text:
Avropada havfsızlıq ve işbirlik boyunca teşkilâtnıñ (OSCE) Parlament assambleyası komiteti Gurcistan paytahtı Tbiliside keçirilgen sessiyada Rusiye tarafından ukrain Qırımnıñ işğalini takbih etken rezolütsiyanı qabul etti.
Ukrain temsilcileri tarafından OSCE Parlament assambleyasınıñ baqıluvına kirsetilgen rezolütsiya «Qırımda insan aqları ve esas serbestliklerniñ bozuluvı, qırımtatar ealiniñ aqları bozulması aqqında» adını taşıy.
«OSCE Parlament assambleyası Rusiye Federatsiyasını Ukrainağa qarşı basqıncılıqnı toqtatmağa ve Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Nizamnamesinde, Helsinki netice aktında belgilengen vazifelerini, bunen beraber, diger halqara uquq qaide ve printsiplerini, OSCE çerçivesindeki printsip ve mecburiyetlerni bütünley becermege çağıra», – dep aytıla vesiqada.
Rezolütsiya leyhasında aza-devletleri, Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyarnıñ Ukrainanıñ qısmı olaraq statusınıñ deñiştirilmesini tanığan er angi areket ve bağlardan uzaq turmağa çağırıla.
Vesiqada «de facto ükümetiniñ» tarafından Qırımtatar Milliy Meclisine ve onıñ yolbaşçılarına qarşı repressiyalar, barışıq toplaşuvlarınıñ, bu cümleden, qırımtatarlarnıñ sürgünligi yıllığına bağışlanğan ananeviy merasimlerniñ serbestligi sıñırlanması takbih etile.
Vesiqada qayd etilgenine köre, OSCE Parlament assambleyası işğal etilgen Qırımda kütleviy haber vastaları serbestliginiñ ve fikir bildirme serbestliginiñ qattı sıñırlanmasını takbih ete, bunen beraber, ukrain tilinde tasil alma imkânı yoq olunğanı munasebetinen qasevet çekkenini bildire.
Rezolütsiya leyhasında Rusiyeni «işğal etilgen Qırımda de facto ükümetiniñ tarafından yağılğan qabaatlav boyunca apislerge qapatılğan ya da qanunsız yaqalanğan» Qırım siyasiy mabuslarını «acele ve lafsız» qaytarmağa çağıralar.
Bundan evel Rusiye eyyeti rezolütsiya leyhasınıñ muzakere etilmesinde iştirak etmege red etti.
OSCE Parlament assambleyasınıñ sessiyası iyül 1-den 5-ke qadar Tbiliside keçirile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


c: text/html

text:
Moskvada oktâbrniñ 29-nda, Rusiyede siyasiy repressiyalarnıñ qurbanlarını añuv künü arfesinde, «Memorial» aq qorçalayıcı merkezi teşkil etken «Adlarnı qaytaruv» aktsiyası keçirile, dep bildire Azatlıq Radiosı.
Saat 10:00-dan 12 saat devamında Lubânskaya meydanındaki Solovetskiy taşı yanında insanlar sovet terrorı yıllarında elâk olğanlarnıñ adlarını oquy. Qurşunğa tizilgenlerniñ adları 12 saat devamında toqtamayıp oqulğanına baqmadan, aktsiya yılları içinde cedvelniñ ortasına zornen keldiler, dep aytıla «Memorialnıñ» haberinde.
Aq qorçalayıcılarnıñ malümatına köre, keçken sene aktsiyada beş biñge yaqın insan iştirak etti.
Bugünki künde «Adlarnı qaytaruv» Moskvada Stalin terrorınıñ qurbanlarını añğan yekâne kütleviy tedbir ola.
«Memorialnıñ» malümatına köre, hatıra aktsiyaları Rusiyeniñ 35 şeerinde, işğal etilgen Qırımda, Varşava, Washington, New York, Minsk, Londra ve Pragada keçirilecek.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bu aqta cumaaqşamı, 10 avgust künü Rusiye Federatsıyasınıñ Merkez Bankı saytında bildirile.
Yatırımcı olaraq Sobinbank – «Rossiya» bankınıñ qoşma qurulışı celp etilgen. Rusiye Federatsıyasınıñ Merkez Bankında qayd etkenlerine köre, Genbankka yardım içün qararı Qırım ve Aqyar içün kredit teşkilâtı müim olğanınen bağlıdır.
Haber etilgenine köre, maliyeviy turğunlıqnı yükseltmek içün tedbirler kelecekte kredit ve bank hızmetlerni daa da keniş surette yapmağa imkân berir.
Bugünki künde Aqmescitteki Genbank bölükleri işlerini devam eteler, müşteriler ögünde mecburiyetlerini yerine ketireler, telâş ve sıralar yoq, dep haber ete «RİA Novosti».
2014 senesiniñ adiselerinden soñ Genbank yarımadada çalışmağa başlağan birinci Rusiye ticariy bankı oldı.
İçtimaiy ağlarda Facebook, Vkontakte, Odnoklassniki saifelerimizge, bunen beraber, Telegramda kanalımızğa qoşulıñız ve eñ aktual ve meraqlı malümatlardan haberdar oluñız.


text:
Aqyarda oquv yurtnıñ 3-nci kurs talebesiniñ muqaytsızlıq sebebinden ölümi boyunca cinaiy iş açıldı. Bunı Aqyar şeeri boyunca Rusiye Federatsiyasınıñ «Taqiqat komiteti» matbuat hızmeti bildire.
Taqiqat şunı bildirdi ki, oğlan Aqyarnıñ Lenin rayonı Tokarev soqağına boyunca yerleşken maşina hızmeti boyunca teşkilâtta ameliyatnı keçe edi.
2014 senesi iyün 19 künü «Mercedes-Benz» maşinanı tamir etken teşkilâtnıñ hadimine ve ameliyattan keçken studentke naqliyat vastası tüşti.
«Oğlan körgen zarardan elâk oldı», – deyler taqiqatçılar.
Al-azırda bu vaqia boyunca mesülietli olğanlarnıñ şahısları ögrenile.


text:
Terrorizmge qarşı tedbirler keçirilgen yerler ve işğal etilgen Qırım ile demiryol ve maşina alâqaları Ukraina vatandaşlarınıñ telükesizligi içün toqtatılğan edi ve Ukraina milliy havfsızlıq ve mudafaa şurasınıñ (RNBO) qararı ile ğayrıdan tiklenecek.
Bunı Ukraina infrastruktura naziri Andrey Pivovarskiy cuma künü, fevral 6-da, matbuat konferentsiyasında bildirdi.
«Bu Ukraina vatandaşlarınıñ havfsızlığı meselesidir. RNBO bunıñnen bağlı bir qarar qabul etse, İnfrastruktura nazirligi de aynısını yapacaq», – dep qayd etti nazir.
Andrey Pivovarskiyniñ aytqanına köre, işğal etilgen Qırım ile alâqalar qararı da aynı bu şekilde qabul etilecek.
«Şimdilik böyle bir avale yoq», – dep qayd etti nazir.
Malüm ki, 2014 senesi dekabr 26-dan itibaren Ukraina Qırım ile avtobus alâqalarını toqtattı. 2015 senesi yanvar 6-dan itibaren terrorizmge qarşı tedbirler keçirilgen yerler ile naqliyat alâqaları toqtatıldı.


text:
Qırımda «Arqadaş» uquq qoruyıcı teşkilâtınıñ reisi Ayder İsmailov medeniy asabalıqnıñ qoruv saasında devlet nezaret bölüginiñ mesleatçısı Denis Çihradzeniñ Aqmescitte Şmidta, 2 adresi boyunca yerleşken Qırımtatar Milliy Meclis binasınıñ teşkerüvi vaqtında etken areketlerine itiraz bildirmek niyetindedir. Bunı Ayder İsmailov QHA agentligine bildirdi.
Teşkerüv neticesinde memuriy bozuluv aqqında eki protokol tizildi, biri «Qırım» fonduna nisbeten, digeri fondunıñ baş müdiri Riza Şevkiyevge.
Neşir bildirgeni kibi, uquq qoruyıcı Denis Çihradzeniñ areketlerini qanunsız tanımağa talap ete.
İşğal etilgen Qırımda yanvar 15-de «Qırım Cumhuriyeti Yuqarı mahkemesinde» «Qırım» Fondu» hayriye teşkilâtı işi boyunca mahkeme toplaşuvı keçirildi. Toplaşuv qırımtatarca keçmek kerek edi, amma mahkeme «buña azır degil edi». «Qırım» fondunıñ başı Riza Şevkiyev aytqanı kibi, toplaşuvnıñ keçirilmesini muayyen bir sebeplerden başqa künge qaldırdılar.
Haber etilgeni kibi, fondnıñ baş müdiri Riza Şevkiyev oña 350 biñ ruble, fonduna ise – 4,5 million ruble para cezasınıñ belgilenmesi boyunca Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesiniñ qararına itiraz beyannamesini yazğan edi.
Fond ve onıñ başına nisbeten mahkeme toplaşuvları keçken sene dekabr ayında keçirilmek kerek edi, amma olarnı bir qaç kere başqa künge qaldırğan ediler. Şevkiyev mahkeme toplaşuvınıñ qırımtatar tilinde keçirilmesini de bir qaç sefer sorağan edi.


text:
Böyle tefsirnen çetel işler nazir muavini Danılo Lubkovskiy Rusiye ve AQŞ yolbaşçıları arasında olıp keçken muzakerelerni izaatlay.
«Dialoglarnıñ bütün çeşitlerine sakin munasebette olmaq kerek. Ukraina, öz nevbetinde, Rusiye meselesini Avropa ve Amerika şeriklerinen muzakerelerni keçire. Biz fikir, malümat ile paylaşamız, Rusiye Federatsiyasında olğan meseleler aqqında söz yürsetemiz. Başqa taraftan ise, Qırım meselesine qaytsaq, qayd etmek kerek ki, çeşit meydanlar bar ve böyle munasebetlerni biz alğışlaymız ve qol tutamız. Amma aqiqiy dialog Ukrainasız olmaz», – qayd etti Lubkovskiy.
Aytqanına köre, Qırım vaziyetiniñ tınçlandıruvı içün Kiyev çeşit halqara muzakereleriniñ iştirakçısı olmalıdır.
Mart 30 künü aqşam Pariste AQŞ devlet hadimi Con Kerr ve Rusiye çeteyel işler naziri Sergiy Lavrov Ukraina vaziyeti aqqında eki taraflama muzakereni keçirdiler.


text:
Kyivdeki Rusiye elçihanesiniñ binası yanında sentâbrniñ 27-de «FIND & FREE» informatsion kampaniyası çerçivesinde «Ervin qayda?» XV aktsiyası keçirilecektir. Teşkilâtçılarnıñ bildirgenine köre, faaller işğal etilgen Qırımda qaçırılğan ve ğayıp olğan insanlarnıñ soy-sopları is etken duyğular aqqında tarif etecekler.
«Ğayıp olğan insanlarnıñ aqrabaları ne tüşüne? Faaller «Yula v golove» aktsiyasını taqdim etecek. Tuvğanlarını qıdırmağa devam etkenlerniñ duyğuları kösterilecektir», – dep aytıla haberde.
Qırım işğalinden soñ yarımadada insanlarnıñ, ekseriyeti qırımtatarlarnıñ, ğayıp olma adiseleri sıqlaştı. Bunen beraber Rusiyeniñ Qırımdaki Taqiqat komiteti tasdiqlay ki, «qırımtatarlarnıñ büyük sayıda ğayıp olması qayd etilmey».
Faallerniñ bildirgenine köre, Rusiye Qırımnı işğal etkeninen 44 qırımlı ğayıp oldı. 17 insan tapıldı, 19 – bugünge qadar ğayıp sayıla, 6 – ölü tapılğan, daa ekisi apiste yata.
Dünya qırımtatar kongressi icra şurasınıñ azası Ervin İbragimov 2016 senesi mayısnıñ 24-de Bağçasarayda belgisiz insanlar tarafından qaçırıldı. Video nezareti kamerası Rusiye yol inspektorları urbasında eki adam İbragimovnıñ maşinasını toqtatıp, onı mikroavtobusqa oturtqanını qayd etti.
Qırım uquq qorçalayıcı gruppasınıñ tahminlerine köre, insanlar Rusiye akimiyeti ya da onıñ kontroli altında bulunğan taqımlar tarafından qaçırıla bile. Qırım akimiyeti insanlarnıñ ğayıp olmasını tanıy, amma onıñ alâqası bar olğanını inkâr ete.


text:
Martnıñ 27-sinde olğan malümatqa köre, Qırımda yedi yañı koronavirus hastası qayd etildi. Böylece, hastalarnıñ umumiy sayısı 14 adam oldı. Qırım ve Aqyar boyunca Rospotrebnadzor başı Natalya Penkovskayanıñ aytqanına köre, hastalarnıñ episi - koronavirus yayılğan çetel memleketlerden qayrqan Qırım sakinleridir.
Qırımda antiseptiklerniñ istisalı | Künniñ Qırım süreti
Aqmescit rayonında kombinatlarnıñ birisinde lavanda qoqulı antiseptiklerniñ istisalını başladılar.
Martnıñ 27-sinde olğan malümatqa köre, Qırımda yedi yañı koronavirus hastası qayd etildi. Böylece, hastalarnıñ umumiy sayısı 14 adam oldı. Qırım ve Aqyar boyunca Rospotrebnadzor başı Natalya Penkovskayanıñ aytqanına köre, hastalarnıñ episi - koronavirus yayılğan çetel memleketlerden qayrqan Qırım sakinleridir.
Martnıñ 27-sinde olğan malümatqa köre, Qırımda yedi yañı koronavirus hastası qayd etildi. Böylece, hastalarnıñ umumiy sayısı 14 adam oldı. Qırım ve Aqyar boyunca Rospotrebnadzor başı Natalya Penkovskayanıñ aytqanına köre, hastalarnıñ episi - koronavirus yayılğan çetel memleketlerden qayrqan Qırım sakinleridir.


