text:
Asanov pen Mämi ünsiz... Elbasınıñ raqımşılığı saudağa tüsip jatır
Osı el Jaqıp Asanovtı öte jaqsı köredi. Qayrat Mämidi qara qıldı qaq jarar ädil adam dep biledi. Qoğamdağı ädiletsizdikke şıdamağan är adam sol kisilerge hat jazıp, öz qwqıqtarınıñ bwzılıp jatqanın aytıp şağınadı. Biıldıñ özinde Abai.kz aqparattıq portalına eki birdey kisi ölimine qatıstı material jariyalandı. Ekeui de osı twlğalarğa aşıq hat ülgisinde jazılıp, qoğam talqısına tüsti. Eki oqiğanı da zañ adamdarı tigisin jatqızıp, Elbasınıñ täuelsizdiktiñ 25 jıldığına arnağan raqımşılığına ilip jibergen.
(Birinşi maqala: ELBASINIÑ RAQIMŞILIĞIN «SAUDALAYTINDARDI» JAZALAUIÑIZDI SWRAYMIN, ASANOV MIRZA!
Ekinşi maqala: Qırqınan şıqpağan qızdıñ janayqayı Qayrat Mämige jete me?).
Adam ölimin raqımşılıqqa ilu, osı mäselege Elbasınıñ sayasatın tikeley kinäli etu tek zañ adamdarınıñ ğana qolınan keletin is. QR Prezidentiniñ şapağatın saudağa salıp, jäbirlenuşi taraptıñ köz jasına sebepşi bolğandardı jazalauğa kelgende el maqtağan Asanov pen Mämi qauqar tanıta almay qaldı.
Qazir zañ qızmetkerleri basqanı bılay qoyıp, Elbasınıñ raqımşılığın saudalaytındı şığardı. Bükil Qazaqstandı şulatqan osı eki oqiğağa QR Bas Prokurorı Jaqıp Asanovtıñ Joğarğı sottıñ törağası Qayrat Mämidiñ läm demeuiniñ astarında ne jatır? Bas Prokuror men Sot törağasınıñ ündemey qaluı – qoğamnıñ minezin bilgendiginen, bügin şulağan jwrt erteñ mwnı wmıtadı dep oylauınan bolıp otırsa kerek.
Bwl qwziretti qızmettegi azamattarğa jarasatın qılıq emes. Elbasınıñ atı atalğan, ol kisiniñ sayasatına köleñke tüsiretin är iste ärkim abay boluı tiis.
Jaqıp Asanov pen Qayrat Mämi auzınan ot şarpıtıp söylegende wltşıl, qanşıl, qazaqşıl azamat bolıp körinedi. Biraq, söyte twra Elbasınıñ raqımşılığın saudalap jatqandarğa jaq aşa almağandarı olardıñ azamattıq twlğasınıñ el oylağanday kemel emes ekenin körsetti.
Bwl atalmış eki kisiniñ şın mäninde jigersizdigin bayqattı. Ärine, elimizde mwnday qılmıstar kün sayın bolıp jatqanı ras. Onıñ bäriniñ isin Bas Prokuror men Sot törağasınıñ qaray alması da anıq. Biraq, Prezidenttiñ raqımşılığına sın aytılğan kezde, Asanov pen Mämidiñ janı mwrnınıñ wşına keluge tiis bolatın. Elbasınıñ ädemi sayasatına köleñke tüsirip, ölgen adamnıñ qanınan aqşa jasap jatqandardı jazalaudıñ ornına, basın qwmğa tığıp, «men estimedim, men körmedim» dep otıru isker adamnıñ isi emes. Elbasınıñ raqımşılığı qanday jağdayda bolmasın, adam ölimine qatıstı qoldanılmauı kerek. Qazaqstan Respublikasınıñ azamatın qasaqana (yaki abaysızda bolsın) öltirgen qılmıstınıñ tım qwrısa birer ay türmede otırmauı – bükil jüyege degen narazılıqtı küşeytedi.
Bir ğana Jañaözen oqiğasın alayıq. Altı ay boyı alañğa şıqqan halıqtıñ mwñ-mwqtajın eşkim tıñdauğa qwlıqtı bolğan joq. Aqır soñı qantögispen ayaqtaldı. Memlekettiñ sayasatına degen senimdi setinetken osı oqiğadan Asanov pen Mämiler sabaq aluğa tiis edi.
Bügin kisi ölimine sebepkerlerdi jazadan bosatsaq, erteñ büldirşinderdiñ tağdırın tas-talqan etken pedofilderge raqımşılıq jasarmız.
Mwnday jağdayattıñ bäri halıq kökeyine kek bolıp qata beredi. Ol kek, aşu-ıza jarılsa, onıñ bärine Bas Prokuror men Joğarğı sot törağasın kinalar da kez tuuı mümkin. Osı eki oqiğağa narazı tarap erteñ qazaqı jolmen qılmıskerlerdi jazalar bolsa, onıñ obalı da Jaqıp Asanov pen Qayrat Mämige boları anıq.
Sondıqtan da, keş bolmay twrıp, bwl twlğalardıñ bilek sıbanğanı kerek. Keşe bizge atalmış maqalalardıñ avtorı habarlastı. Eki oqiğağa da prokuratura tarapınan kömek bolmaptı.
«Biz ädil zañğa senip edik. Sengen zañımız senimdi aqtamadı» deydi olar.
Senimderdiñ aqtalmauı memlekettik deñgeydegi şeneunik mırzalarğa abıroy äpermeytinin bilip, osı maqalanı jazudı jön sanadıq. Äzirge osımen toqtay twrudı jön sanadıq. Dese de bwl mäselege qatıstı aytarımız äli de tausılmağanın eskerte ketudi jön sanaymız.
Şäriphan Qaysar
Abai.kz


c: text/html

text:
Qırım akimiyeti yarımadanıñ sanayı şirketleriniñ işletüv cedvelini azırlay. Bu aqta yanvar 6 künü fevqulâde vaziyetniñ yoq etilmesi boyunca ştabnıñ toplaşuvında bilrdiler, haber ete Rusiye FVN Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti.
Ştab iştirakçileri Qırım şirketleri Noel bayramlarından soñ işlemege başalaycağını tüşüne.
«Yanvar 8 künü sanayı obyektlerniñ işletüv cedvelleri taqdim etilecek, yanvar 10-dan soñ şirketler işke başlar», – denile beyanatta
Qırımğa dekabr 30-dan qıtaiy Ukrainadan elektrik energiyası berilmey, Herson vilâyetinde elektrik yolağınıñ patlavı buña sebep olmalıdır. Al-azırda elektrik tiremesi tamirlengen, amma energetik muqaveleniñ toqtatılmasından sebep elektrikni bermeyler. Yarıq ile olğan problemlerden sebep bazı regionlarda qazan dairelerini söndüreler, insanlar çeşit qızdıruv aletlerinden faydalanmağa mecbur.
Rusiye FVN Qırım idaresiniñ reberi Sergey Şahov aytqanı kibi, Qırım şimdi kerek olğan 1350 megavattan 931 MVt ala.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Möldir okeanarïwmda arnayı jatın bölme uyımdastırılğan. Ol swğa 10 metr tereñdikke deyin batırılğan. Bir tünde akwlalar janına tek tört adam ğana jiberiledi. Kezdesw barısında frïdayvïngtan älem çempïonı, sw astı fotografı Fred Byule qonaqtar üşin jırtqış janwarlarmen birge bïlep te beredi. Budan soñ ol teñiz bïologtarınıñ birimen sayaxat jasap, akwlalardıñ teñiz ömirindegi mañızı, olardıñ erekşelikteri twralı äñgimeleydi. Budan bölek, kelwşiler üşin akvarïwm işinde romantïkalıq keşki as ta usınılmaq.
Attrakcïon tek üş kün ğana, 11-13 säwir aralığında ğana jumıs isteydi. Budan keyin akwlalarmen birge tün ötkizw üşin salınğan jatın orın teñiz bïologtarınıñ zertxanasına jiberilmek. Bul arqılı ğalımdar sw jırtqıştarınıñ qanşalıqtı tärtipti bolğanın baqılaydı.
Munday keremet mümkindikke ïe bolw üşin, ümitkerler arnayı konkwrsqa qatıswı kerek. Olar sayttağı paraqşanı toltırwı tïis. Olar özi jaylı aytıp, qanşalıqtı sw astında özin batıl ustaytındığı twralı bayandawı tïis.
Bul francwz astanasındağı alğaşqı qızıqtı usınıs emes. Qazan ayında Airbnb xellowïn tüninde Parïjdiñ iri zïratxanasında tünewdi usınğan.
Derekközi: Stan.kz
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
“Lafazanlar” cemiyeti (eglenceli milliy-medeniy yarıqlandıruv video projesi)
By Tahir Kerim Aralık 06, 2013 No comments
Proje lideri: Tahir Nureddinoğlu Kerim
Proje milliy qırımtatar anekdotlarını (komik fikralarını) ustalıqnen icra etken kişilerini bir yerde toplamaq; bu kibi icadiy körüşüvlerini videoğa çekmek ve internette yayımlayaraq qırımtatar tili, ürf-adetleri ve kültürüniñ presitijini kötermek ğayesini nümayış ete.
Zemaneviy genç qırımtatar oquyıcısınıñ meraqlarını araştırırken, onuñ çeşitli malümatnı tam olaraq hem şu añde elde etmek istegenini ve yazılı menbaalar yanında fotoreportaj, karikatür, audio, video’ğa çoq meyil bergenine qanaat olduq. Bu yerde qayd etmeli ki, video yayımları yazı (misal olaraq diaspora içün kiril elifbesi), ve hatta lehçe hisarlarını sile ve türlü malümatlarnıñ güzel menimsemesi içün yañı imkânlar doğura.
Bugün qırımtatar halqı böyle durumğa keldi ki, ata-dedelerden mirasqa qalğan milliy degerlikleriniñ mahiyetini, mühimligini ve hem muqaddesligini bile doğru añlap olamay.
Bunuñ ile birlikte olsun qırımtatar matbuatı olsun milliy TV ve Radyosı maleviy, ğayeviy zorluqlarından ğayrı Ukrayna devletiniñ tazyıqı altında bulunır. Bu nazik siyaseti sayesinde ana-tilde çıqqan neşirler sade oquyıcılar degil, “Qırımtatar tili ve edebiyatı” fakültesinde tahsil alğan talebeler arasında bile milliy kültür hayatınıñ prioriteti kibi sayılmay. Diger taraftan ise halqnıñ ğayeviy, siyasiy bilgilerini arttırmaq, milliy şuurunı, kimligini uyantmaq vazifesine çağrılğan ATR telekanalı Vatan mücadelesinden uzaqlaşmağa az qaldı.
İşbu nümayış ettigimiz “Lafazan cemiyeti” video-internet projesi yalñız qırımtatarlarını birleştirgen bir köpür degil, ileride milliy TV’lerimizin keyfiyetli şekillenmesine büyük tesir berecek bir projesidir.
“Lafazanlar cemiyeti” eglenceli medeniy yarıqlandıruv yayımnıñ maqsadı:
1. Sürgünlikten Vatanğa avdet etken qırımtatarlarnıñ milliy variyetine, keçmişine meraq ve sevgisini aşlamaq
2. Qırımtatar profesyonel mizah ve hiciv, pandomim ve tehzil teatrniñ peyda olmasına bir siltem bermek
3. Qırımda ve diger ülkelerdeki vatandaşlarımıznıñ ğayeviy yaqınlaşmasına ves bermek ve olarda til kültürini yükseltmek
4. Kiril alfabesini ve yoqsa edebiy qırımtatar tilini güzel bilmegenler içün küçlü platformasını yaratmaq
5. Qırımtatar TV’nin keyfiyetli şekillenmesi içün büyük tesir bıraqmaq
6. Milliy TV ve Radyo hadimleriniñ qırımtatarca doğru vurğu ve telâfuz etmeleri içün örnek köstermek
7. İcadiy kişilerini bir noqtada toplamaq, yani anekdot uzmanları cemiyetini meydanğa ketirmek. Bunların arasında qırımtatar folkloru profesörleri, Sahne aktörleri, Dügün çalğıcılar ansablleriniñ esli başlı müziksyenleridir.
8. Qırımtatarlarnıñ ürf-adetlerini, milliy ananeviy hayatını reklam yapmaq
9. Cenkten evvel ve bugünki halq tiliniñ evrimini inceleğen tilciler, edebiyatçı ve folklorcılar içün malzeme hazırlamaq
Plan boyunca icadiy toplaşuvlar yıl (10 ay) devamında ayda bir defa keçirilir.
Milly eglence ve kültür merasimleriniñ profesyonel video materialları internet sitesi, Youtube, Facebook’ta Qırım-Türk Tatarlar içün yayımlanır.
Video koleksyonu toplanınca yerli Qırım (ve imkânınca Türkiyede qırımtatarlar toplu yaşağan yerli) Tv’sine teslim etilmek ihtimalı var.
10 ay keçirilecek milliy kültür projeniñ bir ay büdjesi
Mahsulu: ayda 1-2 yüksek kaliteli, profesyonel video
Kerçekleşmek üzere.
Qırım, Simferopol-2013


text:
Ukraina tarafı BMT Halqara mahkemesini Qırımda ukrain ve qırımtatarlarnı qorumaq içün tedbir almağa çağırdı. Bunı mart 8 künü öz çıqışında Ukraina eyyetiniñ yolbaşçısı, Ukraina Tışqı işler naziriniñ müavini Yelena Zerkal dedi.
«Ukraina vatandaşlarına zarar ketirgen adiselerge yol bermemek içün Ukraina sıñırlama çarelerni qullanmağa rica ete. Biz Qırımda qırımtatar ve ukrain cemiyetleri acele surette qorçalanmaq kerek olğanını qayd etemiz, olar zulum ve eziyetke oğraylâr, neticede olarnıñ medeniy kimligi telüke astında bulunmaqta», – dedi Zerkal.
Bundan evel Gaagada Ukraina tarafı, Rusiyeni qırımtatarlarğa zulum yapqanında qabaatlağan edi.
Keçende Rusiye tarafı Gaaga mahkemesinde, Qırımda qırımtatar ve ukrainlerniñ aqlarını bozğanını ve ayırımğa oğratqanını inkâe etti.
Mart 6 künü Halqara mahkemede (Felemenk, Gaaga) – BMT Yüksek mahkemesinde - Ukrainanıñ Rusiyege qarşı mahkeme işi boyunca açıq toplaşuv başlandı. Oturuş devamında endi ukrain tarafı da, rus tarafı da sözge çıqtılar.
Ukraina Halqara mahkemege, iş baqılacaq vaqıtta üküm sürecek muvaqqat tedbirlerniñ alınılması aqqında rica ete.
Bu çareler sırasında – Rusiyeniñ «Ukrainada vatandaşlarğa qarşı terrorizm areketlerini yapqan taqımlarğa» maddiy ve diger destek bermesini toqtatmaq, ve bu taqımlarğa artıq böyle areketler yapmamaları içün tesir etmesini, em de Qırımda diskriminatsiyadan vazgeçmege, ayrıca, Qırımtatar Milliy Meclisi ve onıñ faaliyetini yasaq etmemesini ve ğayıp olğan qırımtatarlarnıñ taqiqatını alıp barmasını talarp etmek.


