text:
Matbuat vastaları: Putinniñ «mayıs emirlerine» baqmadan, ekimler ve ocalarnıñ aylıqlarını arttırmaycaqlar
Rusiye prezidenti «mayıs emirleriniñ» talaplarına baqmadan, ekimler ve ocalarnıñ aylığını arttırmaycaqlar. 2015 senesiniñ federal bücetinde ükümet bücette çalışqan adamlarnıñ aylıqlarına belgilegen paranı bayağı eksiltti, dep yaza Kommersant.
Rusiye Esap palatasınıñ malümatına köre, 2014 senesi olarnıñ miqdarı 120 milliard rubleni teşkil etti. 2015 senesiniñ bücet leyhasında buña yalıñız 80 milliard belgilengen.
Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ «mayıs emirlerine» binaen, 2012 senesinden itibaren ocalarnıñ aylığı regionda orta olmalı, 2018 senesi ise medeniyet hadimleri ve ocalarnıñ, ekim ve ilmiy hadimleriniñ aylığı regiondaki orta aylıqtan eki qat ziyade olmalı.
Zdorovye» fondu keçirgen monitoring neticelerine köre, regionlarnıñ çoqusında ekim ve emşireler 20 biñ ruble bile almaylar.
Ekim ve ocalar narazılıq aktsiyalarğa çıqacaq olalar.
Böylece, noyabr 30-da Moskvada sağlıq saqlav ve tasil saalarında islâatlar keçirilmesine qarşı eki yürüş ve mitingler planlaştırılğan.


c: text/html

text:
Şri-Lankada möselmannarğa höcümnär däwam itä
Şri-Lankanıñ Kandi töbägendä möselmannarğa höcüm itüdä şöbhäle 81 keşe qulğa alındı
Şri-Lankanıñ Kandi töbägendä möselmannarğa höcüm itüdä şöbhäle 81 keşe qulğa alındı. Alarnıñ 10sı sośial’ çeltärdä provakaśiyälär yasağan. 71e dähşätle waqıyğalarda qatnaşqan. İldä sişämbe könne ğadättän tış xäl iğ’lan itelgän ide. Aña qaramastan, Kandi töbägendä fanatik buddistlar möselmannarğa höcümnären däwam itä. Bügen dä öylärgä häm êş cirlärenä zarar birü oçraqları bulğan.
Xalıqara möselman ğalimnär berlege gomum särqatibe Ali Möxetdin Äl-Qaradaği Şri-Lanka xökümätenä möräcäğat’ itte. Ul möselmannarnı häm alarnıñ dini ireklären saqlarğa çaqırdı. Professor ägär bu cinayät’ ğamälläre tuqtatılmasa, kiläçäktä xaos çığaçağına basım yasadı. Ali Möxetdin Äl-Qaradaği ildäge waqıyğalarnı terrorçılıq dip atadı.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Neşet Çelebi - Karakız
Sanatçı : Neşet Çelebi
Türkü : Karakız
Etiketler : Neşet Çelebi - Karakız türkü indir, Neşet Çelebi - Karakız türkü dinle, Neşet Çelebi türküleri, Karakız mp3 indir, Neşet Çelebi türküleri Karakız türküsü, Karakız sözleri, Neşet Çelebi mp3 dinle, Neşet Çelebi download, Karakız bedava mp3, Neşet Çelebi türkü sözleri, Neşet Çelebi türkü dinle, Neşet Çelebi son albüm indir
Neşet Çelebi Türküleri
Neşet Çelebi - Cananısın Canısın
Neşet Çelebi - Felek
Neşet Çelebi - Sultan
Neşet Çelebi - İhtiyar Oldum
Neşet Çelebi - Harmana Serdiler
Neşet Çelebi - Ozanlar Diyarı
Neşet Çelebi - Seklem Seklem
Neşet Çelebi - Akşam Oldu Kırat
Neşet Çelebi - Elin Kızı
Neşet Çelebi - Verdiler Oy Oy
Neşet Çelebi - Zalim Poyraz
Neşet Çelebi - Yürü Bre Fani Dünya
Neşet Çelebi - Çeşme Başında
Neşet Çelebi - Dağların Eteklerinde
Neşet Çelebi - Bulgur


text:
Neşet Çelebi - Bitti Mapus
Sanatçı : Neşet Çelebi
Türkü : Bitti Mapus
Etiketler : Neşet Çelebi - Bitti Mapus türkü indir, Neşet Çelebi - Bitti Mapus türkü dinle, Neşet Çelebi türküleri, Bitti Mapus mp3 indir, Neşet Çelebi türküleri Bitti Mapus türküsü, Bitti Mapus sözleri, Neşet Çelebi mp3 dinle, Neşet Çelebi download, Bitti Mapus bedava mp3, Neşet Çelebi türkü sözleri, Neşet Çelebi türkü dinle, Neşet Çelebi son albüm indir
Neşet Çelebi Türküleri
Neşet Çelebi - Ara Ver Ara Ver
Neşet Çelebi - Felek
Neşet Çelebi - Gönül Verdim
Neşet Çelebi - Zeynebim
Neşet Çelebi - Neler Ettin
Neşet Çelebi - Niye Belli Değil
Neşet Çelebi - Bu Gelin
Neşet Çelebi - Cananısın Canısın
Neşet Çelebi - Derdine Derman
Neşet Çelebi - Ankara Yolüstü
Neşet Çelebi - Kaşlarını Eğdirirsin
Neşet Çelebi - Emmoğlu
Neşet Çelebi - Sultan
Neşet Çelebi - İki Dağın Arasında
Neşet Çelebi - Tadı Kaldı


text:
Ekrem Çelebi - Hakka Bağlı
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Hakka Bağlı
Etiketler : Ekrem Çelebi - Hakka Bağlı türkü indir, Ekrem Çelebi - Hakka Bağlı türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Hakka Bağlı mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Hakka Bağlı türküsü, Hakka Bağlı sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Hakka Bağlı bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Eylen Sunam
Ekrem Çelebi - Niğde Bağları
Ekrem Çelebi - Kırılsın Kolların
Ekrem Çelebi - Sürmeli
Ekrem Çelebi - Gesi Bağları
Ekrem Çelebi - Dumana Dumana (Barak)
Ekrem Çelebi - Can Yoldaşım
Ekrem Çelebi - Yine Bahar Geldi Nedir Yaradan
Ekrem Çelebi - Allı Sunam
Ekrem Çelebi - Yozgat Sürmelisi
Ekrem Çelebi - Avşar Elleri
Ekrem Çelebi - Dağlar Duman Olmadan Gel
Ekrem Çelebi - Bu Nasıl Kader
Ekrem Çelebi - Odam Kireç Tutmuyor
Ekrem Çelebi - Misket


text:
DÖN'YA
Garant illär kiyerenkelekne azaytu töbägendä humanitar koridor barlıqqa kiterde
Rio de Janeyro xakimiyäte şurası äğ’zası häm keşe xoquqların yaqlawçı Mariêl’ Franko qorallı höcüm näticasendä hälaq buldı
Altın häm kömeş êretmä kisäklär tutırğan An-12 oçqıçınıñ yök bülege qapqası cimerelgän
Monıñ säbäbe – Vaşingtonnıñ Tähranğa qarşı kertkän sankśiyäläre
Bu xaqta Soğud Ğaräbstanınıñ täxet varisı, prinś Möxämmät bin Sälman AQŞnıñ üzäk kanallarının bersenä söyläde
Xäzer sankśiyälär isemlegenä Federal’ qurqınıçsızlıq xezmäte häm Däwlät küzläw idaräseneñ yaña wäkilläre östälde
Florida ştatında universitet kampusında studentlar yış qullana torğan yul öste kiçüe cimerelgän
Putin 2019nçı yılda Marska keşesez berençe oçış yasalaçağın belderde
Amerikalı kosmonavt Skott Kellinıñ 1 yıl ğalämdä yäşägännän soñ DNKsı üzgärgän
Marburg şähärendä Xristian demokrat berlege häm Sośial’ demokrat partiyäseneñ binaların buyadılar
AQŞ, Angliya, Germaniya häm Franśiya Rusiyäne Angliyanıñ territoriya bötenlegen bozuda ğayepläde


text:
Tımçuk: boyeviklerniñ ruhiy alı ğayet beterleşti
Silâlı separatistlerniñ taqımlarında boyevkilerniñ ruhiy alınıñ beterleşüvi qayd etile. Bunı «İnformatsionnoye soprotivleniye» areketiniñ yolbaşçısı Dmıtro Tımçuk bildire.
«Olarda silâlanuv, tehnikada ve canlı küçte telâfetleri bardır. Terroristik taqımlarnıñ liderleri ciddiy telâflar aqqında malümatnı red etmege mecburlar», – dedi Tımçuk.
«İnformatsionnoye soprotivleniye» malümatına köre, ATO faal fazasınıñ başlanuvı ile ukrain arbiyleri silâlı separatistlerden nevbetteki mesken yerlerni qaytarıp aldı ve anda öz nezaretini pekitti: Zakotnoye, Raygorodok, Reznikovka, Ray-Aleksandrovka. Al-azırda Nikolayevka nezaret altına alına.
Faal arbiy areketlerniñ ve boyeviklerden territoriyanıñ azat etilüvi neticesinde ATO küçlerniñ blokpostı qaytarıldı.
İyün 30 künü prezident Petro Poroşenko SNBO toplaşuvı neticesinde Donbassta ateşniñ bir taraflama toqtatuv müddetini bitirmege qarar aldı. Bundan soñ ATO faal fazası başlandı.


text:
ATR saibi: Qırımda işimizge devam etüv imkânlarını tapmaq içün qanunlarnı ögrenemiz
ATR birinci qırımtatar telekanalınıñ yolbaşçılığı yarımadada seyircileri içün yayınlavnı devam ete bilecegine ümüt besley.
Bunı Aqmescitte matbuat konferentsiyası devamında telekanal saibi Lenur İslâmov bildirdi, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Olğanını köremiz, dayanmağa, çare tapmağa, saqlanmağa tırışacaqmız, nasıl şekilde olacağını daa bilmeymiz. Ukrain litsenziyası, qırım liztsensiyasınıñ keçici müddeti, sputnik, internet bar, qanuniy negizni ögrenip, sizge haber etermiz», – dedi o jurnalistlerge.
Telekanalnıñ saibi aytqanı kibi, milliy siyaset – hususiy bir alan ve mında müddetni sozmaq ya da bürokratiya ile oğraşmağa mümkün degil.
«Menim içün bir şeyniñ qapatılması ile bağlı birinci matbuat konferentsiyasıdır, pek kederlidir, amma bunı yapmağa mecbur olacaqmız. Vatanımızda kereksiz oldıq. Amma, bunıñ ile er şey bitmez, ğaliba. Mında akimiyet temsilcilerini körmege ister edim. Akimiyet er şey halq içün yapmalı», – dedi İslâmov.
O şunı da qayd etti ki, kanalnıñ qıtaiy Ukrainağa keçmek niyeti yoqtır.
«Qıtaiy Ukrainağa ketmege niyetimiz yoq, ketsek, qırımtatar cemiyeti içün sürgünlik olacaq. Mında qaldıq ve qalmaq kerekmiz», – dedi İslâmov.
Aprel 1 kününden ATR yayınlavınıñ toqtatılması mümkün. Eger de telekanal martnıñ soñuna qadar Rusiye qanuniyetine köre matbuat vastası olaraq qayd etilmese, işi toqtatılacaq.
Teleşirket bir qaç kere Roskomnadzorğa vesiqalarını bere edi, amma çeşit sebeplerden olarnı qaytara ediler. ATR şirketine kirgen Lâle qırımtatar bala telekanalı, «Meydan» ve «Lider» radiosı, «15 minut» internet neşiri de şimdi aynı vaziyettedir.


text:
Aqmescit merkezinde avtomobiller turağı içün asırlarca turğan terekler ile bağçanı yoq ettiler
Aqmescit merkezinde avtomobiller turağınıñ qurucılığı ile bağlı işler acele yapıla. Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, Aqmescitte Gorkiy ve Jukovskiy soqaqları köşesinde bağça tereklerden tam temizlengendir.
Jukovskiy soqağı Gogol soqağı ile çaprazına qadar qocaman eskençikler kesilgen. İşler bazar aqşamı bile toqtalmadı. Yolnıñ areket etüv qısmında asfaltnıñ qoyulması soñuna yete.
Bildirilgeni kibi, Qırımda atta hususiy qorulğan tabiat territoriyalarında quruculıq işleri içün tereklerni kesmege izin berildi.


text:
Tehlukesizlik / zoom tipli kameralar.
Tehlukesizlik / Zoom tipli kameralar.
ЗaпoMHиTb
LifeGuard sirketinde Zoom tipli kameralar satili ve qurasdirilir. Xususi sistemle idare olunur.Obyekti yaxinlasdirmaq ve ya uzaqlasdirmaq mumkundur.
LifeGuard sirketinde diger guvenlik kameralari (Pin hole, Dome, Speed dome, Box, IP ve s.), turniket, slaqbaum, siqnalizasiya- alarm, domofon, kartla kecid, barmaq izi ve uz vasitesi ile kecid sistemleri, ID cardlar ve s. satisi ve qurasdirilmasi mumkundur. Butun tehlukesizlik mehsullarina yazili suretde zemanet verilir.Zemanet muddeti erzinde texniki servis pulsuzdur.
LifeGuard sirketi Azerbaycanin butun bolgelerinde xidmet gosterir.
ПpeдлoжeHиe | ДaTa: 24.02.2018 r. (OkoHчaHиe пyблиkaции: 25.05.2018 r.)


text:
Financial Times basılımınıñ xabarlawınşa, Ewrokomïssïya müşeleri WhatsApp jäne Skype sïyaqtı ğalamtor reswrstarına qadağalawdı küşeytwdi josparlap otır. Ewrokomïssïya ustanımı boyınşa bul messendjerler Ewropalıq qawımdastıq reglamentiniñ qawipsizdik jäne qupïyalılıqpen baylanıstı erejelerine say bolwı tïis.
Naqtılay aytqanda, jwrnalïsterdiñ qolına tüsken bul derekter Ewrokomïssïyanıñ osı sektordağı beldi Facebook jäne Microsoft kompanïyalarına baqılawdı küşeytwge nïetti ekenin körsetedi.
Ewrokomïssïya müşeleriniñ oyınşa atalğan messendjerlerdiñ qızmeti basqa barlıq uyalı baylanıs operatorları men kompanïyalardıñ qızmeti sïyaqtı rettelwi kerek.
Financial Times jwrnalïsteri atalmış ereje küşine engen jağdayda Ewroodaq organdarınıñ amerïkalıq kompanïyalar qızmetin baqılaw ökilettikteri artatının aytwda.
Derekköz: planet-today.ru
Tegï: Älewmettik jeli,
Kommentarïï


text:
Astanada motocïklşiniñ joğarı jıldamdıqpen jol jïegine soğılğanı tüsirilgen vïdeo Ïnternette jarïyalandı, — dep xabarlaydı Kolesa.kz. Aqparat quraldarınıñ mälimetinşe, bayker zañsız kölik jarısı ötkiziletin alañmen jürgen. Sonımen qatar, bul küni kölikter jarısı bolmağanı anıqtaldı.
Vïdeodan Kawasaki Ninja motocïkliniñ jolda joğarı jıldamdıqpen jürip, jol jïegine soqqanın körwge boladı. Ol qaladağı Raqımjan Qoşqarbaev dañğılı ayaqtalatın jerde toqtamaqşı bolğan edi.
Ayta keteyik, oqïğa 2016 jıldıñ 5 mawsımında boldı. Motocïkldegi Valerïy Baxman esin jïmastan qaytıs boldı. Astana avtoklwbınıñ ökilderi qaza tapqan adamnıñ äyeli men ulına kömek körsetw üşin qarajat jïnap jatır.
Derekközi: kaz.tengrinews.kz
Tegï: Avtojañalıqtar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Uquq qorçalayıcılar: Qırımda Maydan faaliniñ işi boyunca ilk diñlev keçirilmekte
Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesinde aprel 3-te 2014 senesi fevral ayında Kiyevdeki kütleviy çatışmalarda «Berkut» hadimine ketirilgen beden zarar ve silânı qanunsız alda qullanuvda qabaatlanğan Aleksandr Kostenkonıñ cinaiy işi boyunca ilk diñlev ötkerilmekte.
Bunı İnsan aqları Qırım alan missiyası bildire.
Qırım Euromaydanınıñ faali Aleksandr Kostenko 2015 senesi fevral 8-de Qırımda apiske alınğan edi. Aleksandr Aqmescitniñ SİZOsında buluna. O, onı qıynağanlarını bildirgen edi.
Uquq qorçalayıcılar bildirdiler ki, faalniñ soy-sopları Aleksandrnıñ babası ile bağlanıp olamaylar. O, Kiyevge ketken edi, amma yarımadağa qaytqanda bağ üzüldi.
Mart 24-te Kostenkonıñ işi Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesine berildi. Cinaiy iş qabaatını Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya baqacaq, aytıla beyanatta.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Herson vilâyetinde faalniñ qanunsız yaqalanması boyunca mahkemeden aldın taqiqatqa başladı.


