text:
Keşe Qazaqctan Recpwblïkacı Prezïdentiniñ tapcırmacımen Premer-Mïnïctr Baqıtjan Cağıntaev pen Prezïdent Äkimşiliginiñ bacşıcı Ädilbek Jaqcıbekov oblıctıq mäclïxattıñ kezekten tıc ceccïyacına qatıctı.
Otırıc barıcında Ükimet bacşıcı Prezïdenttiñ oblıctıq mäclïxat depwtattarına bağıttalğan oblıc äkimi qızmetine Acqar Mırzaxmetovti tağayındaw twralı ucınıcı jazılğan xattı oqıp berdi. Depwtattar Memleket bacşıcı ucınğan kandïdatwranı birawızdan qoldadı.
Budan keyin QR Premer-Mïnïctri Baqıtjan Cağıntaev pen Prezïdent Äkimşiliginiñ bacşıcı Ädilbek Jaqcıbekov oblıc aktïvimen kezdecip, jïın barıcında jaña äkimdi tanıctırdı.
Ükimet bacşıcı oblıctıñ burınğı äkimi Kärim Kökirekbaevqa birlecip atqarğan jumıc üşin alğıc ayttı. Tanıctırw barıcında Baqıtjan Cağıntaev Acqar Mırzaxmetovtiñ türli jawaptı bacşılıq lawazımdardağı mol täjirïbecin atap ötip, jaña bacşılıqqa Memleket bacşıcınıñ Qazaqctan xalqına arnağan «Törtinşi önerkäciptik revolyucïya jağdayındağı damwdıñ jaña mümkindikteri» Joldawın icke acırw boyınşa birqatar naqtı mindetter qoydı.
Conday-aq, oblıc aktïvimen kezdecwde «Qazfocfat» JŞC-nıñ bac dïrektorı, Qazaqctannıñ Eñbek Eri Muqaş Eckendirov, oblıctıq qoğamdıq keñec törağacı Jandar Käribaev cöz cöyledi.
Bactı mindet – elbacı tapcırmaların orındaw
Keşe Qazaqctan Recpwblïkacı Prezïdentiniñ tapcırmacımen Premer-Mïnïctr Baqıtjan Cağıntaev pen Prezïdent Äkimşiliginiñ bacşıcı Ädilbek Jaqcıbekov oblıctıq mäclïxattıñ kezekten tıc ceccïyacına qatıctı.


c: text/html

text:
Qırım buhranı Ukraina arbiy-deñiz quvetlerini inkişaf ettirmek içün bir sebep – Koval
Tünevin Ukraina Mudafaa naziri vazifesine tayinlengen general-polkovnik Mıhaylo Koval dey ki, Qırım buhranı Ukraina ordusınıñ vaziyetine akimiyet ve cemaatçılıqnıñ diqqatını celp etti.
«Qırımdaki adise-vaqialar – Ukraina devleti, em de Silâlı quvetleri içün ciddiy bir sınavdır. Bizler bu sınavdan keçmek içün olğan ğayretini sarf etemiz, – dep ayttı o, «Ukrinform» neşirine. – Buhran Ukraina Silâlı Quvetlerni inkişaf ettirmek içün bir sebep oldı».
Mudafaa nazirliginiñ yolbaşçısı bildire ki, Rusiye ordusı Ukrainağa istilâ etse, Ukraina Silâlı Quvetleri qarşılıq köstermege azır.
Martnıñ 26-da Ukraina Yuqarı Radası Ukraina mudafaa naziri İğor Tenühni istifağa yolladı. Onıñ yerine nazir vazifelerini eda etecek Mıhaylo Koval tayin etildi.
«Qırımdaki adise-vaqialar – Ukraina devleti, em de Silâlı quvetleri içün ciddiy bir sınavdır. Bizler bu sınavdan keçmek içün olğan ğayretini sarf etemiz, – dep ayttı o, «Ukrinform» neşirine. – Buhran Ukraina Silâlı Quvetlerni inkişaf ettirmek içün bir sebep oldı».
Mudafaa nazirliginiñ yolbaşçısı bildire ki, Rusiye ordusı Ukrainağa istilâ etse, Ukraina Silâlı Quvetleri qarşılıq köstermege azır.
Martnıñ 26-da Ukraina Yuqarı Radası Ukraina mudafaa naziri İğor Tenühni istifağa yolladı. Onıñ yerine nazir vazifelerini eda etecek Mıhaylo Koval tayin etildi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Amsterdamdıq dïzayner Yorïs Lam (Joris Lam) awanıñ lastanw deñgeyi tömen jerde ğana tegin Wi-Fi taratatın qurılğı oylap taptı. Uyağa uqsas qurılğığa Tree Wi-Fi degen ataw berilgen. Avtor bul jobası arqılı ekologïya mäselelerine nazar awdarqıtı kelgen eken. «Men awanıñ lastanw deñgeyin ölşeytin jäne onı adamdar köretindey, tüsinetindey, tüysikterine jetkizetin äldeqanday qural jasağım keldi»-deydi. Atalmış qurılğığa jergilikti bïlik te nazar awdarğan. Qurılğını dayındawğa tört ay waqıtın jumsağan dïzayner basqa elderden de qızığwşılıq tanıtqandardıñ bar ekenin aytıp otır.
Nawrızda awanıñ lastanw deñgeyine monïtorïng jürgizw üşin kögerşinderdi paydalanwğa ruqsat etilgen bolatın. Qustar üşin ğalamtorğa qosılğan arnayı ryukzak äzirlengen. Osı ryukzaktar arqılı atmosfera jağdayı jöninde derekter alınıp otıradı.
Derekköz: lenta.ru
Tegï: Texnologïya,
Kommentarïï


text:
Wlt märtebesi wrpaqqa sın
Qazaqstan jas memleket degen wğım sanamızğa siñisip, saltanat qwrğalı qaşan. Halıqtıñ san jağı da, oğan telingen mädeni-ekonomikalıq jağı da sonıñ ayğağı. Alayda, sol jasımız qalay özi degen saual saralaudı qajetsinetini jäne zañdı. Endigi äñgime tiegi osı.
Qazaq jası: ol — kim? Tau qwlatıp, tas qoparğandar ma? Älde, kommerciyalıq romantikanıñ şalığı tiip, şaqşaday bası şaraday bolıp jürgender me?
Ärirek barmasaq ta, änebir kezdegi Ğani Mwratbaevtıñ twlğası mwnartadı. Men mwndalaydı. Bütin şığıs jastarınıñ şoqtığı biik şoq jwldızına aynalıp ağıp ötti lezde. Köz jazdırıp qoymay, köñil ortayttı. Bastısı — jas Mwratbaevtıñ mwratı häm qazaqtıñ maqsatı äli sol maqsat-mwrat küyinde. Mwnı, bos vakuuımdı köre bilgen Sattar, Baubekter siyaqtı köregen jas janın jaldap jwmıs istemedi me?
Istegende qanday? Ölimniñ özi şoşıp ketip, şalqalay qwlay şıntağımen jerdi süzdi emes pe? Aşuına mingen sosın, aranın aşıp, «alda qwday-ay», — dep, añıradı qazaq sonda. Jastıqtıñ wlı ülgisi jañğırıp qaldı sanada. Mwnı mäñgilik mañayına säulesin seuip, nwrlandırıp jiberetin prometey otı dersiñ. Mine, qazaq jası kim degende, osı tirkesti-aq alğa tartsaq jetip jatır.
Bwl bizdiñ zerdeli közben keşege üñilgenimiz. Qazir hal neşik?! Ötkende televizordan auıl mektebiniñ egde tartqan bir mwğalimi söylep jatır. Aytqandarı belgili närse:
— «Jağday naşar. Qıstan qalay şığarımız belgisiz. Mal bası azayıp ketti. Janğa batatını mektepke balalar qıs tüsse, tipten barudan qalatın türi bar. Kiim joq. Onı alatın aqşa qaydan bolsın. Äkimderdiñ bos sözderine äbden toydıq. Bizge qwrğaq uäde emes, naqtı közge körinetin is kerek, — dey kelip kütpegen mına bir jayttı köldeneñinen tarttı. — Biz bayağıda jastarğa renjuşi edik. Araq işesiñder, wrlıq-qarlıq jasaysıñdar dep. Beker eken. Endi onımız orınsız siyaqtı. Aytıñızşı, basqa olar ne isteui tiis? Oñdı jwmıs, aynalısar is joq. Bizdi qoyşı. Olarğa obal-aq».
Bwğan dau şığarıp köriñiz. Atalmış aşı aqiqattan bügingi eskeksiz qayığımızdıñ bet alısın, ağa buınmen jas wrpaqtıñ arasındağı beydaua baylanıstı bayqaymız. Bärinen bwrın ömirlik maqsat-mwratı, bağdarlaması joq josıqsızdıqtı añğaramız.
Bwl ne qılğan wrpaq? O zamanda, bw zaman eş närseniñ ayağı aspannan salbırap tüse qalğan joq. Tarih är närseni öz ornına qoyıp otırğan. «Keñes» attı kazarmada ösken jetim wrpaqtıñ (keşegi küngi «wlı örkeniettiñ» ökilderin aytamız) özderi moyındap, moyığanınday, äygili Ernest Heminguey aqsaqaldıñ sözine süyensek, olar: «Joğalğan wrpaq» («Poteryannoe pokolenie»).
Şındığında, aşı da bolsa, aynıtpay aytılğan. Äytpegende, bizde wrpaq pen wrpaq arasındağı jarasımdı jalğastıq, özara tüsinistik saqtalar edi-au! Bastan keşip, körip köñil şaylıqqan mına qiyamet-qayım şaqtı da tilep almas edik. Avtobus ne ayaldamada ülken kisilerge kişilik keypin saqtap orın berip jatadı ğoy jastar. Alayda, keybir ata-äjelerimiz raqmet aytudıñ ornına otıra ketip, zamannıñ zarın, jastardıñ bwzılğanın jır qıladı kelip. Osı närseniñ bäri bir mindet sekildi. Sonday suıq qalıptı, swğanaq tildilikke üyretken qoğamdı añsaytındarın qaytersiz. Köbinese östip, köpirme tilimizben oraq oramız. Ou, odanda zamannıñ tüzeluine, jastardıñ jöndeluine titimdey tize qossaşı. Endi bwğan bälenşe-tügenşe kinäli demey-aq qoyalıq. Ne desek te adam adamğa bauır degen qoğamdı qoraştanğan ekenbiz, onda adam adamğa «qasqır» degen zamanğa ıñğaylanayıq.
Nwrlan Ämirqwlov degen mırza qazaqtıñ qazirgi ziyalıların üş topqa bölgen. Birinşisi, qazaqşamen orısşanı jaqsı biletin auıldan şıqqandar. Psihologiyası, oylauı bäri qazaqşa. Ättegen-ayı, bolaşağı bwldır, keleşegi kömeski. Ekinşisi, qazaqşa men orısşağa qatar jüyrik bolğanmen — twraqsız. Özgeniñ ikemine köndikkiş. Üşinşisi, bügingi qala jastarı. YAki, jaña bağıttağı, europalıq közqarastağı adamdar deydi.
Bwl jikteude bir şındıq qılañıtadı. Äli jaña zamannıñ zañın igerip, Europa mädenietin meñgergenderimizdiñ äreketi, äser-ıqpalı küşeyip keledi. Alayda, halıq artınan eruge añtarılıs tanıttı. Bwğan belgili därejede dayındıq kerek şığar. Onı uaqıt körseter.
Endi XXI ğasırdıñ bekzattıqtıñ ülgisin kimder arqılı elestetemiz! Jılasañ tağı wramnıñ keri mine — Qazaqstanda bir jarım million qazaq jası öz ana tiline kelgende ögey!
Qazir boyımızdan «mınau meniñ otanım, elim, jerim» degen adami sezim, otanşıldıq pen tektilikti bayqarsız ba? Mına narıqtıñ ırqına könip, ayağınıñ astında taptaldıq. Öz işimizdegi indetimiz özimizben şektele qoysa jaqsı edi. Ökiniştisi, alıs-jaqın şet elderdiñ aldında tayaz sanamız tarazığa tüse bastadı.
Ötken ğasırda Reseydiñ öktemdigine jiırma bes jıl boyı qarsı twrıp, qayrat qılıp, jan alısıp, jan berisip büginge jetken şeşenderdiñ kösemi Johar Dudaev: «Eger, Resey qısım körsetse, Mäskeuge üş jüz seksen mıñ şeşendi avtomatpen qoyamın!» — dep, mälimdegen. Mine, halqına sengendik, wltına degen süyispenşilik!
Tığırıqtan şığar jol qaysı? Mana aytqanday, endi ağa buın men orta buınımız ötken uaqıttağı inerciyasımen öteri haq. Aldımızda twrğan mindet sol — siz bop, biz bop jas wrpaqtı qwtqaru. Qazaqtıñ endigi örisin keñeytpek, ne keri ketirmek jas wrpaqtıñ qolında.
Keşegi socializmniñ sodır ideologiyasınıñ ornında qalğan bos keñistikti nemen toltıramız dep bas qatuda. Ärine, basqa elderdiñ bay täjiribesine süyengen maqwl.
Alayda, biz tım evrocentrizmge boy wrdıq. Ğalamdastıru qwşağın ayqara aşıp, öñmeñdep keledi.
Jwmırına jwq bolmay-aq jwtılıp kete barmaymız ba?
Ğasır basında Swltanmahmwt Torayğırov qazaqtardı japondarmen salıstıra kelip: «Qazaqtar barlıq jağınan, äsirese sırtqı bet pişini jağınan japondarğa öte wqsas. Mwnı japondar da moyındaydı. Biz nege sonday bolmaymız? Bizdiñ olardan nemiz kem?» — dep, armandağan eken ğoy. Ol arman äli mwrtı bwzılmağan arman küyinde tür. Sodan beri bir ğasırğa juıq uaqıt ötipti. XIX ğasırdıñ ekinşi jartısında (1868 jılı Meydzi revolyuciyasınan keyin) jartı ğasırğa jetpeytin mezgilde-aq feodaldıqtıñ temir kisenin bıt-şıt üzip, dereu damu jolına wmtılıp, jedel örkendey bastağan japondardı ülgi etudiñ de qazaqqa bir wqsastığı bar. Sonda deymiz-au, olardı alıp bara jatqan ne artıqşılıq? Şikizatı şekteuli bolsa da, şirenetindey ne istepti deysiz ğoy. Olarda älgi feodaldıq zamannan japondardıñ boytwmarı ispetti siñip qalğan otan degende qwrbandıqqa dayın, jan bar, ruh bar eken. Sonıñ arqasında eñbekqorlıq pen temirdey samuraylıq tärtipke süyengen de bizge süykimdi körinip otır. Büginde wlttıq tabıstıñ üşten birin ruhani qajettilikke oylanbay jwmsap jatır. Mwnımen jastarın tärbieleude aldına jan salması anıq. Bar degen osı dep, üldemen-büldege orap esirtip qoymaydı. Baylıqtı belşeden keşip jürgen örimin qayır swratıp, «qañğırtıp» jiberetin körinedi. Sonda älgi tiınnıñ ne, adamnıñ kim ekenin sezinip, ömir süruge ıñğaylanıp şığadı da, erteñgi Japoniyanıñ qayırşısınan bastap, hanına deyinginiñ jayın oylap, qamın jey aladı. Jwmır jerdi jaulap alğan Japoniya öz jastarınıñ östip jalının janidı eken de, ümitin ükilep qoyadı eken.
Bolatbek Tölepbergen
Abai.kz


text:
Ukraina Devlet sıñır hızmeti: Qırım qamaçavınıñ faalleri memuriy sıñırda nezaret noqtalarında bulunıp olamaz
Ukraina Devlet sıñır hızmetinde aytılğanı kibi, Qırım qamaçavı boyunca aktsiyada iştirak etken faaller öz faaliyetini Qırım ile memuriy sıñırda olğan nezaret kiriş noqtalarına avuştırıp olamaz.
Qırım.Aqiqatqa Devlet sıñır hızmetiniñ reberi Oleg Slobodân aytqanı kibi, memurlar faallerge bu kibi meselelerni añlatqan edi.
«Faallerniñ biznen beraber memuriy sıñırda bulunmağa istegine kelsek – bu istekniñ yuridik küçü yoq. Qanun nezaret kiriş noqtalarında başqa bir hızmetlerniñ bulunmasını nazarda tutmay. İş muşavereleri devamıda qanuniyet qararları añlatılğan edi», – dedi Slobodân.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, aktsiya iştirakçileri arasında aytılğanına köre, yanvar 16 kününden aktsiyanıñ yañı şekli başlanacaq. Variantlardan biri – Qırım ile memuriy sıñırda kiriş noqtalarında nezaret etüv.
Yanvar 14 künü matbuat konferentsiyasında Ukraina prezidenti Petro Poroşenko dedi ki, Qırım qamaçavı boyunca aktsiya iştirakçileri «ğayet müim iş ete», amma işğal etilgen yarımada ile memuriy sıñırda nezaret noqtalarında yüz bergen abravlarnıñ ögüni almaq kerek.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Qamaçav iştirakçileriniñ talapları arasında – siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, Qırımda insan aqlarına riayet etüv ve yarımadağa halqara eyyetlerniñ kirsetilmesi.