text:
Kreml kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Memet Belâlovnı nezaret altında qaldırdı. Advokat Edem Semedlâyevniñ Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, Belâlov 2019 senesi fevralniñ 9-na qadar nezaret altında qalacaq.
Advokatnıñ aytqanına köre, oturışuv «standart» oldı, mahkeme Belâlov «saqlana ve şaatlarğa tesir ete bile», dep bildirdi. Mahkemede kerekli ekspertizalarnı keçirmege yetiştirmegenlerini de ayttılar.
«Daa bir kere bizim işimiz olmağanını, mabüsniñ işi olmağanını bildirdik… Semeresiz tahqiqat, tahqiqat tedbirleriniñ semeresiz teşkil etilmesi içün sağlığını berecekmi? Buña emiyet bermediler. Oturışuv qapalı oldı, babası ve anasına qarar seslendirilgende kirmege izin berildi», – dep qayd etti Edem Semedlâyev.
Bundan evel Rusiyeniñ Qırım Yuqarı mahkemesi Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsleri Timur İbragimov ve Ernes Ametovnı fevralniñ 9-na qadar apiste qaldırdı.
2017 senesiniñ oktâbr ayında Rusiye telükesizlik hadimleri Bağçasaraynıñ altı sakinini tutıp alğan edi. Bular – Timur İbragimov, Marlen Asanov, Memet Belâlov, Seyran Saliyev, Server Zakiryayev ve Ernes Ametov. FSB olarnı Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ azaları olğanında qabaatlay.
«Qırım birdemligi» cemaat teşebbüsiniñ koordinatorı Server Mustafayev ve qırımtatarı, musulman Edem Smailov 2018 senesi mayısnıñ 21-nde Qırımda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutulğan edi. Olarnıñ davası Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasına» ilâve etildi.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Ahtem Seytablayevniñ ve prodüsser İvanna Dâdüranıñ icadiy taqımı fevral 9 künü«Kiborgi» iş adı olğan yañı filmniñ çekimlerini başlay. Bunı Ukraina Haber siyaseti nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Müessisede tarif etkenlerine köre, filmniñ süjeti – Ukrainıñ yañı tarihında yüz bergen vaqıyarar esasında qurulğan ve Donetsk avalimanındaki uruşlarda küreşken ukrain askerleri – «kiborglarğa» bağışlana.
Bildirüvde: «İkâye 2014 senesi sentâbr ayında eki afta devamında avalimanında nevbet keçirgen batalyonnen bağlı. Göñüller taqımı ilk sefer ateş noqtasına keleler, onı bizim askerlerimiz endi dört ay devamında qorçalaylar. Göñülliler anda kelip, cenkniñ deşetli yüzünen qarşılaşalar», – dep aytıla.
Matbuat hızmetinde qayd etkenlerine köre, ğayeni kerekleştirmek içün çekim pavilyonında eki qatlı dekoratsıya quruldı, o Donetsk avalimanındaki cenk areketlerni olğanı kibi köstere. Çekimler Kyiv ve Çernigov şeerlerinde yapılacaq. Stsenariyni belli stsenarist Natalya Borojbit yazdı.
«Kiborgi» filmniñ azırlanuvına kino meseleleri boyunca Ukraina Devlet Agentligi tarafından maddiy destek ayırıldı.


text:
İnsannıñ ayatı – tam bir qıymettir. Faqat totalitar rejim ve diktatorlar bu adiy aqiqatnı añlamay. Stalin rejimi yoq etken millionlarnen taqdir bunıñ delilidir.
Tarihçılar 1937-1938 senelerini «Büyük terror» dep adlandırdı. Bu yılları devlet iç bir qabaatı olmağan biñlernen insannı ölümge mahküm etti. 1938 senesi aprelniñ 17-nde qırımtatar siyasiy elitası ve ziyalılarınıñ büyük qısmı qurşunğa tizildi.
1921 senesi qurulğan Qırım Muhtar Sovet Sotsialistik Cumhuriyeti yarımadanıñ milliy gruppaları, hususan qırımtatarlarınıñ prioritetli inkişaf esaslarını ilân etken edi. Qırımtatarlarnıñ tarihı, etnografiyası ve medeniyeti faal ögrenilip başlandı, milliy mektepler, qırımtatar teatri açıldı, qırımtatar tilinde gazeta ve mecmualar basıldı. Qırım MSSCniñ Moskvada Daimiy Temsilciligi bar edi – ve bu vazifede er vaqıt qırımtatarı olğan edi.
1920-nci yıllarnıñ ortalarında Sovetler Birligindeki siyasiy müit zorlaştı. Ziyalılarnı taqip, yerli milletçiliknen küreş, medeniyet erbaplarına qarşı repressiyalar Qırımda da oldı. 1928 senesi mayısta sovetlerniñ milliy cumhuriyetleri tarihında ilk sefer Qırım Muhtar Sovet Sotsialistik Cumhuriyetiniñ reisi Veli İbragimov mahküm etilip qurşunğa tizildi.
Veli İbraimovnıñ qurşunğa tizilüvinden on yıl keçken soñ, 1938 senesi aprelniñ 17-nde, qırımtatarlarnıñ tarihında yañı facia oldı – qurbanlar çoq oldı.
Devlet siyasiy idaresine angi üküm kerek olsa, o olur. Evelden belgilengen ceza ne olsa, o olacaq. Er şey qanunğa köre yapılacaqŞevqiy Bektöre
«Sovetlerniñ Rusiyesinde insannı apiske almaq ve atta ölüm fermanını çıqarmaq içün mahkemege kerek yoq. Devlet siyasiy idaresine angi üküm kerek olsa, o olur. Evelden belgilengen ceza ne olsa, o olacaq. Er şey qanunğa köre yapılacaq. Qanun Devlet siyasiy idaresiniñ elinde oyuncaq ola. Apishaneniñ tar ve qaranlıq odaları, soraştıruv ve işkence usulları – er şey er bir insanğa köre ayrı saylana». Bunı 25 yıl Stalin lagerlerinde keçirgen qırımtatar nesircisi ve şairi Şevqiy Bektore yazdı. Bektore 1932 senesi apiske alındı, eñ büyük repressiyalar ise «büyük terror» zamanında oldı – 1937-1938 seneleri.
1937 senesiniñ fevralniñ 23-nden martnıñ 5-ne qadar keçirilgen Bolşeviklerniñ Umumbirlik kommunist firqasınıñ Merkeziy Komitetiniñ umumiy toplaşuvı Sovetler Birliginde başlağan kütleviy repressiyalarnıñ siyasiy esaslarına bağışlandı. Plenumnıñ bir qısmı «Buharin-Rıkovnıñ davasına» (fevralniñ 27-nde olar firqadan çıqarılıp apiske alındı) bağışlanğan edi. Maruzalarda sanayıdaki ve naqliyattaki «ziyankârlıq, diversiya ve yapon-alman-trotskist agentleriniñ casuslıq dersleri» ve NKVDdeki duşman faaliyeti aqqında aytıldı. Stalinniñ «Firqa işiniñ eksiklikleri ve trotskist ve diger ekiyüzlülerni yoq etüv tedbirlerine dair» maruzasında duşmanlarnen amansız küreş prioritet ola ve bu küreşte «tamırnen çıqaruv ve darma-dağın etüv usulları» kerek, dep aytıldı.
Deliller az olsa da, ya da iç olmasa – repressiyalarnı qullanuv qararı tez alınğan edi
1937 senesiniñ iyül ayında firqa qararlarınen «üçlüler» şekillendirildi. Bu yerli organlar (SSCB NKVD cumhuriyet, ülke ve vilâyet üçlüleri) «antisovetlerni» repressiyalarğa oğratuv tedbirlerini keçirmek maqsadınen quruldı. Sovetler Birliginde 1937 senesiniñ avgust ayından başlap 1938 senesiniñ noyabr ayına qadar areket etti. Üç insandan ibaret edi – yolbaşçı, kâtip ve prokuror. «Üçlü» qararlarnı ğıyabiy şekilde çıqarğan edi – NKVD organları bergen dava malümatları esasında, bazı vaqıtları ise iç bir malümat yoq edi – apiske alınğanlarnıñ ilk cedvellerine köre qarar alınğan edi. Serbest edi, protokollar tizilmegen edi. Deliller az olsa da, ya da iç olmasa – repressiyalarnı qullanuv qararı tez alınğan edi. Dava çoqusı allarda ince edi (apiske aluv qararı, tintüv ve apiske aluv protokolı, apiske alınğannıñ bir ya da eki soraştıruv protokolı, qabaatlayıcı qarar), «üçlülerniñ» neticeleri ise çoq edi. Kütleviy repressiyalarğa yol berildi.
Qırımda firqanıñ vilâyet komiteti alğan qararınen «üçlü» 1937 senesi iyülniñ 4-nde tesis etildi. «Üçlü» erkânına Qırım Muhtar Sovet Sotsialistik Cumhuriyetiniñ iç işler halq komissarı Karp Pavlov (reis); azalar: Qırım MSSC prokurorı Konstantin Monatov ve vilâyet komitetiniñ ekinci kâtibi Server Trupçu kirgenler.
Qırımtatar firqa-ükümet elitası ve ziyalılarınıñ yüksek vazifeli bazı vekilleri endi apiste edi. İnsanlarnı 1936 senesiniñ ekinci yarısında tutıp başladılar, 1937 senesiniñ baarinde ise itibarlı medeniyet erbapları apiske alındı – «Yeni Dünya» gazetasınıñ muarriri Teyfuk Boyaciyev, yazıcı ve oca Asan Sabri Ayvazov, filolog Osman Aqçoqraqlı, radio komitetiniñ muarriri Reşat Refatov, RSFSR Halq maarifçilik komissarlığı yanındaki merkeziy ilmiy-tedqiqiy milletler institutınıñ ilmiy hadimi Mamut Nedim.
1937 senesi iyünniñ 15-nde Qırım MSSC ziraat halq komissarı Fevzi Musanif ve pedagogika institutınıñ müdiri Mustafa Bekirov apiske alındı, 1937 senesi iyülniñ 26-nda cumhuriyetniñ maarifçilik halq komissarı Ramazan Aleksandroviç, 1937 senesi iyülniñ 31-nde firqanıñ vilâyet komitetiniñ sabıq ekinci kâtibi, soñra maarifçilikniñ halq komissarı Bilâl Çagar, 1937 senesi sentâbrniñ 8-nde ise Qırım MSSC Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi İlyas Tarhan apiske alındı.
Episini qarşıinqilâpçı milletçi teşkilâtı ile alâqaları bar olğanında qabaatladılar. Añlaşıla ki, qırımtatarlarnıñ çoq sıfatlı siyasiy esnası azırlanğan edi. Apiske alınğanlarnıñ erkânı bir baqıştan meşur olsa da, mifik milletçi teşkilâtınıñ reberi olmaq kerek edi – büyük bir siyasiy şahıs. Böyle biri tezden tapıldı.
Muhtariyetniñ liderlerinden biri, Qırım MSSC ükümetiniñ reisi Abduraim Samedinov oldı.
1937 senesi sentâbrniñ 17-nde apiske alındı, bir qaç künden soñ ise «burjua milletçilerini imaye etkeni içün» firqadan çıqarıldı.
Samedinov apiske alınğan soñ qırımtatar siyasiy ve medeniy elitasınıñ itibarlı erbapları apiske alındı – Tatar tili ve edebiyatı ilmiy-tedqiqiy institutınıñ müdir muavini Yaqub Azizov, Krımgosizdat idarecisi Bilâl Çeşmeci, yazıcı Ümer İpçi ve digerleri.
Reber gruppası azalarınıñ qabaatlayıcı qararında qurğan «qarşıinqilâpçı türkçü milletçi teşkilâtınıñ» maqsadı Sovetlerni küçnen devirmek, Qırımnı Sovetler Birliginden ayırmaq ve burjua-milletçi qurumını tiklemek edi, dep aytıldı.
Genç bolşevik, Qırım «üçlüsiniñ» azası Server Trupçunıñ taqdiri zamandaşlar içün ögreticidir. «Üçlü» erkânına kirsetilgen soñ o, tek ölüm ükümlerini imzalamaq degil, semetdeşleri – qırımtatarlarını – matbuatta da yoq etip, «burjua milletçileri» ve «milletçi gruppalarnıñ» aza adlarını aytqan edi. Bu faaliyeti 1937 senesi noyabr ayında apis cezasınen yekünlendi.
Tarihnıñ accı sarkazmı: Server Trupçu onıñ çaquvınen apiske alınğan insanlarnen bir künde – 1938 senesi qara aprelniñ 17-nde – qurşunğa tizildi.
Firqa azalarından ğayrı, bu künü qırımtatar medeniyetiniñ aydın erbapları qurşunğa tizildi.
Bu büyük gumanitar faciasınıñ aqibetlerini qırımtatar halqı bugün de is ete.
Gülnara Bekirova, Qırım tarihçısı, Ukrain PEN-klubınıñ azası