text:
Smedlâyev: Qırımda Qurultay delegatınıñ evinde tintüv keçirilmekte
Qırımtatar milliy Qurultayı Merkeziy İcra Komitetiniñ yolbaşçısı Zair Smedlâyev haber etkeni kibi, mart 22 sabası uquq qoruyıcılar Qurultay delegatı Remzi Muratovnıñ evinde tintüv keçirmekteler.
«Şimdiki vaqıtta, Canköy rayonında yaşağan Qurultay delegatı Remzi Muratovnıñ evinde tintüv keçmekte. Bese - belli, Yaltada terrorizmenen mucadele boyunca keçirilgen toplaşuv neticesidir», dep yazdı Smedlâyev Feysbuk saifesinde.
Tavsilâtlı malümat berilmemekte. Qırımdaki rus uquq qorçalayıcılarnıñ resmiy izaatları yoq.
Tintüv arfesinde Rusiye telükesizlik Şurasınıñ yolbaşçısı Nikolay Patruşev keçirilgen toplaşuv devamında, yarımadada vaziyetniñ destabilizatsiya havfı üküm sürgeni aqqında bildirdi.
Halqara cemaatçılıqlar bir çoq kere Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda insanlarnıñ, daa çoq qırımtatarlarnıñ aq-uquqları bozulğanları aqqında aytıp, Moskvanı böyle bozuvlarnı toqtatmağa çağırdılar. Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım akimiyeti mezkür arizalarnı «ziyade arttırılğan» kibi saymaqta.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Tatar uquqimayecisi Rafis Kaşapov: «Qırımnı zapt etken soñ, Putin Hitlerniñ yolundan ketti»
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırımnı ilhaq etip, qırımtatar halqını repressiyalarğa oğratqan soñ, natsist rejiminiñ yolundan kete, dep beyan etti Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde tatar uquimayecisi, Rusiyede Qırım ilhaqını tanımağanı içün ilk olaraq mahküm etilgen Bütüntatar cemaat merkezi prezidiumınıñ azası Rafis Kaşapov.
«Qırımnı qorçalap aktsiya keçirgen tek men degil edim, ama 280 madde boyunca (Rusiye Cinaiy Kodeksiniñ 280.1 maddesi - Rusiyeniñ topraq bütünligini bozmaq çağıruvları – QA) ilk mahküm etilgen birinci insan oldım. Men aqiqaten de, Rusiye prezidenti Vladimir Putin Adolf Hitlerniñ yolunu devam etkeni içün takbih ve iddia etem. Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ, Qırımtatar milliy Meclisiniñ bütün bina, kitapları çekilip alındı, qırımtatar mektep, cami, gazeta ve radiolarını qapatıldı. Ondan soñ Qırım musulmanlarına qarşı şiddetli areketler yapılıp başlandı», – dedi Kaşapov.
Tatar uquimayecisi Rafis Kaşapovnıñ tolu intervyusını yaqın künlerde Qırım.Aqiqat saytında oquñız.
2015 senesi sentâbr ayında rusiyeli Tatar cemaat merkeziniñ yolbaşçısı Rafis Kaşapov, Qırımnıñ ilhaqını tenqit etip, separatizmge çağıruv yapqanında qabaatlanıp, üç yıl apıs cezasına mahküm etildi. Kaşapov İnsan aqları Avropa mahkemesi şikâyet etken edi. Kaşapov 2017 senesi dekabrniñ 26-nda azat etildi.
2018 senesi fevral ayında Rafis Kaşapov Rusiyeni terk etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Ekrem Çelebi - Sultanım
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Sultanım
Etiketler : Ekrem Çelebi - Sultanım türkü indir, Ekrem Çelebi - Sultanım türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Sultanım mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Sultanım türküsü, Sultanım sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Sultanım bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Yaralandım Aşk Elinden
Ekrem Çelebi - Adana nın Bayırına
Ekrem Çelebi - Doktor Benim Yaram
Ekrem Çelebi - Mevlam Kerimdir
Ekrem Çelebi - Ay Gülüm
Ekrem Çelebi - Gezsem De Dünyanın Dört Bucağını
Ekrem Çelebi - Gitme Bülbül Gitme
Ekrem Çelebi - Niğde Bağları
Ekrem Çelebi - Kızlar Maraş a Gider
Ekrem Çelebi - Bu Dağın Karı Erimez
Ekrem Çelebi - Postacı
Ekrem Çelebi - Ah Yalan Dünya
Ekrem Çelebi - Gönül (Sıkı Tut)
Ekrem Çelebi - Acem Kızı
Ekrem Çelebi - Vefasız Leyla


text:
Zlatan Ibrahimović
Zlatan Ibrahimović (inglis Zlatan Ibrahimović; 1981 jıldın' 3 mart, Shvetsiya, Malmö qalası) — Shvetsiya futbolshısı.
Mazmunı
O'mirbayanı[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
A'kesi Shefik – bosniyalıq musılman, anası yurka – bosnıyalıq xorvat qızı. Sol waqıtdag'ı siyasiy jag'daylarg'a baylanıslı olar shvetsiyada ko'risip, u'ylengen. 8 jasında Zlatan Balqan atawının' wa'kilerinen qurılg'an «Balkan» degen jaslar futbol komandasına alınadı. Birden onı u'lkenler komandasına o'tkizilgen son', bir oyında basshı onı negizgi quramg'a shıg'armay qoyadı. Birinshi taym tawsılg'anda balqanlıqlar 0:4 esabı menen utılıp atqan boladı. Ekinshi taymda oyıng'a julqınıp shıqqan ibragimovich birinin' artınan birin 8 gol uradı. So'ytip ulıwma esapta onın' komandası 8:4 esabı menen utıp shıg'adı.
«Malmö»[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
1995-98 jılları Zlatan «Malmö» nın' jaslar komandasına alındı. Al 1999-jıllı negizgi komandada tusawkeser jasadı. Sol birinshi jıllı ol 6 oyında oyıng'a shıg'ıp bir toptın' avtorı atanadı. Sol jıllı «Malmö» 63 jıldan son' birinshi ligadan shıg'ıp qaladı. 2000-jıllı ol 12 gol urıp, komandasının' joqarg'ı ligag'a qayta shıg'ıwına u'lken ja'rdem ko'rsetedi. Jaqsı oyını menen ko'zge tu'sken Zlatandı «Arsenaldın'» basshısı Arsen Venger o'zine shaqıradı. Biraq tag'ıda jartı jıl shvetsiyada oynag'an ibragimovich tu'binde «Ayaks» g'a o'tedi. Transfer qunı 7,8 milliyon dollardı quradı. Onday aqsha shvetsiyanın' qunında en' qımbatı esaplanadı.
«Ayaks»[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
Niderlandiyag'a keliwi menen Zlatan oyın ta'jiriybesiz qaldı. Bas trener Ko Adrianse onı negizgi quramg'a ko'p shıg'ara bermedi. Biraq uzaq o'tpey Adrianse oz ornınan bosap, qizmetin Ronald kumang'a tapsırdı. Kuman Zlatanın' boyınan shabıwılshılıq talant ko're bilgen bolıwı kepek, ha'r oyın sayın onı negizgi sapqa qoyatın boldı. 2001/02-Jılg'ı sezonda «Ajax» Niderlandiya chempionı ataladı.
Keler jıllı ibragimovich o'zin Evropag'a tolıqlay tanıstırdı. Chempionlar Ligasındag'ı «Liong'a» qarsı o'tkizgen birinshi oyında ol 2 gol uradı. Жaлпы coл jıllı Evropanın' baslı kлybtın' tu'rnirinde «Ayaks» ¼ finalg'a deyin jetedi. Onda olar bolajaq chempion «Milang'a» jol beredi. Al chempionatta «PSVdan» achko sanınan kemlew qalıp, ekinshi orındı iyeleydi.
2003/04-Jıllı «Ayaks» qayta chempion boladı. Biraq chempionlar ligasında topar basqıshınan arı asa almaydı. 2004 jıldın' 22 aprel ku'ni ol «Breda» da'rwazasına shıraylı gol uradı. Keyinnen onı «Eurosport» telekanalının' tamashago'yleri jıldın' en' shıraylı golı dep anıqlaydı. Transferlik ayının' en' son'g'ı ku'ni, 31 avgustde ol 19 milliyon dollarg'a «Yuventusqa» o'tedi.
«Ayakste» o'tkizgen u'sh Jıl og'an eki chempionlıq ataq, bir kubok, 38 urılg'an gol ha'mde Shvetsiya milliy kamandasınan orın a'peredi.
«Yuventus»[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
Basında ol tag'ı da klubtın' to'mengi quramında ju'rdi. Ko'p oyındı jaslar menen ko'rdi. Biraq sol jıllı ol 16 gol menen juwmaqladı. Al keler jıllı ol «Yuventus» tamashago'ylerinin' oyınsha komandanın' shıraylı futbolshısı degen ataqqa qol jetkizedi. Sonday-aq ol Shvetsiyanın' «Altın top» sıylıg'ın da jen'ip aladı. Tu'rinliklerdin' qoyg'an laqap atı boyınsha «Sıg'an» 70 oyında 23 gol urg'an. Keyin sibaylas-jemqorlıqqa jol berdi degen ayıp benen «Yuventustan» chempiomlıq ataq alınıp tastaldı. Ja'ne klub ekinshi diviziong'a tu'sirildi. Onda oynag'ısı kelmegen ibragimovich 2006 Jıldı «Inter» quramında basladı. Transferlik qunı – 24,8 million dollar.
«Inter»[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
2006-Jıldın' 10 avgustınan beri Zlatan «Inter» quramında oyın ko'rsetip keldi. Ol 2007,2008,2009-Jıllardın' chempionı atandı ha'mde 2008/09-Jılg'ı sezonın' en' jaqsı bombardiri dep tanıldı. Sonday-aq ol sol waqıtları en' u'lken aylıq aldı – 12 $ million jıllına.
«Barselona»[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
(2009-Jıl) Ibrahimovich «Barselonamenen» bes jılg'a sha'rtama imzaladı. Mилannın' «Interi» hu'jimshi ushın 46 million dollar menen 20 milliong'a baqalang'an Samuel Etto', onı aldı.
Ol kelmey atırıp «Barsa» tariyxındag'ı eki rekordtı jan'arttı. Birinshi ol – klubtın' en' ko'p aqshag'a satıp alg'an oyınshısı. Ekinshi – onın' komanda ıqlasbentlerine tanıstırıw saltanatına 62 mın' tamashago'y kelgen.
2009/10-Jılg'ı sezonın' birinshi turında Zlatan «Xixon» darwazasına gol uradı. Bul «Barselona» sapında urg'an birinshi golı edi. Odan keyin de shved aytqan ga'pinen qaytpadı. Birinin' artınan birin 5 tur qatarınan ol qarsılaslar darwazasına da'l gollar urdı.


text:
Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan bildirdi ki, onıñ memleketi halqara alanda qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorumağa devam etecek. Bunı o, cuma künü, mart 20-de, Kiyevde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ile beraber keçirgen matbuat konferentsiyasında bildirdi, – dep haber ete UNİAN.
Erdoğan Ukrainanıñ ileride de farqlı etnik ve din cemiyetleriniñ, şu cümleden qırımtatarlarnıñ, aq-uquqlarını qoruycağına ümüt besley.
«Bizler bir yıldan berli basqı altında bulunğan qırımtatarlarnıñ vaziyetini nezaret etemiz. Ve qardaşlarımıznıñ meselelerini em eki taraflı körüşüvlerde, em de er angi halqara alanda kün tertibine çıqaracağına devam etecekmiz», – dep qayd etti Erdoğan.
Malüm olğanı kibi, Türkiye Ukrainağa 10 million dollarlıq içtimaiy yardım berip, Ukrainağa 50 million dollar miqdarında kreditni bücet defitsitiniñ qapatılması içün ayırmağa qarar aldı. Bunı Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan ile Kiyevdeki körüşüvinden soñ bildirdi.


text:
Qırımnıñ Rusiye başı Sergey Aksenov yarımadanıñ kurort şeerleriniñ akimiyetlerinden kurort mevsimi vaqtında qurucılıqnı toqtatmağa talap etti.
Bu avaleni Qırım akimiyetiniñ aprel 28 künü Aluşta şeerinde keçken toplaşuvında bildirdi, haber ete Qırım.Aqiqat.
«Raatlanuv obyektleri yanında qurucılıqnı toqtatmaq kerek. Deñiz yanında olğan er şeerge ait», – dey Aksenov.
Qırımda kurort mevsimi mayıs 1 künü başlana. Mayıs tedbirlerniñ programması «Qırımnıñ 100 mücizesi» altın alqa» ekskursiyası çerçivesinde keçirilip, mayıs 10-na qadar sürecek.
Qırım akimiyeti qayd etkeni kibi, tedbir maqsadı – yarımada aqqında tarif etmek, turizmge medeniy ve ruhiy zenginlikni kirsetmek ve ziyaret etilecek yañı obyektlerni teşkil etmektir.
Turizm mevsimi Qırımda sentâbrniñ soñuna qadar devam etecek.


text:
«Qırım demir yolu» belgilegen qıtaiy Ukraina ile sıñırğa qadar yürecek trenlerniñ yol fiyatı 800 rublege qadar yete.
Bunı Krım Media haber ete.
Agentlikniñ mühbirine bergen malümatlarğa köre, töşek ile beraber platskart biletiniñ fiyatı 500 rubleni teşkil ete, töşeksiz ise 450 rubleni, küpede – «tahminen 800 ruble».
Aqmescitten Canköyge künde üç kere qatnağan elektriçka ile barıp çıqmaq mümkün. Bilet fiyatı – 41 ruble.
Berilgen malümatqa köre, naqliyat vastalarından iç birisi qıtaiy Ukraina ile «sıñırdan» keçmey. Yolcularğa trennen Canköy stantsiyasına qadar ketip, Çonğar avtobusına minip (fiyatı 70 ruble – muar.), Ukraina tarafında cayav pasport kontrolini keçmege ve avtobus ya da trenge minip, yolğa devam etmege tevsiye etile.
Dekabr 27-den itibaren «Ukrzaliznıtsâ» Qırım ile demir yol alâqalarını toqtatıp, yarımadağa qatnağan trenlerni lâğu etti. Qırım trenleri artıq Novoalekseyevka ve Hersonğa qadar yürecek.
Bundan soñra «Qırım demir yolu» Aqmescit-Canköy, Canköy-Ermeni Bazar trenlerini kirsetti.


text:
“Aqqoyı” atom-töş stanśiyäse
Êşkä kereşkändä ul Törkiyäneñ êlektr ixtıyacınıñ 10%ın qanäğät’länderäçäk
Rusiya däwlät atom-töş ênergiyäse oyışması “Rosatom” töziyäçäk “Aqqoyı” atom-töş stanśiyäse 1200 megavattlıq 4 öleştän toraçaq.
“Aqqoyı” tözeleşendä yaqınça 10 meñ keşe, êşlätü däwerendä yaqınça 3500 keşe êşläyäçäk.
Säğätenä yaqınça 35 milliard kvt êlektr citeşteräçäk.
Törkiyäneñ êlektr ixtıyacınıñ 10%ın qanäğät’länderäçäk.
“Aqqoyı”nıñ berençe öleşeneñ 2023 nçe yılda êlektr citeşterä başlawı planlaştırıla, qalğan öleşläreneñ berär yıldan soñ açıluı maqsat itep quyıla.
“Aqqoyı”proyektınıñ 35-40%ında Törkiyä şirkätläre dä êş başqaraçaq.
Törek şirkätläre iq’tisadqa 6-8 milliard dollar östämä qimmät täêmin itäçäk.
“Aqqoyı”da êşläw öçen Rusiyädä belem aluçı 248 studenttan 6 yıl yarım uqıp uqu yortın tämamlağan 35 eneñ bu aydan başlap proyektta wazıyfa başqaruı kötelä.
Proyektnıñ üzqimmäte yaqınça 20 milliard dollar ,kileşü Törkiyä belän Rusiya arasında 2010 nçı yılda imzalanğan ide.


