text:
Uquq qorçalayıcı: Qırımda basqılarnıñ yañı çeşiti – faal vatandaşlarnıñ memuriy taqip etilmesi
Qırımda tintüv keçirilgen yerlerni, mahkemelerni ziyaret etken, insan aqlarınıñ vaziyetini nezaret etken, adiselerni haber vastalarında aydınlatqan faal vatandaşlarnıñ toplumı peyda oldı. Bu faallerni memuriy taqiqatlarğa oğratıp başladılar.
Bunı Kyivde yanvar 13 künü matbuat konferentsiyası devamında uquq qorçalayıcı Lilâ Gemeci beyan etti.
«Neler ola: pervasız qalmağan insanlar, vaziyetni aydınlatıp, bunıñ aqibetinde FSB tarafından ögrenile, resimlerge çekile ve soñra olarnen «çalışıp» başlaylar. Qırımda yapılğan qanun bozuvlarınıñ aydınlatılmasına yol bermemek içün, faallerni qorqutalar ve taqip eteler», – dey uquq qprçalayıcı.
O 2016 senesi mayıs 12 künü Bağçasarayda «Salaçıq» qavehanesi yanında yüz bergen vaziyet aqqında hatırlattı. O vaqıt Rusiyeniñ Qırımdaki FSB vekilleri qavehanede tintüv kerdiler, bina yanında vatandaşlar toplaştı. Neticede beş faalni memuriy mesüliyetlikke celp ettiler (10 ve 20 biñ ruble arasında paa cezaları), çünki olar, sanki, tintüv yerinde keçirilgen izinsiz mitingni ötkerdiler.
Gemeci, bu işlerde olğan qanun bozuvlarına işaret etti. Böylece, uquq qoruyıcınıñ sözlerine köre, o yerde rus uquq qoruyıcıları tarafından tertip etilgen memuriy protokollar qanun talaplarına uyğun degiller, işler baqılğanda qabaatlanğanlar özüne imayecilerni saylap olamay ediler, mahkemede imayeniñ bir-sıra şikâyetleri red etildi.
«Eki memuriy qanun bozuvı sebebinden insan cinaiy surette taqip etilmek mümkün, cinaiy cryan ise – Qırımda İldar Dadinniñ taqdirini tekrarlaycaq insanlar toplumı şekillenecegini añlata (rusiyeli muhalifet faali, «kütleviy merasimlerniñ qaidelerini defalarca bozğanı» içün Rusiyete mahküm etilgen yekâne faaliyetçi, 2,5 yalğa apiske oturtıldı – QA)», – dedi Gemeci.
Mayıs 12 künü 2016 senesi Bağçasarayda rusiye silâlı hızmetleri bir sıra musulmannıñ evinde ve yerli qavehanede tintüv keçirdi. Neticede dört Bağçasaray sakini yaqalandı: Enver Mamutov, Remzi Memetov, Zevri Abseitov ve Rustem Abiltarov. Rusiye Federal telükesizlik hızmeti olarnı Rusiyede terroristik teşkilât olaraq tanılğan«Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanını ayta.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


c: text/html

text:
Ekrem Çelebi - Aydost Bozlağı
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Aydost Bozlağı
Etiketler : Ekrem Çelebi - Aydost Bozlağı türkü indir, Ekrem Çelebi - Aydost Bozlağı türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Aydost Bozlağı mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Aydost Bozlağı türküsü, Aydost Bozlağı sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Aydost Bozlağı bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Karadır Kaşları
Ekrem Çelebi - Yat Kolumun Üstüne
Ekrem Çelebi - Sunam
Ekrem Çelebi - Ozanlar Diyarı
Ekrem Çelebi - Gonca Güller
Ekrem Çelebi - Yaban Elleri
Ekrem Çelebi - Ay Gülüm
Ekrem Çelebi - Dut Ağacı
Ekrem Çelebi - Telli Turnam
Ekrem Çelebi - Acem Kızı
Ekrem Çelebi - Al Fadimem
Ekrem Çelebi - Gerçek Mi Serap Mı Bilemem
Ekrem Çelebi - Şeker Dağı
Ekrem Çelebi - Kader Benim Yollarımı Bağlama
Ekrem Çelebi - Çiçek Dağı

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Fwtzaldan Qazaqstan qurama komandasınıñ jäne «Qayrat» şağın fwtbol klwbınıñ qaqpaşısı Ïgïta älemdegi eñ üzdik qaqpaşı dep tanıldı.
Bul twralı klwbtıñ resmï saytıxabarlaydı.
Futsalplanet älemdegi üzdik qaqpaşını anıqtaw jönindegi dawıs berw qorıtındıların jarïyaladı. Osı nomïnacïya boyınşa Ïgïta özgelerden oq boyı alda bolğan. Qazaqstan quramasın Kolwmbïyada ötetin älem çempïonatına alıp şığwğa zor üles qosqan qaqpaşınıñ eñbegi qalay däriptese de orındı.
Brazïlïyalıq oyınşa 2011 jıldan beri «Qayrattıñ» quramında öner körsetedi. Ol osı waqıt işinde «Qayratpen» birge eki ret WEFA kwbogınıñ jäne xalıqaralıq Eremenko kwbogınıñ ïegeri atandı. Sonday-aq Qazaqstan birinşiligi men kwbogı jolındağı jarıstardıñ jeñimpazı.
Tegï: Sport jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Keriçteki «Qırım qapısı» nasıl olacağı aqqında qarar alındı – Georgiy şeriti ile rusiyeli tuğra
Rusiyege boysunğan Qırım ükümetiniñ Qurucılıq ve mimarcılıq nazirligi Keriçte «Qırım qapısı» abide kompozitsiyasınıñ eñ yahşı eykel kompozitsiyası (taslaq leyhası) yarışını keçirdi. Taqdim etilgen 4 taslaqlardan Moskva eykelcisiniñ işi ğalebe qazandı, bu yerde qartallarnen, Georgiy şeriti ve grifon ile Rusiye tuğrası kösterile.
Bu aqta Qırım nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
«Yarışta taqdim etilgen bütün işler yüksek professional seviyede yapıldı ve jüri azalarınıñ yüksek baalarını aldı».
Yarış ğalibi Moskva eykelcisi, professor, RAH akademigi, Rusiye Federatsiyası halq ressamcısı Salavat Şerbakovnıñ işi oldı.
Bu onıñ bu kibi Qırım yarışlarında ilk ğalebesi degil. Hususan, onıñ leyhası bu sene Aqmescitte açılğan «Nezaketli insanlar» abidesi ve sürgünlik qurbanlarına bağışlanğan memorial yapılmasında qullanıldı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Uquq qoruyıcılar oğlumnı köteklep, belli olmağan bir yerge alıp kettiler – Sudaq meclisiniñ reisi
Sudaq rayonınıñ meclis reisi İlver Ametovnıñ evinde mayısnıñ 8-nde keçirilgen tintüv vaqtında uquq qoruyıcılar oğlunı köteklep, belli olmağan bir yerge alıp kettiler. Bunı İlver Ametov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Evimde etnografik müzey bar ve silâ çoq, orta asırlardan bugünge qadar bar. Müzeyde tintüv keçirdiler, er şeyni qaytardılar. Büyük oğlumnı köteklediler, qollarını baylap alıp kettiler, qayda – bilmeyim, aqşam telefon eteceklerini ayttılar», – dedi Ametov.
Mayısnıñ 8-nde saba Qırımtatar Milliy Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev Facebook saifesinde bildirdi ki, Sudaq rayonınıñ meclis reisi İlver Ametovnıñ evinde tintüv keçirile.
«Meclis azalarına qarşı yañı repressiyalar olğanı belli», – dep yazdı Smedlâyev.
2015 senesi dekabr ayında Rusiye uquq qoruyıcıları Sudaq rayonınıñ meclis reisi İlver Ametovnıñ evinde tintüv keçirgen edi.
Rusiye kontrol etken Qırım uquq qoruyıcıları tintüv ve tutuvlarnı şimdilik izaatlamay.
Rusiye Qırımnı işğal etken soñ yarımadada mustaqil jurnalistler, qırımtatar failleri, Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanlarında şeklengen Qırım musulmanları, Meclis azalarınıñ evlerinde tintüvler sıqlaştı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Putin Qırım ile bağlı sert muzakerelerge azırlana ve kete bile – Çubarov
Rusiye prezidenti Vladimir Putin ve onıñ etrafında olğan insanlar Qırım ile bağlı sert muzakerelerge azırlıq köreler. Olar işğal etilgen yarımadadan kete bileler. Aynı vaqıtta, şübesiz, Rusiye Federatsiyası Qırımsız qalacaq. Bunı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, Yuqarı Rada deputatı Refat Çubarov «Apostrof» neşirine bildirdi.
«Eminim, Putin ve onıñ etrafından olğan insanlar Qırım boyunca sert bir muzakerelerge azırlanalar, olar yarımadadan kete bileler, lâkin olar içün yeñilme olmasını istemeyler. Olar yüzüni saqlamağa tırışacaqlar. Qırımnı global halqara munasebetler içün de zemaneviy silâ ile donatalar. Olar bu silânen NATOnıñ aman-aman bütün cenüp qısmını qorquzacaqlar: Türkiye, Romaniya, Bulğaristannı. Silâ meselesinde ekspert degilim, amma arbiy mütehassıslarnıñ bergen malümatına köre, bugünde-bugün Rusiye mezkür devletler içün silâ ceetinden telükeli, olar mudafaasını quvetleştirmege mecburlar», – dep ayttı Refat Çubarov.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Qazahistan İİN Almatıda ücüm neticesinde üç politsiya hadimi ve bir vatandaşnıñ elâk olması aqqında bildire
Qazahistan İçki işler nazirligi (İİN) Almatı şeerinde belli olmağan silâlı şahıslarnıñ politsiya bölügine ücümi neticesinde üç politsiya hadimi elâk olğanı ve daa bir qaç kişi yaralanğanı aqqında bildire. Bundan da ğayrı, beyanatqa binaen, bir vatandaş elâk oldı. İNN bildirgen malümatqa köre, ücümciler ateş açıp, onıñ avtomobilini almağa tırıştı.
Bunen beraber, İçki işler nazirligi ücüm etkeninde şeklenilgen bir kişi aqqında bildire.
«İlk malümatlarğa binaen, yaqalanğan kişi 27 yaşındaki, bundan evel mahküm etilgen Qızılorda vilâyetiniñ sakini keçen afta soñu qadınnı öldürgeninde şeklenile», – dep aytıla beyanatta.
Şeerde telükeniñ «qırmızı» seviyesi ilân etildi ve ücüm etkeninde şeklenilgen eñ azdan daa bir kişini yalama boyunca ameliyat alıp barıla.
Yerli kütleviy haber vastaları bildire ki, ücüm tek politsiya bölügine degil de, amma Milliy havfsızlıq komitetiniñ yerli bölügine de etildi ve daa bir yerde ateş açıldı, amma tafsilâtlı malümat yoq.
Bundan evel, iyün ayında Aktobe şeerinde silâlı insanlar ücüm etken soñ, Qazahistanda telükeniñ «sarı» seviyesi ilân etilgen edi. O vaqıt 28 kişi elâk oldı.


text:
Pingvin
Pingvin - qanatı kelte ha'm jin'ishke bolıp yeskekke aylang'an. Ayaqları denesinin' keyingi bo'limine tutasqanlıqtan wolar qurg'aqlıqta tik ju'redi. Yeskek qanatları ja'rdeminde wolar saatına 30 km tezlikte su'n'giy aladı. Antarktida Tınısh okeanı atawlarında, Avstraliya, Tu'slik Amerika ha'm Afrika jag'alarında tarqalg'an. Balıqlar ha'm shayan ta'rizliler menen azıqlanadı. Imperator pingvininin' boyı 120 sm, salmag'ı 45 kg keledi. Pingvinler koloniya bolıp uya saladı. Wolar suwıqqa ju'da' shıdamlı. Imperator pingvini qısta 60-70 C suwıqta ma'yek tuwıp, sho'je shıg'aradı.


text:
Qırımda alâ daa insan aqları bozula – BMT maruzası
Qırımda Rusiye akimiyeti tarafından insan aqları ep bozula, bu aqta Ukrainada insan aqlarına riayet etüv boyunca BMT nezaret eyyetiniñ 12-nci maruzasında aytıla.
«Qırım Muhtar Cumhuriyetinde, statusı BMT Baş assambleyasınıñ 68/262 qararında yazılğan, yarımada sakinleri alâ daa aqlarınıñ bozuluvından zorluq çeke», – denile İnsan aqları boyunca BMT Yuqarı komissarı İdaresiniñ beyanatında.
Qıtaiy Ukrainada başlanğan Qırım qamaçavı sebebinden insan aqları bozuldı, denile BMT esabatında.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
«Qırım.Aqiqat» teleleyhası: Qırım. İqtisadiyattan tış zonağa qadar cayav
Demir yol ve avtobus alâqaları lâğu etilgen soñ Ukrainadan Qırımğa nasıl barıp çıqmaq mümkün? İş adamlarına Qırımda çalışmaq ne sebepten elverişli degil? Ne sebepten iş adamlarınıñ üçte biri Qırımda yañı qaideler boyunca çalışmağa istemedi? Bergilerniñ sayısı qaç qat arttı?
Qırım: İqtisadiyattan tış zonağa qadar cayav – «24» haber telekanalınıñ «Qırım.Aqiqat» yañı leyhasında.
Studiya musafirleri – Qırım iş adamı Sergey Bojenko ve qırımlı Yekaterina Rakitânskaya. Olarnen Qırım jurnalisti Aleksandr Yankovskiy subetleşti.
Programma cumaertesi künü saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit saatine köre saat 12:30) efirge çıqa.
Radio Svoboda ve Qırım.Aqiqat saytlarında ise saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) peyda olacaq.
Radio Svobodanıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegen insanlar içün azırlandı.


