text:
Kore Ejdarhası Sarayı 22.Bölüm Cevapları, Kore Ejdarhası Sarayı cevapları, güney kore, Kore Ejdarhası Sarayı cevapları,Kore Ejdarhası Sarayı 22. seviye cevapları, wow oyunu cevapları,words of wonders Kore Ejdarhası Sarayı cevapları, wow oyunu türkçe cevapları 22. seviye cevap,wow kelime oyunu cevapları, kelime bulmaca oyunu cevapları, Kore Ejdarhası Sarayı 22.bölüm cevapları türkçe,Words Of Wonders oyunu cevapları
Words of Wonders oyununa hoş geldiniz! Adeta bir dünya seyahatine çıkarak dünyanın yedi harikası içinde gizli kalmış sırları ve muhteşem şehirleri keşfedeceğiniz bu harika gezmece çapraz bulmaca (kare bulmaca) oyununda tüm oyuncuların kelimelik hazinesi ve yazım becerileri gelişecek.
Words Of Wonders- Güney Kore– Kore Ejdarhası Sarayı 22.Bölüm Cevapları
- ORTALAMA
- MATARA
- ORTAM
- AROMA
- MARAL
- TOMAR
- ARAMA
- MORAL
- ALARM
- ATAMA
- TARLA
- ORAL
- ROTA
- ATMA
- OLTA
Ekstra kelimeler: ATA, ROMA, MALTA, MOR, LAMA, MALA, ROM, MALT, OLMA, TAM, ALMA, ORTA, ALT, MART, ROL, ARA, MAL, ARTMA, ATLAMA, TARAMA, MOLA, ATOM, ORA, AMA, ARMA, MAT, TAR, AORT, RAM, ATAR, TOR, ALTO, ARAL, ALA, TROL, LATA, ROT, LOR, ALARMA, TAL, AMOR, ART, ALO, TAAM, TOL, OTLAMA, AMAL, LAM, LOT, OMA, LORT, MATLA, OTAMA, ARATMA, OTALAMA, TOMARLA, LOTA, ATOL, LORTA, OTARMA, ATOMAL
wow Kore Ejdarhası Sarayı Diğer 23 Bölümün Cevapları
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 1
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 2
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 3
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 4
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 5
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 6
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 7
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 8
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 9
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 10
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 11
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 12
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 13
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 14
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 15
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 16
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 17
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 18
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 19
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 20
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 21
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 22
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 23
Kore Ejdarhası Sarayı – Bölüm 24


c: text/html

text:
Ästerxan xanlığı
Бy MәkaләHeң kиpилл әлифбacыHдarы иreзәre бap.
Ästerxan xanlığı (Xacítarxan xanlığı), Altın Urdanıñ tarqalu çorında barlıqqa kilgän feodal Tatar däwlätlärennän berse. 1460. yıllarda oyışa Berençe, oyıştıruçı xan - Mäxmüd xan. Üzäge – Xacítarxan şähäre. Bilämäse İdelneñ tübän ağımınıñ uñ tarafındağı dala-qırlar, Qaspí Diñgezeneñ tönyaq-könbatış öleşe, könbatışta – Qırım xanlığına çiktäş cirlär kergän.
Töp xalqı – Ästerxan Tatarları belän Nuğaylar. Şöğelläre – küçmä terlekçelek (Nuğaylar), hönärçelek, igen igü, säwdä (Tatarlar). Rusiä, Qazan, Qırım xanlıqları belän urta Asía, Qawqaz artyağı illäre arasındağı tranzit säwdägä Ästerxan xanlığı säwdägärläre aradaşlıq itä. Xanlıqnıñ küçmä feodal qatlamın xan, soltan, bäk häm morzalar täşkil itkän, xalqınıñ qalğan küpçelege – qara xalıq. Däwlät dine – Íslam.
1530. yıllarda Ästerxan xanlığı kürşe Nuğay Urdası häm Qırım xannarı belän berlektä Urıs kenäzläre cirlärenä yaw çabuda, üzara köräş-bäreleşlärdä dä qatnaşa. 1552. yılda Qazan xanlığı cimerelgännän soñ, Ästerxan xanlığında Mäskäw yoğıntısında bulğan keşelär işäyä. Şular häm Nuğay bäkläre yärdämendä Urıs ğäskäre 1554. yılda Xacítarxannı yawlap ala, xan täxetenä üz tarafdarları Därwiş Ğäli utırta. Qırım xanı yaw belän belän yanağan soñ, 1555. yılda Därwiş Ğäli Mäskäw xakimiätenä qarşı çığa. Ämma 1556. yılda urıs uqçıları häm Kazakları qabat höcüm oyıştırıp, Xacítarxannı basıp alalar, xanlıq Rus däwlätenä buysındırıla.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rigoletto
Rigoletto (PиroлeTTo). Giuseppe Verdi tarafınnan icat itelgän opera. Victor Hugonıñ Le roi s’amuse pyesasına nigezlängän. Operanıñ premyerası Teatro La Feniceta 1851 yelnıñ 11 martında ütä.
Rigoletto dönyada iñ popular operalar rätenä kerä.
İcat itü tarixı[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Verdi 1850 yılda La Fenice teatrı tarafınnan yaña opera yazırğa cälep itelä. Şunnan soñ Verdi berniçä avtornñ äsärlärenä möräcäğät itep qarıy. Läkin oçraqlı räweştä Victor Hugonıñ Le roi s’amuse äsären tanıp ala. Soñınnan avtor bu äsärne ’’iskitkeç qüätle noqtaları bulğanı… Syujetnıñ böyek, çiksez buluın’’ dip taswirlıy.
Läkin syujet iskitkeç qatlawlı bulıp çığa häm Verdi Fransiä tsensurasınnan şaqtıy cafa çigä.
Rollär[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Eçtälek[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Berençe Akt[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Berençe säxnä. Patşa saraendağı ber bülmä. Kenäz çirkäwdä kürgän tanış bulmağan çibärkäygä xuca bulu telägennan yana. Ul şulay uq Countess Ceranoğa tieşle tüläwlärne başqara. Rigoletto, şamaqaynıñ töp eşe – kenäzneñ küze töşkän qızlarınıñ irlären mısqıllaw bula. Şulay uq ul, kenäzgä qaysılarıñ üterü turında kiñäşlär birä torğan bula. Çirkäw qızınıñ atası, Graf Monterone Kenäzne qähärli.
İkençe säxnä. Uram. Säxnäneñ yartısı diwar belän bülengän, anda Rigoletto işegaldınıñ ber küreneşe. Şul qähär turında uylağanda, şamaqayğa bandit Sparafucile möräcäğät itä häm üzeneñ xezmäten täqdim itä. Rigoletto, asqa töşep, qızı, Gildanıñ xälen belep çığarğa bula. Qızıñ ul keşe küzennän häm, berençe çiratta, Kenäz qaraşınnan. Bu qıznıñ keşe aldına, çirkäwdän qala, çıqqan çağı bulmıy. Rigoletto kitkäç, Kenäz bülmägä kerä häm şul waqıtta Gildanıñ xezmätçesenä çirkäwdä kürgän yegetkä ğaşiyk buluıñ häm mäxäbbät tarıxın işetä.
Gilda yegetne yaratu seren açqanda, Kenäz küz aldıña küreñä häm qıznı çin-çinlap yaratuın äytep birä. Soñınnan Kenäzne qıznı çit keşelär urlıy.
İkençe Akt[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Kenäz Gilda’nıñ urlanuın işetä. Läkin küpmeder waqıt ütkäç qız sarayğa kiterelä. Şul waqıtta Kenäz qız mäxäbbäte xaqına böten baylığınnan waz kiçä aluın söyli. Qız atası yanına qaytıp, anıñ eşennän oyalğanıñ äytep birä. Säxnä azağında Rigoletto Kenäzdän üç alaçağına ant birä.
Öçençe Aqt[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Uram. Sparafucile’nıñ yort küreneşe. Rigoletto Gilda belän kilep kerä. Gilda Prinsqa qarata mäxäbbät xise belän yana. Kenäz operanıñ iñ matur ariäläreneñ bersen başqara. Bu ariädä süz xatınnarnıñ xıyänät xolqı turında bara.
Rigoletto bandit belän qunaqnı üterü turında satulaşa. İr kiemenä kienderep, Rigoletto qızın Veronağa cibära. Qız söygänenä qurqınıç anuın toyımlıy. Rigoletto Kenäzne üterü xaqıñ 20 skudi itep bilgeli.
Kük kükri. Kenäz Superficile yortında tön qunarğa bula. Gilda kire öygä qaytırğa bula, häm kinät bandintnıñ keşe üteräçägen işetp ala. Qız, ir kiemnärenä kiengän kileş, bülmägä kerä. 20 skudinı alğaç bandit mäyetne Rigolettoğa birä. Şul minutta ul Kenäz ariäsen tanıp ala, häm mäyetne açqaç, qızın tanıy. Qız, sonğı sulışın alıp, söygäne xaqına ülüena şat buluıñ äytä. Rigoletto ’’Läğnät’’ dip qıçqıra.
Reference[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- ↑ List of singers taken from Budden, Julian: The Operas of Verdi (Cassell), vol 1, p. 476.


text:
Rostov-na-Donu Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesinde qabaatlav tarafı qırımlı faal, «qırımlı musulmanlar davasınıñ» mabüsi İsmet İbragimov içün 500 biñ ruble para cezası berilmesini istedi, dep haber ete «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi.
«İbragimovnıñ qabaatlavı bütünley isbatlandı. Cinayet bağlı olmağan sebeplerden soñunace yapılmadı. İbragimov Hizb ut-Tahrir İslâm qurtarıluv firqasınıñ Rusiye Federatsiyasında yasaqlanğanını bile edi, amma onı teşkil etti ve faaliyetine gizliden yardım etti. Mahkemeden İbragimovnıñ şaatlığına mümkün olğanı qadar tenqitnen yanaşmağa rica etem. Mahkümniñ aqlı yerinde ve yapqanları içün mesüliyet taşımalı», – dep bildire Rusiye prokurorı Sergey Aydinovnıñ aytqanlarını «Qırım birdemligi».
Mahkümniñ advokatı Ayder Azamatov mahkemege gizli şaatlarnıñ malümatı bir-birine ters kele, dep bir qaç kere qayd etti. Olar tahqiqatçınıñ odasında mahkeme tahqiqatı başlamazdan evel qayd etilgenlerinden pek farqlı edi.
İsmet İbragimov ve advokatı Ayder Azamatov iyünniñ 2-nde munaqaşalarda sözge çıqacaqlar. Aynı künü qabaatlanğan kişi soñki sözüni aytacaq. Soñra mahkeme üküm çıqarmaq içün mesleat odasına ketecek.
2020 senesi iyülniñ 7-nde Rusiye quvetçileri yedi qırımtatarınıñ evini tintti: Qurman rayonınıñ Büyük Onlar qasabasında Emil Ziyadinov, Aqmescit rayonınıñ Kurtsı qasabasında İsmet İbragimov, Bağçasaray rayonınıñ Jeleznodorojnoye köyünde Alim Sufyanov, Bağçasaray rayonınıñ Süyür Taş (Belokamenka) köyünde Seyran Hayretdinov, Bağçasaray rayonınıñ Sevastyanovka köyünde Aleksandr Sizikov, Aqmescit rayonınıñ Bavurçı (Kamenka) köyünde Vadim Bektemirov ve Aluştada Dilâver Memetovnıñ. O, tintüv keçirilgende evde degil edi, onı qıdırmağa devam eteler.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net . Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
İmaye Rusiyeniñ Vlasiha şeerindeki İstinaf arbiy mahkemesinde Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsleri – vatandaş jurnalisti Amet Suleymanov, Rustem Seytmemetov, tuvğan ağa-qardaş Seytumer ve Osman Seytumerovlarnıñ ükmüni şikâyet etecek. Bu aqta advokat Nazim Şeyhmambetov bildirdi, dep haber ete «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi.
«Ükümni adaletsiz dep sayamız, çünki müvekkillerimizniñ cemaat telükesizligi, Rusiye Federatsiyasınıñ devleti ya da anayasa qurumına havf ketirecek olaraq tasnif etile bilgen bir areket yapqanları isbatlanmadı – yani Rusiye Federatsiyasında akimiyetni küçnen zapt etüv terror areketleri olmadı», – dep qayd etti Şeyhmambetov.
Onıñ bildirgenine köre, qabaatlav qullanğan esas delillerden biri Bağçasaray camisinde yapılğan ses qaydı oldı. Anda diniy, siyasiy ve tarihiy mevzular muzakere etile. Hususan, Qıyamet künü ve tahminen 8 biñ bosnalı musulman kütleviy şekilde öldürilgen Srebrenitsadaki qıyır-çıyır aqqında aytıla.
Rostov-na-Donu Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi oktâbrniñ 29-nda Bağçasaraydaki üçünci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüslerine üküm çıqardı. Mahkeme olarnı «akimiyetni zorbalıq yolunen zapt etüv ıntıluvında» ve «terror teşkilâtında iştirak etüvde» qabaatlı tanıp, mabüslerni sert rejimli koloniyağa almağa qarar berdi. Bu aqta mahkemeden soñ mahküm etilgen qırımlılarnıñ advokatları bildirdi.
Advokat Edem Semedlâyevniñ malümatına köre, Seytumer Seytumerov 17 yıl sert rejimli koloniyada qalmasına, Osman Seytumerov 14 yıl, Amet Suleymanov 12 yıl, Rustem Seytmemetov 13 yılğa üküm etildi. Advokatnıñ bildirgenine köre, mabüsler başta 3 yıl ve 6 ay apishanede yatmalı.
Rostov-na-Donu (Rusiye) Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesinde Rusiye qabaatlavınıñ vekilleri oktâbrniñ 20-nde Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» dört mabüsi içün 66 yıllıq apis cezasını talap etti.
Hatırlatamız, «Memorial» aq qorçalayıcı merkezi Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsleri Seytumer Seytumerov, Osman Seytumerov, Amet Suleymanov ve Rustem Seytmemetovnı siyasiy mabüs dep tanıdı.