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Yaqında Moskvada ve Rusiyeniñ diger şeerlerinde keçken kütleviy narazılıqlar qomşu devletteki muhalefet çıqışlarınıñ aktualligini ortağa çıqardı. Rusiyelilerniñ ekseriyeti bütün samimiyetinen, ukrainler Maydanda turğanlarında qomşu devletniñ liberal cemaatçılığı olarnı acıy edi, amma rusiyeliler öz soqaqlarına tökülgende – iç bir şekilde meraq ve añlayış köstergenlerine oşamay.
Bunu añlamaq qolay. Rusiyedeki narazılıqlarnıñ esas şiarı – devletniñ akimiyetini deñiştirüv, «Putin - hırsız». «Qırım– Ukraina toprağı» ya da «Putin – Donbasstan coyul» degen şiarlarnen çıqqan biñlernen insan iştirak etken numayışnı tasavur etmek qıyın. Albuki, Rusiye devletçiliginiñ esas meselesi – hususan qomşu devlet topraqlarını işğal etip almasıdır. Aslında, ister Ukraina, ister Gürcistanğa tecavuz etmesinden evel Putin rejiminiñ demokratiyanen alıp berecegi yoq edi. Lâkin Yaltadan soñ, halqara aq-uquqınen dünya tertibiniñ kösterişli tarzda bozulması, gibrid cenkniñ Rusiye siyasetiniñ esas manasına çevirilmesinden soñ, Rusiye devletiniñ inkişaf etmesi içün iç bir türlü rezervi qalmadı. Kerçek, Putin özü de bunı pek yahşı añlay. O, «özüniñ» prezident saylâvını Qırımnıñ istilâsı yapılğan künge keçirmesi de boşuna yapılamamaqtadır. Çünkü onıñ içün bu- o, çoqtan berli kesip keçken «qırmızı sızıqtır». Keri qaytmaq ise imkânsız.
Başqa halqlarğa zulum yapqan halqnıñ özü serbest olması mumkünmi?
Rusiye devleti demokratik devlet olması mumkünmi? O qaparcılıqnı yeñmesi mumkünmi? Öz vatandaşlarına serbestlik temin etebilemi? Qoyulğpan suallerniñ epsine ancaq, daa yaqın vaqıtlarğace Rusiyede büyük sayğınen añılğan Karl Marksnıñ şekillendirgen eñ esas, yani – başqa halqlarğa zulum yapqan halqnıñ özü ür olması mumkünmi - degen sualine cevap berilgen soñ, cevap tapmaq mumkün olur. Cenk, istilâ, öldürüvler ve nefret propagandası sayesinde inkişaf etken halq serbest olması mumkünmi?
Er angi bir rusiyeli bunıñ cevabını bilmeli: yoq, olması mumkün degil. Eger Rusiye sakinleri kerçek manada deñişmeler olğanını istese,olar zapt etken topraqlarnı azat etmekten başlamaq kerekler. Olar Abhaziyanı terk etmeli. Olar Cenübiy Osetiyanı terk etmeli. Olar Pridnestrovyeni terk etmeli. Olar Donbassnı terk etmeli. Olar Qırımnı terk etmeli. Çünki bu topraqlardan laf sözsüz vazgeçmegence, Rusiye iç bir zaman – tekrtarlayım, iç bir zaman – medeniyetli halqlar ailesine qaytıp olamaz. Em Putin, em de Navalnıy devrinde onı quvulğanlar taqdiri bekley.
Eger Rusiye sakinleri kerçek manada deñişmeler olğanını istese, olar zapt etken topraqlarını azat etmekten başlamalılar
Ukrainanıñ menfaatı pek sade. Rusiyedeki demokratiya, qaparcılıqqa qarşı küreş, pressanıñ serbetligi – elbette pek muim. Lâkin bu – rusiyelilerniñ içki meselesi. Ukraina içün onıñ territorial bütünlügi tiklenmesi muim. Cenkniñ bitmesi. Ukrainalılar ancaq, Rusiyeniñ tecvuzlıq hastalığı tedavi olmadan yahşı tarafqa deñişmeycegini añlaycaq rusiyeli siyasetçi ve cemaat erbaplarına qol tutmalı.
Kerçek, aynı zamanda, Ukrainanı acığan rusiyeliler içün de bu eñ muim ve esas mesele olmalı. Ukrainadaki islâat, qaparcılıqqa qariı küreş, «vizasız kiriş» ya da ukrain şeerlerindeki soqaq adları – ukrainlerniñ içki işi olmalı. Ukrain demokratiyası bile – ukrainlerniñ içki işidir. Rusiyeli içün ise eñ muimi – onıñ devleti qomşu devletniñ topraqlarını işğal etip almasıdır. Ve bu arada – demokratik ya da avtoritar, az ya da pek muvafaqiyetli olması asla muim degil. Başqalarnıñ toprağını işğal etmek yasaq. Biz añlaşmaq kerek olğan esas mesele, işte, budır. Meraqlanacaq esas mesele de budır.
Amma Rusiye ve Ukraina içindeki demokratiyanıñ muvafaqiyeti ve nasipsizlikleri aqqında ise, cenkten soñ laf etermiz.
Vitaliy Portnikov, jurnalist ve siyasiy izaatçı, Radio Svoboda közeticisi
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün


text:
Herson vilâyetinde Qırım sakinleri vesiqalarını resmiyleştrebilecek memuriy hızmet merkezleriniñ sayısı arttırılacaq. Bu aqta fevralnin 22-nde Ukraina prezidentiniñ Qırımdaki daimiy temsilcisi Boris Babin,«İzberkom» neşirine bergen intervyusında haber etti.
Onıñ sözlerine binaen söz, Herson vilâyetinde memuriy hızmet berüv merkezleri (MHBM) ağınıñ arttırıluvı aqqında kete.
«Bir qaç territorial cemaatçılıq böyle bir merkezlerniñ Çaplınka, Kahovka, Novotroitskoyede açmağa qarar berdi ve ayrıca Hersondaki MHBM keñişletilecek. Ondan da ğayrı, «Kalançak» KÇKN-na yaqın yerleşken Preobrajenka köyüne ve Novoalekseyevkağa da kerek donatmalar satın alunuv meselesi çezilmekte. Ayrıca, yaz aylarınıñ başında, Hersonda çalışqan ve pasport bergende künde maksimum 100 az buçuq ziyade kişini qabul etken, statistikağa köre ise, olarnıñ yarısından ziyadesi Qırım sakini olğan «Dokument» devlet işhanesiniñ bölügi keñişletilecek», – dep beyan etti Babin.
Onıñ sözlerine köre, «Dokument» devlet işhanesiniñ bölügi keñişletilgen soñ, «2018 senesiniñ ilk yarısında bile qabul etüv sayısı beş qat artacaq eken».
«Böyleliknen, Ukraina Hersonda Qırım sakinlerine er iş künü 250-şer pasport berip olacaq», – dep qayd etti Ukraina prezidentiniñ Qırımdaki daimiy temsilcisi.
Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ, 2014 senesi Ukrainanıñ qıta qısmınen yarımada arasında memuriy, amma aslında kerçek bir «sıñır» peyda oldı. Memuriy sıñırda «Kalançak», «Çaplınka» ve «Çonğar» olaraq üç kiriş-çıqış noqtası çalışıp başladı.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
“Men qalamasam da auruhanağa tüstim. Bwl beyneni jüktegim kelmedi, biraq özim jöninde, qazirgi hal-jağdayımdı jazğanım dwrıs dep şeştim. Qazir bäri oydağıday. Beynede...
Aq üydiñ Qtayğa tehnikalıq tauar eksportın şekteu şaraçın qoldap Intel çip öndiruşi kompaniyası qıtaylıq kompaniyalarğa çip satıudı uaqıtşa toqtattı. AQŞ Qorğanıs ministrligi...
Bir kün bwrın Qıtay Gonkongtağı erkindikti şekteytin zañdı resmi atqaruğa bergen bolatın. Bwl üşin AQŞ Ökilder palatası Qıtayğa eskertu sankciyası turalı zañdı...
Qıtaydıñ soltüstik-şığısındağı ahual jaylı jariyalanğan jaña bayandamada biliktiñ Şıñjañ ölkesiniñ bayırğı twrğındarı – wyğırlar, qazaqtar men özge de wlttardıñ sanın azaytudı közdeytin...
Serikzhan Bilash is an ethnic Kazakh who originally came from China’s western Xinjiang Uyghur Autonomous Region and moved to Kazakhstan where he...
Kempirbay Bögembaywlı 1834 jılı qazirgi Qarağandı oblısı, Qarqaralı audanında tuıp, 1895 jılı qaytıs bolğan. Onıñ äygili aqındar Şöje,Tezekbay, Äset, Jämşibaymen aytıstarı halıq...
Proekt «TENGRIANCI» i AHMETBEK NUR-SILA. V poslednee vremya idet naplıv predstaviteley religioznıh teçeniy v politiku. Nekotorıe hotyat davat' sovetı vlast'imuşim, a drugie...
«Meniñ jauım – qazaqtıñ jauı» depti Mwhtar Mağauin. Jazıptı. Aldında auızşa aytqanın da estigem. Süysinbeske amal kem… «Meniñ de…» degiñ keledi.Keyin oylap...
nemese mehanikanıñ altın zañı qalayşa qara baqırğa aynaldı Osıdan az ğana bwrın öziniñ alpıs jasqa toluın dürildete toylağan M.Şahanovtıñ tañdamalı jır jinağın...
Wyğır-Qazaq Tribunalı
Şinjañdağı bayırğı Qala-qoğandar
Kazakistan: İnsan Hakları Aktivisti Baibolat Kunbolat Tutuklandı
Wlt müddesi jolında, men Serik Ajıbaywlı är qaşanda küresuge dayınmın.
Qıtay konsuldıq aldındağı narazılıq: 50 künde ne özgerdi?
ŞIĞIS TÜRKİSTAN TARIHI
SERİKJAN jäne WYĞIRLAR
Abaqtıdan şıqqan Maks Boqaev alañğa bardı
“Äke-şeşemniñ ziratındağı tastı qirattı”. Qıtay lagerinde qamauda bolğan qazaq
“KMK Mwnay” jwmısşıları jalaqını eki ese köbeytudi talap etti, basşılıq kelispedi
Qıtay biligi koronavirustıq qauipti azaytu üşin jüz mıñdağan internet-troll'derdi paydalandı
Serikjan Biläş Qazaqstannan ketu sebebin tüsindirdi
Äleumettik jelilerde uday mas polkovniktiñ äñgimesi degen video jariyalandı, tipti elbasında tildegen
Mayk Pompeo: AQŞ ükimeti komp'yuter jelilerine jasalğan auqımdı kiber şabuıldıñ artında Resey twr
Azattıq küni Jirinovskiy täuelsizdigimizge til tigizdi
Qıtaylardıñ Almatı auejayına qonğanı eldiñ aşuın tudırdı(video)
Täuelsizdik küngi Almatıdan fotobayan
QITAY LAGERİNDEGİ QAZAQTAR ARAŞA SWRAYDI
Qazaqstandıq äyelder aqşa üşin qıtaylarğa bala tuıp bergen
“Bwl jağday şeşilse tek soğıs arqılı şeşiledi”: Äzimbay Ğali orıs deputattarına qarsı pikir ayttı
Otbası iz-tüssiz joğalıp ketken qandasımız kömek swraydı
Reseylik deputat: Qazaqstan Reseyge territoriyasın qaytarıp beruge tiis (video)
Şıñjañdağı mwsılmandar üşin. Francuz futbolisti Grizmann qıtaylıq Huawei-men kontraktisin üzdi
Qıtay soğıs kemeleri oq jaudırdı, AQŞ kemeleri daulı sularğa kirdi – Qıtay äskeri telearnası
Bombalauşı drondardıñ üşinşi buını – Bayraktar Akıncı ömirge keldi
Qıtay elşisi: Pandemiya Qazaq-Qıtay qatınasına äser etken joq, tağı 360 mln dollar investiciya jasadıq
Killerler. Izrail' azamatı Tarnapol'skiy qalay oqqa wştı?
Derjavalardıñ quattı teñiz qosındarı Qıtaydıñ şığısına jinaluda
Ministrlik: “Qauipsizdik sertifikatımızdı” eşkim moyındamaydı, sebebi NATO-ğa müşe emespiz
BWW Reseydi Qırımnan ketuge şaqıratın rezolyuciyanı qabıldadı. Qazaqstan qalıs qaldı
Benzin bağası öseyin dep twr
Qıtaydıñ qaru-jaraq öndiruşileri älemdi alañdattı
Marğwlan Seysembay: Ersin Erkin isinde jeñiske jettik!
Qıtay sotı tağı bir Qazaqtan jeñildi
2021 jılı baspana men qwrılıs zattarı qımbattaydı
AQŞ tağı da Qıtayğa qarsı sankciya salğalı otır
Almatıda «Sergek» arqılı 4,5 mlrd teñge ayıppwl salınğan
Euroodaq Keñesi adam qwqıqtarın bwzğanı üşin jahandıq sankciyalar rejimin bekitti. Ol 10 jeltoqsannan bastap küşine enedi.
AQŞ-ta jappay vakcinaciyalau bastaladı
Qazaq şekarasınan tek qazaqtar ğana kire almay jatır
2021 jılı Qazaqstanda vakcinalau bastaladı
Tramp berilgen joq, al prezidentti tañdaytın jiınğa 9-aq kün qaldı
Şımkentte KamAZ 11 avtokölikti soqtı – video
ALTAY ÖLKESİNİÑ ŞINJIYAÑ PROVINCIYASINA ÖZ ERKİNEN TIS QOSILĞANINA 100 JIL (1920-2020J.J)
Djo Bayden Resey men Qıtayğa qatıstı közqarasın ayttı
Biz Qıtaymen soğısu mümkindigin joqqa şığara almaymız
Qırğızstan Qıtaydan tağı qarız öteudi jeñildetudi swradı
Qazaqstan mwnay qorı boyınşa älemde 11-orında twr
Tramp 2024 jılğı prezident saylauına qatısuı mümkin
Qıtay Djo Bayden komandasın “satıp aluğa” tırısuda –AQŞ barlau qızmeti
MIRZAN KENBEJAY: Türki eli boludan nege qorqamız?
Erdoğan Trampqa alğıs bildirdi
Djo Bayden AQŞ-tağı prezident saylauında jeñiske jetti
Oralman da Qazaq! Bölinbeyik!
Bağaşar Mälikwlı men Qayşa Aqan. Qazaqstan Qıtaydan kelgen tağı eki qazaqqa bosqın märtebesin berdi
TRAMP «BORAT» TURALI
Tramp pen Baydenniñ aytısı: Putinnen aqşa alğan kim?
Djo Baydenge tiesili qwpiya hattar jäne Tramp mälimdemesi
Diplomatiyalıq dağdarıs aldındağı añdısu: Beyjiñ Uaşingtonğa eskertu jasadı
Qıtay Tayuanğa qarsı şabuıl dayındığın küşeytude
“Qıtaydan qaşqan” Qaster men Mwragerge bir jılğa bosqın märtebesin berdi
Älem ülken soğısqa dayındalıp jatır
Stalin nege Şığıs Türkistannıñ täuelsizdigin qwrban etti?
Adam qwqıqtarı üşin «qaralı kün»: Qıtay BWW Adam qwqıqtarı jönindegi keñeske müşe boldı
Tramp Aq üyge oraldı
Qıtay sotı Qazaqstandı täuelsizdik künimen qwttıqtağan üş etnikalıq qazaqtı sottadı
Under The Cover Of The Coronavirus, Kazakh Activists Face Renewed Pressure /Bruce Pannier
Kazakistan: Dulat Agadil’in Ölümüyle İlgili Şüpheler Büyüyor
Terör Coğrafyası: Etnik Kazakların Gözaltına Alındığı Kampların Listesi
DALDA TURALI JIR