text:
Qırımnıñ energetik qamaçavına bergen cevabı: «fevral 26 işiniñ» iştirakçileri apiste qalacaq
Qırım – Qırımnıñ Yuqarı Mahkemesi «fevral 26 işiniñ» üç iştirakçisi – Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz, faaller Ali Asanov ve Mustafa Degermenciniñ cezasını deñiştirmedi. Şeklengenlerniñ tuvğanları ve ortaqları böyle bir qarar olacağından emin ediler, çünki çoqtan berli mahkeme sistemasınıñ obyektiv olğanına inanmaylar. Böylece Qırım reberligi siyasiy mabuslarnı azat etmege talap etken energetik qamaçavınıñ teşebbüsçilerine yol bermeycegini kösterdi.
Bazarertesi künü, noyabr 30-da, Qırımnıñ Yuqarı Mahkemesinde belli bir vaqıttan berli Aqmescitte apiste yatqan «fevral 26 işi» iştirakçileri Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz, faaller Ali Asanov ve Mustafa Degermenciniñ adliyecileri bergen şikâyet arizaları baqılmaq kerek edi.
Taqiqat malümatına köre, Mustafa Degermenci, Ali Asanov ve Ahtem Çiygoz 2014 senesi fevral 26 künü Qırım parlamenti yanında Ukraina topraq bütünliginiñ tarafdarları ve o vaqıt Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksenovnıñ reberligi altında bulunğan «Russkoye yedinstvo» («Rus birligi») firqasınıñ faalleri arasında olğan «kütleviy tertipsizliklerde» iştirak etkenleri içün qabaatlana. Yüz bergen çatışmada eki insan elâk oldı. Yarımada Rusiyege «qoşulğan» soñ Taqiqat komiteti kütleviy çatışmalarnı teşkil etüv ve iştirak etüv boyunca cinaiy iş (Rusiye Federatsiyası Ceza kodeksiniñ 212-nci maddesiniñ 1-inci, 2-nci qısmı) açtı. İş taqiqatı çerçivesinde uquq qoruyıcı organlarınıñ hadimleri 2015 senesi yanvar 29-da Çiygoznı, aqımdaki seneniñ aprel 15-de Asanovnı, bu sene mayıs 7-de ise Degermencini yaqaladılar.
Mahkeme olarnıñ apis cezasını bir qaç kere uzatqan edi. «Fevral 26 işi» iştirakçileriniñ adliyecileri mahkeme qararına şikâyet etken ediler, ve yalıñız bir kere Qırımnıñ Yuqarı Mahkemesi Çiygoznıñ adliyecisi bergen şikâyet arizasını qısmen qabul etip, Meclis reisi muavininiñ apis cezasını noyabr 19-ğa qadar degil avgust 19-ğa qadar uzatqan edi. Faqat soñra mahkeme apis cezasını kene de noyabr 19-ğa qadar uzattı. Aynı müddet Asanov ve Degermenci içün belgilendi.
Taqiqat organları Çiygoz, Asanov ve Degermenciniñ ukrain pasportı bar olğanı içün Qırımnı terk ete bileler ya da şaatlarğa basqı yapa bileler dep, apis cezalarınıñ müddetini arttırmağa talap etken ediler. Degermenciniñ babası Bekir Degermenci aytqanına köre, taqiqatçı oğluna Çiygozğa qarşı malümat bermege teklif etip, azat etecegini vade etken edi.
Mahkeme öz qararını çıqarıp, böyle bir ükümniñ sebebi olaraq şeklengenlerniñ «taqiqattan saqlana ve şaatlarğa basqı yapa bilecek» olğanını qayd etti
Aqımdaki seneniñ noyabr 17-de Aqmescitniñ Kiyev rayonı mahkemesi yuqarıdaki şahıslarğa apis cezasınıñ müddetini uzattı: Çiygozğa – 2016 senesi yanvar 29-na qadar, Asanov ve Degermencige – 2016 senesi fevral 19 kününe qadar. Mahkeme öz qararını çıqarıp, böyle bir ükümniñ sebebi olaraq şeklengenlerniñ «taqiqattan saqlana ve şaatlarğa basqı yapa bilecek» olğanını qayd etti.
Adliyeci: ne amam, ne de yataq bar
Birinci toplaşuvda Mustafa Degermenci iştirak etti: Adliyecisi Aleksandr Solodkov onıñ içün daa yımşaq bir ceza belgilemege rica etti: ev apsi kibi. Onıñ aytqanına köre, Degermenciniñ «qabaatlanğan cinayetke alâqası yoq». «İş malümatlarında onıñ qabaatını isbatlağan deliller yoq. Ukrainada saqlanmaycaq edi», – dep qayd etti Solodkov. O, qabaat tarafınıñ Degermenciniñ «içtimaiy bağları» yoq kibi fikirini red etti. «Kiyev rayonı mahkemesiniñ toplaşuvında (noyabr 17 künü – QA) 50 insan toplaştı, ayatta 100 kişi tura edi – umumen 150 insan. Pekitilgen içtimaiy bağlarnı daa ne isbatlay bile?», – dep ayttı o. Adliyeciniñ qayd etkenine köre, işte Degermenci aqqında müsbet şeyler bar, o, ne Rusiye Federatsiyası, ne de başqa bir yerde cinaiy mesüliyetke çekilgen edi.
Bundan ğayrı, Solodkovnıñ aytqanına köre, Degermenci yatqan apishane iç bir sanitar qaidege uymay: «Ne amam, ne de yataq bar – Rusiye Federatsiyasınıñ Anayasası kefil etken aq-uquqları bozula».
Adliyeciniñ aytqanlarına emiyet bermegen mahkeme Degermenciniñ cezasını yımşatmadı. Mahkemeci qabaat tarafınıñ şeklengen kişi «mahkeme ve taqiqattan saqlana bile» kibi sözlerine diqqat ayırdı.
«Baba, seni pek sevem!»
Yarım saatten soñ aynı mahkeme toplaşuvı dört balanıñ babası Ali Asanovnıñ iştiraki ile keçirildi. Şunı aytmaq kerek ki, balaları, şu cümleden beş aylıq oğlu büyüklernen beraber mahkemege keldiler. Toplaşuvğa olarnı almadılar, bu sebepten olar ekinci qattaki ayatta büyüklernen beraber beklemege mecbur oldılar.
Asanovnıñ adliyecisi Aleksandr Katelin mahkemeden ceza olaraq apiste yatmasını belgilememege rica etti. «Asanovnıñ qoranta vaziyeti er keske belli: dört balası bar, köyde yaşaylar. Qırımnıñ şimdiki vaziyetini bilesiñiz: elektrik yoq, bağ yoq. O, qorantasınıñ yanında olmaq kerek. O, taqiqat ketişatına iç bir şekilde tesir etemez», – dep ayttı Katelin. Adliyeci qayd etti ki, Asanovğa «taqiqat ile işbirligi maqsadınen basqı yapıp», apis müddetini arttırğan ediler.
«Men pey bere bilecegimizni aytqan edim. Menim fikirimce, ev apsi kibi ceza berile bile», – dep ayttı Katelin.
Faqat, Degermenciniñ işinde olğanı kibi, qabaat tarafı Asanovnıñ «mahkeme ve taqiqattan saqlana bilecegini» tüşüne. Mahkeme taraflarnıñ fikirlerini diñlep, birinci mahkemeniñ qararını deñiştirmedi.
Asanov mahkemeni terk etip, ömür arqadaşı Elnaranıñ quçağında olğan küçük oğlunı öpti.
«Baba, seni pek sevem!» – artından ayttı Asanovnıñ büyük qızı.
Çiygoz: siyasiy sımarış
Üyleden soñ mahkemede Çiygoznıñ adliyecisi Aleksandr Lesovoynıñ şikâyet arizası baqıldı. O da, cezanı deñiştirmege rica etken edi.
«Mahkeme qararında Çiygoz mahkemeden saqlanmağa tırıştı, Çiygoz cinayet yaptı kibi bir şey yoq, – dep qayd etti Lesovoy. – Çiygoz taqiqat ketişatına tesir ete bile kibi sözler sebepsiz, çünki mahkemeden aldın taqiqat (cinaiy iş boyunca) bitti, deliller toplandı. Apiste tutmaq içün sebep yoq».
Çiygoz berilgen sözünden faydalanıp, oña qarşı qanunsızlıq ve basqı yapılğanını bildirdi. «Cumhuriyet yolbaşçısı (Sergey Aksenov – QA) televideniyede çıqışta bulunıp, mahkemeci, prokuror olaraq aytmaq imkân bere. Mahkemeniñ obyektiv olacağına inanmaq zor. Bunı siyasiy sımarış dep sayam. Mahkeme qanunlarğa degil, yuqarıdan kelgen emirlerge esaslana», – dep qayd etti Çiygoz.
Qabaat ise şeklengen kişi azatlıqta olsa, mahkeme ve taqiqatqa tesir ete bile, dep israr etmege devam etken edi.
Prokuratura – basqı organıAhtem Çiygoz
«Mence, prokuratura – basqı organı, kerçekke uyğun kelgen bir şey yoq!», – dep ayttı Çiygoz.
Buña baqmadan, mahkemeci qabaat tarafına qoltutıp, Aqmescitniñ Kiyev rayonı mahkemesi çıqarğan qararnı deñiştirmedi.
Celâl: Akimiyet zayıflığını köstermeycek
Mahkeme bitken soñ Çiygoznıñ ömür arqadaşı Elmira Ablâlimova mahkeme qararı onıñ içün tesaduf bir şey olmağanını ayttı. «Bir qaç mahkeme devamında köremiz ki, bugünde-bugün Qırımnıñ mahkeme sistemasında uquq qaidelerine esaslanmaq imkânsız. Qırımda mustaqil mahkeme sisteması yoq kibi körüne», – dep ayttı Qırım.Aqiqatqa Ablâlimova.
Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl da aynı fikirde. «Apellâtsion mahkemeleriniñ qararlarını evelden bilemiz. Mahkemelerden iç biri adliyeciniñ şikâyetini qabul etmedi. Bizler mahkemege qararnı ögrenmek içün degil, balalarnı körmek içün, olar bizni körip, yalıñız olmağanını, olarğa qoltutqan insanlar bar olğanını körsinler dep, akimiyetke bu adamlarnıñ taqdiri bizni meraqlandıra ve olarnıñ arqasında halq bar olğanını köstermek içün kelemiz», – dep ayttı o Qırım.Aqiqatqa.
Celâl energetiv qamaçavı teşebbüsçileriniñ siyasiy mabuslarnı azat etmek talabını izaatlap şunı dedi: «Qamaçav pek tez tesir etecegini tüşünmeyim. Qamaçavnıñ siyasiy mabuslarnı azat etüvde tesiri olsa, vaziyet biraz daa kerginleşmek kerek».
Meclis reisiniñ birinci muavini dey ki, «şimdilik bir kimse vazgeçmey: ne Qırım, ne de Rusiye akimiyeti zayıflığını kösterecek ve ukrain tarafınıñ talaplarını qabul etecek».


text:
Ekimge kirmek içün yapılğan online yazıluv usulı Qırım hastahanelerindeki nevbetlerge sebep oldı – aqyarlı jurnalist
Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti tarafından tibbiy müessiselerde kirsetilgen online talon berilüvi, ahır-soñunda nevbetlerniñ artmasına alıp bardı. Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde aqyarlı jurnalist Andrey Vasilyev böyle bir közetivinen paylâştı.
«Dersin ki, aslında hastalarnıñ qaydı bilgisayar vastasınen yapıla ve bu esnas tez ve qolay olmalı, amma online talon alınğanına baqmadan, epbir hastahanege barıp, 40-50 kişi artında nevbet bekleyerek, kene de bilgisayar vastasınen yapılğan blanknı toldurmaq kerek. Bu da ekim kirmesten evel yapıla, ondan da ğayrı ekimge kirmek içün nevbette turmalı. Talonğa köre nevbet bir qaç kün, atta aftadan soñ kelmesi mümkün», – dep qayd ete jurnalist.
Qırımlı cemaat erbabı olğan Edem Dudakov, nevbetlerni bürokratik protseduralar da zorlaştırğanını qayd ete.
«Ekim siziñ şikâyetleriñizni diñlemesinden evel pek çoq kâğıt toldurmağa mecbur qala. O, künde 30 kişiden ziyade hasta qabul etmege istemey, çünkü ziyade çalışqanı içün oña kimse ilâve para tölemey. Bir de bügünkü nevbetni tünevin kirip yetiştiralmağanlar «beslep tura». Bu şartlardan dolayı ekimler işten boşap, özlerine hususiy klinikalardan iş qıdırıp başlaylâr», – dep bitire faal.
İşğal altındaki Qırım sakinleriniñ hastahanelerdeki uzun nevbet ve yavaş berilgen hızmetnen bağlı şikâyetleri ketken sayın arta. Kreml nezaretindeki memurlar buña tekmilleşmegen sağlıq saqlav sisteması qabaatlı dep aytmaqta.