text:
Bağçasaraydaki dördünci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Zekirya Muratovnıñ apis müddeti üç ayğa – 2022 senesi fevralniñ 17-ne qadar uzatıldı. Bu qararnı Rostov-na-Donu Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi çıqardı, dep bildirdi «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi.
«Bugünki oturışuvda gizli şaatnıñ sorğusı olacaq edi, amma COVID-19-ğa oğrağanı içün başqa künge qaldırmağa mecbur oldıq. Bunıñ yerine devlet prokurorı Sergey Aydinov dava malümatlarından delillerni, şu cümleden mabüsniñ ses qaydlarını seslendirdi. Bundan ğayrı, qabaatlayıcı Zekirya Muratovnıñ sıñırlav tedbirini uzatmağa rica etti. İmaye, prokuror kene tek qanunğa atıf etip, faktik bir malümat bermedi, dep qayd etti. Muratov koronavirus keçirdi, yürek-damar hastalıqlarınıñ ciddiy telükesi bar, saqat ola ve kiçik balası bar. Qabaatlanğan kişi sağlığı yaramay, dep qoştı – «ayağı quruy ve üyüşe, yürmege zorlana», – dep aytıla haberde.
Muratov 3-ünci derece saqatıdır. Faallerniñ aytqanına köre, adale-taqlet sistemasınıñ hastalıqları ve gipertoniya ve stenokardiya hronik hastalıqları bar. Aqımdaki seneniñ martnıñ 23-nde gipertonik kriz keçirdi.
Rusiye quvetçileri Zekirya Muratovnı iyülniñ 7-nde tuttı. FSB, onı «Hizb ut-Tahrir» bölüginde iştirak etkeninde qabaatlay. Rusiye quvetçileriniñ areketlerini Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy temsilciligi takbih etti, Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyardaki Milliy politsiya Baş idaresi tintüvler aqqında Ukraina Ceza kodeksiniñ 162-nci maddesiniñ 2-nci qısmına (mesken tiyilmemezligini bozuv) ve Ukraina Ceza kodeksiniñ 146-ncı maddesiniñ 2-nci qısmına (qanunsız alda azatlıqtan marum etüv) istinaden cinaiy tahqiqat başlattı.
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Aqmescitte yaramay ava olması tahmin etile, furtuna havfı ilân etildi. Bu aqta Qırımnıñ Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ matbuat hızmeti bildirdi.
«Qırımnıñ gidrometeorologiya ve tabiat monitoringi» Federal devlet bücet müessisesiniñ malümatına köre, iyünniñ 5-nde saba Aqmescitte küçlü yağmur yağması, bora, burçaq, saniyede 20-25 metr süratlı yel esmesi beklenile», – dep bildirdi Kreml kontrolindeki Qırımnıñ fevqulâde vaziyetler naziri Sergey Şahov.
Kelgen yaramay ava sebebinden qurtarıcılar yarımada sakinleri ve musafirlerini binadan ve şeerge çıqmaqtan vazgeçmege çağıra. Bu imkânsız olsa, yerastı keçitlerge kirmemege, reklama levhaları, büyük terek ve elektrik ağlarınıñ yanında turmamağa tevsiye etile. Qurtarıcılar aydavcılarnı maşinalarnı terek altında ve levhalar tübünde qaldırmamağa çağıra.
Fevqulâde vaziyetler nazirligi bütün Qırımda furtuna havfını ilân etti. Sinoptiklerniñ tahminlerine köre, iyünniñ 4-nde ve 5-nde yarımadada boranlı yağmur ve ruzgâr beklenile.


text:
Aqmescitte noyabrniñ 3-nde 200-ge yaqın qırımtatarı Rusiye kontrolindeki Qırım garnizon arbiy mahkemesiniñ binası ögüne kelip, bugün Rusiyeniñ Rostov-na-Donudaki Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi tarafından ükmü çıqarılğan Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüslerine qol tuttı.
«Qırım birdemligi» bildirgenine köre, 70-ten çoq qırımtatarı Arsen Abhairov, Eskender Abdulganiyev, Rustem Emiruseinovnıñ fotosüretlerinen ve «Kitap oquğanı içün apis», «Bizge qarşı devlet cinayeti yapıla» yazıları ile qıyafet kiydi.
Faallerniñ aytqanına köre, politsiya qırımtatarlardan dağılmalarını talap etti.
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi noyabrniñ 3-nde Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» üç mabüsini 42 yılğa apiske üküm etti. Rustem Emiruseinovğa 17 yıl apis cezası berildi, ilk eki yılı apishanede, qalğanı sert rejimde keçecek. Arsen Abhairov 13 yılğa üküm etildi, ilk eki yılı apishanede keçecek. Eskender Abdulganiyev 12 yılğa üküm etildi, ilk eki yılını apishanede keçirecek.
«Qırım birdemligi» faalleriniñ bildirgenine köre, sabadan Rostov-na-Donudaki Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi yanında üç politsiya maşinası nevbetçilik yapa.
Noyabrniñ 2-nde aqşam Qırımdan Rostov-na-Donuğa Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsleriniñ ükmü çıqarılğanına ketken yüzlernen qırımtatarı Keriç köpründe Rusiye yol patrul hızmetiniñ hadimleri tarafından tutuldı. On saat beklegen soñ insanlar Qırımğa qayttı. Advokat Nikolay Polozovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye quvetçileri qırımtatar faallerine qarşı «areket serbestligi aqqını» bozdı.
Rusiye uquq qoruyıcı organları vaziyetni resmiy şekilde izaatlamadı.
2019 senesi fevral ayında Qurman rayonınıñ Büyük Onlar (Oktâbrskoye) qasabasında Rusiye uquq qoruyıcıları tintüv keçirdi. Daa soñra Aqmescitteki FSB idaresine Eskender Abdulganiyev, Arsen Abhairov ve Rustem Emiruseinov alındı.
Rusiye Federal telükesizlik hızmeti Qurman rayonınıñ üç sakinini «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninden şübheli sayıp yaqalağanını tasdıqladı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Qırım gazetaları maqaleleriniñ çoqusını koronavirus infektsiyası aqqında yazmaqnı devam ete.
"Krımskaya pravda" ("Qırım aqiqatı") gazetası "Tamamınen izolâtsiya etilemiz" maqalesinde yarımadadaki "halq ve matbuat "karantin" dep aytqan" sıñırlav tedbirleri aqqında tarif ete. Gazeta, kimge ve ne şartlar ile evden çıqamaqnıñ mümkün olğanını añtalata, rejim bozuvı içün ne cezası olacağı ve sıñırlavlarnıñ ne qadarğa uzanacağı aqqında yaza. Matbuatnıñ malümaqtına köre, "Qırım Cumhuriyetiniñ bütün ealisi içün aprelniñ 6-sınace sert izolâtsiya rejimi kirsetile".
"Qalğan adamlar sadece iş reberinden alıñğan malümat kâğıtı esasında cumhuriyet territoriyasında yürü bile. Kâğıtta politsiya teşkerecek başlığınıñ İNN-ni olmalı", - yaza rusiyeli Qırım baş naziri Yelena Romanovskayanıñ sözlerinden gazeta. "Akimiyet 65 yaşından yuqarı vatandaşlarnıñ ve hronik hastalıqları olğan vatandaşlarnıñ özüni izolâtsiya etmek rejimine riayet etmesini hususan talap ete.", - yaza "Krımskaya Pravda". Gazetanıñ malümatına köre, sıñırlav tedbirleri aprelniñ 6-sınace ükümsürecek. Amma, Qırım parlamentiniñ spikeri Vladimir Konstantinovnıñ aytqanına köre, mahsus rejimni daa en azından bir aftağa uzata bileler.
"Krımskaya gazeta" ("Qırım gazetası") "Aqibetli karantin" maqalesinde başqa adamlarnıñ koronavirusnen hastalanmasına sebep olğanlarnı ne cezası beklegeni aqqında yaza. Matbuatqa köre, Rusiye Devlet Duması karantin rejiminiñ bozması içün cinaiy mesüliyetlikniñ kirsetilmesi aqqında qanunnı qabul etti. Sanitar-epidemiologiya qaidelerine uymaması içün eki ve ziyade adamnıñ ölmesine sebep olsa, yedi yılğa qadar apis cezası üküm etile bile. Cöremeler 2 million rublege qadar ola bile. Ealiniñ ayatı ve telükesizligi içün havf yaratqan allar aqqında bilip yañlış malümatnıñ cemiyette yayılması içün 300 biñden 700 biñge qadar cöreme alması teklif etile. Sahte haberniñ netisecinde sağlıqqa zarar ketirilse, cöreme 700 biñ rubleden 1,5 million rublege qadar olacaq, apis cezası ise - üç yılğa qadar.
"Komsomolskaya pravda. Krım" ("Komsomol aqiqatı. Qırım") yarımadanıñ sakinleri içün özlerini izolâtsiya yapmaq rejiminiñ umumiy talabı aqqında yaza. "2020 sene aprelniñ 3-6-sında bütün vatandaşlarnıñ evden çıqaması yasaq. Ayrı vaziyetler istisnadır: yaşayış ve sağlığıñızğa zarar telükesi; acele tibbiy yardımğa muhtacıñız; eñ yaqın erzaq tükânınace barmañız kerek olsa; çöplükni çıqarmaq; ev ayvanlarını kezdirmek, amma yaşağan yeriñizden eñ çoqu 100 metr mesafesinde. Başqa qaideler arasında - içtimaiy mesafe qaidesi. Adamlar öz ara eñ azından 1,5 metrlik mesafeni tutmalı. Bu qaide bütün cemaat yerlerinde, naqliyatta ükümsüre.
Maqalede ilhaq etilgen yarımadada qullanılğan ıstılaat işletile


text:
Rusiye telükesizlik hızmetleri bir qaç saat tutqan soñ, apayı ve üç balasınen beraber Qırımdan Ukrainanıñ qıta qısmına qaytqan Kyiv sakini qırımtatar Server Devletşayevni qoyıp yiberdi.
Bu aqta Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubaro vhaber etti.
“Qırımdan şimdiçik haber etkenlerine köre, FSB tarafından 18 saat devamında tutulğan Server Devletşayev bağlanıp, onı qoyıp yibergenleri aqqında haber etti. Haberniñ ailesi tarafından tasdıqlanmasını bekleycekmiz”, – dep yaza Çubarov Facebookta.
İşbu malümatnı “Qırım birdemligi” cemaat teşkilâtı da tasdıqlay.
“Gece saat 1.30da Server Devletşayevni qoyıp yibergenler ve al azırda o “Kalançak” kiriş-çıqış noqtasına doğru kelmekte”, – denilmekte haberde.
Bundan da ğayrı, diger kiriş-çıqış noqtasında, Rusiye telükesizlik hızmetleri bir qaç saat tutqan soñ, diger qırımtatar İslâm Karaşayevni de qoyıp yibergen, dep yaza teşkilât.
Avgustnıñ 25-nde saba Rusiye telükesizlik hadimleri apayı ve üç balasınen Ukrainanıñ qıta qısmına qaytqan Kyiv sakini qırımtatar Server Devletşayevni Qırımdan çıqqan arada tutıp aldı. Tutılıp alınuv sebepleri belli degil. Rusiye telükesizlik organları bu malümatnı izaatlamay.
Devletşayev ailesinen beraber Qurban bayramını qayd etmek içün avgustnıñ 19-nda Qırımğa kele.
Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ, 2014 senesi Ukrainanıñ qıta qısmınen yarımada arasında memuriy, amma aslında kerçek bir «sıñır» peyda oldı. Memuriy sıñırda «Kalançak», «Çaplınka» ve «Çonğar» olaraq üç kiriş-çıqış noqtası çalışıp başladı.