text:
Matematïkalıq esep şığarwdıñ jaña ülgisin oylap tapqan stwdent elordada turadı. Büginde ol osı qabiletiniñ arqasında bilikti käsipkerge aynalıp otır.
Közi aşıq mamandar bolaşaqta Aralbek Berikulınıñ esimin esep jïnaqtarınıñ avtorı retinde de körwimiz ğajap emes ekenin aytadı.
Matematïka – aqïqat dünïesiniñ sandıq qatınastarı men keñistik formaları jaylı ğılım. Biraq onıñ fwtbol dobına qanday qatısı bar dewiñiz mümkin. Bar. Bolğanda qanday. Qazirgi balalardıñ ıqılım zamannan qalıptasqan arïfmetïkalıq nemese geometrïyalıq amaldardı qabıldawı qïın. Qızıqtırw üşin onıñ ornına Krïştïanw Ronaldw doptı qanday jıldamdıqpen qwdı nemese Lïonel Messïdiñ neşe sekwndta gol soqtı degen esepter qoldanadı.
Budan bölek, jalañ sandar men kürdeli amaldar ornına soñğı ülgidegi smartfondar, keñinen tanımal kölikter jäne mwltfïlmderdiñ jattandı keyipkerleri mısalğa keltiriledi.
Säykesinşe, oqwşı qajetti ilimdi äldeqayda jıldam äri logïkağa qonımdı küyde qabıldaydı.
Juldız Jüsipova, oqwşı:
- Bul jerde bäri qızıq. Esepterdi külip-oynap şığaramız. Mısalı, bizdiñ mektep bağdarlamamızda onday esepter joq.
Mektep bağdarlamasında joq eseptermen şağın ortalıqta oqıtadı. Onıñ aşılğanına 4 jıldan astı. Qazirdiñ özinde munda jüzden astam bala bilim aladı. Al negizin salwşı Aralbek esimdi azamat. Fïzïka-matematïka fakwltetinde oqïtın stwdent ayaq astınan osılayşa, tabıstı käsipkerge aynaldı. Biraq bilim turğan jerde bïznesti birinşi kezekke qoyuğa bolmaydı.
Aralbek Berikulı, oqw ortalığınıñ negizin salwşı:
- Balalar öte bayqampaz keledi. Sondıqtan qarjı tabwdı aldıñğı qatarğa qoymaymın. Kerisinşe, bar jan-tänimdi salıp üyretwge tırısamın. Säykesinşe, şäkirtter tez meñgeredi. Men üşin eñbektiñ jemisi degen osı.
Qazirdiñ özinde Aralbek Berikulı birneşe test jïnağın jasap şığardı. Budan bölek, logïkağa arnalğan oqwlıqtarı bar. Erekşeligi sol – barlığı zamanawï ülgide qurastırılğan. Yağnï ozıq sanalatın Sïngapwrdıñ da, Fïnlyandïyanıñ da, qala berdi Anglïyanıñ da oqıtw täjirïbeleri eskerildi. Säykesinşe, bul bastama şağın ğana ortalıqtıñ älemdik bäsekege tötep beretin matematïkterdi dayındawğa mümkindigi jetkilikti ekenin bildiredi.
Derekközi: www.24.kz
Kommentarïï
-
Gabït2016-02-23 20:57:01Jaraysın Aralbek bawırım. Arkaşan bïïkten korïne ber.


text:
Kıvırcık Ali - Isırgan Otu
Sanatçı : Kıvırcık Ali
Türkü : Isırgan Otu
Etiketler : Kıvırcık Ali - Isırgan Otu türkü indir, Kıvırcık Ali - Isırgan Otu türkü dinle, Kıvırcık Ali türküleri, Isırgan Otu mp3 indir, Kıvırcık Ali türküleri Isırgan Otu türküsü, Isırgan Otu sözleri, Kıvırcık Ali mp3 dinle, Kıvırcık Ali download, Isırgan Otu bedava mp3, Kıvırcık Ali türkü sözleri, Kıvırcık Ali türkü dinle, Kıvırcık Ali son albüm indir
Kıvırcık Ali Türküleri
Kıvırcık Ali - Ah Gardaş
Kıvırcık Ali - Yaralarım
Kıvırcık Ali - Şafak Türküsü
Kıvırcık Ali - Benim Sadik Yarim Kara Toprakdir
Kıvırcık Ali - Kör Çiban (Tokat Türküsü)
Kıvırcık Ali - Yarim Eller Aldi
Kıvırcık Ali - Gelin Ayşem
Kıvırcık Ali - Kirvem
Kıvırcık Ali - Maraştan Bir Haber Geldi
Kıvırcık Ali - Mehmet Abi
Kıvırcık Ali - Kör Olasıca
Kıvırcık Ali - Yaram Sızlar (Soran Var Mi)
Kıvırcık Ali - Mazlumem
Kıvırcık Ali - Yaşamdan Ölüme
Kıvırcık Ali - Bilesin


text:
Otandıq maşïna qurastırwşı kompanïyalar taqırğa otırwı mümkin. Öytkeni, elimizde avtokölikterge suranıs azayıp, zawıttarda jïnalatın maşïnalardıñ sanın 92 payızğa deyin qısqartwğa twra kelgen, dep xabarlaydı KTK arnası.
Mäselen, jartı jılda tek 7 mıñğa jwıq jeñil avtokölik satılıptı. Bul bıltırğımen salıstırğanda 59 payızğa kem. Suranıstıñ eselep azayuı käsipkerlerdi tığırıqqa tirep otır. Sondıqtan otandıq zawıttar önimdi azaytıp, qurastırılatın avtomobïlderdiñ sanın qısqartwdan basqa amalı qalmağan. Öytkeni, sw jaña «temir tulparlar» ötpey jatır. Munday keleñsizdikke dağdarıs pen teñgeniñ qunsızdanwı sebep deydi sarapşılar. Onıñ üstine avtonarıqtı qoldawğa byudjetten mïllïardttar bölingenimen, salanıñ alğa basatın türi joq.
Tegï: Avtojañalıqtar,
Kommentarïï


text:
Bağçasarayda mayıs 11-den itibaren «Musafir» qırımtatar qavehanesi işini toqtata. Bu aqqında qavehaneniñ Facebook saifesinde aytıla.
«Qıymetli musafirlerimiz, «Musafir» qavehanesiniñ memuriyeti 11.05.2015 tarihinden itibaren işimiz toqtatılğanını bildirmek mecbur... – aytıla beyanatta. – Siziñ içün çalışmağa ne qadar ıntılsaq da, «yañı Qırımnıñ» prokuraturası ve mahkemeleri işimizni qanunsız olaraq tanıdılar... Kederlenemiz, çünki musafirlerimiz özüni raat is etsin dep köstergen ğayretimizge qıymet kesilmedi...».
Qullanıcılar qavehane işi toqtatılğanını ögrenip açuvlandılar. Haber altındaki tefsirlerde bunıñnen bağlı fikirlerini bildirdiler:
«Yıqmaq qurmaq degil» qanunı çalışmaqta, Bağçasarayda eñ eyi qavehanelerden birini, atta Qırımda eñ eyilerden birini qapatmaq cinayettir!».
«Yazıqlar olsun! Qırımdaki eñ eyi restoran siziñki edi. Ümüt etemiz ki, bütün «akimiyet» bizim vaqtınca olğan qıyınlıqlarımızdır!!!».
«O qadar güzel qavehane. Anda er vaqıt turist çoq ve yemekler lezzetli ola edi. Farqlı millet temsilcileri çalışalar. Kederlenemiz! Hadimler sağ olsun, spasibo, dâkuyu, thank you very much».
Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ koordinatorı, Meclis azası Eskender Bariyev Qırımda qırımtatar iş adamlarınıñ ticaret noqtalarını ateşke bermege başladılar, dep bildirgen edi.


text:
Fotografïya jöninen sarapşılardıñ birikken tobı (JPEG) swretterdiñ ğalamtordan köşirip alwdan qorğalwı mümkin ekendigin mälimdedi. Munday qorğanıs olardıñ zañsız paydalanılwı men taratılwına tosqawıl qoyadı, dep xabarlaydı Electronic Frontier Foundation. Büginniñ özinde JPEG 2000 - JPSEC formatında swretterdi köşirwdiñ sandıq formattağı quqığın basqarw jüyesi bar. Ol medïcïnalıq maqsatta, teleşowlar men kïno tüsirw barısında qoldanıladı. DRM (avtorlıq quqıqtı qorğawdıñ texnïkalıq quraldarı) ornatılğan swretterdi onıñ avtorınıñ ruqsatınsız paydalanwğa kelmeytin boladı. Bul beynelerdi qoldanıp, kollajdar men ïnternet-memderdi jasay almaysız. Biraq bul swretterdiñ naqtı qay jerde tüsirilgeni twralı metaderekterdi jasırwğa mümkindik beredi.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Büginde älem medïcïnasındağı bastı mäsele köz awrwları bolıp otır. Statïstïka mälimetine süyenetin bolsaq şamamen 284 mln adam köz awrw problemasına şaldıqsa, olardıñ 34 mln jwığı müldem köz janarsız qalğan. Qos janardıñ sawlığı – bağa jetpes baylıq.Adam öziniñ körw qabiletin tabïğattın sıyı dep bilip, onı bağalay bilwi tïis.
Temekiden bas tartıp, kompyuterdiñ aldında uzaq waqıt otırmawdıñ özi közimizdi köptegen awrwdan saqtap qaladı. Eñ aldımen közimizdiñ körwin jaqsartw üşin paydalı tağamdardı köp tutınwımız qajet. Nazarlarıñızğa köz kütimine paydalı tağamdardı usınamız.
Jumırtqanıñ sarı wızı
Jumırtqa emdik tağamdar qatarına jatadı. Al onıñ qundı böliginiñ biri - sarı wızı. Onı eñ zïyandı önimderdiñ biri deytinder de bar. Biraq ağılşındıq däriger Pol Dogertï ol tujırımdı teriske şığardı. Jumırtqanıñ sarı wızı lyuteïnniñ qaynar közi. Bul antïoksïdant bos radïkaldarmen küresedi. Köbine bul awrwğa jası 65-ten asqan adamdar dwşar boladı. Olarğa jumırtqanıñ sarı wızın şïki küyinde jegen durıs.
Ösimdikter
Qanday tağam jasasaq ta ösimdikterdi qoswdı umıtpayıq. Olardıñ quramında lyuteïn öte köp. Sondıqtan köz awrwlarınıñ aldın aladı.
Maylı balıqtar
Losos, skwmbrïya, twnec, ançows sındı balıqtardıñ dämi de tätti, paydası da mol. Olardıñ quramında maylı qışqıldar öte köp. Al ol qışqıldar bizdiñ körw kletkalarımızdı jaqsartadı.
Cïtrwsti jemis-jïdekter
Cïtrwsti jemis-jïdekterdi bizdiñ közimizge paydalı dep esepteydi. Öytkeni olardıñ quramında därwmenderdiñ barlıq türi kezdesedi. A därwmeni közdiñ körwiniñ naşarlawınan, onıñ säwle tüswden qorğaydı. S därwmeni köz işindegi qısımnıñ köterilwine jol bermeydi. E därwmeni kataraktağa qarsı küresedi. Sebebi katarakta kezinde säwleniñ köz burşağına ötwi qïındaydı, közdiñ körwi naşarlaydı. Sondıqtan cïtrwsti jemis-jïdekterdiñ köz awrwlarına qarsı kömegi köp.
Säbiz
Säbiz jalpı adam densawlığına paydalı kökönis. Ol közdiñ körwin jaqsartadı. Öytkeni quramında lyuteïn men beta-karotïn bar. Al beta-karotïnniñ quramındağı därwmender közge mol äserin tïgizedi.
Mïndal
Mïndal basqa da jañğaqtar sekildi därwmenderge bay. Joğarıda aytqanday därwmender kataraktadan qutqaradı. Kündelikti mïndal jep tursañız, E därwmenimen qunarlanasız.
Ayta keteyik, mamandardıñ aytwınşa közge jasıl tüs asa paydalı körinedi. Jasıl tüske uzaq qarasañız, ol közdiñ şarşawın basıp, jüyke jüyesin jaylandıradı. Sondıqtan bölmeñizde jasıl tüstiñ köbirek bolwın qadağalañız.
Derekközi: BAQ.KZ
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Reisi Refat Çubarov Prezident Memuriyetiniñ sabıq yolbaşçısı Sergey Lövoçkinni «qırımtatarlarnıñ temsil organı yoq etilmesiniñ mefkürecisi» dep adladı.
Bunı o Facebook saifesinde bildirdi.
«Lövoçkin Ukrainada qırımtatarlarnıñ temsil organı – Meclis – yoq etilmesiniñ tarafdarı ve tarqatıcılarından biridir. O, bu vazifeni becermese de, 2010 senesiniñ avgust ayından berli qırımtatarlarnı merkeziy ve yerli (Qırım) akimiyet ile devamlı ve ağır qarşılıqqa oğrattı», – dep yazdı Çubarov.
Bundan ğayrı, «Lövoçkin yolbaşçılığında Ukraina Prezidenti Memuriyeti Qırımda Rusiye tarafdarı olğan teşkilâtlarnı quvetleştirdi», – dep qayd etti Çubarov.


text:
"Qırımtatar cemiyeti" qırımtatar halqınıñ ulu evlâdı, namlı yazıcı Cengiz Dağcınıñ hatırasını aña. Cengiz Dağcı 1920 senesi mart 9 künü Ğurzuf’ta dünyağa keldi. Aqmescitte o orta tasilini aldı ve Qırım pedagogika institutınıñ tarih bölüginde aliy tasil qazandı. 1940 senesiniñ soñunda orduğa alındı, soñra – cenk, esirlik, taplama lagerleri, . 1946 senesi o London şeerine köçtü ve o yerde ömürniñ soñuna qadar yaşadı. 2011 senesi sentâbr 22 künü Cengiz Dağcı bu dünyanı terk etti.
"Qırımtatar Cemiyeti" CT matbuat hızmeti


text:
Osman Öztunç - Final
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Final
Etiketler : Osman Öztunç - Final türkü indir, Osman Öztunç - Final türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Final mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Final türküsü, Final sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Final bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Selam Olsun
Osman Öztunç - Doğu
Osman Öztunç - Senden Sonrası
Osman Öztunç - Üsküdar
Osman Öztunç - Beddua
Osman Öztunç - Bekliyorum
Osman Öztunç - Geri Gelen Mektup
Osman Öztunç - Final
Osman Öztunç - Ağlama Küçüğüm
Osman Öztunç - Erenler
Osman Öztunç - Devlet Ki
Osman Öztunç - Sensin
Osman Öztunç - Usta
Osman Öztunç - Ağlıyorum
Osman Öztunç - Dağlara Çıkmanın Tam Zamanı


text:
Büyük Britaniya Tİ naziri Boris Johnson, «Qırım işğali iç bir vaqıt qabul etilmeycegini» Rusiyege qarşı sanktsiyalar ise şiddetleşmek kerek olğanını ayttı.
Böyle beyanatnı Johnson mart 1 künü Ukraina, Büyük Britaniya ve Poloniya tışqı işler nazirleriniñ matbuat konferentsiyası devamında bildirdi, dep haber ete Ukraina Tış işler nazirliginiñ matbuat hızmeti.
Ukraina TİN yolbaşçısı Pavlo Klimkin, körüşüv iştirakçileri «Donbass ve Qırım» meselesini muzakere etkenlerini bildirdi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Aqmescitniñ Şmidta, 2 soqağındaki «Qırım» Fondu» hayriye teşkilâtınıñ Meclis yerleşken binasında qrımtatar tili derslerini teşkil etecek olalar. Bunı «Larişes» Qırım tarihiy müzey-qoruğınıñ tesisçisi Güliver Alti bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, ocalar ile körüşüv keçirildi.
«Belli adamlar, oquv merkezini meydanğa ketirdiler ve şahsiy ders berüv tecribeleri bar. Müzey-qoruq qırımtatarca derslerinde qırımtatarlarnıñ tarihı ve medeniyetine emiyet bermege teklif etti. Meraqlı bir leyha olacaq, bir binada müzey (qırımtatarlarnıñ tarihı, medeniyeti ve dini boyunca sergi) yerleşecek ve qırımtatarca dersler berilecek. Bir yerde bir çoq bilgi alacaqlar, dep aytmaq mümkün», – dep yazdı Güliver Altin Facebookta.
«Qırım» Fondunıñ» baş müdiri Riza Şevkiyev Qırım.Aqiqatqa bu malümatnı tasdıqlap, onıñ eski añlaşmaları amelge keçirilgenini ayttı.
«Keçken sene sentâbr ayında «Larişes» müzeyi ile bu binanı (Aqmescitniñ Şmidta, 2 adresi boyunca, – muar. ) kirağa bermege añlaştım. İşğalden sebep inkişaf etmek imkânımız yoq edi, çünki Mecliske çalışmağa bermey ediler, men de binanı müzeyge kirağa berdim», – dep ayttı Şevkiyev Qırım.Aqiqatqa.
Onıñ qayd etkenine köre, mahkeme keçirilgende ve «Qırım» Fondunıñ» mal-mülki tevqif etilgende işbu añlaşma yerine ketirilmey edi.
«Şimdi kiracı mennen telefon vastasınen bağlandı, anda müzey ve qırımtatar tili derslerini açmağa añlaştıq. Er şey «Qırım» Fondunıñ» reberligi qurğan plan ve niyetlerge köre keçmekte», – dedi Şevkiyev.
Güliver Altin «Qırım» Fonduna» ait binada hanlar devriniñ «Kalga-sultan» tarih ve medeniyet müzeyi açılacağını bildirgen edi. Binada ilmiy merkez, kütüphane, arhiv ve fond anbarı yerleşecek.
2014 senesi sentâbr 16-da Şmidta, 2 adresi boyunca Aqmescitteki Qırımtatar Milliy Meclisiniñ binasında on eki saatlik tintüv keçirilgen edi. Neticede vesiqa, protokol, islâm edebiyatı ve bilgisayarlar alındı.
Sentâbr 17-de Meclis binasına mahkeme vekilleri kelip, bu bina ve «Qırım» Fondu» Hayriye teşkilâtına ait daa altı binanıñ tevqifi aqqında tenbiyelediler. Sentâbr 19-da Meclis binası müürlengen edi.
Kiyev rayonı mahkemesi «Qırım» Fondu» HT müdiri Riza Şevkiyevni 350 biñ rublelik para cezası ile cezalandırmağa, fondnı ise 4,5 million rublelik para cezası ile cezalandırmağa qarar aldı.