text:
Bul oqïğa Rïw-Grandï-dw-Swl ştatınıñ Mostardas qalasında orın alğan. Lorenco esimdi bala üyiniñ qasında oynap jürgende, wı adam ömirine öte qawipti jararaka jılanı payda boladı. Bala reptïlïyanı qalay tistep tastağanı belgisiz.
Oqïğadan keyin Lorenco birden awrwxanağa jetkizildi. Alayda därigerler onıñ ağzasına jılan wınıñ tüspegenin aytıp, balanıñ ata-anasın onıñ eş zardap şekpegenin jäne özin jaqsı sezinip otırğanına sendirdi, dep jazadı RÏA Novostï.
Derekközi: QazAqparat
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
UTH Qırımnı ziyaret etken Sırbistanlı ve Çehiyalı siyasetçilerine 5 yılğa devletke kirişini yasaq etti
Ukraina telükesizlik hızmeti Kreml nezaretindeki Qırım akimiyetiniñ daveti ile yarımadanı ziyaret etken dört Sırbistanlı ve bir Çehiyalı siyasetçige 5 yılğa devletke kirişini yasaq etti. Bunı mart 20 künü Ukraina telükesizlik hızmetiniñ matbuat kâtibi Yelena Gitlânska haber etti.
Gitlânskanıñ Facebookta yerleştirgen bildirüvinde: «Ukraina telükesizlik hızmeti, Avropa ve başqa memleketlerden işğalci akimiyetniñ davetinen «sahte referendumnıñ» üçünci yıllığında Qırımnı ziyaret etken siyasetçiler aqqında malümatını teşkerdi. Qırım MC toprağında dört Sırbıstan vatandaşı ve bir Çehiya vatandaşı ruhsetsiz bulunğanları ortağa çıqtı. UTH olarğa Ukrainağa kirişini beş yıl müddetinen yasaq etti», – dep aytıla.
«Delegatsiyada Ukraina vatandaşları bar olğanı aqqında malümat şimdige qadar tasdiqlanmadı», dep qoştı Ukraina telükesizlik hızmetiniñ matbuat kâtibi.
Bundan evel rusiyeli haber vastaları çetelden ve Ukrainadan siyasetçiler eyyeti Qırımnı ziyaret etkenleri aqqında haber etken edi.
Ukraina Milliy telükesizlik ve mudafaa Şurasınıñ kâtibi Aleksandr Tusçinov çetel ve ukrain siyasetçiler taqımınıñ azalarına qarşı sanktsiyalar kitsetilmek kerek olğanını bildirdi, Ukraina telükesizlik hızmetini Avropa ve diger memleketlerden kelgen siyasetçiler, em de «ukraina vatandaşları» tarafından Qırımnı qanunsız şekilde ziyaret etkenleri aqqında malümatnı teşkermege ve soyadlarını bermege çağırdı.
Ukraina Tışqı işler nazirligi bundan evel, çetel eyyetleriniñ Qırımğa yapqan ziyaretleri resmiy sayılmağanını beyan etken edi. Ukrain nazirligi iyül 25-de muracaatını aydınlatıp, çetel vatandaşları ve vatandaşlığı olmağan insanlarnı Qırımnı qanunsız usulnen ziyaret etmekten vazgeçmege çağırdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Zülküf Altan - Gül Ektim Evlek Evlek
Sanatçı : Zülküf Altan
Türkü : Gül Ektim Evlek Evlek
Etiketler : Zülküf Altan - Gül Ektim Evlek Evlek türkü indir, Zülküf Altan - Gül Ektim Evlek Evlek türkü dinle, Zülküf Altan türküleri, Gül Ektim Evlek Evlek mp3 indir, Zülküf Altan türküleri Gül Ektim Evlek Evlek türküsü, Gül Ektim Evlek Evlek sözleri, Zülküf Altan mp3 dinle, Zülküf Altan download, Gül Ektim Evlek Evlek bedava mp3, Zülküf Altan türkü sözleri, Zülküf Altan türkü dinle, Zülküf Altan son albüm indir
Zülküf Altan Türküleri
Zülküf Altan - Şu Fırat ın Suyu Akar Serindir
Zülküf Altan - Yaş Destanı
Zülküf Altan - Diyarbakır Şad Akar
Zülküf Altan - Gardaş Gitmem Diyarbakır Düzüne
zülküf altan - pınar başından bulanır (erzurum)
zülküf altan - böyle bağlar (diyarbakır)
zülküf altan - karşıki dağlar beyazlara bürünmüş (diyarbakır)
zülküf altan - kara gözler hunidir anam kara gözler (diyarbakır)
Zülküf Altan - Sıra Sıra Gelen (Zöhrem Gelmedi)
Zülküf Altan - Geldi Geçti Bağrımı Deldi Geçti
zülküf altan - dağlar ağardı kardan (sivas-divriği)
zülküf altan - kemend attım dala ben (erzincan)
zülküf altan - aldı zihr-i tigine bir nim nigahle ol (diyarbakır)
zülküf altan - karanfil eken bilir malamın (diyarbakır)
Zülküf Altan - Cihar Attım Şeş Oynadım


text:
Qasïetti Mekkedegi Qağba qırküyek ayınıñ basına deyin 4 qabat aynalma matafpen (qajılar Qağbanı aynalw kezinde jüretin keñistik) qorşalatın boladı.
Qasïetti qos meşit isi jönindegi bas prezïdenttiktegi joba menedjeri Sultan äl-Quraşï qazirgi waqıtta qurılıstıñ 3 qabatı salınıp bitkenin xabarladı. Ol 76 000 tekşe metr jerdi alıp jatır. Äl-Quraşï äl-Xaram meşiti sağatına 114 000 adamdı qabılday alatının da atap ötti.
Barlıq qurılıs jumıstarı qajılardıñ qulşılıq räsimderin orındawına kedergi keltirmes üşin 9 qırküyekke deyin ayaqtalwı tïis. Keñeytw jumıstarı 14 qazanda qayta jañğırtıla bastaydı, dep xabarlaydı «Nur Astana» portalı.
QazAqparat
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Rusiyeniñ istilâsına qarşılıq köstermek içün AQŞ yardımı pek müim – Ukraina prezidenti
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Washingtonda «Ukrainanıñ azatlıq oğrunda küreşi devam ete» forumında çıqışta bulunıp, Rusiye istilâsına qarşılıq kösterilmesinde AQŞ qoltutuvı ve liderligi ğayet müim olğanını qayd etti. Bunı Ukraina devlet yolbaşçısınıñ resmiy saytı bildire.
«Bu zor zamanlarda Amerikanı küçlü olıp özüne işanmağa çağıram – bütün dünya Amerikağa işanmağa devam etkeni kibi. Pragmatizm eñ müim şey azatlıq olğan qıymetlerni unuttırmasın. Amerikağa alçaq olmağa imkân bermeñiz», – dep ayttı Poroşenko çıqışında.
Prezident qayd etti ki, Ukraina ve AQŞ arasında dialog qaviyleştirilmek kerek, şu cümleden memleketler arasındaki strategik işbirligi, eki taraflı havfsızlıq añlaşmaları tizilecek.
Poroşenko aynı bu çıqışında qayd etti ki, Ukraina eki yıl içinde ordusını tikledi ve «qabarcılıq ile küreş sistemasını tolusınen» tamir etti.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mart 30-da Amerika Qoşma Ştatlarına iş ziyaretinen keldi. Ukraina prezidenti Washingtondaki nükleer havfsızlığı sammitinde ve «Ukrainanıñ azatlıq oğrunda küreşi» forumında iştirak etecek.
Mart 31-de ve aprel 1-de Washingtonda keçirilecek nükleer havfsızlığı sammitinde 50 devletniñ yolbaşçısı iştirak etecektir. Forumnıñ esas mevzusı – bölüne bilir malzemelerni ekstremistlerden nasıl etip uzaqlaştırmaq mümkün. Rusiye tedbirde iştirak etmek, Washington Moskvanıñ bu adımına «imkânnı qaçıruv» dedi.


text:
Quramı:
Konservilengen şabdalı – 300 g
Sarı may – 130 g
Bal – 100 g
Jumırtqa – 2 dana
Qant – 100 g
Un – 125 g
Pïrog dayındaw recepti:
Sarı maydı törtburıştap bölemiz. Mayğa un menqanttı qosıp jaqsılap aralastıramız.Jumırtqa men qanttı ekwïn aralastırıp qamırğa quyamız.Soñınan baldı qosıp, pïrogqa arnalğan qalıptı alıp, maylap qamırdı quyıp qamır betine şabdplını qoyıp şığamız da , dwxovkağa salıp pisiremiz.Pïrog dayın bolğan soñ betine qant untağın sewip qoywğa da boladı.
Astarıñız dämdi bolsın!
Tegï: As mäziri,
Kommentarïï


text:
Elbası Joldawı
-
AQTÖBE. QazAqparat - Aqtöbede oblıs aktïvi Memleket basşısı Nursultan Nazarbaevtıñ «Törtinşe önerkäsiptik revolyucïya jağdayındağı damwdıñ jaña mümkindikteri» attı Joldawın talqıladı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 22 qañtar 18:59
-
ORAL. QazAqparat - Elbasınıñ bïılğı Joldawına säyes bilim berw jüyesi de jañartıladı. Bul twralı BQO bilim basqarmasınıñ basşısı Şolpan Qadırova «QazAqparat» tilşisine bılayşa äñgimelep berdi.2018 jılğı 22 qañtar 15:47
-
ORAL. QazAqparat - Oralda avtokölik doñğalaqtarın paydağa asıratın zawıttı iske qosw közdelwde, dep xabarlaydı «QazAqparat» tilşisi.2018 jılğı 22 qañtar 11:29
-
Joldawdağı mindetter qazaqstandıq jastardı ğalamdıq örkenïet örisine bağıttaydı- Ïdayatolla ÄdixanovKÖKŞETAW. QazAqparat - Elbası Joldawında alğa qoyılğan mindetter qazaqstandıq jastardı ğalamdıq örkenïet örisine bağıttaydı. Bul twralı Aqmola oblıstıq «Bilim-ïnnovacïya» darındı balalar mektebiniñ dïrektorı Ïdayatolla Ädixanov ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 20 qañtar 07:45
-
ASTANA. QazAqparat - Bügin Ükimet üyinde QR Premer-Mïnïstri Baqıtjan Sağıntaev Memleket basşısınıñ «Törtinşi önerkäsiptik revolyucïya jağdayındağı damwdıñ jaña mümkindikteri» Joldawın iske asırw ayasında jaña ïnnovacïyalıq texnologïyalardı damıtw jöninde keñes ötkizdi, dep xabarlaydı primeminister.kz.2018 jılğı 19 qañtar 21:33
-
ŞIMKENT. QazAqparat - Memleket damwınıñ 10 bağıtın ayqındağan Elbasımızdıñ Joldawı - aldağı maqsattarımızdı tüsindirwdiñ eñ bastı qujatı bolıp tabıladı.2018 jılğı 19 qañtar 19:28
-
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstandağı tilge baylanıstı ülken mäseleniñ biri - memlekettik tilge kelgende äli de bolsa qarjılay qoldawdıñ jetispeytindigi. Memlekettik tildiñ mäselesin Astanada ötken «Elbası Joldawı: jaña jahandıq kezeñdegi qazaq tili» attı döñgelek üstelde Parlament Senatınıñ depwtatı Murat Baxtïyarulı köterdi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.2018 jılğı 19 qañtar 18:50
-
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan Prezïdenti Nursultan Nazarbaevtıñ BUU Qawipsizdik Keñesinde qazaq tilinde söylewi - qazaq tiliniñ tağı bir belesi. Astanada ötken «Elbası Joldawı: jaña jahandıq kezeñdegi qazaq tili» attı döñgelek üstelde Parlament Mäjilisiniñ depwtatı osınday pikir bildirdi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.2018 jılğı 19 qañtar 18:27
-
ŞIMKENT. QazAqparat - Oñtüstik Qazaqstan oblısında Elbasınıñ «Törtinşi önerkäsiptik revolyucïya jağdayında damwdıñ jaña mümkindikteri» attı Joldawında ayqındalğan mindetterdi talqılawğa arnalğan aktïv jïını ötti, dep xabarlaydı OQO äkiminiñ baspasöz qızmeti.2018 jılğı 19 qañtar 17:08
-
ORAL. QazAqparat - Elbası tapsırmasın orındawğa oblıstağı öndiris orındarınıñ mümkindigi jetedi. Bul twralı bügin oblıs aktïviniñ jïnalısında öñir basşısı Altay Kölginov mälim etti, dep xabarlaydı «QazAqparat» tilşisi.2018 jılğı 19 qañtar 15:24
-
ASTANA. QazAqparat - Aldağı waqıtta kepildendirilgen tegin medïcïnalıq kömek paketi qayta qaralatın boladı. Bul twralı Memleket basşısınıñ bïılğı Joldawına oray pikir bildirgen Medïcïnalıq saqtandırw qorınıñ basqarwşı dïrektorı Erik Bayjünisov mälim etti, dep xabarlaydı QazAqparat.2018 jılğı 19 qañtar 09:38
-
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan strategïyalıq zerttewler ïnstïtwtınıñ bas ğılımï qızmetkeri Vyaçeslav Dodonovtıñ payımınşa, elimizde Ükimet tarapınan nesïeler boyınşa bïzneske jeñildikter jalğaswı mümkin.2018 jılğı 18 qañtar 16:05
-
QOSTANAY. QazAqparat - Bïıl Qostanay oblısı muğalimderiniñ jalaqısın köterw üşin respwblïkalıq byudjetten 3 mlrd teñge bölindi. Bul twralı oblıs äkiminiñ orınbasarı Marat Jündibaev ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 17 qañtar 09:29
-
BERLÏN. QazAqparat - Germanïya ekonomïkası Şığıs komïtetiniñ basqarwşı dïrektorı Mïxael Xarms Prezïdent Nursultan Nazarbaevtıñ «Törtinşi önerkäsiptik revolyucïya jağdayındağı damwdıñ jaña mümkindikteri» attı Qazaqstan xalqına joldawına pikir bildirdi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA-nıñ menşikti tilşisi.2018 jılğı 17 qañtar 08:50
-
QOSTANAY. QazAqparat - 2018 jılğı 1 qırküyekten bastap Qostanayda IT-texnologïya mektebi aşılmaq. Bul twralı bügin Elbasınıñ «Törtinşi önerkäsiptik revolyucïya jağdayındağı damwdıñ jaña mümkindikteri» attı Joldawın talqılaw barısında Qostanay oblısı äkiminiñ orınbasarı Marat Jündibaev mälimdedi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.2018 jılğı 16 qañtar 20:06
-
KÖKŞETAW. QazAqparat - Bïıl Aqmola oblısında 115,5 şaqırım joldı jöndew josparlanğan. Bul twralı Elbasınıñ «Törtinşi önerkäsiptik revolyucïya jağdayındağı damwdıñ jaña mümkindikteri» attı Joldawı talqılanğan oblıs aktïvinde aytıldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 16 qañtar 19:35
-
KÖKŞETAW. QazAqparat - Aqmola oblısında 2018 jıldıñ josparında qosımşa tağı 28 awıl şarwaşılığı kooperatïvin qurw jäne kooperacïyalarğa birikken jekemenşik şarwaşılıqtardıñ sanın 25 mıñğa deyin jetkizw közdelgen.2018 jılğı 16 qañtar 18:51
-
ALMATI. QazAqparat - Memleket basşısı Nursultan Nazarbaevtıñ «Törtinşi önerkäsiptik revolyucïya jağdayındağı damwdıñ jaña mümkindikteri» joldawında aytılğan 10 mindet ayasında Almatıda jüzege asıp jatqan alğaşqı qadamdar jeterlik.2018 jılğı 16 qañtar 18:42
-
AQTÖBE. QazAqparat - Aqtöbe oblısı, Irğız awdanınıñ jastarı Astana qalasınıñ 20 jıldığına oray är awılda forwm ötkizwdi usındı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 16 qañtar 18:14
-
ASTANA. QazAqparat - Elşi Jan Ğalïev Qazaqstan-francwz iskerik keñesi xatşılığı jäne Francïya «MEDEF» käsipkerlik qawımdastığınıñ müşelerimen kezdesti, dep xabarlaydı QazAqparat QR SIM baspasöz qızmetine silteme jasap.2018 jılğı 16 qañtar 17:56
arı qaray
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
«Qırım» batalyonı işğalde yaşağan ukrain ve qırımtatarlarnıñ aqlarını qorumağa talap ete
«Qırım» batalyonı Ukraina akimiyetinden memleketniñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarında yaşağan qavmiy ukrain, qırımtatarlarnıñ ve Ukraina diger vatandşalarnıñ milliy-medeniy, içtimaiy ve siyasiy aqlarınıñ amelge keçirilüvini talap ete.
Bu aqta malümat batalyonnıñ Facebook saifesinde aşkâr etildi.
«Ukraina devlet siyasetiniñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarda yapılacaq vazifeleri: ukrain, qırımtatarlarnıñ ve Ukraina diger vatandaşlarınıñ anayasa aqlarını temin etmek, Ukraina devletiniñ mülki ve infrastrukturasını saqlamaq, Ukraina vaqtınca işğal etilgen territoriyalarını acele azat etmek ve anayasa quruluşını pekitmek», – deyler batalyonda.
Ukraina devlet siyasetini vaqtınca işğal etilgen Qırımda amelge keçirmek içün Ukraina Nazirler Kabineti tertibatında, nazirleklerde vaqtınca işğal etilgen territoriyalar boyunca Vekâletli insanlar olmaq kerek
Beyanatta qayd etilgeni kibi, Ukraina devlet siyasetini vaqtınca işğal etilgen Qırımda amelge keçirmek içün Ukraina Nazirler Kabineti tertibatında, nazirleklerde vaqtınca işğal etilgen territoriyalar boyunca Vekâletli insanlar olmaq kerek.
Batalyonda devlet seviyesinde işğal etilgen territoriyalarda qavmiy ukrain ve qırımtatarlarnıñ qoruvı boyunca Vekâletli insan vazifesini meydanğa ketirmek kerekligini tüşüneler.
Bundan da ğayrı, Qırım ukrainlilerniñ Miiliy Şurasını Qırımtatar Milliy Meclisiniñ tecribesinden faydalanıp teşkil etmek kerek. Bu Şura vaqtınca işğal etilgen topraqlarda yaşağan qavmiy ukrainlilerniñ idare organı olmalı.
Evelsi, Ukraina Yuqarı Şurasınıñ sabıq deputatı Eduard Leonov Mudafaa Nazirligi negizinde «Qırım» batalyonı peyda olğanı aqqında bildirgen edi. Mında bir qaç yüz qırımlı kirmege razı oldı.


