text:
Ulu alman şairi, felsefeci ve sanat nazariyecisi Fridrih Şiller şunı yazğan edi: «Ressamnıñ eñ büyük ğalebesi – eserlerini körip, onı unutıp ketmemiz». O, aqlı ise – aytacağımız ressam – şübesiz, büyük bir usta...
Carlo Bossoliniñ XIX asırnıñ birinci yarısında yapqan Qırım resimlerini er kes körgendir, amma çoqusı insanlar olarnıñ müellifi kim olğanını bilmey. Bossoliniñ Qırım resimleri pek meşur – tabiat ve insan aenkligini aks ettirgen ve bu güzel manzarağa «uyğan» ressamnıñ ustalığı bunıñ sebebi ola.
İtalyan Carlo Bossoli 1815 senesi İsviçriniñ Lugano şeerinde esnafçı qorantasında dünyağa keldi. Beş yaşında olğanda ailesi Odessağa köçti – o vaqıt Qara deñizde müim olğan ticaret limanınıñ qurucılığını italyan de Ribas idare etken edi. Bu müddet tarihçılarda 1823 senesi Novorossiyanıñ general-valisi, Bessarabiyadaki imperatornıñ vekâletli yolbaşçısı, soñra da Kavkaz ükümdarı olğan «knâz Mihail Vorontsov devri» adını aldı. O vaqıt Odessada italyanlarnıñ koloniyası peyda oldı, olar şeer aelisiniñ 10 fayızını teşkil etken ediler. İtalyanlarnıñ kütleviy kelmesi (mında kelgen ecnebiyler içün qoruma siyaseti) Vorontsovnıñ topraqlarnı çevirme faaliyetinen bağlıdır. Rusiye imperatorlığı tarihında Vorontsovğa oşağan şahıslar çoq degil edi – istidatlı bir administrator, sanat imayecisi, o, bir qaç mal-mülki olğan Qırımnıñ ögrenilmesine de issesini qoştı... Knâz Vorontsov qabiliyetli italyannıñ taqdirinde de rol oynadı. O, genç ressamğa Odessa manzarası olğan bir qaç resim sımarlap, onıñ ilk eserlerine diqqatnı celp etti. Genç vazifesini muvafaqiyetli becerip, Vorontsovnıñ ömür arqadarı – Yekaterinanıñ – daveti ile İtaliyağa oqumağa ketti. 1839 senesi baarde – 1840 senesi yazda İtaliyada qalğan Carlo Vorontsovnıñ emri ile Qırımğa ketti. Ressam Qırımda üç yıl qaldı (1840-1842), bunıñ neticesi bir sıra eser oldı. 1843 senesi anası hastalanğan soñ Bossoli Rusiyeni terk etti. Faqat Qırımnı unutmadı. On üç yıldan soñ «The Beautiful Scenery and Chief Places of Interest throughout the Crimea» («Qırım manzaraları ve diqqatqa lâyıq yerleri») albomı dünya yüzüni kördi.
İşlerniñ coğrafiyası ayrette qaldıra – Bossoli Qırımnıñ müim yerlerini dolaşıp, olarnı qayd etip oldı!
Litograflar yarımadanıñ keniş boşluğını qaplap ala – Kezlevden Keriç ve Or Qapığa qadar. «Qırım manzaraları ve diqqatqa lâyıq yerleri» ressamnıñ «fotograf» ustalığı ile ayrette qaldıra, bu – Qırımnıñ asıl portreti, XIX asırnıñ birinci yarısında yarımada yaşayışını ask ettirgen bediiy bir vesiqa. Elbet de, Bossoliniñ Qırım eserleriniñ baş qaramanı – Qırımnıñ acayip tabiatıdır. Azim dağlar ve parıldağan deñiz, tınç özen ve qobalar, manzarağa yaraşqan mimarcılıq – ev, mezarlıqlar, eski qalelerniñ qalımtıları; Qırım şeerleriniñ manzaraları («Or Qapı ve Aqmescit arasında çöl», «Alma özeni», «Kezlev», «Or Qapı», «Kefe», «Aqmescit manzarası», «Salğır özeni», «Çatırdağ», «Demerci qobası», «Aluşta», «Qarasuvbazar manzarası», «Bağçasaray», «Sudaqtaki büyük Ceneviz qalesiniñ qalımtıları», «Ay-Petriniñ töpesi», «Kaça özeni», «Keriç Yeni-Qale yolundan» ve ilâhre).
Bes-belli, Qırımnıñ yalı boyu ressamğa tuvğan İtaliyanı añdırğan edi. O, Balıqlavanıñ bir qaç manzarasını tasvirley («Balıqlava, yalı manzarası», «Ceneviz inşaatları tarafından Balıqlava manzarası», «Balıqlava limanınıñ kirişi»). Kitapta Aqyar ve Balıqlava manzaralarınıñ yer alması ratsional şekilde de añlatıla bile: albom Şarq cenki vaqtında çıqtı, Qırımnıñ bu şeerleri uruş merkezinde olğan edi, ingilizlerni semetdeşleri cenkleşken ülkeler meraqlandıra edi.
Bugünde-bugün Alupkanıñ meşur Vorontsov sarayı Bossoliniñ 175 yıllıq litografında tanılmay, amma Ay-Petri iç deñişmedi. Yaltanıñ deñiz manzarası onıñ zemaneviy çizgilerine iç oşamay...…
Carlo Bossoliniñ Qırım litografları Qırımnıñ tamır sakinleri – qırımtatarlarğa – bağışlana. Yalıboylu qırımtatarlarnıñ yaşayışı «Alupkadaki tatar evi», olarnıñ raatlığı, oyun ve eglenceleri «Tatar oyunı» litografında tasvirlengen.
Ressam qırımtatarlarnıñ mektebini de köstergen («Tatar mektebi»), yaşağan yerleri («Tatar eviniñ içi») ve, elbet de, Bağçasaraydaki Hanlar sarayını resimde aks ettirgen.
Carlo Bossoliniñ Qırım manzaraları onı Avropada populâr bir ressam olaraq tanıtqanlar. Aytalar ki, ingiliz qıraliçesi Viktoriya onıñ istidatınıñ mühlisi olıp, bir qaç Qırım resmini alğan edi. Bossoli çoq seyaat etti, farqlı memleketlerde yaşadı, soñra ise İtaliyağa keri qayttı. O, torunını terbiye etmeknen oğraşıp, bundan daa müim bir şey yapmadı. Onıñ ayatınıñ soñki yılları sır olıp qala. Farqlı malümatlarğa köre, ölümden bir yıl evelsi o, evlene, diger malümatqa köre ise – monah ola... Vasiyetnamege köre, Carlo Bossoli tuvğan Lugano şeerinde defn etildi...
Gülnara Bekirova, Qırım tarihçısı, Ukrain PEN-klubınıñ azası


c: text/html

text:
Qırğız tili
Qırğız tili (öz adı kыprыз Tили, kыprызчa, قىرعىزچا, قىرعىز تىلى) – türkiy gruppadan bir tildir, Qırğızistannıñ resmiy tili. Qırgızistannıñ ealisinden 60%-ge yaqın qırğızca laf ete.
Bağlantılar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Kırgız Edebiyatı - I 31.Cilt Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (Türkçe)
- Kırgız Edebiyatı - II. 32. Cilt Türkiye Dışındaki Türk Edebiyatları Antolojisi, T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı (Türkçe)
- THE TALKING KYRGYZ PHRASEBOOK (İnglizce)
- Kиprизcko-Pycckий (Kыprызcko-pycckий) cлoBapb. (Rusça)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bilim jäne ğılım ministrligi bir jılda oqu sapasınıñ talabına kelmeytin 36 universitetke pedagogika mamandarın dayarlauğa tıyım saldı. Bwl turalı bügin, beysenbi küni respublika köleminde ötken mwğalimderdiñ dästürli Tamız keñesinde ministr Ashat Aymağambetov mälimdedi.
«Osıdan bir jıl bwrın elimizde pedagogtardı dayındaytın 86 JOO bar edi. Biz ädettegidey olardıñ qatarı 186 bolsın, eñ bastısı, sapalı bilim berilu kerek ekenin aytıp kelemiz. Ökinişke qaray, pedagogtardı dayarlaytın joğarı oqu orındardıñ sapası zañ talaptarına say kelmeydi, sondıqtan osınday şeşim qabıldauğa mäjbür boldıq», – dedi Aymağambetov.
Ministr Qazaqstanda äzirge pedagog mamandardı dayarlaytın 50 universitettiñ barın ayttı.
Osığan deyin Qazaqstanda birneşe JOO-nıñ licenziyası tartıp alınğan, keybiriniñ beyin salalar boyınşa oqıtu mümkindigi işinara qağılğan.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Çehiya prezidenti Miloş Zemannıñ, rusiyeli qırımtatar teşkilâtınıñ vekillerinen körüşüvi ve onıñ, Qırımnı, sanki, Rusiye Federatsiyasınıñ qısmı dep qabul etkeni, birinciden Çehiya cemiyetini meraqlandırdı. Olar, halqara topluluqnıñ Qırım statusına munasebetini, ve çoqusı qırımtatarlarnıñ Mecliske munasebetini az deñiştire, ebet. Amma Zemannıñ daveti, Rusiyeniñ yarımada ilhaqınıñ yavaş-yavaş qabul etilmesi taktikasını aydınlata.
Areket planı olduqça sade ve Sovet mahsus hızmetlerniñ ve propagandacılarınıñ, SSSR terkibinde olğan ya da "tesir dairesi"ne kirgen topraqlarğa qarşı yapılğan areketlerden farqlanmay. Başta aqiqiy siyasiy partiyalarnıñ ve cemiyet teşkilâtlarnıñ yerine qoyulacaq sahte teşkilâtlar qurula. Sovet Birliginiñ özünde ve "halq demokratiyası ülkelerinde" böyle firqa ve teşkilâtlar çoq edi. Az adam hatırlaydır, amma GDR-de de, Poloniyada da, Çehoslovakiyada da çoq firqalı sistema edi. Men "aqiqiy çoq firqalı sistema" yazacaq edim, amma kerçekten, ebet, aqiqiy degil, çünki bütün partiyalar ve cemiyet teşkilâtlar kommunistlerniñ diktatına boysuna edi.
Şimdi ise aynı sade tehnika qırımtatarlarğa qarşı qullanıla. Unikal milliy temsiliy organ Meclisni, ekstremist ilân etip, yasaqladılar. Oña alternativa olaraq ise, temsilcileri kimseni temsil etmegen acele yaratılğan "cemiyet teşkilâtlarnı" teklif eteler. Ancaq mesele qala - bu teşkilâtlar ne etip ürmet qazanmalı?
Bu arada ise Rusiyege qol tutqanını gizlemegen ve itibarını muhatarağa ata bilgen siyasetçilernen alâqalar qullanılıp başlay. Em de ciddiy bir mutaharağa atılmaq degil. Çunki Miloş Zeman, rusiyeli faal Tamila Nimetullayevanen mahsus körüşüv ötkermedi. O, sadece mustaqil Çehoslovakiyanıñ 101-inci yıldönümine bağışlanğan resmiy qabulğa davet etildi. Elbette ki, ondan ğayrı daa onlarce adamlar davet etildi. İşte, bir şey olsa, Nimetullayevanıñ qabulda mevcüdiyetini hatanen añlatmaq mümkün - belli ki, devlet prezidenti şu davetlilerniñ cedvelini öz qolunen tizmey.
Suniy bir konkurentsiya yapıla. Mustafa Cemilev bir siyasetçilernen körüşe, Tamila Nimetullayeva ise - başqalarınen, böylece Kremlge "faydalı" olğan qırımtatarlar "itibar qazana"
Amma iş yapıldı. Faal qabulda bulundı, prezidentnen "qırımtatar halqınıñ vekili" kibi qonuşa, onıñ Qırım statusı aqqında fikrini diñley - amma kene de, bu şahsiy bir subet, aytılğan şeyler resmiy beyanat kibi ilân etilmey. Bundan ğayrı, Nimetullayeva, Prajskiy Gradnı kezinip, onıñ kim olğanını bilmegen yerli siyasetçilernen qonuşa ve süretke çıqa. Neticede suniy bir konkurentsiya yapıla. Mustafa Cemilev bir siyasetçilernen körüşe, Tamila Nimetullayeva ise - başqalarınen, böylece Kremlge "faydalı" olğan qırımtatarlar "itibar qazana".
Bundan soñ ise sübelerni yaydırğan Rusiye propagandası işke buyura: köresizmi, Avropa Birliginiñ aza memleketi - Çehiyanıñ prezidenti de Qırımnıñ "rusiyeli" statusını tanıdı, ve rusiyeli Qırım teşkilatları da resmiy qabullarğa davet etile. Ertemi-keçmi Qırımnıñ Rusiyege aitligini er kes tanır, aysa keçmişke yapışmaq ne kerek?
Amma biz sadece propaganda diverisyasınıñ şaatları olğanımıznı, Rusiye mediası öz seyircilerine ve oquyıcılarına, elbette ki, añlatmaz. Amma bu spektaklde tanış aktörlarnıñ - rusiyege qoltutuvını bir qaç kere bildirgen Zemannıñ ve Kreml kerçeklerinde iş alıp barmaq içün mahsus qurulğan teşkilâtnıñ temsilcisiniñ iştirak etmesi kösterdi ki, Rusiye propagandasınıñ ihtiyacları içün qullanılğan truppanını terkibini deñişmey ve aynışu icracılarnen sıñırlana. Rusiye propaganda maşnası qaysı bir ayneciliklerni qullanmasa da, onıñ vekillerini qaysı bir qabullarğa davet etmeseler de.
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikirler, muelliflerniñ öz fikirlerini ifade ete ve muarririyetniñ noqtai-nazarını er vaqıt aks etmezle


text:
Qırım.Aqiqat saytınıñ mühbiri bildire ki, böyle fikirni Aksönov Federal alâqa agentliginiñ vekilleri ile olıp keçken körüşüvden soñ Qırım jurnalistine seslendirdi.
«Marazm qaviyleşe. Kimden pekinecek olalar, añlap olamayım. Bizler bir kimseni qorquzmayıq... Bazıları ara-sıra hastalanalar, olap birisi bir yerge ketecegini tüşüneler. İsteseler – pekitsinler. Olarnıñ öyle de olmağan paranı masraf etmege yeri olmasa, suniy inşaatlarnı qazsınlar. Belki de, sıñırcılarğa iş tapmaq kerek? Belki de, olar anda kart oynaylar. Bu da tabiiy bir al. Asker köpek suvarmasın dep, oña vazife bermek kerek. Mantıq olmağan yerde bir şey tahmin etmege qıyın ola», – dep ayttı Aksönov.
İyün 18-de saba Qırım «akimiyetine» yaqın olğan Krıminform saytı ukrain arbiyleri tarafından «Çonğar» kiriş noqtasında sıñır pekitilgenini bildirdi.
Neşirniñ malümatına köre, qayd etilgen kiriş noqtasını sançqan telnen qoralağanlar. Yolda balaban beton blokları qoyulğan, yolnıñ eki çetinde de saqlanmaq içün belgilengen topraq inşaatlarnıñ qurması başlandı.
Qırım ile sıñır pekitilmesini ne Ukraina Devlet sıñır hızmeti, ne de Mudafaa nazirligi izaatlamadılar.
Devlet sıñır hızmetiniñ saytında berilgen malümatqa köre, Rusiye devlet sıñırında, Rusiye Federatsiyasınıñ silâlı bölükleri kelgen yerlerde, mudafaa sisteması mükemmelleştirile.
Lâkin Qırım yanında bir de bir pekitüv areketleri aqqında malümat yoq.


