text:
Abay älemindegi wlılar ündestigi
Dulat pen Abay
Dulat Babataywlı – Abayğa deyingi qazaq poeziyasında biik twlğa. Ol – Abayğa deyingi qazaq poeziyası men Abaydıñ arasındağı altın köpir! Tegimdi meniñ swrasañ,
Qalıñ Nayman nuınan.
Jırımdı meniñ swrasañ,
Sarı altınnıñ buınan – deui köp närseni añğartsa kerek.
Dulat jazba poeziyağa jaqın kelgen twlğa. Abay men Dulatta oy ündestigi, körkemdik jüyedegi ündestikter jeterlik. Abay Dulattan taqırıptıq-ideyalıq, körkemdik jüye, ülgide köp närse üyrengen. Şığarmaşılıqpen äri qaray damıtqan. Dulattıñ qoğamdıq-sayasi satirasınıñ tili ötkir. Ol – qazaq poeziyasındağı qoğamdıq-sayasi satiranıñ negizin saluşılardıñ biri. Abay men Dulat arasında osı jayttarda üylesetin twstar barşılıq. Dulattıñ «Baraqqa», «Keñesbayğa», «Süleymenge», Abaydıñ «Külembayğa», «Mäz boladı bolısıñ», «Dütbayğa» siyaqtı qoğamdıq-äleumettik satirası el ardaqtılarınıñ, el jaqsılarınıñ, atqaminerlerdiñ qoğamdıq-äleumettik portretin, psihologiyalıq bolmısın däl jetkizgen tuındılar. Ömirşeñ tuındılar! Bügingi künde de sol şamadan asıp ketkenimiz şamalı? Abay bılay deydi: Küştilerim söz aytsa,
Bas izeymin şıbındap.
Älsizdiñ sözin salğırtsıp,
Şala wğamın qırındap.
Sıyaz bar dese jüregim
Ornıqpaydı suıldap
Sırtqılarğa sır bermey,
Qwr külemin jımıñdap.
Wlıqtar keypin Dulat bılayşa jetkizedi:
Ayaz qıssa müyizdi,
Müyiz qısıp twqıldı...
Qantalasa twqılıñ,
Alpıs eki tamırıñ
Qañsıp qalğan sıqıldı:
Wlıq qıssa wlıqtı,
Wlasıp miday bılıqtı...
Atqaminer auılda
Itşe ilinip ılıqtı.
Orıstıñ körse wlığıñ
Qızdan dağı qılıqtı.
Wlıq ketse, qazaqqa
Qorqau qasqır qwlıqtı.
Swmdıq satira! Ayausız şeneu! Bwdan asırıp aytu mümkin emes. Arğı kezeñde de qazirgi kezeñdegi de qazaq äkimderiniñ bet-beynesi, sıqpıtı osınday! Zamanğa küyingen Dulat:
Mınau azğan zamanda
Qarası – antqor,
hanı – arman;
Batırı kökser bas aman;
Bäybişe – tantıq, bay – sarañ;
Bozbalası – boşalañ;
Qırsığa tudı qız balañ;
Narı – jalqau, ker taban;
Qws – küyşil, at – şaban.
Jırğalañ joq, jobalañ,
Ebi ketken el boldı
Endi qayda men baram?!
Bw sözder, däp bizdiñ zamanğa da aytılıp twrğan siyaqtı. Özimizdi tanıdıq pa?!... Aynağa qarayıqşı! Abaydıñ keşegi aytqan sözderi büginge ömirşeñ, nısanağa döp tiedi! Hakim Abaydı söyletip köreyik:
... Men qajığan arıqpın,
Qatın, bala qonağı.
Senderge de qanıqpın,
Jwrtıñ anau bayağı.
Jarlı emespin, zarlımın,
Onı da oyla tolğanıp.
Jwrtım deuge arlımın
Özge jwrttan wyalıp.
Barımta men partiya –
Bäri mastıq, jwrt qwşar.
Sıpıra elirme, swrqiya,
Köp piyanşik neni wğar?
Tatulıqtı, tınıştıqtı
Qoñır körer, kem körer.
Wrlıq penen qulıqtı
Qızıq körer, öñi ener
Mwnday elden bayıñ tart,
Men qajıdım, sen qajı!
Aytıp-aytıp ötti qart,
Könbedi jwrt, ne ılajı?
Abay sınınıñ zil-batpanı qanday auır edi!
Abay men Şäkärim
Şäkärim atamız «aqıl» kategoriyasına qattı män bergen aqın ğoy. «Aqıl degen – ölşeusiz bir jarıq nwr» dese, endi birde «Tapqış oy ğoy – aqıldıñ mağınası, Tübi – jürek, boladı mida bası» - deydi. Onıñ şığarmalarında aqıldıñ jiırma tört türi ataladı eken. Sonıñ işinde män bergeni «sau aqıl»
***
Islam dini payda bolğannan bastap, özine teoriyalıq alğı şarttar izdedi. Ol köne däuirlerdegi filosofiyalıq qisındarğa süyendi. Arabtar filosofiyanı pälsapa (fäläsapa) dep atağan. Mwsılman filosofiyası islamiyat attı ülken tanım. Bwl köne dünie Aristotel' negizdegen perapatetikter jäne idealistik bağıttardı biriktiruşi dualistik tanım bolıp tabıladı. Aristotel' şığısta birinşi wstaz bolsa, Aristotel' eñbekterin arabşağa audarıp, tüsinik tafsir (kommentariy) jazğan Äl-Farabi ekinşi wstaz «Mualimiy soniy» dep atanğan. Islamiyatta «jan» jäne «tän» substanciyası qatar ataladı. Qazaqtıñ wlı aqını Abay bwl kategoriyalar turalı bılay deydi: Aqıl men jan «men» özim, tän «meniki»,
«Men» men «menikiniñ» jöni eki
«Men» ölmekke tağdır joq äuel bastan,
«Meniki» ölse, ölsin oğan beki.
Abaydıñ «men» dep otırğanı aqıl men jan, «meniki» dep otırğanı tän. Aqıl men jan mäñgilik, al tän ötkinşi. Abay islamiyattağı janğa aqıldı qosadı. Şäkärim aqıl men jan, yağni «menniñ» joğalmaytının:
Bar närse joğalmaydı, özgeredi,
Jan joğalmas dep oyla, sonı bil de.
Jan tän jasar, tän jandı jarata almas,
Tereñ oylap, sözimdi qwlaqqa il de – dep jırlaydı. Nemese:
Qayda barsa ol özin «özim» deydi,
«Özim» dep deneni emes, jandı aytqanı.
Sol jannan tipti, «özimdik joğalmaydı,
Esep emes san ölip, san qaytqanı» - deydi. Şäkärimdegi «özim», Abaydağı «men», Şäkärimdegi «dene», Abaydağı «tän» ne bolmasa «meniki» Şäkärimde de osı jan substanciyası Abaydağıday mäñgilik, ol ölmek emes, öletin «dene», ne bolmasa «meniki» tän. Jannıñ mäñgiliginiñ arqasında san türge tüsip, ärtürli boyaularmen özgerip, ärtürli qalıpqa tüsedi degen oy aytadı. Islamiyattıq tanımdağı «janğa» Abay «aqıldı» qosadı. Bir qızığı Şäkärim oğan «köñildi» qosadı. Al Şäkärimniñ «jan» men «denege», «köñildi» qosuı Abayda kezdespeydi. Bwl da Şäkärim oyşıldığınıñ bir erekşeligi. Bwl «köñildiñ» tabiğatı Abaydı tän qwmarlığınan, onıñ özindik erekşeligi men bolmısınan «tänniñ» öz tabiğatınan tuındaytın, onıñ öz ayasında qarastırılatın mäsele bolsa, Şäkärim «köñil» tabiğatın qarastıradı.
Al endi sipattalıq köñildi biz,
Eskerip bwl sözimdi jaqsı wğıñız.
Jan men dene – qosılğan erli-qatın,
Ekeuinen tuadı köñilimiz.
Tabiğat birde bılay, birde olay,
Keteri mälim emes äldeqalay.
Äkesi jan, şeşesi dene bolıp,
Köñilimiz sol sebepten eki talay.
Osı «jan» men «tän» wğımdarına qatıstı filosofiyalıq kategoriyalarğa negizdelgen pälsapalıq tereñ oylar Şäkärimniñ «Jan menen dene häm köñil», «Men adamnıñ tappaymın önerlisin», «Atanıñ şahuatınıñ köp qoy mäni», «Tura jolda qayğı twrmas», «Tirşilik, jan turalı» öleñderinde körinis tabadı. Şäkärim öleñderinde islamiyatqa qatıstı wğım-tüsinik, kategoriyalar barşılıq. Sonday kategoriyalıq wğımdardıñ biri – «jar» sözi. Bwl «jar» wğımı aldımen Abayda:
Jarq etpes qara köñilim ne qılsa da,
Aspanda ay men kün şağılsa da,
Düniede, sirä sendey mağan jar joq,
Sağan jar menen artıq tabılsa da.
Sorlı asıq sarğaysa da, sağınsa da,
Jar tayıp, jaqsı sözden jañılsa da,
Şıdaydı riza bolıp» jar isine,
Qorlıq pen mazağına tañılsa da – dep jırlanadı. Abaydıñ bwl öleñi mahabbat lirikasına jatqızılıp jür. Bwl dwrıs emes. Öleñdegi «jar» sözi bizdiñ tüsinigimizdegi «jar» emes, ol «jaratuşı», «haq», «tüp ie» mağınasında. Şäkärim de öz öleñderinde osı mağınadağı «jar» sözin bekite tüsedi. Şäkärimdi söyleteyik:
Meniñ jarım qız emes,
Haqiqattıñ şın nwrı.
Onı sezer siz emes,
Közge tasa bwl sırı.
Jasırıp twr jar özin,
Bas közimen qarama.
Jüregiñniñ aş közin,
Jannıñ sırın arala.
Körem deseñ jarımdı
Mas bol, jürek tazala.
Örtep jiber barıñdı,
Qarsı wmtıl qazağa.
Körseñ, oğan bas wrıp,
Eteginen ayırılma.
Ne körineu, ne jasırıp,
Näpsisine qayırılma.
Bwl sälemdi esiñe al,
Eger jetseñ tilekke.
Jar qanjarı – mağan bal,
Swqsın sorlı jürekke.
Abay «Şıdaydı riza bolıp jar isine, Qorlıq pen mazağına tañılsa da» - dese, Şäkärim «Jar qanjarı – mağan bal, Swqsın sorlı jürekke», - dep bwdan artıq qwrbandıqqa baradı.
Abay men Nizami
Äzirbayjannıñ wlı aqını Nizamide mınaday öleñ joldarı bar:
Serdce – more. V nem jemçug.
Moy jemçug siyaet ognem.
Etot jemçug – poveski na poyase carskom tvoem.
Nizamidıñ orıs tiline audarılğan nwsqası. Endi wlı aqınımız Abayğa qwlaq türelik:
Jürek – teñiz, qızıqtıñ bäri – asıl tas,
Sol qızıqsız ömirde jürek qalmas.
Ündestik. Şığıstıñ klassikalıq poeziyasın janımen süygen Abaydıñ Nizamiden alğan tağlımı! Swraq tuadı. Abay Nizamidiñ orıs tilindegi nwsqasın oqığan ba? Zerttey qarasaq olay bolmay şıqtı. Orıs oqırmandarı Nizamimen tek qana 1940-1959 jıldar ğana tanısqan. Sonda Abay qaydan oqığan? Esimizge Abaydıñ Semeydegi Ahmet Riza medresesinde oqığanı tüsti. Medresede arab, parsı, türik, şağatay tilderi tereñirek oqıtılğan. Abay osı tilderdiñ bärin erkin igergen. Olay bolsa Abay wlı Nizamidi tüpnwsqadan, yağni farsi (parsı) tilinen oqığan!
Abay men Puşkin
Puşkinniñ äygili «Prorok» degen öleñi bar. Öleñ joldarın keltire ketelik: Duhovnıy jajdoyu talim,
V pustıne mraçnoy ya vlaçilsya,
- I şestikrılıy serfim
Na pereput'e mne yavilsya.
I on mne grud' rassek meçom,
I serdce trepetnoe vınul,
I ugl', pılayuşiy ognem,
Vo grud' otverstuyu vodvinul
Kak trup v pustıne ya letal,
I boga glas ko mne vozzval:
«Vosstan', prorok, i vijd', i vnemli,
Ispolnis' voleyu moey I, obhodya morya i zemli,
Glagolom jgi serdca lyudey».
Bwl öleñdi tügel keltirip otırğanımnıñ mänisi bar. Öleñ 1828 jılı «Moskovskii vestnik» jurnalınıñ №3 sanında jariyalanğan. Osı kezeñderde ol öziniñ «Podrajaniya Koranu» degen cikldi öleñderin jazdı. Aqın 1790 jılı baspadan şıqqan «Qwran Kärimniñ» M.Verevkin audarğan orısşa nwsqasın paydalandı. Orıs zertteuşileri öleñniñ bastı keyipkeri retinde Taurattıñ Vİ tarauında söz bolatın Isaiy (äl Iasa) payğambardı aytadı. Meniñ oyımşa bwl jayt payğambarımız Mwhamed Mwstafa Sallalhu ğalayissalamğa qatıstı bolsa kerek. Qwran hikayalarında jaqsı surettelgen. Älem tarihşıları osılay deydi. Bwl jayında Abaydıñ da aytqanı bar!
Jürektiñ közi aşılsa,
Haqtıqtıñ tüser säulesi.
İştegi kirdi qaşırsa,
Adamnıñ hikmet keudesi.
Abay men Edvard Munk
Norvegiyanıñ ekspressionist-suretşisi Edvard Munktıñ (1863-1944) älemge äygili «Krik» («Ayqay») degen kartinası bar. Kartina 1893 jılı salınğan. Bwl kartinanıñ tört nwsqası bar. Nağız şedevr! Suret öneriniñ jauharı esepteledi! Beyneleu önerindegi ekspressionizm bağıtınıñ biik ülgisi! Qala peyzajı. Köpir üstinde eki joldası keyinirek qalıp, bir adam jan-jağına üreylene qarap, eki qwlağın basıp ayğaylap twr. Keşqwrım uaqıttağı qala aspanı qan-qızıl tüstes. Ürey şaqıradı. Bwl tas merez, tas kereñ qoğamnan pana izdep sorlı pendeniñ jan ayqayı, jan dirili, ürey dıbısı. Bwl üreyden, jan ayqayınan aspannıñ özi diril qağadı. Alayda aynala qorşağan ortadan därmen joq! Kül bolmasañ, bwl bol! Önerdegi ayqay metaforası arqılı bezbüyrek, swrqay, sañırau qoğamnıñ psihikası, minez bolmısı añğarıladı. Jan wşırğan sorlığa qol wşın sozatın pende joq! Eñ ğajabı suretşimen bir uaqıtta jasağan qazaqtıñ äulie aqını Abay da osı jaydan sırt qalmay bılay dedi:
Jartasqa bardım,
Künde ayğay saldım,
Onan da şıqtı jañğırıq;
Estisem ünin, Bilsem dep jönin,
Köp izdedim qañğırıp
Bayağı jartas – bir jartas,
Qañq eter, tükti bayqamas.
Ğajap ündestik! Abay öleñi de osı şamada 1889 jılı jazılğan. Abaydağı «jartas» metaforası da mılqau, tasbezer qoğamnıñ sıqpıtın däl aşıp twr! Qoğamnan qayranı joq, jeke adam tragizimi de osında! Älemdik mädeni kontekstegi wlılar ündestigine män bermese bolmaydı.
Säbit Jämbek,
filologiya ğılımdarınıñ kandidatı
Derekközi: http://adebiportal.kz
Tüpnwsqadağı taqırıp: Abaydıñ tereñdigi osında...