text:
NATO Baş kâtibi Yens Stoltenberg, Moskva soñki yıllar devamında «havflı areketler» yapa, olarnıñ arasına Qırımnıñ ilhaqı ve Donbasstaki vaziyetni stabilsiz alğa ketirüv kireler, dep bildirdi.
Bunı Stoltenberg, aprel 27-de Brüsselde keçecek NATO tış işleri nazirleriniñ muşaveresi arfesinde söyledi.
Stoltenberg: «Endi bir qaç yıl devamında Moskva havflı areketler yapa. Olarnıñ arasına Qırımnıñ qanunsız ilhaqı, Ukrainanıñ şarqını stabilsiz alğa ketirüv, demokratik ceryanlarğa qarışuv, kiberucümler ve dezinformatsiya kireler. Ondan ğayrı, Rusiye, defalarca himiyeviy silânı qullanğan Suriyeniñ canavar rejimine qol tuta. Ondan ğayrı, büyük ihtimal ile, Solsberideki siñir çarpıcı ucümniñ artında da Rusiye tura edi», – dedi.
Onıñ aytqanına köre, «NATO buña azimkârlıq ve birdemlik ile cevap berdi».
«Biz Suvuq cenkniñ bitkeninden soñ eñ büyük quvetleştirilmesini kerçekleştirdik, birleşmeniñ şarqiy qanatında bulunuv derecemizni arttırdıq, quvetlerimizniñ arbiy azırlığını yükselttik», – dep saya Stoltenberg.
O, «al-azırda ittifaqdaşlar mudafaa maqsatları içün daa çoq para yatıralar», dep ilâve etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
«Ukrainska pravda»nıñ muarriri Sevgil Musayeva-Borovik ve «Qırım evi»niñ programma müdiri Alim Aliyev «Mustafa Cemilev. Boysunmağan» kitabı içün Ukraina Milliy yazıcılar birligi mükâfatınıñ laureatları oldı.
Alim Aliyevniñ Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, oña bunı iyül 6-da bildirdiler.
Aliyev: «Bu, Ukraina Milliy yazıcılar birliginiñ mükâfatı. Biz «Birinci kitap» nominatsiyasında ğalebe qazandıq. Bugün maña telefon açıp, bunı bildirdiler. Men olarğa barğan soñ, olar diplom berdi», – dep ikâye etti.
Kyivde «Mustafa Cemilev. Boysunmağan» kitabınıñ taqdimi 2017 senesi mart 17-de keçti.
Mevzuğa dair: «Qırım sakinleri içün unutılmağanlarını bilmek müimdir» – Sevgil Musayeva
Müellifler kitapqa baş qaraman ve diger qırımtatar milliy areketiniñ iştirakçileri ve sovet dissidentleri ile yapılğan intervyülerni kirsetti ve bunıñ kibi de ilhaq etilgen Qırımda şimdiki vaziyetke toqundılar.
«Mustafa Cemilev. Boysunmağan» eki tilde – rusça ve ukraince – 7 biñ nüshalıq umumiy tiraj ile çıqtı.


text:
Mayısnıñ 12-nde Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölgesiniñ arbiy mahkemesi ekinci Aqmescit "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ mabüsleri Tofik Abdulgaziyev, Vladlen Abdulkadırov, İzzet Abdullayev, Mecit Abdurahmanov ve Bilâl Adilovğa üküm çıqardı. Olar 12 ile 14 yıl apis cezalarsına mahküm etildiler. İzzet Abdullayev ilk 5 yılını apishanede keçirecek 12 yıl sert rejimli koloniyada qalmasına ve azat etilgen soñ 1 yıl azatlığı sıñırlanacaq, dep üküm çıqarıldı. Qırım.Aqiqat Abdullayevniñ mahkemede soñki sözüni yayınlay.
Menim soñki sözüm", soñki söz bu esnasta, amma umumen soñki degil.
Men, Abdullayev İzzet Mustafayeviç. Musulmanım, Ukrayina vatandaşım, siyasiy mabüsim. Men çoq qırımtatarlar, Qırım musulmanlarından biridirim. Menim taqip eteler ve başqa fikride olğanım içün mahkemeleyler.
Apishanede olğanım müddette mediadan böyle adiseler aqqında malümat aldım:
1. 2021 senesi mayısnıñ 11-nde Tataristanda on doquz yaşındaki gimnaziya talebesi silâ ve qurşunlar satın alğan. Kün ortasında o, tasil müessisesine kelip ateş açtı. Bundan evel içtimaiy ağlarda o, niyetini açıqlağan edi. Bunıñ neticesinde 9 adam öldi ve 23 zarar kördi. Bu sebepten RF Ceza Qanunnamesiniñ 105-nci maddesiniñ 2-nci qısmına binaen cinaiy dava açıldı.
2. 2021 senesi sentâbrniñ 20-nde Perm Devlet araştırma universitetiniñ studenti tasil müessisesiniñ binalarından birine ateş açtı. Bunıñ neticesinde 6 adam öldi ve 40 yaralandı. Tahqiqat Rusiye Federatsiyasınıñ Ceza Qanunnamesiniñ 105-nci maddesine binaen cinaiy dava açtı.
3. 2021 senesi martnınh 31-nde Moskva vilâyetinde 61 yaşındaki erkek tintüvnen oña kelgen küç hızmetiniñ hadimlerinden öz binasında barrikada qurıp, kerçek arbiy qarşı turma keçirdi. O, 10 saat devamında ateş açıp turdı. Erkekniñ arsenalıdna pek çoq silâ, granata ve diger silâlar edi. Bütün bunı erkek 10 saat devamında qullandı. Neticede tahqiqat Rusiye Federatsiyasınıñ Ceza Qanunnamesiniñ 317-nci maddesine binaen cinaiy dava açtı.
2018 senesi yüz bergen vaqialar aqqında da aytmaq kerektir. Oktâbrniñ 17-nde Keriç kölecinde patlavlarnen beraber ateş sesleri eşitilgen edi. Qolnen yasalğan cihazlardan ateş açılması sebebeinden 20 adam öldi ve 65 yaralandı. Bu adiseler bütün Qırımnı sarsıttı demek mümkün, çünki evel anda böyle bir şeyler olmağan edi. Eñ başından bunı Kavkaz asıllı bellisiz şahıs teşkil etkeni aqqında malümat peyda olğan edi. Oña qarşı Ceza Qanunnamesiniñ 205 maddesine binaen cinaiy dava açıldı. Amma soñra, bunı Vladislav Ruslâkov adlı şahıs, bu kölecniñ studenti yapqanı belli oldı ve dava maddesi 105-ke deñiştirildi.
Aytacağım, bugün Rusiyede patlavlarnıñ, atışlarnıñ, silânıñ, ölümlerniñ, yaralanmalarnıñ yüz bergen siyasiy adaletsizlik aqiqatında qanun qoruyıcı organlar bunı terror kibi saymay. Amma bunıñ olmağan, amma sizge atılğan edebiyat, kitaplarnıñ olğan yerinde ise bunı terror dep qıymetlendireler.
Amma kene de bütün bu manaçıqtır. Aqiqaten, men ve bu dava boyunca qabaatlanğan diger ballar da başqa fikirde olğanımız içün mahkemelenemiz. Ve tek biz degil, Rusiyede umumen başqa fikrde olğanlar taqip etile. Bugünde bir dane bile mustaqil media qalmadı. "Memorial" aq qoruyıcı merkezi qapatıldı, söz serbestligi boğdurıla. Eger akimiyet beyazğa qara dese, sen bunen razı olmalısıñ, ve buña qarşı olmamalısıñ.
Böyle etip, bizni terrorcılıq patlavlar, atışlar, ölümler, azaplar olğanı degil, kitap oqumağa olğanına inandırmağa isteyler. Bu Rusiyeniñ siyasetidir.
Amma öz-özüni aldatmaq mümkün degil, kitap oqumağa terrorcılıq degil, bunı er kes añlay. Bugünde RF-teki siyasiy yönelişi turğun degil, deñişip tura. Bir kün kelir, ve er kes bizn qırımtatarla, Ukraiyna vatandaşları siyasiy sebeplerden mahkemelengenlerimizni aytacaqlar. Suçlular ise cezalarını alacaqlar.
İzzet Abdullayev - qırımtatar, ekinci Aqmescit "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ mabüsi, Rusiye akimiyeti tarafından tevqif etilgen ve apis cezasına mahküm etilgen, aq qoruyıcılar tarafından siyasiy mabüs kibi tanılğan.
«Fikir» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net . Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
AQŞ prezidenti Jo Bayden Ukrainağa 40 milliard dollar köleminde kömek beru jönindegi jaña qwjatqa qol qoydı. Bwl somanıñ teñ jartısınan astamı (23,4 mlrd) äskeri kömekke arnalğan, al özgesi gumanitarlıq kömekterdi qamtidı.
Resey armiyasınıñ alğaşqı auqımdı şabuılın toytarğannan keyin Ukraina prezidenti Volodimir Zelenskiy qarulı küşterine soğıs wşaqtarı men özge de tasımal tehnikaları berilgen jağdayda Resey küşterin jeñip şığatının aytıp, Batıs elderinen äskeri kömektiñ kölemin arttırudı swrağan bolatın.
Bwğan deyin Pentagon Ukrainağa 332 million AQŞ dolları köleminde äskeri kömek bergeni turalı jariya etken bolatın. Säuir ayında AQŞ Ukrainağa alıs qaşıqtıqtan nısananı joyuğa qabiletti artilleriyalıq qarularmen qatar anti-artilleriyalıq radarlardı da bergen edi. Mäskeu köz kezeginde AQŞ-tıñ bwl äreketin ayıptap, diplomatiyalıq nota tapsırğan bolatın.
Al, Qwrama Ştattar Bayden qol qoyğan jaña qwjatqa say beriletin qaru-jaraqtıñ tömendegidey tizimin jariya etti.
Qaru-jaraqtar sanı
Stinger zenittik jüyeleri – 1400+;
Javelin tankke qarsı qaru jüyesi – 5500+;
Özge de brondalğan zenittik jüyeler – 14 000+;
Kommutatorlı dron jüyeleri – 700+;
155 mm gaubicaları – 90 dana;
155 mm artilleriyalıq snaryadtarınan – 200 000+;
155 mm gaubicalardı alıp jüretin taktikalıq maşina – 72 dana;
Mi-17 tikwşağı – 16 dana;
Şağın atıs qarularınan – 7000+;
Oqtar – 50 000 000 ;
Sauıttı kiimder men dulığalar – 75 000;
Phoenix Ghost taktikalıq wşqışsız wşu jüyelerinen – 121 dana;
Anti-artilleriyalıq radardan – 17 dana;
Keñistikti baqılauşı radardan – 2 dana;
Lazermen basqarılatın zımıran jüyeleri;
Bwdan tıs:
Jüzdegen küşeytilgen joğarı jıldamdıqtı talğamaytın kölikter;
200 dana M113 sauıttı transporterler;
Puma wşqışsız wşu jüyeleri, jağalau baqılaytın jürgizuşisiz qayıq;
M18A1 Claymore jayau äskeriniñ oq-därileri;
Kedergilerdi joyuğa arnalğan S-4 jarılğış jäne joyğış jabdıq;
Taktikalıq qauipsiz baylanıs jüyeleri;
Tüngi köru qwrılğıları, teplovizorlar, optika jäne lazerlik qaşıqtıq ölşegişter;
Kommerciyalıq sputniktik beyneleu qızmetteri;
Jarılğış zattardı zalalsızdandıruğa arnalğan qorğanıs qwraldarı;
Himiyalıq, biologiyalıq, radiologiyalıq, yadrolıq qarudan qorğau qwraldarı;
Alğaşqı medicinalıq kömek körsetu qwraldarın qamtığan medicinalıq kerek-jaraqtar;
Elektrondıq bloktau jabdıqtarı;
Dala jabdıqtarı jäne qosalqı bölşekter.