text:
Minsk añlaşmalarına riayet etilse, Ukraina ateş toqtatılması aqqında añlaşmanı imzalamağa azır. Bunı bazarertesi künü, yanvar 19-da, Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bildirdi, – dep haber ete Radio Svoboda.
Poroşenkonıñ aytqanına köre, Ukraina «üç taraflı kontakt gruppasınıñ çağırılması, tışqı işler nazirleriniñ toplaşuvı ve Astanada ya da başqa bir yerde «norman formatında» sammit keçirilmesine» azır.
Malüm olğanı kibi, yanvar 15-ne keçirilmesi belgilengen Donbass zıddiyeti boyunca Ukraina, Almaniya, Frenkistan ve Rusiye reberleriniñ körüşüvi ötkerilmedi.
Almaniya kantsleri Angela Merkel Rusiye prezidenti Vladimir Putinge dedi ki, körüşüvniñ esas şartlarından biri Minsk añlaşmalarına riayet etilmesi qala.
Ukrain askerleri bildireler ki, soñki künleri terrorizmge qarşı tedbirler keçirilgen yerlerde Rusiyege qoltutqan boyevikler tarafından sıq-sıq ateş açılıp başladı.


text:
Meksikada cir teträgän
Meksikanıñ Miçoakan vilayäendä 5,3 ball zurlığında cirteträw barlıqqa kilde
Milli Seysmologiya xezmäte beldergänçä zilziläneñ êpiŝentrı - Miçoakan vilayätendäge Xuetao rayonınıñ 34 çaqrım könbatışı, tiränlege - 56 çaqrım.
Räsmi zatlar afättä ülüçelärneñ bulmawın citkerde. Zilzilä başqala Mexikoda da xis itelgän.
Däwlät başlığı Andres Manuêl’ Lopez Obrador Tvitterda açıqlaw yasap, cirteträwne problemasız uzdırıp cibärülären äytte.
Bäyläneşle xäbärlär
Rusiyä yulları kemnärgä yabıldı?
Rusiyä xökümäte dus bulmağan illärneñ yul transportında Rusiyä cirlären qullanuların tıydı


text:
İdel-Ural Legionı
İdel-Ural Legionı, (Идeл-ypaл ЛerиoHы) İkençe bötendönya suğışı barışında / Öçençe reyx xärbi köçlärendä Tatar, Başqort, Mari, Çuaş h.b. millät äsirlärennän tözelgän ğäskäri berämlek. `
Berence bülekYзrәpTү
Barlığı 7 batalyon tözelä. 1942 yılnıñ noyäberendä tuplanğan 825. batalyon 1943 yılnıñ fevralendä Belorus partizannarın qarşı suğışqa ozatıla; suğışçıları qoralları belän tulayın partizannarı yağına çığa. Bu batalyon keşeläre soñınnan Zaxarov häm Birülin partizan brigadalarında hitlerçelärgä qarşı suğışalar. 826. batalyon (tözelüe 1943 yıl, ğinwar) 1943 yılnıñ martında Hollandiägä ozatıla häm 1944 yılnıñ 10 avgustında Fransuz partizannarı yağına çığa. 827. (1943, fevral) häm 828. (1943, iyün) batalyonnar Könbatış Ukrainağa – Kovpaknıñ partizan ğäskärenä qarşı suğışqa cibärelälär. Batalyonnar suğışçılarınıñ yaqınça yartısı partızannar yağına çıqqaç, başqaların ışanıçsız sanap, Bilgiä, Hollandiä häm Fransiä küçerälär. 829. batalyon (1943., avgust) suğış xäräkätlärendä qatnaşmıy diärlek häm 1944 yılnıñ avgustında taratıla. 830. häm 831. batalyonnar (1943 yılnıñ sentäber-oktäberendä tözelgännär) Pülşä cirendä urnaştırılalar. "İdel-Ural legionı" formal räweştä "İdel-Ural Törki-Tatasrlarnıñ köräş berlege" citäkçelek itä dip isäplänelsä dä, barlıq möhit komandir wazifaların Wermacht ofitserläre başqarğan. Legionda qatnaşqan soldatlar, Sovetlar Berlege tarafına kilgäç soñraq repressilänälär. Könbatış illärdä qalğan nigezdä Törkiägä häm Avstraliäğä kilälär.
KollaboratsionismYзrәpTү
İdel-Ural legionina bäyläp bik yış "kollaboratsionism" turında yazalar. Bu sorawğa karata İskänder İlyasov'nıñ "Legion "Idel-Ural"" dip isemlängän kitabi basılıp cikti.


text:
18 qañtar küni Resey prezidenti Putin aqparat qwraldarına jarilağan habarlamasında «AQŞ-ta işki sayasi qayşılıqtar bolıp jatır jäne men Tramp mırzanı ayıptau men jazğırudan aulaqpın» dedi. Bwl turalı "qıtay aqparat" (Zhong xin wang) saytı habarlaydı.
Putin sözinde: «AQŞ-ta işki sayasi qayşılıqtar älide jüz berip otırğanın körip otırmız. Degenmen prezident saylauı äldeqaşan aqırlasıp ketti. Bwl saylau Tramp mırzanıñ jeñisimen aqırlastı. Men öz basım Tramptı tanımaymın. Kezdesip te körgen emespin. Onıñ halıqaralıq sayasi sahınada ne isteytinin bilmeymin. Sondıqtan da onı ayıptau men jazğırudan aulaqpın», - dedi.
Putinnıñ bwl sözinen onıñ Reseyge qaratqan sankciyasın jeñildetuin qalaytındığın añğaruğa boladı, sebebi, Barak Obama qızımetin aqırlastırudan bwrın Reseyge jariyalanğan sankciyanı bir jılğa wzartqan bolatın.
"The Qazaq Times"


text:
Bağçasaray – İ. Gasprinskiy adına ev-müzeyinde qırımtatarlarnıñ aileviy resimlerden ibaret sergi açıldı. Eksponatlar arasında - sürgünlikten evel ve Özbekistanda sürgünlik yılları çıqarılğan nadir resimler bar. Toy, pamuq tarlasında, süretlerni baqarken, ayırı adamlarnıñ taqdiri ve halqnıñ ağır keçmişini ögrenmek mümkün.
84 yaşında Arzı Baybuganova kendi aileviy arhivinden alınğan resimge baqıp, yaşlarnı tutalmay: resimde 3 külgen bala bar. Olar, bu dünyada öksüz qalalar - ana-babaları sürgünlikte ğayıp ola. Balalar öksüzler evinde ösip, yıllar keçken soñ tuvğan yerlerini koyererler.
Bu resimni o Bağçasaraydaki İsmail Gasprinskiy adına ev-müzeyinde «Aileviy albomlarnıñ saifelerinde eski tarihler» serlevası altında keçken sergi içün taqdim etti.
Resimler esasen 20-nci asırnıñ başı ve keçken asırnıñ 80-nci yıllarına qadar qırımtatarlarnıñ turmuş ayatını tasvirleyler. Resimlerge baqıp, adamlarnıñ qıyafetleri, tarz-alları nasıl etip deñişkenini añlamaq mümkün.
Aileviy albomlar nege kerek?
Er resim ondaki adamlarnıñ taqdirini tasvirlegen ikâyenen tamamlana. Resimlerniñ birinde qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilevni Özbekistanda pamuq cıyğan vaqıtta körmek mümkün. Diger resimlerde sürgünlik yılları kelinler nasıl kiyimler kiygeni kösterile. Bundan da ğayrı, sergide başqa fotoresimler – Qırımda sürgünlikten evel çıqarılğan bala, aileviy, ayırı süretler mevcut.
Kollektsioner İbraim İbragimov içün ayırı bir adamnıñ tarihini aydınlatqan resimler müim yerde turalar.
«Adamlarnı sürgün etkende, olar yanlarına eñ qıymetli şeylerni alğanlar. Misal içün, Allahnıñ sözü – Quran», - dey o.
Diger meraqlı eşya – bala qumanı. O, 85 yaşlı saibinen beraber, sürgünlik, avdet yollarını keçip, müzey eksponatı oldı.
Bağçasaray tarihiy-medeniy qoruqnıñ hadimi Elmira Abibullayeva emin, aileviy albomlarnı yapmaq kerek.
«Resimge tüşüñiz, resimlerni qorçalañız ve olarnıñ artından yazı qaldırmağa unutmañız. Kim bile, belki de, 100-150 yıldan soñ, olar bu kibi sergilerniñ teşkil etilmesine sebepçi olurlar», - dey müzey hadimi.


text:
Qırım ve Aqyar musulmanları diniy idaresi (QAMDİ) Qırımda islâm temellerini ögrenmege celp etecek yarışlarnı keçire. Bu sene qadın-qızlar arasında «Hayrunnisa» Qırım yarışınıñ azırlığı başladı, onıñ finalı fevral ayında ötkerilecektir, dep bildire QAMDİ matbuat hızmeti.
«Aynı vaqıtta «Mektepten aldın balalar ve küçük mektep talebeleriniñ din temelleri ocası» kurslarınıñ azırlığı yekünlendi. Talebeler qabul etile. Ocalar arasında islâm temellerini ögretecek eñ eyi usuliyet dersligi yarışı başladı. Bundan ğayrı, ocalar islâm temelleri kursları açılacaq yañı regionlarnı belgiledi», – dep qayd etile QAMDİ haberinde.
Qırım müftisi acı Emirali Ablayev «Faydalı ilim» maarif leyhası çerçivesinde çalışqan islâm temelleri ocalarınen körüşti.
Aqmescitteki QAMDİ malümatına köre, 2016 senesi islâm temelleri ocalarınıñ sayısı 56 insannı teşkil etti. Qırımda bazar künleri çalışqan 74 mektep bar. İslâm temellerini ögrengenlerniñ sayısı 500-den ziyadedir.
2014 senesi Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ QAMDİ yapqan areketlerini Meclis ile muzakere etmey. Yanvar 16-17 künleri Herson vilâyetiniñ Geniçesk rayonında olıp keçken Dünya qırımtatar kongressi icra şurasınıñ toplaşuvında esas Ukrainada Müftiylikni qurmağa qarar alındı.
2016 senesi noyabr 19-da 14 qırımtatar din cemiyeti Kyivde toplaşip, müftiylikni qurdılar. Müfti Ayder Rustamov oldı, o, Kyivdeki qırımtatar cemiyeti yanında Musulmanlarnıñ diniy qıymetleri komitetiniñ yolbaşçısı ola. Alimler şurası da quruldı, onıñ yolbaşçısı olaraq Ukraina musulmanları birliginiñ reisi Suleyman Hayrullayev saylandı.


text:
Rusiye telükesizlik hadimleri ilhaq etilgen Qırımda alıp qaçılğan Harkiv sakini Aleksandr Steşenkoğa işkence ettiler. Bunı mayıs 21-de Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Kyivde bergen matbuat konferentsiyasında ikâye etti, dep bildire Qırım.Aqiqat muhbiri.
Çubarov: «Bu seneniñ aprel 11-nde oña (Steşenkoğa – QA) işkence ettiler: iradesini qırmaq içün çoq kere deñizde batırıp boğdılar. İfadeler bergeninden bir qaç vaqıt keçken soñ onı, yaqın adamlarına telefon açıp, bizge onıñ bulunğan yeri ve vaziyeti aqqında haber etken advokatlarından vazgeçmege mecbur ettiler», – dedi.
Mayıs 21-de Rusiye FSBsi, sanki Qırımda, Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı Mustafa Cemilevnıñ yardımcısı Erol Veliyev tarafından «Refat Çubarovnıñ emiri boyunca ve SBUnıñ qol tutuvı ile» meydanğa ketirilgen ekstremist gruppasınıñ areketini toqtattı, dep beyan etti.
Rusiyeniñ mahsus hizmeti tarafından iddia etilgenine köre, «Harkivde teşkil etilgen gruppağa Veliyevden ğayrı sabıq boksçu sprotçular Steşenko ve Tretyakov kirdiler».
FSB, Steşenkonıñ 2018 senesiniñ aprelinde «Qırımğa kirgende» yaqalanğanını ve «anda Veliyev tarafından provokatsiyalarnı azırlamaq ve amelge keçirmek içün yollanılğanını» iddia ete. Rusiye Veliyev ve Tretyakovğa qarşı qabaatlavnı ğiyabiy şekilde çıqardı, olar «federal qıdırıluv cedveline kirsetildi».
Ukraina telükesizlik hizmeti (SBU), Rusiye FSBsiniñ, ilhaq etilgen Qırımda Ukrainanıñ mahsus hizmetleri yardımınen «ekstremist gruppasınıñ meydanğa ketirilmesi» aqqında malümatı kerçekke uymay, dep bildirdi.
Aprel 12-de «Qırım SOS» cemiyet teşebbüsiniñ faaliyetçileri, Harkiv sakini, ukrain Aleksandr Steşenkonıñ anasına atıfta bulunaraq, Rusiye telükesizlik hadimleriniñ onı «Çongar» keçirüv noqtasında Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımğa kirgende yaqalağanlarını bildirdiler. Rusiye polisiniñ hadimleri tarafından berilgen raportlarğa binaen, aprel 12-de Steşenkonı «qanuniy talapqa boysunmağanı içün yaqaladılar» (Rusiye Memuriy cinayetler kodeksi, madde 19.3). Aynı şu künü Aqmescitteki Jeleznodorojnıy rayon mahkemesi Steşenkonı 12 künge tevqif etti.
Aprel 24-te Steşenkonı memuriy cezalarnı çekken şahıslar içün mahsus qabul etilüv yerinden (spetspriyomnikten) belli olmağan tarafqa alıp kettiler. Daa soñra advokat Ayder Azamatov Harkiv sakininiñ alıp qaçılması aqqında bildirdi.
Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ FSB yarımadada mustaqil jurnalistler, qırımtatar faaliyetçileri, muhalefet ve Ukrainanıñ tarafdarı olğan cemiyet erbapları ve diniy azlıqlarnıñ vekillerine qarşı muntazam surette yaqalavlar, tintüvler ve sorğular teşkil ete. Aq-uquq qorçalayıcıları Rusiye telükesizlik hadimleriniñ bu areketlerine, siyasiy motiv ile yapılğan areketler, deyler.


text:
Ukrainada aqaretlev areketlerge qarşı çıqqan koalitsiya halqara teşkilâtlar ve ukrain akimiyetine Qırımda insan aqları bozuluvı adiselerge lâqayt qalmamağa rica etti.
Bunıñ aqqında Qırım.Aqiqatta olğan koalitsiya bildirmesinde söz yürütile.
«Belli bir gruppalar aqaretlegeni sebebinden, insan aqları bozulğanını ayta bilemiz», – deyler koalitsiyada.
Rusiye Qırımnı işğal etkeninen, Qırımda milliy mensüplikke köre, adamlarnı aqaretlegen vaqialar qayd etile. Bir sıra din cemiyet vekilleri taqip etile.
«Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı, aqaretlev adiseleri halqara iqtisadiy sanktsiyalarnıñ kirsetilüvi ve Rusiye Federatsiyası, yerli akimitke qarşı tedbirler içün esas olmalı», – dep aytıla bildirmede.
Qırımda soñki yarım yıl içinde insan aqları bozuluvı adiseleri sıq qayd etile, bunıñnen berabr, tintüvler ötkerile, adamlar ğayıp ola.


text:
Kiyevde raatlıq künleri keçirilgen Ucrazyans içtimaiy teşebbüs festivalinde «KrımSOS» cemaat teşkilâtı Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım ve Ukraina şarqından köçip kelgenlerniñ balaları içün aqça toplavı boyunca hayriye aktsiyasını keçirdi.
«Belli qırımtatar ustası Rustem Skibin öz müellif örneklerini taqdim etti, köçip kelgenlerniñ balalarına resim yapuv içün zaruriy şeylerge aqça toplamaq maqsadımız ile ediye kartlarını yaptıq», – dey Qırım.Aqiqatqa cemiyet sualleri boyunca «Krım SOS» keñeşçisi Svetlana Oleynikova.
Festival devamında «Krım SOS» çadırında istidatlı köçip kelgenlerniñ işlerini satın almağa teklif etile edi.
«Bu kibi tedbirlerni keçirmege pek müim, köçip kelgenlerniñ özüne işançını arttırmaq, olarğa ukrain olğanını añlamağa yardım etmek, öz işi ile aqça qazana bilgenlerini köstermek», – tarif ete Qırım.Aqiqatqa Lugansk vilâyetinden köçip kelgen Kseniya Gorodnikova.
Ucrazyans içtimaiy teşebbüs festivali Pact halqara teşkilâtı yardımı ile Platfor.ma neşiriniñ teşebbüsi ile keçti.
BMT malümatına köre, Ukrainada köçip kelgenlerniñ sayısı 1,2 milliondan çoq isnannı teşkil ete.