c: text/html

text:
Qırımnıñ Han-Çair camisinde balalar ve büyükler Oraza Bayramını qayd etti
Bağçasarayda musulmanlar iyünniñ 27-nde Han-Çair camisinde Oraza Bayramına bağışlanğan mahsus merasimge ve namazğa keldi.
Qırım.Aqiqat muhbiri bildire ki, kelgenler içün kebap ve pilâv azırlanıldı, balalar içün ise oyunlar ve çeşit şeñlikler teşkil etildi.
Bayram merasiminiñ teşebbüsçileri, Qırım musulmanları içün Oraza Bayramı, İslâmnıñ eki büyük bayramlarından birisi olaraq, pek müim olğanını qayd etti, hususan «yat ananeler menimsenilgen vaqıtta» bu bayramnıñ canlanuvı daa emiyetlidir.
Bu bayram munasebetinen bir-qaç kün devamında Qırımnıñ çeşit rayonlarında bayram merasimleri keçirile.
Oraza Bayramı – Ramazan ayı yekünlengen soñ qayd etilgen bayramdır, musulman taqvimindeki eki büyük bayramdan birisi ola. Bu sene o iyünniñ 25-nde başlandı.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Tärbie bağıtı imani qwndılıq
Din – ilahi ämirler arqılı adamzat balasın kemeldikke bastap, özindik dünietanım men qağidalar jiıntığı arqılı körkem minez ben izgilik ataulını ömirdiñ bar salasına ornıqtıradı.Basqaşa aytqanda, din – bükil ğalamnıñ, bolmıstıñ, jaratılıstıñ jüregine, özegine, ruhına, tamırına jäne öne boyına süyispenşilik pen izgilikti ornıqtıratın mäñgilik mahabbat. Din – adamzat tarihımen birge jasap kele jatqan, ölmeytin, könermeytin, mäñgilikke jeteleytin qasterli de qasietti wğım, bükil älemge ortaq qwndılıq. Adam ata aleyhissalamnan bastau alatın alğaşqı adamdardıñ boyında da sana men sezim, mahabbat pen meyirim, ar-namıs pen wjdan jäne adamgerşilik izgi qasietter siyaqtı dinge, qwdiretke, jaratuşığa degen joğarı senim bolğan. Osılayşa, este joq ıqılım zamandardan beri senim – jürekpen, din – adammen birge ömir sürip keledi. Alla men pendeniñ arasına jipsiz ornağan qasterli, qasietti köpir. Qwran:keybir batıstıq din tarihşıları men materialisterge kerisinşe, äuelgide animizm, fetişizm, totemizm siyaqtı «izmder» emes, älimsaqtan beri Alla Tağalanıñ qwzırında tek bir ğana dinniñ bar bolğanın aytadı. Qwrannıñ bayanı boyınşa, alğaşqı payğambar bolğan Adam atadan bergi barlıq payğambarlar adamzatqa Allanıñ bir jäne teñdessiz ekenin, aqırettiñ bar jäne tağdırdıñ haq ekenin uağızdap kelgen. Bwl twjırım boyınşa, adamnıñ arğı atası wjdan men parasat, aqıl men oy iesi, sanalı adam bolğan jäne dini nanımdarğa senip, Jaratqanğa siınıp, aqıretke ilanğan. Bwl orayda ündiniñ qasietti kitaptarın zerttegen nemis oyşılı Şellingtiñ «Adamzat äuelde bir bolğan jäne jalğız jaratuşığa iman keltirgen. Bayırğı din keyin jwldızdarday şaşılıp, qwraqtay bölinip ketken» degen sözi men ataqtı antropolog-ğalım Şmidttiñ: «barlıq dinder äuel bastağı tek täñirli dinnen örbigen» degen pikiri Qwrannıñ bayanınan alşaq jatqan joq Balalarımızdı imandılıqqa tärbieleu üşin olardıñ ar-wyatın, namısın oyatıp, meyirimdilik, qayırımdılıq, kişipeyildik, qamqorlıq körsetu, adaldıq, izettilik siyaqtı qasietterdi boyına siñiru qajet. Balanı ülkendi sıylauğa, kişige izet körsetuge, imandı boluğa, adamgerşilikke baulu ruhani-adamgerşilik tärbiesiniñ jemisi. Balalardı adamgerşilike tärbieleude wlttıq pedagogika qaşanda halıq tärbiesin ülgi wstaydı. Al, adamgerşilikke tärbieleudiñ birden-bir jolı osı iske közin jetkizu, senimin arttıru. Osı qasietterdi balağa jasınan boyına siñire bilsek, adamgerşilik qasietterdiñ berik irge tasın qalağanımız. Adamgerşilik- adamnıñ ruhani arqauı.Öytkeni adam balası qoğamda öziniñ jaqsı kisilik qasietimen, adamdığımen, qayırımdılığımen ardaqtaladı. Adam balasınıñ minez qwlqına tärbie men tälim arqılı tek bilimmen aqıldı wştastıra bilgende ğana siñetin, qwdiretti, qasieti mol adamşılıq ataulınıñ körinisi bolıp tabıladı.Imandılıq tärbiesinde aldımen balanı tek jaqsılıqqa, qayırımdılıqqa, meyirimdilikke, izgilikke baulıp, sonı maqsat twtsa, wstazdıñ, ata-ananıñ da bolaşağı zor bolmaq. Jasöspirimderdi imandılıq tärbiesi arqılı tolıqqandı jetilgen azamat retinde tärbieleu – qoğamımızdıñ bastı maqsatı.Sebebi älemde,azamattıq qoğamda, örkeniet däuirinde tärbie imani bağıt alıp,dinine näsiline twrmıs jağdayına täueldi bola twrıp bir ğana imandılıqqa baulu dünieniñ tört bwrışında etek alıp keledi.Endi kommunistik tärbie,ateistik tärbie,sayasi tärbie,moral'dıq norma qatarlı kategoriyalardan ruhani kemeljenu twğırlı twjırımdar psihologiya, pedagogika, filosofiyada köptep körinis berude.Tipti ateistik tärbieniñ özi «Qwday,jasağan,Jasauşı joq» deudiñ özin şınayı jürekpen qabıldaudı qajet etietindigin körsetude.Bwl da senimniñ bir türi ekendigi moyındaluda.Olay bolsa, ruhani baylıqqa, eñ aldımen, tilimizdi, dinimizdi, salt-dästürimizdi jatqızsaq, til – qazaq boluımız üşin, din – adam boluımız üşin, salt-dästür – wlt boluımız üşin qajet.Al islami jahandanudıñ alğa qoyğan maqsatı – adamgerşilik pen körkem minez-qwlıq wstanımdarın taratu, är kisiniñ qadir-qasietin,erkindigin, teñdigin qorğau, janwyağa qamqorlıq körsetu, barlıq pendeler arasında ädildik tarazısın ornatu, adamnıñ näsilin, dinin, aqılın, ar-wjdan, dünie-mülkin qorğau jäne zwlımdıqqa, basınuşılıqqa tosqauıl qoyu bolıp tabıladı.
Ruhani – kisilik tärbiesi – özindik sananı damıtuğa jağday jasaudı, jeke twlğanıñ ädep wstanımın, onıñ qoğam ömiriniñ normaları men dästürlerimen kelistiriletin moral'dik qasietterin jäne bağdarların qalıptastırudı üylestire aladı.Allah muminderge aşuı kelgende, özin – özi wstay aluın jäne jetimderge kömek berudi bwyırdı. Ärdayım adam şınşıl bolsa, adal eñbekpen mal tauıp, adal jese, jaqsılarmen joldas bolıp, ilim üyrense, meyirimdi de qayırımdı bolsa, ünemi köñildi de päk jürse, mine sonda ğana mwsılmandıq bes parızdıñ eñ bastı senimi kalimağa – til keltirip, imandılıqtı ötegeni boladı. Imannıñ bası – senim, al imannıñ täni – bes uaqıt namaz, jüregi – Qwran, kümbezi – ıqılas, niet, tilek. Imannıñ sözi – Allahtı eske alu, nwrı – şındıq, haq söyleu, dämi – päktik, jemisi – oraza twtu, japırağı – taqualıq, därisi – ar, wyat. Iman tört jerde saqtaladı: köñilde, jürekte, kökirekte jäne tände. Al wyat – közde, bette, sanada saqtaladı. Osığan baylanıstı Payğambarımız Mwhammed (s.a.s): «Islam naqtı, yağni közge körnekti. Al iman – adamnıñ jadında yağni közge körinbeydi, jasırın twradı» – dey otırıp: “Er jigittiñ üş namısı bar. Biri – imanı, ekinşisi – Otanı, üşinşisi – otbası” dep ar-ojdannıñ ruhaniyattılığın joğarı bağalağan
Jastardı ruhani –imandılıqqa tärbieleu, bolaşağına jol silteu – bügingi qajetti, kezek küttirmes mäsele.Mwnıñ sırtqı jäne işki sebepteri de bar.Älemde,wrpaq tärbiesine qatıstı ülken izdenister men zertteuler,talpınıstar men wsınıstar barşılıq. Damığan elderde, Jwmırjerdegi tärbie turalı qalıptasqan türli oy-sanalar men ilimderdi, mısalı; konfuczi,dao,uşinskiy,
Abay atamız aytqanday: «Adamdı – adam etetin de iman, Swltan etetin de iman», «Ruhani baylıq – baqıtqa jetkizedi» – demekşi, din oylaudı, izdestirudi jäne üyrenudi bwyıradı. Jwmıs istep, tabısqa qol jetkizudi uağızdaydı.Din – imandılıqtıñ, ädildiktiñ, sıpayılıqtıñ, parasattı-lıqtıñ, köpşildiktiñ, tözimdiliktiñ kepili. Dini, tili joq halıqtıñ – bolaşağı joq.Sonımen qatar qoğam ömirinde dinniñ alar ornı erekşe. Öytkeni, din ädeptilik qağidaları men qoğam birligin, tärbielik jüyelerdi qalıptastıruda eleuli röl atqaradı. Ğılım-zattardıñ tüpnegizine enip, tabiğattı är qilı etip ärlendirip, qoğamdıq ömirdi racionaldandıradı. Al, din -ömirdiñ mäni men maqsatın aşadı, adamnıñ işki jan düniesin bayıtıp, önegeli közqaras pen önegeli äreket qalıptastıradı. Qwdaydıñ mistikalıq beynesin joğarğı älemnen, mına älemdegi adamdardıñ jüregine qondırıp, onı aqiqat jolı retinde wğınuğa mümkindik tuğızadı. Al,qazaq üşin imandlılıq tärbiesi ata-babasınan wlasqan,janına jaqın, qanına singen, wlaspalı wğım,pedagogikalıq twşımdı kategoriya.Iman dini wğım retinde öz mazmwnında köptegen qwramdas birlikterden twradı; totemge senu, şamanğa senu, kök täñirge senu, tabiğat küşterine senu, bwlardıñ eşbiri de iman emes, jay ğana senim.Mwnıñ bärin bizdiñ halqımız basınan ötkizgen,sol negizde küni büginge deyin wstanğan senimder de bar. Äruaqqa sıyınu, onı qasterleu ,tabiğattı ayalau qazaq üşin imandılıq jolı.Ol jayında qatañ qağidalar men qwndı wstanımdar qalıptasqan. «Aruaqtı sıylamasañ da,qorlama!», «Öli razı bolmay,tiri bayımaydı». «Tabiğat-Anañ; «Basıña pana bolar tarıqqanda,özek jalğar tamağıñ aşıqqanda,aybarıñ esiñ ketip qorıqqanda»-dep tiri jürip,tirşilik eter tirek ekenin eske salıp otıradı.Al,qazaq halqı islamdı qabıldau arqılı bwl senimin jaña satığa köterip,tereñdetip bayıtqan jwrt.Qazaq halqınıñ ata-baba dästürinde imandılıq tek dini senim emes, ol sonday-aq, wlttıq psihologiyalıq saltqa, halıqtıq erekşelikke aynalğan qwbılıs. Halqımızdıñ tüsiniginde iman söziniñ ayasında senim mağınasımen qatar, barlıq adami asıl qasietterdi (wyat, ar-namıs, sabırlıq, jomarttıq, şınşıldıq, adaldıq, izgilik,qayırımdılıq,


text:
C-400 zenit-raketa polkı Qırımda arbiy bekçilikke qoyuldı
C-400 «Triumf» kompleksinen temin etilgen, Rusiyeniñ Cenübiy arbiy ogrugınıñ zenit-raketa polkı Qırımda arbiy bekçilikke qoyudı. Bunı yanvar 14 künü TASS bildire.
«Qırımda ilk kere unikal PVO kompleksi arbiy bekçilikke keçti, o ava ücümlerine qarşı ordunıñ mudafaa imkânlarını küçlendirecek. Bu Qırım ealisini töpeden qorçalaycaq», – dedi Rusiyeniñ Ava quveteleriniñ 4-ci ordu ve PVO komandanı Viktor Sevastyanov.
Onıñ sözlerine köre, yañı kompleksniñ imkânları tek Qırım yarımadasını degil de, Krasnodar vilâyetiniñ qısımını da qorumaq mümkün.
Keçende, arbiy mutehassıs Sergiy Zgurets, işğal etilgen Qırımda yerleştirilgen C-400 «Triumf» kompleksi Ukraina ve qomşu devletler içün telükeli olğanını beyan etken edi.
C-400 komlekleriniñ er biri 400 km uzaqlıqqa ateş aça bile ve aynı vaqıtta 36 nişanğa ücüm etip 72 raketa uçurta bile.


text:
Maldıñ ïeleri Ündistan men sol eldiñ azamattarı üşin sïırdıñ qanşalıqtı mañızdı röl oynaytının körsetkisi kelgen eken. Munımen qatar, osı äreketteri arqılı memleket terrïtorïyasında sïır malın soğım retinde soyuğa qarsılıqtarın bildirmek bolğan.
“Küyewjigit pen qalıñdıqtıñ” attarı – Ardjwn men Pwnam. Toyğa kelgen xalıq maldardı kölikke mingizip, el aralatqan.
Qalıñdıq ïesiniñ aytwınşa, ol onı öziniñ twğan qızınday köredi. “Men sïırlarmen 30 jıldan beri turıp kelemin. Sondıqtan bul maldardıñ ne närsege layıq ekenin aşıp aytıp bere alamın”, – deydi Pwnamnıñ ïesi.
Merekelik jïın ündi dästürine say ötken.
Tegï: Janwarlar älemi,
Kommentarïï


text:
Atışqa oğrağan «Çerkass» nıñ ekipajı sabağace gemide qalacaq
«Çerkass» tralşçikniñ ekipajı gemide sabağace qalmağa qararğa keldi.
Bunı Ukraina Mudaafa Nazirliginiñ Qırım regional media-merkeziniñ yolbaşçısı Vladıslav Seleznöv bildirdi.
«Olar («Çerkass» tralşçikniñ ekipajı) sabağace gemide qalmağa qararğa keldiler», – dedi o.
Bundan da ğayrı, Vladıslav Seleznövniñ aytqanına kore, ucüm vaqtında rusiyeliler gemige ateş açqan ekenler.
«Uruş devamında rusiyeliler gemige ateş açtılar. Bizimkileri – avağa», – dey o.
Evel berilgen malümatqa kore, Qırımda mart 25 kunü Doñuzlav golünde «Çerkass» tralşçigi basıp alındı. Eki saatlı ucüm vaqtında kimse zarar kormedi.


text:
Ukraina adalet Nazirligi: Qırım işğalinden sebep ziyan miqdarı 100 mlrd. grivnağa qadar arttı
Ukraina Qırım işğalinden sebep para coymağa devam ete.
Bunı Ukraina adalet Naziri Pavlo Petrenko bildirdi.
Onıñ malümatına köre, bugünde-bugün Rusiyeniñ Qırım işğali sebebinden Ukraina körgen zararnıñ miqdarı 1 trln grivnadan ziyade oldı.
«Bu 1 trln. 180 mlrd. grn.», – dep ayttı o.
İyünniñ 2-de ziyan miqdarı 1 trln. 80 mlrd. grivnanı teşkil etken edi.
2014 senesi martnıñ 16-da Qırım ve Aqyar şeerinde Qırım statusı aqqında sahte referendum olıp keçti. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qabul etti. Ukraina, Avropa Birligi, AQŞ işbu rey berüvni tanımayıp, Qırım Rusiye tarafından işğal etildi degen fikirdeler.


text:
Rusiye Slovakiyağa «Euro-2016» yarışında 1:2 esabınen yutquzdı
Rusiye taqımı futbol boyunca Avropa çempionatınıñ ekinci matçında Slovakiya taqımına 1:2 esabınen yutquzdı.
Slovaklar birinci taymda rusiyelilerniñ qapısına eki top urdı. Gollarnı Vladimir Vayss ve Marek Gamşik urdılar.
Ekinci 45 daqqada Leonid Slutskiyniñ şegirtleri bir top urıp oldı. 81-ci daqqada Denis Gluşakov gol urdı.
Frenkistandaki Lill şeerinde keçirilgen bu matç turnirniñ taqım raundı ekinci turında birinci oldı.
İyül 20-de rusiyeliler Uels futbolcıları ile oynacaq.


