text:
Qırım qamaçavı boyunca aktsiyasınıñ idarecisi Lenur İslâmov 2014 senesi Rusiye tarafından işğal etilgen yarımadanıñ qaytarılmasınıñ arbiy stsenariyi ola bilecegini tüşüne. Bu aqta o yanvar 19 künü Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde bildirdi.
«Qırımnıñ azat etilmesiniñ barışıq stsenariyine inanmayım, amma bu menim şahsiy noqtaiy-nazarımdır», – dey İslâmov.
Bunıñ ile o, Rusiyede iqtisadiy qıyınılıqlarnıñ olmasından sebep yarımadada adiselerniñ inkişafını tahmin etti.
«Böyle olacaq dep tüşünem: sanktsiyalar basar, menimce, Putinni (Rusiye prezidenti – QA) yaqın istiqbalde quvarlar, öz soñki uruşını etmege isteycek arbiy hunta kelir. Çünki olar buña o qadar vaqıt devamında azırlıq kördi. Olar içün Qırımnı qaytarmağa tırışacaq er bir siyasetçiniñ tarafından satqınlıq olaraq körünir», – dey İslâmov.
Qırım.Aqiqat Radiosınıñ diger musafiri, «Pravıy sektor»nıñ spikeri Aleksey Bık dey ki, «Ukrainada şimdi Qırım qaytaruvınıñ yolları yoq».
«Qırımnı Ukrainağa qaytarmaq içün ne diplomatik, ne arbiy yollarnı köremiz. Amma, böyle yollarnıñ peyda olması içün fırsatlarnı birlikte meydanğa ketire bilemiz. Şimdi pek qıyın vaziyet, siyasiy, ve diplomatik yollar biz içün, arbiy kibi, qapalıdır», – dey Bık.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


c: text/html

text:
Qırımnıñ rusiyeli ükümetiniñ haber ve bağ siyaseti nazirligi Qırım matbuat vastalarına yarımadınıñ rusiyeli prokurorı Natalya Poklonskayanıñ jurnalistler tarafından «Qırımtatar Milliy Meclisi» adınıñ añılması ile bağlı «buyuruq»nı yolladı. Bu aqta ForPost Aqyar haber portalı bildire.
«Bu aqta mektüp Qırım ve Aqyarnıñ ileri matbuat vastalarına Qırım cumhuriyetiyeniñ haber ve bağ siyaseti nazirliginden keldi. Beyanatta Qırım cumhuriyeti prokurorı Natalya Poklonskayanıñ nazirlikke imzalağan mektübine esaslanalar. Mektüpte yazılğanı kibi, Qırım ve Aqyarda «Meclis», «Meclis idaresi», «Qırımtatar Milliy Meclisi» sözleri ile resmiy sürette qayd etilgen teşkilât yoq eken», – yazıla neşirde.
Bunıñ ile Poklonskaya dey ki, ticariy olmağan teşkilâtlar portalında aşkâr etilgen ticariy olmağan ve diniy teşkilâtlarnıñ esabat sistemasınıñ malümatına köre, Rusiye Federatsiyasında bu sözler ile tek eki cemaat birligi qayd etilgen: Tataristan Cumhuriyetiniñ tatar mırzalarınıñ Meclisi regional cemaat teşkilâtı ve «Meclis» musulman medeniyeti halqlarına ve diger milliy azlıqlarğa regional hayriye fondu, Moskva şeeri.
«Resmiy mektüpke esaslanıp, Qırım Cumhuriyetiniñ haber ve bağ siyaseti nazirligi Qırım Cumhuriyeti ve federal emiyeti olğan Aqyar şeeriniñ matbuat vastalarına haber süjetlerinde, maqale ve intervyüledre bar olmağan teşkilâtlarnıñ adlarını qullanmamaq çağıra», – denile vesiqada.
Qırımtatar Milliy Meclisi – 2014 senesi mart ayından Yuqarı Rada tarafından Ukraina territoriyasında qırımtatar halqınıñ icraiy organı olaraq tanılğan teşkilâttır. Ukraina ve Rusiye adliye nazirliginde cemaat-siyasiy teşkilât olaraq qayd etilmegen.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
48,00TL + Kdv
Daha fazla ürün görmek için sayfayı aşağıya kaydırınız.
Açıklama:Fatih Sultan Mehmet Han Sancağı,Fatih Sultan Mehmet Han Bayrağı
Etiketler: Fatih Sultan Mehmet Han Sancağı - Fatih Sultan Mehmet Han Bayrağı - Fatih Sultan Mehmet Sancağı - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Bayrağı - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Bayrak - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Bayrakları - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Flama - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Flamaları - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Flaması - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Fiyatı - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Fiyatları - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Satın al - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Satışı - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Satışları - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Bul - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Nerede - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Resimleri - Fatih Sultan Mehmet Sancağı yapan firmalar - Fatih Sultan Mehmet Sancağı nerede yaptırırım - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Toptan - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Toptan Alım - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Bastırma - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Bastır - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Yaptırma - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Yaptır - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Satışları - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Sat - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Fiyat - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Satış - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Fiyatları - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Fiyatı - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Al - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Satış Fiyatı - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Satışı - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Satın Al - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Tasarımı - Fatih Sultan Mehmet Sancağı Özellikleri - Fatih Sultan Mehmet Sancağı satış yerleri - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Bayrağı - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Bayrak - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Bayrakları - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Flama - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Flamaları - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Flaması - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Fiyatı - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Fiyatları - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Satın al - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Satışı - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Satışları - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Bul - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Nerede - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Resimleri - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı yapan firmalar - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı nerede yaptırırım - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Toptan - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Toptan Alım - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Bastırma - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Bastır - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Yaptırma - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Yaptır - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Satışları - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Sat - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Fiyat - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Satış - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Fiyatları - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Fiyatı - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Al - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Satış Fiyatı - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Satışı - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Satın Al - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Tasarımı - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı Özellikleri - Fatih Sultan Mehmet Bayrağı satış yerleri -


text:
Täjikstannıñ Dwşanbe qalasında jarnamalıq bïlbordtar sanı kürt kemip, jarnama berw qunı 75%-ğa tömendegen. Key derek boyınşa, qaladağı jarnama taqtalarınıñ jartısı bos tur, dep xabarlaydı Ortalıq Azïya jañalıqtar qızmeti.
Sky Central Asia/Tajikistan kompanïyasınıñ dïrektorı Şeralï Djwraboevtıñ sözinşe, 2011 jılğa deyin bir ğana mobïldi baylanıs operatorları memlekettik telearnalardıñ qazınasına jartı mïllïon AQŞ dolları köleminde tabıs äkelgen. Endi bul kompanïyalar jarnamağa ketetin şığındı azaytıp, qızmetterin arzanğa tüsetin ïnternette jarnamalawğa köşken.
Forex kompanïyasınıñ dïrektorı Azamat Zïkïrïëev dağdarıs saldarınan sawda köleminiñ kemip ketkenin, barlıq kompanïya men uyımdardıñ byudjeti qısqarğanın aytadı. «Dağdarıs bizdi de aynalıp ötpedi. Biz qızmetkerlerimizge jarnama berwşilerdiñ sanı azayğandıqtan tabıs pen eñbekaqı köleminiñ tömendewi mümkin ekenin eskertwge mäjbürmiz», – deydi ol.
Büginde Dwşanbede sırtqı jarnama qızmetimen tek 5-6 iri jarnama kompanïyası ğana aynalısadı.
Tegï: Älem ekonomïkası,
Kommentarïï


text:
ATO zonasından köçip ketken vatandaşlar içün bağlantılar
• Vatandaşlar içün haber resursı – saytta vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyetinden ve terrorizmge qarşı ameliyat keçirilgen rayonlardan Ukrainanıñ diger regionlarına köçip ketkenler içün malümat basılğan.
• «Emek» internet-portalı –vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyetinden ve terrorizmge qarşı ameliyat keçirilgen rayonlardan köçip ketkenlerlerge iş yerlerni tapmağa yardım etken sayt.
• İş tapuv devlet hızmeti – Ukrainanıñ er bir regionındaki iş tapuv merkezleriniñ kontaktları, merkezlerde qayd etüv şartları aqqında malümat ve işsizlerge yardım.
• «İnfoResurs» devlet şirketi – ATO zonasında yerleşken oquv yurtlarını terk etmege mecbur olğan studentler içün faydalı bir sayt.
• Tasilge qıymet kesüv ukrain merkezi – vaqtınca işğal etilgen Qırım territoriyasında yaşağan ya da ATO zonasından köçmege mecbur olğan mezunlar içün faydalı malümat.
• Vatandaşlıq cemiyeti ve akimiyet – vatandaşlarnıñ devlet siyasetiniñ teşkil etilmesinde Ukraina Nazirler Kabineti ve icraiy akimiyet organları ile munasebetini qurğan ve vatandaşlıq cemiyetiniñ inkişafı boyunca akimiyetniñ faaliyeti aqqında malümat bergen akimiyet haber resursıdır.


text:
60 jastağı reseylik käsipker Farxad Axmedov Äzirbayjandağı käsiporındarınıñ birinde jumıs isteytin qızmetkerleriniñ bankterdegi qarızdarın tügel tölep berdi. Bul twralı Minval.az xabarladı.
Basılımnıñ mälimetinşe, 10 kün burın Axmedovtiñ anası qaytıs boladı. Anasın jerlew üşin Gençay qalasına kelgen ol anar şırının öndirwmen aynalısatın zawıtqa barıp, 150 qızmetkerdiñ 80-nen astamı bankterge qarız ekenin biledi. Keyin mïllïarder jumısşılardıñ qarızdarın tügeldey tölep beredi. Onıñ naqtı qanşa qarajat jumsağanı belgisiz.
Farxad Axmedov Bakwde dünïege kelip, 1970 jılı Mäskewge köşip ketken. 1986 jılı Ulıbrïtanïyağa ketken ol käsipkerlikti bastaydı. 1987 jılı gaz öndiretin käsiporındardı qurılğımen jabdıqtaytın Tansley Trading kompanïyasın aşadı.
Reseyge qaytıp oralğannan keyin mïllïarder sayasï mansabın bastaydı. Forbes jwrnalınıñ mälimetinşe, 2013 jılı Axmedovtiñ baylığı 1,4 mïllïard dollarğa bağalanğan. Ol Keñes ükimeti kezinde äkesi jumıs istegen anar şırının şığaratın Aznar JAQ-tıñ Dïrektorlar keñesiniñ törağası.
Baq.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Aprelniñ 19-nda (eski esapqa köre – 8-nde) Rusiyede eninde-soñunda #KrımNaşğa (QırımBizimge) esas olğan – Qırım ve Kubanniñ Rusiye İmperatorlığına kirişiniñ 235 yıllığı qayd etildi. Bilakis Qırım noqta-i nazarından olıp keçken vaqia ise – tammanada bir ilhaq. Bu vaziyet aqqında çoq şey yazılğanı esapqa alınacaq olsa, diqqatıñızğa 1783 ver 2014 seneleri yüz bergen vaqiqalarnıñ arasında farq ve beñzerliklerni teklif etmek isteyim.
1. Qırım mensübiyeti
Qırım (bütünley olmasa da) 300 yıldan ziyade küç qullanılaraq zapt etilerek, Osmanlı imperatorlığına ait olğan edi. Yarımdada Ukraina terkibi oldu olacağı 60 yıl qaldı, lâkin barışıq yolunen oña keçken edi. Farq ortada.
2. Qırım mustaqilliginiñ ilân etilüvi
Rusiye ordusı yarımdadağa 1771 senesi kirerek, bir yıldan soñ Qırım hanına Türkiyege bağlı olmağanına ait yarlıqqa zorlay... ancaq Peterburg kontrolü altında. Ondan ğayrı böyle bir yardım içün Qırımdan etrafınen beraber Keriçni çekip alalar. 2014 senesi rusiyeliler Qırım MC gizli olaraq kireler, amma umumen alğanda beñzerlikler daa ziyade.
3. Yañı veziyetiniñ qanuniyleştirilüvi
Türkler daa 2 yıl Rusiyenen cenkleşe, atta Qırımda desant bile teşkil eteler, lâkin muvafaqiyetsiz olalar
Türkler daa 2 yıl Rysiyenen cenkleşe, atta Qırımda desant bile teşkil eteler, lâkin muvafaqiyetsiz olalar. Yarımadanıñ mustaqilligini tanımağa mecbur qalalar. Ukraina başqa türlü qarşılıq kösterse de, muvafaqiyetsiz ola, ancaq Rusiyeniñ degenine qail olmay. Aradaki farq körünip tura.
4. Qırımda Rusiye ordusı
Mında ise 100%lik benzerlik bar. 1782 senesi rusiyeliler Qırımğa kire de, çıqıp ketmege «unutalar» ve Aqyar (kelecekte Sevastopol) körfezinde gemiler toplana. 2010 senesi rusiyeliler cemidanları üstünden turaraq, iç olmağanda 2042 senesine qadar yerleşmege bağalar, qalğanı ise, zaten belli.
5. Yerli işbirlikçiler
Eki seferde de rusiyeliler Qırımnıñ eñ üst idaresini- yani eñ soñki han olğan Şahin Geraynı ve Qırım MC soñki spikeri olğan Vladimir Konstantinovnı «celp etmege nail ola»
Eki seferde de rusiyeliler Qırımnıñ eñ üst idaresi – yani eñ soñki han olğan Şahin Geraynı ve Qırım MC soñki spikeri olğan Vladimir Konstantinovnı «celp etmege nail ola». Hanğa para (emri astındakiler onı sevmey ediler) ve, belki de, İran tahtı vaat etile. Ancaq Konstantinov ile Sergey Aksönovnı ne ile aldatılğanları – şimdilik belli degil, amma ayartuv cedveli ziyade farq etmegendir dep belliyim.
6. Teşviqat ve propaganda
İşte, bunı er zaman qullanmağa pek yahşı bile ediler. İlk ilhaq arfesinde belli olmağan «Rusiyeli vatanperver» bir «tezkere» azırlayaraq, anda Qırımnıñ taqatsızlandırması boyunca öz leyhasını beyan ete. «Bütün siyasiy vastalarnı qullanmağa areket eterek, Tatar nesilleri arasında özara qavğa ve qarşılıq çıqarmalı... ve bu yolnen biri-birinden ayırmalı, bunıñ içün kerek çeşit yol ve ususllar tapmaq mumkün... İşte bu Qırımnıñ tezce ve qolayca zapt etilmesine hızmet eter». Beñzer leyhalarnıñ amelge keçirilmesi içün Şahin Geraynıñ yanında bir rus temsilcisi bulundırıla edi. Amma «bir halqmız», «aramızda bölünecek bir şey yoq», «başından berli rus toprağı olğanınen» bağlı sözlerni zaten eşitip toyğandırsıñız. Beñzerlik bu derece olur.
7. Gizli şey vaqtı kelip epbir ortağa çıqa
Rus vatanperverleri aprelniñ 19-nda (8-nde) Yekaterinanıñ Qırımnıñ bağlanuvı aqqındaki yarlıqnıñ çıqarıluvını qayd eteler, lâkin onıñ gizli olğanı iç birisiniñaqlına kelmey! Grigoriy Potömkinniñ yanında yarımdağa ketken vaqtınd onıñ kopiyasını bar eken, lâkin ilhaq kerçek bir vaqia olmağance o metinni kimsege oqup bermey. Aynı şekilde Putin de, aqlamağa ihtiyac olmağance sırasınen Qırım elitasınıñ separatist isyanına alâqadar olğanını inkâr ete.
8. «Referendum»
2014 senesi «Qırım referendumı» degen karnaval ne şekilde keçkenini sizler pek yahşı bilesiñiz. 1783 senesi keçken soyu da buña beñzey edi. Potömkin er bir meskün yerge Yekatrinağa itaat etsin degen manada mektüp yollap, zadekânlarnı qandırmağa, avam halqnı qorquzmağa areket eterek, neticede bir qaç ay devamında kerek olğan bütün vesiqalarnı toplay. İyülniñ 9-nda (iyünniñ 28-nde) Aq-Qaya dağında şouğa çevirilgen resmiy emin merasimi ötkerile, lâkin kerek olğan iş artıq yapılğan olıp çıqa.
9. Tamır halqnıñ taqdiri
Eki ilhaqta da pek qayğılı.İlk ilhaq zamanında qırımtatarlar yarımada ealisiniñ 90% teşkil ete ediler. Ondan s0ñ 150 yıl devamında ep quvğunlıqqa oğratıla ve ahır-soñu tamamile sürgün etileler. Ekinci ilhaq da horluq ve azaptan ğayrı iç bir yahşılıq ketirmey.
10. Tanuv
1783 senesi Türkiye «Qırımolarnıñki»ni qabul etmege razı ola ve büyük küçler arasından yalıñız Frenkistan büyük, ancaq uzun sürmegen raatsızlığını beyan ete
Şimdi ise Rusiyeni begenilmeycek bir sürpriz bekley edi. BMT Baş Assambleyasında 100 devlet (ABD, Canada, AB, Yaponiya) Qırım Ukrainağa ait olğanını bildire ve faqat 11 danesi (Venesuela, Zimbabve, Koreya HDC) – Rusiye ait olğanını ayta. Bu arada 1783 senesi Türkiye «Qırımolarnıñki»ni qabul etmege razı ola ve büyük küçler arasından yalıñız Frenkistan büyük, ancaq uzun sürmegen raatsızlığını beyan ete.
Hulâsalar
Birinciden, beñzerlik o derece taaciplendirici ki, ister istemez aqlıña Qırımnıñ 2014 yıl buhranı tarihiy kitaplarğa baqaraq azırlanmağan ekenmi degen fikir kele? Lâkin, ekinciden, büyük farq olmasa da, kilit noqtalarda olar pek az. Dünya ve Ukraina iç bir şeyni tanımay ve boyun egmey, bu ise bizge bir ümit bere. Ve soñki söz olaraq – er şeynen meraqlanğanlar içün bir meşğuliyet. Öz imayecilerini kerek olmağan soñ Şahin Geraynıñ ayatı ne şekilde bitirgenini biliñiz.
İşbu metin ilk defa Qırım.Aqiqat saytında 2016 senesi aprel ayında derc etilgen edi.
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mümkün