text:
Qırım işgali sebebinden AQŞ tarafından yapılğan yaptırımlar Yalta kinostudiyasınıñ inkişafına keder etken. Öyle fikirni Qırım.Aqıqat Radiosınıñ saba yayınında iş adamı, Yalta kinostudiyasınıñ saibi Sergey Arşınov bildirdi.
«Ğarp yaptırımları olmasa edi, belki de kinogruppalar daa çoq kelir edi, men bunda eminim. 2000 senesinden başlap kinostudiyanıñ zemaneviy tarihını alsaq, bizler yüzden ziyade film çekimlerine yardım ettik ve özümiz çıqardıq. Ve muracaq etkenlerniñ esas qısımı Rusiyeden gruppalar edi», – dedi Arşınov.
2014 senesi sentabr 2 künü rus Qırım parlamenti Yalta kinostudiyasını yarımadanıñ mülküne 1,3 mln. grivnağa (vaqıtnıñ para fiyatına köre, tahminen 3,7 mln. ruble) satın almağa qarar aldı. Qırımdaki Rusiye akimiyeti Yalta kinostudiyasınıñ mülküni Kremlge bağlı olğan Qırım Medeniyet Nazirligine teslim etti.
2014 senesi sentabr 10 künü Rusiyege bağlı Qırım Parlamenti 15 yıl evelsi alınğan qararını red etti ve Yalta kinostudiyasınıñ aktsiyalaştırılması ve esas isse senetleriniñ satılmasını lâğu etti ve böylece onı devlet mülküne qaytardı. Studiyanıñ saibi Sergey Arşınov akimiyetniñ yapqanını qanunsız tanıdı ve buña qarşı mahkemede itiraz bildirecegini ayttı. 2016 senesi avgust ayında Rusiye Yüksek Mahkemesi kinostudiyasınıñ «devletleştirüvi» aqqında qararını ükümde qaldırdı.
2015 senesi dekabr 22 künü AQŞ Rusiye ve Qırım kompaniyalarına qarşı yaptırımlar keçirgen edi. Amerika Maliye Nazirliginiñ açıqlağan cedveline Yalta kinostudiyası de kirgen.


text:
Cumaaqşamı künü, noyabrniñ 26-nda, Moskva kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Vadim Bektemirovnıñ SİZOda qaluv müddetini 2021 senesi martnıñ 2-ne qadar uzattı.
Bu aqta advokat Marlen Halikov «Qırım birdemligine» bildirdi.
«Delillerimizge emiyet berilmedi. Er şey adiy rejimde oldı – er vaqıt kibi. Başqa bir şeyge zaten ümüt etmedik. Vadim halqqa selâm ayttı. Bu mahkeme esnasında qol tutqanları içün teşekkürler bildirdi», – dedi Halikov.
Daa evel berilgen malümatqa köre, Bektemirovnıñ imayesi onı tutuv şaraitlerini mahkemege şikâyet etecek.
Rusiye kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi advokatnıñ istinaf şikâyetini red etip, Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Vadim Bektemirovnı apiste qaldırdı.
Vadim Bektemirov – arap edebiyatı ve gumanitar ilimler fakültetiniñ «İslâm ilimleri» magistri, «Al-Cinan» universitetini (Trablus, Lübnan) bitirdi. Apiske alınmazdan evel siyasiy mabüslerniñ qorantaları içün dualarnı alıp bardı, apiske alınğan qırımtatar musulmanlarına aş alıp ketti, mahkemelerge bardı.
Rusiye quvetçileri Bektemirovnı iyülniñ 7-nde Qırımda keçirilgen kütleviy tintüvlerden soñ tuttı. Onı Rusiyede ve işğali altındaki Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etkeninde qabaatlaylar.
Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki temsilciligi Rusiye quvetçileriniñ areketlerini takbih etti, Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyardaki Milliy politsiyanıñ Baş idaresi ise Ukraina Ceza kodeksiniñ 162-nci maddesiniñ 2-nci qısmına istinaden (mesken tiyilmemezliginiñ bozuluvı) ve Ukraina Ceza kodeksiniñ 146-ncı maddesiniñ 2-nci qısmına istinaden (qanunsız alda azatlıqtan marum etüv) cinaiy tahqiqat başlattı.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Bir yıl evel Keriç boğazında zapt etilgen gemilerniñ Qırımdan qaytarılması plan boyunca yapıla. Bunı UNN haber agentligine Ukraina Silâlı Quvetlerniñ Arbiy Deñiz Quvetleriniñ başı İgor Voronçenko haber etti.
"İş baslandı. Zabitler añlaşılğan noqtadalar. Er şey plan boyunca", - dedi Voronçenko.
Noyabr 17-sinde Qırımda Rusiye FSB-siniñ sıñır idaresiniñ matbuat hızmetine atıf etip TASS haber agentligi, zapt etilgen gemilerni noyabr 18-inde berecekler, dep yazdı.
Qırım matbuatınıñ malümatına köre, "Berdânsk" ve"Nikopol" arbiy katerleri ve "Yañı Qapu" buksiri Ukrainağa neytral suvlarda berilmek kerek.
Qırım.Aqiqat daa evel haber etkeni kibi, bazar künü noyabr 17-sinde Keriçte "Genmol" limanınıda tutulğan "Berdânsk" ve "Nikopol" zapt etilgen ukrain katerlerni yollamaqqa azırlap başladılar.
Daa evel Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ yardımcısı Andriy Yermak, 2018 senesi noyabrde Rusiye silâ yardımınen zapt etken Ukraina Arbiy Deñiz Quvetleriniñ üç gemisiniñ Ukrainağa qaytarılmasınıñ soñki basamağı aqqında aytıp berdi.
"Bıltır noyabrde zapt etilgen "Nikopol" ve "Berdânsk" arbiy katerlerini, "Yañı Qapu" buksiriniñ qaytarılması soñki basamağına keldi", - dedi o HB matbuatına.


text:
Rusiye advokatı Nikolay Polozovnıñ uquqiy imayecisi peyda oldı. Bunı Polozov dekabr 12-de Facebooktaki saifesinde yazdı.
Polozovnıñ bildirgenine köre, onıñ imayecisi Qırım advokatı Oksana Jeleznâk ola.
«Menim emrime köre, imayem oturış (Polozovnıñ şaat olaraq sorğuğa çekilmesi –QA) avuştırılmasını isteycek. Ümüt etem ki, mahkeme tez ve qanunsız qararlarnı qabul etmez», – dep yazdı Polozov.
Advokat Kyivge ketip, mahkeme oturışına kelemeycegini bildirdi. O, «işğal altındaki Qırımda insan aqlarınıñ qorçalanması meselesini aydınlatacaq ola».
Polozovnıñ bildirgenine köre, «İlmi Ümerovnıñ davasında» FSB taqiqatçısı advokatnı şaat statusına keçirmege ve Polozovnı sorğuğa çekmege tırışıp, esnastan çetleştirecek ola.


text:
Noyabr 19-ında Qırımda deñişici bulutlılıq ve bazı yerlerde duman beklenile.
Yarımada Gidrometeomerkeziniñ tahminlerine köre, Aqmescitte gece ve saba dumanlı ola bile. Ğarbiy yel 7-12 m/s. Ava arareti kündüz 14…16º.
Aqyarda deñişici bulutlılıq, yağanaqlarsız. Cenüp-şarqiy yel 5-10 m/s. Ava arareti kündüz 12…14º.
Qırımnıñ cenübiy yalısında deñişici bulutlılıq. Yağanaqlarsız. Şarqiy yel 7-12 m/s. Ava arareti kündüz 14…16º.
Keriçte deñişici bulutlılıq. Yağanaqlarsız. Şimaliy yel 5-10 m/s. Ava arareti kündüz 9…11º.
Yüksek yanğın telükesi sebebinden yarımadada furtuna havfı ihtarını noyabrniñ 18-ne qadar uzattılar.


text:
Qırımnıñ rusiyeli akimiyetiniñ temsilcisi Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonı yarımdanı ziyaret etmege çağırdı. Bunı RİA Novosti agentligne Qırım parlamentiniñ spiker-muavini Andrey Kozenko bildirdi
«Bugün ukrain akimiyetiniñ esas vazifesi – özüne diqqat çekmektir, er angi usul ile özüni tanıtmaq. Qırım aqqında aytqanda, ukrain siyasetçilerinden iç biri qırımlılarnıñ aytqanını, duyğanını, yaşağanını tüşünmedi. Kimse kelmedi. Men, misal içün, Poroşenko kelse, quvanır edim. Onı Qırım ve Donbass territoriyasında etken er şey içün mesuliyetke çeker edik», – dedi o.
Şunı da qoştı ki, Poroşekno Qırım ve Donbassqa nisbeten «qızğın milletçi» siyasetiniñ tarafdarıdır.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler. Afta devamında Qırım ile memuriy sıñırdan bir yük maşinası bile keçmedi.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ Qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Rustem Useinov qışnıñ ortasında açıq kök altında qaldı. Qırımdaki Rusiye akimiyeti onıñ evini yıqtı. Sudaqtaki Kapsihor köyündeki evde erkek 19 yıl yaşadı. Bu yıllar devamında arazini reymiyleştirmege tırıştı. Sudaq şeer mahkemesi qırımtatarnıñ evini yıqmağa qarar çıqardı. Rustem Useinov bu qararnı eñ yüksek instantsiyada temyiz etse de, evini epsi bir yıqtılar. Qırım.Aqiqatnıñ materialında sürgün etilgen ecdatlarınıñ toprağına qaytqan ve evsiz qalğan qırımtatar faaliniñ ikâyesi.
Sınıq şifer ve cam parçaları, dağınıq meyvalar ve kürsüler, yerde avtomobil şinalarınıñ işçleri. Böyle manzaranı qırımtatar areketiniñ 65 yaşındaki vetaranı Rustem Useinovnıñ evinin yıqılmasından bir qaç künde soñ Qapsihor köyünde körmek mümkün edi.
Mında yaqında bir ev olğanı aqqında tek çiçikler, yüzüm pıtaqları ve incir bağçası hatırlata.
Rustem Usenov 19 yıl evelsi bu yerde öz qollarınen ev qurdı. Yıquv aqqında ğayrı-kövid pnevmoniyası ile hastahanede yatqan zaman bildi. Buña yol bermemek içün sabadan evine keldi, oña destek bildirmek içün qırımtatar faalleri keldi. Ev saibi yaramadı, onı acele yardım kelip, hastahanege alıp ketti.
Sudaq sakini Edem İsmailov er şeyniñ nasıl olğanını tarif etecek. Rustem Useinov hastahanede yatqan zaman biz onen yıqılğan evniñ yerinde oldıq.
"Bu yerde spetsnaz edi, kiriş bar edi. Spetsnaznıñ refaqatında mahkeme icracısı kirdi. Qapını sındırdılar. Rustem ağanıñ evde olğan şeylerini yüklediler, saqlap tutup içün bir yerge alıp kettiler. Rustem ağa yaramadı, acele yardım çağırdıq, hastahanege alıp kettiler. Men mındaki mahkeme icracısına muracaat ettim. Olar, şeyler işançlı yerde olğanlarını ve olarnı ya da şimdi alıp ketmek kerek, ya da olar anda olmaq kerek olğanını ayttılar. Men özüm Sudaqlım, er seser bu yerden keçkende ağrı is etem. Şimdi bile mında bulunmaq qıyın", - dedi Edem İsmailov.
Bunıñ aqqında qıyın aytmaq - men öz Quran kitabımnı alıp olamadım. Bu Qurannı ise mağa siyasiy mabüslerimizniñ balaları ediye etken ediRustem Useinov
Bir qaç künden soñ Rustem Useinov özüni yahşı duyıp başladı. Olıp keçken vaqiadan soñ özüne kelip başladı. Şeylerinde tek üstünde olğanı qaldı.
"İç bir şeyim qalmadı. Evimde olğan bütün şeylerimini alıp kettiler. Saña qarşı tişten tırnağınace silâlanğan onlarca adam olğanda, özüni qolunda tutmağa qıyın. Ve men... bunıñ aqqında qıyın aytmaq - men öz Quran kitabımnı alıp olamadım. Bu Qurannı ise mağa siyasiy mabüslerimizniñ balaları ediye etken edi. Ve men ne yerde olğanını alâ daa bilmeyim. Ve men bunıñ içün pek çekişem. Er bir evde kiçik, güzel bir şeyçikler bar. Ceplerine tıqqanlarını kördim..olsun olarağa", - dep aytıp bere Rustem Useinov.
Useinovlar qorantası 60-ıncı yıllarnıñ soñlarında sürgünlikten Qırımğa qaytqanlardan birincisi edi. Amma tuvğan Ay-Serez köyünde yaşamağa izin alıp olamadılar. Ve olar Qırımnıñ çöl tarafında, Yedi Quyu rayonında yerleştiler. Rustem Usenovnıñ babasınıñ evi alâ daa saqlanıp qaldı.
Onıñ Ay-Serezdeki evi alâ daa tura. Anda evel köçip kelgenler ve şimdi olarnıñ balaları yaşayEdem Dudakov
"Onıñ Ay-Serezdeki evi alâ daa tura. Anda evel köçip kelgenler ve şimdi olarnıñ balaları yaşay. Cenübiy yalıda yerleşmege pek qıyın olğanı kimse içün sır degil, anda bizim halqımız pek az. Ukraina devrinde de anda yerleşmege qıyın edi. Yazıq ki, Kyiv buña asla diqqat etmey edi. Yerli akimiyet ise adamlarğa mında özüne ev qurmağa izin bermey edi", - dey qırımtatar faali Edem Dudakov.
Rustem Usenovnıñ ev qurğanı Qapsihordaki topraq hususiy mülk degil, belediye arsası edi. 20 yıl evelsi mında bir qaç qırımtatar ailesi ev qurıp başladı, resmiy izin yoq edi. Bugünge qadar tek bu qaldı.
"Ertemi, keçmi bu arsanı resmiyleştirip olacağına ümüt etip yaşadı", - dey qırımtatar faali Rolan Osmanov.
Yıllar devamında Useinov bu arsanı resmiyleştirmege tırıştı. 2014 senesinden soñ oñı sıqıştırıp başladılar.
2014 senesinden soñ, "yıqıñız, alıp ketiñiz" kibi tenbiler bar edi"Edem İsmailov
"Mında yarıq bar edi. Suv çekildi. Mında "Zenit" sanatoriyi bar, olar müdirinen añlaştılar, sayğıç qoydılar, suvnı böyle ala ediler, demek parasını da ödey ediler. 2014 senesinden soñ, "yıqıñız, alıp ketiñiz" kibi tenbiler bar edi", - dep aytıp bere faal Edem İsmailov.
Sudaq şeer memuriyeti Rustem Useinovğa qarşı mahkemede dava açtı. Evni özü yıqqanını talap ettiler. Sebep, evniñ vesiqalarsız qurulması edi.
Sudaq şeer mahkemesiniñ qararınıñ materiallarında Rustem U seinov oturış aqqında haberdr etilgeni aqqında qayd etile. Amma o, mahkeme onıñ iştiragi olmadan keçkenini bildire.
Üç mahkeme oturışı menim iştirgim olmadan keçti, men olarnıñ aqqında postfaktum bildimRustem Useinov
"Üç mahkeme oturışı menim iştirgim olmadan keçti, men olarnıñ aqqında postfaktum bildimEvniñ yıqıluvından evel. Qayda yaşağanımnı pek yahşı bilip, öz mektüplerni men endi 20 yıldan ziyade yaşamağan adreske yollay ediler. Meni er kün körip, mında yaşağanımnı bile ediler. Bu aselet yapılğanını tüşünem", - dey Rustem Useinov.
Olar evni yıqmağa kelgende, Rustem Useinov mahkeme icracısına mahkeme qararını yuqarı instantsiyada temyiz etecegini kösterdi.
"İcracılarğa bunıñ kopiyası berildi. Ve bugünge qadar bu istinaf şikâyetime Qırım Yuqarı mahemesiniñ qararı yoq. Yani, qanunğa köre olarnıñ bir şey yapmaq aqqı yoq edi", - dep qayd ete Useinov.
Qırımtatar faali Edem Dudakov, Sudaq şeer memuriyeti birisine yardım etkenini tahmin ete.
"Olar gizli mahkemede dava açtılar, mahkemecinen añlaşqandırlar. Rusiye qanunlarına köre, adamnıñ bir-de-bir yerde on yıldan ziyade yaşasa, ariza berip, vaziyetni añlatıp, bu arsanı istemege aqqı bar. Belki de mahkemege kelgen olsa, bunı talap eter edi. Menimce, bu arsanı birisi istegendir, belki de endi satılğandır da, bu Rusiye aqiqatına pek beñzey", - dep çaya Edem Dudakov.
Rustem Useinovnıñ eviniñ yıqılmasını qırımtatar cemaatçılığı onıñ faaliyeti ile bağlı olğanını saya. O, bütün ömrü devamında halqınıñ aqları oğrunda küreşe. Soñki yılları ise "Qırım birdemligi" cemaat birleşmesiniñ faaliyetinde iştirak ete, siyasiy mabüslerge qoltuta, mahkemelerge kele.
Rustem Useinov, şimdi de toqtamağa niyetinde olmağanını ayta.
Eviniñ yıqılması içün de paranı özü ödemek kerek. Sudaq şeer mahkemesi masraflar 43 biñ ruble olğanını bildirdi. Onı pensiyasından keseler.
"Ne deyim: boğulıp qalsınlar. Endi büyük qısmını kestiler. Elbette, epsini alırlar. Rusiye femidasınıñ işi", - dey Rustem Useinov.
Amma qırımtatar cemaatçılığı marafon ilân etip, bu paranı topladı.
"O nefaqacıdır ve bunı ödemek parası olmağanını yahşı añlaymız. 80 biñ rubleden ziyade toplandı. Yardım er kün kele. Rustem ağağa er kün Qırımnıñ çeşit köşelerinden adamlar kele", - dey faal Edem İsmailov.
Rustem dey: künde yüzlernen adamlar telefon eteler, böyle destek olmasa, özüne kelmez edi. Dostları eki köpegini de baqtılar.
"Mışığımnı artıq eki-üç afta körmedim. Köpeklerim azbarda yaşaylar, ketmeyler. Bellesem, olar añylalar: başqa yolumız yoq, anda yaşaycaqmız", - dey Rustem Useinov.
Qırımtatar faalleri Rustem ağanı yardımnı qabul etmege iqna ettiler. Onıñ sağlığını qayğıralar. Amma o, hastahaneden çıqqan soñ, evel evi olğan yerde çadır qoyıp yaşaycağını aytqan edi.
Keri yol yoq. Bu küç bergen topraqtır. Ve ümütRustem Useinov
"1968 senesi biz qaytıp keldik. Menim endi rahmetli anam 1987 senesinece Özbekistanda yerleştirip qoyğan boğçalarnı açmadı. Ep öz köyümizge köçecegimizni bekledi. On doquz yıl, babam keçinmegence, anamnıñ açılmağan boğçaları bar edi. "Evimizge qaytırmız, anda açarım", dey edi. 1987 senesi babam keçindi. Anam dedi: "Artıq ğaliba mında qalacam". Ve açtı... Endi men mındam. Keri yol yoq. Bu küç bergen topraqtır. Ve ümüt", - dep añlata Rustem Useinov.
Rustem Useinov hastahaneden artıq çıqarıldı. Qırımtatar faaller eñ azından qışta onıñ içün kiralanğan evde yaşamağa iqna etip oldılar.
Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilüvi
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qırımnıñ Rusiye Devlet şurası reisiniñ muavini Remzi İlyasov iyül 23 künü yarımadağa kelgen Frenkistan deputatları ile körüşüvde Qırım Rusiye nezareti altına keçkeninden soñ qırımtatar halqınıñ aqları bozuluvı aqta malümatnı red etti.
Bu aqta Qırım parlamentiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Remzi İlyasov Qırımnıñ Rusiye terkibine keçmesi yarımadağa yaşağan bütün halqlar, şu cümleden qırımtatar halqı içün taliyiy bir vaqia olğanı aqta bildirdi», – denile beyanatta.
«Milliy farqlar birligimizge keder etmey. Yekâne maqsat ve vazifelerimiz bar, ayatnıñ bütün manialarına azırmız. Qırımtatarlar da iç bir ayırımnı is etmey», – qayd etti İlyasov.
Evel Qırım parlamentiniñ spikeri Vladimir Konstantinov Frenkistan deputatlarına «referendum» ve yarımadanıñ Rusiye terkibine qoşuluvı qırımlılarnı «mecburiy ukrainlileşüvden» qorçalağanı aqta bildirgen edi.
Cumaaqşamı künü, iyül 23-te, aqşam Frenkistan deputatlarınıñ gruppası Qırımğa keldi. Qırım parlamentiniñ matbuat hızmeti bildire ki, deputatlarnı Aqmescit ava limanında Qırımnıñ Rusiye Devlet şurasınıñ reisi Vladimir Konstantinov, onıñ birinci muavini Konstantin Baharev ve prezidium azası Yefim Fiks qarşıladılar.
Frenkistan Tışqı işler nazirligi mezkür ziyaretni halqara uquqnıñ bozulması olaraq tanıdı.
Ukraina Tışqı işler nazirligi, deputatlarnıñ Qırım ziyareti ukrain tarafı ile muzakere etilmegenini ve aqibetleri olacağını bildirdi.