text:
Sıñırlav tedbirlerine ve izolâtsiya rejimine baqmadan, Yalta akimiyeti kurort mevsimine azırlana.
Bunı şeer memuriyetiniñ başı İvan İmgrunt haber etti.
"Yüksek azırlıq rejiminiñ sıñırlavlarına baqmadan, mayısnıñ 1-inde Yalta turistlerni qabul etmege azır olmalı, atta olar kelmese bile", - dedi memuriyet başı.
Bundan gayrı o qoştı ki, şimdi yol teşikleriniñ tamirlevi, çeçekliklerniñ abadanlaştıruvı, plâjlarnıñ azırlaması içün kelişken vaqıttır.
Qırımda özüni izolâtsiya etüv rejimi aprelniñ 30-na qadar, Aqyarda ise aprelniñ 12-ne qadar uzatıldı.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Ukraina mudafaa naziriniñ birinci muavini Bogdan Butsanı taqiqat vaqtına vazifelerinden boşattılar.
İşbu qarar bugün ükümetiniñ resmiy saytında aşkâr etildi, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
İyünniñ başında o vaqıt Ukraina prezidenti memuriyetiniñ başı muavini vazifelerini eda etken Andriy Sençenko prokuraturada Butsağa nisbeten cinaiy işni açmaq içün negiz bar olğanını qayd etken edi.
Ükümetke onıñ şübeli areketleri aqqında mektüp yollanıldı, esasen Silâlı quvetlerniñ kelişmegen tehnikiy donatuvı ile bağlı şikâyetler.
İyün 6 künü baş nazir Arseniy Yatsenük Butsağa nisbeten tekrar taqiqat belgilengenini qayd etken edi.


text:
Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kulebanıñ fikirince, Rusiye «Qırım platformasınıñ» muvafaqiyetini eksiltmege» tırışacaq. Bu aqta o, «Obozrevatel» ukrain haber agentligine intervyüda ayttı.
«(Rusiye vekilleri – QA) kelsin. Qırımnı qaytaruv ile bağlı muzakere esnası kerek. Muzakerelerniñ kün tertibinde tek bir mesele olacaq – Rusiyeniñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyardan çıqmasınıñ modalligi ve bu topraqta Ukraina suvereniteti ve yurisdiktsiyasınıñ ğayrıdan tiklenmesidir. Olarnen başqa laf etecek bir şeyimiz yoq. Davet etem!», – dep bildirdi Kuleba.
Kuleba, «sorav, media cevapları, tış siyaset mütehassıslarınıñ cevaplarına köre – bu teşebbüs («Qırım platforması» – QA) tam oldı», dep qayd etti.
Rusiye, Kulebanıñ beyanatını daa izaatlamadı.
Nazir Kuleba Rusiyeniñ, hususan Rusiye Devlet dumasınıñ deputatı, Qırımnıñ sabıq Rusiye prokurorı Natalya Poklonskayanıñ Dnipro suvınıñ Qırım içün kesilmesi sebebinden Birleşken Milletlerge muracaat etmek ıntıluvları neticesiz olacaq, dep tüşüne.
Qırımnı işğalden qurtaruv halqara meydançığı (Qırım platforması) – Ukraina akimiyetiniñ qırımlılarnıñ aqlarını qorçalamaq ve işğal altındaki yarımadanı azat etmek içün Ukraina ve halqara ortaqlarınıñ areketlerini koordinatsiya etmek içün muzakere platformasınen bağlı teşebbüsidir.
2020 senesi sentâbr ayında Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-nci sessiyasında iştirakçi memleketlerni bu platforma qurulmasına qoşulmağa çağırdı.
Daa evel böyle planlarını Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi ve Ukraina Tış işler nazirligi aydınlatqanlar. Ukraina Tış işler nazirligi, Donbastaki zıddiyetni çezüv ve Qırımnı işğalden qurtaruv muzakere meydançıqları bir-birinden ayrı olmalı, dep tüşüne.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar bildirgenine köre, Rusiyeni Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasında iştirak etmege davet etecekler, amma iştirak etecegine inanmaylar. Bundan evel Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, Rusiyeni bu meydançıqta körmey, dep ayttı.
2020 senesi oktâbr ayında Poloniya Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platforması çerçivesinde çalışmağa meraqlı, dep bildirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy bildirgenine köre, Avropa Birliginiñ liderleri Avropa Birliginiñ Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına qoşulmağa azır olğanını ayttı. Resmiy Kyiv Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına Türkiye, Malayziya, Slovakiya, Büyük Britaniya ve diger memleketler qoşulır, dep bekley.
Kreml, Qırım meselesi qapatıldı ve Rusiye onı halqara muzakerelerge almaycaq, dep bir qaç kere bildirgen edi.


text:
Aqmescit rayonınıñ sakini İsmail Ramazanov internette nefret ve duşmanlıq qozğatqanında qabaatlanğanı içün tahqiqat izolâtorına barıp tüşti. Tahqiqat Ramazanovğa, Rusiyede yasaq etilgen Zello internet-radiosında söylegen ibarelerni isnat ete. O, qabaatnı tanımay ve FSB hadimleriniñ onı köteklep itiraf etmege mecbur etecek olğanlarını bildire.
Yanvar 23 saba erte Rusiye telükesizlik hadimleri Novıy Mir köyüniñ 31 yaşlı sakini İsmail Ramazanovnıñ evine tintüv etmege keldiler. Olar Ramazanovnıñ odasında Makarov tapancasınıñ qurşunlarını tapqan emişler. Bundan soñ onı yaqaladılar. Daa soñra mahkeme onı bir ayğa apis etti.
«Defalarca başıma, büyreklerime, qollarıma uruldım»
Sıñırlav tedbiriniñ saylanması boyunca mahkemeden evel Ramazanovğa kimseni yibermediler. Bir kün ve bir gece o, telükesizlik hadimleriniñ qolunda edi. Ve artıq mahkeme zalında o, FSB hadimleri tarafından köteklengenini bildirdi.
Ramazanov: «Men FSB hadimleri tarafından köteklendim. Tünevin saba ana-babamnıñ evinde ve meni belli olmağan yerge alıp ketkenlerinde maşinada. Yardım içün muracaat ettim, lâkin ekimler israr ile red etti. Qaburğalarım, eñsem ve başım ağıra. Oturışuvda iştirak etip olacağım ya da yoq, bilmeyim», – dedi.
Oğlunıñ köteklengenini yaqınları ve mahkeme zalına «acele yardım»nıñ çağırılması boyunca muracaat etken advokat Aleksey Ladin tasdiqlaylar.
Advokat: «İsmail, oña qarşı FSB hadimleri tarafından fizikiy küçniñ qullanılğanını bildirdi. Onı defalarca başına, büyreklerine, qollarına urdılar. Onda parmaq pertildi. O, atta saqçısı olğan FSB hadimini, oña qarşı fizikiy küç qullanğan şahıslardan biri olaraq kösterdi. İç şübhesizdir ki, bu munasebet ile şikâyet yazacaqmız. Bu meseleni al etecekmiz, onı böyle qaldırmaycaqmız», – dedi.
«Qırım birdemligi»niñ malümatına köre, aman-aman eki kün İsmail Ramazanovğa aş ve sıcaq urba bermediler.
Faaliyetçiler: «İlmail, yaqalanğanından berli oña aş ve suv bermegenlerini bildirdi. Sıcaq urba bermey ediler – onı evden futbolka ve onıñ üstüne kiygen kurtkanen alıp kettiler. Babası ketirgen ev aşını oña kimse alıp bermedi!» – dep beyan ettiler.
Yaqalanğanından berli oña aş, suv ve sıcaq urba bermediler
Daa soñra olar tevqif etilgen şahısqa suv berip olğanlarını bildirdiler
Makemede bulunğan Azatlıq Radiosınıñ muhbiri Anton Naumlük, mahkeme Ramazanovnıñ apis etilgeni aqqında qararını ilân etkende, o, çekken ağrıdan dolayı ayaqta zornen tura edi, lâkin akem «acele yardım»nıñ çağırılması aqqında ricanı red etti, dep yaza.
O, mahkeme oturışuvnıñ bu levhanı şöyle tasvir ete: «Advokat Aleksey Ladin, muhakeme etilgen şahısnıñ mahkeme oturışuvında iştirak ete bilgenine dair ekimler tarafından hulâsanıñ çıqarılması içün «acele yardım»nı çağırmağa rica etti. Ondan: «Ekspert sizni baqqan soñ bedeniñizge zarar berildirmi?», dep soradı. «E». Prokuror, yanvar 23-te Ramazanovnıñ hastahanege yapqan muracaatı boyunca ekspertiza tarafından çıqarılğan ve içinde beden zararları aqqında şaatlıqlar olğan hulâsanı taqdim etti. Ramazanov ayaq üstünde turıp olamay, oña oturıp iştirak etmege izin berdiler. O, ağrıdan betini bürüştire ve zornen laf ete. Neticede akem «acele yardım»nı çağırmaq ricasını red etti».
Neticede mahkeme İsmail Ramazanovnı 30 künge apis etti. Yanvarniñ 24-nde o, muvaqqat tutuluv izolâtorına yollandı.
«Ruslarğa qarşı yaman sözler söyledi»
İsmail Ramazanov yaqalanğan künü Rusiye Tahqiqat komitetiniñ Qırım boyunca idaresiniñ matbuat hizmeti, Aqmescit rayonı sakinini Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 282-nci maddesiniñ 1-nci qısmında közde tutulğan cinayet (internet vastası ile nefret ve duşmanlıqnı qozğutuv, ve bunıñ kibi de millet ya da bir de bir içtimaiy grupqa mensübiyet alâmetine köre bir grup şahıslarnıñ menligini aşalav) işlegeninden şübheli sayalar, dep bildirdi.
Bildirüvde: «2017 senesi oktâbrinde şübhe altında bulunğan şahıs, internet-radiostantsiyanıñ imkânlarından faydalanıp, açıqtan, ekspertniñ hulâsasına köre, ekstremistik olğan sözlerni söyledi. Al-azırda işlengen cinayetniñ bütün tafsilâtları tayin etile», – denile.
Muessisede iş boyunca tafsilâtlarnı bildirmeyler ve informatsion talapnen muracaat etmekni tevsiye eteler.
Aleksey Ladin Qırım.Aqiqatqa, İsmail Ramazanovğa qarşı işniñ tamam şu madde boyunca açılğanını tasdiqladı.
Ladin: «Qabaatlav tarafınıñ versiyasına köre, imayem altında bulunğan şahıs Zello internet-radiosında, FSB mutehassısnıñ hulâsasına köre, içinde ruslar içtimaiy grubuna qarşı duşmanlıq ve nefret qozğatmağa davet bulunğan ibarelerni söyledi. Biz ekspertizanıñ hulâsasını – bu ibarelerde mezkür davetler barmı yoqsa yoqmı, teşkerecekmiz», – dey.
Zello internet-ilâve ratsiya rejiminde çalışqanı içün operativ surette bir qaç suhbetdeşni bir-biri ile alâqalı olaraq tutmağa imkân bere. Rusiyede onı, keçken yılı «Platon» sistemasına qarşı kütleviy surette narazılıq köstergen uzaq menzilli yük maşinalarınıñ aydavcıları qullandı. Roskomnadzor (Alâqa, informatsion tehnologiyalar ve kütleviy kommunikatsiyalar saasında nezaret boyunca federal hizmet – QA), Zello platformalarını yasaq etilgen saytlar cedveline kirsetip, olarğa irişüvni sıñırladı.
İsmail Ramazanov ifadeler berüvden vazgeçti ve öz qabaatını tanımay. O, Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından onda tapılğan qurşunlarğa munasebetini inkâr ete. Onıñ aqrabaları, qurşunlar tışarıdan ketirilip qıstırıldı, dep tüşüneler.
Qırım sakinine isnat etilgen ibarelerniñ oña alâqasını isbatlağan deliller şimdilik taqdim etilmedi.
«İşkir köy yigiti»
Apis etilgen şahısnıñ köydeşleri, onıñ qurşunlarğa ve duşmanca ibarelerge alâqası olğanında şubheleneler, çünki o, imanlı, musulman qanunlarını eda etken adamdır.
İsmail – dinni kütken musulman, işkir köy yigiti. Onıñ aqqında iç kimse yaramay söz aytmaz
İsmail Ramazanovnıñ köydeşi «Qırım birdemligi»ne: «İsmail – dinni kütken musulman, beş vaqıt namaz qıla. Men onıñ bu şeylerni ... onda qurşun taptılar ve ilâhre yapa bilecegini ömürimde tüşünmem ve bunıñnen razı olmam. O, işkir köy yigiti. O, oña muracaat etkenler kim olsa olsun, er keske yardım ete. Onıñ aqqında iç kimse yaramay söz aytmaz», – dedi.
İsmail Ramazanovnıñ tanışları, adlarını bildirmemek şartı ile, Qırım.Aqiqatqa apis etilgenniñ faaliyetçi olmağanını, ev iqtisadınen oğraqanını bildirdiler.
İsmail öz halqı içün qasevet çeke ve oña qol tutmağa tırışa
Suhbetdeşimiz: «İsmail mal yetiştire, yazda qarpız ve mısır saça. Malnı etke berip ve tarladan qarpıznen mısır satıp, kününi köre», – dey.
Köydeşi: Ramazannıñ qorantası daa yoq, lâkin milliy bayramlarda o, qomşu balalarnı quvandırmağa tırışa, dey:
«İsmail öz halqı içün qasevet çeke ve oña qol tutmağa tırışa. Bizde bayramlar olğanda o, er vaqıt öz maşinasınen qarpızlar ve pişirilgen mısır ketire. Bunı o, balalar içün yapa, olarda daa çoq quvanç olsun, dep. O, er vaqıt yardımğa azır, ağır daqiqada er vaqıt yardım ete».
İsmail Ramazanovnı fevralniñ 24-ne qadar apis ettiler. Oña isnat etilgen madde boyunca büyük miqdarda cöreme ya da bir yıldan dört yılğace mecburiy işler ve ya beş yılğace azatlıqtan marum etilüv cezaları tayin etilmek mümkün.