text:
Cemilev Türkiye prezidenti Erdoğannen Qırımda insan aqlarınıñ bozulmasını muzakere etti
Qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev iyülniñ 4-de Türkiye Cumhuriyeti prezidenti Recep Tayyip Erdoğan ile körüşip, Qırımda insan aqlarınıñ bozulması, Qırımtatar Milliy Meclisi vekilleriniñ Qırımğa kiriş yasaqlarınıñ lâğu etilmesi ve siyasiy mabüslerniñ azat etilmesini laf etti.
Meclis saytında berilgen malümatqa köre, Türkiye prezidenti Ukraina topraq bütünligi mevzusında fikri deñişmegenini qayd etti. O, Türkiye akimiyeti türk gemileriniñ Qırım limanlarına kirmemesi içün tedbir alğanında işandırdı.
Yanvarniñ 17-de Türkiye Tışqı işler naziri Mevlüt Çavuşoğlu Ankara aliy oquv yurtlarınıñ ocalarınen körüşip, Ankara Qırım meselesinde aynı fikirde qalğanını bildirgen edi. Türkiye naziriniñ aytqanına köre, Türkiye ve Rusiye munasebetleri eyilişse de, Qırım meselesinde bir deñişme olğanını ifadelemey.
Ukraina Tışqı işler nazirligi (TİN) Ukrain vatandaşları işğal olunğan Qırımda taqip etilgenlerinden raatsız olğanını beyan etip, basqılarnı toqtatmapa çağırdı.
Bunıñnen beraber, TİN Dünya toplulığına muracaat etip, bütün mumkün olğan siyasiy ve uquqiy imkânlar ile Rusiyege tesir etmege, onıñ totalitar usullarınen insan aqları ve söz serbestligini yoq etmesini toqtatmağa, ve apis etilgen ukrain siyasiy mabuslarnı azat etmege çağırdı.


text:
Atatörekne iskä alu, yäşlär häm sport bäyräme
19 may – törek Azatlıq suğışı başlanğan kön
Bügen – Törkiyä Cömhüriyäteneñ qoruçısı bulğan olı lider Atatörekne iskä alu, Yäşlär häm sport bäyräme. Azatlıq suğışında ciñü yawlağan Atatörek Cömhüriyätneñ iğlanı belän berençe däwlät başlığı bula. Zamança millät öçen yäşlärneñ sälamät häm sport belän şöğillänüçe şäxeslär buluın täêmin itär öçen 19nçı may köne milli bäyräm itep bilgelänä.
Bu köndä ilneñ här poçmağında häm çit illärdäge wäkilleklärdä oyıştırıluçı tantanalar belän Atatörek iskä alına, şulay uq yäşlär häm sport bäyräme qotlana.


text:
Türkiyeniñ sabıq yetekçisi vefat etti
Saba iyün 17-de Ankara hastahanesinde Türkiyeniñ sabıq lideri Suleyman Demirel vefat etti. Haber eteler Türkiye matbuat vastaları. O, 90 yaşında edi, ölüm sebebi – respirator yuqunçı oldı.
Demirel 1960-1990 seneleri arasında yedi kere baş nazir vazifesine saylanıla edi, 1993-2000 seneleri memleket prezidenti edi.
1924 senesi noyabr ayında Türkiyeniñ ğarbiy vilâyeti İspartada köylü ailesinde doğdı. Müendis-qurucı diplomını elde etti.
2002 senesi, Türkiyede ükümdarlıq memleketniñ şimdiki prezidenti Recep Tayip Erdoğan qoluna keçkende, Demirelniñ siyasiy faaliyeti soñuna yetti.


text:
Qırımdaki mahkemede Çiygoz içün apis müddetiniñ uzatması muzakere etile ve imaye tarafınıñ şaatları sorğulana – Polozov
İşğal etilgen Qırımda Kremlniñ nezaretinde çalışqan Yuqarı mahkemede «Çiygoz davasınıñ» çerçivesinde nevbetteki toplaşuvınıñ birinci qısımında imaye tarafınıñ şaatı, faaliyetçi Nariman Celâlnı sorğulamağa devam ettiler. Bunı tenefüste Çiygoznıñ advokatı Nikolay Polozov bildirdi.
Advokay dey ki:«O (Nariman Celâl – QA) fevral 26 künü yüz bergen adise aqqında ifadelerini berdi, Ahtem Çiygoz çoqusu vaqıt oña yaqın yerde olğanını, Ahtem Çiygoz qanunsız areketler, çağıruv yapğanını, emir ve vazifeler bermegenini ayttı».
Polozovnıñ sözlerine köre, prokuror ve mahkemeciler şaattan Qırımtatar Milliy Meclisniñ nizamı ve maileviy meselelerinen meraqlana ediler. Sorğu bitken soñ prokuror, Ahtem Çiygoz içün apis müddetini daa 3 ayğa uzatmağa rica etti, albu ki onıñ apiste bulunacaq müddeti 2 aftadan soñ bitmeli.
«İmaye tarafı işbu muracaatqa qarşı deliler azırlamaq içün vaqıt kerek olğanını bildirdi. Ve mahkeme vaqıt berdi. Öyleden soñ apis müddetini uzatılmaq muracaatı baqılmağa devam etcek», – dep qoştı Polozov.
Öyleden soñ mahkeme imaye tarafınıñ daa bir şaatını sorğulamaq kerek.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, şu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqqan edi.
Rusiye mahkemesi iyül 20-de qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige böldi: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
«Bizim insafımız yoq, lâkin siz, musulmanlar, dayanıñız!»
Yarımadanıñ bütün rayonlarına baqqanda umumiy musulman sayısınıñ ekseriyeti Qarasuvbazar rayonında yaşay. Qarasuvbazarnıñ özünde bile musulmanlarnıñ beşte ekisi yaşamaqta. Şeerniñ dört mektebinden biri tamamile qırımtatar mektebidir. Meselâ, 3-nci mektepte olğanı kibi, diger mekteplerdeki qırımtatar sayısı da yüksek. Yıl sayın Qarasuvbazar ve rayondaki musulman sayısı faiz olaraq ep artmaqta.
Bu sebepten şeerde eki cami çalışmaqta ve iş adamı Resül Velilâyev qurğan cami de şu cumledendir. Bu cami şeer merkezinde yerleşse de, yaqın etrafta mesken evler pek çoq degil. Bir tarafında esasen - tükan ve memıriyet binaları yerleşken merkeziy soqaq keçse, deger tarafında – keniş şeer bağçası bar. Lâkin Qarasuvbazar şeer memuriyeti muezzinniñ saba ve aqşam çağırğan ezanınen oğraşıp başlamağa qarar bergen. Bu ezan yerli hristiyanlarğa keder ete eken emiş!
Muezzin – cami hızmetçisi olaraq, musulmanlarnı ibadet yani namazğa çağırmaqtan mesul birisi. «Azana» fiili arapçadan «cemaat içinde qıçırmaq» manasını bildire. Amma Qarasuvbazar akimiyeti, artıq qarasuvbazarlı muezzin, hristiyanlarnı uyandırmamaq içün,saba ve aqşam ezanını yarı sesnen çağırmaq kerek olacaq eken.
Böyle bir qarar avgustnıñ 18-nde keçirilgen «Qarasuvbazar merkezindeki cami sesi»nen bağlı hususiy toplaşuvda qabul etildi.Toplaşuvda Qırım müftisiniñ yardımcısı, Qırım Reskomnats reisi, Qarasuvbazar rayon memuriyeti yolbaşçısınıñ yardımcısı, SES temsilcisi iştirak etti. Toplaşuv neticesi olaraq, saba ve aqşam ezanı çağırılğan maalde küçlendiricilerniñ sesi endirilecegine qarar berildi.
Qarasuvbazar Cuma camisiniñ imamı – genç bir oğlan olaraq, yerli akimiyet qararına uymağa mecbur. Yerli musulmanlar ise, artıq namazğa vaqtında uyanmaq içün muezzin sesine degil de, qurulğan çalar saat sesine uymağa mecbur qalacaqlar. Dindar musulman içün bunıñ ne olğanını – musulman olmağanlar añlamaz.
Qırımda zaten kergin olğan dinlerara munasebetni daa ziyade kerginleştirmeniñ ne manası bar?
Bu nedir – musulmanlarğa zarar bererek, samimiyetnen musulman olmağan şeer sakinlerini qayğırmaqmı ya da zemaneviy Qırımnıñ kerçek ayatında yapılğan ve qırım musulmanlarına nisbeten büyük mıqyaslı bir basqınıñ devamımı?
Alelem, Qarasuvbazarnñ yerli memuriyeti içün musulmanlarnñ çañ sesleri eksiltilmesinen bağlı ricası mantıqsız olıp körüngen olur edi. Ve kerçekten de, olar bu mesele muzakere etmge istemez ediler. Ancaq mesele muezzinge kelip toqunğanında – vaziyet bütünley tersine aylâna.
Qarasuvbazar akimiyeti bügünkü real ayatta bu mesele, qorqmadan bu sözni aytırım ya -siyasiy olğanını tüşünmey, añlaşıla. Qırımda zaten kergin olğan dinlerara munasbetni daa ziyade kerginleştirmeniñ ne manası bar? Yalıñız yerli cemaatnı degil de, Qırımnıñ biñlerce musulmanınıñ diniy duyğularını aşalama ne mana bar? Ey, kerçek, toplaşuvda Qırım müftiyatınıñ temsilcisi de bar edi. Lâkin problema şudır ki, soñki eki-üç yıl içinde Qırım müftiyatınıñ reytingi Qırım musulmanlarınıñ közünde pek tez tüşmekte. Sebebi de belli – müftiyat öz dindaşlarınıñ degil de, akimiyet tarafını tutmaqta. İşte bizim vaqiada da bunı zaten açıq aydın köstermekte.
Artıq bunı, bügün meşur olğan başqa bir sözlernen ifade etecek olsaq, ortağa böyler bir şey çıqar, yani: «Qırım akimiyetiniñ insafu yoq, lâkin siz, musulmanlar, dayanıñız!».
Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (telüke sebebinden muellifniñ adı ve soyadı deñiştirilgendir)
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mümkün.


text:
Mahkeme «Qırım» Fondunıñ işni qırımtatarca baqmaq ricasını red etti
İşğal etilgen Qırımnıñ Yuqarı mahkemesinde yanvar 27-de «Qırım» Fondu» hayriye teşkilâtınıñ işi boyunca daa bir toplaşuv keçirildi. İşni Qırımnıñ devlet tillerinden biri olğan qırımtatar tilinde baqmaq muracaatına baqmadan, mahkemeci bunı red etti.
«Mahkemeci Timoşenko fondnı temsil etken taraf rusça bilgenine esaslanıp, «başqa tilni qullanmağa acet olmağanını» ayttı», – dep bildirdi qırımtatar faali, Qurultay Merkeziy saylav komissiyasınıñ reberi Zair Smedlâyev Qırım.Aqiqat mühbirine.
Smedlâyevniñ fikirince, mahkemeciniñ bu munasebeti em Qırım anayasasına, em de Rusiye prezidenti Vladimir Putin aytqan Qırımnıñ tamır halqı qırımtatarlarnıñ tiliniñ «devlet tili olaraq inkişaf şartları ve qoltutuvına» zıt kele.
«Bu bizim anayasa aqqımızdır. Tarafnıñ talabı ile mahkeme tercimannı davet etmege mecbur edi», – dep qayd etti Zair Smedlâyev.
Bundan ğayrı, faalniñ malümatına köre, mahkemeci iş boyunca şaatlarnı davet etmek ricasını da red etti. Mahkemeniñ nevbetteki toplaşuvı cumaaqşamı künü, yanvar 29-da, keçirilecek.
Malüm olğanı kibi, Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi «Qırım» Fondu» yolbaşçısı Riza Şevkiyevge 350 biñ rublelik ve fondnıñ kendisine 4,5 million rublelik para cezası belgilendi. Fond yolbaşçısı itiraz bildirdi.


text:
Aqmescitte ilk sefer Qoranta, sevgi ve sadıqlıq Kününi qayd ettiler
İşğal etilgen Aqmescitte qırımlılar içün birinci Rusiye bayramı – Qoranta, sevgi ve sadıqlıq Künü – olıp keçti. Trenöv bağçasında bayram teşkilâtçıları Aqmescit şeer şurası ve Merkeziy rayon şurası oldılar.
Programma çerçivesinde yarış ve bahşışlarnen kontsert ötkerildi.
Aqmescit sakinleriniñ bayram teessuratları farqlı oldı, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri. Sakinlerniñ teessuratlarını ayretten başlap açuvğa qadar qayd etmek mümkün.
«Bunıñ kibi bayramnı biz eşitmedik bile, ayrette qaldıq, bizge ayırılğan diqqatları içün minnetdarmız, yaşağan yılları, aman-aman 50 yıl, içün berilgen mukâfatlarnı endi aytmayıq», – dep teessuratlarnen paylaşa Yuliya Stepanovna.
Lâkin bazıları işğal etilgen Qırımda bayram olması içün sebep körmeyler.
«Sovetler devrine beñzey. Razı olmağanlarnıñ mitinglerini yasaq etkende, bunıñ episi mısqıl kibi körüne. Mında yanğırağan bir ukrain türküsi de aynı. Ukrain tili yaşayışnıñ er bir saasında yoq etilgen şeerde», – dep tedbir aqqında tüşüncelerinen paylaştı Aqmescitli genç Yevgeniy.
Malüm olğanı kibi, Qoranta, sevgi ve sadıqlıq Künü işğal etilgen Qırımda ilk sefer qayd etildi. Rusiyede bu bayramnı ilk sefer 2008 senesi iyülniñ 8-de qayd etken ediler.


text:
Sürgün etilgen qırımlı Halilov Rostov vilâyetine avuştırıla
Sürgün etilgen qırımlı Nedim Halilovnı dekabr 29-da saba Rostov vilâyetindeki filtratsion lagerge avuştırmağa başladılar. Bunı Halilovnıñ dostu Ayder İsmailov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Nedim Halilov saba saat 8-de maña telefon etip, onı Rostov vilâyetiniñ Gülkeviçi qasabasındaki lagerge avuştırğanlarını haber etti. Añlağanım qadar, bu tola zavodı ola. Oña azırlanması içün bir saat berildi. Soñra bağ üzüldi. Tafsilâtlı malümat almaq içün advokatnen bağlanmağa tırışamız», – dep ayttı İsmailov.
«Qırımtatar maaliy merkezi» dey ki, «o, 600 kilometr yolğa, 150 insan arasında olıp, dayanamaz, sağ qalsa da, sağlığı büyük zarar körer».
Sürgün etilgen qırımtatarı Nedim Halilov bir aydan ziyade Krasnodar ülkesindeki mahsus noqtada açlıq tuta, onı hastahanege zornen yatqızmağa isteyler, dep haber etilgen edi.
Bundan evel Nedim Halilov Rusiye uquq qoruyıcı müessiselerine muracaat etip, sağlığı fenalaşqan taqdirde hastahanege yatqızmamalarını rica etti.
Noyabr 7 künü Kreml kontrolündeki mahkemeniñ qararı ile qırımtatarı Nedim Halilov Qırımdan tış çıqarıldı. Halilovqa evine kirip, sıcaq urba, para ve vesiqalarını almağa izin berdiler. Dekabr 29-da Halilov Krasnodar ülkesindeki filtratsion noqtada qala edi.


