text:
Bunı Bütünrusiye cemaat fikirniñ taqiqat merkeziniñ keçirilgen soravı köstere, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Onıñ neticelerine köre, rusiyelilerniñ 60% Ukrainada prezident saylav kampaniyasını nezaret ete edi, 19% – daimiy sürette ve 36% asılında meraq etmedi.
Poroşenko nasıl duyğularnı peyda ete degen sualge rusiyelilerniñ cevapları böyle oldı: 29% – işanmay, 22% – lâqayt qaldı, 19% – begenmey, 17% – takbih ete. Er onuncı insanda ondan közü qayttı, 10% – şübelene, 7% nefret duya. Poroşenkoğa soravdan keçken tek 2% inana ve ümüt besley.
İçtimaiyatçılar rusiyelilerge Poroşenko kimniñ merağını qorçalay degen sualni bergenler. 43% Ukrainanıñ yañı prezidenti AQŞ ve Avropa Birliginiñ merağını qorçalay, 37% - oligarhlarnıñ, 21% - Poroşenko milletçi ve «banderalarğa» yaqın olğanını tüşüne, 17% - o tek özüni tüşüne dep belleyler, 12% - Ukrainanıñ yañı prezidenti mahsus hızmetleriniñ merağını temsil etkenini tüşüne.
Sorav mayıs 31 – iyün 1 künleri 1600 insan arasında olıp keçti.


c: text/html

text:
Aqmescit-Ermeni Bazar-Aqmescit treni sentâbr 1-den qatnamağa başlaycaq. Qırım Naqliyat nazirliginiñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, tren sentâbr 30-na qadar qatnaycaq.
Yolcu poyezdiniñ erkânı üç umumiy, bir platskart ve bir kupe vagonından ibaret olacaq. Bilet fiyatı umumiy vagonda - 370,90 ruble, platskart – 734,10 ruble, kupe – 1109,30 ruble turacaq. Balalar içün 107,5 rub., 340 rub. ve 479,5 rub.
Yol zamanı – 3 saat 50 daqqa.
Aqmescit ve Ermeni Bazar arasında mesafe 143,1 kilometrni teşkil ete. Avtobus ile yol zamanı – tahminen 2 saat. Avtobusta yol fiyatı – bir 500 ruble.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırımlı tarihçı Sergey Gromenko Sovyetler birligi ve onıñ devamcısı olğan Rusiye, Qırım hanlığını iblis sıfatına soqaraq, Qırım «başından berli rus toprağı edi» degen statusnı isbatlamağa areket ete. Bu aqta o Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde söz yürsetti.
«Eger o yıllardaki Qırım-Ukraina munasebetleriniñ bütünini 100%lik bir tögerek sıfatında farz etecek olsaq, bunıñ dörtte biri – sovyet ve rusiye propagandasında, Qırım hanlığınıñ Ukrainağa nisbeten keçirgen arbiy amellerinde yalıñız basqın, harabe, çaypama şeklinde qullanılğan «qara bir efsane» olacaq. Diger 25% - bu Zaporojye kazaklarınıñ öz esirlerini azat etmek, tarihiy adalet ve kazak şuretini tikleme oğrundaki qaramaniy seferleri qaplaycaq. Qalğan 50% ise, kazaklar ve qırımtatarları arasındaki birlik aqqında kimse asla añmağandır», – dey Gromenko.
Qırımğa «rusiye» toprağı statusı tamğasını basmaq içün Rusiye tarihnı özüne köre uydura, dep qayd ete tarihçı.
«Sebebi pek basit: 1944 senesi qırımtatarları sürgün etilgen soñ, 1952 senesi Aqmescitte ilimler akademiyasınıñ Birleşken sessiyası ötkerilgende, sovyet tarihşınaslıq ilmi tarafından qırımtatarları – parazit bir halq, qırım Hanlığı – aydutlar yuvası ve olardan asla bir hayır beklenmez degen fikir qabul etile. Onıñ içün, aydut qırımtatarları aqqındaki stereotip Qırım, başından berli rus toprağıdır degen efsaneniñ sureti içine uzviy bir şekilde işlengendir», – dep ikâye ete tarihçı.
«Qırım-Ukraina munasebetleri em yahşı, em yaramay taraftan doğru, tüşünceli, er taraflama talil etilmegence bu efsaneniñ red etilmesi imkânsızdır. İşte böyleliknen ögümizde, müstesna olğan yahşı ruslarnen pek yaramay qırımtatarlarını köremiz ki, bundan soñ Rusiye Qırımnı zapt etmesiniñ aqlanmasına bir adım qala», – dep qayd ete Gromenko.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımtatarlar sentâbr 20 künü, üylede, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımğa mahsulatnı ketirgen yük maşinalarınıñ areketini blok etmek niyetindeler.
Bu aqta Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, Ukraina Yuqarı Şurasınıñ deputatı Refat Çubarov sentâbr 16 künü parlament toplaşuvında bildirdi.
«Sentâbr 20 künü, saat 12:00, Qırımğa erzaqnı ketirgen yük maşinaları içün qıtaiy Ukrainanı Qırım ile bağlağan üç yolnı da qapatcaqmız», – dedi o.
Bunıñ ile Çubarov insanlar ve yengil maşinalar içün iç bir mania olmaycağını qayd etti.
«Aktsiyamız devamlı olacaqtır», – dedi o ve aktsiyağa qoşulmağa çağırdı.
Deputatnıñ sözlerine köre, aktsiya ştabı Qırım ile memuriy sıñırda üç kiriş noqtasından biri yerleşken Çonğarda (Herson vilâyeti) olacaqtır.
Meclis başı şunı da qayd etti ki, qırımtatarlar serbest iqtisadiy zonanıñ işğal etilgen Qırım ile sıñırdaş olğan Herson vilâyetinde teşkil etilmesiniñ tarafdarlarıdır.
Siyasetçi Ukrainanıñ işğal etilgen yarımada ile alâqası meselelerini al etecek qanunlarnı qabul etmege çağırdı.
Ekspertler Qırımğa ukrain malınıñ ketirilmemesi ile bağlı aktsiyanı – qaparcılıqqa cevap olaraq adladılar. Ukrainanıñ icraiy akimiyeti ve prezidenti Petro Poroşenko qırımtatarlarnı Qırım ile memuriy sıñırnıñ qamaçavı ile bağlı niyetlerini izaatlamaylar.


text:
Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesi «Hizb ut-Tahrir» işi boyunca yaqalanğan Enver Mamutov, Rustem Abiltarov, Remzi Memetov, Zevri Abseitovnıñ apiste bulunma müddetini 2016 senesi oktâbr 11-ge qadar uzattırdı. Bu aqta «Qırım mabusları» gruppası Facebook saifesinde iyül 6-da, çarşenbe künü aqşam bildirdi.
«Mahkeme, beklenilgeni kibi, Enver Mamutov, Rustem Abiltarov, Remzi Memetov, Zevri Abseitovnıñ apiste bulunma müddetini 11.10.2016 qadar uzattırdı. (Hizb ut-Tahrir işi). Bugün mahkeme OMON-nıñ nezareti astında keçirile edi, bunen beraber, OMON hadimleri video çıqarğan edi», – dep aytıla beyanatta.
Enver Mamutov, Remzi Memetov, Zevri Abseitov ve Rustem Abiltarov mayıs 12-de Bağçasarayda yaqalandı.
Rusiyege boysunğan Qırım prokuraturası, yaqalanğanlar «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanını ayta.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti. Bu teşkilât Rusiye, Özbekistan, Qazahistan, Qıtay, Almaniya, Asiya ve Afrikanıñ bazı devletlerinde yasaq etildi. Ukraina ve Ğarp memleketleriniñ çoqusında onıñ faaliyeti qanun boyunca alıp barıla bile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Mayıs ayınıñ 6-sı ve 7-nde Kyivdeki «Eurovision-2017» yır yarışı çerçivesinde Qırım Künleri keçirilecektir. Qırımtatar siyasetçi, oyuncı, çalğıcı, ressam ve yırcıları paytahtnıñ sakinleri ve musafirlerini yarımada keçmişi ve kelecegine dalmağa davet eteler. Bunı merasim teşkilâtçıları Facebookta ilân etti.
«Siz Kyivniñ merkezinde qalsañız da, renkli tedbirler sizni Qırımğa alıp keter. Qırım yarımadasınıñ tamır halqınıñ vatanına barmağa acet olmaycaq», – dep tarif ete teşkilâtçılar.
Qırımtatar asıllı ukrain yırcısı Jamala 2016 senesi İsveçte «Eurovision» yarışında ğalebe qazandı. O, qırımtatar sürgünligini añlatqan «1944» yırınen çıqışta bulundı. 2017 senesi yarış Kyivde ötkerilecektir.
«Eurovision-2017» yarışınıñ yarım finalları Kyivde mayısnıñ 9 ve 11-nde olacaq, finalı – mayısnıñ 13-nde. Ukrainanı bu sene O.Torvald taqımı Time yırınen temsil etecek.
Yarışta 43 memleketniñ vekilleri iştirak etecektir.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
ÓZBEKSTAN RESPUBLIKASÍNÍŃ MÁMLEKETLIK BAYRAǴÍ
Mámleketlik bayraq Ózbekstan Respublikasınıń 1991-jıl 18-noyabrdegi 407-XII-sanlı «θzbekstan Respublikasınıń Mámleketlik bayraǵı haqqında»ǵı Nızamı menen tastıyıqlanǵan.θzbekstan Respublikasınıń Mámleketlik bayraǵı θzbekistan Respublikası mámleketlik suverenitetiniń belgisi bolıp tabıladı. θzbekstan Respublikası Mámleketlik bayraǵı xalıq aralıq qatnasıqlarda θzbekstan Respublikasınıń tımsalı esaplanadı. θzbekstan Respublikasınıń Mámleketlik bayraǵı — bayraqtıń pútin uzınlıǵı boylap ótken taw sarǵısh reń, aq reń hám toyǵın jasıl reńli úsh enine tartılǵan tuwrı tórtmúyeshlik formasındaǵı gezleme bolıp tabıladı.
Qaraqalpaqstan
Respublikasınıń Mámleketlik bayraǵı haqqındaǵı nızam 1992-jıl 14-dekabrde
Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń XII sessiyasında qabıl etilgen.
Qaraqalpaqstan Respublikasınıń məmleketlik bayraǵı Qaraqalpaqstan Respublikasınıń məmleketlik suverenliginiń simvolı bolıp tabıladı.
Qaraqalpaqstan Respublikasınıń məmleketlik bayraǵı:
Qaraqalpaqstan Respublikası aymaǵında ótkeriletuǵın xalıq aralıq konferenciyalarda, kórgizbelerde, sport jarıslarında Qaraqalpaqstan Respublikasın tanıtadı.
Qaraqalpaqstan Respublikasınıń məmleketlik bayraǵı tuwrı múyeshli borlat bolıp, ol aspan kók, toyǵın sarı həm jasıl reńlerdiń úsh gorizontal jolaqlarınan ibarat. Toyǵın sarı reńiniń jolaǵın aq həm qızıl jiyekler menen ajıratıp turadı.
Ózbekstan Respublikasınıń həm Qaraqalpaqstan Respublikasınıń nızamları menen belgilengen bayram kúnlerinde – Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesiniń, rayon həm qala həkimleriniń qararları menen belgilengen oraylıq kóshelerde, maydanlarda, basqa da jəmiyetlik orınlarda həm obektlerinde;
– Ózbekstan Respublikasınıń Prezidenti saylawı, Ózbekstan Respublikası Oliy Majlisiniń Nızamshılıq palatası deputatların, Senat aǵzaların, Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi deputatlarınıń, xalıq deputatları rayonlıq, qalalıq Keńesleriniń deputatların saylaw yamasa referendum kúnleri dawıs beriw imaratları həm xanalarda kóteriledi;
– Qaraqalpaqstan Respublikası húkimetiniń buyrıǵı boyınsha;
– Sport maydanlarında;
– Qaraqalpaqstan Respublikasınıń chempionatları həm birinshilikleri, milliy saylandı komandalardıń qatnasıwında Qaraqalpaqstan Respublikası aymaǵında xalıq aralıq sport jarısların ótkeriw waqtında həm milliy saylandı komandalarınıń wəkilleri bolǵan jarıs jeńimpazların sıylıqlaw məresimleri waqtında Ózbekstan Respublikası məmleketlik bayraǵı kóterilgennen keyin.
Qaraqalpaqstan Respublikasınıń məmleketlik bayraǵı oǵan bolǵan tiyisli dərejedegi húrmet təmiyinlengen halda ulıwmalıq bayramlar həm saltanatlı məresimler waqtında kóteriliwi múmkin.
Qaraqalpaqstan Respublikasınıń məmleketlik bayraǵı menen bir waqıtta bir neshe məmleketler həm (yamasa) xalıq aralıq shólkemlerdiń bayraqları kóterilgende Qaraqalpaqstan Respublikasınıń məmleketlik bayraǵı xalıq aralıq huqıq normalarına muwapıq kóteriledi.
Qaraqalpaqstan Respublikasınıń puqaraları, sonday-aq, Qaraqalpaqstandaǵı basqa da adamlar Qaraqalpaqstan Respublikasınıń məmleketlik bayraǵın húrmetlewi shərt.