text:
20-qaraşada Almatıda Qazaqstannıñ eñbek siñirgen ärtisi Mayra Ilïyasovanıñ «Qazaqtıñ Mayrası» attı jeke şığarmaşılıq än keşi ötedi. Keşke Roza Rımbaeva, Nağïma Esqalïeva, Aqbota Kerimbekova, Äliï Äbiken, Älişer Karïmov, Älï Oqapov, Dïmaş Qudaybergenov, «Dos-Muqasan», "MwzART», «Jigitter», «Laşın», «Alaw» toptarı qatısadı.
Jeztañday änşi Mayra Ilïyasova 1956 jılı Şığıs Qazaqstan oblısı Aqswat awılında twğan. 1979 jılı qazirgi J.Elebekov atındağı Respwblïkalıq estrada-cïrk kolledjin, 1985 jılı T.Jürgenov atındağı Qazaq ulttıq öner akademïyasın bitirgen. QR Eñbek siñirgen artisi. Qurmet ordeniniñ ïegeri. Qazir «Mayra» prodyusserlik ortalığınıñ dïrektorı.
Kommentarïï


text:
Şaatlıq içün politsiya Qırım faaliniñ ailesine keldi
Qırım faali, vatandaşlıq jurnalisti-bloger Marlen Mujdabayev aprel 21 künü Aqmescitte yaşağan ana-babasınıñ evine olğan politsiya ziyareti aqqında bildire.
Bunı o Facebook saifesinde yaza.
Onıñ sözlerine köre, üç ay içinde bu uquq qoruyıcılarnıñ endi dörtünci ziyaretidir. Faali politsiya onı qıdırğanından emindir.
«Saat 11:00 politsiya hadimleri isardan sıçrap, qapını qırdı ve evge kirmege tırıştı. Evde bir buçuq yaşında balası ile ağamnıñ qadını buluna edi, olar pek qorqqanlar. Saat 12:00 qadar şaatlıq ala ve protokollarnı tize ediler…», – dey o.
Tünevin Qırımda qırımtatar uquq qorçalayıcısı Emir-Üsein Kuku ve ATR operatorı Eskender Nebiyevni yaqalap, evlerinde tintüv keçirdiler. Birincisi azat etildi, yaqalanğan operatornıñ taqdiri aqqında malümat yoq. Qırım uquq qoruyıcı organları bu aqta izaat bermey.


text:
Qırımda mahkeme «fevral 26 işi» boyunca qabaatlanğanlarnıñ apiste bulunma müddetini oktâbr 8-ge qadar uzattırdı
İyül 20-de Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi «Fevral 26 işi» boyunca qabaatlanğan üç kişiniñ apiste bulunma müddetini oktâbr ayına qadar uzattırdı, dep bildire Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl.
«Mahkeme Çiygoz, Degermenci ve Asanovnıñ apiste bulunma müddetini oktâbr 8-ge qadar uzattırdı», – dep yazdı Celâl Facebook saifesinde.
Bundan da ğayrı o bildirdi ki, mahkeme adliyeci Aleksandr Lisovoynıñ dava ceryanına Çiygoznıñ apayını cemaat imayecisi olaraq celp etmek muracaatını qanaatlendirdi.
Toplaşuv qapalı şekildi keçirildi. Mahkeme davanı eki ayrı işke bölmege teklif etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımadada Rusiye uquq qoruyıcıları Ukraina topraq bütünligine qoltutqan ve Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksenov yolbaşçılığında «Rus birligi» firqasınıñ faallerine qarşı çıqqan qırımtatar faallerini mahküm etmege başladılar.
«Memorial» uquq qoruyıcı merkezi Rusiyede «Fevral 26 işi» boyunca qabaatlanıp apiste bulunğan Ahtem Çiygoz, Ali Asanov ve Mustafa Degermencini siyasiy mabus olaraq tanıdı.
2016 senesi fevral ayında Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ toplaşuvında bu işni qoşma taqiqatqa yollamaq qararı alındı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Jol apatı Mäskewdiñ qaq ortası – Çïstıy prwd bwlvarında bolğan. 54- jastağı äyel ayaldamağa qaray kele jatqanda, Nïkolaev köligimen qattı kelip onı soqqan. Tramvay jolımen kele jatqan avtomobïl sol boyı toqtamastan ketip qalğan.
Osı oqïğadan keyin 54 jastağı äyel ärtürli dene jaraqatımen awrwxanağa jatqızılğan. Keybir mälimetterge qarağanda, ol türli dene jaraqattarın alğan, mïı öte qattı şayqalğan.
Akterdi ustaw üşin jol polïceylerine onıñ maşïnasın jan-jaqtan kölikpen qıspaqqa alwğa twra keldi. Akterdi polïcïyanıñ qıspaqqa alw oqïğası vïdeoğa jazılıp alınğan.
Tegï: Kïno jäne TV,
Kommentarïï


text:
Ataqtı Oktoberfest Myunxende osımen 182-ret ötkizilip jatır. Ädettegidey ol eki aptağa sozılwı tïis. Onda 6 iri myunxendik kompanïya öz önimderin körsetedi. Bïıl bir lïtr işimdiktiñ bağası – 10 ewro 40 cent. Al ekologïyalıq taza bïosıranıñ qunı eki ese qımbat. Soğan qaramastan, böşkeler turğan şatırlar festïvaldiñ aşılwına deyin twrïsterge lıq tolı boldı. Jalpı bïılğı Oktoberfestke 6 mïllïon qonaq keledi degen jospar bar. Uyımdastırwşılar bïıl bul şaradan alğaş ret 1 mïllïard ewro payda tüsirwge ümittenip otır. Dïter Rayter, Myunxen qalasınıñ meri: - Oktoberfest qanday da bir oqıs oqïğalarsız ötse eken deymiz. Bul – keremet köñil-küy men tamaşa merekeniñ kepili. Jurtşılıqtı festïvalge şaqıramız. Twrïster Myunxendi barlıq qırınan tanwı tïis.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Banan qabığı banannıñ özindey bolmasa da köp qajetke jaraytın paydalı jaqtarı köp. Sol sebepti, onı qoqısqa tastamas burın nendey maqsatta paydalanwğa bolatının bilip alıñız.
Ayaq kïimine «taptırmas» krem
Ayaq kïimiñizdi banan qabığımen ısqılap, artınan qurğaq şüberekpen sürtip tastasañız, ayaq kïimiñiz ïne-jipten endi şıqqanday jaltırap şığa keledi.
Teriñizdi kütwge «taptırmas» qural
Banan qabığı terisi qurğaq jäne sekpili bar adamdarğa da paydalı. Künine eki ret banan qabığımen sürtip otırsa, nätïjesi köp küttirmeydi.
Ösimdikterge «taptırmas» tıñaytqış
Banan qabığın jemis köşetin otırğan kezde paydalanwğa boladı. Köşet otırğızılatın topıraqqa tastañız
Banan sirke swı
Banan qabığınan ädette qışqıl äri aşşı bolıp keletin sirke swınan dämi özgeşelenip turatın, yağnï, tätti sirke swın alwğa boladı. Onı salatqa qoswğa boladı jäne sw men şaydıñ xoş ïisin arttırw üşin paydalanwğa boladı.
Banan qabığımen etti marïnadtaw
Etti qwırğan kezde oğan banan qabığın aralastırsa, etiñiz jumsaq äri dämi til üyiretin tağam bolıp şığadı.
Tisti ağartwğa «taptırmas» qural
Tisti ağartw üşin banan qabığınıñ işki jağımen tisti sıqılaw kerek.
Qışığan jerdi basadı
Masa nemese bürge şaqqan jeriñiz qattı qışıp qoymasa, banan qabığımen ısqılasañız, qoyadı.
Tikenge qarsı qural
Tiken kirge jerge banan qabığın qoysañız, tiken teriniñ üstiñgi jağına qaray tartıladı, artınan swırıp tastaysız.
Küyege qarsı qural
Kïimniñ jawı bolıp tabılatın küyeden qutılğıñız kelse, banan qabığın qoysañız, jetkilikti, öytkeni, banan qabığı küyeni özine tartıp aladı.
Börtpe, uşıq, bezewge qarsı qural
Betiñizde körkiñizge köleñke tüsiretin bezew, börtpe payda bolsa, banan qabığımen sürtiñiz, alayda, onımen artınan betiñizdi tutas sürtip jürmeñiz, nätïjesi köp küttirmeydi.
Derekközi: muslim.kz
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
Herson vilâyetinde İçki işler nazirligi: Qırım qamaçavı «Pravıy sektor»ğa hususiy vekâletlerni bermey
Qırımnıñ «vatandaşlıq» qamaçavı çerçivesinde faaliyet «Pravıy sektor» teşkilâtınıñ temsilcilerine hususiy vekâlet berilmey, vatandaşlıq aqlarından ğayrı, dedi Qırım.Aqiqatqa Herson vilâyetiniñ idare reberiniñ muavini İlya Kiva.
«Olarnıñ vatandaşlıq aqqından başqa bir vekâlet yoq. Ukrainanıñ er bir vatandaşında olğanı kibi», – dedi Kiva.
Teşkilât temsilcileriniñ Qırım ile memuriy sıñırda maşinalarnıñ teşkerüvi boyunca talapları aqqında Kiva dey ki, «aydavcınıñ şahsy qararıdır».
«Aydavcılarğa rica eteler ve olar endi qarar ala, ya maşinalarını aça, ya açmay. Kimse kimsege emir etmey», – dedi Herson vilâyetiniñ İçki işler nazirliginiñ idare reberiniñ muavini.
Qırımnıñ «vatandaşlıq» qamaçavınıñ teşebbüsçilerinden biri, qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilev aytqanı kibi, «Pravıy sektor» temsilcileri areketlerini qamaçav ştabı ile uyğunlaştıra.
«Vaziyet tamamınen Qırımtatar Milliy Meclisiniñ nezareti altında, bizge yardım etken «Pravıy sektor»ğa minnetdarmız», – dey Cemilev.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.
Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti böyle areketlerni takbih ete, amma yarımada sakinleri «erzaq qamaçavı»nıñ aqibetlerini duymaz, dep tüşüne.


text:
Eki puqaralıq
Bir adamda eki yamasa onnan artıq ma'mleket puqaralıg'ına iye bolıw imkaniyatı bar. Eki puqaralıq ataması ko'p puqaralıq (u'sh puqaralıq h.t.b.)tı da qamtıydı. Eki puqaralıq ha'r qıylı ma'mleketlerdin' puqaralıq huqıqındag'ı nızamlar kolliziyası aqıbetinde, ma'selen, topıraq ha'm qan huqıqına tiykarlang'an nızamlarda, ju'zege keledi.
Eki puqaralıq belgili unamsız aqıbetlerdi keltirip shıg'aradı. Olardın' ishinde to'mendegilerdi ayrıqsha ko'rsetip o'tiw mu'mkin:
- eki puqaralıqqa iye bolg'an shaxslarg'a diplomatiyalıq qorg'anıw menen baylanıslı aqıbetler;
- eki puqaralıqqa iye bolg'an shaxslardın' a'skeriy xızmetti o'tew menen baylanıslı bolg'an aqıbetler.
Eki puqaralıq ma'selelerine arnalg'an xalıqaralıq sha'rtnamalardın' eki tu'ri bar.
Bulardan birinshisi eki puqaralıq aqıbetlerin sheshiwge qaratılg'an sha'rtnamalar (Diplomatiyalıq qorg'anıw yaki a'skeriy xızmet penen baylanıslı);
ekinshisi eki puqaralıq haqqındag'ı sha'rtnamalar eki puqaralıqtı joq etiwge qaratılg'an sha'rtnamalar.