text:
Qazaqstandıq tanımal dïzayner, prodyuser Jado (Jado) debyutant rejïsser Dïnïyar Mekenovpen birge Almatıda komedïya tüsiredi. Bastı röldi änşi Serikbol Saylawbek somdaydı, dep xabarlaydı BNews.kz. Tüsirilim ujımınıñ aytwınşa, fïlm mamırdıñ ayağına qaray körermenderge jol tartadı.
Fïlmniñ atawı – «Serik bol». Oqïğa jelisi Baqanas awılınan bastalıp, aqır ayağında qala tirşiligimen jalğasadı.
«Bïıl jaña fïlmdi qolğa alıp otırğanımızğa öte qwanıştımın. «Tıyım salınğan bïlerden» (A.) keyin biraz waqıt ötti. Kelesi twındımız da joğarı deñgeyde boladı dep kütemiz. Awılda kelin bola almaymız dep aldın-ala aytıp jüretin qalanıñ qızdarı twralı komedïya tüsirmekpiz. Dästürlerdiñ ömirşeñdigin körsetip, onı barlıq qız balalar bilwi kerek ekenin aytqımız keledi. Bastı röldi Serkibol Saylawbek oynaydı. Onıñ talantına eş kümänim joq. Serikbol osı jolı özin akter retinde körsetedi»,- deydi prodyuser Jado.
Sonımen qatar, bul fïlmde Abay Begey, Murat Bïsembïn, Ernar Aydar, Talğat Jorabaev, Asxat Torğınov, Ömirqul Aynïyazov, MS Saylawbek jäne t.b. tüsedi.
Tegï: Kïno jäne TV,
Kommentarïï


text:
Türli sebeptermen bolğan jaraqattan qalatın tırtıqtan arılw joldarı jeterlik.
Solardıñ anabol.kz saytında jazğan birneşe türin usınamız.
Lïmon şırını
Lïmon şırının tırtıqqa kündelikti jağıp otırw kerek. Bul emdi nätïje şıqqanşa jalğastırıñız. S därwmenine bay lïmon şırını döñkïip turğan terini jumsartıp, ornına keltiredi jäne qızarğanın (keybiri kögergendi) basadı.
Aloe vera
Ol teriniñ qayta qalpına kelwin qamtamasız etedi. Aloe vera şırınında S jäne E därwmenderiniñ mölşeri köp. Olar terini jasartıp, emdeytin antïoksïdanttar ekeni belgili.
Aspïrïn
2 tabletkanı untaqtap, qoymaljıñ bolwı üşin 1-2 tamşı sw tamızıñız. Onı tırtıqqa jağıp, kewip qalğanda swmen jwıp tastañız. Bul emdi kündelikti qaytalañız.
Bal
Bal terini qajetti därwmendermen, mïneraldarmen jäne antïoksïdanttarmen qamtamasız etedi. Tırtıq bolıp, qatayğan terini jumsartıp, teriniñ tabïğï tüsin qaytaradı. Sonday-aq, teriniñ jaña jaswşalarınıñ tüzilwine äser etedi.
Alma sirkeswı
Onıñ da qatayğan terini jumsartatın, tüsin qayta qalpına keltiretin äseri bar. Sondıqtan, künine birneşe ret alma sirkeswımen tırtıqtı sürtw paydalı.
Sarımsaq mayı
Onımen de tırtıqtı emdewge boladı. Eger sarımsaq mayı tabılmasa, sarımsaqtıñ özin ezip alıp, tırtıqqa basw kerek.
Derekközi: anabol.kz
Tegï: Densawlıq,
Kommentarïï


text:
Qıtay xalqınıñ sanı 1,367 mlrd adamdı quraydı. Qıtayda belgili bir din joq. Biraq 54 mïllïonğa jwıq xalıq xrïstïan dinin ustanadı.
Qıtayda jılına 80 mlrd bir retki as jew tayaqşası qoldanıladı. Munday sanda tayaqşa öndirw üşin jılına 20 mln. Jas ağaş kesiledi eken.
Qazirgi kezde jer şarında 7,39 mlrd adam tirşilik etwde. Qıtaydıñ JIÖ älemdegi eñ kedey memleketterdiñ bir bolıp esepteletin Domïnïkamen salıstırğanda 19758 esege joğarı, alayda eki eldiñ jan basına eseptelgen JIÖ kölemi boyınşa eki el qaraylas.
Şamamen Qıtaydıñ 1 mïllïonday turğını künine 1 dollarğa ğana ömir süredi.
Qıtay älemdegi temeki önimderin köp qoldanatın el qatarında. Tobacco Atlas taratqan mälimetterine qarağanda 8,937 mln bala jäne 275,9 mln eresek adam turaqtı türde şılım şegedi.
Qıtayda jelingen balmuzdaqtan 2344 olïmpïyadalıq basseyn turğızwğa boladı. Olïmpïyadalıq basseynde şamamen 2,5 mln lïtr sw boladı. 2014 jılı Qıtay balmuzdaqtı tutınw boyınşa AQŞ-tı basıp ozdı.
2015 jılı qıtayda 57-qabattan turatın üydi nebäri 19 künde turğızıp rekord ornattı.
QXR älemdegi şoşqalardıñ jartısın ösirip otırğan memleket. Är qıtaylıq jılına orta eseppen 39 kg şoşqa etin tutınadı.
Tegï: Glavnaya, Älem ekonomïkası,
Kommentarïï


text:
Shwāk şehrindeki veya Diğer Arapça Hocası.
Verbling platformunda bütçenize uygun bir öğretmen keşfedin ve dilediğiniz yerden 1 e 1 canlı dersler alın. Bulunduğunuz şehirde ders almak yerine evinizden ve hatta telefonunuzdan bile derse katılabilirsiniz.
Arapça Hocası - Shwāk
Ahmed
$8.00USD/h
Arapça
Mısır
83
Mohamad
$7.00-10.00USD/h
Arapça
Mısır
347
Majdy
$10.00-12.00USD/h
Arapça
Mısır
270
Video'yu İzle
Arapça Hocası yakındakiler: Shwāk
Alah Sāy Arapça Hocası | Dowlat Shāh Arapça Hocası | Wuluswālī ‘Alīngār Arapça Hocası | Mehtar Lām Arapça Hocası | Qarghah’ī Arapça Hocası | Sulţānpūr-e ‘Ulyā Arapça Hocası | Māmā Khēl Arapça Hocası | Sarōbī Arapça Hocası | Tagāb Arapça Hocası | Ḏanḏar Arapça Hocası | Chakaray Arapça Hocası | Qal‘ah-ye Na‘īm Arapça Hocası | Muḩammad Āghah Wuluswālī Arapça Hocası | Bagrāmī Arapça Hocası | Pul-e Sangī Arapça Hocası | Kabul Arapça Hocası | Mīr Bachah Kōṯ Arapça Hocası | Deh-e Now Arapça Hocası | Surkh Bilandī Arapça Hocası | Chandal Bā’ī Arapça Hocası | Paghmān Arapça Hocası | Zargarān Arapça Hocası | Istālif Arapça Hocası | Qāshqāl Arapça Hocası | Charikar Arapça Hocası | Jabal os Saraj Arapça Hocası | Ibrāhīm Khān Arapça Hocası | Ghulām ‘Alī Arapça Hocası | Qarah Bāgh Bāzār Arapça Hocası | Kalakān Arapça Hocası | Shērwānī-ye Bālā Arapça Hocası | Ḩājī Khēl Arapça Hocası | Sidqābād Arapça Hocası | Siyāhgird Arapça Hocası | Dahan-e Jarf Arapça Hocası | Wulêswālī Bihsūd Arapça Hocası | Ōkak Arapça Hocası | Mīrān Arapça Hocası | Jalrēz Arapça Hocası | Maydanshakhr Arapça Hocası | Markaz-e Sayyidābād Arapça Hocası | Rāmak Arapça Hocası | Ghazni Arapça Hocası | Mīray Arapça Hocası | Chahār Qal‘ah Arapça Hocası | Tōrmay Arapça Hocası | Kalān Deh Arapça Hocası | Sang-e Māshah Arapça Hocası | Qarah Bāgh Arapça Hocası | Sarfirāz Kalā Arapça Hocası | Muqêr Arapça Hocası | ‘Alāqahdārī Gēlān Arapça Hocası | Khōshāmand Arapça Hocası | Jānī Khēl Arapça Hocası | Zarghūn Shahr Arapça Hocası | Khayr Kōṯ Arapça Hocası | ‘Alāqahdārī Yōsuf Khēl Arapça Hocası | Sharan Arapça Hocası | Mutā Khān Arapça Hocası | Zaṟah Sharan Arapça Hocası | Ōmnah Arapça Hocası | Yaḩyá Khēl Arapça Hocası | ‘Alāqahdārī Saṟōbī Arapça Hocası | Urgun Arapça Hocası | Stêr Giyān Arapça Hocası | Zerok-Alakadari Arapça Hocası | Spērah Arapça Hocası | Dwah Manḏay Arapça Hocası | Shwāk Arapça Hocası | Nīkêh Arapça Hocası | Zurmat Arapça Hocası | Gardez Arapça Hocası | Charkh Arapça Hocası | Baraki Barak Arapça Hocası | Pul-e ‘Alam Arapça Hocası | Khōshī Arapça Hocası | Ḩukūmatī Azrah Arapça Hocası | Wulêswālī Sayyid Karam Arapça Hocası | Salām Khēl Arapça Hocası | Zorkot Arapça Hocası | Maīdān Khūlah Arapça Hocası | Tsapêraī Arapça Hocası | Tsamkanī Arapça Hocası | ‘Alī Khēl Arapça Hocası | Kaz̲h̲ah Arapça Hocası | Pachīr wa Āgām Arapça Hocası | Khafizan Arapça Hocası | Parachinar Arapça Hocası | Alizai Arapça Hocası | ‘Alī Shēr ‘Alāqahdārī Arapça Hocası | Khulbisāt Arapça Hocası | Khōst Arapça Hocası | Shaykh Amīr Kêlay Arapça Hocası | Mīrān Shāh Arapça Hocası | Bannu Arapça Hocası | Doāba Arapça Hocası | Hangu Arapça Hocası | Karak Arapça Hocası | Lāchi Arapça Hocası | Kohāt Arapça Hocası | Shinpokh Arapça Hocası


text:
Serres-Castet şehrindeki veya Diğer Arapça Hocası.
Verbling platformunda bütçenize uygun bir öğretmen keşfedin ve dilediğiniz yerden 1 e 1 canlı dersler alın. Bulunduğunuz şehirde ders almak yerine evinizden ve hatta telefonunuzdan bile derse katılabilirsiniz.
Arapça Hocası - Serres-Castet
Reem
$17.00-20.00USD/h
Arapça
Mısır
173
Asem
$13.00-14.00USD/h
Arapça
Mısır
1.303
Angie
$11.00-12.00USD/h
Arapça
Suriye
1.574
Video'yu İzle
Arapça Hocası yakındakiler: Serres-Castet
Ea Arapça Hocası | Amoroto Arapça Hocası | Lekeitio Arapça Hocası | Mendexa Arapça Hocası | Berriatua Arapça Hocası | Markina-Xemein Arapça Hocası | Etxebarria Arapça Hocası | Eibar Arapça Hocası | Zaldibar Arapça Hocası | Ermua Arapça Hocası | Berriz Arapça Hocası | Abadiño Arapça Hocası | Aulesti Arapça Hocası | Muxika Arapça Hocası | Iurreta Arapça Hocası | Durango Arapça Hocası | Izurtza Arapça Hocası | Amorebieta Arapça Hocası | Errigoiti Arapça Hocası | Gernika-Lumo Arapça Hocası | Forua Arapça Hocası | Kortezubi Arapça Hocası | Ibarrangelu Arapça Hocası | Elantxobe Arapça Hocası | Bermeo Arapça Hocası | Mundaka Arapça Hocası | Axpe-San Bartolome Arapça Hocası | Bakio Arapça Hocası | Gasteiz / Vitoria Arapça Hocası | Zeanuri Arapça Hocası | Areatza Arapça Hocası | Mañaria Arapça Hocası | Otxandio Arapça Hocası | Ubide Arapça Hocası | Elorrio Arapça Hocası | Elgeta Arapça Hocası | Arrasate / Mondragón Arapça Hocası | Aretxabaleta Arapça Hocası | Eskoriatza Arapça Hocası | Leintz-Gatzaga Arapça Hocası | Lapoblación Arapça Hocası | Marañón Arapça Hocası | Genevilla Arapça Hocası | Cabredo Arapça Hocası | Aguilar de Codés Arapça Hocası | Azuelo Arapça Hocası | Espronceda Arapça Hocası | Aras Arapça Hocası | Bargota Arapça Hocası | Torres del Río Arapça Hocası | Sansol Arapça Hocası | Armañanzas Arapça Hocası | Desojo Arapça Hocası | Los Arcos Arapça Hocası | Sorlada Arapça Hocası | Piedramillera Arapça Hocası | Etayo Arapça Hocası | Oco Arapça Hocası | Legaria Arapça Hocası | Murieta Arapça Hocası | Ancín Arapça Hocası | Nazar Arapça Hocası | Mirafuentes Arapça Hocası | Zúñiga Arapça Hocası | Eulate Arapça Hocası | Aranarache Arapça Hocası | Larraona Arapça Hocası | Agurain / Salvatierra Arapça Hocası | Araia Arapça Hocası | Oñati Arapça Hocası | Bergara Arapça Hocası | Antzuola Arapça Hocası | Urretxu Arapça Hocası | Zumarraga Arapça Hocası | Legazpi Arapça Hocası | Mutiloa Arapça Hocası | Zerain Arapça Hocası | Segura Arapça Hocası | Idiazabal Arapça Hocası | Ormaiztegi Arapça Hocası | Gabiria Arapça Hocası | Beizama Arapça Hocası | Legorreta Arapça Hocası | Itsasondo Arapça Hocası | Altzaga Arapça Hocası | Ordizia Arapça Hocası | Arama Arapça Hocası | Beasain Arapça Hocası | Lazkao Arapça Hocası | Olaberria Arapça Hocası | Ataun Arapça Hocası | Zaldibia Arapça Hocası | Zegama Arapça Hocası | Ziordia Arapça Hocası | Olazagutía Arapça Hocası | Altsasu Arapça Hocası | Iturmendi Arapça Hocası | Bakaiku Arapça Hocası | Arruazu Arapça Hocası | Lakuntza Arapça Hocası | Arbizu Arapça Hocası


text:
Qırımtatar halqınıñ lideri, Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi, Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilev «Ostrog akademiyası» ukrain milliy universitetiniñ fahriy doktorı oldı.
Bu aqta noyabrniñ 9-nda Cemilevniñ Facebook saifesinde haber etildi.
Cemilev, 75 yaş yubileyi arfesinde Rusiye ve Qırımda siyasiy sebeplerden tutulğan qırımlılarnıñ balalarına yardım etmege çağırdı.
Mustafa Cemilev, qırımtatar halqınıñ aqları oğrunda küreşip, halqınıñ ürmetini ve qırımtatar milliy lideri statusını qazandı.
1966-1983 seneleri devamında o, altı kere apiske alınğan edi. Yedi kere mahküm etilgen Cemilev «sovetler qurumını aqaretlegen fikirleri» içün 15 yıl apiste yattı. 1975-1976 seneleri Omsk apishanesinde 303 kün açlıq narazılığını tuttı. 1986 senesi azatlıqqa çıqtı.
1991 senesinden 2013 senesine qadar Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi edi. Mustafa Cemilev – III-VII çağırılış Ukraina Yuqarı Radasınıñ halq deputatı. 2014 senesi noyabr ayından berli – VIII çağırılış Ukraina halq deputatıdır.
2014 senesi avgustnıñ 20-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonıñ №657/2014 fermanı esasında Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi olaraq tayin etildi.
Mustafa Cemilev Türkiyedeki Selçuk universitetiniñ uquq fahriy doktorı, «Ukrain cemiyetiniñ demokratizatsiyası içün» Orlık halqara mukâfatınıñ laureatı ola. Nansen medali (BM), V ve IV seviyeli Yaroslav Mudrıy knâziniñ nişanınen taqdirlengen edi.