text:
Dmitriy Mendeleev
Dmitriy Mendeleev (orıs. ДMиTpий ИBaHoBич MeHдeлeeB, 8 fevral 1834, Tobolsk – 2 fevral 1907, Sankt Peterburg) orıs ximigi. Ol elementlerdin' periodlıq kestesinin' birinshi nusqasının' baslı jaratıwshı bolg'an. Aytıwlarınsha, Mendeleev pasyans, solityor karta oyınların jaqsı ko'rgen, solay etip izbe-izlikti ko'riw a'meli bolg'an. Ol kartalardı elementlerde ha'r qıylı usıllarda diziwge ha'reket etti. O'z gezeginde, birinshi elementlerdin' periodlıq kestesi karta oyını sıyaqlı jıynaldı.


text:
Mehir kitapxanası
- By ApMaH --
- Monday, 20 Jun, 2022
2022 jıl 21-iyun kúni Qaraqalpaqstan Respublikası málimleme kitapxana orayı tárepinen “Mehir kitapxanası” joybarı tiykarında “Hár bir balaǵa itibar” atamasında kóshpeli kitapxana shólkemlestirildi.
Kóshpeli kitapxananı Úlketanıw mag‘lıwmatlar sektorı baslıg‘ı Gúlmira Ablakimova Nókis qalası «Nawbáhár» mákan puqaralar jıyını turǵını I topar mayıbı Jandarbek Baltabaev shańaraǵına kitapxana orayı fondınan jazıwshı shayırlarımızdıń jańa ádebiyatlarınan alıp bardı hám ádebiy kitaplardıń mazmunı menen tanıstırıp ótti.
“Mehir kitapxanası” joybarı sheńberinde Qaraqalpaqstan Respublikası Málimleme - kitapxana orayı tárepinen kitaplar sawǵa etildi.


text:
Türkiyeniñ ğarbiy yalısındaki Bodrum şeeriniñ rayonında Ege deñizinde iyünniñ 17-nde qayıq avdarılıp battı, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Qaza neticesinde 12 insan elâk oldı (cesedleri 32 metr terenlikte tapıldı). 31 insan qurtarıldı. Bu aqta Deutsche Welle Türkiye yalı qaravulınıñ malümatına esaslanıp bildire.
Bu malümatqa köre, qayıq Yunanistanğa baracaq olğan migrantlarnı taşığan edi. Qaza sebepleri, qayıqta olğan migrantlarnıñ vatandaşlığı şimdilik belli degil.
Türkiye yalı qaravulı eki gemisiniñ ekipajları migrantlarğa yardım etmege keldi. Vertolöt ve dalıcılar taqımı qoşuldı.
Dört yıl evelsi Türkiye Yaqın Şarq ve Afrikadan Ğarbiy Avropağa baracaq olğan migrantlar içün esas aqtarma yerlerinden biri oldı. 2016 senesi Ankara ve Avropa Birligi arasında tizilgen añlaşma neticesinde qaçaqlarnıñ sayısı eksildi, amma az olsa da, bar edi.


text:
Keçken raatlıq künleri Aqmescitte sıcaqlıq rekordı qayd etildi.
Bu aqta Qırımdaki gidromettsentr yolbaşçısı Tatyana Lübetskaya «Krıminform» akimiyet tarafdarı saytına bildirdi.
Onıñ malümatına köre, cumaertesi künü Aqmescitte ava arareti 36,4 derece oldı.
«İyülniñ 4-nde Aqmescitte sıcaqlıq rekordı oldı. 1996 senesi 35,5 derece, keçken cumaertesi künü 36,4 derece qayd etildi – iklim normasından 1,1 derece yüksek», – dep tarif etti Lübetskaya.
Soñki sefer Qırımdaki sıcaqlıq rekordı aqqında 2020 senesi mart ayında haber etken ediler, o vaqıt ava arareti +25,2 derece oldı.
Qırımda iyülniñ 8-ne qadar anomal sıcaq aqqında tenbileyler. Azaq deñizinde suv sıcaqlığı +27 derecege köterildi.


text:
İsviçre Qırımnıñ işğali içün Rusiyege qarşı sanktsiyalar cedvelini keñişletti. Bu cedvelge sekiz insan qoşuldı, olarnıñ arasında Qırım ve Aqyar boyunca Rusiye FSB yolbaşçısı Leonid Mihaylük. Bunıñ aqqında memleketniñ İqtisadiyat üzre Devlet kâtibiyetniñ saytanda yayınlanğan beyanatta yazıla.
Leonid Mihaylüktan ğayrı sanktsiyalar altına Qırım ve Aqyar boyunca Rusiye Tahqiqat komiteti ofisiniñ reberi Vladimir Terentyev, Moskvanıñ nezaretinde olğan Qırım qadıları Viktor Mojelânskiy, Galina Redko, Mihail Belousov, Andrey Dolgopolov, tahqiqatçı Magomed Magomedov ve prokuror Yevgeniy Kölpikov oğradı.
Olar Ukrainanıñ topraq bütünligini, suverenitetini ve mustaqilligini bozğan ve tehdit etken siyaset ve areketlerni faal desteklegeni içün qara cedvelge kirsetildiler.
Sanktsiyalar sebebinden Qırım yarımadasına dair ukrain akimiyet organları tarafından berilgen sertifikat olmadan mallarnıñ ital etilüvi yasaq. Bundan ğayrı bir sıra isviçre mallarınıñ ihrac etilüvi yasaq.
Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilüvi
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
"Qırım birdemligi" birleşmesi avgust 31-inde saba tintüvlerden soñ tutulğan faallerni imaye etecek advokatlarnıñ adlarını ayttı.
Böylece, tutulğanlarğa yuridik yardımnı böyle adokatlar yapacaq: Aleksey Ladin (Ayder Kadırov), Emine Avamileva (Enver Topçı), Safiye Şabanova (Ayder Ablâkimov) ve Marlen Halikov (Ridvan Ümerov).
Emil Kurbedinovnıñ aytqanına köre, advokatlarnıtintüvlerge yibermediler. "İnterfaks" matbuatına tefsir bergende o, adliyeciler müşterilerinen körüşmegence, olar Rusiye Cinaiy kodeksiniñ qaysı bir maddesi boyunca şübeli sayılğanı belli olmaz.
Daa evel Seyitler rayonında "Qırım birdemligi"niñ jurnalisti, "Grani.ru" mühbiri Ayder Kadırovnıñ evi tintilgeni bildirile. Bundan ğayrı Seyitler Vaqıf (Razlivı) köyünde Seyitler soqağında tintüv yapılğanı haber etile edi. Onıñnen beraber İçki rayonında (İçki qasabası, Zolotovo soqağı) Enver Topçınıñ ve Sudaqta (Çalaş Smail soqağında) faal Ridvan Ümerovnıñ evi tintildi.
Rusiye quvetçileri bu vaziyetni açıq tefsir etmey.


text:
İlhaq etilgen Aqyarda saat 8:00 rusiyeli şeer parlamenti saylavları icün saylav bölükleri açıldı, dep bildire Aqyarnıñ rusiyeli saylav komitetiniñ malümatına esaslanıp "Krıminform" haber agentligi.
Beyanatqa köre, umumen 180 saylav bölügi açıldı, olar saat 20:00 qadar çalışacaq. Saylavlarda altısaylav cedveli boyunca namzetler ve 54 bir mandatlı namzet iştirak ete. Aqyarda saylavlar içün episi olıp 637 biñ billüten azırladılar.
Matbuat, saylav komitetine esaslanıp, bildirgenine köre, parlament saylavlarında LDPR, Pensiyalılar partiyası, RFKP, "Adaletli Rusiye" ("Spravedlivaya Rossiya"), "Rusiye Kommunistleri", "Yedinaya Rossiya" ("Yekâne Rusiye") partiyalarıiştirak etecek. "Velikoye Oteçestvo" ("Ulu Vatan"), "Partiya dela" ("İş partiyası"), "Rusiye veteranları partiyası", "Rodina" ("Vatan") ve "Zelönıye" ("Yeşiller") partiyalarına saylavlarda iştirak etmege izin bermediler.
Bundan ğayrı, sentâbr 8-inde ilhaq etilgen Qırımda yarımadanıñ rusiyeli parlamentine ve yerli şuralarına rusiyeli saylavlar keçe.
Rusiye akimiyeti, Qırım ve Aqyarda Qırım parlamenti ve yerli şuralarnıñ saylavlarını 2019 senesi sentâbr 8-inde keçire. Ukraina, ABD, Aropa Birligi ve dünyanıñ daa bir sıra memleketleri bu saylavlarnıñ qanuniyligini qabul etmey.
Daa evel Ukraina mebusı, "Avropa birdemligi" partiyasınıñ daa bir reisi İrına Geraşçenko, Ukrainanıñ Yuqarı Radasını, rusiyeli saylavlarnıñ neticelerini qabul etmemege çağırttı.


