text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ eñ faal azalarına qarşı cinaiy işler açılacaqtır. Bunı Rusiye advokatı Nikolay Polozov 112 Ukraina kanalınıñ yayınında ayttı.
«İleride Meclis vekillerine nisbeten bir sıra memuriy iş (mence, işlerniñ bir qısmı cinaiy olıp, Meclisniñ eñ faal azalarına qarşı açılacaqtır) qorquzuv areketleriniñ nevbetteki basamağı olacaqtır», – dep ayttı Polozov.
Bundan evel advokat işğal etilgen Qırımda oña qarşı cinaiy iş açmağa planlaştırılğanını aytqan edi.
Rusiyege bağlı olğan Qırım Yuqarı Mahkemesi aprel 26 künü Meclisniñ areketini toqtatmaq qararını alğan edi. Dünya toplulığı rus akimiyetiniñ böyle faaliyetine qatiyen qarşı çıqtı. Meclisniñ imayesi Rusiye Yuqarı Mahkemesine şikâyet arizasını yollağan edi.
Sentâbr 29-da Rusiye Yuqarı Mahkemesi şikâyet arizasına cevap olaraq, Qırımtatar Milliy Meclis areketiniñ yasaqlanmasını tasdiqladı.
Ukrainı Tışqı işler nazirligi (TİN) Ukrain vatandaşları işğal olunğan Qırımda taqip etilgenlerinden raatsız olğanını beyan etip, basqılarnı toqtatmapa çağırdı. Bunen beraber TİN Dünya toplulığına muracaat etip, bütün mumkün olğan siyasiy ve uquqiy çareler ile Rusiyege tesir etmege, onıñ totalitar usullarnen insan aqları ve söz serbestligini yoq etmesini toqtatmağa, ve apis etilgen ukrain siyasiy mabuslarnı ve esirlerni azat etmege çağırdı.


c: text/html

text:
Sändi kïimderdiñ dïzayneri Debbï Vïngam älemdegi eñ qımbat torttı jasadı, dep xabarlaydı Mirror.
Tort jalpı qunı £48.5 mln bağalanatın 4 mıñ gawhartastarmen bezendirilgen. Qımbat asıl tastardıñ işinde 5.2 karatadağı alqızıl gawhartas jäne 6.4 karattı sarı gawhartastar bar.
Torttıñ özi sän körsetiliminiñ köşirmesi bolıp tabıladı.
Torttıñ jalpı salmağı 444 kg teñ. Torttı BAÄ bir klïent öziniñ qızınıñ uzatw toyına arnap tapsırıs bergen körinedi.
Torttı bezendirwge dïzaynerlerdiñ 45 küni ketken. Onı dayındawğa 114 kg glazïrlengen karamel men 57 kg şokolad ketken.
Kommentarïï

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırımda qurğaqlıqtan kelgen zarar 160 million rubleden ziyadedir (67,5 mln grivna) dep haber ete Kreml nezareti altındaki yarımadanıñ ziraat naziri Andrey Rümşin.
«Fevqulâde zonanıñ dört rayonındaki zarar 164 mln rubleden ziyadedir. Ekinlerniñ qurğaqlıqtan zarar körgen umumiy meydanı tahminen 18 biñ gektarnı teşkil ete», – dep bildire Rümşinniñ sözlerini Ziraa nazirliginiñ matbuat hızmeti.
Nazirlikniñ malümatına köre, Qırımda qışlıqlarnıñ bu vaziyeti küzde yağanaqlar olmağanı sebebinden eñ qısqa muddet içinde qışlıqlarnı saçmağa imkân bermegeni ve qışta da avası sıcaq olıp, pek az yağanaqlar olğanı sebebindendir.
Nazirlikte Curçi rayonı eñ çoq zarar körgenlerden biri olğanı qayd etildi.
Ükümet, Qırım ziraatçıları 2018 senesi, keçken senege köre eki misli az olacaq şekilde 800 biñ ton bürtükliler mahsulatı toplaycağını qayd ete.
Bu mevzu boyunca: «Er şey Qırımnıñ sahralaştırılmasına alıp bara yata». Qurğaqlıq yarımadanı nege çevirmekte
Bir kün evel Qırımda Qurman, Seitler, Curci ve İslâm-Terek rayonlarındaki qurğaqlıq sebebinden fevqulâde vaziyet ilân etildi.
Mayıs ayınıñ soñunda Qırımnıñ rusiyeli yolbaşçısı Sergey Aksönov, Qırım ziraatçıları baar qurğaqlığından bir milliardtan ziyade zarar körgenleri aqqında haber etken edi.


text:
Moskvada (Rusiye) yanvar 14 künü faal vatandaşlar siyasiy mabuslarğa, ayrıca İldar Dadinge, destek bildirmek içün aktsiya keçirdiler. «OVD-İnfo» uquq qorçalayıcı portalı bildire ki, aktsiya başlanğan soñ toplaşqan insanlarnı yaqalap başladılar. Episi olıp, rusiye uquq qoruyıcıları tahminen 40 insannı yaqaladı, deyler uquq qorçalayıcılar.
Yaqalanğanlardan biri, Vladimir Zalişçak Twitterde yazdı ki, apis arabasında bir qadın yaramadı. Oña acele yardım maşnasını çağırdılar. Episi olıp, Zalişçaknıñ esaplarına köre, merasimge 50-ge yaqın insan toplaştı.
Uquq qorçalayıcılarnıñ bildirüvlerine köre, şimdiki saatte, İçki işler nazirliginiñ «Meşçanskiy» organlarına ketirilgen faalerni, protokol tizmeden, yiberdiler. Daa 14 insan İİN «Basmannıy» organlarına ketirildi, olarğa advokatnı yibermeyler.
İldar Dadin Rusiyede miting keçirüviniñ qaidelerini defalarca bozğanı içün ilk olaraq mahküm etildi. 2016 senesi noyabr ayında o, Kareliya apishanesinde onı qıynağanlarını beyan etti ve buña şikâyet etti. Cezalarnıñ icra etüv federal hızmetinde, Dadinniñ şikâyetleri teşkerilgenini ve olarnı tasdiqlap olamağanını beyan etti.


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerov Qırımnıñ şimdiki Rusiye akimiyeti devlet hızmetçilerini mayıs 3 künü Bağçasarayda keçirilgen qırımtatar milliy «Hıdırlez» bayramına kelmege mecbur etkenini tüşüne. Bu aqta o Facebook saifesinde yazdı.
«Tabiiy ki, men tünevin «mecburiy hıdırlezde» yoq edim. «Akimiyet tarafından ohşalğan» qırımtatarlar kene bir kere aldatmağa aşıqtılar, kelgen insanlarnıñ sayısını 8-10 qat arttırıp, tedbirni «ayrette qaldırğan» kibi aytıp qoydılar. Böyleliknen olar sürgün etilgenlerniñ abadanlaştıruvı boyunca programmanıñ yoq olğanı aqta aytqan ediler (o 1992 senesinden itibaren bardır), acılıq aqqında: Qırım seyyaları ilk sefer acılıqqa bardı (acılıq ise Ukraina kvotaları boyunca 1997 senesinden yapıla) dey ediler, Qırımda qırımtatarlarğa nisbeten ayırım olmağanı aqta defalarca aytalar (tevqif, tintüv, sürgünlik, faallerniñ tuvğanlarına basqı, ticaret basqısı devam ete)», – yazdı Meclis reisiniñ muavini.
Ümerovnıñ sözlerine köre, «şimdiki akimiyetke oşap, «bizimkiler» (akimiyet organlarında olğan qırımtatarlar. – muar.) iqtisadiy-içtimaiy vaziyetniñ beterleşüvi, Qırım Rusiyege yaqınlaşmadı, daa da uzaq olğanını sanki bilmeyip, aldatıp yüreler».
«Hıdırlezge» qaytsaq…Devlet hızmetçilerini ve diger «zayıf» ve «tabi olğanlarnı» tedbirge qoşulmağa mecbur etmege qolay degil, amma siz becerdiñiz. Aqiqiy bayram ve tünevin olğannıñ arasında farq sevgi ve zulum arasındaki kibidir…», – dep qoştı o.
Ümerov şunı qayd etti ki, «Hıdırlez» yerinde o mayıs 3 künü ağa-qardaşları, bala ve torunları ile Mangup-qale eteginde piknik keçirdi.
Hatırlatamız, bazar künü, mayısnıñ 3-de, Hıdırlez bayramı «Şaherezada» medeniy-eglenceli merkeziniñ meydanında keçirildi (Bağçasaray rayonı, Aqmescit – Bağçasaray yolunıñ 25-nci kilometrinde).
Evel Qırım.Aqiqat haber etkeni kibi, Qırım ükümeti Hıdırlezge 40 biñ insannıñ qoşulması aqta ayta eken.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Bağçasaray regional meclisiniñ toplaşuvında aprel 18-de Qırımnıñ şimdiki akimiyeti qırımtatarlarnıñ milliy bayramı Hıdırlez ile bağlı tedbirlerde iştirak etmemek qararı qabul etildi.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov aprel 26-da aydınlatılğan muracaatında Qırım akimiyeti Hıdırlez bayramını qırımtatar halqını bölmek içün qullana, – dep aytqan edi.


text:
Bu vaziyet yarımadanı adım-adım iqtisadiy ve maliye kerginlikke itere. Kommunal hızmetleri ve aşayt mallarnıñ fiyatları endi östi, yerli qaznalarnı toldurğan turistler ise, ep kelmeyler.
Yerli sakin, küçük raatlıq eviniñ saibi Anastasiya Melnik şikâyet ete: «Rusiye ve akimiyet bizni turistlernen temin etmege vade etken edi. Qayda olar? Mayısta söz bergen ediler, endi iyunniñ bir aftası keçti, yalılar bom-boş, qasabada bir kimse yoq. Tükânlarnıñ da yarısı qapalı».
Rusiye devlet Duması alğışlağan, yarımadanı kumar oyunları mekânına çevirmek ğayesine qırımlılar daa ziyade teñqid ile baqalar.
Yerli sakin Yelena Dudnik Qırım.Aqiqatqa şunı ayttı: «Ya bizden kim soradı? Moskvada er şeyni bizsiz al ettiler. Bizge bala kurortını vade etken ediler, turistik marşrutlarnıñ inkişafını ileriletecek ediler, onıñ yerine qolay yolunı taptılar – kazino açacaqlar emiş».
Qırımlı Sergey Gorodniçiy dey: «Bizge o kerekmi? Bizim qasabamızğa o tekmil kerek degil. Qırımnıñ bir qaç şeerlerinde kumar merkezlerini açacaqlarını aytsalar da, eminim, qolay para qazanacaqlar tez tapılır».
«Merametli» hızmetniñ hususiyetleri
Adetince, qırımlılar içün mayıs bayramları ve iyunniñ birindci aftası, kelecek yaz mevsiminiñ nasıl olacağını kösterecek bir köstergiçtir. Bu sene, Qırımnıñ sanator- kurort kompleksi 30% -ğa tolu, bu ise, keçken seneniñ mayısına baqqanda 2-2,5 kerege azdır. Bunı ta mayısta Qırım Nazirler Şurasınıñ toplaşuvında «kurort ve turizm naziriniñ birinci muavini» İgor Kotlâr bildirgen edi.
«Bugünki künde Qırımda regionlarğa baqanda raatlıq merkezleri 28-30% -ğa tolu. Bu raqam da, keçken senege baqqanda, 2-2,5%-ğa azlaştı. Mayıs bayramlarına bir deñişme köz etildi, amma kene de, keçken sene ile teñeştirsek, adamlar daa az kelgenini köreremiz», - qayd etti Kotlâr.
Tükânlarnıñ yarı boş beştahtaları kerçekten de raatsız etmekte, bank saasında ötel ve ratlıq merkezleri varaqalarnı qabul etmeyler. Bunen bir sırada, elektroenegiya ve suvnen ile bağlı meseleler, avia ve demir yol alâqasını da közge alsaq, Qırımda «Rusiyeniñ mulâyim hızmetini» añlamaq mümkün.
Faqat Rusiye bu aylar içersinde 165 kurort merkezini saipleştirip, Qırımnıñ qoruqlarını, milliy parklarnı kendine boysundırdı. Bui se, 155 ga. topraqnı teşkil ete. İşğalden evel, hususiyetine köre, qoruqlar, milliy parklar ya Ukraina Milliy ilimler Akademiyası, ya Tabiat Nazirligi, ya Tasil Nazirligine bağlı ediler.
«Hoş keldiñiz, ürmetli ukrainliler»
Qırımnıñ yañı akimiyeti kene de kurort mevsimi muvafaqiyetli olacağına işandırmağa devam ete. Mayısnıñ soñunda Qırım kurort «naziri» Yelena Yürçenko şunı aytqan edi: «Keçken sene, qırımğa kelgen turistlerniñ 25% rusiyeliler, 65 % -ukrainliler edi. Sıñırda bir de bir qıyınlıqlar olmasa, ukrainliler kene de kelirler. Rusiyeden kelgenlerniñ da sayısı artar, dep tüşünemiz».
Aynı zamanda, aprelde qırımlı «ükümet» turistlerniñ sayısı 8 millionğa yetecegi aytqan edi, bir ay keçmey, raqam deñişti – 3 million oldı.
Faqat, mütehassıslarnıñ aytqanına köre, turistik saasınıñ faaliyeti 90% -ğa çalışmaycaq. 2013 senesi turizm bücetni 12 million grivnağa toldurğan olsa, bu sene 1,5 million arz etile.
Çetel turistlerni mında celp etmek küç olacaqtır. Esas sebepler – Qırımnıñ belgilenmegen statusınen bağlı. Ukrainliler ise, bu sene devletniñ Ğarbına, Azaq deñizi ve Türkiye, Mısır, Bulğaristan, Hırvatistanğa ketmege niyetindeler. Rusiye medeniyet nazirligi ise, adamlarnı tek Qırımda raatlanmağa çağıra, ve yarımadanı «eñ hafsız mekân olaraq» adlay.
Nefretten sevgige qadar
Rusiyeniñ telekanallarında alıp barılğan teşviqat – bu ayırı mesele. Soñki bir qaç yıl içinde, Rusiye matbuat vastaları Qara deñizniñ astında saqlı turğan «himik çapçaqlar», cenkâver yunus balıqları ve diger uydurmalarnen qorquza ediler.
Böyleliknen, NTV kanalı 2012 senesi oktâbr 13 künü köstergen levhasında Qara deñizniñ astında himik çapçaqlarnıñ bulunuvı aqqında ikâye etken edi. Qırım işğal etilgen soñ, yarımada «incige» çevirildi.
Servis hatası
Oops, as you can see, this is not what we wanted to show you! This URL has been sent to our support web team to look into it immediately. Our apologies.
Onı başqa yerde tapa bilecegiñizni körmek içün qıdırıñız


text:
3 otaga duzeldilib,otaqlar ayri-ayridir,menzil cox bahali ve dizaynla temir olunub,pol bahali parket,tavanlar xususi dizaynla,webeke ile yigilib,bahali ve modern qapilar,Italiya istehsali olan yuyulan aboylari,Ispaniya istehsali kafel metlax ve hamam aksesuarlari,duwkabina,kombi sistemi,bahali materialdan hazirlanmiw metbex mebeli,dehliz mebeli ve diger yigilma mebelleri ile birlikde satilir.Binada tam yawayiw var,2 bahali ve suretli lifti,geniw ve iwiqli bloklari,yeralti qaraji,uwaqlar oynamaq ucun bagli heyeti,24 saat muhafize,kamera ve domofon sistemi var.Metro ile uzbe-uzdur,avtobus dayanacagi binanin qarwisindadir,yaxinda 2 orta mekteb,3 uwaq bagcasi,poliklinika,market ve diger maqazinler var
Ünvan: Bakı şəhəri, Mikayıl Əliyev küç. Binəqədi r. 7-ci mikrorayon q.


text:
Aqyarda cinayetçiler tarafından bozulğan türk askerleriniñ Memorialı ve oña olğan işaret tahtaçığı tüzetildi.
Bunı Qırım.Aqiqat saytına Qırım Azerbaycan cemiyetiniñ başı Ragim Gumbatov bildirdi.
«Aqyarda türk Memorialında baş taşlardan olğan timsaller tüzetildi, boyalandı, vandal areketeleriniñ aqibeti körünmey».
Onıñ aytqanı kibi, mında yol işaretleri de pekitildi.
«Türk tarafı Memorial işaretleri yerine qaytaracılığında emin degil edi. Olğan malümatqa köre, işaretler iyünniñ başında alındı. Bu aqqında tarif etken edik, şimdi ise keri qaytarmağa vaqıt keldi. Em de demir borular o vaqıt qaynaqnen bitiştirüv neticesinde devrildi, alınğannıñ yerine qaytarmasında yalıñız dört gaykanı çıqarıp, işaretni çıqarmayıp, yerinde deñiştirmege mümkün edi», – dey Gumbatov.
O şunı da bildirdi ki, uquq qorçalayıcılardan vandallarnıñ qıdıruv ketişatı aqqında malümatnı alâ daa elde etmek imkânsızdır.
Qırım Azerbaycan cemaatçılığınıñ başı Ragim Gumbatov evel bildirgeni kibi, Aqyarda oktâbr ayında Qırım cenki (1853-56ss) vaqtında elâk olğan türk asker ve zabitlerniñ hatırasına pekitilgen Abidege yol köstergiçlerini devirdiler. İşaretler Sapun-dağdan Aqyarğa olğan yol etrafında yerleştirilgen edi ve işbu Abidege yol köstere ediler. Abideni ise aramladılar.
Qırım cenki vaqtında elâk olğan türk askerlerine Abide Aqyarda yerleşe. Aqyarnıñ 1854-1856 ss muasarasında elâk olğan askerlerni türk orduları bulunğan yerlerniñ civarında köme ediler.