text:
Mustafa Küçük - Taze Karlar Yağmış
Sanatçı : Mustafa Küçük
Türkü : Taze Karlar Yağmış
Etiketler : Mustafa Küçük - Taze Karlar Yağmış türkü indir, Mustafa Küçük - Taze Karlar Yağmış türkü dinle, Mustafa Küçük türküleri, Taze Karlar Yağmış mp3 indir, Mustafa Küçük türküleri Taze Karlar Yağmış türküsü, Taze Karlar Yağmış sözleri, Mustafa Küçük mp3 dinle, Mustafa Küçük download, Taze Karlar Yağmış bedava mp3, Mustafa Küçük türkü sözleri, Mustafa Küçük türkü dinle, Mustafa Küçük son albüm indir
Mustafa Küçük Türküleri
Mustafa Küçük - Üç Etek
Mustafa Küçük - Gezinen Ceylan
Mustafa Küçük - Dün Gece Düsümde
Mustafa Küçük - Recebim
Mustafa Küçük - Dostum Dostum
Mustafa Küçük - Ellerim Havada Gözlerim Semada
Mustafa Küçük - 365 Günüm Yandı Ha Yandı
Mustafa Küçük - Altın Yüzük
Mustafa Küçük - Gözlerin
Mustafa Küçük - Kaçta Gel
Mustafa Küçük - Türkiyem
Mustafa Küçük - Dertli Ötme Bülbül
Mustafa Küçük - Sönse Yanarmi
Mustafa Küçük - Sormadan Gelsin
Mustafa Küçük - Çoban Kayası


text:
Atıraw oblısında paydalanılmağan jer telimderi tärkilendi
ASTANA. QazAqparat - Maxambet awdanındağı köşpeli otırısta jerdi berw jäne paydalanw monïtorïngi mäseleleri talqılandı, dep xabarlaydı Atıraw oblıstıq Öñirlik kommwnïkacïyalar qızmeti.
Atıraw oblıstıq jerdiñ paydalanılwı men qorğalwın baqılaw basqarmasınıñ basşısı Gülzïya Qurmanovanıñ mälimdewinşe, 2017 jılı ïnspektorlar 534 jospardan tıs tekserw jumıstarın jürgizgen. Nätïjesinde jerdiñ paydalanılwı salasında 448 quqıq buzwşılıq anıqtalğan. Quqıq buzwşılarğa 61 mln.teñge köleminde ayıppul salındı.
Berilmegen 105 jer wçaskesi (66 mıñ gektardan asa) tärkilendi.
«Qazirgi tañda paydalanılmağan jer telimderin tärkilew jumıstarı jürgizilwde. Eñ bastı mäsele, jeke tulğalar awıl şarwaşılıq jumıstarına jer satıp aladı, keyinnen olardı jeke turğın üy qurılısı üşin qayta satadı. Osınday jağday Bereke awılında orın aldı. Adamdar üy saldı, al biz ol jerleriñ zañsız ekenin aytwımız kerek, - dedi Maxambet awdanınıñ äkimi Sırım Rısqalïev. - Kezinde birewler qurılıs jumıstarına ruqsat bergen, biraq tekserw jumıstarınıñ nätïjesi boyınşa zañsız dep tanılıp otır».
Atıraw oblısınıñ äkimi Nurlan Noğaev öz kezeginde osı awıl turğındarımen jïi kezdesetinin atap ötti.
«Awıl şarwaşılığına arnalğan bul jer telimderi awıl şarwaşılıq jumıstarına bölingen. Biz barlıq jerdi alw mindetin qoymaymız, biraq bul wçaskelerde üy salwğa bolmaydı. Osınday faktilerdi aşıp, qajet bolğan jağdayda, zañ boyınşa munday qurılımdardı buzw twralı awdan äkimine mindet jüktedim. Burınğı qalpına keri qaytarwdı tapsırdım. Tek osı jağdayda ğana zañsız qurılıs jürgizetin adamdar oylanıp, jerdi zañsız alw joldarın toqtatadı. Biz awıl şarwaşılığımen aynalısqısı keletin adamdarğa jer telimderin tawıp berwge tırısamız, desek te jüzdegen gektar jer ne maqsatına say paydalanılmaydı, ne keri satılwda, - deydi Nurlan Noğaev. - Sonımen qatar, awdan äkimderi osınday jağdaydağı jer ïelerimen kezdesip, olardıñ mäselesin şeşw twralı usınıs jasaw kerek. Xalıqtıñ kinäsi - mına jerlerdi satıp alğanı».
Jılıoy awdanında ruqsatsız jer telimderinde zañsız salınğan üş käsipkerlik nısan anıqtaldı. Äkimdik ğïmarattardı buzw twralı şeşim qabıldadı.
2017 jıldan bastap jerdiñ paydalanılwı men qorğalwın baqılaw basqarması jer telimderin anıqtaw üşin aeroğarıştıq swretterdi paydalanwdı bastadı. Ötken jılı 9 mıñğa jwıq zañsız jer telimderi anıqtaldı. Bul jumıs ağımdağı jılı jalğasadı. Arnayı toptar qurıldı, olar aerofototüsirilim derekterin paydalana otırıp, jer wçaskelerin tekseredi jäne jer telimderin durıs paydalanwdı retteydi.
Jïın soñında oblıs äkimi jawaptı tulğalarğa birqatar tapsırmalar berdi.


text:
“Terror oyışmaları kemnän genä yärdäm alsalar da ciñeläçäk”
Bu xaqta ilbaşı idaräse süzçese İbrahim Qalın belderde
Törkiyä ilbaşı idaräse süzçese İbrahim Qalın terror oyışmalarınıñ kemnän genä yärdäm alsalar da ciñeläçäklären citkerde.
Qalın twitter aşa yasağan belderüendä terrorğa qarşı köräşkä tuqtaldı.
Üz yullamasında Törkiyä bayrağına da urın birgän ilbaşı idaräse süzçese “Kemnän genä yärdäm almasınnar terror oyışmaları häm alarnı yaqlawçılar ciñeläçäk. Xıyanät häm doşmanlıq qarşında törek milläte qazanaçaq häm bayrağıbız härwaqıt irekle räweştä cilferdäyäçäk”dide.


text:
Ukraina tış işleri naziri Pavlo Klimkin «Büyük yedilik» devletleriniñ tış işleri nazirleri ile Rusiyede Ukraina mabüsleriniñ ve şu cümleden ilhaq etilgen Qırımda qanunsız olaraq mahküm etilgen ukrain faaliyetçisi Volodımır Baluhnıñ azat etilmesini muzakere etecek.
Bunı nazir Twitterde yazdı.
«Endi Torontodam. «Büyük yedilik» devletlerinden tış işleri nazirleriniñ körüşüvinde Rusiyede qanunsız olaraq tutulğan Ukraina vatandaşları ve şu cümleden Volodımır Baluhnıñ işi aqqında laqırdı etecekmiz. İnsannı, Ukrainağa açıqtan qol tutqanı içün qoparmaq isteyler», – yazdı Klimkin.
Kremlniñ kontroli altında olğan Aqşeyh (Razdolnoye) rayon mahkemesi 2018 senesi yanvar 16-da arbiy yedeklerniñ saqlanmasında qabaatlanğan ukrain faaliyetçisi Volodımır Baluhqa qarşı üç yıl ve yedi ay koloniya-qasabada apis muddeti ile 10 biñ ruble (qararnen 4,6 biñ hrn.) miqdarında cöreme şeklinde cezalav ukmüni çıqardı ve oturışuv esnasında faaliyetçini tevqif etti.
Daa evel Rusiye prokurorı qabaatlanğan içün koloniya-qasabada cezasını ödemek şartı ile 5 yıl ve 1 ay azatlıqtan marum etilmesini ve 20 biñ ruble (9,2 biñ hrivna) miqdarında cöremeniñ tayin etilmesini istedi.
Baluh, yanvar 15 oturışuvındaki soñ sözü esnasında, oña qarşı işniñ «siyasiy baqışları ile alâqalı olaraq uydurılğanını» ve bu, onı «yañı Vatannı» sevmege mecbur etmeycegini söyledi.
Aqşeyh mahkemesi dekabr 1-de ukrain faaliyetçisine sıñırlav tedbirini eki ay muddetli ev apisine deñiştirdi.
Rusiye FSBsi Volodımır Baluhnı 2016 senesi dekabr 8-de yaqaladı. FSB hadimleri Volodımır Baluh yaşağan evniñ tavanında 90 patron ile bir qaç trotil şaşkasını taptılar, dep iddia ete ediler.
Baluhnıñ qorçalavı ve aq-uquq qorçalayıcıları, onıñ Ukraina vatanperveri olğanı sebebinden – eviniñ azbarında Ukraina bayrağı olğanı içün repressiyalar qurbanı olğanını iddia eteler.


text:
Ortodokslıq
Ortodokslıq yani Ortodoks Kilsesi - IV ve VIII asırlar arasında toplanğan Umumdünya Şuralarnıñ kanonik olğanını qabul etken eñ eski hristian mezebidir. Dünyada 300 millionğa yaqın cemaatı bar. Katoliklik ve protestantlıqtan soñra üçünci büyük hristian mezebidir.
Ortodoks kilsesi esasen Şarq Ortodoks Kilsesi olaraq añıla. Kilseniñ başı (teñlerniñ birincisi) İstanbuldaki patriktir. Şarq Ortodoks Kilsesi bir qaç mustaqil kilselerden ibaret. Olardan eñ müimleri Yunanistan, Rusiye, Bulğaristan, Romaniya ve Sırbistan kilseleridir.


text:
Otbasılar är türli boladı: baqıttı — baqıtsız, ülken — kişi, jas jäne täjirïbeli, balalı – balasız. Säbï üşin otbası – äkesi bastıq, anası wäzir esebindegi eñ senimdi qorğan qamalı. Degenmen, älem tek ğajayıptan turmaydı, qamaldar qulaydı. Äke men şeşe eki ayrılğanda kişkentay perişte eki qorğan arasında qaladı. Köp jağdayda ata-analar balanıñ közinşe oylanbay-aq urıs-keris şığarıp, sanasın wlaydı, janın jaralaydı. Bala äke-şeşeniñ ajıraswın öte qïın ötkizedi. Sebebi öziniñ jüregine jaqın jandardıñ birinen eriksiz bas tartwğa mäjbür. Ol ne äkesinen, ne anasınan jıraqtaydı. Basqa jol joq.
Qazir baladan anası bas tartıp jatqan jağdaylar jïi kezdesedi. Sonda ananıñ ayalı alaqanına zärw säbï äkeniñ qorğawında qaladı. Nemese kerisinşe. Kişkentay perişteler är demalısta qasında joq anasın, ya äkesin kütip köz mayın tawısadı. Osılay balanıñ beykünä älemi talqandalıp, janarınan nur, jüzinen külki joğaladı. Säbï är kez özgeniñ ata-anasın körgende közi jasawrap, jasï tüspek. Al özi kütken anası onı ayına bir körwge ğana kelip, onıñ jüregindegi jaranı jaza almaydı.
Kişkentay bala bul älemniñ meyirimsizdigin jan dünïesinde erte sezinedi. Odan keyin äkesi qayta üylenedi, ne şeşesi turmıs quradı. Üyde onıñ ne äkesiniñ, ne anasınıñ ornın baspaq bolıp jaña adam keledi. Är bala bunday jağdaydı är türli qabıldaydı: biri selsoq, biri qızğanışpen, al endi biri özine jepeytin jılwdı alwğa tırısadı.
Bärinen burın bul mäselede jürek awırtatını säbïlerdiñ tım jas küninde tağdır tawqımetin tartwına twra keletini. Qalay bolğan künde de ata-analar balanıñ jan dünïesin jaralamawğa tırıswı kerek, balanıñ aldında bir-birileri jöninde jaman aytwğa eş bolmaydı. Äke men ana är kez bala üşin ülgi bolwı tïis. Al bala tolıqqandı otbasında ğana baqıttı bolmaq.
alashainasy.kz
Tegï: Psïxologïya,
Kommentarïï


text:
Grekïyanıñ premer-mïnïstri Aleksïs Cïpras otstavkağa ketetinin jarïya etti. Ükimet basşısı sonday-aq el prezïdentine kezekten tıs parlamenttik saylaw jürgizw twralı usınıs jasadı. Jergilikti aqparat közderiniñ xabarlawınşa, sayasï doda 20 qırküyekte ötwi tïis.
Eske sala keteyik, ötken aptada Grekïya parlamenti Ewroodaqtıñ 86 mlrd ewro kölemindegi üşinşi qarjılay kömek bağdarlamasınıñ şarttarın qabıldağan bolatın. Esesine Ellada eli şığındardı qısqartıp, salıqtı köterwi tïis.
Alayda dawıs berw kezinde Cïpras jetekşilik etetin SÏRÏZA partïyası depwtattarınıñ köbi qatañ ünemdew şarttarına qarsı şıqqan. Dey turğanmen sarapşılar Aleksïs Cïpras partïyası qayta saylanwı äbden mümkin degen boljam aytıp otır. Al äzirge ükimet basşısınıñ mindetin Grekïya joğarğı sotınıñ törağası atqaratın boladı.
Derekközi: 24 kz
Kommentarïï
-
serhan2015-08-31 22:00:16ok


text:
Qırımtatar asıllı ukrain yırcısı Jamala «Krıla» (Qanatlar) adlı yañı single çıqardı.
Yırcınıñ matbuat hızmeti haber etkenine köre, «Krıla» türküsi «er kes başqa insanlarnıñ yardımına muhtac olğanı aqqında».
«Men selfmade ibaresini sevmeyim, çünki, men bellesem, o kerçek degil ve bizlerni başqalarğa nazaran yükselte. Epimiz muayyen bir ailelerde dünyağa kelemiz, ana-babamız bizlerge yol köstere, terbiyeley, bizge öz sevgisini bere. Ayatımıznıñ er basamağında bizge yardım etken, ilham ve qanat bergen insanlar rastkele», – dep bildire Jamalanıñ sözlerini matbuat hızmeti.
Olar bergen malümatqa binaen, türküniñ muzıkasını Jamalanıñ özü, sözlerini ise, Tatyana Milimko yazğan eken.
Yırcınıñ yañı türküsini Apple Music, Google Play, Deezer, Youtube, Soundcloudte tapmaq mumkün.
Jamalanıñ bundan evelki «Sumuyu» (Canım sıqıla) adlı singlı 2017 senesi sentâbr ayında çıqqan edi. Aynı isim altındaki kompozitsiyadan ğayrı, oña «Lübıtı» (Sevmek) türküsi de kirdi.
Ayrıca Jamala «Vıkradena printsesa: Ruslan i Lüdmila» (Hırsızlanğan printsesa: Ruslan ve Lüdmila) adlı ukrain multfilminiñ soñunda qullanılğan, «Tı lübov moya» (Sen menin sevgimsim) türküsini icra etti. Filmniñ numayışı martnıñ 7-nde keçirilecek.


text:
Rusiyenen ilhaq etilgen Qırım içün zemaneviy «cenk meydanları» – diplomatik meydançıqlar, siyaset ve aq-uquq, çeşitli halqara mahkemeleridir, dedi noyabrniñ 17-sinde Qırım.Aqiqat Radiosınıñ «Kündüzki şou» canlı efirinde Ukrainadaki İnsan aqları boyunca Helsinki ittifaqınıñ yolbaşçısı Boris Zaharov.
«Qırımnıñ qaytarılması içün küreş, tam bir qanunsızlıqqa qarşı küreştir. Rusiye Qırımnı Ukrainadan küç qullanıp hırsızladı. Bu ilhaq, Avropanıñ II Cihan Cenkinden soñraki tarihında birinci böyle adisedir. İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesi, eñ tesirli mehanizmlerden biridir. Ukrainanıñ şimdi Rusiyege qarşı beş devletlerara mahkeme davası bar. Ondan ğayrı bizde Avropa mahkemesinde Qırım ve Donbass boyunca 200 mahkeme işi bar», – dedi Zaharov.
Onıñ degenine köre, Avropa mahkemesinde ilhaq etilgen Qırım meselesi boyunca işlerniñ çezilüvinde üç seviye bar. Bunıñ kibi yaqın zamanlarda olmağan adise ile alâqalı olaraq kompensatsiya, mahkeme qararlarınıñ eda etilmesi ve qanunlarnıñ ihtimallı deñiştirilmesi aqqında söz yürütile.
«Bizim Avropa mahkemesinde Qırım davalarınıñ çoqusı boyunca Rusiyege qarşı vaziyetimiz bayağı küçlüdir. Bunıñ neticesinde Rusiyede çıqış qalmay bilir – ya qaçaq devlet olacaq, ya da vaziyetni tüzetmege ve böyle etip «darbeni yımşatmağa» tırışacaq», – dedi uquqqoruyıcı.
2017 senesi iyülinde Ukraina Telükesizlik hizmetiniñ başlığı Vasyl Grytsak, Ukrainanıñ Gaagadaki BMT Halqara mahkemesine Rusiye tarafından Donbass ve Qırımda tecavüz etilgenini tasdiqlağan deliller teslim etkenini bildirdi.
Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-sinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko münasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtları Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey.