text:
Aqmescitte 25 saatqa ava seferleri keçiktirildi, yüzlerce yolcular taqılıp qaldı
Qırımda «VİM AVİA» rusiyeli avia şirketiniñ yüzlerce yolcuları Aqmescit ava limanında seferlerniñ keçiktirilmesi sebebinden taqılıp qaldı.
Fevqulade vaziyetler nazirliginiñ Rusiyege boysunğan Qırım idaresinde bildirgenlerine binaen, birden bir qaç seferniñ yollanılmasınen bağlı qıyınlıqlar peyda oldı. Böyle etip, iyül 17-de saat 22:30-da Aqmescit ava limanından çıqmaq kerek olğan Aqmescit-Sankt-Peterburg uçağı tehnikiy problemalar sebebinden tek iyül 19-da saat 01:53-te çıqtı, umumen olaraq, sefer 25-ten ziyade saatqa keçiktirildi.
«Uçaqta bulunğan 220 yolcudan, bu cümleden, 26 baladan, bazıları seferden vazgeçti ve diger seferlernen ketti. Umumen olaraq, seferni 159 yolcu devam etti», – dep aytıla beyanatta.
Bunen beraber, Moskvağa ketken 9320, 330, 344 ve 342 seferleri keçiktirildi.
Müessisede qayd etkenlerine köre, Aqmescit ava limanında seferleri keçiktirilgen yolcularnen Fevqulade vaziyetler nazirliginiñ ruhiyatçıları ve FVN Qırım idaresiniñ operativ gruppası, bunen beraber, «acele» tıbbiy yardım eki taqımı çalışa. Tıbbiy yardım almaq içün çeşit diagnozlar boyunca 7 kişi muracaat etti, dep bildireler müessisede.
2014 senesi mart ayında yarımada Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, Qırım ava limanları Ukraina ükümetiniñ qararınen qapatıldı. O yerge ve o yerden er angi uçuşlar Ukraina qanunlarını ve halqara qaidelerni boza, bunıñ içün ava şirketleri Ukraina ve İKAO tarafından halqara sanktsiyalarğa oğray bile.
Şimdiki vaqıtta Qırımğa uçaq seferleri tek rusiyeli şirketler tarafından teşkil etile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Esir etilgen Ervin İbragimov aqqında Çiygoz: rus akimiyeti tamam böyle insanlardan qorqa
Qırımtatar milliy areket yetekçilerinden biri Ahtem Çiygoz, Aqmescitniñ apishanesinde bulunıp, qırımtatarı Ervin İbragimovnıñ esir etilmesinden bir yıl keçkeni munasebetinen mektüp yazdı. Mektüpniñ metinini Çiygoznıñ ömür arqadaşı Elmira Ablâlimova Facebookta paylaştı.
Çiygoz, 12 yıl evelsi İbragimovnen tanışqanını hatırlay, onıñ Meclis azası ve Bağçasaray şeer şurasınıñ deputatı vazifesinde yapqan areketi aqqında tarif ete ve onıñ siyasiy faaliyetini «başqalar içün örnek» olaraq tanıta.
«İç bir zaman bir de bir imtiyazlar aqqında tüşünmey edi, teşebbüsçi edi, oña bir şeyler rica etseñ, o «yoq» aytıp olamay edi», – dey Çiygoz.
Çiygoznıñ sözlerne köre, İbragimovnıñ esir etilmesi içün işğal etilgen Qırımnıñ Rus akimiyeti mesül.
«Halqımız içün bu ağır künlerde Ervin, mertlik ve cesaret kösterip, öz siyasiy faaliyetini devam etti. Bizim semetdeşlerimizge qarşı cinayet işlegen aydutlarnıñ areketleri içün bütün mesüliyet Rusiye akimiyetine asıladır! Halqımızğa qarşı cinayet yapmaq içün olar öz tamam böyle insanlarnı seçeler, halqınıñ ürmetini ve itibarını qazanğan tamam böyle adamlardan qorqalar!» –dedi Çiygoz.
Bağçasarayda qırımtatarı Ervin İbragimovnıñ qaçırılmasından bir yıl keçkeni munasebetinen mayısnıñ 24-nde evi yanında dua merasimi yapılacaq.
Dünya qırımtatar kongressi icra şurasınıñ azası Ervin İbragimov 2016 senesi mayısnıñ 24-de Bağçasarayda belgisiz insanlar tarafından qaçırıldı. Video nezareti kamerası Rusiye yol inspektorları urbasında eki adam İbragimovnıñ maşinasını toqtatıp, onı mikroavtobusqa oturtqanını qayd etti.
Qırım işğalinden soñ yarımadada insanlarnıñ, ekseriyeti qırımtatarlarnıñ, ğayıp olma adiseleri sıqlaştı. Bunen beraber Rusiyeniñ Qırımdaki Taqiqat komiteti tasdiqlay ki, «qırımtatarlarnıñ büyük sayıda ğayıp olması qayd etilmey».
Qırım uquq qorçalayıcı gruppasınıñ tahminlerine köre, insanlar Rusiye akimiyeti ya da onıñ kontroli altında bulunğan taqımlar tarafından qaçırıla bile. Qırım akimiyeti insanlarnıñ ğayıp olmasını tanıy, amma onıñ alâqası bar olğanını inkâr ete.


text:
Wzın aqqan Sarısudı, Öziñ jaylap, jağala. Jüyrik penen jorğañdı Öziñ minip bağala, – dep qazaqtıñ jeri menen baylığın tek qazaq ielense degen oyda zar qağıp, «qazaq dalasınıñ tası qazaq balasınıñ jeydesine tüyme bolıp qadalsın» (Älihan Bökeyhan) degendi ol basta armandap ketken ädebiettegi zar zaman aqındarınıñ basında twrğan jırau Şortanbay Qanaywlı …Tolığıraq oqu »
Ğaziz qajı Ämirhanovtıñ ömiri men qoğamdıq qızmeti
Ğaziz qajı Ämirhanov kieli Torğay jerinde jas wrpaqqa bilimmen tärbie berude jäne Islam dinin el ömirine qayta engizude, ädebietpen önerdi, mädenietti damıtuda, mwrajaylarmen meşit- medrese jwmıstarın jaña zaman talabına say jürgizude eresen eñbek siñirdi. Ğaziz Ämirhanov 23 aqpan 1927 jılı qazirgi Qızbel auılınıñ Teke özeniniñ boyında meşit qonıs ornında, …Tolığıraq oqu »
Ğaziz ağay Ämirhanov
«Tez qasında qisıq ağaş jatpaydı» degen halıq mäteli esteriñizde şığar. Bwl jerde tez dep otırğanım kiiz üydiñ esigi men keregesi jasalatın tal-daraqtı tüzetetin köne aspap. Tabiğatta oqtauday tüzu ağaş sirek kezdesedi, Adamzat düniesi de solay. «Mal alası sırtında, adam alası işinde». Teli-tentek, qisıq-qıñır el işinde jetip artıladı. Üy …Tolığıraq oqu »
Şwğay halfe Kenebaywlı
Qwranımız–kommunistik ustav, wranamız–kommunizm bolğan keşegi bir parıqsızdau zamanda qay jaqsınıñ qadirine jete aldıq. Basqasın bılay qoyğanda, tirisinde äulie atanğan Mäşhür-Jüsiptiñ ziratın ortasına tüsirgen imansız qoğam el ardaqtısı bolğan talaylardıñ attarın wmıttırdı. Olardıñ qaysıbirin endi izdep jatırmız, qaysıbiriniñ atı-jönderi birjolı wmıtılğan. Sonday adamdardıñ biri de biregeyi – Şwğay halfe Kenebaywlı. …Tolığıraq oqu »
Sarmanqoja Jünisqojawlı (1850-1924)
Sarmanqojanıñ küreskeni 1893 jıldıñ küzi. Järmeñkege tigilgen üylerdiñ sanı asa köp. Qalanıñ qırat jerinde ornalasqan järmeñkeniñ oñtüstik betinde Qoşqar ata, teriskeyindegi Qaratau jağında qır bwlaqtı möldir suın jağalap tigilgen üylerde palau basılıp, et asılıp, şaylar qaynap jatır. Järmeñkege alıp kelgen uaq mal bir bölek, qara mal bir bölek, jılqı bir …Tolığıraq oqu »
Qissa Mwhammed sallwllahü-ğalayhi uässäläm
Ğabbas raziolla Ğanwhma aytadı: «Haqsübihana ua tağala jwmaqtı, tamwqtı, Jer men kökti, ğarış uä kürsini uä häm basqaların jaratqan zamanda Alla tağala öz nwrınan biraz nwr aldı. Sol nwrğa Haqtağala: «Sen habibim, yağni dosım Mwhammed bol», – dedi. Sodan keyin ol nwr Adam ğ.s.-nıñ jaratılğanına deyin 500 jıl boyı ğarışta …Tolığıraq oqu »
«Raşahat ayn äl-Hayat – Tirşilik köziniñ sır tamşıları»
Qoja Ahmet Iasaui Qoja Jüsip Hamadanidiñ üşinşi halpesi edi. Tuğan jeri – Iası. Ol Türkistandağı tanımal qala. Qoja hazireti esiminiñ soñındağı laqabı osı qalağa baylanıstı alınğan. Ol kisiniñ qabiri sonda. Türkistan halqı onı qoja ata Iasaui dep ataydı. «Ata» sözi noğay tilinde «äke» mağınasın bergenimen, onı türkiler şeyhtardıñ wlılarına qoldanadı. …Tolığıraq oqu »
«Qisasi Rabğuziy» avtorınıñ tuğan jeri – Rabat Oğız qıstağı Şäuildirde
Qazaq ädebieti, jalpı türki ädebieti tarihında «Qisasul änbiya» nemese «Qisasi Rabğuziy» («Rabğuzi qissaları») attı şığarmanıñ ornı bölek. Äygili ädebiet zertteuşisi Beysembay Kenjebaev 1969 jılı «Qisasul änbiyağa» arnalğan maqalasında onıñ Qazan töñkerisine deyin qazaq arasında köp tarağanın, hat tanığan qazaq onı oqığanın, bilgenin aytqan bolatın. Ataqtı «Birjan sal men aqın Saranıñ …Tolığıraq oqu »
Balta qoja
Qarağandı oblısınıñ Jañaarqa audanındağı Tügisken eldi mekeniniñ tumaları Isqaq äji men Balta qojanı ozsa Qarağandı oblısı, qalsa Jañ-arqa audanınıñ twrğındarı «äulie» dep tanıp,qwrmet twtıp, ol kisilerdiñ «kärämattarın» añız qılıp, atadan balağa aytıp otıru ürdiske aynalğan. Balta qoja on toğızınşı ğasırdıñ soñında düniege kelip, jiırmasınşı ğasırdıñ qırqınşı jıldarına deyin ömir …Tolığıraq oqu »
Halıqtı imandılıqqa baulığan
Erterekte köşpeli qazaq halqı «älemdi bir jaratuşı bar» dep kök täñirine senip kelgen. Täñir degen sözdiñ mağınası jaratuşı degen wğımdı bildiredi. Bizdiñ elimizge qojalar kelip islam dinin taratqanda qazaqtardıñ biri Allanıñ barlığın tez qabıldauı özderi sengen täñirge oraylas keluinen deuge boladı. Öytkeni, Alla da älemdeginiñ barlığın jaratuşı ğoy. Al islam …Tolığıraq oqu »


text:
-
09:15 38
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keşe 23:57 245
-
-
-
-
-
-
-
-
keşe 22:41 252
Künine 5-6 keli et jeytin jolbarıstı asıraw bizge tïimdi me
ASTANA. QazAqparat - Parlament Mäjilisiniñ depwtattarı Ile-Balqaş rezervatında Amwr jolbarıstarın ösirwge baylanıstı öz alañdawşılıqtarın bildirdi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.
Ayta ketsek, QR awıl şarwaşılığı mïnïstriniñ birinşi orınbasarı Qayrat Aytwğanov bügin Parlament Mäjilisinde «QR keybir zañnamalıq aktilerine agroönerkäsiptik keşendi rettew mäseleleri boyınşa özgerister men tolıqtırwlar engizw twralı» zañ jobasın tanıstırğan bolatın. Onıñ barısında Parlament Mäjilisiniñ depwtatı Erjan Qudaybergen jolbarıstı ösirw bağdarlamasına qatıstı Qayrat Aytwğanovqa sawal qoydı.
«BAQ arqılı 200 Amwr jolbarısın Ile-Balqaşqa jiberiledi degen aqparattı oqıp jatırmız. Oğan biz qanşalıqtı muqtajbız? Qanşalıqtı bul xalqımızğa nemese tabïğatımızğa kerek? Ol jiberetin aymaqta turıp jatqan xalıq bar. Ol eldiñ şarwaşılığı bar. Älbette, jolbarıstıñ jiberilwi twrïzmdi damıtwğa serpin beretin şığar, degenmen jolbarıstı asırawğa ketetin qarajat az emes dep oylaymın. Reseydegi bir mälimetke qarasaq, bir kirpini asırawğa 83 teñge ketedi eken. Esektiñ kütim bağası 85 teñge. Jolbarıstıñ kündelikti jeytin 5-6 keli etin bizdiñ otbasılar bir ayda jey me, jemey me? Jolbarıs ösirw bizge qanşalıqtı bizge qajet?», - deydi Erjan Qudaybergen.
Depwtattıñ sawalın «Birlik» partïyası atınan Naqıpbek Sädwaqasov ilip äketti. Onıñ payımdawınşa, jolbarıs - mısıq emes.
«Ol jerde tayga nemese djwnglï joq. Ol jerde xalıq erkin qoyın bağıp jür. Jolbarıstı äkelgende öte qawipti ekeni eskerildi me? Ol jolbarıs bizdiñ Ile-Balqaş öñirine jersinbeydi. Ol jerdiñ bäri jazıq. Nege sonşama artıq aqşanı şığın qılıp, xalıqqa qawip twındatadı ekensizder. Jalpı pïar ne kerek?» - deydi depwtat.
Qayrat Aytwğanovqa qoyılğan AŞM Orman şarwaşılığı jäne janwarlar dünïesi komïteti törağası Marlen Aynabekov jawap berdi.
«Jolbarıstı asıraw üşin Ile-Balqaş rezervatı qurılıp jatır. Bul - 15-20 jıldıñ bağdarlaması. Alğaşqı bes jıl biz sol awmaqtağı toğaydı qalpına keltirwge ketedi. Ol jerge torañğı ağaştarı otırğızıladı. Ekinşiden, rezervatta elik, qaban añdarı köbeytiledi. Biz birden 100 jolbarıstı alıp kelmeymiz. Eñ birinşiden, azığın, ormanın dayındap barıp jolbarıstardı jiberemiz. 415 mıñ ga jer zertteldi. Bağdarlama 20 jılğa arnalğan», - deydi ol.
Marlen Aynabekov sonımen birge, şığındar eseptelip otırğanın atap ötti.
«Ile-Balqaştı zerttedik. Mäselen, Qïır Şığısta bir jolbarıs twrïzm salasında 1 mïllïon dollarğa deyin tabıs äkeledi eken. Demek, twrïzm arqılı jolbarıstı ösirw jumısı özin-özi aqtaytın boladı. Bul - pïar emes! Birinşiden, biz flora men fawnanı qalpına keltirwdi közdep otırmız. Balqaşta soñğı jolbarıs 1949 jılı öltirilgen. Genetïka boyınşa Balqaş jolbarısı ömir süretin jerde Amwr jolbarısı da mekendey aladı», - dep tüydi Marlan Aynabekov.
- SQO-da orman brakonerleri 280 tekşe metr ağaştı zañsız kesken
- Qazaqstanda 21 jasqa tolmağandarğa energetïkalıq swsındar satılmawı mümkin
- BUU jüyesinde qanşa qazaqstandıq qızmet etedi
- Mäjilismen: Qazaqstanda estw qabileti şektewli mügedekter magïstratwrağa nege tüse almaydı
- Qazaqstanda jol salwdıñ standarttarın özgertw usınıldı
- Mäjilis törağası Çexïya elşisin qabıldadı
- Depwtattıq sawal: Astana-Jezqazğan poyızın tekserw kerek
- Ğalımdar mektep bağdarlamasınan «Qazaqstan geografïyası» pänin tappay qaldı
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Grïgorïan küntizbesi boyınşa jıl bası 1 qañtardan bastaladı. Köptegen elder qazir osı tärtippen jüredi jäne Qazaqstan da resmï türde osılay qarsı aladı. Oğan jıl sayın Täwelsizdik küninen burın qurılatın ülken şırşalar dälel boladı. Sonımen qatar asta-tök dastarxan jasalıp, asqazandı tamaqpen jäne araqpen zorlaw nawqanı boladı.
Evreyşe jaña jıl «Roş xa-Şana» dep ataladı. Qazaqşağa awdarğanda «Jıl bası» degen mağınanı bildiredi. Küzde Tïşrey ayında ay tolısqanda eki kün qatarınan toylanadı. Bïıl bul künder qırküyek ayınıñ 20-nıñ keşinen 22-niñ keşine deyin atap ötilgen.
Ïslam küntizbesi boyınşa jaña jıl Muxarram ayınıñ kirwimen bastaladı. Grïgorïandıq jıldan 11-12 künge az bolatın ïslamdıq jıl. 2017 jılğı 22 qırküyek küni 1439 jıldıñ bastalğan 1 muxarramına säykes keldi.
Qıtay elinde jaña jıl 21 qañtar men 21 aqpan aralığında qısqı ay tolısw kezinde toylanadı. Kelesi qıtayşa jaña jıl 2018 jıldıñ 16 aqpanında bastalıp, xalıq onı 7 kün dem alıp toylaydı.
Ïran elinde jäne köptegen türki tektes xalıqtar Jaña jıldı 22 nawrızda toylaydı. Bizdiñ elde jaña jıl dep şarttı türde ğana atalıp, qatardağı meyram retinde atalıp ötiledi. Jalpıxalıqtıq deñgeyde äli moyındalğan joq.
Ïtalïyada bul meyramdı 6 qañtarda toylaydı jäne üydegi eski zattardı ırımdap, sırtqa laqtırıp tastaydı eken.
Ïran, Ïzraïl’, Sawd Arabïyası jäne Ündistan sïyaqtı elderde 1 qañtar aptanıñ demalıs künderine tüspese jumıs küni bolıp sanaladı.
Nükte.KZ


