazifesine Makeyevkanıñ sabıq meri Vasiliy Cartınıñ tayinlegen soñ, Qırımda Makeyevka ve Donetsk memurları peyda oldı. Qısqa müddet içinde Cartı Qırımnıñ siyasiy alanını raqiplerden boşatıp, müim vazifelerge özüniñ adamlarını qoydı.
2011 senesiniñ yazında baş nazir vefat etti, onıñ yerine diger «makeyevkalı» Pavel Burlakov keçti. Bir qaç aydan soñ, yanukoviç Qırımğa İçki İşler Nazirliginiñ sabıq yolbaşçısı Anatoliy Mogilövni yolladı, o da, vefat etken Cartınıñ köydeşi ve siyasiy arqadaşı edi. Mogilöv, ükümette iç bir şey deñiştirmey qaldırdı, «makeyevka» ve «donetsk» vekilleriniñ aman-aman episi vazifelerinde qaldılar.
Bu seneniñ fevral ayında Qırım ükümeti ve parlamentini «yeşil adamçıqlar» zapt etken soñ, Mogilöv olarnıñ areketlerini takbih etip, muzakereler keçirmege tırştı. Amma, bunıñ episi neticesiz qaldı.
Sabıq baş nazir nefaqağa çıqıp, raatlana
Qırımdaki vaqialar boyunca soñki beyanatnı Mogilöv martnıñ 11 yaptı. «Mühbirler taqiqatı merkezine» bergen intervyüsında o, qırımlı deputatlarnıñ qararlarını teñqid etip, Ukraina Yuqarı şurası ile cumhuriyetniñ parlamentini añlaşmağa çağırdı. Bundan soñra, sabıq baş nazir tınçlanıp, artıq körünmedi.
Şimdiki vaqıtta Mogilöv Ukraina yaşay ve siyasetke qaytmaycağını bildirdi. Bunı o, Qırım.Aqiqatqa bildirdi. «Şimdiki vaqıtta men nefaqağa çıqıp, raatlanam. Mende er şey yahşı. Qırımğa tek raatlanmaq içün baracam», - dedi o.
Bunen beraber, Mogilöv Ukrainada yaşağanını bildirdi, qaysı şeerde sualine cevap bermedi. Şimdiki vaziyetke nasıl qıymet keskenini ögrenmege imkân olmadı. Qayda bulunğanını aytqan soñ, Mogilöv telefonnı qoydı ve artıq seslenmedi.
Qırımnıñ sabıq baş nazirini rusiyeli mahsus hızmetler araştıra bile. Bunı Qırım.Aqiqatqa Ukraina halq vekili, Qırım İçki İşler Nazirliginiñ sabıq yolbaşçısı Gennadiy Moskal bildirdi.
«Onı rusiyeli mahsus hızmetler qıdıra. O Qırım işğal etilecegini bile edi. Memuriy binalarnı zapt etkenlerden haberi bar edi. Anda ona radam kire edi. Kün evelden anda yataq, yemek, aşçı, silâ ketirilgen edi. Bunıñ episine Qırımnıñ sabık akimiyeti ruhset berdi. Er şey zapt etilgen soñ, o qorqıp qaçtı», – qayd etti Moskal.
Moskalniñ malümatına köre, şimdiki vaqıtta Rusiye Federatsiyası sabıq baş nazirniñ muavinleri Pavel Burlakov ve Georgiy Psarövni araştıralar. Ekisi de Makeyevkalılar. Qayda bulunğanları belli degil. Qırımnıñ yañı «akimiyetine» yaqın olğan siyasetşınas Aleksandr Formançuknıñ fikirince, Burlakovnı yarımadada yüksek vazifege tayin etilmesine imkânı bar.