text:
İşğal etilgen Qırımda arbiy biletlerni aluv müddeti aprel ayınıñ başına qadar arttırıldı. Bunı Qırım «Nazirler şurası» reisiniñ birinci muavini Mihail Şeremet dekabr 22-de Qırım arbiy komissarlıqlarını ziyaret etkende bildirdi, – dep haber ete Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti.
Berilgen malümatqa köre, Mihail Şeremet arbiy biletni vaqtında almağan adamlar para cezasını alacaqlar degen malümatnı resmiy şekilde red etti.
«Yarından itibaren Qırım Cumhuriyetiniñ MÇS hadimleri arbiy komissarlıqlarda nevbetler meselesini al etmek içün çadırlarnı quracaqlar», – dedi Şeremet.
Malüm ki, işğal etilgen Qırımnıñ arbiy komissarlıqları «soñki ziyaretçige qadar» çalışalar.
Bunıñ sebebi dekabr 20-ne qadar arbiy cedvelge adnı yazdırmağanlar para cezasını alacaqlar degen haber oldı.
2014 senesi fevral soñunda mart başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Kiyevde «Vavilon'13» icadiy birleşmesiniñ «Silâdan küçlü» («Silneye, çem orujiye») filmi numayış etildi. Vesiqalı levha Maydan vaqiaları ve Donbassta terrorizmge qarşı tedbirler başlanması aqqında tarif ete.
Film rejissörları – qırımlı Yaroslav Pilunskiy ve Yuriy Gruzinov.
«Maydanğa çıqqanımız ilk künde bizni beraber toplağan energiyanı qıdırdıq, bu kritik bir energiyadır, bezdik artıq. Bizler bu energiya uyuşığından grajdan cemiyetiniñ şekillenmesini beklemege başladıq», – dedi Pilunskiy.
Eki rejissör 2014 senesi mart ayında Qırım yarımadası işğal etilgende Qırım arbiyleri tarafından esir alınğan edi. Şimdi Pilunskiyniñ Rusiyege kirişi yasaq etildi.
Bir yıl evelsi Yevromaydannıñ barışıq narazılıqları ukrain havfsızlıq quvetleri ile çatışmalarğa çevirildi. Arbiyler ile çatışmalarnıñ neticesi facialı vaqialar oldı. Çatışmalar neticesinde – yanvarniñ yigirminci künleri ve fevral ortalarında – yüzden ziyade faal elâk oldı.


text:
Rusiyeniñ liberal-demokratik fırqası «Qırım Rusiyege qoşulğanınıñ üçünci yıllığı munasibetinen», mart 16 künü mabuslarını afu etilmesi aqqında qararnıñ leyhasını baqıp çıqmağa teklif etecek ola. Bunı mart 15 künü Dumanıñ liberal-demoktarlarnıñ reis müavini Yarozlav Nilov dedi, haber ete TASS.
«Ananege köre, biz, ağır cinayet işlemegen mabuslarnı, em de ğayrı saqat, yañğız ana, ya da baba olğan, çoq balalı aile saibi olğan şahıslarnıñ afu ve azat etilmesini teklif etemiz», – dedi Nilov.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında referendum keçirildi, 2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında, dünyada qabul etilmegen, referendum keçirildi, neticede Rusiye Qırımnı özüne qoşqanını ilân etti,. Ukraina, Avropa birligi ve AQŞ bu rey berüvini tanımadılar ve Qırım Rusiye tarafında işğal etilgenini tasdiqlay.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Minskte «norman dörtü» sammitiniñ körüşüvi bitken soñ onıñ neticelerinden biri olaraq uçucı Nadejda Savçenkonıñ taqdiri aqqında añlaşmasını adladı.
«Men Nadejda Savçenkonı azat etüv meselesini köterdim ve eñ yaqın vaqıtta tibbiy teşkerüv bitken soñ ve taqiqatnıñ ilk neticeleri çıqarılğan soñ bunıñ yapılacağı aqqında malümat aldım. Men bunı acele yapmağa rica ettim, Frenkistan prezidenti ve Almaniya kantsleri menim muracaatıma qoltuttılar. Bu bizim talabımız edi», – dep ayttı Petro Poroşenko.
Savçenkonıñ adliyecisi Mark Feygin qayd ete ki, muzakerelerde uçucınıñ azat etilmesi aqqında añlaşqanlardır. «Almaşuv cedvelinde bar kibi», – dep yazdı adliyeci Twitterde.
Ukrain uçucısı Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı olğanı ve PACE halqara immunitetini alğanına baqmadan, 2014 senesi yazdan berli Rusiyede apiste buluna. Rusiyede onı eki Rusiye jurnalistiniñ ölümine alâqası bar olğanında ve Rusiye-Ukraina sıñırından qanunsız alda keçüvde qabaatlaylar. İmayeniñ malümatına köre, jurnalistler öldürilgende Savçenkonıñ alibisi bar (bunı onıñ cep telefonınıñ geolokatsiya malümatları tasdıqlay), «sıñırdan keçüv» ise Lugansk vilâyetiniñ separatistleri ve Rusiye mahsus hızmetleriniñ hadimleri teşkil etken qaçıruvdır.
Moskva Basman mahkemesi fevral 10 künü uçucı Nadejda Savçenkonıñ apis müddetini mayıs 13-ne qadar uzatqan edi. Uçucı buña narazılığını bildirip, açlıqnı ilân etti.
O, bayağı azğan, ve adliyecileriniñ aytqanına köre, «ine alıp, yavaş-yavaş ölmekte».
«Nastoyaşçeye vremâ» bildirgenine köre, Rusiye Savçenkonıñ azat etilmesi meselesini Avropa Birligi ve PACE kibi halqara teşkilâtlar ile muzakerelerde qullandı. Aynı bu vasta ile Minsk körüşüvlerinde Rusiye Ukrainağa şartlar qoydı. Petro Poroşenko ise olarnı «qabul etilmeycek» bir şey dep adladı. Şartlar arasında Donbassnıñ alelhusus statusı da bar edi degen fikir mevcut.
Savçenkonıñ imayesi evelden bergen malümatına köre, uçucınıñ azat etilmesi «memleket reberleriniñ siyasiy qararlarına», yani Vladimir Putinniñ emrine bağlı.


text:
Kremlge boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi sentâbr 13-te Qırımtatar Milliy Meclisi azası İlmi Umerovğa qarşı cinaiy iş açılması, faş etmeme ve psihiatrik hastahanege qanunsız qoyulmasına qarşı onıñ imayecisiniñ şikayet arizalarını red etti.
Bu aqta Umerovnıñ rusiyeli adliyecisi Nikolay Polozov Twitterde bildirdi.
Adliyeciniñ sözlerine binaen, dava çerçivesinde Umerov bildirdi ki, FSB taqiqatçısı qabaatlanğannı evelden kardiologiyadan çıqarmağa talap etken edi.
Rusiyeli FSB Umerovnı mayıs 12-de Bağçasarayda yaqaladı. Rusiyeli uquq qoruyıcı organları bu sene mayıs ayında İlmi Umerovğa qarşı «separatizm» maddesi boyunca cinaiy iş açtı.
Avgust 11-de mahkeme zalında İlmi Umerovnıñ alı yaramaylaştı. Ekimler onı infarkt havfı ile hastahanege ketirdi. Bundan soñ Rusiyege boysunğan Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesi Umerovnıñ statsionar psihiatrik-mahkeme ekspertizadan keçirilmesi aqqında qarar aldı. O, psihiatrik hastahanege avgust 18-de ketirildi.
Sentâbr 7-de İlmi Umerov klinikadan çıqtı. İlmi Umerovnıñ imayecileri tahmin etkenlerine köre, endi kelecek afta Umerovnıñ tedaviylenüv içün kardiologiya bölügine keçirilmesi aqqında şefaat arizasına cevap kelecektir. Ailesi onıñ ağır alda bulunğanı aqqında bildire.
Ukraina Tışqı işler nazirliginde bildirdiler ki, endi nevbette – İlmi Umerovdan qanunsız qabaatlavnı çıqarmasıdır.
«Memorial» rusiyeli uquq qorçalayıcı merkezinde Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerovğa qarşı işğal etilgen Qırımda cinaiy taqipni qanunsız ve siyasiy sebeplerden olğanını ayttılar, çünki o, zorbalıq areketlerine çağırmay edi.


text:
Ukrainada Qırımğa halqara cezalarnıñ bozuluvı ile kirgen çetel gemilerini tevqif etüv ameliyatını tarqatmağa çalışalar. Bu aqta Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba efirinde Qırım iqtisatçısı, «Tış işler maydanı» fondunıñ eksperti Yuriy Smelânskiy bildirdi.
«Devletniñ mütenasip strukturaları bu ameliyatnı çetel limanlarına tarqatmağa çalışalar», – dedi o.
Qırım ve Aqyar boyunca FSB sıñır idaresiniñ malümatına köre, bu sene başından Qırım limanlarına bir 300 çetel gemisi kirdi – Romaniya, Almaniya, Yunanistan, Türkiye, Poloniya, Bulğaristan, Aqrusiye, Ermenistan ve Ukrainadan.
Smelânskiyniñ sözlerine binayen, Qırım limanlarına kirgen eki ukrain gemisi tevqif etildi.
Qırım Rusiye tarafından 2014 senesi fevral 20 künü işğal etilgen. Ukraina Yuqarı Şurası bu tarihnı yarımadanıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuvı olaraq belgiley.


text:
«Şatur gudur» ilk ve yekâne qırımtatar pank-rok taqımı «Flügerı Lvova» festivalinde iştirak etecek. Qırım.Aqiqat mühbirine festivalniñ medeniy reberi Halil Halilov aytqanı kibi, «Şatur gudur» çalğıcılarınen Qırımda tanış olğanından soñ, olarnı festivalge davet etti.
«İlk qırımtatar pank-roku, bu yönelişte ilk adımlar… Olarnıñ kösterilecek şeyleri bar», − dey Halil.
«Şatur gudur» qırımtatar taqımı 2012 senesi peyda oldı. Mayıs 1 künü Lvivde keçirilecek «Flügerı Lvova» festivalinde taqımnıñ bütün azaları iştirak etecek.
İlk ve yekâne qırımtatar pank-rok taqımı aqqında salı künü mart 23-de Qırım.Aqiqat saytında çıqacaq maqalede oquñız: «Lvivde şamata: «Şatur gudur» taqımı lvivliler içün qırımtatar pank-rokunı icra etti».


text:
Aqmescitke yanvar 1-de kelmesi kerek olğan Moskva ve Sankt-Peterburgdan altı uçaq lâğu etildi.
Bunı «Aqmescit» ava limanınıñ saytında olğan onlayn tablo köstere.
Saytta aşkâr etilgen malümatqa köre, Domodedovo Moskva ava limanından dört uçaq, Vnukovo ve Sankt-Peterburgdan birer uçaq lâğu etilgen.
Seferelerniñ lâğu etilmesiniñ sebepleri belgisiz.
Dekabr 31 künü «Aqmescit» ava limanında mina olması aqqında malümat peyda olğan edi, bu sebepten ava limanında bulunğan insanlarnı tahliye etken ediler. Qısqa vaqıt devamında ava limanınıñ işi toqtatılğan edi. Faqat patlav aletiniñ olması aqqında malümat tasdiqlanılmadı.
Qırım işğalinden soñ, «Aqmescit» ava limanı yalıñız Rusiye uçaqlarını qabul ete.


text:
Qırımnıñ işğalci akimiyeti Dünyağa «Qırımda er şey yahşı» demege istey. Bunı Vesti ukrain efirine Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov ayta.
O, insanlar bayramğa öz istegi ile kelmegenini bildire – Qırım ükümeti devlet şirketleriniñ hadimlerini Hıdırlezge barmağa mecbur ete.
«Akimiyet anda bütün Qırımdan insanlarnı ketirmek içün bayağı areket etkendir. Bizge insanlarımızdan anda er bir devlet şirketi, devlet müessise, devlet hızmetçileri içün kvota olğanı aqta haberler kele. Sıñırlar da bar, tabiiy ki, o (Qırımnıñ Rusiye akimiyeti – muar.) insanlarnıñ muayyen miqdarını toplar ve bunı tış alem içün nevbetteki teşviqat olaraq qullanır», – dey Çubarov.
Bunıñ ile bayramğa diger millet vekillerini de ketireler, dey Meclis reisi.
«Bugün Qırımnıñ işğalci akimiyeti bütün devlet müessise, şirket, hadimlerini celp etti. Maqsadı – işğalciler tarafından azırlanılğan tedbirge qırımtatarlarnıñ umumiy boykotı fonunda bayramnıñ taqlidini yapmaqtır», – dep yaza Facebookta Refat Çubarov.
Evel Qırım.Aqiqat haber etkeni kibi, Qırım ükümeti Hıdırlezge 40 biñ insannıñ qoşulması aqta ayta eken.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Bağçasaray regional meclisiniñ toplaşuvında aprel 18-de Qırımnıñ şimdiki akimiyeti qırımtatarlarnıñ milliy bayramı Hıdırlez ile bağlı tedbirlerde iştirak etmemek qararı qabul etildi.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov aprel 26-da aydınlatılğan muracaatında Qırım akimiyeti Hıdırlez bayramını qırımtatar halqını bölmek içün qullana, – dep aytqan edi.


text:
«OVD-İnfo» haver agentligi, festivalda göñülli olaraq çalışqan bir şahısnıñ sözlerine esaslanıp, Moskvadaki «Oktâbr» kinoteatrı, sebebini bildirmeyip, «Artdokfest» vesiqalı filmler festivali çerçivesinde kösterilecek olğan «Mustafa» filmni kösterüvden alıp taşladı, dep bildire.
Dekabrniñ 6-sında rusiyeli rejissör Askold Kurovnıñ Oleg Sentsov aqqında «Protsess» («Mahkeme davası») filminiñ kösterilüvi ile «Artdokfest» vesiqalı filmler festivaliniñ açılışı yapıldı.
«Mustafa» filmi seyircige Ukraina siyasetçisi ve cemiyet erbabınıñ ayatı, sovet akimiyeti zamanında qırımtatarlarnıñ Qırımğa qaytuvı oğrundaki küreşi, apis etilüvi ve açlığı aqqında ikâye ete. Film qırımtatar milliy lideriniñ harakterini añlata, Cemilevniñ ayatında zemaneviy dönemini ve Qırımnıñ işğaline qarşı küreşini köstere. Ayatınıñ ikâyesini qaramannıñ özü, tarihçılar, Cemilevniñ eñ yaqın etrafındakileri ve Sovet Birliginiñ dissidentleri aytıp berdiler. Rejissör em oyun kadrları – qırımtatar lideriniñ hatırlavlarından ayrı anlarnı, em de intervyu parçaları, vesiqalı hronikalarnı qullandı.
Filmniñ rejisörı – Ahmed Sarıhalil, baş rolni professional aktör Maksım Pasıçnik oynadı.
Filmniñ büdjetini Demokratiyağa qoltutuv Milliy Fondu tarafından berilgen 50 biñ dollar ile ayrı şahıslar tarafından ediye etilgen 150 biñ hrivna teşkil ettiler.