text:
Qırım Yuqarı mahkemesiniñ qadısı Andrey Paliy vatandaş jurnalisti, «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Osman Arifmemetovnı apiste qaldırdı. Bu aqta advokatı Aleksey Ladin Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi. Onıñ qayd etkenine köre, temyiz arizası üç ay evelsi berilse de, onı tek şimdi baqtılar.
«Sıñırlav tedbiri martnıñ soñunda belgilengen edi, al-azırda onı uzattılar, apiste tutuv müddetiniñ uzatılmasına qarşı eki istinaf oturışuvı olıp keçti. Amma bu mahkeme belli sebeplerden sozulğan edi. Neticesi zaten belli edi, mahkeme oturışuvı formal edi. Mahkeme apis cezasını lâğu eter dep tüşünmek zor edi, çünki apis müddetiniñ uzatılmasına qarar berildi», – dep qayd etti Ladin.
Advokatnıñ aytqanına köre, Osman Arifmemetov oturışuvda Rostov-na-Donu SİZOsından videobağı vastasınen iştirak etti.
«Rostov SİZOsından videobağı vastasınen bulunıp, anda bile qafeste otura edi. Qafes tışında ve imayecisiniñ yanında olmasına dair muracaatım red etildi», – dep qoştı advokat.
Ladinniñ aytqanına köre, bu muracaatlardan ğayrı, müvekkilininiñ imaye aqqı da bozuldı.
«Arifmemetovğa dava malümatlarını ögrenmege izin berilmedi. İmayeci bütün tomnı oquycaq dep belgilengen edi, amma Osman dava malümatlarını diñlemege degil, olarnı şahsen oqumağa istedi. İzin berilmedi. Eñ çoq açuvlandırğan şey de qırımtatar tilinde temyiz arizaları tercimeleriniñ kopiyaları berilmesi oldı. Oña ne temyiz arizalarınıñ aslı, ne de rus tilinde kopiyaları berildi. Yani Osman mahkemede baqılğan vesiqalarnı körmedi», – dep izaatladı imayeci.
Ladinniñ aytqanına köre, müvekkili «teslim olmay» ve iyülniñ 10-nda Moskvanıñ Qızıl meydanına çıqqan qırımtatarlarğa minnetdarlıq sözlerinen yazuvlı şiarnı azırladı.
Martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Rusiye FSBsi Qırımda tintüvler keçirilgenini tasdıqladı.
Mezkür dava boyunca 25 qırımtatarı qabaatlana, 23-ü Rostov-na-Donu, Taganrog ve Şahtı SİZOlarına çıqarıldı. Raim Ayvazov Aqmescit SİZOsında tutula, daa bir kişi – Edem Yayaçikov – ğayıp oldı, bulunğan yeri martnıñ 27-nden berli belli degil.
OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désir martnıñ 27-nde Qırımda keçirilgen kütleviy tintüvlerden soñ «Qırım birdemligi» faalleriniñ apiske alınuvını takbih etip, olarnıñ Rusiye SİZOsından acele azat etilüvine çağırğan edi.
Rusiye Tış işler nazirligi OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désirniñ apiske alınğan «Qırım birdemliginiñ» faallerini, Qırımdaki vatandaş jurnalistlerini azat etmek çağıruvları «şaşıra», dep bildirdi.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Oktâbrniñ 17-nde saba tintüvden soñ tutulğan Bağçasaray rayonınıñ sakini Nariman Ablâyev qabaatı aydınlatılmayıp, Qırımdaki Rusiye İç işler nazirligi idaresinden yiberildi, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Ablâyevniñ aytqanına köre, İç işler nazirliginiñ hadimleri evini tintkende bir şey almadılar, daa soñra Aqmescitteki Ekstremizm ile küreş merkezi binasında sorğuğa çektiler. Tintüv sebepleri aytılmadı. Ablâyev sorğu aqqında tafsilâtlı bir şey aytmay.
Oktâbrniñ 17-nde saba Qırımnıñ Bağçasaray rayonındaki Belokamenka köyünde yerli sakin Nariman Ablâyevniñ evinde tintüv keçirilgeni belli oldı. Er adam belli olmağan yerge alıp ketirildi.
Sentâbrniñ 27-nde Rusiye quvetçileri Sudaqta qırımtatar faali, Sudaq regional meclisiniñ reisi İlver Ametovnıñ evini tintken edi.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası İlver Ametovğa ait binalarda keçirilgen «qanunsız tintüvler» sebebinden cinaiy dava başlattı.
İşğalden soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faalleri, Qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, qırımtatarlarnı ilhaq etilgen Qırımda mayıs 18-de, Qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarını hatırlama kününde umum Ukraina sükünet daqqasına qoşulmağa davet etti. Bunı Çubarov mayıs 5 künü aqşam özüniñ Facebooktaki videoblogında söyledi.
Çubarov: «(Mayıs 18 – QA) saat 12-de Ukrainanıñ bütün qıtadaki qısmında sükünet daqqası keçecek. Bu, közge çarpsın, er bir Rusiye işğalcisi ve olarğa qatılğanlar, qırımtatarlarnıñ mutlaq ekseriyeti Rusiye işğaline boysunmağanını körsünler, dep, bir şeyler tüşünip tapmağa tırışıñız», – dedi.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ başlığı, Ukrainanıñ türlü şeerlerinde Qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarını hatırlama kününe bağışlanğan bir sıra tedbirler keçecek, dep qayd etti.
«Mayıs 18-de prezident, parlament ve Nazirler kabineti ile birlikte bir sıra tedbirler keçirmek isteymiz. Bu yıl o tedbirlerniñ ötkerilmesi formatını deñişterecekmiz. Bu, o künü qırımtatar halqınen beraber olmaq istegenlerge qoşulmağa imkân berecek», – dedi o.
Çubarovnıñ bildirgenine köre, ayrıca, qırımtatar halqınıñ sürgün etilmesi qurbanlarını hatırlama matem tedbirleri Herson vilâyeti, Geniçesk rayonı, Novoalekseyevka, Odesa, Lviv ve tedbirler ukrain ve yeudi cemaatlarınıñ iştiraki ile Holokost muzeyinde ötkerilecek Dneprde keçecekler.
Qırımdan qırımtatar halqınıñ sürgün etilmesi qurbanlarını hatırlama künü er yıl mayıs 18-de qayd etile. Bu künde qırımtatarlar tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etildi.


text:
Japoniyadağı zilzaladan soñ qwtqaruşılar opırılğan bir üyge kelip, qirandılardıñ şetinen bir kelinşektiñ denesin kördi. Äyeldiñ denesi säjde qılıp jatqanday körindi. Jaqındap kelip qarasa jerge basın qoyıp, säjde jasap jan bergen sekildi. Degenmen tiri boluı mümkin degen ümit bar. Qwlağan dual arqası men basına tiip jaraqattanğan eken.
Qwtqaruşılar qirandı dualdardıñ arasınan äyeldi şığarıp aluğa kiristi. Äyeldiñ denesin wstağan uaqıtta anıq jan bergenin bildi. Qwtqaruşılar aynalanı tekseru üşin ol jerden şığıp qayta aynalıp keletin boldı. Bir uaqıtta şırıldağan balanıñ dausı şıqqanda, qwtqaruşılar älgi äyelge qayta jaqındap kelip, ornınan qozğaltıp, köterip körgen edi. Mine ğajap! Äyel eñkeyip jatıp, kökiregine näresteni qwşaqtap qwtqarıp qalğan eken. «Mwnda bala bar, tiri bala bar!» degen dauıs jan jaqqa tarap ketti. Barlığı kirisip balanı alıp şıqtı.
Kümänsiz ol äyel balasın qwtqarıp qalu üşin janın qwrbat etti.
Näreste 3 aylıq şamasında eken. Dereu däriger şaqırıp, körpemen oralğan näresteni däriger tekseruge kiristi. Däriger körpeni aşıp qarası işinde wyalı telfon bar eken. Telefon ekranında jiberilmegen bir habarlama (SMS) jazulı küyinde qalıptı… «Eger tiri qalsañ – seni jaqsı köremin, wmıtpa…»
Telefon sol mezette-aq qoldan qolğa ötip jattı. Habarlamanı oqığandar közine jas aldı. «Eger tiri qalsañ – seni jaqsı köremin, wmıtpa…» Kümänsiz, şınayı ana mahabbatı osınday boladı.
Özbek tilinen audarğan QMDB-nıñ OQO boyınşa ökil imamı
Beybit Mırzageldiev.


text:
Alupka
Alupka (ukraince Aлyпka, rusça Aлyпka) — Qırım dağlarınıñ cenübiy capında, Ay Petriniñ eteginde bulunğan bir şeerdir, belli kurort.
Coğrafiya[deñiştir | kodunı deñiştir]
İklim[deñiştir | kodunı deñiştir]
Yanvarnen fevral aylarınıñ orta arareti +3 – +4°C, avgustnıñki +24,6°C. Yağanaqlarnıñ orta yıllıq derecesi — 400 mm, yıllıq küneşli saatlarnıñ orta miqdarı — 2150, avanıñ nisbiy dımlılığı — 69 %. Yuvunuv mevsimi marttan oktâbrgece devam ete (suv arareti tahminen +22 – +28°C).
Tarih[deñiştir | kodunı deñiştir]
Zemaneviy Alupka topraqlarında insannıñ yerleşmeleri milâttan evel VIII biñyıllıqta peyda oldı. Şeer Alubika adınen birinci kere 960 senesi añıldı. XIV-XV asırlarda bu yerde cenevizlerniñ Lupika adlı qaleçik buluna edi. 1475-1774 seneleri Alupka osmanlılarnıñ akimligi altında edi. Qırım Rusiye eline keçkenden soñ (1783), Alupka R. Potömkinniñ mülkü edi. 1823 senesi ise, mında saray qurdurğan Mihail Vorontsovnıñ saipligine keçti. XX asırnıñ başından Alupka belli kurort oldı. Bu yerge devalanmağa, raatlanmağa Födor Şalâpin, Maksim Gorkiy, Valeriy Brüsov, İvan Bunin, Lesâ Ukrainka ve başqaları kelgen ediler.
1938 senesi Alupkağa şeer statusı berildi.
Naqliye[deñiştir | kodunı deñiştir]
Şeer Yaltadan 17 km uzaqlıqta buluna. Qırımnıñ merkezi ve diger meskün yerlerine Alupka Aqyar-Yalta-Aqmescit-Kefe avtotrassası vastasınen qavuşa.
İçtimaiy saa[deñiştir | kodunı deñiştir]
Şeerde eki umumtasil ve bir dane muzıka mektepleri, hastahane, eki kitaphane, eki musafirhane, medeniyet merkezi bar.
Mahsus itibarğa lâyıq yerler[deñiştir | kodunı deñiştir]
Şeerniñ meşur yerlerinden Vorontsov sarayını ve onıñ etrafındaki parknı añmaq lâzim.
Alupkada doğğan II Cian cenkiniñ iştirakçisi, uçucı Amet-han Sultannıñ müzeyi bar.
1972 senesi şeerde terek ve çalılarnıñ eki yüzden ziyade çeşitten ibaret olğan park açıldı.
Bağlantılar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Alupka malümat portalı
- "Bütün Qırım avuç üstünde" saytı Alupkada raatlanuv aqta er angi malümat 1 yanvarniñ 2019 s. arhivlengen.
Atıflar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.


text:
Sentâbrniñ 7-nde Ukraina-Rusiye deñişimi çerçivesinde Kyivge kelgen rejissör, qırımlı Oleg Sentsov «ukrainalılarnıñ küreşi bitmedi», dep qayd etti.
«Soñki esir azat etilse bile küreşimiz bitmeycek. Ğalebege daa çoq bar. Duşman küçlü ve teslim olmaycaq. Amma ğalebe mıtlaq bizim olacaq. Başqa çaremiz yoq. Yaşasın Ukraina», – dedi o, jurnalistlerge «Borıspil» ava limanında.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy «Borıspil» ava limanında Rusiyede tutulğan Ukraina vatandaşları Oleg Sentsov, Volodımır Baluh, Oleksandr Kolçenko, Edem Bekirov ve 2018 senesi noyabr ayında zapt etilgen ukrainalı deñizcilerni qarşıladı.
Ukrainalılarnı tuvğanları da qarşıladı. Uçaq qonğanda elçırpmalar eşitildi.