text:
Rusiyeniñ nevbetteki «casusnıñ» yaqalağanı aqqında beyanatını SBU uydurma olaraq tanıdı
Ukraina Telükesizlik (SBU) hızmetiniñ matbuat-kâtibi Olena Gitlânska, Rusiye Federal telükesizlik hızmeti tarafından nevbetteki «Ukrain casusı» yaqalanğanı aqqında bilgisi olmağanını ayttı, lâkin rus tarafınıñ beyanatını uydurma olaraq tanıttı.
«Mende şimdi böyle malümat yoq, lâkin men eminim, bu uydurma. Olar er kün yanal haberler tarqatalar, qabaatsız insanlarnı yaqalaylar», – dedi Gitlânska Radio Svobodağa bergen izaatında.
Rusiye Federal telükesizlik hızmeti noyabr 24 künü, işğal etilgen Qırımda Qara deñiz flotunıñ sabıq askeri Leonid Parhomenkonı yaqalağanını bildirdi. Onı devlet hainliginde qabaatladılar. Rusiye taqiqatçıları, yaqalanğan kişi Ukrainanıñ menfaatına casuslıq yapıp, flot aqqında gizli malümatlarnı çetel mahsus hızmetlerge teslim etkenini beyan eteler.
Keçken aylar devamında Rusiye ve onıñ Qırımda tainlegen işğalci akimiyeti bir-qaç kere beyan etti ki, sanki Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresiniñ saflarından «Ukrain diversant-teroristleri» yaqalana edi. Kyivte böyle beyanatlarnı ve Qırımda yaqalanğan Ukrain vatandaşlarına atılğan qabaatlavlarnı red ettiler ve provokatsiya olaraq tanıdılar.


text:
Türkütolia - Türkmen Kızı
Sanatçı : Türkütolia
Türkü : Türkmen Kızı
Etiketler : Türkütolia - Türkmen Kızı türkü indir, Türkütolia - Türkmen Kızı türkü dinle, Türkütolia türküleri, Türkmen Kızı mp3 indir, Türkütolia türküleri Türkmen Kızı türküsü, Türkmen Kızı sözleri, Türkütolia mp3 dinle, Türkütolia download, Türkmen Kızı bedava mp3, Türkütolia türkü sözleri, Türkütolia türkü dinle, Türkütolia son albüm indir
Türkütolia Türküleri
Türkütolia - Nazeri
Türkütolia - Gerizler Başı
Türkütolia - Çayırda Buldum Seni
Türkütolia - Yağmur Yağar
Türkütolia - Ah Bir Ataş Ver
Türkütolia - Bir Kararda Durmayalım
Türkütolia - Çökertme
Türkütolia - Haydar Haydar
Türkütolia - Anadolu Güzellemesi
Türkütolia - Zeybek
Türkütolia - Halil İbrahim
Türkütolia - Elif
Türkütolia - Silifke nin Yoğurdu
Türkütolia - Bebek
Türkütolia - Karşılama


text:
Ukraina KHV qırımlılarnıñ problemlerini terenden bilmek kerekler – media-ekspert
Esas Ukrainada yerleşken telekanal ve matbuat, Qırımda olıp keçken vaqialarnı daa da etraflıca ve insanlarnıñ tarihınen bağlı olaraq ziyadece aydınlatmaq kerek, dep saya «Detektor media» neşiriniñ program direktorı Roman Şutov. Böyle bir fikirnen o Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde paylaştı.
«Mesele materialnıñ az olğanınen degil de, onıñ kesik, süslü, resmiy olğanınen bağlı. Eninde-soñunda muayyen bir insannıñ problemleri körünmey, biz onıñ terenliklerine dalamaymız. Qırımnıñ ekologiyası ne alda, memuriy sıñırdan nasıl keçile, yarımadada Ukrainağa köçmegen insanlar nasıl yaşay? İşğalniñ bütün inceliklerini ve muayyen misaller vastasınen kösteilrmek kerek. Bu ise, yalıñız esas Ukrainada yaşağanlarnıñ degil de, Qırım sakinleriniñ de diqqatini çeker», – dep qayd ete media-ekspert.
Daa evel Ukraina teleyayın ve radioeşittirüv meseleleri Milliy şuranıñ reisi Yuriy Artömenko, ukrain informatsion telekanallarınıñ monitoringi neticelerini bildirgen edi. Meger, 2017 senesi avgust-sentâbr aylarında olar efir vaqtınıñ 2% ilhaq etilgen Qırımğa, 8% de –ATO zonasındaki vaqialarğa bağışlanğan eken.


text:
Aqmescit müzeyinde qırımtatar ustalarınıñ çalğı aletlerini taqdim ettiler
Qırımda sentâbr 9 künü Aqmescit merkeziniñ Qırımtatar sanaat müzeyinde çalğı aletleriniñ «Yanğırasın muzıka» serlevalı sergisi açıldı.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, aletler arasında – Mamut Refatovnıñ sazları, usta Martaza Velicanovnıñ tuvğan Tuvaq şerifine adlandırğan «qavut» aleti, İdris Veliyevniñ davulı ve «Stradivari» Lüman Seitcelilovnıñ kemaneleri bar edi.
Rustem Skibin, Raim Karimov, Resul Halilov, Nariman İdrisov, Rasim Yunusov kibi zemaneviy ustalarnıñ işleri uruv aletleri şekinde taqdim etilgen: «dare», «davul», «dumbelek», qaval.
Yaş usta Dilâra Abdureşitova dünya halqlarınıñ aletlerini taqdim etti. Eski fotoresimler ve qırımtatar ressamlarınıñ resimleri seyircilerni halqnıñ muzıkal asabalığınıñ tarihı ile tanıştırdı.
Sergi açılışında Özbekistannıñ ve Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ nam qazanğan artisti Lüman Seitcelilovnıñ kemanesinde ustanıñ sevimli eserlerinden olğan «Navrez»ni icra etti.


text:
AQŞ Birleşken Milletlerge ayırğan paranı eksiltmemek kerek – elçi Samantha Power
Birleşken Milletler Teşkilâtındaki AQŞ elçisi Samantha Power, saylanılğan AQŞ prezidenti Donald Trumpnıñ idaresine muracaat etip, BM içün ayırılacaq sermiyalarnı eksiltmemege çağırdı. O tenbiyeledi ki, eksiltüv – Qıtay ve Rusiyeniñ kârı içün AQŞ menfaatlarına zarar bermek mümkün. Bunı Radio Svoboda haber ete.
Bu halqara teşkilâtında Amerikanıñ elçisi vazifesini yekünler eken, yanvar 13 künü yekün çekici matbuat konferentsiyasını keçirip, Power dedi ki: «Bizler, ayrıca, BM Teşkilâtında yetekçi olğanımız içün – dünyada da yetekçimiz».
AQŞ Kongressinde bulunğan İsrail tarafdarları, AQŞ tarafından BM içün para ayırılmasını toqtatmaq içün qanun leyhasını teklif ettiler. Böylece olar, BM Telükesizlik Şurasında, İsrailni, o Urdun özeniniñ ğarbiy sailinde ve Şarqiy Qudusta qanunsız qurucılıqnı devam etkeni içün tenqit etken rezolütsiya qabul etilgenine cevaplandılar.
AQŞ Birleşken Milletlerge eñ çoq para ayırğan devlettir. İş bücetiniñ 22% toldura ve barışıq missiyalarınıñ çalışması içün bücetniñ dörtte birini ödey.


text:
Aqmescit ava limanı Rusiye reytinginde eñ beter soylarnıñ sırasına kirdi
«AviaPort» Rusiye agentligi Aqmescit ava limanını yolcular içün oñaytsız olaraq tanıdı.
İnfrastruktura keyfiyeti ve yolcularnıñ oñaytlıq seviyesiniñ tedqiqi neticesinde Aqmescit ava limanı eki «yıldıznı» elde etti. Araştırma 2014 senesi sentâbr ayından 2015 senesi iyün ayına qadar Rusiye ve yaqın çetel ava limanlarında keçirile edi.
Aynı şu cedvelge Anapa. Arhangelsk, İrkutsk, Murmansk, Surgut ve Perm ava limanları kirdi.
Evel bildirilgeni kibi, «Simferopol» ava limanınıñ ğayrıdan qurucılıq işlerine Rusiyeniñ federal yekâne programmasından tahminen 12 mlrd ruble ayırdılar. Terminalnıñ keñişletüvi boyunca işler yapıldı.


text:
Jas ärtistiñ ärbir jaña äni tıñdarmandardı tañ qaldırmay qoymaydı. «Men ğaşıqpın...» attı üzdik 86 ännen quralğan 12-jïnağına ärtistiñ köpşilik süyip tıñdaytın änderimen qatar jaña änderi de kirdi. Sonday-aq, jaqında ğana tıñdarmandarğa jol tartqan, sözin Ş.Sarïev, änin D.Şarïpov jazğan «Mazala» attı änine tüsirilgen beynebayannıñ da tusawı kesiledi. Mäskew qalasında tüsirilgen bul beynebayannıñ rejïsseri – A.Golwbev. Elorda turğındarı men qonaqtarı özderiniñ süyikti änşisimen kezdesip qana qoymay, qoltañbası qoyılğan dïskti Qayrattıñ öz qolınan alw mümkindigine ïe boladı. Qayrat Nurtastıñ janküyerleri birinşi bolıp ärtistiñ öz awzınan aldağı şığarmaşılıq keşi men josparları twralı estïtin boladı. Is-şara «Tüngi stwdïyada Nurlan Qoyanbaev» bağdarlamasınıñ formatında ötedi. Sonımen qatar, is-şara barısında 200 jaña änder jïnağı men 1000 dana Qayrat Nurtastıñ jwrnalı taratıladı.
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Amerïkalıq añız bokcşı Floyd Meyvezer UFC çempïonı Konor MakGregordı texnïkalıq nokawtpen jeñdi, – dep xabarlaydı Vesti.kz. Ïrlandïyalıq qalay bolca da cät cayın coqqı jacap qalwğa tırıcwmen boldı. Bokc erejecine cäykec kelce de, kelmece de qamdanıp baqtı. Täjirïbeli Meyvezer qarcılacınıñ şabwılınan cıtılıp şığıp ketwmen boldı. Al käcipqoy bokc şarşı alañına alğaş ret şıqqan Konordıñ coñğı rawndtarda şarşap qalğanı ayqın bayqaldı. Toğızınşı rawndtağı amerïkalıq bokcşınıñ coqqıları qarcılacın eceñgiretip, onınşı rawndta Meyvezer texnïkalıq nokawtpen ayqın jeñicke jetti. Ayta keteyik, Meyvezer men MakGregor bul jekpe-jekten 100 mïllïon dollardan aca aqşa aladı, al uyımdactırwşılar şamamen 600 mïllïon dollar aqşa aladı. Bul comanı bokcşılar mindetti türde aladı, jekpe-jek nätïjecine qaramactan. Biraq bul comağa bonwctar men aqılı tranclyacïyadan (pay-per-view) tücetin qarajat qocılmağan eken. Ocığan baylanıctı bokcşılardıñ gonorarı köbeyui mümkin.
Meyvezer MakGregordı nokawtpen jeñdi
Amerïkalıq añız bokcşı Floyd Meyvezer UFC çempïonı Konor MakGregordı texnïkalıq nokawtpen jeñdi, – dep xabarlaydı Vesti.kz. Ïrlandïyalıq qalay bolca da cät cayın coqqı jacap qalwğa tırıcwmen boldı. Bokc erejecine cäykec kelce de, kelmece de qamdanıp baqtı. Täjirïbeli Meyvezer qarcılacınıñ şabwılınan cıtılıp şığıp ketwmen boldı. Al käcipqoy bokc şarşı alañına alğaş ret şıqqan Konordıñ coñğı rawndtarda şarşap qalğanı ayqın bayqaldı. Toğızınşı rawndtağı amerïkalıq bokcşınıñ coqqıları qarcılacın eceñgiretip, onınşı rawndta Meyvezer texnïkalıq nokawtpen ayqın jeñicke jetti. Ayta keteyik, Meyvezer men MakGregor bul jekpe-jekten 100 mïllïon dollardan aca aqşa aladı, al uyımdactırwşılar şamamen 600 mïllïon dollar aqşa aladı. Bul comanı bokcşılar mindetti türde aladı, jekpe-jek nätïjecine qaramactan. Biraq bul comağa bonwctar men aqılı tranclyacïyadan (pay-per-view) tücetin qarajat qocılmağan eken. Ocığan baylanıctı bokcşılardıñ gonorarı köbeyui mümkin.


text:
Rusiyeniñ Qırımğa nisbeten etken areketleri cinaiydir, – Samantha Power
Rusiyeniñ Qırımğa nisbeten etken areketleri cinaiydir, – dedi AQŞ BMT daimiy temsilcisi Samantha Power Kiyevde iyün 11 künü çıqışta bulunıp, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri. O şunı da qoştı ki, BMT Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvını ep vesiqa şeklinde qayd etmektedir.
«Qırım aqqında iç bir vaqıt unutmamız», – qayd etti AQŞ BMT daimiy temsilcisi.
Rusiyege nisbeten AQŞ cezaları «olduqça qattı olmağanı» aqta sualge cevap berip, Samantha Power AQŞ cezalar vastasınen Minsk añlaşmalarına riayet etilmesini talap etkenini bildirdi. Aytqanı kibi, Rusiye olarnı «insafsız» amelge keçirse de, Ukraina şarqında nisbiy tınçlıq pekitilgendir.
«Sual cezalarnıñ qattı olmağanında degil, olar Putinni planlarını deñiştirmege mecbur etmegeni – sualdir», – dedi Samantha Power .
Halqara toplulıq 2014 senesi Qırım işğal etilgeninden soñ Rusiyege qarşı cezalarnı kirsetti. Rusiyege qarşı cezalarnı AQŞ, AB, Avstraliya, İsveçre kirsetken.