text:
"2018 nçe yılda Antaliya turizmda rekord quyaçaq”
Antaliya vilayät’ idaräse başlığı Münir Karaloğlu turizm belän bäyle belderülär yasadı
Antaliya vilayät’ idaräse başlığı Münir Karaloğlu “Anadolu” agentlığına turizm belän bäyle belderülär yasadı.
Bıyılnıñ Törkiyä häm Antaliya öçen turizm cähätennän bik yaxşı yıl buluın belderüçe Karaloğlu 2017 nçe yıl azağına qadär ilgä kilgän turist sanınıñ 10 meñ 500 bulaçağın citkerde.
Karaloğlu uzğan yıl belän çağıştırğanda turizmda 60% üseş küzätelüen assızıqladı.
İrtä bron’ kürsätkeçlärenä kürä 2018 nçe yılnıñ yaxşı uzuın kötülären beldergän Antaliya vilayät’ idaräse başlığı kiläse yılğa maqsatlarınıñ 13-14 million turist kitertü buluın citkerde.
Münir Karaloğlu başqa tarmaqlarda da uñışqa ireşkän Antaliyanıñ êksportında 20% artış küzätelüenä dä basım yasadı.


text:
Rusiyede qırımtatarlar aqqında sayt taqdim etildi
«Rossiya segodnâ» halqara malümat agentligi qırımtatar cemiyetiniñ memlekette ve ondan tış ayatını aydınlatqan saytnı açtı. Tarihiy faktlar, fotoresimler ve haberler rusça ve qırımtatarca «Rossiya dlâ vseh» internet-portalında yerleştirilecek, dep haber ete RİA-Novosti.
«Bizler 1944 senesiniñ qırımtatar halqı sürgünligi aqqında susmaycaqmız, çünki olardan ğayrı, bu sürgünlikke yarımadanıñ diger halqları da oğradı – nemse, ermeni, yunan ve bulğarlar. Oquyıcıdan tarihiy yerlerge qıyın avdet aqqında tarif etecekmiz, bir sıra meseleler, şu cümleden Ukraina akimiyeti çerik asır devamında yapıp olmağan topraq damartıları ve evlerniñ resmiyleştirilmesini de aydınlatacaqmız», – dep ayttı internet-portalınıñ baş muarriri Radik Amirov.
Qırımtatar saytını bazarertesi künü, mayıs 26-da, taqdim ettiler.
Bu künleri Rusiye müftiler Şurası akimiyetke muracaatta bulunıp, Qırımda islâm diniy institutını meydanğa ketirmege rica etti. Aliy oquv yurtı yarımadada maneviy-diniy tasilini inkişaf etecegini planlaştıralar.
«Bizler 1944 senesiniñ qırımtatar halqı sürgünligi aqqında susmaycaqmız, çünki olardan ğayrı, bu sürgünlikke yarımadanıñ diger halqları da oğradı – nemse, ermeni, yunan ve bulğarlar. Oquyıcıdan tarihiy yerlerge qıyın avdet aqqında tarif etecekmiz, bir sıra meseleler, şu cümleden Ukraina akimiyeti çerik asır devamında yapıp olmağan topraq damartıları ve evlerniñ resmiyleştirilmesini de aydınlatacaqmız», – dep ayttı internet-portalınıñ baş muarriri Radik Amirov.
Qırımtatar saytını bazarertesi künü, mayıs 26-da, taqdim ettiler.
Bu künleri Rusiye müftiler Şurası akimiyetke muracaatta bulunıp, Qırımda islâm diniy institutını meydanğa ketirmege rica etti. Aliy oquv yurtı yarımadada maneviy-diniy tasilini inkişaf etecegini planlaştıralar.


text:
Rusiyede vatandaşlarnıñ internet ağlarındaki şahsiy mektüpleşüvlerni teftiş etecekler
Roskomnadzor içtimaiy ağlarnıñ, şu cümleden «Odnoklassniki» ve «VKontakte», elektron poçta, Agent.Mail.ru, ICQ qullanıcılarınıñ şahsiy mektüpleşüvlerni teftiş etecek. Bu kibi qararnı RF baş naziri Dmitriy Medvedev imzaladı. Qayd etilgeni kibi, bu kibi qarar Rusiye vatandaşlarınıñ aqlarını qoruycaq «terrorizmge qarşı» paket çerçivesinde qabul etildi, haber ete Rosbalt.
İşbu qararğa binayen, Roskomnadzorda şahsiy beyanatlarnı teftiş etmege aqqı peyda ola. Bundan da ğayrı, haber tarqatqan teşkilâtçınıñ resurslarını talil etecek, qullanıcılarnıñ irişiminde olğan areketlerni qayd etecektir.
Şahsiy mektüpleşüvni yalıñız uquq qoruyıcı organlarınıñ soratuvı ile teftiş etmege mümkün olur. Bunıñ ile teşkerüv eki kere keçecek. Ekinci teşkerüv 60 künlik müddet içerisinde keçirilecek.
Evel İnsan aqları boyunca BMT Komiteti Rusiyeni «Qırım sakinleri içün söz ve informatsiya serbestligini temin etmege» çağırdı.