text:
«Ukrenergo» başı Vsevolod Kovalçuk bildirgenine köre, Qırım qamaçavı iştirakçileri ile 220 Kv Kahovka –Titan elektrik yolağında tamir işleriniñ soñunace yapılması aqqında añlaşma qabul etilgen. Bu aqta o Facbookta yaza.
«Energetika naziri Vladimir Demçişin Qırım vatandaşlıq qamaçavı ştabı ile ile 220 Kv Kahovka –Titan elektrik yolağında tamir işleriniñ soñunace yapılması boyunca añlaşma qabul etilgeni aqqında bildire. Brigada endi yolğa çıqqan. Bir qaç saat içinde telniñ montajını bitirirmiz. Yolaqnıñ işlettirilmesi aqqında mesele daa muzakere etile», – dey o.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.
Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini – «Kahovka – Titan» tamirlediler, amma faaller onı işlettirmege bermey. Qırım qamaçavınıñ idarecisi Lenur İslâmov Rusiye tarafından siyasiy mabüslerniñ, şu cümleden qırımtatarlarnıñ azat etilmesinde israr ete.
Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil. Qırımda cuma künü Rusiyeden daa 300 generatornıñ kelmesini bekleyler. Bu afta andan endi o qadar generator ketirilgen edi.


text:
Qabartı-Malqar Respublikasında (Rusiyeniñ şimaliy Kavkaz bölgesinde – QA) 74 yıl evel mart 8-de Stalin rejimi tarafından Orta Asiyağa sürgün etilüvniñ qurbanlarını hatırlaylar. Bunı Azatlıq Radiosı bildire.
Bölgeniñ camlerinde Qazaqstan ve Qırğızstanğa sürgün etilüvniñ neticesinde ölgenler içün dualar oquylar.
Qabartı-Malqar Respublikasınıñ reisi Yuriy Kokov sürgün etilüvnge «cinaiy akimiyet rejiminiñ deşetli cinayeti» dedi. Onıñ aytqanına köre, Kabardino-Balkariyanıñ bütün sakinleri «siyasiy repressiyalarnıñ qurbanlarını hatırlay ve ğayıplarnıñ acısına duyğudaşlıq eteler».
Umumen 38 000 balqar sürgün etildi. Olarnıñ yarısından ziyadesi qadınlar ve balalar edi. Stalin rejimi balqar halqını natsist Almaniyasınen emekdaşliq etkeninde qabaatladı.
Sürgünlikni başından keçirgenler Şimaliy Kavkazğa 1957 seneside, SSCB Yuqarı Şurası sovet Rusiyesiniñ sıñırları içinde Qabartı-Malqar Respublikasını ğayrıdan meydanğa ketirgen soñ qaytıp oldılar.
Balqarlar – türk tilinde qonuşqan ve ekseriyetle musulman dinini kütken, sayısı qararnen 110 000 kişi olğan halqtır.


text:
Bunı Qırım «akimiyeti»niñ matbuat hızmeti bildire.
«Birinci baş nazir muavini» Rustam Temirgaliyevniñ aytqanına köre, Qırım içilgen suv meselesinde Şimaliy-Qırım kanalına iç te bağlı degil.
Suv ağınıñ uzunlığı 190 km olacağı beklenile. Şimdi bu yalıñız leyhadır.
Bundan da ğayrı, Temirgaliyevde Kefe-Sudaq suv ağınıñ tamir işlerini keçirmege vade etken ediler. Memurlarnıñ sözlerine köre, böyleliknen suvnıñ qullanuvı 40% azlaşacaqtır.
Hatırlatamız, evelleri Suv hocalıq qurucılığı ve suvaruv ziraatı boyunca «Cumhuriyet kömiyeti» Büyük-Qarasuv özenlerniñ suvlarını Şimaliy-Qırım kanalına avuştıruvı içün obyektniñ qurulışını teşkil etti.
Bu leyhanıñ amelge keçüvi Kefe suv anbarını özenler vastası ile 20 mln. kub suvnen toldurmağa imkân bere


text:
Qıtaydağı «Änşi» telejobasına qatısıp jatqan jas änşi Dimaş Qwdaybergenov sol eldiñ aqparat qwraldarı men äleumettik jelilerinde tanımal bola bastadı. Qıtaydıñ universal saytındağı habarğa süyensek Dimaş telejobadağı alğaşqı tüsiriliminen-aq, jwrttı özine jalt qaratqan.
Qıtaydıñ “Xin Lang” universal saytınıñ mädeniet taqırıbı betinde Dimaş turalı aqparattardıñ kün sayın jañalanıp twratının bayqadıq. Sol aqparattarğa şolu jasağanda, qazaq änşisiniñ Qıtay elinde ülken añıs tudırıp, äleumettik jelilerde tanımal bola bastağanına kuä boldıq.
“Xin Lang” saytınan bayqağan aqparatımız tömendegidey:
Jalpı jobağa «halıqaralıq» at berip twrğan bir ğana Dimaş bolsa kerek. Sebebi, jobağa Qıtay Gonkongınan Du Lişa attı qatısuşı men Dimaştan özgesi tügel qıtaylıq önerpazdar. Dimaş qıtaylarmen alğaşqı jüzdesuinde francuzdıñ «S.O.S D‘un teerien en detresse» attı änin taldağan. Bwl än francuzdıñ orındauğa asa qiın bes äniniñ biri ekenin de aytıptı. Dimaş alğaşqı aynalımda-aq ändi sätti orındap, käsibi mamandardıñ tañdayın qaqtırğan. Onıñ alğaşqı tüsirilim üşin taldağan äninen-aq, onıñ özine degen senimi anıq körinedi degen pikirlerdi de kezdestirdik.
Jobadağı Son Qı jäne Şan Qı qatarlı käsibi mamandar Dimaştı jobağa qatısqandar arasındağı teñdessiz änşi dep bağalağan. Olardıñ aytuınşa, Dimaş bwl retki än orındau barısında koloraturalıq, erkin vokaldı, keñ tınıstı öz äuezimen qatar dolphins dıbıstarın jaqsı meñgergendigin anıq bayqatqan. Tipti, joba mamandarı men qatısuşılarınan «Täñir özi nazarına alğan jas änşi, onday dauıs mende de bolsa dep armandaudıñ qajeti joq, ol oğan Qwdaydıñ bergen sıyı» degen marapattau sözderine de ie bolıp ülgeripti.
Dimaş Qıtaydağı resmi aqparattarmen birge, äleumettik jelide de qıtaylıqtardı tamsandırğanın jazıptı. Äleumettik jelilerde ol turlı alqaular köbirek kezdesedi. Qıtay qızdarı Dimaştı wzın boylı, kelbetti, jigittiñ sarası dep maqtap jatsa kerek. Key sayttarda «Aq boz attı hanzada keldi, bwl qızdarğa jaña tañdau orayı» degen jazbalar da kezdesti. Qazaqstan men Reseyden qoldauşıları köp, al Qıtaydağı negizgi qoldauşıları Şınjañ qazaqtarı degen taldaular da bar.
Tüsirilim äli de telearnalarda taratılıp ülgermepti. Qıtay sayttarındağı pikirlerge qarağanda «Änşi» jobası telearnalarğa taratılğannan keyin, Dimaştıñ qoldauşıları tipti de arta tüspek. Onlayn dauıs beru arqılı ötetin jarıs türinde Dimaş öziniñ kelisti tür-kelbeti, jağımdı dauısı, adamdı baurağıştığımen qoldauşılar jinauı mümkin delingen.
Qıtaylıq sayttar Dimaşqa qatıstı aqparattardı jinau barısında onıñ äleumettik jeli paraqşalarında qaldırmay qadağalap ülgeripti. Atalmış sayıtta «Dimaş özin önerpaz retinde jaqsı baulığanı onıñ äleumettik jelilerinen bayqaladı. Instagram paraqşasında tek otbası, önerdegi dostarı ğana bar. Eger jeñiltek jigit bolsa endigi qıtaylıq qızdarmen tanısqanın jariyalap ülgirer edi» degen sözder kezdesedi.
Qıtaydağı közqaraqtı adamdardıñ aytısına qarağanda «Änşi» jobası halıqaralıq deñgeyde emes, tek Dimaş Qwdaybergenovtıñ qatısuı ğana onı halıqaralıq joba atandırıp otır. Onda qatısıp jatqan qıtaylıq änşilerdiñ bäri tanımal bola qoymağan jas änşiler. Dimaş bolsa talay halıqaralıq konkurstardı körgen. Bwl joba onıñ şanağına tar keledi degen pikirlerin de ayttı.
Meyli qalay bolsa da, talanttı otandasımız Dimaştıñ milliard qıtaydıñ arasındağı är qadamınıñ sätti boluına, Qazaqstannıñ abıroy-bedelin köterip qaytuına tilektespiz! Dimaş jaraysıñ!
"The Qazaq Times"


text:
Bunı Cenübiy arbiy bölgeniñ matbuat hızmeti bildire.
Onıñ malümatına köre, iyün başında qabul etüv noqtaları Aqmescit ve Aqyarda çalışıp başladı. Al-azırda 500 ariza baqıla.
«Añlaşma esasında hızmetke çağıruv boyunca hızmet etip kelgen genç erkekler seçip alına. Saylavda aliy oquv yurtlarınıñ mezunları, ya da orta tehnikiy ve tehnikiy tasili olğan namzetlerniñ qabul olunmaq imkânları daa da çoq», – aytıla beyanatta.
Namzetler tibbiy ve psihologik teşkerüvden keçip, 10-ğa qadar test ve 575 sualge cevap bereler. Beden terbiyesi de şartlardan biridir.


text:
Minsk añlaşmalarına riayet etilse, Ukraina ateş toqtatılması aqqında añlaşmanı imzalamağa azır. Bunı bazarertesi künü, yanvar 19-da, Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bildirdi, – dep haber ete Radio Svoboda.
Poroşenkonıñ aytqanına köre, Ukraina «üç taraflı kontakt gruppasınıñ çağırılması, tışqı işler nazirleriniñ toplaşuvı ve Astanada ya da başqa bir yerde «norman formatında» sammit keçirilmesine» azır.
Malüm olğanı kibi, yanvar 15-ne keçirilmesi belgilengen Donbass zıddiyeti boyunca Ukraina, Almaniya, Frenkistan ve Rusiye reberleriniñ körüşüvi ötkerilmedi.
Almaniya kantsleri Angela Merkel Rusiye prezidenti Vladimir Putinge dedi ki, körüşüvniñ esas şartlarından biri Minsk añlaşmalarına riayet etilmesi qala.
Ukrain askerleri bildireler ki, soñki künleri terrorizmge qarşı tedbirler keçirilgen yerlerde Rusiyege qoltutqan boyevikler tarafından sıq-sıq ateş açılıp başladı.


text:
Bazar künü, mayıs 17-de, bir qaç ateş kürresi kökke uçurıldı. Böyleliknen, akimiyet tarafından azırlanılğan hatıra tedbirlerinde iştirak etmege istemegen qırımtatarlar sürgünlikte elâk olğanlarnı añdılar.
«Kökke ateş kürresini yollaymız. Vatanı, Qırımğa qaytıp olamağanlarnı añamız. Er şey tez keçe, er şeyniñ başı ve soñu bar dep, kökke kürrelerni yiberemiz, bugün-yarın Rusiye işğali de soñuna yeter», – dey Qırım.Aqiqatqa Yağmurça (Fontanı) qasabasınıñ sakini Gülnara.
Ateş kürreleri şeerniñ diger rayonlarında da uçurıldı, atta Qırım akimiyeti «Yüregiñde ateş yaq» aktsiyasını keçirgen Lenin meydanında da körülgen edi.
«Yüregiñde ateş yaq!» aktsiyası er yıl Qırımtatar yaşlar merkezi tarafından keçirile edi. 2007 senesinden başlap Aqmescitniñ Lenin meydanında keçirile edi, amma bıltır ve bu sene Qırımda Rusiye akimiyeti işbu teşkilâtqa hatıra aktsiyasını keçirmege izin bermey. Ğaye teşebbüsiçsi Qırımtatar Milliy Meclis azası Eskender Bariyev bu sene Qırımda bu aktsiyanı azırlağan insanlarnı «ğaye hırsızlavında» qabaatladı.
Qırımtatar halqınıñ sürgünligi 71 yıllığına bağışlanğan tedbirler Ukraina şeerleri ve çetelde keçti.
Mayıs 18 künü – Qırımtatar halqı sürgünliginiñ hatıra künü. Bu kün 1944 senesi qırımtatarlarnen tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollandı. Umumen 180 biñ insandan ziyade sürgün etilgen edi.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi, Avropa Birligi Parlament Assambleyasınıñ (ABPA) rehberleri ve azalarına muracaat azırlap, onda Assambleyanı Rusiye eyetiniñ qaytarılmasına yol bermemege davet etti.
Bunı dekabrniñ 12-sinde Facebooktaki saifesinde Qırımtatar Milliy Meclisi reisi Refat Çubarov bildirdi.
ABPA rehberlerine doğrultulğan muracaatnıñ metninde: «Rusiye iç bir şartsız ABPAğa qaytsa, Assambleya ve onıñ azaları Moskva ile birlikte Qırımda bundan soñ farqlı tüşünüv ve azatlıqnı bastırmaq maqsadınen yapılacaq alıp qaçuvlar, tevqif etüvler ve eziyetlevler içün mesuliyetli olacaqlar», – denile.
Ondan ğayrı Çubarov, Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz dekabrniñ 13-nde Strassburgda bir qaç körüşüv yapıp, «ABPAda Rusiye eyetiniñ vekâletlerini qaytarmaq/qaytarmamaq meselesi boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ baqışını tanıtacaq», dep bildire.
Qırımnıñ ilhaqından soñ ABPA tarafından eyetine qarşı sıñırlavlar tatbiq etilgen içün (eyet rey berüv ve onıñ azaları Assambleyanıñ baş olrganlarında çalışuv aqqından marum etildi) Rusiye özü Assambleyanıñ işlerinde iştirak etüvden vazgeçip, aqımdaki yılnıñ yazında Avropa Birligine azalıq bedeliniñ tölevinden vazgeçti. Moskva, kelecekte böyle sanktsiyalarğa yol bermemek içün ABPAdan reglamentniñ deñiştirilmesini talap ete.
Halqara teşkilâtları, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri oña qarşı bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Bunı Yuqar Şurasında brifing devamında Qırımdan Ukrain arbiyleri, tehnik ve mülkiyet aqqında muzakerelerinden soñ qaytqan «Batkivşçina» firqasından halq deputatı, Prezident Administratsiyasınıñ başı muavini Andrey Sençenko bildirdi.
Sençenkonıñ aytqanına kore, Ukrain tarafına arbiy qısımlarından «Qırım halq imayesi» otrâdlarınıñ çıqacağı aqqında vade berildi.
Vaqtınca işğal etilgen Qırımdan arbiyleriniñ çıquvında Ukrain tarafından Ukraina Silâlı quvetleriniñ Baş ştabınıñ baş muavini, general-polkovnik Gennadiy Vorobyov mesülietlidir.
Birinci nevbette Qırımdan «Kirovograd» desant gemisi ve «Ternopol» körveti çıqacaqlar. Rusiyeliler Ukrain arbiy gemileriniñ çıqması içün Donuzlav gölüniñ çıqışını açacaq oldılar.
Sençenko qayd etti ki, arbiy tehnikanıñ avuştıruvı ve onıñ azırlav tamir işleriniñ alıp baruvı içün komandalar endi azırlandı. Eger de Rusiye öz sözüni tutsa, bu areketleriniñ başlanması bu aftağa planlaştırıla. Onıñ aytqanına köre, işğalciler Ukrain tehnikanıñ bir qısmını, şu cümlede uçaqlarnı da, bozğanlar.
Ukrain tarafı Rusiyeden kursantlarnıñ ve Rusiye bayrağı altında qalğan arbiy oquv yurtlarda tasil alğan talebeleriniñ telükesizligini kefalet etmege talap etti. «Olarnıñ qıtaviy Ukrainağa köçip ketken vaqıtta olarğa ruhiy basım köstermemege vade ettiler», – dedi Sençenko.