«Asılında o bilgili idareci edi. Onıñ qaytmasnı men çezmeyim. Amma, akimiyetniñ ayatlarında olğan müitni bilerek, mütehassıs olaraq ayta bilem. Umumen, Donetsk ve Makeyevkalılarnı çoq alğışlamaylar. Lâkin bazıları eyi çalıştı. Bu cümleden, Burlakov ve içtimaiy siyaseti boyunca sabıq nazir Semiçastnayanı qayd eteler. Amma, olar bulunğan vazifelerge kene de iddia etecekleri imkânsızdır», – dedi siyasetşınas.
Formançuknıñ fikirince, daa bir makeyevkalı, Nazirler Şurası reisiniñ sabıq muavini Georgiy Psaröv artıq Qırımğa qaytamaycaq. Yarımadada bulunğan vaqıtta, memur topraqnen bağlı ayın-oyunlarda iştirak etip, akimiyetniñ közünden çıqtı.
Semiçastnaya dissertatsiya yaza, Lâşevskiy ise, işsiz yüre
Yelena Semiçastnaya ise, Qırımda devlet işine qaytacağını istisna etmey. Qırım.Aqiqatqa bergen malümatına köre, o yarımadada yaşay ve naizetlik dissertatsiyası üzerinde çalışa. «Namzetlik dissertatsiyamnıñ üçte bir qısımı endi azır. Onıñ mevzusı Qırımdaki içtimaiy qoruv sistemasınıñ nezaretine bağışlanğan. İşke çağırsalar, memnüniyet ile qoşulırım, men devletke hızmetinde aman-aman 20 yıl bulundım ve Qırım eyiligi içün isteknen çalışırım», – dep añlattı sabıq nazir.
Semiçastnayanıñ köydeşi naqliye ve alâqa boyunca cumhuriyet komitetiniñ sabıq reisi İvan Vanhanen de Qırımda çalışmalarnı devam etecek eken. Bunı Qırım.Aqiqatnıñ mühbirine onıñ sabıq matbuat-kâtibi Zera Emirsuin bildirdi.
«Men onıñnen mayısnıñ soñunda laf ettim. O, şimdi Qırımda bir şeyler yapacağını aytqan edi, bu aqqında ileride er kes bilecegini bildirdi. Evelden o dispetçer merkezinen oğraşqan edi, bu işni devam ettirecektir», – dedi Zera Emirsuin.
Mogilövniñ ükümetinde qurucılıq ve mimarcılıq Cumhuriyet komitetiniñ yolbaşçısı olğan daa bir Makeyevkalı Andrey Lâşevskiy Qırımda qalğanını ayttı. Qırım.Aqiqatqa: «Men Qırımdam ve şimdilik iç bir şey yapamağa niyetim yoq», –dedi.
Nahlupinni iç bir şey battırmadı
«Makeyevkalı» taqımından tek Vitaliy Nahlupin olğan vaziyetke alışıp, çalışmağa devam etti. O, ta Cartınıñ devirinde iqtisadiyat ve bücet-maliye siyaseti boyunca komissiyasınıñ yolbaşçısı ola.
Aleksandr Formançuk Nahlupin aqqında şunı ayttı: «O çalışqanı kibi çalışa. İhtiyac bar ve oña yahşı davranalar».
Qırımğa Donbasstan degil de, diger şeerlerden kelgen nazirler yarımadanı terek ettiler. Hususan, sabıq sağlıq saqlav naziri Aleksandr Kanevskiy Kiyevge qayttı. «Men tibbiyet saasında çalışam. Kiyev hastahanelerniñ birinde ekim olıp çalışam», – dedi Aleksandr Kanevskiy Qırım.Aqiqatqa.
Qırımlı olmağan sabıq nazirlerden eñ faal siyasiy ayatnı maliy nazirliginiñ sabıq reisi Nikolay skorik alıp bara. Onı, 2013 senesi işten çetleştirdiler, işğal evel o tuvğan Odessağa qayttı ve martnıñ 3 –ne qadar yerli vilâyet devlet memuriyetini idare etti. Şimdiki vaqıtta, o, Odessa vilâyet şurasında çalışa ve «Birlik» deputatlıq fraktsiyasına reislik yapa. İyün 23-den başlap, sabıq regioncı Yuriy miroşniçenkonıñ reberligindeki Ukraina inkişafı firqasınañ reis muavini vazifesinde buluna.