text:
39 OTUZ DOQUZINCI DERS
· Müthiş sürgünlik – ömürlik aqlımızdadır
Rus imperiyasınıñ basqıncı siyaseti, yedi başlı ajdağa kibi, bir başını kesseñ, onıñ yerine başqa baş ösip çıqa, ölmek bilmey.
II Katerinanıñ Qırımğa nisbeten 1989 senesi başlağan cinaiy işini onıñ torunları devam ete: tişinden tırnağınace silâlanğan asker, omon, spetsnaz, kazaki, militsiyanen, bir avuç halqımıznı basıp yoğurmağa tırışa.
Aslında bizim Qırımımızğa olar: «Haш KpыM» dep, tekrarlay bere, bu topraq, emiş, “slavânlarnıñ toprağı” degen fikirni biñ türlü uydurmalarnen isbatlamağa tırışa.
Bizlerni, tamır halqnı, ise olar körmey ve körmegede istemey, çünki biz olarnıñ bu aqiqatsız siyasetine qarşı çıqamız, aqiqatnı talap etemiz. Biz indemeyip otursaq da, olar bizim başımızğa çıqıp otursa, olarğa o kerek. Biz ise aqqa – aq, qarağa – qara degen milletmiz.
Baş egmegen millet olğanımız içün, biz Stalinniñ yaltaqları tarafından aqsız yerde qabaatlandıq, vatanımızdan sürgün etildik ve yarım asır devamında Uralda, Orta Asiyada ve diger yerlerde can çekiştik, Vatanımızğa asretlik çektik. Lâkin doğmuş (tuvğan) yerlerni, Qırımnı bir daqqa unutmadıq, qaytmaq içün küreştik. Çoq insanımız açlıqtan ve hastalıqlardan öldi, çoqları sovetlerniñ qurbanı oldı, daa bir qısmı millet içün şeit ketti, ahırı pek büyük küçlüklernen olsa da, Vatanımızğa yol açtıq. Biz yoq olmadıq. Vatanımıznen qavuştıq. Amma halqımıznıñ episi daa qaytamayıp, sürgünlikte qalmaqta. İnşalla, bir kün ola olar Vatanınen qavuşır.
Büyük quvançnen öz yerine qaytqan halqımız, sürgünlikte olğan vaqıtta, Qırımğa kelip toluşqan ecnebiy halqnıñ küleryüzüni körmey, olar kelgenimizni istemey, ayaq çala, keder ete, evlerimizge qoymay, özümizge ev qurmağa topraq bermey, biñ türlü hınzırlıq yapıp, bizni çekiştire, qıynay. “Bu halq aqsız yerde qabaatlandı, sürgün etildi ve yarım asır devam etken küreşten soñ vatanına yol açtı ve qayta, biz olarğa elimizden kelgeni qadar yardım eteyik”, – degen fikir olarnıñ aqlınıñ ucunda bile yoq.
Aksine, ep şu eski, bizni aqaretleyici, laflaranı eşitemiz. Beftan sözler aytalar, aynecilik yapıp, bizni aldatmağa tırışalar, çekiştireler, atta mezarlıqlarımızda baştaşlarnı yıqa, parçalaylar, biz aqqında divarlarda çirkin-çirkin sözler yazalar. Yaşlarımıznı “skinhed” degen bir sürü tazbaş yavurlar birer-birer tutıp ura, kötekley. Olarnıñ banditleri evlerimizge kirip, aqça talap ete, bermegenlerni ura, öldüre (Ömerovlar). Bezbağlam degen yerde bir adamımıznı bütün qorantasınen, balası-çağasınen atıp keteler. “Prestupnik” qıdıramız dep, “spetsnazları” Mustafa Hairovlarnıñ penceresini sındırıp, ev içine granata taşlaylar, onı qolsuz qaldıralar, oğlunı yaralaylar.
Ükümetimiz bularnı körse de kerekli effektiv çareler körmey. Onıñ içün de olarnıñ bizge yapqan cinayetlikleriniñ, vahşiylikleriniñ, hınzırlıqlarınıñ ardı kesilmey.
Yıllar devamında etken talaplarımızğa baqmadan, halqımıznı reabilitatsiya yapacaq kibi daa bir qanun qabul olunmadı.
Kelip-kelip bugünki “krizis” da qalın tarafınen bizim başımızğa urdı, çoq adam işsiz qaldı, qorantasını baqmağa parası yoq. Bazarğa barıp, bir şeyler satıp ötmegimni tapayım degenlerni de, akimiyetniñ çıqarğan qararınen, Stratiladi kibi közü qan basqan çinovnikler, militsiya ve kazakilernen beraber, mallarını tutıp ala ve bazardan quva.
Ana böyle ağırdan-ağır bir vaziyettemiz, dostlar.
Amma yaşayış devam ete, yaşamaq kerek, küreşimizni devam etmek kerek, devletke talabımıznı arttırmaq kerek. Biz özümiz bunı yapmasaq, bizge onı azırlap ketirip berecek yoq.
Allanıñ emrinen, biz aqıllı bir milletmiz, çoq şeyge dayanamız, çıdaymız, lâkin, kele künü, aqqımız içün, aqiqat içün küreşmege de pek yahşı bilemiz. Vatanımızğa küreş neticesinde qayttıq ve aqqımıznı da küreş neticesinde qaytarıp alırmız, inşalla.
Biz aqlımız, aqiqat bizim tarafımızda, devletten yañı bir şey istemeymiz, biz 1944 senesi qolumızdan suvurılıp alınğan aq-uquqımıznıñ qaytarılıp berilmesini, yani: baba-dedemizniñ toprağını, köylerimizniñ adlarını, tilimizniñ devlet statusını, devletçiligimizni qaytarılıp berilmesini isteymiz.
Biz ne rusqa, ne ukrainge, ne de başqasına duşman degilmiz. Biz öz Vatanımız – Qırımda evelkisi kibi dost-muabbet yaşamağa isteymiz. Balalarımız, bizim evlâtlarımız, milliy mekteplerde oqup, öz tilini, öz medeniyetini, öz urf-adetlerini, aqiqiy öz tarihını bilgenini isteymiz.
Bularnı bizge daa keregi kibi bermediler, onıñ içün bizge indemeyip oturmağa olmay, közümiz daim açıq olmaq kerek.
Areketlerimiz faal olsun, birligimiz qaya kibi qaviy olsun!
· Şiirler, yırlar
Bugün – matem
Bugün – matem. Dua etem
Oğursızlıq olmasın,
Ana-baba, soylarımnıñ
Çırayları solmasın.
Vatanımız em halqımız
Qara künler körmesin,
Duşmanımız yurtumızda
Örümçekler örmesin.
Qara niyet taşığanlar
Yolumıznı kesmesin,
Alla-Taalâ cümlemizge
Tınç ömür qısmet etsin.
Küreşte tapılır aqiqat ve baht
Ey, halqım! Yat yerde azmı şey kördiñ,
Qıynaldıñ, hor oldıñ, azmı yol yürdiñ,
Neler tek çekmediñ uzaq illerde,
Aqiqat qıdırdıñ olmağan yerde.
Hayırsız qırq dörtniñ qurbanı oldıñ,
Menligiñ taptaldı, sarardıñ-soldıñ,
Asretlik dert olıp, yuquñnı böldi,
Qaç oğlan ve qızıñ vaqıtsız öldi.
Merametsiz, aqiqatsız şahıslar,
Yoq etem dep çoq tırıştı unsurlar,
Canavarlar nafle zeerin saçtı,
Öz qolunen halq – iline yol açtı.
Yarım asır küreşten soñ, Vatanğa,
Tuvğan yerge telmirgen millet qayta,
Lâkin daa körecegi bar eken,
İnflâtsiyağa oğray o tesadufen.
Tatarlarnıñ qaseveti ep arta,
Ev quramay, yerleşamaylar yurtta,
Qartı-yaşı çıbırışa yollarda,
Qorantalar bölüşken, müşkül alda.
Keliri yoq, olar yardımğa muhtac,
Hastasına tapmaq qıyın bir ilâç,
Devlet bunı körmemege tırışa,
Qol uzatmay, öz işinen oğraşa.
Lâkin millet adımnı bilip atar,
Öz çaresin, inşalla, özü tapar,
Ğayret eter, mıtlaq qısmeti yürer,
“Öksüz ölmez, örselenir, kün körer”!
Ecnebiyce talim-terbiye oldı,
Yaşlarımız, yazıq, biraz bozuldı,
İçkicilik, nefishorluq, hırsızlıq,
Lâyıq degil bizlerge bu bozğunlıq.
Bazıları parağa pek berile,
Qumarbazlıq, zevq-sefa sürip yüre,
Qasevetsiz em de ğamsız yaşağan,
Vatandaşım, pek yalvaram, tez uyan.
Samostroyda tuvğanlarıñnı bir baq,
Quramayıp çekişkennen et bir laf,
Özüñni tek bilip yürme, birader,
“Sürüden ayırılğan, sürünip öler”.
Halqıñ barda, sen de barsıñ,
Yoqta, tövbe Rabbim, sen de yoqsıñ,
Halqnen ağla, kerek olsa, halqnen kül,
Bayramında, seyranında ol bir gül.
Bir daqqa unutma boynuñnıñ borcun,
Eliñden ne kelse, yap, urun,
Küreşte tapılır aqiqat ve baht,
Acıma oña ne vaqıt ne taqat.
Ferah temeli – sevgi ve birliktir,
Doğmuş halqıña yapılğan eyiliktir,
Bizlerge evelden qalğan bir adet:
“Başı ağırğan adamğa yardım et”!
Er yerde, er zaman birlikli olsaq,
İnsannıñ barında, yoqunda bulunsaq,
Közümiz açılır – bulurmız ünü,
Bol-serbest ömürniñ kelir bir künü!
2000 s.


text:
Aridin yerim äsir štsimu…
Atäş jüräk şairimiz Lutpulla Mutällip “Vaqit aldiraŋğu, kütüp turmaydu... ” , däp yazğinidäk, bizniŋ “altun uga” – ana mäktivimizni tamamlap,çoŋ hayat qoyniğa uçum bolğinimizğimu...
Studentliq dävirni äskä aldi
Mälumki, 1989-jili Uyğurşunasliq institutiniŋ mudiri, akademik Ğoҗähmät Sädvaqasov bilän tonulğan alim Kammunar Talipovniŋ täşäbbusi bilän Taşkänt dšlät universiteti Şäriqşunasliq fakul'tetida Uyğur bšlümi eçilğan edi....
Ällik jildin keyin ana mäktividä uçraşti
Gšhärbüvi İSMAYİLҖANOVA, «Uyğur avazi» Yeqinda Yarkänt şähiridiki H. hämraev namidiki uyğur ottura mäktivini buniŋdin 50 jil muqäddäm tamamliğan sinipdaşlarniŋ uçrişişi bolup štti.Mälumki, uşbu bilim därgahidin miŋliğan...
Sinipdaşlar uçrişişi
Yarkänt şähiridiki H.hämraev namidiki uyğur ottura mäktivi tävädiki däsläpki bilim därgahlirini biri. Uniŋ yaş ävlatqa işigini açqiniğa biyil 97 jil bolidu. Däsläp başlanğuç, andin...
Savaqdaşlar baş qoşti
Gšhärbüvi İsmayilҗanova, «Uyğur avazi» Nahiyädila ämäs, bälki vilayä, hätta җumhuriyät boyiçä pedagogikiliq mähsus ottura bilim beridiğan Panfilov pedagogikiliq uçiliöesi ( hazirqi Yarkänt gumanitarliq-tehnikiliq koledji) äŋ çoŋ...
Qadirahun bilän Zayirahunniŋ ävladi
Bähtişat SOPİEV, «Uyğur avazi» Talğir nahiyäsiniŋ Tuzdıbastav yezisida štkän bu baş qoşuşqa ikki ävlatniŋ väkilliri jiğiliptu. Ular aka-uka Qadirahun bilän Zayirahundin tarqiğan balilar. Jiğilğanlarniŋ sani yüzgä...
Aridin atmiş jil štüptu…
Sabiräm ÄNVÄROVA, «Uyğur avazi» İnsan hayatidiki äŋ esil çağlar ana mäktäp bilän ziç munasivätlik bolsa keräk. Däsläpki qoŋğuraqniŋ sadasi, ustazliriniŋ eytqan äqil-nesihiti, sinipdaşliriŋ bilän štküzgän esil...
Gšzäl yaşliğimizni äslätkän uçrişiş
Bir türküm millätpärvär insanlar, ustazlar vä kolhozda istiqamät qilivatqan jut mštivärliriniŋ täşäbbusi vä Almuta vilayätlik maarip bšlüminiŋ qollap-quvätlişi bilän 1957-jili Talğir nahiyäsiniŋ Kalinin yezisida...
Sinipdaşlar baş qoşti
Biyil qiş künliriniŋ biridä savaqdişim Amut İsiev ikkimiz uçrişip qalduq. Sšzara bu jili ottura mäktäpni pütärginimizgä 60 jil bolğanliğini äsläp, uçrişiş štküzüşkä keliştuq.Bir çağlarda...
Veteran ustazlar baş qoşti
Gšhärbüvi İSMAYİLҖANOVA, «Uyğur avazi»/ Helil hämraev namidiki uyğur ottura mäktivi Panfilov nahiyäsidiki äŋ çoŋ bilim därgahliriniŋ biri bolup hesaplinidu. Mäzkür mäktäptä uzun jillar davamida...


text:
Bay men kedeydiñ salığı nege birdey?
Qanday da qoğamnıñ damuı, al memleketiniñ bay boluı, tüptep kelgende, ol jerde äleumettik ädilettiktiñ qanşalıqtı saltanat qwruına tikeley baylanıstı. Ol neden körinedi? Eñ aldımen baydıñ da, kedeydiñ de ol memlekettiñ örkendeuine qanşalıqtı üles qosuına kelip tireledi. Al ol zañnıñ küşimen rettelui tiis. Mäselen, memlekettiñ sarqılmas baylığınıñ bir ölşemi ondağı eñbek etetin jandardıñ tabıs salığın qalay töleytindiginen bayqaladı. Damığan elderde bwl öte qatañ qadağalanadı. Odan jaltarğan jandardıñ küni qarañ. Kim bolsañ da ayamaydı.
Öytkeni sol tabıs salığı ğana äskerdi de, mwğalimdi de, därigerdi de, odan qaldı sol şeneunikterdiñ özderin de jarılqap twradı. Ol tabıstıñ kölemi azayıp ketse, jañağıday jandardan küy ketedi. Öytkeni memleket byudjet degen qazınağa tüsetin qarjıdan qağıladı. Mine, sondıqtan da qağanağı qarq, sağanağı sarq degen memlekettiñ özi tabıs salığın eş uaqıtta közden tasa etken emes. Mäselen, AQŞ-ta «Düniede eki närseden qwtıla almaysıñ. Birinşisi ajal, ekinşisi salıq» dep qaljıñdaydı eken. Bwl äzildiñ astarında da ülken sır jatır-au.
Jalpı, damığan elderde tabısı az jandarğa salınatın salıq azdau boladı da, baylarğa salınatın salıq eñbekaqısı köbeygen sayın ösip twradı. Mäselen, Şveciya sekildi elde tabısı mol jandar byudjetke aylığınıñ 80 payızına deyin audaruğa mäjbür. Oğan mwndağılar qıñq etpeydi. Öytkeni bwl elde bilim alu da, emdelu de su tegin. «Şveciyalıq socializm» dep aydar taqqan ekonomikalıq model'diñ sırı osında.
Al bizdegi jağday qanday? Ökiniştisi, bizde bäri kerisinşe. Elimizde şılqığan bayğa da, siñiri şıqqan kedeyge de salınatın tabıs salığı birdey. Eñbekaqıñnıñ 10 payızın töle de, alañdamay jüre ber. YAğni 100 mıñ teñge alatın adam 10 mıñ teñge, al 1 million teñge alatın 100 mıñ tölese boldı, eşkimniñ şaruası joq. Al endi osını äleumettik ädilettilikke jatqıza alamız ba? Joq, ärine. Öytkeni kedeyge 10 mıñ teñge äjeptäuir aqşa bolğanımen, jañağı millionerge 100 mıñge degen tük te emes. Dwrısı, kedeydi qozğamay, älgi mıqtınıñ tabıs salığın 10 payız emes, 20 tipti odan da joğarı kötersek, byudjetke qosımşa qanşama qarjı qwyılar edi.
Millionnan astam alatındar 600-700 mıñ teñgeni qanağanat twtsa, tağınan tüsip qalmas. Sonda ana köpbalalı otbasılardı demeuge de, üysiz-küysiz jürgen jandardı baspanamen qamtamasız etuge de mümkindik tuar edi. Mümkin, mwnday bastamanı aldımen özimiz «halıq qalauları» dep alaqanğa salıp ayalap jürgen deputattarımız ilip alıp keter. Öytkeni zañ şığaratın da solar ğoy. Endeşe, osını nege aldımen qolğa almasqa? Bizdiñ biluimizşe, bıltırğı jılğı derek boyınşa olardıñ aylığı 700 mıñge köleminde körinedi. Eger onıñ qazirgi 70 mıñ teñgesin emes, eñ bolmağanda 200 mıñ teñgesin salıq esebinde tölese, kedeylene qoymas. Onıñ üstine işer tamağı men miner köligi de su tegin derlik qoy. Osılayşa önege körsetse, anau wlttıq kompaniyalarda qomaqtı-qomaqtı aylıq alatındar da täubege keler, bälkim.
Key-keyde ekonomikası ozıq elderdiñ täjiribesine köz salıp qoyğan da artıq emes sekildi. Olar adamdardıñ arasındağı tabıs mölşeriniñ tım alşaqtap ketuine äste jol bermeydi. Tım bay men öte kedey jandardıñ äleumettik qayşılıqqa wşıramauın qatañ qadağalal otıradı. Bwl jolda keyde jwrt maqwl köre bermeytin qadamdarğa da baradı. Mäselen, jaqında Franciya men Norvegiya memlekettik qızmetşilerdiñ, äsirese basşılıq qızmetterdegilerdiñ jalaqısın eldegi ortaşa aylıq köleminen nebäri 50 payız ğana artıq alatın qılıp bekitti. Onı bizdegi jağdayğa beyimdesek bılay bolıp şığadı. Eger elimizde ortaşa aylıq 160 mıñ teñge köleminde desek, onda törelerimizdiñ jalaqısı 250 mıñ teñge köleminen aspauı kerek. Alayda bwl bastamanıñ bizde qoldau taba qoyuı neğaybıl sekildi. Mwnday azğantay aylıqtı oblıs, audan men qala äkimderi, wlttıq kompaniya basşıları mensine qoyar ma eken? Men bwl jerde ministrler men deputattardı tipti de söz etip otırğanım joq. Iä, key-keyde oyımızğa özbek akanıñ «Är källada bir qiyal» degen maqalı eske tüsip ketedi. Bizdiki de sol şığar.
Jalpı, bireuler oylaytınday tabıs salığı oyınşıq emes. Bwl qanday da memlekettiñ kemeldengeniniñ, aldımen özderiniñ kedey-kepşikterin oylaytınınıñ anıq belgisi. Mümkin, biz de osı joldı tañdauğa bel buarmız?
Jaybergen Bolatov, Qostanay
Abai.kz


text:
Faaller Qırımtatar bayrağı kününe bağışlanğan Qırım toponimikası boyunca fleşmobnı başlay ve er kesni qoşulmağa davet ete.
«Fleşmob çerçivesinde adamlar, yaşağan meskün yerinde onıñ tarihiy adı yazılğan işaret yanında fotoresim yapıp, ananeviy Qırım toponimikasını populârlaştıracaq», – dep añlata faaller.
Aktsiya daa kütleviy şekilde keçsin ve daa çoq insanlarnı celp etsin dep, er iştirakçige içtimaiy ağlar vastasınen üç tanış kişini davet etmege teklif etile.
Aktsiya şartları boyunca tafsilâtlı malümatlarnen bu yerde tanış olmaq mümkün.
İyün 26-da qayd etilgen Qırımtatar bayrağı kününe bağışlanğan bir sıra fleşmob, yarış ve diger merasimler teşkil etilecek, dep qayd ete faaller.
Kiyevde Qırımtatar bayrağı kününe bağışlanğan merasimlerni keçirmege azırlanalar. Programma çerçivesinde resim yarışı, avto yürüş ve vatanperverlik mitingi teşkil etilecek.
Qırımtatar bayrağı künü bir qaç yıl evel Qırımda qayd etilip başladı. Bayram künü, 1991 senesi iyün 26-27 künleri Aqmescitte keçirilgen ekinci Qırımtatar Qurultayınıñ ilk künü olğan kün belgilendi.
Qırımtatar bayrağı, üstünde altın tamğa olğan kök tüsteki ketenden ibarettir.