text:
İyünniñ 15-inde saba Aqyarda daa eki koronavirus adisesi qayd etildi, bildire Aqyarnıñ rusiyeli akimiyeti.
"Bu İspaniyadan qaytqan aqay. Şimdi o Qırımda tedaviylene. Ekinci adamnıñ alâqa dairesi ve yuqunçqa oğrağan yeri tayinlene. Yılnıñ başından berli Aqyarda koronavirusnen 187 adam hastalandı. 152 adam yahşı oldı, 3 adam vefat etti", - bildirile beyanatta.
Şeerniñ rusiyeli akimiyetiniñ malümatına köre, şimdi infektsiya hastahanesinde 108 adam nezaret altında buluna, 9-ıncı şeer hastahanesinde ise - 90 adam, yaşağan yerlerinde 842 adam baqıla.
Akimiyetniñ malümatına köre, Qırımda 546 koronavirus hastası qayd etildi, 36-ı çetelden keldi, 87-si qomşu Rusiyeden kelgenler ve olarnen alâqada olğanlardır. 16 COVID-19 hastası vefat etti. Aqyarda 185 insan hastalandı. 152 kişi tüzeldi, 3 insan vefat etti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
OSCE söz serbestliği reisi Dunja Mijatović Qırımda jurnalistlerge yapılğan basqını takbih etti. OSCE bildire ki, Mijatović «Tsentr jurnalistskih rassledovaniy» neşiriniñ jurnalisti Natalya Kokorinanıñ yaqalanmasına seslendi.
«Bu yaqalav Qırım akimiyetiniñ serbest kütleviy haber vastalarınıñ vekillerini yapqan işleri içün qorqutuv ve taqip siyasetiniñ devamı aqqında hatırlata», – dep ayttı Mijatović.
O, Qırım «akimiyetini» Kokorinanı acele sürette azat etmege çağırdı.
«Qırımda körgenimiz mustaqil kütleviy haber vastaları ve serbest seslerge yapılğan basqı insan aqlarınıñ bozulması ola», – dep ayttı Mijatović.
Mart 13-te saba «Tsentr jurnalistskih rassledovaniy» mühbiri Natalya Kokorina işdeşlerine saat 8:00 oña ana-babasınıñ dairesine kelmege rica etkenlerini haber etti. O, dairege kelgen soñ onıñnen bağ üzüldi. Tintüvden soñ onı yaqaladılar.
Rusiye uquq qoruyıcıları adliyecini tintüv keçirilgen dairege almasalar da, Kokorinağa kirsettiler.
Cuma künü, mart 13-te, FSB hadimleri işğalden soñ Qırımnı terk etip, al-azırda Kiyevde yaşağan daa bir Qırım jurnalisti Anna Andriyevskayanıñ ana-babası yaşağan dairede tintüv keçirdiler. Jurnalistniñ babasına Aqmescit mahkemesiniñ qararını kösterdiler. Vesiqağa binaen, Andriyevskayağa nisbeten «Qırımda akimiyetni devirmek çağıruvları ile maqale içün» cinaiy iş açıldı.


text:
Qırımda yanvarniñ 5-inde altı yanğın oldı, bir adam elâk oldı, dep bildire Rusiye FVN-niñ Qırım bölügi.
Beyanatqa köre, dört yanğın mesken yerlerde oldı, bir danesiniñ sebebi çöplük yanmaşı oldı.
Yılnıñ başından berli quru ösümliklerniñ ve çöplükniñ alevlenmesi sebebinden umumen 10 yanğın söndürildi.
Qurtarıcılarnıñ beyanatına köre, yanvarniñ 5-inde Qırımda İslâm Terek (Kirovskoye) rayonınıñ Cuma Eli (Privetnoye) köyünde bir aqay elâk oldı.
Yanvarniñ 2-sinde Aqmescitte (Somferopol) Stroiteley soqagında beş qatlı evniñ kvartiralarından birisinde yanğın çıqqanı içün, sakinlerni tahliye ettiler, eki adamnı qurtarıp ekimlerniñ eline berdiler.
Daa evel Canköy rayonınıñ Totay köyünde gece mesken evde yanğın oldı. Yanğında 1958 senesi doğma aqay zararlandı.


text:
Qırım musulmanları Diniy idaresiniñ vekilleri Rusiye müftiler Keñeşi terkibine kirmeycekler. Bunı sentâbr 8-de şura reisi Ravil Gaynutdin bildirdi, – dep haber ete öz başına ilân etilgen Qırım akimiyetiniñ «ruporı» «Krıminform» saytı.
Sentâbr 21-ne keçirilmesi belgilengen qurultayda Rusiyeniñ Avropa qısım musulmanları Diniy idaresi Rusiye Federatsiyası musulmanları Diniy idaresi adını alacaq eken.
«Bizler Qırım musulmanları Diniy idaresini Diniy idare ve Rusiye müftiler şurasına davet etmekniñ tarafdarı degilmiz. Eñ esası, bizler müftinen biri-birini çoqtan bilemiz, çoqtan işbirlik tutamız», – dep ayttı Gaynutdin.
İleride, reisniñ aytqanına köre, Rusiye müftiler keñeşi Qırımdaki musulman oquv yurtlarınıñ inkişafına yardım etmege azır.
«Bizler yardım kösteremiz ve ileride de musulman oquv yurtlarına qol tutmağa azırmız. Qırımdaki musulman oquv yurtlarına litsenziya almağa yardım etecekmiz. Bizler bu oquv yurtlarına zarur olğan nizamnamelerni de azırlamağa azırmız», – dep ayttı Rusiye müftiler Keñeşiniñ reisi.
Qırım musulmanları Diniy idaresi ve Rusiye müftiler Keñeşi arasında ilerideki işbirlik Rusiye prezidentiniñ Qırımdaki vekâletli temsilcisi Oleg Belaventsevniñ Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov ile körüşüvinde muzakere etildi.
Ravil Gaynutdin bildirdi ki, «Qırım musulmanları Diniy idaresi Qırımda barışıq ve amanlıq olması içün işbirlik tutmağa azır».
Gaynutdinniñ qayd etkenine köre, akimiyet vekilleri ile körüşüvde Qırım yarımadasında barışıq saqlap qalması, em de dinler ve milletler arasında işbirlik baqıldı.


text:
Qırımtatarlarnıñ milliy yetekçisi, Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilev vatandaşlarını «Qırım içün soñunace küreş etecegine» işandırdı.
Bu aqta o Bütündünya qırımtatar kongressi keçken Ankarada (Türkiye) jurnalistlerge bildirdi, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Semetdeşlerimni işandırmağa isteyim: küreş soñuna qadar devam etecek, biz mıtlaqa öz toprağımızda yaşaycaqmız», – dey Cemilev.
Evel bildirilgeni kibi, Cemilevniñ teklifi ile nevbetteki kongressni Qırım paytahtı ya da Kiyevde keçirmege qarar aldıar.
Bildirilgeni kibi, Türkiye paytahtı Ankarada avgust 1-2 künleri Bütündünya qırımtatar kongressi keçe. Qırımnıñ Rusiye akimiyetiniñ qırımtatarlarğa nisbeten ayırımları sebebinden forumnı Qırımda keçirip olamadılar. Bundan da ğayrı, yarımadağa kiriş Mustafa Cemilev ve Refat Çubarovğa yasaq etildi. Kongresske Meclis azalarınıñ çoqusı kelip olamadı. Olarnı forumnıñ keçirilüv künü «fevral 26 işi» boyunca sorğuğa çağırdılar.


text:
«Dojd» telekanalınıñ baş müdiri Natalya Sindeyeva Ukrainada telekanal yasağı qararına yazıqsındı.
«Yazıq ki, Ukraina Milliy şurası böyle qarar aldı. Ukrainadaki provayderler ile tizilgen añlaşma şartlarına köre, «Dojd» IP-bağları üzerinden ticariy reklamasız bütün memlekette yayınlanmaqta. Ukraina Milliy şurasına bu malümat 2016 senesi avgust 8-de yetkizilgen edi, bundan soñ Dojd telekanalınıñ Ukraina qanunlarına zıt kelmesine dair malümat kelmegen edi», – dep izaatladı vaziyetni telekanal saytında Sindeyeva.
Onıñ qayd etkenine köre, «Dojd» Rusiye haritasını kösterip, Rusiye qanunlarına esaslana.
«Rusiye Federatsiyası Anayasasınıñ 65-inci maddesine köre Qırım Rusiye Federatsiyasınıñ subyekti ola», – dep ayttı Sindeyeva.
O, ukrain seyircisi telekanalnı sayt üzerinden ya da Smart TV ilâvesi vastasınen baqmağa imkânını tapar, dep ümüt ete.
Ukrainanıñ televideniye ve radio yayınları milliy şurası yanvar 12-de bildirdi ki, «Dojd» telekanalı memlekette yayınlanması izin berilgen çetel yayınları cedvelinden çıqarıldı. Telekanal Ukraina devlet sıñırlarını ve topraq bütünligini tanımağan levhalar köstergen edi.


text:
Saytta Federal migratsion hızmetiniñ qırımtatarlarnı sürgün etüv aqqında emiri yerleştirildi. Rusiye Federal migratsion hızmetiniñ resmiy saytında ise böyle bir vesiqa yoq.
FMH adından malümat yañlıştır, – dep bildire «Parlamentskaya gazeta». Neşirniñ malümatına köre, şimdi de DDOS-ücümleri devam ete. Gazeta saytnıñ işini tezden ğayrıdan tiklemege vade ete.
Keçken cuma künü Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımnıñ anayasası qabul etildi. Qırımtatar Milliy Meclisi oña qarşı çıqtı. Onıñ bildirgenine köre, vesiqa Qırımnıñ cemaat-siyasiy ayatında qırımtatarlarnıñ semereli iştirakini kefil etmey ve tamır halqlar aqqında beyannamege emiyet bermey. Keçken cumaertesi künü Qırım anayasası işke tüşürildi.


text:
Aqyarda “Hersones Tevriçeskiy” müzey qoruğından Ekinci Cian cenkinden qalğan eki patlayıcı nesnelerni alıp çıqtılar. Bu aqta müzey matbuat hızmetinin sözlerinden rusiye matbuatı yaza.
“Cenk vaqtından qalğan eki patlayıcı nesne tapıldı, amma müzey qoruğınıñ işine bu iç tesir etmedi. Kiriş açıq edi, snarâdlar tapılğan yerniñ etrafı ise sarılıp alınğan. Mütehassıslar mermilerni müzey qoruğınıñ toprağından alıp çıqtı”, - dep yaza “RİA Novosti Krım” müzey hadiminiñ sözlerinden.
Daa evel «Hersones Tavriçeskiy » müzey qoruğı «şübheli nesne» tapılğanından sebep politsiya tarafından sarıp alınğanı bildirile edi.
Hersones Tavriçeskiy Qırımnıñ cenübiy-ğarbiy yalısında qadimiy yunanlar tarafından quruldı. Al-azırda bu Aqyar toprağı sayıla. Eki biñ yıl devamında Hersones Şimaliy Qara deñiz sailleriniñ büyük siyasiy, medeniy, iqtisadiy merkezi oldı.
2014 senesine qadar çeşit memleketlerniñ talebe ve studentleri Hersonesteki eski şeylerni qazıp çıqarmağa kele edi. Yıl devamında 2-3 halqara konferentsiya keçirile edi. 2013 senesi Hersones UNESCO dünya mirasınıñ cedveline kirsetilgen edi. 2014 senesinden berli UNESCO müzey qoruğınıñ monitoringini keçirmey.
2018 senesi Aqyarnıñ Rusiye akimiyeti Hersones viranelerinde opera sanasını ve hocalıq inşaatlarını qurdı. Qadimiy divarlar altında yüksek voltlı kabel qoyulğan edi.


text:
Bunı Bulğaristan çetel işler nazirligi bildirdi.
«Sergey Narışkin 2014 senesi mayıs 6-8 künlerine Bulğaristanğa planlaştırğan ziyareitni amelge keçiremez. Kiriş yasaqnıñ sebepleri Rusiye siyasetçisine nisbeten kirsetilgen AB qararları. Narışkinge sentâbr 17-ge qadar AB memleketlerinde bulunmağa yasaqtır. Müddet uzana bile», – dep aytıla beyanatta.
Aprel 28 künü AB daa 15 Rusiye vatandaşı içün viza berüvini toqtattı ve maliye vastalarnı qapattı. Böyleliknen Rusiye içün AB «qara cedveliniñ» umumiy miqdarı 48 insan oldı.


text:
Rusiye apsinden «büyük deñişim» çerçivesinde azat etilgen qırımtatar faali Edem Bekirovnıñ fikirince, Qırımda yañıdan başlatılğan mahkeme esnası ve qıdıruvğa ilân etilüvi qabaatlayıcı ükümnen yekünlenecek. Bu aqta o, Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi.
Bekirovnıñ tahmin etkenine köre, Rusiye mahkemesi ve tahqiqat organları oña basqı yapmağa devam etmege tırışa.
«Emir yuqarıdan keldi, dep tüşünem. Olar (qabaatlav tarafı ve mahkeme – QA) maña qarşı cinaiy dava boş yerde qapatılmaycağını añlay ve onı mantıqlı bir soñuna ketirmege tırışa – menim ükmümni çıqaracaq olalar. Bundan soñ davanıñ bütün cıltlarını arhivge berecek olalar. Belki, Novooleksiyıvkadan çıqmayıp oturayım ve cemaat faaliyetinen, ukrainalı siyasiy mabüslerniñ azat etilüvinen oğraşmayım dep, bu şekilde meni qorquzmağa tırışalar. Çürügen devlet sistemasından er şey beklenir», – dedi Bekirov.
Mayısnıñ 14-nde Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesi 2019 senesi sentâbr ayında Ukraina ve Rusiye arasında tutulğan şahıslarnı deñişüv neticesinde SİZOdan azat etilgen qırımtatar faali Edem Bekirovnıñ cinaiy davasını yañıdan baqıp başladı. Daa soñra aynı mahkeme faalni mahkemege «zornen ketirmege» qarar berdi. Mayısnıñ 22-nde prokurornıñ muracaatınen qadı Bekirovnı qıdıruvğa ilân etmege qarar aldı.
Herson vilâyetindeki Novooleksiyıvka qasabasınıñ sakini Edem Bekirov dekabrniñ 12-nde saba Qırım kirişinde Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutıldı. O, 78 anasını ve aqrabalarını ziyaret etmek içün Qırımğa ketti. Daa soñra onı Aqmescitteki Rusiye FSB binasına alıp ketkenler. Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Bekirovnı eki ayğa apiske aldı.
Advokat Aleksey Ladinniñ bildirgenine köre, Bekirov Rusiye Ceza kodeksiniñ 222-nci maddesiniñ 2-nci qısmı ve 222.1-inci maddesiniñ 2-nci qısmı boyunca (patlayıcı madde ve patronlarnı saqlav ve berüv) şeklene. Uquqçı Lilâ Gemeci qayd etkenine köre, faal 10 kilogramm trotil ve 190 muarebe patronını taşuv ve tarqatuvda qabaatlana.
Sentâbrniñ 7-nde deñişim çerçivesinde rusiyeliler tutqan 35 ukrainalı Ukrainağa qayttı, Rusiyege Ukrainada çeşit cinayetlerde, şu cümleden Vatanğa hainlik yapqanında qabaatlanğan 35 Rusiye ve Ukraina vatandaşı teslim etildi. Oleg Sentsov, Oleksandr Kolçenko, Volodımır Baluh, Edem Bekirov, Yevğen Panov, Pavlo Ğrıb, Stanislav Klıh, Mıkola Karpük, Roman Suşçenko, Artur Panov, Oleksiy Sizonovıç ve 2018 senesi noyabrde zapr etilgen 24 deñizci azat etildi.
Kyivdeki Rusiye elçihanesi Ukraina tarafından azat etilgenlerniñ fotoresimini derc etti, amma anda aytılğan 35 insandan tek 24-ü bar. Rusiyege teslim etilgenlerniñ resmiy cedveli alâ daa yoq. Rusiyege MH17 uçaq seferiniñ davasında şübheli Vladimir Tsemah ve «RİA Novosti Ukraina» baş muarriri Kirill Vışinskiy teslim etilgeni belli.