text:
Abay Qwnanbaywlı. Bwl zamannıñ moldaları hakim atına dwşpan boladı
OTIZ SEGİZİNŞİ SÖZ
Ey, jüregimniñ quatı, perzentlerim! Sizderge adam wğılınıñ minezderi turalı biraz söz jazıp yadkar qaldırayın. Iqılaspenen oqıp, wğıp alıñızdar, onıñ üşin mahabbatıñ töleui - mahabbat. Äueli adamnıñ adamdığı aqıl, ğılım degen närselermenen. Mwnıñ tabılmaqtığına sebepter - äueli hauas sälim häm tän saulıq. Bwlar tuısınan boladı, qalmıs özgeleriniñ bäri jaqsı ata, jaqsı ana, jaqsı qwrbı, jaqsı wstazdan boladı. Talap, wğım mahabbattan şığadı. Ğılım-bilimge mahabbattandırmaq älgi aytılğan üşeuinen boladı. Ğılım-bilimdi äueli bastan bala özi izdenip tappaydı. Basında zorlıqpenen yaki aldaumenen üyir qılu kerek, üyrene kele özi izdegendey bolğanşa. Qaşan bir bala ğılım, bilimdi mahabbatpenen kökserlik bolsa, sonda ğana onıñ atı adam boladı. Sonan soñ ğana alla tağalanı tanımaqtıq, özin tanımaqtıq, dünieni tanımaqtıq, öz adamdığın bwzbay ğana jälib mänfağat däfğı mwzarratlarnı ayırmaqlıq sekildi ğılım-bilimdi üyrense, biler dep ümit qılmaqqa boladı. Bolmasa joq, eñ bolmasa şala. Onıñ üşin köbinese balalardı jasında ata-anaları qiyanatşılıqqa salındırıp aladı, soñınan mollağa bergen boladı, ya ol balaları özderi barğan boladı - eşbir bähra bolmaydı.
OTIZ SEGİZİNŞİ SÖZ
Ey, jüregimniñ quatı, perzentlerim! Sizderge adam wğılınıñ minezderi turalı biraz söz jazıp yadkar qaldırayın. Iqılaspenen oqıp, wğıp alıñızdar, onıñ üşin mahabbatıñ töleui - mahabbat. Äueli adamnıñ adamdığı aqıl, ğılım degen närselermenen. Mwnıñ tabılmaqtığına sebepter - äueli hauas sälim häm tän saulıq. Bwlar tuısınan boladı, qalmıs özgeleriniñ bäri jaqsı ata, jaqsı ana, jaqsı qwrbı, jaqsı wstazdan boladı. Talap, wğım mahabbattan şığadı. Ğılım-bilimge mahabbattandırmaq älgi aytılğan üşeuinen boladı. Ğılım-bilimdi äueli bastan bala özi izdenip tappaydı. Basında zorlıqpenen yaki aldaumenen üyir qılu kerek, üyrene kele özi izdegendey bolğanşa. Qaşan bir bala ğılım, bilimdi mahabbatpenen kökserlik bolsa, sonda ğana onıñ atı adam boladı. Sonan soñ ğana alla tağalanı tanımaqtıq, özin tanımaqtıq, dünieni tanımaqtıq, öz adamdığın bwzbay ğana jälib mänfağat däfğı mwzarratlarnı ayırmaqlıq sekildi ğılım-bilimdi üyrense, biler dep ümit qılmaqqa boladı. Bolmasa joq, eñ bolmasa şala. Onıñ üşin köbinese balalardı jasında ata-anaları qiyanatşılıqqa salındırıp aladı, soñınan mollağa bergen boladı, ya ol balaları özderi barğan boladı - eşbir bähra bolmaydı.
Ol qiyanatşıl balaları talapqa da, ğılımğa da, wstazğa da, hattä iman iğtiqadqa da qiyanatpenen boladı. Bwl qiyanatşılar - jarım adam, jarım molla, jarım mwsılman. Olardıñ adamdığınıñ kämälät tappağı - qiınnıñ qiını. Sebebi alla tağala ezi - haqiqat, rastıqtıñ jolı. Qiyanat - haqiqat pen rastıqtıñ dwşpanı. Dwşpanı arqılı şaqırtqanğa dos kele me? Köñilde özge mahabbat twrğanda, haqlıqtı tappaydı. Adamnıñ ğılımı, bilimi haqiqatqa, rastıqqa qwmar bolıp, ärnärseniñ tübin, hikmetin bilmekke ıntıqtıqpenen tabıladı. Ol - allanıñ ğılımı emes, hämmanı biletwğın ğılımğa ıntıqtıq, özi de adamğa özindik ğılım beredi. Onıñ üşin ol allanıñ özine ğaşıqtıq. Ğılım - allanıñ bir sipatı, ol - haqiqat, oğan ğaşıqtıq özi de haqlıq häm adamdıq dür. Bolmasa mal tappaq, maqtan tappaq, ğizzat-qwrmet tappaq sekildi närselerdiñ mahabbatımen ğılım-bilimniñ haqiqatı tabılmaydı.
Mal, maqtan, ğizzat-qwrmet adamdı özi izdep tapsa, adamdıqtı bwzbaydı häm körik boladı. Egerde adam özi olarğa tabınıp izdese, tapsa da, tappasa da adamdığı joğaladı. Endi haqiqat süyip, şındı bilmek qwmarıñ bar bolsa, adamdıqqa layıqtı ıqılastı qwlağıñdı qoy. Äueli din islamnıñ jolındağı pendeler imannıñ haqiqatı ne söz ekenin bilsin. Iman degenimiz bir ğana inanmaqtıq emes, sen alla tağalanıñ birligine, uä qwrannıñ onıñ sözi ekendigine, uä payğambarımız Mwhammed Mwstafa salallahu ğalayhi uässälläm onıñ tarapınan elşi ekendigine inandıñ. Jä, ne bitti? Sen alla tağalağa alla tağala üşin iman keltiremisiñ ya öziñ üşin iman keltiremisiñ? Sen iman keltirmeseñ de, alla tağalağa keler eşbir kemşilik joq edi. Öziñ üşin iman keltirseñ, jä inandıñ. Ol inanmaqtığıñ qwr ğana inanmaqtıqpen qalsa, sağan payda bermeydi. Onıñ üşin sen öziñ inanmaqtığıñnan payda ala almadıñ, paydalanamın deseñ, payda beredi, kämil iman boladı. Paydanı qalayşa aludı bilmek kerek. Siz «Ämäntu billahi kämahuä bi äsmayhi uasifatihi» dediñiz. Ol esim allalar hämma ol alla tağalanıñ fiğıl ğazimläriniñ attarı, olardıñ mağınasın bil häm segiz sifat zatiyaları ne degen söz, kämil üyren. Öziñdi onıñ qwlı bilip, öziñe muslim at qoyıp, täslim bolğanıña rast bolasıñ da. Öz piğıldarıñdı soğan öz haliñşe wqsatudı şart qıl. Alla tağalağa wqsay alam ba dep, nadandıqpen ol sözden jiirkenbe, wqsamaq - däl birdeylik dağuasımenen emes, sonıñ soñında bolmaq. Onıñ üşin alla tağalanıñ sipattarı: Hayat, Ğılım, Qwdiret, Basar, Sämiğ, Irada, Kälam, Täkin. Bwl segizinen alla tağaladağıday kämälat-ğazamat birlän bolmasa da, pendesinde de ärbirinen öz halinşe bar qılıp jaratıptı. Jä, biz özimizdiñ boyımızdağı segiz zärrä attas sipatımızdı ol alla tağalanıñ segiz wlığ sipatınan bas bwrğızıp, özge jolğa salmaqpenen bizdiñ atımız muslim bola ala ma? Bolmasa kerek. Jä, ol segiz sipatına sipatımızdı häm ol attarı birlän ağlamlanğan fiğıl qwdağa fiğlımızdı ertpek nemenen tabıladı, qalayşa tabıladı, onı bilmek kerek. Ol - alla tağalanıñ zatı, eşbir sipatqa mwqtaj emes, bizdiñ aqılımız mwqtaj, joğarğı jazılmış sipattar birlän tağriflap tanımaqqa kerek. Egerde ol sipattar birlän tağriflamasaq, bizge mağrifatulla qiın boladı. Biz alla tağalanı öziniñ bilingeni qadar ğana bilemiz, bolmasa tügel bilmekke mümkin emes. Zatı tügil, hikmetine eşbir hakim aqıl eristire almadı. Alla tağala - ölşeusiz, bizdiñ aqılımız - ölşeuli. Ölşeulimen ölşeusizdi biluge bolmaydı. Biz alla tağala «bir» deymiz, «bar» deymiz, ol «bir» demeklik te - aqılımızğa wğımnıñ bir tiyanağı üşin aytılğan söz. Bolmasa ol «bir» demeklik te alla tağalağa layıqtı kelmeydi. Onıñ üşin mümkinattıñ işinde ne närseniñ ujudi bar bolsa, ol birlikten qwtılmaydı. Ärbir hadiske aytılatwğın bir qadimge tağrif bolmaydı. Ol «bir» degen söz ğalamnıñ işinde, ğalam alla tağalanıñ işinde, qwday tabaraka uatağala kitaptarda segiz subutiya sipattarı birlän, uä toqsan toğız Äsmai hwsnalar birlän bildirgen. Bwlardıñ hämması alla tağalanıñ zatiya subutiya uä fiğliya sipattarı dür. Men mwnda sizderge törteuin bildiremin. Onıñ ekeui - ğılım, qwdiret. Segiz sipattan qalğan altauı - bwlarğa şarh. Ol altauınıñ biri - hayat, yağni tirlik.
Allanı bar dedik, bir dedik, ğılım, qwdiret sipatı birlän sipattadıq. Bwl birlik, barlıq ğılım, qwdiret olula bolarlıq närseler me? Älbette, ğılım qwdireti bar boladı: hayatı - mağlwm, biri - irada, yağni qalamaq. Ğılım bar bolsa, qalamaq ta bar. Ol eş närsege hareket bermeydi. Hämmağa hareket beretwğın özi. Ol irada ğılımınıñ bir sipatı käläm, yağni söyleuşi degen, söz qaripsiz, dauıssız boluşı ma edi? Allanıñ sözi - qaripsiz, dauıssız. Endi olay bolsa, aytqanday qılıp bildiretwğın qwdireti jäne basar, sämiğ, yağni köruşi, esituşi degen. Alla tağalanıñ körmegi, estimegi, biz sekildi közbenen, qwlaqpenen emes, körgendey, estigendey biletwğın ğılımnıñ bir sipatı. Biri - täkuin, yağni barlıqqa keltiruşi degen söz. Eger barlıqqa keltirmegi bir öz aldına sipat bolsa, alla tağalanıñ sipatı özindey qadim, häm äzali häm ädäbi boladı da, hämişä barlıqqa keltiruden bosanbasa, bir sipatı bir sipatınan ülken ya kişi boluğa jaramaydı. Olay bolğanda ğılım, qwdiret sipattarı sekildi bosanbay, här uaqıt jaratuda bolsa, bir ıqtiyarsızdıq şığadı. Ol ıqtiyarsızdıq alla tağalağa layıqtı emes. Onıñ barlıqqa keltirmegi - qwdiretine ğana bir şarh. Bwl ğılım, qwdirette eşbir nihoyatsiz, ğılımında ğaflät, qwdiretinde epsizdik jäne naşarlıq joq. Saniğın swñğatına qarap bilesiz. Bwl közge körilgen, köñilge sezilgen ğalamdı qanday hikmetpenen jarastırıp, qanday qwdiretpenen ornalastırğan, eşbir adam balasınıñ aqılı jetpeydi. Biraq pendesinde aqıl - hükimşi, qayrat, quat - qızmet qıluşı edi. Soğan qarap oylaysıñ: alla tağalanıñ sipatında solay bolmaqqa tiis. Biraq äuelde aytqanımız: ğılım, qwdiret - bizdiñ wğuımızğa ğana eki hisap bolmasa, bir-aq ğılımdı qwdiret boluğa tiis. Olay bolmasa sipattar öz ortalarında biri täbiğ, biri matbuğ boladı ğoy. Bwl bolsa, tarif rabbığa jaraspaydı. Segiz sipat qılıp jäne ol sipattar «Lağairu uälä huä» bolıp, bwlay aytuda, bwlardan bir öz aldına jamağat yaki jamiğat şığıp ketedi. Bwl bolsa kelispeydi. Egerde sipattardı ärbirin basqa-basqa degende, köp närseden jiılıp, ittifaqpenen qwday bolğan boladı. Bwlay deu batıl, bir ğana qwdiret pendede bolğan quat; qwdiret ğılım aqıldan basqa bolatwğın, alla tağalada bolğan qwdiret - ğılım häm rahmet. Ol - rahmet sipatı, segiz sipattıñ işinde jazılmasa da, alla tağalanıñ Rahman, Rahim, Ğafur, Uadud, Hafiz, Sättar, Razzaq, Nafiğ, Uäkil, Latif degen esimderine binahi bir wlığ sipatınan hissaptauğa jaraydı. Bwl sözime naqliya dälelim - joğarıdağı jazılğan alla tağalanıñ esimderi. Ğaqliya dälelim qwday tağala bwl ğalamdı aqıl jetpeytin kelisimmen jaratqan, onan basqa, birinen bir payda alatwğın qılıp jaratıptı. Jansız jaratqandarınan payda alatwğın jan iesi hayuandardı jaratıp, jandı hayuandardan paydalanatwğın aqıldı insandı jaratıptı.
Hayuandardı asıraytwğın jansızdardı eti auırmaytın qılıp, jan iesi hayuandardı aqıl iesi adam balası asıraytın qılıp, häm olardan mahşarda swrau bermeytwğın qılıp, bwlardıñ hämmasınan payda alarlıq aqıl iesi qılıp jaratqan. Adam balasınan mahşarda swrau alatwğın qılıp jaratqandığında häm ğadalät häm mahabbat bar. Adam balasın qwrt, qws, özge hayuandar sekildi tamaqtı öz basımen alğızbay, ıñğaylı eki qoldı basqa qızmet ettirip, auzına qolı as bergende, ne işip, ne jegenin bilmey qalmasın dep, iisin alıp läzzattanğanday qılıp, auız üstine mwrındı qoyıp, onıñ üstinen tazalığın bayqarlıq eki köz berip, ol közderge näzikten, zarardan qorğap twrarlıq qabaq berip, ol qabaqtardı aşıp-jauıp twrğanda qajalmasın dep kirpik jasap, mañday teri tura közge aqpasın dep, qağa beruge qas berip, onıñ jüzine körik qılıp, biriniñ qolınan kelmestey isti köptesip bitirmekke, bireui oyın bireuine wqtırarlıq tiline söz berip jaratpaqtığı mahabbat emes pe? Kim öziñe mahabbat qılsa, sen de oğan mahabbat qılmağıñ qarız emes pe? Aqıl közimen qara: kün qızdırıp, teñizden bwlt şığaradı eken, ol bwlttardan jañbır jauıp, jer jüzinde neşe türli dänderdi ösirip, jemisterdi öndirip, közge körik, köñilge rahat gül-bäyşeşekterdi, ağaş-japıraqtardı, qant qamıstarın öndirip, neşe türli näbatättärdi östirip, hayuandardı saqtatıp, bwlaqtar ağızıp, özen bolıp, özender ağıp dariya bolıp, hayuandarğa, qwsqa, malğa susın, balıqtarğa orın bolıp jatır eken. Jer maqtasın, kendirin, jemisin, kenin, gülder gülin, qwstar jünin, etin, jwmırtqasın; hayuandar etin, sütin, küşin, körkin, terisin; sular balığın, balıqtar ikrasın, hatta ara balın, balauızın, qwrt jibegin - hämması adam balasınıñ paydasına jasalıp, eşbirinde bwl meniki derlik bir närse joq, bäri - adam balasına tausılmas azıq.
Million hikmet birlän jasalğan maşina, fabrik adam balasınıñ rahatı, paydası üşin jasalsa, bwl jasauşı mahabbat birlän adam balasın süygendigi emes pe? Kim seni süyse, onı süymektik qarız emes pe? Adam balası qanağatsızdıqpenen bwl hayuandardıñ twqımın qwrtıp, aldıñğılar artqılarğa jäbir qılmasın dep, maldı adam balasınıñ öziniñ qızğanışına qorğalatıp, özge hayuandardı birin wşqır qanatına, birin küşti quatına, birin jüyrik ayağına süyentip, birin biik jartasqa, birin tereñ twñğiıqqa, qalıñ ormanğa qorğalatıp, häm ärbirin ösip-önbekke qwmar qılıp, jas küninde, kişkene uaqıtında şafğat, sähärimenen bastarın baylap, qamqor qılıp qoymaqtığı - adam balasına ösip-önip, teñdik alsın emes, bälki, adam balasınıñ üzilmes näsiline tausılmas azıq bolsın degendik. Jä, bwl hikmetteriniñ hämmasın häm marhamat, häm ğadalät zahir twr eken. Biz ortamızda bwl marhamat, ğadalätti imannıñ şartınan hisap qılmaymız, onıñ üşin muslim bolğanda, alla tağalağa täslim bolıp, onıñ jolında bolmaq edik, bolğanımız qaysı? Bwl eki ay men künnen artıq mağwlım twrğan joq pa? Fiğılı qwdanıñ eşbirin de qarar qılmaymız, özgelerde bolğanın jek körmeymiz, özimiz twtpaymız, bwl qiyanatşılıq emes pe? Qiyanatşılıqqa bir qarar twrğan adam - ya mwsılman emes, eñ bolmasa şala mwsılman. Alla tabaraka uatağalanıñ pendelerine salğan jolı qaysı? Onı köbi bilmeydi. «Täfakkaru fiğla illahi» degen hadis şariftiñ «innalahu yuhibbul muqsitin» degen ayattarğa eşkimniñ ıqılası, köñili menen ğılımı jetip qwptağanın körgenim joq. «Ätämurun ännäsä bilbirri uäähsänu innalahu yuhibbul mwhsin», «uälläzinä ämänu uäğämilu salihati ulayna ashabul jännäti häm fiha halidun» degen ayattar qwrannıñ işi tolğan ğamalus-salih ne ekenin bilmeymiz. «Ua ämmälzina amänu uäğamilus salikati fäyuäffihim ujurähum uallahu lä yühib-buz-zalimin» ayatına qarasañ, ğamalus-salih zalıqtıqtıñ ziddı bolar. Olay bolğanda ğadalät rafğat boluğa kimde-kimniñ ädileti joq bolsa, onıñ hayası joq, kimniñ wyatı joq bolsa, onıñ imanı joq degen, payğambarımızdıñ salallahu ğalayhi uässällämniñ hadis şarifi «män-lä hayaun lahu» degen dälel dür. Endi belgili, iman qwr inanışpenen bolmaydı, ğadalät ua rafğat birlän boladı. Ğamalus-salih ğadalätti uä marhamätti bolmaq külli tän birlän qılğan qwlşıldıqtardıñ eşbiri ğadalätti, marhamattı bermeydi. Köziñ künde köredi namaz oquşı, oraza twtuşılardıñ ne halättä ekendikterin, oğan dälel kerek emes. Bälki ğadalät barşa izgiliktiñ anası dür. Insap, wyat - bwl ğadalätten şığadı. Onıñ üşin ğadaläti adamnıñ köñiline keledi: men öz köñilimde halıq menimen, sonday-mwnday qılıqtarımen mwğamäla qılsa eken dep oylap twrıp, özim sol halıqtarmen mwğamäla qılmağandığım jaramaydı ğoy dep, sol ezi ädilet te jäne nısap ta emes pe? Ol hämma jaqsılıqtıñ bası emes pe? Jä, olay hwlıq penen sol oydı oylağan kisi hallaqını şükirdi nege oylamasın?
Şäkirlikten ğibadattıñ bäri tuadı. Endi zinhar ğadalät, şapağattan bosanbañdar. Eger bosansañ, iman da, adamdıq ta hamması bosanadı. Allayar sofınıñ bir färdädän jüz färdä bijay degeni basıña keledi. Endi bizdiñ bastağı tağrif boyınşa qwday tağala ğılımdı, rahımdı, ğadalätti, qwdiretti edi. Sen de bwl ğılım, rahım, ğadalät üş sipatpenen sipattanbaq: ijtihatiñ şart ettiñ, mwsılman boldıñ häm tolıq insaniyatıñ bar boladı. Belgili jäuanmärtlik üş haslat birlän bolar degen, siddiq, käräm, ğaqıl - bwl üşeuinen siddiq ğadalät bolar, käräm şafağat bolar. Ğaqıl mağalwm dür, ğılımnıñ bir atı ekendigi. Bwlar är adamnıñ boyında alla tabaraka uatağala tähmin bar qılıp jaratqan. Biraq oğan räuaj berip güldendirmek, bälki, adam öz halinşe kämälatqa jetkizbek jähätinde bolmaq. Bwlar - ez ijdihadiñ birlän niet halis birlän izdenseñ ğana beriletin närseler, bolmasa joq. Bwl aytılmış üş haslättiñ ieleriniñ aldı - payğambarlar, onan soñ - äulieler, onan soñ - hakimder, eñ aqırı - kämil mwsılmandar. Bwl üş türli fiğıl qwdanıñ soñında bolmaq, özin qwl bilip, bwl fiğıldarğa ğaşıq bolıp twtpaqtı payğambarlar üyretti äulielerge, äulieler oqıdı, ğaşıq boldı. Biraq, uhraui paydasın ğana küzetti. Ğaşıqtarı sol halge jetti, dünieni, düniedegi tierlik paydasın wmıttı. Bälki, hisapqa almadı. Hakimder düniede tietin paydasın söyledi, ğibrät közimen qarağanda, ekeui de birinen-biri köp jıraq ketpeydi. Onıñ üşin ärbiriniñ söyleui, aytuı basqaşa bolsa da, alla tağalanıñ swñğatına qarap pikirlemektikti ekeui de ayttı. Pikirlenbek soñı ğibrattanbaq bolsa kerek. Bwl ğaqıl, ğılım - ekeui de özin zorğa eseptemekti, zalımdıqtı, adam özindey adamdı aldamaqtı jek köredi. Bwl ğadalät här ekeui de marhamattı, şapağattı bolmaqtıqtı aytıp bwyırdı, bwl raqım bolsa kerek. Biraq meniñ oyıma keledi, bwl eki tahifa är kisi özderine bir türli näpsisin fida qıluşılar dep. YAğni, pendeliktiñ kämälatı äulielikpen bolatwğın bolsa, külli adam tärki dünie bolıp hu dep tariqatqa kirse, dünie oyran bolsa kerek. Bwlay bolğanda maldı kim bağadı, dwşpandı kim toqtatadı, kiimdi kim toqidı, astıqtı kim egedi, düniedegi allanıñ pendeleri üşin jaratqan qazınaların kim izdeydi? Härami, makruhi bılay twrsın, qwday tağalanıñ quatımenen, ijtihad aqılıñmenen tauıp, rahatın körmegine bola jaratqan, bergen niğmetterine, onan körmek hwzurğa suıq közben qarap, eskerusiz tastap ketpek aqılğa, ädepke, ınsapqa dwrıs pa?
Sahib niğmetke şükirşiligiñ joq bolsa, ädepsizdikpenen künäkär bolmaysıñ ba? Ekinşi - bwl joldağılar qor bolıp, düniede joq bolıp ketu de haupi bar, uä käpirlerge jem bolıp ketu de, qaysıbir sabırsızı jolınan tayıp, sabırmen bir qarar twramın degeni bolıp ketseler de kerek. Egerde bwl jol jarım-jartılarına ğana aytılğan bolsa, jarım-jartı rast düniede bola ma? Ras bolsa, hämmağa birdey rast bolsın, alalağan rast bola ma, häm ğadalät bola ma? Olay bolğanda, ol jwrtta ğwmır joq bolsa kerek. Ğwmır özi - haqiqat. Qay jerde ğwmır joq bolsa, onda kämälat joq. Biraq äulielerdiñ de bäri birdey tärki dünie emes edi, ğaşärän - mübäşärädan qaziret Ğosman, Ğabdurahman bin Ğauf ua Sağid bin Äbudqas üşeui de ülken baylar edi. Bwl tärki dünielik: ya dünie läzzatına aldanıp ijtihadım şala qaladı dep, boyına senbegendik; ya hirs dünielikten qauımnıñ köñilin suıtpaq üşin, renjuge sabır etip, özin fida qılıp, men janımmen wrıs qılğanda, halıq eñ bolmasa näpsisimen wrıs qılıp, häua häuastan ärbir arzu näpsiden suınıp, ğadalät, marhamat, mahabbatına bir qarar bolar ma eken degen ümitpenen bolsa kerek. Olay bolğanda o da jwrtqa qılğan artıq mahabbattan hisap. Biraq bwl jol - bek şetin, bek näzik jol. Bwl jolda riyasız, jeñildiksiz bir qarar twrıp izdegen ğana kisi istiñ kämälatına jetpek. Bwl zamanda nadir, bwğan ğılımnıñ da zorı, siddiq, qayrattıñ da zorı, mahabbattıñ hallaqna da, ua halıq ğalamğa da bek zorı tabılmaq kerek. Bwlardıñ jiılmağı - qiınnıñ qiını, bälki, fitnä bolar.
Basına häm bir özine özgeşelik bermek - adam wlın bir bwzatın is. Ärbir nadannıñ bir tariqatqa kirdik dep jürgeni biz bwzıldıq degenimenen bir boladı. Hakim, ğalım asılda bir söz, biraq Ğarafta basqalar dür. Düniede ğılım zahiri bar, olar aytılmıştardı jazılmıştar, onı naqliya dep te aytadı. Bwl nakliyağa jüyrikter ğalım atanadı. Qwday täbäraka ua tağala eşbir närseni sebepsiz jaratpağan, mwnı izerlep täffakkaru fi äla-illahi degen hadiske binaän bwl sünğati qwdadan izerlep, qwmar bolıp ğibratlanuşılarğa tıyu joq, bälki, swnğatınan sebebin bilmekke qwmarlıqtan saniğ ğaşıqtıq şığadı. Qwday täbärakanıñ zatına pendesiniñ aqılı jetpese, däl sonday ğaşıqpın demek te orınsız. Ğaşıq-mağşwğlıqqa halik birlän mahlwq ortası munäsibätsiz, alla tağalanıñ pendesin mahabbat ua marhamat birlän jaratqanın bilip, mahabbatına mahabbatpenen ğana eljiremekti qwdağa ğaşıq boldı deymiz. Olay bolğanda hikmet qwdağa pende öz aqılı jeterlik qadirin ğana bilsem degen ärbir istiñ sebebin izdeuşilerge hakim at qoydı. Bwlar haq birlän batıldı ayırmaqqa, sebepterin bilmekke tırısqandarımenen hämması adam balasınıñ paydası üşin, oyın-külki tügil, düniedegi bükil läzzat bwlarğa ekinşi märtabada qalıp, bir ğana haqtı tappaq, ärbir närseniñ sebebin tappaqpenen läzzattanadı.
Adaspay tura izdegen hakimder bolmasa, dünie oyran bolar edi. Fiğıl pändeniñ qazığı - osı jaqsı hakimder, är närse düniede bwlardıñ istihrajı birlän rauaj tabadı. Bwlardıñ isiniñ köbi - dünie isi, läkin osı hakimderdiñ jasağan, taratqan isteri. Äddüniya mäzrägätul-ahiret degendey, ahiretke egindik bolatın dünie sol. Ärbir ğalım - hakim emes, ärbir hakim - ğalım. Ğalımdarınıñ naqliyası birlän mwsılman iman taqlidi käsip qıladı. Hakimderdiñ ğaqliyatı birlän jetse, iman yakini boladı. Bwl hakimderden mwrat - mwsılman hakimderi, bolmasa ğayri dinniñ hakimderi - ägärşe fatlubni täjidu-ni delinse de, dünieniñ häm adam wğlı ömiriniñ sırına jetse de, dinniñ haq mağrifatına jete almağandar. Bwlardıñ köbi - imannıñ jeti şartınan, bir allanı tanımaqtan ğayri, yağni altauına kimi kümändi, kimi münkir bolıp, tahqiqlay almağandar. Eger bwlar din wstazımız emes bolsa da, dinde basşımız qwdaydıñ elşisi payğambarımızdıñ hadis şarifi, hayru n-nas män yanfagu n-nas degen. Bwl hakimder wyqı, tınıştıq, äues-qızıqtıñ bärin qoyıp, adam balasına paydalı is şığarmaqlığına, yağni elektriyanı tauıp, aspannan jaydı bwrıp alıp, dünieniñ bir şetinen qazir jauap alıp twrıp, ot pen suğa qaylasın tauıp, mıñ adam qıla almastay qızmetter istetip qoyıp twrğandığı, uahsusan adam balasınıñ aqıl-pikirin wstartıp, haq penen batıldıqtı ayırmaqtı üyretkendigi - barşası nafiğlıq bolğan soñ, bizdiñ olarğa mindetkerligimizge dau joq.
Bwl zamannıñ moldaları hakim atına dwşpan boladı. Bwları bilimsizdik, bälki, bwzıq fiğıl, äl-insan ğäddu läma jähilgä hisap. Olardıñ şäkirtteriniñ köbi biraz ğarap-parsıdan til üyrense, birli-jarım bolımsız söz bahas üyrense, soğan mäz bolıp, özine özgeşelik beremin dep äure bolıp, jwrtqa paydası timek tügil, türli-türli zararlar hasil qıladı «hay-hoy!» menen, maqtanmenen qauımdı adastırıp bitiredi. Bwlardıñ köbi änşeyin jähil tügil, jähilälär kibik talap bolsa, qayda haq sözder kelse, qazir nısapqa qaytsın häm ğibrattansın. Ras sözge or qazıp, tor jasamaq ne degen nısap, qwr özimşildik häm är özimşildik - adam balasın bwzatın fiğıl. Rastıñ bir atı - haq, haqtıñ bir atı - alla, bwğan qarsı qarulasqanşa, mwnı wğıp, ğadalätpen täpteşteuge kerek. Mwnday fiğıldardan küpir qaupi de bar. Jäne payğambarımız salallahu ğalayhi uässälläm «aqır zamanda bir jıldıq bir kün bolar» degende sahaba-i kärämlar «bwl bir jıldıq bir künde namaz neşeu bolar» dep swrağanda: onıñ patuasın sol zamannıñ ğalımdarı biler degen sözinen ğibratlanıp qarasañ, zamana özgeruimen qağidalar özgerilmegin bildirgeni mağlwm boladı. Bwl kündegi tähsilğulum eski medreseler ğwrpında bolıp, bwl zamanğa paydası joq boldı. Soğan qaray Ğwsmaniyada mektep harbiya, mektep ruşdiyalar salınıp, jaña nizamğa aynalğan. Mwndağılar wzaq jıldar ömir ötkizip, ğılımdı paydasız wzaq bahastar birlän künin ötkizip, mağişat düniede nadan bir essiz adam bolıp şığadı da, eşbir hareketke layıqtı joq bolğan soñ, adam aulauğa, adam aldauğa salınadı. Köbinese mwnday essizderdiñ nasihatı da tasirsiz boladı.
Dünieniñ mäğmurlığı bir türli aqılğa nwr berip twratwğın närse. Joqşılıqtıñ adamdı hayuandandırıp jiberetini de boladı. Bälki, dünieniñ ğılımın bilmey qalmaqtıq - bir ülken zararlı nadandıq, ol qwranda sögilgen; düniede kimde-kim özine özgeşelik bermek qasadı birlän malğa mahabbatın audarğan dünie bolmasa, ihsanda qolım qısqa bolmasın dep häm özim bireuge tamğılı bolmayın dep, malğa mahabbatın audarmay, izgilikke bola halal käsip birlän tapqan dünie emes.
Biz ğılımdı satıp, mal izdemek emespiz. Mal birlän ğılım käsip qılmaqpız. Öner - özi de mal, önerdi üyrenbek - özi de ihsan. Biraq ol öner ğadalättan şıqpasın, şarğığa muafih bolsın. Adamğa hälinşe ihsandı bolmaq - qarız is. Biraq özgelerdiñ ihsanına süyenbek dwrıs emes. Mollalar twra twrsın, hususan bwl zamannıñ işandarına bek saq bolıñdar. Olar - fitnä ğalım, bwlardan zalaldan basqa eşnärse şıqpaydı. Özderi hükim şariğattı taza bilmeydi, köbi nadan boladı. Onan asıp özin-özi ähil tariqat bilip jäne bireudi jetkizbek dağuasın qıladı. Bwl is olardıñ sıbağası emes, bwlardıñ jetkizbegi mwhal, bwlar adam azdıruşılar, hattä dinge de zalaldı. Bwlardıñ süygeni - nadandar, söylegeni - jalğan, dälelderi - tasbığı menen şalmaları, onan basqa eşnärse joq.
Endi biliñizder, ey, perzentter! Qwday tağalanıñ jolı degen jol alla tağalanıñ özindey nihayatsız boladı. Onıñ nihayatına eşkim jetpeydi. Biraq sol jolğa jürudi özine şart qılıp kim qadam bastı, ol taza mwsılman, tolıq adam delinedi. Düniede tüpki maqsatıñ öz paydañ bolsa - öziñ nihayatlısıñ, ol jol qwdaydıñ jolı emes. Ğalamnan jiılsın, mağan qwyılsın, otırğan ornıma ağıp kele bersin degen ol ne degen nısap? Ne türli bolsa da, ya dünieñnen, ya aqılıñnan, ya malıñnan ğadalät, şapağat sekildi bireulerge jaqsılıq tigizbek maqsatıñ bolsa, ol jol - qwdanıñ jolı. Ol nihayatsız jol, sol nihayatsız jolğa ayağıñdı berik bastıñ, nihayatsız qwdağa tağırıp hasil bolıp has ezgu qwldarınan bolmaq ümit bar, özge jolda ne ümit bar? Keybireulerdiñ bar öneri, maqsatı kiimin tüzetpek, jüris-twrısın tüzetpek boladı da, mwnısın özine bar däulet biledi. Bwl isteriniñ bäri özin körsetpek, özin-özi bazarğa salıp, bir aqılı közindegi aqımaqtarğa «bärekeldi» degizbek. «Osınday bolar ma edik» dep bireuler talaptanar, bireuler «osınday bola almadıq» dep küyiner, mwnan ne payda şıqtı? Sırtqa qasiet bitpeydi, alla tağala qaraytwğın qalıbıña, boyamasız ıqılasıña qasiet bitedi. Bwl aynağa tabınğandardıñ aqılı qanşalıq öser deysiñ? Aqıl össe, ol tüpsiz tereñ jaqsılıq süymektikpen öser.
Qwday tağala dünieni kämalattı şeberlikpen jaratqan häm adam balasın össin-önsin dep jaratqan. Sol ösip-önu jolındağı adamnıñ talap qılıp izdener qarızdı isiniñ aldı - äueli dos köbeytpek. Ol dosın köbeytpektiñ tabılmağı öziniñ özgelerge qolıñnan kelgeninşe dostıq maqamında bolmaq. Kimge dostığıñ bolsa, dostıq şaqıradı. Eñ ayağı eşkimge qas sağınbastıq häm özine özgeşelik beremin dep, özin tilmen ya qılıqpen artıq körsetpek maqsatınan aulaq bolmaq.
Bwl özin-özi artıq körsetpek eki türli! Äuelgisi - ärbir jamanşılıqtıñ jağasında twrıp adamnıñ adamdığın bwzatın jamanşılıqtan boyın jimaqtıq, bwl adamğa nwr boladı.
Ekinşisi - özin-özi özgeşelikpen artıq körsetpek adamdıqtıñ nwrın, gülin bwzadı.
Üşinşisi - qastıq qılmaq, qor twtpaq, kemitpek. Olar dwşpandıq şaqıradı.
Häm özi özgeşe twtatın demektiñ tübi - maqtan. Ärbir maqtan bireuden asamın degen künşildik bitiredi de, künşildik künşildikti qozğaydı. Bwl üş türli istiñ joqtığı adamnıñ köñiline tınıştıq beredi. Ärbir köñil tınıştığı köñilge talap saladı.
Külli adam balasın qor qılatın üş närse bar. Sonan qaşpaq kerek: äueli - nadandıq, ekinşisi - erinşektik, üşinşi - zalımdıq dep bilesiñ.
Nadandıq - bilim-ğılımnıñ joqtığı, düniede eşbir närseni olarsız bilip bolmaydı.
Bilimsizdik hayuandıq boladı.
Erinşektik - külli düniedegi önerdiñ dwşpanı. Talapsızdıq, jigersizdik, wyatsızdıq, kedeylik - bäri osıdan şığadı.
Zalımdıq - adam balasınıñ dwşpanı. Adam balasına dwşpan bolsa, adamnan bölinedi, bir jırtqış hayuan qisabına qosıladı.
Bwlardıñ emi, hallaqına mahabbat, halıq ğalamğa şapqat, qayrattı, twrlaulı, ğadalät isiniñ aldı-artın bayqarlıq bilimi, ğılımı bolsın... Ol bilim, ğılımı qwdağa mwqtädi bolsın. Ğılım äueli ğalami ğılımğa mwqtädi bolsın. YAğni qwday tağala bwl ğalamdı jarattı, erinbedi, kelisimmenen, hikmetpenen kämälattı bir jolğa salıp jasadı, sizderdiñ isiñiz de bir jaqsılıq bina qılıp, arqa süyerlik şeberlikpenen bolsın. Jäne qwday tağala ärne jarattı, bir türli paydalı hikmeti bar. Seniñ de isiñnen bir zarar şığıp ketkendey bolmay, köpke payda bolarlıq bir ümiti bar is bolsın. Bwlarsız is is emes. Bälki, bwlarsız tağat tağat ta emes.
Belgili, qwday tağala eşbir närseni hikmetsiz jaratpadı, eşbir närsege hikmetsiz täklif qılmadı. Bäriniñ hikmeti bar, bäriniñ sebebi bar, bizdiñ ğauam bılay twrsın, ğılımğa mahabbatı barlarğa sebep, parızdardı bilmekke ijtihad läzim, sizder ärbir ğamal qılsañız izgilik dep qılasız, izgilikke bola qasd etip, niet etesiz. Niet onıñ parızınan hisap, payğambarımız salallahu ğalayhi uässällamniñ hadis şarifi «innama-l-ağmal, bin-niet» degen. Endi niet ettiñiz taharat almaqqa, namaz oqımaqqa, oraza twtpaqqa, bwl tağattardı nietiñiz zahirınan qalıpsız ğibadatqa jetpegendigi kemşilik emes pe? Sizdiñ batinıñız taza bolmağı äueli iman bolıp, bwl zahir ğibadatıñız imandı bolğan soñ ğana, parız bolğan, sizdiñ zahirıñızdağı ğibadat -batinıñızdağı imannıñ köleñkesi, häm sol imannıñ nwrlanıp twrmağına körik üşin bwyırılğan. Onıñ üşin ğwlamalar iman ekeu emes, bireu, biraq izgi tağatpenen nwrlanadı, tağat joq bolsa, küñgirttenedi, bälki, sönu haupi de bar degen. Eger nadandar ol ğibadattıñ işki sırın eskermey qılsa, sonı qılıp jürip, imanı söner degen.
Meniñ haupim bar, olar has osı ğibadat eken, qwdanıñ bizge bwyırğanı, biz osını qılsaq, mwsılmandıq kämil boladı dep oylaydı. Ol ğibadat küzetşisi edi. Jä, küzetşi küzetken närseniñ amandığın oylamay, bir ğana oyau twrmağın qasd qılsa, ol ne küzet? Küzetken närsesi qayda ketedi? Maqsat küzetilgen närseniñ amandığı, tazalığı emes pe? Ey, işarattan habarsızdar, qara! Bwl ğibadattan bir ülkeni - namaz, ol namazdan äueli taharat almaq, onan soñ namazğa şwruğ qılmaq, ol taharattıñ aldı istinja edi. Mwnı bir berik oylap twr. Ayağı eki ayaqqa mäsihpenen bituşi edi, bwlar hämması bolmasa köbi işarat edi. Istinjada k...iñizdi jua-sız, sizdiñ k...iñizdiñ eşkimge keregi joq edi. Onımen sezimdi tazalıqqa iirgendigiñdi kämil ıhlasıñdı körsetip, işimniñ saflığınıñ soñında halıq körer, sırtımdı da päk etemin häm közge körinbeytin ağzalarımdı da päk etemin, bwl päktiktiñ üstinde allağa dwğa aytamın dep äzirlenesiz.
Endi namazdıñ atı - salauat, dwğa mağınasında degen:
Ayaqta, moyında bolğan mäshlar - ol jumaq emes, özderi de juulı dep körsetken işaratı.
Namazdan äueli qwlaq qaqtıñız - eger alla tağalanı joğarıda dep, mäkän isfat etpeseñ de, begirek sozu ädepsiz bolıp, künä dariyasına ğarıq boldım, yağni dünie äuesine ğarıq qılmay qolımnan tart, yağni qwtılarlıq järdemderiniñ işaratı*.
Onan soñ qiyamda twrıp qol bağlamaq - qwl qoja aldında twrmaq - bwqara patşa aldında twrğannan artıq allanıñ qadirligine öziniñ ğajizdığına ıkrarınıñ beriktigin körsetken işaratı.
Qıbılağa qaramaq - ärine, qwday tağalağa eşbir orın mümkin emes bolsa da, ziratın parız etken orınğa jüzin qaratıp, sondağı dwğaday qabıldıqqa jaqın bolar ma eken degen işaratı.
Onan soñ qira ät, yağni surahi fatiha oqisıñ, mwnda biraq söz wzaradı. Ol fatiha süresiniñ mağınalarında köp sır bar.
Ruqüğ bas wrmaq - aldında qwda hazirge wqsas, ol da işarat.
Säjdeler - äueli jerden jaralğanına ıqırarı, ekinşisi - jäne jerge qaytpağına ıqırarı, bas kötermek jäne tirilip, swrau bermegine ıqırarınıñ işaratı.
Qağadat ul-ahir - dwğanıñ aqırında allağa tahiyat, odan täşähhud, odan salauat, payğambarımız sallallahu ğalayhi uässällämge aytpaq üşin eñ aqırğı sälemmenen tauısasız, yağni alla tağaladan ne tilep dwğa qıldıñız. Ol dwğa qazinası külli mwsılmandardı ortaqtastırıp, olarğa da sälämätşilik tilep häm rahmet tilep bitiresiz.
Jä, bwl sözden ne ğibrätlendik?