text:
Herson vilâyetinde 100 gektar oraman yana, dep haber ete Ukraina Devlet fevqulade vaziyetler hızmeti.
«Herson vilâyeti orman-av hocalığı idaresiniñ malümatına köre, 100 gektarlıq maydanda alt taraflarda çıqqan 16, 19, 20, 23 ve 24 kvartallardaki yanğın söndürilüvi devam ete. Üst taraflarda yanğı alâmetleri yoq, meskün yerler yanğın havfı altına kirmegendir», – denilmekte idareniñ beyanatında.
Matbuat hızmeti uçaqlar yanğın üstüne 51 ton suv endirgenini qayd ete. Yanğın söndürmek içün 138 kişi ve 47 dane tehnika celp etilgen.
Daa evel bazaertesi künü, yanğın hızmetine Aleşkov rayonı Radensk köyü civarında saat 13:30da ormannıñ alt taraflarında yanğın çıqqanı aqqında haber etilgen. O zaman qurtarıcılar 20 gektarlıq meydanda yanğın çıqqanını iddia etken ediler.


text:
Montanay
Montanay (ukraince HoBoceлiBcbke, rusça HoBocëлoBckoe) – Qırımnıñ Aqşeyh rayonında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 3 362 kişi (2011 senesi).
Atıflar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.
- ↑ http://www.webcitation.org/6bKnaJmPV


text:
Salı künü, avgust 18-den, Aqmescitniñ rusiyeli akimiyeti ticaret içün kelişmegen yerlerde alış-veriş yapqan tuccarlarğa para cezalarını berecek, dep bildire Aqmescit memuriyetiniñ başı Gennadiy Baharev.
Onıñ sözlerine köre, aynı bu şekilde akimiyet Kozlov soqağında bozulğan çarşı yerindeki ticaret ile küreşecek.
Memuriyet beyanatında bildirilgeni kibi, ticaret içün kelişmegen yerlerde alış-veriş içün vatandaşlarğa 5 000 rublege qadar memuriy cezanıñ, yuridik şahıslarğa – 200 000 ruble miqdarında para cezasınıñ berilmesini nazarda tuta.
«Kene bir kere tüşünmege rica etem, aile bücetinden on biñ rublelik para cezasını tölemek kerekmi, yoqsa eyisi – qanuniy yolnı saylamaq», – dey Baharev.
Evel Aqmescit akimiyeti Kozlov soqağındaki çarşını bozıp aldı. Yerli akimiyet bildirgeni kibi, iş adamları Aqmescitniñ diger çarşılarında yer tapqanlar.


text:
Rusiye arbiy hızmetleriniñ hadimleri Qırımdaki «narazılıq meydanlarını» teşkerip, kendini pek sert alıp baralar. Bunı «Sebat» teşkilâtınıñ vekilleri Aqmescitteki matbuat konferentsiyasında bildirdiler, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri. Olarnıñ aytqanına köre, teşkerüvler sıq-sıq ötkerilip başladı.
«Narazılıq meydanlarınıñ» iştirakçileri bildireler ki, politsiya hadimleri esasen qaranlıq tüşkende kelip, vesiqalarını teşkereler, telefonlarını yazıp alalar.
«Er şey pek sert bir şekilde keçti. Qadınlar bizge şikâyet ettiler», – dep ayttı «narazılıq meydanlarınıñ» iştirakçilerinden biri Seydamet Gemeci.
«Sebat» faalleriniñ aytqanına köre, bunıñ kibi teşkerüvler aman-aman er bir «narazıq meydanında» keçirildi.
Faallerniñ aytqanına köre, Qırım «Devlet şurası» Qırım sakinleriniñ topraq aluv esnasını zorlaştıracaq qanun leyhalarını baqmaqta. Bundan sebep, «Sebatnıñ» fikirince, narazılıq meydanları iştirakçileriniñ tahminen 80% topraq damartısız qala bile.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Prezident Җambul vä Atırav vilayätliridä boldi
Qazaqstan Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev Җambul vä Atırav vilayätlirini ziyarät qildi. Dšlät rähbiriniŋ iş babidiki säpiri “Kazfosfat” ҖÇYniŋ mineral oğutlar zavodini ziyarät qiliştin başlandi. Prezidentqa region...
Aliy Evraziya ihtisadiy ittipaqiniŋ mäҗlisi
Nur-Sultanda Mustäqillik Sariyida Aliy Evraziya ihtisadiy keŋişiniŋ mäҗlisi bolup štti. Däsläp tar tärkiptä štkän mäҗliskä Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Tunҗa Prezidenti – Elbası Nursultan Nazarbaev, Qazaqstan, Belarus',...
Yaş äl vä yaşlar eli
Qazaqstan Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev Qostanay vilayitigä qilğan iş babidiki säpiri dairisidä Qazaqstan-Rossiya yaşliriniŋ “Pidaiyliq – yaşlarniŋ iҗtimaiy lifti” forumiğa qatnaşti. Dšlät rähbiri forum qatnaşquçiliriğa alqiş...
Utuqlar vä yeŋi imkaniyätlär
Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev Ğärbiy Qazaqstan vä Qizilorda vilayätliridä iş babidiki säpärdä boldi. Dšlät rähbiri Oral aeroportiğa kelip qonuşi bilänla, uniŋğa hava portini rekonstruktsiya...
Dšlät mukapatlirini tapşurdi
Vätän himayiçiliri küni vä Ğalibiyät küni harpisida Prezident Qasım-Jomart Toqaev Aqordida dšlät mukapatlirini tapşurdi. – Dšlät mukapatlirini tapşuruşniŋ şanliq sänälär – Vätän himayiçiliri küni vä...
Teçliq vä razimänlik – aliy qädriyätlär
Düşänbä küni Tunҗa Prezident – Elbası Nursultan Nazarbaevniŋ räisligidä “Teçliq vä razimänlik formulisi: birlik vä yeŋilaş” kün tärtivi bilän Qazaqstan hälqi Assambleyasiniŋ XXVII sessiyasi...
Juquri işänçä vä çoŋ җavapkärlik
Tunҗa Prezident – Elbası Nursultan Nazarbaevniŋ qatnişişi bilän Nur Otan partiyasiniŋ XIX qurultiyi štküzüldi. Qurultayda kün tärtivigä muvapiq Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prezidenti saylimiğa Nur Otan...
Qazaqstan – Özbäkstan: strategiyalik şeriklär, qerindaş ällär
Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev Özbäkstan Җumhuriyitidä dšlät säpiridä bolup, mämlikät Prezidenti Şavkät Mirziyaev bilän uçraşti vä Qazaqstanniŋ Özbäkstandiki Jiliniŋ täntänilik eçiliş märasimiğa qatnaşti. Dšlät...
Behätärlik Keŋişiniŋ mäҗlisi
Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Tunҗa Prezidenti – Elbası Nursultan Nazarbaevniŋ räisligidä Behätärlik Keŋişiniŋ mäҗlisi bolup štti. Mäҗlistä mämlikätniŋ iҗtimaiy-ihtisadiy täräqqiyati vä ekologiyalik behätärlikni täminläş mäsililiri muhakimä qilindi. Nursultan...
Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prezidenti Qasım-Jomart Toqaevniŋ mämlikät hälqigä muraҗiiti
hšrmätlik vätändaşlar! Bügün elimizgä vä härqaysimizğa munasivätlik nahayiti muhim Muraҗiät elan qilivatimän. Mämlikät Konstitutsiyasigä muvapiq män 2019-jili 9-iyun'da Qazaqstan Җumhuriyiti Prezidentiniŋ novättin taşqiri saylimini štküzüş toğriliq...


text:
Mangazeya
Mangazeya (Urısça: MaHraзeя, Nenets tärcemä itelmi torğan etnonimnan) – Polár Tügäräge artında häm Könçığış Seberdä berençe Urıs qala.
Mangazeyağa 1601. yılda Turuxanski Kray'da, Taz yılğasınıñ biek uñ yaqta nigez salğannar. Karskoye diñgezeneñ Taz gubasınnan (qultığınnan) 300 kilometerdä urnaşqan.
ЭчTәлek
Taríx[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Nigez[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1600. yılda Räsäy patşası Boris Godunov Mangazeya ciren basıp alu maqsatı belän bu yaqqa strelets ğäskäre cibärä. Şundí waqıtta Mangazeya yaqlarında ähämiätle tabíğí baylıqlar – aq tölke tirese, morj teşläre, altın tabıla. Cirle xalıq basqınnarnı duslarça oçraşa. Ğäskärlär citäkçese Miron Şaxovski Taz buyında taşlandıq Pomorlar bistäne taba häm 1601.neñ yazında qälğägä nigez sala.
Räsäydä Bolğawır Zaman başlanğaç, küp xalıq Sebergä küçä başlí. Mangazeyada xalıq sanı bik tiz üsä. İqtisadına töp öleşe keş häm aq tölke tirese belän säwdä kertä. 1608. yılda Räsäy patşası Vasili Şuyski Mangazeyanı şähär bulıp iğlan itä. Bu waqıtta Mangazeyada diwarlı kirmän, bistä, öç çirkäw, säwdä yortı, patşa ambarları urnaşa. Bar bínalar mäñgelek tuñlıqta toralar. Fundamentlar tuñdırğan yomıçqa belän nığıtqannar. Fundament astına qayın tuzınnan eşlängän tabaqlar salalar, grunt sulardan nığıtu maqsatında. Şähärdä 500 yort bula, 1500dän artıq keşe yäşi.
Kirmän diwarlarında 5 manara urnaşa: Spasskaya (ütädän-ütä yöri torğan), Uspenskaya, Zubtsovskaya, Ratilovskaya häm Davıdovskaya. Qalanı äyländerep ike ineş: Ratilovka häm Osetrovka ağalar. Mangazeya çirkäwlär başları altın belän qaplanğan ide. Şähär Rus Tönyağınıñ iñ matur şähärlärdän berse sanala.
1619. yılda könläşkän kürşe Tubıl voyevodası İvan Kurakin Mäskäwgä Mangazeyadağı çit il keşeläre belän aqçalata cíımsız säwädä turında äläk cibärä. 1619. yılda Mixail Fedoroviç patşa Pomoryedän Mangazeyağa diñgez yulnı yaba. Sebergä yul Beryozov şähäre aşa bulu turında färman çığara.
Azaq[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Şuña qaramastan, Mangazeya Seberdä zur röl uyní äle. Läkin mangazeylılar keşkä varvarlarça awlílar. Keş başqa cirlärgä üçä. 1642. yılda zur yanğın kilep çığa. Yanğınnan soñ şähär yaıadan torğızıp almí. iwayät buyınça, ber çirkäw yanında cirdän tabut çığa. Tubíl arxiyepiskobı Simeon Mangazeyağa İvan Semyonov ataqaynı cibärä. Tabutnı açqaç, ataqay 16-yäşle Vasili Fedorovnıñ mäyete taba. Vasili ber Mangazeya bayda xezmät itkän, şundí bay anı açqıç belän bärep ütergän. Tabut yanında moğcízalar häm tereltülär kilep çığalar. Vasili Mangazeyskiy izgeläre rätenä kerttelä, seberneñ iñ xörmätle izgelärdän berse sanala. Anıñ xörmätenä Taz yılğasında käşänä tözilär. Läkin 1960. yıllarnıñ azağında mäyet qaldıqları Turuxanskqa küçerälär. 1672. yılda Mangazeyanıñ soñğı toruçılar Turuxanskqa da küçälär.
Xäzerge kön[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Ütkän ğasırlada Mangazeya mäñgelek tuñlıqqa batıp kitkän. 1900. yılda Urıs säyäxätçese V.İ. Markgraf Mangazeya qaldıqların taptı. 1946. yıldan arxäologik qazılmalar ütkärälär


text:
Tatar yegete Törkiyäne gizä
Ul poputnıy belän şaqtıy şähärdä buldı
Avtostop belän Törkiyä turına çıqqan Tatarstannan 20 yäş’lek student Rodion Qadirov Kastamonu şähäreneň Xanönü ilçäsendä tuqtaldı.
Rodion yıl yarım êlek Antaliyağa kilüen häm avtostop belän Kemer, Finike, Kaş, Fetxiye, İzmir, Denizli, Pamukkale, Isparta, Aksaray, Nevşehir, Änkara, İstanbul, Bolu häm Safranbolunı gizep, Kastamonunıň Xanönü ilçäsenä kilep citüen äytte.
Monda şähär xaqimiyäte başlığı Serkan Uçar tarafınnan uqıtuçılar yortına qunaq buluın beldergän tatar yegete kürsätelüçe qunaqçıllıqtan qanäğat’ buluın açıqladı.
Törkiyä turı qısalarında qıyınlıq kiçermäwen aňlatuçı student: “Küp kenä maşinağa utırdım, şaqtıy urınnı kürdem, bik yaxşı keşelär belän tanıştım. Tarixi, turistik urınnarnı kürü forsatın taptım. Poputnıyğa çığam. Qayber ğailälär maşinalarına utırta. Aşatuçılar, kesä aqçası birüçelär dä buldı,” – dide.
Xäzergä qadär 3500 çaqrım yul uzuın citkergän Rodion Batum aşa Gruziyağa baraçağın häm Ärmänstan, Azärbaycan aşa tuğan yağı Tatarstan başqalası Qazanğa qadär kitäçägen äytte.
Xanönü ilçäsendä berniçä äyber alğan yeget ber maşinağa utırıp, Sinop şähärenä yul tottı.


text:
Kaлып:Baş bit/Tanılğan şäxes/12-28
Näbilä Wälitova (28.12.1928, Başqort ASSRnıñ Bäläbäy kantonı Sıyırışbaş awılı, RSFSR, / SSRB - 11.10.2006, Voronej ölkäse başqalası Voronej şähäre, Rusiä Federatsiäse) — balet artistı, möğällim, baletmeyster.
Leningrad xoreografiä uquxanäsen tämamlağaç, Başqort opera häm balet teatrında solist bularaq eşli başlıy.
Voronej opera häm balet teatrına küçkäç, cirle kölliätendä uqıta başlıy. Teatr baş baletmeysterı, soñraq balet sänğät citäkçese bulıp eşli.
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.