text:
Kiyevde Qırımtatar bayraq kününi yürüş, avtoyürüşi ve yarmalıq ile qayd etecekler
Ukrainada iyün 26-da Qırımtatar bayraq kününi qayd etecekler. Faaller Qırım akimiyetinden yarımadada tedbirlerni keçirmek içün izin alamağan soñ esas programmanıñ keçirilmesi Kiyevde planlaştırıla. Bunı Qırımtatar yaşlar merkeziniñ Kiyev filialınıñ reisi Seit-Bekir Suleymanov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, Qırımtatar bayraq künü ile bağlı tedbirlerniñ keçirilmesi boyunca plan daa muzakere etile, lâkin bazı tedbirler şimdiden belli.
«İşçi gruppanıñ toplaşuvından soñ bütün tedbirler bu afta aydınlatılacaq. Sofiyskaya meydanından Şevçenko bağçasına qadar cayav yürüşi keçirilecek. Resmiy qısım anda olacaq, liderlerimiz Mustafa Cemilev ve Refat Çubarovnıñ çıqışta bulunması beklenile. Yarmalıqnı da teşkil etemiz, avtoyürüşi keçirilecek, soñra camide iftar yapılacaq. 500 insan iştirak etecegini bekleymiz», – dep ayttı Seit-Bekir Suleymanov.
Qırımtatar yaşlar merkeziniñ faalleri iyün 3-ten 26-ğa qadar qırımtatar bayrağı ile flash mobnı teşkil eteler. Teşkilâtçılarnıñ aytqanına köre, qırımtatar bayrağı Ukrainanıñ er bir vilâyet merkezini ziyaret etmeli.
Qırımtatar yaşlar merkeziniñ azası Fevzi Abkadırov bildirdi ki, aktsiya iyün 3-te Kiyevde başladı, bayraq Vinnitsa, Lviv, Lutsk, Çernovtsı ve Dnipropetrovsknı endi ziyaret etti. Nevbetteki noqta – Harkiv.
Faalniñ aytqanına köre, bayraqnı Qırımğa yollaycaq olalar.
Qırımtatar bayrağı kök tamğalı bayraqtır. Qırımtatar bayraq künü 2009 senesi tesis etilgen edi.


text:
Qırımda Donetskteki Nebatat bağçası içün para toplaylar
Qırımda «Donbassnıñ yeşil incisini saqlayıq» hayriye aktsiyası keçti. Onıñ çerçivesinde Donetsk nebatat bağçası içün para topladılar. Bu aqta Qırım universitetiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Donetsk nebatat bağçası Donbassnıñ yeşil incisi ola ve 2015 senesi öz 50 yıllığını qayd ettti. 2014 senesi sentâbr ayından maliyeviy detsek olmağanına baqmadan, bağçanıñ hadimderi er kün işke çıqıp, unikal toplamlarnı kelecek nesiller içün saqlamaq içün qaramanlığını köstereler. Bu insanlarğa qol tutmaq ve işbu vaziyetke diqqatnı celp etmek içün qırımlılar Donetsk nebatat bağçasınıñ hadimlerine para toplanuvı boyunca hayriye aktsiyanı teşkil etmek teklifi ile buyurdılar», – denile beyanatta.
RİA Krım malümatına köre, hayriye aktsiyası çerçivesinde 21 biñ ruble toplanıldı. İşbu paranı «Donbassnıñ yeşil incisininñ unikal toplamlarını saqlamağa tırışqan Donetsk nebatat bağçasınıñ hadimlerine» berecek olalar.


text:
Qırım tarihınıñ saifeleri. Yevgeniy Markov ve onıñ «Qırım oçerkleri»
Aqımdaki seneniñ oktâbr 8-de – Yevgeniy Markov – yazıcı, publitsist, cemaat erbabınıñ yubileyidir. Markov devamlı bir müddet Qırımda yaşadı. Öz teessurat ve qaydlarını belli «Qırım oçerklerinde» aks ettirdi.