text:
2017 senesi mart 29-da musulmanlar içün muqaddes üç ay (halqta «üç aylar» dep aytıla) başlana.
Bu müddet devamında musulmanlar daa çoq orazalı ola, namaz qıla, Quran oquy, hayırlı işler yapa ve Allahtan afu soray, dep bildire Qırım müftiyatınıñ matbuat hızmeti.
Üç aylarnıñ birincisi – Receb (Racab) ayıdır. Bu ay, tövbe ve ibadet ayıdır, nevbetteki ay – Şabandır – sevgi ve Allahqa hızmet etüv ayı, üçünci ve eñ müim ay – Ramazan – Allahqa yaqınlaşuv ayıdır.
Allahnıñ razılığını qazanmaq içün, bu aylar devamında musulman kişi islâm dinini ögrenüv, Quran ayetleri ve sürelerini oquv ve ezberlevge daa çoq vaqıt ayırmalı, farz olunğan namazlarnı vaqtında qılmalı, nafile namazlarını daa çoq qılmalı, oraza tutmalı, sadaqa bermeli, soy-soplarına ve faqırlarğa yardım etip, hayırlı işler yapmalı.
İçtimaiy ağlarda Facebook, Vkontakte, Odnoklassniki saifelerimizge, bunen beraber, Telegramda kanalımızğa qoşulıñız ve eñ aktual ve meraqlı malümatlardan haberdar oluñız.


text:
Bunı Qırım matbuat vastalarınıñ temsilcileriniñ Tataristan Cumhuriyetiniñ matbuat vastalarınıñ yolbaşçılığı ile körüşüvi vaqtında «ATR» telekanalınıñ baş müdiri Elzara İslâmova bildirdi, dep haber ete QHA agentligi.
«Biz Tataristan ile çalışmağa meraqlanamızr. Eyyetimiz Tataristanda olğanda, haberci noqtamıznı açmaq ve informatsion mahsulatnı almaq kerekligi aqqında söyledi», – dedi İslâmova.
ATR telekanalınıñ baş müdiri Tataristan ile televizion mahsulatlarnı meydanğa ketirmek ve olarnen deñişmek planları aqqında tarif etti.


text:
Bunı mayıs 27 künü, Türkiye çetel işler naziri Ahmet Davutoğlu bildirdi, – haber ete QHA.
«Qırımtatarlar – Qırımnıñ ayrılmaz qısmıdır. Olarnıñ tınçlığı Türkiye içün ğayet müimdir. Qırımda yaşağan medeniy eali, çeşit millet ve din vekilleri barışıq ve tınçlıqta yaşamağa devam etkenleri pek müimdir. Bu sebepten Qırımda tınçlıqnıñ saqlanmasınıñ yollarını belgilemek kerek», – dedi Davutoğlu toplaşuvdan soñ jurnalistlerge.
Davutoğlu Rusiye, Ukraina ve Qırımğa ziddiyetlerge yol bermemek ve meselelerni muzakereler yolu ile al etmege teklif etkenini bildirdi.
«Rusiye, Ukraina ve Qırımğa ziddiyetlerge yol bermemek kerek. Mesele siyasiy yollar ile çezilmeli. Añlaştıq ki, qırımtatar halqına ait olğan meseleler muzakereler vastası ile çezilecektir», – dedi Türkiye çetel işler nazirliginiñ başı.
Bundan da ğayrı, Davutoğlu toplaşuvnıñ iştirakçileri qırımtatarlarnın meselelri halqara qaidelerge binayen al etilecegi aqqında añlaşqanını qayd etti.
«Bu meseleni telefon vastası ile Türkiye baş naziri ve Rusiye prezidenti muzakere ettiler. Milletler amanlıqta yaşamaq kerekler. Şunıñ içün biz daima Rusiye, Ukraina ve Qırım temsilcileri ile sıqı munasebetlerde bulunğan edik».
Onıñ sözlerine köre, Türkiye qırımtatarlarnıñ vaziyetini taraflarnıñ er birisi ile muzakere etmege devam etecek.


text:
Ukrainanıñ BM daimiy vekili Volodımır Yelçenko Rusiyeni Gaaga mahkemesinen tehdit etti. Bu aqta o, Twittet saifesinde yazdı.
«Bu közlerge bir baqıñız. Rusiye qanunsız tutqan ukrainalı esir deñizcilerniñ anası ve qızı», – dep yazdı Yelçenko. O, Qırım yalısında zapt etilgen ukrainalı askerlerniñ tuvğanları Natalya Mokrâk ve Olga Oprıskonıñ fotosüretlerinen informatsion risale qoştı.
«Rusiyeliler, sizni Gaaga mahkemesi bekley», – dep qayd etti Yelçenko.
Natalya Mokrâk – Ukraina Arbiy-deñiz quvetleriniñ leytenantı, «Berdânsk» küçük zırhlı topçı kateriniñ komandanı Roman Mokrâknıñ anası, Olga Oprısko – Ukraina Arbiy-deñiz quvetleriniñ üyken matrosı Andriy Oprıskonıñ qızı.
Noyabrniñ 25-nde Rusiyeniñ sıñır gemileri Odesa limanından Azaq deñizinde Mariupolge keçken Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ gemilerine qarşı «açıq istilâiy areketler» kerçekleştirdi. Rusiyeniñ «Don» sıñır kateri Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ «Yañı Qapu» reyd buksirine aselet çarptı.
Rusiye FSBsi Ukraina gemilerine qarşı silâ qullanğanını tasdıqladı, mında berilgen malümatqa köre, üç Ukraina cenk gemisi noyabrniñ 25-nde «Rusiye devlet sıñırından qanunsız keçti».
Aqmescit ve Keriç mahkemeleri 24 Ukraina deñizcisini apiske aldı. Olar 2019 senesi yanvarniñ 25-ne qadar apiste qalacaqlar. Ukraina deñizcileri 6 yılğa azatlıqtan marum qala bile. Qırım yalısında zapt etilgen Ukraina deñizcileri noyabrniñ 27-nde Rusiye Ceza kodeksiniñ 322-nci maddesiniñ 3-ünci qısmına istinaden (sıñırdan qanunsız keçiş) qabaatlandı. Esir alınğan Ukraina askerleri Moskvağa avuştırıldı.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Rusiye FSBsi tarafından zapt etilgen ukrain deñiz askerlerini cenk esiri dep tanıdı.
Rusiyeniñ Keriç boğazında yapqanlarını bir sıra Avropa memleketi ve ABD tenqit eteler. NATO, vaziyetni ve Keriç boğazındaki adiselerni diqqatnen közetkenini bildirip, ağır-sabırlı olmağa ve vaziyetniñ daa beterine yol açmamağa çağırdı.


text:
Keçken afta Qırımda yol qazalarında 4 adam elâk oldı; 18 adamnı, olardan 4-ü - bala, qurtarıp oldılar. Qırım qurtarıcıları belgilengen müddette umumen 18 kere yol qazalarında yardım etmek içün celp etildi, dep bildire Rusiye FVN-niñ Qırım idaresi.
"Bundan ğayrı, esabat müddeti devamında 169 yanğın söndürildi. Dağ-ormanda 5 qıdıruv-qurtaruv operatsiyası keçirildi", - dep bildirde Qırım FVN-niñ başı Sergey Şahov.
Suvdan 11 qaza oldı, olarda 9 adam qurtarıldı, 3-ü elâk oldı, dep qoştı Şahov.
Qırım qurtarıcılarınıñ bildirgenine köre, Qırımda ciddiy yol qazalarınıñ sayısı arttı. Qırımda 2019 senesiniñ birinci üç ayında keçken yılğa baqqanda bir buçuq qat ziyade aydavcı mesüliyetke çekildi.