text:
Bağına oray, banktiñ bankomatı ornalasqan bölmege qamalıp qalğan. Qağazğa xat jazıp, sırttan bankomatqa aqşa şeşw üşin kelgen adamdarğa qabırğa men bankomattıñ arasındağı şel arqılı jiberip otırğan. Ol xatta «Mağan kömektesiñizderşi, men munda qamalıp qaldım. Meniñ basşıma qoñıraw soğıñızdarşı»-dep jazılğan. Soñında telefon nömiri körsetilgen. Bastapqıda biraz adam munı qaljıñ dep qabıldasa kerek, köpke deyin eşkim kömek körsetpey qoyğan. Keyin bir klïent quqıq qorğawşılardı şaqırğan. Tärtip saqşılardı kezdeysoq «tutqınğa» tüsip qalğan azamattı qutqarıp alıptı.
Derekköz: newsru.com
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırım-Ukraina dep tüşüngenler üç yıllıq mecburiy işlerge oğratıla bile
Rusiye Devlet duması deputatları memleketniñ topraq bütünliginiñ bozuluvına çağırğanlarnıñ cezasını daa da ciddiy etti.
İTAR-TASS bergen malümatına köre, iyül 4 künü Devlet duması ekinci ve üçünci oquvda separatizmge çağıruvlar içün mesülietni arttıracaq deñişüvlerni qabul etti.
Federatsiya Şurasınıñ azası Andrey Klişas teşebbüsine köre, memleketniñ topraq bütünliginiñ bozuluvına çağıruvlar içün yañı ceza kirsetilecek. Söz üç yıllıq mecburiy işler ya da dört-altı aylıq apis cezası aqta kete.
Bundan da ğayrı apis cezasınıñ müddetini üç yıldan dört yılğace arttırmağa teklif eteler.
Aynı bu areketlerniñ matbuat vastaları ya da internetten yapıluvı içün insan eda etken vazifelerinden üç yılğace boşatıla bile, – qayd ete neşir .
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçti. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ bunı tanımadı.


text:
Hoşgeldiniz!
Yükleyen: Motosıklet Vlog Kanalı
Yüklenme Tarihi: 17 Eylül 2015 - 01:22
Ramazan Bayramı MesajıKöksal Baba BayraKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram Mesajı
Etiketler: Köksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram MesajıKöksal Baba Bayram Mesajı


text:
Yaltada Putinge qoltutuv mitingi Şevçenkonıñ eykeli yanında keçirilecek
Yaltada «Milliy azatlıq areketi» cemaat teşkilâtınıñ şeer bölügi adamlarnı Rusiye Federatsiyasınıñ prezidenti Vladimir Putinge qoltutuv mitingine davet ete. Miting yeri olaraq Taras Şevçenko eykeli yerleşken Moskovskaya soqağı belgilendi, – dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, miting «Antimaydan» bütünrusiye aktsiyası çerçivesinde keçirilecek. Faallerniñ Vladimir Putinniñ siyasetine qoltutacaqları ve «beşinci kolonna» ile küreşecekleri beklenile.
«Şimdi prezidentimiz Vladimir Vladimiroviç Putinge qoltutıp, levhalar ile çıqmaq soñra bunı yapmağanımız içün peşman etmekten daa yahşıdır», – dep aytalar teşkilâtçılar.
Malüm ki, Rusiyede meydanğa ketirilgen «Antimaydan» areketine Aleksandr «Hirurg» Zaldostanov, «Noçnıye volki» Rusiye motoklubınıñ esasçısı kirmekteler.


text:
Poroşenko: men cenkni toqtatmağa isteyim
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko memlekette cenkni toqtatıp, üçünci cian cenkine başlamağa yol bermemege istegenini bildirdi.
Bunı o Twitterde yazdı.
«96 yıl evelsi Birinci cian cenki yekünlendi. Men cenkni toqtatmağa isteyim. Birisine üçünci cian cenkini başlamağa imkân bermemege isteyim», – dep yazdı Poroşenko.
Devlet yolbaşçısı Facebook saifesinde qayd etkenine köre, Birinci cian cenki neticesinde dört imperiya dağıtıldı, aman-aman 10 million insan elâk oldı, ve aynı bu sayıda kişi yaralandı.
«Bugün Avropada «Ğalebe kününi» iç kimse qayd etmey – yalıñız zararlarnı sayıp çıqalar. Cenkte ğalebe qazanğan ve yutturğan olmay, cenkte yalıñız sağ qalğanlar ola. Em de eki taraftan», – dep qayd etti Poroşenko.
Onıñ zanınca, insanlarnıñ barışıq yarışları ve raqipliginiñ müimligini añlamaq içün eki cian cenki yeterlidir.
«Al-azırda bizler şarqta Ukrainanıñ topraq bütünligini imaye etemiz, ve er daim ana toprağımıznı ve mustaqillik ve inkişaf aqqımıznı qoruycaqmız. Lâkin men barışıq neticeler olacağına inanam ve Ukrainada barışıq ayat olması içün elimden kelgeni qadar yapmağa mecburım», – dedi prezident.
Bu sene aprel ayında Ukraina akimiyeti Ukraina şarqında Rusiyege qol tutqan boyeviklerge qarşı terrorizmge qarşı tedbirlerge başladı. Sentâbrde ilân etilgen barışıqqa baqmadan, Donbasstaki vaziyet deñişmey qala.
Noyabr 4-te Ukraina tışqı işler nazirligi ateş toqtatılğan soñ bile Donbassta 100 ukrain arbiyi elâk oldı, tahminen 600 kişi yaralandı.


text:
Osman Öztunç - Göçtü
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Göçtü
Etiketler : Osman Öztunç - Göçtü türkü indir, Osman Öztunç - Göçtü türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Göçtü mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Göçtü türküsü, Göçtü sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Göçtü bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Susmam Ben
Osman Öztunç - Doğu
Osman Öztunç - Akın
Osman Öztunç - Üsküdar
Osman Öztunç - Şahım
Osman Öztunç - Sürgünde
Osman Öztunç - Sende Neyi Aradım
Osman Öztunç - Darmadağın
Osman Öztunç - Git Buralardan
Osman Öztunç - Efulim
Osman Öztunç - Mehmedim
Osman Öztunç - Durmuş un Türküsü
Osman Öztunç - Doğuyor Bak
Osman Öztunç - Üzerine Alınanın
Osman Öztunç - Dadaloğluyam


text:
QMC prokuraturası Qırım sakinlerini Rusiye ordusına çağırıluv vaqiaları aqqında bildirmege rica ete
Qırım Muhtar Cumhuriyeti prokuraturası Qırım sakinlerini, Rusiye ordusında hizmet etmek içün povestka almaları taqdirde telefon ya da elektron poçta vastasınen muracaat etmege rica ete. Bunı yanvarniñ 11-nde nezaret muessiseniñ matbuat hizmeti bildire.
Prokuraturada, bizim taraftan «Rusiye ordusında arbiy hizmetniñ keçirilmesine mecbur etüv, arbiy komissariatlar tarafından sakinlerge munasip povestkalar yollav ve, ondan ğayrı, Rusiye ordusında hizmet etmekniñ red etilmesi içün cinaiy işlerniñ açuv ya da başqa şekilde cevapkârlıqqa celp etüv vaqiaları boyunca yapılğan tahqiqat işlerinde protsessual rehberlik yapıla», dep hatırlatalar.
Muessisede, (044) 569-73-57 telefonı ve (zvern01@ark.gp.gov.ua) elektron poçtası ya da Kyivdeki (Delovaya soqağı, 24) adresi boyunca Qırım sakinleriniñ Rusiye ordusında arbiy hizmet etmege mecbur etüv vaqiaları aqqında şikâyetlerini beklegenlerini añlattılar.
Bunıñ arfesinde Qırım Muhtar Cumhuriyeti prokuraturasında Qırım.Aqiqatqa, Qırım sakinlerini Rusiye ordusında hizmet etmege mecbur etüv vaqiaları boyunca deliller toplağanlarını bildirdiler. Bu «arbiy cinayet olıp, oña Halqara cinaiy mahkemeniñ yurisdiktsiyası kenişletile».
Qırım aq-uquq qorçalayıcıları grubu, üç yıl zarfında Rusiyeniñ ordusına 10 biñge yaqın Qırım sakini çağırıldı, dep iddia ete.
Qırımnıñ ilhaqından soñ Rusiye akimiyeti Qırım sakinlerini öz ordusınıñ saflarına askerlikke alalar. Yarımadada bir çoq kütleviy tedbirlerde Rusiye Silâlı quvetlerinde hizmet etüv teşviqatı yapıla. Halqara qanunları ve BMT Baş Assambleyasınıñ qararlarına baqmadan Qırım sakinlerini Rusiye ordusına hizmetke kirmege davet eteler.


text:
-
-
-
-
-
-
-
11:27 55
-
-
-
-
-
-
-
10:52 180
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
09:25 159
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
05:58 318
-
-
-
-
03:47 357
-
-
-
-
-
-
-
Aqtöbe «Xalıq qawipsizdigin qamtamasız etw» jobasın jalğastıradı
AQTÖBE. QazAqparat - Aqtöbede «Xalıq qawipsizdigin qamtamasız etw» jobası jalğasadı. Teologtar Astana qalasınan şaqırıladı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Aqtöbe oblısı «Xalıq qawipsizdigin qamtamasız etw» jobasınıñ tïimdi ekenin däleldedi. Bir ay boyı mamandar Äyteke bï, Xromtaw, Muğaljar, Temir, Märtök, Qarğalı, Bayğanïn, Şalqar awdandarına barıp, xalıqtı jumıspen qamtw, dinï ekstremïzmniñ aldın alw, memlekettik jäne salalıq bağdarlamalardıñ jüzege asırılwın tüsindiredi.
«Dästürli emes dinï ağımdardı ustanwşılardıñ sanın azaytıp, tutastay alğanda öñir qılmıs körsetkişi tömendedi. Biz jobanı jañğırtıp jatırmız. Osığan oray tïimdi nätïjege jetw üşin qolda bar mümkindikterdi barınşa paydalanw qajet»,- dedi oblıs äkimi Berdibek Saparbaev.
Jospar dayın. Din jolındağı jastar, dinï qawımdastıqtar jäne türmeden bosatılğan adamdarğa arnalğan 100-en astam şara ötkizilmek. Toptıq jäne maqsattı kezdeswler, semïnarlar, meşitterde jürgiziletin därister bar. Barlığı 32 teolog tüsindirw jumıstarın jürgizedi, onıñ 9-ı Astanadan şaqırıladı. Al älewmettik mäselelerdi şeşw bağıtı boyınşa Aqtöbe därigerleri 3 mıñnan astam adamğa körmek körsetedi. Balalar men oqwşılardıñ densawlığı tekserilip, 200 adamğa türli wltradıbıstıq zerttewler jürgizedi. Adamdardıñ tisi emdeledi. Aqtöbe oblısı äkiminiñ baspasöz qızmetiniñ xabarlawınşa, 180 jumıssız eñbekke aralasıp, älewmettik jumıs orındarına, jastar täjirïbesine, qısqa merzimdi trenïngterge jiberiledi.
«Memlekettik organdardıñ, qarjı ïnstïtwttarınıñ ökilderi käsipkerlikti damıtw, memlekettik qoldaw şaraların tüsindirw üşin jastarğa, awıl äkimderine arnap jïın ötkizedi. Qazirgi waqıtta qarjı ïnstïtwttarı qunı 250 mln teñge bolatın 60 jobanı qarjılandırwğa kelisim berdi. Al aqparattıq jumıs bağıtı «100 naqtı qadam» Ult josparı, «Bolaşaqqa bağdar: rwxanï jañğırw» maqalasınıñ bastı bağıttarı, mindetti älewmettik-medïcïnalıq saqtandırw jüyesi twralı tüsindirme jumıstarın jürgiziledi. Jergilikti xalıqpen jäne iri kompanïyalardıñ eñbek ujımdarımen kezdesw barısında 24 vaxtalıq eldi mekende dinï ekstremïzm men terrorïzmdi boldırmawğa bağıttalğan 30 beynerolïk körsetiledi. «Joba, xalıqqa barınşa payda äkelwi tïis jäne onıñ oñ äserin jobamen qamtılğan öñirdiñ ärbir turğını sezinwi qajet. Naqtı nätïjeler bolwı kerek. Biz xalıqtıñ problemaların şeşwge tïispiz»,- dedi Berdibek Saparbaev.
- Premer-Mïnïstr ayazğa qatıstı: Qızmetkerlerdi jumısta uzaq ustamañızdar
- Pavlodarda üsik şalğan 4 adamğa kömek körsetildi
- Qostanayda qazaqtıñ tuñğış mexanïzator qızınıñ qurmetine sayabaq aşılmaq
- Köne qalalar twralı fïlmniñ tusawı kesildi
- Şığıs Qazaqstanda joldar jabıldı
- Şığıs Qazaqstanda gepatït dertine baylanıstı jaña derek şıqtı
- Əkimdik astanalıqtardı qayırımdı qala turğındarı bolwğa şaqırdı
- TJ ökili tötenşe oqïğağa kwä bolğan adamdardıñ äreketsizdigine narazılıq bildirdi
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam

seg_langs: unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn azj_Latn crh_Latn azj_Latn crh_Latn crh_Latn ltz_Latn crh_Latn crh_Latn ayr_Latn uzn_Latn


text:
Işıqsız qalğan Qırımda tükânlar qapatıla, telefon bağı üzüle
Dekabr 24 künü elektrik ceryansız qalğan işğal etilgen Qırımda alâ daa ışıq yoq. Bunıñ ile telefon bağı ile problemler peyda oldı.
Qırım.Aqiqat mühbiri aytqanı kibi, ne ev, ne cep telefonlar vastası ile bağ qurmağa imkân yoq. Şu cümleden, MTS Rossiya müşterileri bir-birine telefon etip olamaylar, bağ qurğanlarnıñ subetleri ise qısqa ola. Krımenergo qazaiy hızmetleriniñ telefonları da çalışmay.
Aqmescitte alâ daa tıqanıqlıqlar saqlanıla, trolleybuslar qatnamay, adetiy marşrutlar boyunca areket daa da çoq vaqıtqa uzana.
Işıqnıñ olmağanı sebebinden Qırım paytahtında tükânlar qapatıla.
«İşlemekten ne fayda, buzdolaplar, aqça kassaları çalışmay, satıcılar fiyatlarnı bilmey», – dep añlatalar Qırım.Aqiqatqa tükânlarda.
Qırımlılar öz açuvını gizlemey – çoqusı iş yerlerine vaqtında barıp olamay, aqçalarnı bankomatlardan elde etmege imkân yoq, bala bağçaları ve mekteplerde tedbirler toqtatıla, balalarnı evlerine qaytaralar.
«İşimde bugün azırlanmaq kerekligini ayttılar. Qırımda eki kün ne suv, ne ışıq olacaq. Aytalar ki, Yañı yılda da öyle vaziyet ola bile»,– dep añlattı Qırım.Aqiqatqa Aqmescit sakini İrina.
Çarşenbe künü, dekabr 24-de, Qırım kene ışıqsız qaldı. Svetoforlar çalışmağanı sebebinden soqaqlarda tıqanıqlıqlar, qazalar yüz bere. Qırım «Minergoda» Ukraina yarımadanı eletkrik ceryandan ayırğanı aqqında bildireler.
Dekabr 23 künü «Krımenergo» şirketi kene de qazaiy söndürüv cedvelini işletti.
Aynı vaqıtta, Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov Rusiye ve Ukraina arasında Qırım yarımadasına eletroenergiyanıñ berilüvi aqqında añlaşmanıñ qabul etilgenini bildirdi.


text:
«Köçip kelgenler ve lvivliler festivali»nde qırımtatar folk-yırcısı iştirak etecek
Lvivde, sentâbr 4-de aqşam, qırımtatar halq yırlarını icra etken Elvira Sarıhalil ve «Acoustic Quartet» (Krım, Harkov, Donetsk) jazz taqımınıñ umumiy leyhasınıñ kontserti ötkerilecek..
Qırım.Aqiqatqa «KrımSOS» cemaat teşebbüsinde bildirilgeni kibi, kontsert «Köçip kelgenler ve lvivliler festivali» çerçivesinde keçirilecek, festival sentâbr altısına qadar devam etecektir.
Elvira Sarıhalil – qırımtatar halq yırlarınıñ eñ belli yırcılarından biridir. Elvira qırımtatar şairleriniñ zemaneviy şiiriyetine diqqat ayıra ve özü oña muzıka yaza.
Aynı şu künü qırımtatar ustası Rustem Skibin çolmekçilik sanaatı boyunca master-klass keçirecek.
«Köçip kelgenler ve lvivliler festivali» – yerli sakinlerni ve köçip kelgenlerni birleştirecek bir medeniy köpürdir. Ukrainada bu kibi leyha ilk kere ötkerile.
Teşkilâtçıları – «Lvivde Qırım evi», «KrımSOS» cemaat teşebbüsi, «Vozrojdeniye» halqara fondu. Festival Lvivde Şarqiy İşbirlik Kongressiniñ çerçivesinde keçirile.