text:
Ukrain jurnalisti Roman Suşenkonıñ işi mayısta baqılıp bitmesi mumkün. Ondan soñ, halqara aracılar vastasınen Suşenko azat etilebilir. Bu aqta Azatlıq Radiosına bergen intervyuda ukrainalınıñ advokatı Mark Feygin ayttı.
«12 cılıtlıq iş – pek büyük sayılmaz ve oldu olacağı, dört şaat bar, esas qabaatlatıcı ise – bir kişi. Başqa taraftan da Roman Suşenkonı deñiştirmege isteyler ve bunen bağlı körüşüvler devam ete. Halqara aracılar da celp etildi. Bu mesele mahkeme ketişatınen beraber yürsetilir ve er şey mayısta muvafaqiyetnen biter, dep ümüt etemiz», – dedi Feygin.
O, ayrıca, mart ayında Suşenkoğa «tsenzuradan keçken bir qısım mektüpler berildi, umumen alğanda 40qa yaqın, olar arasında merhum babasınıñ da dört mektübi bar».
Moskva şeer mahkemesi martnıñ 20-nde ukrain jurnalisti Roman Suşenkonıñ martnıñ 3—na qadar uzatılğan tevqif muddetini qanuniy dep tanıdı. Appelâtsion şikâyet red etilgen edi.
2016 senesi oktâbrniñ 3-nde Rusiye FSBsi ukrain muhbiri Roman Suşenkonı tutulğanı aqqında haber eterek, Ukraina Mudafaa nazirliginiñ ukrain istihbaratınıñ hadimi dep, Rusiye hususiy hızmet hadimleri iddasına binaen, devlet sırı dep sayılğan, silâlı quvetler ve Rusiye milliy gvardiyası aqqında malümat toplay eken.
Roman Suşenkonıñ özü mahkeme tevqif etilgeninden evel, altı yıl devamında Parijde resmiy olaraq yaşap, «Ukrinfom» haber agentliginiñ mahsus muhbiri olaraq çalışqanı aqqında haber etken edi. «Ukrinfom» Roman Suşenkonıñ 2002 senesinden başlap «Ukrinfom» haber agentliginde çalışqanını taqsdıqlap, casuslıqnen bağlı çeşit qabaatlavlarnı red etip, Moskvağa şahsiy işleri boyunca barğanında tatilde ekenligini qayd etken edi.


text:
Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı boyunca bir çoq keniş aks-sada doğurğan işlerni alıp barğan «Agora» Halqara insan aqlarını qorçalav gurppasınıñ azası advokat Aleksey Ladin Qırım.Aqiqatqa, tahqiqat tedbirine şaat sıfatında çağırılğanda insan özüni nasıl tutmaq ve nege diqqat etmek keregini ikâye etti.
Aq-uquq qorçalayıcısı, ilk nevbette, yarımadada cariy olğan qanunlarğa binaen, insannıñ mahkeme tedbirinde şaat olaraq iştirak etmekten vazgeçmege aqqı olmağanına diqqat ete.
Şaat olsañız, bir de-bir insanğa kerçekte olıp keçkenlerni obyektiv şekilde qayd etmege yardım ete bilirsiñizAleksey Ladin
Aleksey Ladin: «Uquqqoruyıcı organlar içün, özleri davet etken şaatlarnıñ (tahqiqat areketlerinde – QA) iştirak etmesi sıq-sıq daa elverişlidir. Bu sebepten, bir de-bir tahqiqat tedbiriniñ ötkerilmesinde şaat sıfatında iştirak etseñiz, böylelikle bir de-bir insanğa kerçekte olıp keçkenlerni obyektiv şekilde qayd etmege yardım ete bilirsiñiz. Uquqqoruyıcı organlarınıñ hadimleri bir de-bir qanunsız areketler yapmasın, yanlarında bir şey ketirip bir yerge qoymasın ve başqa bir şey yapmasınlar, dep», – dey.
Şaatlarnı eñ çoq tintüvler yapığanda celp eteler. Adet üzre, bu, eki kişi ola. Adliyeci, operativ tedbirler yapılğanda insannıñ özüni nasıl tutmaq keregini añlata.
Eki şaat ve tintüv yapqan uquqqoruyıcı orğanlarınıñ hadimleri aynı odada aynı vaqıtta bulunmaq kereklerAleksey Ladin
«Tintüv yapılğanda şaatlar, polis hadimleriniñ yapqanlarını diqqatnen közetmek kerekler. Eki şaat ve tintüv yapqan uquqqoruyıcı orğanlarınıñ hadimleri aynı odada aynı vaqıtta bulunmaq kerekler. Şaatlar er vaqıt polis hadimini ve onıñ bütün areketlerini körsünler, tışarıdan ketirilgen bir de-bir şeyni bir yerge qoymaq içün iç bir, atta nazariy imkân olmasın dep, evde ya da kvartirada kimseniñ taraf-taraf dağılmağa aqqı yoq. Tahqiqat ve protsessual areketler bitken soñ şaatlar tahqiqat areketleriniñ protokolını imzalamaq kerekler. Protokolnı imzalamadan evel, men, bu vesiqa ile diqqatnen tanış olmaqnı tevsiye etem. Protokolda aks etilgen areketler kerçekten olğan şeylerge uymaq kerekler», – añlata advokat.
Aleksey Ladin, tintüv kibi tahqiqat areketleriniñ adet üzre pek çoqqa barğanını – dört, beş ve daa çoq saat devam etkenini qayd ete.
Bir de-bir eksiklik ya da kerçekke uymağan şeyler tapqan olsañız, bunı protokolğa kirsetmege ve öz mulâazañıznı öz qoluñıznen imzalamağa aqqıñız barAleksey Ladin
«Buña köre, em şaatlar, em de evlerinde tintüv yapılğan insanlarnıñ diqqatı eksile, ve yalıñız bir istek – bütün kâğıtlarnı tezce imzalap ketmek istegi peyda ola. Menim mesleatım ve tevsiyem şu ki, tahqiqat areketinden soñ protokolnı diqqatnen oqumaq ve yalıñız kerçekke uyğan şeylerni imzalamaq. Bir de-bir eksiklik ya da kerçekke uymağan şeyler tapqan olsañız, bunı protokolğa kirsetmege ve öz mulâazañıznı öz qoluñıznen imzalamağa aqqıñız bar» – tevsiye ete aq-uquq qorçalayıcısı.
Bundan daa evel advokat Nikolay Polozovnıñ añlatqanına köre, tahqiqat tedbirleriniñ iştirakçileri protokolğa sıñırsız sayıda mulâazalar ilâve etmek mümkünler. Bunı yapqan soñ üstünde mulâazalar yazılğan yapraqlar protokolğa ilâve etilmek kerek. Olarnıñ ilâve etilmesi aqqında malümatnı ise doğrudan protokolğa yazıp, içinde yalıñız qaç saife olğanlarını degil, aynı zamanda mundericelerniñ tasvirini qayd etmek kerek.


text:
Sergey Kononov Qırımnıñ qurucılıq ve mimarcılıq «naziri» oldı. Böyle bir buyruqnı Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov Qırım «ükümetiniñ» saytında derc etildi.
Vesiqağa binaen, «Kononov Qırım Cumhuriyet yolbaşçısınıñ vekâlet müddeti devamında nazir olacaq».
Qırımnıñ qurucılıq ve mimarcılıq sabıq «naziri» Vladimir Nikolov istifağa çıqtı. Rusiye kütleviy haber vastaları bildirgenine köre, uquq qoruyıcı organlarnıñ Nikolovğa bir sıra sualleri bar. Olar «nazirlikniñ» reberlik faaliyetini ögreneler.


text:
İlhaq etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvları boyunca bir çoq rezonanslı ve siyasiy maqsatnen açılğan işlerni alıp barğan Rusiye advokatı Nikolay Polozov Qırım.Aqiqatqa, cinayet şübhelisi ya da qabaatlanğannıñ tahqiqatçı tarafından sorğulanğanda özüni nasıl tutması kerek olğanını añlattı.
«Evelâ, bu statusta endi advokatnen beraber olacağıñıznı añlamaq pek muim: bu, ya devlet tarafından berilgen advokat, ya da (bu daa yahşıdır) bu cinaiy iş boyunca sizni qorçalağan öz advokatıñız olacaq», – dep qayd ete adliyeci.
Advokatnıñ aytqanına köre, er insan ifade bermekten vazgeçmek mumkün, lâkin, qorçalavıñıznıñ strategiyası ve taktikasını köz ögünde tutuıp, bu hususta evelden öz advokatıñız ile aqıl tanışsañız, daa yahşı olur.
Polozov: «Sorğu esnasında tahqiqatçı ile añlayışlı tarzda, raat, sayğı kösterip laf etmek kerek. Bir de-bir provokatsiyağa berilmek, çatışma içün sebep ola bilecek şeyler yapmaq ya da küfür sözler söylemek kerekmey», – dep tevsiye ete.
Sorğu esnasında çatışma içün sebep ola bilecek şeyler yapmaq ya da küfür sözler söylemek kerekmey
Tahqiqatçı sorğunıñ neticesi boyunca protokol tize, ve bu protokol onıñ özü, siziñ ve advokatñıznıñ, em de o yerde bulunğan diger şahıslar tarafından imzalana, dey adliyeci, – ve tahqiqatçığa sorğu esnasında videokameranı qullanmaq mumkün olğanını añlata.
«Protokolda sorğunıñ künü, başlama ve bitme vaqtı, bütün bulunğan insanlarnıñ adları yazılmaq kerek. Protokolnı diqqatnen oquñız. Tahqiqatçınıñ bir yerde aytmağanıñıznı yazğanını körseñiz – o yerni tüzetmesini rica etiñiz. O, tüzetmekni red etse – bunı protokol içün yazğan mulâazalarıñızda qayd etiñiz», – dey aq-uquq qorçalayıcısı.
Şunı qayd etmeli ki, protokol toldurılğan soñ bütün boş qalğan alanlar üstlerinden sızılmaq kerek, dey Polozov.
Protokol toldurılğan soñ bütün boş qalğan alanlar üstlerinden sızılmaq kerek
«Protokolda sıñırlanmağan sayıda mulâazalar tizmek mumkünsiñiz. Em şahsen özüñiz, em de qorçalayıcıñız. Mulâazalar yazılğan yapraqlarnı protokolğa ilâve etmek kerek. Olarnıñ ilâve etilgeni aqqında malümatnı ise doğrudan protokolğa yazıp, bu yazıda yalıñız olar qaç yapraq olğanını degil, aynı zamanda mundericeleriniñ tasvirini de qayd etmek kereksiñiz», – dep añlata adliyeci.
Şunı hatırlamaq kerek ki, sorğu başlamadan evel tahqiqatçı insanğa, Rusiye Cinaiy-protsessual kodeksiniñ 46-nci ve 47-nci maddelerinde qayd etilgen aqlarını añlatmaq borclu. İnsan ifade bermekni red etse bile, tahqiqatçı protokolnı kene de tize.
«Siz protokolnı imzalamaqtan vazgeçseñiz, tahqiqatçı sorğulama şaatları yardımınen siziñ vazgeçkeniñizni qayd etecek. Hatırlamaq kerek olğan esas şey – Rusiye Anayasasınıñ 51-nci maddesi boyunca özüñizge qarşı ifade bermemege aqqıñız bar», – dep qayd ete Polozov.


text:
Mamır 31, 2016 | avtor shalqar
Xalıqaralıq balalardı qorğaw küni qarsañında “Azamattarğa arnalğan ükimet” memlekettik korporacïyasınıñ jumıskerleri Qazaqstannıñ barlıq öñirlerinde asırap alwşılar men köp balalı ata-analarğa
Mamır 25, 2016 | avtor shalqar
Üstimizdegi jıldıñ 14-15 mamırında Germanïyanıñ Keln qalasında Ewropa qazaqtarınıñ kezekti 14-qurıltaýı ötti. Jïınğa Germanïya, Ulıbrïtanïya, Francïya, Vengrïya, Avstrïya, Şveýcarïya,
Mamır 15, 2016 | avtor shalqar
Burınğı QR Ékonomïka mïnïstri Erbolat Dosaev 2015 jılı 2 qaraşada parlamentke «Qazaqstan Respwblïkasınıñ Jer kodeksine özgertwler men tolıqtırwlar engizw
Mamır 12, 2016 | avtor shalqar
Osı aptanıñ ayağında Germanïyanıñ Keln qalasında Ewropa qazaqtarınıñ qurıltaýı ötedi. Qazaqstannan da jïırmağa tarta azamat nemis jerindegi basqoswğa qatısw üşin Xalıqaralıq
Mamır 12, 2016 | avtor shalqar
2016 jıldıñ 14-15 mamır künderi Keln qalasında ötetin şetel qazaqtarınıñ qurıltaýına Qazaqstannan bir top delegacïya qurmetti qonaq bolıp qatınaspaqşı.
Mamır 12, 2016 | avtor shalqar
2016 jıldıñ 14-15 mamır künderi Germanïyanıñ Keln qalasında ötetin şetel qazaqtarınıñ qurıltaýına Qazaqstannan bir top delegacïya qurmetti qonaq bolıp qatınaspaqşı.
Mamır 7, 2016 | avtor shalqar
Almatıda FISU Baqılaw keñesiniñ ïnspekcïyalıq saparı barısındağı 2017 jılğı qısqı Wnïversïada dïrekcïyasımen qorıtındı jumıs kezdeswi tämamdaldı. Kezdesw barısında sapar qorıtındısı
Mamır 6, 2016 | avtor shalqar
Almatıda Xalıqaralıq stwdenttik sport federacïyasınıñ baqılaw keñesiniñ basqoswı ötti. Atalğan jïında Almatıdağı Wnïversïadağa daýındıqtıñ barlıq bağıt boýınşa aralıq qorıtındısı tanıstırıldı,
Mamır 6, 2016 | avtor shalqar
Almatı qalasında Xalıqaralıq stwdentter sportı federacïyası (FISU) delegacïyasınıñ ïnspektorlıq saparı ötwde. Olar 2017 jılğı qısqı Wnïversïada nısandarınıñ daýındığın baqılap, qısqı
Mamır 6, 2016 | avtor shalqar
Xalıqaralıq keñesşi, 2013 jılğı Trentïno qalasında ötken qısqı Wnïversïada sport dïrektorı Wbaldo Prwker almaty2017.com saýtına bergen suxbatında, Qazaqstannıñ ulttıq sport


text:
Kremlge tabi olğan Aqmescit Merkeziy rayon mahkemesi sentâbrniñ 5-ne keçirilmesi planlaştırılğan «fevral 26 davasınıñ» oturışını belli olmağan müddetke qaldırdı. Qırımlı advokat Edem Semedlâyevniñ Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, qadı diger esnasta meşğul.
«Prokuratura qabaatlayıcı qararnı bilip, imaye tarafınıñ delillerini taqdim etecek», – dep ayttı Semedlâyev.
Bundan evel mahkeme prokuror tatilde olğanı içün oturışnı sentâbrniñ 5-ne avuştırğan edi. Avgustnıñ 18-de Kremlge tabi olğan Aqmescit Merkeziy rayon mahkemesi oturışnı avgustnıñ 24-ne avuştırğan edi. Sebebi – qabaatlayıcı taraf oturışqa azırlanıp olamadı.
Kreml kontrol etken Aqmescit Merkeziy rayon mahkemesi iyülniñ 20-de «fevral 26 davasınıñ» mabüsleri Ali Asanov ve Mustafa Degermenciniñ ev apsinde bulunma müddetini oktâbrniñ 7-ne qadar uzattı.
«Fevral 26 davasınıñ» mabüsleri Mustafa Degermenci ve Ali Asanov aprelniñ 6-dan berli ev apsinde bulunalar. Bundan evel ise Aqmescit SİZOsında yatqan ediler.
2015 senesi yarımadada qırımtatar faallerini 2014 senesi fevralniñ 26-da Qırım Yuqarı Şurasınıñ binası ögünde Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün mahküm etmege başladılar. Olarnı qalabalıqlarda iştirak etkeninde qabaatlaylar.
Soñra mahkeme «fevral 26 davasını» ekige böldi: Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini sıfatındaki Ahtem Çiygozniñ davası olaraq ve ayrıca esnasnıñ diger iştirakçileri olğan Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov ve Eskender Nebiyev davası şeklinde.