text:
Qırımnıñ Rusiye Devlet şurasınıñ reisi Vladimir Konstantinov dey ki, 1991 senesi yanvar 20 künü – bütünqırım referendumınıñ künü – «2014 senesi mart 16-da keçirilgen referendumınıñ özüne ait bir selef» oldı. Bu aqta o Facebookta yazdı.
«Bir internet-resursında 1991 senesi keçirilgen Qırım referendumı, yaqında onıñ yıllığını qayd etecekmiz, «ğayıp olğan cumhuriyet künü» olğanı aqqında fikirge rastkeldim. Doğrusı, böyle ifade tesir etken», – qayd etti Konstantinov.
Onıñ fikrine köre, 2014 senesi baarine qadar yanvar 20 künü «mobilizatsiya künü» edi.
«Şimdi, Vatanğa – Rusiyege qaytuvından soñ müim tarihiy kün olıp qaldı», – qayd etti Konstantinov.
1991 senesi yanvar 20 künü Qırım Muhtar Sovet Sotsialistik Cumhuriyetiniñ ğayrıdan tiklenmesine umumqırım referendumında Qırım sakinleriniñ 93,26% qol tuttı. Rey berüvge: «Siz Qırım Muhtar Sovet Sotsialistik Cumhuriyetiniñ SSCB subyekti ve İttifaq añlaşmasınıñ iştirakçisi olmasına qol tutasıñızmı?» suali çıqarıldı.
1991 senesi fevral 12 künü Ukraina Yuqarı Radası umumqırım referendumınıñ neticelerine esaslanıp, «Qırım Muhtar Sovet Sotsialistik Cumhuriyetiniñ ğayrıdan tiklenmesi aqqında» qanunını qabul etti, dört aydan soñ 1978 senesi Ukraina SSC Anayasasına deñişüvler kirsetildi.
1991 senesi sentâbr 4 künü Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Şurasınıñ toplaşuvı cumhuriyetniñ devlet mustaqilligi aqqında beyannameni qabul etti, onda Ukraina terkibinde uquqiy demokratik devletni teşkil etmek ıntıluvı aqqında söz kete.
1991 senesi dekabr 1 künü Bütünukrain referendumında Qırım sakinleri Ukraina mustaqilligi aqta saylavlarda iştirak etti. Qırımlılarnıñ 54% Ukraina mustaqilligine qol tuttı.
Qırım Rusiye tarafından 2014 senesi işğal etilgeninden soñ yarımada akimiyeti Qırım Muhtar Cumhuriyeti Kününi Qırım Cumhuriyeti Kününe deñiştirdi ve şu künü raatlıqnı ilân etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımda Aqmescit qurucılıq oquv yurtu talebelerine 140 biñ ruble miqdarında stipendiya borclular. Bunı salı künü, mart 10-da, Qırım prokuraturasınıñ matbuat hızmeti bildire.
«Talebelerge devlet kefaleti olğan paranıñ berilmemesi studentlerniñ içtimaiy aqlarınıñ qattı bozuluvı ola. Rayon prokuraturası tehnikum memuriyetine qarar çıqardı. Prokuratura talabı ile stipendiya ödenilildi, studentlerniñ aqları qouruldı», – denile beyanatta.
Mında qayd etilgeni kibi, tehnikum 90 studetke borclu edi, şu cümleden – 16 öksüz bala.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ uquqçısı Teyfuk Gafarovnıñ malümatına köre, Qırım mahkemeleri bunıñnen bağlı 55 işni baqtı, cezalar miqdarı 700 biñ rubleni teşkil etti.
«Qurman rayonı 18 iş – olardan 6 danesi 40 biñ rublelik para cezası, 8 danesi 15 biñ rublelik para cezası, 10 biñ rublelik 4 para cezası, Aqmeçit rayonı 7 iş – 10 biñ rublelik 6 para cezası, 1 iş qapatıldı. Bağçasaray 17 iş – 11 biñ rublelik 11 para cezası, 2 danesi 15 biñ rublelik para cezası, 10 biñ rublelik 14 para cezası. İslâm Terek rayonı 10 iş – olardan 3 tenbiyelev, 1 qapatıldı, 10 biñlik 2 para cezası, Aqmescit ş. 3 iş – olardan 1 danesi OVD baqılmasına yollanıldı, 10 biñlik 2 para cezası» – dep yaza Facebook saifesinde Gafarov.
O, şunı qayd etti ki, er iş boyunca apellâtsion şikâyet berildi. Bundan ğayrı, uquqçı uquq qoruyıcılar tarafından sual berilse, tek advokat yanında cevap bermege tevsiye etti. Buña Rusiye qanunlarınıñ ruhseti bar.
Gafarovnıñ aytqanına köre, mahkeme qararını advokatsız alğan adamlar Meclisniñ uquqiy idaresine vesiqanı berip, apellâtsion şikâyet azırlamaq kerek.
Mayıs 3-de Mustafa Cemilevni Qırımğa kirsetmediler. Bundan sebep qırımtatarlar Ermeni Bazar yanındaki sıñırda narazılıq aktsiyasını ötkerdiler.
Bundan soñra Qırım «prokurorı» Natalya Poklonskaya Meclis reisi Refat Çubarovnı «ekstremizm faaliyetiniñ yasağı» aqqında tenbiyelep, Meclis yoq etilmesi ve onıñ faaliyeti yasaq etilmesi mümkün, dep bildirdi. Narazılıq aktsiyasınıñ iştirakçilerine nisbeten mahkeme muşavereleri olıp keçti, olarnıñ neticelerine esaslanıp, adamlarnı 10 biñ rublege cezaladılar.
Mustafa Cemilev Avropa mahkemesine muracaat etecegini bildirdi.


text:
28 Kasım 2017 Salı
Mehmet Nüzhetniñ bediy eserlerinde psiholojik detaller
Kasım 28, 2017 Edebiyat ve tenqit, Kerimov Tahir No comments
Haqiqiy qırımtatar edebiyat klassikası ne olduğını M. Nüzhetniñ eserlerini qoltuq ucunda büyük heyecanlıq, endişe ile oqudığımda farq etmege; onuñ icadiy laboratoriyasında teren hisseleriyle fikir figuralarınıñ nasıl şeklinde ifadelengenini pek aydın körmege başladım. Ziyadesiyle edipniñ bediy qahraman tipleri üzerindeki ciddiy çalışmalardan haveslendim. O, eserde böyle bir sert şaraitlerini yaratırken insannıñ (qahramannıñ) tabiatını sınavlar. Ve bir cemiyet içersindeki davranışlarnıñ psiholojisini ögrenecek olsa, halqnıñ milliy çizgileri, dünyabaqışları üzerinden seyretmeler yapar. İşte, Mehmet Nüzhetniñ ilk baqıştan sade ve mündericesi çoq komik kibi körüngen “Selim sohta” dramatik süjetli hikâyesi bunuñ misalidir. Bu yerde, menfiy ve qara tüslerinde tanıtılğan medrese talebesi mıyıqlı-saqallı qırcıman Selim, yımşaq tabiatlı, nazik bir bay qızı Momine ile qırmızı qader yiplerini bağlamaq arzusında çeşitli dubaralarğa oğray. Çoq yıllardan beri aşq hayalları ile keçingen Selimimiz, şahsiy psiholojik qusurlıqlarından (fenalaşqan ekonomik durumından) ötrü, öz duyğularını istegen qızğa bildirmege cesaret bulamay. Bir kün ise sevgilisi Qıpçaqlı Acemet baynıñ oğlu Qurtmuratqa nişanlandığını eşittikçe, aşq ateşini öz yüreginde kömmekten başqa çareler körmey. Faqat, hayli vaqıt keçtikçe, köydeşlerniñ ağzına tüşken – qocası Japon cenkinde helâk oldu, kibi haberine samimmiyliknen sevinip Momineniñ eki çocuqlı olğanına baqmadan, onuñ ile bir olmaq fırsatnı elinden qaçırmay. Amma, çoq beklenilgen evlilik hazırlıqları esnasında harp meydanından gönderilgen mektüp Selimniñ ömrüni büsbütün yoqqa çıqara. Meraqlısı şu ki, eser süjetiniñ yüksek kerginligi noqtasında oquyıcı, evvel eñ aşağı sıfatlarında tanıtılğan Selimni etik cihetten eñ nazik bediy sımasında bile qabul etmek hazırdır belki. Yani müellif, onuñ ruhiy aşağılığı, alçaqlığı ve nefishorlığında masum, hüsn çizgilerini araştırıp bizim içün keşf ete. Yani Selimni bambaşqa ampluada bizge yuttura. Velhasıl, mühitniñ vira şiddetleşken zamanında perde arqasından müellifniñ özü sahnağa çıqa. Ve bahs olunğan hatnı açıp, mündericesini oqumaq mesuliyetini boynuna ala.
"Gece düşümde, gündüz esimde, başımnıñ tacı, göñlümniñ ilâcı, derdimniñ dermanı, quvançımnıñ fermanı, bağçamnıñ gülü, dalımnıñ bülbüli, cerde izim, kökte yıldızım… Momine hanıma çoq-çoq selâmlar idüp, hatır-ı şerifni istifsar iderim[1]. Ve yine, kürpe qozularım Ayşemen Esmanıñ közçüklerinden öpüp, menim bu qavğadan sağ-selâmet üyge qaytup barmaqlığım içün Tañriden gece-kündüz dua idüp istemeñizni irca etemen. (Men ölsem de, qalsam da eger) bu kişi sizge barğanday bosa eger, menim bir qabat urbamnı[2] oğa kiydiriñiz, biz onuñman bek yaqın dost bolğanımızdan, biribirimizge resimlerimizni de beriştik. Baqiy selâm, qara yazılı Qurtmurat"[3].
Asılında eserniñ tam metni ve misalge ketirilgen mektüp parçası arasındaki til, üslüp farqlığı da meraqlı. Lingvistik qatmerler vastası ve hatta nesirniñ şiiriyetke keçmek anı ile yazıcı teren duyğularınıñ yüceligini köstermeknen meşğuldir. Cümlelerde sıq-sıq qullanılğan toqtav işaretleri ise, qahramannıñ coşqunlığını ve eşine beslegen sevgisinden tap nefesi tutulğanını, başı döngenini ifadeley. Tıpqı muhabbet coşqunlığını edipniñ faleketli qaderini açıqlağan lirik şiirlerinde de rastketirebilemiz. Meselâ, şair ömür arqadaşınıñ vefatı münasebetinen yazğan “Qırıq qalbimniñ qayğısı”, “Sevdigimniñ qabrinde” degen ağıtlardır.
“Altındayım, elmazım, açqan gülüm,
Benlik, barlıq, bağımda bir bülbülim...”[4]
kibi accı satırları ile başlanğan “Qırıq qalbimniñ qayğısı” şiiri torlanğan közlerimiz ögünde vedalaşma levhasını canlandıra. Bu yerde, bir-eki tatar mollanıñ oquğan “Bismillâhi ve alâ milleti Resülillâh”[5] duası ile birlikte qabir çuqurına enip, mevtanı büyük muqaytlıqnen qollarına almağa hazırlanğan qocasını köremiz. Onuñ sevgili ilk zevcesine soñ kere aytqan bu mülâyim sözçüklerini duymaqtan canımız, cigerimiz küye.
E. Şemizadeniñ çalışmalarında ilk beyiti kösterilmegen şiiri ve şairimizniñ elyazmaları esasında yañı basılğan şiirlerinden bu varyantı mütecessiz araştırmacılar içün pek qıymetlidir, zannetersem.
“Tabut tartup teniñni topraq tuttı,
Caş canıñnı cutuq cer calmap cuttı.
Uçtıñ artıq, elimden ölüm aldı...
Qırıq qalbim qararup, qarap qaldı.
Köz körmegen keçede, köñül kirli,
Tüşünceler, tasalar türlü-türlü.
Mezarıña mingenler miyavquşlar,
Tek, tik tenge tuyula tik tavuşlar...”.
Misalge ketirilgen parçasında çoq tekrarlağan [t], [c], [q], [k], [m] tutuqları bir ses oyunı kibi tanılmaq mümkün. Amma, aldımızda şairniñ özüni tasavvurlasaq, bu seslerni ifade etken quruğan ağzında, morlanğan dudaqlarında can azabını, qara nefretini, öfke patlamasını, ümütsizligini körmek ihtimalı bar. Şiirde alliteratsiyalar ve assonanslarnıñ mantıqlı surette lehçe sözleninen nasıl güzel bağlanğanını baqıñız. Bu yerde, mimika ve jestlerden ğayrı insannıñ fiziolojik durumını açıqlağan sesli belgilerni de rastketirmek mümkün. Meselâ, ten titremelerini:
Talpınaman tentirep, ten tarlıqta,
Mırıldanup, moñsirep mezarlıqta.
Qabiriñni qarmalap qaltırayman,Canğa cetti canğızlıq, dep cılayman”
Devamı bar.
Tahir Nureddinoğlu Kerim
[1] hal hatır şerefleriñizni sorarım. – T.K.
[2] bir qat urbamnı. – T.K.
[3] İsmail Gaspralı adına milliy qırımtatar kütüphanesiniñ elyazmalar bölügi. M. Nüzhet fondu. – Dosye 1. – S. 156 – 157; Memet Nuzet. Qırımnıñ çöl ayatından: saylama eserler cıyıntığı. – Simf.: Dolâ, 240 s. – S. 152.
[4] Nuzet M. Qırımnıñ çöl ayatından: Saylama eserler cıyıntığı. – Simf.: Dolâ, 240 s. – S. 98.
[5] Yüce Allağın ismi ile Resüllahın dini üzerine kömemiz


text:
Äyel öz päterinde öli küyinde tabılğan. Boljam boyınşa, Marïya Fadeevanı urlıq jasaw maqsatında öltirip ketken.
«Onı päterde öltirgen. Balalar üyde bolmağan. Ol da ketpek bolıp jatqan. Alayda qalıp qoydı… Onı añdıp, üyde bolğanın bilgen. Päterden bar aqşanı jäne kartoçkalardı urlap äketken…», – dep jazğan özin qaza bolğannıñ twısı retinde tanıstırğan älewmettik jeli paydalanwşılarınıñ biri.
Polïcïya qızmetkerleri qılmıstıñ bolğanın rastap otır. “Qılmıstıq kodekstiñ 99 babı 1 bölimi (adam öltirw) boyınşa qılmıstıq is qozğaldı. Asa awır qılmısqa kinälini tabw üşin barlıq şaralar jasalwda”, – deydi ŞQO Işki ister departamenti baspasöz qızmetiniñ basşısı Baqtıjan Torğaev.
Eske salsaq, Evgenïy Fadeev büginle öskemendik “Torpedo” komandasınıñ quramında oynaydı. Oğan deyin sportşı “Nomad”, “Sarıarqa” jäne “Barıs” komandasında oynağan. Marïya men Evgenïy Fadeevtiñ eki balası bar.
Derekközi: nur.kz
Kommentarïï