text:
Änşi bir oqırmannıñ: «Basqa küyew tappadıñ ba? Birewdiñ küyewinde neñ bar? Sen üşin üş balasın tastadı»-degen sawalına jawap beripti.
Birinşiden birewdiñ bayın tartıp alatınday ol mağan oyınşıq emes. Qazaqta “äyeldi tastaw” degen söz bar, biraq “balanı tastaw” degen söz joq. Äyelin tastasa tastağan şığar, al balaların tastağan joq. Şınımdı aytsam balaların tastatqızbaymın da. Sizderdi tüsinbedim. Balanı tastaw degen – sumdıq närse ğoy. Barlığı ärkimniñ oylaw qabiletine baylanıstı» -deydi Aqbota Seyitmağambet.
Derekköz: Reactor
Tegï: Juldızdar älemi, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Gurzufnıñ yalı kenarında qavehane ve restoranlarnı yıqalar
Gurzufnıñ yalı kenarında ticaret noqtaları ve qavehaneler yıqıla. Olarnı Qırımnıñ rus akimiyeti qanunsız dep tanığan. Bunı mayısnıñ 17-nde Qırımnıñ rus ükümetiniñ «ruporı» «Krıminform» saytı bildire.
Yıqma işlerini OOO «Spetsstroy» ve SK «Universal» yapıp, bir afta içinde bitirecegini aytalar. Berilgen malümatqa köre, «Şarm» qavehanesi, «Seyf» ve «Taverna «Lidiya» restoranları endi yıqıldı.
Yerli akimiyet yalı kenarını tamir etip temizleyler, dep bildire.
Soñki üç yıl içinde Qırımda yıllarnen turğan bir sıra inşaat yıqtırıldı. Yaltadaki Primorskiy plâjında «Hottabıç» qavehanesi yıqılğan soñ saibi Aleksandr Strekalin özüni ateşke berdi. Yalta yalı kenarındaki «Yeda» restoranı ve Aqmescitteki Kozlov soqağında bazar yıqılğanda da büyük rezonans olğan edi.