text:
Ukraina Tış işler nazirligi Avropa Havfsızlıq ve işbirlik boyunca teşkilâtını Qırımda ve memleketniñUkraina nezareti altında olmağan rayonlarında insan aqlarınıñ bozuluvına seslenmege çağıra. Bunı OSCEde Almaniyanıñ reisligine bağışlanğan tögerek masa toplaşuvında Ukraina Tış işler nazirliginiñ halqara teşkilâtlar departamentiniñ müdir muavini Vasiliy Pokotilo bildirdi.
«OSCE işğal etilgen Qırımda ve ukrain akimiyeti tarafından vaqtınca nezaret etilmegen Donetsk ve Lugansk vilâyetilerinde insan aqlarınıñ bozulmasına seslenmege kerektir dep tüşünemiz», – dey Pokotilo.
O şunı da qayd etti ki, Ukraina OSCE ve onıñ institutları, şu cümleden OSCEniñ milliy azlıqlarnıñ işleri boyunca Yuqarı komissarı ile işbirlik qurmağa azır ve OSCE Ukrainanıñ işğal etilgen territoriyalarında insan aqları ile bağlı vaziyetni taqip etecegine ümüdini bildirdi.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Kreml tarafından tayin etilgen Sergey Aksönov Qırım sakinlerine Ukrainanıñ qıta qısmına memuriy sıñır üzerinden qatnamamaqnı tevsiye eterek, Ukrainanı, qanunlar asla işlemegen «pirat devleti» dep adlandırdı. Ancaq Aksönovnıñ mantığı, işğalci ükümet yolbaşçısınıñ er zamanki halq ögündeki beyanatları kibi, ters çevirilgen manada aytıla. Çünki Aksönov Ukraina qanunlarını pek yahşı bilgen ve añlağanını kösterecek ola. Lâkin bu arada cinayetdeşlerine olarnı nasıl aylânıp keçmek mumkün olacağını tevsiye ete.
Aksönovnıñ beyanatı Qırım sakinleriniñ epsine degil de, Ukraina qanunlarını bozğanlarını tahmin etken – hususan, kvazidevlet strukturaları hadimlerine yöneltilmekte. Ve Aksönov olarğa ür Ukraina territoriyasına barmañız demey. Yoq, o yalıñız memuriy sıñırdan qaçınıñız ve devlet sıñırı üzerinden qatnañız dey. O yerde qanun bozğanlarnı tanımaq qıyınca olur dep ümüt ete.
Bu bir pirat mantığı degil ise – o zaman ne olabilir? Eger insan özüni devlet hadimi dep saysa, halq ögünde – deyik ki, öz devleti dep esaplamağan devletni nasıl aldatılacağına dair tevsiyeler berse -bu insan pirat olmay da, kim olacaq? Em de bu uquqiy nigilizmni, iç bir devletni saymamaq, ürmet etmemekten ğayrı ne şekilde izah etmek mumkün?
Devlet olar içün– deger degil de, zenginleşme vastası sayıla. Olar hainlik yapmağa aqqı bar dep sayalar
Bir qaç künlük işğal zarfında Rusiye vatanperverlerine çevirilgen Aksönov ve Qırım ükümetiniñ temsilcileri, dersiñ, devletni bir aşlav dep köreler. Qırımda Ukraina suvereniteti olğanda, olar yarımadanıñ «muqaddesligi» aqqında tüşünmege bile istemey ediler, onıñ Rusiye qoşulması aqqında bir söz aytmay ediler – yani, kerçek manada «Rusiye vatanperverleri» yapmaq kerek olğan iç bir şey yapmay ediler. «Vatanperverlikleri» ise, fursat peyda olğanında degil de, emir kelgen maalde türtip çıqtı.Rusiye işğali bitkenden soñ, eminim ki, halq ögünde özüni kirletip yetiştiralmağan soylârı Ukraina vatanperverligi, ukrain tili ve qanunlarını bilgeniniñ alâ derecesini kösterir – aşlav «vatanperverleriniñ» taqdiri böyledir, işte.
Hususan bu sebepten olar bütün samimiyetinen bugün Qırımdaki «devlet struktuıralarına» kirip çalışmaq, yarın ise – ukrain biometrik pasportları almaq mumkün olğanından eminler. Bugün – Qırım parlamentinde yarımadanıñ Rusiyege «bağlanması» içün rey bere, yarın ise – Ukrainanıñ qıta qısmına tibbiy yardım almağa baralar. Bugün – Rusiye saylâv spektaklinde Putin ve diger iştirakçiler içün teşviqat yapıp, yarın – memuriy sıñırda asla çorlanmadan ukrain pasportını köstereler. Devlet olar içün – deger degil de, zenginleşüv vastası sayıla. Olar hainlik yapmağa aqqı bar dep sayalar.
Çünki Qırımda hainlik yapmaq – oñaytlı şeydir.
«Fikir» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mümkün


text:
Monday, May 22, 2006
Albert Eynşteyn 1879-cu il martın 14-de Almaniyada doğulub. Doğulandan az müddet sonra ailesi Muniche köçdüyü üçün tehsiline Munich-deki Luitpold Gymnasium-da başladı. Bu erefede anasının tekidi ile kaman dersleri alırdı. 1894-cü ilde Hermann Eynşteynin iflası neticesinde aile İtaliyaya köçdü. Bu müddetde Albert mektebini bitirmek üçün Munichde qaldı. 1896 -ci ilde ailesi terefinden tehsilini davam etdirmesi üçün Aarau,İsveçreye gönderildi ve Zurich-deki Swiss Federal Polytechnic School-a fizika ve riyaziyyat müellimi olmaq üçün başladı. 1901-ci ilde mezun oldu ve İsveçre vetendaşlığına qebul edildi. 1905-ci ilde doktorluq dissertasiyasini müdafie etdi. 1909-cu ilde Zurich Universitetinde professor kimi çalışmağa başladı. 1911-ci ilde Prague Universitetinde Fizika Professorluğuna yiyelendi ancaq 1912-ci ilde Zurich Universitetine geri döndü Burada riyaziyyatçı Marcel Grossman ile çalişmağa başladı. Bu müddetde Albert zamanı dördüncü ölçü olaraq tanıtdı. 1914-cü ilde Berlin Universitetinde professor kimi çalişdı. Hemin il Alman vetendaşlığına qebul edildi ancaq 1933-cü ilde siyasi sebeblere göre ( Hitlerin ve Nazi Partiyasının iqtidara gelmesi ve Albertin Müsevi olması) vetendaşlıqdan imtina edib Amerikaya köçdü ve Princeton Universitetinde professor kimi çalişmağa başladı. 1940-cı ilde Amerikan vetendaşı oldu ve 1945-ci ilde Princetondakı işinden teqaüde çıxdı. İkinci dünya müharibesinden sonra Albert Eynşteyn dünya üzerinde böyük hörmete malik olmuşdu. Albert Eynşteyne teklif edilen İsrailin Prezidentliyini redd etdi ancaq Dr. Chaim Weizmann ile Jerusalem Musevi Universitetinin quruluşunda şerik çalışdı. 1945-ci ilde Roosvelt-e yazdığı mektubunda nüve silahlarını düzelde bildiyi barade behs etdi. Hiroşima faciesinden sonra bu ixtirasından böyük peşmanlıq hissi keçirdi ve ömrünün axırına qeder nüve silahlarının yaradılmasına ve istifadesine qarşı mübarize apardı. Atom Bombası Albert Eynşteyne, Avropa ve Amerikadakı birçox Universitetden fizika , tibb ve felsefe sahelerinde qürurlu doktorluq derecesi almağa haqq qazandırdı. 1920-ci illerde Avropada , Amerikada ve Uzaq Şerqde ders dedi. Çalışmaları neticesinde birçox mükafatlar aldı bunlar arasında Copley Nişanı(1925) ve Franklin Nişanı(1935) da var. 1921-ci ilde fizika sahesinde Nobel mükafatına layiq görüldü( fotoeffekt hadisesine göre) " Sadece iki şey sonsuzdur , kainat ve insan axmaqlığı. birincisinden o qeder de emin deyilem" ALBERT EYNŞTEYN 1903-cü ilde özü kimi fizik olan Mileva Maric ile evlendi . Bir qızı ve iki oğlu oldu. 1919-cu ilde Milevadan boşanıb emisi qızı Elsa Löwenthal ile evlendi . Aldığı ilk Nobel mükafatını boşanarken birinci arvadı Milevaya verdi. 18 aprel 1955-ci ilde Princetonda öldü. Ölümünden sonra aparılan araşdırmalar neticesinde beyin formasının normal insandan olduqca ferqli olduğu ortaya çıxdı.


text:
Bolaşaqta taqırıptar ayası keñeye tüspek. Mälimetter tegin formatta usınıladı: telearnalar dayın grafïkalardı alıp otıradı, radïostansalar - mätindi arnayı ïnterfeysti paydalanadı, al aqparattıq agenttikter, baspa quraldarı jäne ïnternet-basılımdar xabarlamalar taspasın alatın boladı.
Taqırıptıq jañalıqtardı jazwdıñ avtomattandırılğan algorïtminiñ tanımal ülgisi - Automated Insights kompanïyasınıñ Wordsmith platforması, onı Associated Press agenttigi men Yahoo News servïsi paydalanıp otır.
Derekközi: QazAqparat
Tegï: Glavnaya, Texnologïya,
Kommentarïï


text:
Üş burıldıñ mwnarı
Üş burıldıñ mwnarı
Quatbaydıñ hikayası
- Keudemnen şırlap janım wşıp, mañdaydan şıraq janarım öşip, Allanıñ jibergen şäyit ajalın qwşıp ketkenşe oralmaspın, şeşeke. Ayaulı Ağayazdıñ beykünä bastauın käpirge bastırğanşa tiri jürmey-aq qoydım.
- Tekestiñ twnığı layıtar bolsa seniñ tiriligiñ kimge däri?!
Meñsiz torı ayğırdıñ twrmanın jöndep twrğan qarşığaday jigit jalt bwrılıp jiberip qarqılday küldi. Sosın jügirip kep, jwdırıqtay qara kempirdi qwşırlana bir qwşaqtap, mañdayınan süydi de, lıp etip atqa qondı. Kötere jortaq, jeliske taman ekpinmen şığıs betine qan jaqqanday alaulap twrğan Täñirtauğa qaray jönele berdi...
Quatbaydı sodan keyin tiri körgen eşkim joq.
Biraq, İleniñ boyı tauğa qaray qiya basqan qıtaydıñ jelkesin qiıp jürgen jolbarıs turalı nebir añızdar esitti... Äuel basta işki Qıtaydan «özen boyınan altın izdeuge geologiyalıq ekspediciyalar» jöneltetin şürşitter endi Quatbayğa qarsı aşıqtan aşıq twtas jazalauşı toptar attandıra bastadı. Biraq, titteyinen tauda ösken, közine namıs pen kek tolğan tağını wstau mümkin bolmadı. Tabanı kürektey on tört jıl boyı Täñirtaudı mekendep, ne oyrandı saldı deysiñ... Amalı qwrığan ökimet aylağa saldı. «Qanişerdiñ» basına at basınday altın tağayındap», sol bolmaşı jıltıraqqa jergilikti qazaqtar qayran batırdı qapiyada atıp öltiruli...
Iä, Qazaqtı tek qazaq jeñed, Qazaq jeñbese Qwday jeñed...
... Erboldı oylasam köz aldıma ien taudı panalap japadan jalğız jortqan sol Quatbay keled...
Baradı zulap ötip sağım jalğan,
Asığam tabatınday joğımdı aldan.
Kekildi bal künimdi bauırına ap,
Tübinde Hantäñirdiñ auıl qalğan...
«Batır Quatbaydıñ basın alğan bwl ükimetten jaqsılıq körmespin» degen şığar mektepti bitire sala saparğa attandı. Bağıt Qazaqiya. Baba küldik ösken ölke, şığandap wzap şıqqanda Qwljadan ğana qaytıp jüretin bozbalağa bwl sapar oñayğa soqpağan şığar. Biraq, «tübinde tağdırım qazaqqa, Qazaqstanğa baylanuı kerek» degen oy şekara sızığınıñ arğı betinde qalğan Ağayaz, Mwñğwlküre, Tekeske degen sezimnen ottıraq eken...
Hantäñirden ketpeske şara da joq. Kişkeneden estip ösken bir ğana Körsaydıñ tağdırı töbe şaşın tik twrğızıp, naqaq küyuge tözbeytin jüreginiñ basına eske oralğan sayın qıp-qızıl şoq basqanday qinaytın.
... Qağınsa sol qara jel atqa qonıp,
Bitetin aspanğa aybar, tasqa jelik.
Qobız jel añıratqan aqbas şiden,
Şığatın qalıñ äruaq qaptap örip.
Äp sätte qalt qwbılıp ker qwla kün,
Sabau jel qara joldı tozdıratın,
Qaptağan qalıñ äruaq göy-göyimen,
Dalanıñ qwsa kegin qozdıratın.
... Tört jağın tau qorşağan bir auıldı twtas qırıp, öliktiñ bärin örtey salğan sol künnen keyin ol mekenniñ atı öşip, Körsay atalıptı. Tün balası mañınan ötken kisiniñ qwlağına töbe qwyqanı şımırlatıp ökirgen
erkektiñ ajal aldındağı ayğayı, şıñğırğan qatın-qalaş, şırıldağan balanıñ dauısı keled deydi...
«Tüsiniksiz» öleñder
Men onıñ özinen bwrın öleñin tanıdım. On jıldıñ jüzi bolğan şığar-au Jaswlannan:
... Artımda qalğan on segiz,
Aldımnan izdep ötermin-, degen joldardı estigen kezde alğaş tañğalıppın. «Jiırmadan assa endi asqan şığar, ah wrıp on segiz izdep jürgeni nesi» dep oylağam basında. Sol tañğalısım küşeymese äli basılğan joq.
Är öleñin jazğan sayın ayşıqtalıp, ädiptelip, körkemdelip, zorayıp kele jatqan talantına tañğalam;
Ne äñgimelese de tübin qazıp, twnığın izdep, bwrın soñ estip, bilmegen düniya tauıp aytatın bilimine tañğalam;
Sınıq söylem oqısa da, sanasına toqıp, wtırlı säti kelgende wtımdı qoldanatın zerdesine tañğalam;
Aşulansa Anasına da qayırılmaytın, eljirese öleñ oqıp otırıp ta közine jas möldirep otıratın sezimtaldığına, sonşa alapat sezimderdiñ bärin sıydırıp twrğan jüregine tañğalam...
... Dala meniñ şerimdi wğar bir tumam,
Tulasa eger qısqanday bop bezgek qır,
Keñistikke sıymay tolqıp bwlqınğan,
Mendegi sol aytılmağan söz dep bil.
Ayta almağan sözim qaldı.
Endigi ol,
Şaynaydı özin börideyin jaralı.
Men bilemin qwtırınğan şerli jel,
Nege kezip jüretinin dalanı...
Ol biledi. Onıñ bilmeytini az-aq şığar. Al, biz bilmeymiz. Sebebi, biz keşegi «aynalası tep-tegis, jwmır öleñderdi» oqıp ösken wrpaqpız. Mağjan, Jwmeken, Tölegenderge, Esenğali men Svetqaliğa äli ıntıq ekenimiz sondıqtan. Al, Erboldan säl ülkeni bar, birşama kişisi bar köp aqın japatarmağay bwlıñğır, tüsiniksiz öleñ jaza jönelgende abdırap qalğanımız ras. Orıstı oqıdıq, japondı oqıdıq, ağılşındı oqıdıq, tüsindik, quanıp otırıp qazaqşa oqısaq tüsinbey pwşayman boldıq. Kinä özimizden şığar dedik, bwnday öleñdi oquğa öre kerek bolar-au dep topşıladıq.
Erbol öleñdi qiındatam dep qinalmaydı. Erboldıñ öleñi qiındatpay-aq bir şumağınan bir öleñ jasauğa bolatınday tım auır. Sözderi wğınıqtı, buın, tarmağı jarasımmen jasalğan jıp-jinaqı jırlar sırttan qarasañ. Bir oqıp, wqpaysıñ. Biraq, anau bwyrabastardıñ öleñindey wqpadım dep tastap ta kete almaysıñ, bir dämin alsañ talmay bergiñ keletin ğajabı bar. Eki oqıp, sığırayasıñ. Üş oqıp, köziñ aşıladı, kökiregiñ keñip sala beredi. Sosın otırıp oylaysıñ Asekeñ, Süleymenov «Önerdiñ tübine sorpa betindegi mayday qalqığan tüsinikti ideya jetedi. Jazuşınıñ mindeti – ideyanı aşu emes, mwzartqa kömip, mwnarmen bürkeu. Oquşı şıñğırğanday bop qinalsa, nesi ayıp?! Alsın qamau terin!» dep şamırqanğanda osını aytqan eken ğoy....
... Men joqtaymın, jel de seni joqtasın,
Janarında janbay qalğan jasın bar.
Qağıp-qağıp käri ömirdiñ qaqpasın,
Kirmey ketken aqındar!
Taqa tüsinbey jatsañız, törtinşi ret te oqıp köriñiz...
Söylese qalsaq, Erboldıñ Hantäñirin sağınatının anıq bayqaymın. Ol men öngen Mañğıstauğa ölerdey ıntıq, sol ıntızarlıqtıñ tübinde patşalıqtıñ tırnağı bata qoymağan tübekte saqtalğan tilge, dästürge iñkärlik, al, onıñ tübinde sonıñ bäri köz aldına kölbeñdetip qoyatın Täñirtau bauırındağı qwlın künderge sağınış jatqanın añğaram.
... Er tumas erteñgige alañdamay,
Bwlğaqqa salsa da eldi zaman qalay.
Qoştasqan Qoybas aqın jerdi qimay,
Äni osı mañ dalağa qaray qaray.
Köñildi köp şemenge qaqpaylattım,
Tağasız tarlanımdı tasqa oynattım.
Şer qozğap, jer köşirgen osı sözden,
Keudemde kisineydi kökmoynaq mwñ...
Sezedi... Biledi özi. Endigi qalğan ömiri Hantäñiri baurayında bastalğan ayaulı änniñ qayırmasın şırqaumen ğana öterin... Sodan kelip ılği da Mañğıstau jaylı söz qozğasa alqımına öksik tirelip otırıp, tebirenbey söyley almaydı. Jüreginiñ tükpirine saqtalğan Ağayazına degen sağınışın äldilep otırıp Mañğıstauğa arnap öleñ jazadı.
Qiyalım, jort qiırğa qwba kerik,
Zar qosıp altı qazğa jılap edik.
Mañğıstau sol erlerden Sizge qaldı,
Al, zarı qaldı mağan mwra bolıp...
Joğarıda atalğan «Esen bol endi, on segiz» öleñi osınau ötkenge degen sağınıştardıñ bastauı ğana bolğanğa wqsaydı.
Juırda ğana jarıqqa şıqqan «Türik» te osı sağınış seriyasınıñ... Jo-joq, bwl sağınış qana emes.
... Aydı jwttı ajdahası uaqıttıñ,
Men de tasqa qayray-qayray ketildim.
Özenderdey ay tolğanda tasıppın,
Qazir küzde juasığan Esilmin.
Semserimdi kese wstap aldıma,
Aymen birge ajdahağa jwtıldım.
Könterisin bolar ma dep qanjığa,
Taspadayın eki bölip tüsirdim!
Erbol öleñderinde sağınıştan bölek, qamıraqqan qapa, jürektiñ basın şıjğırıp jatqan zärli zapıran, eñ joq degende küñirenisten göri päs, küyzelisten göri tereñirek bir sezimder jatadı.
Äsili, ol qalamın twtıp üstelge şegelenerde ğana emes, küyki tirliktiñ kez-kelgen küninde de Babası keşken baraqat kezeñdi bir sät esten şığarmay, sol sayrat künderdiñ tätti elesin ünemi tañdayına basıp talmap jüretindey. Sodan bolar, ünemi keşegige köp qaraylap, ötkenine jii bwrılıp, bügingisine anşa köñili tolıñqıramay, jürgen jürisin olqısınıp jüredi. Oqığan közdi de, jürekti de keşegi keremetter qoynauına jeteley jöneletin öñkey bir jwtınğan jwmır öleñder sondayda tuatın bolsa kerek.
Iä, «bizdiñ keşegini köksey beretinimizdiñ sebebi, joğaltqanımızdıñ köptiginen» ğoy. Abız Äbişten asırıp qalay aytayıq?! Al, bwl sözdiñ jalğası bılay öriledi «erteñgini köksey beretinimizdiñ sebebi, kütetinimizdiñ köptiginen»
Solay, Erbol.
Üş burıldıñ mwnarı
Künestiñ bası Aduınger, Qastıñ bası Arıstandı tauı bolğanda, Tekes Hantäñiriniñ mwzdığınan jaraladı. Ezui köpirip, üydey tastardı domalatıp, atannıñ belindey qarağaylardı qaqpaqıl oynatatın osınau üş tentekti İle boyınıñ qazağı «Üş burıl» dep erkeleter edi.
Al, Erboldıñ Ağayazı Tekeske barıp qwyatın twnıq özen. Suı tisiñdi qaqıratıp, şekeñnen barıp bir şığatın suıq, swmdıq möldir özen...
Han Täñiri eteginiñ qısı da alaböten suıq. Jelsiz, tımırsıq, alayda ayazı atan jığar künderde de tentek su Tekes qatudı bilmeydi. Qañtarda jarağan buraday buı bwrqırap, özen boyın qalıñ mwnarğa böktiredi. Al, ayaz sına sol mwnar özen betin tastap Täñirtaudıñ wşar basına qaray örmeleydi. Qiyağa jetken soñ, qarğa aynaladı, qayta jauadı, eridi, ağadı, bu, mwnar... Mäñgi qozğalıs.
Erbol da solay. Bağıtı ayqın, betalısı biiktik. Öleñi de mäñgilik!
Almas Altay
Astana qalası