text:
Kyivde VDNG kompleksinde mayısnıñ 18-inden 27-sine qadar, Qırımtatar halqınıñ sürgünligi qurbanlarınıñ añma Kününe bağışlanğan tedbirler keçirilecek. Teşkilcilerniñ aytqanına köre, leyhanıñ maqsadı - “asır-asırdan tekrarlanğan facialı vaqialarnıñ duyğu ve asılını köstermektir”.
“1944 senesi vaqialarınıñağırtqan ikâyelerini qartlar yaslarğa tarif ete ve alâ daa raat qaldırmay. Tamam bunıñ içün, qırımtatarlarnıñ genotsidi aqqında bilgilerni büyütip, olarnı sanat eskizleri ve şekillerine çevirmek ğayesi peyda oldı”, - denile beyanatta.
Tedbirler cedvelinen Facebook saifesinde tanışmaq mümkün.
Mayısnıñ 18-inde Ukrainada ve dünyada qırımtatar halqınıñ 1944 senesi Qırımdan sürgünliginiñ qurbanlarını añalar. Bu kün yarımadadan Orta Asiyağa qırımtatarlarnıñ birinci eşelonı yollanılğan edi. Umumen, 180 biñge qadar adam sürgün etildi.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ qararına köre, mayısnıñ 18-iQırımtatar halqınıñ genotsidi qurbanlarınıñ añma Künü, dep ilân etildi.


text:
1944 senesi mayıs 18-20 künlerinde NKVD-NKGBniñ mahsus operatsiyası esnasında bütün qırımtatarlar Qırımdan Orta Asiya, Sibir ve Uralğa sürgün etildi (resmiy malümatqa köre, 194 111 kişi sürgün etildi). Qurultaynıñ mahsus komissiyası «Unutma» umum halq kampaniyasını keçirdi. Onıñ esnasında sürgünlikniñ şaatlarına ait 950 hatırlav toplandı. Qırım.Aqiqat bu arhivlerde yer alğan şaatlıqlarnı derc ete.
Men, Remzi Aliyev, qırımtatarım, 1927 senesi aprel 20-sinde Qırım ASSRniñ Bağçasaray rayonınıñ Qalımtay (Tenistoye) köyünde doğdım.
Sürgünlik vaqtında qorantamda: babam Veli Ali Qurt (1902 yılı doğma), anam Nuriye Aliyeva (1933 yılı doğma), men, Remzi Aliyev, qız qardaşım Nuriye Aliyeva (1933 yılı doğma), qız qardaşım Ulviye Aliyeva (1938 yılı doğma) ve oğlan qardaşım Fevzi Aliyev (1942 yılı doğma) bat edi.
Qorantamız Bağçasaray rayonınıñ Qalımtay köyünde yaşay edi. Öz donatılğan evimiz bar edi. Babam saqat edi, onıñ içün onı orduğa almağan ediler.
1944 senesi, azat etilmekten soñ, köyümizde yalıñız qadın ve balalar edi, çünki cenkniñ başında, hızmetke lâyıq bütün aqaylarnı askerlikke çağırdılar.
Uruşlar ve cenkleşüv devam ete edi. Köyümizge arbiy adamlar kelip, ordularımızğa yardım etmege rica ettiler
Men asker yaşına yaqın edim, 17 yaşında edim. Köyümiz Aqyarnıñ yanında yerleşken. Nemseler bir ay tirene edi, uruşlar ve cenkleşüv devam ete edi. Köyümizge arbiy adamlar kelip, ordularımızğa yardım etmege rica ettiler. Biz, yaşlar, askerlernen beraber 12 kilometr uzaqlığında olğan Qaçı köyünece bardıq, anda sabıq Qaçı avia mektebinde qırıcı uçaqlarımız yerleşken edi.
Nemselerniñ qırıcı uçaqları – «messerşmitler» – aman-aman er kün aerodromımızğa ücüm etip, küçük avia bombalarını ata edi. Bomba parçalarından uçaqlarımızğa zarar olmasın dep, biz, askerlernen beraber er uçaq içün qorucı divar qura edi ve mermi çuqurlarını tegizley edik. Bundan ğayrı, nemse artilleriyası, aerodromğa er yarım saat birer snarâd ata edi. Kimerleri uzaqça uçıp kete edi, kimerleri bizge tiymey edi, amma yetken soyları da ola edi. Uçaqlarımızğa köterilmege keder etmesin dep, balaban mermi çuqurlarını tegizley edik.
Askerler, öz arbiy qısımlarında qayd etilgen edi, bizni ise bir yerde qayd etmegen ediler: kimi elâk oldı, kimi sağ qaldı - tasdıqlap olamazsız
Bir snarâd aerodromnıñ tam ortasına tüşti ve patlamadı, bizge onı andan alıp ketmege buyurdılar. Biz onı qazıp çıqardıq, o ağır ve sıcaq edi. 5-6 adam onı zornen qum ile arabağa yükledi ve aerodromnıñ tışına alıp çıqtı. Biz askerlernen beraber sabadan aqşamğace çalışa edik, aerodromda geceley edik. Böylece aman-aman bir ay işledik. Askerlerimizniñ çoqu yaralandı ve elâk oldı. Olar, öz arbiy qısımlarında qayd etilgen edi, bizni ise bir yerde qayd etmegen ediler: kimi elâk oldı, kimi sağ qaldı – tasdıqlap olamazsız. Tek yaralanıp hastahanege tüşken yigitlerimizge kerekli vesiqa berilgen edi.
Aqlımda bar, Özbekistanda yaşağanda, qırımtatarca «Lenin bayrağı» gazetasına yazıla edim. Bir sefer oquğan edim, mennen beraber bu operatsiyalarda iştirak etken adam, onıñ soyadı Kudusov, yaralanğan edi, amma oña, adaşıp, Kutuzov adına vesiqa berilgen. O, Andican vilâyetiniñ Hociabad sovhozında yaşay edi. Şimdi ise sağmı-yoqmı ve qayda yaşağanını bilmeyim. Aqyarnıñ azat etilmesinden soñ bizni, sağ qalğanlarnı, evge yiberdiler.
Küçük balalı qadınlarnıñ aqayları cebbede edi. Böyle adamlar pek çekişti. Aman-aman qorantalarınen keçine edi
Evge qaytqanımdan soñ üçünci künü sürgünlikke oğradım. Köyde dağ töpesinde tezyalı pulemöt qoyulğanını köre edim. Qorantamızda büyüklerden men, babam ve anam edi, birer çuval bir şey alıp oldıq. Qomşularımıznıñ arasında qartlar, balalı qadınlar edi, qartlarnıñ oğullarını 1939 ve 1940 seneleri askerlikke çağırdılar, episi ğarbiy sıñırda hızmet ete edi. Cenkniñ başından berli olar içün bir haber olmadı, mektüpler bile kelmey edi. Küçük balalı qadınlarnıñ aqayları cebbede edi. Böyle adamlar pek çekişti. Aman-aman qorantalarınen keçine edi, kimseniñ yardım etmege çaresi yoq edi.
Bizim qorantamız sürgünlikte Özbekistanğa, Samarqand vilâyetine, Gallâaral rayonına, Koytaş maden ocağına tüşken edi. Evler yoq edi, sürgünlikniñ birinci yıllarında adamlarnıñ episi zeminliklerde, dayanılmaycaq şaraitte yaşay edi. Bunıñ tesvir etmesiniñ çaresi yoq. Çalışıp olğanlar ocaqlarda işley ed, böylece açlıqtan qurtarılıp oldılar.
Men şahtağa çalışmağa kettim, anda 44 yıl işlep çıqtım. Devler mukâfatlarım bar. İste, böylece, canımnı qurtarıp oldım. Şimdi Aqmescit rayonında, Sarabuz köyünde yaşayım.
(2009 senesi oktâbrniñ 28-nde yazılğan hatırlav)
Neşirge Qırım tarihçısı, Qurultaynıñ qırımtatar halqınıñ genotsidini ögrenüv ve onuñ neticelerine qarşı çareler körüv boyunca mahsus komissiya reisiniñ muavini Elvedin Çubarov azırladı


text:
Anibal Mosciski | 289 Followersصورة 6.sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları özgün Yayınları
| إطلع على كل التحديثات 16 صور عن 6.sınıf türkçe ders kitabı cevapları özgün yayınları
من عند 16 .المستخدمين 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Matbaacılık, 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları ATA Yayıncılık, 6. Sınıf Türkçe Kitabı Cevapları Ekoyay Yayınları - Türkçe Ödevim, 7. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Özgün Yayınları, 6 Sınıf Türkçe Kitabı Cevapları Özgün Yayınları, 6. Sınıf Meb Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa 60-61-62-63, 6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Meb Yayınları Cevapları - Forum Sayfa, 6. sınıf türkçe kitabı cevapları özgün yayınları - ❤ bilgi90, 7.Sınıf Türkçe Özgün Yayınları Ders Kitabı Cevapları (Sayfa 153, 4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 48-50-51-52-53-54. Cevapları. نقوم بجمع أفضل الصور من مصادر مختلفة نشرها العديد من المستخدمين حول 6.sınıf türkçe ders kitabı cevapları özgün yayınları.


text:
Bunı salı künü eyyet yolbaşçısı Aleksey Puşkov bildirdi. Onıñ aytqanına köre, o ve onıñ işdeşleri cumaaqşamı künü qarar alacaq, haber ete Azatlıq Radiosı.
«İnterfaks» qayd etkenine köre, Puşkov PASE profil komitetiniñ toplaşuvından soñ jurnalistler ögüne çıqtı. Bu tedbirde Rusiyeni rey bermek aqqından marum qaldırmağa qarar alındı. Böyle etip, diger, daa da ciddiy teşebbüs – Assambleyada Rusiyeniñ Qırım işğalinden sebep Rusiye vekâletleriniñ toqtatılması – red etildi. Alğışlanğan variant aprelniñ 10-da rey berüvge çıqarılacaq.
«Bizler rey bermek aqqından marum etüvni ciddiy bir ceza olaraq tanıp, umumiy toplaşuvlar salonını terk ete bilemiz...bu aftanıñ soñuna qadar, yani cuma kününe qadar. Buña baqmadan, biz nevbetteki, iyün sessiyasına kelecekmiz», – dedi Puşkov.