text:
Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım ukümeti, Keriç boğazındaki Tuzla belinde bulunğan topraq arsasını qomşu Rusiyeniñ mülkiyetine bermek istey. Munasip buyruqnıñ leyhası yarımadanıñ ukümeti saytında derc etildi.
Vesiqada: «Qırım Cumhuriyeti, Keriç, Tuzla beli adresi boyunca bulunğan, meydanlığı 6580 kvadrat metr ve izin berilgen qullanuv türü naqliyat olğan topraq arsasını Qırım mülkiyetinden federal mülkiyetke bedava alıp berilmesini kerçekleştirmek», – denile.
Qırımnıñ kütleviy haber vastalarınıñ bldirgenine köre, buyruq aprel 17-de Qırım ukümetiniñ oturışuvında baqılacaq.
2017 senesiniñ noyabrinde Keriç köprüniñ qurucıları Tuzla beli ve adasını bir-birine avtoyol aralıqları ile bağladılar.
Tuzla beli bir vaqıtları Taman yarımadasına tam olaraq qavuşa edi, lâkin keçken asırnıñ 1920-nci yıllarında ondan Tuzla adası ayırıldı.
2003 senesinden başlap, Ukraina ile Rusiye arasında, rusiyelilerniñ Taman yarımadası tarafından dambanı qurmaları sebebinden başlağan çatışma neticesinde Ukrainada Tuzla, rejimli zona sayıla edi.
Tuzla etrafındaki çatışma, Tuzla adasınıñ aitligine dair davalar ve Rusiye tarafından Keriç boğazında adağa doğru dambanıñ qurulması sebebinden başlanğan Ukraina ile Rusiye arasındaki munasebelterde bir buhran oldı. Bazı talilcilerniñ fikrine köre, dambanıñ qurulmasından maqsat, Keriç boğazı ve Azav deñiziniñ statusı meselesini çezmek içün Ukrainağa tazyiq etmek edi.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Ümerov Ukraina ordusında askerlik yapmamaq içün esas Ukrainadan Qırımğa qaytqan 500 qırımtatarı aqqında malümatnı red etti. Bunı Ümerov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Böyle bir şey eşitmedim, belki, Zaurda «qayd olalar», daa doğrusı – öz başına uydurdı bunı», – dedi Ümerov.
Onıñ fikirince, Rusiye Silâlı quvetlerinde askerlik yapmamaq içün qırımtatarlar Qırımdan kete bile. «Maña köre, «baar mevsimi» arfesinde Qırımdan bayağı adam ketecek», – dep qoştı Ümerov.
Bundan evel Rusiye kontrol etken Milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlar işleri boyunca devlet komitetiniñ reisi Zaur Smirnov bildirgenine köre, 500 qırımtatarı Ukraina Silâlı quvetleri saflarında askerlik yapmaq istemeyip, esas Ukrainadan Qırımğa keri qayttı.
Smirnov dey ki, 2014 senesi 800 qırımtatarı Qırımnı terk etti. Qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevniñ bildirgenine köre, işğal başlağanınen 35 biñ insan, şu cümleden 20 biñ qırımtatarı, yarımadanı terk etti.
Ukraina uquq qorçalayıcısı Böris Zaharov qırımlılarnıñ Rusiye ordusına çağırılmasını arbiy cinayet olaraq tanıdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qaraşa 7, 2017 | avtor shalqar
Ağalar bar eline eñbek qılğan, Önerimen älemdi tamsandırğan. Qazaqtıñ abıroýın asqaqtatıp Bolaşaqqa öşpesteý iz qaldırğan. Aspanda juldızdar bar sönbeý
Qaraşa 7, 2017 | avtor shalqar
Qazaqstan – egemendi el, Basınan baq taýmaýtın. Qazaqstan – täwelsiz el Bükil älem maqtaýtın. Täwelsizdik alıp bizder, Boldıq bügin
Jeltoqsan 11, 2016 | avtor shalqar
Quttı meken qara orda Quttı meken qara orda qazaq jeri, Egemendik atımen boý köterdi. Jïırma bes jıldıq belesti artqa tastap,
Säwir 17, 2016 | avtor shalqar
Swıq torğaý O meniñ swıq torğaýım, Men seniñ tirlikte Jan-tänimmen qorğaýmın. Öýtkeni sen degen, Aýnımas, tapjılmas Twğan jerdiñ kindigisiñ. Buzılmas
Jeltoqsan 15, 2015 | avtor shalqar
Aqın, jwrnalïst, körnekti pedagog Öner Xamïtulı Şwdabaý nemeresi 1961 jılı 7 nawrızda, QXR Sanjı düñgen avtonomïyalı oblısı Fwkañ qalasına qarastı
Qaraşa 13, 2015 | avtor shalqar
Azatgül Äbdiqadirqızı, Qıtaý Xalıq Respwblïkası, Tarbağataý aýmağı, Qobıq awdanında dünïege kelgen. Ürimji qalasında 1987- şi jılı Şïnjïañ oqw ağartw ïnstïtwtınıñ
Mawsım 15, 2015 | avtor shalqar
Däwletbek Baýtursınulı Oraza keldi musılman, Öte şığadı tusıñnan. Eki dünïede baqıtıñ, Qur qalma jurtım qusıñnan! Oraza keldi qazağım, Ïslam jolı
Mawsım 15, 2015 | avtor shalqar
Jeñisxan Asılxanulı öleñderi 1 IMDASATIN MILQAWLARDAÝ QOLMENEN, BAÝLANADI SENİ KÖRSE TİL DEGEN. TURMIN,JANIM,ALA TAWDI ARQALAP, JETKİZE ALMAÝ JAN SIRIMDI SÖZBENEN,
Säwir 13, 2015 | avtor shalqar
Belgili qazaq aqını, jazwşı, dramatwrg, kösemsözşi-jwrnalïst, Qazaqstan jazwşılar odağınıñ müşesi, fïlologïya ğılımdarınıñ kandïdatı, Axmet Baýtursınov atındağı QMW professorı, xalıqaralıq şığarmaşılıq
Jeltoqsan 6, 2014 | avtor shalqar
Asqar Tatanaýulı WAQIT, SAĞAN TİL QATTIM Waqıt, sağan til qattım, Keñite tüs öreni. Ömir – meniñ qımbattım, Jasaý bergim keledi.


text:
Epson Yazıcı - Tarayıcı Driver Yazılımları
En son güncellenen Epson yazıcı - tarayıcı driver yazılımları. Aradığınız epson driver bu listede bulunmuyorsa driver arama aracını kullanabilirsiniz.
-
Epson PictureMate Zoom Driver İndir
Epson PictureMate Zoom yazıcı - tarayıcı'nın Windows 7, Windows 7 64-Bit, Windows Vista, Windows Vista 64-Bit, Windows Xp, Windows Xp 64-Bit işletim sistemleriyle uyumlu driver (sürücü) yazılımıdır. Epson PictureMate Zoom yazıcı - tarayıcı incelemesi, satış fiyatı ve epson yazıcı - tarayıcı teknik servis bilgileri yer almaktadır.
-
Epson PictureMate Snap Driver İndir
Epson PictureMate Snap yazıcı - tarayıcı'nın Windows 7, Windows 7 64-Bit, Windows Vista, Windows Vista 64-Bit, Windows Xp, Windows Xp 64-Bit işletim sistemleriyle uyumlu driver (sürücü) yazılımıdır. Epson PictureMate Snap yazıcı - tarayıcı incelemesi, satış fiyatı ve epson yazıcı - tarayıcı teknik servis bilgileri yer almaktadır.
-
Epson PictureMate Show Digital Frame Driver İndir
Epson PictureMate Show Digital Frame yazıcı - tarayıcı'nın Windows 7, Windows 7 64-Bit, Windows Vista, Windows Vista 64-Bit, Windows Xp, Windows Xp 64-Bit işletim sistemleriyle uyumlu driver (sürücü) yazılımıdır. Epson PictureMate Show Digital Frame yazıcı - tarayıcı incelemesi, satış fiyatı ve epson yazıcı - tarayıcı teknik servis bilgileri yer almaktadır.
-
Epson PictureMate Pal Driver İndir
Epson PictureMate Pal yazıcı - tarayıcı'nın Windows 7, Windows 7 64-Bit, Windows Vista, Windows Vista 64-Bit, Windows Xp, Windows Xp 64-Bit işletim sistemleriyle uyumlu driver (sürücü) yazılımıdır. Epson PictureMate Pal yazıcı - tarayıcı incelemesi, satış fiyatı ve epson yazıcı - tarayıcı teknik servis bilgileri yer almaktadır.
-
Epson PictureMate Flash Driver İndir
Epson PictureMate Flash yazıcı - tarayıcı'nın Windows 7, Windows 7 64-Bit, Windows Vista, Windows Vista 64-Bit, Windows Xp, Windows Xp 64-Bit işletim sistemleriyle uyumlu driver (sürücü) yazılımıdır. Epson PictureMate Flash yazıcı - tarayıcı incelemesi, satış fiyatı ve epson yazıcı - tarayıcı teknik servis bilgileri yer almaktadır.
-
Epson PictureMate Dash Driver İndir
Epson PictureMate Dash yazıcı - tarayıcı'nın Windows 7, Windows 7 64-Bit, Windows Vista, Windows Vista 64-Bit, Windows Xp, Windows Xp 64-Bit işletim sistemleriyle uyumlu driver (sürücü) yazılımıdır. Epson PictureMate Dash yazıcı - tarayıcı incelemesi, satış fiyatı ve epson yazıcı - tarayıcı teknik servis bilgileri yer almaktadır.
-
Epson PictureMate Charm Driver İndir
Epson PictureMate Charm yazıcı - tarayıcı'nın Windows 7, Windows 7 64-Bit, Windows Vista, Windows Vista 64-Bit, Windows Xp, Windows Xp 64-Bit işletim sistemleriyle uyumlu driver (sürücü) yazılımıdır. Epson PictureMate Charm yazıcı - tarayıcı incelemesi, satış fiyatı ve epson yazıcı - tarayıcı teknik servis bilgileri yer almaktadır.
-
Epson B-510DN Driver İndir
Epson B-510DN yazıcı - tarayıcı'nın Windows 7, Windows 7 64-Bit, Windows Vista, Windows Vista 64-Bit, Windows Xp, Windows Xp 64-Bit işletim sistemleriyle uyumlu driver (sürücü) yazılımıdır. Epson B-510DN yazıcı - tarayıcı incelemesi, satış fiyatı ve epson yazıcı - tarayıcı teknik servis bilgileri yer almaktadır.


text:
Qırım şimdi Rusiye qısmı ola ve endi iç bir zaman Ukraina terkibine keçmez, – dedi «İmedi» gürci telekanalınıñ efirinde «Demokratiya areketi» yetekçisi Nino Burcanadze.
Onıñ sözlerine köre, dünya toplulığı bütünley Qırım aqta unuttı, – haber ete «İnterpress News» haber agentligi.
«Dünya nizamı ğayet sıq bozulmaqta, bunı nice devletlerniñ areketlerinde körmek mümkün, bu tek Qırım aqqında degil. Qırım bugün Rusiye qısmı ola ve artıq iç bir zaman Ukraina terkibine keçmez. Ukrain akimiyeti Ğarbnıñ tesiri altında radikal ve ümde hatalarğa yol berdi, Qırımdaki adiseler buña netice oldı. Bugün halqara toplulıq Qırım aqqında unuttı… Bu aqiqatqa köre, netice çıqarmalımız, bugünki kerçek – artıq Qırım aqqında aytqan devlet qalmadı».
Onıñ sözlerine köre, Qırım ve Samaçablo «bir birinden tam farqlıdır», tek tarihiy keçmişke köre degil de, bugünki vaqialarğa köre de farqlı.
Burcanadze añlatqanı kibi, Qırım referendumında sakinlerniñ 93% iştirak etse, Samaçablo ve Abhaziyada referendumlarında işbu regionlarda ziddiyetten evel yaşağanlar iştirak etip olamay edi, şunıñ içün olarnıñ qanuniy olğanını aytmağa mümkün degil.
Nino Burcanadze evel «Gül inqilâbı» iştirakçisi edi, amma Miheil Saakaşvili muhalifetine keçkenden soñra mevamı Rusiye tarafına çekmege başladı.
Şimdi Burcanadze Gürcistanda Rusiye tarafdarı olğan siyasetçilerden biri ola.


text:
Moskva şeer mahkemesi iyünniñ 4-nde qırımtatar iş adamları Resül Velilâyev ve Ali Bariyevniñ apis müddetini devam ettirdi. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa adliyeci Cemil Temişev haber ete.
Velilâyev ve Bariyev aprelniñ 26-nda Qarasuvbazarda Rusiye telükesizlik hadimleri Velilâyevge ait «Güzel» ticaret ağı ve «KrımOpt» şirketinniñ tükânlarını tintken soñ tutulğan edi.
Tintüvden soñ qırımtatar iş adamları Resul Velilâyev ve Ali Bariyev Qırımdan alıp ketildi.
Daa soñra, Velilâyev 2 ayğa tevqif etilerek, Moskvadaki Lefortovo taqiqat izolâtorına (SİZO) qapatıldı. Qırımda oña qarşı Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 238-nci maddesiniñ 2-nci qısmına binaen («Telükesizlik talaplarına uymağan mallar ve mahsulatnıñ istisalı, saqlanması ya da satılması, ve bunıñ kibi de işlerniñ yapılması ve hizmetlerniñ kösterilmesi) boyunca iş açıldı.
Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ, mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirilip başladı.


text:
Gïnnestiñ rekordtar kitabına engizilip ülergen älemdegi eñ ülken jäne keñ qolşatır Qıtay jerinde Nançan kompanïyası jasaldı, dep xabarlaydı Lenta.ru.
Qolşatırdıñ dïametri 23 metr bolsa, bïiktigi 14,4 metr eken. Salmağı 5,7 tonna bolatın qurılıs boy tiktep, jer betine turğızılğan kezde 418 şarşı metr jerdi aladı.
Osı jerde ayta ketw kerek, buğan deyingi alıp qolşatır rektordı 2010 jılı Ündistanda tirkelgen bolatın. Onda eni 17,06 metr jäne bïiktigi 10,97 metrge jetetin şatır jasalıp şığarğan bolatın. 2,2 tonna salmaqtı quraytın şatırdı Pwnedegi Ishanya Mall ökildigi usınğanı belgili.
Kommentarïï


text:
Bu afta içinde yarımadada qırımtatarlarğa qarşı yapılğan repressiyalar bir daa quvetleşti. Mayısnıñ 21-nde FSB Qırımda «ekstremistik gruppa» bulunğanı aqqında bildirdi. Rusiye mahsus hızmetleriniñ versiyasına köre, işbu gruppasınıñ azaları Qırım müftisi Emirali Ablayevniñ evine «Molotov kokteylleri» atqan ekenler. FSB bunıñ teşkilâtlandırıluvında Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilevniñ yardımcısı Erol Veliyev ve Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov qabaatlanmaqta. Çubarov, FSBniñ beyanatına, halqara cemaatçılıq ögünde Meclisni yamanlamaq içün yaptı dep qıymet kesti.
Bu künü Bağçasarayda Edem Smailov ve «Qırım birdemligi»niñ faali Server Mustafayev tutulıp alındı. Adliyeci Ayder Azamatov nıñsözlerine köre, olarnıñ işleri 2017 senesi Bağçasaraylı «Hizb ut-Tahrir işi» çerçevesinde tevqif etilgen altı kişiniñ işi ile birleştirilgen.
Qırımtatar faali Zair Smedlâyev: bu işlerniñ epsi yahşı etip planlaştırılğan uzun müddetli bir strategiya olğanından ve onıñ sözlerine köre, qırımtatarlarnı «terrorist-halq» olaraq kösterip, tam bir manada yarımadadan «sıqıştırıp» çıqarmaq istegenlerinden emin.
Telükesizlik organları tapqan er bir «terrorist» ve «ekstremisti» içün yañı rutbe alacaqlarını ümit etelerZair Smedlâyev
«Üç yöneliş boyunca repressiyalarnıñ yañı ceryanı başlaycağını men artıq tahmin etken edim. Birinci nevbette, elbette, «Hizb ut-Tahrir»de iştirak etkeinde qabaatlarlar, ekinciden – Meclis mevzusına qaytmaq maqsadınen qırımlı siyasiy faallerge ücüm etilir, üçünciden ise – qırımtatar iş adamaları üzerine iqtisadiy ceetten basqı yapılır.
Şimdi körgenimiz kibi, rusiyeli telükesizlik organları sıralanğan bütün yönelişler boyunca faallik köstermekteler. Eger ilk başta Meclis ekstremistik teşkilât olaraq tanılğan olsa, nevbetteki adımda o terrorizmde qabaatlanır. Ve, elbette, rusiyeli telükesizlik organ hadimleriniñ şahsiy menfaatları aqqında da unutmamalı, çünki tapılğan er bir «terrorist» ya da «ekstremist» içün olar yañı rutbe alacaqlar, – dep fikir yürsete Zair Smedlâyev Qırım.Aqiqatqa bergen intervyusında.
Faalniñ şube doğurmağan menbalardan alğan malümatına köre, Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti arasında, daa iç olmağanda 50 qırımtatarı tevqif etilse, halq «din, siyaset, atta milliy mensubiyeti» aqqında unutacaq eken.
Yaqın zamanda Meclis azalarına qarşı repressiyalarnıñ yañı ceryanı başlarZair Smedlâyev
«Şimdi olar bu «buyruqnı» eda etmege başlağanlarına oşay. Tünevinki tevqifler ve Erol Veliyevniñ qıdıruvğa ilân etilüvi, yaqın zamanda Meclisniñ diger azalarına qarşı repressiyalarnıñ yañı ceryanı başlaycağını köstere ve «terrorist-halqnıñ» turğun obrazı şekillendirilmege başlar. Bu qabaatlavlardan soñ, Meclis azaları ve tarafdarlarınıñ tevqifi başlar dep belleyim», – dep saqına o.
Zair Smedlâyev Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovnıñ, rusiyeli sıñırcılar tarafından tutulıp alınğan ve FSB «meydanğa çıqarılğan ekstremistik gruppanıñ» bir azası dep sayğan harkivli Oleksandr Steşenko ile bağlı yapqan beyanatına diqqat çeke. Öz şaatlıqlarında Steşenko Erol Veliyev oña ve Oleksandr Tretyakovqa Qırım müftisiniñ evini ateşke berüv vazifesi avale etkenini iddia etmekte. Onıñ sözlerine köre, Cemilevniñ yardımcısı «Molotov kokteylleri» atılacaq evni köstergen eken. Öz nevbetinde Refat Çubarov, Erol Veliyev 2017 senesi mart ayından berli Qırımğa barmağanını, şunıñ içün böyle bir operatsiyalarğa başlıq etmesi atta olarnı amelge keçirmesi mumkün olmaycağını ayta.
Bu arada Zair Smedlâyev Qırım müftisi Emirali Ablayevniñ şahsiyetine diqqat çeke.
Emirali Ablayevniñ evini ateşke berüv teşebbüsine dair beyanatı – onıñ akimiyetnen faal şekilde «işbirlik» yapqanınıñ köstergiçlerinden biri olabileZair Smedlâyev
«Onıñ «26 fevral iştirakçileri» Ali Asanov ve Mustafa Degermencini Ahtem Çiygozğa qarşı yalan şaatlıq yapmağa çağırğanını bilemiz. Belli olğanı kibi, hususan onıñ çaqımcılığı esasında bazı bir qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüv keçirilip, tevqifler yapılğan edi. Böyle bir insannıñ sözlerine inanamaq mumkünmi? Pek kösterişli tarafıda şu ki, müftiy iddia etkenine köre, evini ateşke berüv teşebbüsi yanvar ayında yapığan eken. Öyle ise, ne içün o bu aqta mayıs ayında haber ete eken, aceba? Onıñ evini ateşke berüv teşebbüsine dair beyanatı – onıñ akimyetnen faal şekilde «işbirlik» yapqanınıñ köstergiçlerinden biri olabile. İşbu müftiniñ yardımcısı, Meclis özüniñ tarihı boyunca provokatsiyalar teşkil etmeknen ve musulman mezarlıqlarını yıqmaqnen oğraşqanı aqqında ayta. Bu sözlerge nasıl bir izaat berecegime de aqlım yetmey», – dep ilâve ete Smedlâyev.
Bularnıñ epsi – qorqızuv tedbirleri ve olarnıñ maqsadı – qırımtatarlarnı yarımadadan sıqıp çıqarmaqZair Smedlâyev
«Dersiñ bozuq mahsularlar saqlağanı içün aprelniñ 26-nda tevqif etilgen iş adamı Resul Velilâyevniñ işi aqqında da unutmamalı. Faqat men böyle bir qabaatlav boyunca er angi birisi, Velilâyevke yapılğanı kibi, bu madde boyunca tutulıp alınğan soñ,«Lefortovağa» yollanılğanını hatırlamayım. Qısqası, diniy, siyasiy ve iqtisadiy ceetten üç yönelişte basqı yapılğanı açıq-aydın körünip tura. Men bellesem, bularnıñ epsi – qorqızuv tedbirleri ve olarnıñ maqsadı – qırımtatarlarnı yarımadadan sıqıp çıqarmaq, yani maqsatlı olaraq Qırımnıñ etnik terkibine deñiştirme teşebbüsi. Añlaşılğanına köre, olar qırımtatarlarnı sındırıp olamaycaqlarını, ancaq olarnı iç olmağanda köçmege mecbur etmek mumkün olacağını añladı», – dep saya Zair Smedlâyev.
Onıñ sözlerine köre, bu taktika kerçekten de bazı faallerge nisbeten netice bergenini köstere.
«Tintüv, qorqızuv, tevqif ve köteklevden soñ insanlar köçip başlay. Böylece Qırımnı, daa evel hırsızlanıp zalımca qıynalğan Renat Paralamov terk etmege mecbur qalğan edi. Qorqızuv ve tintüvlerden soñ, Seytumer Seytumerov da köçip ketmege mecbur oldı. «Salaçıq» kafesiniñ saibi Marlen Asanov tevqif etilgen soñ, o bu kafeniñ idarecisi olıp qaldı. Bundan soñ oña, Qırımda qalıp, bu muessise saibiniñ taqdirini tekrarlar ve Renat Paralamovnıñ körgen şeylerni körer, yani işkenceden keçer, ya da bütünley «ğayıp olur» dep añlatqanlar», – dep ayta Zair Smedlâyev.
Buña baqmadan faal, qırımtatarlarnıñ ekseriyeti yarımadada qalmağa devam etkenini ve onı terk etmek niyetinde olmağanını qayd ete.
«Halqara cemaatçılıq işbu repressiyalarğa yañı sanktsiyalar vastasınen tesir eter dep ümit etemiz. İşte o zaman külgen, şimdi ise, biraz qayğılanğan «iskanderler» bütünley ağlamağa mecbur qalır», – dep istiza ete o.