text:
Aqmescit – Bir yıl evelsi Qırımda ğayıp olğan insan aqqında haber martnıñ birinci künleri yarımadanı qaplap alğan global vaqialarğa battı. Eki aftadan soñ ğayıp olğan adamnıñ cesedi tapılğan edi. Böylece Qırımda Reşat Ametovnı tanıdılar – bu insan işğalge qarşı piketke çıqıp, yañı Qırım akimiyetiniñ birinci qurbanı oldı. Ametovnıñ öldürüvi aqqında cinaiy iş birden eki devlette açılğan olsa da, ne tuvğanları, ne de uquq qorçalayıcılar onıñ neticesi olacağına inanalar.
Tam bir yıl evelsi, 2014 senesi mart 3-te saba, Aqmescitniñ Maryino mikrorayonınıñ 39 yaşında sakini, üç balanıñ babası Reşat Ametov evden çıqtı. Tuvğanlarına arbiy komissarlıqqa barıp, Ukraina ordusınıñ göñüllileri sırasına yazılacağını ayttı. Videokameralar onı Qırımnıñ Nazirler Şurası yanındaki Lenin meydanında piket keçirilgende çıqardılar. Videoğa köre, Qırımnıñ «samooboronası» onı maşinağa oturttı. Eki aftadan soñ Reşat Ametovnıñ cesedi Qarasuvbazar rayonınıñ Ortalan köyünde tapıldı. Erkekniñ bedeninde azap izleri bar edi, başı yapışqan şerit ile sarılğan edi. Berilgen malümatqa köre, ölüm sebebi pıçaq ile yapılğan köz yarası oldı.
Ametovnıñ qorantası qatiller tapılacağına ve cezalanacağına inanmaylar
Qırım Cumhuriyeti boyunca Rusiye Federatsiyası Taqiqat idaresiniñ taqiqat komiteti Cinaiy Kodeksniñ 105-inci maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca cinaiy iş açtı. Tuvğanlarnıñ aytqanına köre, işte biri-biri artından şaatlar deñişken edi.
Öldürilgenniñ ağası Refat Ametovnıñ aytqanına köre, Rusiye politsiyası Reşat Ametovnı qaçırğan şahıslarnı belgiledi, lâkin olarnı qabaatlamadı ve yaqalamadı. Aynı vaqıtta öldürilgenniñ ağası zarar körgen taraf statusını alıp olamay, dep haber ete Tsentr jurnalistskih rassledovaniy.
Bunıñnen beraber, Qırım Cumhuriyetiniñ yolbaşçısı Sergey Aksenov oña boysunğan «Qırım samooboronasınıñ» faalniñ öldürüvine olarnıñ alâqası olmağanını ayttı. «Men bu işniñ eñ yaqın vaqıtta ögrenilmesini isteyim. Bizler bu öldürüvni ögrenmek içün bütün küçüni sarf ettik», – dep ayttı Aksenov Aqmescitteki matbuat konferentsiyasında 2014 senesi aprel ayında.
Akimiyet öldürüv taqiqatı «semeresiz» olmasını istey, – uquq qorçalayıcılar
Ukraina Baş prokuraturası qırımtatar faali Reşat Ametovnıñ öldürüvi aqqında cinaiy iş açqan edi. Lâkin İnsan aqları Qırım alan missiyası yolbaşçısınıñ muavini Olga Skripnik bildire ki, bu areketler ukrain uquq qoruyıcılarnıñ niyetlerini aydınlata, amma cinayetni ögrenmek kerçek imkânlarını ifadelemey.
«Uquqiy ceetten Ukrainanıñ cinaiy iş açması müimdir, ileride cinayetçilerni mesüliyetke çekmek mümkün. Faqat bugünki künde Ukraina tarafı semereli taqiqatnı keçirip olamay, çünki onıñ Qırım yarımadasına kirmek imkânı yoq. Ukraina taqiqatçılarınıñ Qırımğa kirmek ıntıluvları bile fena yekünlene bile, bizler Qırım akimiyetiniñ yapacaq areketlerini bilemiz, çünki yarımadada «Qırım samooboronası bar», – dep ayttı Skripnik.
Uquq qorçalayıcınıñ fikirince, Reşat Ametovnıñ öldürüv taqiqatınıñ semereli olmağanı akimiyet ve uquq qoruyıcı organlarnıñ onı keçirmek istekleri olmağanınen bağlı, amma videoda Ametovnı «samooborona» vekilleri tarafından qaçırğanı belli.
«Bunı Aksenov qabul etken qanunlar da tasdıqlay, bu birleşme dos-doğru Qırım yolbaşçısını boysunmaqta. Bundan ğayrı, belli olğanına köre, Reşat Ametovnıñ öldürüv işi Rusiye Federatsiyası Cinaiy Kodeksiniñ 208-inci maddesiniñ 1-inci qısmınıñ 1 noqtası esasında toqtatıldı, çünki adliyeciniñ zarar körgenniñ vekilini, yani ağasını, qabul etmek muracaatı baqılmadı», – dep ayttı Olga Skripnik.
Qırımtatar cemaatı qaar-qasevette, Qırım işğaliniñ birinci qurbanını añmaqta
Qoranta başınıñ ölüminden soñ üç küçük bala babasız qaldı. Ametovlarnıñ dertlerine lâqayt qalmağanlar seslendi: bütün dünya balalar içün qıyafet ve para yollağan edi. Elâk olğannıñ ağası ayta ki, eñ çoq yardım qırımtatarlar ve qıtaiy Ukrainanıñ sakinleri tarafından keldi. Qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevniñ temsilcileri öldürilgenniñ ömür arqadaşına ev qurucılığını bitirmesi içün 10 biñ dollarnı berdiler – bu para Cemilevniñ Poloniyada alğan «Birdemlik Mukâfatınıñ» bir qısmıdır.
«Onı şahsen tanıy edim – qavğa etmegen, yuvaş ve ağır-sabırlı biri. Reşatnıñ qollarında bir levha ya da bayraq kibi bir şey bile yoq edi. Qırımnıñ qoşulması aqqında qansız bir vaqia olaraq aytalar... Lâkin Reşatnıñ üç balası ve ömür arqadaşı bir yıldır osız yaşaylar», – dep yazdı «İnter» telekanalınıñ jurnalisti Elvina Seitbullayeva Facebook içtimaiy ağında.
«Reşatnı merkeziy meydandan alıp ketken samooborona azalarını idare etken, cinayetke qarşı çıqması kerek olğan, cinayetlerni ögrenmesi kerek olğan ve cinayetçilerni mesüliyetke çekmesi kerek olğan adamlardan bir şey eşitmek ister edik, olar cinayetçilerni tapmaq ve cezalamaq içün ne yaptılar?!», – dep yaza Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev.
Ametovnıñ ağası Rusiye jurnalistleri ile subetleşmek ister edi – olardan iç birisi bu müddet devamında elâk olğannıñ ailesi ile subetleşmedi. Reşat Ametovnıñ ömür arqadaşı – Zarinanıñ fikirince, onıñ aqayı ve balalarınıñ babasını öldürgen qatillerni tapmaycaqlar ve cezalamaycaqlar.


text:
Qırımtatarlarnıñ sürgünligi
Bazar 13 yanvar 2019
-
-
-
-
-
12 mart 2015
Sürgün olunğannıñ hatıraları: «Babam cenkten qolsız qayttı, eki künden soñ bizni sürgün ettiler»
Nesibe Bürseitovanıñ qorantası qırımtatar halqınıñ adaletsiz sürgünliginiñ bütün accını özü is etti. Babasını – cebeden qolsız qaytqan adamnı – er kesken beraber uzaq Özbekistanğa sürgün ettiler.
-
-
14 noyabr 2014
Sürgünlik hatırlavları: «Kün evelden bizni sürgün eteceklerini ayttılar»
Cenk devamında Memetovlar qorantasınıñ evinde NKVD reberi Andrey İvanoviç apayınen yaşay ediler. Olar mayıs 17 künü 1944 senesi Memetovlar qorantasına bütün qırımtatarlarn sürgün eteceklerini bildirdiler. Amma, olarnıñ sözlerine iç bir kimse inanmadı.
-
11 noyabr 2014
Sürgünlik hatırlavları: «Evimizden quvğanda sovet askeri bizge yardım etti»
Gülnara Mustafayeva: «Evimizde süt aylandırğan alet bar edi, aşhanede masa üstünde pekitilgen edi. Bu asker onı çıqarıp, anamnıñ torbasına tıqtı, sizge bu yardım eter, dedi. Öyle de oldı, bu separator olmasa edi, epimiz öler edik. Sağ olsun şu asker, adını bile soramadıq».
-
-
-


text:
Mehter
Mehter, İmperatoriya Usmanıcan de jew bando eskeriyo ke tarixi xo zaf kıhano. Vatey mehteri zuanê Farski rao. Zuanê Farski de mehter yeno mena en gırd. Verê İslami de mehter be name bini ra est bi la dıma İslami ra eno band vurniyao u bı mehter. Mehteri Usmanıcan de zurna, boru, kurrenay, kös, davul, neqqare, zil, çevgan biyi. Tarixi vıraziyayışi mehteri nışınasiyeno emma qabul beno ki seserra 14ıne de dewri Murad Ii de vıraziyao. Hacı Bektaş Veli pilê mehterano u pilê yeniçeriyano. Mehter biyo dı letey: tabi-u Alem u mehteri esnafan. Serra 1826 be fermani Mahmud II ra mehter u yeniçeri peyni diyi u erdi İmperatoriya Usmanıcan de çiyê Bektaşiyan illegal biyê. Dıma eno tarixi mehter hêdi hêdi biyo vini. Mehter serra 1914ıne de be İsmail Enveri ra be name mehter-i hakaniyye ra oncia vıraziyao.
Bestekari[bıvurne | çımey bıvurnê]
Seserra 16.[bıvurne | çımey bıvurnê]
- Nefirî Behram
- Emir-i Hac
- Hasan Can
- II. Gazi Giray
- Şah kulu
- Mehmet Paşa
Seserra 17.[bıvurne | çımey bıvurnê]
- Zurnazen Edirneli daî Ahmed Çelebi
- Zurnazenbaşı İbrahim Ağa
- Hammalî
- Çenkî İbrahim Ağa
- Edirneli Mehmed Çelebi
- Eyyubî Mehmed Çelebi
- Derviş Mehmed Çelebi
- Solakzade Mehmed Hemdemî
- Acemiler (lacê ecemi)
Seserra 18.[bıvurne | çımey bıvurnê]
- Hızır Ağa
- Müstakim Ağa
- Mehterbaşı Ağa (name ho nışınasiyeno)
- Şah Murad "Sultan IV. Murad"
- Kemanî Hızır Ağa


text:
1944 senesi mayıs 20-de İç işler halq komissarı Lavrentiy Beriyanıñ masasına telegramma atıldı: «Şunı bildirmek isteymiz, emiriñizge köre bu sene mayıs 18-de başlatılğan qırımtatarlarnı çıqaruv tedbirleri bugün, mayıs 20-de, saat 16-da yekünlendi». Bu esabatnıñ bir qaç satırı – bir halq tarihıdır, bir qaç daqqa içinde evini terk etmege mecbur olğan ve yalıñız 40 yıldan soñ qaytıp olğan insanlarnıñ tarihıdır.
40 yıllıq bir ayat küreşi. 40 yıllıq sert sınav ve azaplar yolu.
40 yıl devamında insanlarnıñ ümüti ve işançı bitmedi, olar kün kelir, ayaqları tuvğan toprağına basacaqlarına inanğan ediler
40 yıl devamında insanlarnıñ ümüti ve işançı bitmedi, olar kün kelir, ayaqları tuvğan toprağına basacaqlarına inanğan ediler.
«Balalıqtan berli acayip bir yer, ana yurtu, Vatan aqqında ikâyelerni diñledik. Arz ete, Qırımnı tüşüne edik: onıñ dağları, ormanı, deñizi, dere ve göllerini körmege istegen edik»...
«Beş yaşında olğanda tarihiy vatanıma qaytmaq arzum bar edi, bunı hatırlayım. Bir kün Qırım dağları ve deñiziniñ resmi yapılğan şarap şişesini tapqan edim. Onı qoparıp aldım, bala bağçasında ğurur ile ayta edim: «Menim Vatanım. Men qırımtatarım ve tuvğan toprağıma qaytmaq isteyim»...
«Tezden qaytacaqmız – sürgünlik yerlerinde qırımtatarlarnıñ evlerinde bu sözlerni sıq-sıq eşitmek mümkün edi. Adamlar Çatırdağ ve Qara deñizni resimlerde ya da ana-babalarnıñ hatıraları boyunca degil, öz közlerinen körmek ümüti ile yaşay ediler»...
Daa biñlernen ikâye bar. Adlarnı talap etmegen ikâyeler. Olarnıñ içinde er bir qırımtatarınıñ arzusı bar – bir kün qaytıp kelmek – çoq şeyni körgen halqnıñ yekâne arzusı oldı.
Ve olar qayttılar. Keder ve ağrı, sarsıntı ve teleflerden soñ halq Vatanında yaşamaq aqqını qazandı
Ve olar qaytıp keldiler. Uzun bir vatan yolu oldı. Tuvğan toprağına qaytmaq ıntıluvları bir çoq kere sürgünlernen yekünlengen edi. Keder ve ağrı, sarsıntı ve teleflerden soñ halq Vatanında yaşamaq aqqını qazandı.
«Balalıq çağımız ve gençligimiz Özbekistanda keçti. Dost, oquş, iş, bütün ayat qaldı, başımızğa ne kelecek belli degil. Tuvğan topraq ihtiyacı bizni oturğan yerimizden qoparıp, Qırımğa ketirdi. Uzun bir vatan yolu niayet bitti. Qızımnıñ ögünde tiz çökip, ayatımız deñişse de, yañı dostlarnı tapmağa qıyın olsa da, kene yahşı qayttıq, dep aytqan edim. Uzun ve añlaşılmağan şeyler ayta edim, sanki onıñ içün degil özüm içün ayttım. Küçük qızım ağlağan anasına közlerini patlatıp baqqan edi, közleriniñ içinde sıcak iyül küneşi şavleleriniñ sarı çölü aks etile edi. Biñlernen böcek otlarda gürledi, çöl otlarınıñ qoqusı balalıqtan berli tüşlerimde körgen qoquğa beñzegen edi... yolumız bitmedi, endi başlağanını añladım. Dünyağa dağılğan urluqlarıñ saña, Qırım, qayttı. Aqiqat er daim qayta», – dep tasvir etken edi halqınıñ Vatanğa avdetini Aliye Kenjaliyeva.
...Bugün olar kene Qırımnı körmege arz eteler: «Qaytmağa isteysiñizmi? Ebet. Vatan da bu...canıñ anda ketmege istey. Anda yaşadıñ, er vaqıt anda olmağa isteysiñ. Dostlarıñ, ilk sevgi hatıraları... er şey Qırımda qaldı».
Olar – kene de ümüt ile yaşaylap: «Mında yaşamayıq, vaqtınca bulunamız...
Olar – kene de ümüt ile yaşaylar: «Mında yaşamayıq, vaqtınca bulunamız... Qırım Ukrainağa qaytarılğanına qadar».
Olar kene de qaytacaqlarına inanalar: «Babamnı beş yaşında olğanda qorantasınen beraber vagonlarda Orta Asiyağa sürgün ettiler. Anda östi, men de anda östim. Balalıqtan berli Vatanım Qırım olğanını bile edim, mından iç bir vaqıt ketmedim kibi kele edi. Şimdi qızım beş yaşında. O, Qırımnıñ resimlerini yapa, Bağçasaraynı hatırlap ağlay... Mında (Lviv vilâyeti, Drogobıç – müel.) er şeyni pek begene, balalarnen dostalaşa ve özüni raat is ete. İnanamız ya da inanmaymız kibi bir şey yoq, bizler qaytacağımıznı bilemiz. Erte ya da keç olsa da. Biz er daim qaytamız. Allah bizge sınav bere. Qıyın ola, amma biz daa küçlü olamız. Halqımız bundan beterini körgen edi, buña da dayanırmız. Biz mıtlaqa qaytırmız!»
Bu satırlarnı oqup, olarnıñ ağrısı bizim ağrımız, olarnıñ küreşi bir saniyege bizim küreşimiz olğan olsa, bizler bugün epimiz qırımtatarımız
Bugün qırımtatar halqı tarihı, azatlığı ve Vatanı oğrunda kene küreşmekte. Saqlap qalmaq aqqı içün küreşe. Ecdatları yaşağan ve qırımtatarlarnıñ kelecek nesilleri yaşaycaq topraqlarda yaşamaq ve ölmek aqqı içün küreşe. Olar kene de sınav ve azaplarğa azırlar. Çünki Qırımdan ğayrı başqa vatanı yoq.
Bu satırlarnı oqup, olarnıñ ağrısı bizim ağrımız, olarnıñ küreşi bir saniyege bizim küreşimiz olğan olsa, bizler bugün epimiz qırımtatarmız.
Bugün men – qırımtatarım.
Tamara Muzıçuk, tarihçı
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler, müelliflerniñ noqtaiy-nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Triatloncı Yelistratova Avropa Kupası etapında çempion oldı
Ukrainalı Yuliya Yelistratova Romaniyada keçken Avropa Kupası etapında birincilikni aldı.
Bu aqta Ukraina triatlon Federatsiyasınıñ matbuat hızmetine atıf etip, UATV haber ete.
“Bu sezonda men eñ yahşı 10 sportçı cedveline kirsetildim, faqat ğalebelerimni sağındım. Onıñ içün elbette mümnünim. Mamaide (Köstence) Avropa Kupasınıñ etapı üçünci kere keçirile, ve bu menim içün ekinci ğalebe ve bu yarışta üçünci podium”, – dep, qayd etti çıqış neticesini sportçı.


text:
İbranice Türkçe çevrimiçi çeviri
Kelimeleri, kelime öbeklerini ve cümleleri İbranice-Türkçe çeviri hizmetimiz sayesinde ücretsiz olarak çevirin. Bir metni İbranice'den Türkçe'ye çevirmek için, metni yukarıdaki pencereye girin. İbranice metin otomatik olarak aşağıdaki pencereye kopyalanacaktır. Metni İbranice'den Türkçe'ye çevirmek için ikinci pencerenin altında yer alan gri butona tıklayın.
Alternatif İbranice Türkçe çeviri
İbranice'den Türkçe'ye çevirmek istediğiniz metni yukarıdaki pencereye girin. İbranice metin otomatik olarak alttaki pencereye kopyalanacaktır. Metni Türkçe'ye çevirmek için aşağıdaki pencerenin altında yer alan gri butona tıklayın. Bu çevrimiçi İbranice-Türkçe çeviri hizmeti aynı anda 1000 karakterden fazlasını çevirememektedir.
Ayrıca bkz: Türkçe Afrika Dili çeviri, Türkçe Almanca çeviri, Türkçe Arapça çeviri, Türkçe Bulgarca çeviri, Türkçe Çekçe çeviri, Türkçe Çince çeviri, Türkçe Danca çeviri, Türkçe Endonezya Dili çeviri, Türkçe Estonyaca çeviri, Türkçe Farsça çeviri, Türkçe Felemenkçe çeviri, Türkçe Fince çeviri, Türkçe Fransızca çeviri, Türkçe Hırvatça çeviri, Türkçe Hintçe çeviri, Türkçe İngilizce çeviri, Türkçe İspanyolca çeviri, Türkçe İsveççe çeviri, Türkçe İtalyanca çeviri, Türkçe Japonca çeviri, Türkçe Korece çeviri, Türkçe Lehçe çeviri, Türkçe Letonca çeviri, Türkçe Litvanca çeviri, Türkçe Macarca çeviri, Türkçe Malezya Dili çeviri, Türkçe Norveççe çeviri, Türkçe Portekizce çeviri, Türkçe Romence çeviri, Türkçe Rusça çeviri, Türkçe Slovakça çeviri, Türkçe Slovence çeviri, Türkçe Tay Dili çeviri, Türkçe Ukraynaca çeviri, Türkçe Vietnamca çeviri, Türkçe Yunanca çeviri


text:
Kaлып:Baş bit/Tanılğan şäxes/05-24
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.
İosif Brodskiy (24.05.1940, Leningrad ölkäseneñ Leningrad qalası, RSFSR, / SSRB - 28.01.1996, Nyu York ştatınıñ Nyu York qalası, AQŞ) — şağir,yazuçı, dramaturg, tärcemäçe.
1972 yılda SSRBdan kitergä mäcbür itelä, 1987 yılda Ädäbiät ölkäsendä Nobel premiäse iäse bula. Şiğerlärne kübesençä rusça yazğan, xikäyälären - ingliz telendä.
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.