text:
Aprelniñ 14-nde saba Aqyarda yañı koronavirus hastaları aqqında haber etilmey, dep bildire şeerniñ Rusiye ükümeti. 606 insan ekimlerniñ közetüvi altında buluna.
«Yuqunç hastahanesinde COVID-19 diagnozı tasdıqlanğan üç insan buluna, olar kerekli tibbiy yardım ala. 48 kişi yuqun hastahanesinde közetüv altında buluna. 558 insan yaşağan yerinde közetüv altında qala», – dep aytıla haberde.
Qayd etilgenine köre, observator olaraq çalışqan «İzumrud» pansionatına Daşa Sevastopolskaya hastahanesiniñ hastaları ve hadimleri, dördünci şeer hastahanesiniñ tibbiyet hadimleri ketirildi, Daşa Sevastopolskaya hastahanesinden 25 hasta doquzıncı şeer hastahanesine avuştırıldı.
Aqyarda vatandaşlar özüni izolâtsiya etüv rejimini bozğanları içün 24 protokol tizildi. Rusiye mahkemesi memuriy davalardan biriniñ qararını bu afta çıqarmağa niyetlene.
Aqyarda aprelniñ 13-nde yedi koronavirus hastası qayd etildi. Umumen 583 insan COVID-19 telükesi sebebinden ekimlerniñ közetüvi altında buluna.
Qırımda özüni izolâtsiya etüv rejimi aprelniñ 30-na qadar, Aqyarda ise aprelniñ 19-na qadar uzatıldı.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Ukraina Silâlı Quvetleriniñ polkovnigi, Belbekte 204-nci taktik aviatsiya brigadasınıñ komandanı Yuliy Mamçurnı al-azırda «qıtağa» ketmek içün şeylerini cıya.
Bunı polkovnikniñ apayına bazanıp, «Ukrainskaya pravda» bildire.
Yuliy Mamçurnı bugün konvoy nezareti altında Aqyarğa ketirdiler. Anda o şeylerini cıydı. Şimdi ise onı öyle de konvoy nezareti altında Qırımdan alıp keteler.
Belli olğanı kibi, o, bir qaç kün devamında rusiye arbiyleriniñ esirliginde edi.
Bir saat evelsi Ukraina prezidenti vazifelerini eda etken Oleksand Turçinov Mamçurnıñ ve diger ofitserleriniñ azat olunuvı aqqında bildirdi.


text:
Naile İbraimova – 21 yaşında bir Aqmescit yırcısı. Yılnıñ başında «O ses Ukraina» yarışı sayesinde onı tanıdılar. Naile leyhanıñ dört idmancısını sesinen ayrette qaldırdı, amma oca olaraq semetdeşi Jamalanı sayladı. Qız ayta – yarışqa Qırım işğalinden soñ bölüngen aileni birleştirmek içün keldi. Qırım.Aqiqatqa bergen intervyüsında tuvğan ev ne ifadelegenini ve muzıka ne içün yaqınlaştırğanını tarif etti.
– Qırım işğali qorantañızdaki munasebetlerge nasıl tesir etti?
– Er bir evde vaziyet deñişti, tek menim evimde degil. Belli bir basqı peyda oldı. Er kesniñ öz fikiri bar, menim ailem ise başqa. Anam – rus, babam – qırımtatarı. Er kes öz tarafını tuta, qavğalar bitmey. Çoqusı bitaraf qala, amma qartanam endi bayağı yaşlı, er şeyni afu etip olamay. Babam ise açuvlana. Özüne yer tapamay edi.
Qartanam daa beter yapa: «Sovetlerde anda yaşadım da, er şey güzel edi». Özü Moskvadan. Babam ayta: «Menim evimde yaşaysıñız». Vaziyet kergin. Babamnıñ alı menim içün pek müim. O, duyğulana ve açuvlana. Qırımtatarlar bu vaziyetni qabul etmedi.
Men bu kerginlik ketsin istedim. Qorantağa kelsem, küç almağa isteyim. Amma evge kirseñ – vaziyet kergin olğanını is etesiñ. Men kelsem, er kes bir-birini sevgen, şaqa etken bir qorantağa qaytacağını tüşündim. Şimdi ise başqa mevzunı muzakere etemiz. Meni ve «O ses Ukrainanı» laf etemiz. Olar ilham alıp, tekrar yayınlarnı baqa ve mennen beraber yırlaylar – er şeyni yañıdan yaşaymız. İnanılmaz bir duyğu. Sıcaq bir müit.
– Qırımda iştirak etken canlı yayınlarıñıznı baqalarmı?
– İstegen baqa – imkânlar çoq. İstegi olğan er kes bunı yaptı. Amma bazı yayınlar yoq ola, bozuvlar ola.
Qırımda maña o qadar qoltutqanlarını bilmey edim. Uzaq soylarımız peyda oldı – ruhumız da köterildi. Qırımğa kelsem, olarğa ilham bergenimni aytalar.
İnsanlar raat olmağanını is etem
– Qırımdan Kyivge kelip qoltutqanlar barmı?
– Er kes soray: «Qıyın degilmi? Qırımdansıñ da. Er kes seni anda sıqıştıra». Bu leyha sayesinde kösterdim – Ukrainanı istegen ve sevgen yapsın. Areket etiñiz. Eşyalarıñıznı toplap areket etiñiz. Em rus, em ukrain sıñırlarından keçkende er kes muvafaqiyet tiley edi.
– İşğal aileñizdeki vaziyetke tesir etti. Umumen ne deñişti, «yañı» Qırımda özüni nasıl is etesiñiz?
– İnsanlarnen munasebetlerimiz deñişti, biraz zor oldı. Er kes taş taşığan kibi ağır oldı. Qıyın edi. Şimdi bir qarar oldı, lâkin insanlarnıñ açuvı is etile. Men bütün menfiy duyğularnı is etem. İnsanlar raat olmağanını is etem.
– «O ses Ukraina» yarımı çerçivesinde icra etken ve icra etmek istegeniñiz şeyler arasında farq barmı?
Ukrain yırı olsa, er kes toqtalıp, diñlemege başlay edi
– Asılında bizler Imagine Dragons, Radioheadni icra etemiz... «Druga rika», «Odin v kanoye», «Antıtila», «Skay» ve diger ukrain taqımlarınıñ yırlarını da icra etemiz. Qırımdaki müessiselerde çıqış yapıp, ingliz yırlarını çoq yırlay edim, amma ukrain yırı olsa, er kes toqtalıp diñlemege başlay edi. Halq qoşulıp, minnetdarlığını bildire edi.
– Leyhada ne icra etmek ister ediñiz?
– Maña er kes ayta: qırımtatarca yırla. Balalığımdan berli qırımtatar halq yırlarını aytam. Mayıs 18-de qasabamda çıqışta bulunğan edim. Bayramda çıqış yaptım. Küçük bir kontsertim olğan edi. Menim başlanğıçım oldı. Muzıka ceetinden inkişafıma bir isse oldı. Birinci ocam bile maña özü yazğan qırımtatar yırlarını ögretken edi. Bu güzel yırlar, ümüt etem ki, dünya da olarnı eşitir.
– Qırımtatar halq yırlarına sarsılasıñızmı?
– Halq yırlarını alâ daa sarsılam. Kederlensem, ana tilinde türkülerni hatırlayım. Ana tilinde de dua etem.
– Balalıqtan qırımtatarca laf etmege ögrendiñizmi?
Kederlensem, ana tilinde türkülerni hatırlayım
– Qırımtatar tilini pek yahşı bilmeyim. Ana-babam da az laf ete... Maalesef, bir çoq qoranta qırımtatarcanı az qullanıp başladı. Amma bir çoq mektepte qırımtatar tili dersleri peyda olmağa başladı. Evde ise qırımtatarca film ve mültfilm olğan kanallarnı qoymağa tırışamız. Bunı añlamay edim. 18 yaşında olğanda dey edim: nege o kerek? Amma ana tilimni bilmegenimni o qadar is etem ki. Ebet, qırımtatarca yırlağan yırlarımnı añlap, özümden keçirmege tırışam.
– Naile, «O ses Ukraina» leyhasında Jamala ile çalışmaq nasıl?
– Sanağa çıqmazdan evel er kes menden angi idmancığa barmaq ister edim, dep soray edi. Men Jamalağa, dep ayttım. O, muzıkanı seve ve üslübiy muzıkanı diñley. Onıñ muzıkası ve icrasında bu is etile. O, maña tuvğanım kibi kele, tamırlarımız is ettire. Başqasına barmaqnı tüşünmegen edim.
Qavehanede toplaşıp yırlaymız. Er kes bizge baqa, biz de deymiz: bağışlarsıñız, amma yırlağan insanlarmız. Jamala er vaqıt tam ayta ve artqaç bir şeyge vaqıtnı sarf etmey. O, ayta: mında yañlış yırladıñ, sesini köterdiñ, eksilttiñ, mında doğru yapmadıñ, – birden añlaşıla. Men eskiden muzıkağa canımnı berip, yañlış yırlay bile edim. Jamalanıñ sayesinde ise muzıkanı tüşünmege başladım. Canımnı bere edim, amma miyimni de söndürmeyim.
– Jamala sizge semetdeşiñiz olğanı içün qoltutacaq kibi qabaatlarnı eşitken ediñizmi?
– Şimdi küçlü bir basqı başlandı, çünki reyler degil, Jamala sayladı (soñki canlı yayından soñ – QA). «Semetdeşiñ olğanı içün...» Yoq! İlk sefer kelgenimde yanıma kelip ayttı: «Qırım iç de tesir etmedi. Seni qabiliyetiñ içün sayladım. Qırım ya da qırımtatarı olğanım sesime tesir etsin istemedim. Men samimiy ve namuslı bir insanım, begenmese edim, aylanmaz edim. Senden üç qat ziyade talap etecem».
– Angi muzıkalı janrda inkişaf etmek ister ediñiz?
– Çetel muzıkasını yapmağa istemeyim. İnglizce eñ güzelini tek inglizler yapar, olar anda yaşaylar. Bizler ise öz muzıka ve tilimiznen oğraşmaq kerekmiz. Farqlı muzıkanı sevem ve birleştirmege tırışam, çünki Jamala folklor ve eletron muzıkanı birleştirmek içün maña büyük ilham berdi. Ukrain muzıkasını qırımtatar ya da atta rus muzıkasınen birleştirmek – halqlarnı birleştirmek kibi ola. Bir qaç halqnı birleştiremiz kibi ola.
– Kelecegiñizni qayda köresiñiz?
– Bunıñnen bağlı çoq fikirim bar... Qırımnı pek sevem, Kyivde de inkişaf etmek ister edim. Qırımda eki-üç yıldan berli çıqışlarım ola. Anda çoq şey kördim ve is ettim. İnkişaf etmek içün yañı bir şeyler açıp, Kyivde devam etmek ister edim. Qırım evim olıp qalacaq. Amma doğğan yeriñ seni toqtatmamaq kerek. O, ancaq ilham bermeli.


text:
Avgustnıñ 30-nda Moskovada “Strategiya-30” rusiye teşebbüsiniñ iştirakçileri “Siyasiy mabüsler künü” eraylıq aktsiyasını keçirdi. Faalciler Tverskaya soqağında Qırım siyasiy mabüsleriniñ adlarınen plakatlarnı açtı.
“Piketler vaqtında körgenimiz kibi - Moskova sakinleri tek Oleg Sentsovnıñ adını bile. Amma, adet üzre, olarğa onıñ aqqında tek “bir şey patlatqanı” belli. Qırımtatarlar aqqında, olar “daima satqın olğanlar”ını bileler. “Ya kimni olar sattı, tovarişç Stalin ve onıñ yaqınlarını degilmi, aceba?”, - dep sorasañ, olar telâşlana, açuvlana, ve bu vaziyette eñ yahşısı - piket yerini deñiştirmek, çünki mıtlaqa polisni çağırtırlar”, - dep Qırım.Aqiqatnen paylaştı piket iştirakçisi Vera Lavreşina.
Rusiye oppozitsiya faalcileri “Strategiya-30” aktsiyasınıñ pir qısmı olaraq “Siyasiy mabüsler künü”ni er aynıñ 30-ına keçire. Olar siyasiy mabüslerniñ azat etmesi, Ukrainağa qarşı Rusiye tecavuzını toqtatması, Qırımnı işğalden boşatması talabınen barışıqlı aktsiya ve piketlerni keçire.
Evelleri faalciler rusiye apishanesinde açlıq tutqan ukrain rejissörı Oleg Sentsov ve başqa ukrain siyasiy mabüslerine qoltutuvnı bildirdi.