text:
Ewroparlament äwejolawşılar twralı mälimet jïnaytın jüyeni maquldadı. Munday şeşim Francïyadağı Ewroparlamenttiñ plenarlıq otırısında qabıldandı. Ewroparlament törağası Martïn Şwlc bul azamattardıñ qawipsizdigin qamtamasız etwge arnalğan negizgi qadam ekenin mälimdedi. Al Ewrokomïssïyanıñ işki isterimen aynalısatın Dïmïtrïs Avramopwlos jüye Ewropağa turaqtağan nemese şıqqan jolawşılar arasınan lañkesterdi anıqtawğa mümkindik twğızadı dep otır. Oğan qosa munda jïnalğan mälimetterdiñ özge maqsatta paydalanılmaytını jäne jarïya etilmeytini mälim boldı. Äwekompanïyalarınan alınatın aqparattar jüyede 6 ay ğana saqtaladı. Olar Danïyadan özge odaqqa müşe barlıq eldiñ jolğa şıqqan azamattarı twralı aqpar berip otırwğa mindetteledi. Ayta ketw kerek, Danïya bul jüyege qosılwdan bas tartqan.
Derekköz: 24.kz
Kommentarïï


text:
Neşet Çelebi - Telli Gelin (Barak)
Sanatçı : Neşet Çelebi
Türkü : Telli Gelin (Barak)
Etiketler : Neşet Çelebi - Telli Gelin (Barak) türkü indir, Neşet Çelebi - Telli Gelin (Barak) türkü dinle, Neşet Çelebi türküleri, Telli Gelin (Barak) mp3 indir, Neşet Çelebi türküleri Telli Gelin (Barak) türküsü, Telli Gelin (Barak) sözleri, Neşet Çelebi mp3 dinle, Neşet Çelebi download, Telli Gelin (Barak) bedava mp3, Neşet Çelebi türkü sözleri, Neşet Çelebi türkü dinle, Neşet Çelebi son albüm indir
Neşet Çelebi Türküleri
Neşet Çelebi - Cerrahpaşa
Neşet Çelebi - Deli Gönlüm
Neşet Çelebi - Kara Değil Mi
Neşet Çelebi - Körimiş Gözlerim
Neşet Çelebi - Kader
Neşet Çelebi - Ankara Yolüstü
Neşet Çelebi - Cananısın Canısın
Neşet Çelebi - Ayaş Yolları
Neşet Çelebi - Yoruldum Da Yol Üstüne
Neşet Çelebi - Yeşil İpek Bükeyim
Neşet Çelebi - Kuzum
Neşet Çelebi - Deli Çoban
Neşet Çelebi - Esme Deli Rüzgar
Neşet Çelebi - Felek
Neşet Çelebi - Niye Belli Değil


text:
Qırımnıñ rusiye akimiyeti sadece Qırımtatar akademik muzıkalı drama teatriniñ bediiy reberini deñiştirmege degil de, teartni aslı yoq etmege istey.
Bunıñ aqqında Qırım.Aqiqat Radiosı efirindeб Bilâl Bilâlovnıñ işten boşatılğanını tefsir eterek, qırımtatar Milliy Meclisniñ reisi, Ukraina halq mebusı Refat Çubarov bildirdi.
“Olar aslı başqa adamnı tapar, qullanır ve qısqa vaqıtta ondan qutulırlar. Rusiye işğalcileri sadece rejissörni deñiştirmek degil, teatrni yoq etmege istey”, - dep qayd etti Meclis reisi.
Bilâlovnıñ atta “işğal şaraitinde uyğunlaşmağa” tırışqanına baqmadan, onı işten çıqardılar dep qoştı Refat Çubarov.
“Bilâlov, öz yapqan işini qurtarmaq ve devam etmek içün, olduqça şaraitlerge uyğunlaşmağa tırışqan adamlardandır. O Qırım işğaline açıq qarşılıq köstermedi, amma işğalciler ondan beklegenini de yapmadı. Yani, bütünley boysunmaqtan uzaq edi ve olar bunı duydı. Şimdi ise onıñ vaqtı keldi”, - dedi Çubarov.
Qırımtatar akademik muzıkalı drama teatriniñ reberi, onı uydurılğan mananen işten çıqardılar dep saya.
Avgustnıñ 7-sinde işğal etilgen Qırımda Qırımtatar akademik muzıkalı drama teatriniñ bediiy reberi ve rejissöri, Ukrainada nam qazanğan sanaat erbabı Bilâl Bilâlov işten çıqarılğanı belli oldı. Teatrniñ kollektivi öz bediiy reberine qoltuttı.
Bilâlov Qırımtatar akademik muzıkalı drama teatrinde 1989 senesinden başlap çalıştı, teatriniñ bediiy reberi ve müdiri 1994 senesi oldı.


text:
«Çetel agenti» statusınıñ berilüvi, kelecekte Rusiyede KHV istenilmey, dep tanılmasına doğru atılğan bir adım olması mümkün.
Böyleliknen repressiyalar konkret jurnalistlerge de toqunması mümkün, dep saya, Qırım uquqqorcalayıcı gruppasınıñ yolbaşçısı Olga Skripnik.
«Rusiyede qayd etilgen şirketlerniñ ayatı maliyeviy ve memuriy esabatlarnen zorlaştırılabile. Rusiyedeki uquqorçalayıcı zenaatdaşlarımıznı bilgenimiz içün, olar «çetel agenti» qanunı apansızdan ve esassız teşkerüvler keçirmek maqsadınen yapılğanını aymaqtalar. Bu mesele redaktsiyalarğa da toqunabile», – dep izaatlay o Qırım.Aqiqatqa.
Rusiye adliye nazirligi dekabrniñ 5-nde Avropa Azatlıq Radiosı/Azatlıq Radiosı (PCE/PC),«Nastoyaşeye vremya» telekanalı, Azatlıq Radiosunuñ tatar-başqırd hızmeti (Azatliq Radiosi, «Idel.Aqiqat», «Faktograf», «Kavkaz.Aqiqat» Qırım.Aqiqatnı«çetel agent» cedveline kirsetti.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin noyabrniñ 25-nde Federatsiya Şurası tarafından qabul etilgen KHVnen bağlı «çetel agenti» qanunını imzaladı. Bu qanunğa istinaden Kreml, çetel haber vastalarınıñ maddiy yardım menbalarını açıp bermesi istemege ve rusiyeli seyircige bu şekildeki haberni azırlağan malümat menbalarını «çetel agenti», dep tanımağa imkân bere.
Rusiyedeki KHV faaliyetiniñ sıñırlanmasınen bağlı qarar, Rusiye tarafından finansirlengen RT telekanalında ABD akimiyetiniñ ABDde «çetel agenti» sıfatında qayd olması talabına cevap bergenini ilân etken soñ peyda oldı.
Rusiye adliye nazirligi daa evel Qırım.Aqiqat Azatlıq Radiosı leyhasına işiniñ sıñırlanabileceginen bağlı tenbiyelev yollağan edi.
Avropa Azatlıq Radiosı/Azatlıq Radiosı korporatsiyası öz beyanatında – Rusiye ükümeti tarafından çetel KHV qarşı nasıl tedbirler kirsetilecegi ve işbu tedbirler media teşkilâtına nasıl tesir etecegini tahmin etmekten çekingen edi.
Avropa Azatlıq Radiosı/Azatlıq Radiosı korporatsiyasınıñ maqsadı - dünyadaki çeşit devletlerde, şu cümleden Rusiyede de, oquyıcı ve seyircilerge doğru ve halis malümat taqdim etmekten ibaret olğanını qayd ete. «Bizler muhbirlik işimizni devam etecekmiz», – denilmekte beyanatta.
Ukraina Tışişleri nazirligi Avropa Azatlıq Radiosı/Azatlıq Radiosına bağlı yerdi leyhanıñ «çetel agenti» cedveline kirsetilüvini «söz serbestligine ücüm» dep adlandıra.


text:
Oktâbrniñ 13-nde, Qırımda qurucılar Keriç köpürindeki avtoyol kemerini yerleştirgenleri aqqında esabat berdi. Bu aqta Qırım köpüriniñ informatsion markezi bidirmekte.
«Qırım köpürindeki avtoyol kemeriniñ yerleştirmesinen bağlı deñiz operatsiyası yekünlendi. Kemer suv üstüne 35 metrlik proyekt yüksekligine köterilip, destek direkleri üzerine sabitlendi», – denilmekte haberde.
Rusiye qurulayatqan köpür destek direkleri üzerine kemer yerleştirlmesi sebebinden 11-14 oktâbr arasında Keriç boğazından gemilerniñ keçişini yaşaqlağan edi.
Rusiyeniñ proyektine binayen, qurucılıq bitken soñ, Keriç köpürinen deñiz seviyesi arasındaki yükseklik 33 metrni teşkil etecek.Ondan da ğayrı, eger Keriç boğazından 200 metr uzunluğundaki gemiler keçişine izin berilgen olsa, şimdi Rusiye yalıñz 160 metr uzunluğundaki gemiler keçecek degen sıñırlama kirsete.
Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen territoriyalar nazirligi, Rusiyeniñ Keriç boğazından keçecek gemilernen bapşı sıñırlaması BMTniñ (OON) deñiz uquqı Konventsiyasına zıt kelgenini bidire.
Keriç boğazında köpür qurulması kerekligi aqqında Putin ta 2014 senesi işğalden soñ aytqan edi. Köpür 2018 senesine qadar qurulıp, 2019 senesi işke tüşürilecegi aqqında söz berigen edi.
Ukraina Rusiyenen Keriç köpüriniñ qurulışı ile bağlı añlaşmadan 2014 senesi, Rusiye Qırımnı işğal etken soñ çıqtı.


text:
Cumaaqşamı künü, aprel 23-te, Aqmecitniñ Merkeziy rayon mahkemesinde Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Teftiş komissiyasınıñ reisi Ali Özenbaşnıñ şikâyeti boyunca toplaşuv keçirilecek.
Bunı Özenbaş Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Şikâyet Özenbaşnı «ekstremistik faaliyet» yapılmasınıñ yasağı aqqında tenbiyelegen Aqmescit prokuraturası hadiminiñ areketlerinen bağlıdır.
Mahkeme toplaşuvı saat 14-ke belgilengen.
2015 senesi aprel 14-te mahkemege berilgen muracaatta aytıla ki, tenbiyelemek içün prokurornıñ «cinayet aqqında malümatı ya da delilleri olmalı».
Prokuraturanıñ tenbisi aqqında Özenbaş aprelniñ başında bildirgen edi. O, vesiqada aytılğanlarnı aydınlatıp, «Aqmescit prokuraturasınıñ Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları tarafından ekstremistik aktsiyalar keçirilecek...» kibi malümatı bar olğanını ayttı.


text:
NASA Marsta tormış barlığına dälil taptımı?
Amerikanıñ aviaśiya häm ğaläm agentlığınnan belderülärençä, qızıl planetada tormış buluı açıqlanmağan
Berara sośial’ çeltärdä äyläneştä bulğan “NASA Marsta tormış buluına dälil taptı, ämma yuğalttı” digän xäbär çınbarlıqqa turi kilmi. Amerikanıñ aviaśiya häm ğaläm agentlığınnan belderülärençä, qızıl planetada tormış buluı açıqlanmağan. Xäbärlärneñ ber añlaşılmawçılıqtan kilep çığuın äytälär.
Bäxäslärgä säbäp bulğan waqıyğa 1976nçı yılğa barıp totaşa. Ul çorda NASAnıñ Viking dip ataluçı modul’läre Marsqa töşep utırıp, ber mik’dar tufraqnı tikşerde. Anda bernindi organik matdä oçramadı.
2011nçe yılnıñ 26nçı noyabrendä Marsqa kitkän robot isä tufraqta da, atmosferada da organik molekulalar buluına dälillär taptı. Bu mäğ’lümattan soñ ğalimnär Viking modul’läre kitergän tufraqnı yañadan tikşerep, qayber näticälärne bastırıp çığardı. Anda belderelgänçä, 1976nçı yılda tufraqnıñ cılınuı waqıtında organik molekulalar yanğan, şul säbäple yalğış fiker tuğan. Monı qayberäylär başqaça añlap: “NASA organik molekulalarnı belmiçä yuqqa çığardı,”-diyebräk bäyäläde. Ğalimnär organik molekulalar bulğan här cirlektä tormış barlığın uylaw – döreslekkä turı kilmi di.