text:
Qırımda separatizm ile qabaatlanğan Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerovğa nisbeten açılğan cinaiy iş çerçivesinde taqiqat tedbirleri devam ete. Cumaaqşamı künü, avgust 18-de, saba FSB hadimleri onı Aqmescitniñ №1 psihiatrik hastahanesine zorlap ketirdiler. Onı 28 kün devam etecek psihiatrik ekspertizağa yolladılar. İlmi Ümerovnıñ tuvğanları ve imayesi telükesizliginden qasevetlene.
Avgust 18 kününiñ sabasına qadar İlmi Ümerov Aqmescitniñ №7 hastahanesinde qala edi, separatizm cinaiy işi baqılğan Aqmescitniñ Kiyev rayonı mahkemesiniñ soñki toplaşuvında onı anda alıp ketken ediler. Avgust 18-de odasına kirgen FSB hadimi İlmi Ümerov hastahaneden çıqarılğanını bildirip, o ve ömür arqadaşından psihiatrik hastahanege ketmelerini talap etti.
28 kün içinde «separatizm» tedavisi
Bir qaç saatten soñ İlmi Ümerovnıñ Aqmescitniñ №1 psihiatrik hastahanesiniñ 9-ıncı bölüginde yatqanı belli oldı. Mında apiste yatmağanlar qala, soy-sopları ziyaret ete ve bir şeyler ketire bile, dep bildirdi Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl.
«Onı mahsus 15-inci bölükke yatqızmadılar. O, 9-ıncı bölükteki odada qala, anda apiste yatmağanlar mahkeme-psihiatrik ekspertizadan keçe», – dep ayta o.
İlmi Ümerovnıñ yanında yalıñız ömür arqadaşına qalmağa izin berildi. Meclis reisi muavininiñ tuvğanları ve yaqınları psihiatrik hastahaneniñ azbarında hastalarnı kördi. «Mında ruhiy hastası olğan insanlar tolu, anda-mında yürip qıçıralar. Qorqunç bir şey. Zor bir müit», – dep ayttılar olar Qırım.Aqiqatqa.
Aqşam İlmi Ümerovnıñ qızı Facebook saifesinde Meclis reisiniñ muavini psihiatrik hastahanede 28 kün qalacağını bildirdi.
Bu bölükte körüşüvler yasaq etilmese de, taqiqatçı İlmi Ümerovnı ziyaret etmege yasaq etti. Künde eki kere aş ketire bileler. Telefonını da tutıp aldılar. Meclis reisi muavininiñ tuvğanlarını eñ çoq raatsızlağan şey ilâclarıdır – olarnı ekimler yanına bermey, o ise, Parkinson, gipertoniya ve şeker hastasıdır. Psihiatrik hastahaneniñ ekimleri angi ilâclarnı qullanacağına qarar berecek. İlmi Ümerovnıñ tuvğanları onı körmeyip, onıñ içün bir telüke olmağanından emin degiller.
İmaye: Ümerov hastahaneden FSB basqısı altında çıqarıldı
İlmi Ümerovnıñ adliyecileri dey ki, onıñ psihiatrik hastahanege avuştırılması qanunğa zıt kele, çünki mahkemeniñ psihiatrik ekspertiza qararı işke tüşürilmedi ve al-azırda ondan berilgen şikâyet baqılmaqtadır.
«Bugün onıñ psihiatrik hastahanege avuştırılması qanunsızdır. Onı anda alıp ketmege imkân berecek mahkeme qararı işke tüşürilmedi – adliyeciler ondan şikâyet etti, apellâtsion mahkemesiniñ qararı daa yoq. FSB hadimleri iş vekâletlerinden tış areket ete. Rusiye Federatsiyasınıñ Baş prokuraturası, Rusiyede insan aqlarından vekâletli ve FSB yolbaşçısına muracaat etip, FSB hadimleriniñ areketleri qanunğa uyamı-uymaymı teşkermege talap etecekmiz», – dep ayttı adliyeci Nikolay Polozov.
Meclis reisi Refat Çubarovnıñ bildirgenine köre, Rusiye Federal havfsızlıq hızmetiniñ hadimleri soñki mahkeme toplaşuvında yaramağan İlmi Ümerovnıñ qalğan Aqmescitniñ №7 şeer hastahanesi hadimlerine basqı yapıp, yürek hastalığına baqmadan, onı hastahaneden çıqarmağa talap ettiler. «Hastahanede FSB hadimleri bar edi, olar ekimlerge basqı yapıp, Ümerovnı psihiatrik ekspertizağa yollama qararını yerine ketirmek içün onı hastahaneden çıqarmağa emir ettiler», – dep ayttı o, avgust 16-da Kyivdeki matbuat konferentsiyasında.
İlmi Ümerov «çıqarılmadan» bu hastahaneni Rusiyege boysunğan Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov ziyaret etken eken.
Esnas ihtiyacı ya da ceza psihiatriyası?
Qabaat tarafı psihiatrik ekspertiza esnasnıñ talabı olğanını bildirip, mahkeme qararı oña bağlı olğanını ayta. Qurultay merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyevniñ fikirince, İlmi Ümerovğa qarşı ceza psihiatriyası qullanılacaqtır. Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl da aynı fikirde. «Ekspertiza yerine İlmi ağanıñ sağlığına ve ayatına tesir etecek ilâclar qullanıla bile, bunı Rusiyede adliyeci Dmitriy Sotnikov da tasdıqlay. Uquq qoruyıcılar İlmi Ümerov deli olğanını kösterecek ola, demek ki, bütün lafları ve siyasiy fikirleri sağlam olmağanını aytacaqlar, belki de, sentâbrde keçirilmesi planlaştırılğan saylavlardan evel onı yoq etecek olalar», – dep ayta o.
Hatırlatmalı ki, Qırım işğaliniñ başından berli İlmi Ümerov yarımadanı Rusiyeniñ bir parçası olaraq tanımağan qırımlılar sırasında edi. Faqat onı terk etecek alı da yoq edi, bu sebepten soñki eki yıl devamında mında neler-neler çekti.
Rusiyege boysunmağa istemegen İlmi Ümerov 2014 senesi yıllarnen çalışqan Bağçasaray rayonı devlet memuriyetiniñ yolbaşçısı vazifesinden ayırılıp, saqat olaraq nefaqağa çıqmağa mecbur oldı
Rusiyege boysunmağa istemegen İlmi Ümerov 2014 senesi yıllarnen çalışqan Bağçasaray rayonı devlet memuriyetiniñ yolbaşçısı vazifesinden ayırılıp, saqat olaraq nefaqağa çıqtı.
Meclis reisiniñ muavini faal cemaat areketinde iştirak etip, Qırım Ukrainağa bağlı olğanını aytmağa toqtamay edi. İlk aqibetleri bir yıldan soñ köründi. Keçken sene yazda 2-nci gruppa saqatı olğanını tasdıqlamadılar. Tibbiy-içtimaiy ekspertiza neticesinde üçünci gruppağa ait diagnoz qoyuldı, böylece Ümerov iş gruppasına kire. Bunıñ esasında nefaqa miqdarı deñişti: saqat nefaqası yerine içtimaiy nefaqa berildi, onıñ miqdarı ise doquz qat eksik, çünki mında ne devlet memurınıñ birinci seviyesi, ne devlet işçisi tecribesi, ne de sabıq memurnıñ alğan aylığı köz ögüne alınmadı.
İlmi Ümerovnıñ qorantası da kârsız qaldı, onıñ aytqanına köre, aile azaları onıñ siyasiy baqışlarından sebep basqı altında buluna.
Rusiye kontrol etken Qırım Yuqarı mahkemesiniñ Meclis yasağı qararından soñ İlmi Ümerov içtimaiy ağlarda Rusiyeniñ Qırım işğaline qarşı çıqqanını faal sürette bildirmege başladı. Aprel 26-da üküm çıqarılğan künü Meclis reisiniñ muavini Facebook saifesinde şunı yazdı: «25 yıldan berli Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası olğanımdan ğurur duyam. Meclis – «vatandaşlarnıñ cemaat birleşmesi» ya da «meraqlarğa köre klub» degil, halqnıñ vekâletli temsil organıdır. 2014 senesi mart 16 qanunsız referendumını tanımayım! Qırımda Rusiye Federatsiyasınıñ uquqını tanımayım! Qırımdaki akimiyetni işğalci, Qırımnı ise Rusiye Federatsiyasınıñ ordu yardımınen işğal etken topraqları dep sayam», – dep bildirdi o, Facebook saifesinde.
Bir ay keçmedi, Rusiye FSB Qırım idaresiniñ taqiqat bölügi İlmi Ümerovğa qarşı Rusiye Federatsiyası Ceza kodeksiniñ 280.1 maddesiniñ 2-nci qısmı (Rusiye topraq bütünligini bozmaq içün yapılğan açıq çağıruvlar) boyunca cinaiy iş açtı. Sebep Meclis reisi muavininiñ aqımdaki seneniñ mart ayında ATR qırımtatar telekanalınıñ yayınında seslendirgen yarımadanı Ukrainanıñ nezareti altına qaytarmaq kerek kibi lafları oldı. Bundan soñ İlmi Ümerovnıñ Bağçasaraydaki evinde tintüv keçirildi, onı ise cinaiy iş çerçivesinde sorğuğa çektiler.
Adliyecileri cinaiy iş açılmasına dair qararğa itiraz bildirecek edi, amma Aqmescitniñ Kiyev rayonı mahkemesi şikâyet arizasını red etti.
Avgust 11-de olıp keçken mahkeme toplaşuvında İlmi Ümerovnıñ psihiatriy ekspertizasını keçirme meselesi baqıldı, bunı qabaat tarafı talap etken edi. Meclis reisiniñ muavini yaramadı. Adliyecisi Nikolay Polozovnıñ bildirgenine köre, davleniyesi 220/110-ğa qadar köterildi.
Toplaşuvğa kelgen «acele yardım» ekimleri infarkt ola bile aytqan soñ onı mahkeme salonından Aqmescitniñ №7 şeer hastahanesine alıp ketti.
Bu müitte mahkemeci Tatyana Rube İlmi Ümerovğa psihiatrik ekspertizanı yapmaq muracaatını qabul etti. Nikolay Polozov bunı şöyle ifadeley: «Ümerovnıñ sağlığı yaramağanını ilân etken soñ mahkemeci er kesni salondan çıqarttı. «Acele yardımnı» beklemey, insanlarnı salonğa almay ve qapalı bir şekilde, muzakereler keçirmeyip, mahkemeci Rube qarar çıqarmağa ketti».
Mahkemeniñ işbu qararı işke tüşürilmedi, çünki İlmi Ümerovnıñ adliyecileri şikâyet arizasını berdi. Amma Rusiye uquq qoruyıcıları buña qulaq asmayıp, onı psihiatrik hastahanege alıp kettler. Şimdilik 28 künge. Kerek olsa, taqiqatçı bu müddetni uzattıra bile.


text:
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti, ukrayin vatanperver türküleri yañğırağan tedbirlerde iştiraknıñ cezalandırılması ile beraber Ukrayinağa er angi açıq destekniñ kösterilüvine sert cevap berecek. Bunı Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksönov Telegram kanalında yayınlanğan bir video mesajında bildirdi. Aksönov rusiye tarafdarı bloger Aleksandr Talipovnıñ bir sıra video yayınlağanından soñ memnüniyetsizligini açıq şekilde bildirdi. Video yazılarında qırımlılar toylarını "Çervona kalına" ve "Stefania" yırları ile keçirgenlerini körmek mümkün.
Ukrayin yırları Qırımdaki rusiye akimiyeti içün nasıl telükeler yarata? Bu beyanatlardan soñ Qırımda neler ola? Qırım.Aqiqat jurnalisti Sergey Mokruşin Ukrayina millet vekili, Qırımtatar Milliy Mecisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz, Qırım.Aqiqat jurnalisti Katerina Nekreçaya ve Qırımtatar resurs merkeziniñ yolbaşçısı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Eskender Bariyev ile laf etti.
Evel, Qırım sakini Rusiye tarafdarı bloger Aleksandr Talipov Telegram kanalında, onıñ malümatına köre, sentâbrniñ 10-nda Bağçasaraydaki «Arpat» restoranında keçirilgen toynıñ videosını paylaştı. Videoda musafirler «Çervona kalına» ukrayin yırı yanğırağanda oynay. Talipov Aqmescitteki diger toynıñ da videosını paylaştı, anda «Eurovisionda» ğalebe qazanğan Kalush Orchestra taqımınıñ Stefania türküsi yanğıray.
Bundan soñ, Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksönov Qırımda ukrayin yırları, hususan "Çervona kalına" ve Stefania yanğırağan toylayrnıñ iştirakçilerini cinayet mesüliyeti ile tehdit etti.
"Qırımdaki içtimaiy tedbirlerden ukrayin şiarları, milliy türküler ile videolar peyda olıp başladı. Bu kibi tedbirlerniñ teşkilâtçılarını ve iştirakçilerini mesüliyetke celp etmek ve vazifelerinden boşatmaq ve qanunlarğa köre cezalamaq kerek olğanını sayam. Olar kerçek hainlerdir", - dep yazdı Aksönov.
"Bu, olarnıñ kötleri yanğanını köstere. Çünki bütün bu sekiz yıl devamında toylarda (Qırımda – QA) "Çervona ruta" ve diger yırlar yañğıradı", - dey Ahtem Çiygoz.
Misal olaraq, o, yañı yıl gecesi Ukrayina vaqtı ile feyyerverkler uçurtqan ve Ukrayina gimnini yırlağan, şimdi ise Ukrayina yaqın vaqıtta Qırımnı işğalden azat etecegine ümüt etkenlerini gizlemegen qırımlılar aqqında hatırlay.
Duşmanlarnıñ açıvlanması USQ areketleriniñ neticesidirAhtem Çiygoz
Çiygoznıñ fikrince, evel yarımadadaki rusiye tarafdarları Rusiyeniñ Qırımda ebediyen olacağını tüşüngenleri içün bu kibi şeylerge sert qarşılıq köstermediler.
"Duşmanlarnıñ açuvlanması Ukrayina Silâlı Quvetleriniñ areketleriniñ neticesidir. Az qalğanını, Qırım işğaliniñ künleri sayılı olğanı bes-belli, - dey millet vekili.
Qırım.Aqiqat jurnalisti Katerina Nekreçaya anonimlik şartı ile aytmağa razılıq bergen bir qaç qırımlı ile mevcut vaziyet aqqında laf etti.
Bayram tedbirlerinde ukrayin yırları yañğıray edi, iç kimse bunda problema körmey ediKaterina Nekreçaya
"Yerli sakinler, büyük istilâ başlamazdan evel iç kimse bu sualni bermegenini deyler. Bayram tedbirlerinde ukrayin yırları yañğıray edi, iç kimse bunda problema körmey edi. Avlama ne içün şimdi başladı? Böyle bir fikir bar ki, bu, Ukrayina ordusınıñ cebede muvafaqiyet qazanması ve işğal etilgen topraqlarnı azat etmesi ile bağlı Qırımda Rusiye akimiyetiniñ qorquları ile bağlıdır", - aytıp bere Nekreçaya.
Onıñ sözlerine köre, bundan evel Qırımda diceylerniñ bazı ukrayin yırlarını çalmaqtan red etmesi emsalleri olğan. Sebep, olarğa teşkerüvler ile kelip, tenbilegenleridir.
Jurnalistniñ malümatına köre, "Arpat" restoranında yüz bergen vaqiadan soñ bu toynı teşkil etken bütün kollektiv ile profilaktik subetler keçirilgen ve bir çoqu bunı tazyıq ve qorqutuv kibi añladılar.
"Rusiyege riayetkâr olğan bazı qırımlılar bu kibi yasaqlarnen bağlı qarışıq duyğular is eteler. Olar gaykalar böyle burıp sıqıştırılğanından şok alındalar ve ukrayin yırlarını diñlemege nasıl yasaq etmek mümkün olğanını añlamaylar", - aytıp bere Nekreçaya.
Sentâbrniñ 12-nde yüz bergen qavğadan soñ "Arpat" restoranına nevbetteki toynı keçirmege bermegenler. Bunı Qırımtatar resurs merkeziniñ yolbaşçısı Eskender Bariyev aytıp berdi.
İşğalciler adamlarnı qorqutmağa devam eteceler ve böyle etip olarnı öz qarşısında köreceklerEskender Bariyev
"İşğalci memuriyetniñ temsilcileri ve FSB hadimleri kelip, toy devam etse er kesni alıp ketermiz dediler. Öyle de dediler. Kelin ve kiyevni, aydavcılarnı, restoran saiplerini de sorğuğa çektiler", - dey Bariyev.
Onıñ sözlerine köre, toy saipleri acele diger restoran qıdırıp başlağanlar, amma tapamağanlar.
Rusiye fevralniñ 24-nde Ukrayinağa büyük istilâ etti, amma istegenini alamadı, hususan ukrainalılarnıñ tirenüvi sebebinden Kyivni zapt etemedi.
Aprelniñ 22-nde Rusiye Ukrayinadaki «mahsus operatsiyanıñ» (anda büyük istilânı böyle adlandıralar) «ekinci fazası» vaqtında yañı planlar aqqında bildirdi. Rusiye arbiyleri işğal etilgen Qırımğa qara ayatını temin etmek ve Pridnestrovyege çıqmaq içün Donbas ve cenübiy Ukrayinanı kontrol altına almağa niyetlene.
Faqat, ğarbiy istihbaratnıñ malümatına köre, Donbasta Rusiye muvafaqiyetli sıñırlı ve Ukrayinanıñ küçlü tirenüvi sebebinden Rusiye ordusınıñ ğayıpları büyük.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.
Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilüvi
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
«Rusiye Ukrainanıñ NATOğa kirmesinden pek qorqa. Amma bunıñnen beraber Rusiye Federatsiyası öz areketlerinen, er vaqıt Qırımda bulunğan ordularınen Ukrainanı israrlıqnen NATOğa itey. Eger o öz areketlerini şu yöñelişte devam etecek olsa, öyle olacağını tahmin ete bilem», – dedi Turçinov «Şuster live» efirinde.
O şunı da qayd etti ki, Rusiye istilâsı sebebinden Ukrainanıñ NATOğa kirüviniñ tarafdarları daa da çoqlaşa eken.
«Rusiye öz istilâsını toqtatmasa, demek o aqiqaten Ukrainanı bu yöñelişke doğrulta», – dedi Turçinov.