Yevgeniy Markov 1835 senesi Kursk güberniyasınıñ Patebnik sülâle çiftliginde dünyağa keldi. O, Harkov universiteti ve Avropa universitetlerinde tasil alıp, 1859 senesinden başlap Tulada ocalıq yaptı. Altı yıldan soñ Aqmescit gimnaziyası ve Qırımdaki halq oquv yurtlarınıñ müdiri vazifesine tayinlendi – mında aman-aman beş yıl oturıp, tuvğan Kursk güberniyasına qayttı. O, Şçibrovsk nahiyesiniñ zemstvosında reis, güberniya ve uyezdniñ yerli idare azası edi. Voronejde Dvorânskiy ve Krestyanskiy banklarınıñ idarecisi olıp çalıştı; cemaat faaliyetinen oğraşqan edi. 1898 senesi oktâbr 11-de Voronejde o vaqıt artıq meşur yazıcı, bir çoq romannıñ müellifi olğan Yevgeniy Markovnıñ edebiyat faaliyetiniñ 40 yıllığını qayd ettiler. 1903 senesi mart ayında Markov vefat etti.
Yevgeniy Markovnıñ «Qırım oçerkleri» – yarımada aqqında eñ belli kitaplardan biri – müellif daa sağ ekende dört kere neşir etilgen edi. Sovetler zamanında «Qırım oçerkleri» ğayrıdan basılmadı – anda yarımadanıñ tamır halqı qırımtatarlar aqqında bir sıra yahşı qaydlar bar – 1944 senesi sürgünliginden soñ bunıñ kibi edebiyatnı derc etmek imkânsız oldı.
Kitapnıñ birinci neşirine yazğan kiriş sözünde Markov qoluna qalem almağanıñ sebebini aydınlata: «Oquyıcı Qırım ile bu tanışuvdan menim kibi bir teessuratlar alsa; soñra bizim nesirci şimal vatanında, qar ve ötmekniñ aynı tegizlikleri arasından uzaqta bir yıldız kibi Qırım keyfi, Qırım renkleri, Qırım küneşi hatıraları parıldağanını körse, menim emegim boşuna keçmedi sayılacaq».
Markov 1866 senesi aprel ayında Qırımğa kele – ve onıñ gür bir çeçek açıluvına rastkele. O, suvuq qış manzaralarından soñ rus adamını ayrette qaldırğan Qırım baarinden alğan teessuratlarını gizlemey: «Bizde Rusiyede qoqulı çeçekler ve şeñli yeşillik ösken quru çayırlar pek az... Mında sizler bir bitmegen çayırda yaşaysıñız; bir qaç kün devamında çayır boyu ketip, çıqıp olamaysıñız».
Bu acayip resimli, tafsilâtlı bir kitapta Qırımnıñ tamır halqı qırımtatarlar da tasvir etile. Markov diqqatlı közetip, körgenini tafsilâtlı şekilde qayd ete. O, Qırımnıñ tamır halqı qırımtatarlarnı böyle köre: «Meni bu tür, kerçekten, ayrette qaldırdı. Tatar deseler de, anda tatar degen bir şey körünmey; bu türk çeşitidir, anda moğol unsurından kavkaz çizgileri daa çoq. Qırımtatarlarnıñ lehçesi de türkçe».
Noğaylar – köçebelerden doğru kelgenlerdir, moğol türü ve olarnıñ köçebe adetlerini miras olaraq alğanlar. Dağlarğa ne qadar yaqınlaşsañ, noğay unsurı o qadar az is etile, «qabileniñ diger etnografik terkibi – yunan, türk, italyanlar ve digerleri» daa çoq rastkele, dep qayd ete o. «Bütün bu unsurlar tarih tarafından tam bir türge çevirilgen edi, anda Asiya, Şarq, musulmanlıq çoq, amma moğollıq pek az». Markov ilim tarafından yanaşmay, amma umumen alğanda qırımtatarlarnıñ etnos olaraq şekillenmesini doğru tasvir ete.