text:
Oqımıstılar öz zerttewlerine süyene kelip, mundaydıñ, äsirese, näzik jınıstılar arasında bolmaytının alğa tarttı. «Olarda maxabbat otı, bälkim, altınşı ret körgennen keyin ğana tutanıp qalatın şığar», – dep mälimdeydi Albïon jeriniñ aqbastıları osığan oray.
Ğalımdardıñ zerttewleri nätïjeleri äyeldiñ er kisimen tanısıp, söyleskennen keyin onımen qarım-qatınastı jalğastırwğa bolatın-bolmaytının şeşip alwı üşin 45 sekwnd waqıt kerek ekenin körsetken.
Bir tañ qalarlığı, äyelder tanısqan kezinde aldımen er kisiniñ közine qaraydı eken, tek sodan keyin ğana sırtqı kelbetine köz salıp, qolında neke jüzigi bar-joq ekenin bilwge quştarlıq tanıtatın bolıp şıqtı. Adamzattıñ arwları budan keyin jigittiñ şaş qoyısına, qoldarına, ayaqkïimine, aqır soñında özin qalay ustaytınına män bere bastaytınğa uqsaydı.
Derekközi: ras.kz
Kommentarïï


text:
Azattıq üşin arpalısqan Mustafa Şoqaydıñ 1936 jılı jazıp alınğan dawısı 2016 jıldıñ 20 şildesi küni älewmettik jelige şığarıldı. Türkistan jastarına aytılğan ündewde birlik pen bereke bolsa, türki dünïesine sırttan eşqanday küştiñ äser ete almaytındığı bayandaladı.
«Alısta jürip, el qayğısın oylap, Ewropanıñ är tarabında jürgen, bügingi Türkïyada turğan Türkistan jastarı, birlesiñder. Senderdiñ birlikteriñ, senderdiñ bir-birleriñe küş qoswlarıñ elimizdiñ baqıtına qızmet etpek. Munı umıtpañdar. Bärimizdiñ qubılamız – özimizdiñ atajurtımız, ölkemiz Türkistan bolmaq. Türkistan üşin ölw, Türkistan üşin jan berw – bärimizge bir maqsat, bir muqabbat wäzïpa bolmaq. Munı umıtpaw kerek.
…Türik xalqı – batır xalıq. Türik xalqı – arıstan er xalıq. «Kimnen tayaq jegendey bizdiñ türiktiñ balası, aldırıp jürgen duşpanğa awzınıñ alası» bul naqıl sözdi umıtpawımız kerek. Bärimiz bir bolsaq, bizdiñ jeñbeytuğın jawımız bolmaydı, maqsatımızğa jetemiz! Onsız bizdiñ künimiz joq, qurıp ketemiz. Türik balası, umıtpañdar, bastarıñdağı böten eldiñ ökimetin şığarıp tastawğa, awdarıp tastawğa tırısıñdar!», – dep jazılğan ündewde
Derekköz: Stan.kz
Kommentarïï


text:
Ukrain dizayner ve ressamları yazda «Qırım – Ukrainadır» yazılı futbolkalarnı kiyip yürmek kibi teklifke seslendi ve öz resimlerini işlep çıqardılar
Ukraina Haber siyaseti Naziriniñ keñeşçisi Sergey Kostınskıy aytqanı kibi, teşebbüske birinci seslengen Donetsk dizayneri işlerinde Qırımğa ait olğan deñiz mevzusı oldı.
Daa bir resimni qırımtatar ressamı meydanğa ketirdi. «Mında adetiy ukrain ve qırımtatar örnekleri birleştirilgen», – yazdı Kostınskıy Facebookta ve qullanıcıarğa resimlerni yüklep, futbolkalarğa basmağa teklifi ile buyuırdı
Kostınskıy bu kibi yazılı futbolkalarnı yaz mevsimi arfesinde kiymege teklif etti.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin mart 14-te, ilhaq etilgen Qırımğa kelmek niyetinde.
Kremlniñ matbuat hizmetiniñ bildirgenine köre, Putin «iş ziyareti» esnasında qurulmaqta olğan Keriç köprü ve «Simferopol» ava limanınıñ yañı aerovokzal kompleksini körip, Aqyarnı ziyaret etecek.
Kremlniñ matbuat hizmeti, köpürniñ qurucılığına 10 biñden ziyade işçi celp etilgenini, grafik boyunca Keriç köprüniñ avtoyol qısmınıñ işletmege teslim etilmesi 2018 senesiniñ dekabrine ve demiryol qısmınıñ – 2019 senesiniñ soñuna planlaştırılğanını bildirdi.
Kremlde, Putin tarafından ziyaret etilecek «Simferopol» ava limanında işlerni 2018 senesiniñ yazına qadar bitirmek planlaştırğanlarını bildirdiler.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Keriç boğazından keçit qurmaq niyeti aqqında Qırımnıñ işğalinden aman soñra, 2014 senesiniñ martında ilân etti. Köpürni 2018 senesine qadar qurmağa ve 2019 senesiniñ yazında işletmege açmağa vade ettiler.
Ukraina tarafı Rusiye ile köpürniñ qurulması aqqında añlaşmadan2014 senesinde – Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ çıqtı.
Putin ne sebepten Rusiye prezidenti saylavından evel Qırımnı ziyaret etmege qarar bergeni aqqında tafsilâtlıca Qırım.Aqiqat materialında oquñız.


text:
Cafer Seydamet Qırımer
Cafer Seydamet Qırımer (türkçe Cafer Seydahmet Kırımer) (1889 s. sentâbr 1 , Qızıltaş — 1960 s. aprel 3 , İstanbul) — belli qırımtatar siyasetçisi ve devlet erbabı. 1889 senesi sentâbr 1 künü Qırımnıñ Yalta şeeriniñ civarında Qızıltaş köyünde doğdı. İlk tasilini Qırımda, orta ve litsey tasilini İstanbulda kördi. 1911 senesi Pariske barıp Uquq fakultetine kirdi. Birinci Cian Cenki başlağanda Qırımğa qayttı. Qırımda yaqın arqadaşlarınen birlikte inqilâpçı, gizli bir teşkilât qurdı.
1917 senesi Qırım Halq Cumhuriyeti ilân etilgeninen, Noman Çelebicihannıñ reisligindeki ükümette Arbiy Tışqı işler naziri oldı.
1960 senesi aprel 3 künü İstanbulda vefat etti.
Kitaplar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Yirminci Asırda Tatar Milleti Mazlumesi (Türkçe), İstanbul, 1911 (Şahap Nezihi lağabınen)
- La Crimeé (Frenkçe), Lozann, 1921
- Krym (Lehçe), Varşava, 1930
- Rus İnkılâbı (Türkçe), İstanbul, 1930
- Ukrayna ve İstiklal Mücadaleleri Volodemir Musrky'den Tercüme (Türkçe), İstanbul, 1930
- Gaspıralı İsmail Bey (Türkçe), İstanbul, 1934
- Rus Tarihinin İnkılâba, Bolşevizme ve Cihan İnkılâbına sürüklenmesi (Türkçe), İstanbul, 1948 (beş yerde berilgen konferentsiya)
- Mefküre ve Türkçülük (Türkçe), İstanbul, 1965 (konferentsiya ve yazıları)
- Unutulmaz Göz Yaşları (Türkçe), İstanbul, 1975
- Nurlu Kabirler (Türkçe), İstanbul, 1992
- Bazı Hatıralar (Türkçe), İstanbul, 1993


text:
Qırımda Belâl Adilovnıñ qaçırılmasını körgen Rustem Muyedinov bildirdi ki, politsiyanıñ Jeleznodorojnıy rayon bölüginde insan qaçırılğanına dair arizasını qabul etmek yerine onı sorğuğa çektiler. Bunı Adilov mart 29-da Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Bir qaç insan Jeleznodorojnıy rayon bölügine barıp, olğanlarnı añlatacaq edik. Anda kelgende dediler ki: bir kişi kirip ariza yazsın. Odada maña sualler berilmege başladı, olıp keçken adisenen iç bir alâqaları yoq edi, aksine, anda ne içün kelgenimizni soramağa başladılar. Şahsiy malümatlarım alındı: qaydan olam, qayda yaşayım, qaç yaşındam, qayda çalışam. Olarnıñ aytqanına köre, bu «levhanı toldurmaq» içün yapıldı. Yaqalav aqqında bir-eki söz yazdılar», – dedi Muyedinov.
Muyedinovnıñ aytqanına köre, rayon bölüginde parmaq izlerini alacaq ve telefondaki nomeralarnı yazıp alacaq ediler.
«Telefonımdaki nomeralarnı yazıp alacaq ediler. Nege kerek sualime tam bir cevap berilmedi. Qoşma malümat alacaq ekenler. Men uquqçınen bağlandım, qanunğa uyamı-yoqmı soradım. Uquqçı böyle bir aqları olmağanını ayttı. Men razı olmadım, olar ise parmaq izlerimni ve tükürçigimni alacaq insannı çağırdılar. Men buña razılıq bermedim», – dep ayttı o.
Qaçıruv şaatı sorğu vaqtında Adilov oña telefon etip olğan yerini bildirdi, dep qoştı. Bundan soñ Muyedinov yaqalanmağanını tasdıqlap binanı terk etti.
Çarşenbe künü, mart 29-da, Kreml kontrol etken Qırım Yuqarı şurasınıñ binası ögünde belgisiz maskalı insanlar Belâl Adilovnı yaqaladı.
Adiseni videoğa çıqarğan şaatnıñ telefonını atıp, Adilovnıñ özüni mikroavtobusqa mindirip alıp kettiler. Soñki malümatlarğa köre, yaqalanğan insan Qırımdaki Taqiqat komitetiniñ Rusiye idaresinde buluna. Advokat Emil Kürbedinovnıñ bildirgenine köre, Adilov Rusiye Ceza kodeksiniñ 318-inci maddesi boyunca qabaatlana – akimiyet vekiline qarşı zorbalıq ya da telüke qullanması.
Qırım Rusiye kontroli altına keçken soñ yarımadada FSB jurnalist, advokat, cemaat erbabı ve qırımtatarlarnı sorğuğa çekip, evlerinde tintüvler keçire.
Ukraina Tışqı işler nazirligi işğal etilgen Qırımda Ukraina vatandaşlarınıñ taqip etilmesinden qasevetlengenini bildirip, basqı kösterilmesini toqtatmağa çağırdı.


text:
Aqmescitte Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ işi boyunca şaatlarnıñ sorğuğa çekilmesi devam ete. Kremlge boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi onı 2014 senesi fevral 26-da ukraina tarafdarlarınıñ mitinginde iştirak etkeninde qabaatlay.
Qırımtatar Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyevniñ sözlerine binaen, qabaatlav şaatları «meraqlı şeyler» ayta. Hususan, olardan aman-aman iç biri qabaatlav versiyasını tasdıqlap olamay.
«İşbu deliller bu mahkemede olmasa, diger bir mahkemede kerekli olurdır», – dep ayttı Smedlâyev Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında.
«Tek bir militsioner Ahtem Çiygoznıñ qırımtatar tilinde emirler bergenini tasdıqladı. Digerleri, onıñ, Qırım Yuqarı Radasını zapt etmesi boyunca er angi cinaiy planlarını işlep çıqarğanını tasdıqlap olamay», – dedi o.
Smedlâyev, qabaatlav sırlı şaatlarnı qullanacağınıñ telükesi bar olğanını ayttı. Olarnıñ delilleri doğru olacağı şübe doğura.
«Bu adamlar skype vastasınen, resimsiz, deñiştirilgen sesnen şaatlıq etecek. Yani, aktör-ses yapıcıları evelden yazılğan cevaplarnı oquycaq, – dep emin olğanını bildirdi o, – biz bunı endi körgen edik».
Smedlâyev hatırlattı ki, qabaatlav şaatlarınıñ sayısı tahminen 80 kişiden ibaret, şimdilik tek 10 adam diñlenildi.
Ahtem Çiygoz 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radası binası yanında Ukraina topraq bütünligine destek olaraq keçirilgen mitingde iştirak etkeni içün 2015 senesi yanvar ayında yaqalandı. İşğal etilgen Qırımnıñ rusiyeli ükümeti onı kütleviy nizamsızlıq yapqanında qabaatlay.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımnıñ Rusiye başı Sergey Aksönov Qırımtatar cemaat teleşirketiniñ teşkil etilmesi aqta fermannı imzaladı.
Mütenasip vesiqa Qırım ükümetiniñ resmiy saytında aşkâr etilgen.
«Qırım Cumhuriyeti ealisine tış ve içki siyaset, medeniyet, tasil, ilim, ruhiy ayat ve qırımtatar halqına ait olğan diger saa vaqiaları aqqında tez, doğru ve er taraflama malümatnıñ berilmesi içün Qırımtatar cemaat telekanalınıñ teşkil etilmesi maqsatqa uyğun olğanını qayd etem», – denile fermanda.
Vesiqağa köre, Qırım Cumhuriyeti milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca «Devlet komiteti»ne 2015 senesi aprel 30 kününe qadar Qırımtatar cemaat teleradiokompaniyası boyunca Şuranıñ teşkil etilmesi aqqında qarar leyhasınıñ işlep çıqarılmasını temin etmege avale etile.
Vesiqada aytılğanı kibi, Şura terkibini Qırım başı tasdiqlaycaq.
Aprel 1-den itibaren ATR yayınını toqtattı. Mart ayınıñ soñuna qadar ATR media-holdingi Rusiye qanunlarına köre kütleviy haber vastası olaraq öyle de qayd olamadı.
Şirket Roskomnadzorğa vesiqalarını bir qaç kere bergen edi, lâkin olarnı farqlı sebeplerden keri qaytara ediler. Aprel 1-ge keçer gecesi ATR telekanalı, Lâle bala telekanalı işini toqtatmağa mecbur oldılar. «Meydan» ve «Lider» radioları da diñleyicilerinen sağlıqlaştılar. Reberlik telekanalnı qayd etmege tırışacağını bildirdi.
ATR qapatılğan soñ cumhuriyetniñ akimiyeti cemaat qırımtatar telekanalını açmağa teklif etti. Olarnıñ fikirince, qırımtatarlar kerçek malümatnı almaq aqqını qullanacaqlar.


text:
Kramatorsk şeerine açılğan ateş neticesinde 7 şeer sakini ve 4 asker elâk oldı, dep ayttı Ukraina halq deputatı İrina Geraşçenko Ukraina Yuqarı Radasınıñ toplaşuvında, haber ete UNİAN.
«Yazıq ki, vatandaşlar arasında bugün 7 kişi elâk oldı ve 20 insan ağır yaralandı, olardan 9 – ğayet ağır alda, yaralanğanlar arasında 4 kişi – baladır», – dedi Geraşçenko.
Saat 16.00-ğa qadar yaralanğanlarnıñ sayısı 58 insannı teşkil etti, dep haber ete Donetsk vilâyeti devlet memuriyetiniñ saytı.
Vilâyet devlet memuriyeti qayd ete ki, yaralanğanlar şeerniñ hastahanelerine ketirildi, olarğa tibbiy yardım kösterile.
Baş ştab bildirdi ki, separatistler Kramatorsk şeeri ve onıñ civarına ateş açmaqtalar. Ateş BM-21 «Grad» sistemalarından açıla. İlk malümatlarğa köre, ateşte «Tornado» snarâdları da qullanıldı.
ATO ştabı bildire ki, «Tornado» Rusiye Silâlı quvetleriniñ silâsında mevcut.