text:
Ulyanovskta yäşäswçe tatarlarğa “Tatar radiosı” kiräk – “intertat”
04.09.2009
Küptän tügel genä Ulyanovsk şähärendä Bötendönya tatar yäşlәre Forumı Bürosınıñ kiñätelgän küçmä utırışı uzdı. Biredä yäşlär “Tatar yäşläre ictimaği oyışmaları häm cirle xakimiät organnarı arasındağı üzara bäyläneş” dip isemlängän tügäräk östälgä cıyıldı. Tügäräk östäldä qatnaşuçılar tatar yäşläre ictimaği oyışmalarınıñ cirle xakimiät organnarı belän eşçänlegen däwam itterü, törle millät wäkillärenä qarata tolerantlı mönäsäbät buldıruğa nigezlängän grajdanlıq cämğiäten formalaştıruğa yäşlärne cälep itü qararın çığardı. Şulay itep, utırışta qatnaşuçılar tarafınnan tübändägelär täqdim itelde:
1) tatar yäşläre ictimaği oyışmaların üsterü buyınça täqdimnär buldıru,
2) tatar yäşläre ictimaği oyışmaları eşçänlegeneñ uñışlı formaların analizlaw,
3) xakimiät organnarı yärdäme belän tatar yäşläre ictimaği oyışmaların üsterü,
4) tatar yäşläre ictimaği oyışmaları üseşeneñ iñ yaxşı ürnäklären häm eşçänlekneñ yunäleşen, formaların, metodların, näticälären tabu,
5) massaküläm mäğlümat çığanaqlarında tatar yäşläre ictimaği oyışmalarınıñ, şul isäptän Ulyanovsk ölkäsendäge “Yaña dulqın” oyışması eşçänlegen yaqtırtu,
6) Ulyanovsk ölkäsendä yäşäwçe millättäşlärebezneñ milli-mädäni ixtiyacların isäpkä alıp, Ulyanovsk ölkäsendä radiotapşıru oyıştıru üteneçe belän “Tatar radiosı” radiostansiäse citäkçelegenä möräcägat yullau,
7) BTYaF bülekçäse bulğan Ulyanovsk ölkäseneñ “Yaña dulqın” tatar yäşläre ictimaği oyışmasınıñ aktiv häm näticäle eşçänlegen isäpkä alıp, bu oyışmanıñ aktiv yäşlären Ulyanovsk ölkäseneñ yäşlär parlamentına häm yäşlär xakimiätenä cälep itü üteneçe belän Ulyanovsk ölkäse citäkçelegenä möräcäğat itü.
intertat.ru


text:
Aqyar sakinleri mart 9-da, Taras Şevçenkonıñ 201 yıllığı munasebetinen ukrain şairiniñ abidesine çeçeklerni qoydılar. Bunı Aqyar jurnalisti ve cemaat erbabı Mıroslav Mamçak Facebook saifesinde bildirdi.
«Aqyar ükümetiniñ» iş planında Taras Şevçenkonıñ 201 yıllığınıñ qayd etilmesi yoq. Lâkin aqyarlılar saba Kobzar ögünde tiz çökmek içün onıñ Gagarin parkındaki eykeline keldiler. Birer-birer ve 3-4 kişilik gruppalar ile kele ediler. Em büyükler, em de gençler keldi», – dep yazdı o.
Mamçaknıñ aytqanına köre, abide yanında 5 politsiya hadimi, em de «samooboronanıñ» 7 vekili bar edi. Olarnıñ çeçeklerni qoymağa kelgenler arasında zıddiyet olmadı.
Malüm ki, Aqmescitte «politsiya» hadimleri Şevçenko doğğan kününe bağışlanğan mitingniñ teşkilâtçısı Leonid Kuzmin ve daa eki iştirakçini yaqaladılar. Politsiya hadimleriniñ sözlerine köre, sebep – mitingde ukrain timsalleriniñ olması.
Aqmescitliler Şevçenkonıñ 201 yıllığına aktsiyanı Şevçenko abidesi yanında keçirecek ediler. Amma Aqmescit memuriyeti buña izin bermedi.


text:
Amet-Han Sultan
Amet-Han Sultan — belli qırımtatar arbiy uçucısı, II Cian cenki iştirakçisi, Şuralar Birliginiñ eki defa qaramanı.
TercimeialDeñiştir
Amet-Han Sultan 1920 senesi Alupkada doğdı. Aqmescitte FZO mektebinde oqudı. Bundan soñ, ustanıñ şegirdi olaraq, parovoz deposında çalıştı. Aynı vaqıtta aeroklubğa qatnap oqudı. Arbiy uçucı olmaq istegi onı Aqyar yaqınlarındaki Qaçı aviatsiya mektebine alıp keldi. On doquz yaşında bu mektepniñ kursantı oldı.
Amet-Han Qaçı mektebini II Cian cenki başlamazdan bir yıl evel bitirdi ve ŞSCBniñ ğarbındaki qısımlardan birine hızmet etmege yollandı.
Amet-Han ve onıñ silâdaşları quveti qat-qat artqaç olğan ava duşmanına qarşı küreşte aqranı olmağan erlik, cesaret ve qaramanlıq kösterdiler.
Qızıl bayraqlı gvardiya qırıcı aviatsiya polkunıñ eskadrilya komandanı Amet-Han Sultan 359 uruşta bulundı. Şahsen özü on bir duşman uçağını urıp tüşürdi. Gruppa ile olğan ava çatışmalarında ise 19 duşman uçağını ğayıp etti. Bundan ğayrı, Stalingrad cebesinde 110 cenkâver uruşta bulundı, şahsen özü altı uçaq urıp tüşürdi ve gruppa ile olğan ava cenkinde yedi duşman uçağını ğayıp etti.
Bu fedakârlığı içün Amet-Hanğa 1943 senesi avgust 24-te, ükümetniñ qararı mücibi ile, Şuralar Birliginiñ Qaramanı unvanı berildi.
Amet-Han ava cenkiniñ büyük ustası ve aqiqiy ass oldı. 1942 senesi mayıs 31-de Yaroslavl töpesinde Yunkers-88 uçağını özü uçağınıñ kevdesi ile urıp yerge tüşürgende, ekipajdan eki nemse uçucısı esir alındı, ekisi uçaq içinde yandı. Amet-Han özü ise avadan yerge paraşüt ile tüşip qurtuldı. O, Şarqiy Prussiyada altı uçaq urıp tüşürdi. 1945 senesi yanvar 18-de dört biñ metr yükseklikte yigirmi beş nemse uçağına qarşı bir özü çıqıp, üç uçaqnı urıp tüşürdi.
Bu batırlıqları içün Amet-Han Sultanğa 1945 senesi iyün 29-da Şuralar Birliginiñ Eki defa Qaramanı unvanı berildi. Misli yoq cesürligi içün Amet-Han Sultan cenkniñ soñunda Devlet mukâfatı laureatı unvanını aldı.
Uruşlarda Amet-Han özüniñ ustalığı, pişkinligi, cesürligi ile öyle yüksek şüret qazandı ki, ondan közleri qorqqan nemse aviatsiya komandanlığı bir çare tapıp Amet-Han Sultanı yaqalamaq ve yoq etmek ükümini çıqardı. Amet-Han ise qorqmadı. “Men Amet-Han Sultanım! Men Amet-Han Sultanım! Nemse basqıncılarına ölüm!” – dey edi radio ile. Oña cevap olaraq nemselerniñ efirde: “Achtung! Achtung! (Diqqat! Diqqat!) Avada Amet-Han! Uruştan çıqıñız!” – degen emirleri eşitile edi.
Devrimizniñ acayip adamı, qırımtatar halqınıñ iftiharı Amet-Han Sultan 1971 senesi fevral 1-de yañı uçaq sınavı vaqıtında elâk oldı.
Bugün Aqmescit, Alupka ve Mahaçqala şeerleriniñ meydan ve soqaqları Amet-Han Sultannıñ adı taşıylar.
BağlantılarDeñiştir
- Amet-Han Sultan. Sovetler Birliginiñ eki defa qaramanı. 4 martnıñ 2016 s. arhivlengen. QIRIM.net
LinklarDeñiştir
- ↑ Sultan Amet-Khan // https://www.tracesofwar.com/persons/34705


text:
Soltüstik Koreya Japon teñizine zımıran attı, bwl turalı Oñtüstik Koreyanıñ aqparat qwraldarı habarlardı.
«Yonhap» agenttigi taratqan mälimetke qarağanda, seysenbiniñ tañında Soltüstik Koreya atqan zımıran Japon teñizine barıp qwlağan. Qırküyektiñ bas şeninde ğana Pioñyañ Japon teñizinde qanattı zımırandarı men ballistikalıq zımırandarın sınaqtan ötkizgen bolatın.
Ötken aptada ğana Soltüstik Koreyanı bileuşi äulettiñ ıqpaldı müşesi Ki Yo Joñ (Kim Joñ Unnıñ qarındası) Oñtüstik Koreyanıñ beybitşilik bitimin talqılau turalı wsınısına jauap bergen edi.
Japon Qorğanıs ministrligi eldegi aqparat qwraldarına bergen mälimetinde kezekti wşırılğan zımıran BWW tarapınan sankciyalanğan ballistikalıq zımıran boluı mümkin delingen.
Oñtüstik Koreya Qorğanıs ministrligi bolsa amerikalıq äriptesterimen birge kezekti zımıran sınağı turalı talqılap jatqanın aytqan.


text:
Aqmescitte Merkeziy çarşınıñ tamiri çarşı isarı altında faal ticaretni alıp barğan satıcılarnı quva.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, satıcılarnı çarşı kirişinde meyva ve sebzeler satılğan meydançıqtan tamir manaçığı ile quvıp yiberdiler. Kirişni isar ile qapattılar. Onıñ yanında «ticariy sıralar» peyda olmağa başladı.
Bazıları sebzelerni maşinalardan sata, politsiya kelse, tez malnı yüklep, ketmege çareleri olsun dep, digerleri Amet-han Sultan meydanına avuştı.
Satıcılarnıñ aytqanı kibi, çarşı içerisinde kira parası paalı olğanı ve bir sıra vesiqanıñ kerek olğanı sebebinden çalışıp olamaylar.
Aqmescitte Merkeziy çarşı etrafında demir isarı avgust 20 künü peyda oldı. Aqmescit memuriyetinde bildirilgeni kibi, onı qanunsız ticaretni toqtatmaq maqsadınen qoyğanlar.


text:
Bunı öz başına ilân etilgen Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti Qırım «baş naziri» Sergey Aksönovğa esaslanıp bildire.
Aksönovnıñ aytqanına köre, Qırım köylerinde gaz ve suv olmaq kerek.
«Qırımda yalıñız er üçünci mesken yerde gaz bar. Yarımadada işlep çıqarılğan gaz bütün yarımadanı gaznen temin etmege imkân bere. Suv temini olğan yerlerde suv ağlarınıñ yarısından ziyadesi qazaiy aldadır. Köyler ardı-sıra modernizatsiya ve maliye programmalarına muhtac», – dep bildire o.
Nazirler şurasınıñ malümatına köre, yarımadada 947 köy meskün yeri ve 243 köy şurası bar. Köylerde cumhuriyetniñ 37% yaşay. Köy hocalıq topraqlarınıñ umumiy meydanı 1,8 million gektarnı teşkil ete. Olardan köy hocalıq topraqları aman-aman yarısı – 49 % teşkil ete.


text:
Müdirniñ sabıq muavini Emil Seydaliyevniñ yerini türkşınas İlya Zaytsev aldı.
Bağçasaray tarihiy-medeniy qoruğı baş müdiriniñ yañı muavini, reberlikniñ fikirince, müessiseniñ ilmiy derecesini arttıracaq.
«İlya Zaytsev belli tarihçı, tarih ilimleri doktorı ve RAN şarqşınaslıq İntitutınıñ ilmiy hadimi ola. Bir çoq leyhalar boyunca çalışqan edik. Em konferentsiya, em de sergilerde. Böylece, yañı vazifege tayinlenmezden evel o «Qırım Camileri» yaqında açılğan fotosergisiniñ müelliflerinden biri oldı. Şübesiz, onıñ kibi mütehassısnen çalışmaq bizim içün büyük bir şereftir», – dep qayd ettiler qoruqnıñ matbuat hızmetinde.
KİA haber agentliginiñ malümatına köre, Emil Seydaliyev öz istegi ile vazifeden boşatıldı ve Qırım müendislik-pedagogika universitetinde ocalıq faaliyetinen oğraşıp başladı.
Bundan evel, Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov ile körüşüvden soñ, Bağçasaray tarihiy-medeniy qoruğınıñ baş naziri Valeriy Naumenko işten çıquv aqqında ariza yazğan edi.