O, kitapnıñ diger yerinde bu mevzuğa dalıp, Qırımnıñ yalı boyundaki qırımtatarlarnı tasvir ete: «Tam bir avropalı yüzler: beyaz, doğru, bazıda dülber; qoyu ateşli közler ve kölgeli kirpikler. Balaları bizimkilerge yaqın. Olarnıñ moğol qanınıñ bir tamçısı bile yoq, añlaşılğanına köre... Yalı boyu tatarlarınıñ adetleri, qadınlarınıñ serbestligi, bazı ortodoks bayramları ve abidelerine köstergen sayğıları, bir yerde oturıp iş yapmaq sevgisini hatırlap, olarnıñ tış körünişi ile qıyaslasañ, bu tatarlar degen adamlar bizim kibi kavkaz qabilesine ne qadar yaqın olğanını birden añlaysıñ».
Müellifni qırımtatarlarnıñ namuskârlığı, hırsızlıq olmağanı, qorantadaki munasebetler, musafirçenligi ayrette qaldıra.
«Qırım oçerklerinde» bir çoq şey Markovğa tanış olğan Rusiye ve Qırım yaşayışı qıyaslavı esasında qurulğan.
Markovnıñ Bağçasaray teessuratları biraz zıt ola. O, özüne has bir şarq dünyasına tüşe, diger medeniyetten kelgen bir adam içün du alem biraz uzaq.
Hanlar sarayı da oña eki taraflı tesir ete: «Tışarıdan o eyi degil ve çoq şey vade etmey... Amma azbarnıñ içerisinde bir çoq şey ve ayrı bir güzellik bar... Kenarlarında saraynıñ çeşit pavilyonları, gülzarları ve bazı yerlerde badem terekleri olğan keniş, açıq, yeşil bir azbar, – şimal sakinleri içün büyük bir güzellik»... Alhambra ya da Córdoba degil, ebet, dep bitire müellif, «lâkin bizde, Rusiyede, şarq üslübinde qurulğan böyle bir inşaatnı köremezsiñ. Bu bir vaqıtları mında parlağan şarq yaşayışınıñ mimarcılıq vesiqalarından biridir».
Şarq yaşayışınıñ müiti oña «areketsiz» körüne ve o, mında belli bir cazibe tapa: «Şarq, Damask ve Aleppolarnıñ temiz Şarqı, etrafımda acayip bir parıldı ile açıla edi», – böyle sözlernen Markov Bağçasaray aqqında babını bitire.
Bu kitapnıñ bir çoq saifesinde qırımtatarlarnıñ turmuşı, yaşayışı, halq ananeleri, adetleri, urba, ev ayvanları, em de Qırımnıñ şeer ve mesken yerleri ask ettirile.
Markov qırımtatar evleriniñ içini böyle köre: «Evlerinde salqın bir yarı qaranlıq ve acayip temizlik edi. Topraq yeri sipirilgen edi; çeşit türlü savut-saba rafta, ya da yerinde edi. Bir yerde artqaç bir şey yoq edi. Kerçek rus evinde olğan fırın böcekli ve qandalaylı köşeler mında yoq edi»...
Setler üstündeki raflarda Markov raflarnı kördi – saiplerniñ bütün zenginligi, hazinesi mında: ter-temiz qalaylı savut-saba, ev hanımınıñ anterleri, kümüş quşaqları.
Tatarlar eñ qıymetli şeylerni qabul odasında, kilitsiz, açıq raflarğa qoyğan ediler, bunı nümüneviy namuskârlıqları olaraq ifadelemek kerekYevgeniy Markov
«Tatarlar eñ qıymetli şeylerni qabul odasında, kilitsiz, açıq raflarğa qoyğan ediler, bunı nümüneviy namuskârlıqları olaraq ifadelemek kerek».