text:
Rusiyege boysunğan Aqyar gubernatorınıñ vazifelerini vaqtınca eda etken Dmitriy Ovsânnikov şeer pedagog işçileri konferentsiyasında iştirak etti. O, Aqyar tasil nizamı inkişafı boyunca iş vazifelerinden ocalarnıñ aylıqları köterilmesini de qayd etti.
«Menim tarafımdan eñ çoq diqqat müessiselerniñ maddiy-tehnikiy bazasınıñ qaviyleştirilmesi, ocalarnıñ aylıqları seviyesiniñ köterilmesi, yañı obyektler quruvına ayırılacaq. Hususan, Kazaçya buhtada mektep quruvı bu seneniñ soñuna qadar bitirilmek kerek. Bunen beraber, 5-6 obyekt 2017-2018 seneleri leyha yapılması ve nevbetteki para ayırılması boyunca planlarğa kirsetilecek», – dep bildire Ovsânnikovnıñ sözlerini şeerniñ ameldeki memuriyet saytı.
Bütün Rusiye cemaat fikri ögrenüvi merkeziniñ sorav neticelerine binaen, rusiyelilerniñ üçte birinden ziyade oca zenaatını prestij olmağanını saya, ve aman-aman yarısı (42 fayız) belley ki, oca aylığı yahşı yaşamağa imkân bermey. 2014 senesi soravdan keçken kişilerniñ 29 fayızı ocalarnıñ maddiy amansızlığını qayd etti.
Avgust 20-de Rusiye ükümeti yolbaşçısı Dmitriy Medvedev ocalarnıñ aylığınen bağlı vaziyetni «uyğun» olğanını ayttı, pedagoglarnıñ vaziyeti kerginleşkenini ise mümkün olmağanını qayd etti.
Avgust başında Medvedev, Dağıstanlı ocanıñ kiçik aylıqlar aqqındaki sualge cevap berip, pedagoglarğa ya «bizneske barmağa», ya «boyun egmege» tevsiye etti. Mayıs ayında, Qırım sakinleriniñ kiçik pensiyağa şikâyetlerine cevap berip, nazir ilân etti ki, devlette para yoq, ve olarğa «dayanmağa» çağırdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımnıñ energetik sisteması 31 dekabr künü bozuvsız çalışacaq, Qırım sakinleriniñ evlerine elektrik aqımı toqtamayıp kelecek, dep bildirdi Kreml kontrolündeki yarımadanıñ Yaqarlıq ve energetika nazırı Svetlana Borodulina.
Onıñ sözlerine köre, ealini toqtatuvlarsız elektrik aqımınen teminlemek içün, Qırımda idareler yolbaşçılarını ışıqlarnı eksiltmege rica ettiler.
«Sistema bozuvlarsız çalışacağını tahmin etemiz. 31 dekabr – raatlıq künü, ağlarğa berilecek ağırlıq kün devamında bir tertipte olacaqtır. Bizler içün, sanayı şirketleri çalışmaycağı – yahşıdır, bazı küçlerni arttırmağa mümkün olacaq. İdare yolbaşçılarına, soqaqlarnıñ bazı qısımlarında, reklama tablolarında ışıqlarnı söndürmege rica ettik, bizim esas maqsadımız, ilk evelâ, ealini toqtamayıp elektrik energiyasınen teminlemek», – tarif etti Borodulina, dep haber ete RİA Novosti Krım.
Nazir, elektrik energiyası tutumlı qullanılmaq kerek olğanını hatırlattı. O Qırım sakinlerini, elektrik qızdıruv aletlerini mümkün olğanı qadar azca qullanmağa çağırdı.
Keçenleri Qırımda suvuq avalar sebebinden elektrik energiyası yetişmegenini bildirgen ediler.


text:
İlon Mask Twitterğa qarata däğ'wa açtı
Bu Twitternıñ êşmäkärgä qarata däğ'wasına qarşı däğ'wa buldı
Tesla ve SpaceXnıñ yuğarı idaräçese İlon Mask 44 milliard dollarlıq satıp alu kileşüennän çığu öçen Twitterğa qarata “qarşı däğ’wa” açtı. Bu xäbär Delavêr kanśelyariyä mäxkämäseneñ Twitter-Mask êşendä utırışlarnıñ 17nçe oktyabr’dä başlanacağın citkerüennän soñ berniçä säğat’ ütügä kilde.
İlon Mask 8nçe iyül’dä Twitter şirkäteneñ berniçä yöklämäne bozuın säbäpçe itep satıp alu kileşüen ğamäldän çığaruın beldergän ide. Aña sośial’ media platformasındağı yalğan yäisä spam akkauntlar turında mäğ’lümat birüdän baş tartqannar.
Twitter kileşüne ğamäldän çığaruı öçen Maskka qarata däğ’wa başladı. Şirkättän mäxkämägä yazılğan şiqayät’tä Masknıñ imzalağan kileşü “şäxsi mänfäğat’lärenä xezmät itmi başlawı” öçen Twitter häm akśionerları qarşındağı burıçların ütäwdän baş tartuı äytelä. Anda êşmäkärneñ kileşüne tuqtatu säbäpläreneñ barı tik sıltaw buluı häm nigezsez ikäne citkerelä.
Bäyläneşle xäbärlär
İrandağı cirteträw Türkiyädä dä xis itelde
İrannıñ Könbatış Azärbaycan vilayätenä bäyle Hoy şähärendä barlıqqa kilgän cirteträwdä 276 keşeneñ yaralanuı belderelde
Törkiyä Livanda qoyaş ênergiyäse sistemaları urnaştıra
TİKA êlektr özeklekläre bulğan Livannıñ Akkar töbägendä 4 awılğa qoyaş ênergiyäse sistemasın urnaştırırğa yärdäm itte


text:
Qwday qazaqqa bärin molınan bergen. Talanttı da ayamağan. Tek olardıñ Qwdaydıñ bergen talantın iske asıra almay, joğaltıp jürgen jayı bar. Eger osında..
Bügin, 17 säuir küni «Türkistan» halıqaralıq gazeti redakciyasınıñ «Aldaspan» aşıq pikir-sayıs alañında latın älipbiine köşu mäselelerine arnalğan döñ..
Bizdiñ wrpaq ädebietke dürligip kelip, dürligip ketkendey körinedi. Al qazirgi jastar mülde basqaşa. Elikteuşiligi basım. Onda da, Abay aytqanday, or..
– Ömiriñizde «Ätteñ, äyel balasımın!» dep tağdırğa nalığan keziñiz boldı ma? – Joq, tağdırıma nalığan emespin. Ol künä ğoy. Oy-parasatı, köregendigi ş..
Kiiz üy osıdan eki jarım mıñ jıl bwrın payda bolğan närse bolsa, sodan bergi eki jarım mıñ jılda qazaq öziniñ twrmıs-tirşiligin, salt-sanasın osı üyme..


text:
Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komiteti azalarına matbuat konferentsiyasında belgisiz şahıslar zelönka septirgeninden bir ay keçti, amma uquq qoruyıcı organlar alâ daa taqiqat neticelerini taqdim etmediler. Bunı Qırım.Aqiqatqa Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komiteti reberi Eskender Bariyev añlattı.
«Tarikni meydanğa ketirgen insanlarğa nisbeten ariza yazğan edik. Taqiqatçılar kele, malümatnı toplay, kirli urbamıznı fotoğa çekken edi. Amma bunıñ neticesini biz şimdilik körmeymiz», – dedi Bariyev.
O, cumaertesi, yanvarniñ 17-de, Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ konferentsiyasına da aynı şu insanlar keder etkenini tüşüne.
Bunıñ ile Bariyev şunı da qayd etti ki, şu ziddiyet iştirakçilerine, añlaşma şartlarını bozmamaq içün, şikâyet etmecek eken: «Bunı teşkil etken insanlarnıñ adını aytmacam, dep söz berdim».
Qırım.Aqiqat bergen malümatqa köre, dekabr 10-da İnsan aqları kününe bağışlanğan tedbirlerniñ akimiyet tarafından yasaq etilmesi munasebeti ile keçirilgen matbuat konferentsiyası vaqtında belgisiz şahıs zalğa sürip, Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav Komitetiniñ koordinatorları – Eskender Bariyev, Sinaver Kadırov ve Abmecit Suleymanovğa zelönka septirdi.
Cumaertesi, yanvar 17-de, Aqmescitte Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ bütünqırım konferentsiyası ötkerilgen binağa belli olmağan şahıslar kirip, tedbir teşkilâtçılarına ücüm ettiler.


text:
Limena
Limena (ukraince Гoлyбa ЗaToka, ЛiMeHa, rusça Гoлyбoй ЗaлиB, ЛиMeHa) – Qırımnıñ Yalta şeer şurasında bir şeer şeklinde qasaba. Ealisiniñ sayısı 363 kişi.
Eali denişmeleriDeñiştir
- 1805 senesi — 113 can (episi Qırımtatar)
- 1926 senesi — 267 can (241 Qırımtatar, 14 Rus, 12 Ukrain)
- 1939 senesi — 332 can
- 1989 senesi — 480 can
- 2001 senesi — 363 can
BağlantılarDeñiştir
AtıflarDeñiştir
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.


text:
Aqmescit – Cumhuriyet yolbaşçısı Sergey Aksönov «Qırım» cemaat areketiniñ teessisçisi, Devlet şursınıñ vitse-spikeri Remzi İlyasovnı qırımtatar halqınıñ lideri olaraq adladı. İlyasov ise, halq özü liderlerni belgilemek kerek, dedi. Kendi istekleri, Mustafa Cemilev ile munasebetleri ve Meclis reberleri deñişmesi mümkünligi aqında Remzi İlyasov Qırım.Aqiqatqa ikâye etti.
– Sergey Aksönov sizni qırımtatar halqınıñ milliy lideri kibi adldı. Siz bunıñ mesülietini duyasıñızmı?
– Men mesülietni daa üç ay evelsi is ettim. Bu duyğu meni faal areket etmege teşviq etti. Belki de, bugünde-bugün bunıñnen er kes razı degil, amma, şimdiki şaraitlerde başqacasına olmaycaq. Bizim maqsadımız, hususan menim maqsadım – qırımtatar halqınıñ meselelerini al etmek içün elimden kelgenini yapmaqtır. Men Qurultaynıñ qararları çerçivesinde faaliyet alıp baram, Meclis tasdiqlap, o vaqıttaki Yuqarı Şura, şimdiki Devlet Şurasına yollağan yol haritası boyunca adımlayım.
Bazıları maña lider dey, bazıları başqacasına aytlar. Belki de, qırımtatarlarnıñ meselelerini kötergenler arasında biz («Qırım» areketi. – Müel. qaydl.) eñ faalmiz. Halq lideri unvanını halq bermek kerek. Areket yetekçisi, Meclis ya da başqa bir gruppanıñ yolbaşçısı – adamlar kimni nasıl adlamağa özleri bileler. Şimdi öyle oldı ki, akimiyetnen belli bir dialog qurdıq, añlaşıp olamız, biz kötergen meselelerni akimiyet çezmege yardım ete.
– Er alda cemaatçılıq arasında ve bütün dünyada qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev sayıla. Halqnıñ eki lideri olması mümkünmi?
– Men endi izaatladım: halq özü liderni belgiley. Mustafa ağağa biz böyle ayta edik. Amma, şimdi onıñ mevamı biraz başqa.
– Siz Cemilevnen soñki sefer ne vaqıt qonuştıñız?
– Mayıs 4 künü (belli ki, mayıs 3 künü Mustafa Cemilev yarımadağa kelecek oldı, amma Rusiye sıñırcıları onı yibermediler, Rusiye topraqlarına beş yıl devamında kelmege yasaq etilgenini aytılar.– Müel. qaydl.)
– Ne içün o vaqıttan berli bağlanmadıñız?
– Men belli bir sebeplerden bağlanmadım. Men fikirlerimni isbat etmege kerek olğan çeşit vaziyetler bar edi. Men, qırımtatarlarnıñ Rusiye pasportlarını almağanlarınen razı degil edim. Men diger şeylernen razı degil edim. Menimce, şimdi böyle mesülietlikni öz boynuma alıp ta, vatandaşlarnı er şeyni red etmege çağırsam, yarın bunı ne sebepten yapqanımnı añlatıp olamam. Rusiye Federatsiyası prezidentinen körüşken soñ, maña qarşı çeşit laflar aytıldı. Men olarnı izaatlamadım. Er şeyni Allahqa bıraqtım.
– Meclis reisi Refat Çubarovnen da siz çoqtan qonuşmadıñız?
– E, soñki sefer iyunniñ başında edi. Meclisniñ soñki toplaşuvında, saylavlarnı boykot etmege qarar alınğan soñ, men onıñ Qurultaynıñ qararına zıt kelgenini ayttım (Meclis akimiyet organlarında çalışacaq vekillerni belgilemek keregi aqqında. – Müel. qayd.) ve biz akimiyetke yollağan talaplarğa ters kelgenini qayd ettim. Meclisniñ o vaqıt bu kibi qararnı almağa aqqı yoq edi, iç olmadım, Qurultaynı çağırtıp, onı muzakere etmek ve yañı qararnı almaq kerek edi. Amma, keçken Qurultayda vekillerni akimiyetke yollamaq aqqı ne sebepten Mecliske berildi? O vaqıt biz Qurultay vekilleri, Meclis azaları ve cemaat vekilleri toplaşıp, Meclisniñ qararı aşıqıp qabul etilgenini ayttıq. Şu vaqıttan berli Refat Çubarovnen bağlanmayıq: ne telefon vastasınen, ne de internet vastasınen. Men bellesem, bu bizim şahsiy meselemiz. Em o, em men biri-birimizni muqaytlıqnen alıp baramız, meslekdeşler olğanımız içün, biri-birimiz aqqında qoşma izaatlar bermeymiz.
– Keçenlerde, Saq rayonında olğan toplaşuvda sizniñ arqadaşıñız Devlet milletler komitetiniñ reisi Zaur Smirnov Mecliste azalar deñişmesi mümkün dedi. Temsiliy organnıñ safları siyrekleşe bilemi?
– O, çift standartlar aqqında ayttı. Meclis reisi muavinleri qırımtatarlarnı akimiyetke qoşulmağa çağırğanda, o olarnı adaletli ve namuslı olmağa çağırdı. Ve qabul etilgen qararlarnı lâğu etmege teklif etti. Özüni ve Teyfuk Gafarovnı közde tuta edi, yani olarnıñ Meclisteki azalıqnı vaqtınca toqtatmaq qararı aqqında söz yürütti. Bu sebepten, Qurultay toplanıp, Meclis ve ayrı azalarnıñ faaaliyetine qıymet kesmeli. Turıp, biz hata yaptıq desinler. Biz bugün, qırımtatar deputatlarnıñ 15,4% yerine 4,6% elde ettik. Bizim, çeşit seviyede şuralarda qırımtatar deputatlarımız bar. Qurultayda Remzi yañlışa deseler, Remzi Meclisten çıqar ve professional ve cemaat işinen oğraşır. Belki de, Meclisniñ bütün azaları istifağa yollanılır.
– Yaqın kelecekte Qırımda Qurultay toplaşa bilemi?
– Yoq, toplaşmaz.
– O vaqıt, Meclisniñ terkibini nasıl etip deñiştirmek mümkün?
– Buña vaqıt kerek. Bugünde bugün Qırımda Qurultaynı keçirmege küç olur, çünki toplaşuv nahoş bir müitte keçmesi mümkün.
– Yani, yaqın kelecekte keçirilmez?
– Men bellesem, bu sualge bir qaç aydan soñ, cevap bermege mümkün olur. Faqat, sentâbr 14 künü arfesinde Qurultaynı keçirip olur edik, iç bir kimse bunı yapmağa yasaq etmez edi ve keskin turğan mesele boyunca qarar alınır edi. Amma, şimdi, aytılğan laflardan soñ…Em de böyle bir fakt bar: Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov iç bir kimseden soramayıp ne içün Ukraina Yuqarı Şurasına namzetlerni ik kösterdiler? Men şahsen qarşı degilim, amma ne içün öz adına öpkeler aytmaylar. Mında da sualler peyda ola. Onıñ içün daa bir kere tekrarlayım, mındaki Qurultay bir davanen yekünlemek mümkün.
– Qurultay Qırımdan tış: Kiyev ya da İstambulda keçirile bilemi?
– Keçirile bile. Amma, başqa mesele bar: anda qabul etilgen qararlarnı kim ömürge keçirecek? Şimdi çezüv yollarını qıdırmaq, añlaşmaq ve Qurultay-Meclisni resmiyleştirmek içün çareler baqmaq kerek. Kuçmanen añlaşıp oldıq ta (Ukrainanıñ ekinci prezidenti – Leonid Kuçma. – Müel. qaydl.), mında da añlaşıp olurmız, qırımtatar halqınıñ meselelerini kötersek, elbette.
– Siz yolbaşçılıq yapqan «Qırım» areketi maqsad ve vazifelerni daa soñunace belgilemedi. Olar aqqında dekabrde olacaq toplaşuvda belli olacaq. Amma, Qırımda peyda olğan diger qırımtatar teşkilâtları da Qurultaynıñ keçirilüvini istep, bu vaqıtqa qadar qırımtatarlarnı temsil etmek vazifesini boynuna aldılar, Seytumer Nimetullayevniñ «Qırım birligi» teşkilâtı aqqında aytam. Siz bu kibi laflarğa nasıl davranasıñız?
– Men buña menfiy baqam. Belli bir seviyege kelgen siyasetçige yaraşmağan sözler, bu laflardan soñ, qırımtatarlar daa ziyade açuvlanalar. İç bir kimse vazifelemegen, vazifeni özü boynuna alıp becerip başlamaz. Ğaliba, onıñ (Nimetullayev. – Müel. qaydl.) yanında bulunğan mesleatçılar tek intiqam almaq ve arzularğa tayanıp qarar alalar. Menimce, vaziyetni ögrengen soñ, qararını deñiştirir. Qurultay vekilleriniñ saylavlarında qırımtatarlarnıñ 99% iştirak etmedi degende, aytqanlarını özü de añlamağandır. Qurultay-Meclis sisteması ne olğanını ve saylavlar nasıl keçkenini, olarda kim iştirak etkenini bilmeydir.
– Keçenlerde siz, Qırım Devlet şurasınıñ binasında kene de ukrain ve qırımtatar tillerinde yazılar peyda olacağını ayttıñız. Bu şey ne vaqıt olacaq?
– Men sorağanda, iç bir problem yoq, dediler. Amma, şimdi pek çoq başqa hocalıq, maddiy ve kadrlar meseleleri bar – bunıñ episi çezilir, yılnıñ soñunace bunı da al etermiz.
– Sürgün etilgenlerniñ programması 2015 senesi devam ettirilecekmi? Bücetten sermiya ayırılacaqmı?
– Men bu programmanen çoq oğraşmayım. Kelecek sene içün – 1 mlrd 200 mln ruble ayırılmaq kerek. Amma, bir şey bar, menim teklifim ile Devlet milletler komiteti 2020 senesine qadar bu programmanı işlep çıqarmaq ve taqdim etmek kerek, ealiniñ bundan haberi olmalı, akimiyet te programmanı işke tüşürmemek mümkün olmağanını añlamaq kerek.
– Vaziyet deñişken soñ, qırımtatarlar biraz şaşqan alda bulunalar. Bunıñ sebebi tintüvler, insanlarnıñ ğayıp oluvı, Qırımğa millet vekilleriniñ kelmege yasaqlanuvı kibi meselelernen bağlı. Şimdiki vaqıtta qırımtatar halqı içün milliy ğaye neden ibaret olmaq mümkün?
– Birleşmek kerek. Biz, Vatanda yaşaymız, öz toprağımızda, mında yaşamağa devam etecekmiz. Bunı bizge baba ve dedelerimiz aytqanlar, ecdatlarımız mında yaşağan. Qırımdan ketip, uzaqtan yardım etecekmiz dep tüşünmemek kerekmiz. Elbette, diasporamız bar, amma öz toprağımızda yaşap, daa çoq mesülietli olmalımız, elimizde daa çoq imkânlar bar.