text:
Aqmescit – Bu sene Bağçasaray civarında Qırımda birinci sanayı parkı meydanğa ketirile bile. Bunı, yerli akimiyet vade ete. Qırımnıñ bu regionını nezaret altına alğan Tatarstan Cumhuriyeti vekilleri leyhanıñ ömürge keçirilüvinde yardım köstereceklerini ayttılar. Meclis azaları ise, kün evelden neticeler çıqarmamaq ve vadeler saylavlar arfesinde berilgeni aqqında unutmamağa tevsiye eteler.
Bağçasaray meri Konstantin Rubanenko Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında, Bağçasarayda sanayı parkı Tatarstan ile birlikte qurulacağını bildirdi.
«Territoriyamızda belli bir bölük olacaq, o, yatırımcılar, donatmalarnı satqanlar, istisalcılarnıñ diqqatını celp etecektir», – dep qayd etti o.
«Biz 23 yıl devamında sahte mustaqillik içinde yaşadıq. Qırımnıñ imkânları, toprağı, suvı, avası, agrar-sanayı saası inkişaf ettirilmey aksine, çöke edi», – dedi Rubanenko.
Mühbirlerge aytqanı kibi, sanayı parknıñ qurucılığında Moskvalı yatırımcılarnıñ da iştiragi közde tutula.
«Men endi Tatarstannı qasevet etem», – Ahtem Çiygoz
«Tatarstan-Krım» ticaret eviniñ müdiri Vladimir Slesarev şunı bildirdi: «Biz endi yataqhane içün yer belgiledik, quracaqmız, mütehassıslarnı alıp ketirecekmiz».
«Tatarstan yardımğa azır. Amma, yardım degende, çoqusı allarda paranı tüşüneler, faqat, ğaye ve tecribe paylaşuvı bazıda paradan daa qıymetli ola. Onıñ içün, em ticaret adamları kelir, em de biz şahsiy-devlet işbirlikni nasıl etip teşkil etmege bilemiz», – dep bildirdi Slesarev.
Amma, parknıñ qurucılığınen bağlı topraq ayıruv meselesi tura. «Onı yarın çezip olsalar, biz kelecek künü inşaatnı başlar edik», – dedi Slesarev.
Meclis reisi muavini Ahtem Çiygoznınh fikirince, sanayı parkı region içün kerekli bir leyha, amma şimdiki vaziyette onı meydanğa ketirmek küç olacaq.
«Men endi Tatarstannı qasvet etem, belki de olarnıñ niyetleri eyidir, amma üç yıldan ziyade mer vaziyefesinde bulunğan şahısnıñ bir de bi rleyhanı ömürge keçirgenini körmedik. Onıñ adı er vaqıt dava ile belli ola. Saylavlar arfesinde belli bir imtiyazlar qazanacaq ola. Amma, erp bir Devlet şurasına keçip olamaz, çünki anda «Yedinaya Rossiya» vekili bar ve er şey endi belli», – dedi Çiygoz Qırım.Aqiqatqa.
Aytqanına köre, sanayı parkı leyhası bir qaç yıl evelsi işlep çıqarılğan edi. Bunda evel, bu kibi parklarnıñ Qırımnıñ çeşit şeerlerinde inşaatı boyunca mahsus programma da bar edi, onıñnen Avropa birligi ve BMT İnkişaf Programması meraqlana ediler. O vaqıt Bağçasarayda bu leyhanıñ teşebbüsçisi rayon devlet memuriyeti edi.
«Bir sıra teklifler, bu cümleden Türkiyeden de kelgen edi, amma soñki vaqıtları bu yöñelişte Rubanenko çalışmağa istegenini eşitemiz», – dedi Çiygoz.
Meclisniñ bu leyhada iştirak etüvi aqqında sualge Meclis reisi muavini şunı qayd etti: «Biz Meclis olaraq, Qırım içün kerekli olğan er türlü leyhağa qol tuta edik. Tatarstan bu mesele boyunca bizge muracaat etmedi, ricada bulunsa, biz elbette destek kösterecekmiz».
Qırım işğal etilgen soñ, Tatarstan Cumhuriyeti Bağçasaray ve Bağçasaray civarındaki iqtisadiyat ve köy hocalığı saalarını öz nezareti astına alğanı belli oldı. Tatarstan vekilleri Meclis azalarınen muzakereler alıp bara ediler, cumhuriyet prezidenti Rustam Minnihanov mart ayında olıp keçken Qurultayda iştirak etti.


text:
Qırım işğalinden soñ yarımada sakinleri olarnıñ daire ve evlerini eki ya da üç qat paalı fiyattan satın alacaq rusiyelilerni beklediler. Lâkin bu da olmadı. Qırımda ev alış-veriş añlaşmaları yoq.
İşğal etilgen Qırımda daire ya da evni satmaq imkânsız oldımı? Yarımadada mal-mülkniñ ukrain saipleri içün havf barmı?
Bu aqqında – «24» haber telekanalındaki Qırım.Aqiqat yayınında.
Studiya musafiri – Mülkniñ halqara federatsiyasınıñ prezident muavini Aleksandr Bondarenko.
Yayın cumaertesi künü saat 18.30 (Aqmescit vaqtına köre saat 19.30) ve bazar künü saat 11.30 (Aqmescit vaqtına köre saat 12.30) efirge çıqa.
Azatlıq Radiosınıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırımda olayatqanlarnı bilmege istegenler içün.


text:
Donbasstaki arbiy areketler keçirilgen yerde elâk olğan Rusiye arbiy adamlarınıñ sayısı eki biñ kişini teşkil etmesi mümkün.
RNBO malümat analitik merkeziniñ vekili Andriy Lısenkonıñ aytqanına köre, bu raqamlarnı ukrain istihbaratı köstere, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Elâk olğanlarnıñ sayısını 4-ke arttırıp, yaralanğan adamlarnıñ sayısını tahmin ete bilemiz», – dedi Lısenko.
RNBO vekiliniñ malümatına köre, Donbassta alıp barılğan arbiy areketler devamında 846 ukrain arbiyi elâk oldı ve 3072-si yaralandı.
Rusiye Donbassta onıñ ordusı bar olğanını red ete.
Aynı vaqıtta Birleşken milletler teşkilâtındaki Rusiye vekili Vitaliy Çurkin bildirdi ki, Ukraina şarqındaki arbiy areketlerde rusiyeliler iştirak ete.
Rusiye akimiyetine qol tutqan bazı kütleviy haber vastaları Ukraina şarqında elâk olğan Rusiye arbiyleri aqqında haber etip, olar tatilde olğanını qayd eteler.


text:
Qırımda qorqu müiti yaşara, – dedi cumaaqşamı künü, mart 19-da, Qurultay Teftiş saylav komissiya başı, qırımtatar areket faali Zair Smedlâyev Radio Svobodağa.
Yarımadada soñki yıl devamında olğan deñişüvlerni izaatlağan Smedlâyev dedi: «nasıldır bir müsbet deñişüvler aqqında aytacaq olsaq – yalan olur».
«Qırımda qorqu müitini yarattılar. İnsanlar ğayıp ola, olarnı bir kimse tapalmay. Suniy bir sebepten yaqalay bileler. Bir kimseniñ közüne ilişken, ya kâr ketire bilgen, ya da sadece Qırımtatar Milliy Meclisine ait olğan mülkni tutıp ala bileler. Bugün, söz sırası, Qırımtatar Milliy Meclis ofisiniñ binası boyunca Arbitraj mahkemesi keçirilecek edi. Yıl evelsi yüz bergen vaqialarğa qol tutmağan Meclis reisiniñ muavini şimdi apiste buluna», – qayd etti qırımtatar areket faali.
Zair Smedlâyev yarımadada söz ve toplaşuv serbestligi ile vaziyet beterleşüvini qayd etip, ukrain şairi Taras Şevçenko hatırasına aktsiya iştirakçileriniñ yaqalanuvını añdı.
«Söz serbestligi endi yoqtır. Anayasa qanunları, silâsız barışıq aktsiyalarnıñ keçirilmesi, şu cumluden, narazılıq aktsiyaları, bugün bu er şey yasaqtır», – dedi o
Evel, mart 19 künü, qırımtatar halq yetekçisi Mustafa Cemilev BMT Havfsızlıq şurasında «rusiyeli» Qırımda qorqu er şeyden üstün olğanını» bildirgen edi. O şunı da ayttı ki, Qırımnıñ işğalinden soñ yarımada sakinleri siyasiy, içtimaiy, iqtisadiy aqlarınıñ bozuluvına rastkelgen eken.


text:
Qırımda «fevral 26» işiniñ baqılmasını bir qaç protsesslerge bölip, Meclisni eksteremistik teşkilâtı olaraq tanılması boyunca işinen birleştire bileler.
Bu aqta Qırım.Aqiqat agentligine Ahtem Çiygoznıñ advokatı Nikolay Polozov bildirdi.
«Cinaiy işni tekrar taqiqatqa yollaylar. Fikirimce, olar Meclisni ekstremistik teşkilâtı olaraq tanılması boyunca işni bu işnen eşleştirmek isteyler. Belki de, bazılarğa ekstremistik faaliyeti boyunca maddeler qoşulacaq. Ve añlaşılğanına köre, ketişatnıñ iştirakçileri çoq olğanı sebebinden, bu protsess, bir qaç parçalarğa bölünecek. İş devamında peyda olğan muracaatlar sebebinden, taqiq aman-aman areket etmey, olar içün böyle şaraitlerde çalışmağa ğayet qıyındır. Büyük işni kiçkene parçalarğa bölseler, ekişer adam muakeme eterler», - dep ayttı o.
Advokatnıñ tahminlerine köre, Qırım akimiyeti, mezkür iş boyunca mabüsler miqdarını keñleştirmek istey.
Mart 24 künü Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım Yuqarı Makemesi, Qırım prokuraturasınıñ appelâtsiyasını qabul etmedi. Belli ki, prokuratura, mabüslerge qabaatlayıcı ükümni çıqarmaq içün, cinaiy işni makemege qaytarmağa talap etti. Bunıñnen bir sırada, Qırımdaki makeme «fevral 26» işiniñ mabüslerini aprel 24 kününe qadar apiste qaldırdı.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, yarımadada Rusiye uquq qoruyıcıları Ukraina topraq bütünligine qoltutqan ve Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksyonov yolbaşçılığında «Rus birligi» firqasınıñ faallerine qarşı çıqqan qırımtatar faallerini mahkeme etmege başladılar.
Vaqialar 2014 senesi fevral 26-da olıp keçken edi. Rusiye taqiqatınıñ malümatına köre, yüz bergen çatışmada eki insan elâk oldı, 79 kişi zarar kördi.
Fevral 15-te Qırımnıñ Yuqarı mahkemesi bu işni tekrar taqiq etilmesine yollamağa qarar aldı.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Aqmescit mikrorayonlarından birinbe, qırımtatarlarnıñ toplu yaşağan qasabasında «Grımgazset» şirketiniñ ilânları peyda oldı. Evlerge gaz berilmeycegi aqqında ilân etile. Bunı Qırım.Aqiqat muhbiri haber ete.
İlânlarda gaz boruları tamirlenecegi haber etile. Ev sakinlerine bütün gaz qurnalarını qapatmağa ve gaz aletlerini «Gorgaz» hadimleriniñ kelgenlerine qadar qullanmamağa rica etile.
«Ancaq «Gorgaz» hadimleri 100% bütün dairelerdeki gaz aletlerini baqıp çıqqan ve gaz borularını teşkerip alğan soñ» gaznıñ berilüvi devam etilecegi bildirile. Bunen beraber «Krımgazset», sakinlerge muracaata bulunıp, iş içün hadimleriniñ kirişine izin bermege rica ete.
2016 senesi avgust ayında «Çernomorneftegaz» Qırımnı qomşu Rusiyenen bağlaycaq gaz borusını qurmağa niyetli olğanını beyan etken edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Bunı «KpыMиHфopM» sitesi bildire.
«Bizim ögümüzde bütün yıl çalışqan oyunlar merkezinen bağlı turistik klasterı yapmaqnıñ vazifesi tura. Yalıboyunda mahsus oyunlar içün bir şeer qurulması muzakere etile. Ondan da ğayrı bir qaç variant meydanlar da közde tutula. Umumen deñız yalısında 100 ge yaqın topraq damartasınıñ ayırılması aqqında laf yürsetile», – dedi Temirgaliyev.
Bunen beraber, variant olaraq evelde yahşı çalışmağan eki-üç sanatoriynı birleştirip coşqun oyunlar içün şeerni qurmaq ta közde tutula. Bu aqta teklifler mayısnıñ ortasında belli olacağı aqqında qayd etti.
Bügün, Rusiye prezidentı Vladimir Putin Gosdumağa Qırımda Rusiyede bulunğan beşinci oyunlar merkezi yapılması aqqında qanun leyhasını taqdim etti. Oyunlar merkeziniñ sıñırları Qırım Cumhuriyetiniñ akimiyeti tarafından teşkil etilecek.


text:
Bu aqqında «Qırım ükümetiniñ» Facebook saifesinde aytıla.
Böyle etip, fermanda terrorizmge qarşı komissiya, onıñ erkânı, vaziyeti ve Komissiya aqqında reglament tasdıqlandı. Terrorizmge qarşı komissiyanıñ apparatı meydanğa ketirildi.
Aksönov terrorizmge qarşı komissiyanıñ esas vazifeleri olaraq devlet akimiyeti organlarınıñ terrorizm profilaktikası boyunca faaliyetini teşkil etüv; Qırım Cumhuriyetinde terrorizmge qarşılıq saasında devlet siyasetini yerine ketirüvde iştirak etüv, em de Rusiye Federatsiyasınıñ bu saada qanunları boyunca terrorizmge qarşı milliy komitetine teklifler azırlanması; terrorizm profilaktikası boyunca tedbirler, terrorizm sebepleri ve imkânları, terrorizmden zarar köre bileceklerni qoruv temini, bu tedbirlerge riayet etüv nezaretini qayd etti.