text:
Qaraşa 8, 2017 | avtor shalqar
(Maqala Din isteri jäne azamattıq qoğam mïnïstrliginiñ qoldawımen «Azamattıq bastamalardı qoldaw ortalığı» kommercïyalıq emes akcïonerlik qoğamınıñ granttıq bağdarlaması negizindegi Xalıqaralıq «Janaşır»
Qaraşa 8, 2017 | avtor shalqar
Mwsaïpov Dastan Farxatulı Almatı qalası, Äwezov awdanı, №122 JBBM tarïx päniniñ muğalimi Äskerï istiñ damwınıñ birqatar mäseleleri. Ewrazïya keñistiginiñ
Aqpan 25, 2017 | avtor shalqar
Ïslam Jemeneý, f.ğ.d. Türki xalıqtarınıñ tarïxı, mädenïeti arxeologïyalıq, folklorlıq dünïeler men jazba şığarmalar arqılı zerttelip kele jatır. Osı maqsatta
Jeltoqsan 13, 2016 | avtor shalqar
Ïslam Jemeneý, f.ğ.d. Qazaq ädebïetimen mädenïetin türkilik däwirdiñ rwxanï qundılıqtarına säýkes, tabïğï türdegi jalğası ispettes ekendigin onıñ işki mazmunı äri
Qaraşa 18, 2016 | avtor shalqar
Ïslam Jemeneý, f.ğ.d. Jıljımalı üýleri taýpasınıñ qazaqtıñ, Mäşhür bolıp keledi barlıq mınaw älemge. Ulısı men kişisiniñ qazaqtıñ, Şarıqtaýdaý üýleri bïikterde.
Qaraşa 18, 2016 | avtor shalqar
Ïslam Jemeneý, fïlologïya ğılımdarınıñ doktorı Ïran qazaqtarı degen uğımdı tarïxï turğıdan eki kezeñge bölip qarawğa twra keledi. Birinşi kezeñi-
Qaraşa 18, 2016 | avtor shalqar
Äpet Quralaý, QR bilim berw isiniñ üzdigi Bügingi Qazaqstan Täwelsizdigi xalıq bolmısınıñ küres jolındağı örligi men erliginiñ jemisi. Ol
Qazan 18, 2016 | avtor shalqar
Ïslam Jemeneý F.ğ.d. SDU professorı (Zafarnama, Babırnama jäne Tarïx-ï Raşïdïsındı üş jazba derek boýınşa) Ortağasırlıq parsı jäne türki tilinde
Säwir 19, 2016 | avtor shalqar
MUXTAR QUL-MUXAMMED, zañ ğılımınıñ doktorı, professor Kirispe ornına Däl sol küni ulı ustazdıñ Otanı – Qazaq eli onıñ arwağı mäñgilik
Säwir 16, 2016 | avtor shalqar
Muxtar Qul-Muxammed, professor, Qazaqstan Respwblïkası memlekettik sıýlığınıñ lawreatı Bügin bir kezderi dwlığalı Deşti Qıpşaqtıñ jawınger-jırawları jırlağandaý qırında kïik jaýlağan, swında


text:
Bolğan jaytqa qatıstı änşiniñ PR menedjeri Rïnat Tättibay tüsinikteme berdi.
“17 şilde küni Uzınağaş awılında Qazaq xandığınıñ 550 jıldığına oray koncert boldı. Sol keşten soñ keşki sağat 9: 00 şamasında änşi Däwren Oqapov pen Ömirqul eki kölikpen jolğa şıqqan. Jolda qarbız satılıp jatqanın körip, alwğa toqtağan. Sodan keyin qarbızdı alıp, jüre bergen kezde Däwren Oqapovtıñ avtoköligin texnïkalıq dükenniñ zat tasïtın ülken jük köligi soğıp ketken”, – deydi menedjer.
“Sol jerde birer sekwnd işinde ülgermegende, ol kölik Ömirqulğa da tïer edi. Alla saqtap, Ömirqul aman. Keyinnen mäseleniñ soñı şeşilgen. Degenmen qattı qorqıp qalğanın aytıp otır. Sonımen qatar endi joldan eşteñe almaytının jetkizdi”, — dep Rïnat Tättibay bolğan oqïğanıñ män-jayın tüsindirdi.
Derekközi:nur.kz
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Tatar yäş’läre, möselman kinosı häm su östendä xıyallar…
"QAZAN QAYTAWAZI" tapşıruı. 30.08.2017
QAZAN QAYTAWAZI - 44
Qazandağı xäbärçebez Raynur Şakir äzerlägän tapşıruda, soñğı ike atnada Tatarstanda häm İdel-Ural töbägendä bulıp uzğan çaralarğa küzätü täqdim itelep, tatar häm törki dönyanı yaqınnan qızıqsındırğan ähämiyätle waqiğalar (waqıyğalar) iskä töşerelep uzıla.
“QAZAN QAYTAWAZI” tapşıruınıñ TAWIŞ cıyılması biredä.
Tapşıru tekstınıñ kiril variantı "KaзaH kaйTaBaзы".
Fotosürät Törkiyä Cömhüriyäteneñ Qazan baş konsullığınıñ räsmi Facebook säxifäsennän alındı.


text:
McDonald’s brendin paydalanwğa quqığı bar kompanïya alğaşqı käsiporındı Almatı qalasında aşpaq. As mäzirinde dästürli jäne bükil älemge belgili Bïg Mak, frï, Çïken Maknaggets jäne tağı basqa tağam usınıladı.
Kompanïya basşılığınıñ aytwınşa, McDonald’s 100-ge jwıq qazaqstandıqtı jaña jumıs ornımen qamtımaq. Qazirgi waqıtta McDonald’s käsipornınıñ qızmetkerleri Reseyde oqıtılıp jatır. Bolaşaqta käsiporındar jelisi bükil Qazaqstanda damïtın bolsa, jumıspen qamtılatındardıñ sanı 20 mıñğa deyin ösedi degen boljam bar.
McDonald’s älemde älewmetttik jawapkerşilik qağïdaları negizinde bïznes jasaytını mälim. Qazaqstanda da bul dästür umıt qalmay, Almatıda meyramxana janınan mümkindigi şektewli balalarğa beyimdelgen balalar oyın alañqayı jasaqtalmaq.
McDonald’s aldağı eki jıl işinde Astana qalasında da aşıladı dep josparlanğan.
Derekközi: BNews.kz
Kommentarïï


text:
Maskünemder
Maskünem erkekterden saq bolw kerek. Olar meyirimdi äke, jaqsı küyew bolıp köringenimen, araqqa toyıp alıp otbası berekesin qaşıradı. Biraq, onday adamdar birinşi kezdeswde araq qumar ekenin körsetpeydi. Maskünemder de äyelderdiñ jüregin jawlap, köñilin awlawğa tırısadı. Araq qumar er adamnıñ özi sïyaqtı dostarı köp boladı. Sonday aq olar äzil qoy, qaljıñğa janı jaqın boladı eken.
Qatın qumar
Munday erkekterge tap bolsañız, ömiri izdewmen waqıtıñız ötedi. Qız qumar jigitter de maskünemder sekildi äyelderdiñ basın aynaldırıp, özine qaratıp aladı. Olar tipti äyelderiniñ bar ekenin jasırmay-aq, osınday äreketke barwı mümkin. Söyte tura, qız-kelinşekter munday jigitterdiñ sözine eljirep, ğaşıq bolıp qaladı. Qız qumar erkekterdiñ aytarlıqtay dostarı köp bolmaydı. Öytkeni qızdardıñ oğan degendegi nazarın özgelermen böliskendi jaqsı körmeydi.
Anasınıñ aytqanınan şıqpaytındar
Anasınıñ aytqanımen otırıp turatın erkekterde bar. Olar anasınıñ şamadan tıs maxabbatına bölenw arqılı zardap şegwi mümkin. Munday ekerter öte jaqsı bolıp keledi. Äyelderdiñ janın tüsinip, köbirek köñil bölip, tipti sıylaqtar sıylap jatadı. Biraq, anasınıñ tañdawımen ğana iske asadı. Olar jaman äreketke köp bara bermeydi. Degenmen anasın aynalşıqtap şıqpawı äyeline jaqpawı mümkin.
Alfons
Alfonstar basında qaltasınan özi tölep, keyin äyelderdiñ moynına minip aladı. Mäselen, meyramxanada otırğan kezde, aqşasın kartoçkadan alıp ülgermegenin, üyine qaldırıp ketkenin aytıp, ötirikke basadı. Aram pïğıldı alfonstar munday kezde qız-kelinşekterdiñ özderine tölewge twra keletinin bilip, qwlıqqa baradı. Alfonstar romantïkalıq keşter uyımdastırıp, bay-däwletti näzik jandılardıñ jüregin jawlap aladı. Olardıñ munday qïturqı äreketin betine basqan kezde, olar ömiriñizden bir jola ketip qaladı.
Sondıqtan küydim, süydim degen erkekterdiñ aldamşı sözine sene ketpey, tekserip alğan durıs.
Derekközi: comode.kz
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
El zañında ïmperatordıñ öz erkimen bïlikten bas tartwı qarastırılmağan.
Japonïyanıñ arnayı qurılğan ükimet komïssïyası öz erkimen taqtan tüswge nïettenip otırğan Akïxïtonıñ märtebesin 17-qazanda anıqtamaq.
Japonïyada 1947 jılı öz erkimen taqtan bas tartwğa tıyım salatın zañ qabıldanğan. Bul ïmperatorğa qısım körsetilmes üşin jäne sayasï küşterdiñ özderine qolaylı muragerlerdi taqqa otırğızbawı üşin jasalğan edi.
82 jastağı ïmperator Akïxïto bïılğı jazda densawlığınıñ qızmettik mindetterin atqarwğa mümkindik bermeytinin mälimdegen. Sawalnama jürgizgende jergilikti turğındar patşalarınıñ bul qalawına tüsinistikpen qaraytındarın körsetken.
Endi el bïligi Akïxïtonı öz erkimen taqtan tüsirw üşin onıñ jeke özine ğana qoldanılatın arnayı zañ qabıldamaq.
Derekköz: Argwmentı ï faktı
Kommentarïï


text:
Uzğan yıl 31 million keşe üz ilendä qaçaq buldı
Xalıqara afätlär belän idarä itü kongressı direktorı Aleksandra Bilak ber yıl êçendä bu qadär keşeneñ yäşägän ciren taşlap qaçırğa mäcbür buluınıñ uylandıruçı ikänen assızıqlıy
Uzğan yıl 31 million keşe üz ilendä qaçaq xälenä töşte. Bu xaqta Xalıqara afätlär belän idarä itü kongressı direktorı Aleksandra Bilak belderde. Ul ber yıl êçendä bu qadär keşeneñ yäşägän ciren taşlap qaçırğa mäcbür buluınıñ uylandıruçı ikänen assızıqlıy: suğış häm basım yasawçı rejimlar belän tağın da qararlı räweştä köräşergä kiräk.
Afätlär belän idarä itü kongressınıñ 2017nçe yılğı xisabına qarağanda, tabiğıy bala-qazalar yaqınça 19 million keşene cirennän kitärgä êtärgän. Dähşät häm bäreleşlär yözennän yortların taşlap başqa urınnarğa küçenüçelär sanı – 11 million 800 meñ. Xisapta bu sannıñ ber yıl êlekkegese belän çağıştırğanda ike tapqır artuı belderelä.
Demokratik Kongo cömhüriyäte şikelle Saxara östendäge Afrika däwlätlärendä 5,5 million, başında Süriyä kilüçe ğaräp illärendä 4,5 million keşe il êçendä küçenergä mäcbür bulğan.
İlendäge terrorçılıq, basım häm qorallı bäreleşlärdän qaçqan 40 million keşeneñ ber öleşe yıllardır kire öyenä qayta almağan.
Norvegiya moxacir êşläre şurası başlığı Yan Êgelann beldergänçä, yaqlawğa moxtaclar öçen däwamlı çara tabarğa kiräk. Çönki gumanitar yärdäm belän genä tormışın däwam itä aluçılarnıñ yärdämgä bäylelege ozaydı.
Dawıl, su basu, yanğın häm qorılıq şikelle tabiğıy bala-qazalar 135 ildä massaküläm qaçularğa säbäpçe bulğan. Xisapta äytelgänçä, andıylarnıñ sanı Qıtayda 4,5 million, Filippinnarda - 2,5 million, Kuba häm AQŞta isä, 1,7 million keşe.


text:
HSN Donetsk vilâyetinde: İvanivsk köy şurasınıñ territoriyasında “T2” dijital televizionı – esas haber menbaası
Ukraina haber siyaseti Nazirliginiñ nezaret missiyası Donetsk vilâyetinde sıñır yanında yerleşken Bahmut rayonundaki İvaniv köy şurasınıñ territoriyasında teleradioyayınlav alınıñ talilini keçirdi.
Köy şurası başlığınıñ vazifesini becergenOlena Danko aytqanına köre, efir analog antennasına mında "İnter", "1+1", "STB",TRK "Ukraina", "UA:Perşiy", Bahmut TV-sini, “NTN, “TET” kanallarını tutmaq mümkün.
"Onıñ içün, haberlerge irişimnen problemler yoq", - dep bildire Danko.
ATO zonasında yayınlav yañartuvı meselelerinden Nazir mesleatçısı (Ukraina halq deputatı), nezaret missiyanıñ başlığı Oleksandr Briginets: andan qayd ete: "Kene de, mında analog efir yayınlavı ve yoldaş yayınlavı degil de, dijital "T2" televizionı eñ tarqatılğan. Yerliler onı kanallar çoqluğı sebebinden "E32" dep adlandırdılar. "T2" dijital televizionı bu köyde, başqa köylerden başqa, esas televizion haber menbaası oldı. Yoldaş az", - dep qoşa Brığınets.
Cedvel


text:
Çavuşoğlu Kuveytta
Törkiyä tışqı êşlär ministrı cıyılış häm konferenśiyädä qatnaşa
Törkiyä tışqı êşlär ministrı Mävlüt Çavuşoğlu Kuveytta “DEAŞ”qa qarşı köräş xalıqara koaliśiya tışqı êşlär ministrları cıyılışında häm Ğıyraqnı yañadan tözekländerü konferenśiyäsendä qatnaşa.
Çavuşoğlu biredä Kuveyt prem’yer-ministrınıñ berençe urınbasarı häm tışqı êşlär ministrı Sabah äl-Halid äl-Hamad äs-Sabah häm Ğıyraq tışqı êşlär ministrı İbrahim äl Cafäri belän küreşte.
Çavuşoğlu – Cäfäri oçraşuında ike yaqlı häm regional’ täräqqiyät’lär söyläşelde, Ğıyraqnı yañadan tözekländerü konferenśiyäsennän êlek bu xaqta fiker alışıldı.
Çavuşoğlu Törkiyäneñ Ğıyraqqa qarata köçle yaqlawın yañarttı.
Çavuşoğlunıñ Kuveyt tışqı êşlär ministrı belän oçraşuında ike yaqlı mönäsäbätlär turında süz bardı, töbäktäge täräqqiyät’lär quzğatıldı.