text:
Qırımtatarlar sürgün etilgen soñ aman-aman 50 yıl avdet içün küreşti. Lâkin küreş şimdi de devam ete. Qırımtatar milliy areketiniñ ayırıcı hususiyeti, onıñ zorbalıqsız harakteridir. Qırımtatarlarda öz aqları oğrunda küreşniñ usulları sovetler devrinden başlap künümizge qadar nasıl deñişkenleri aqqında «Azatlıq aqqı» yayınında Qırım siyasetşınası Lenora Dülber ile laqırdı etemiz.
– Qırımtatarlar yarımadağa kütleviy surette qaytmağa başlağanından soñ endi 30 yıl keçti. O zaman qırımtatarlarnıñ milliy ğayesi, avdet edi. Lâkin bu maqsatqa irişken soñ milliy areket toqtamadı, daa doğrusı, formatını deñiştirdi. Fikriñizce, qırımtatar halqı alıp barğan zorbalıqsız küreşniñ usulları nasıl deñişti?
– Maña köre, Sovet Birligi devrinde bu, ne de olsa, küreş edi, avdet içün küreş. Doğru qayd etkeniñiz kibi, o, insanlarnı Vatanğa köçmek ve Qırımğa avdet etmek içün seferber etici bir ğaye oldı. O zaman küreşniñ usulları başqa edi. O, em faal qısım, em de o vaqıttaki Sovet Birligine qarşı zorbalıqsız uquqiy küreşten ibaret edi. Avdetten soñki devirge kelgende ise, o, yerleşme devri edi. Onıñ içün küreşniñ faal, közge çarpqan areketlerden daa ziyade, öz toprağına saip olmaq aqqı oğrunda faal areketler hastır. Vaziyet deñişti. Evelâ, devlet deñişkeninden başlayıq – Ukraina devleti ve Sovet Birligi, bam-başqa devletlerdir. Ve şu «meydandan evelki» şeklinde olğan Ukraina devletinde bazı bir uquqiy garantiyalar bar edi. Bu sebepten qırımtatar elitasında öz fikirlerini iriştirmek, qırımtatarlarnıñ bir de-bir içtimaiy, medeniy ya da siyasiy meselelerini çezmek maqsadınen ukümet ile dialog içinde bulunmaq içün er vaqıt imkânlar bar edi. Qırımtatarlar içün Ukrainanıñ birinci onyıllığındaki devri, özgün bir bir-birini tanıma devri edi. Devlet qırımtatarlarnıñ qaviyligini sınamağa, yani olar küreşlerinde ne yergece bara bileceklerini tayin etmege areket ete edi. Qırımtatarlar ise, öz tarafından, buña qarşılıq olaraq, bu ukümetnen laf etmek, dialog qurmaq ve uzlaşmaq çaresiniñ olıp olmağanını añlamağa tırışa ediler.
– Qırımda soñki dört yıl devrini alsaq, şimdi nasıl usullar qullanıla ve qırımtatarlarda öz maqsatlarına irişmek içün daa nasıl imkânlar bar?
Qırımtatarlar öz etnik kimligi ile sade bir rusiyeliler olamazlar. İşte, qozğatqan faktor da tamam budır
Soñki dört yıl içinde, eñ evelâ, Sovet Birligi devrinde, em de perestroyka vaqtındaki degil de, eñ qoyu turğunlıq devrinde olğan küreş usullarını ğayrıdan başlatmağa kerek ola. O zaman insanlarnıñ bir yerden başqa bir yerge barmaq aqqı sıñırlana, insanlarnı faal surette apis ete ediler ve ilâhre. Bugün insanlarnıñ aqları aynı şekilde sıñırlandı, insanlarğa bu devlet maşinası qarşısında bir de-bir aqlarını qorçalamaq ve aqlı olğanlarını isbatlamaq bayağı qıyındır. Qırımtatarlarda ise vaziyet bundan daa murekkeptir. Ne içün? Çünki qırımtatarlarğa qarşı, olar sadece bir şeyge narazılıq köstergenleri içün degil de, ilk nevbette, qırımtatarlar öz etnik kimligine bağlı olğanları içün küreş alıp barıla. Bu, statistikada aks etilgen adiy bir Rusiye vatandaşınıñ «yahşı qomşuluq ve dostane munasebet» matritsasına sığmay. Yani qırımtatarlar öz etnik kimligi ile sade bir rusiyeliler olamazlar. İşte, qozğatqan faktor da tamam budır. Bu sebepten qırımtatarlarğa qarşı küreş usulları ve qırımtatarlarnıñ buña qarşılığı belli bir derecede Sovet Birligini añdıralar. Umum demokratik zorbalıqsız küreş usulları deñişmeyip qala – bu, uquqiy şekillerdir. Uquqiy mahkeme davalarınıñ bütünley perspektivasız olğanlarına rağmen, qırımtatarlar olardan faydalanalar. Bunıñ, eñ azından bu devletniñ territoriyasında, neticesiz olacağına şübhe yoq. Lâkin qırımtatarlarda başqa yol yoq.
– Şimdi, bugünki ifade ile, «informatsion cenk»niñ devridir, qırımtatarlar tarafından bu mehanizmniñ qullanıluvı ne derecede faal?
– Bu mehanizmni yalıñız qırımtatarlar degil, aynı zamanda devlet de qırımtatarlarğa qarşı qullana. Bizde, İnternetteki ya da diger KHVlerdeki türlü ifadeler boyunca açılıp bitirilgen bir qaç mahkeme davası bar. Cümleden, biz İlmi Umerov ve Suleyman Kadırovnıñ işleri aqqında aytamız. Bu, tamam, insanlarnıñ informatsion tehnologiyalarnı öz fikirlerini ifade etmek içün qullanğanlarına birer misaldir. Ve olarnıñ bu aqqı, olarğa qarşı küreşniñ aletine çevirildi. Tabiiy ki, Rusiye qanunları bugün yahşı etip keliştirilgen ve informatsion tehnologiyalar bergen bütün imkânlarnı, bütün aletlerni köz ögünde tuta. Tabiiy ki, qırımtatarlar da olarnı qullana, ve bugün içtimaiy ağlar, böyle bir informatsiya alınğan malümat meydançığı, Qırımdaki vaqialar aqqında malümatnıñ yekâne menbası oldılar.
– Bu zorbalıqsız küreş şimdi ne derecede semereli? Ve sovet devri ile teñeştirilgende o, ne vaqıt daa semereli edi?
Zorbalıqsız küreşniñ bergen perspektivaları ve imkânları ise, munderecilerine köre, sadece qolğa avtomatnıñ alınmasından daa semereli ve muimdirler
– Bazılar içün, insanlarnıñ keyfi ile ölçelgende, zorbalıqsız küreş er vaqıt minor tonlu, bazı yerlerinde can sıqıcı ola, dep körünmek mümkün. Lâkin qırımtatarlar içün başqa bir yol yoq. Ne içün? Çünki ananelerinde duşmanlarğa qarşı küreşmek içün keskin aletler yoq. Hususan da şimdiki zamanda. Soñki zamanlarda qırımtatarlarnı 2014 senesinde qollarına silâ almağanlarında ve diger şeylerde sıq-sıq qabaatlaylar. Menim fikrimce, sayımıznı köz ögüne alsaq, bu 4 yıl içinde biz onsuz da ziyadesi ile çoq qırımtatar ayatını ğayıp ettik ki, şimdi qalğan ayatlarnı telükege oğratayıq. Biz kelecegimiz, yarınki kün aqqında tüşünemiz. Zorbalıqsız küreşniñ bergen perspektivaları ve imkânları ise, munderecilerine köre, sadece qolğa avtomatnıñ alınmasından daa semereli ve muimdirler.
– Şimdiki vaziyette Qırımda faallikniñ bir de-bir şekilde eksilmesi közetilemi? Yoqsa bütün bular insanlarnı, öz aqlarını daa faal surette qorçalamağa ya da yañı bir mehanizmlerni tüşünip tapmağa mecbur etemi?
– Bugün faallik tsikliktir. O, ukümet tarafından qırımtatarlarğa qarşı körülgen çareler ile bağlı. Yani keniş aks-sada doğurğan işler peyda olsa, kütleviy tintüvler yapılsa – insanlar faalleşe. Ukümet böyle «tedbirler» yapmağance, qırımtatar cemiyeti sakin ve tınç kibi körüne. İnsanlar bunı muzakere ete, bunı iç bir daqqa unutmaylar, bu, qırımtatarlar arasındaki qonuşmalar içün er vaqıt mevzu ola. Biz, er bir kişiniñ, üstüne mesüliyet alıp, barıp da, bir de-bir tintüvni videoğa çekemeycegini, barıp da, qomşusını qorçalamaycağını pek yahşı añlaymız. Bu, er keske berilmedi. Bunıñ içün belli seviyedeki mesüliyet ve cesaretniñ olması kerek. Lâkin insanlarnıñ faal qısmı er vaqıt bar edi ve kelecekte de olacaq. Bir qısmınıñ yaqalanıp apis etilgenine baqmadan, yerine yañı insanlar peyda ola. Üstüne mesüliyet almağa azır olğan insanlar işte böyle etip bir-biriniñ yerine keçeler.
– 80-nci yıllarda qırımtatarlarda Vatanğa qaytuv, milliy ğaye edi. Daa soñra o, Qırımda yerleşüv şekline keçti. Siz şimdiki milliy ğayeni nasıl ifade eter ediñiz?
Bugün qırımtatarlar içün esas mevzu, eñ evelâ, devletçiliktir
– Men, qaytmaq ya da yerleşmek, qırımtatarlarnıñ milliy ğayesi edi, demez edi. Bu, qısqa bir muddet içün minimum programması edi. Uzun muddetke çevirilse bile. Bu, insanlarnıñ quvulıp çıqarılğan yerlerine qayta bilmeleri içün bizim ecdatlarımız, dedelerimizniñ yapmaları kerek olğan şeylerdir. Ve iç şübhesizdir ki, yerleşüv, milliy ğaye olamaz. O, o qadar mundericeli degildir. Ğaye, seferber etici olmalı, insanlar arasında zıddiyetlerge baqmadan, olarnı birleştre bilmelidir. Bugün qırımtatarlar içün esas mevzu, eñ evelâ, devletçiliktir. Bu, qırımtatarlarnıñ tüşüncelerinde ve arzularında büyük yer tutqan şeydir. İnsanlar oña muayen bir mana bermeyler, onıñ aqqında tafsilâtlı söylemeyler. İs etkenime köre, insanlar onda qırımtatarlarnıñ saqlanması içün bir kefalet köreler. Devletçilik olsa, qırımtatarlar da bar olacaqlar.
– Bu milliy ğayeniñ şekillenmesine soñki dört yılnıñ vaqiaları ne derecede tesir etti?
– Birinci nevbette tamam olar tesir etti. Bizler 20 yıldan ziyade sadıq qalsaq da, devletimizniñ bizni bulunğan territoriyamızda qorçalap olamaycağını ve bunıñ içün iç bir aletniñ olmağanını añladıq. Nevbetteki kere etraftaki vaqialar ile yüz-yüzge qalğanımızdan soñ, bu ğaye kene aktual oldı. Rusiye ile bütün munasebetlerimiz qırımtatar devletçiligine inqiraznıñ kelgeninden başlandı, ve bugün biz kene bu vaziyetke – Ukraina devrinde meydanğa ketirilgen başlanğıç muessiselerimizniñ inqirazına qaytamız.


text:
Aqyarda ekinci «Qırım feneri» festivaliniñ açılışında ilhaq etilgen Qırımdan Rusiye deputatı Olga Kovitidi, Yunanistannıñ sanktsiyalar sebebinden Qırım saknlerine vizalar açmağanına şikâyet etti.
Bunı Qırım.Aqiqat muhbiri bildire.
«Eminim ki, Yunanistan ukümeti, Yunanistan parlamenti Yunanistan severleri, ellinofillerni eşitmek ve Qırım sakinlerine vizalar bermek içün özünde küç tapar. Keçken yılı Yunanistanğa pek çoq bala barmaq kerek edi. Qırım sakinlerine vizalar açılmağanı sebebinden balalarnıñ iç birisi barmadı», – dedi o.
Ondan ğayrı Kovitidi öz çıqışında Aqyarnıñ Rusiyege tabi ukümetinden yunan cemiyeti içün yañı binanıñ ayırılmasını rica etti.
Festivalni Qırımdaki yunanlarnıñ milliy-medeniy muhtariyeti ve, ondan ğayrı, Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım ve Aqyar ukümetleriniñ vekilleri teşkil ettiler.
Panorama ögündek Tarihiy bulvarnıñ meydanında qomşu Rusiye bayrağı renklerindeki qumaş açıldı.
Festivalniñ açılış merasiminden soñ iştirakçiler Yunan batalyonı uruşmacılarınıñ eykeline çiçekler qoydı.


text:
Moskvanıñ merkezinde iyülniñ 18-nde aqşam «Strategiya-18» teşebbüsiniñ faalleri qırımtatarlarğa qoltutmaq içün bir kişilik narazılıq aktsiyalarını keçirdi. Olar akimiyetten Rusiye apishanelerinde tutulğan bütün ukrainalı siyasiy mabüslerni azat etmesini talap etti.
Bu aqta teşebbüs iştirakçisi Vera Lavreşina Qırım.Aqiqatqa tarif etti.
«Qırımtatar halqınıñ Qızıl meydandaki aktsiyasından alâ daa tesir altında bulunam… Tverskayağa Moskvada qırımtatar faallerinde olğan şiarlarnen çıqtıq, qabaatsızlarnıñ azat etilüvini talap etemiz… İnsanlar baqa, soray, bir şeyler tüşüneler. Er kesniñ ömrü şeker degil. Bugün yanımızda eki yañı narazılıqçı bar edi, qaraman halq qırımtatarlarğa qoltutmağa istediler. Olarnıñ sayesinde bu yüzsüz rejim daa tez yıqılır. Şübhemiz yoq», – dedi Lavreşina.
Faallerniñ qollarında «Musulmanlar terrorist degil», «Qırım işğali – Rusiyeniñ masqarılığıdır», «Balalarımız – terrorist degil» yazuvlı şiarları bar edi.
Aynı vaqıtta Sankt-Peterburgda Qırımdaki repressiyalarğa qarşı bir kişilik narazılıq aktsiyaları keçirildi.
Sankt-Peterburg ve Moskvada yaşağan Rusiye faalleri «Strategiya-18» müddetsiz aktsiyasına birleşken edi. Bu ad 1944 senesi mayısnıñ 18-nde olğan qırımtatar sürgünliginiñ künü ile bağlıdır. Er aynıñ 18-nde faaller soqaqlarğa çıqıp, işğal etilgen Qırım vaziyetini, insan aqları bozulğanını tarif eteler.
Aq qorçalayıcılarnıñ malümatına köre, tahminen 60 Ukraina vatandaşı Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda siyasiy sebeplerden azatlıqtan marum etildi. Ukraina Tış işler nazirligi, Rusiyege 300 kerege yaqın narazılıq bildirip, anda olğan ukrainalılarnı azat etmesini talap etken edi.


text:
Ukraina uquq qoruyıcı organları tarafından qıdıruvğa ilân etilgen sabıq halq deputatı Oleg Tsaröv Rusiye Federatsiyasınıñ yuqarı yolbaşçılığı ile Qırım işğali ve Ukrainada olayatqan teraktlarnıñ azırlanması boyunca toplaşuvlarda iştirak ete edi.
UNİAN mühbiri bergen malümatına köre, bunı iyül 4 künü Kiyevde matbuat konferentsiyası devamında Ukraina havfsızlıq hızmetiniñ reisi Valentın Nalıvayçenko bildirdi.
«Bu insan Moskvada toprağımızda keçirilecek terroristik vaqiaları boyunca toplaşuvlarda iştirak etkenini tasdiqlaymız. Ruçiye prezidentiniñ keñeşçilerinden birisi ile Qırımdaki arbiy istilânı planlaştırğanını da tasdiqlaymız», – dedi Ukraina havfsızlıq hızmetiniñ reisi.
Nalıvayçenko şunı da bildirdi ki, Tsarövnı tapıp, areketleri aqqında soraycaqlar, dep qayd ete neşir.
Sabıq halq deputatı, «Novorossiya halq frontı»nıñ reisdeşi Oleg Tsarev halqara qıdıruvğa ilân etilgen.
Regionlar firqasınıñ yolbaşçısı muavini Oleg Tsaröv Ukraina prezidenti vaifesine namzetini köstergen edi. Faqat mayıs 1 künü onıñ temsilcisi merkeziy saylav komissiyasına Tsarövnıñ saylavlardan çıquvı aqqında bildirdi.
Mayıs 29 künü Baş prokuratura parlamentke Tsarövnıñ cinaiy mesülietke çekilgeni aqqında qararnı kirsetti.
İyün 26 künü «DHC» ve «LHC» teşkilâtlarınıñ «deputatları» Oleg Tsarövnı «Cenübiy-Şarq» areketiniñ başı olaraq sayladılar.


text:
Fälästinle batır qıznıñ maxkämäse yabıq işeklär artında uza
16 yäş’lek fälästinle Ahäd ät-Tämimineñ ätise qızınıñ utırışların jurnalistlar öçen yabıq dip iğ’lan itte
İzrail xärbi maxkämäsendä saq astında xökem itelüçe 16 yäş’lek fälästinle Ahäd ät-Tämimineñ ätise qızınıñ utırışların jurnalistlar öçen yabıq dip iğ’lan itte. Çönki dön’ya cämäğat’çelegeneñ bu mäs’älä belän bik qızıqsınuı İzrail’ tarafın borçıy başlağan. Şul säbäple moña qadär bulırğa tiyeşle 2 utırışnı küçergännär. Ahäd ät-Tämimi häm änise Näriman xärbi törmädä saq astında totıla. Alar soñğı tapqır 13nçe fevral’dä maxkämä qarşına basqan. Ğailä başlığı Basim ät-Tämimi: ”Bu mäxkämälärdän ğadellek kötü urınsız. Dön’yanıñ Ähäd däğ’wası belän qızıqsınuı käyeflären beterde häm xalıqnıñ bu teatrnı kürülären telämilär. Mäxkämä işegen yabıp dön’yanıñ qızıqsınuın kimetergä uylıylar,”-dide.
İzrail’ xärbiläre 16 yäş’lek Ahäd ät-Tämimine 2017nçe yılnıñ 19nçı dekabrenda Ramallaxta öyennän alıp kitte. Änise Näriman da bu waqıyğadan soñ ikençe könne qızı turında beleşergä barğan cirennän qulğa alındı. Çärşämbe kön bulaçaq utırışta Ahäd belän bergä änise häm tuğannan tuğanı da maxkämä qarşına çığaçaq.
Fälästinle batır qız 2012nçe yılda abıysın qulğa alğanda İzrail xärbilärenä qarşılıq kürsätüe öçen İstanbulda “Hanzala qıyulıq büläge”nä layıq buldı.


text:
Rusiye Devlet dumasınıñ deputatlarını diplomatik pasportları aşağı palatanıñ halqara işbirlik idaresine teslim etilecegi aqqında tenbiyelediler. Bunı dekabr 15-te İnterfaks bildire.
«Bugün Keñeşte ayttılar, birisi teslim etmese ya da bu meseleni resmiy şekilde al etmese, Devlet duma reisiniñ ihtarını yetkizem, bu pasportlar yoq etilecek, bu qanunğa köre yapılacaq», – dedi KPRF fraktsiyasınıñ toplaşuvında fraktsiya reisiniñ muavini Sergey Reşulskiy.
Onıñ bildirgenine köre, deputat PACE toplaşuvına barsa, Duma keñeşi resmiy şekilde qarar alıp, oña yanına pasport almağa izin bere, – dep yaza neşir.
Diplomatik pasportlarnı deputatlar yalıñız iş ziyaretilerinde qullana bileler, – bildirgen ediler Devlet dumasınıñ apparatında oktâbr ayında.
Dumanıñ cemaat ile alâqa ve bağ idare reberi Yuriy Şuvalovnıñ aytqanına köre, diplomatik pasportlarnı qullanuvda tertip ve nizam olması içün teşkiliy bir qarar qabul etildi. Onıñ bildirgenine köre, qanunğa binaen, deputat iş ziyareti bitken soñ diplomatik pasportını halqara işbirlik idaresine teslim etmeli.