text:
Qırım Devlet Şurası başı Vladimir Konstantinov Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yolbaşçılığını 2014 senesi fevral 26 künü Qırım parlamenti yanında keçirilgen muqavemet-mitingde yüz bergen eki insannıñ ölüminde qabaatlay. Konstantinovnıñ fikrine köre, Meclis işbu vaqialarnıñ teşebbüsçisi olıp, cezasını körmeli.
Bunı o, bıltır fevral 26 künü keçken vaqialarğa bağışlanğan hatıra tahtasınıñ açılış tedbiri vaqtında bildirdi.
«Parlamentniñ binası yanında keçken ziddiyet Qırım cemiyeti içün adetiy bir al degil edi. Qırım akimiyetini qanunsız ete bilecek mahsus tehnologiya ve kütleviy tarikke yol bermek içün bir ıntıluv edi. Akimiyetni mecburiy sürette devirmek – icracılarnıñ esas maqsadı edi», – dedi o.
Konstantinov emindir ki, parlamentniñ yanında narazılıq numayışına çıqqan qırımtatarlar öz semetdeşleri arasında keñ destek saibi degil ediler.
«Bu qanunsız areketniñ başında Çubarov edi. Siyasetçilerniñ tar bir taqımınıñ öz siyasiy meselelerini çezmek içün ıntıluvı edi. Belki de, vazifelerniñ elde etilmesi içün. Çünki o vaqıtta Meclisniñ ğayesi müflis olğanı endi belli edi. İnsanlarğa artıq yañı bir şey berip olamaz edi. Rus dünyasına qarşılığı ve muhalif mevamınıñ neticeleri artıq yoq edi», – dedi Qırım spikeri.
«Fikrimce: e, şu insanlar cezasını körmeli. O «tarik»niñ sayesinde islâ olmaz bir şey yüz berdi – adiy qırımlılar elâk oldı», – dedi o.
Hatırlatamız, Rusiye Taqiqat komiteti yanvar 29-da yaqalanğan Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygozğa nisbetten «kütleviy nizamsızlıqınñ teşkil etüvi» maddesi boyunca cinaiy iş açtı.
2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamenti yanında Qırımnıñ Ukrainadan ayırılmasına qarşı çıqqanlarnıñ ve bunıñ tarafdarları olğanlarnıñ büyük mitingi olıp keçken edi. Birinciler saflarında qırımtatarlar, Meclis vekilleri ve Ukrainağa qoltutqan faaller bar edi, olarğa qarşı Sergey Aksenov yolbaşçılıgında «Russkoye yedinstvo» teşkil etken Rusiyege qoltutqan faaller çıqtılar.
Ertesi künü Qırımnıñ memuriy binaları «yeşil adamçıqlar» tarafından zapt etilgen edi, mart 16-da ise «referendum» ötkerildi.
Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Aqmescit regional meclisi ve qırımtatar «Avdet» gazetası ofisten marum qaldı, dep bildire Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl.
Onıñ malümatına binaen, çoq yıl devamında Aqmescit regional meclisi Çehova, 20 adresi boyunca yerleşken edi. 2014 senesi sentâbr ayında, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Merkeziy ofisi yaqalanğan soñ, aynı bu yerge «Avdet» muarririyeti de köçti, gazeta qayd etilüvden keçip olamadı ve adamlarnıñ desteginen 1000 hushası derc etile. Bunen beraber, Celâl bildirdi ki, aynı bu ofiste soñki eki yıl devamında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ toplaşuvları, qırımtatar milliy areketiniñ veteranlarınıñ toplaşuvları ve diger merasimler keçirile edi.
«2016 senesi iyül 15-te, «Avdet» gazetasınıñ doğğan künü, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ sabıq azası, şimdiki vaqıtta Aqmescit şeer memuriyetiniñ reis muavini Teyfuk Ğafarov, ğaliba, işçilerniñ refaqatında, ofis qapusınıñ kelitini mahsus bozdı. Neticede gazeta hadimleri ve regional meclisiniñ azaları ofike kirip olmadı. Bundan soñ elit asıl da yañısına deñiştirildi», – dep yazdı Celâl Facebook saifesinde.
Onıñ qayd etkenine köre, soñki yarım yıl devamında bu, regional meclisni ve gazeta muarririyetini ofisten çıqarmaq ekinci ıntıluvdır.
«Bu areketlerniñ manası nedir: Qırımda soñki serbestlik adalarını yoq etmek tırışma ya da kimseniñ ticariy menfaatlarınıñ çezilmesi, ya da, bu ve bu, yañın vaqıtta bilecekmiz. Ve, belki, sabıq ve şimdilik ameldeki Meclis işdeşleriniñ rolü boyunca pazlnıñ eksik parçaları öz yerine turacaq», – dep yazdı Celâl.
«Bir şey qattı aytam, Meclis memurlarğa temenna etmek içün barmaz. Ofisimiz bütün Qırımdır!» – dep qayd etti o.
Bu mesele boyunca Rusiyege boysunğan Aqmescit akimiyetiniñ izaatları yoq.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ Qırımtatar Milliy Meclisi, Rusiyege boysunğan Aqmescit Merkeziy rayon mahkemesiniñ qararını ömürge keçirip, Aqmescit merkezindeki Vorovskogo soqağında yerleşken ofisini, o yerde «Qırım Fondu» hayriye teşkilâtı ve «Avdet» gazetasınıñ muarririyetinen beraber, terk etmege mecbur oldı. Bina müürlendi. 2014 senesi noyabr 18-de Kiyev rayon mahkemesi «Qırım Fondu» hayriye teşkilâtınıñ müdiri Riza Şevkiyevni memuriy dava boyunca 350 biñ ruble para cezasınen cezalandırmaq qararını çıqardı, fond 4,5 million ruble para cezasınen cezalandırıldı.
Milletlerara munasebetler ve sürgün etilgen vatandaşlar meseleleri boyunca Devlet komitetiniñ reisi Zaur Smirnov ilân etken edi ki, «Qırım Fondu» hayriye teşkilâtınıñ mülkiyeti Qırım musulmanları diniy idaresine teslim etilmek kerek.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
İyün 17-de, cuma künü Avropa birligi Şurası qanunsız Qırım ve Aqyar işğali içün Rusiyege qarşı sıñırlama tedbirlerini bir yılğa uzattırdı, dep bildire Radio Svoboda mühbiri.
Sanktsiyalar, Qırım ve Aqyardan olğan mahsulatnıñ itali, bundan da ğayrı, Avropa birligi devletleriniñ işğal etilgen territoriyağa ihracatı, bu regionlarğa yatırım yasağından ibaret. Yarımadada turizm saası da sıñırlana. Qararğa binaen, sanktsiyalar 2017 senesi iyün 23-ke qadar devam etecek.
Avropa birligi Rusiye tarafından Qırım işğalini takbih etkeni aqqında noqta-i nazarını yañıdan tasdıqladı ve böyle areketlerni tanımağanını qayd etti.
Kelecek afta Avropa birligi, Ukraina şarqında alıp barğan faaliyeti sebebinden, Rusiyege qarşı iqtisadiy sanktsiyalarnıñ daa yarım yılğa uzattırılması boyunca qararnı qabul etmek kerek.
Em Avropa birligi, em de Amerika Qoşma Ştatları ve «Yedi gruppası» devletleriniñ qayd etkenlerine köre, Rusiyege qarşı sanktsiyalar Minsk añlaşmalarınıñ tolusınen ömürge keçirilmesine qadar devam etecek. AQŞ-da sanktsiyalar prezident tarafından kirsetile ve uzattırıla, Avropa birliginde ise, sanktsiyalarnıñ uzattırılması er sefer bütün aza devletleriniñ razılığını talap ete.
Avropa birligi liderleriniñ ilân etkenlerine köre, sanktsiyalar, Frenkistan, Macaristan, Sloveniya, İtaliya, Yunanistan ve AB-niñ diger devletleriniñ qarşı olğanına baqmadan, daa yarım yılğa uzattırılacaqtır.


text:
Ekrem Çelebi - Gele Gele Geldim
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Gele Gele Geldim
Etiketler : Ekrem Çelebi - Gele Gele Geldim türkü indir, Ekrem Çelebi - Gele Gele Geldim türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Gele Gele Geldim mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Gele Gele Geldim türküsü, Gele Gele Geldim sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Gele Gele Geldim bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Acem Kızı
Ekrem Çelebi - Şeker Dağı
Ekrem Çelebi - Gezsem De Dünyanın Dört Bucağını
Ekrem Çelebi - Sorun Şu Feleği
Ekrem Çelebi - Ceylan
Ekrem Çelebi - Gel Yetiş
Ekrem Çelebi - Ağlamayı Seviyorum
Ekrem Çelebi - Cumbullu
Ekrem Çelebi - Çekirge
Ekrem Çelebi - Ozanlar Diyarı
Ekrem Çelebi - Hani Nerede Babam
Ekrem Çelebi - Son Bakışım Oldu
Ekrem Çelebi - Bir Dilim Beyaz Peynir
Ekrem Çelebi - Bu Nasıl Kader
Ekrem Çelebi - Kütahya nın Pınarları