Markov özüni qavmiyatçı alim olaraq tanıtmasa da – bu kitapta o daa çoq belletrist, – onıñ Qırımda yaşağan farqlı halq ve din temsilcileriniñ munasebetleri aqqında qaydları tarihçı ve tedqiqçiler içün ğayet qıymetli etnopsihologik etüdler ola bile.
Yevgeniy Markov Qırımnı zevqnen seyir etmeknen beraber körgen kerçekni talil etmege tırışa, qırımtatarlarnıñ Rusiye imperiyasında yıllarnen yaşağan müim problemlerine de emiyet bere.
Markov Qırım cenkinden soñ seyatqa çıqa, onıñ yoldaşı Kursk güberniyasından rus arabacısı ola. Semetdeşi ile laf etken Markov yaza: «Doğrusını aytayım, bu qatiy işanç küçü, iç bir faktlarğa tayanmağan özüni başqalardan üstün körmek qabiliyeti, iç bir sebebi olmağan yatqa kibi tatarğa olğan nefret meni ayrette qaldırdı. Semetdeşim utanmayıp tatarlar aqqında yalan aytqanını köre edim, lâkin aynı vaqıtta bu yalan samimiy ve onıñ içün bir ihtiyaç olğanını añlay edim».
Böyle bir adaletsiz, özüne ve başqalarğa olğan aman-aman ayvan yanaşuvı esasında millet mensüpliginiñ instinktiv duyğusı temelleşe, onıñ küçüni iç bir tasil deñiştiremez ve ayvaniyatta o mışıqnıñ köpekke olğan duşmanlığında kösterile, dep qayd ete Markov.
«Arabacı tatarlarnıñ Aqyar cenki vaqtında yapqan satqınlığını iç bir şübe doğurmağan bir şey olaraq tarif etti; o, bütün Rusiyeniñ acınıqlı yañlış fikirine qoltutqan edi», – dep yaza müellif.
Bir de bir tarih şaqaları olmaz, amma bu ikâye tarihnıñ nevbetteki devirlerinde qırımtatarlarğa olğan munasebetni pek añdıra. Maalesef, o qadar yıl keçken soñ tarih tekrarlana – bu sefer fars degil...
Gülnara Bekirova, Qırım tarihçısı, Ukrain PEN-klubınıñ azası


text:
Osman Öztunç - Bugün Ayın Işığı
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Bugün Ayın Işığı
Etiketler : Osman Öztunç - Bugün Ayın Işığı türkü indir, Osman Öztunç - Bugün Ayın Işığı türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Bugün Ayın Işığı mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Bugün Ayın Işığı türküsü, Bugün Ayın Işığı sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Bugün Ayın Işığı bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Mevlana
Osman Öztunç - Vur
Osman Öztunç - Final
Osman Öztunç - Cinayet Var
Osman Öztunç - Foseptik Çukuru
Osman Öztunç - Adı Türk
Osman Öztunç - Giriş
Osman Öztunç - Senin İki Yüzün Var
Osman Öztunç - Binboğalar
Osman Öztunç - Ben Dönersem Başbuğum
Osman Öztunç - Şeyh Şamil
Osman Öztunç - Akalın
Osman Öztunç - Şeyhin Şahı
Osman Öztunç - Ağlarım
Osman Öztunç - Üsküdar


text:
Adliyeciler qırımlılarğa ukrain pasportlarından vazgeçmemege tevsiye eteler
Nadiya DatsükAqmescit – «Rusiyeli» Qırımda Rusiye Federatsiyasınıñ pasportlarını dağıtıp başladılar. Rusiyeniñ Federal migratsion hızmeti bildirgenine köre, Qırımnıñ endi 2,5 biñden ziyade sakini pasport saibi oldı. Daa 29 biñ ariza qabul etildi. Amma, yerli ealiniñ ekseriyeti ukrain pasportınen sağlıqlaşmağa aşıqmaylar.