text:
2015 senesi aprel 1-7 künleri dünyanıñ çeşit memleketlerinde Moskvada mahkeme etilgen qırımlı Aleksandr Kolçenko ve diger siyasiy mabüslerge destek numayışları keçirilecek.
Bunı tevkifte bulunğan anarhistlerge yardım etken AÇK-Moskva cemaat teşkilâtında bildireler.
Mında qayd etilgeni kibi, aprelniñ ortasında Moskvanıñ Lefortovo mahkemesi Kolçenkoğa qarşı nevbetteki qararnı alacaqtır.
«Taqiqat işleri çoqtan soñuna yetti, amma işni alâ daa mahkemege bermediler, çünki Qırım siyasiy mabüsleri reine olalar. «Er kesni» deñiştirmege söz berseler de, ukrain mabüslerni Rusiye territoriyasında apislerde ep tutmaqtalar. Vazifemiz – azat etilmesini talap etmek ve cinaiy taqiplerini toqtamtaqtır», – deyler mında.
Hatırlatamız, Qırımda faşizmge qarşı küreşken içtimaiy faal Aleksandr Kolçenko 2014 senesi mayıs ayında Aqmescitte apiske alınğan edi. Onı Moskvadaki «Lefortovo» SİZOsına yolladılar. FSB taqiqatçıları onı, ve Qırımnıñ daa üç sakinini, şu cümleden ukrain rejissöri Oleg Sentsov, tarihçı Aleksey Çirniy ve adliyeci Gennadiy Afanasyevni terroristik areketler, terakt azırlanması ve silâ ile qanunsız qullanuvda qabaatlaylar.
Moskvanıñ Lefortovo rayon mahkemesi 2014 senesi dekabr 25-te qırımlınıñ apis cezasını 2015 senesi aprel 16-na qadar arttırdı.
Kolçenko özüni Ukraina vatandaşı olaraq tanıtsa da, taqiqat onıñ Rusiye vatandaşlığı aqqında aytmağa devam ete


text:
Qazandan kelgen uçaqnıñ minalanğanı aqqında, soñra yalan olıp çıqtqan, mektüpni alğan soñ, Rusiye İİN-niñ Qırım idaresi, bu beyanatnıñ müellifini qıdırıp başladı.
Bu hususta, Rusiye İİN-niñ Qırım idaresiniñ hadimine atıf etip, RİA-Krım yaza.
"Qazandan Qırımğa kelgen uçaqnıñ minalanğanı aqqında bildirüvge köre tahqiqat yapıla. O, elektron poçtasınen keldi", - añlattılar idarede.
Cuma künü, sentâbr 13-ünde. Qırım quvetçileri, Qazandan Aqmescitke uçqan A321 uçağınıñ minalanğanı aqqında mektüp aldı. Keççe, uçaq tam vaqntında qondı, anda bomba olğanı aqqında malümat ise tasdıqlanmadı.


text:
Qırımda tevfiq etilgen qırımtatar faali Edem Bekirov “Qırım birdemligi” areketiniñ koordinatorlarından birisi Server Mustafayevnen bir SİZO kamerasında otura, dep bildirdi Mustafayevniñ advokatı Sergey Legostovnıñ sözlerinden jurnalist Anton Naumlük.
“Ekisine altı metr, gece-kündüz yarıq yana, toqtamadan videokamera çalışa, eki qatlı töşek, ayaqyol qolaysızlıqları. Kamerada oñaytsızlıqlardan tek qaynatqıç bar. Buzdolap ve televizor yoq, bunıñ içün aşayt mallarını çoq tutıp olamaylar”, - dep aytıp berdi Legostov.
Advokatnıñ aytqanına köre, Bekirov atta yuvunıp olamay, çünki qıbırdamaq onıñ içün qıyın.
Herson vilâyetindeki Novooleksiyıvka qasabasınıñ sakini Edem Bekirov dekabrniñ 12-nde saba Qırım kirişinde Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutıldı. O, 78 anasını ve aqrabalarını ziyaret etmek içün Qırımğa ketti. Daa soñra onı Aqmescitteki Rusiye FSB binasına alıp ketkenler. Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi dekabrniñ 13-nde Bekirovnı eki ayğa apiske aldı. O, 2019 senesi fevralniñ 11-ne qadar nezaret altında qalacaq.
Ukraina Tış işler nazirligi mahkemeniñ qararına qarşı «sert narazılıq» bildirdi.
Bekirovnıñ tuvğanları ayatı telükede olğanını bildirgen edi. Malüm ki, apiske alınğan faal şeker hastası ola. Ayağı kesilgen, muntazam sürette sarğılav yapılmalı.
Yanvarniñ 15-nde Bekirov Aqmescitteki Semaşko hastahanesine tibbiy teşkerüv yapılması içün alıp ketirildi. Yanvar 18-inde Edem Bekirovnı, hastahaneden Aqmescit SİZOsınıñ mahsus blokına çıqarğanlarını Lüdmila Denisova bildirdi.


text:
Qabartı-Malqar Respublikasında (Rusiyeniñ şimaliy Kavkaz bölgesinde – QA) 74 yıl evel mart 8-de Stalin rejimi tarafından Orta Asiyağa sürgün etilüvniñ qurbanlarını hatırlaylar. Bunı Azatlıq Radiosı bildire.
Bölgeniñ camlerinde Qazaqstan ve Qırğızstanğa sürgün etilüvniñ neticesinde ölgenler içün dualar oquylar.
Qabartı-Malqar Respublikasınıñ reisi Yuriy Kokov sürgün etilüvnge «cinaiy akimiyet rejiminiñ deşetli cinayeti» dedi. Onıñ aytqanına köre, Kabardino-Balkariyanıñ bütün sakinleri «siyasiy repressiyalarnıñ qurbanlarını hatırlay ve ğayıplarnıñ acısına duyğudaşlıq eteler».
Umumen 38 000 balqar sürgün etildi. Olarnıñ yarısından ziyadesi qadınlar ve balalar edi. Stalin rejimi balqar halqını natsist Almaniyasınen emekdaşliq etkeninde qabaatladı.
Sürgünlikni başından keçirgenler Şimaliy Kavkazğa 1957 seneside, SSCB Yuqarı Şurası sovet Rusiyesiniñ sıñırları içinde Qabartı-Malqar Respublikasını ğayrıdan meydanğa ketirgen soñ qaytıp oldılar.
Balqarlar – türk tilinde qonuşqan ve ekseriyetle musulman dinini kütken, sayısı qararnen 110 000 kişi olğan halqtır.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ Rusiye advokatı Nikolay Polozov dey ki, Qırımda Çiygoz ve daa bir qaç qırımtatar faali maküm etilgen «fevral 26 işi» malümatı ile tanıştı.
«Qırımda «fevral 26» işiniñ malümatı ile tanış oldım. Şunı aytmaq isteyim ki, bu iş – «Basman adliye» adetlerinde çolpa sahtekârlıqtır», – yazdı Polozov Facebookta.
O Aqmescitniñ Rusiye mahkemesi tarafından qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilevniñ ğıyabiy apisniñ saçmalığını da qayd etti.
Mustafa Degermenci, Ali Asanov ve Ahtem Çiygoz bir buçuq yıl evelsi fevral 26 künü Qırım parlamenti yanında Ukraina topraq bütünliginiñ tarafdarları ve «Russkoye yedinstvo» («Rusiye birligi») firqasınıñ faalleri arasında teşkil olunğan «kütleviu tertipsizliklerde» iştirak etüvleri içün qabaatlana.
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Ahtem Çiygoz, Mustafa Degermenci, Ali Asanov, Arsen Yunusov ve Eskender Emirvaliyevge nisbeten nevbetteki mahkeme toplaşuvları 2016 senesi yanvar 15-de keçirildi. Nevbetteki toplaşuv yanvar 25-de olacaqtır.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Azatlıq Radiosı bildirgenine köre, türk telekommunikatsiya idaresi saytından yasaq aqqında bildirüv yoq oldı. Kütleviy haber vastalarında bunı yasaqlarnıñ red etüvine ilk adım olaraq belgileyler.
Bu afta Türkiye Konstitutsion mahkemesi böyle yasaqnı vatandaşlarnıñ aqqları bozuluvı kibi tanıdı ve servisni kene açmağa avale etti.
Twitterge irişim ükümet qararınen mart ayında yasaq olundı. Baş nazir Recep Tayyip Erdoğan bu servisni yoq etmege vade etken edi. Böyle memnüniyetsizlikniñ sebebi – Erdoğannıñ sanki qabarcılıqqa olğan bağını tasdıqlağan audio yazuvlarınıñ peyda olmasıdır


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov, Qırımda apis etilgen qırımtatar faali Edem Bekirovnıñ sağlığı “acele sürette fenalaşqanı”nı bildirdi.
“Qırımdan alınğan malümatqa köre, qanunsız tevfiq etilgen ve Aqmescit SİZOsında tutılğan Edem Bekirovnıñ sağlığı acele sürette fenalaştı. Bu - SİZO şaraitinde insulin qullanıvınıñ neticesine oşay”, - denile beyanatta.
Yanvarniñ 15-nde Bekirov Aqmescitteki Semaşko hastahanesine tibbiy teşkerüv yapılması içün alıp ketirildi. Yanvar 18-inde Edem Bekirovnı, hastahaneden Aqmescit SİZOsınıñ mahsus blokına çıqarğanlarını Lüdmila Denisova bildirdi.
Bekirovnıñ tuvğanları ayatı telükede olğanını bildirgen edi. Malüm ki, apiske alınğan faal şeker hastası ola. Ayağı kesilgen, muntazam sürette sarğılav yapılmalı.
Herson vilâyetindeki Novooleksiyıvka qasabasınıñ sakini Edem Bekirov dekabrniñ 12-nde saba Qırım kirişinde Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutıldı. O, 78 anasını ve aqrabalarını ziyaret etmek içün Qırımğa ketti. Daa soñra onı Aqmescitteki Rusiye FSB binasına alıp ketkenler. Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi dekabrniñ 13-nde Bekirovnı eki ayğa apiske aldı. O, 2019 senesi fevralniñ 11-ne qadar nezaret altında qalacaq.
Ukraina Tış işler nazirligi mahkemeniñ qararına qarşı «sert narazılıq» bildirdi.


text:
Ukraina prezidentiniñ Qırım MC temsilciliginiñ yolbaşçıları ilhaq etilgen Qırımğa yaqın rayonlarınen tren bağı teşkil etilüvinen alâqalı tekliflerni muzakere etmek içün «Ukrzaliznıtsâ» şirketiniñ temsilcilerinen beraber toplaşuv keçirdi.
Ukraina prezidentiniñ Qırım MC temsilciligi Facebookta haber etkenine köre, söz «Kalançak» kiriş-çıqış noqtasına ve yarımadağa eñ yaqın yerleşken «Vadim» demiryol stantsiyasınıñ qullanıluvı» aqqında ketken.
«Yolcular içün qolaylıq yaratmaq maqsadınen Hersonnen «Vadim» stantsiyası arasında şeerlerara bağnı faalleştirmek ve doğruda-doğru demiryol vagonları ya da yolcu trenlerini qullanuv yolunen işbu stantsiyağa vastasız taşımaq hızmetini teşkil etüv yolları muzakere », – denilmekte haberde.
Haberge köre, toplaşuv zarfında «kerekli işler içün qısqa ve uzun müddetli añlaşmalarğa erişilip, bu leyha içün ileride başqa toplaşuvlar keçirilmesi planlaştırılğandır».
2014 senesi dekabrniñ 27-nde Rusiye Qırımnı ilhaq etkeni sebebinden «Ukrzaliznıtsâ» havfsızlıq maqsadınen Qırım ile Ukraina arasında ve yarımadağa qatnağan halqara tren ve demiryol alâqası kesken edi. Qırım yönelişinde qatnağan trenler artıq Novoalekseyevka ve Hersonğace bara.
Qırım 2014 senesiniñ başında Rusiye tarafından işğal etilgeninden soñ Ukrainanıñ qıta qısmınen yarımada arasında memuriy, aslında - tam bir «sıñır» peyda oldı. Memuriy sıñırda «Kalançak», «Çongar» ve «Çaplınka» olmaq üzre üç kiriş-çıqış kontrol noqtası çalışmaqta.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Yaltada yaramay ava plâjlarnı ve yollarnı yuvıp ketti, soqaqlarnı viran etti, evler ve maşinal taşlar tübünde qaldı. İyünniñ 18-nde şeerde bugünge qadar amelde olğan fevqulâde vaziyet ilân etildi. Yalıñız şimdi Rusiyeniñ nezaretinde olğan yerli akimiyet organları fevqulâde rejim ile bağlı sıñırlavlarnı yavaş-yavaş lâğu etip başladı. Cemaat naqliyatı kene er vaqıt kibi qatnay, amma bala bağçaları iyülniñ 5-nece qapalı olacaq.
Yalta tabiat afetiniñ aqibetlerini nasıl yoqt etkeni aqqında fotogalereyamızda