text:
Suvdağda yanvarniñ 27-sinde «Qırım birdemligi» oturışuvına kelgen telükesizlik hadimleri, onıñ iştirakçilerinden pasportlarını köstermege talap etip, aksi alda er kesni avtozaklarğa yükleycek ve poliske alıp ketecekleri ile qorquza ediler. Bunı, Facebookta vaqia yerinden translâtsiya etken şaat Ridvan Qırımlı bildirdi.
O: «Telükesizlik hadimleri bizden başta pasportlar köstermekni talap ettiler. Lâkin aq-uquq qorçalayıcıları bunıñ qanunsız olğanını ve bunıñ içün sebep olmaq kerekligini söylediler. Ondan soñ olar, bizge eki şartlarınıñ olğanını ayttılar: ya biz vesiqalarımıznı kösterecekmiz, ya olar bizni yüklep, alıp ketecekler», – dey.
Şaat, pasportları olmağanlarğa ne olacaq, soralğanda, telükesizlik hadimleri yalıñız adları ve soyadlarını yazıp almağa vade ettiler, dep, olarnıñ sözlerini naqil ete.
Aynı zamanda telükesizlik hadimleri öz vesiqalarını köstermek istemediler.
Ridvan Qırımlınıñ aytqanına köre, telükesizlik hadimleri oturışuvnıñ iştirakçilerini namaz qılğan vaqıtlarında bile videoğa çıqara ediler: «Namaz qılğanlarnı kameranen çektiler. Doğrusını aytsam, men ömürimde birinci kere, etrafımda saqçılar turıp, namaz qıldım. Bazılarnı namazğa bile yibermegenlerini eşittim. Bu adamlar neden qorqa?».
Yanvarniñ 27-sinde Suvdağda «Qırım birdemligi» cemiyet teşebbüsiniñ oturışuvına Rusiye OMONınıñ hadimleri keldi.
Telükesizlik hadimleri, olarğa «bu adres boyunca silâlı toplaşuv keçe», dep telefon etkenlerini dediler.
Binanıñ yanına Rusiye OMONınıñ qararnen 15 hadimini ketirgen eki avtozak keldi.
Al-azırda Qırım uquqqoruyıcıları tarafından bu vaziyetke dair izaat berilmedi.
İlhaqtan soñ Qırımda Rusiyeniñ amelde akimiyeti mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli tanılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler yapa.


text:
90 yıl evelsi, 1926 senesi fevral 26 – mart 5 künleri, Baküde Birinci Sovet Türkoloji Qurultayı olıp keçken edi. Sovetler Birligindeki türk halqlarınıñ tarihında büyük bir vaqia oldı.
SSCB Merkeziy icra komiteti yanındaki Sovetlerniñ İlmiy Assotsiatsiyasınıñ reisi Mihail Pavloviçniñ selâmlav sözlerinde qayd etile ki, «Türkoloji qurultayı yalıñız ziyalılarnıñ degil, keniş halq sınıflarınıñ türk-tatar halqlarınıñ bugünge qadar yalıñız avropalı halqlarnıñ variyeti olğan medeniyetke qoşulmasında mania olğan beceriksiz ıstıla, imlâ, elifbege diqqatını celp etecek. Bu qurultay türk-tatar halqları inqilâp batalyonlarınıñ caillikni yoq etmege, halqlar arasında maarifniñ tarqatılmasına keder etken caillikniñ Gibraltarları ve Port-Arturlarına qarşı büyük bir ücüminiñ başlanğıçıdır».
Ulu türkşınas alimleri qurultayğa keldi. Vasiliy Bartold, İlya Borozdin, Bekir Çoban-zade, Aleksandr Samoyloviç, Sergey Oldenburg, Lev Şçerba maruzalarınen çıqışta bulundılar. Qurultayda 130 delegat iştirak etti, olarnıñ arasında Qırım MSSC sekiz temsilcisi: professor Çoban-zadeden ğayrı – Osman Aqçoqraqlı, Asan Sabri Ayvazov, Abibulla Odabaş, Şevqiy Bektore, Yaqub Kemal, İsmail Lemanov, Mamut Nedim.
Türk halqlarınıñ yazısı eki biñlik tarihqa saiptir, elifbeler bir qaç kere deñişken edi. Çızmaq ve ariflerni qullanmaq qıyın edi. XIX asırnıñ soñu-XX asırnıñ başında informatsion modernizatsiya zamanında buña büyük diqqat ayırıldı: arap urufatınıñ qullanması mehanik yazı maşinalarınıñ işini zorlaştırğan edi. Sozuq sesler içün ariflerniñ qoşulması kibi yañılıq muvafaqiyetsiz oldı. Türk halqları içün latin urufatına esaslanğan yañı elifbeni azırlamağa başladılar – Yañalif türk tilleriniñ qaidelerine daa çoq uyğan edi.
Vatandaş cenki bitkeninen Azerbaycanda ve Şimaliy Kavkazda, soñra ise Orta Asiyada Sovet akimiyeti tiklengen soñ arap urufatından latin urufatına keçüv areketi başladı. Azerbaycanda latin urufatına keçüv tecribesi memleketteki yazı inkişafınıñ temeli oldı. 1924 senesi Moskvadaki Şarqşınaslıq ilmiy cemiyetinde türk yazıları içün latin urufatınıñ birligi quruldı, teşkilât umumtürk qurultayına azırlıq körmege başladı. 1926 senesi fevral 26-da açılğan qurultaynı teşkil etüv işleriniñ büyük qısmı Azerbaycannı ögrenüv cemiyetine aittir.
Qurultaydaki çıqışlarnıñ bir çoqu Qırımğa bağışlanğan edi. Böylece, professor İlya Borozdin 1925 senesi Bağçasaray civarındaki Eski Yurtta Üsein Bodaninskiy ve Aleksey Başkirov yolbaşçılığında keçirilgen qazma işleri aqqında tarif etti: «Olar acayip bir örnek malümatını, hususan meraqlı yazı ve örnekli baştaşlarnı köstergenler. Krımtsik ve Krımsovnarkom SSCB Merkeziy icra komiteti yanındaki şarqşınaslıq ilmiy birliginen beraber Qırımdaki tatar medeniyetini ögrenmek içün yolbaşçılığım altında 1925 senesi yazda Eski Qırım (Solhat) yadikârlıqlarını tedqiq etüv ilmiy ekspeditsiyasını teşkil etkenler».
Maruzacınıñ qayd etkenine köre, «Solhat XIII asırda (ekinci yarısı) ve XIV asırda büyük bir iqtisadiyat ve medeniyet merkezi olğan. Şarqnıñ farqlı memleketlerinden bir sıra kervan mında kele, bir çoq til eşitile, büyük alış-veriş işleri mında keçirilgen edi. Küçük Asiya, Mısır, Turkestan, ve atta uzaq İndistan parlağan tatar şeeri ile ticaret munasebetlerini qurğan ediler, eski malümatlarğa köre, şeerniñ divarları o qadar büyük edi ki, atlı olarnı keçmek içün yarım künni sarf etken edi. Solhat iqtisadiyat merkezi olmaqnen beraber, tasil ve sanat ilerilegen medeniyet merkezi de oldı. Bazı da mahsus çağırılğan ustalarnıñ qurğan cami, medrese, dürbe ve saraylar şeerde çoq edi».
Qazan tarihçısı Gaziz Gubaydullik maruzasında «büyük bir medeniy keçmişke saip olğan ve XVII asırda ğayet meraqlı tarihçılarnı bergen Qırımnıñ türk-tatar alemini» aytıp, Amet Özenbaşlınıñ tedqiqine büyük diqqat ayırdı: «Sovetlerniñ tatar matbuatında çıqqan tarihiy maqalelerden ğayrı, keçken sene Amet Özenbaşlınıñ pek emiyetli, ayatiy ve ameliy qıymetli olğan tedqiq ve eserleri çıqtı: «Çarlıq zamanında Qırım faciası». Bu kitap bütün qırımtatar kitapları kibi qolay bir tilde yazılğan, onıñ em publitsistik, em de ilmiy emiyeti mevcut. Bu eserde çarlıq zamanında basılmağan malümatlar derce etildi, basılğanlar ise birleştirildi. İlâve etilgen XVII asırnıñ Qırım Hanlığı haritası da pek qıymetlidir».
Qırım temsilcileriniñ çıqışları çeşit lingvistik meselelerinen bağlı oldı. Bekir Çoban-zade eki maruzanı oqudı – «Türk lehçeleriniñ yaqın aqrabalığına dair» ve «İlmiy terminologiyanıñ sistemasına dair», İsmail Lemanov «Türk tillerini ögretüv usullarınıñ temelleri aqqında» fikirlerinen paylaştı, Abibulla Odabaş ise «Türk tillerinde ıstılalar» maruzasınen çıqışta bulundı.
Qurultay Sovetler Birliginiñ diger cumhuriyetleri ve vilâyetlerinde Azerbaycannıñ latin urufatına keçüv tecribesini qullanmağa tevsiye etken edi. Yañı türk elifbesiniñ Sovet merkeziy komiteti qurulğan edi. Qurultaydan soñ arap urufatını qullanğan türk halqlarınıñ latin urufatına keçüv areketi başlandı. Elifbe qurulışında «unifikatsiya», yani ayrı milliy elifbelerniñ grafik ve fonetik birleşmesi esası teklif etilgen edi.
Faqat bir qaç yıldan soñ sovetler latin urufatından memnün qalmay ediler. Halqlarnıñ tez sürette birleşme siyasetine SSSC halqlarınıñ kirill urufatına keçmesi uya edi. Sovetlerniñ Kommunistik firqasınıñ Merkeziy komiteti ve sovet ükümeti (1939) qarar alğan soñ bu ğaye ömürge keçirildi.
Qurultaynıñ bir çoq iştirakçisi o vaqıt artıq repressiyalarğa oğratılğan edi. Qırımtatar delegatlarından bir kişi sağ qaldı – Şevqiy Bektore. O, 1932 senesi apiske alındı, soñra tekrar apiske alındı, 1956 senesi ise Türkiyege ketti, anda da beş yıldan soñ vefat etti...
Gülnara Bekirova, Qırım tarihçısı, Ukrain PEN-klubınıñ azası


text:
Aprel 13-de saba Bağçasarayda yaqalanğan Qırım musulmanlarına nisbeten memuriy protokollar tizildi, olarnı mahkemege alıp keteler. Bunı qırımlı advokat Cemil Temişev Riza Mujdabayevniñ evinde keçirilgen tintüvden soñ bildirdi.
«Er yerni baqıp çıqtılar, eki telefon, sistema bloku, eki flaş kartı, bir kitapnı aldılar. Memuriy cinayet aqqında prokotol tizildi, mahkemege alıp keteler. Er kes mahkemege kele bile, biz anda yol alacaqmız», – dep ayttı advokat.
«Kremlniñ Qırım siyasiy mabüsleri» saifesinde haber etildi ki, tutulğan insanlarğa qoltutacaqlar Bağçasaray mahkemei ögünde toplaşa.
Rusiye uquq qoruyıcıları tintüv ve tutuvlarnı şimdilik izaatlamadı.
Aprel 13-de saba Bağçasarayda Rusiye uquq qoruyıcıları Riza Mujdabayev (6-ncı mikrorayon) ve Seydamet Mustafayevniñ (7-nci mikrorayon) evinde tintüv keçirdiler.
Aprel 6-da OMON hadimleri Aqmescitniñ merkeziy bazarını sarıp alğan edi. Rusiye uquq qoruyıcıları «slavân körünişi olmağan» 80-ge yaqın insannı tuttı. Qırımdaki Rusiye politsiyasınıñ idaresi Aqmescit çarşısındaki tutuvlarnı «planlaştırılğan iş tedbirleri» dep adlandırdı.
Qırım işğalinden soñ yarımadada mustaqil jurnalistler, qırımtatar faalleri, Meclis azaları ve Hizb ut-Tahrir ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde tintüvler sıq-sıq keçirilmege başladı. Ukraina Tışqı işler nazirligi (TİN) Ukrain vatandaşları işğal olunğan Qırımda taqip etilgenlerinden raatsız olğanını beyan etip, basqılarnı toqtatmapa çağırdı. Bunıñnen beraber TİN Dünya toplulığına muracaat etip, bütün mumkün olğan siyasiy ve uquqiy imkânlar ile Rusiyege tesir etmege, onıñ totalitar usullarınen insan aqları ve söz serbestligini yoq etmesini toqtatmağa, ve apis etilgen ukrain siyasiy mabuslarnı azat etmege çağırdı.


text:
“Qırım tatarlarınıñ qayğısın xis itäbez”
Törkiyä çerkeslärneñ häm qırım tatarlarınıñ sörgen itelüeneñ qayğısın xis itüen belderde
Tışqı êşlär ministrlığı süzçese ilçe Xösäyen Müftüoğlu: "Qawemdäş qırım tatarları belän dus häm tuğandaş Qavqaz xalıqlarınıñ uzğan çaqlarda bulğanı kebek bügen dä yanında buluıbıznı tağın da ber qat telgä alabız, här ike tragediya waqıtında yäşängän yuğaltularnıñ xätiräse aldında xörmät belän baş iyäbez”, - dip assızıqlap äytep uzdı.
Müftüoğlu çerkes häm qırım tatar sörgennäreneñ yıllığına qağılışlı sorawğa birgän yazma cawabında 250 meñ qırım tatarınıñ ber tön êçendä watannarınnan meñnärçä çaqrım yıraq cirlärgä sörgen itelüen xäterlätte.
Keşelek däräcäsenä tiskäre şartlarda uzğan säyäxätneñ häm annan soñ duçar bulğan sörgen tormışınıñ un meñnärçä qırım tatarınıñ ülemenä säbäp buluın belderüçe Müftüoğlu: "Yöz meñnän kübräk qırım tatarı bügenge köndä dä xätta tuğan yaqlarınnan çittä yäşärgä däwam itä. 18nçe may qırım tatar sörgene näticäsendä häläq buluçılarnı Allahın yarlıqawı belän iskä töşeräbez”, - dip äytte.
21nçe may köneneñ çerkes sörgeneñ yıllığı buluına iğtibarnı yünältüçe Müftüoğlu: "19nçı ğasırda Patşa Rusiyäse Qavqaznı yawlap alğan däwerdä Qavqaz xalıqları yöz meñnärçä keşesen yuğaltqan, isän qaluçılarnıñ kübese, tuğan yaqların taşlap, Anadoluğa sıyınğan. “Çerkes sörgene” dip yörtelgän bu faciğanıñ qayğısın bügen dä xis itäbez. Şuşı forsattan çığıp qawemdäş qırım tatarları belän dus häm tuğandaş Qavqaz xalıqlarınıñ uzğan çaqlarda bulğanı kebek bügen dä yannarında buluıbıznı tağın da ber qat belderäbez, här ike tragediya waqıtında yäşängän yuğaltularnıñ xätiräse aldında xörmät belän baş iyäbez”, - dip basım yasadı.