text:
Bиkипeдия:Saylanğan mäqälä/Arxiv
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Bu elek saylanıp, Baş bitkä çığarılğan mäqälälär arxivı. Yañalarnı saylaw protsessı öçen WP:Saylanğan mäqälägä namzätlär qara.
ЭчTәлek
- 1 Baş bittägese
- 2 WP:Şäp mäqälä/1.12.2004: Bilär
- 3 WP:Şäp mäqälä/11.12.2004: Sovet Berlege
- 4 WP:Şäp mäqälä/21.12.2004: Trakai
- 5 WP:Şäp mäqälä/1.01.2005: Adolf Hitler
- 6 WP:Şäp mäqälä/11.01.2005: Maxsus çağıştırmalılıq theorise
- 7 WP:Şäp mäqälä/21.01.2005: Böyek Macarstan
- 8 WP:Şäp mäqälä/1.02.2005: Wäisilär xäräkäte
- 9 WP:Şäp mäqälä/19.02.2005: Mendeleyev Dmitri İvanoviç
- 10 WP:Şäp mäqälä/1.03.2005: Xäzär Qağanlığı
- 11 WP:Şäp mäqälä/11.03.2005: NEP
- 12 WP:Şäp mäqälä/21.03.2005: İske Tatar ädäbi tele
- 13 WP:Şäp mäqälä/1.04.2005: Vasili Blajennıy Çirkäwe
- 14 WP:Şäp mäqälä/11.04.2005: Adam Olearius
- 15 WP:Şäp mäqälä/21.04.2005: Antoine de Saint-Exupéry
- 16 5 iyul 2005: Etoumbi
- 17 25 iyul 2005: Jean Charles de Menezes
- 18 23 awğust 2005: Harmonika
- 19 20 noyabr 2005: Ostankino manarası
- 20 26 ğınwar 2006: Roman Abramoviç
- 21 4 mart 2006: Karadjordje
- 22 WP:Şäp mäqälä/3.06.2007: Mathias Rust
- 23 20 iyun 2006: Evora Sezariya
- 24 WP:Şäp mäqälä/1.08.2007: Karmen
- 25 11 okT 2006: Aceh
- 26 1 avgust 2008: Törkiä
- 27 13 awğust 2010: Keçe Çınlı
- 28 1 SENTABER 2010: Baraq Husseyın Obama II
- 29 11.11.2012-2.04.2014: Qazan Xalıqara Aeroportı
- 30 2-30.04.2014: Bolğar şähäre
- 31 1.05-1.06.2014: Urıs yazı
- 32 1.06-1.07.2014: Tatar teleneñ orfografiäse
- 33 1.07.2014-22.01.2015: Maxsus çağıştırmalılıq teoriäse
- 34 22.01.2015-29.08.2015: Möxämmät-Ämin xan
- 35 29.08.2015-4.09.2016: Ğäräp älifbası
Baş bittägese[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Böyek Bolğar ile (viz. Πaλaιά MeYάλn BouλYapίa; bolg. Beлиka Бълrapия, 632-671) — Hunnar imperiäse tarqalğannan soñ Könçığış Awrupada barlıqqa kilgän qäbilälär berläşmäse, bolğarlarnıñ tarixi däwläte. Başqalası Fanağöriädä urnaşqan.
Azaq buyında yäşägän bolğarlar häm qärdäş qäbiläläre üzlären buysındırğan Törki qahanlığına qarşı köräştä zur häm qüätle berlegen tözi alğannar. Bu eşne başlağan kenäz Orğana, däwlätne nigezläğan tuğanı Qubrat xan da üz waqıtında hunnarnıñ başlığı Attila çıqqan Dulo ıruınnan bulğannar. Şulay uq fin-uğır telle häm başqa xalıqlar yäşägän Böyek Bolğar ilendä täñreçelek ışanuları xökem itkän.
Kürşe Vizantiä imperiäse belän dustanä mönäsäbätlärdä torğan, berençe citäkçelärneñ xättä Xristian dinen qabul itülärenä işarälär bar. Yuqqa çığuı xäzär qäbilälärneñ keçlänue arqasında barlıqqa kilgän Xäzär qahanlığı üseşenä bäyle.
WP:Şäp mäqälä/1.12.2004: Bilär[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Bilär ul Törki-Tatar taríxında iñ olı şähärder.
11.–13. yözlärdä şähär 620 ha tiräse alan alğan, tışqı nığıtmaları ilä anıñ alanı 800 ha citä ide. Bilär şul çaqtağı Awrupınıñ iñ olı şähäre ide.
Bilär şähäre bik yaxşı cíhazlanğan ide, anda su-uzdırğıç ta, pıçraq su-uzdırğıç ta bar ide. Yortlarnı idän eçendä urnaşılğan köpçälär arqılı qaynar su yögertep cılıtqannar, bügen bu teknologí “cılı idän” dip atala. Yörtlar täräzäläre píalalı ide. Munçalar da bik olı ide, tışqı küreneşe belän bügenge Ğosmalı Törkiädäge munçalarğa oxşaş.
WP:Şäp mäqälä/11.12.2004: Sovet Berlege[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Sovet Sosialistik Republiklar Berlege yä Sovet Berlege, qısqaça SSSR (Sovet çorı Tatarça: CoBeT CoциaлиcTиk Pecпyблиkaлap Coюзы, CoBeTлap Coюзы, CCCP, Urısça:Coюз CoBeTckиx CoциaлиcTичeckиx Pecпyблиk, CCCP, CoBeTckий Coюз), elekke Rusiä İmperiäse bilämäseneñ zur öleşendä barlıqqa kilgän häm 1922-1991 yıllarda ğämäldä bulğan däwlät. 1922 yılnıñ 30 dekäber Kileşüe nigezendä SSSRnı tözüdä Belarus (Belorussia SSR), Ukraina (Ukraina SSR), RSFSR, Qawqaz artı Sovet Sosialistik Republiklar Federatsiäse (1936 yıldan berlektäş respublikalar Azärbaycan SSR, Ärmänstan SSR häm Görcästan SSR qatnaşalar). 1925 yılda alarğa Üzbäkstan (Üzbäkstan SSR) belän Törekmänstan (Törekmänstan SSR), 1929 yılda Tacikstan (Tacikstan SSR), 1936 yıldan Qazaqstan (Qazaqstan SSR) belän Qırğızstan (Qırğızstan SSR), 1940 yıldan Moldova (Moldavia SSR), Estoniä SSR, Litva SSR, Latviä SSR quşılalar.
WP:Şäp mäqälä/21.12.2004: Trakai[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Trakai ul Lituada şähär häm kurort ide, Trakai Milli Parkınıñ ber öleşe, rayon üzäge. Trakai Vilniustan 28 km Könbatışraq urnaşqan. Tirä-yağında 200 kül bar, alardar Galvė küle 3.88 km² mäydan tutıra, Vilkokšnis küle - 3.37 km², Skaistis küle - 2.96 km². Rayonda Trakai Trakai Taríxí Milli Park häm Aukštadvaris Regional Parkı urnaşılğan.
Qulyazmalar buyınça, Gediminas böyek kenäz, uñışlı awdan soñ Kernave başqalasınnan yıraqta bulmağan matur urını taba häm monda qälğäne tözergä qarar itä. Bu Senieji Trakai'da (şul waqıtta Trakai'nıñ iseme şulay buldı) qälğä tözü turında yazma. Trakai qalası iñ elektä Alman qulyazmalarda 1337. yılda iskä alğan, xäzer bu yıl şähärneñ räsmi nigezgä salu yılı sanala. Gediminas qatğí Vilniusqa küçergändä, Senieji Trakai'nı Gediminas'nıñ ulı Kęstutis kenäz míras itep ala. Trakai Lituanıñ iñ kürenekle idaräçeneñ Böyek Vytautas'nıñ tuu urını. Trakai törle millätle keşelär tözgän häm saqlağan şähär. Monda Karaimnar (Karaylar) cämğiäte yäşi. Karaimnar - Yähüd dinendä Karait yünäleşen totuçı Törkilär (yäki Törkiçä söyläşäwçe Yähüdlär - bäxesle), 14. yözdä Vytautas anı Qırımnan küçerä,alardan iñ tanılğan şäxes - Isaac Troki isemle karait. Başqa millätlär: Tatarlar, Lituannar, Urıslar, Yähüdlär häm Läxlär.
WP:Şäp mäqälä/1.01.2005: Adolf Hitler[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
.
Adolf Hitler (20 aprel, 1889 - 30 aprel, 1945) Nazi Almanía diktatorı häm Nazi Firqäse citäkçese buldı. 1933-1945. yıllarda ul da Almanía kanslerı, xökümät başlığı häm däwlät başlığı bulıp eşli. Dönya taríxında Hitler iñ däräcäle citäkçelärdän berse. Hitler yärdämendä üskän Xärbi-İndustrial Kompleks Almaníanı 1. Bötendönya Suğışı arqasında iqtisadi problemnärennän soñ ayaqqa bastıra. Şulay uq waqıtta Hitler xökümäte Awrupınıñ zur öleşen tikşerä. Hitlerneñ armísı qoral taşlawğanğa qädär, ul üz-üzen Berlindä üterä.
Hitler Holokostnıñ başlap cibärüçelärdän berse, 1939. yılda 2. Bötendönya Suğışınıñ töp oyıştıruçı. Hitler arqasında berniçä distä million keşe wafat bulalar.
WP:Şäp mäqälä/11.01.2005: Maxsus çağıştırmalılıq theorise[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
: Çağıştırmalılıq theorise yä Maxsus çağıştırmalılıq theorise - ul 1905. yılda bastırılğan Albert Einstein'nıñ fizik teorise. Anıñ belän Newton fizikasın almaştırdı, häm elektromagnitizmtä Maxwell'neñ tigezlämälär yärdämendä kürsätkän. Bu theori maxsus atlı, çönki çağıştırmalılıqnıñ Einstein prinsiplärendä tartılu köçe qaramağan. Un yıldan soñ Einstein general çağıştırmalılıq theorisen bastırıla, bu theorigä tartılu köçe kertkän.
1. Berençe postulat (çağıştırmallılıq postulatı)
Törle inetial küzätüçelärdä fizik küreneşlär küzätülärneñ näticäläre üz-üzenä häm real täbiğät küreneşenä yaraşırğa tieş. Yäğni, Ğälämneñ sífatları inertial küzätäçeneñ urınlaştırudan bäyle bulmílar. Här inertial küzätüçe öçen här fizik theori metematikçä bertörle.
2. İkençe postulat (c-nıñ daimilege)
Vakuumda yaqtı tizlege (c) böten inertial küzätüçelärgä bertörle, böten yünäleşlärgä bertörle, çığanaqnıñ häm küzätüçeneñ tizlegenä bäyle bulmí. Eksperimentalçä tikşertkän. Berençe häm İkençe postulattan şundí sözemtä ide: yaqtı taratu öçen bernindi moxít ("äfer" dä) kiräkmi.
WP:Şäp mäqälä/21.01.2005: Böyek Macarstan[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Böyek Macarstan (Magna Hungaria), Macarlarnıñ riwäyätlärdä taswírlanğan borınğı watanı. Qayber taríxí çığanıqlardan häm istäleklärdän mäğlüm. Şul riwayätlärdä taswírlanğança, Böyek Macarstan qayçandır Skíflar berlegeneñ ber ölkäse sanalğan, doşmannarınnan ciñelgäç, xalıqnıñ ber öleşe Almuş citäkçelegendä Pannoniagä (Dunaynıñ urta ağımı ölkälärenä) küçenep kitä.
WP:Şäp mäqälä/1.02.2005: Wäisilär xäräkäte[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Wäisilär xäräkäte, dini häm ictimağí-säyäsi xäräkät, milli-sosial tigezsezlekkä qarşı köräşneñ ber çağılışı. Tatar igençelären, hönärçelären häm urta qul säwdägärlärne berläştergän. 1908. yılda Qazan gubernasınıñ Qazan, Arça, Zöyä öyäzlärendä, orenburg häm başqa kürşe gubernalarda, Urta Asíada Wäisilär xäräkäte 15 meñläp keşene berläştergän. Wäisilär xäräkätneñ töp taläpläre - grajdanlıq qanunnarına häm cirle xakimiätkä buysınmaw, fäqät şäriğät quşança, Qör'änçä yäşäw, káfirlär armísında xezmät itmäw, salım tülmäw, ike başlı qaraqoşlı pasportnı almaw.
WP:Şäp mäqälä/19.02.2005: Mendeleyev Dmitri İvanoviç[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Mendeleyev Dmitri İvanoviç (Urısça: MeHдeлeeB ДMиTpий ИBaHoBич) (1834-1907), ximik, ensiklopädist-ğälim, cämäğät eşleklese, Peterburg Fännär Akademisenıñ möxbir äğzası.
Ximik elementläreneñ anıñ iseme belän atalğan periodik qanunın aça. 1857-1890. yıllarda Peterburg Universitätendä, professor. Fundamental xezmätläre ğomumí ximiä, ximik texnologí, fizika, metrologí, hawada oçu, meteorologí, awıl xucalığı, iqtisad, xalıq mäğärife h.b. ölkälärgä qarí. Räsäydä organik ximiädän berençe däreslek, "Ximiä nigezläre" digän klassik xezmät autorı.
WP:Şäp mäqälä/1.03.2005: Xäzär Qağanlığı[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Xäzär Qağanlığı, borınğı feodal däwlät. 7. yöz urtalarında Tübän İdel buyı häm Qawqaz aldı cirlärendä oyışa. Könbatış Törki Qağanlıq tarqalğannan soñ barlıqqa kilä. Başqalası Sämändär, İtil şähärläre. 7. yözneñ 2. yartısında Xäzär Qağanlığı Böyek Bolğar däwläten häm Sawir, Bäräncär qäbiläläre däwläti berläşmälären, İdel häm Don buylarında yäşäwçe xalıqlarnı (Bolğarlar, Bortaslar, Mordwalar h.b.), qayber Slaván qäbilälären üzenä buysındıra. 8. yöz – 10. yöz başında, Xäzär Qağanlığınıñ iñ yuğarı kütäreleş çorında, aña Qawqaz aldı töbäge, Azov Diñgeze buyı, Qırım yarımutırawınıñ zur öleşe, Könçığış Awrupanıñ Dniper buylarına qädär suzılğan dala häm urman qatnaş dal ölkäläre kerä.
WP:Şäp mäqälä/11.03.2005: NEP[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Yaña İqtisadi Säyäsät (NEP) (Urısça: HЭП – HoBaя эkoHoMичeckaя пoлиTиka ), 1921. yılnıñ Martında RKP(b)nıñ 10. qorıltayında qabul itelä; Xärbi Kommunizm säyäsätenä almaşqa kilä. Töp eçtälege: prodrazvórstkanı prodnalog (çiklängän külämendä salıp tüläw) belän alıştıru, bazar mönäsäbätlärennän, yallanğan xezmättän, törle räweştäge milektän häm citeşterü çaraların arendalaw mömkinlegelärennän faydalanu. Tatarstanda xucalıq apparatın üzgärtep qoru ğämälgä aşırıla, sänäğät xucalıq isäbenä küçerelä.
WP:Şäp mäqälä/21.03.2005: İske Tatar ädäbi tele[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
İske Tatar ädäbi tele (İske imlâ: يسكى تاتار تلى ), qayber etnik qärdäş xalıqlarnıñ – Tatar, Başqort, öleşçä Qazaq häm Nuğaylarnıñ ğomumí yazma ädäbi tele. İske Tatar ädäbi tele İdel buyı Bolğarında häm Altın Urdada qullanılğan borınğı Törki ädäbi telneñ cirle variantı nigezendä barlıqqa kilä. 12-14. yözenlärdäge ädäbi tel İske Tatar ädäbi tele formalaşunıñ başlanğıç çorı itep qarala. Ul matur ädäbiättä (Qol-Ğäli, 13. yöz). xalıq awaz ícatı äsärlärendä, dini ädäbiättä, qäber taşları yazmalarında kiñ çağılış taba.
WP:Şäp mäqälä/1.04.2005: Vasili Blajennıy Çirkäwe[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Vasili Blajennıy Çirkäwe (Yar buyı Poqraw soborı (cämiğ çirkäwe)), Mäskäwdäge Urıs dini míğmarlığınıñ mäşhür istälege.
1555-1561. yıllarda Barma häm İvan Postnik tarafınnan Qazan Xanlığın yawlap alu istälege itep tözelä. Çirkäw tiräsen äyländerep alğan yabıq tübäle galerí urtasına çatır tübä astındağı olı ğíbadätxanä bínası tiräli üzara eçke yullar belän totaşqan 8 keçeräk çirkäw urnaştırılğan. Bizäklärneñ güzällege häm baylığı belän ayırılıp tora. 1588. yılda Çirkäwgä Vasili Blajenní altare östälä, 1670. yıllarda 8 qırlı çañ manarası tözelä.
WP:Şäp mäqälä/11.04.2005: Adam Olearius[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Adam Olearius (yaqınça 1599-1671), Alman säyäxätçese. 1633-1634. yıllarda Schleswig-Holstein ilçelege belän Räsäygä kilä. 1635-1639. yıllarda İdel buylap İranğa barıp qayta. İke märtäbä Qazanda tuqtalış yasí, şähär küreneşlären surätli (1636-1638).
WP:Şäp mäqälä/21.04.2005: Antoine de Saint-Exupéry[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Antoine de Saint-Exupéry (29 iyün, 1900 - 31 iyül, 1944) ul Frantsiä yazuçısı wä oçqıççı ide.
Antoine Marie Roger de Saint-Exupéry Lion şähärendä yäştä bulğan inde ğäilädä tua. Başlanğıç mäktäben tamamlağaç, miğmarlıq öyränü öçen École des Beaux-Arts uqırğa kerä. 1921 yılda ul xärbi xezmät safına basa wä oçqıççığa öyränü öçen ul Strasburg şähärenä cibärelä. Kiläse yılda ul röxsätnämä iäse bula wä aña xärbi oçqıçta eşlärgä täqdim itälär, ämma ğäiläse riza bulmağaç, ul Parij şähärendä şirkät eşendä qaldırıla. Anıñ eşe tarqala, wä kiläse berniçä yıl eçendä fälän eş almaştıra...
5 iyul 2005: Etoumbi[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Etoumbi ul Kongo Cömhüriätendäge Cuvette-Ouest wilâyäteneñ könyaq-könbatışta urnaşqan ber qala. Qalaqılarnıñ küpçelege kürşe urmanda aw belän şäğellänälär.
Etoumbi - Ebola virusınıñ soñğı çığanaqlarınnan berse. Virus urmanda ülgän xaywannarnıñ ite aşaw näticäsendä keşelärgä küçte. 2003. yılda bu qalada virus taratıp cibärü näticäsendä 120 keşe wafat buldı. 2005. yılnıñ Mayında virusnıñ taratıp qabatlaw säbäple xäkimiät quarantin itte.
25 iyul 2005: Jean Charles de Menezes[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Jean Charles de Menezes (7 ğinwar, 1978–22 iyül, 2005) Londonnıñ könyağında urnaşqan Tulse Hill bistäsendä yäşäwçe elektrikçe ide. Katolik, Barziliädäge Gonzaga, Minas Gerais'tä tuğan Menezes Böyekritaniädä 3 yıl däwamında yäşägän. 21 iyül Londonnı bombalaw säbäple politsiä höcüme näticäsendä terrorist bulmağan De Menezes atıp üterelgän.
23 awğust 2005: Harmonika[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Harmonika yä iren ğarmunı ul kompakt kesäle tınlı muzıkal qoral ide. Christian Friederich Ludwig Buschman tarafınnan 1821. yılda uylap tabıla. Harmonikanıñ berençe ürnäge – Könçığış tın organı. Tınlı organnar häm harmonika "telçekle" qorallarğa qağılalar. Berençe tapqır Könçığış tınlı organ Awrupağa Qıtaydan 18. yöz urtalarında kilgän. Bu qoral 17 törle ülçämle bambuk köpşälärdän torğan. Här köpşä mönşteklärgä berketelgän baqır telçelklär urnaşılğan. Buschmannıñ aura digän 15-tişekle plastin küreneşle dönyada berençe harmonika kamertonğa bigräk oxşağan. 1826. yılda Richter isemle Bohemiale 10-tişekle häm 20-telçekle harmonikanı eşläp çığarğan. Här tişektä sulış alu häm çığaru öçen ayırım telçek urnaşılğan. Bu küreneş standart bulıp taralğan. Almança bu qoral Mundharmonika atala başlağan. 1857. yıldan harmonikalarnıñ iñ ere eşläp cığaruçı Matthias Hohner nizgelängän şirkäte saní. 1862. yılda Hohner Amerikannarnı harmonika belän tanışqan.
20 noyabr 2005: Ostankino manarası[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Ostankino telemanarası - ul Mäskäwdäge televizion häm radiotapşıru manarası. Anıñ beiklege - 540 m, Torontodağı CN Tower manarasınnan soñ dönyada iñ biek bina, ä Awrasiädä iñ biege.
Manaranıñ baş injenere Nikolay Nikitin, arxitektorları L. Batalov belän D. Burdin. Manara 1963-1967. yıllarda tözelgän, şundí waqıtlarda dönyanıñ iñ biek bínası bulğan. Tözeleştä küp innovasiä qullanılğan, alardan qorıç troslar qısılğan kierelgän timerbeton. Şundí uylap tabu manara qorılışın ğädi häm ışanıçlı yasağan. Başqa progressiv fikerlärdän say fundamentnı atap bula. Manaranıñ totrıqlığın massiv nigeze garantiäli: nigez massası maçta massasınnan qat-qat arttıra. Bu telemanara Böyek Manaralar Bötyendönya Föderasiäseneñ äğzası.
26 ğınwar 2006: Roman Abramoviç[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Roman Arkadieviç Abramoviç, Çukotka gubernatorı, Räsäy oligarxı, Forbes mäğlümätläre buyınça Räsäydä baylıq buyınça ikençe keşe, anıñ mullığı berniçä milliard dollar bilgelänä.
1966 yılnıñ 24 oktäberendä Saratov şähärendä tua. Anası İrina Vasilyevna, Saratov çığışı belän, Sıktıvkarda yäşi häm Roman 1,5 yäşle bulğanda ülä. Atası Arkadi Naximoviç Sıktıvkar sovnarxozında (milli xucalıq şurasında) eşli häm Roman 4 yäşle bulğanda tözeleştä bulğan avariä näticäsendä häläk bula. Yätim Romannı atasınıñ bertuğanı Leyba Naximoviç üz ğäiläsenä ala. Romannıñ yäşüsmer çağı Komi Cömhüriätendä ütä. 1983. yılda Roman Abramoviç 2. şähär mäktäben tämamlí, İndustrial institutına uqırğa kerä, ike kurs uqırğa citeşä, institutnı betermägän Abramoviçnı Sovet Armiäsenä alalar. Armiädä Abromoviçqa anıñ sport belän mawığu bulışa. Ul futbal komandasın nigezli, anıñ bulışı belän xärbi bülektä üzeşçän sänğät barlıqqa kilä. Armiädän soñ Abramoviç ber Mäskäw institutına kerä, anı tämamlamí. Şundí uq waqıtta "Uyut" ("Yäm") kooperativın oyıştıra, bu kooperativda polimerlardan uyınçıqlar yasílar. Soñraq, kooperativ buyınça xezmättäşlär "Sibneft"neñ citäkçelek buını bulıp kiläçäklär... Däwamı
4 mart 2006: Karadjordje[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Karadjordje, yä Karađorđe (Kirill älifbasında: Kapaђopђe), (1768, 3 noyäber? – 1817, 13 iyül) ul Ğosman İmperiäsenä qarşı Berençe Serb Fetnäse citäkçese, Serbiäneñ Karadjordjević näselenä nigez saluçı bulğan. Đorđe (George) Petrović (Ђopђe ПeTpoBић) bulıp tua. Qoñğırt çäçle buluı säbäple, Đorđe'ğa Qara (Törekçä: Kara) quşamatı birelä.
Karadjordje Viševci awılında tua häm balaçağında kötüçe bulıp eşli. 1787. yılda Törekne üterüdän soñ ul Habsburglar Austriäsenä qaça häm Freikorps'qa kerep, 1787-1791. yıllardağı Austro-Törek Suğışında qatnaşa. Sistova solıxınnan soñ, ul Serbiägä qayta häm Topolada urnaşıp, mal kötep, säwdä belän şöğellänep, görlep yäşi häm oçraqlı räweştä Hayduklarğa quşa. Däwamı...
WP:Şäp mäqälä/3.06.2007: Mathias Rust[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Mathias Rust (1968 tua, Hamburg) — ul Alman häwäskär pilotı, 1987. yılda Hamburgtan Mäskäwgä sanksiälänmägän oçış yasap, Qızıl Mäydanğa töşte. Rustnıñ iskitkeç totqarsız oçıp ütüe Sovetlar Berlegendä zur yañğırış taptı, hawa höcümenä qarşı sistemasınıñ köçsezlegen belderde häm saqlaw ministerlegendä küp otstavkalar quzğattı.
1987.neñ 28. Mayında 19-yäşle Mathias Rust aéroklubnıqı dürturınlı ciñel Cessna-172B Skyhawk oçqıçında Hamburgtan oçıp kitä. Helsinki-Malmi aeroportında tutırıp salu öçen utırıp, dispätçergä Stockholm'ğa oçuın belderä. Kinät Rust elemtäne tuqtata, häm Mäskäwgä kurs alıp, Sipoo yanında Fin radarlarınnan yuğala. Şundí urınğa cibärelgän qotqaruçılar kerosin timgellären tabalar, bu timgellär häläkät dälilläre bulıp sanalar.
Şul waqıtta Rust Estoniädä SSSRnıñ däwlät çigen boza. 14:29 ul saqlaw radarında barlıqqa kilä. "Üze-çit" sistemasına cawap birmägännän "tsel nomer 8255" bilgelänä. Öç division anı kötkän, läkin töşeregä boyırıq bulmağannan anı tüşermilär. PVO suğışçan äzerlegenä äylänä häm ike oçqıç anı tabarğa cibärelä. 14:48 Gdov yanında ber pilot "Yak-12 şikelle" aq sport oçqıççığın taba, anı töşerergä röxsät sorí, läkin sorawnı kire qağalar. Annan soñ oçuçılar anı yuğaltalar häm Staraya Russa yanında Rust radarlarınnan çığa. Radar sayın, Rust yuğala häm barlıqqa kilä. Läkin Pskov yanında xärbi öyränülär bulğanlıqtan cirle PVO başlıqları anıñ "üze-çit"-kä cawap qaytarmawı täcribäsez yäş pilotlarğa xas totış bulıp sanalar häm bu rayonda cawap qaytarmawçı oçqıçlarğa "üzelär" statusın birälär.
20 iyun 2006: Evora Sezariya[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Evora Sezariya - 1941 yılnıñ 27 avgustta Kabo Verde'nıñ São Vicente utırawındağı Mindelo port qalasında tuğan folklor cırçı xatın. Sezariya "Yalanayaqlı diva" isemendä bilgele, çönki ul yarlı häm öysez watandaşlarğa solidarlığınnan säxnädä härwaqıt yalanayaqtan başqara.
Sezariya Portugal fado janrınnan kilep çıqqan Kreol-Portugal telendä başqarala torğan morna isemle moñlı janr patşası, ul sentimental sağışılı häm moñlı xalıq cırların gitara, cavaquinho, skipka, akkordion häm klarnet akustik tawışları akkompanementı belän qatnaştırıp cırlıy. Evora'nıñ Kabo Verde blüzı – ilneñ qatı häm ozın tarixı, izolätsiä häm qollıq tarixı turında, şulay uq ul emigratsiä turında – Cabo Verde xalqınnıñ öçtän ikese çit illärdä yäşi.
Evora'nıñ tawışı – melanxolik häm yağımlı, beraz qarlıqqan, ayırım süzlärenä basıp yasap Sezariya'nıñ emotsional täğbirene tapşıra. Xättä tamaşaçılar Evora'nıñ telen añlamıylar da, alarnı başqaruına ap-açıq xisläre tarta. Däwamı...
WP:Şäp mäqälä/1.08.2007: Karmen[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Karmen — Jorj Bize tarafınnan yazılğan iñ tanılğan operalarnıñ berse.
Romantik yıllardan başlap küpsanlı yazuçılar, kompozitorlar häm sänğät ähellären İspania üzenä tartqan. Şularnıñ berse Fransuz yazuçısı Prosper Mérimée. Ğäiläse Romantik çor belän bäylänmägän bulsa da, Mérimée şul stildä dä äsärlär icat itügä ireşä. İñ tanılğan äsärläre arasında Colomba häm Carmen.
Carmen süjetın dönyaküläm tanıtqan daxi isä - Bizet bula. Ul Prosper Mérimée'neñ romanın muzıkağa küçerä, häm opera formasında säxnäläşterä. Bizet Carmen äsären yazunı 1873 yılda başlıy, häm berençe repetisialär şul uq yılnıñ Öktäberenä täğäyenlängän bula. 1873. yılnıñ cäyendä avtor berençe aktnı tämamlí, opera quyılışı Opéra-Comique teatrında kiçekterelä, häm Bizet ikençe opera yazuğa küçä. 1873. yılnıñ Öktäbrendä Opéra yana häm Bizet'neñ äsäre kön tärtibennän töşep qala. Däwamı...
11 okT 2006: Aceh[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Nanggroe Aceh Darussalam ul İndoneziäneñ maxsus töbäge (daerah istimewa), Sumatra utırawınıñ tönyaq qıríında. Elekke zamanda Aceh bäysez bulğan. Bäysezlegen saqlanıp tırışqanda Aceh'lelär Holland kolonistlarına häm İndoneziä xakimiätenä qarşılıq kürsätälär. Aceh'neñ tabiğät baylıqları şaqtí zur, Aceh gaz yatmaları dönyanıñ iñ zurısıdan berse. Başqa İndoneziä belän çağıştırğanda Aceh dini konservatizm belän ayırılıp tora. Aceh 2004. yılğı Hind Okeanı cirteträweneñ episentrenä in yaqındağı cir buldı. Cirteträw tudırğan tsunami könbatış yarnı ağızıp alıp kitte, başqalası Banda Aceh zían kürgän toraq punktlarda da. 130,000 - 238,000 keşe hälâk yä xäbärsez yuğalğan, 500,000 öysez qalğan.
Könyaq-könçığış Asiägä Íslam 8. yözdä Aceh aşa kerä. Berençe Möslim Peureulak patşalığı 850. yılda xäzerge Könçığış Aceh'tä barlıqqa kilä, Banda Khalifah anıñ başqalası bula. Annan Samudra Pasai däwläte kilep çığa (bu däwlättän Sumatra utrawınıñ iseme kilä), bu däwlättäge soltan Malik uz Zahirnıñ idaräse Marco Polo häm Bine Batuta äsärlärendä yazılğan. Keçkenä Aceh patşalığı xäzerge Banda Aceh cirendä 12. yözdä nigezlänä. Çäçäk atu çorında patşalıq yoğıntısı könyaq Thailanddağı Satun, Malay yarımutrawıdağı Johor, İndoneziäneñ xäzerge Riau töbägedäge Siakqa qädär cäyelä. 16. yöz başlarınnan Aceh Soltanlığı Portugaliägä qarşı köräşenä tartıla, ä 18. yözdän Britan belän Holland kolonial imperiälärgä qarşı. 18. yöz azaqlarında Malaydağı Kedah häm Pinang Britaniägä birergä mäcbür. Däwamı...
1 avgust 2008: Törkiä[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Törkiä, yä isä Türkiye — Awrupa ilä Asiada urnaşqan il. Ataması ime öleştän tora: Eski Türkçede Türk sözi qatı, nıq, bögelmäs añlata, iye sözi bu könge Türkçede şolkeliş qullanıla. Başqaça äytmeşli nıq kişiler iye bulğan il añlata. Däwamı...
13 awğust 2010: Keçe Çınlı[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Keçe Çınlı – Tatarstannıñ Çüpräle rayonı sostavına kergän awıl. Keçe Çınlı yelgasi buena urnaşqan häm şuŋadırmı rayonnıŋ iñ zur awıllarınnan sanala. Awıl cirlegeneñ gomumi mäydanı 6405 geqtar, sörü cirlege 5423 geqtar.
Awılda 582 xucalıq, 1407 keşe yäşi.
Awıl cirlegendə Keçe Çınlı urta gomumi belem birü mäktäbe urnaşqan. Ul 1925 yelda dürtyellıq mäktäp itep barlıqqa kilä, ä 1931 yelda – tulı bulmagan urta mäktäp, annan soñ 1972 yelda – urta gomumi belem birü mäktäbe dip üzgätelä.
Awılda 350 urınlıq Mädäniyät yortı, 5 şäxsi kibet, 1 däüdät qaramagındagı kibet, tegermän, awıl tulısı belän gazlaştırılgan. Xalıqnıñ 30% üzäkläşkän su sistemasınnan qullanıla, üzäk uramnarda 1993-95 yellarda asfal't tüşälgän. Rayon üzägenä qadär 30 qm.
1 SENTABER 2010: Baraq Husseyın Obama II[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Baraq Husseyın Obama II — Amerika Quşma Ştatlarınıñ 44-çe prezidente.
Barack Obama çığışı belän Kenyadan bulğan möselman ber äti belän aqtänle Amerikalı ber änineñ ulı bularaq 1961 yılnıñ 4 avgust könne Amerika Quşma Ştatlarınıñ Hawaii ştatındağı Honolulu qalasında dönyağa kilde.
Obamanıñ änise häm ätise ätiseneñ çit il uquçısı bularaq kilgän Hawaiida tanıştı häm öylände. Yaña öyläneşkän par Obama äle 2 yäşendä genä bulğan çaqta ayırıldı. Harvard universitetında stipendiat bularaq uqığan äti Obama, 1965 yılda Kenyağa qaytıp, xökümät öçen eşlägän bulsa, änise isä şulay uq çit il studentı bulğan İndoneziyalı Lolo Soetoroğa kiyäwgä çığa.
Obamanıñ äti-änise ayırılğannan soñ barı tik ber tapqır qına Amerika Quşma Ştatlarına yasağan säyäxäte waqtında 1971 yılda küreşep söyläşkän ätise 1982 yılda Nairobidä avtomobil qazasında ülde. Änise isä, 1972 yılda ikençe irennän ayırılıp, Amerika Quşma Ştatlarına kire qayttı häm 1995 yılda analıq yaman şeşennän ülde. Obamanıñ äni yağınnan 1 ügi bertuğanı, äti yağınnan isä 7 ügi bertuğanı bar.
11.11.2012-2.04.2014: Qazan Xalıqara Aeroportı[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Qazan Xalıqara Aeroportı - baş grajdan Qazan aeroportı, ICAO=UWKD,IATA=KZN. Şähärdä tağıda bütän aerodromnar bar: KAPO (Borisoglebskiy) ICAO=UWKG; KVPO (Yudino) ICAO=UWKW; bäläkäy aviatsiä öçen: Qurqaçı (ICAO=XWKR) häm Vişnevka (ICAO=ZC7L).
Qazan Xalıqara Aeroportı 26-28 şähärdän kilometrda urnaşqan. 1.2 million artıq passajirlar 2011 yılda xezmät kürsätä. 1979 yılda bu urında açılğan. İske aeroport Qazan-2 Sovet rayonında Qazanda 1930-2005 yıllarda urnaşqan ide häm cirle hawa yulların xezmät kürsätä ide.
2-30.04.2014: Bolğar şähäre[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Bolğar (pyc. Бoлrap) — Tatarstannıñ könyaq-könbatışında, İdelneñ sul yaq yarında (Kuybışev susaqlağıçı) urnaşqan, rayon buysınuındağı şähär. Spas rayonı üzäge (1930 yıl). 1991 yılğa çaqlı Kuybışev. Bolğar şähärlege çitendä, borınğı häykälläre yanında "Bolğar" aerodromı urnaşa.
Çardaqlı timer yulı stantsiäsennän tönyaqqa taba 71 km yıraqlıqta (Ulianovsk — Ufa yünäleşe). Qazanğa qädär — 140 km. Mäydan — 8 km². Xalıq sanı — 8,3 meñ keşe (2009).
İdel Bolğarında berençe şähärlär X yözneñ 20 nçe yılları başında kürenä başlıy. Berençe bolğar şähärläreneñ üsep çığuı islam qabul itü çorına turı kilä.
İdel belän Çulman totaşqan cirgä — Könçığış Awrupanıñ iqtisadi häm strategik yaqtan zur ähämiäte bulğan ike zur su yulı buyına utırğan. Başqalanı şundıy möhim urında tözü bolğar cirlären ber üzäk däwlätkä berläşterüdä, İdel Bolğarın häm anıñ başqalasın Könbatış belän Könçığış arasında iqtisadi häm mädäni elemtälär üzägenä äwerelderüdä ifrat zur rol' uynağan.
1.05-1.06.2014: Urıs yazı[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Urıs yazı yä Ukrainada Rusiä yaqlı protestlar - Ukrainanıñ könyaq-könçığış töbäklärendä bulğan Rusiä Federatsiäse yaqlı şiğärlär belän xökümätkä qarşı yünältelgän mass-külämle protest çaraları. 2014 yılnıñ mart ayında Yevromäydan näticäsendä konstitutsion bulmağan ısul belän Kievta üzäk xäkimiäte alıştırudan soñ başlana.
Protest mitingları Könyaq-Könbatış Ukraina şähärlärendä uza. Küp kenä ukrain MMÇları protestarda qatnaşuçılarnı «separatistlar» dip atıylar. Rusiä MMÇları isä alarnı «federalizatsiä tarafdarları» terminı qullana; yaña ukrain xökümätenä qarata yış qına «xunta» häm «Kiev uzurpatorları» terminnarı qullanıla.
Şuşı waqiğalarğa qädär Aqyarda mitinglar uza häm Qırım krizisı (2014) başlana. Qırım Cömhüriäte Ukrainadan bäysezlegen iğlan itä, Qırım statusı turında referendumın ütkärä (16-18 martında - Rusiädän başqa illär tarafınnan tanılmağan bäysez däwlät), näticädä Rusiä Federatsiäsenä kerü qarar qılına.
1.06-1.07.2014: Tatar teleneñ orfografiäse[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tatar teleneñ orfografiäse — Tatarstan Respublikası Prezidentı tarafınnan 1999 yılnıñ 15 sentäberendä qul quyılğan qanunda qabul itelgän tatar älifbasına nigezlänep tözelde, 2012 yılnıñ 24 dekäberendäge Tatarstanda tatar telen däwlät tele bularaq qullanu turında qanunı arqasında yañartıldı (Räsmi latin yazılışı oechen urtaq törki älifbası xärefläre qullanıla: ä, ñ, ö, ü).
Yaña latin yazuına nigezlängän tatar älifbası 34 xäreftän tora: anda suzıq awazlarnı belderüçe — 9, tartıqlarnı belderüçe — 25 xäref kürsätelgän.
Apostrof, siräk qullanılğanlıqtan, alfavitta ayırım urın almağan, ul, hämzäne (tä'min) belderüçe häm neçkälek bilgese bularaq, barı orfografiädä genä isäpkä alına.
Bu qanundağı alfavit, nigezdä, 1927—1939 yıllarda qullanılğan “Yañalif” alfavitın yañadan torğızuğa qaytıp qala. Läkin biredä “Yañalif”ne tulısınça şul kileş kire qaytaru yuq, häm ul bula da almıy, çönki anıñ qullanılmawına 60 yıl ütte, tormış üzgärde: yazuları latin grafikasına nigezlängän Könbatış tellären öyränü massaküläm küreneşkä äylände, xalıqara urtaq sanaqlar belän eş itü, xätta dönyaküläm informatsiä sistemasına — internetqa çığu ğädätkä kerde, törki xalıqlarnıñ üzara aralaşa, ber-bersen ruxi bayıta alu mömkinlekläre açıldı.
Menä şul şartlarda “Yañalif” üzgärtelmiçä torğızılğan bulsa, tatar balası, tatar häm çit il latinitsaları arasındağı ayırmalarnı kübräk kürep, qıyın xäldä yışraq qalır ide, tatar keşese, sanaq qullanğanda, bigräk tä anıñ yärdämendä internetqa çığıp eşlägändä, qıyınlıqlarnı kübräk kürer ide, törki tuğannarınıñ yazuların uqırğa turı kilsä dä, törle çitenleklärgä duçar bulır ide.
Şuşı äytelgännärne istä totıp, TR Däwlät Sovetı Zakonğa “Yañalif”ne beraz üzgärtep tözelgän yaña alfavitnı täqdim itte, häm ul, bilgele, kimçelekläre bulsa da, xäzerge zaman taläplärenä nığraq cawap birä.
1.07.2014-22.01.2015: Maxsus çağıştırmalılıq teoriäse[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Maxsus çağıştırmalılıq teoriäse - Albert Einstein'nıñ fizik teoriäse (1905), Makswell tigezlämäläre yärdämendä kürsätelän. İsaak Nyuton fizikasın almaştırdı.
Teoriäne böten fizik cämäğät qabul itä. Teoriägä qarşı eksperiment näticäläre xata bulıp sanalalar. Ğomumi çağıştırmalılıq teoriäse eksperimentlarga täñgäl kilä, şunlıqtan gravitatsiäneñ başqa teoriälärgä yul qardırmıy.
22.01.2015-29.08.2015: Möxämmät-Ämin xan[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Möxämmät-Ämin xan (1469-1518, Qazan xanlığı) — 1487-1495, 1502-1518 yıllarda Qazan xanlığı belän idärä itkän xan, İbrahim xannıñ ikençe xatını Nursoltannan tuğan ulı.
Atasınıñ 1479 yılda ülüennän soñ, änise citäklägän Böyek Mäskäw kenäzlege belän kileşü tözep tatu mönäsäbättä yäşäw yaqlı partiä ciñelä, 10 yäşlek Möxämmät-Ämin Mäskäwgä ozatıla. Anda aña tizdän Kaşira şähäre belän idärä itüne tapşıralar.
Möxämmäd Äminneñ 12 yullıq «Ğiqab» («Üç») isemle şiğere bilgele.
29.08.2015-4.09.2016: Ğäräp älifbası[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Ğäräp älifbası bügenge dönyada ayıruça kiñ taralğan älifbalardan berse. Qayber mäğlümätlärgä qarağanda, ul dönyada barlıq xalıqnıñ yaqınça yözdän unına xezmät itä. Berençe näwbättä ul – Ğäräp tele öçen. Monnan tış, Ğäräp älifbası İranda Farsı tele, Päqstanda Urdu tele, Äfğänstanda Puştu wä Däri tele öçen, öleşçä Hindstanda milli älifba bularaq qabul itelgän. Ul şulay uq İslam dine kiñ taralğan başqa illärdä dä (Bangladeş, Xäbäşstan, Filippinnar, İndoneziä, Malayziä, Mozambik, Nigeriä w.b.) aktif qullanılışta yöri. XX ğasırnıñ 30 yıllarda tulısınça Latin älifbası belän alıştırılğança, Sovetlar Berlegendä yäşäwçe törki xalıqlarnıñ, şulay uq Ğosman imperiäsendäge törekläreneñ milli yazuları da şuşı älifbağa nigezlängän ide.