text:
Qırım – Bir qaç on insan Aqmescitke Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Ümerovğa qoltutmağa keldi. Rusiye kontrol etken Qırım taqiqatçıları onı separatizm ile qabaatlay. O, itiraz bildirecek ola, amma faydası yoq. Şikâyeti kene red etildi.
Qırımtatarı ATR telekanalında çıqqan yayınlardan birinde iştirak etkeni içün taqiqat altına alındı. O, ana tilinde cezalar vastasınen Rusiye Qırımnı ve Donbassnı terk eter, dep ayttı.
İlmi Ümerov mahkemeden evge, Bağçasarayğa, qayta eken, Rusiye prezidenti Vladimir Pütinniñ bir sıra portretini köre. Şunı hatırlay – Rusiye Qırımnı işğal etken soñ Bağçasaray rayonı memuriyetiniñ reberi işinden ayırıldı. Zor bir qarar edi. Onıñ aytqanına köre, bu şeer qırımtatarlar içün – bir timsal, bir zamanları Qırım hanlığı adını taşığan küçlü bir devletniñ merkezi.
Fotoresimler: Qırımda Putinni «seveler»
Al-azırda Bağçasarayda Rusiye bayraqları yelpirey. Ümerov doquz yıl boyunca çalışqan binanıñ yanından keçip kete. «13 rayondan orta iqtisadiy derecege köre rayon doquzıncı yer alğan edi. Bir qaç yıldan soñ birinci yerge keçip, soñki 5 yıl devamında onı tuttıq», – dep hatırlay o.
Qollarına avtomat alıp, içeri birisi barmı-yoqmı baqtılar. Men olarnıñ ögünde qapu açmağa başladımMayye Ümerova
Faqat Qırımnıñ yañı akimiyeti buña emiyet bermedi. Eki ay evelsi İlmi Ümerovnıñ azbarına Rusiye uquq qoruyıcıları kirdi. Onı sorğuğa çekip, evinde tintüv keçirdiler. «Qollarına avtomat alıp, içeri birisi barmı-yoqmı baqtılar. Men olarnıñ ögünde qapu açmağa başladım. İlmi turdı. Bizde ayaqqaplarnı çıqarıp kireler, dedi», – dep tarif ete Meclis reisi muavininiñ ömür arqadaşı Mayye Ümerova.
Ümerov tintüv tez bitkenini ayta: «Olarnı meraqlandırğan şeyler... Olmağanını añladılar. Bilgisayar, iPhone, iPad qıdırdılar. Menim eski cep telefonımdan ğayrı, başqa bir şeyim yoq».
Al-azırda Ümerov Qırımnı terk etip olamay. Atqan er adımnı yerli uquq qoruyıcılarğa haber etmeli. «Ekstremizm» içün onı beş yılğa qadar azatlıqtan marum qaldıra bileler. Amma o, ükümden qorqmay: «Menim içün Vatan sevgisi ya da işğal tezce bitsin istegim azatlığımdan qat-qat müimdir. Men apis cezası ya da qabaat ükmünden qorqmayım, bu rejim çoq süreceginden qorqam».
Men bir şeyni bozmağa degil, em Rusiye Federatsiyası, em de Ukraina topraq bütünliginiñ tiklenmesine çağıramİlmi Ümerov
Ümerov ekstremist faaliyetine çağıruvlarından özüni qabaatlı saymay. «Men bir şeyni bozmağa degil, em Rusiye Federatsiyası, em de Ukraina topraq bütünliginiñ tiklenmesine çağıram. Men onıñ topraq bütünligini bozmadım, Rusiye öz reberiyetinen beraber öz topraq bütünligini bozıp, dünyada tanılmağan sıñırlarnı deñiştirdi», – dep ayta o.
Qırımda Rusiye uquq qoruyıcı organları İlmi Ümerovğa qarşı Rusiye Ceza kodeksiniñ 280.1 maddesi (separatizm) boyunca cinaiy iş açtılar. Mayıs 19-da Rusiye FSB idaresinde olıp keçken sorğudan soñ onıñ qabaatı aydınlatıldı. Mayıs 12-de onıñ evinde tintüv keçirildi, Rusiye Federal havfsızlıq hızmetiniñ Qırım idaresiniñ taqiqatçısı oña yarımadanı terk etmege yasaq etti. Soñra taqiqatçılar İlmi Ümerovğa iş malümatları aydınlatılmaycaq kibi şartlar qoydılar.
Ümerov Kremlge boysunğan Aqmescitniñ Kiyev rayonı mahkemesine cinaiy iş qararından şikâyet etti. O, FSB taqiqatçısına mahkeme-psihiatrik ekspertizasından keçmege razı olmağanını ve onı şahsiyet aşalaması olaraq tanığanını bildirdi.
Rusiye adliyecisi Mark Feygin «Memorial» uquq qorçalayıcı merkezinden İlmi Ümerovğa siyasiy sebeplerden taqip etilgen insan statusını bermege rica etti.


text:
NATO 2014 senesi Rusiyeniñ tecavuzı başlanğandan berli izçenliknen Ukraina topraq bütünligi ve suverenitetini destekley, Ukrainağa qarşı Rusiyeniñ tecavuzını ve onıñ qısmı olğan topraqnıñ işğalini takbih ete. 2014 senesi kiçik aynıñ 27-nde Ukraina-NATO Komissiyasınıñ mudafaa nazirleriniñ seviyesinde oturışı ve 2014 senesi saban ayınıñ 2-nde Ukrain-NATO komissiyasınıñ acele oturışı vaqtında NATO 1997 senesi tarihlı Ukraina ile hususiy işbirlik Hartiyasına sadıqlığını bir daa tasdıqladı, Ukraina topraq bütünligi, suvereniteti ve mustaqilligine destegini bildirdi, RF-nıñ Ukraina topraqlarındaki areketlerini takbih etti. O vaqıttan berli NATO-nıñ Ukraina topraq bütünligini desteklemesi defalarca tasdıqlandı.
Qara deñiz bölgesinde telükesizlikniñ yahşılaştırılması maqsadı ile, 2019 senesi çiçek ayınıñ 4-nde NATO-nıñ 70-ncı yıldönümi munasebeti ile keçirilgen tedbirler vaqtında Qara deñizde Telükesizlik meselelerden tedbirler qabul etildi. Bular közde tutula:
- Ukraina içün Deñiz veziyetiniñ malümatlılığı leyhasınıñ başlanması;
- deñiz quvetleriniñ ve yalı muafazasınıñ azırlanuvı;
- liman ziyaretleri ve talimler;
- Ukraina, NATO ve aza devletleriniñ deñiz komandanlığı arasında alâqa quruluvı;
- Ukraina ve NATO arasında malümat alıp-berüvniñ keñleştirilüvi.
- 2020 senesi ilk yaz ayınıñ 12-nde NATO ŞAŞ-nıñ qararınen Ukrainanı keñ imkânlar ile ortaq olaraq tanıldı.
Rusiye Federatsiyasınıñ Ukrainağa qarşı tecavuzını takbih etken, NATO PA-da RF-nıñ ortaq azası mandatını toqatqan ve 2014 senesinden RF ile institutsional dialognı desteklemegen NATO Parlament Assamblesı da izçenliknen Ukrainanı destekley. 2019 senesi orta küz ayında NATO PA küz sessiyasında Ukrainağa strategik ortaq olaraq destek berilmesi qayd etildi. 2020 senesi quralayında NATO PA-nıñ baar sessiyasını ilk sefer Kyivde keçirmek qararı Ukrainağa tesirli bir destek oldı.


text:
Bu aqta Kiyevde olğan matbuat konferentsıyada Qırım temsilcisi, «Mecburiy köçkenleriniñ birligi» teşkilâtnıñ reisi Nikolay Podolâka bildirdi.
«Yarın er kesni Ukrainanıñ Yuqarı Şurasına kelmege davet etem. Olar bizni qorçalağan qanunlarnı qabul etmek kerekler. Bizni resmiy olaraq qaçaq ya da köçüp kelgenler olaraq belgilemese, devlet bizlerge bir kapik para ayırmaz», - dey Podolâka.
Onıñ malümatına köre, faaller Ukrain parlamenti yanında saat 10-da toplaşacaqlar.
Ondan evel Podolâka halqara gumanitar teşkilâtlarğa mecburiy köçkenleri içün gumanitar missiyanı açmalarını istedi. Aytqanına köre, bu adamlarğa «yaşamaq, yuqlamaq yer yoq, tedaviylenmek içün ilâç yoq».


text:
Çarşenbe künü, dekabr 24-de, işğal etilgen Qırım kene de ışıqsız qaldı.
Qırım.Aqiqat mühbiri bergen malümatqa köre, Aqmescit bütünley elektroteminlevsiz qaldı, Canköy ve diger şeerlerden de bu kibi haberler kele.
Onıñ malümatına köre, Qırım qarma-qarışıqlıqqa bata, hususan bunı sfetoforlar çalışmağan yarımadanıñ yollarında körmek mümkün.
«Svetoforlar çalışmay, yol areketini idare etkenler öz vazifeni becerep olamaylar, Aqmescit soqaqlarında müthiş tıqanıqlıqlar, atta qazalar yüz bere»,– dey Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Krımenergoda» vaziyetni ögrenmek imkânsız, kol-merkeziniñ telefonlarına kimse cevap bermey.
Dekabr 23 künü «Krımenergo» şirketi kene de qazaiy söndürüv cedvelini işletti.
Aynı vaqıtta, Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov Rusiye ve Ukraina arasında Qırım yarımadasına eletroenergiyanıñ berilüvi aqqında añlaşmanıñ qabul etilgenini bildirdi.


text:
Bağçasarayda musulman Seydamet Mustafayevniñ evinde keçirilgen tintüv vaqtında Rusiye uquq qoruyıcıları insanlarnı köteklemege ve tutmağa başladı. Ateş açılğanı da eşitildi. Bunı «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ faali Server Mustafayev Facebookta yazdı.
Qırımlı Mümine Saliyeva tintüv keçirilgen insanlarğa qoltutmağa kelip tutulğan dört insannıñ adını aydınlattı.
«Suniy şekilde yapılğan provokatsiyalar vaqtında insanlarğa qoltutmağa kelgen Mustafa ve Şevket Abduramanovlar (oğlu ve babası), Eskender Memetov, Remzi Zudiyev yaqalandı», – dep yazdı Saliyeva.
Jurnalist Şevket Namatullayev bildirdi ki, qırımtatarlardan birisini uquq qoruyıcılar kötekledi, o, esini coydı.


text:
Rusiye Devlet Dumasınıñ deputatı, Rusiyeniñ Qırımdaki sabıq prokurorı Natalya Poklonskaya Qırımda içtimaiy qabulhane açmağa istegeni aqqındaki meramını bildirdi. Bu aqta Poklonskaya aprelniñ 21-nde özüniñ Facebook saifesinde haber etmekte.
Onıñ aytqanlarına kore, qabulhanesi Kezlevde yerleşecek, açılışı da mayısnıñ 4-de yapılacaq eken.
«Qabul içün evelden yazılmağa acet yoq. Devlet Dumasında çalışıp başlağanımdan berli bu menim doquzıncı qabulım olacaq... Kezlevdeki şahsiy qabul künlerim artıq muntazam sürette yapılacaq ve bizler bu aqta üç kün evel haber etmege tırışacaqmız. Diger zamanlarda qabulhanemde menim yardımcılarım çalışıp maña yollanacaq muracaatlarnı qabul etip turacaqlar», – dep qayd ete Poklonskaya.
Natalya Poklonskaya aytqanına kore, Rusiye Devlet Dumasına saylânğandan berli eki biñden ziyade vatandaş ve teşkilât muracaatına cevap bergen eken.
«Prokuratura organlarından kelgen soratmalar neticesinde 100-den ziyade qanunsız protsessual qarar lâğu etilgen, dört dane cinaiy iş qozğatılaraq, taqiq işleri devam etmekte, qanunsız areket ve vatandaşlarnıñ aq-uquqı bozuluvına prokuror cevabı olaraq 28 dane vesiqa teslim etilgen. Ondan ğayrı, prokurorlar tarafından imtiyazlı kategoriyadaki vatandaşlarnıñ mesken ev alma aqqı tiklenmesi içün üç dane ariza berilgen», - denile muracaatta.
Devlet Dumasına yapılğan yedinci çağıruv saylâvları 2016 senesi sentâbrniñ 18-nde Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda keçirilerek, Ukraina ve Ğarp memleketleri tarafından keskin tenqit etilgen edi. ABD, Kanada, Fransa, İsveç, İngiltere, Almaniya, Çehiya, Türkiye kibi bir sıra devletler istilâ altındaki Qırımda keçirilgen saylâvlarnı qanunsız dep tanıdı.Poloniya Tışqı işler nazirligi Rusiyeniñ Devlet Dumasına yapılğan parlament saylâvlarnıñ umumen qanunğa uyğun şekilde keçirilgeninden şubelenmekte. Sentâbrniñ 20-nde Ukraina Yuqarı Şurası işğal etilgen Qırımdaki saylâvlarnıñ qanunsız keçirilgeni ve Rusiye Devlet Duması yedinci çağıruv terkibiniñ umumen qanunsız olğanınen bağlı qarar qabul etti.