text:
Ereb dilinden tercumede din-evez,ceza,hesabat,seriet ve s. menaliri ifade edir.Termin olaraq,din-beseriyyeti duzgun yola istiqametlendirmek,dunya ve axiret seadetine catdirmaq ucun Allahtealanin oz peygemberleri vasitesi e'lan etdiyi e'tiqadi prinsipler ,exlaqi normalar ve emeli qanunlarin mecmusudur. Din seadet yolunu gosterir; inamsiz xoshbextlik tapmaq olmaz.Dini eqideni insan qebbimdeki gizli senzorla muqayise dtmek olar: o, insani hemise ve her yerde murayiet edir.Din enisli-yoxushlu heyat yolumda insana mohkem dayaqdir. Ereb dilinden tercumede din-evez,ceza,hesabat,seriet ve s. menaliri ifade edir.Termin olaraq,din-beseriyyeti duzgun yola istiqametlendirmek,dunya ve axiret seadetine catdirmaq ucun Allahtealanin oz peygemberleri vasitesi e'lan etdiyi e'tiqadi prinsipler.
-=^-^=-
Nece acizler var Ay Allahim.sen islah et bele nankorlarideist kimi)
Nece acizler var Ay Allahim.
Dinin tercumesini bilmirdim.
»Oxu zalına keç


text:
Cumaaqşamı künü, oktâbr 30-da, işğal etilgen Qırımda Vernadskiy adına Tavriya Milliy universitetiniñ qırımtatar ve şarq filologiyası fakultetinde «Sıñırsız filologiya» beşinci konferentsiyası olıp keçti.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ malümatına köre, tedbir qırımtatar maarifçisi İsmail Gasprinskiy ölüminiñ 100 yıllığına baışlandı.
Konferentsiyada «Milletlerara munasebetler boyunca devlet komitetiniñ» reisi Zaur Smirnov ve Qırım «Devlet şurasınıñ» spiker muavini Remzi İlyasov iştirak ettiler.
«Qırımtatar tilini devlet tili olaraq saqlap qalmaq ve inkişaf ettirmek içün ameliy adımlar kerek. Bunıñ kibi ameliy adım Qırımnıñ bütün regionlarında, er bir uzaq mektepte qırımtatar tilini ögretecek mütehassıslarnı azırlav olacaqtır», – dep qayd etti Zaur Smirnov.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildire ki, qırımtatar ve şarqı filologiyası fakultetiniñ dekanı Ayder Memetov studentlerge fakultetniñ «temiz ilimnen» oğraşmaq imkânı peyda olğanını aydınlatqan eken.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Frenkistan Tışqı işler naziri Jean-Marc, onıñ devleti Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilgenini qabul etmecegini bildirdi. Bunı o «112 Ukraina» telekanalında yayınlanğan, Ukraina Tışqı işler naziri Pavlo Klimkinnen birlikte Parijde bergen matbuat konferentsiyada dedi.
Herault : «Frenkistan Qırım işğalini şimdi ve kelecekte de qabul etmez. Frenkistan Almaniyanen birlikte ileride de Normand formatına köre cenkniñ yaralarını sarmaq içün bütün kerekli ğayretini kösterecek», – dep qayd etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Çïpti alğaşqılardıñ biri bolıp ornatqan Sandro Portnerdiñ aytwınşa, üydegi qabıldağış qurılğı arqılı endi onıñ alaqanı älsiz radïo-sïgnalın beredi. «Men munı mindetti türde ornatw kerek demeymin, biraq jañaşıl texnologïyalar ürdisterine äwestenip, onıñ mümkindigine öz betimşe köz jetkizgim keldi», — deydi jigit. Ol qolın qozğaw arqılı üyiniñ esigin aşıp, jaba aladı, sonımen qatar, uyalı telefonındağı keybir fwnkcïyalardı paydalanwğa mümkindigi bar.
Budan bölek, RFID çïpteri medïcïnada kömektese aladı. Däriger Sandro Karraranıñ mälimetinşe, deneniñ belgili bir böligine ornalastırılğan datçïkter obırğa şaldıqqan jaswşalardı anıqtay aladı jäne däriniñ qajetti dozasın belgilep beredi.
Ayta keteyik, bul texnologïya Stokgolmdağı bankterdiñ birinde belsendi türde qoldanıladı. Bank öz qızmetkerlerine teriastı çïpterin ornatqan, bul qurılğılar seyfterdi aşatın arnayı kartalardıñ ornın almastırdı. Sonımen qatar, bank jüyesi çïpi bar adamğa qupïya qujattardı basıp şığarıp alwğa jäne birqatar qarjı operacïyaların jürgizwge jol aşadı. Mamandardıñ aytwınşa, munday jüyeni buzw mümkin emes.
Derekközi: Tengrinews.kz
Tegï: Älemde talay qızıq bar,
Kommentarïï


text:
Atıraw oblısındağı şarwa qojalıqtarı tüye sütinen şubat qana emes, aldağı waqıtta basqa da önimderdi şığarwdı közdep otır. Munaylı ölkeniñ tabïğatı özge tülikke qïındaw bolğanımen däl osı oysıl qara tuqımın ösirwge qolaylı. Sondıqtan şarwalar da tüye sanın köbeytip, odan köl-kösir önim alwdı josparlawda.
Al jaña texnologïyalardı öndiriske engizw arqılı tüye sütin tereñdetip öñdew isin jolğa qoymaq. Osı maqsatta arnayı uyımdastırılğan oqıtw semïnarına öñirdegi iri tüye şarwaşılıqtarınıñ ökilderi qatıstı. Jıl on eki ay jayılımda jüretin, kün sayın sw suramaytın oysıl qara tuqımı şarwalarğa köp awırtpaşılıq salmaydı. Degenmen tüye ösirwge soñğı kezderi ğana den qoyılıp keledi. Büginge Atıraw oblısında 21 mıñ bastan astam tüy bar eken, biraq onıñ köpşiligi awıl turğındarınıñ qolında. Al taza öndiristik bağıtta «Birinşi mamır» qojalığı ğana qazaqtıñ qos örkeşti asıl tuqımdı 800 bas tüyesin bağıp otır. Osı künge deyin tüye jünin, etin jäne şubatın tutınwşılarğa usınıp keldi. Endigi kezekte jaña texnologïyalardıñ kömegine jüginsek deydi. Amanjol Esqarïev, şarwa qojalığınıñ jetekşisi: — Tek tüyeni bağw emes qazir sodan önim öndirw jöninde de mına äsirese şubat önimderin, şubattan basqa köp jerlerde tüye sütinen yogwrt şığarıp jatır, sır jasap jatır nemese balmuzdaq jasap jatır degen sïyaqtı türli-türli önimder jasalıp jatır. Aymaq tüyeşileriniñ basın qosqan ğılımï semïnarğa otandıq jäne şeteldik ğalımdar qatıstı. Mäselen francïyalıq ğalım, sarapşı Bernard Faye 40 jıldan beri osı tüyelerdiñ qasïetin zerttep keledi. Onıñ aytwınşa Ewropa elderinde soñğı jıldarı tüye önimderine suranıs artqan. Tüye jüninen toqılatın kïim-keşek, onıñ dïetalıq eti, emdik qasïeti mol şubatı ewropalıqtar üşin ekzotïkalıq as. Sondıqtan Qazaqstan eksportqa tawar jiberwine tolıq mümkindik bar. Bastısı öñdew sapasın arttırw qajet. Bernard Faye, BUU awıl şarwaşılığın damıtw uyımınıñ sarapşısı: — Tüye şarwaşılığı önimderin damıtwğa qatıstı naqtı ortaq şeşimder äli künge joq. Sondıqtan tüye köptep ösiriletin barlıq elderdegi ğasırlar boyı qalıptasqan ädisti tıñ ğılımï jobalar arqılı jaña texnologïyalarmen öñdew täsilin engizwimiz qajet. Ğalımdar men şarwalardıñ basqoswı soñınan tıñ jañalıq ta aşılıp qaldı. Qazaqstandıq ğalım, sarapşı Gawxar Qonıspaeva tüye sütinen tek şubat qana emes irimşik öndirwge de bolatındığın däleldep berdi. Sonımen qatar öñirdegi tüye sütiniñ de sapası öte joğarı ekendigi ayqındaldı. Gawxar Qonıspaeva, tüye önimderi boyınşa sarapşı: — Arnayı dayındalğan qospalardıñ osı şarwaşılıqtağı tüye sütimen däl osınday säykes kelgenine özim de alğaş ret kwä bolıp otırmın. Mine tüye sütinen jasalğan alğaşqı irimşik önimi. Bul biz üşin ğana emes bükil älem üşin ülken jañalıq. Mınaday jañalıqqa öz közderimen kwä bolğan jergilikti şarwalar birden öñdew texnologïyası jäne arnayı sertïfïkat alw jöninde ğalımdarmen keñese bastadı. Öytkeni bïznes tilimen aytsaq, şığın azdaw bolğandıqtan özindik qunı arzan äri maylılığı jağınan joğarı basımdıqqa ïe bolatın irimşik önimi birde-bir bäsekelesti aldına şığarmaytını anıq.
Derekközi: 24.kz
Kommentarïï


text:
Tamız 29, 2016 | avtor shalqar
Qazaqstandıq janküýerler tağatsızdana kütip otırğan Gennadïý Golovkïn men Kellï Brwk arasındağı bokstıq kezdeswin qırküýektiñ 10-nan 11-ne qarağan tüni, sağat 23:00-de
Tamız 29, 2016 | avtor shalqar
Qazaq küresinen «Ewrazïya barısı» twrnïri 2016 jıldıñ 2-şi qazanında 12 mıñdıq «Almatı Arena» sport keşeninde ötedi. Atalğan twrnïr Qazaqstan täwelsizdiginiñ
Tamız 29, 2016 | avtor shalqar
NEGİZGİ MÄLİMETTER Wnïversïada Almatı qalasında 2017 jıldıñ 29 qañtarı men 8 aqpanı aralığında ötedi Almatı qalasındağı qısqı Wnïversïada jarıstarına älemniñ
Tamız 26, 2016 | avtor shalqar
Almatıda 2016 jılğı 02 qırküýek küni «Oralmandarğa körsetiletin memlekettik qızmetter» attı döñgelek üstel ötedi. Jïınğa Almatı qalası İşki sayasat basqarmasınıñ
Tamız 23, 2016 | avtor shalqar
Wnïversïadanıñ uýımdastırw komïteti qısqı oýındardıñ boýtumarı men marapat medaldarın bekitti. Wnïversïadanıñ uýımdastırw komïtetiniñ otırısında, qısqı oýındar dïrekcïyasınıñ basşısı Naïl Nwrov,
Tamız 19, 2016 | avtor shalqar
«Oralmandarğa körsetiletin memlekettik qoldawlar» taqırıbındağı döñgelek üstel Almatı qalası Medew awdandıq Äkimdiginde ötti. Almatı qalası İşki sayasat basqarmasınıñ qoldawımen
Tamız 16, 2016 | avtor shalqar
Almatı äkimi Bawırjan Baýbekke «Wnïversïada 2017» kezinde stwdentterdiñ sporttıq jarıstarı ötetin ınsandardıñ biri 3000 orındı Muz arenasınıñ sırğanaw alañı
Tamız 16, 2016 | avtor shalqar
Almatıda 2016 jılğı 17 tamız küni «Oralmandarğa körsetiletin memlekettik qoldawlar» attı qorıtındı döñgelek üstel ötedi. Bul jolı Almatı qalasındağı memlekettik
Tamız 16, 2016 | avtor shalqar
2016 jılğı 19 tamız, juma küni, sağat 15-00 men 17-00 aralığında Almatı qalası boýınşa «Xalıqqa qızmet körsetw ortalığı» departamenti Äwezov
Tamız 16, 2016 | avtor shalqar
«Azamattarğa arnalğan ükimet» memlekettik korporacïyası memlekettik qızmetterdi oñtaýlandırwdı jalğastırwda. Eldi mekenderde «Jer wçaskesiniñ kadastrlıq (bağalaw) qunın anıqtaw jäne bekitw» kompozïttik


text:
Sony Pictures stwdïyası Kwba kösemi Fïdel Kastronıñ köñildesi twralı fïlm tüsirmekşi. Kartïnada bastı keyipker Marïta Lorencti belgili aktrïsa Djennïfer Lowrens somdaydı.
Marïta - krwïz layneri kapïtanınıñ qızı. 19 jasında Kwbağa kelip, Fïdel Kastromen kezdeysoq tanısadı. Ekewi birneşe ay boyı kezdeskennen keyin, Kwba basşısınan bala köteredi. Biraq abort jasawğa mäjbür bolğan. Osıdan keyin AQŞ-qa ketip qaladı. Osı jerde 1960 jılı Ortalıq barlaw basqarması onı jansız retinde ügittep, Kastronı öltirwge buyrıq beredi. Biraq operacïya sätsiz ayaqtaladı. Lorenc keyin Veneswela prezïdenti Markos Peres Xïmenestiñ de köñildesi boldı.
Marïta Lorenc qazir Amerïkada turadı, eki memwar kitabın jarıqqa şığardı.
"Marïta" ("Marita") fïlminiñ qaşan şığatını äzirge belgisiz.
Derekközi: kinostan.kz
Tegï: Kïno jäne TV,
Kommentarïï


text:
Brïtandıq Tomas Tveyts tört ayaqtı xaywanğa (eşkige) säl de bolsa uqsas bolw üşin ayağı men qolına arnayı protezdi paydalanğan dep xabarlaydı Gazeta.rw New York Daily News silteme jasay otırıp.
Tveytstiñ sözine qarağanda, eşkiler onı özindey sanamay, orta jolda şañ qaptırıp ketken.
«Tawdan tüsken sät öte qorqınıştı boldı. Eger men abaysızda qulap qalsam, onda meni tastan qorğaytın qolım joq edi»,- dedi zerttewşi.
Aytarlıqtay qïınşılıqtardı artqa tastağan Tomas Tveyts endigi kezekte «Eşki adam: men küybeñ tirşilikten qalay demaldım?» attı kitap jazbaq.
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Elektrondı bïlet – bul qağaz äwe bïletiniñ elektrondı nusqası. Sizdiñ reysti brondawıñız uşw jüzege asırılatın tölqujat twralı aqparattı usınwıñız boyışa standarttı türde jüzege asırıladı.
Elektrondı bïlettiñ mınaday artıqşılıqtarı bar:
- Waqıttı ünemdew – üyden nemese keñseden şıqpastan, äwe bïletin brondap, satıp alw.
- Eger bïletti joğaltıp alsañız onı qalpına keltirwge boladı. Öytkeni bïlet twralı aqparat äwe tasımaldawşınıñ senimdi türde qorğalğan bazasında saqtaladı.
- Bïlet bağası qurılımınıñ naqtı sızbası – parametrlerdi tañdaw mümkindigi tek öziñizge ğana tïesili. Tärtip boyınşa uşqanğa deyin 24 sağat işinde uşw orındarıñıdı belgilep qoya alasız.
Elektrondıq bïletti alğanıñız nemen rastaladı?
Satıp alwdı rastaw negizinde körsetilgen elektrondıq poşta adresine elektrondıq bïletti alğanı twralı bağdar-tübirtek (nemese uşwdı rastaw twralı) jiberiledi.
Bağdar-tübirtek — qağaz bïletine uqsas bağdar, tasımaldaw tölemderiniñ formaları men mälimetteri twralı tolıq aqparattar jïıntığı.
Sapar kezinde bağdar-tübirtekti öziñizben alıp jürgeniñiz durıs. Bul äsirese şetelge uşw kezinde mañızdı. Şetel eline kelgen kezde äri qaray bağdar nemese elden keri uşwdı talap etwi mümkin barlıq qawipsizdik qızmeti men ïmmïgracïyalıq qızmet şaralarınan ötw mümkinşiligi bolwı kerek.
Kez-kelgen jağdayda sayaxat üşin pasport, xalıqaralıq sayaxat üşin – nağız şeteldik pasport (nemese xalıqaralıq ülgidegi pasport) bolwı mindetti. Avïakompanïyalar äwejayda bağdar-tübirtektiñ bar bolğanına keñes beredi, degenmen ol tirkelwden ötw üşin mindetti bolıp eseptelmeydi.
Sonday-aq, keybir äwejaylarda uşwdı rastaw tirkelw ornına kirerde baqılawda avïacïondıq qawipsizdik qızmeti körsetw üşin qajet bolwı mümkin.
Äwe bïletin basıp şığarw procesi
Elektrondıq bïletti alwdıñ eñ ıñğaylı jolı – ol avïakompanïya saytında satıp alw. Elektrondıq bïlet birden tölem men tağayındaw ayaqtalğannan keyin qalıptasadı. Rastaw negizinde Sizdiñ öz elektrondıq meken-jayıñızğa bağdar-tübirtegi jiberiledi.
Sonday-aq, elektrondıq bïletti avïakompanïyanıñ satw ofïsi nemese twrïsttik agenttikterde alwğa boladı. Qazirgi tañda keybir kompanïyalarda elektrondıq bïletti telefon arqılı räsimdew mümkinşiligi bar.
Elektrondıq bïlet kez-kelgen jolmen tölene aladı – bank kartaları, qolma-qol aqşamen nemese aqşasız esep ayırısw boyınşa. Avïakompanïyalar köbinese tölemdi bank kartasımen tölewge keñes beredi, sebebi ol bir mezgilde jolawşını ïdentïfïkacïyalaw forması bolıp tabıladı.
Elektrodı bïletterdi kädimgi kompyuterlik basıp şığarw qurığılarınan şığara berwge boladı.
Eger siz basıp şığarılğan bïletiñizdi joğaltıp alsañız ne istew kerek?
Eñ birinşi kezekte siz abdırap qalmañız. Qujattı kez kelgen waqıtta öziñizge qolaylı kezde basıp şığarwğa boladı. Siz joğaltıp alğan bïletti basqa bïrew tawıp alğan künniñ özinde de onı sizdiñ tölqujatıñızsız eşkim paydalana almaydı. Yağnï ol tölqujatsız jaramsız bolıp esepteledi.
Elektrodı äwe bïetin ne üşin basıp şığarw kerek?
Keybir äwe kompanïyaları siz usınğan jeke bas kwäligi nemese pasport negizderinde uşaqqa otırğızw bïletterin räsimdey salwı mümkin. Alayda, biz sizdiñ uşatın waqıtıñız men küniñizdi esiñizge naqtı salıp otırw üşin elektrondı äwe bïletin basıp şığarw durıs dep sanaymız.
Basıp şığarılğan elektrodı äwe bïleti qay kezde qajet bolwı mümkin?
Jalpı şetelge sayaxatqa şıqqan kezde öziñizben birge basıp şığarılğan elektrondı äwe bïletin alıp jürgen durıs. Ol uşaqqa otırw kezinde, kedendik tekseristerde jäne özge jağdaylarda qajet bolıp qalwı äbden mümkin.
Derekközi: http://trips.aviata.kz/
Awdarma: reactor.inform.kz
Tegï: Sayaxatşılarğa keñes,
Kommentarïï


text:
Sankt-Peterburg metrosında patlav yüz berdi. Bunı bloger İlya Varlamov haber etti. Radio Svoboda vaqianı canlı yayında köstere.
TASS malümatına köre, patlav «Sennaya ploşça» stantsiyasında tren vagonında yüz berdi. Stantsiya tuman tolu. Resmiy olmağan malümatlarğa köre, patlav neticesinde 10 insan can berdi, dep haber ete neşir.
Metro haberinde aytıla ki, «Park Pobedı», «Elektrosila», «Moskovskiye vorota», «Frunzenskaya», «Tehnologiçeskiy institut», «Sennaya ploşçad» ve «Gostinıy dvor» stantsiyalarınıñ kiriş ve çıqışları qapalı.