text:
Ukraina Yuqarı Radası halqara toplulıqnı «Rusiyeniñ işğal etilgen Qırımda insan aqları ve serbestligine qarşı yapqan basqı areketlerini» takbih etmege çağıra. Deputatlar halqara seviyede tanılğan sıñırlarda Ukrainanıñ uquğını ğayrıdan tiklemek içün Moskvağa basqını quvetleştirmege çağıralar.
Bu aqqında mayıs 14-te qabul etilgen parlament qararında aytıla. Oña 247 deputat rey berdi.
Vesiqada Rusiyeden Qırımda insan aqlarınıñ bozulmasını toqtatmağa talap etile, em de halqara toplulıqnı 1944 senesi qırımtatarlarnıñ yarımada sürgünligini takbih etip, olarnı şimdi ayırımdan qorumağa çağırıla.
«Ukraina Yuqarı Radası... bütün dünya liderleri ve cemaat erbaplarını qırımtatarlarnı ayırımdan ve Rusiye tarafından taqip etilmesinden qorumaq içün bütün ğayretni toplamağa çağıra», – dep aytıla muracaatta.
Deputatlar halqara toplulıqnı Qırımda insan aqları boyunca halqara monitoring missiyasınıñ faaliyetini ğayrıdan tiklemek içün yardım etmege, bunıñnen beraber, Meclisniñ sabıq ve şimdiki reisleri Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov, cemaat erbapları İsmet Yüksel ve Sinaver Kadırovnıñ «tuvğan toprağında yaşamaq, Qırımğa kirmek» aqqını ğayrıdan tiklemege çağırdı.
Bundan ğayrı, Yuqarı Rada Rusiyeden Cemilevniñ oğlu Hayserni qaytarmağa, qanunsız alda azatlıqtan marum etilgen Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz, cemaat faalleri Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eksender Nebiyev, Talât Yunusovnı azat etmege talap ete.
Parlament Yuqarı Rada reisi Vladimir Groysmanğa bu muracaatnı Birleşken Milletler Teşkilâtı, Avropa Parlamenti, PACE, OSCE Parlament assambleyası, em de dünya liderlerine yollamağa avale etti.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Video
Qırım işğaline qarşılıq Kününe Nazirniñ muracaat etüvi
27 Kiçik ay, 23:03
"#FREESUSHCHENKO - Kreml mabusları" filmi
6 Kiçik ay, 13:13
Nazirniñ Birinci muavini 2017 senesi Qırım üzerinde iş yonelişleri aqqında
18 Qara qış ayı, 22:08
Nazir mesleatçısı Alina Frolova: "Ukrainada NATOnıñ malümat ve vesiqa Merkeziniñ bulunması kommunikatsiya protsesini yengilleştire"
17 Qara qış ayı, 12:30
"İnkişaf içün bizge yetişmegen üç esas resurs", - A.Bidenko
7 Qış ayı, 19:55
"Ukrainada ukrain yayınlavı yañartuvı faktları sebebinden işğalciler siñirlenmege başladı", - A.Bidenko
7 Qış ayı, 15:53
Dmıtro Tkaçenko Donbas haber reintegratsiyası Strategiyasınıñ ömürge keçirilüvi aqqında
6 Qış ayı, 08:28
Nazir mesleatçısı: “İşğal etilgen territoriyalarnıñ sakinleri Rusiye teşviqatınen qorqutulğan”
25 Boş ay, 14:54


text:
Qara deñizde zapt etilgen ve Aqmescitte tevfiq etilgen ukrain arbiy deñizcileri alâ daa Qırımdalar. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa qırımtatar milliy Meclis reis muavini Ahtem Çiygöz öz menbalarına atıf etip bildire.
“Urkain deñizciler Aqmescit SİZOsında”, - dedi Çiygöz.
Noyabr 29-ında qırımtatar faali Nariman Celâl, Qara deñizde zapt etilgen ve Aqmescitte tevfiq etilgen ukrain arbiy deñizcilerni Qırımdan Moskovağa alıp keteler dep advokatlarnıñ aytqanına atıf etip bildirdi. Bu haberni advokatlar Cemil Temişev, Emine Avamileva ve Ayder Azamatov da Qırım.Aqiqatqa tasdıqladı.
Aynı vaqıtta, “Berdânsk” küçük zırhlı artilleriya kateriniñ ekinci rang kapitanı Denis Gritsenkonı mudafaa etecek advokat Nikolay Polozov, bu haberniñ tafsilâtını ögrenmege tırışqanını ve malümatnı şimdilik tasdıqlap olamağanını Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
OфициaлbHыx пoдTBepждeHий co cTopoHы poccийckиx BлacTeй эToй иHфopMaции B HacToящee BpeMя HeT.
Kreml nezareti altındaki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi, Keriç boğazında tutılğan Ukraina deñizcileri ve Ukraina telükesizlik hızmetiniñ hadimlerini 2019 senesi yanvarniñ 25-ne qadar tevqif etti. Keriç hastahanesinde yaqtqan daa üç deñizcini Keriç şeer mahkemesi tevfiq etti. Olar da 2018 senesi yanvar 25-ine qadar apiste bulunacaq. Ukraina askerleri 6 yılğa azatlıqtan marum qala bile.
QMC prokuraturası FSB tutqan ukrain deñizcilerini cenk esiri dep saya.
Ukraina Arbiy deñiz quvetleri bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Rusiyeniñ sıñır gemileri Odesa limanından Azaq deñizinde Mariupolge keçken Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ gemilerine qarşı «açıq istilâiy areketler» kerçekleştirdi. Rusiyeniñ «Don» sıñır kateri Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ «Yañı Qapu» reyd buksirine aselet çarptı.
Qırımdaki Rusiye FSB idaresi bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Ukrainağa ait üç arbiy gemi «Rusiyeniñ devlet sıñırından qanunsız» keçip, Keriç boğazı yolunda «telükeli areketler» yaptı.
Daa soñra belli oldı ki, FSB Qara deñizde Ukraina gemilerine qarşı silâ qullandı. Kyivniñ malümatına köre, FSB açqan ateş neticesinde altı Ukraina askeri yaralandı. Rusiye FSBsi Ukraina gemilerine qarşı silâ qullanılğanını tasdıqlap, yaralanğan üç Ukraina deñizcisi aqqında haber etti.
Ukraina Havsızlıq hızmetinde (SBU), ukrain deñizcilerinen beraber gemilerde eki SBU hadimi olğanını bildirdi.
Noyabrniñ 26-nda Ukraina Yuqarı Radası Keriç boğazında Rusiye arbiyleri tarafından Ukraina gemilerine açılğan ateş sebebinden bir qaç vilâyette cenk vaziyetini ilân etti.
Rusiyeniñ Keriç boğazında yapqanlarını bir sıra Avropa memleketi ve ABD tenqit eteler. NATO, vaziyetni ve Keriç boğazındaki adiselerni diqqatnen közetkenini bildirip, ağır-sabırlı olmağa ve vaziyetniñ daa beterine yol açmamağa çağırdı.


text:
Wulêswālī Bihsūd şehrindeki veya Diğer Arapça Hocası.
Verbling platformunda bütçenize uygun bir öğretmen keşfedin ve dilediğiniz yerden 1 e 1 canlı dersler alın. Bulunduğunuz şehirde ders almak yerine evinizden ve hatta telefonunuzdan bile derse katılabilirsiniz.
Arapça Hocası - Wulêswālī Bihsūd
Angie
$11.00-12.00USD/h
Arapça
Suriye
1.585
Asem
$13.00-14.00USD/h
Arapça
Mısır
1.306
Aya
$6.00-8.00USD/h
Arapça
Amerika Birleşik Devletleri
4
Video'yu İzle
Arapça Hocası yakındakiler: Wulêswālī Bihsūd
Langar Arapça Hocası | Dūāb Arapça Hocası | Rū-ye Sang Arapça Hocası | Khudāydād Khēl Arapça Hocası | Bāzār-e Tālah Arapça Hocası | Ḩukūmatī Dahanah-ye Ghōrī Arapça Hocası | Pul-e Khumrī Arapça Hocası | Khinjān Arapça Hocası | Dōshī Arapça Hocası | Banū Arapça Hocası | Deh-e Şalāḩ Arapça Hocası | Kirāmān Arapça Hocası | Alah Sāy Arapça Hocası | Māmā Khēl Arapça Hocası | Sarōbī Arapça Hocası | Tagāb Arapça Hocası | Ḏanḏar Arapça Hocası | Chakaray Arapça Hocası | Qal‘ah-ye Na‘īm Arapça Hocası | Muḩammad Āghah Wuluswālī Arapça Hocası | Bagrāmī Arapça Hocası | Pul-e Sangī Arapça Hocası | Kabul Arapça Hocası | Mīr Bachah Kōṯ Arapça Hocası | Deh-e Now Arapça Hocası | Surkh Bilandī Arapça Hocası | Chandal Bā’ī Arapça Hocası | Paghmān Arapça Hocası | Zargarān Arapça Hocası | Istālif Arapça Hocası | Qāshqāl Arapça Hocası | Charikar Arapça Hocası | Jabal os Saraj Arapça Hocası | Ibrāhīm Khān Arapça Hocası | Ghulām ‘Alī Arapça Hocası | Qarah Bāgh Bāzār Arapça Hocası | Kalakān Arapça Hocası | Shērwānī-ye Bālā Arapça Hocası | Ḩājī Khēl Arapça Hocası | Sidqābād Arapça Hocası | ’Unābah Arapça Hocası | Bāzārak Arapça Hocası | Bāgh-e Maīdān Arapça Hocası | Siyāhgird Arapça Hocası | Dahan-e Jarf Arapça Hocası | Bāmyān Arapça Hocası | Bulōlah Arapça Hocası | Wulêswālī Bihsūd Arapça Hocası | Ōkak Arapça Hocası | Mīrān Arapça Hocası | Jalrēz Arapça Hocası | Maydanshakhr Arapça Hocası | Markaz-e Sayyidābād Arapça Hocası | Rāmak Arapça Hocası | Ghazni Arapça Hocası | Mīray Arapça Hocası | Chahār Qal‘ah Arapça Hocası | Tōrmay Arapça Hocası | Kalān Deh Arapça Hocası | Sang-e Māshah Arapça Hocası | Qarah Bāgh Arapça Hocası | Sarfirāz Kalā Arapça Hocası | Muqêr Arapça Hocası | ‘Alāqahdārī Gēlān Arapça Hocası | Khōshāmand Arapça Hocası | Jānī Khēl Arapça Hocası | Zarghūn Shahr Arapça Hocası | Khayr Kōṯ Arapça Hocası | ‘Alāqahdārī Yōsuf Khēl Arapça Hocası | Sharan Arapça Hocası | Mutā Khān Arapça Hocası | Zaṟah Sharan Arapça Hocası | Ōmnah Arapça Hocası | Yaḩyá Khēl Arapça Hocası | Urgun Arapça Hocası | Zerok-Alakadari Arapça Hocası | Spērah Arapça Hocası | Dwah Manḏay Arapça Hocası | Shwāk Arapça Hocası | Nīkêh Arapça Hocası | Zurmat Arapça Hocası | Gardez Arapça Hocası | Charkh Arapça Hocası | Baraki Barak Arapça Hocası | Pul-e ‘Alam Arapça Hocası | Khōshī Arapça Hocası | Ḩukūmatī Azrah Arapça Hocası | Wulêswālī Sayyid Karam Arapça Hocası | Salām Khēl Arapça Hocası | Zorkot Arapça Hocası | Maīdān Khūlah Arapça Hocası | Tsapêraī Arapça Hocası | Tsamkanī Arapça Hocası | ‘Alī Khēl Arapça Hocası | Khākirān Arapça Hocası | Uruzgān Arapça Hocası | Chowṉêy Arapça Hocası | Nīlī Arapça Hocası | Khadīr Arapça Hocası | Quchanghī Arapça Hocası | Panjāb Arapça Hocası


text:
Gšhärbüvi İSMAYİLҖANOVA, «Uyğur avazi»/ Ahalisiniŋ kšpçiligini uyğurlar bilän qazaqlar täşkil qilidiğan Ämgäkçi mähällisi turğunliriniŋ iҗil-inaq yaşap, bir-biri bilän qerindaşliq riştiliriniŋ üzmäy kelivatqinida mštivär atilar bilän nuraniy anilarniŋ täsiri çoŋ. Şularniŋ biri — Hasiyätbüvi haҗim hosmanova.Aniniŋ halidin hävär alğili barğinimizda nävrä-çävrilirini jiğivelip, šziniŋ šmür kitaviniŋ sähipiliridin sir çekivatqan ekän.
Hatirisi sağlam, šzi timän aniniŋ quliği säl eğirlişip qaptu. Bizniŋ ana bilän bolğan sšhbätkä känҗä oğli Amanҗan bilän qizi Mahinur «tärҗimanliq» qildi.
— halimni sorap kälginiŋizgä rähmät. Jutumizda mänquramliqlar helä bar. Bizniŋ baliliğimiz bilän yaşliğimiz uruş jilliriğa toğra kälgäçkä, oynap-külginimiz yadimizda yoq. 1932-jili Yarkänttä tuğuldum. Dadam rämiti Kagonoviç, Ämgäkçi, Çuluqay kolhozlirida räis bolğan edi. U çağlarda Yarkänttä buğday, gürüç, pahta terilätti. Dadam nahiyädiki äŋ täläpçan häm tinimsiz rähbärlärdin bolidiğan. U sähärdä ketip, keçisi biz uhlap qalğanda kelätti. Şuŋlaşqa uni šydä tola kšrmättuq. Çünki kollektivlaşturuş jilliri ämäsmu, nahiyädä yeŋidin kolhoz-sovhozlar quruluvatatti. Dadam İmrämzi käspi boyiçä mal dohturi bolğaçqa, šzi räislik qilivatqan kolhozlardin taşqiri uni başqa kolhozlarğimu elip ketidiğan. Anam Zäynäphanmu egiliktiki etiz-eriq işlirida işlätti. Biz ailidä yättä bala eduq. Män bäş yaşqa kirgändä anam tuyuqsiz vapat boldi. Qanitimiz qayrilip, jiğlap-zarlap jürgänni az degändäk uruş başlinip, änsizçilik künlär bizgimu yetip käldi. Yarkäntlik ärlärmu uruşqa atlinişqa başlidi. Akilirim Ähmätҗan, Mahmutҗan uruşqa atlandi. Ularni Ösäk däriyasi boyiğiçä jut bolup uzatqinimiz heli kšz aldimda.
Şundaq qilip, Hasiyätbüvi hosmanova şähärdiki Molotov (hazirqi İ.Altınsarin) namidiki mäktäpniŋ bäşinçi sinipida oquvatqan jili oquşini taşlap beli mükçäygän bovay-momaylar, šzi quramliq šgisi qatmiğan balilar bilän arqa säptä pidakaranä ämgäk qilip, jiğim-terim işliriğa yeqindin arilaşti.
9-May – Ğalibiyät künini etizda qarşi alduq, — dedi ana sšhbätara — Şuŋğiçä jutumizda birär hoşalliqniŋ şahidi boldum desäm, hatalişimän. Oynap-külginimizni heç äslälmäymän. «hämmä närsä front üçün, Ğalibiyät üçün!» degän şiar astida keçä-kündüz işliduq.
Uruştin keyin Hasiyätbüvi ana şähärdiki navayhanida, umumiy tamaqlanduruş mähkimisidä işlidi. Yarkäntlik hakimҗan ata bilän ailä qurup, yättä pärzänt quçup, qatarğa qoşti. Ularniŋ hämmisi hayattin šz ornini tapti. Hasiyätbüvi haҗim ulardin 25 nävrä, 20 çävrä sšydi. hakimҗan ata 2001-jili hayattin štti.
Yaşliğida җapa-mäşäqätlärni kšp tartqan animiz hazir šzi päpiläp beqip šstürüvatqan nävriliriniŋ utuqliriğa zoqlinip, şat-şadiman yaşavatidu. Aniniŋ nävriliriniŋ hämmisila dohturluq käspini tallavaptu. Momisiniŋ säl tavi bolmay qalsa, därhal yetip kelidekän. Bizmu arqa säpniŋ qährimani, «Kümis alqa» taqqan nuraniy anini 85-bahari bilän täbrikläp, illiq tiläklirimizni bildürüp qayttuq.
Panfilov nahiyäsi.