text:
Kreml kontrolindeki Qırım parlamenti çarşenbe künü, dekabrniñ 25-nde, Qırımnıñ Rusiye ükümeti ve Suriye iqtisadiyat ve tış ticaret nazirligi arasında «ticaret-iqtisadiyat işbirligi» añlaşmasını tasdıqladı. Bu aqta Qırım parlamentiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Añlaşmağa köre, Qırım-Suriye ticaret evi, gemiler şirketini qurmağa, sergi, yarmalıq ve diger tedbirlerde iştirak etmege planlaştırıla», – dep bildire matbuat hızmeti Qırımnıñ Rusiye parlamentiniñ spikeri Vladimir Konstantinovnıñ aytqanlarını.
Vesiqa birden eki oquvda qabul etildi. Konstantinovnıñ aytqanına köre, añlaşma «işğal etilgen Qırımnıñ Suriye ile tış iqtisadiyat bağlarını kenişletmek ihtiyacı sebebinden» qabul etildi.
ABD Senatınıñ tış işler komiteti dekabrniñ 12-nde Rusiyege qarşı Suriyedeki faaliyeti sebebinden sanktsiyalarnı quvetleştirgen qanun leyhalarını qabul etti. Vesiqağa köre, Rusiye şirketleriniñ ya da vatandaşlarınıñ «Suriyege silâ taşığanı, Suriye ükümetine maliye, maddiy ya da tehnologik yardım köstergeni, silâ almaq küçüni arttırğanı» isbatlansa, olar sanktsion cedveline kirsetilecek.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
İSYEAAAAAANN
MERHABA ADIM FATMA AZGIN Bİ DURUMDAYIM GİZLİCE SEX YAPMAYI KABUL EDERSEN ARARSIN BULUŞURUZ!
NUMARAM: 0035 351 57 32
Seksi kızlar, Erotik resimler
porno
Açılır pencere porno izle.sikiş resimleri video tadinda.Açılır pencere lezbiyen sikis resimleri.sıkıs açılır pencere.Acilirpencere porno seks.Açılır porno indir.fahriye evcen sex resimleri.Fahriye evcensex hd hareketli gifler.Genç sikiş acilir pencere.mobil acilir porno.Pencereporno.Porno açılır pencere resımler.Porno acılir pencere vidoları izle.Porno porno açılır pencere.Pornoaçılırpencere.seks sikis izle acilir pencere.vidolarcıplak.Yaşlı am resimleri açılır pencere sex.acilir porno penceresi.Açılan pencere porno.Açılır pencereli amerikalı sıkış resimleri.acilir pencerede seks.Açılır pencere sex gif.Açılır pencere sex.Açılır pencere seks resimleri bul.Acilir pencere pornosu mobil.acilir pencere porno resimler.Açılır pencere porna.Açılır pencere porn picture.Açılır pencere mature porno resim.açılır pencere lezbiyenler.Açılır pencere anal sex.Açilir pencer sikis.açılır gay porno.


text:
Aqmescit eglence salonlarınıñ birinde tütün qarışmalarınıñ («spays») satıcısı yaqalandı. İlk malümatlarğa köre, student Belâl Bilâlov bu qarışma ile zeerlenip, vefat etti.
Bu aqqında Aqmescit boyunca MVD idaresiniñ yolbaşçı muavini Sergey Nikitin bildirdi, dep haber ete Qırımnıñ öz başına ilân etilgen akimiyet ruporı Krıminform saytı.
Onıñ malümatına köre, satıcı Qırım paytahtınıñ Merkeziy rayonında yaqalandı.
Malüm olğanı kibi, salı künü, oktâbr 14-te, Aqmescitte ğayıp oolğan gençlerden biri Belâl Bilâlovnıñ cesedi tapıldı. İlk malümatlarğa köre, oğlan tütün qarışması ile zeerlenip öldi. Ekinci student, Artöm Dayrabekovnı, ekimler qorçaladılar.
Gençler bazarertesi künü künü ğayıp oldılar. Soy-sopları politsiyağa muracaat etken ediler.


text:
Küpçelek 22nçe iyün'dä ük oçarğa teli
Törkiyägä oçışlar açılu Rusiyädä kötelmägän xäl kiterep çığarğan
Rusiyä turoperatorları berlege räise Mayya Lomidze Törkiyägä oçışlar qabat başlanaçağın xäbär itügä törek yar buylarında yal itärgä teläwçelärdän kötelgännän küpkä artıq taläp kilüen assızıqladı. Bu xaqta ul “Zvezda” kanalına interv’yusında söyläde.
“Törkiyägä oçışlar qabat başlanaçağın belderüdän soñ uq yartı säğat’ êçendä turoperatorlar häm säyäxät agentlıqları älege ilgä...
-
-
-
30.09.2022
-
-


text:
Qadın Şeri
Qırım köyleriniñ birinde bir qoranta yaşağan. Qarı-qoca mañlay teri tökip çalışqanlar. Mal-mülk arttıralar. Yerni sürmek içün yahşı ögüzler satın alalar. Amma qoranta başı biraz qopay adam eken. Men öyle yaptım, men böyle yaptım, dep maqtana bere eken. Qomşuları em de şu köy ealisi
:
—Doğru, sen işkirsiñ, apayıñ da senden artta qalmay, — dey ekenler.
Aqayı:
—Ey, apaynıñ etkeni ne olacaq, — dep qadınınıñ canını ağırta eken.
Bir kün kene öyle qopayğan vaqıtında qadını:
—Apay şerinden qorq degenler, — dey.
Qopay:
—Ey, şu apayını da, şerini de…, dep sögüne ve ögüzlerini yekip, çölge yer sürmege kete.
Qadını üylelik aş pişire, bazarğa barıp, taze balıq satın ala. Aqayı üylelik aşamağa kelgende, sofranı yaraştıra da, yavaşçıqtan balıqlarnı alıp, aqayı sürgen yerge balıqlarnı septirip taşlay ve iç bir kimsege duydurmay evge qaytıp kele.
Üyle yemeginden soñ yer sürmege kelgen aqay, baraznadaki balıqlarnı körip şaşa, amma olarnı cıyıp, çantasına toldura. Aqşam evge kelgende balıqlarnı çantasınen qarısına bere ve:
—Bularnı qavur, aşayıq, — dey.
Qadını endi keç olğanını, aqşamlıq yemek azırlağanını ayta. Aqayı ise, ayse, yarın üylelik balıq aşarmız, degen ümütnen yuqlamağa yata. Sabadan yer sürmege ketken aqayı, üylede boldurıp, balıq aşamaq içün iştaası açılıp kele. Amma sofrada qavurılğan balıqnı körmey.
Aqay qadınına:
—Qana balıqlar? – dep bağıra. Qadın özüni sıqmayıp:
—Nasıl balıq? Ne aytasıñ şu? – dey.
Aqay:
—Â, tünevin ketirgen balıqlar qayda? – dep közlerini aqayta.
—Alla, Alla, aqay, sen bazarğa barmasañ, balıq satın almasañ, balıq qaydan kelecek? – dey.
Aqayı dayanıp olamay, qadınına bir şamar yandıra. Qadın vay-vaylap, azbarğa çıqa ve qomşularını yardımğa çağıra. Qomşular çapıp keleler. Qadın:
—Aqayım aqılını oynatqan. Çölde, sürgen yerimden çıqqan balıqlarnı qavur, — dep meni kötekley.
Şu arada aqayı evden çıqa ve kene balıqlar qayda, dep qadınına ücüm ete. Aqaynı tutalar. Cemaat toplana. Köyniñ mollasını, qadısını çağıralar. Er kes aqaynıñ sabadan aqşamğace yer sürgenini bile eken.
—Â, sen balıqlarnı qaydan aldıñ? – dep soraylar.
—Men yer açqanda yerden çıqtı, — dey qopay.
—Ana saña iş, baqıñız, yerden balıq çıqarmı? O, aqılını aldırğan, — dep ağlay qadını.
—Ya, ketirdim de, dep yayğara qopara aqay.
—Ketirmediñ, — dey qadın.
Ziyade açuvlanğan aqay qadınını kötekleycek olıp, çapa. Aqaynı tutalar. Qadı, molla em de cemaat aydalğan yerde balıq olmaycağını bile ebet. “Qopay aqıldan azğan”, degen hulâsa çıqaralar. Bir qaç taqatlı oğlanlar onı tutıp, bağlaylar. Evniñ törüne yatqızalar.
Molla onı oqumağa başlay. Qopay biraz tınçlana. Halq darqala. Qadın qapu yanında oturıp, ağlay. Molla oquğan vaqıtta qadın balıqnıñ birini eteginiñ tübünden çıqarıp, aqayına köstere. Qopay:
—Ana, ana, molla aqay, balıq, balıq, — dey.
—Nasıl balıq şu, seniñ aqılıñnı alğan şaytanlarğa nalet! – dep elindeki çubuqnen qopaynı urıp-urıp, oquy.
Qopay biraz tınçlanğan soñ qadın kene balıqnı çıqarıp, köstere.
—Ana, ana, balıq. Molla aqay, apayımnıñ eteginiñ tübünde. Baq, — dep bağıra.
Molla qopaynı bütünley delirgen, dep çubuqlap, bar küçünen oquy.
Kün boyu yer sürip, qavğa ve kötek aşap yatqan qopay alsızlanıp, yuquğa kete. Molla aqay evine qayta. Qadın şu oturğanı kibi otura, aqayını acıy. Şu arada bağlı elleri uyuşqan aqay uyanıp, qadınına yalvara:
—Apay, men seni endi añladım. Qadın şeri nasıl olğanını bildim, — dey.
Qadın aqayınıñ ayaq ve ellerini yipten boşata, sıypap, oqalay.
Qarı-qoca muabbetleşeler.
Endi qopay evelkisi kibi maqtanmay ve qadınını ürmet etmege, saymağa bile.
Ediye VANİYEVA,
Seitler rayonı, Akimovka köyü.


text:
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi «qırımlı musulmanlar davasınıñ» mabüsi Zekirya Muratovnı 11 yıl ve 6 ay sert rejimli koloniyada qalmasına üküm etti, dep bildire «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi.
«Müvekkilimiz başqa fikirde olğanı, faal vatandaş areketleri içün devlet tarafından taqip etile – göñülli edi, semetdeşlerine qarşı memuriy ve cinaiy davalar boyunca mahkeme oturışuvlarına bardı, şu sebepten halqara uquqqa köre mahkeme etilmeli, dep israr ete. Aynı bu sebepten Muratov Zekirya Saitoviç, qırımtatarı, musulman, Rusiye vatandaşı pasportını almağa mecbur olğan Ukraina vatandaşı özüni siyasiy mabüs dep saya», – dep bildirdi mahkemege advokatı Emine Avamileva.
Daa evel berilgen malümatqa köre, Rusiye polisiniñ hadimleri qırımlı Zekirya Muratov ve Vadim Bektemirovnıñ üküm çıqarıluvına kelgen üç vatandaş jurnalistini tuttı.
2020 senesi iyülniñ 7-nde Rusiye quvetçileri yedi qırımtatarınıñ evini tintti: Qurman rayonınıñ Büyük Onlar qasabasında Emil Ziyadinov, Aqmescit rayonınıñ Kurtsı qasabasında İsmet İbragimov, Bağçasaray rayonınıñ Jeleznodorojnoye köyünde Alim Sufyanov, Bağçasaray rayonınıñ Süyür Taş (Belokamenka) köyünde Seyran Hayretdinov, Bağçasaray rayonınıñ Sevastyanovka köyünde Aleksandr Sizikov, Aqmescit rayonınıñ Bavurçı (Kamenka) köyünde Vadim Bektemirov ve Aluştada Dilâver Memetovnıñ. O, tintüv keçirilgende evde degil edi, onı qıdırmağa devam eteler.


text:
Rusiyede mahküm etilgen Qırım sakini Oleksandr Kolçenko açlıq tutmaqnı toqtattı. Bu aqta iyünniñ 7-nde Facebookta onıñ adliyeci Andrey Lepöhin haber etmekte.
Adliyeciniñ sözlerine köre, o bu qararnı ziyade küçten kesilgeni içün qabul etken.
«Onıñ sözlerine köre, o ziyade küçten kesilgen, artıq esini de coyıp başlağan. Onıñ qanında şeker seviyesi tüşken, şunıñ içün oña glükoza berip başlağanlar. Açlıq tutqan arada onıñ ağırlığı 54 kg tüşken», – dep yazğan Lepöhin.
Rusiyeniñ Kopeysk (Çelâbinsk vilâyeti) apishanesinde yatqan Qırım sakini olğan Oleksandr Kolçenko açlıq tutacağı aqqında mayısnıñ 31-nde ilân etken edi.
Oleg Sentsov mayısnıñ 14-nde Rusiye apishanelerinde yatqan bütün ukrainalı siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi talabınen muddetsiz açlıq ilan etken edi.
Ukrainalı rejissör Oleg Sentsov Rusiye apishanelerinde yatqan bütün ukrainalı siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi talabınen muddetsiz açlığını devam ete. O, mayısnıñ 31-nde «onı deñiştirüv meraqlandırmağanı», çünki o «soñuna qadar baracaq insan olğanını» ilân etken edi.
Ukrainada ve bütün dünyadaki faaller Rusiye ve prezident Vladimirr Putinden qanunsız tutulğan ukrainalılarnın azat etilmesini talap etmege devam eteler. Çeşit devlet ve qıtalarda #FreeOlegSentsov и #SaveOlegSentsov yazıları altında tedbirler ötkerile.
Sentsov ve Kolçenko Rusiye mahsus hizmetleriniñ vekilleri tarafından Qırımda 2014 senesi mayıs ayında, yarımadada terroristik aktlar azırlağanlarında qabaatlanıp tutulğan ediler. 2015 senesi avgust ayında Rostov-na-Donu şeerindeki Şimaliy Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi Sentsovnı, Qırım territoriyasındaki terroristik faaliyette qabaatlap, 20 yıllıq şiddetli rejim koloniyasına qalmağa mahküm etti. Kolçenkoğa 10 yıl koloniya cezası berildi. Ekisi de qabaatlarını tanımay.
«Memorial» insan aqlarını qorçalav merkezi Sentsov ve Kolçenkonı siyasiy mabüsler cedveline kirsetti.