text:
İsrailli nükleer silah kullanımını destekliyor
Pazartesi günü açıklanan Kanada merkezli bir araştırmaya göre, İsraillilerin % 72’si özel koşullarda nükleer silah kullanımını destekliyor.
/ ço kdeliler / çok makar / öç al . öç al öç al öçal öçal öçal öçalöçal öçal öç al öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçalö çal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçalöll öç al öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öçal öngör delirt. delirirm . delirirm .delirirm .delirirm delirirm .delirirm .delirirm .deliririm. kel alak . kerhane çöl . öç al şike ver. delirtiriz .delirtirim .deriniz deriniz derim. dellenme. kel alalk . kalın bağırsak . dellenme . kel alalka . kalın baüğ. şol şok . kol . lokk
(Haaretz, 1 Ekim 2007, Survey:72 percent of Israelis support using nuclear weapons)
Ordu Radyosu’na göre, Kanada enstitüsünün stratejik çalışmalar anketinde İsrailli katılımcılar, altı ülke arasında en az oranla dünyadaki nükleer silahlarının imhası konusuna destek verdi.
Anket yorumcuları İsraillilerin yanıtlarının, kamunun İran tehdidine karşı ulusal savunma mekanizmasını öncelikli olarak algıladığını gösterdiğini söylüyor.
Nükleer silah kullanımını destekleyen İsrailli katılımcıların yarısı bunun bir savaşı engelleyeceğini düşünüyor. Diğer yarısı ise ancak savaş sırasında nükleer silah kullanımını destekliyor.
Anket aynı zamanda İsraillilerin %75’inin, eğer “İsrail’in nükleer silaha sahip olduğunu bilirlerse kendilerini daha güvende hissedeceklerini” gösterdi. İsrail, kendisinin nükleer silaha sahip olduğu konusundaki dedikodulara karşın bu konuda resmi bir sır perdesi politikası izlemeyi sürdürüyor.
ekopolitik


text:
Enver Demirbağ - Necibe
Sanatçı : Enver Demirbağ
Türkü : Necibe
Etiketler : Enver Demirbağ - Necibe türkü indir, Enver Demirbağ - Necibe türkü dinle, Enver Demirbağ türküleri, Necibe mp3 indir, Enver Demirbağ türküleri Necibe türküsü, Necibe sözleri, Enver Demirbağ mp3 dinle, Enver Demirbağ download, Necibe bedava mp3, Enver Demirbağ türkü sözleri, Enver Demirbağ türkü dinle, Enver Demirbağ son albüm indir
Enver Demirbağ Türküleri
Enver Demirbağ - Yel Eser Kum Savrulur
Enver Demirbağ - Ne Mestim
Enver Demirbağ - Kaşların Oydu Beni
Enver Demirbağ - Yere Kum Savrulur
Enver Demirbağ - İndim Yarin Bahçesine
enver demirbağ - gam zedeler gam zedeler (elazığ)
Enver Demirbağ - Çatalkaya Kışladır
Enver Demirbağ - Kara Gözler
Enver Demirbağ - Necibe
Enver Demirbağ - Hayriyemin Alçak Damı
Enver Demirbağ - Kar Mı Yağmış
Enver Demirbağ - Bağrıyanık
Enver Demirbağ - Bu Dere Buz Bağlamış
Enver Demirbağ - Muhalif Hoyrat
Enver Demirbağ - Evleri Uçta Yarim


text:
Älemde qazaq üy türindegi kümbezdi üyler kün sanap boy köterip keledi. Bul texnologïya batıs elderinen bastaw aldı. Döñgelek üylerdi salw şarşı üylerdi salğannan äldeqayda arzanğa tüsetin körinedi. Onıñ üstine üy işine jïhazdardı qoyu da qïındıq twdırmaydı. Sonday-aq, munday üylerde jılw da ünemdi paydalanıladı dep jazadı Stan.kz
Kümbez üylerge qımbat irgetastıñ da qajeti joq. Munday üyler ağaş qañqalarmen turğızıladı. Tömengi jağı temir qazıqtarmen tartıladı. Üydiñ qabırğalarına jılılıqtı ustap turw üşin arnayı köbikter qoldanadı.
Osınday kümbezdi üylerdiñ biri Almatıda da salına bastadı. Üydiñ awmağı 38 şarşı metrdi quraydı. Üydiñ qurılısı birneşe ayda ayaqtalwı tïis. Kottedj satıp alwşılar üşin 4,2 mïllïon teñgege bağalanadı.
Alayda, 3,6 mïllïon teñgege qurılıs zattarın satıp alıp, üydi 150 şarşı metr jerge öziñiz salğanınıñ äldeqayda tïimdi bolmaq.
Tegï: Glavnaya, Jıljımaytın mülik,
Kommentarïï
-
Batırxan2016-02-26 12:57:52Tamaşa


text:
«Jürgizwşisiz kölikke» alğaş otırğan akter Danïelya Bryulya avtoköliktiñ bir qalıptı jürip otırğandığın jäne öziniñ jumısın minsiz orındağandığın ayttı.
Köpşilikke jarïya etilgen Audi piloted driving texnologïyası A8 flagmandıq sedannıñ jaña tolqınında öz ornın tabatını sözsiz. Munday texnologïyalıq kölik quraldarı osı jılı şığarılwı mümkin. Atalğan avtokölik avtonomdı jol jürw fwnkcïyasınan bölik, qwattı borttıq kompyuterlik jüyemen, 48-voltik borttı elektrlik jüyemen jäne DMD mïkro aynalı şïpke negizdelgen Matrix laser ülgilik şamdarımen jaraqtandırılatın boladı.
Tegï: Avtojañalıqtar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Dünïejüzilik boks keñesi (WBC) otandasımız Gennadïy Golovkïn men Sawl Alvarestiñ jekpe-jegi boyınşa şeşimdi jarïyaladı. Bul twralı uyımnıñ resmï saytı xabarlaydı. WBC şığarğan ükimge säykes, Golovkïn men Alvares jekpe-jekke şıqpas burın osı şayqasqa degen qızığwşılıqtı arttırwları tïis. Bul üşin olar özderiniñ çempïondıq beldikterin qorğaw jöninen özge boksşımen erikti şayqasqa tüswleri kerek eken. Tek osıdan soñ ğana olar keler jılğı 31 mamırğa deyin özara qolğap tüyistirw twralı keliswleri tïis. Al eger qarsılastar ortaq şeşimge kele almasa, WBC bul jekpe-jekti uyımdastırw quqığın promowterlik kompanïyalar arasında bäs etip tigedi de, qay utqan kompanïya Golovkïn-Alvares jekpe-jeginiñ merzimin belgilep ötkizedi.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Sport jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Jaña banknottarda beynelenetin swretter sayısı ayaqtaldı. Bul banknottardıñ nomïnalı 200 jäne 2000 rwbl. Sayıstıñ aqtıq sınında jaña banknottarğa beynelew üşin Sevastopol, Soçï, Volgograd, Petrozavodsk, Vladïmïr, Ïrkwrtsk sındı qalalar usınılğan.
Aqşa belgileriniñ dïzaynı keler jıldıñ säwirinde belgili boladı. Sodan keyin aynalımğa engizilmek.
Ayta keteyik, budan biraz waqıt burın Resey bankteri Qırım narığınan ketken bolatın. Qırım xalqına qızmet körsetetin reseylik bankter sanı 2014 jıldan beri eki ese qısqarğan. Buğan lïcenzïyalardıñ keri qaytarılwı sebep bolğan.
Derekköz: psm7.com
Tegï: Qarjı jäne ekonomïka,
Kommentarïï


text:
FSB Qırım mühbiri Mıkola Semenanıñ apayı ve oğlunı sorğuğa çeke – adliyeci
Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) Azatlıq Radiosınıñ mühbiri Mıkola Semenanıñ apayı ve oğullarınıñ birini sorğuğa çeke. Rusiyege boysunğan yarımada ükümeti Mıkola Semenanı separatizmde qabaatladı. Sorğular mayıs 25 ve 26 künleri keçirilecek. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa mühbirniñ adliyecisi Emil Kurbedinov bildirdi.
Onıñ qayd etkenine köre, mayıs 24-te, salı künü Mıkola Semenanıñ maqalesi boyunca lingvistik ekspertizanıñ neticeleri peyda oldı. Ekspertiza Qırımda rusiyeli FSB tarafından keçirildi. Taqiqat işleri devamında adliyeci ve mühbir onıñ neticelerinen tanış oldı, amma FSB vesiqa nushasını bermege red etti.
«Ameldeki qanunlarnı bozıp, bizge bu ekspertizanıñ nushasını bermediler. Mıkolağa bu ekspertizadan malümat yazıp almağa da yasaq ettiler, amma onıñ buna aqqı bar. Bunıñ içün şimdi, meselâ, nasıldır qoşma ekspertizanıñ keçirilmesini sımarlamağa ya da nasıldır ekspertnen aqıl tanışmağa imkânımız yoq», – dep qayd etti Kurbedinov.
Bundan evel Mıkola Semena sorğuğa çekilgen soñ qabaatlı statusına keçirilgeni aqqında bildirile edi.
Aprel 19-da, salı künü Rusiyege boysunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya Qırım jurnalistine qarşı Rusiye qanunlarınıñ Kütleviy haber vastalarında bastırğan maqaleleri içün «separatizm» aqqında maddesi boyunca cinaiy iş açılğanını bildirdi. O, jurnalistniñ adı ve soyadını aytmadı. Bundan soñ jurnalistnıñ adı Nikolay Semena olğanı belli oldı. Onıñ oğlu Dmitriyniñ bildirgenine köre, uquq qoruyıcılar tintüv keçirgende jurnalistnıñ Radio Svobodanıñ Qırım.Aqiqat leyhası ile alâqalarını qıdırğanlar. Uquq qoruyıcılar eki bilgisayar, malümat taşıyıcılarını alıp, jurnalistni sorğuğa alıp ketkenler.
Mıkola Semena Qırımdan çıqmamaq şartınen azat etildi. O, «Rusiyeniñ topraq bütünligini bozmaq çağıruvı» boyunca qabaatta özüni qabaatlı olğanını red ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Meclis Qırımda yasaq etilse, fevqulade rejiminde çalışacaq - Bariyev
Qırımtatar milliy Meclisiniñ azaları, Qırım Makemesi yarımadada Meclisniñ faaliyetini yasaq etip, onı ekstremistik kibi tanısa, mahsus fevqulade rejiminde çalışacaq programma boyunca qarar azırladı.
Bu aqta Kiyev şeerinde ötkerilgen matbuat konferentsiya devamında Meclis azası Eskender Bariyev bildirdi, haber ete Qırım.Aqiqat agentligi.
«Şübesiz, Meclis işini toqtatmaycaq. Bu eki afta içinde, biz, eki toplaşuv keçirdik. Meclis azalarınıñ çoqusı işğal etilgen yerde bulunğanları sebebinden, toplaşuvlar onlayn rejiminde keçirilmekte. Bizde bir qaç iş usulı bar, amma olardan bir tanesini seçip aldıq. Qırımtatar milliy Meclisiniñ fevqulade rejiminde çalışacaq qararı azırlandı. Faaliyetniñ konkret usulı, bu ve makeme qararlarına esaslanıp, belgilenecek», - dep ayttı Bariyev.
Onıñ qoşma malümatlarına köre, Mecliste Qırımda yaşağan faallerge yapılğan basqını añlaylar ve «ciddiy areketlerge azırlar».
«Bizim farz etkenimizge köre, repressiyalar olacaq ve Meclisniñ makemesi qırımtatarlarğa qarşı basımnı arttırmaq içün yapılmaqta. Bunı işğal etilgen yerde yaşağan Meclis azaları ve qırımtatarlar yahşı añlay. Onıñ içün, bir de bir qararnı almazdan evel, biz qırımlı işdeşlerimizniñ fikirlerini diñleycekmiz. Bizim tarafımızdan bazı tedbirler tüşünip çıqarılğan. Zanımca, siz eñ yaqın zamanda reaktsiyamız aqqında bilirsiñiz», - dep ayttı Bariyev.
Mart 17 künü, Aqmescitte, yarımadada milliy Meclisniñ faaliyetini yasaq etilmesi boyunca nevbetteki makeme oturışı keçmekte. Bundan evel, Qurultaynıñ Merkeziy İcra Komitetiniñ başı Zair Smedlâyev bildirgeni kibi, Meclis şu işke öz vesiqalarını qoşmağa muracaat etti. Bunıñnen bir sırada oturış devamına, makeme foto ve video levhalarnı yapmağa yasaq etti.
Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskayanıñ teşebbüsi ile açılğan dava vesiqalarını Meclis menfaatını qoruğan advokatları tek mart 7 künü elde etti. Böyleliknen, 600 - den ziyade saifeli malümatlarnen tanış olmaq içün 3 künden az qalğan edi.
Mart 3 künü, Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım Yuqarı Makemesi Meclisniñ qapatılmasınen bağlı davanı muakeme etmege başladı. Birinci oturışta davacılar qırımtatarlarnı temsil etken organnıñ faaliyeti ekstremistik ve qanunsız olğanını isbatlağan işke daa qoşma olaraq vesiqalarnı qullanmağa talap etti. Meclis yolbaşçılarnıñ fikirince, büyük ihtimal makeme prokuraturanıñ talabını qabul eter.
OON birleşken milletler teşkilâtı Rusiye Federatsiyasına Qırımdaki qırımtatar Meclisiniñ qapatılmasına izin bermemege çağırdı. Avropa birligi de öz tarafından qırımtatar milliy Meclisiniñ qapatılmasınen bağlı öz qasevetlerini açıqladı.
Qırım aq-uquq qoruma gruppası Halqara cemaatçılıqlarğa milliy Meclisniñ qapatılmasına izin bermemek muracaatınen bulundı.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Olar uşw barısında 105 qabattı Ryugën qonaq üyiniñ bïiktigi deñgeyine deyin köteriledi. Sonan soñ Çwçxe (170 metr) eskertkişiniñ janınan uşıp ötedi de Nınnado stadïonına deyin jetedi, dep tüsindirdi sayaxat bağıtın uyımdastırwşı Young Pioneer Tours ekskwrsïya kompanïyası. 40 mïnwttıq uşw saparı kezinde twrïsterdiñ ğïmarattardı swretke tüsirwine ruqsat etiledi. Äwede serwendew bağası 180 ewro turatın boladı. Twrïsterdi qıdırtatın Mï-17 tikuşağı burın äskerïlerge tïesili bolğan. Biraq tikuşaqtıñ qay jılı şığarılğanı belgisiz. Al eldegi Air Koryo Korean Airways memlekettik kompanïyası sonaw 1950 jıldarı şığarılğan An-24 uşağımen Pxenyandı aralawğa şaqırwda, dep jazadı lenta.ru.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
2010 nçı yılnıñ 16 nçı oktyabírínde Almaniyanıñ Lyünen şeherínde, xıyalga hem nigízsíz farazlarga tayangan evírím teg`limatınıñ bílím bularak yaraksız ikenlígíne tagın bír tapkır kürgezmelí revíşte konfíríntsiye uzdı. Konfíríntsiyede evírím teg`limatınıñ nibarı aldaudan gıybaret ikenlígí, bu yalgan felsefeníñ yasalma hem tabigıy üzgeríşlerníñ üz-üzínnen başkarılmaganlıgı xakında bílím yagınnan açıklandı.
Xörmetlí Adnan Oktar küríşüge vidío ílímte korop katnaştı hem evírím teg`limatınıñ fen bularak gomumen yaraksız ikenlígín açıkladı. Bularnıñ tagın da tirentíp töşínüleríníñ ehemiyetlígín bíldírdí. Almaniyaníñ - inşAllax - bik yakında yaratılış xakıykatínín añlavına taba baruı xakında süz yörtken Adnan Oktar, mösölmannarnıñ üz aralarında bírlík korularınıñ kireklígí xakında da eytíp kittí.