text:
Turkiye Ch | 20 April 2017 | Namaz
Allahümme entesselamü ve minkes-selamü tebarekte ya zel-celali vel-ikram
Ala rasulina muhammedin salavat.
Sübhanellahi ve’lhamdü lillahi ve lâ ilâhe illallahu vellahu ekber ve lâ-havle ve lâ-kuvvete illâ billâhil aliyyi’l-azim
Âyet-el-Kürsi
Allahü lâ ilâhe illâ hüvel hayyül kayyûm. Lâ te’huzühû sinetün ve lâ nevm. Lehû mâ fis-semâvâti vemâ fil erd. Menzellezî yesfeu indehû illâ biiznihi. ya’lemü mâ beyne eydîhim vemâ halfehüm velâ yühîtûne bisey’in min ilmihî illâ bimâ sâe vesia kürsiyyühüssemâvâti vel erd. Velâ yeûdühü hifzuhumâ ve hüvel aliyyül azîm.
33 kere (Sübhanallah), 33 kere (Elhamdülillah) ve 33 kere (Allahü ekber)
Lâ ilahe illallahu vahdehu lâ serike leh lehül-mülkü ve lehü’l hamdü ve hüve alâ külli seyin kadîr
Sübhane rabbiyel aliyyil alel vehhab
Commenti recenti Off,tr.