Nefaqa, stipendiya ve diger içtimaiy tölevlerniñ kelecegi, ukrain pasportını qaldırmaq mümkünligi, Rusiye pasportını alğan soñ, kendi vatanında «gastarbayder» olmamaq içün ne yapmalı, yaş balalar nasıl vatandaşlıqnı qabul etecekleri – bu kibi meseleler ile qanun boyunca yaşamağa istegen er qırımlı rast kele. Tüşünmek içün qırımlılarğa 3 ay berdiler, ukrain grajdanlığından vazgeçmeycek soylarına – bir ay.
Qırım adliyecisi, «Ukrainanıñ mustaqil media professional birleşmesi»-niñ azası Oleksandr Tarasovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye pasportını alğanda, ukrain pasportını red etmek şart degil. «Rusiyede çift grajdanlıqqa ruhset berilgeni içün ukrain pasportını qaldırmaq mümkün, bu vaziyette siz Ukrain grajdanı sayılasıñız», – dedi o.
Ukraina qanunları boyunca diger devletniñ grajdanı olğan sakin ukrain vatandaşlığını coya. Qanundan uzaq turğan mezkür alda çift standartlar çalışa.
«Qanun maddelerinde – diger devlet vatandaşlığını göñülli olaraq qabul etilüvi aqqında söz yürütile. Şimdiki vaziyettte, qırımlılar Rusiye grajdanlığını iş, yaşayış, vesiqalarnıñ resmiyleştirilüvinen bağlı repressiyalarğa oğramamaq içün qabul eteler. Bu sebepten Qırım sakinlerine Ukraina territoriyasında sanktsiyalar kirsetilmemek kerek», – dep, añlattı Tarasov.
Rusiye grajdanlığı qabul etilmegen alda…
Qırımnıñ yerli sakinleri ve kelmeşekleriniñ ekseriyeti: ukrain pasportını qaldırıp, Rusiye grajdanlığı alınmasa ne olur, kibi sualni bereler.
«Oturma izinini almaq kerek, muntazam sürette alınğan aylıq, diger devlet vatandaşını işke almaq içün şorbacınıñ ruhseti da lâzim, böyleliknen, yabancı olaraq yaşaycaqsıñız, – dedi adliyeci. – Bunen beraber, Rusiyede Qırım territoriyasında grajdanlıqnı qabul etüv sistemasını nezaret etken iç bir qanun yoq. Şimdi ise, Qırımda resmen qayd etilmegen Ukraina grajdanları yarımadanı tekr etmeleri kerek olğanlarını ilân ettiler. Bunı Rusiye migratsion hızmeti bildirdi. İnsanlar bunı yapmağan vaziyette mesülietlikke çağırılacaqlar».
İçtimaiy tölevler
Mütehassısnıñ sözlerine binaen, nefaqa ve diger içtimaiy tölevlernen bağlı sual şimdilik açıq qalmaqta. Çünki adliye cietinden Qırım Ukrainanıñ territoriyası sayıla (Anayasa boyunca), Rusiye ise, yarımadanı bir qısımı olaraq tanıy.
«Bu mesele mahsus belgilengen qanun esasında çeziledejktir. Şimdilik o yoq. Ne Ukraina, ne de Rusiye mezkür suallerge cevap berip olamaz, çünki vaziyet qanundan tış bulunmaqta. Amma, Rusiye Anayasasına baqsaq, devlet özüniñ vatandaşlarını içtimaiy tölevlernen teminlemek mecbur. Biz qanuniy añlaşmamazlıqnen rast keldik, dep, aytmaq mümkün: bu kibi adiseler ne 1945 senesi, ne de 1991 senesinden soñ yüz bermedi», – ötmeçayet Tarasov.
Yuqarıda aytılğanını köz ögüne alaraq, adliyeciler ukrain grjdanlığından vazgeçmemege tevsiye etile: «İleride daa ne olacağı Belli degil, amma başqa çare olmasa, ya oturma izinini almaq kerek olacaq».