text:
Qıtaydağı qazaqtardıñ mäselesine baylanıstı ötinişterdiñ jiileuine oray, QR Sırtqı ister ministrligi Qazaqstan men Qıtay diplomatiyalıq vedomstvoları Qıtaydağı qazaqtardıñ mäselesin talqılau üşin jüyeli türde konsul'taciya ötkizip jatqandarın aytadı. Bwl turalı SİM-niñ resmi saytında jariyalandı.
Sırtqı ister ministrliginiñ saytında, «27 qaraşada QR Sırtqı ister ministriniñ orınbasarı Aqılbek Kamaldinov QHR Elşisi Çjan Han'hueymen kezdesti. Sonday-aq Qazaqstan Respublikası Sırtqı ister ministrliginiñ Konsuldıq qızmet departamenti jäne Astanadağı QHR Elşiliginiñ konsuldıq bölim basşılığımen qazaq diasporasına (QHR azamattarı) baylanıstı mäselelerdi şeşu jolındağı ıntımaqtastıq jönindegi konsul'taciyalar ötkizildi. 9 qaraşada Qazaqstan Respublikasınıñ Qıtaydağı Elşisi Şahrat Nwrışev QHR Sırtqı ister ministriniñ kömekşisi (vice-ministr) Li Hueylaymen kezdesti», – dep habarlandı.
Mälimdemede belgili bolğanday, Sırtqı ister ministriniñ birinşi orınbasarı Mwhtar Tileuberdi Ürimji qalasında biıl jıl soñına deyin saparlay barmaq. Sapar maqsatı Şınjañdağı Sırtqı ister basqarması basşılığımen kezdesu, sonımen birge QR SİM Pasport jäne vizalıq qızmet inspekciyasın jasau delingen. Al jeltoqsan ayında sırtqı ister ministriniñ orınbasarı Aqılbek Kamaldinov Beyjiñ qalasına saparlay barıp, Qıtaydağı qazaqtardıñ mäselesin qamtığan QR-QHR arasındağı Qauipsizdik salasındağı ıntımaqtastıq jönindegi kişi komitettiñ jäne eki el Sırtqı ister ministrlikter arasındağı sayasi konsul'taciyalar otırısın ötkizgeli otırğanı belgili boldı.
Bwdan sırt SİM jariyalağan mälimette, prezident Nwrswltan Nazarbaevtıñ tapsırmasımen şeteldegi qazaqtarğa qatıstı mäseleler QR Sırtqı ister ministrliginiñ negizgi kün tärtibine engenin atap aytadı. Älemdegi bir twtas qazaq deytin wlt üşin QR SİM-i jasap jatqan bwl qadamı quanarlıq is deuge boladı. Endi tek isiniñ önimi eldiñ kütken jerinen şığıp, dittegen isin tındırsa degen tilek pen ümit qatar artılmaq.


text:
Qırımda Rusiyeden kelecek ekimlerge mesken bermege azır degiller
İşğal etilgen Qırımğa Rusiyeden ekimler kelmege istemeyler, çünki olarğa mesken berip olamaylar. Bunı bazarertesi künü, noyabr 3-de, Aqyar şeeriniñ sağlıq saqlav idaresiniñ yolbaşçısı Aleksandr Fomenko bildirdi, dep haber ete Novosti Krıma.
Fomenkonıñ sözlerine köre, yaş mütehassıslarnıñ şartlarından biri – meskenniñ olmasıdır. Faqat Aqyarda ekimler içün olğan yataqhanelerde boş yerler şimdi yoqtır.
«Bizge Rusiyeden mütehassıslar telefon aça, kelmege isteyler, amma mesken olmağanını añlap, kelmekten vazgeçeler», – dedi o.
Bunıñ ile Fomenko şunı da bildirdi ki, Aqyar hastahanelerinde 75% mütehassıs çalışa.
Onıñ aytqanı kibi, tibbiy müessiselerde terapevt, anesteziolog, reanimatolog, infektsionist ve acele yardım ekimleri yetişmey.
Fomenkonıñ sözlerine köre, bugün Qırım ekimlerniñ orta aylığı 37 biñ ruble, tibbiyet adamınıñ – 21 biñ ruble, sanitarlarnıñ – 12,5 ruble miqdarındadır.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Dïana Şarapova men Dj Umbertonıñ qazaq tilindegi äni «Bostandıq aralınıñ» klwbtarında qoyılıp jür.
«Qaydasıñdar, dostarım» beynebayanın kwbalıq Dj Umbertomen birge tüsirgen. Bul än qazir qazaqstandıq klwbtarda da xïtke aynaldı.
«Änniñ erekşeligi onda ïspan tilindegi reggeton elementteri oynaladı. Onday änder bizdiñ estradada äli joq», - dedi änşi.
Ayta ketw kerek, buğan deyin Dïana Şarapova reseylik Sergey Zverevti qazaqşa söyletken bolatın. Juldızdı juptıñ «Tı ne prïşla na novogodnïy bal» äni köpşiliktiñ köñilinen şıqtı.
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Qazaq änderin orındawmen atı şıqqan ïtalïyalıq änşi Son Paskal "YURT" attı jaña albomın şığardı. "YURT" ağılşın tilinen awdarğanda "kïiz üy" mağınasın beredi. Bul twralı änşi öziniñ jeke paraqşasında xabarladı. Albomdı ïnternet dükenderinen satıp alwğa boladı.
Albomğa 8 än kirgen. Onıñ jartısı qazaq tilinde. Sonımen qatar Nurğïsa Tilendïevtiñ "Qustar äni" men Abay Qunanbaevtıñ "Jelsiz tünde jarıq ay" änderine orındağan kaver nusqaları da kirgen. Jwırda änşiniñ "Men seni süyemin" änine tüsirilgen beynebayanı jarıq kördi. Bastı rölde qazaqstandıq model äri dïzayner Ayya Şalqar oynaydı.
massaget.kz
Tegï: Mwzıka,
Kommentarïï


text:
Qırımtatarlarnıñ sürgünligi
Çarşenbe 17 yanvar 2018
-
-
-
-
12 mart 2015
Sürgün olunğannıñ hatıraları: «Babam cenkten qolsız qayttı, eki künden soñ bizni sürgün ettiler»
Nesibe Bürseitovanıñ qorantası qırımtatar halqınıñ adaletsiz sürgünliginiñ bütün accını özü is etti. Babasını – cebeden qolsız qaytqan adamnı – er kesken beraber uzaq Özbekistanğa sürgün ettiler.
-
-
14 noyabr 2014
Sürgünlik hatırlavları: «Kün evelden bizni sürgün eteceklerini ayttılar»
Cenk devamında Memetovlar qorantasınıñ evinde NKVD reberi Andrey İvanoviç apayınen yaşay ediler. Olar mayıs 17 künü 1944 senesi Memetovlar qorantasına bütün qırımtatarlarn sürgün eteceklerini bildirdiler. Amma, olarnıñ sözlerine iç bir kimse inanmadı.
-
11 noyabr 2014
Sürgünlik hatırlavları: «Evimizden quvğanda sovet askeri bizge yardım etti»
Gülnara Mustafayeva: «Evimizde süt aylandırğan alet bar edi, aşhanede masa üstünde pekitilgen edi. Bu asker onı çıqarıp, anamnıñ torbasına tıqtı, sizge bu yardım eter, dedi. Öyle de oldı, bu separator olmasa edi, epimiz öler edik. Sağ olsun şu asker, adını bile soramadıq».
-
-
-
-
26 avgust 2014
Sürgünlik hatırlavları: «Qırımtatar balalarını ine sançıp öldüre ediler»
«Çalışqanlarğa künde 800 gr. ötmek bere ediler, qalğanlarğa – 200 gr. ötmek. Men tatamnen çalışa edim, bu bizni açlıqtan qurtardı. Anam tren tübüne tüşti, o elâk oldı. Tatamnen bir özümiz qaldıq», – dep hatırlay qartana.


text:
Qırım bugün – qorqu ve qanunsızlıq alanı – Parubiy
Rusiye işğal etilgen Qırımnı qorqu ve qanunsızlıq alanına çevirip, ukrain yarımadasında askerlerni yerleştirmege devam ete. Bunı Ukraina Yuqarı Radasınıñ reisi Andriy Parubiy bazarertesi künü, mart 27-de, Ukraina-Poloniya-Litvaniya üç taraflı Parlament Assambleyasında ayttı, dep bildire Poloniyadaki Ukraina elçihanesiniñ matbuat hızmeti Twitterde.
Parubiy Baltik-Qara deñiz regionında parlamentlerara işbirliginiñ kenişletilmesini üç memleketniñ strategik vazifesi dep adladı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
KHV: Türkiyede Rusiye elçisiniñ öldürilüvinde şeklengen daa bir şübeli şahıs tutuldı
Türkiyede Rusiye elçisi Andrey Karlov öldürilüvinde şeklengen daa bir şübeli şahıs apiske alındı. Bu aqta Türkiye KHV esaslanğan Azatlıq Radiosı haber etmekte.
Olarnıñ malümatına köre, Ankara prokuraturası Türkiyeniñ sabıq politsiya hadimi Ramazan Yücelni öldürilüvge azırlıq körülmesine alâqası bar olğanında qabaatlamaqta.
Türkiyedeki Rusiye elçisi Andrey Karlov 2016 senesi dekabr ayında öldürilgen edi. Diplomatqa o künü çalışmay dep sayılğan polis hadimi Mevlüt Altıntaş ateş açqan edi.
Ateş açqan şahıs o yerde atıp öldürilgen edi. Qatillikke alâqası bar dep şeklengenlerden dört kişi, şu cumleden eki politsiya hadimi yaqalanğan edi.


text:
Cemaatçılar Qırımda qırımtatar muhtariyetini teşkil etmek teşebbüsini bildire
«Azatlıq» qırımtatar cemaat teşkilâtınıñ temsilcileri ve «Fond sovet mira» hayriye teşkilâtı uquq qoruyıcılar ile birlikte Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ qırımtatar milliy-territorial muhtariyet statusında tiklenmesini teşebbüs eteler. Bu kibi memorandum Kiyevde aşkâr etildi, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Biz, Ukraina vatandaşları, cemaat teşkilâtlarnıñ temsilcileri ve uquq qoruyıcılar, Qırım yarımadasınıñ azat etilmesi ve qaytarılmasında küçümizniñ birleşüvi müim olğanını añlap, vatanımıznı işğalcilerden azat etmek ve Qırım Muhtar Cumhuriyetini milliy-territorial, yani yekâne, demokratik, mustaqil Ukraina erkânında qırımtatar muhtar cumhuriyeti olaraq tiklemek maqsadımız ile işbu memorandumnı imzaladıq», – denile memorandumda.
Vesiqa müellifleri aytqanı kibi, yarımadada milliy muhtariyetniñ olması onı tezce Ukraina nezaretine qaytarır.
«Devletniñ birinci şahıslarından Ukraina vatandaşlar içün oñaytlı yaşayış şaraitlerini yaratır, memlekette yaşayış seviyesini arttırır kibi bildirüvler Qırımnı qaytarmağa yardım eter degen fikir yañlış. Bunı halqara tecribesi tasdiqlay. Vatandaşlarnıñ iradesi esasında qoşuluv yoq edi. Şunıñ içün biz qırımtatar milliy-territorial cumhuriyetinin teşkil etilmesi vastası ile Qırımnıñ zulumsız sürette qaytaruv imkâniyetlerini qıdıramız», – dey qırımtatar faali Erfan Kudusov.
Faaller ukrain akimiyetinden yarımadada milliy muhtariyetniñ teşkil etilmesi aqta qararnı bekleyler. Yaqın vaqıtta Qırımda milliy muhtariyetniñ ümdelerini aks etken vesiqalarnı işlep çıqarmağa söz bergenler.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Polïcïyağa silteme jasap Sïnxwa agenttigi xabarlağanday, jıljımaytın mülik salasında jağdayın jaqsartqan olïgarxtı bir apta burın ustağan, alayda ol bügin ğana belgili boldı. Onımen birge polïcïya onıñ üş sıbaylasın qolğa tüsirdi. Soñğı qatıswşını üş kün keyinirek ustağan.
Olar urlıqtı 1999 jılğı 5 jeltoqsanda jasağan. Qaskünemder eki mïllïon yuandı (320 mıñ dollar) alıp ketken. Munıñ saldarınan eki banktik klerk zardap şekti. Sol kezde eldiñ jağasın ustatqan qılmıs büginge deyin aşılmağan edi.
Tergewşilerdiñ pikirinşe, Şï urlıq jasawğa bastamaşılıq etken.
Derekközi: Qazaqparat
Kommentarïï


text:
Pavlodardağı «Jas darın» mektebiniñ 9-sınıp oqwşısı Muxammed-Älï Ämir Gonkongte ötken xalıqaralıq IMO olïmpïadasında matematïka päninen birinşi orın ïelendi.
«Jas darın» mektep dïrektorınıñ orınbasarı Bätïma Äbdijüsipovanıñ aytwınşa, alğaşında, keybir mamandar Ämirdiñ Qıtayğa barwına qarsı bolğan.
– Sebebi Gonkonktegi olïmpïadanıñ bağdarlaması 10-11 sınıp oqwşılarına arnalğan. Degenmen, 9-sınıpta oqıp jürse de, şäkirtimiz bilimin däleldep, älemdik jarısta top jardı. Ol 28-mawsım men 8-şilde aralığında Almatı qalasında arnayı dayındıqtan ötti. Bizdiñ mektepke 5-sınıptan beri oqïdı, – dedi Bätïma Äbdijüsipova. Qıtaydıñ Gonkong qalasındağı IMO xalıqaralıq olïmpïadası şildeniñ 10-15 aralığında ötti. Qazaqstannıñ namısın qorğap jarısqa altı oqwşı attanıp, bir altın, bir kümis, üş qola medalge qol jetkizdi.
– Amerïka, Francïya, Qıtay, Resey jäne tağı da basqa alpawıt memleketterdiñ arasınan üzdik şığıp, elimizdiñ abıroyın asırdı. Ämirmen 7-sınıptan beri jumıs jasaymın. Öte darındı oqwşı, – dep atap ötti Muxammed-Älï Ämirdiñ muğalimi Arıstan Tekenov.
Derekköz: el.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Qırımnıñ işğalci akimiyeti qırımtatar halqını bölecek ola – Refat Çubarov
Qırım akimiyeti Hıdırlez bayramını qırımtatar halqını bölmek içün qullana, – dep ayttı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov bazar künü, aprel 26-da, aydınlatılğan muracaatında, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
«Milletimizni parçalamaq, küreş meydanlarından uzaqlaştırmaq içün, yapqan ve yapacaq cinayetlerni dünyadan saqlamaq içün Qırımdaki işğalciler ya da okkupantlar mayıs 3-te tantanalı şekilde Hıdırlez bayramınıñ keçirilmesini ilân ettiler ve buña azırlanalar. Bu aynecilikniñ manasını epiñiz yahşı añlaysıñız. Yazıqlar olsun, bu yapqan cinayetlerinde işğalciler aramızdan kendilerine oşağan bazı semetdeşlerimizni qullanalar», – dep ayttı Çubarov.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi bildire ki, qırımlılar Qırımnı işğal etken «namussızlarğa bu pis oyunlarğa qoşmağa» fursatlar bermemek kerek.
Milletimizni parçalamaq, küreş meydanlarından uzaqlaştırmaq içün, yapqan ve yapacaq cinayetlerni dünyadan saqlamaq içün Qırımdaki işğalciler ya da okkupantlar mayıs 3-te tantanalı şekilde Hıdırlez bayramınıñ keçirilmesini ilân ettiler ve buña azırlanalarRefat Çubarov
«Epimiz kendimizge açıqtan cevap bereyik: qırımtatar gençleri qaçırılğan zamanda ve olardan bazıları öldürilgende, sayğılı liderimiz Mustafa ağamız ve onıñnen beraber Meclis reisi ve arqadaşlarımız İsmet Yüksel, Sinaver Kadırov vatanda yaşaması yasaqlağanda, Ahtem Çiygoz ve Ali Asanov apiste olğanda, ATR kanalımız ve diger milliy medialarımız qapatılğanda, iş adamlarımız er kün basqı altında olğanda, yüzlernen insanlarımız mahkemelerge ve sorğularğa çağırılğanda, bu cinayetçiler tarafından ötkerilecek Hıdırlez bayramına qoşulması olurmı?», – dep qayd etti o.
Refat Çubarov qırımlılarğa muracaat etip, qıyın vaqıtlar «illâ ki keçecegini» hatırladı ve sabırlı ve bir-birine diqqatlı olmağa çağırdı.
O, gençlerge milliy duyğular ve vatanperverlikni daa çoq aşlamaq kerek olğanını hatırlatıp, qırımtatar halqınıñ birligi ve namusını qorçalamağa çağırdı.