text:
Ğalımdar osı maqsatta kişigirim zerttew jürgizgen. Zerttewge barlığı 40 bala qatıstırıldı. Olardıñ teñ jarımın artıq salmaqtı balalar quradı.
Zerttew qorıtındısı körsetkendey, artıq salmaqqa ïe balalar jüreginiñ sol qarınşalıq bulşıqetiniñ kölemi ulğayğandığı bayqalğan. Ol qalıptı normadan şamamen 30 payızğa joğarı bolğan.
Bul belgiler säbïlerde erte jürek-qantamırarı awırınıñ qozwına alıp keledi.
Zerttewşi mamandardıñ aytwına qarağanda, munday jağımsız özgerister balalardıñ segiz jasına deyin bayqaladı. Sondıqtan da ğalımdar ata-analarğa balanıñ tamaqtanwına erekşe köñil bölwine keñes beredi.
Kommentarïï


text:
Eger siz tättige qumar bolsañız, onıñ ornın basatın keptirilgen jemister barın umıtpañız. Dïeta ustağan adamnıñ as mäzirine keptirilgen jemister awaday qajet. Öytkeni, keptirilgen jemisterde tabïğï mïkroelementter men därwmender mol. Al keptirilgen jemisterdi arıqtaw üşin qoldanwğa bolatının bilesiz be? Keptirilgen jemisterdiñ quramında qant bar äri kalorïyalı. Biraq, künine az-kem keptirilgen jemis jew arqılı sizdiñ qarnıñız aşpaydı.Keptirilgen jemisterdiñ qanday erekşeligi bar?
Eñ aldımen, atalğan jemisterde boyağış zattardıñ bolmaytının aytw kerek. Adam densawlığına zïyandı xïmïyalıq qospalar men özge de zattardı (tek arıqtawğa ğana arnalmağan) keptirilgen jemistiñ quramınan körmeysiz. Sonday-aq, saxarozanıñ da kölemi köp emes, kerisinşe glyukoza men frwktoza mol. Tağı bir qızığı, jemis kepken sayın onıñ quramında glyukoza men frwktoza köbeye beredi. Sonımen qatar, kepken jemiste därwmender men mïkroelementterdiñ tutastay saqtalatının umıtpağan jön.
Dïetologtardıñ mına bir keñesine de qulaq türmewge bolmaydı. Keptirilgen jemisti asıqpay şaynap, keyin bir stakan sw işseñiz, köpke deyin qarnıñız aşpaydı. Endi keptirilgen jemisterdiñ negizgi türlerine toqtalıp ötelik.
Qara örik
Qara örik as qorıtwğa kömektesip, durıs arıqtawğa septigin tïgizedi. Qara öriktiñ artıqşılığı - işek joldarınıñ jumısın jaqsartatın as talşıqtarına bay. Bul adam ağzasınıñ şlaktar men zärden tez tazarwına äkeledi.
Odan bölek, qara örikti jïi paydalanw depressïyağa qarsı turwğa kömektesedi. Mäselen, siz dïeta ustap jürsiz. Sondıqtan, stresste de bolwıñız mümkin. Bul stress odan äri depressïyağa ulaspaw üşin qara örikti jep turıñız.
Keptirilgen örik
Keptirilgen örik qırıqqa tolğan äyel adamnıñ as mäzirinen tüspewi kerek. Sebebi, ol süyekti osteoporozdan qorğaydı. Sonday-aq, jüregi awıratın, nesep aydağış däri qabıldaytın adamdar üşin de keptirilgen öriktiñ paydası zor. Öytkeni, atalğan däriler adam ağzasındağı paydalı tuzdardı şayıp alıp ketedi. Al bul densawlıqqa zïyan. Keptirilgen örikti ünemi paydalansañız, ağzadağı magnïy, kalcïy, kalïydi arttırwğa boladı.
Qurma
Dïeta ustağanda qurmanıñ röli qara örik nemese keptirilgen örik sekildi ülken emes. Öytkeni, atalğan jemistermen salıstırğanda, qurma tättirek. Sondıqtan, tez toyıp qalasız. Dïeta kezinde sizdiñ küşiñiz azayıp, älsizdenetin keziñiz köp boladı. Sol kezderde qurma jegen durıs. Sebebi, qurmanıñ quramındağı V5 därwmeni sizdiñ jumısqa degen qabiletiñizdi arttırıp, belgili bir deñgeyde mïdıñ jumısın jaqsartadı. Bir sözben aytqanda, eger siz isker äri belsendi adam bolsañız, qurma sizge kömektesedi. Tağı bir qızıqtı derekti ayta ketken jön. Pïramïdalardı salw kezinde mısırlıqtar qurmanı köp jegen. Endi qurmanıñ adam azğasına paydası mol ekenin bile jüresizder dep oylaymın.
Meyiz
Köp jağdayda meyizdi keptirilgen polïvïtamïn dep ataydı. Sondıqtan, keptirilgen jemistiñ bul türi ağzağa öte paydalı. Öytkeni, meyizdiñ quramında köptegen därwmender men mïkroelementter bar. Odan bölek, meyiz quramında yod öte mol sanaladı. Al dïeta kezinde yodtıñ qalqanşa bezge asa qajet ekenin umıtpañız. Kün sayın keptirilgen jüzim jew şaştıñ qatayuına äser etedi.
Derekközi: BAQ materïaldarı
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
2020 jılı Qıtaydıñ 60 jastan asqan qart turğındarı 240 mïllïonğa jetip, xalıqtıñ 17 payızın quramaq. Bul twralı eldiñ Densawlıq saqtaw jäne otbasını josparlaw komïssïyası törağasınıñ orınbasarı Lyu Cyan mälimdedi.
Ol sonday-aq elde 260 mïllïonnan astam adamnıñ sozılmalı awrwğa şaldıqqanın jäne Qıtaydağı ölim-jitimniñ 86 payızınıñ sebebi osı awrwlardan keletinin xabarladı. 2015 jılı densawlıq saqtawğa baylanıstı adam basına ketken şığın kölemi şamamen 472 AQŞ dolların qurağan.
Derekköz: en.people.cn
Tegï: Densawlıq,
Kommentarïï


text:
AQŞ ğalımdarı aq şaştıñ kärilikten nemese awrw saldarınan payda bolatını twralı jalpı tujırımdı joqqa şığardı. Bul twralı planet-today.ru saytı xabarlaydı.
Şaşı ağarğan adamnıñ deni saw boladı eken. Bul rette tek jası 30-dan aspağandar ğana erte ağarğan şaşına alañdawlı bolwı kerek. Öytkeni eger ağzada antïoksïdanttı qasïeti bar glwtatïon zatı köp bölinse, şaş ağaradı. Biraq, munı köptep bölgen adam ağzasın qartayğan nemese qwatsız dep aytwğa bolmaydı. Sebebi ol glwtatïondı bölw arqılı qışqıldanw barısın toqtatadı. Al qışqaldan procesiniñ artwı qartayudıñ belgileri bolıp tabıladı.
Tegï: Densawlıq,
Kommentarïï


text:
Kaлып:Beläseñme
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Bu baş bittäge "Beläseñme" bülegenä tekst urnaştıru üzäge.
Arxivı öçen WP:Qızıqlı faktlar, yaña namzätlär öçen WP:Qızıqlı faktlar/Namzätlär bitlären qara.
- Başkortstannıñ Rus däwlätenä quşıluı ğomümän alğanda tınıç ütsä dä, XVII-XVIII ğasırlarda qöçläp xristianlaştıru omtılışlarğa, sotsial-iqtisadi xoquqları bozu, häm başqa zolımğa qarşı kütäreleşlär çılbırı urın alğan.
- İGİL tarafınnan oyıştırğan dip sanalğan soñğı terrorçılıq ğämälläre arasında iñ teträndergännäre: Orlando, Atatürk hawa alanı, Nitsa, Kvetta häm Gaziantep waqıyğaları.
- 1914 yılda energiä saqlanu qanunın şik astına saldırğan kisäkçekne 1956 yılda tabu öçen Nobel büläge 2015 yılda birelä.
- 2016 yılnıñ 1 ğinwarınnan İndoneziä yañadan Neft çitkä çığaruçı illär oyışması äğzalığına kerde.
- Bügenge köndäge tatar milläte Batu xannıñ İdel buyı Bolğarın yuq itep, anıñ xalqın (bolğarlar, barsillär, iskillär, sawirlar h.b) bütän törki xalıqlar belän (xäzärlär, bortaslar, qıpçaqlar h.b.) yaña däwlättä berläşterüe arqasında barlıqqa kilä.
- Amur ölkäsendä urnaşqan Könçığış ğäläm alanınnan berençe pilotlı ğälämi apparatlarnı kosmosqa cibärü 2018 yılda ğına kötelä.
- 2016 yılnıñ 23 iyünendä Böyekbritaniädä häm Gibraltarda uzğan referendumda qatnaşqannarnıñ küpçelege Awrupa Berlegennän çığu yaqlı tawış birde.
- Xristos-Yoluçı küzätüe astında uzğan Könyaq Amerikadağı berençe Olimpiä uyınnarında medallär alğan tatar atletları — Artur Äxmätxucin (fextovanie, RUS), Güzäl Manürova (irekle köräş, KAZ), Aliä Mostafina (sport gimnastikası, RUS), Ruslan Nuretdinov (awır atletika, UZB) häm Timur Safin (fextovanie, RUS).


text:
«AEF–2018-ge baramın» bayqauınıñ qorıtındısı şığarıldı
Bügin Astanada XI Astana ekonomikalıq forumı: Global Challenges Summit 2018 şarasın ötkizu qarsañında wyımdastırılğan «AEF–2018-ge baramın» bayqauınıñ qorıtındısı şığarıldı.
Bayqau qorıtındısı boyınşa qazaqstandıq äleumettik media paydalanuşıları jeke akkaunttarında AEF-tiñ resmi heştegterimen Forumğa nelikten barğısı keletini taqırıbındağı jazbaların nemese beynerolikterin jariyaladı.
Negizgi maqsatı Astana ekonomikalıq forumın jastar arasında nasihattau, jalpı bwqarağa kün tärtibindegi 11 sın-tegeurinniñ jäne is-şaranı Global Challenges Summit-ke özgertudiñ mänin aşu bolğan bayqau 4 jäne 15 mamır aralığında ötti.
Bügin Astana qalasındağı «Hilton» meymanhanasında «AEF–2018-ge baramın» bayqauınıñ jeñimpazdarın resmi marapattau räsimi ötti.
Qwramına AEF Wyımdastıru komitetiniñ ökili Dinara Joldaspaeva, «Jetinşi arnanıñ» direktorlar keñesiniñ müşesi, prodyuser, tanımal telejürgizuşi Läylä Swltanqızı men belgili bloger, qoğam qayratkeri Ğalım Baytoq kirgen ädilqazılar jüzden astam jwmıstıñ işinen eñ üzdik beseuin iriktep aldı.
Jeñimpazdar AEF-ke tegin baru mümkindigine ie boldı. Sonımen qatar aqtıq sınğa şıqqandardıñ Astana ekonomikalıq forumınıñ ataqtı spikerleriniñ birimen fotoğa tüsuge keremet mümkindigi bar.
Bayqau jeñimpazdarı:
Äygerim Tasbolat — Halıqaralıq biznes jäne kommunikaciyalar kolledjiniñ studenti, Almatı qalası;
Äygerim Serikjanova — «Jas Otan» jastar qanatınıñ ökili, Astana qalası;
Sonar Erjan — «Miras» universitetiniñ studenti, Oñtüstik Qazaqstan oblısı;
Şayhislam Layshanov — PHD doktorı, Qazaq memlekettik qızdar pedagogikalıq universitetiniñ oqıtuşısı, Almatı qalası;
Nadira Sırlıbaeva — Oñtüstik Qazaqstan memlekettik pedagogikalıq universitetiniñ studenti, Oñtüstik Qazaqstan oblısı.
Abai.kz


text:
Qırımnıñ Duvanköy (Verhnesadovoye) köyü civarında yarımadanıñ rusiyeli politsiya hadimleri «subet» keçirmek maqsadınen cemaat faalleri Rustem Murasov ve Rustem Tairovnı toqtatqanlar. Bu aqta «Qırım birdemliginiñ» Facebook saifesinde haber etile.
«Rustem Murasov ve Rustem Tairovnı GAİ inspektorları toqtatqan. Daa soñra FSB hadimleri kelip, birer-birer ma;nağa oturtıp subet keçirgen», – denilmekte haberde.
«Qırım birdemliginde» qayd etilgenine köre, cemaat falleriniñ ekisi de daima yarımadada tintüv yapılğan yerlernen mahkemelerni ziyaret ete ekenler.
Teşkilâtnıñ malümatina köre, «subet keçirilgen yerge» qırımtatar faalleri kelgen. Daa soñra Tairov ve Murasovnı qoyıp yibergenler. Diger faaller olarnı subet keçken yerden ozğarğan.
Yanvarniñ 27-nde Sudaqta «Qırım birdemligi» cemiyet teşebbüsiniñ oturışuvına Rusiye OMONınıñ hadimleri kelgen edi. Küç şdaresiniñhadimleri, olarğa «bu adres boyunca silâlı toplaşuv keçe», dep telefon etkenlerini añlatalar. Olar tedbir iştirakçilerinden pasportlarını köstermelerini talap etip, aksi alda er kesni, avtozaklarğa yüklep, politsiyağa alıp keteceklerinen qorquzalar.
Qırım işğalinden soñ yarımadada rusiyeli akimiyet mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Meclis azaları ve «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirilmege başladı.