text:
Qazaqstanda parlament saylawı
Saylawda 6 säyäsi partiya qatnaşqan
Qazaqstanda parlamentnıñ tübän palatasın bilgeläw öçen waqıtınnan elek saylaw ütkärelgän.
Saylawda 6 säyäsi partiya qatnaşqan.
Anketa näticäläre 7% külämendäge kvotanı barı tik 3 partiyäneñ uza alacağın kürsätkän.
Saylawçılarnıñ 82% xakimiyättäge “Nur Otan" partiyäsenä tawış birüen beldergän.
İldä 16 saylaw töbägendä 9 millionnan kübräk saylawçı tawış birgän.
107 urınlı Qazaqstan parlamentı 5 yılda ber tapqır saylana.
Parlamenttağı 98 urın saylawda 7 % kvotanı uzuçı partiyälärneke ,9 urın isä Qazaqstan xalıqlar assambleyası tarafınnan kürsätelgän namzätlärneke bulaçaq.
Bäyläneşle xäbärlär
Putin Mirziyayıv belän Qaraqalpaqstannı söyläşte
Rusiyä İlbaşı Vladimir Putin Üzbäkstan Däwlät başlığı Şäwkät Mirziyayıv belän Üzbäkstanğa bäyle Qaraqalpaqstan üzidaräle cömhüriyätendäge wazğıyätne söyläşte


text:
«Strategiya-30» Rusiye teşebbüsiniñ faalleri sentâbrniñ 30-nda Moskvadaki Arbatta bir kişilik narazılıq aktsiyalarına çıqtı. Faaller siyasiy mabüslerge qol tutmağa istedi. Bu sefer sentâbr ayında çıqarılğan mahkeme ükümleri aqqında aytıldı, olarnıñ arasında Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davası» (Rusiyede yasaqlanğan teşkilât) da bar edi.
Bu aqta faal Vera Lavreşina Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi.
«Yañlış» iman, imannen bağlı «yañlış» subetler sebebinden. Bu timsaliy davalar: nasıl bir deşet içinde yaşağanımız körüne. İnsanlarnı qorçalamaq içün şimdilik bir şey yapıp olamaymız. Yekâne alet – internet yardımınen aydınlatuv. Bu siyasiy mabüslerniñ azat etilüvini tezleştirecegimizge kiçik bir ümüt bere. Rejim tüşmesini tezleştirecekmiz», – dep tüşüne Lavreşina.
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi sentâbrniñ 16-nda Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca üküm çıqardı. Marlen Asanov 19 yıl sert rejimli koloniyada, Memet Belâlov 18 yıl sert rejimli koloniyada ve bir buçuq yıl sıñırlav; Timur İbragimov 17 yıl sert rejimli koloniyada ve bir buçuq yıl sıñırlav; Server Zekiryayev 13 yıl sert rejimli koloniyada; Server Mustafayev 14 yıl sert rejimli koloniyada ve bir yıl sıñırlav; Seyran Saliyev 16 yıl sert rejimli koloniyada ve bir yıl sıñırlav; Edem Smailov 13 yıl sert rejimli koloniyada ve bir yıl sıñırlavğa üküm etildi. Ernes Ametov qabaatsız tanılıp, mahkemede azat etildi.
«Strategiya-30» aktsiyası çerçivesinde Rusiye muhalifet faalleri er aynıñ 30-nda toplaşıp, «Siyasiy mabüs kününi» keçire. Olar barışıq narazılıq aktsiyalarına çıqıp, siyasiy mabüslerniñ azat etilmesini, Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı istilâsınıñ toqtatılmasını ve Qırımnıñ işğalden azat etilmesini talap ete.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Sälät marafonı – sälätle balalar häm yaşlärne Sälät proektları, programmalarına cälep itä torgan möhim proektlarnıñ berse. Proekt kısalarında «Sälät» klubı aktiwistları kimendä ayga ber-ike tapkır Tatarstan Respublikası rayonnarına, şähärlärenä çıga häm Sälät oeşmasınıñ eşçänlege – proektları, programmaları, cäyge alannarı turında söyli. Marafon ukuçılarga Sälät eşçänlege belän yakınnan tanışırga, kızıksındırgan sorauların birergä, zur dus komandaga kuşılırga mömkinlek birä.
Proektnıñ maksatı – Tatarstan yaşlären icadi, intellektual häm ruxi üseş mömkinlege birä torgan Sälät proektlarına cälep itü.


text:
Rusiye nezaretindeki Qırım FVN-nde, yarımadada ava şaraiti bozulğanınen ve qar yağışı başlağanınen, qurtarıcı postlarnı açmağa azır olğanlarını bildirdiler.
Müessiseniñ beyanatında bildirilgeni kibi, ihtiyac olsa, böyle postlarnı Au Petride ve Anğara boğazında da qurarlar.
"Bayram künlerinde Ay Petride ve Anğara boğazında qurtarıcılar bulunacaq. Amma FVN şimdiden başlap, ava şaraitini közete - o bozulsa ya da qar yağsa, qurtarıcı postlar daa evel çalışıp başlaycaq", - dedi Rusiye nezaretindeki Qırım FVN-niñ başı Sergey Şahov.
Onıñ aytqanına köre, böyle punktlarda kerekli qurtaruv aletleri, donatması ve radio alâqa olacaq.
Oktâbrniñ 31-inde Qırımda birinci qar yağdı. Hususan, onı Aqmescitte ve Ay Petride kördiler.


text:
Çarşenbe künü, aprelniñ 10-nda, qırımtatar kütleviy haber vastalarınıñ jurnalistleri Qırımtatar jurnalistikası künü zenaat bayramlarını qayd ete.
Bu kün 2011 senesi Bağçasarayda qırımtatar kütleviy haber vastalarınıñ konferentsiyasında tesis etilgen edi.
Qırımtatar jurnalistikası künü maarifçi İsmail Gasprinskiyniñ «Terciman» eki tilli gazetasınıñ 1883 senesi aprelniñ 10-nda çıqqan ilk sanına bağışlandı.
Neşir türk ve musulman aleminde büyük rol oynadı, qırımtatar cemiyetiniñ uyanuvına ve yañartuvına yol açtı.
Rusiye işğal etken Qırımda Qırımtatar jurnalistikası kününe bağılanğan bir de bir tedbirler aqqında haber etilmey.


text:
İslâmiy ekstremistler, Sinay yarımadasınıñ şimaliy qısmında (Mısır / Yegipet) kiriş-çıqış noqtasını ücüm etti, eñ azından 10 polis öldürilgen. Bu aqta yerli akimiyet bildirmekte.
Memurlarğa köre, öldürilgenlerniñ arasında eki zabir bar, dep bildire Azatlıq Radiosı.
Şimdilik iç bir gruppa üçüm içün mesüliyetni özüne almadı.
Memurlar matbuatqa aytıp bergeni kibi, aydutlar zırhlı maşnanen sahrağa qaçmağa tırıştı, amma arbiy uçaq olarnıñ izine tüşti, bunıñ neticesinde eñ azından beş ücümci öldürildi.
2018 senesi Mısır Silâlı Quvetleri ve İçki İşler Nazirligi, Sinay yarımadasınıñ şimaliy ve merkeziy qısımlarında, Mısırnıñ Ğarbiy sahrasında ve Nil özeniniñ deltasında “Sinay-2018” terrorcılıqqa qarşı operatsiyanı keçirdi. O vaqıt Ukraina TİN ukrainlerge, Mısırğa ziyaretke azırlanğanda, havfsızlıq alını közde tutmağa tevsiye etti.


text:
Merkeziy saylav komissiyası Ukraina prezidenti saylavlarınıñ birinci tur neticelerini aprelniñ 7-nde resmiy şekilde çıqarıp, ekinci tur aprelniñ 21-nde olacağını ilân etti, dep bildire Azatlıq Radiosı.
Böylece, saylayıcılarnıñ 30,24%-ı Volodımır Zelenskıyge, 15,95%-ı şimdiki devlet yolbaşçısı Petro Poroşenkoğa, 13,40%-ı Yuliya Tımoşenkoğa, 11,67%-ı Yuriy Boykoğa, 6, 91%-ı Anatoliy Ğrıtsenkoğa, 6,04%-ı İğor Smeşkoğa, 5,48%-ı Oleg Lâşkoğa, 4,15%-ı Oleksandr Vilkulğa, 1,62%-ı Ruslan Koşulinskiyge qoltuttı.
Diger namzetler 1%-dan az rey qazandı.
Ukraina prezidenti saylavlarınıñ birinci turı martnıñ 31-nde oldı. Saylayıcılarnıñ 62,8%-ı iştirak etti.


text:
Rusiyede, sentâbr 7-sinde Rusiye-Ukraina mabüsler almaşuvı neticesinde azat etilgen ukrain deñizcilerniñ cinaiy davasınıñ tahqiqatını toqtatmadılar.
Bunı öz Facebook saifesinde Rusiye advokatı Nikolay Polozov yazdı.
"Bugün (sentâbrniñ - 16 - QA) ukrain deñizcilerniñ davası boyunca Rusiye FSB-siniñ Tahqiqat idaresine bardım. Ukrain deñizcilerniñ davaları, olarnıñ azat etilgeninden soñ da devam ete. Rusiyede olarğa qarşı cinaiy davanıñ tahqiqatı toqtatılmadı. Olar alâ daa qabaatlanğanlar statusında buluna, taqımımıznıñ advokatları, olarnıñ imayesini devam ete", - yazdı Polozov.
Onıñ aytqanına köre, şimdilik dava, cinaiy davanıñ malümatınen tanışuv basamağındadır.
"Advokatlarımız malümatnen tanış ola. Bizim maqsadımız - azat etilgen deñizciler içün er türlü menfiy yuridik aqibetlerni yoq etmektir", - qoştı Polozov.
Halqara deñiz uquqı mahkemesi mayısnıñ 25-nde Gamburgda Rusiye zapt etken ukrainalı deñizcilerniñ davası baqılğan toplaşuvda Rusiyeni arbiy gemilerni acele azat etip, Ukraina kontroline qaytarmasına qarar berdi.
Sentâbrniñ 7-nde Ukraina ve Rusiye arasında tutulğanlarnı deñişim kerçekleştirildi. 35 ukrainalı ile uçaq «Borıspil» Kyiv ava limanında qondı.
Oleğ Sentsov, Oleksandr Kolçenko, Volodımır Baluh, Edem Bekirov, Yevğen Panov, Pavlo Ğrıb, Stanislav Klıh, Mıkola Karpük, Roman Suşçenko, Artur Panov, Oleksiy Sizonovıç ve 2018 senesi noyabrde zapr etilgen 24 deñizci azat etildi.


text:
Aqmescitte tevqif etilgen qırımtatar faali Nariman Celâl SİZO-nıñ mahsus blokunda tutula. Anda o atta diger mabüslerden uzaqlaştırılğan. Bunı Celâlnıñ advokatı Nikolay Polozov haber etti.
Advokatnıñ sözlerine köre, sentâbrniñ 15-nde o advokat Emine Avamileva ile beraber Aqmescit SİZO-sında Nariman Celâlnı yoqlağan. Qırımtatar faali advokatlarğa olar ile körüşüv arfesinde onı "terroristik ve ekstremist cinayetlerni yapmağa meyili olğan birisi kibi" profilaktik esapğa alğanlarını bildirdi.
Advokat bu qararlar temyiz etilecegini bildirdi.
«SİZO-ğa endi tüşken diger mabüsler "karantinde" tutulıa, onı ise birden mahsus blokqa oturttılar. Kamerada eki adam, o "İyegova Şaatlarınıñ" figurantı ile beraber otura. Bundan ğayrı Narimannı apishane ekimleri baqqan ve çiçek hastalığı ve gepatit aşısını yapqanlar», – dep yazdı Polozov.
Evel advokat Nikolay Polozov Aqmescitte yaqalanğan qırımtata rfaali Nariman Celâlnıñ metübini yayınladı. Mektüpte Celâl böyle olacağına azır olğanını yazdı ve halqnı keri çekilmemege ve toqtamamağa çağırdı.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Olarnıñ arasında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. Eki doğmuş qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar eki ayğa apiske alındı, Azizniñ babası Eskender Ahtemov 10 künge apiske alındı. Asan Ahtemovnıñ qardaşı Arsen 15 künge apiske alındı. Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı eki ayğa – noyabrniñ 4-ne qadar apiske aldı. Nariman Celâl bütün qabaatlavlarnı inkâr ete.
Advokat Ayder Azamatovnıñ Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, Aqmescitteki mahkeme Qırımda raatlıq künleri Rusiye quvetçileriniñ tintüvleri vaqtında tutulğan Şevket UseinovveEldar Odamanovnı sentâbrniñ 6-nda Rusiye Memuriy uquq bozuluvları kodeksiniñ 19.3 maddesine istinaden (polis, arbiy, FSB organları hadiminiñ qanuniy emrine riayet etmeme) 14 ve 15 künge apiske aldı.
Sentâbrniñ 7-nde TASS Rusiye malümat agentilgi Rusiye FSB-sine atfı etip, Aqmescit civarındaki Anğara (Perevalnoye) köyü yaqınlarında gaz borusında diversiya yapqanından şübheli sayılğanlar qabaatını itiraf etkenler, dep bildirdi. FSB yayınlağan videoda eki ekrek kimden talimat alğanlarını ve Anğara köyünde gaz borusınıñ patlatılmasını nasıl teşkil etkenlerini tafsilâtlı aytıp berdi.
FSB, diversiyanı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi teşkil etti, dep israr ete.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ baş istihbarat idaresi Rusiye FSBsiniñ qabaatlavını «bir maqsadı olğan provokatsiya» olaraq köre.
Ukraina akimiyeti qırımtatar faalleriniñ tutuluvı ve apiske alınuvını avgustnıñ 23-nde Kyivde keçirilgen «Qırım platformasınıñ» sammitinen bağlay.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Qırımda insanlarnıñ apiske alınması sebebinden BM İnsan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bacheletke muracaat etti.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımdaki faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler ve tutuvlardan soñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası cinaiy tahqiqat başlattı.