text:
Bügin Ruhani kelisim küni qarsañında altı ay bwrın jariyalanğan din salasındağı özekti mäselelerge arnalğan almatılıq jurnalister bayqauınıñ qorıtındısı belgili boldı. Almatıdağı «Qoğamdıq kelisim» üyinde ötken marapattau saltanatında üzdik şıqqan jurnalisterge aqşalay sıylıqtar tabıs etildi.
Almatı qalası Din isteri jönindegi basqarmasınıñ äleumettik mañızdı jobaları negizinde Wlttıq jurnalistik zertteu ortalığı jüzege asırğan üzdik şığarmalar sayısına 56 jurnalist pen qalamger qatısıp, bas-ayağı 100-den astam jwmıs kelip tüsken. Qatañ talqıdan ötken bäsekeli taldau 9 nominaciya jäne 5 ıntalandıru sıylığı boyınşa jürgizildi. Jüldeniñ jalpı qorı – 1 000 000 teñge.
Bayqauğa 2018 jıldıñ 1 säuirinen bastap 1 qazanğa deyingi jariyalanğan materialdar qabıldanğan. Bastı qoyılğan talap – Qazaqstannıñ zayırlı memlekettik qwrılımın qarapayım äri wğınıqtı tilmen tüsindiru, memlekettik sayasattıñ zañnamalıq talaptarın wğındıru, din atın jamılğan ekstremistik ağımdardı äşkereleu, dästür men dinniñ özara baylanısın jetkizu, dini ekstremizmniñ aldın alu, teris dini toptardıñ ideologiyası men olardıñ ziyandığın aşıp körsetu.
Wyımdastıruşılardıñ aytuınşa, qandayda bir dini wstanımdı nemese dindi nasihattauğa bağıttalğan materialdar qabıldanbağan.
Almatı qalası Din isteri jönindegi basqarmasınıñ basşısı Aydar Esenbekov «Osımen ekinşi ret ötken is-şara bıltırğığa qarğanda öte tartıstı ötti. Bir-birinen ötken şığarmalar da köp boldı. Bwl bir şetinen jurnalisterdiñ qızığuşılığın da bildiredi. Al biz üşin bayqaudıñ bastı maqsatı – ekstremizm men jat ağımdarmen küreste alğı şepte tabılatın qalam ielerine qoldau körsetu. Sonımen qatar, memlekettik sayasatqa serpilis beretin ağartuşılıq bağıtındağı jwmıstardı küşeytu jäne ekstremizmniñ aldın aluda aqparattıq kampaniya qwru. Bwl örede jurnalisterdiñ eñbegi öte zor» deydi.
Odan keyin söz alğan äl-Farabi atındağı Qazaq wlttıq universiteti, jurnalistika fakul'tetiniñ dekanı Sağatbek Medeubekwlı wlttıq jäne memlekettik müdde twrğısınan jurnalisterdiñ missiyasın tilge tiek ete kele, olardıñ ruhani-ağartuşılıq bağıtındağı jwmıstarına tabıs tiledi. Al Almatı qalalıq qoğamdıq keñestiñ müşesi, belgili qoğam qayratkeri Qwsman Şalabaev kürdeli mäselelerden ayaq alıp jürgisiz uaqıttağı jurnalisterdiñ röline toqtaldı.
Saltanattı marapattau barısında aldımen ıntalandıru sıylığı berilip, sıylıq iegerlerine Wlttıq jurnalistik zertteu ortalığınıñ jetekşisi Därmen Smayıl 20 mıñ teñgelik sertifikatpen, arnayı diplomdardı tabıs etti. Intalandıru sıylığına «Türkistan» gazetiniñ tilşisi Dinara Mıñjasarqızı, «Almatı» arnası «Aqşam alañı» bağdarlamasınıñ avtorı äri jürgizuşisi Ümbetäli Meymeş, «Abai.kz» aqparattıq portalınıñ redaktorı Nwrgeldi Äbdiğaniwlı, «newtimes.kz» saytınıñ arnaulı tilşisi jäne «Ahıska» halıqaralıq gazetiniñ tilşisi Kal'binur Hoşnazarova, «Asıl arna» telearnası «Arnayı reportaj» bağdarlamasınıñ tilşisi Altınbek Rahımberdi ie boldı.
Odan keyin sahnağa «jüzden jüyrik şıqqan» üzdikter köterilip, arnayı nominaciya diplomımen jäne 100 mıñ teñgelik sertifikatpen marapattaldı. Qazılar alqasınıñ şeşimimen «Üzdik televiziyalıq bağdarlama» nominaciyasına «31-arna» telearnası «Sözdiñ şını kerek» bağdarlamasınıñ avtorı Irina Sovetjanqızı, «Merzimdi basılımdardağı qazaq tilindegi eñ üzdik maqala» nominaciyasına «Zañ» gazetiniñ tilşisi Tüymegül Ibaşeva, «Eñ belsendi bloger» nominaciyasına belgili jurnalist Töreğali Täşenov, «Üzdik äleumettik beynerolik» nominaciyasına «31-arna» tilşisi Ardaq Kamal, «Merzimdi basılımdardağı orıs tilindegi eñ üzdik maqala» nominaciyasına «Central Asia Monitor» respublikalıq qoğamdıq-sayasi gazetiniñ tilşisi Saule Isabaeva, «Üzdik radiobağdarlama» nominaciyasına «Qazaq radioları» JŞS «Almatı» studiyasınıñ redaktor-jürgizuşisi Baqıtjan Jarmwhambet, «Äleumettik jelilerdegi eñ üzdik belsendi qoğamdıq top» nominaciyasına «Instagram», «Feysbuk», «VKontakte» äleumettik jelilerindegi «Biz ekstremizmge qarsımız» paraqşası, «Internet jelisindegi orıs tilindegi eñ üzdik maqala» nominaciyasına «Zakon.kz» jelilik basılımı arnayı reportajdar böliminiñ redaktorı Torğın Nwrseitova, «Internet jelisindegi qazaq tilindegi eñ üzdik maqala» nominaciyasına «Bolaşaq» bağdarlamasınıñ stipendiantı, äleumettanu ğılımdarınıñ magistri Ayswlu Moldabekova layıq dep tanıldı.


text:
DEAŞ höcümendä 12 poliśiyä xezmätkäre ülde
Ğıyraqta terrorçılar ber-ber artlı ike höcüm oyıştırdı
Ğıyraqnıñ Kärkük şähäreneñ Dakuk rayonı tiräsendä DEAŞ terrorçı oyışmasınıñ 2 ayırım höcümendä 12 poliśiyä xezmätkäre ülde. Alar xoquq saqçılarınıñ küzätü noqtasına ut aça.
Kärkük poliśiya idaräse matbuğat byurosınnan belderülärençä, berençe höcümdä 2 xezmätkär hälaq bula. Şunnan soñ waqıyğa urınına yärdäm itü öçen baruçı xärbi texnika ütä torğan yulğa quyılğan bombalar şar...
-
-
-
03.10.2022
-
03.10.2022
-
03.10.2022

seg_langs: eng_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk


text:
Rusiye Federal Havfsızlıq Hızmeti Ukraina Qırım ile memuriy sıñırda kiriş noqtalarından yük maşinalarnıñ kene areketke başlağanını bildirdi. Mütenasip beyanatnı iyün 28 künü Rusiye Federal Havfsızlıq Hızmetiniñ Qırımdaki sıñır idaresinde aşkâr ettiler, – haber ete TASS.
Yaqınları Rusiye Federal Havfsızlıq Hızmeti Ukrainanı «iqtisadiy ve aşayt vaziyetini kerginleştirmek» ve «Rusiyeni Qırımğa daa da çoq vastalarını masraf etmege zorlaştırmaq» ıntıluvında qabaatladı.
Böyleliknen Rusiye müessisesi qıtaiy Ukrainada kiriş noqtalarında toplanğan yük maşinalarınıñ nevbetlerine seslendi.
Aynı zamanda gümrükçiler deyler ki, nevbetler Ukraina Havfsızlıq Hızmetiniñ areketleri ile bağlı eken.


text:
Qırım Muhtar Cumhuriyeti musulmanları diniy idaresiniñ müftisi Ayder Rustemovnıñ fikirince, Qırım musulmanları Rusiye qurultayınıñ «delegatları» Emirali Ablayevni «Qırım musulmanlarınıñ müftisi» olaraq «saylamadı, tayin etti». Böyle bir fikirni Rustemov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«İşğal etilgen Qırımda saylavlar olmay. Bu topraq işğal etildi. Anda insanlar fikirlerini serbest ifade etip olamaylar. «Saylavlarnı» keçirgen qurulış işğalci akimiyet ve FSB tarafından kontrol etile. Olar onı dünya toplulığı içün qullana: baqıñız, qırımtatarlarnıñ diniy idaresi biznen beraber, dep kösterecek olalar», – dep tüşüne Rustemov.
Onıñ aytqanına köre, Qırım musulmanlarınıñ yekâne diniy idaresi «bar, çalışa ve esas Ukrainada faaliyet köstere ve başqa imkânı yoq».
Aqmescitte olıp keçken Qırım musulmanlarınıñ Rusiye qurultayı delegatları yarımada «musulmanlarınıñ yañı reisi» olaraq Emirali Ablayevni sayladı.
2014 senesi Rusiye Qırımnı işğal etken soñ Qırım musulmanları diniy idaresi yapqan areketlerini Qırımtatar Milliy Meclisi ile muzakere etmeyip, Rusiye qanunlarına köre Qırım ve Aqyar musulmanları diniy idaresi olaraq yañıdan qayd etilgen edi.
2016 senesi noyabr ayında Qırımdan köçip kelgen musulman cemiyetleri toplaşıp, esas Ukrainada Qırım Muhtar Cumhuriyeti musulmanlarınıñ diniy idaresini qurmağa qarar aldı. Müfti olaraq Ayder Rustemov saylandı.
2017 senesi oktâbr ayında Ukraina medeniyet nazirliginiñ millet ve din departamenti Rustemov yolbaşçılığında Qırım Muhtar Cumhuriyeti musulmanlarınıñ diniy idaresini qayd etti.