text:
AQŞ-ta 71 jastağı zeynetker kempir 17 jastağı bozbalağa turmısqa şıqtı. Ol bolaşaq küyewimen ulınıñ janazasında tanısqan eken. Bul twralı The Mirror aqparına süyenip, ras.kz xabarladı.
71-degi äyel men 17-degi bozbala tanısqannan keyin üş aptadan soñ nekelerin qïdırğan. Ekewi bir-birin alğaş ret äyeldiñ Tennesï ştatında turatın ulı Almeda Erreldi jerlew kezinde körgen. Errel xanımnıñ aytwınşa, ol ülken ulı qaytıs bolğannan keyin öziniñ janın tüsinetin adamğa zar bolğan. Baqıtına oray özi qalağanday 17 jastağı Gerï Xardvïg sol küni-aq kezdesken eken.
Bir qızığı, Gerï jası ulğayğan äyelderdi jaqsı köredi eken. Onıñ 77 jastağı qurbısınan ajırasqanına onşalıqtı köp waqıt bola qoymaptı.
Kommentarïï


text:
Bul qarjı önimi QDB-nıñ enşiles kompanïyası – «QDB-Lïzïng» AQ arqılı engiziletin boladı. Üş qarjı uyımınıñ Basqarma Törağaları: QDB tarapınan – Bolat Jämişev, «AlHilal» Ïslam banki tarapınan – Prasad Abraxam jäne «QDB-Lïzïng» tarapınan – Aleksey Boev ağımdağı jıldıñ 3 jeltoqsanında tïisti memorandwmğa qol qoydı.
Qazaqstanda mülikti satıp alw jäne onı keyinnen satıp alw mümkindigimen jalğa berwden turatın ïslamdıq qarjı önimderiniñ biri – «Ïdjaranı» ilgeri jıljıtwdı josparlawda. «QDB-Lïzïng» onday jobalardı qarjılandırğan kezde «Al Hilal» Ïslam banki» oğan metodologïyalıq kömek körsetedi.
«Biz aldımızğa qarjı önimderiniñ qatarın keñeytw, onıñ işinde enşiles kompanïya «QDB-Lïzïng» jumısına ol qarjı lïzïngisine uqsas bolğandıqtan, «Ïdjara» ïslam qarjılandırwın engizw arqılı keñeytw maqsatın qoyamız. Öz kezeginde, bizdiñ josparlarımızdı jüzege asırw barısında serpindi damıp kele jatqan BAÄ bankteriniñ biri – «Al Hilal» Ïslam banki» täjirïbesine sözsiz bağa jetpes», - dep belgiledi QDB basşısı Bolat Jämişev.
«Bügin biz eki jetekşi oyınşı Qazaqstanda ïslamdıq qarjılandırw salasında küşterin biriktirip jatqan körnekti oqïğağa kwä bolıp otırmız. «Al Hilal» Ïslam banki» AQ ïslam qarjısındağı awqımdı täjirïbesin «Qazaqstannıñ Damw Banki» AQ-ğa ïslamdıq önimder men qızmetterdi iske qoswğa bolısw maqsatında qoldanadı. Ol önimder men qızmetter, öz kezeginde, Qazaqstan ekonomïkasın damıtwğa bağıttaladı», - dedi «Al Hilal» Ïslam banki» AQ Basqarma Törağası Prasad Abraxam.
Tegï: Qarjı jäne ekonomïka, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Olïmpïada-2018: Şevçenko şïrek fïnalda sürindi
PXENÇXAN. QazAqparat - Bügin Oñtüstik Koreyada ötip jatqan XXIII qısqı Olïmpïada oyındarında sınğa tüsip jatqan şañğışı Anna Şevçenko şïrek fïnalda sürindi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Otandasımız klassïkalıq sprïnttiñ alğaşqı iriktew sınınan sürinbey ötken bolatın. Şevçenko sprïnttik kezeñde märe sızığın 3 mïnwt 23,27 sekwndta basıp, nätïjesinde 67 sportşınıñ arasınan 27-orınğa ïe boldı. Osılayşa ol alğaşqı üzdik 30 sportşınıñ qatarına enip, şïrek fïnalda baq sınadı. Ökinişke qaray şïrek fïnalda 6-şı orınğa qol jetkizgen sportşımız jartılay fïnalğa qol jetkize almadı.
Esteriñizge sala keteyik, osığan deyin erler arasında twra osı sayıs türinen Aleksey Poltoranïn de şïrek fïnalda süringen bolatın.


text:
Teleprodyuser Serik Abas-Şax telejürgizwşiler tarapına sın ayttı. Bul oyın öziniñ instagram-dağı paraqşasına jazğan. Avtordıñ jazbasın qaz-qalpında nazarlarıñızğa usınamız:
«Telearnanı (telejobanı) qazaqşa bolğandıqtan emes, qızıqtı äri mağınalı bolğandıqtan tamaşalaw kerek.
Telejürgizwşi ädemi bolğandıqtan ğana, «kökesi» bolğandıqtan ğana, ekijüzdi alayaq bolğandıqtan ğana, saqaw bolğandıqtan ğana, bastıqtıñ tilin tapqandıqtan ğana efïrge şıqpasa kerek-ti. Bağdarlama jürgizwge dilmar tildi, tereñ bilimdi, aytarı mol tulğa ğana layıqtı.
R.S. Ökinişke qaray, ädemi söylep, ädemi köringisi keletin jürgizwşiler (bäri emes, basım köpşiligi) efïrge emes, efïrdegi öz beynesine "ölerdey ğaşıq". Olar körermen aldındağı jawapkerşilikti emes, tanımaldıq jolmen tabatın aqşasın birinşi kezekke qoyadı. Joğarıdağılar jat dese jatıp, tur dese turıp, ür dese üre jöneletin, özindik ustanımı joq, "läbbay taqsırlı orındağış-pısıqaylarğa" tulğalıq qasïet qaydan qonsın?
Aytpaqşı: Eşkim tulğa bolıp twmaydı, tulğa bolıp qalıptasadı».
Kommentarïï


text:
Zeynetaqı qorındağı 71,3 milliard jelge wştı
Qazaqstan halqınıñ biriñğay zeynetaqı jinaqtauşı qorınnan kezekti ret dau şıqtı. Bwl jolı ekonomist Raqım Oşaqbaev zeynetaqı qorındağı jelge wşqan 200 million dollardıñ jay-japsarın jayıp saldı.
Qazaqstannıñ biriñğay zeynetaqı jinaqtauşı qorı Äzirbayjannıñ memlekettik bankiniñ 125 qwndı qağazın satıp alğan. Bwl - şamamen 71,3 milliard teñgeni nemese 200 million AQŞ dolların qwraytın soma.
Al jaqında ğana Qazaqstannıñ BZJQ investorlıq etken Äzirbayjan banki bankrotqa wşırağanı belgili boldı. Söytti de 71 miliard jelge wştı.
Ötkende Qazaqstannıñ Halıq banki 2014 jılı däl osı banktegi barlıq salımdı keri qaytarıp alğanın basqarma törayımı Ümit Şayahmetova hanım ayttı.
Şayahmetova basqaratın bank Äzirbayjan bankinen öz salımdarın keri qaytarıp alğan da, BZJQ däl osı bankke salım salğan eken. Oqiğa 2014 jılı bolğan.
Äzirbayjannıñ memlekettik banki 2016 jılı bankrotqa wşıraudıñ az-aq aldında bolğan. BZJQ sol kezde nege akciyaların keri qaytarıp almağan? Belgisiz. Qordağılar da bwl jayında jaq aşpadı.
BZJQ-dağı qarjı - jwmısqa jaramdı Qazaqstan halqınıñ jıldar boyı tirnektep jiğan aqşası. Al onı oñdı-soldı jwmsauğa kim rwqsat berdi? BZJQ- qarjısın investorlıq bağıtta qoldanudı kimder baqılaydı? Kimder jüzege asıradı?
Biz bwl swraqtarğa jauaptı BZJQ janınan qwrılğan qoğamdıq keñestiñ eks-törağası Dosım Sätpaevtan swradıq.
Raqım Oşaqbaev jariya etken bwl aqparat BZJQ-nıñ bir ğana bılığı. Bwdan basqa qanşa qarjı swrausız ketti?..
(Surette sayasattanuşı Dosım Sätpaev)
Dosım Sätpaev, sayasattanuşı:
-Äueli qordıñ jwmısında köleñkeli twstar köp ekenin aytqım keledi. Aşıqtıq joq. Raqım Oşaqbaev jariya etken bwl aqparat BZJQ-nıñ bir ğana bılığı. Bwdan basqa qanşa qarjı swrausız ketti?.. Mısalı, ötken jılı ğana Qazaqstannıñ öz işinde ekinşi deñgeyli bankterge investiciya retinde berilgen qarjılar özin-özi aqtamaq tügili, «Kazinvest» sekildi bankter bankrotqa wşıradı. Nemese, qoğamdıq keñes qwrılağan kezde Qazaqstan temir jolına investiciya retinde berilmek bolğan 50 milliard teñgeni biz şulap jürip, jwrtqa jariya ettik.
Birinşiden, BZJQ-nıñ qarjısı investorlıq maqsatta qoldanıladı. Tek sonıñ naqtı qanday nısandarğa, qaşan, qanşa somada jürgizilgeni jariya etilmedi.
Endi swraq. Zeynetaqı qorınıñ aqşasına (sol kezde) bankrot boludıñ az-aq aldında twrğan Äzirbayjan memlekettik bankiniñ akciyaların satıp alu turalı şeşimdi kim şığardı? Kim wsındı? Qwzırlı organdar tağı ünsiz.
Sodan keyin, zeynetaqı qorınıñ qarjısın «Wlttıq qordı basqaru jönindegi keñes» baqılaydı. Onıñ qwramına – QR Prezident äkimşiligi, QR Ükimeti, QR Wlttıq ekonomika ministrligi, QR Qarjı ministrligi kiredi. Al keñes jwmısın Prezident äkimşiligi jürgizedi. Endi swraq: zeynetaqı qorınıñ aqşasına (sol kezde) bankrot boludıñ az-aq aldında twrğan Äzirbayjan memlekettik bankiniñ akciyaların satıp alu turalı şeşimdi kim şığardı? Kim wsındı? Qwzırlı organdar tağı ünsiz. Prezidentke kim keñes berdi? Ekonomika ministri me, älde qarjı ministri me? Bwl jerde Wlttıq bank basşısı eşqanday da şeşim şığarmaydı. Aqışevtıñ da, Kelimbaetovtiñ de, tipti Marçenkonıñ da onday qwzıreti bolğan emes.
Üşinşiden, problema bilik elitasında. Dağdarıs kezinde zeynetaqı qorınıñ qarjısın türli investorlıq maqsattarğa paydalanuğa boladı. Tek, täuekeldi jan-jaqtı eskeru kerek qoy. Nege Halıq bank barlıq akciyasın keri qaytarıp aldı? Halıqtıñ bwl qorğa ay sayın 10 payızdan salıp otıratın aqşası – qosımşa ämianı boluı kerek-tin. Ökinişke oray bügin qor halıqtıñ qosımşa salığı sekildi. Eeger Oşaqbaev 200 millionnıñ jelge wşqanın aytpasa, BZJQ basqarması mülde ünsiz otırmaq pa? Däl osı qarqınmen jüre beretin bolsaq, endi 20-25 jılda zeynetaqı qorı tausıluı da äbden mümkin.
Bizge, halıqqa tüsinikti boluı üşin zeynetaqı qorı jwmısın aşıq jürgizbeyinşe, qarjını qayda, ne maqsatqa jwmsap jatqanına qatıstı naqtı esep berilmeyinşe – qor qarjısın jwmsauğa maratoriy jariyalau kerek.
Nwrgeldi Äbdiğaniwlı
Abai.kz


text:
Aslı qırımtatar ukrain yırcısı Camala dey ki, birden em yahşı çalğıcı, em siyasetçi olmağa imkânsızdır, şunıñ içün bu eki yonelişni birleştirmemek çalışa ve muzıkağa sadıq qala.
Bunı o Qırım.Aqiqat Radiosınıñ aqşam efirinde bildirdi.
«Men bitaraf icadiy insan olmağa, bar küçümni buña sarf etmege tırışam. Bir şeyni yarı ğayret ile yapmağa imkânsız. Em yahşı siyasetçi, em yahşı yırcı olmağa çare yoq.   Siyaset – menim ikâyem degil, iç te», – dey o.
«Menimce, yır, inanıñ, bir yır, emiyetli, müim ğaye ile, azamiy samimiyet ile, bütün bu qanun leyhaları, konferentsiya ve forumlardan da çoq şeyni ayta bile. Çünki biz bunı köremiz, Okean Elzı (ukrain rok-taqımı – QA) stadionlarına baqıp köremiz. Siyasetçilerge köre, bu taqımğa ziyade inandılar», – dep qoştı yırcı.
Camala – aslı qırımtatar ukrain yırcısı. Muzıkası jazz, soul, elektron ve halq muzıkasını qaplap ala. Camala Oles Saninniñ «Povodır» filminde baş qadın rolüni icra etti.


text:
Marğwlan Seysembaev Qazaqstanğa tağı da qaytıp keldi
Şetelge ketip qalğan käsipker Marğwlan Seysembaev Qazaqstanğa oraldı. Ol özi men otbasınıñ qauipsizdigine kepildik bergen “joğarıdağı kisilerdiñ” sözine senimdi bolğan soñ elge kelgenin aytadı.
Aqpannıñ 2-i küni Azattıq tilşisimen telefon arqılı qısqa ğana söylesken Marğwlan Seysembaev qazir Qazaqstanda ekenin rastadı. Bwğan deyin Qazaqstanda özi men otbasınıñ qauipsizdigine “eñ joğarı därejede kepildik berilgeni” turalı habarlağan biznesmen elge qanday şarttarmen oralğanı turalı jurnalisterge kommentariy bermeytinin ayttı. Azattıq tilşisiniñ “Qauipsizdigiñiz turalı kepildikke senimdisiz be?” degen saualına Marğwlan Seysembaev:
- Senimdi bolmasam kelmes edim, – dep qısqa jauap berdi. Ol elge qaytıp oralğanına baylanıstı keyin äleumettik jelide aqparat jariyalaytının ayttı.
Birşama uaqıttan beri şetelde jürgen Marğwlan Seysembaev aqpannıñ 1-i küni Facebook äleumettik jelisindegi parağında öziniñ Mäskeu äuejayında ekenin, özine “joğarı deñgeyde kepildik” berilgen soñ Qazaqstanğa qaytıp oralatını turalı jariyalağan.
“Dostar, men Qazaqstanğa oralıp jatırmın! Men qazir Mäskeudemin. Meniñ jäne meniñ otbasımnıñ qauıpsizdigine eñ joğarı därejede kepil berildi! Ömir jalğasuda, biz birge äli talay-talay jaqsı jwmıstardı jasaymız! Meniñ jağdayımdı tüsinip, aqıl kemengerlikti körsetken “joğarıdağı” kisilerge (attarın atamayaq qoyayın) raqmet aytqım keledi!” dep jazdı ol (jazu punktuaciyası saqtaldı – red.)
51 jastağı tanımal käsipker, “Al'yans-Banktiñ” bwrınğı menşik iesi Marğwlan Seysembaev tergeu organdarı onı “BTA bankten qarjı jımqırğan” degen ayıp tağılıp, twtqındalğan bwrınğı biznes-äriptesi Eskendir Erimbetovtiñ isine baylanıstı jauap aluğa şaqırğannan keyin Qazaqstannan ketip qalğanı turalı qañtardıñ 10-ı küni Facebook-tegi paraqşasında jariyalağan. Ol jolı Seysembaev Qazaqstannıñ bilik orındarı Eskendir Erimbetovti şetelde quğında jürgen “Mwhtar Äblyazovtiñ zañgeri bolıp istegen qarındası Bota Järdemälige qısım jasau maqsatımen twtqındağan boluı mümkin” degen boljamımen bölisken.
Oqi otırıñız: Marğwlan Seysembaevtıñ ekinşi emigraciyası
Biznesmenniñ şetelge ketkeni turalı jazbasına pikir qaldırğan jüzdegen jeli qoldanuşıları oğan qoldau bildirgen. Birneşe künnen keyin Seysembaev AQŞ-tıñ Viskonsin ştatında ekenin, amerikalıq biznes-seriktesterimen birqatar jobalar boyınşa kelissözder jürgizip jatqanı turalı da Facebook arqılı habarlağan.
Biznesmen Marğwlan Seysembaevtıñ şetelge ketkeni turalı mälimdemesinen keyin üş aptadan soñ Qazaqstanğa oraluına baylanıstı jeli qoldanuşılarınıñ pikiri ärtürli.
Onıñ Qazaqstanğa qaytatını turalı habardı Facebook-tegi postına pikir qaldırğandardıñ keybiri “tamaşa jañalıq” dep qabıldasa, endi bireuler “kepildikke senbeuge” şaqırğan.
Sonımen birge Seysembaev qazir qılmıstıq is boyınşa ayıp tağılıp, Almatınıñ tergeu abaqtısında qamauda otırğan “Eskendir Erimbetovke qarsı kuälik etu” üşin bilikpen ımırağa bardı dep küdiktenetinder de bar.
Bwğan baylanıstı Marğwlan Seysembaevtıñ özi: “Eskendirge qarsı eşqanday kuälik bermeymin. Aramdıqtı oydan şığarudı qoyıñdar” dep jazğan.
46 jastağı Eskendir Erimbetov pen tağı üş adam ötken jılğı qaraşadan beri abaqtıda qamauda otır. Tuıstarı men jaqtastarı türmede Erimbetovti wrıp-soğıp, azaptağanı turalı mälimdegen. Bilik orındarı azaptau turalı ayıptaulardı joqqa şığarıp, “Erimbetovtiñ jaqtastarı qılmıstıq iske sayasi reñk bergisi keledi” dep sanaydı.
Oqi otırıñız: Azaptau şağımı “Erimbetov isiniñ” sipatın özgertti
Marğwlan Seysembaev Qazaqstanğa şetelden “biliktiñ kepildigi” boyınşa osımen ekinşi ret oralıp otır. Bwdan segiz jıl bwrın Marğwlan Seysembaev biraz uaqıt bolğan şetelden Qazaqstanğa qaytıp kelip, “prezident Nwrswltan Nazarbaevqa adaldığın” mälimdegen. Sol kezde Seysembaev “bank biznesimen aynalıspaudı” wyğarğanın da jariya etken edi. Sonımen birge ol şetelde quğında jürgen qazaqstandıq emigrattardı özinen ülgi alıp, elge oraluğa şaqırğan. Oğan deyin Seysembaev şetelde bolğan kezde onıñ menşigindegi “Al'yans bank” memlekettiñ ieligine ötken.
2011 jılı Almatı sotı Marğwlan Seysembaevtı “bank qarajatın zañsız paydalanğanı” üşin ayıptı dep tanıp, oğan eki jıl şarttı jazatağayındağan.
Sodan bergi ötken uaqıt işinde Seysembaev Qazaqstanda birqatar qoğamdıq bastamalardı jüzege asıruğa talpınıstar jasap kördi. 2016 jılı ol äleumettik jelilerde “Baytaq dala” qoğamdıq tabiği qorığın qwrunauqanın bastadı, oğan deyin otandıq öndiruşilerdiñ önimi sapalı boluı üşin küresetin “Jauap beremin” attı jaña qoğamdıq qozğalıs qwru turalı bastama kötergen. Biraq ol jobalar iske aspağan küyi qaldı.
Keybir sarapşılar Qazaqstandağı sayasi elita elde beysayasi azamattıq qozğalıs qwrudıñ özin bilikke töngen qater dep qabıldaytındıqtan, top-menedjerdiñ “Jauap beremin” bastaması jaylı “äu bastan iske aspaytını belgili” degen boljam jasağan edi.