text:
Tsürix
Tsürix (aлMaH. Zürich [ˈtsyːrɪç]; Züri [tsy:ri]) - Şveytsariä tönyaq-könçığışında urnaşqan alman telle Tsürix kantonınıñ başqalası.
Xalıq - 391.3 meñ keşe (2012). Tsürix küle buyında urnaşa.
Şveytsariäneñ iñ zur aqça üzäge. İminiät şirkätläreneñ, banklarnıñ, Şveytsariäneñ ticärätxanäse häm ilneñ üzäk bankı urnaşu urını. Zur fänni üzäk, universitet häm yuğarı texnik mäktäp.
2012 yılda dönyanıñ iñ qıybat şähäre bulıp tanılğan.
Tarixi üzäktä gotik çirkäwlär - Grossmünster, İzge Petr çirkäwe urnaşa.
Äwwäl zamanda Tsürix urınında kelt-german awılı bulğan, 1 ğasırda b.e.q. Turikum dip yörtelgän.
Şähär bularaq 929 yılda telgä alına. 13-17 ğasırda imper şähäre, 14 ğasırda Şveytsariä berlegenä kergän. 16 ğasırda Tsvingli citäkçesendä Reformatsiä üzäge. 19 ğsırda däwlät aqça üzägenä äwerelä.


text:
Qırım iş adamları Rusiye turistleriniñ alçaq satın aluv qabiliyetini qayd eteler. Bazirgânlar deyler ki, bundan evel mahsulatları olduqça eyi satıla edi – Qırımnı «aşatqan» rusiyeliler şimdi fiyatlardan şaşıp, «eñ zaruriy şeylerni ala», – haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Az alalar, er şeyden yarım kilogramm! Ailege Qırım meyvalarınıñ yarım kilogrammı ne demektir? Evel birer kilo alıp, daa özleri ile alıp kete ediler, er vaqıt Qırım şeftalisi, vişnesi istenile edi. Umumen, insanlar, fiyatlarıñız bizde olğanı kibi dep yüreler. Ya olar ne isteyler? Qırım da, kurort, mında er vaqıt paalı edi», – dey bazirgânlardan biri.
İş adamları aytqanı kibi, Rusiye turistleri Qırımda çoq para masraf etmeyip, öz mahsulatı ile kele. Bunıñ ile olardan çoqusı «yekâne bilet» boyunca kelip, yol parasını iqtisat eteler.
«Evel Qırımğa öz toñ yağı ile kelgen ukrainlerden küle edik»«, – dep yekün çeke insan.
2014 senesi aprel ayında rusiyeliler ile «canlı bağ» vaqtında Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırımnı fuqareler içün istiraat yeri olaraq adladı ve «qoşulğan» yarımada turistik saada Soçi içün raqip olmağanını bildirdi.


text:
Türkiyedeki qırımtatar diasporasınıñ vekilleri «Qırımğa dostluq yolu» leyhasını başlattılar. Onıñ çerçivesinde toquma parçalarından simvolik keten meydanğa ketirilip, onı ilhaq etilgen Qırım ile memuriy sıñırğa ketirip berecekler.
Leyhanıñ teşkil eticisi olğan Gebze şeeri qırımtatar cemaatınıñ Qırım.Aqiqatqa añlatqanına köre, leyhada er istegen iştirak etmek mumkün. Bunıñ içün teşkil eticilerge taraflarınıñ ölçüleri 21 santimetr olğan ve üstünde qatılmaq istegenniñ adı ve soyadınıñ birinci arifleri ile yaşağan şeeri yazılğan toquma parçasını yollamaq yeter.
Toquma parçaları toplanğan sayın olarnı bir umumiy keten etip bir-birine tikecekler, ve bu şekilde olar «endi beşinci yıl işğal altında bulunğan Qırım ile birlik ve birdemlikniñ» simvolı olacaqlar.
Türkiyeniñ Aksaray şeerindeki qırımtatar cemaatınıñ başlığı Ahmet Kırımlı: «Bu leyha birdemlik ve birlikniñ simvolı ola. Ekincisi, bu, nevbetteki kere Qırım aqqında aytmaq imkânıdır. Biz birleşmek ve birlikte olmaq kerekmiz. Bundan dolayı bu leyha, bu mesajnı eñ güzel şekilde aks ete», – dedi.
Teşkil eticilerniñ aytqanına köre, tedbirde iştirak etmek içün birinci olıp Türkiyedeki qırımtatar diasporasınıñ vekilleri ve olardan ğayrı, 2014 senesinde yarımada Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ Qırımdan Türkiyege köçkenler seslendi.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qırımda 2014 senesiniñ soñuna planlaştırılğan ealiniñ cedvelge aluvı yarımada sakinleriniñ tek sayısını degil de, milliy terkibini de bilmege imkân berir.
Bunı öz başına ilân etilgen akimiyetke yaqın olğan Krıminform saytına «Qırımnıñ içtimaiy palatası»nıñ başı, «Qırım Cümhuriyeti Devlet şurası» reisiniñ birinci muavini Grigoriy İoffe bildirdi.
«Ealini cedvelge almağa mıtlaqa kerek, hususan, Qırımnıñ Rusiye Federatsiyasına qoşluvından soñ. Rusiye yañı subyektinde yaşağan insanlarnıñ sayısı aqqında, milliy mensüpligini bilmeli», – dedi İoffe.
Evel, Rusiye ükümeti işğal etilgen Qırımda ealiniñ cevdelge aluvına 387 mln ruble ayırğan edi.


text:
Qırımda yarımadanıñ Rusiye akimiyet tarafdarları olğan qırımtatar teşkilâtlarınıñ vekilleri qırımtatar halqınıñ «Cemaat keñeşini» meydanğa ketirdiler.
Krım Media saytınıñ malümatına köre, böyle bir qarar Aqmescitte qırımtatarlarnıñ cemaat-siyasiy küçler qurultayında qabul etildi. Tedbirde Qırımtatar Milliy Meclis muhalifeti olğan «Milliy Firqa» ve «Qırım birligi» taqımlarınıñ temsilcileri iştirak ettiler.
Cemaat keñeşiniñ erkânına cemaat teşkilâtlarınıñ 22 reberi kirdi.
«Cemaat keñeşi aqqında nizamname tasdıqlandı, oña köre, qırımtatar halqınıñ yañı qurultayı ötkerilmegenine qadar ve onıñ reberligi belgilenmegenine qadar Qırımtatar halqınıñ cemaat keñeşi qırımtatar cemaatçılığınıñ menfaatlarını temsil etecek, bildirecek ve qoruycaqtır», – dep bildire agentlik.
«Milliy firqa» cemaat teşkilâtınıñ reisi Enver Kantemir-Umerov bildirgenine köre, şura erkânı şekillendirilmedi, er kes keñeş erkânına kire bile.
Qırımtatar halqınıñ «Cemaat keñeşi» – ayda eñ azından bir kere toplaşacaq bir organdır. Qırımtatarlarnıñ cemaat-siyasiy küçler qurultayı keñeşni dağıta bile.
«Milliy Firqa» ve «Qırım birligi» cemaat teşkilâtları Qırım «akimiyetine» namzet kösterecegini ve «qırımtatar halqınıñ cemaat keñeşini» meydanğa ketirecegini yazda aydınlatqan ediler.
Meclis bildirgenine köre, akimiyetke qol tutqan qırımtatar areketlerini meydanğa ketirmekniñ esas maqsadı – qırımtatar halqınıñ idare organları olğan Meclis ve Qurultaynıñ alternativasını şekillendirmektir.


text:
Qaraqalpaq mámleketlik universiteti rektoratı hám Universitet Jaslar awqamı baslanǵısh shólkemi menen birgelikte 16-17-yanvar kúnleri student jaslar hám professor-oqıtıwshılar ortasında sporttıń shaxmat túri boyınsha universitetimizde ekinshi márte «Universitet kubogı» onlayn jarısı ótkerildi.
Jarısta qatnasıw ushın 150 den artıq qatnasıwshı dizimnen ótti. Qatnasıwshılar tiykarınan universitet studentleri, magistrantlar hám professor-oqıtıwshılar.
Saralaw basqıshları hám final oyınları lichess.org saytı arqalı Arena formasında ótkerildi hám eń kóp ochko toplaǵan 20 qatnasıwshı finalǵa shıqtı. Final shvetsarcha sistemada, 7 tur bolıp ótti.
Oyın nátiyjeleri menen tanısıń:
1-orın Saparbaev Abbaz,
Matematika fakulteti 3-basqısh studenti
2-orın Turģanbaev Jórabek,
Matematika fakulteti 1-basqısh studenti
3-orın Auezimbetov Abbaz,
Yuridika fakulteti 2-basqısh studenti
Professor oqıtıwshılar arasında:
Jolibekova Indira
Yuridika fakulteti
Qızlar arasında;
Orınbaeva Aziza,
Fizika fakulteti 1-basqısh studenti
eń jaqsı nátiyjelerdi belgiledi.
Shólkemlestiriwshi hám jarıstıń ádalatlı ótiwin támiyinlegen Matematika fakulteti 3-kurs studenti Kamalov Temurǵa Universitet Jaslar awqamı atınan minnetdarshılıq bildirildi.
2-kurs magistrant Atabek Tursinbaev


text:
Litvaniya TİN başı Gabrielüs Landsbergis, Rusiye siyasetçileri Qırım ile bağlı mevamını deñiştire bileler, dep saya. Bunı o, Azatlıq Radiosında "Subbotneye intervyü" yaynında ayttı.
Onıñ aytqanına köre, buña ğarp qoyğan sanktsiyalar yardım ete bile.
«İç bir şey ebediy degil. Rusiye siyasetileri mesele al etildi, dep tüşüne bileler. Amma işğalci devletke tazyıq yapqan qanuniy usullar bar – misal olaraq iqtisadiy, bazıları endi quvetteler, bazıları belki de endi qullanacaqlar. Ve bazı şartlarda siyasetçiler öz fikrini deñiştire bileler», – dedi o.
Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba ve Litvaniya zenaatdaşı Gabrielius Landsbergis fevralniñ 23-nde Kyivdeki matbuat konferentsiyasında Vilnüs ve Kyiv «Qırım platformasını» ve Rusiyege qarşı sanktsiyalarnı uzatuv imkânlarını muzakere ettiler.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Bunı NAK «Naftogaz Ukrainı» idare reisi Andriy Kobolev ükümet toplaşuvından soñ bildirdi, dep haber ete Ukraina nazirler Şurasınıñ matbuat hızmeti.
«Şimdi Ukrainağa ucuz gaz teklif etile, 350 dollardan da ucuz olacaq, 320 dollar. Gazı olğan ve Ukrainağa bermege azır olğan Avropa kompaniyalarıdır. Şimdi bunıñ vaqıtı kelgendir», – dedi Kobolev.
O, şunı qayd etti ki, buña «revers» degil de, «Avropadan gaz ketirilmesi» aytmalı. Onıñ aytqanına köre, bunı yapmağa azır olğan şirketler bar.
Şimdi «Naftogaz» eki şirketnen iş tuta – Almaniyanıñ RWE ve Frenkistannıñ Gaz de France.
Hatırlatamız, iyün 16-da Rusiye Ukrainağa gaz berilmesini bütünley toqtattı, ve şimdi yalıñız Avropa Birligi tarafına tranzit yaqarlığı kete.


text:
Bunı AQŞ Devlet departamentiniñ matbuat kâtibi Jen Psaki bildirdi, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Bizler Rusiyeniñ energiyadan faydalanuv ıntıluvlarını Ukrainanı sıqıştırmaq usulı olaraq tanıymız. Al-azırda Kiyev biñ kubometr içün 485 dollar töley, bu fiyat bazar fiyatı degil ve Avropa Birligi azaları içün belgilengen orta fiyattan bayağı üstündir», – dep qayd etti o.
Tünevin Rusiye prezidenti Vladimir Pütin Ukraina ile munasebetlerini izaatlar eken, Moskva Kiyevdeki akimiyetni tanımay, lâkin «iqtisadiy yardım köstere ve Ukraina iqtisadiyatına yüzlernen million ve milliard dollar berilmesini devam ete», dep ayttı.
Aprelniñ 2-de Rusiye bir taraf olaraq gaz fiyatınen bağlı «Harkov añlaşmalarını» bozdı. Kiyevde bildirgenlerine köre, olar gaz içün mezkür añlaşmalarda belgilengen fiyattan daa ziyadesini töley bileler.
Aprel ayında Ukraina içün Rusiye gazınıñ fiyatı 40%-ğa (biñ kubometr içün 485 dollarğa qadar) arttı.


text:
Sentâbr 16-sında Qırım evinde qırımatatar medeniyeti aqqında podcastlar leyhasını taqdim ettiler.
Bunı Qırım.Aqiqatqa leyhanıñ müellifi, QHA media agentliginiñ baş muarriri Rustem Halilov tarif etti.
Onıñ aytqanına köre, leyha qaramanlarınen laflarnıñ çoqusı ilhaq etilgen Qırımda yazılıp qoyulğan edi, bu, toplamğan malümatnıñ "qıymetini daa yüksek ete".
"Ukrain diñleyicisini ve bizimkilerni qırımtatar muzıka ve medeniyetinen tanıştırmaq vazifemiz bar edi. Podkastlarda çeşit türlü saada faaliyet köstergen adamlarnen subetlerimiz toplanğan. Bu em DJ, em rejissör, em yazıcı, em bestekâr, em tikici. Podkastlarnıñ çoqusı - intervyü şeklinde ve Qırımda yazılıp qoyulğanlar, bu, olarnıñ qıymetini daa yüksek ete. Neticede biz, qırımtatar medeniyetiniñ audio entsiklopediyasını toplamağa tırıştıq", - dep añlattı o.
Leyhanıñ numayışında Milliy Meclis reisi Refat Çubarov, böyle leyhanıñ peyda oluvı, Qırım ilhaqından soñ qırımtatar medeniyetine artqan meraqnen de bağlı.
"Soñki beş yılda qırımtatar medeniyetine (ukrainlerniñ tarafından - QA) meraq pek büyüktir. Bu tabiiy, çünki bu yılları Ukraina kerçekten qırımtatarlarnı tanıp ve ögrenip başladı. Tanışuv ise, birinciden medeniyetke muracaat etmesen, imkânsızdır", - dedi o.
Hayırlatayıq, "Sluşay süda" ("Meni diñle") - bu, Qırım.Aqiqat müellifleri ile birlikte keçirilgen er aftalıq podkast. Anda Qırım.Aqiqat saytında derc etilgen eñ meraqlıve müim haberler ve maqaleler muzakere etile. Bu podkastnı iTunes, Castbox, Soundcloud ve YouTube diñlemek mümkün.