text:
WLITAUĞA BARDIÑ BA, WLAR ETİN JEDİÑ BE?
Wlar qwsı wyasın biik taudıñ qiyasına, wşar basına saladı. Qısı-jazı tau basın meken etetin otırıqşı, dene twrqı kekilikke wqsas keletin şağın ğana wlar eşkimniñ mazalağanın, tınıştığın bwzğanın qalamaydı. Sondıqtan da közden jıraqta, adamnan tasada tirşilik etedi. Wlar qws torğa tüsse, dereu ölip qaladı . Älemniñ birde-bir zooparkinen wlar körmeytinimiz sodan bolar.
Tauda oynağan kekiliktiñ, qalıñda jürer bödeneniñ, tipti qırğauıldıñ jwmırtqaların üy tauığına bastırıp, balapandarın qolğa üyretuge boladı. Şöjeleri tegim, näsilim basqa demey, telmeñdep, tauıqtıñ soñınan jügirip jüredi. Al wlar qolğa üyrenbeydi. Jwmırtqasın tauıq basıp ta şığara almaydı, balapanına adam qolı tise boldı – öledi. Qolğa tüspestigin meñzegeni bolar, qazaqtıñ qara öleñinde: Wlıtauğa şıqtıñ ba, Wlar etin jediñ be? – degen joldar saqtalğan.
Elimizde Altay jäne Gimalay wları kezdesedi. Köbine 5-10-nan toptasıp jürip, tek köktemde ğana jwptasatın olar öte saq keledi. Tau bökterinde jayılıp jatqanda, bireui biik qwzğa şığıp, jan-jağın bağdarlap twradı eken.Eger qauipti sezse, ayrıqşa ün şığarıp, habar beretin körinedi. Qalğan qwstar mwnı estip, äbigerlenip, şulaytın körinedi.Tilimizdegi «wlarday şulau» degen twraqtı tirkes osındaydan qalıptassa kerek. «Qıstıñ ayazdı künderinde tas quıstarınan pana tauıp, toptasıp birin-biri jılıtadı. Qar qalıñ jauğan jıldarı köbine tautekeniñ soñınan erip otıradı. Sebebi tautekeler tebindep jayılıp, qırat betkeylerindegi qardı tazartıp, qanattılardıñ azığın tez tabuına kömektesedi eken.
Denesiniñ şağındığı men jaratılısınıñ näziktigine qaramay, erimes qar jatar suıq qwz basın, adam ayağı baspas jartas betin tañdauı bwl qwstıñ tazalığı men qiındıqqa şıdamdılığın tanıtsa kerek.
Janat Isaeva
filologiya ğılımdarınıñ kandidatı
Kazakh-tv.kz


text:
Suriyede aprel 7-de Şarqiy Guta bölgesinde isyancılarnıñ qolunda olğan Dimaşq yanındaki qısmında himiyeviy silânıñ qullanılması aqqında bildirdiler.
AQŞta bulunğan Suriye-Amerika tıbbiy cemiyetinde, adise yüz köstergen yerden alınğan malümatqa atıf etip bildirilgenine köre, bir qaç ucümniñ neticesinde elâk olğanlarnıñ sayısı eñ az 35 kişini teşkil ete.
Tıbbiy cemiyetniñ prezidenti Bazel Termanininiñ Reuters haber agentligine bildirgenine köre, hlorlı bomba Duma şeeriniñ hastahanesine tüşti. Bu ucümniñ neticesinde altı kişi elâk oldı.
Ekinci ucüm başqa bir evge, zeerli maddeler ve şu cümleden siñirni felç yapıcı gaznıñ qullanıluvı ile yapılğan edi.
«Biz BMT, AQŞ ve Avropa devletleriniñ ukümetleri ile bağlanamız», – dep ilâve etti o.
Agentlik, bu bildirüvlerni mustaqil menbalardan teşkerip olamağanını yaza.
Ondan ğayrı, himiyeviy ucümniñ delilleri olğanı aqqında Suriyeniñ «Beyaz miğferler» vatandaşlar mudafaası teşkilâtı bildire.
İçtimaiy ağlarda, elâk olğanlar ve şu cümleden balalarnıñ ağızlarında köpük ile fotosuretlerrini derc eteler. Ondan ğayrı yüzlerce zararlanğanlar aqqında bildirile.
Suriyeniñ devlet kütleviy haber vastaları, himiyeviy ucümniñ ukümet ordusı tarafından yapılğanını red ete ve isyancılar mağlübiyetke yaqın olğanları içün yalan haberlerni dağıtalar, dep bildireler.
Suriye ordusı ve onıñ ittifaqdaşları Duma şeerine top atılmasını ve avadan ucümlerini arttırdılar. SANA devlet agentligi bunıñ, artıq ukümetniñ kontroli altında olğan qomşu territoriyalarğa top atqanları içün isyancılardan öç aluvı olğanını bildirdi.
Suriye ordusı ve Suriyede uküm sürgen rejimniñ tarafında cenkleşken Rusiye arbiyleri, ukümet küçleri ve olarnıñ ittifaqdaşları Şarqiy Gutanıñ isyancılarnıñ kontroli altında olğan qısmını aman-aman tolusınen zapt ettiler, dep bildireler. Soñki künlerde Rusiyeniñ aracılığı ile yapılğan añlaşma boyunca Duma şeerinden biñlerce kişi evakuatsiya etildi. Lâkin aprel 5-te, añlaşmanıñ nevbetteki bozuluvı sebebinden evakuatsiya toqtatıldı.


text:
Rusiyeniñ kontroli altında olğan Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesiniñ oturışuvında advokat Edem Semedlâyev, işniñ materiallarında onıñ imayesi altında olğan Ali Asanovnıñ 2014 senesi fevral 26-daki qarışıqlıqlar vaqtında Qırım Yuqarı Radası yanında olğanını ve qabaatı olaraq bildirilgen – yekâne zararlanğan Aleksey İvkin ile qavğada iştirak etkenini tasdiqlağan iç bir vesiqa olmağanını bildirdi.
Advokat: «Biñlerce kişi arasında tamam Ali Asanovnıñ olğanını tasdiqlay bilecek foto ve video malzemelerniñ iç bir ekspertizası yapılmadı. Zararlanğan İvkin mahkemede öyle de sorğulanmadı. Yüzleştirüv ve tanıma asıl da olmadı. Asanov, zarar körgenine sual bermek imkânından marum qaldırıldı», – dep añlattı.
Qırım.Aqiqat muhbiriniñ bildirgenine köre, advokat, qabaatlav umumiy ibareler ile sıñırlanıp, er bir muhakeme etilgenniñ, qabaatları olaraq bildirilgen kütleviy qarışıqlıqtaki rolüni köstermey, dep qayd etti. Bunıñ kibi de Semedlâyev «qabaatlav şaatlarınıñ ifadelerinde bir çoq ciddiy zıddiyetniñ olğanını» ve, ondan ğayrı, olardan bir çoqunıñ Asanovnı mitingde asıl da körmegenini qayd etti. Advokatnıñ fikrince, buña köre, ya tahqiqat insanlarğa protokollarnı zorlap ya da aldatıp imzalattı, ya da olar vaqianıñ yüz köstergen yerinde bulunmadılar.
Semedlâyev: «Muhakeme etilgenler skemlesinde yalıñız qırımtatarlarnıñ bulunması, bu işniñ siyasiy motivini köstere», – dep yekün çekti.
2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radası binasınıñ divarları yanında Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutmaq maqsadınen yapılğan mitingde iştirak etkenleri içün bir gruppa qırımtatar faaliyetçilerine qarşı mahkeme 2015 senesinde başlandı.
Daa soñra mahkeme «Fevral 26 işi»ni ekige böldi: qırımtatar milliy areketiniñ liderlerinden biri Ahtem Çiygoznıñ işi, davanıñ diger figurantları olğan Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov ve Eskender Nebiyevniñ işinden ayırıldı.
2017 senesi oktâbr 25-te Rusiye ukümeti Qırımda mahküm etilgen Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavinleri Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerovnı azat etip, Türkiyege teslim etti. Daa soñra Umerov ve Çiygoz Kyivge keldiler.


text:
Linux
Linux (aytılıwı Linuks yamasa Lineks) bul Linux kerneline tiykarlang'an operatsion sistema. Linux ko'binese server kompyuterlerde qollanılıwı menen atag'ı shiqqan, biraq ha'r qıylı kompyuter u'skeneleri, mobil telefonlardan baslap superkompyuterlergede ornatıwg'a boladı. İnternettin' rawajlanıwı ha'mde Ubuntu atlı nusqasının' shig'arılıwı bul OStın' paydalanıwshılarının' ko'beyiwine alıp keldi.
Linux ataması 1991-jılı Linus Torvalds ta'repinen jazılg'an Linux kernelinen kelip shiqqan. Sistemanın' qalg'an bo'limi, sonın' ushinde sistema bag'darlamları ha'm kitapxanalar 1983-jılı Richard Stallman ta'repinen ja'riyalang'an GNU operatsion sistemasınan alıng'an.


text:
Bügin, 21 qañtar keşte, Dimaş Qwdaybergenovtıñ "Ge shou" (Änşi) telejobasındağı tüsirilimi qıtaylıq telearnalarda taratılısımen, külli qıtay jwrtşılığın dür silkindirdi.
"The Qazaq Times" saytında tanıstırılıp ötken, Qıtaydağı "Änşi" jobasına qatısıp jatqan jerlesimiz, alğaşqı teletüsirilimi taratılısımen, külli qıtay jwrtşılığınıñ küşti añısın qozğap, bir keşte milliardqa tanımal jwldızğa aynaldı. Qıtaydıñ aqparat qwraldarı men äleumettik jelileriniñ eñ bastı taqırıbı Dimaş Qwdaybergenovtıñ ğajap dauısı boldı.
Qıtay äleumettik jelilerindegi Dimaşqa tañqala alqağan pikirlerdi tauısıp aytu mümkin emes, mısal retinde Li Jyanşı attı qıtaylıqtıñ äleumettik jeli paraqşasındağı mına bir pikirin bere keteyik:
"Qıtay biıl, "Änşi" telejobasın jasap, Qazaqstannan Dimaş degen änşini aldırdı da, bizdiñ "men" degen önerpazdarımızdıñ "karaoke änşileri" ekenin bayqatıp aldıq. Olar endi karaokeden şığa almastay boldı, olardıñ köñiline öşpes daq tüsti".
Bwdan basqa "Dimaştıñ qasında bizdikiler toydıñ änşisi eken ğoy" degen pikirlerdi de körzimiz şaldı. Til, közden saqtasın! Är qadamıñ sätti bolğay! Jaraysıñ Dimaş!
"The Qazaq Times"