text:
Baqıttı nemese qwanıştı, meyirimdi nemese jaydarı, uyañ nemese eriksiz eliktiretin, şoğal külimdewdiñ qaysısı bolsa da ärdayım adamdardıñ nazarın tartıp, köñilin awdarıp aladı. Biraq munımen qosa külimdewdiñ bïzneste de, jeke ömirde de tabısqa jetwge kömektesetin qasïeti bar.
Psïxologtar külimsiregen adam tek aşıq, ïkemdi jäne oñ nïetti adam retinde emes, sonımen qatar käsipqoy, adal, bilikti jäne täjirïbeli adam retinde qabıldanadı deydi. Tañdanarlıq närse, biraq osınday qorıtındığa adam birneşe sekwndtıñ işinde keledi, al äldekim twralı alğaşqı pikiriñ aynaladağılardıñ sanasında uzaq waqıtqa bekitilip qaladı.
Tabısqa jetwge umtılatındar üşin trenïng ötkizetin mamandar klïentterine «şapşığan külimdew» dep atalatın äserli täsildi üyretedi. Anığıraq aytqanda, aldımen suxbattasıñızdıñ betine birneşe sekwnd boyı köziñizdi qadap qaraysız da, sodan keyin asıqpay keñ külimsireysiz. Osı sätte külimsiregeniñizden jüziñiz jarqırap, suxbattasıñızdıñ: bul külimdew mağan arnalğan dep oylaytını anıq.
Degenmen külimdew tek özgelerge äser etw üşin ğana qoldanılmaydı. Onıñ kömegimen öziñizge öziñiz beretin bağañızdı joğarılatwıñızğa boladı. Pozïtïvti psïxologïya salasındağı sarapşılar mına jattığwdı jasawdı usınadı: kün sayın aynadağı öz beyneñizge qarap külimsirep turıñız. Aldımen lezdik külimdewden bastañız da, söytip bul ürdisti birneşe mïnwtqa deyin jetkiziñiz. Jattığwdıñ mäni boyınşa, bizdiñ ağzamız jağımdı oqïğalarğa oray äreket ete otırıp tikeley baylanıstı ğana emes, keri baylanıstı da qalıptastıradı. Külimsiregen kezde bizdiñ mïımızğa bizdiñ baqıttı ekendigimiz twralı belgi kelip jetedi. Sondıqtan köñil-küyimiz köterilip, onımen birge öz küşimizge degen senimimiz nığaya tüsedi.
Ünemi sustı keyipte jüretin adamdar keyde bunı külimdewdiñ olarğa «jaraspaytındığımen» tüsindiredi. Birewler bunı şalağaylıq nemese balalıq dep tüsinse, basqaları külimdewdi añqawlıqtıñ nemese jeñiltektiktiñ belgisi dep qabıldaydı. Şın mäninde, külimdew kez kelgen adamdı özgerte aladı – siz tek öziñizge qalay külimsiregenniñ jarasatının tüsinwiñiz kerek: biliner-bilinbes külimdew, keñ jäne aşıq külimdew nemese «otız eki tisiniñ bäri körinip» külimdew. Soñğı külimdew twralı tis därigerleri köbirek biledi: olar tis sïyaqtı küşti qatınasw quralı jüz payızğa jumıs istew üşin oğan qanday kütim jasaw kerektigin biledi.Sapalı tis pastası jäne durıs tañdap alınğan şetka sizge awıs qwısı problemaların boldırmawğa kömektesedi. Tereñirek tazalawdı jäne qosımşa fwnkcïyalardı qajet etetinderge därigerler ağartw jäne wqalaw rejïmderimen jabdıqtalğan elektrli tis şetkaların paydalanwdı usınadı.
Derekközi: kz.everydayme.com
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerovnıñ mahkeme esnası internet cemaatçılığına sovetler zamanında qullanılğan ceza psihiatriyasını añdıra.
Kreml kontrol etken Aqmescitteki Kiyev rayonı mahkemesi İlmi Ümerovnıñ mahkeme-psihiatrik ekspertizadan keçmesi aqqında qarar çıqardı. Bunı FSB taqiqatçısı talap etti. Ümerov bu ekspertizadan keçmeycegini aytıp, onı şahsiyetiniñ itibardan tüşürilmesi ve aşalama olaraq köre.
OHoBлeHa iHфopMaцiя BiдHocHo пpиMycoBoro пpoBeдeHHя cyдoBo-пcиxoлoriчHoï ekcпepTизи IлbMi yMepoBy. "Cyд" зaдoBoлbHиB...OпyблиkoBaHo yпoBHoBaжeHий ПpeзидeHTa ykpaïHи y cпpaBax kpиMcbkoTaTapcbkoro Hapoдy 11 aBrycTa 2016 r.
İnanılmaz tsinizmniñ eñ yüksek noqtası
İlmi Ümerovnı psihiatrik ekspertizağa zorlap yollaycaqlar. Normal insan Qırım işğaline quvanmalı...
...Elbet de, bunı bekledik, amma bir şey deñişmey... Alımız fena...
Mahkeme salonından İlmi Ümerovnı hastahanege alıp kettiler, amma psihiatrik degil, Aqmescitniñ №7 hastahanesine – infarkt telükesi bar edi. O, mahkeme toplaşuvında yaramadı, faqat mahkeme qabaatlanğan kişi salonda olmağanda bile ükmüni seslendirdi.
Kak и cлeдoBaлo oжидaTb, ИлbMи yMepoBy B cyдe cTaлo плoxo. ПoлoзoB roBopиT BызBaли ckopyю. Я жe пpeдyпpeждaл o ero плoxo...OпyблиkoBaHo Mark Feygin 11 aBrycTa 2016 r.
BTopoй дeHb Ha бoлbHичHoй koйke. OпacHocTи для жизHи HeT. Цифpы apTepиaлbHoro дaBлeHия, koTopыe Bчepa B cyдe пoдckoчили ...OпyблиkoBaHo ИлbMи yMepoBыM 12 aBrycTa 2016 r.
İlmi Ümerovğa qarşı yapılğan mahkeme esnasını nezaret etkenler bir çoq dissident oğrağan sovetlerniñ ceza psihiatriyasını hatırladı.
OдиH из зaMecTиTeлeй ПpeдceдaTeля Meджлиca - зa peшeTkoй, дpyroro пыTaюTcя yпpяTaTb B пcиxyшky. TюpbMы, пcиxyшkи... CoBeTckий Coюз B пoлHoM pacцBeTe!OпyблиkoBaHo Gayana Yuksel 12 aBrycTa 2016 r.
...İlmi Ümerov işinde akimiyet soñuna qadar ketmege qarar aldı. Ekspertiza qanunğa ne qadar zıt kelse de, devlet olacaq dese, olacaq, demek...
Namuslı ve printsiplerine sadıq insan, zor ve çoq milletli Bağçasaray rayonınıñ yolbaşçısı olıp, er bir sakinine nisbeten aynı hızmet etken ve ürmet qazanğan insannı Rusiye kelmeşekleri çekiştire, iş uydura, sovetlerniñ adetlerine köre areket eteler. Masqaralıq!
Bugünde-bugün İlmi Ümerovğa qarşı yapılğan sözde mahkeme Haydegger-Kafka DEŞETİNİ is ettire. Saçmalıq eñ çirkin şekilde yapıla. İlmini bilgen-tanığanlar emin ki, bu insan ruhiy ceetten sağlam bir kişi... 21-inci asırda Petr Grigorenko, Leonid Plüşç ve Grigoriy Aleksandrov – sovetlerniñ ceza psihiatriyası qurbanlarınıñ – taqdiri dostumız, ikmetli ve cesür insan, Qırımda siyasiy raqipleriniñ bile sayğısını qazanğan İlmi Ümerovnıñ taqdirinde aqlıma kelecegini iç tüşünmegen edim.
Gebist mektebi o vaqıt da, şimdi de aynı. Ögrengenini yapalar.


text:
«Kiyevo-Mogilânskaya akademiya» Milliy universitetinde dekabr 22-de «Ukrainanıñ tamır halqı qırımtatarlarnıñ aqlarını temin etüvde Ukrainanıñ yolu» adlı konferentsiya keçirilecek. Bunı Ukraina prezidentiniñ qırımtatarlarnıñ işlerinden vekâletlisiniñ resmiy Facebook saifesinde bildireler.
İlândaki malümatqa köre, konferentsiyanıñ maqsadı Ukraina Yuqarı Radasınıñ yañı çağırılışınıñ qanun çıqarıcı faaliyeti içün qırımtatar meselesini aktual etmektir.
«2014 senesi mart 20-de Ukraina Yuqarı Radasınıñ «Qırımtatar halqınıñ Ukraina devleti terkibinde aq-uquqlarını kefil etüv aqqında Ukraina Yuqarı Radasınıñ beyanatı aqqında» qararı qabul etildi. Oña em qırımtatarlar, em de ekspertler yüksek qıymet kestirler. Maalesef, 2014 senesiniñ soñunda ğayet az yapılğanını ayta bilemiz. Bu qarar muzakere mevzularından biri olacaq», – aytıla ilânda.
Uquq qorçalayıcı teşkilâtlar yarımada işğalinden soñ qırımtatar ealisiniñ vekillerine basqı yapılğanını toqtamayıp bildireler. Ukraina Tışqı işler nazirligi bu vaziyetni qırımtatarlarnıñ ekinci sürgüni dep adladı.
2014 senesi fevral soñunda mart başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Aprelniñ 26-nda saba rusiyeli küç idaresiniñ hadimleri Qarasuvbazarda qırımtatar iş adamı ve cemaat erbabı Resül Velilâyevke bağlı olğan evler ve iş obyektelerinde kütleviy operatsiya keçirdi. Tintüvler hususan, Velilâyevniñ öz evinde ve aqrabaları olğan: qardaşı Ekrem, qız qardaşı Zera, oğulları Ayder ve Rustemniñ evlerinde de yapıldı. Rusiye Taqiqat komiteti Velilâyevke ait «KrımOpt» distribütorlıq şirketine qarşı cinaiy iş açtı. Ondan da ğayrı, FSB hadimleri şirketniñ müdiri Ali Bariyev ve şirketniñ diger hadimi olğan Asan İbraimovnıñ everinde de tüntüv yaptı.
Tintüvden soñ, Resül Velilâyev ve Ali Bariyevni sorğulamaq içün Aqmescitke alıp kettiler. «KrımOpt» saiplerinden biri olğan onıñ qız qardaşı Zeranı da paytahtnıñ Rusiye Taqiqat komitetine alıp keteler, ancaq soñradan qoyıp yibereler.
Qırımtatar faali Zair Smedlâyev Qırım.Aqiqatqa bergen intervyusında, bu vaqia tek repressiyalar vastasınen ifadelenmegen ve onıñ halqına qarşı yapılğan diskriminatsiya zıncırınıñ bir alqası olğanı aqqında ayta.
«Men bellesem, Resül Velilâyevniñ problemaları bir taraftan, onıñ hayriyeci faaliyetinen bağlıdır. O, er zaman qırımtatar medeniyetine qol tutıp kele edi. 2001 senesi Resül Qarasuvbazarda qırımtatar şairi ve alimi Bekir Çoban-zadeniñ eykeli qoyulmasına maddiy yardım köstergen edi. Ayrıca o, şu cümleden qırımtatar tilinde yazılğan eñ yahşı eserler içün de berilgen Bekir Çoban-zade adına edebiy mükâfatını tesis etken edi. Hayriyeci olaraq o elinden kelgeni qadar, milliy muelliflerimizge qol tutmağa areket ete edi. Bundan da ğayrı, Resül Qarasuvbazarda öz parasına üç yıl evelsi açılğan Cuma-Cami qurıp çıqtı. 2000 yıllarnıñ başında Velilâyev Qırım Yuqarı Şurasınıñ deputatı olaraq saylânğan edi ve belli bir zaman qırımtatar halqı Qurultayınıñ azası da olğan edi. Qırım ilhaqından soñ, Resül siyasetten uzaqlaşa, lâkin milliy medeniyet ve edebiyatqa qol tutmaqtan vazgeçmedi», – dep ikâye ete Zair Smedlâyev.
Bu arada faal, Velilâyevni taqip etkende qorquzmağa istegenlerinden ğayrı, rusiyeli ükümetniñ şahsiy maddiy menfaatları bardır dep şübelene.
İhtimal, uquqqorçalav organları Velilâyevniñ raqipleriniñ sımarışını eda etmektedirlerZair Smedlâyev
«Eger rusiyeli küç organları «KrımOpt»nı reyderlik tarzında basıp almaq isteseler bile, olardan kâr ve mal-mülknen «paylâş» degen teklif de berilir dep beklemek mumkün. İhtimal, uquqqorçalav organları Velilâyevniñ raqipleriniñ sımarışını eda etmektedirler. Resül, iç olmağanda, qanun bozacaq iç bir şey yapmağanından emin. İşte, bunıñ içün ajiotajdan qaçınmaq ve iç bir qabaatı olmağanı bile turıp,o insanlardan onıñ evi ögünde toplanmamağa rica etken edi», – dep izah ete Zair.
Qırımtatar faali: iş adamı ve hayriyeci, onıñ ailesi ve zenaatdaşlarınıñ evinde yapılğan tintüv ve sorğulamalar, eki dane mahkeme qararı berilgen künge doğru keldi, dep qayd ete. Qırım.Aqiqat haber etkenine köre, aprelniñ 23-nde Rusiye nezareti altındaki İslâm-Terek rayon mahkemesi Eski Qırım sakini Zarema Kulametovanı politsiya hadimini aqaretlemesinde qabaatlı dep tanıdı. Oña 250 saatlıq mecburiy çalışma cezası ve o şahısqa maneviy zarar bergeni içün, 20 biñ ruble para cöremesi tayin etildi.
Ekinci künü Kreml nezareti altındaki Bağçasaray Barışıq mahkemesi qırımtatar faali Şevket Razzakovnı akimiyet hadimini aqaretlegeninde qabaatlı dep tanıyaraq, 20 biñ ruble para cöremesi tayin etti. Bu arada qabaatlağan taraf Razzakov içün 300 saatlıq mecburiy çalışma cezası tayin etilmesini istegen edi.
Zair Smedlâyev mecburiy çalışma cezası Qırım mahkemelerinde yaqında kirsetilgen cezalav usulı olğanını qayd ete.
«Qırım marafonı» aktsiyası, halq qol tutqan yerde mahkemeler çıqarğan qararlar pek ağır olmağanını kösterdi. Mecburiy çalışma cezası ise – farqlı bir usul. Mında, cezalanğan şahısqa kimse yardım etip olamaz, onıñ yerini başqası kelip çalışamaz. Bundan da ğayrı, bu işler insannı bir qaç ayğa faal ictimaiy ayattan qoparıp alaraq, ailesinden ve işlerinden uzaqlaştıra. Bu cezalav şeklinde aşalanuv unsurı da mevcut – zira insanlarğa esasen kirli ve prestiji olmağan işler teklif etile», – dep fikir yürsete faal.
Zair Smedlâyev, qırımtatar halqını aşalav tendentsiyalarına Qırımda rusiyeli Cemaatçılıq palatasınıñ reisi Grigoriy İoffeniñ, Qırımda yaşağan bazı milletlerge nisbeten «sürgün etilgen» ibaresini qullanılmaqtan vazgeçilmesinen bağlı teklifini de ilâve ete.
Qırımtatarlar içün sürgün aqqında unutmaq demek, çufutlarnıñ Holokostnı tanımaqtan vazgeçmek degen manağa keleZair Smedlâyev
«Aslında halqımızğa qarşı genotsid sayılğan bu ibareden vazgeçüv ve sürgün aqqında unutmağa çağıruv, qırımtatarlar içün, çufutlarnıñ Holokostnı tanımaqtan vazgeçmek degen manağa kele. Ayrıca bazı siyasetçiler aprelniñ 21-ni – qırımtatarlarnıñ aqlanuv (reabiliterlev) - «şeñlik künü» bayramı olaraq ilân etmekni teklif ete. Ancaq şimdilik bizler bayram yapılacaq bir sebep körmeymiz, zira halq tolusınen aqlanıp çıqmadı. Qırımtatarlarğa kimse çekip alınğan mal-mülkü, evleri, muhtariyet şeklinde olsa bile, milliy devletçiligini keri qaytarmadı. Meraqlısı şu ki, aynı zamanda ükümet kazaklarğa ait olğanı esasında kazaklarğa ayrı salahiyet aqqı tanığan başqa bir vesiqanı qabul etti. Bundan da ğayrı, bugünki künde er yerde teşkil etilgen «kazat otryadları» çoqusı allarda tarihiy kazak sınfinen alâqası yoq ve olar tamamile Kreml leyhası sayıla. Buña baqmadan, soñki vaqıtlarda «kazaklıqnı ğayrıdan tiklev leyhasına» istinaden zemaneviy kazaklarğa, şu cumleden topraq damartısı ve ev satın alması içün paralar ayırılacaq», – dep haber ete Zair.
Zair Smedlâyev, işbu leyha çerçivesinde aslında, qomşu Rusiyeden kazaklar Qırımğa köçürile ve böyleliknen Rusiye ükümeti siyasetiniñ devamı olaraq, yarımadada yaşağan tamır halq köçip kelgenlernen deñiştirilgenini qayd ete.
Qırımtatarlarğa topraq ayıruv meselesi ale daa çezilmedi, ancaq başqa yerden köçip kelgenlerge ise ep topraq damartısı ayırılaZair Smedlâyev
«Böyleliknen, İoffe söz yürsetken «halqlarnıñ musaviyligine», kerçek ayatta riayet etilmey. Qırımtatarlarğa topraq ayıruv meselesi ale daa çezilmedi, ancaq başqa yerden köçip kelgenlerge ise, ep topraq damartısı ayırılmaqta. Aynı zamanda bizlerniñ, nice qurulışlar ve camiler yıqılğanından,«narazılıq meydanı» iştirakçileri tevqıf etilgeni ve saireden haberimiz bar. Buña diskriminatsiya demey de, ne aytmalımız. Bundan ğayrı, bazı alimler Rusiye prezidentiniñ memuriyeti teşebbüsçi olğan munaqaşa çerçivesinde, qırımtatarlar printsip olaraq yarımadanıñ tamır halqı olmağanını isbat etmege tutunğanlar», – dep qayd ete Zair.