text:
Estoniya Avropa komissiyasına Rusiyege qarşı sekizinci sanktsiyalar paketini qoymağa teklif etti. Bunı Estoyani TİN matbuat hızmeti haber etti.
Yañı sanktsiyalar paketi iqtisadiyat, energetika ve ticaret saalarına tesir etmelidir. Aynı zamanda hususiy ve uquqiy şahıslar içün sanktsiyalar cedveli kenişletilmeli. Bundan ğayrı Estoniya rusiyelilerniñ Avropağa seyaatlarına yasaq qoyulmasına ve olar içün Şengen viza zonasınıñ qapatılmasına irişmek niyetindedir.
Estoniya TİN yolbaşçısı Urmas Reynsalunıñ sözlerine köre, sıñırlavlarnı ve "Rusiye tecavuzınıñ fiyatını arttırmaq" içün yañı sanktsiyalar paketini mümkün qadar tez qabul etmek kerek.
İyülniñ 20-nde Avropa Birligi Rusiyeniñ Ukrayinağa qarşı büyük istilâsı sebebeinden memleketke qarşı yedinci sanktsiyalar paketini tayin etti. Sıñırlavlar Rusiyeden altın ve quyumcılıq mahsulatınıñ ihracatını yasaq ete ve Sberbanknıñ Avropadaki aktivlerini blok ete.
Rusiye fevralniñ 24-nde Ukrayinağa büyük istilâ etti, amma istegenini alamadı, hususan ukrainalılarnıñ tirenüvi sebebinden Kyivni zapt etemedi.
Aprelniñ 22-nde Rusiye Ukrayinadaki «mahsus operatsiyanıñ» (anda büyük istilânı böyle adlandıralar) «ekinci fazası» vaqtında yañı planlar aqqında bildirdi. Rusiye arbiyleri işğal etilgen Qırımğa qara ayatını temin etmek ve Pridnestrovyege çıqmaq içün Donbas ve cenübiy Ukrayinanı kontrol altına almağa niyetlene.
Faqat, ğarbiy istihbaratnıñ malümatına köre, Donbasta Rusiye muvafaqiyetli sıñırlı ve Ukrayinanıñ küçlü tirenüvi sebebinden Rusiye ordusınıñ ğayıpları büyük.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Mayıs 18-de qırımtatar halqı sürgünliginiñ yıllığında saat 11-den saat 13-ke qadar Twitter qullanıcıları qırımtatarlarğa qoltutuv birdemlik aktsiyasına qoşula bilecekler. İşbu aktsiyanıñ teşebbüsçileri OO «Tsentr UA», Krım SOS teşkilâtı ve «ÇESTNO» Cemaat areketi oldılar, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
«Bizler er kesni aktsiyamızğa qoşulıp, qırımtatarlarğa qoltutuv tweetini yollamağa çağıramız», – dep aytıla teşkilâtçılarnıñ beyanatında.
Qullanıcılarğa Twitter saifesini qullanıp, #SaveCrimeanTatars # QirimSurgunu hashtagleri ile mesac yazmağa teklif etile.
Teşkilâtçılarnıñ fikirince, yarımada işğal etilgen soñ yarımadada qırımtatar halqınıñ temsilcilerine basqı yapmağa, faal ve jurnalistlerni taqip etmege başladılar, bir sıra qırımtatar matbuat vastası qapatıldı.
«Bu sene işğal akimiyet daa beterini yaptı ve barışıq toplaşuvlar aqqını sıñırlap, Aqmescitte keçirilecek olğan qırımtatar sürgünligi yıllığına bağışlanğan aktsiyanı yasaq etti. Bu vaziyette Ukraina vatandaşları bunıñ kibi şaraitlerde qalğan semetdeşlerine qoltutmaq kerekler», – dep qayd eteler aktsiyanıñ teşkilâtçıları.
Aqmescitniñ Rusiye şeer memuriyeti Qırımtatar Milliy Meclisine sürgünlik yıllığına bağışlanğan matem mitingini keçirmege resmiy şekilde yasaq etti.
Aynı vaqıtta Meclis işğalci akimiyet tarafından provokatsion mitinglerniñ ötkerilecegini red etmey.
Qırım işğalinden evel sürgünlik yıllığında Aqmescitte Bütünqırım matem mitingi keçirile edi, tedbirde onlarnen biñ insan iştirak ete edi.
Qırım akimiyeti sürgünlik qurbanlarınıñ hatıra kününiñ «yañı formatını» belgiledi.


text:
Rosavtodor idarecileri Keriç köpürüniñ «50 faizden ziyadesi bitti» dep bildire. Bu aqta oktâbrniñ 25-nde qomşu Rusiyeniñ «Federal yol agentliginiñ» yolbaşçısı İgor Astahov söz yürsetti.
Onıñ sözlerine köre, Kreiç boğazında qurulğan köpür «bu yılnen kelecek yılnıñ eñ muim obyektidir», dep bildire TASS.
«2018 senesiniñ soñuna doğru maşna köpüri üzerinde maşnalar yürmesine izin berilecegine iç bir şube yoq», – dep qayd ete Rosavtodor yolbaşçısınıñ muavini.
Keriç boğazında köpür qurulması kerekligi aqqında Putin ta 2014 senesi işğalden soñ aytqan edi. Köpür 2018 senesine qadar qurulıp, 2019 senesi yaz aylarında - işke tüşürilecegi aqqında söz berilgen edi.
Ukraina Rusiyenen Keriç köpüriniñ qurulışı ile bağlı añlaşmadan 2014 senesi, Rusiye Qırımnı işğal etken soñ çıqtı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Rusiye Qırımnı işğal etkenine ve Donbasstaki kerginlikke qol tutqanına qadar oña qarşı sanktsiyalar saqlanılacaq. Bunı o cuma künü, sentâbr 11-de, er yıllıq «Yalta Avropa Strategiyası» (YES) körüşüvinde çıqışta bulunıp ayttı, haber ete Qırım.Aqiqat.
Onıñ sözlerine köre, Rusiye Federatsiyası Ukrainağa nisbeten öz areketlerine devam etse, oña qarşı yañı sanktsiyalar kirsetilmeli.
«Rusiye Qırımnı işğal etkenine ve Donbasstaki kerginlikke qol tutqanına qadar tek bugünki cezalar degil de, Rusiye vaziyetniñ bir tertipke ketirilmesine keder etse, daa da sıñırlayıcı sanktsiyalarnıñ kirsetilecegini bildirmek kerekmiz. Rusiyeni Minsk añlaşmalarınıñ mantığına riayet etmege mecbur etmelimiz», – dedi o.
Bunıñ ile Ukraina prezidenti Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı istilâsı «Avropalılar içün birdemlik sınavı» olğanını qayd etti.
«Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı istilâsı Avropalılar içün sınavdır. Birdemlik, birlik, demokratiya degerliklerine sadıqlıq sınavı. Umumiy degerlikler sınavı. Bu sınavdan keçmek içün, umumiy areket ve tefekkürge muracaat etmelimiz. Rusiyeni küç siyasetinden vazgeçip, aq siyasetine qaytmağa mecbur etmek içün elimizde olğan bütün aletlerimizni azır tutmalımız», – qayd etti Poroşenko.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Poroşenko Ukraina Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım üzerinde nezaretini qaytarmağa planlaştırğanını bildirdi.
Bildirilgeni kibi, Kiyevde 12-nci er yıllıq «Yalta Avropa Strategiyası» (YES) körüşüvi keçirile. Sentâbr 11 künü, cuma, tedbirni Ukraina prezidenti Petro Poroşenko aça, çıqışı al-azırda 350 ecnebiy siyasetçi arasında keçe – siyasetçi, diplomat, iqtisatçı, mütehassıslar, ressamlar, cemaat erbapları.
«Telüke zonasında: Yañı Ukraina taqdiriniñ Avropa ve dünyağa tesiri» şiarı ile tedbir cumaertesi kününe qadar keçecek.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ Qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
6.Sınıf Türkçe Ders Kitabı ATA YAYINCILIK pdf MEB indir 2022 2023 eba türkçe kitabı
2022 2023 Eğitim Öğretim yılının gelmesiyle birlikte 6.Sınıf Türkçe Ders Kitabı Ata Yayıncılık pdf EBA üzerinden sorgulanmaya başladı. ‘ ” 6 sınıf türkçe kitabı,6. sınıf türkçe kitabı,6.sınıf türkçe ders kitabı,6 sınıf türkçe ders kitabı ata yayıncılık,6. sınıf türkçe kitabı pdf,6 sınıf türkçe ders kitabı,6. sınıf türkçe ders kitabı ata yayıncılık,türkçe kitabı 6 sınıf,ata yayıncılık 6 sınıf türkçe ders kitabı,ortaokul ve imam hatip ortaokulu türkçe 6 sınıf ders kitabı ata yayıncılık,6. sınıf türkçe ders kitabı,6. sınıf türkçe kitabı indir, 6.sınıf türkçe ders kitabı pdf,6.sınıf türkçe kitabı,türkçe kitabı 6. sınıf,6. sınıf ata yayıncılık türkçe ders kitabı,6. sınıf türkçe kitabı ata yayıncılık,6. sınıf türkçe pdf,6. sınıf türkçe ders kitabı indir, 6.sınıf türkçe ders kitabı ata yayıncılık, türkçe ders kitabı 6. sınıf ata yayıncılık,6. sınıf ata yayıncılık türkçe ders kitabı indir meb eba,6. sınıf türkçe ders kitabı 2022 2023,6.sınıf türkçe ders kitabı eba, f ” en çok aranan sorgular arasında yer aldı
Ata Yayıncılık tarafından hazırlanan 6. Sınıf meb türkçe ders kitabı indirmeyi tek tıklamayla hazır hale getirdik.
Aşağıdaki bağlantıyı tıklayarak eba girişi olmadan Google Drive ile meb türkçe ders kitabı indirebilirsiniz.
6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Ata Yayıncılık pdf indirmek için aşağıdaki bağlantıyı tıklayınız.


text:
Leonard Euler
Leonard Euler (aytılıwı: Leonard Oiler; 15 aprel, 1707 - 7 sentyabr, 1783) Shveytsariya matematigi ha'm fizigi. Ol o'mirinin' ko'p bo'legin Rossiya ha'm Germaniyada o'tkergen.
Euler differentsiyal esaplawlar ha'm topologiya sıyaqlı tarawlarda a'hmiyetli ashılıwlar jasag'an. Ol bu'gingi ku'ni matematikada qollanılıp atırg'an ko'plegen so'zlerdi kiritken. Ol matematikalıq funktsiya tu'sinigin kiritken. Ol o'zinin' mexanika, optika ha'm astronomiyadag'ı jumısları menen de belgili.
Euler 18-a'sirdin' en' a'hmiyetli ha'm barlıq da'wirdin' en' ullı matematiklerinin' biri esaplanadı. Ja'nede ol en' ko'p jazg'an matematiklerdin' biri. Onın' jumıslarının' toplamı 60-80-tomdı quraydı. Matematik Pierre-Simon Laplace aytqan: "Eulerdi oqın', ol bizlerdin' ha'mmemiz ushın ustaz".
Euler Shveytsariyanın' 10 franklıq pul birliginin' altınshı seriyasında ha'm ko'plegen Shvetsiya, Germaniya ha'm Rossiya pochta markalarında sa'wlelengen. 2002 Euler asteroidi onın' hu'rmetine atalg'an.


text:
Qırımda bir künde 165 yañı COVID-19 hastası qayd etildi, bu raqam keçken künden daa yüksektir. Bu aqta Qırımnıñ Rusiye Sağlıq nazirligi bildirdi.
Resmiy malümatqa köre, 167 insan yahşı oldı, 10 hasta vefat etti.
Yanvarniñ 17-nde Sağlıq nazirligi bir künde 148 koronavirus hastası ve doquz vefat aqqında bildirdi.
Yanvarniñ 17-nden itibaren Qırımda kovidnen bağlı sıñırlavlar quvetleştirile, dep bildire akimiyet. Aş müessiseleri, alış-veriş merkezleri, salon, sauna, fitnes-merkezleri, teatr ve kinoteatrlerde ziyaretçilerden kene QR-kodlar talap etilmeli.
Restoranlarda eglence tedbirleriniñ keçirilüvi yasaqlana. Hostel işiniñ yasağı «hususiy emirge qadar» uzatıldı. Kütleviy tedbirler de yasaqlandı.
Rusiye nezareti astındaki Qırım ve Aqyar akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.


text:
Qırımda raalanıcılar Kezlev civarındaki S-400 avadan ücümlerge qarşı mudafaa sistemasınıñ fotoresimlerini çekti ve olarnı içtimaiy ağlarda paylaştı.
Bu, Terekli Qoñrat köyü yaqınlarındaki Terekli gölüniñ etrafında oldı. Cuma ve cumaertesi künleri bu yerde avadan ücümlerge qarşı mudafaa sisteması çalışqanını bildirgen ediler. Bazar künü aqşam işğal etilgen Aqyarnıñ valisi Mihail Razvojayev de telegram kanalında Rusiye avadan ücümlergen qarşı mudafaa sistemaları "Kezlevden Belbekke kelgen obyektlerni yoq etkenlerini" haber etken edi. Cumaaertesi künü pilotsız uçaq Rusiye Qara deñiz flotunıñ ştab dairesine ücüm etti.
Mustaqil OSINT tahqiqatçısı Bencamin Pittet VKontakte qullanıcısı tarafından iyülniñ soñunda derci etilgen avadan ücümlergen qarşı mudafaa sistemalarınıñ resmine diqqat çekti. Fotoda coğrafiy koordinatlar bar edi. Buu koordinatlar resimler Terekli Qoñrat yaqınlarında çekilgenini köstere. İnternette buña beñzen diger resimler de bar.
Soñki afta içinde Qırımda birden bir qaç arbiy obyektte patlavlar yüz berdi.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
«Umma» Ukraina musulmanları diniy idaresinde Qırımda qırımtatarlarğa nisbeten informatsion cenk başlanmasını qayd eteler, dep bildire Azatlıq Radiosı.
«Endi on kün devamında informatsion saada vaziyet kerginleştirile, maqaleler basıldı, matbuat konferentsiyası keçirildi. Soñkisinde diniy ve cemaat teşkilâtları, em de «Rusiden musafirler» musulman teşkilâtlarnı, Qırım müftini qabaatladı ve Qırımda Ukraina destegi ile islâm ekstremizmi teşkil olunğanını qayd ete ediler», – dedi Ukraina musulmanları diniy idaresiniñ müftisi, Ukraina musulmanlarınıñ diniy idare ve merkezleri şurasınıñ reisi Said İsmailov.
Onıñ fikrince, bu informatsion cenk amelge keçti. Bunı salı künü tintüvler keçirilgen Aqmescit rayonınıñ Bulğanaq köyündeki medresesindeki vaziyet isbatlay.
O, Meclis ve Qırım müftisine qarşı çıqqan ve musulman cemiyetini qısımlarğa bölmege tırışqan Qırım musulman cemiyetiniñ vekillerini böyle areketlerni etmemege çağırdı.
Qırım.Aqiqat bergen malümatına köre, iyün 24 künü saba saat 6:30 Aqmescit rayonınıñ Bulğanaq köyünde oğlanlar içün hafizler medresesine belgisiz şahıslar sürip kirdi ve tintüvni keçirmege başladı. Medresede 13 talebe ve eki oca buluna edi. Er kes yuqlay edi. Beş saat devam etken tintüvden soñ, medreseniñ müdir muavini Ayder Osmanovnı Qırımnıñ İçki işler nazirliginiñ baş idaresine alıp kettiler, mında onı bir buçuq saat devamında sorğudan keçire ediler.
«Berkut» hadimleri kiriş qapı ve pencereni qırıp, içeri kirdiler. İç bir vesiqa ya da mahkeme qararını köstermediler. Tintüvni tahminen 30 insan keçire edi. Binanıñ içinde olğan er şeyni, edebiyatnı, bala şeylerini baqıp çıqtılar, talebelerden telefonlarını tutıp aldılar. Tintüv soñuna yetkende, oquv yurtından müdir muavini Ayder Osmanovnı ve bir qaç bilgisayarnı alıp kettiler. Medreseden ğayrı silâlı insanlar tintüvler ile qırımtatar ailesine de sürip keldi.


text:
Qırım ve Aqyarda cumaertesi kününece yarımadada yüksek yanğın telükesi olğanından sebep acele ihtarnı uzattılar. Bu rusiyeli Qırım FVN-niñ malümatında bildirile.
"Avgust 19-22-sinde ğarbiy, merkeziy, şarqiy rayonlarda, dağlarda ve Aqyarda fevqulâde yanğın telükesi qalacaq", - denile beyanatta.
Müessisede, bu müddet devamında böyle areketler yasaq olğanını hatırlattı:
- dağ-ormanlarnıñ ziyareti;
- azbarlarda ve bostanlarda ot, çöplük yaqması;
- quru ösümlikniñ yaqması.
Aqyarda cuma künü mahsus yanğın rejimini 21 künge uzattılar.