text:
Buddizm
Buddizm - (sanskritshe - बुद्ध धर्म, buddha dharma buddanın' ilimi) - du'nya ju'zine ken'in taralg'an negizgi 3 dinnin' biri. B.z.b. V-VI İndiyanın' bu'gingi Bihar shtatında payda boldı. Buddizmnin' negizin salıwshı Siddhartha Gautama dep esaplanadı. Buddizm basqa ilim-an'lawlardı boyına oday sin'irdi ja'ne onın negizgi qag'ıydası jan iyesine jamanlıq jasamaw bolg'anlıqdan, jer ju'zine sog'ıssız taradı. Ha'zirgi gezde Buddizm dinin 1 mlrdqa jaqın adam uslanadı. Buddalıq diniy ilim ko'z-qaraslardın' quramalı sisteması b.t.
Isenim[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
Ol diniy shıg'armalar jıynag'ı "Tripitakada" ("U'sh sebet") bayanlang'an. Buddizmnin' na'siyatlarının' o'zine ta'n o'zgeshelikleri bar. Buddizmde du'nyanı jaratıwshı Quday jayındag'ı ideya aytılmaydı. Buddizm o'tkinshi o'mirdin' azapları - awrıw, g'arrılıq, o'limnen qutılıw jolın izleydi. Ol o'mirdin' ha'sireti - na'psinin' tilegine baylanıstı dedi. Adamnın' denesi waqıtsha o'mir su'redi. Al na'psi qanaatsız tilegi menen, o'limnin' qorqınıshı menen ılg'ıy azap tuwg'ızadı. Sonlıqtan na'psinin' tileginnen qutılıw kerek. Ol ushın to'rt hasıl haqiyqattı biliw qa'jet:
- Azap bar;
- Azapta sebep bar;
- Azapta son' bar;
- Jol azaptın' toqtalıwı bar.
Ahimsanı ju'zege asırıw ushın Buddizm Vedanı joqqa shıg'aradı. budda iliminde etika ma'selelerine ko'p kewil bo'lingen. Buddizmnin' negizine qorshag'an ortadan bo'linbey qarastırılatug'ın jeke adamdı asıra maqtaw ja'ne bolmıstı pu'tkil du'nya menen baylanısıp jatqan erekshe psixologiyalıq protsess retinde qabıllaw printsipleri alıng'an. Buddizmdegi negizgi en' iri bag'ıtlaar - hinayana ja'ne mahayana. Buddizm o'zinin' rawajlanıw barısında u'sh da'wirden o'tti: hinayana, ha'r kimdi tuwıw - o'liw aylanısınnan qutılıwdı u'yretetug'ın baslang'ısh danalıq mektebi (b.z.b. V a'. - b.z. bası); ekinshi, bodhisattva - qutqarıwshı ko'megi menen qutılıw; u'shinshi, mahayana (b.z. V a'.-ına deyin) gezi. mahayana negizinde budda (iso'kirek ko'zi ashılg'an) bolıwg'a mu'mkinlik beretug'ın jan'a paydalı usıllar diniy na'siyat berildi (V a'.-dan keyin). Ol vajrayana dep ataladı. Aziyanın' ko'plegen ellerinde Buddizm ha'zirgi gezdin' o'zinde ja'miyetlik ja'ne jalpı ma'ml. o'mirge a'hmiyetli ta'sir etip otır. Bul ellerdin' bir qatarında Buddizm memleketlik din bolıp esaplanadı. Imperialistler Buddizmnin' ta'sirin esapqa ala otırıp, bul dindi o'zinin' reaktsiyashıl sıyasıy maqsetlerine paydalanıwg'a tırısadı. Son'g'ı on jıllıqta neobuddizm yamasa metabuddizmnin' bir qatar jan'a bag'ıtları payda boldı. Ha'zirgi waqıtta budda uyımları Aziya ellerinde ha'r tu'rli ja'miyetlik rol atqaradı. Olardın' geybirewleri kolonializmge qarsı, ultlıq g'a'rezsizlik ushın gu'reske belsene qatısıwda. Bizdin' elimizde budda lamaitlerdin' izin quwıwshılardın' kishkene toparları Qalmaq, Buryat, Tuvada turadı. Buddizm ko'z-qarasına du'nyadan beziwshilik, jeke o'zine ta'nlik ta'n. Qanawshı ja'miyette baylıq, ku'sh, hu'kimet kimnin' qolında bolsa, sog'an jalbırı- nuw jer betindegi azap shekkeni ushın gu'nadan qutqaradı dep tu'sindiredi. Sonlıqtan adam o'tkinshi, jalg'an o'mir su'retug'ın mısal denesin oylamay, ma'n'gi o'mir su'retug'ın janın qutqarıwdın' qamın oylawı kerek. Bul - qanawshılar menen kelisiwdi diniy na'siyat beretug'ın Buddizm dinnin' reaktsiyalıq jaqlarınnan biri. Ol dindi qabıllag'an ellerdin' o'mirine a'dewır ta'sir jasadı. Buddizm taralıwı sinkretikalıq ma'deniy komplekslerdin' qurılıwına ta'sir etti. Bulardın' jiıyındısı budda uyımı - 1950 j. qurılg'an buddashılardın' du'nya ju'zlik doslıg'ı.
Buddizm ha'm sıyasat[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
Bir-birine belgili bir qatnastag'ı ja'miyetlik fenomenler. Buddizmnin' ja'miyetlik o'mirge ja'ne adamnın' o'mirlik minnetlerin anıqlawı tikkeley usı diniy isenim menen tıg'ız baylanıstı. Onın asa man'ızlı qag'ıydası turmıs men azap shegiwdi uqsastırıwında. Buddizm ja'miyetlik qatnaslardı o'zgertiwge, onı jaqsılawg'a ku'sh salmaydı. Ol adamlarg'a awqamnın' mu'sheleri retinde jaqsı halda ko'riniwi ushın du'zeliwge minnetlemeydi. Buddizm adamdı o'zi tuwg'an, o'mir su'rip otırg'an ja'miyetlik shınlıqtan alıslatıwg'a tırısadı. Usı orayda, Buddizmde ja'miyetlik doktrinanın' barlıgın sha'rtti tu'rde g'ana moyınlawg'a boladı.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırımda çoqtan yaşağan qırımtatarlarğa Rusiye vatandaşlığını elde etüv ketişatını qolaylaştırmağa vade etti, amma er keske para yetmeycegine de ima etti. Bu aqta bazarertesi künü, avgust 17-de, TASS bildire.
«Vatandaşlıq aqqında – zenaatdaşlarım ile laf eterim, eger de mında endi çoqtan yaşağan insanlar aqta söz ketse, menimce, Rusiye vatandaşlığını elde etüv ketişatını qolaylaştırmağa mümkün olur», – dey Putin.
O dey ki, Qırım ve qırımtatar halqınıñ içtimaiy-iqtisadiy reabilitatsiyasına ayırılğan vastalarnıñ «bir sıñırlavı bardır» ve insanlarnıñ muayyen sayısına ayırılacaqtır.
«Biz, elbette ki, diger memleketlerden aqım olacağından ve bu aqça yetmeyceginden saqınamız. Bu, ince yağlanğan bir börek kibi olur. Kimse bu aqçadan fayda duymaz», – dedi Putin.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Putin ve Medvedev şimdi ziyaret ile Qırımda buluna.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Putinniñ Qırım ziyaretini «medeniy dünyağa qarşı areket ve vaziyetniñ beterleşüvi boyunca stsenariyniñ devamı» olaraq adladı.
Ukraina Tış işler nazirligi Rusiye prezidenti Vladimir Putin ve baş naziri Dmitriy Medvedevniñ işğal etilgen Qırım ziyaretine narazılığını bildirdi.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Sürgün etilgen Qırım faali Nedim Halilov Rostov vilâyetindeki filtratsion noqtasında buluna. Qırımlınıñ Facebookta bildirgenine köre, onı Özbekistanğa yollap olamaylar, Qırımğa da kirsetmeyler. Mart 6-da faal Qırım.Aqiqatqa izaat berip, filtratsiya noqtasında qalmağa imkânı olsa da, vatanı Qırımğa qaytmaqtan vazgeçmegenini qayd etti.
«Özbekistan vatandaşlığını alma aqqından marum etilgenim belli, onı ğayrıdan tiklemek içün ariza yazmam kerek, men ise bunı yapmaycam. Qırımğa meni yollamaycaqlar, çünki mecburen vatandaşlıqsız şahıs şeadetnamesini bermek kerekler, vatandaşlığı olmağan insan ise, hususan qırımtatarı, adiy vatandaşqa baqqanda qat-qat ziyade aq saibi ola», – dep tarif etti Halilov.
Faal bildirdi ki, onıñ Keriçte qayd olğanını isbatlağan Sovet Birligi pasportı (başqa vesiqası yoq) bozuldı. Halilov iş malümatlarını talap etip, vesiqa aqqında haber almağa tırışa. Pasport 2016 senesi noyabr ayında mahkeme talabınen tutıp alındı, o künden berli faal şahsiyetini isbatlağan vesiqasını körmedi.
«Pasportım bozulğanına dair akt tizecek olam, olar keçken aftadan berli indemey oturalar, vesiqalar migratsiya hızmetinde edi, lâkin anda vesiqa çoqtan memuriyetke berildi, dep aytalar. Şahsiy işimniñ malümatlarını ögrenmege rica etem», – dep ayttı faal filtratsion noqtasındaki faaliyetini tarif etip.
O, şaraitler eyi, aş bar, hadimlerniñ munasebeti güzel, lâkin olarnı tışarı yibermeyler, dep ayttı.
Halilov açlıq grevini toqtatqan soñ özüne keldi, meşğuliyetler yapa.
Qırımda yaşamaq aqqından marum etilgen Halilov narazılıq olaraq 2016 senesi noyabr 21-de açlıq grevine başlağan edi. 2017 senesi yanvar 5-de 45 kün devamında aşamağanından sebep Halilov açlıqnı toqtatmağa qarar aldı.
Noyabr 7 künü Kreml kontrolündeki mahkemeniñ qararı ile qırımtatarı Nedim Halilov Qırımdan tış çıqarıldı. Halilovqa evine kirip, sıcaq urba, para ve vesiqalarını almağa izin berdiler. Dekabr 29-da Halilov Krasnodar ülkesindeki filtratsion noqtada qala edi.
2016 senesi yazda «Qırımtatarlarnıñ qarşılıq areketi» teşkilâtınıñ koordinatorı Nedim Halilov halqara uquq ve Rusiye qanunlarına esaslanıp, Rusiye kontrol etken Aqmescit Merkeziy mahkemesine Rusiyeniñ Qırımdaki qırımtatarlarğa qarşı yapqan areketleriniñ qanunsız tanılması içün muracaatta bulundı. O, qırımtatar tiline devlet tili statusınıñ berilmesini ve mahkeme oturışını qırımtatarca alıp barmağa talap etti.


text:
Qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev, Qırımtatar Milliy Meclisi reisi Refat Çubarov ve onıñ muavinleri İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoz OSCEniñ milliy azlıqlar boyunca komissarı Lambert Zannyer ile Qırımdaki vaziyetni ve Ukraina Anayasasına kirsetilecek yarımadanıñ statusına dair deñişmelerni muzakere ettiler.
Bunı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ saytı bildire.
Bildirüvde: «Qırımtatar tarafı, işğalci akimiyetniñ qırımtatarlar içün yapqan adımlarınıñ tış körünişini yaratmaq maqsadınen yapılğanlarına ayrıca diqqat çekti. Qırımtatar tiline devlet statusı berilgenine baqmadan onıñ qullanıluv saası kettikçe qısqartıla. Qırımtatarlar reabilitatsiya yerine repressiyalarğa oğradı. Eykellerniñ tiklenmesi artında ise qırımtatar halqınıñ tarihiy variyetini yoq etüv saqlana. Aynı zamanda işğalciler, elverişli qırımtatarlarnı tapıp, Qırımda sahte amanlıq körünişini yaratmağa ögrendiler», – denile.
Qırımtatar icra organınıñ saytı bildirgeni kibi, Ahtem Çiygoz çıqışında, aqiqatta Qırımda «artıq yalıñız insan aqlarınıñ bozuluvı aqqında degil de, terror aqqında söz yürütile», dep qayd etti.
Ondan ğayrı, Meclis liderleri Zannyerge, Ukraina Anayasasındaki «Qırım Muhtar Cumhuriyeti» bölüginiñ 10-ncı qısmı içün deñişmelerni azırlav ketişatı ve azırlanğan metinniñ parametrleri aqqında ikâye ettiler.
Olarnıñ malümatına köre, OSCE Yuqarı Komissarı Ukraina Anayasasına kirsetilecek deñişmelerge dair ekspert hulâsasını bermege azır olğanını bildirdi.
Daa evel Ukrainanıñ Venadaki halqara teşkilâtlarında daimiy temsilcisi İgor Prokopçuk OSCEni, diger halqara teşkilâtlarnıñ ilerici tecribesini qullanıp, işğal etilgen Qırımdaki vaziyetini taqip etmege davet etti.
İyul ayında OSCE Parlament assambleyası, Rusiye vekilleriniñ itirazlarına baqmadan, Ukrainanıñ suvereniteti ve topraq bütünliginiñ tiklenilmesi aqqında qararnı qabul etti.
Bu vesiqada Rusiyeniñ areketleri qatiy şekilde tenqit etilip, Ukraina topraqlarınıñ işğalini toqtatmağa, Ukrainanıñ siyasiy mabüsleri ve rehinlerini azat etmege davet etilmekte. Leyha muzakere etilgende Rusiyeniñ aman-aman bütün vekilleri, Rusiyege qarşı doğrultılğan dep, qarar leyhasına qarşı çıqtılar.
Halqara teşkilâtları, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri oña qarşı bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Rusiye nezaret astında bulunğan Qırım iç işler, malümat ve alâqa nazirligi mart 10 künü yarımada işğal etilgen zamannıñ vaqialarına bağışlanğan saytnı işletip başladı. Portal «Qırım baari» serlevasını taşıy, haber ete Qırım.Aqiqat
«Mında siz 2014 senesiniñ fevral - mart ayları devamında yüz bergen Qırım ve bütün Rusiye içün al etici kerçek ve obyektiv malümatlarnı tapa bilesiñiz. Bizim internet portalımız sizni mevzu boyunca fotoresim, video levhalar ve «qırım baari» şaatları ve iştirakçilerniñ izaatlarınen tanış eter»,- dep aytıla saytta.
«Hronika» bölüginde 2014 senesiniñ fevral - mart ayı devamında olıp keçken vaqialarnıñ tarifi, anda fotoresimler yerleştirilgen.
«Malümat» bölüginde qırımlılar tarafından yapılğan bütün fotoresimler berilmekte.
Fotoreportajlar keçken sene, «Seniñ qırım baariñ» adlı sergide taqdim etilgen edi.
«Tedbirler» bölüginde Qırım işğaliniñ ekinci yıllıq munasebetine bağışlanğan olacaq merasimler aqqında tarif etile.
Bunıñnen bir sırada «Viktorina» adlı bölük te öz yerini taptı. Onı mart 4 - 31 qadar «Krımtelekom» müessisesi keçirmekte. Ğalebe qazanğan cep ağı hızmetine aktsion bağlav sertifikatına nail olacaq.
«Qırım baari» ya da «rus baari» 2014 senesi mart ayınıñ vaqialarıdır. O vaqıt Qırımda sözde referendum keçirilgen edi, onıñ neticesine köre ise, Qırım Rusiye Federatsiyasınıñ terkibine kirgen.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeheriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Törkiyädä 32 nçe ğomum saylaw häm täwge tapqır ilbaşı sisteması saylawı
Global' perspektiva 17
Global' perspektiva 17
Professor doktor Qudrät BÜLBÜL yazması
2018 nçe yılnıñ 24 nçe iyünendä Törkiyädä bik az ildä kürelgänçä 32 nçe ğomum saylaw häm täwge tapqır ilbaşı sisteması saylawı ütkäreläçäk.
Törkiyädä berençe ğomum saylaw Ğosmanlı däwläte däwerendä 1876 nçı yılda buldı. Annan soñ 1878, 1908, 1912, 1914 häm 1919 nçı yıllarda saylaw uzdı. Bu däwerdä 6 tapqır saylaw ütkärelde.
Cömhüriyät däwerendä isä ber partiyäle däwerne dä kertep 25 ğomum saylaw tormışqa aştı. Ber partiyäle däwerdä 1923, 1927, 1931, 1935, 1939, 1943nçe yıllarda bulu belän bergä 6 saylaw uzdı. Küp partiyäle säyäsi sistema başlanğan 1946 nçı yıldan bügenge köngä qadär isä tuplam 19 tapqır saylaw ütkärelde. Ağımdağı yılnıñ 24 nçe iyünendä 20 nçe tapqır saylaw uzaçaq.
Änkara Yıldırım Beyazıt universitetınıñ säyäsi belemnär fakul’tetı dekanı professor doktor Kudrät Bülbülneñ mäs’älä belän bäyle añlatmasın täq’dim itäbez.
Törkiyädä täwge saylaw ütkärelgän 1876 nçı yıldan başlap ağımdağı ğomum saylaw uzaçaq 2018 nçe yılnıñ 24 nçe iyünenä qadär 142 yılda 32 ğomum saylaw ütkärelgän bulaçaq. Tüntäreleşlär säbäbe belän saylaw ütkärelmägän däwerlär dä bar.
Törle saylaw çorları
Här saylawnıñ yäisä saylaw däwerläreneñ hiçşiksez üzenä genä xas üzençälekläre bar. Ğosmanlı däwerendä ütkärelgän saylawlar - patşalıq kebek tradiśion ,xälifät häm şäyhülislamlıq kebek dini oyışmalar bulğan däwerdä ütkärelgän saylawlar. Törkiyä demokratiyägä xälifät häm säyhülislamlıq kebek oyışmalar bulğan däwerdä küçkängä kürä Törkiyädä İslam häm demokratiyäneñ garmoniyäle bulıp bulmawı bäxäsläre bik küzätelmäde.
1923-1943 nçe yıllar arasındağı saylawlar – ber partiyäle saylawlar. Bu däwerdä oppoziśiya partiyälärenä röxsät birelmasä dä saylawlarnı däwam itterü, Ğosmanlı çorında başlanğan saylaw tradiśiyäsen onıtmaw ,Könbatış faşizm häm naśizmğa taba yünälä başlağan däwerdä formal’ räweştä bulsa da saylawlarnı däwam itterü cähätennän zur ähämiyätkä iyä.
Törkiyä 1946 nçı yılda yänä küp partiyäle säyäsi sistemağa küçte. 1876-1943 nçe yıllarda saylawlar ike däräcäle , 1946 nçı yıldan bügenge könga qadärge saylawlar isä ber däräcäle saylawlar. İke däräcäle sistema xäzerge waqıtta Amerika Quşma Ştatlarındağı sistemağa oxşağan. Bu sistemada saylawçılar ikençe saylawçılarnı,ikençe saylawçılar xalıq ışanıçlıların saylıy.İke däräcäle sistema nigezdä ğomum tawışqa ışanıçsızlıqnı kürsätä.
2018 nçe yılnıñ 24 nçe iyünendä Törkiyädä ğomum saylaw belän bergä täwge tapqır ilbaşı sisteması saylawı ütkärelä. 1876 nçı yıldan bügenge köngä qadär xökümät saylanğan parlament êçennän bilgelängän bulsa, täwge tapqır xalıq ışanıçlıları belän xökümät qoraçaq däwlät başlığı ayırım-ayırım saylanaçaq. Törkiyädä ilbaşı idaräle xökümät sistemasınıñ nigä kiräk buluı turında 2017 nçe yılğı referendumnan êlek yazğan “Täêsirle, totrıqlı häm köçle Törkiyä öçen ilbaşı idaräse sisteması” isemle kitabıma küz sala alasız.
Saylawlarnıñ mäğ’näse
Demokratiya köçen alım,ısuldan tügel, legal’lektän ala. Ütkän däwerlärdä säyäsi sistemalar öçen legal’lekneñ törle ısulları bar ide. Kiläçäktä dä başqa alım,ısullar bulırğa mömkin. Ämma bügenge dönyada demokratiya säyäsi sistemalarğa ictimaği legal’lek qazandırğan bälki dä berdänber ısuldır. Bu säbäple saylawlar aradaşçılığı belän ber säyäsi sistemanıñ idarä itüçelär tarafınnan legal’ kürelüe däwlät-millät teläktäşlege cähätennän zur ähämiyätkä iyä.
Saylaw aradaşçılığı belän xalqınnan köç alğan sistemalar ildä dä,xalıqara arenada da köçle. İctimaği legal’lekläre bulmağan säyäsi sistemalar öçen isä monıñ kirese bula. Mondıy tördäge rejimnar ildä tağın da kübräk basım,keşe xoquqları häm xörriyät bozuları belän üz-üzen yäşätkändä üz cämğiyät’lärennän köç almağanğa kürä çit illärgä qarata tağın da köçsez. Bu säbäple üz cämğiyät’lärenä qarata tağın da kübräk global’ aktyerlarğa tayanırğa mäcbür bulalar.
Demokratiya – kamillek,üseş mönäsäbätenä küz salğanda, säyäsi sistemalarnıñ êçendä urın alğan cämğiyät’lär tarafınnan legal’ kürelep kürelmäweneñ küpme däräcädä möhim buluın tağın da yaxşıraq kürergä mömkin. Bügenge köndä dönyanıñ iñ alğa kitkän illäre –demokratik illär. İñ problemalı illär isä- antidemokratik illär. Bu cähättän çığıp qarağanda ber ildä tınıçlıq, xozur häm totrıqlılıqnıñ çığanağı – iq’tisadi alğa kitü tügel, demokratiya, plyuralizm ,xörriyät kebek qıymmätlärgä iyä bulıp bulmawı. Çönki iq’tisadi yaqtan alğa kitü barı tik bu qıymmätlär belän mömkin. Tınıçlıq, xozur, iminlek bulmağan cirdä üseş, alğa kitü turında süz bara almıy.
Demokratiya, xörriyät, plyuralizm-iq’tisadi alğarış mönäsäbätenä iñ konkret ürnäk - Törkiyäneñ 2000 nçe yıllardan soñ alıp barğan säyäsätläre. 28 nçe fevral’däge xärbi kereşü omtılışı häm annan soñ ğamäldä bulğan antidemokratik häm basım yasawçı säyäsätlär belän Törkiyädä ber keşegä turı kilüçe tabış 2000 dollarğa qadär kimede. 2000 nçe yıllardan soñ tağın da xörriyätçe, demokratik häm plyuralist säyäsätlär belän ber keşegä turi kilüçe kerem 10 000 dollardan arttı.
Törkiyäneñ täwge saylawın 1876 nçı yılda ütkärüen küzdä totqanda Törkiyäneñ demokratiya tarixı şaqtıy il tarixınnan borınğı. 142 yıllıq däwerdä törle rejimnarğa iyä bulsa da, Törkiyä nigezdä demokratiya tırışlığın däwam itterde. 2000 nçe yıllardan soñ demokratiya häm xörriyätlär däräcäsen kütärde. Germaniya,Avstriya häm Niderlandnıñ bügenge köndä dä illärendä Törkiyäle saylawçılarnıñ tawış birü öçen süz häm cıyılış iregenä ,säyäsi xoquqlarğa röxsät birmäwe uylanılğanda Törkiyä ireşkän uñış häm demokratiya täcribäse bik küp il öçen yul kürsätüçe üzençälektä. Qızıqsınuçılar 142 yıllıq täcribäse bulğan,säyäsi partiyälärneñ aktiv qatnaşuında häm telägän härkemneñ küzätüenä açıq buluı belän bälki dä dönyanıñ iñ ışanıçlı saylawları ütkärelgän Törkiyä saylawın yaqınnan küzätep bara ala.
Professor doktor Qudrät BÜLBÜL - Änkara Yıldırım Beyazıt universitetınıñ säyäsi belemnär fakul'tetı dekanı