text:
TÖRKİ DÖN'YA
2012 nçe yıldan birle tışqı êşlär ministrı bulğan Erlan Abdıldayev wazıyfasınnan kitkän
Üzbäkstan alarnı Tacikstandağı 1992nçe-1997nçe yıllardağı watandaşlar suğışınnan soñ tezep çıqtı
Törkiyä Böyek Millät Mäclese başlığı Binali Yıldırım bu xaqta Awraziya parlament başlıqlarınıñ 3 nçe cıyılışında yasağan çığışında citkerde
Törkiyä Böyek Millät Mäclese başlığı:"Törkiyä Üzbäkstan iq’tisadı häm sośial’ tarmağın üsterügä yünälgän proyektlarğa yaqlaw kürsätergä äzer"
Binali Yıldırım:”Törek häm üzbäk xalıqları ber ük geografik kiñlektä yäşämäsälär dä êçkersez tuğanlıq xislären saqlap qalğannar"
Törkiyä Böyek Millät Mäclese başlığı säfär qısasında Üzbäkstan ilbaşı häm prem’yer-ministrı ,başqa räsmi zatlar belän küreşäçäk
Ärdoğan Azärbaycanda bäyräm tantanalarında häm iskä alu çaralarında qatnaştı


text:
Ïzometrïya Qazaqstannıñ brendine aynalwı tïis - Sergey Cırwlnïkov KÖKŞETAW. QazAqparat - Ïzometrïya Qazaqstannıñ brendine aynalıp, Qajımuqan Muñaytpasov, Balwan Şolaq sekildi nağız palwandar urpağın dayarlawğa kömekteswi kerek. Aqmola oblısına qarastı Şortandı awdanınıñ twması, küş qoldanatın nömirler arasındağı 4 dürkin älem rekordşısı, Gïnnestiñ rekordtar kitabınıñ rekordşısı jäne Qazaqstannıñ 5 dürkin rekordşısı Sergey Cırwlnïkovtiñ oyı osınday. Tanımal qazaqstandıq batırlar dästürleriniñ jolın qwwşı, 33 jastağı Sergey QazAqparat tilşisine rekordtarğa salğan jolı men bolaşaq josparları twralı bayandap berdi.
Joldaw mindetteri: Bilim mekemelerindegi jılw qazandıqtarı senimmen basqarwğa berilwde KÖKŞETAW. QazAqparat - Aqmola oblısındağı bilim berw mekemelerindegi jılw qazandıqtarı memlekettik-jekeşelik äriptestik şeñberinde jekemenşik kompanïyalarğa senimmen basqarwğa berilwde, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Aqköldegi keybir turğın üyler nege jılw jüyesimen qamtılmağan KÖKŞETAW. QazAqparat - Awdan ortalığındağı barlıq köpqabattı turğın üydi ortalıqtandırılğan jılw jüyesine qosw üşin «Aqköl qalasınıñ Şığıs şağınawdanındağı jılw jüyesi men qazandıqtardı qalpına keltirw» jobasına respwblïkalıq jäne oblıstıq byudjetten 1 mïllïard teñge qarjı qajet, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi öñirlik kommwnïkacïyalar qızmetine silteme jasap.
Kökşetawğa jawğan qar qala turğındarın äbigerge saldı KÖKŞETAW. QazAqparat - Kökşetawda tünde tolassız jawğan qar qalanı aq ulpağa kömkerip tastadı. Tañerteñ qar erip, ülken şalşıq swlar payda bola bastadı. Qalanıñ ortalıq köşelerinde kölik keptelister orın alwda. Osınıñ saldarınan turğındardıñ jürip-turwı men kölik qatınası qïındadı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Densawlıq pen bilimge IJÖ-niñ 10% bölw twralı Elbası tapsırması jigerlendirdi - akademïk KÖKŞETAW. QazAqparat - Aldağı 5 jıl işinde bilim, ğılım, densawlıq saqtaw salalarına barlıq közderden jumsalatın qarajattı işki jalpı önimniñ 10 payızına deyin jetkizw ğılımnıñ damwına ülken serpin äkeledi. Bul twralı «Eko-Kökşe» ekologïyalıq ortalıq» QB-gi, Ş.Wälïxanov atındağı Kökşetaw memlekettik wnïversïtetiniñ professorı, QR Awıl şarwaşılığı jäne Resey Jaratılıstanw akademïyalarınıñ akademïgi Ädiljan Qusayınov ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Joldaw mindetteri: Jaña qus fabrïkası eksporttı arttırwğa küş salmaq KÖKŞETAW. QazAqparat - Memleket basşısı Nursultan Nazarbaevtıñ qazan ayındağı Joldawında eñbek önimdiligin ulğaytw jäne qayta öñdelgen awıl şarwaşılığı öniminiñ eksportın 2022 jılğa qaray 2,5 ese arttırw tapsırmasın bergen bolatın. Osı orayda, Aqmola oblısındağı Makïnsk qus fabrïkası qus etiniñ eksporttıq älewetin arttırıp, işki narıqtağı suranıstı qanağattandırwğa septigin tïgizbek, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Aqmolada lañkestiktiñ aldın alwğa qatıstı mäseleler talqılandı KÖKŞETAW. QazAqparat - Bügin öñir basşısı Mälik Mırzalïnniñ törağalığımen Aqmola oblısı äkimdiginiñ janındağı terrorïzmge qarsı komïssïyanıñ kezekti otırısı ötkizildi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi äkimdiktiñ baspasöz qızmetine silteme jasap.
Joldawdağı mindetterdi jüzege asırwda azamattıq qoğamnıñ röli zor KÖKŞETAW. QazAqparat - Aqmola oblısında azamattıq qoğam ökilderi Memleket basşısı Nursultan Nazarbaevtıñ «Qazaqstandıqtardıñ äl-awqatınıñ öswi: tabıs pen turmıs sapasın arttırw» attı Joldawın talqıladı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi oblıstıq işki sayasat basqarmasına silteme jasap.
Aqmola oblısında kämeletke tolmağandar isi jönindegi swdya tağayındaldı KÖKŞETAW. QazAqparat - Elbasınıñ Jarlığımen Aygül Axmetova Aqmola oblısı kämeletke tolmağandardıñ isteri jönindegi mamandandırılğan awdanaralıq sotınıñ swdyası bolıp tağayındaldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi oblıstıq sottıñ baspasöz qızmetine silteme jasap.
arı qaray
Murağat
Joğarı qaray


text:
Vatan Kırım'a yönelik Ramazan Ayı etkinliklerimiz hız kesmeden devam ediyor... Üyelerimizden toplanan fitre ve zekatların birinci bölümü ağırlıklı olarak balaçıklarımıza yönelik olarak yerlerine ulaştırıldı....
Arkasından hemen Bu etkinliği düzenleyen Kocaeli Kırm Tatar Derneğinin Başkanı Sayın Vefa İbrahim Aracı'ya aşağıdaki tesekkur mektubu gönderildi.....
Kendilerine çoktan çok tesekkur ediyoruz..
Vatan Kırım'da zor koşullarda yaşayan soydaşın yanında olmak bizim görevimizdir..Böyle telakki ediyoruz...
Sayğılı İbrahim bey!
Dünyada eñ aziz, eñ qıymetli şeylerden birisi – bizim sayǧılı ana-babalarımız, sevimli evlâtlarımızdır. Bizlerge de aile qurıp, evlât kӧrmek qısmet oldı. Taqdirniñ emirinen balaҫıqlarımız coq saǧlam degiller. Olar arasında doǧma saqat, aǧır hastalıqlarǧa oǧraǧan, ameliyatqa muhtac olǧan soyları bar. Ebet, bala terbiyelemek pek mesüliyetlidir, hasta evlâtnı ӧstürmek ise ana-babalardan daa coq mesüliyet, sabır, küҫ-taqatnı talap ete. Allahqa biñ şükürler olsun, yaqın insanlarımız, eş-dostlarımız yanımızdalar, olar imkânlarına kӧre bizge ruhiy, maneviy destek kostereler.
Sayğılı İbrahim bey, bizler mubarek Ramazan ayında yollaǧan emanetiñizni – fitir sadaqanıznı aldıq. Soñki vaqıtlarda iҫtimaiy-siyasiy vaziyet kerginleşip, bu Qırım ve Türkiye arasındaki alâqalarǧa tesir etkenine baqmadan, yardımǧa muhtac olǧan sabiylerni unutmayıp, bӧyle eyiallıq yapqanıñız icün coq saǧ oluñız!
Bundan evel de bizler Siz Qırım cemiyetleri Federatsiyasının reisi vazifesinde qırımtatar halqını qayǧırıp, onıñ tili, medeniyeti, sanatınıñ inkişafı oǧrunda can küydürgeniñizni, Qırımda yaşağan hasta balalarğa ve muhtac olğan qorantalarğa yardım kösterip kelgeniñizni eşitken edik. Bizge de bunı kӧrmek qısmet oldı.
İbrahim bey, bizim evlatlarımızǧa masraf etken paralarnı Allah Sizge biñ kere ziyade qaytarsın! Tutqan Orazalarıñıznı Allah qabul eylesin!
Mubarek Ramazan ayı Qırım cemiyetleri Federatsiyasınıñ reisi olaraq Siz Aqmescit şeherinde Şeyh-Eli qavehanesinde qırımtatar cemaatҫılıǧı iҫün iftar emegi berdiñiz. Bizler şahsen Sizge, aile azalarıñızǧa, balalarıñızǧa saǧlıq-selâmetlik, hayırlı eyilikler ve bahıtlı künler tileymiz! Kirip keleyatqan Oraza bayramı mubarek olsun!
Buyuk sayǧı ve teşekkürler ile,
qırımtatar ana-babaları.


text:
«Rusiye Qırımğa nisbeten işğal ya da arbiy areketlerni iç bir vaqıt planlaştırmay edi», – dedi Putin. Qırımda yüz bergen adiseler ise, onıñ fikrince, rus tili ealiniñ zulumına cevap.
O emindir ki, Qırımda rus tili eali içün qorquzuvlar «muayyen ve körümlidir», aynı bu sebepten yerli sakinler Rusiyeniñ yardımına muhtac edi eken.
«Qırım halqı özüni belgilemege ınıtlağanda, biz de öz areketlerimizni tüşündik. Aynı şu zaman, beş, on, yigirmi yıl evelsi degil, biz qırımlılarğa qol tutmağa qarar aldıq», – dedi Putin.
Bugün Putinniñ rusiyeliler ile «canlı bağ» olıp keçe, o vatandaşlarnıñ suallerine cevap bere. İlk sefer bu tedbirde işğal etilgen Qırım iştrak ete.


text:
Xromtawlıq şarwalarğa öndiristi damıtwğa granttar beriledi
Aqtöbe oblısı Xromtaw qalasındağı şağın jäne orta bïznesti damıtwğa bïıl 10 mïllïon teñgeniñ granttarı beriledi. Sonımen qatar şağın nesïe men swbsïdïyalawğa 30 mïllïon teñgeden astam qarjı bölindi, dep xabarlay`dı Bnews.kz tilşisi.
Xromtaw awdanında käsipkerlerdi qoldaw jumısı jalğasıp jatır. Monoqaladağı öndiristi damıtw üşin bïıl 9 mïllïon teñge grant beriledi. Bul qarjı isin jañadan bastağan adamdarğa tïesili.
«Käsipkerlikti qoldaw maqsatında mïkronesïelew üşin 9 mïllïon, bankterdiñ nesïeleri boy`ınşa pay`ızdıq mölşerlemeni swbsïdïyalawğa 23 mïllïon teñge bölindi. Bul qarjı endi käsipkerlerge beriledi»,- dey`di awdandıq käsipkerlik bölimi basşısınıñ mindetin atqarwşı Erbol Altaev.
Munan özge qalada birneşe tas jol men köpqabattı üy`lerdiñ ïnjenerlik jelileri qalpına keltirilwde.
«Qala işindegi Äy`teke bï köşesindegi avtojol men jayawjoldı kürdeli jöndewge 153 mïllïon qajet bolsa, bïıl bul jumıstarğa 63 mïllïon teñgeden astam qarjı bölingen. Jol salw jumıstarın jürgizgen «JolAlğaSïstems» JŞS 2015 jıldıñ josparın ayaqtadı. Qurılıs jumıstarı keler jılı qay`ta jalğasadı»,- dey`di awdandıq turğın üy`-kommwnaldıq şarwaşılığı, jolawşılar köligi jäne avtomobïlʹ joldar böliminiñ bas mamanı Ïlʹgïz Äbilov.
Şahar turğındarınıñ sanı jıl say`ın köbey`ip keledi. Soğan säy`kes qoqıs polïgonına degen suranıs arttı.
«Qattı turmıstıq qaldıqtardı jïnaw polïgonın salw jobası üşin 138 mïlïon 781 mıñ teñge qajet edi. Bïıl 124 mïllïon 570 mıñ teñge berilip, qurılıs jumıstarın «Énergïya-XXİ ğasır» JŞS jürgizdi»,- dey`di qala äkimi Asqar Nurtazïn.
Ay`ta ketey`ik, qalada №22 kvartal turğın üy` massïvin élektr énergïyasımen jabdıqtaw, işki kvartaldıq ïnjenerlik jelilerdiñ qurılısı jobası qolğa alınğan. Bul jumıstarğa 692 mïllïon 559 mıñ teñge qajet edi. Bïıl qarjınıñ teñ jartısı bölinip, keler jılı bastalğan isti ayaqtalw josparlanğan.
«Şaharda 5 qabattı turğın üy`degi ïnjenerlik jelilerdiñ qurılısın jañartw jumıstarı da jürip jatır. Bïıl bul jumıstarğa 52 mïllïon teñge bölindi»,- dey`di qala basşısı.
Qazirde monoqalanıñ ïnjenerlik-kommwnïkacïyalıq jelilerin jañartw, qalpına keltirw, jol salw jumıstarı ayaqtaldı. Endi, käsipkerlerge nesïe berw men alğan nesïeni swbsïdïyalaw isi oñtay`landırıladı.


text:
Dünïejüzinde eñ uzaq ömir süretin japondıq äyelder, dep xabarlaydı RÏA Novostï Japonïyanıñ densawlıq saqtaw, eñbek jäne äl-awqat mïnïstrliginiñ beysenbide jarïyalağan derekterine silteme jasap.
Statïstïkalıq dereketrdiñ mälimetinşe, 2014 jıldıñ qorıtındıları boyınşa Japonïyada erleriñ ortaşa ömir sürw uzaqtığı 80,5 jasqa, al äyelderdiki — 86,83 jasqa deyin östi.
Bir jıl işinde erleriñ ortaşa ömir sürw uzaqtığı 0,29 jasqa deyin, al äyelderdiki 0,22 jılğa östi.
Derekközi: Qazaqstan jañalıqtarı AA.
Kommentarïï


text:
Mineral
Mineral (Fransuzsha: minéral, latınshada minera — ruda) — belgili ximiyalıq quramg'a ha'm kristallıq du'ziliske iye bolg'an ta'biiy dene. Mineral tabiiy fizikalıq-ximiyalıq ja'rayanlar na'tiyjesinde payda boladı ha'm jer qabıg'ında, taw jınıslarında, rudalarda ha'm meteoritlerde boladı. Minerallardı mineralogiya pa'ni u'yrenedi. Keyingi waqıtlarda reklama beriwshilerdin' ta'siri menen mineral dep, biologik aktiv qosımshalardın' quramına kiretug'ın biologik kerekli elementlerdi (mikro- ha'm makroelementler) qa'te ataw baqlanbaqta. Bul o'z na'wbetinde terminologiyag'a ha'm qarıydarg'a tu'sinbewshilik alıp keledi.