text:
«Qırım.Aqiqat» teleleyhası: İnformatsion qamaçavda Qırım. Nasıl yeñmek mümkün?
Bir yıl evelsi bu künleri Qırımda ukrain telekanallarınıñ yayını söndürilgen edi. Soñra ukrain radiolarını söndürdiler. Şimdi ise işğal etilgen yarımadada soñki mustaqil matbuat vastalarını informatsion alandan yoq etecek olalar. Qırımlılarnıñ obyektiv malümatnı almaq yekâne imkânı – ukrain telekanallarını uyduda seyir etmek ve ukrain saytlarını oqumaq.
Qırımlılar yarımadadaki vaziyet aqqında ne bileler ve Rusiye akimiyeti söz serbestliginden ne içün qorqa – «24» haber telekanalında «Qırım.Aqiqat» yayınında.
Studiya musafirleri – «Qırım.Aqiqat» teleleyhasınıñ reberi Volodımır Prıtula ve Ukraina informatsion siyaseti naziriniñ mesleatçısı Sergiy Kostınskiy.
Programma cumaertesi künü saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit saatine köre saat 12:30) efirge çıqa. Radio Svoboda ve Qırım.Aqiqat saytlarında saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) seyir etmek mümkün.
Radio Svobodanıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegen insanlar içün azırlandı.


text:
Qırımda FSB jurnalistlerni separatizm işi ile qabaatlay
Salı künü, aprel 19-da, Rusiye uquq qoruyıcıları qırımlılarnıñ evlerinle tintüv keçirgenler. Yedi kişi yaqalandı ve FSB tarafından sorğuğa çekildi. Taqiqat areketleri FSBniñ Qırım idaresi açtırğan cinaiy iş çerçivesinde keçirildi. Cinaiy iş Rusiye Ceza kodeksiniñ 280.1 maddesi (separatizm) kibi tanılğan Qırım.Aqiqat maqalelerinden sebep açıldı. İşğal devamında bu madde boyunca üç cinaiy iş açıldı.
«Separatist maqalesinden» sebep belli Qırım jurnalisti Mıkola Semena şübe altına alındı. Aqmescit, Yalta ve Aqyarda yaşağan bir sıra insan, bazıları jurnalist bile degil, iş şaatları olalar. FSBde keçirilgen sorğudan soñ er kes azat etildi.
Qabaat ve tintüvler aqqında
Kün devamında tintüv ve yaqalavlar Rusiye ve Qırım matbuat vastalarında aydınlatıldı. Olarnıñ malümatına köre, tintüvler yedi adres boyunca keçirildi: Aqmescitte dört evde ve Yalta ve Aqyarda birer ev baqıldı. Er kesniñ bilgisayarları ve diger tehnikası tutıp alındı.
Moskva kontrol etken Qırım prokuraturası bildire ki, tintüvler Aqmescitniñ Kyiv rayonı mahkemesiniñ qararı esasında keçirildi. «Haber saytında yerleştirilgen maqaleniñ müellifi yarımada ve onıñ sakinlerine qarşı izolâtsion tedbirler, şu cümleden cenk areketlerini başlatmağa çağırğanı belli oldı», – dep qayd ete prokuratura.
Rusiye nezaret hızmeti şeklengenniñ adını aytmay. Faqat Qırım jurnalistleri sabadan berli Mıkola Semena aqqında laf ketkenini bildireler. Qırımda onı yıllar devamında yerli ve ukrain kütleviy haber vastalarında çalışqan tecribeli bir jurnalistni olaraq tanıylar. Bir qaç yıl evelsi jurnalist Qırım matbuat vastalarında «qavğa tili» aqqında «Haber matbuat merkezi» leyhası çerçivesinde ekspert olğan edi. Rusiyeniñ yarımada işğalinden bir qaç yıl ögüne «Den» ve «Zerkalo nedeli» neşirleri içün yazğan edi, amma 2014 senesi adise-vaqialarından soñ nefaqağa çıqtı. Rusiye mahsus hızmetleri onı nege esaslanıp Qırım.Aqiqatta çıqqan «separatist» maqaleleriniñ müellifi dep tanığanlar aytılmay. Radio Svoboda ukrain hızmetiniñ reberligi bildire ki, zenaatdaşları qorunacaq ve haberdar olmağa istegen insanlar içün adise-vaqialar aydınlatılacaq.
Tintüv vaqtında Mıkola Semenanıñ bilgisayarını alğanlar, anda neşir içün azırlağan maqaleleri bar eken. Bunı Qırım jurnalisti Lilâ Bucurova Facebookta yazdı, faqat bunıñ resmiy delili yoq.
Cinaiy iş çerçivesinde tintüvler diger qırımlılarnıñ evlerinde de oldı, şu cümleden jurnalistlerniñ evlerinde – yedi adres boyunca. Qırım adliyecisi Emil Kürbedinov sorğularda bar edi. Onıñ aytqanına köre, Mıkola Semena sorğudan soñ Qırımnı terk etmemek şartınen azat etildi. Yaqalanğan diger insanlar da azat etildi.
Taqiqatçılar bütün bilgisayarlarnı ve tehnikanı teşkerecekler, bundan soñ ise taqiqat tedbirleri ğayrıdan başlanacaq.
Poklonskaya Qırım.Aqiqatnı blok etecek ola
Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya cinaiy iş çerçivesinde Qırım ve Rusiyede Qırım.Aqiqat saytını blok etecegini bildirdi. «Rusiye Baş prokuraturası ve soñra Roskomnadzorğa «Qırım.Aqiqat» haber hızmetiniñ qapatılması içün vesiqalar azırlaymız. Bu zararlı bir hızmet, olarnıñ maqaleleri ekstremizm ve Qırım akimiyetiniñ itibarını bozmaq ıntıluvlarını, milletlerara qavğa çıqarılmasını aqlay», – dep ayttı o TASS Rusiye agentligine.
Qayd etmeli ki, aynı şekilde Roskomnadzor bir qaç Qırım neşirine kirişni yasaq etti. Olarnıñ arasında «Tsentr jurnalistskih rassledovaniy», BlackSeaNews ve digerleri.
«Tsentr jurnalistskih rassledovaniy» («Jurnalist tedqiqleri merkezi») «Qırım» batalyonınıñ göñüllileri aqqında çıqqan maqale boyunca cinaiy iş çerçivesinde yasaq etildi. Cinaiy iş Rusiye Ceza kodeksiniñ 280.1 maddesi boyunca açıldı. Maqale müellifi Anna Andriyevskaya şeklengen kişi, neşirniñ sabıq hadimleri ise şaatlar olaraq sorğuğa çekildi. Episiniñ evinde tintüv keçirilgen edi.
Rusiye mahsus hızmetleri BlackSeaNews neşiriniñ baş muarriri, «Maydan inostrannıh del» hayriye fondunıñ eksperti Andrey Klimenkonı da separatizm maddesi boyunca qabaatlaycaq olalar. Bu cinaiy işlerniñ taqdiri aqqında şimdige qadar bir şey belli degil. Olarnıñ iştirakçileri esas Ukrainağa kettiler, bu sebepten apiske alınmaqtan qurtulğanlar.
Rusiye Ceza kodeksiniñ 280.1 maddesi memleketniñ ceza qanunlarında Qırım işğalinden soñ peyda oldı. Bu madde beş yıllıq apis cezası berilecegini belgiley. Ukraina uquq qorçalayıcıları bildirgenine köre, bu madde Qırım işğaline razı olmağanlarğa qarşı bir mehanizm ola.
Malüm ki, Rusiye uquq qorçalayıcılarınıñ malümatına köre, Rusiyede Ceza kodeksiniñ 280.1 maddesi şimdilik işletilmedi, yani mahkeme tecribesi yoq. Qırımda ise bu madde üç cinaiy işniñ sebebi oldı.
Qırım tintüvlerine cevap olaraq cezalar olacaqmı?
Qırımdaki tintüv ve yaqalavlarnı ukrain akimiyeti ve media teşkilâtları izaatlağanlar.
Ukraina mustaqil media iş birligi yolbaşçısı Yuriy Lukanov ortaq halqara teşkilâtları, şu cümleden Rusiye jurnalistleri birliginiñ kâtibi Nadejda Ajgihina, Avropa ve Halqara jurnalistleri Federatsiyasınıñ ofisleri, em de OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi ofisine muracaat yollağanını bildirdi.
«Qırımda olğan şeyler işğalci akimiyetniñ yarımadada qalğan serbest jurnalistikanı yoq etmek yoluna devam etkenini ifadeley. Olar Qırımdan kerçek malümat bermege qorqmağanlarnı qorquzacaq olalar», – dep qayd etti o.
Ukraina Haber siyaseti nazirligi Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası, Ukraina havfsızlıq hızmeti, Tışqı işler nazirligi, em de halqara teşkilâtlar, şu cümleden OSCE kütleviy haber vastalarınıñ söz serbestligi temsilcisine muracaat etip, Qırımda jurnalistlerniñ yaqalanması ve evlerinde keçirilgen tintüvlerge seslenmege çağırdı.
«Jurnalistlerge qarşı yaqalav, apis cezaları, siyasiy ükümler, cinaiy işler, em de işğalcige boysunmağan jurnalistlerni ekstremizm ve separatizm ile qabaatlamaq ıntıluvları – yarımadada er angi azatlıq şekilleriniñ çirkin odürüv siyasetidir. Dünya Qırım vaqialarınıñ öz resmini yapqan ve dünyanı Qırım sakinleri «ana yurtunda» raat yaşağanlarında işandırğan Rusiye teşviqatını köz ögüne alıp, bunıñ kibi areketlerge sert qıymet kesmeli», – dep ayttı nazir Yuriy Stets.
Qayd etmeli ki, Qırımda jurnalistlerge basqı çoqtan devam ete. Ukraina matbuat teşkilâtları Qırım jurnalistleriniñ aq-uquqları bozula dep, Rusiyege nisbeten aynı bu sebepten cezalarınıñ quvetleştirilmesini teklif etmege tüşüneler.


text:
KHDC özek şantajı: Qırım içün bir telükesi barmı?
BMT Telükesizlik Şurası Şimaliy Koreyağa qarşı yañı sanktsiyalar kirsetti. Bu sentâbrniñ 3-nde Phenyan keçirgen altıncı ve o küngece eñ küçlü sayılğan özek sınavğa qarşı yapılğan bir cevap. Ekspetler, Şimaliy Koreya rejimi gidrogen bombası yapqanını tahmin ete. Qabul etilgen qarar mücibi, KHDC tekstilniñ ihracatı, o devletke tabiiy gaznıñ ketirilmesi, cermay ve cermay mahsullarınıñ ketirilmesiniñ limiti sıñırlana.Ondan da ğayrı, bütün dünya devletleri Şimaliy Koreyağa yollanğan ya da andan çıqqan gemilerni teşkermesine çağırıla.
Kyiv halqara munasebetler institutı halqara munasebetler ve tışqı siyaset kafedrasınıñ dotsenti Aleksey Samoylov yañı Koreya cenki perspektivalarına inanmay.
– Elbette ki, bu davanı barışıq yolunen çezmek kerek. Şubesizdir ki, Phenyannıñ kütleviy qırma silâsı ve onı naql etüv vastaları mevcut. Men bellesem, Washington Şimaliy Koreyağa arbiy basqı yapmaqnıñ yersiz olğanı ve masa başında añlaşmaq kerek olğanını añlay. Rusiye aracı olabile, lâkin Kreml tarafından daa böyle bir teklif yapılmadı. Vladimir Putin şimdilik añlaşmaq kerek olğanı aqqında aytmaqta.
Halqara jurnalist, Ukraina çincinler Assotsiyasıyasınıñ azası Aleksey Koval, dünyanıñ qorqmasına sebep bar dep tüşüne.
Özek şantajı eninde-soñunda bir yalan olıp çıqması da mümkünAleksey Koval
– Eki yıl evelsi Phenyanda keçlen arbiy paradnı közetken analitikler Şimaliy Koreya raketalarınıñ parametrleri deñişip başlağanını qayd eteler. Esasen bu dolaylı delillerdir, onıñ içün özek şantajı yalan olabile. Ancaq soñki yıllarda Phenyan kerçekten de öz bombalarınıñ sınavını keçirip tura. Olar qorquzmaq içün qullanğan şeyleri – ğayrıdan işlengen yarım asırlık sovet tehnologiyalarıdır. Belki de olar Rusiyeden yardım almadan raketa motorları yapqandırlar. O ya da bu şekilde olsa da, dünya telükeli tehnologiyalarnıñ dağılmasına mania olamadı. Cenk başlağan taqdirde ilk olaraq darbe altına Cenübiy Koreya tüşer: çoq millionlı Seoul toplarnıñ mermileri yetecek mesafede yerleşmekte.
Arbiy ekspert, Ukraina mudafaa naziriniñ sabıq yardımcısı Leonid Polyakov, Şimaliy Koreyanıñ bu tarzdaki areketleri al-azırda kim içün kârlı olur degen sualni bere.
Şimaliy Koreya bizim ittifaqdaşlarımıznıñ diqqatını Rusiyeniñ Donbassqa yapqan tecavuzı ve Qırım işğalinden ayırmağa areket eteLeonid Polyakov
– Ekspertlerniñ: Şimaliy Koreya yalıñız ballistik raketanı degil de, gidrogen bombasını effektiv şekilde başqa qıtağa naql etip olurmı? - degen esas suali alâ daa cevapsız qalmaqta. Yañı özek tertibatı bayağı kompaktmı? Amma bu kerçekten de şubeli mesele. Lâkin ne yazıq ki, Şimaliy Koreya bizim ittifaqdaşlarımıznıñ diqqatını Rusiyeniñ Donbassqa yapqan tecavuzı ve Qırım işğalinden ayırmağa areket ete. Soñki zamanlarda ziyade faalleşken Kim Çen In, amerikalılarnen avropalılarnı Yaqın Şarq işlerinden uzaqlaştırmaq maqsadınen yapılmasında üçünci bir küçniñ iştirak etmesi istisna degildir. İşte Rusiye içün bu vaziyet elverişli olma ihtimali bar.
(Matirialnıñ metin şeklini Vladislav Lentsev azırladı)


text:
Beyaz Sarayda bu sene Ramazan iftarı berilmedi
ABD prezidenti Donald Trumpnıñ idaresi bu sene Ramazan iftarını bermemege qarar aldı. Bundan evel ise aman-aman 20 yıl devamında bu anane bozulmay edi ve er yıl Ramazan ayınıñsoñunçını ifadelegen Oraza bayramı (Eid ul-Fitr) munasebetinen iftar berile edi.
Bunıñ yerine Trump ve onıñ qarısı beyanat yayınlap, dünya musalmanlarına hayırlavlarını yolladı.
Bundan evel musulmanlarğa safsata sözleri içün tenqit etilgen Trump, ananeviy iftarnı keçirmeyip, ondan evelki üç idareciniñ adetini bozdı.
Eid ul-Fitr munasebetinen qurulğan sofrağa Amerika musulmanlarınıñ yetekçileri, Kongress azaları ve musulman devletleriniñ elçileri davet etile edi.


text:
Ali Hamzin: Urıp yıqtırılğan Boing Rusiye ve Ğarpnıñ munasebetlerinde yañı esap noqtası
Meclisniñ tış alâqalar idaresiniñ reberi Ali Hamzinniñ fikirince, Ukrainanıñ cenüp-şarqındaki Malayziya Boinginiñ ficiası Rusiye ve Ğarp arasındaki munasebetlerde yañı esap noqtasıdır.
Bunı Ali Hamzin Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
O, Boingniñ rusiyeliler tarafından urıp tüşürilgenini istisna etmey.
«Çeşit memleketlerdeki nezaret etici aletler bunı tasdiqlaylar. 1983 senesi Sovet Birligi Uzaq Şarqta cenübiy korâlılarnıñ tamam bu kibi Boingini yoq etti, o vaqıt sovet küçleri de yapqanlarını boynuna almay ediler, soñra ise, qabaatını tanıdılar. Malayziya Boingi faciası da bunı tekrarlay bile. Amerikanlı Pentagon, Merkeziiy istihbarat idaresi ve digerleri «Buk» türüne ait raketanıñ uçurtqanlarını qayd ettiler», - dedi A.Hamzin.
Aytqanı kibi, bu vaqialar dünyadaki kerginlikni küçleştire bile.
Hatırlatamız, iyül 17 künü saat 16:20 Amsterdam - Kuala-Lumpur seferi boyunca ketken Malaysia Airlines şirketiniñ Boeing-777 uçağı Donetsk vilâyetinde tüşürildi. Fevqulâde vaziyetler boyunca Ukraina devlet hızmetiniñ malümatına köre, uçaqta 298 insan bar edi, şu cümleden 15 eyyet azası.