text:
Trivago twrïstik servïsi Ewropadağı eñ arzan qalalar tizimin anıqtadı, dep jazadı lenta.ru.
Sonımen, eñ arzan qalalar tiziminde Varna (Bolgarïya) qalası köş bastap tur. 2015 jılı mundağı qonaq üy üşin twrïster täwligine 54 dollar jumsağan. Ekinşi orında Malta memleketi. Mundağı Bwdjïbba qalasında twrïster turatın orın üşin täwligine 71,5 dollar tölegen. Arzan qalalardıñ üştigine Bolgarlıq Kündi jağalawı endi ($74,5).
Al byudjet jağınan asa şığın bolmaytın qalalar tizimine alğaşqı bolıp Sofïya (Bolgarïya) qalası endi. Bul jerde 2015 jılı bir kün turw qunı 67 dollardı quraydı. Ekinşi orında — Skope (Makedonïya). Skopede twrïster qonaq üyge 70 dollar berse boladı. Al üşinşi orında Bosnïyadağı Saraevo jäne Gercegovïne qalaları($74).
Moya-planeta.ru saytınıñ jazwınşa, Ewropadağı eñ qımbat qala London (qonaq üyde täwligine — 267 ), odan keyin Bern (Şveycarïya, $219) jäne Parïj ($196) qalaları tur.
Al twrïster üşin asa qımbatqa tüspeytin qalalardıñ biri Grekïya elinde ornalasqan. Eldegi Salonïk qalasında 2015 jılı qonaq üydi bir täwlikke jaldaw qunı 83 dollardı quradı.
Derekközi: 7kun.kz
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Uquq qorçalayıcı: Meclis yasaq etilgeninden soñra Qırımda beş biñ faaliyetçi basqı telükesine oğray
İşğal etilgen Qırımda siyasiy repressiyalar tahminen beş biñ qırımtatar faaliyetçisine toqunmaq mumkün. Böyle fikirni İnsan aqları boyunca Qırım kontakt gruppasınıñ idarecisi Abdureşit Cepparov seslendire.
«Beş biñge yaqın insan Qırımda Meclis sistemasınıñ çeşit seviyelerinde ve onıñ etrafında çalışa edi, bu sırada Qurultay azaları ve digerleri de bar», – dedi Abdureşit Cepparov Meclisniñ yasaqlanmasından soñ ola bilecek aqibetlerni Qırım.Aqiqat muhbirine izaatlar eken.
Uquq qorçalayıcınıñ fikirine köre, rus akimiyeti Meclisniñ yasaq etilmesinen bağlı yaqalanuvlarnıñ sayısını arttırmaq mecbur olacaq.
«Şans kimge tüşecegini bilmeymiz, lâkin böyle adiseler eki ya da üç kere degil, bayağı çoq olacaq. Ve böyle olsa, İnsan aqları boyunca Qırım kontakt gruppasınıñ da işi artacaqtır», – dep tahminley uquq qorçalayıcı.
Bundan evel Abdureşit Cepparov mahkeme qararı ile Meclis yasaq etilecegini ve Qırımda qırımtatar faallerine qarşı yañı repressiyalar qullanılacağını tahminley edi.
Sentâbr 29-da Rusiye Yuqarı Mahkemesi bundan ögüne apler ayında Rusiyege bağlı olğan Qırım Yuqarı Mahkemesi tarafından Meclisniñ areketini «ekstrimistik» olaraq tanılması ve toqtatılması aqqında alğan qararını tasdiqladı. Meclisniñ advokatları İnsan alaqı boyunca Avropa mahkemesine muracaat eteceklerini beyan ettiler.
Aprel ayında Meclisniñ areketi yasaqlanğanından soñ Dünya toplulığı rus akimiyetiniñ böyle faaliyetine qatiyen qarşı çıqqan edi. Meclisniñ imayesi Rusiye Yuqarı Mahkemesine şikâyet arizasını yollağan edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımda Rusiye ediyesi olğan trenni areketke ketirecekler
Cumaaqşamı, mayıs 8 künü, Aqmescitte «Qırım demiryoluna» Rusiye tarafından ediye etilgen trenni areketke ketirecekler.
Bunı öz başına tayin etilgen Qırım «akimiyetiniñ» matbuat hızmeti bildire.
Onıñ bergen malümatına köre, elektrik trenni saba Aqmescit demiryol vokzalında areketke ketirecek olalar. Tedbirde «Qırım Cumhuriyetiniñ» nazirler Şurasınıñ öz başına tayin etilgen yolbaşçıları iştirak etecek.
Bunı öz başına tayin etilgen Qırım «akimiyetiniñ» matbuat hızmeti bildire.
Onıñ bergen malümatına köre, elektrik trenni saba Aqmescit demiryol vokzalında areketke ketirecek olalar. Tedbirde «Qırım Cumhuriyetiniñ» nazirler Şurasınıñ öz başına tayin etilgen yolbaşçıları iştirak etecek.


text:
«Halqara islâm missiyası» Qırımda beş cemaat leyhasına qoltutacaq
Qarasuvbazarda «Halqara islâm missiyası» teşkilâtı qoltutqan «Yaqınlarına yahşılıq yap» leyhasınıñ neticeleri boyunca konferentsiya olıp keçti, Qırım cemaatçılarınıñ beş küçük leyhasına qoltutılacağını bildirdiler.
Leyha çerçivesinde iyün-iyül leyhasında Qırım faalleri içün blogerler mektebi keçirildi. Onı yekünlengen mektep iştirakçilerinıñ yerli cemiyetler ile işbirligine yönelgen leyhalarnı qorçalamağa imkânları oldı.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgenine köre, neticede küçük leyhalarğa qoltuttılar: «Tsentr Amurskiy tigr» merkeziniñ «Skazka» ve «Taygan» zoologik qoruq ile işbirligine çağıruv»; «Özüni oğraştırma dersleri», «Ekologik añlama»; «Qırımlılarnıñ iştiraki ile terrorizm ve ekstremizmniñ ögüne alınması», «Qırımda içtimaiy taksi ve yol qazasına oğrağan insanlarğa yardım».
Konferentsiya iştirakçileri, şu cümleden blogerler mektebiniñ mezunları ve küçük leyhalarnıñ koordinatorları, «Yaqınlarına yahşılıq yap» leyhası devamında alğan tecribe ve muvafaqiyetler ile paylaştı.
«Halqara islâm missiyası» teşkilâtı mayıs 6-8 künleri Aqmescitte leyhalar yarışı olıp keçken seminarnı keçirdi. Onıñ işinde «Halqara islâm missiyasınıñ» reisi Şafig Pşihaçev, cemaat faalleri ve din erbapları iştirak ettiler.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.