text:
«ĞUNÇÄ» JURNALİĞA – 5 JİL/ Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi»/ Yäkşänbä küni Almuta şähiridiki «Aq jol» restoranida milliy mätbuatimiz muhitida šzigä has orni bar «Ğunçä» jurnaliniŋ näşir qilinğanliğiniŋ 5 jilliği nişanlandi. Uniŋğa mätbuatimizğa bepärva ämäs ziyalilar ähli, ustazlar vä oquğuçilar qatnaşti. häqiqätänmu, mäyrämlik tüs alğan zalğa jurnal tarihidin ähbarat beridiğan kšpligän plakatlar iliniptu. Ularni kšzdin käçürgän härqandaq adäm az vaqit içidä yaş ğunçilarğa beğişlanğan ähbarat vasitisi yaş ğunçilirimizniŋ sšyümlük näşrigä aylanğanliğini birdin bayqaydu. Älvättä, buniŋ hämmmisi asanliq bilän qolğa kälgini yoq. Jurnalniŋ däsläpki sanlirini tarqitip, ularni kšpçilikkä tonuşturuş җäriyanida baştin štkän qiyinçiliqlarni päqät uniŋ hadimlirila yahşi bilidu. hä, hazir mäktäp oquğuçiliri «Ğunçini» täqäzaliq bilän kütidiğan boldi. Bu bolsimu tährirat hadimliriniŋ şiҗaätlik ämgiginiŋ nätiҗisi.
Märasimniŋ räsmiy qismida sšz alğan Qazaqstan Yazğuçilar ittipaqi Uyğur ädäbiyati keŋişiniŋ räisi, yazğuçi-dramaturg Ähmätҗan haşiri jurnal häqqidä illiq pikirlirini eytip, uni näşir qilivatqan — hälqimiz ismini pähirliniş ilkidä tilğa alidiğan peşqädäm ustaz, şair Mäşür Җälilovniŋ ävladi, җümlidin ata väsiyitigä sadiq bolup kelivatqan känҗä qizi Diläräm Җälilovağa apirin eytti. Şundaqla yazğuçi barçini yaş ğunçilarniŋ iҗadiyät beğida šzliriniŋ talantini namayiş qilişqa pursät yaritivatqan mätbuat vasitisigä muştiri boluşqa çaqirdi. Andin «Beybitşilik älemi» qazaq iҗadiy birläşmisiniŋ prezidenti Äben Nurmanov Diläräm Җälilovani häliqara «Şolohov» namidiki orden bilän mukapatlidi.
Moşu yärdä jurnalniŋ süpätlik häm mäzmunluq çiqişiğa küç selivatqan «Mir» näşriyatlar šyiniŋ baş mudiri Älişer Hälilovniŋ, jurnalniŋ baş mudiri Diläräm Җälilovaniŋ vä baş muhärriri, yazğuçi Avut Mäsimovniŋ, muhärriri Abdulҗan Aznibaqiev bilän dizayneri Muslim Җämievniŋ vä rässam Küräş Zulpiqarovniŋ äҗrini tilğa elişqa ärziydu. Çünki ular jurnalda yoruq kšrüvatqan härqandaq maqaliniŋ yaş ğunçilar qälbidin orun elişiğa barliq täҗribisini särip qilip, ularniŋ alqişiğa sazavär boluvatidu.
Märasim davamida sšzgä çiqqan ҖUEMniŋ iҗraiy mudiri Zihrullam Qurvanbaqiev Qazaqstan Җumhuriyiti Parlamenti Mäҗlisiniŋ deputati, ҖUEMniŋ räisi Şahimärdan Nurumovniŋ täbrigini oqup bärdi häm jurnal kollektiviğa Pähriy yarliqlarni tapşurdi. Şuniŋdin keyin sšz novitini alğan җumhuriyätlik «Uyğur avazi» gezitiniŋ baş muhärriri Erşat Äsmätov, yeza egiligi pänliriniŋ doktori Mähämätҗan Abdullaev, fizika-matematika pänliriniŋ namziti Kamaldin Mäŋsürov, filologiya pänliriniŋ namzatliri Rähmätҗan Yüsüpov, Ruslan Arziev, şair-yazğuçilardin Abliz hezim bilän İlahun Җälilov vä başqilar «Ğunçä» balilar jurnalini uşbu qutluq märikisi bilän täbrikläp, illiq tiläklirini izhar qildi. Ändi yazğuçi Dürnäm Mäşürova şähsän šz namidin jurnal kollektiviğa atiğan 100 miŋ täŋgä maddiy soğisini ianä qilsa, millätpärvär tiҗarätçilirimizdin Mähsätçan Qahharov, «Nuraniy anilar» keŋişiniŋ räisi Gülҗahan Muratova vä ҖUEM yenidiki Hanim-qizlar keŋişiniŋ räisi Sänäm Beşirova atiğan soğilirini tapşurdi.
Märasim ahirida «Ğunçä» jurnaliniŋ asasini salğan märhum ustaz-şair Mäşür Җälilovniŋ räpiqisi Flora Nadirova sšzgä çiqip, jurnalniŋ häqiqätänmu millitimizgä keräkligigä kšz yätküzüp, pärzäntliriniŋ ämälgä aşuruvatqan işlirini härtäräplimä qollap-quvätligän häm hazirmu yar-yšläk boluvatqan insanlarğa täşäkkür izhar qildi. Mälumki, jurnal balilarğa beğişlanğanliqtin, uni tarqitişta kollektiv asasän ustazlarniŋ yardimigä tayinidu. Şu tüpäyli bu җähättin bäş jil davamida tährirat hadimliriniŋ putiğa – put, qoliğa qol boluvatqan bir top muällimlär bahaliq soğilar bilän täğdirländi.
Jurnalniŋ tävälludiğa beğişlanğan märasimniŋ ahiri Uyğur teatriniŋ nahşiçisi Pärhat Davutov bilän A.Rozibaqiev namidiki 153-mäktäp-gimnaziya oquğuçiliri vä «Bahar» ussul ansambili täripidin iҗra qilinğan yeqimliq saz-näğmilär bilän jiraq-yeqindin kälgän mehmanlar hšrmitigä yeyilğan dästihan ätrapida davamlaşti.


text:
Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen Qırımda oktâbr 1-ne 15,5 milliard ruble bergi topladılar, – dep bildire Qırımnıñ öz başına tayin etilgen akimiyetine yaqın olğan Krıminform saytı.
Bunı bugün Rusiye Federal bergi hızmetiniñ yerli idare başınıñ muavini Sergey Krükov oktâbr 2 künü bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, 2014 senesi doquz aynıñ neticeleri, bıltır olğanına köre, daa da yüksek oldı.
«Qırımnıñ Rusiye terkibine kirgeni ile bağlı porblemlerge baqmadan, bergilerni ödegen vatandaşlarımıznıñ yararlığıdır», – dedi Krükov.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Qırımtatar faali Reşat Ametovnıñ öldürüv taqiqatı toqtatıldı.
Bunı elâk olğan faalniñ doğmuş ağası Refat Ametov QHA agentligine bildirdi.
«Men cevap aldım, qatiller tapılmağanından sebep taqiqat toqtatıldı. Qaçırğan insanlar, añlağanıma köre, tapılğan, yaqalanğan, soñra ise azat etilgen edi. Taqiqat devam etecekmi – belli degil», – dedi o.
Soy-sopları cinayet ögrenilecek, qatiller ise ceza alacağına ümüt etken ediler. Şimdi ise, Reşat Ametovnıñ işi «buzlatılğan» soñ olar taqiqat adaletli olacağını tüşünmeyler.
«Men iç bir vaqıt bundan şübelenmegen edim, taqiqat da ketken edi, adamlar tapılğan edi, lâkin Reşatnı qaçırğan adamlar azat etilgen soñ işniñ soñu olacağına inanmayım. Men ise eminim, bu adamlar cezalanacaq, elbet de, daa sağ olsalar», – dep ayttı Refat Ametov.
Reşat Ametov 2014 senesi mart 3-te Qırım Nazirler şurası binasınñ yanında bir özü keçirgen piket vaqtında qaçırılğan edi.
Eki aftadan soñ onıñ cesedi azap izleri ile tapıldı. Böyle etip Qırımda işğalge qarşı çıqqan ve yañı Qırım akimiyetiniñ birinci qurbanı olğan Reşat Ametovnı tanıdılar. Cinaiy iş birden eki devlette açıldı.
Uquq qorçalayıcılar Reşat Ametovnıñ öldürüv taqiqatınıñ semereli olmağanını akimiyet ve uquq qoruyıcı organlarnıñ onı keçirmek istekleri olmağanınen bağlaylar, amma videoda Ametovnı «samooborona» vekilleri tarafından qaçırğanı belli.


text:
Açıklama :m2servertanitim.com metin2-knight serverleri olanları ve kendine uygun oyun arayanları bi araya getiren bir sitedir , siz serverinizi eklersiniz. Server oynuyanlarda sizin serverinize gelir.
Copyright by pvpdeposu.net 2015 Metin2, Pvp, Tanıtım, Metin2 Pvp, Knight Pvp, Metin2 Pvp Tanıtım, Knight Tanıtım, Knight pvp tanıtım, knight server ekle, metin2 tanıtım, metin2 pvp tanıtım , metin2 server ekle, Pvp Server Ekle , Server Ekle, Tanıtım Ekle, Metin2 Pvp serverler, Pvp Serverler, Knight Pvp Serverler , Metin2 Pvp Server Tanıtım sitesi, Knight Pvp Server Tanıtım Sitesi, Metin2, Pvp, Metin2 Pvp, Pvp Serverler, Pvp Serverlar, Pvp Servarler, Pvp Server, Metin2 Server, Metin2 Serverler, Metin2 Serverlar, Metin2 Pvp Serverlar, Metin2 Pvp Serverler, Metin2 Pvp Server, Metin2 Pvp Servarler, Metin2 Pvp Servarlar, Metin2 Pvp Server Tanıtım, Metin2 Pvp Server Tanıt, M2 Pvp Server Tanıt, M2 Pvp Server Tanıtım,M2 Pvp Server Tanıtım site, M2 Pvp Server Tanıtım sitesi, M2 Pvp Server Tanıtım siteleri, Metin2 Pvp Servar Tanıtım, Metin2 Pvp Servar Tanıt, Metin2 Pvp Server Tanı, Tanıtım Sitesi, Tanıt Sitesi, Metin2 Pvp Server Tanıtım Sitesi, Metin2 Pvp Servar Tanıtım Sitesi, Metin2 Pvp Serverler Tanıtım Sitesi, Metin2 Pvp Servarlar Tanıtım Site, Metin2 Pvp Serverler Tanıtım Site, Pvp Tanıtım site, pvp tanıt, pvp tanıtım, pvp tanıtım sitesi, mt2 serverlar, m2 serverlar, m2, mt2 server, m2 server, private server, metin2pvp, pvpmetin2, tanitim, tanıtım, server ekle, serveri ekle, serverin ekle, serverini ekle, metin2 serveri, metin2 serverin, metin2 serverini, metin2 serverini ekle, metin2 server ekle, metin2 serveri, ekle, Metin2 Pvp Server, metin2 tanıtım siteleri, metin2 tanıt, metin2 pvp tanıt, metin2 pvp tanıtım, metin2 pvp tanıtımlar, metin2 pvp server tanıtımlar, metin2 pvp server tanıtım, metin2 pvp server tanıtımları, pvp server tanıtımları, pvp server tanıt, pvp server tanıtımlar, m2 pvp server tanıtımları, m2 pvp server tanıt, m2 pvp server tanıtım, m2 pvp server tanıtımlar, server tanıtımları, server tanıt, server tanıtım, server tanıtımlar, private tanıtımları, private tanıt, private tanıtım, private tanıtımlar, pvp tanıtımları, pvp tanıt, pvp tanıtım, pvp tanıtımlar, Metin2 Serverini Ekle, Metin2 Server Ekle, Metin2 Serveri Ekle, Metin2 Serverin Ekle, M2 Server Ekle, M2 Serveri Ekle, M2 Serverin Ekle, M2 Serverini Ekle, M2 Serverim Ekle, M2 Serverimi Ekle, Metin2 Serverimi Ekle ,Metin2 Serverim Ekle, Mt2 Serverin Ekle, Mt2 Server Ekle, Mt2 Serveri Ekle, Mt2 Serverini Ekle, Mt2 Serverim Ekle, Mt2 Serverimi Ekle, Pvp Deposu , Pvp Ekle, Pvp, Deposu, Pvp Depo, Pvp Deposu - Tanıtım Sitesi


text:
Böyle fikirni Qırım.Aqiqat neşirine bergen intervyüsında sabıq Ukraina halq deputatı, şimdi «Rusiye Kommunistleri» firqasınıñ Qırım cumhuriyet komitetiniñ birinci kâtibi Leonid Graç seslendirdi.
Cumhuriyetniñ şimdiki «reberleri» 2014 senesi sentâbr 14-ne keçirilmesi belgilengen parlament «saylavlarında» aynı vazifelerde qala bilelermi sualge Graç böyle cevap berdi: «Devlet şurasınıñ reisini saylamaq içün çoqluq reylerini qazanmaq kerek. Olarnıñ (şimdiki Qırım «akimiyeti» – muarrir) böyle çoqluğı endi olmaycaq, men sizge kefil etem».
Sabıq halq deputatınıñ fikirinde, şimdi «Aksönov ve Konstantinov arasında zıddiyet kerginleşip başlaycaq».


text:
Ïran bankteri xalıqaralıq sankcïyalar alınğan soñ şet eldermen transfer jasawğa mümkindik beretin SWIFT xalıqaralıq tölem jüyesine qayta qosıla bastadı.
Ïran bankteri basşılarınıñ xabarlawınşa, SWIFT jüyesine Ïran Ortalıq banki men özge 15 bank qosılıp jatır. Soñğı waqıtta Ïran bankteriniñ şeteldik transferler jasay almawı sayasï mäselege aynalıp, konservatïvtik sınï közqarastağı sayasatkerler prezïdent Xassan Rowxanï qol jetkizgen yadrolıq kelisimdi wädet etilgendey payda äkelmey otır dep sınağan.
Reuters-tiñ xabarlawınşa, 2012 jılı salınğan sankcïyalar kesirinen bankterdiñ SWIFT jüyesine qosıla almawı Ewropağa munay tasımaldawdı qayta jandandırwğa kedergi bolıp turğan.
Ïrannıñ revolyucïya saqşıları keñesimen baylanısı bar bankter AQŞ salğan sankcïyalar tiziminde qalıp otır jäne AQŞ bankterine Ïranmen bïznes jasawğa salınğan tıyım äli küşinde.
Derekközi: Azattıq
Kommentarïï