text:
«Millet» Rusiye tarafdarı telekanalı keçken 2019 senesiniñ neticelerini çıqarıp, Qırımda «qırımtatar medeniyeti muvafaq bir şekilde ğayrıdan yaşatıla», dep bildire. «Milletniñ» haber etkenine köre, qırımtatar medeniyet müessiseleri ve icadiy taqımlar tek işğal etilgen Qırımda degil, qomşu Rusiye regionlarında ve atta uzaq memleketlerde tedbirlerde iştirak etti.
«Qırımnıñ eñ populâr qırımtatar bediiy taqımları ayda tahminen 200 kontsert ötkere. Bütün dünya boyunca çıqışta bulunalar, yaqında «Haytarma» ansambli Türkiyede qırımtatar medeniyeti festivalinde iştirak etti. Qırımtatar medeniy miras müzeyi 20 yaşını toldurdı, mında er vaqıt sergiler çalışa. Mevsim tedbir ceetinden zengin oldı, Sankt-Peterburg ve Türkiyede «altın fondnıñ» onlarnen sergisi oldı. Qırımtatar medeniyeti ğayrıdan tiklene, onıñnen beraber da halq yaşay», – dep bildire telekanal.
Qırımtatar faali Nariman Celâlnıñ fikirince, «akimiyet mania çıqarmasa edi», qırımtatar halqınıñ medeniy muvafaqiyetleri qat-qat çoq olur edi.
Qırımtatar medeniyeti çeşit vaziyetlerde inkişaf ete. Amma bunı Qırım akimiyetiniñ ya da hızmetçileriniñ ğalebesi olaraq qayd etmez edimNariman Celâl
«Qırımtatar medeniyeti çeşit vaziyetlerde inkişaf ete. Yavaşlay, tezleşe, amma toqtamay. Amma bunı Qırım akimiyetiniñ ya da hızmetçileriniñ ğalebesi olaraq qayd etmez edim. Bu, qırımtatarlarnıñ icadiy emek neticesidir: artist, çalğıcı, şair, ressam ve başqalarınıñ. Ve, aksine, akimiyet keder etmese edi, medeniy yeñişler daa çoq olur edi. Kontsertlerniñ sayısını aytıp, olarnıñ keyfiyetini aytmaylar, anda sabalıqlar, uzaq şeerlerde gastroller ve ilâhre bar. Bular kerek, amma olarnı muzıka ve teatr hadimleriniñ iş keyfiyetiniñ köstergiçi olaraq saymaq mümkünmi? Söz sırası, qırımtatar teatriniñ vaziyetini ne içün aytmaylar, onıñ soñki mevsimine seyirciler bayağı alçaq qıymet kesti», – dep izaatladı vaziyetni faal Qırım.Aqiqatqa.
Qırımtatar Milliy Qurultayı saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev de aynısını tüşüne. Onıñ fikirince, qırımtatar medeniyeti ancaq halqnıñ küçü sayesinde inkişaf ete.
Qırımtatar halqı saqlanıp qaldı ve özüni aqlağan çeşit akimiyetlerniñ onı yoq etmege tırışqanına baqmadan, inkişaf eteZair Smedlâyev
«Qırımtatar halqı saqlap qaldı ve özüni aqlağan çeşit akimiyetlerniñ onı yoq etmege tırışqanına baqmadan, inkişaf ete! Zalım ükümdar qırımtatar halqınıñ medeniyetini ne qadar yoq etmege tırışsa da, o, saqlap qaldı ve inkişaf ete. O, bugün de, halqnıñ oğrağan vaziyetine baqmadan, inkişaf ete, amma yahşı çarnıñ yardımınen degil, aksine, halqnıñ küçü sayesinde. Qırımnıñ zapt etilüvi, insanlarnı kütleviy şekilde Qırımnı terk etmege mecbur etken qırımtatarlarnı yoq etüv ve basqı areketleri, qırmızı terror ve XX asırnıñ birinci yarısında olğan açlıq, Stalinniñ qırımtatar ziyalılarına qarşı repressiyaları, soñra ise sürgünlik medeniyetimizni yoq etip olamadı, olar tek onıñ inkişafını belli bir vaqıtqa toqtattı! Qırımtatar medeniyeti halqını, medeniyetini sevgen ve onı esasen öz sermiyasına canlandırğan ayrı insanlarnıñ küçü sayesinde saqlap qaldı ve inkişaf etti. Ameliy sanatımız, teatr ve müzeyimiz böyle canlandı», – dep tarif etti Qırım.Aqiqatqa cemaat adamı.
Onıñ malümatına köre, artistler bücetten az para ayırılğanı içün gastrollerge barmağa mecbur.
Halqımıznıñ başına kelgen eñ zor sınavlar onıñ iradesini yoq etip olamadı, ve ziyalılarımız apishanelerde ve sürgünlik yerlerinde bile icat etmege devam ettiZair Smedlâyev
«Teatr ve çoq gastrol aqqında aytıp, eki tarafnı qayd etmege ister edim. Birincisi: qırımtatar halqı zor maddiy vaziyette bulunsa da, medeniyetimizge muhtac ve kontsert ve oyunlarğa büyük zevqnen bara. Ekincisi: toqtamağan turlar devlet az maliye etkeninen bağlı, artistler para qazanmaq içün toqtamayıp çalışmağa mecbur. Bir qaç şahsiy müzey bar, anda, ne yazıq ki, ara-sıra quvetçiler kelip çıqa, belki, kâr qazanmaq ya da basqı yapmaq içün. Halqımıznıñ başına kelgen eñ zor sınavlar onıñ iradesini yoq etip olamadı, ve ziyalılarımız apishanelerde ve sürgünlik yerlerinde bile icat etmege devam etti. Qırımtatar medeniyetiniñ inkişafını er angi akimiyetnen bağlamaq – sürgünlik sayesinde doğğanlarnıñ sayısı arttı demek kibi ola. Ayat zorluqlarına baqmadan, halqımız inkişaf etmege, qoranta qurmağa, bala doğurmağa, medeniyetimizni saqlap qalmağa ve inkişaf ettirmege devam ete!», – dep ayta Zair Smedlâyev.
Qırımtatar faali Edem Dudakovnıñ qayd etkenine köre, Qırım medeniyeti körünmegen alanda qaldı.
«Qırım» ansambli eskiden yılda bir qaç kere Türkiye, Romaniya ve atta Özbekistanğa barğan edi. Bu medeniy bağlar endi bozuldıEdem Dudakov
«Er şey ayta bileler. Amma «Qırım» ya da «Haytarma» ansamblleriniñ artistlerinen laf etseñ, Rusiyeden ğayrı başqa bir yerge barmağanlarını añlaysıñ. Akimiyet olarğa Rusiye boyunca propaganda turlarını teşkil ete. Bu kerçektir. Amma «Qırım» ansambli eskiden yılda bir qaç kere Türkiye, Romaniya ve atta Özbekistan diasporalarımıznıñ ricasınen gastrollerge barğan edi. Bu medeniy bağlar endi bozuldı. Türkiyedeki eñ büyük diasporamız tarihiy vatanlarınen medeniy deñişim yapmay. Qırım medeniyet saasında körünmegen bir alan oldı. İlk evelâ, halqımız zarar kördi. Bu qarşılanmaycaq zararlar. Ne yazıq ki», – dep qayd etti faal Qırım.Aqiqatqa.
Qırımtatar cemaat faali Nuri Beytulayevniñ bildirgenine köre, «Millet» telekanalınıñ malümatı Qırımdaki medeniy ğalebelerni qabarta.
«Qırımtatar halqı ve medeniyetiniñ ğayrıdan doğuv lafları bayağı qabartıldı ve «çıplaq qıral» qıyafetini maqtavğa oşay. Devletçilik ğayrıdan tiklense ve diger şartlar yerine ketirilse, meselâ, tarihiy toponimika qaytarılsa, bütün mekteplerde qırımtatar tili mecburiy olsa, o vaqıt ğayrıdan doğuv aqqında aytmağa mümkün olacaq», – dep paylaştı fikrini cemaat faali Qırım.Aqiqatnen.
Qırımtatar tarihı ve medeniyeti bir çoq ukrainalınıñ diqqatını Qırımnıñ Rusiye işğalinden soñ celp etti. Daa çoq – Rusiye işğalinden soñ esas Ukrainağa ketken qırımtatarlarnıñ faal olması sayesinde, olar vatanları oğrunda küreşni devam ete ve medeniyetini saqlap qalmaq içün küç bere.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qırğız ben täjik arasınan tağı da şu şıqtı. Keşe, 27 qañtar keşte Batken-Isfana jolındağı Tört-Köşe jäne Çır-Döbe jerlerinde oq atılıp, soñğı auqımdı ..
7 qañtar küngi qırğız Joğarı keñesiniñ (Jogorgu keñeş) şeşimimen Qırğızstan WQŞW ayasında Qazaqstanğa 150 äsker jiberuge şeşim qabıldağan bolatın. Ala..
Türkiya men Armeniya qarım-qatınastı qalpına keltirip, äue joldarın aşpaq. Osı maqsatta Ankara men Erevtaraptaran arnayı ökilderi tağayındap otırğanı ..
Birikken Wlttar Wyımınıñ Halıqaralıq sotı Armeniya biligine eskertu jasap, äzirbayjandarğa bağıttalğan näsildik kemsituşiliktiñ aldın aluğa şaqırdı. B..
Keşe, bir künde türik lirası 15 payızğa arzandap, 1 amerika dolları 13 lirağa teñ bolıp qaldı. Köptegen sarapşılar bwnı prezident Rejep Tayıp Erdoğann..


text:
Ukrayına arbiy uçaqları Herson vilâyetindeki Rusiye ordusınıñ mevzilerine bir sıra muvafaqiyetli darbe endirdi, dep haber ete «Yug» Ukrayına operativ komandanlığı.
«Arbiyler, tehnika, Daryıvka rayonında ponton keçiti ve Nova Kahovka rayonındaki köpür ateş kontroliniñ küçüni is etti. İşğalciler, T-80 tankları, desantnıñ uruş maşinası ve «Pion» 203 kalibrli toplarınıñ yoq etilgeni tasdıqlandı», – dep qayd etti Ukrayına arbiyleri.
Sentâbrniñ 7-nde «Yug» operativ komandanlığı bildirgenine köre, Ukrayına silâlı quvetleri Rusiyeniñ arbiy tehnikası olğan barjanı yoq etti.
Faal uruşlar şaraitlerinde zıddiyet taraflarınıñ malümatını operativ şekilde teşkermege imkân yoq.
Rusiye fevralniñ 24-nde Ukrayınağa büyük istilâ etti, amma istegenini alamadı, hususan ukrainalılarnıñ tirenüvi sebebinden Kyivni zapt etemedi.
Aprelniñ 22-nde Rusiye Ukrayınadaki «mahsus operatsiyanıñ» (anda büyük istilânı böyle adlandıralar) «ekinci fazası» vaqtında yañı planlar aqqında bildirdi. Rusiye arbiyleri işğal etilgen Qırımğa qara ayatını temin etmek ve Pridnestrovyege çıqmaq içün Donbas ve cenübiy Ukrayınanı kontrol altına almağa niyetlene.
Faqat, ğarbiy istihbaratnıñ malümatına köre, Donbasta Rusiye muvafaqiyetli sıñırlı ve Ukrayınanıñ küçlü tirenüvi sebebinden Rusiye ordusınıñ ğayıpları büyük.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Noyabr 11-inde Rostov-na-Donu şeeriniñ SİZOsında bulunğan ekinci Bağçasaray "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ iştirakçisi Seyran Saliyevni kartserge oturttılar. Bunı advokatı Emil Kurtbedinov haber etti ve müşterisi kartserde beş kün devamında tutulacağını qoştı.
Seyran Saliyevniñ qadını Mümine Saliyeva, Qırım.Aqiqatqa tefsir bererek, aqayını saat içün kartserge oturtqanları aqqında aytıp berdi.
"SİZO kameralarında sıq-sıq tintüvler yapıla. Tintüvlerniñ birisinde aqayımda saat taptılar. O, saat, namaznı vaqtında qılmaq içün kerek, dep añlattı. Añlağanıma köre, qaravullar, saatnı qaytaracaqlar, dep ayttılar, amma qaytarmadılar. Aqayım, buña narazılıq kösterip, sayuv vaqtında kamerağa kirmekni red etti. Bunıñ içün onı kartserge oturttılar", - aytıp berdi Mümine.
O qoştı ki, noyabr 15-inde Rostov-na-Donu mahkemesi, ekinci Bağçasaray "Hizb ut-Tahrir davası"nı baqıp başlaycaq.
Mümine Saliyeva, Seyrannıñ anası onen körüşmege istegenini ayttı, amma kartserde bulunğance, körüşüvler ve yollanmalar yasaqtır.
2017 senesi oktâbr ayında Rusiye telükesizlik hısmetiniñ hadimleri Bağçasaraynıñ altı sakini Timur İbragimov, Marlen Asanov, Memet Belâlov, Seyran Saliyev, Server Zekiryayev ve Ernes Ametovnı tutup alan edi. FSB olarnı Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ azaları olğanında qabaatlay.
«Qırım birdemligi» cemaat teşebbüsiniñ koordinatorı Server Mustafayev ve qırımtatarı, musulman Edem Smailov 2018 senesi mayısnıñ 21-nde Qırımda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutulğan edi. Olarnıñ davası Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasına» ilâve etildi.


text:
«Oppozitsionnıy Blok» firqasından Ukraina halq deputatı Vadim Rabinoviç dey ki, Qırım işğali vaqtında ukrain akimiyeti yarımadada nezaretini saqlamaq içün bir şey etmedi.
Bu aqta o noyabr 20 künü Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba efirinde bildirdi.
«Bir taraftan onı ala ediler, başqa taraftan ise onı bermemek içün bir şey yapmadılar, aksine, buña sanki yardım etkenler», – dey Rabinoviç.
Radioefirniñ diger musafiri Ukraina Yuqarı Radasınıñ sabıq deputatı, «Aq küçü» idare şurasınıñ reisi Andrey Sençenko aytqanı kibi, Rusiye Qırımğa Maydan vaqiaları vaqtında degil de, bundan evel köz taşladı.
«Vladimir Konstantinov (Qırım parlamentiniñ reisi – QA) 1954 senesi qararı boyunca vesiqalarnı daa 2013 senesi küzde ögrenmekte edi. Bu aqta laflar studentlerniñ Maydanğa çıqması ve Maydanda köteklenmesinden bayağı evel yürsetile edi. Avropa maydanında birinci mitingden evel. Rusiye er vaqıt bu stsenariyni nazarda tuta edi», – dey Sençenko.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Kaлып:Baş bit/Tanılğan şäxes/02-19
Nikolay Kopernik (19.02.1473, Torun qalası - 24.05.1543, Warmiä yepiskoplığı Frombok qalası, / Patşa Prussiäse, / Polşa patşalığı) — poläk ğälime häm däwlät eşleklese.
Krakov, Bolonya, Padua häm Ferrara şähärläre universitetlarında teologiä, xoquq, matematika, meditsina, borınğı tellär, häm astronomia ölkäsendä belem ala.
Tabib, tärcemäçe, astronom, diplomat, gubernator, iqtisadçı bularaq xezmät itä.
Klassik ğäläm modele häm aqça küläme teoriäse avtorı.
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.


text:
Aqmescitniñ (Simferopol) azbarlarından birinde yengil maşna altı yaşındaki balanı urdı, dep bildire Rusiye İİN-niñ Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti.
"İyün 29-ında Aqmescitte ev azbarında yol qazasında bala yaralandı. Renault Sandero maşnasınıñ aydavcısı, Kiyevskaya soq., 136 evniñ azbarında ketkende, üçünci podyezd yanında altı yaşındaki balanı urdı, bala, maşna areketine köre, sağdan solğa kete edi", - denile beyanatta.
Yol qazası neticesinde bala pek yaralandı ve onı Aqmescit bala hastahanedine alıp kettiler.
Qırımlı qurtarıcılarnıñ bildirgenine köre, Qırımda ciddiy yol qazalarınıñ sayısı arttı. Qırımda 2019 senesiniñ birinci üç ayında keçken yılğa baqqanda bir buçuq qat ziyade aydavcı mesüliyetke çekildi.