text:
odemis
tarafından 05.09.2017 12:13 da yazıldı.
Dğerli Üyelerimiz,
Odamıza Sanayici İş Kadınları ve İş Adamları Konfederasyonu (SANKON)'dan gelen yazıya göre; Ankara'daki Afrika Diplomatik Kolordu Büyükelçilerin İşbirliğiyle, 16-18 Ekim 2017 tarihleri arasında Ankara Green Park Hotel'de “Türkiye ve Afrika arasında Ekonomik İşbirliği Konferansı” düzenleneceği belirtilmiştir. Türkiye ile Afrika arasındaki ekonomik, ticari, ihracat ve ithalat ilişkilerinin güçlenmesine katkı sağlamak amacıyla Yatırım Ajanslar, Ticaret ve Sanayi odaları, İş Kadınları ve İş Adamları, Yatırımcılar, farklı Afrika Ülkeleri ve Türkiye'den Uluslararası Girişimcilerin katılımıyla yapılacak konferansa tüm üyelerimiz davetlidir.
Türkiye Afrika ekonomik İşbirliği Konferansına katılımcı şirketlerden herhangi bir ücret talep edilmemektedir.
Adres: Green Park Hotel-Kızılırmak Mah. Çankaya/Ankara – (0312) 258 00 00
SANKON İletişim: (0312) 212 06 00 – info@sankon.org.tr
Türkiye ve Afrika Ekonomik İşbirliği Konferansına Katılan Afrika Devletleri
Angola Cumhuriyeti, Benin Cumhuriyeti, Botsvana Cumhuriyeti, Burkina Faso, Burundi Cumhuriyeti, Cezayir Demokratik Halk Cumhuriyeti, Cibuti Cumhuriyeti, Çad Cumhuriyeti, Ekvator Ginesi Cumhuriyeti, Eritre Devleti, Etiyopya Federal Demokratik Cumhuriyeti, Fas Krallığı, Fildişi Sahili Cumhuriyeti, Gabon Cumhuriyeti, Gambia Cumhuriyeti, Gana Cumhuriyeti, Gine Bissau Cumhuriyeti, Gine Cumhuriyeti, Güney Afrika Cumhuriyeti, Güney Sudan Cumhuriyeti, Kamerun Cumhuriyeti, Kenya Cumhuriyeti, Komorlar Birliği, Kongo Cumhuriyeti, Kongo Demokratik Cumhuriyeti, Lesotho Krallığı, Liberya Cumhuriyeti, Libya Devleti, Madagaskar Cumhuriyeti, Malavi Cumhuriyeti, Mali Cumhuriyeti, Mauritius Cumhuriyeti, Mısır Arap Cumhuriyeti, Moritanya Cumhuriyeti, Mozambik Cumhuriyeti, Namibya Cumhuriyeti, Nijer Cumhuriyeti, Nijerya Federal Cumhuriyeti, Orta Afrika Cumhuriyeti, Ruanda Cumhuriyeti, Sao Tome ve Principe, Senegal Cumhuriyeti, Seyşeller Cumhuriyeti, Sierra Leone Cumhuriyeti, Somali Federal Cumhuriyeti, Sudan Cumhuriyeti, Swaziland Krallığı, Tanzanya Cumhuriyeti, Togo Cumhuriyeti, Tunus Cumhuriyeti, Uganda Cumhuriyeti, Yeşil Burun Adaları Cumhuriyeti, Zambiya Cumhuriyeti, Zimbabve Cumhuriyeti.


text:
Hakka sığınma duası
Sübhâne men elceme külle cebbârin bi kudretihi. Ve ehâte il-muhu bimâ fî berrihi ve bahrihi. Ve tahassantü bi esmâilleti akfâlühâ el-azametü lillâhi ve miftâhuhâ lâ havle velâ kuvvete illâ billâhil aliyyil azîmi. Allâhümme binûri vechike ihfaznî min eşrâri halkıke, vahfaznî yâ men setruhu cemîlü, yâ vâhiden kable külli ahadin, yâ vâhiden ba’de külli ahadin. Lâ tekilnî liahadin bihakkı kulhuvallâhu ahadün. Eyvallâhi ahadün, eyvallâhi, eyvallâhi, eyvallâhi. Allâhus-Samedü, eyvallâhi, eyvallâhi. Lem yelid, lâ vallâhi, lâ vallâhi. Allâhümme bihakkı hâzihisûretil meniyyetişşerifeti. Es’elüke en tahcübenî min külli şerrin yenzilü minensemâi ve min külli şerrin yah-rucu minel ardi ve min külli şerrin mâ telidühünnisâü bielfin lâ havle velâ kuvvete illâ billâhil aliyyil azîm.
إِنَّ رَبِّي لَسَمِيعُ الدُّعَاء
Şüphesiz Rabbim duaları işitendir (İbrahim suresi 39. ayet)


text:
AQŞ-ta jasalğan zerttewde plastïkalıq ıdıstardı köp tutınatındarda bawır fermentteriniñ köbeyip, qarın maylanwı artqandığı anıqtalğan. Kofe jäne şay sekildi ıstıq swsındar üşin qoldanılatın plastïkalıq stakandar kanserogen zatı retinde belgili benzoldan jasalwda. Qorşağan ortanı eñ lastawşı zat retinde qaralatın plastïkter tamağımızdan bastap qalqanşa bezi, qarın jaqtağı uyqı bezi, äyelderde analıq bezi, erkekterde jumalaq (jınıstıq bez) tübegeyli äser etwde jäne bedewlikke sebep bolwda. Säbïdiñ süt bötelkelerin de bul zïyandı zattar bolwı mümkin. Bul zïyandı zattar balanıñ bükil genetïkalıq qurılımın özgertwi mümkin. Osı sebepti plastïkalıq ıdıstardı ömir saltımızdan mümkindiginşe uzaq ustağan jön. Bulardıñ ornına şını, bolat sekildi ıdıstardı tutınw kerek. Plastïkalıq ıdıstardıñ işinde eşnärseni muzdatpaw jäne ısıtpaw kerek. Sonday-aq qışqıldı jäne tuzdı tağamdar plastïkalıq ıdıstıñ quramın buzıp bïsfenoldıñ azıqqa aralaswına sebep bolwda. Qısqa saqtaw üşin tosap, qızınaq sekildi azıq dayındawda da plastïkalıq ıdıstardı müldem jolatpaw qajet.
Derekközi: bilim-all.kz
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
The Opening of the of Turkic Theaters' Festival
At the night of 15th May at the square in front of the Tatar theater
has officially opened the 10th International Theater Festival of
Turkic Nations - Nauruz. The Opening of the of Turkic Theaters' Festival
has officially opened the 10th International Theater Festival of
Turkic Nations - Nauruz. The Opening of the of Turkic Theaters' Festival
Kazanda törki teatrlar oçraştı
Kazanda törki xalıklarınıñ X «Näürüz» Xalıkara teatr festivaleneñ tantanalı açılışı buldı. G.Kamal teatrı karşındagı mäydan üzenä cır-moñ söyuçe, teatr sängaten yaratuçı bik küp xalıknı cıelgan ide. Törki dönyanıñ törle taraflarınnan kilgän teatr kollektivları: Xakasiya, Altay, Gagauz, Äzerbaycan, Törkiya, Başkortstan, Tıva, Dagıstan, Kırgıgızstan, Çuaşiya, Issık-Kül, Törekmän, Kazaxstan artistları kunakçıl Kazan cirendä küreşte. Kazanda törki teatrlar oçraştı
Intertat.ru - möselmannar turındagı iñ yaxşı internet çıganak
Intertat.ru gazetı jurnalistı Ayziräk Gäräeva möselman gammävi mäglümat çaralarınıñ “Kaläm” konkursında “Möselmannar turındagı iñ yaxşı internet çıganak” nominasiyasendä ciñde häm diplom belän büläklände. Üzäkläşterelgän dini oeşma – TR Diniya näzaräte Islam mädäniyatenä, fänenä häm mägarifenä yardäm fondı bulışlıgında uzdırgan älege konkurska näticälär 31 mayda yasaldı. Bu könne Diniya näzarätendä din temasın yaktırtuçı jurnalistlarga maxsus master-klass uzdırıldı. Annarı Tatarstan möftie Ildus xäzrät Fäiz, TR Prezidentınıñ Dini berläşmälär belän üzara bäyläneşlär idaräse citäkçese Marat Gatin, Jurnalistika häm sosiologiya fakultetı dekanı Vasıyl Garifullin häm başka kunaklar katnaşında büläkläü tantanası buldı. Çarada şulay uk Başkortstannan, Orenburgtan häm bütän töbäklärdän, şähärlärdän kilgän din ähelläre dä bar ide. Intertat.ru - möselmannar turındagı iñ yaxşı internet çıganak
Yaş köräşçelärebez – berençe!
Uzgan yal könnärendä Perm kalasında tatar milli sport köräşe buença 15-17 yaşlek egetlär arasında Rossiya külämendä täüge yarışlar uzdı. Älege bäygedä Tatarstannıñ yaş batırlarına tiñnär tabılmadı. Yaş köräşçelärebez – berençe!
Mönirä Bulatova vafat buldı
Tatarstannıñ muzıkal cämägatçelege zur yugaltu kiçerä. 2011 elnıñ 31 maenda opera cırçısı, pedagog, Rossiya Federasiyaseneñ häm Tatarstan Respublikasınıñ xalık artistkası Mönirä Zakir kızı Bulatova vafat buldı. M.Z.Bulatova 1914 elnıñ 19 maenda Arxangelski şähärendä tua. 1930 elda Kazan industrial texnikumın tämamlıy, 1934 - 1936 ellarda Kazan muzıka uçiliçesında, 1936-1938 ellarda Mäskäü konservatoriyase karşındagı Tatar opera studiyasendä ukıy. 1953 elda Mäskäü konservatoriyaseneñ vokal fakultetın tämamlıy.Mönirä Bulatova vafat buldı
"Näürüz" festivale açılışı
30 may kiç belän Kamal teatrı karşındagı mäydanda törki xalıklarınıñ X «Näürüz» Xalıkara teatr festivalen açu tantanası ütte. Märtäbäle kunak bularak Tatarstan Respublikası prezidentı Röstäm Miñnexanov ta kilgän ide. Prezident fikerençä, bu tügäräk sanlı festivalne ütkärü respublika öçen bik möhim çara. Kunaklarga möräcägat itep: "Minem kollegalarım bu könnärdä sezneñ öçen uñaylı şartlar täemin itäçäklär dip süz biräm", - dip vägdä itte Röstäm Miñnexanov. "Näürüz" festivale açılışı
ПoдпиcaTbcя Ha: CooбщeHия (Atom)