text:
Masazir q.Qurtulus 93 35 kv 1 otaq temirli menzilElanı seçilmiş et 0.10 AZN-dən
Masazir qesebesi Qurtulus 93 yashayish kompleksinde 6 mertebeli hazir yasayisli binada yeni tikili olan 1otaqli 35kv sahesi olan temirli menzil satilir. Senedlesme qiymete daxildir. Binada Merkezi Istilik Sistemi var. Kompleksde bagca,mekteb, uzguculuk hovuzu, tennis meydancasi, idman sahesi, avtodayanacaq ,ticaret ve diger xidmet obyektleri , tibbi ve saglamliq xidmetleri, televiziya ve rabite internet qovsagi, ictimai neqliyyat rahatligi, cay evleri, restoranlar ve s. fealiyyet gosterir . ()
Qiyməti: 28000 AZN


text:
Aqmescit – İyün 27 künü yarımadadaki «baş rus neşiri» «Krımskaya pravda»nıñ çıqqan nushasınıñ baş saifesinde «İş bar! Rusiyeniñ regionlarında. Moskva civarındaki prezident yazlıq evinden başlap Kamçatkanıñ limanlarına qadar» serlevalı maqale derc etildi.
Gazeta şunı bildire, «Qırım Cumhuriyeti sigorta aluvı boyunca mecbur olğan fondunıñ bölüklerinde işsizlik vaziyette Rusiye Federatsiyasında talap etilgen zenaatlar bazasına kirmek mümkün. Qırımlılar Rusiyeniñ çeşit köşelerinde yerleşken işhanelerde federal parasına işlep sınav müddetini keçire bileler».
Künlerde Aqmescitte tamam şu Fondnıñ reberi Sergey Brodovskiy matbuat-konferentsiyasını keçirip, qırımlılarnı evlerni terk etip, Rusiyede para qazanmağa çağırdı.
«Rusiyeniñ çeşit köşelerinde işçiler talap etile, - qayd etti Sergey Brodovskiy. – Moskva civarındaki Rusiye Federatsiyası Prezidentiniñ işleri boyunca idaresiniñ nezareti altında bulunğan «Snegiri» şifahanesinden başlap, balıqçı, deñizci, kapitan ve diger deñiz zenaatları talap etilgen Kamçatkağa qadar iş yerleri bar. Aylıqlar 20 biñden başlap, 120 biñ rublege qadar yete bileler. Eki biñ iş yeri Tatarstanda mevcut. Yaşamaq içün meskenler de ayırıla».
Qayd etilgeni kibi, daa çoq ünerli işçiler davet etile: bu cümleden, qurucılar, elektrikacılar ve ilâhre. Berilgen malümatqa köre, qırımlılar sınav müddetini federal qaznasından alınğan parağa keçe bileler, olarğa minimal aylıq berilip, yol masrafları qapatılacaq. İşsizlerni ise, ticariy işlernen oğraşmağa teşviq etecekler.
«İşsiz vatandaş ticariy işlernen oğraşmağa istese, ve biznes planını qorçalasa, oña bir kerelik yardım kösterilecek ve 58,8 biñ ruble miqdarında işini başlamaq içün para», – dedi Sergey Brodovskiy.
Rusiyeli teşviqatçılar endi işçilerni de tapqanları belli oldı. Brodovskiyniñ sözlerine köre, Qırım boyunca çeşit işhanelerde çalışqan 12 biñ qırımlı endi cedvelge alındı, olardan 8 biñi ileride iş vazifelerine qaytacaqlar.
«Bularnıñ ekseriyeti qoruyıcı organlarnıñ hadimleridir, olar ğayrıdan mütehassıs olğanlarını tasdiqlamaq kerekler. Tahminen 5 biñ adam şimdiki vaqıtta kendi esabına ya da ratlıq aldı, ya da yarım kün çalışa»,– dedi Brodovskiy. «Ukrainanıñ cenüp şarqından» kelgen qaçaqlarğa da Rusiyege iş qıdırmaq içün barmağa tevsiye etile..
Aynı zamanda, «Tsentr jurnalistskih rassledovaniy» mühbirler taqiqat merkezi bildirgenine köre, Qırım işğal etilgen soñ, yarımadanıñ iqtisadiyatı tüşük alğa keldi. Tamam şu Sergey Brodovskiy bildirgeni kibi, yarımadada iş tapmaq imkânsızdır ve Rusiye Federatsiyasınıñ diger bölgelerinen teñeştirilse, eñ yüksek işsizlik seviyesi Qırımda qayd etildi.
«Devlet Şurasınıñ» reisi Vladimir Konstantinov Moskvada «Qırımğa kelgen-ketken turistlerniñ sayısı yalıñız 11%-ğa azlaşqanını» bildirse de, kerçekten ise, 75 %-nı teşkil ete. Ve atta, resmiy malümatqa köre, 2014 senesiniñ iyün 9 kününe yarımadadaki şifhane ve yazlıq eveleri tek 37%-ğa tolu ediler.
Qırımnıñ sabıq turizm naziri Aleksandr Liyev aytqanı kibi, «Qırımnıñ raatlıq mevsimini atta adamlarnı ketirip qoysalar bile qurtarmazlar…». Ve bunı qabul etmeli: «Yüz biñ qoranta raatlıq mevsimi devamında qazanıp, keçineler. Men ise, nazirlikni terk etkende, acele yapılğan qararlardan saqınmağa çağırdım. Çünki bazıları, siyasiy bildirmeler yapalar, qırımlılar ise, qorantalarnı şu mevsimniñ neticelerine köre, baqalar». «Rusiyeliler de kütükler degiller. VVP-niñ emiri ile olarnı ketirip olamazsıñ. Olarğa Qırım ile bağlı bir çoq yalan da söylengen edi», - qayd etti sabıq nazir.
Aynı zamanda bazı malümatlarğa binaen, Feysbukta bloggerlerden biri şunı yazdı: «Rusiyede gizliden askerlerni toplaylar. Bir sıra şeerlerde rezervde bulunğanlarnı çağırtmağa başadılar. Böyleliknen, iyün 24 künü Petrozavodsk şeeriniñ sakinlerini çağırttılar. Rusiye resmiy olaraq bir kimsenen cenkleşmey. Onıñ içün mektüplerni alğanlar, olarnı Ukrainanıñ cenüp-Şarqına yollamaları mümkün, dep belleyler».
Onıñ içün de Rusiyege işke davet etilgen qırımlılarnı da, başta işke, soñra cebege yollay bileler.
Oleg Solovey, aqmescitli mühbir
«Fikir» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
Üskütniñ keçken künleri
Sürgünlik deşetini on üç yaşında tatqan üskütli ressam Sadıh Aci-Selimov balalıq afızasına mıhlanğan körgen-keçirgenlerini öz resimlerinde akis ettirdi. Onıñ resimlerinde olğan vaqialar tasvirlenip, er biriniñ öz tarihı bar. Sadıh ağa resimlerini komendant rejiminiñ eñ qattı yıllarında sızdı, organlardan olarnı tavuq kümeslerinde, aranlarda saqladı. Aynı zamanda o, tillerde destan olğan dülber-dülber Üsküt köyüniñ facialı taqdiri aqqında şiiriy poemalar, masallar da yazdı.
Bundan yigirmi yıl evelsi men Sadıq ağanıñ bu resimleri ve eserleri, müellifniñ yüreginiñ eñ teren köşelerinde saqlanğan arzu-hayalları aqqında birinci olıp yazğan edim. Biz vaqıt keçip, bu şeyler mıtlaqa dünya yüzü körecegine, milliy müzeyde sergiler açılacağına ümütimizni cüratsız ifade etken edik. Şükürler olsun, Sadıh ağanıñ arzu-niyetleri ömürge keçti. Bıltır Qırımtatar sanat müzeyiniñ hadimleri Üskütte ekspeditsiyada olğanlarında ressamnen tanış ola ve soñra onıñ birinci şahsiy sergisini teşkil eteler. Endi Sadıh ağanıñ arzusı - "Keçken künler" destanınıñ neşir etilmesi edi.
"Ömürim zaya keçmedi,
Halqıma hızmet ettim.
Yaşlığımda başladım,
Maqsadıma keç yettim",
- dep başlay Sadıh ağa destanını. Halqımızda iç olmağandan keç olğanı yahşı, degenleri kibi tekrarlanmaz Üsküt şivesinde yazılğan destan aqiqiy vatanperver, milletperver insanlar Edem Dudakov ve Üsein Çakalnıñ maddiy yardımı, ülkeşınas Enver Özenbaşlınıñ muarrirligi altında "Dolya" neşriyatında dünya yüzü kördi.
Mart 5 künü milliy müzeyimizniñ hadimleri şu kitapnıñ çıqması munasebetinen müzeyniñ sergiler zalında büyük bir bayram teşkilâtlandırdılar. Bu vaqia tek üskütliler içün degil de, er kes içün quvançlı ve emiyetlidir. Rıq tolu zalda bulunğan Milliy Meclis, Müftiyat, Reskomnats hadimleri, universitet ocaları, milliy areket veteranları Sadıh ağanı samimiy hayırlap, böyle işniñ müimligi ve zarurlığını qayd ettiler.
Keyfiyetli kâğıtta, müellifniñ renkli resimlerinen, Üsküt köyüne ait aletlerniñ resimlerinen yaraştırılğan kitap Üskütniñ tarihınen meraqlanğanlar içün aqiqiy faydalı bir menba olacağına şübe yoqtır.
Zera BEKİROVA
Yañı Dünya gazetasından alınğan:


text:
Astana baspana narığında arzandawşılıq bayqaladı. Usınıstardıñ ortaşa bağası qazan ayında 1,2 payızğa tömendegen. Şarşı metrdiñ bağası şamamen qazir 339,7 mıñ teñge bolsa, bul qırküyektegi körsetkişten 4,3 mıñ teñge arzan.
Ayta ketw kerek, ötken aylardağı jağdaylarğa qarağanda qazan ayında aytarlıqtay özgeşelikter orın aldı.
Eñ soñğı ret elordadağı üy bağası şildede 2,7 payızğa arzandağan edi. Al qazandağı bağa bïılğı jılğı eñ tömengi körsetkişti körsetip otır.
Jalpı, 2016 jılı narıqta 18 payız arzandawşılıq boldı. Äsirese jıl basında baspana qattı arzandağan. Al soñğı altı ayda bağa 4 payız aynalasında tömendedi.
Sonımen qatar, Almatı qalasında da üy bağası kezekti ret bïılğı mïnïmwmğa tüsti. Qazan ayındağı körsetkiş boyınşa ortaşa bağa qırküyekpen salıstırğanda 4,8 payız tömendep, şarşı metrine 362 500 teñgege tömendedi.
Esteriñizge sala keteyik, qırküyekte üy bağası burın-soñdı bolmağan bağağa qımbattağan edi. Onıñ aldında şildede, mäselen, üy bağası 367 025 teñgeni qurağan. Degenmen, jıl soñına qaray bağanıñ tömendewi jïilewde. Nätïjesinde bïılğı jılğı eñ arzan bağa qazan ayınıñ soñında tirkelip otır.
Degenmen, bul narıqtıñ birjola quldırağanın bildirmese kerek. Öytkeni munday özgerwşilikter jıl soñına deyin orın alwı äbden zañdı, deydi sarapşılar.
Derekközi: http://naryk.kz
Tegï: Glavnaya, Jıljımaytın mülik,
Kommentarïï


text:
Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ halqara mahkemesi şikâyetçi olğan Ukrainanıñ Rusiyege qarşı işi boyunca toplaşuvı başlattı. UNIAN haber etkeni kibi, al-azırda vatandaşlarnıñ vatandaş aqlarını qorçalamaq içün vaqıtınce çareler alınması boyunca Kyivniñ muracatı baqıla.
Mahkeme toplaşuvında Frenkistanlı mahkemeci Ronny Abraham reberliginde 16 mahkemeci buluna.
Bu mahkeme toplaşuvı neticesinde Kyivniñ muvaqqat çarelerniñ alınılması aqqında muracatı qabul olunacağı beklenile. Qarar alınılması bir-qaç aftadan bir-qaç ayğa qadar süre bilir.
Birinci eki kün devamında taraflar dava boyunca öz fikirlerini bildirmeli, nevbetteki eki künde – nazar noqtalarınıñ soñkileri bildirilecek.
Ukraina vekillerine Ukraina Tışqı işler naziriniñ müavini Yelena Zerkal yolbaşçılıq yapa.
Mahkemeniñ matbuat hızmetiniñ bergen malümatına köre, tedbirde bulunmaq içün 70 yaqın kütleviy haber vastaları ruhset aldı.
Rusiye Qırımnı zapt etken soñ Donbasta silâlı çatışma devam ete, onıñ neticesinde, BM malümatına köre, aman-aman 10 000 insan elâk oldı. Ukraina ve Ğarp, Rusiyeni separatistlerge qoltutqanı ile qabaatlaylar. Kreml bunı inkâr etip, Donbassta Rusiye «göñüllileri» bar ola bile, dep bildire.


text:
Aldın ala taratılğan mälimetterge qarağanda, Prakaştıñ ölimine därigerlerdiñ salğırttığı sebep bolğan. Es-tüssiz emxanağa jetkizilgen awırwdı däriger öldige sanap, mäyitxanağa jibergen. Qaytıs bolğanı twralı kwälikke emxananıñ bas därigeri Roxan Roxekardiñ özi qol qoyğan dep xabarlaydı Metro.
Mäyitxanada öli deneni aşardan birneşe mïnwt burın Prakaş özdigimen tınıstay bastağan. Bul oqïğadan keyin däriger qaytıs bolw twralı kwälikti jağıp jibergen deydi. Jergilikti polïcïya atalğan oqïğağa qatıstı qılmıstıq is qozğadı.
Kommentarïï