text:
Qırımlı advokat Emil Kurbedinovnıñ fikirince, Rusiye Adalet nazirliginiñ onı «Qırımnıñ merkeziy advokatlar kollegiyasından» çıqarmaq talabı oña ve diger zenaatdaşlarına yapqan işleri sebebinden basqı ola.
Bu aqta o, Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi.
«İkâyeniñ esas hulâsası şudır: ekstremizm ve terrorizm ile küreş qanunı – advokat, faal ve jurnalistlernen küreş aletidir. Menim vaziyetim – diger advokatlar içün telükeli bir emsal. Advokat statusından tek ihtisaslı komissiya marum ete bile, mında ise memuriy dava kibi alet ve Adalet nazirliginiñ talabı peyda ola. Bu usul anayasa qaidelerine zıt kele», – dedi advokat.
Kurbedinovnıñ aytqanına köre, bu vaziyette yalıñız onıñ işi sual altında qalmay, advokat kollegiyadan çıqarılmasa, kollegiyanı yoq etmeleri mümkün.
«Reis şimdi toqmaq ve sandal arasında: ya maña qarşı bir tedbir alacaq, ya da kollegiyanı qapatırlar», – dep bildirdi Kurbedinov.
Qırımlı advokat Emil Kurbedinovnı Rusiye uquq qoruyıcıları 2018 senesi dekabrniñ 6-nda tutıp aldı. Mahkeme onı 2013 senesi Facebookta paylaşqanları içün ekstremist teşkilâtlarnıñ işaretleri ya da timsalleriniñ teşviqatı ve açıq numayış etilmesi sebebinden 5 künge apiske aldı. Kurbedinovnıñ zenaatdaşları dey ki, onı Suriye paytahtı Dimaşqqa köçken Qırım sakini şikâyet etti.
Advokatnıñ fikirince, onıñ dekabrniñ 6-nda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutulması «olmaycaq sebeplerden» yapıldı, o, ekstremizm qabaatlarını tanımay. Emil Kurbedinov qayd etkenine köre, tutulmasınıñ kerçek sebebi onıñ aq qorçalayıcı faaliyeti, siyasiy mabüslerge köstergen yardımı ve Ukraina askeri Bogdan Nebılitsanı qorçalağanı ola.
İşğalden soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faalleri, Qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


text:
kызraH Taбa
яkшәMбe 28 rыйHBap 2007
-
okTябpb 09, 2005
Zölfiä Kamalova häm "Metro Balalarına" çiklär yuq: Yevropağa säfär
29nçı sintäberdä Qazanda canlı tatar muzıkası festivalennän başlanğan icadi säfären Zölfiä Kamalova Yevropağa däwam itte. Bez Yevropa turnesınıñ iñ berençe konsertına, Germaniädäge Dresden şähärendä uzğan tamaşağa eläktek. Soñınnan Zölfiä häm anıñ "Metro Balaları" ("The Children Of The Underground") isemle törkemenä kergän Awstraliädän tağın 4 yeget Berlinğa, Frankfurtqa kitte, Germaniäneñ tağın berniçä şähärendä çığışlar bula, Şveytsariäneñ Bern şähärendä 9 üktäberdä, häm Avstriä başqalası Venada 11 üktäberdä Zölfiä Kamalova häm anıñ "Metro Balaları" törkeme üz çığışların tämamlıy. Tulıraq mäğlümatne sez zulya.com säxifäsennän taba alasız, xörmätle tıñlawçılar.
-
фeBpaлb 28, 2005
Nigä yäşlär öylänmi?
-
фeBpaлb 20, 2005
Nigä tatar teleneñ qädere yuq?
-
дekaбpb 05, 2004
Nigä Tatarstannan çittä tatar matbuğatına yazılu qıyın yä bötenläy mömkin tügel?
Şuşı arada ğına Azatlıq radiosına Ukrainanıñ Mikolaiv şähärennän millättäşebez Şamil äfände İxsanov şaltırattı. Ul Rusiädän çittä yäşäwçelärgä tatar matbuğatına yazılıp bulmawğa zarlandı. Tatarstannan çitkä tatar matbuğat çaraların taratu mäs’äläse Ukrainada yäşäwçe Şamil İxsanov öçen genä tügel, ä başqa respublikada yäşämägän millättäşlärebez öçen dä şaqtıy aktual’ buluın istä totıp, bez aña cawapnı Azatlıq radiosı aşa birergä buldıq.
-
Hoябpb 14, 2004
Tatar televideniäse öçen tatar kadrların äzerläw
"Azatlıq" radiosınıñ yäkşämbe "Awlaq öy"enä räxim itegez, qäderle duslar! Äye, Alsu belän bügen sez äle oçraşırsız, utırmanıñ ikençe öleşendä ul sezgä, ğädättägeçä, çitkä kitüçelär turında söylär, bu yulı ul Moldovadağı xällärgä tuqtalaçaq. Ä bez isä Qazan belän Mäskäw arasında bulırbız.
-
aBrycT 16, 2004
Otışlı uyınnar, Olimpiä yarışları häm... islam dinenä küçülär - şuşı törle temalarnı "Awlaq öy" berläşterä
"Azatlıq" radiosınıñ yäkşämbe "Awlaq öy"enä räxim itegez, qäderle duslar! Sezne biredä qunaq itü çiratı bügen min, Kärim Kamalda. Läkin "küp süz - yuq süz" digändäy, elekke utırmalardan ayırmalı bularaq, min küp söyläp tormamın inde. Bügenge "Awlaq öy"dä ike temağa öç yazma yañğırar. Başta - keşelärneñ näfeskä birelüe, annarı - yuğarılıqqa, ruxi bieklekkä omtıluı xaqında. Bu xaqta täfsille mäğlümat - aldağı minutlarda.
-
июлb 05, 2004
Tıñlawçıbız sorawına cawap ezläp... Bilärgä säyäxät
"Azatlıq" radiosınıñ yäkşämbe "Awlaq öy"enä räxim itegez, qäderle tıñlawçılar! Äye, yalğışmıysız, mikrofon aldında yänä Kärim Kamal, bügen minem tawışnı sezgä başqa könnärgä qarağanda kübräk işetergä turı kiler inde. Bügenge utırmada min sezne Tatarstannıñ tarixi, häm qayberäwlär izge sanağan ber urınına, borınğı Bilär şähärçegenä çaqıram...
-
июHb 07, 2004
Ğalim Mirqasıym Ğosmanğa 70 yäş, moxit problemaları turinda yaña film, Çexiäneñ Rusiä turistlarına susawı
"Azatlıq" radiosınıñ yäkşämbe "Awlaq öy"enä räxim itegez, qäderle tıñlawçılar! Bügen bez sezgä beraz üzençälekleräk utırma täqdim itärgä buldıq äle. Bez dim, çönki xäzer sez mine genä tügel, ä yäkşämbelärdä möxaciriat temaların yaqtırtqan Alsu Qormaşnı da işetersez. Köçlärebezne berläşterüneñ säbäbe şul - "Azatlıq" radiosı yäkşämbe awlaq öylären sezgä här atna täqdim itmäkçe.
-
Maй 02, 2004
Başqortstan xakimiate Salawat Yulaydan yaña Che Guevara yasamaqçı
"Azatlıq" radiosınıñ yäkşämbe "Awlaq öy"enä räxim itegez, qäderle tıñlawçılar! Aldağı minutlarda sezneñ belän Kärim Kamal bulaçaq häm min bügen sezgä ike qısqa ğına söyläşü täqdim itärgä cıyınam. Şularnıñ berençese - Başqortstanda Salawat Yulay tuuınıñ 250 yıllığına äzerlänü turında, ikençese - Samarda tatarça qotlaw kartları çığaru xaqında. Temalar beraz qorıraq yañğırasa da, söyläşülär qızıqlı bulaçaq, bezdän ayırılma kürmägez!
-
MapT 07, 2004
Tatar yäşlärendä şayannar wä tapqırlar xäräkäte...
"Awlaq öy" ul şul yağı belän caylı, biredä härtörle temalarnı kütärep bula. Tatar yäşläre tormışımı ul, ällä inde çirattağı "Oscar"larnı birü tantanasımı, "Tatar cırı" yarışmasımı, yä bulmasa İtaliädäge San Remo cır festivaleme, bolarnıñ barısı xaqında da "Awlaq öy"dä söyläp bula. Häm inde söylände dä dip östärgä kiräk, min älege temalarnı elekke utırmalarıbızdan alğan idem.
-
-
okTябpb 19, 2003
Rusiä Däwlät Duması mäktäplärgä xärbi äzerlek däreslären qaytarmaqçı - Qazan moña barırmı?
Tizdän, tağın ike aydan soñ, tögälräk itep äytsäk, dikäberneñ 20-sendä, "Azatlıq" dulqınnarında berençe märtäbä "Awlaq öy" çığa başlawğa 10 yıl bulaçaq. Ber qarasañ, bu ällä ni zur waqıt tügel, bigräk tä xäzer bik popülär 1000 sanı belän çağıştırğanda. Läkin ayırım ber programma öçen 10 yıl da az tügel. Dimäk, "Awlaq öy" inde üsmer çorına kerep kilä häm aña xäzer bälkem dä üz eçtälegen şuña qarap beraz üzgärtergä dä kiräkter. Andıy ixtimalnı kire qağıp bulmıy...


text:
XVII asırdan itibaren Aq deñizdeki Rodos adasında Gireler sülâlesiniñ azaları yaşay edi. Bazıları mında bir qaç yıl yaşay, digerleri ebediyen raatlıqnı tapa. Adada kömülgen Gireylerniñ güzel türbe ve baş taşlarını bugün de körmek mümkün. Er angisi saqlanıp qaldı ve çoqusını Murad-Reis musulman mezarlığında tapmaq mümkün.
Qırımtatarlar ve olarnıñ devletçiligi, Şarqiy Avropanıñ eñ nufuzlı devletlerinden biri – Qırım hanlığı tarihınıñ acınıqlı saifeleri – Qırım.Aqiqatnıñ yañı leyhası – Qırım tarihçısı Gülnara Abdullanıñ «Tuğra» adlı videoblogunda.
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki aqiqatına olğan hususiy bir anahtardır.
Adada kömülgen Gireylerniñ güzel türbe ve baş taşlarını bugün de körmek mümkün
Metn müelifi ve alıp barıcı Gülnara Abdulla, rejissörFatima Osmanova, operator ve montaj rejissörı Eldar Halilov, ğaye müellifi ve prodüsser Emine Ceppar.
Videoda şahsiy resimler, Enver İzmaylov ve Afize Kasaranıñ muzıkası qullanıla.
«Bloglar» rubrikasında aydınlatılğan fikirler müelliflerge ait ve muarririyetniñ fikir-tüşünceleri ile aynı olmaması mümkün


text:
Nursultan Nazarbaev Yeŋilaş boyiçä milliy komissiyaniŋ mäҗlisini štküzdi. Uniŋda bäş institutsional islahatni ämälgä aşuruşniŋ ketip berişi toğriliq hesavat tiŋşaldi. Dšlät rähbiri yeŋilaşniŋ härbir türkümi boyiçä eniq qädämlärniŋ bälgülängänligini täkitlidi.Bügünki küngä qädär komissiya çoŋ işni ämälgä aşurdi. Biz küçkä egä qanunlarğa šzgirişlärni kirgüzüşkä qaritilğan hšҗҗätlärniŋ layihilirini puhta qaraş zšrür bolğan basquçqa kälduq. ھazirniŋ šzidä 57 qanun layihisi täyyarlandi, ھškümät 1-sentyabr'ğiçä ularniŋ 29ni Parlamentniŋ qarap çiqişiğa tävsiyä qilidu, — dedi Nursultan Nazarbaev.
Mäҗlis yäküni boyiçä Dšlät rähbiri birqatar eniq tapşurmilarni bärdi.


text:
Turaqliq vä täräqqiyat märkizidä
Yeqinda paytähttä “Astana – alämşumul integratsiya, behätärlik vä teçliq märkizi” namliq Häliqara parlament konferentsiyasi bolup štti. Än°änigä aylanğan konferentsiyani Qazaqstan Parlamentiniŋ Mäҗlisi bilän Qazaqstan...
Päzağa yol açqan 108 minut
Şšhrät MÄSİMOV, «Uyğur avazi»/ 12-aprel' – pütkül duniya nişanlaydiğan mäyräm. Bu kün – Aviatsiya vä kosmonavtika küni. U 1961-jili yüz bärgän uluq vaqiägä beğişlanğan. Bu küni...
“Kaspiy konstitutsiyasi” qobul qilindi
Aqtavda bäş Kaspiy dšliti rähbärliriniŋ sammiti štküzülüp, uniŋda Kaspiy deŋiziniŋ hoquq märtivisi maqullandi, şundaqla ihtisat, transport vä behätärlik sahaliridiki altä muhim häliqara şärtnamä qobul...
Partiya qurultiyiğa täyyar
Nursultan Nazarbaev “Nur Otan” partiyasi Räisiniŋ birinçi orunbasari Mäulen Äşimbaevni qobul qildi. Uçrişişta Nursultan Nazarbaevqa partiyaniŋ biyil fevral' eyiniŋ ahirida štidiğan XVIII qurultiyiğa täyyarliq kšrüşniŋ...
Paytäht küni bilän täbriklidi
5-iyul' küni Prezident Qasım-Jomart Toqaev jildiki än°änä boyiçä Paytäht künigä beğişlanğan çarä-tädbirlärniŋ başlinişi bolidiğan Dšlät bayriğini kštiriş märasimiğa qatnaşti. Qasım-Jomart Toqaev šz sšzidä bu çarä-tädbirniŋ...
«Prezidentniŋ Bäş iҗtimaiy täşäbbusi» – çoŋ iҗtimaiy šzgirişlär programmisi
Düşänbä küni Parlament palatiliriniŋ birläşkän mäҗlisi štküzülüp, uniŋğa Qazaqstan Prezidenti Nursultan Nazarbaev qatnaşti vä häliqkä «Prezidentniŋ Bäş iҗtimaiy täşäbbusi» muraҗiiti bilän sšzgä çiqti. Muraҗiät härbir...
Mäyrimiŋlar mubaräk, ustazlar!
Silär sürättä kšrüvatqan Almuta şähiri A.Rozibaqiev namidiki 153-mäktäp-gimnaziyaniŋ başlanğuç sinip muällimi, yerim äsirgä yeqin hayatini maarip sahasiğa beğişliğan peşqädäm ustaz, Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Maarip älaçisi...
Strategiyalik rol'
Prezident Qasım-Jomart Toqaev Evropidiki Behätärlik vä hämkarliq täşkilatiniŋ räisi Miroslav Layçak bilän uçraşti. Uçrişiş davamida Prezident Qasım-Jomart Toqaev Qazaqstan taşqi säyasitiniŋ teçliqpärvär säyasätkä egä ekänligini...
Qazaqstan-Finlyandiya munasivätliriniŋ yeŋi basquçi başlandi
Qazaqstan Prezidenti Nursultan Nazarbaev Finlyandiyagä qilğan räsmiy säpiriniŋ däsläpki küni mämlikätniŋ tiҗarät väkilliri bilän uçraşti. Dšlät rähbiri däsläp Nokia Corporation kompaniyasi mudirlar keŋişiniŋ räisi Risto...
Uzaq muddätlik hämkarliq huli
Nursultan Nazarbaev Birläşkän Äräp Ämirlikliridä räsmiy säpärdä boldi. Uçrişiş märasimidin keyin Nursultan Nazarbaev Abu-Dabiniŋ mirashor şahzadisi, Birläşkän Äräp Ämirlikliriniŋ Quralliq küçliri Aliy Baş qomandaniniŋ orunbasari...


text:
Rusiye separatistlerge qoltutmağa devam etip, Ukraina şarqında arbiy tedbirlerni keçirmek içün vaziyetni nezaret ete.
Bunı Amerika Qoşma Ştatlarınıñ Ukraina elçisi Geoffrey Pyatt Twitterde bildirdi.
AQŞ Rusiye Ukrainanıñ şarqında boyeviklerni azırlamaq içün idman merkezleriniñ açqanını bile.
Bundan ğayrı, Rusiye Minsk añlaşmalarını bozup, cebege yaqın zenit raketa komplekslerini tikley, dep qayd etti Geoffrey Pyatt.
Moskva AQŞ elçisiniñ bu malümatını daa izaatlamadı.
«Norman dörtliginiñ» iştirakçi memleketleriniñ tış işler nazirleri bazarertesi künü Berlinde çatışma yerinden silânı çekmege añlaştılar.
ATO quvetleri ve boyevikler bir-birini ateş açmasında ve Minsk añlaşmalarınıñ bozalmasında qabaatlaylar.