text:
yavuz değirmenci - bahçalarda mor meni (gaziantep)
Sanatçı : Yavuz Değirmenci
Türkü : bahçalarda mor meni (gaziantep)
Etiketler : yavuz değirmenci - bahçalarda mor meni (gaziantep) türkü indir, yavuz değirmenci - bahçalarda mor meni (gaziantep) türkü dinle, Yavuz Değirmenci türküleri, bahçalarda mor meni (gaziantep) mp3 indir, Yavuz Değirmenci türküleri bahçalarda mor meni (gaziantep) türküsü, bahçalarda mor meni (gaziantep) sözleri, Yavuz Değirmenci mp3 dinle, Yavuz Değirmenci download, bahçalarda mor meni (gaziantep) bedava mp3, Yavuz Değirmenci türkü sözleri, Yavuz Değirmenci türkü dinle, Yavuz Değirmenci son albüm indir
Yavuz Değirmenci Türküleri
yavuz değirmenci - benden selam olsun bolu beyine (kastamonu)
Yavuz Değirmenci - Aydıl Aydıl Dilim Var
yavuz değirmenci - aş yedim dilim yandı (elazığ)
Yavuz Değirmenci - Liverimin Kaytanı
Yavuz Değirmenci - Pencereden Bir Taş Geldi
Yavuz Değirmenci - Mendilimde Tuz Taşı
Yavuz Değirmenci - Mihrican Mı Değdi
yavuz değirmenci - çimende sürü gazlar (van-erciş)
yavuz değirmenci - köprünün başlarında (erzurum)
Yavuz Değirmenci - Köroğlu Solağı
yavuz değirmenci - kevengin yollarında (elazığ)
Yavuz Değirmenci - Bahçalarda Mor Meni
Yavuz Değirmenci - Erzurum un Dağında
yavuz değirmenci - bir yıldız doğdu nur ile (erzincan)
yavuz değirmenci - şafak söktü yine sunam uyanmaz (erzurum)


text:
Bortaslar
Bortaslar - Urta häm Tübän İdel buyında yäşägän qäbilälär berläşmäse. Zamança tatarlar babalarınıñ berse bulıp sanala.
9 yöz Şäreq ğälimnäre yazmalarında telgä alına (İbn Rustä, äl-Mäsğüdi h.b.) İgen igü häm terlek asraw belän kön kürgännär.
9-10 yözlärdä Xäzär qahanlığında, soñınnan İdel buyı Bolğarına buysınıp yäşilär. Bolğarlar häm İdel töbägendäge başqa ıruğ-qäbilälär (Muqşı h.b.) arasında assimilätsiyälängän dip uylanıla. Toponimikada Bortaslar ataması belän bäyle isemnär saqlanıp qalğan (mäs., Bortas awılı).
İdel buyı Bolğarına kergän bar qäbilälär: bolğarlar, barsillar, iskillär, bäräncärlär, sawirlar, suarlar, bülärlär, törkiläşkän fin-uğorlar, soñraq ta bortaslar, xäzärlär, qıpçaqlar - zamança tatarlarnıñ babaları bulıp sanala, şul säbäple bügenge tatarlarnıñ tışqı qiäfäte törle-törle bula. Şunı da DNK-genealogiä raslıy.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
V-XI ğasırlarda bortaslar İdel buylarında (qayber çığanaqlar buyınça bügenge Samaradan Volgogradqa qädär) yäşägännnär.
X ğasırda ğäräp tarixçıları, XII ğasırda urıs yazuçıları tarafınnan telgä alına.
VII-VIII ğasırda Qotrağ citäkçelegendäge bolğarlar näq bortaslar cirläre aşa bügenge Tatarstan territoriäsenä küçenep baralar.
VII ğasırda bortaslar 10 meñ caydaqlı ğäskäre belän İdel buyı bolğarları häm bäcänäklär belän suğışalar.
VII ğasırazağınnan Xäzär qahanlığına buysına, X ğasırdan İdel buyı Bolğarına häm Kiev Rusenä bäyle bulğannar.
XI ğasırda sarı qıpçaqlar kilgännän soñ, bortaslar üz yoğıntısın yuğaltalar.
XI ğasırda könbatış-tönyaqqa Sırı, Muqşı yılğaları buylarına küçenep baralar, mäsälän bügenge Penza ölkäsendäge Bortas yılğası bar.
Bortaslar mişär tatarları mädäniätenä zur yoğıntı yasağannar, qayber çığanaqlar buyınça mişär tatarları näq bortaslardan çıqqannar.
Çığış farazları[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Bortaslarnıñ etnolingvistik çığışına berniçä qaraşlar bar:
Alan-asslar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Arxeolog G.Afanasyev bortaslar alannar belän qärdäş xalıq bulğan dip farazlıy, häm bortas - furt as süzennän zur yılğa yanında toruçılar dip tärcemä itä. Pritsak bortaslarnıñ qayber ğädätläre alannarnıqına tiñ dip isbatlıy.
Şul qaraş buyınça bügenge tatarlar ber öleşe (mişärlär) osetinnarğa qärdäş xalıq bulalar.
Törki qaraş[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Kürenekle tatar tarixçısı Mirfatıyx Zäkiev, Orlov, Xalikov bortaslar törki telle İdel buyı bolğalarına qärdäş xalıq bulğanın isbatlıylar.
Fin-uğırlar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
AQŞ belgeçe Piter Golden bortaslar fin-uğır xalıqlarına qärdäş xalıq bulğanın farazlıy. Novoseltsev buyınça bortaslar mordva häm mişär tatarlarınıñ babaları bulğan dip faraz itä.
Sıltamalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- AфaHacbeB Г. E. БypTacы // ИcчeзHyBшиe Hapoды: CбopHиk cTaTeй (пo MaTepиaлaM жypHaлa «Пpиpoдa») / CocT. C. C. HepeTиHa; Пoд peд. П. И. ПyчkoBa; Xyдoж. oфopMл. E. Л. ГoлbдиHa. — M.: Hayka, 1988. — C. 85-96. — 176 c. — 25 000 эkз. — ISBN 5-02-023568-7. (oбл.)
- ЗakиeB M. З. ПpoиcxoждeHиe TюpkoB и TaTap. — KaзaHb: ИHcaH, 2002. — 496 c. — ISBN 5-85840-317-4.
- Зaxoдep Б. H. Kacпийckий cBoд cBeдeHий o BocToчHoй EBpoпe, T. 1. — M., 1962.
- CMиpHoB A. П. K Boпpocy o бypTacax // KpaeBeдчeckиe зaпиckи (yлbяHoBckий oблacTHoй kpaeBeдчeckий Myзeй), B. 2. — yлbяHoBck: 1958.
- XaйpeTдиHoB Д. З. ИcлaM B цeHTpaлbHo-eBpoпeйckoй чacTи Poccии: эHциkлoпeдичeckий cлoBapb / KoллekT. aBTop; cocT. и oTB. peдakTop Д. З. *XaйpeTдиHoB. — M.: ИздaTeлbckий дoM «MeдиHa», 2009. — 404 c., ил. — (ИcлaM B Poccийckoй Фeдepaции; Bып. 4).


text:
Qırım ilhaqından soñ, Ukrainanıñ qıta qısmında yerleşken Vernadskiy adına Tavriya milliy universiteti qırımlı abituriyentlerni qabul etmege azırmı? Ukraina aliy oquv yurtları (AOY) yarımada mezunlarına ne teklif etebile? Qıta qısmında oquvğa kirmeğe azırlanğan Qırım sakinleri nelerni bilmeli?
Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde bu ve diger suallerge Vernadskiy adına Tavriya milliy universitetiniñ rektorı Vladimir Kazarin ve «Almenda» ukrain vatandaşlar tasili Merkeziniñ talilcisi Oleg Ohredko cevap bereler.
– Soravda iştirak etken talebeler, ilk-başta ders keçirilmesine uyğun olmağan sınıflar aqqında aytqan ediler. Bu mesele çezildimi?
Yazğace binalarnıñ maddiy ceetten ğayrıdan tiklev meselesi çezilir dep belleyimVladimir Kazarin
Kazarin: Biz qullanğan odalar bizge berilgenine bir yıl oldı. Dört binanıñ eki danesi 5 yıldan berli isitilmegen: bir zamanlarda borusı patlağan, binalarnı bizden evel qullanğanlar olarnı tamir etip oturmağan. Ondan da ğatrı Rıbalskiy adasında borç sebebinden bundan 4-5 yıl evelsi oquv binasınıñ elektrigi kesilgen. Olar yerine 1 million 200 biñ grivna cöreme tölemege mecbur qaldıq. Artıq elektrik tekrar bağlandı. Çezilmek kerek olğan soñki problema – isitmege başlamaq içün, Kirillovskayadan keçken borunıñ bir qısmı tamir etilmesinden ibaret. Yazğace binalarnıñ maddiy ceetten ğayrıdan tiklev meselesi çezilir ve diger meselernen oğraşılır, dep belleyim.
– Talebelerniñ sayısı artamı?
Kazarin: Ebet, zira Qırımdan ekinci, üçünci, dördünci kursqa keçkenlerniñ sayısı arta. Maña ikâye etip bergenlerine köre, bir buçuq afta evelsi Rusiyege bağlı Qırım federal universitetinde açıq qapu künü ilân etilgen ve tedbir, bizler beñzer tedbirler keçirgen zalda ötkerilgen, lâkin bu zal bom-boş eken, çünki abituriyentler kelmegen. Bu demektir ki, QFU bugünki künde talebe celp etmekte zorluq çeke. Ukraina tarafdarı olğanlar bizge ya da başqa ukrain AOY avuşa, Rusiye tarafdarı olğanlar ise, mesela, Krasnodardaki Kuban universitetine kete, çünki anda dünyada tanılğan diplomlar berile. QFU diplomını tek Rusiye tanıy. Yani, sentâbr ayından başlap bizim oquv binalarımız eki deñiş çalışacaq. Olar boş turmamalı.
– Yataqhane meselesi ne alda?
Kazarin: Bizim öz yerlerimiz da mevcut, ayrıca yataqhanege çevirilgen binamız da bar. Ondan da ğayrı, İlimler Akademiyasında yedeklengen muayyen yataq sayısı bar. Talebe sayısı artqan taqdirde yedek olaraq tutulğan soylârı da bar.
– İlhaq etilgen Qırımda Kyiv TMU aqqında menfiy şeyler aytıla. «RİA novosti Krıma»dan alınğan maqale adını misal ketirem: «Kyiv uydurıq TMU oquv odaları, yataqhane ve finansirlenüvi olmağan «AOY» olıp çıqtı». Bunı ne şekilde izaatlarsıñız?
Yataqhanelerde yerler bar ve Qırımdan avuşqan soylârını yer berileVladimir Kazarin
Kazarin: Yataqhanelerde yerler bar ve Qırımdan avuşqan talebelerni yernen teminleymiz. Siz misal etip ketirgen sözler ise – yalan, buña inanmaq yañlış olur. Stipendiyağa kelgende ise, devlet sımarışına köre bizim biñ talebelik yerimiz bar. Bir qısmı paralı oquvğa ya da ğıyabiy bölükke oqumağa kire, lâkin biz Tasil nazirligine mektüp yazıp, işğal etilgen territoriyalardan kelgen talebeler aqqında bildirerek, ilâve bücet paraları isteymiz. Ricalarımıznıñ 75% qanaatlendirile.
– Oleg, Qırımdan kelgenler içün Ukraina qıta qısmındaki AOY kirmek ne qadar qolay?
Rusiye basqısını arttıra, TMUğa keder etmek içün pek büyük iş alıp barılaOleg Ohredko
Ohredko: Evelki yıllarğa nisbeten, bu daa da qolay. Aynı zamanda Rusiye basqısını arttıra, TMUğa keder etmek içün pek büyük iş alıp barıla. Keçken sene hususan Qırım talebelerine bayağı basqı yapılğan edi. Amma eñ muimi – Ukrainanıñ yapqanlarıdır. Şimdi ne zaman ve ne yapılacağını belgilegen 238 sanlı qarar peyda oldı. Qırım.Aqiqatsaytında AOY kirüv aqqında sade ve añlayışlı infografika bekleymiz.
– Kirüvnen alâqalı nasıl bir hususlarnı qayd etmek ister ediñiz?
Ohredko: Mezunlar bilmek kerek olğan eñ muimi şu ki – AOY kirüv kampaniyası pek tez keçecegi içün, boşaşmamaq kerek. Bücet yerleri sıñırlı ve Qırım sakinleri yekâne imkânğa saip: bücetke kirüv arizasını tek bir AOY berebileler. Ondan da ğayrı, abituriyent qısqartılğan usulda kirgen olsa bile, erte-keç mektep attestatı kerek olacaq. Meselâ, çetelde oqumağa istese o illâtalap etile. Ekseriy allarda oquvğa kirgen soñ bu aqta unutip yibereler.
Kazarin: Abituriyentlerge ayrılacaq diger muim şey de: biz sizlerni er türlü pasportıñız ile bekleymiz. Rusiye pasportınen kelgenler qabul etilmey degenlerni diñlemeñiz. Pasportsız bile kelebilesiñiz, doğuv aqqındaki ukrain şeadetnemeñizni ketirseñiz bile yete. Attestatıñızda eki başlı qartal olsa da ola, biz bu malümatnı işlep, sizlerge ukrain analogını berermiz. Ukrain tili be ukrain edebiyatı imtianlarından da qoqmañız: olar mekteplerde, mektep programması boyunca keçe. Biz Qırım sakinleri oquvğa kirgenlerini isteymiz, biz sizlerge añlayış kösterirmiz. İç bir şeyden qorqmañız, er yerde problemalarnı çezüv usulları bar.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)