text:
29 yıl êlek törmädän qaçuçı üze teläp birelde
Avstraliyäle mäxküm koronavirus çikläwläre arqasında êşsez häm yortsız qala
Avstraliyäneñ Yaña Kön’yaq Uêl’s töbägendä 29 yıl êlek törmädän qaçqan 64 yäş’lek Darko Desiç üze poliśiyägä kilep birelde. Anı bu adımğa koronavirus kizüe mäcbür itä.
İlneñ xäbärlärendä yazılğança, Darko Desiç marixuana citeşterüdä ğayeplänep 3 yıl yarımğa räşätkä artına kerä. 13 ay utırğannan soñ ul, 1992nçe yılnıñ 1nçe avgust tönendä timer pıçqısı häm bolt kisüçe şikelle êş qoralları qullanıp Grafton tözätü märkäzennän qaça. Böten êzläwlärgä qaramastan, anı taba almıylar. Desiç Sidneynıñ tön’yaq yarlarına urnaşıp tözeleş êşlärendä qatnaşa häm remont yasıy. Şunnan alğan aqçağa yäşi.
Töbäktä yaqınça 3 ay däwam itüçe qırıs koronavirus tıyuları arqasında qaçaq mäxkümneñ êşläre tulısınça tuqtap qala. Ul torğan urını öçen arenda aqçasın tüli almıy başlıy. Şuña öydän çığıp yar buyında yäşäp qarıy, ämma räşätkä artında bulunıñ, bomj buluğa qarağanda, yaxşıraq ikänen uylap poliśiyägä kilä.
28nçe sentyabr’ könne ul törmädän qaçuda ğayeplänep mäxkämä qarşısına çığaçaq.
Bäyläneşle xäbärlär
Merkel' wazıyfasında qalaçaq
Germaniyä ilbaşı kanślernıñ yaña xökümät tözelgängä qadär wazıyfasında qaluın soradı


text:
Ankarada (Türkiye) II Bütündünya qırımtatar kongressinde iştirakçiler Qırım işğali şaraitlerinde yapılacaq areketlerni muzakere etecekler. Bu aqta QHA haber agentligi tarafından aşkâr etilgen Kongressniñ programmasında aytıla.
Kongresste bütün dünyadan 180 qırımtatar teşkilâtı iştirak etecektir. Tedbir Ankarada Bilkent Hotel salonında avgust 1-2 künleri keçecek.
«Türkiye parlamenti reisiniñ muavini Naci Bostancınıñ, Ukraina prezidenti adından – Ukraina Tış işler naziri Pavlo Klimkin, içtimaiy teminlev emegi naziri Faruk Çelikniñ, siyasiy firqa temsilcileriniñ, elçi ve çeşit memleket eyyetleri vekilleriniñ, alim, tedqiqatçı, Avropa ülkelerinden, AQŞ ve Kanada jurnalistlerniñ iştiraki beklenile», – denile beyanatta.
Bunıñ ile bir sıra beyanatlarnıñ qabul etilmesi beklenile – dünya toplulığına, ukrain yolbaşçılığına ve qırımtatar halqınıñ işğal etilgen Qırımdaki vaziyeti aqqında.
Kongressniñ programmasında şunı qayd eteler ki, Rusiye tarafından Qırım 2014 senesi fevral 27 kününden ve bugünge qadar 15 qırımtatarı Qırımnı terk etmege mecbur edi. Denile ki, qırımtatar halqı Qırımdan defalarca icret etmege mecbur edi. Böylece, 1 million qırımtatarı 1783-1922 seneleri Qırımnı terk etti, yoqsa ayırımğa oğradı.
Tedbir iştirakçileri Bütündünya kongressiniñ Ankarada keçirilmesini halq yetekçilerine Qırım kirişi yasaq olğanı ile añlatalar, faallerniñ çoqusı taqip etile. Öldürüv, qırımtatarlarnıñ ğayıp oluvı ep arta, milliy matbuat vastalarına basqı etile.


text:
Qanunsız Qırım parlamentiniñ saytında olğan malümatqa köre, mütenasip qararnı Rusiye Federatsiyası prezidenti Vladimir Putin imzaladı. Mukâfatnı Sergey Tsekovğa Federatsiya Toplaşuvınıñ nevbetteki toplaşuvında taqdim ettiler.
İtibar Nişanı Rusiye Federatsiyasınıñ devlet mukâfatıdır. Oña devlet ve içtimaiy ceetinden yüksek neticelerge irişken insanlar nail ola.
«İtibar Nişannı elde etmege – büyük şereftir. Bu tek menim mukâfatım degildir. Bu – SSSR yoq olğanından soñ 20 yıl devamında Rusiyege hızmet etken insanlarnıñ yararlığına kesilgen qıymettir. Epimiz içün eñ büyük mukâfat qırımlılarnıñ Rusiyege qoşulmaq isteginiñ Rusiye Federatsiyasınıñ qabul etilüvidir», – dedi Tsekov.
Tsekov Qırım parlamentiniñ deputatı olaraq Rusiyeni qaç defa Qırımda rus halqını qorçalamağa ve yarımadanıñ Rusiye Federatsiyasına qoşuluvında yardım etmege çağıra edi.


text:
Ukraina Qırım işğalinden sebep para coymağa devam ete.
Bunı Ukraina adalet Naziri Pavlo Petrenko bildirdi.
Onıñ malümatına köre, bugünde-bugün Rusiyeniñ Qırım işğali sebebinden Ukraina körgen zararnıñ miqdarı 1 trln grivnadan ziyade oldı.
«Bu 1 trln. 180 mlrd. grn.», – dep ayttı o.
İyünniñ 2-de ziyan miqdarı 1 trln. 80 mlrd. grivnanı teşkil etken edi.
2014 senesi martnıñ 16-da Qırım ve Aqyar şeerinde Qırım statusı aqqında sahte referendum olıp keçti. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qabul etti. Ukraina, Avropa Birligi, AQŞ işbu rey berüvni tanımayıp, Qırım Rusiye tarafından işğal etildi degen fikirdeler.


text:
Tışqı işler nazirligi Cezairde An-12 ukrain uçağınıñ qazası aqqında malümatnı tasdıqladı. Erkânnıñ bütün yedi azası elâk oldı.
Bu aqqında Ukraina tışqı işler Nazirliginiñ beyanatında aytıla.
Cezairdeki Ukraina elçihanesiniñ malümatına köre, cumaertesi künü saba «Ukraina-Aeroalyans» şirketine ait An-12 yük uçağı qazağa oğradı. O, ukrain erkânınıñ hadimlerinen beraber Taman Rasset (Cezair) – Malabo (Ekvatorialnaya Gvineya) yolu boyunca cermay donatmalarını alıp kete edi.
Al-azırda qaza yerinde qıdıruv işleri devam ete, mütehassıslar çalışa.


text:
Qırımda qaza brigadaları elektrik yolaqlarında bozuluvlarnı tamirlemege devam ete. Qırımnıñ Rusiye ükümetiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, cumaaqşamı qazadan sebep Aqmescit civarındaki Tavel ve Qarasuvbazara rayonı Üç Köz köyleriniñ sakinleri elektriksiz qaldı.
«Aqmescit rayonı Tavel köyünde Zapovednaya soqağı boyunca yerleşken 39 ev ışıqsız qaldı. Qaza brigadası yolğa çıqtı. Qarasuvbazar rayonı Üç Köz köyünde Çehov ve Molodöjnaya soqaqlarında yaşağan 40 müşteri elektriksiz qala. Saat 18:30 tamir işleriniñ keçirilüvine Qarasuvbazar RES qazaiy brigadası çıqtı», – denile beyanatta.
Rusiye akimiyeti dekabr 18 künü Aqşeyh rayonı Kereyit (Kommunarnoye) ve Taş Quyu (Ogorodnoye) köyleri ışıqsız qala bilecegini qayd etti, anda 9:00 – 16:00 saatleri eki stantsiyada tamir işleri yapılacaq.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil. Qırımğa dekabr 2 künü kelgen Rusiye prezidenti Vladimir Putin Kubanden Qırımğa energetik köpürniñ birinci yolağınıñ berilmesi tedbirinde iştirak etti.


text:
Qırımda «VİM AVİA» rusiyeli avia şirketiniñ yüzlerce yolcuları Aqmescit ava limanında seferlerniñ keçiktirilmesi sebebinden taqılıp qaldı.
Fevqulade vaziyetler nazirliginiñ Rusiyege boysunğan Qırım idaresinde bildirgenlerine binaen, birden bir qaç seferniñ yollanılmasınen bağlı qıyınlıqlar peyda oldı. Böyle etip, iyül 17-de saat 22:30-da Aqmescit ava limanından çıqmaq kerek olğan Aqmescit-Sankt-Peterburg uçağı tehnikiy problemalar sebebinden tek iyül 19-da saat 01:53-te çıqtı, umumen olaraq, sefer 25-ten ziyade saatqa keçiktirildi.
«Uçaqta bulunğan 220 yolcudan, bu cümleden, 26 baladan, bazıları seferden vazgeçti ve diger seferlernen ketti. Umumen olaraq, seferni 159 yolcu devam etti», – dep aytıla beyanatta.
Bunen beraber, Moskvağa ketken 9320, 330, 344 ve 342 seferleri keçiktirildi.
Müessisede qayd etkenlerine köre, Aqmescit ava limanında seferleri keçiktirilgen yolcularnen Fevqulade vaziyetler nazirliginiñ ruhiyatçıları ve FVN Qırım idaresiniñ operativ gruppası, bunen beraber, «acele» tıbbiy yardım eki taqımı çalışa. Tıbbiy yardım almaq içün çeşit diagnozlar boyunca 7 kişi muracaat etti, dep bildireler müessisede.
2014 senesi mart ayında yarımada Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, Qırım ava limanları Ukraina ükümetiniñ qararınen qapatıldı. O yerge ve o yerden er angi uçuşlar Ukraina qanunlarını ve halqara qaidelerni boza, bunıñ içün ava şirketleri Ukraina ve İKAO tarafından halqara sanktsiyalarğa oğray bile.
Şimdiki vaqıtta Qırımğa uçaq seferleri tek rusiyeli şirketler tarafından teşkil etile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
derskonum.com'un değerli akademisyen-öğretmen-öğrenci-edebiyat sever takipçileri.
doğru konum= derskonum
doğru konum= derskonum
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 10 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 11 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 12 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 13 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 14 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 15 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 16 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 17 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 18 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 19 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 20 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 21 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 22 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 23 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 24 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 25 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 26 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 27 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 28 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 29 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 30 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 31 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 32 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 33 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 34 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 35 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 36 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 37 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 38 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 39 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 40 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 41 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 42 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 43 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 44 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 45 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 46 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 47 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 48 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 49 Cevabı
- .
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 50 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 51 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 52 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 53 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 54 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 55 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 56 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 57 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 58 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 59 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 60 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 61 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 62 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 63 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 64 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 65 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 66 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 67 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 68 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 69 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 70 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 71 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 72 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 73 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 74 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 75 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 76 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 77 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 78 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 79 Cevabı
- 10. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 80 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 81 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 82 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 83 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 84 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 85 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 86 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 87 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 88 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 89 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 90 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 91 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 92 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 93 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 94 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 95 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 96 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 97 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 98 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 99 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 100 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 101 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 102 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 103 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 104 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 105 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 106 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 107 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 108 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 109 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 110 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 111 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 112 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 113 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 114 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 115 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 116 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 117 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 118 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 119 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 120 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 121 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 122 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 123 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 124 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 125 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 126 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 127 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 128 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 129 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 130 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 132 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 133 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 134 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 135 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 136 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 137 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 138 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 139 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 140 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 141 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 142 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 143 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 144 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 145 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 146 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 147 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 148 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 149 Cevabı
- 11. Sınıf EKOYAY Yayınları Türk Dili ve Edebiyatı Ders Kitabı Sayfa 150 Cevabı


text:
Dön’ya matbuğatına küzätü 07.12.2020
7nçe dekabr' könne çıqqan qayber çit il matbuğat çaralarına küzätü
Germaniyäneñ “Deutsche Welle” gazetı Törkiyäneñ Qara diñgezdä borawlaw êşçänlegen kiñäytüe turında yaza.
Şul uq ilneñ Tagesschau.de säxifäse citkergänçä, ilneñ Bav’yera töbäk xökümäte koronavirus yoqtıru oçraqları artqannan soñ yaña ğadättän tış xäl iğ’lan itte. 9nçı dekabr’dän başlap uramğa çığuda tıyular kerteläçäk.
Finanzen.net xäbär säxifäse yazğança, Germaniyäneñ koronavirus pandemiyäsennän nıq zarar kürgän iñ zur hawa yulı şirkäte Lufthansa yıl axırına qadär 29 meñ keşene êştän çığarırğa planlaştıra.
Yordaniyäneñ “Al-Dustour” matbuğat çarası citkergänçä, saylaw näticäläre bilgele bulğannan soñ Kuveyt ämire xökümätneñ wazıyfadan kitüen qabul itte.
Şul uq gazet AQŞtağı saylawlar turında da yaza. Yaña ilbaşı Djo Baydennıñ saylawda küpçelekne aluı räsmi bularaq belderelde. Donal’d Tramp ciñelüen kire qağuın däwam itä.
Katarnıñ “Al-Raya” basması yazğança, Ğıyraq armiyäse Sincarda bernindi qorallı yäisä qoralsız köçneñ buluına yul quymayaçağın belderde.
İspaniyäneñ “La Vanguardia” gazetı citkergänçä, Kovid-19 vakśinasın dön’yağa taratu öçen 15 meñ oçış yasarğa kiräk.
Şul uq ilneñ “El Pais” gazetı citkergänçä, Urugvaynıñ êlekkege däwlät başlığı Tabare Vaskes 80 yäşendä baqıylıqqa küçte.
Rusiyäneñ “Lenta.ru” säxifäse xäbär itkänçä, N’yu-York-Mäskäw oçqıçınıñ barlıq yulçıları Djon Kennedi aêroportında totqarlandı. Rusiyä federaśiyäse konsullığı monıñ oçqıçta şartlatqıç matdä barlığına şöbhä tuu arqasında kilep çığuın belderde.
TASS agentlığı AQŞ xärbi oçqıçlarınıñ 2020nçe yılda Rusiyäneñ könbatış çiklärenä 10 tapqırdan artıq yaqınlaşuın citkerde.
Franśiyäneñ “Le Monde” gazetı “Tekä yar qırında toruçı London häm Brüssel’ “kileşüsez” çığunı buldırmaw öçen Breksit söyläşülären däwam itä” dip yaza.
Şul uq ilneñ “Le Figaro” gazetı Franśiyäneñ xökümät bilgelägän köndälek 5 meñ Kovid-19 oçrağı maqsatınnan yıraq buluın citkerä.
“Tatar-inform” mäğ’lümat agentlığı yazğança, Tatarstanda -26 gradus suıqlar kötelä.
Bäyläneşle xäbärlär
Dön’ya matbuğatına küzätü 27.08.2021
27nçe avgust könne çıqqan qayber çit il matbuğatı çaralarına küzätü
Dön’ya matbuğatına küzätü 26.08.2021
26nçı avgust könne çıqqan qayber çit il matbuğatı çaralarına küzätü