text:
Qırımlı tarihçı Sergey Gromenko Sovyetler birligi ve onıñ devamcısı olğan Rusiye, Qırım hanlığını iblis sıfatına soqaraq, Qırım «başından berli rus toprağı edi» degen statusnı isbatlamağa areket ete. Bu aqta o Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde söz yürsetti.
«Eger o yıllardaki Qırım-Ukraina munasebetleriniñ bütünini 100%lik bir tögerek sıfatında farz etecek olsaq, bunıñ dörtte biri – sovyet ve rusiye propagandasında, Qırım hanlığınıñ Ukrainağa nisbeten keçirgen arbiy amellerinde yalıñız basqın, harabe, çaypama şeklinde qullanılğan «qara bir efsane» olacaq. Diger 25% - bu Zaporojye kazaklarınıñ öz esirlerini azat etmek, tarihiy adalet ve kazak şuretini tikleme oğrundaki qaramaniy seferleri qaplaycaq. Qalğan 50% ise, kazaklar ve qırımtatarları arasındaki birlik aqqında kimse asla añmağandır», – dey Gromenko.
Qırımğa «rusiye» toprağı statusı tamğasını basmaq içün Rusiye tarihnı özüne köre uydura, dep qayd ete tarihçı.
«Sebebi pek basit: 1944 senesi qırımtatarları sürgün etilgen soñ, 1952 senesi Aqmescitte ilimler akademiyasınıñ Birleşken sessiyası ötkerilgende, sovyet tarihşınaslıq ilmi tarafından qırımtatarları – parazit bir halq, qırım Hanlığı – aydutlar yuvası ve olardan asla bir hayır beklenmez degen fikir qabul etile. Onıñ içün, aydut qırımtatarları aqqındaki stereotip Qırım, başından berli rus toprağıdır degen efsaneniñ sureti içine uzviy bir şekilde işlengendir», – dep ikâye ete tarihçı.
«Qırım-Ukraina munasebetleri em yahşı, em yaramay taraftan doğru, tüşünceli, er taraflama talil etilmegence bu efsaneniñ red etilmesi imkânsızdır. İşte böyleliknen ögümizde, müstesna olğan yahşı ruslarnen pek yaramay qırımtatarlarını köremiz ki, bundan soñ Rusiye Qırımnı zapt etmesiniñ aqlanmasına bir adım qala», – dep qayd ete Gromenko.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Musa Aqyegetzadä (Myca AkъereTзaдә)
Töreklär häm tatarlar: urtaq qimmätlär (qıymmätlär) 12
Töreklär häm tatarlar: urtaq qimmätlär (qıymmätlär) 12
►Töreklär häm tatarlar: urtaq qimmätlär (qıymmätlär) 12
Törek häm tatar milläteneñ urtaq qimmätlärennän, Törkiyä däwläteneñ fän üseşendä tirän êz qaldırğan tatar zıyalılarınnan ğalim Musa Aqyegetzadä xaqında qısqaça küzätü
19nçı yözneñ ikençe yartısı tatar prozasınıñ kürenekle wäkillärennän berse ul Musa Aqyeget.
Musa Aqyegetzadä 1864nçe yılnıñ 3nçe dekabrendä Rusiyäneñ Penza gubernası Çanbar öyäzenä kergän Qaybıl awılında dönyağa kilgän. Anıñ babası Altınbay Aqyegetzadä Aleksandr berençe zamanında 25 yıl patşa ğaskärendä xezmät itep, ireşkän uñışları öçen törle medal’lär belän büläklängän bulğan. Atası Möxämmätqan isä, 4 sınıflı urıs mäktäben tämamlağannan soñ, xökümät êşendä törle räsmi wazıyfalar başqara.
Musa başlanğıç belemne babasınıñ awılı Maçalı mädräsäsendä ala. Biredä ul din ğilemennän (ğıylemennän) tış, tatarça uqu-yazunı da öyränä. Atasınıñ qararı belän 1878nçe yılda Musanı Penzağa urıs gimnaziyäsenä uqırğa iltälär. Bu uqu yortın 1884nçe yılda yaxşı däräcä belän tämamlağan yäş yeget, Mäskäw universitetına uqırğa kerergä teläk belderep, ğariza yaza, tik ğarizası qabul itelmi. Musanı Qazanda da uñışsızlıq kötä, anı biredäge universitetqa da almıylar.
1884-1888nçe yıllarda Musa Aqyegetzadä Qazan, Penza şähärlärendä häm Qırımda yäşi, berara İsmäğil (İsmäğıyl’) Ğaspralınıñ “Tärcüman” gazetında êşläp ala. Belem alunı İstanbulda däwam itterergä digän qararğa kilüenä dä Ğaspralınıñ täêsire bulğandır, möğaen.
Berençe äsäre bulğan “Xisametdin mulla” povesten ul 1886nçı yılda yaza. Aqyegetzadäneñ bu äsäre tatar dönyasında Ğaspralınıñ törkiçelek ideyälären, mäslägen taratu yulında berençe xikäyä buluı belän dä ähämiyätle. Tatar ädäbiyatınıñ şäkellänüendä, formalaşuında ul yul kürsätüçe rolen başqarğan. Bu xikäyädän soñ, Zahir Bigi, Rizaêtdin Fäxretdin, Fatix Kärimi kebek tatar zıyalıları da xikäyä yaza başlıy. Xikäyä şulay uq İstanbulda da 1901nçe yılda “Zaman” kitapxanäse tarafınnan törekçä näşer itelä.
1888nçe yılda yuğarı belem alu teläge belän Musa Aqyegetzadä İstanbulğa kilä häm “İradän säniyä ilä Mölkiyä mäktäbe”neñ yuğarı bülegenä uqırğa kerä, 1891nçe yılda bik yaxşı däräcädä bu mäktäpne tämamlıy. 1892nçe yılnıñ 29nçı ğinwarında (ğıynwarında) ul “İradän säniyä ilä Xärbiyä mäktäbe”nä urıs tele häm iq’tisat uqıtuçısı itep bilgelänä. Aqyegetzadä uqıtuçılıq itkän waqıtta, Atatörek älege mäktäptä uquçı bulğan. Bu şäxes Atatörekneñ dä uqıtuçısı bulğan dip kisterep kenä äyterlek faktlar bilgele bulmasa da, Xärbiyä matbuğatında näşer itelgän kitabınıñ (“İlmi särwät yaxut ilmi iq’tisat”(1), İstanbul,13161898) Atatörek uquçı bulğan yıllarda däres kitabı bularaq qullanılğanlığı mäğ’lüm.
1892nçe yılnıñ 13nçe fevralendä Musa Aqyegetzadä ber wazıyfa ala - Galata tamojnya (tamğaxanä) idaräsenä tikşerüçe itep bilgelänä. 1893nçe yılnıñ 13nçe aprelendä bu östämä wazıyfası belän Sirkäni tamğaxanä üzägenä küçerelä. Ozaq yıllar tamğaxanä idarälärendä êşlägängä, Aqyegetzadä bu ölkäneñ aqrınlap çit illär bazarına äylänä baruın kürgän, şuna kürä xezmätlärendä kirle sänğat’ne häm dä säwdä êşen häm kiçektergesez ximaya itü (protekŝiyäläw) kiräklegenä basım yasağan.
2nçe Mäşrutiyat iğ’lan itelep, biş kön ütkäç ,Musa Aqyegetzadä “Mätin” (tekst) isemle, säyäsät, fän, säwdä, ädäbiyat häm xärbi êşlär mäs’älälären çağıldıruçı ber gazet çığara başlıy. Gazetnı oyıştıruçılar arasında Musa belän bergä anıñ xatını Xäyriyä xanım häm Xälil äfände isemle ber şäxes tä bula. Gazetta bastırğan mäqalälärdä nigezdä mäşrutiyat, watan öçen watandaşlarnıñ başqarırğa tiyeşle bulğan xezmätläre, ğaskär häm başqa temalar östenlek itä.
2nçe Mäşrutiyätneñ iğ’lan itelüen zur söyenü belän qarşı alğan, üze nigez salğan gazet bitlärendä waqiğa (waqıyğa) belän bäyläp yazmalar bastırğan Musa, tormış xikmäteder, mäşrutiyätçelärneñ açuına duçar bula, räsmi wazıyfalarınnan baş tartırğa mäcbür itelä. Monıñ belän genä qanäğat’länergä telämiçä mäşrutiyätçelär 1909nçı yılnıñ 16nçı ğinwarında (ğıynwarında) anı - Adikewaz-Van üzidaräse citäkçese itep bilgeläp, İstanbuldan yıraqqa ozatalar. 1911nçe yılnıñ 2nçe mayında İzmir vilayatenä, 1914nçe yılnıñ 23nçe noyabrendä Çanakçur-Diyarbaqırğa bäyle ber öyäzneñ üzidarä başlığı bulıp bilgelänä. Bu soñğı wazıyfasın başqarğan yılda bik nıq awırıp kitkän Musa 1916nçı yılnıñ 23nçe sentyabrendä İstanbulğa qaytırğa mäcbür bula.
1923nçe yılda Törkiyä xökümäte êçke êşlär wäqäläte tarafınnan Aqyegetzadägä qarata “kävazi istixdam”ğa qarar birelä. Bu qarar nigezendä, sawlığınıñ bik ük yaxşı bulmawı säbäple, ul idarä üzägenä kire cibärelmiçä, Waqıflar ğomum mödirlege tarafınnan Söläymaniyä kitapxanäsenä mödir itep bilgelänä.
Kitapxanä mödire xezmäten başqarğan çorda, 1923nçe yılnıñ 2nçe sentyabrendä Musa Aqyegetzadä İstanbulda, Çängälköydä wafat bula. Qabere Çängälköy ziratında, êlekke Tıbbiya mödire Zäkai Paşanıñ qabere yanında.
Törle çığanaqlardan tuplap äzerläwçe Kädriyä Mäyvacı
Musa Aqyegetzadä (latin) / Kiril variantı (Myca AkъereTзaдә) tübändäge sıltamada:
Çığanaqlar:
1)Aq’yegetzadä Musa.Aurupa mädäniyätenä ber nazar.Anqara,1996.
2)Musin F.Musa Aq’yeget//Tatar ädäbiyatı tarixı.-2t.-Qazan.Tatar.kit.näşr.,1985.
3)Äydi T.,Musa Aq’yeget Törkiyädä//Qazan utları.-1996.-N4.


text:
«Otkrıtaya Rossiya» («Açıq Rusiye») cemaat teşkilâtı azırlağan Ramzan Kadırov aqqında «Qoranta» filmi Youtube ağında vaqtınca blok etildi, çünki müellif aqları bozulğanına şikâyet etildi.
Teşkilâtnıñ malümatına köre, OOO «T&K Prodakşn» saibi İlyas Sınbulatov şikâyet etti. Vesiqada müellifniñ aqları ne yerde bozula aytılmay.
«Otkrıtaya Rossiya» filmniñ blok etilmesine narazılıq bildire. Mihail Hodorkovskiyniñ cemaat areketinde bildireler ki, filmde olğan malümatlar qanunğa köre alındı, olarnıñ müellifleri ise qayd etildi.
«Otkrıtaya Rossiya» teşkilâtınıñ «Qoranta» filmi mayıs 25-te çıqtı. Levhada Çeçenistan akimiyeti, Rusiyeniñ federal akimiyetinde cumhuriyet yolbaşçısınıñ yeri, Ramzan Kadırov qurğan quvet teşkilâtları, em de yaqalanğanlarnıñ azapları ve qaçırılması aqqında aytıla.
Leyhanıñ malümatına köre, Youtube ağında Kadırov aqqında filmni 900 biñ kere seyir ettiler.


text:
Şeşenstannıñ Veden awdanında jolawşılar mingen şağın avtobws quzdan qulap, toğız adam qaza taptı dep xabarlaydı Vestï.ru.
Reseydiñ TJM Memlekettik basqarmasınıñ mälimetinşe, Veden awdanındağı Xaraçoy eldi mekeniniñ 15-şaqırımındağı tawlı jerde ketip bara jatqan şağın avtobws bïiktigi 200 metrlik quzdan awdarılıp tüsken.
Apattan qaza tapqandar men zardap şekkender sanı naqtılanwda.
Atalğan oqïğadan zardap şekkender Groznıy qalasındağı emxanağa jetkizildi, olardıñ arasında eki bala bar.
Kommentarïï


text:
Ozğarğanlarnıñ birisi içtimaiy ağlarda bildirgenine köre, «sıñırda olmaycaq bir grup «artıq sizge 5 yılğa kiriş yasaq» degen sade bir A4 kâğıtnı tutturdılar. Amma ondan soñ «resmiy» sıñır hızmeti «Mustafa Ağa, bu grup bizden degil, resmiy olaraq afu soraymız, hayırlı yolculıqlar», dep keçirdiler.
Mustafa Cemilevniñ bugünge Amerika Qoşma Ştatalarınıñ prezident muavini Joseph Biden ve Bank of America-nıñ müdiri ile körüşüvi belgilendi.
Bundan soñra, aprel 24 künü Alma-Atada Avrasiya forumında iştirak etecek. Cemilevniñ aytqanına köre, forum Ukrainağa bağışlanacaq ve onı kelmege rica ettiler.
«Çıqışta bulunacaqlar arasında Rusiye yaqlı şahıslar bar, onıñ içün barmam kerek, dep qarar aldım», – dedi Cemilev.


text:
Vatan Hadimi(Vatan Hadimi gazeti saifesinden yollandı)
“Vatan Hadimi” - 1906-1908 senelerinde çıqqan qırımtatar gazetası.
Terciman gazetasınıñ keregi qadar inqilâpçı olmağanını tüşüngen Yaş Tatarlardan Abdureşid Mediyev, Qarasuvbazarda Asan Sabri Ayvazov, Seydamet Çelebiday yaşlarnen beraber 1906 s. mayıs 1-de Vatan Hadimi gazetasını neşir etip başladı. Til birligini mudafaa etken Vatan Hadimi gazetasınıñ tili, Osmanlı Türkçesi edi. Daa gazetanıñ birinci sanında Ayvazovnıñ, tilde birlik mevzusınen alâqalı maqalesi bar edi. Üsein Şamil Toqtarğazınıñ yazğanı şiirler Vatan Hadiminde neşir etile edi. “Baylar ve Fuqareler”, “Topraq ve Üriyet”, “Demokratiya” serlevalı maqaleleriniñ yazılması, Mediyevniñ inqilâpçı hususiyetleri sebebinden, gazeta 7 ay soñra qapatıldı. 1 ay soñ yañıdan neşir etilmege başlasa da köp keçmeden 1908 baarinde bir tamam qapatıldı.


text:
Bunı Ukraina baş prokuraturasınıñ reberi «İnter» telekanalınıñ efirinde bildirdi, dep haber ete «Ukrainskaya pravda».
«Viktor Yanukoviç Ukrainağa kelse, onı yaqalaycaqlar. Onı kütleviy öldürüvlerde şekleyler, onı yaqalamağa qarar alındı, em de mahkeme onı yaqalap, mahkemege alıp kelmek qararını qabul etti», – dedi Mahnitskiy.
Aynı vaqıtta Rusiye prezidenti tarafından tanılmağan Qırım Cumhuriyetiniñ yolbaşçı vazifelerini eda etken Sergey Aksönov Twitterde yazğanlarına köre, Yanukoviç Pashağa Ukrainağa kelecek.
Onıñ aytqanına köre, ordu Yanukoviçke boysuna, onıñ içün o, «huntanı apske almağa» avale etmek kerek.


text:
Bunı Parisde UNESCO baş kâtibi ile körüşüvden soñ Ukraina medeniyet naziri Yevgen Nişçuk bildirdi, dep haber eteUkrinform.
«Men İrina Bokova (UNESCO baş kâtibi) ile körüştim. O Ukraina akimiyetiniñ Qırımdaki medeniy degerlikleri ve mahsus itibarğa lâyıq şeyler içün olğan qasevetini añlağandır», – dedi Nişçuk.
Onıñ aytqanlarına köre, Ukraina «UNESCO destegini kördi… ukrain medeniy degerlikleriniñ qoruvı ve Ukraina ile Rusiye Federatsiyası arasındaki meselelerniñ çezilüvi boyunca rezolütsiyanıñ qabul etüvinde».
Bundan da ğayrı, Nişçuk aprel 22-23 künleri Bokova Ukrainadaki bütündünya mirası yadikârlıqlarnıñ saqlanuvı boyunca suallerni muzakere etmek içün Kiyevge kelecegini de ayttı.
Evelleri medeniyet naziri «Hersones Tavriçeskiy» qorurınıñ eksponatlarını saqlamağa vade etip, UNESCOdan yardım sorağan edi.


text:
Lvov – «KrımSOS» cemaat teşebbüsiniñ esasçılarından biri, «Ukrainskaya pravda» onlayn-neşiriniñ baş muarriri Sevgil Musayeva-Borovik Lvov sakinlerine «göñülli sürgünlik», Qırım qaramanları ve yarımadanıñ Ukraina nezareti altına qaytarılması aqqında tarif etti.
Memleketniñ şarqında yüz bergen adise-vaqialardan soñ Qırım Ukrainanıñ informatsion saasından ğayıp oldı, lâkin yarımadanıñ bugünki vaziyeti aqqında susmaq mümkün degil, – eminliknen ayta Sevgil Musayeva-Borovik. «Sentâbr ayında menim tuvğan Qırımda lâqayt qaldırmağan esnaslar başladı. Qırımtatarlarnıñ ekseriyeti yerli saylavlarnı körmemezlikke urğan soñ adamlar ğayıp olmağa başladı», – dedi «Ukrainskaya pravda» neşirniñ baş muarriri.
Onıñ aytqanına köre, böyle etip akimiyet «Qırım saipleri kim olğanını» kösterecek ola.
«Erkekni bir de bir binada asılğan alda tapqanlarını eşitseñ, qabaatlılarnı tapmaycaqlarını añlaysıñ. Ve añlaysıñ ki, seniñ semetdeşlerinden 20 kişi ğayıp oldı. Bunıñ maqsadı ne sualine cevap peyda ola. Bunı bizler qorqıp, eşyalarnı toplayıq ve göñülli sürgünlik olsun dep, yapalar», – dep tüşüne Musayeva-Borovik.
Jurnalistniñ zanınca, işğal etilgen Qırımda qalğan adamlar qurban olıp qala. «Çünki anda yalıñız faal olğan insanlar ğayıp olmay, muhalifet olmağan ve adiy adamlar da ğayıp ola», – dep añlata o.
«Olar Qırımda ukrain faktorı olıp qalalar. Aqmescitte Euromaidannıñ faal iştirakçisi olğan bir tanışım, Qırımdan ne sebepten ketmeysiñ sualime, biz ketsek, yarımada Ukrainağa nasıl qaytacaq, dep cevaplandı», – dey Sevgil bazı qırımlılarnıñ fikirlerini aydınlatıp.
Jurnalist qayd ete ki, yarımadada razı olmağanlar bar. «Qırım akimiyeti ise Qırımnı «rus aleminiñ» qoruğına çevirecek ola, er kes buña razı olğanını ve Qırım – Rusiye dep tüşüngenini kösterecek ola», – dedi Musayeva Qırım akimiyetiniñ areketleri aqqında.
Qırım ne vaqıt qaytacaq?
«Ukrainskaya pravda» neşiriniñ yañı muarririnden Qırım ne zaman qaytacağını sıq-sıq soraylar. «Mence, Qırım meselesi – qırımtatarlar ve umumen Ukraina içün bir çağıruvdır. Qırımtatarlarnıñ müim vazifesi – bir olmaq ve bir halq olğanımıznıñ duyğusını saqlamaqtır. Ve farqlı gruppalarğa bölünmemek», – dep qayd ete jurnalist.
Musayeva-Borovikniñ fikirince, bütün ukrainlilerniñ problemi susmaqtan ibarettir. «Bizler turmuş işlerinen meşğul edik. Bizler kerek olğanı qadar faal olmadıq, aqlarımız içün küreşmedik. 2010 senesi Yanukoviçni akimiyetke kirsetmemek kerek edi, lâkin biz buña yol berip, 2014 senesi bunıñ neticesi ne olacağını añladıq. Memleketimizde sağ qalmaq – devamlı bir esnastır, onıñ artından bizler diger problemlerge emiyet bermedik», – dep yazıqsına «Ukrainskaya pravda» neşiriniñ baş muarriri.
Jurnalistniñ fikirince, yarımadanı qaytaruv meselesini çezmek içün ukrainler akimiyetke bağlı olmasından vazgeçmeli. «Şimdi bazıları akimiyet Qırımnı unuttı deyler, digerleri – unutmadı. Maña köre, bu paternalizmden vazgeçmeli», – dep ayta Musayeva-Borovik.
Onıñ bildirgenine köre, ukrain ve qırımtatarlar er zaman olarnı kelip qurtaracaq bir liderge ümüt eteler. «Lâkin bu yañlıştır. Şimdi Ukrainada inkişaf etken faaller areketi ileride memleketni şekillendirecek vatandaşlar cemiyetiniñ bir qısmı olacaq. Ve Qırım bizim toprağımız olacaqmı-yoqmı bizim istegimizge bağlı. Qırımnı qaytarmaq istegimiz olsa, o, mıtlaqa qaytacaq», – dedi Musayeva-Borovik.
«Qırımtatarlarnıñ cemaat-siyasiy esnasları: tünevin, bugün, yarın» lektsiyası dekabr 12-de İlk Lvov mediatekasında «Qırımtatarlar kimler?» interaktiv lektsiyaları çerçivesinde keçirildi.
Tedbir teşkilâtçıları – «KrımSOS» cemaat teşebbüsi ve Ukrainadaki Avropa Şurasınıñ Ofisi.