text:
Qırım Rusiye Devlet şurası Ukrainanı «Qırımğa nisbeten genotsid etüvinde» qabaatladı ve 2015 senesi sentâbr ayından devam etken yarımada qamaçavı boyunca aktsiyağa işmar etti.
Şu cümleden, arizada aktsiya iştirakçilerinden olğan «terroristik telüke» aqqında aytıla.
Deputatlar qıtaiy Ukrainadan elektrikniñ berilmesi toqtatılğanı aqqında hatırlattılar, olarnıñ fikrine köre, bundan sebep «sağlıq saqlav müessiseleri» ve hastalar içün telükeni meydanğa ketirildi.
«Qırım Cumhuriyetiniñ Devlet şurası genotsid halqara uquq qaidelerini bozğan ve insan aqları içün havflı cinayet olğanını hatırlatıp, terroristik telükeniñ artması boyunca qasevetini bildirip ve bu cinayetlerniñ genotsid cinayetiniñ tenbisi aqqında konventsiyağa uymasını tüşünip, bu insaniyetsiz areketlerni etken şahıslarnıñ halqara mahkemeniñ ögünde turması ve cezalanmasını yerine ketirmege tırışıp, Rusiye Federatsiyasınıñ Tış işler nazirligine muracaat ete ve BMT Havfsızlıq şurası ve Baş Assambleyasına, Mustaqil Devletler Birligi iştirakçileri – Parlamentlerara Devletler Assambleyasına, Avropada havfsızlıq ve işbirlik teşkilâtına, Avropa Şurasınıñ Parlament Assambleyasına muracaatımız ile bağlı siyasiy, diplomatik ve haber yardımını soray», – denile beyanatta.
Qırım deputatları «Qırım Cumhuriyetine nisbeten genotsid»niñ taqiqatı ve toqtatılmasını talap etecek ola. Arizada «Qırım qamaçavı boyunca meseleniñ BMT Havfsızlıq Şurasınıñ kün tertibine kirsetilmesi ve neticede Halqara cinaiy mahkemege berilmesini» talap eteler.
Devlet şurasınıñ vesiqasında «Ukrainanı qanunsız teşkilâtlarnıñ silâsızlandıruvı ve Qırımğa qarşı terkatlarnıñ azırlanuvını toqtatmaq içün tedbirliniñ keçirilmesi» ile bağlı talaplar bar.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Qamaçav iştirakçileriniñ talapları arasında – siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, Qırımda insan aqlarına riayet etüv ve yarımadağa halqara eyyetlerniñ kirsetilmesi. Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Yarımada Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene edi. Amma bu yeterli degil edi. Qırımğa dekabr 2 künü kelgen Rusiye prezidenti Vladimir Putin Kubanden Qırımğa energetik köpürniñ birinci yolağınıñ berilmesi tedbirinde iştirak etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Avgustnıñ 29-nda saba evinde tintüv yapılğan aqmescitli Ukrain medeniyet merkeziniñ faali Olga Pavlenko Qırımdaki Rusiye Tahqiqat Komitetiniñ baş idaresinde sorğulandı. Bu aqta Qırım.Aqiqat muhbiri haber etti.
Haber etilgenine köre, Pavlenko tintüvden dolayı sorğulanğan. Alınğan ilk malümatqa binaen, ukrain faaline nisbeten tahqiqat teşkerüvi alınıp barıla eken.
Qırım.Aqiqat muhbiri Pavlenko sorğulav incelikleri aqqında aytmağa red etkenini bildire.
Rusiye Tahqiqat Komiteti bu husus boyunca açıq izaat bermedi.
Avgustnıñ 29-nda rusiyeli telükesizlik hadimleri Rusiyede yasaqlanğan “Pravıy sektor”nen onıñ ve aile azalarınıñ alâqası olğanında şeklengen Ukrain medeniyet merkeziniñ (UMM) faali Olga Pavlenkonıñ evinde tintüv ötkerdi.
Faalniñ tanışları onıñ evindeki tintüvni Ukrain medeniyet merkeziniñ işinen bağlı malümatnıñ ”Russkaya vesna” saytına berilgeninen bağlaylar
Bu yıl aprel ayında Qırımdaki Ukrain medeniyet merkeziniñ faalleri Olena Popova ve Olga Pavlenkonı Aqmescitniñ rusiyeli prokurorınıñ üyken yardımcısı Aleksey Puçkov “subet” keçirmege çağırğan edi. Prokuratura hadimi Merkezniñ işi ve “Krımskiy teren” gazetasınıñ neşirinen meraqlanğan. Faaller özü ve yaqınlarına qarşı şaatlıq bermeme aqqından faydalanğan.
Qırımdaki Ukrain medeniyet merkezi siyasiy bir teşkilât degil. Onı faaller yarımadada ukrain medeniyetini saqlamaq ve populârlaştırmaq maqsadınen teşkil etken ediler. Bu arada Merkez iştirakçilerine tazyıq yapılmaqta: olar telükesizlik organları tarafından sorğulav ve “subetlerge” çağırıla, ekstremizmge yol berememezlik hususında tenbiylene. Qırımdaki Ukrain medeniyet merkeziniñ faallerinden biri olğan Leonid Kuzmin telükesizlik hadimleri tarafından yapılğan basqı ve qorquzuvlardan soñ 2017 senesi yarımadanı terk etmege mecbur qalğan edi.


text:
Türkiye gemi saiplerini işğal etilgen Qırım limanlarına istenmez kirüv aqqında tenbiyelediler.
Bunı Türkiye elçisi Ukrainada Yonet Can Tezel bildirdi, dep haber ete UNİAN.
«İnstitutlarımız Türkiye ve onıñ tışına olğan taşuvlar içün mesülietlidir. Gemi saasınıñ temsilcileri, şirketler, mütenasip agentlikler yapmağa mümkün ve mümkün olmağan şeyler aqqında haberdarlar. Türkiye akimiyeti Qırım işğaliniñ tanılması ile bağlı çeşit türlü bildirüvlerni tanımay. Demek, bizim içün – Qırım – Ukrainadır, mında iç bir şübe olmamalı»,– dey diplomat.
O şunı da qayd etti ki, Qara deñiz büyüktir, şunıñ içün gemilerniñ çoqusı şahsiy sektorlarğa ait. Olardan bazıları kirağa berile ve diger memleket ve şirketler tarafından qullanıla bile, böyleliknen qaidelerniñ bozuluvı peyda ola bile.
Evel haber etilgeni kibi, saba, oktâbr 23-de, Keriç balıq limanında Blue Way türk tanker-gazovozı buluna edi. Teşkerüvge köre, gemi Keriçke oktâbr 9 künü keldi. Bundan ğayrı, işbu tanker Keriçke iyül 5-8 künleri kirgen edi.
Oktâbr 20 kun Türkiye elçisi Ukrainada Yonet Can Tezel türk ticariy gemiler işğal etilgen Qırım ve Türkiye arasında yürmegeni aqqında haber etti.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Avropa birliginiñ rusiyeli ve ukrain vatandaşlarına ve uquqiy şahıslarğa qarşı Ukraina topraq bütünligini bozuv içün şahsiy sanktsiyalarnı devam ettirmek qararına qol tuttı. Bu aqta ukrain prezidenti Twitterde yazdı.
«Avropa birligi Şurasınıñ tecavuzcığa qarşı sanktsiyalarnı devam ettirmek qararına qol tutam. Avropa birliginen birdemlik deñişmez. Deñişmez destek ve Ukrainanen birdemlik tutuvı içün teşekkür bildirem», – dep qayd etti Poroşenko.
Sentâbr 15-te Avropa birligi Şurası 146 rusiyeli ve ukrain fizikiy ve 37 uquqiy şahısqa qarşı şahsiy sanktsiyalarnı yarım yılğa devam ettirdi.
Sanktsiyalar aktivlerni buzlata ve Avropa Birligine ziyaretler içün viza berilmesini yasaq ete, bular Avropa birliginde Ukraina topraq bütünligini bozuv ve mustaqilligine iddia içün mesüliyetli sayılğan teşkilâtlar ve şahıslarğa qarşı kirsetilgen.
Avropa birligi, 2014 senesinden başlap, bir qaç basamaqnen Moskvağa qarşı onıñ Ukrainağa nisbeten basqıncı siyaseti içün, yani Qırımnı işğal etkeni ve Donbassta Rusiye tarafını tutqan separatistlerge destek köstergeni içün sanktsiyalar kirsetti. Bu sanktsiyalar bir qaç sefer uzattırılğan edi, olar rusiyeli iqtisat saasında 2017 senesi yanvar ayında yekünlenecek.
Sentâbr başında Amerika Qoşma Ştatları Moskvanıñ Ukrainadaki vaziyetniñ kerginleşmesinde rolü içün sanktsiyalarğa oğratığan rusiyeli şirketler cedvelini eki kere kenişletti.
Amerika Qoşma Ştatları, Avropa birligi, «Yedi gruppası» aza devletleri ve daa bazı devletler Ukrainadaki vaziyetniñ kerginleşmesi ve Rusiyeniñ oña qarşı basqıncılığı munasebetinen, oña qarşı, hususan rusiyeli fizikiy ve uquqiy şahıslarğa qarşı, bunen beraber, Donbass ve Qırım separatistleri ve sabıq Ukraina yolbaşçılığı temsilcileri sırasından şahıslar ve müessiselerge qarşı bir sıra sanktsiya paketini kirsetti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova qırımtatar faali Edem Bekirovnıñ sağlıq vaziyetine dair muracaatnı Rusiye zenaatdaşı Tatyana Moskalkovağa yolladı.
«Advokatnıñ malümatına köre, qırımtatarınıñ qan basımı yüksek, yüzü qızardı. Bundan ğayrı, imayeciniñ bildirgenine köre, Bekirov tutuluv şaraitleri kerekli kibi degil ve tibbiy yardım kösterilmegeni içün açlıqnı ilân etmege istey», – dep yazdı Denisova Facebookta.
Onıñ aytqanına köre, daa evel o, Bekirovnıñ insannıñ ayatı içün telükeli olğan bir sıra hastalığı aqqında Moskalkovağa bir qaç kere bildirgen edi. SİZOda tutulğanından Bekirovnıñ sağlıq vaziyeti ep fenalaşa. Faqat, Ukraina ombudsmeniniñ qayd etkenine köre, Aqmescit tahqiqat izolâtorınıñ memuriyeti Bekirovnı hastalıqlarına baqmadan tibbiy bölükke almay.
«Şu sebepten Ukraina vatandaşınıñ ayatı içün qaçınılmaz aqibetlerge yol bermemek içün kerekli tibbiy yardım kösterilüviniñ temin etilmesi içün acele tedbir almağa rica ettim», – dep qayd etti Denisova.
Qırımtatar faali Edem Bekirov tibbiy teşkerüvden soñ berilgen insulin iñektsiyalarından sebep allergiya keçirdi.
Ukraina ombudsmeni Lüdmila Denisova Ukrainadaki AB Missiyasınıñ yolbaşçı muavini Annika Valdemann ile körüşip, silâ ve patlayıcı maddelerni qanunsız saqlağanında qabaatlanğan qırımtatar faali Edem Bekirovnıñ sağlıq vaziyetini muzakere etken edi. o, Bekirov ekimlerniñ yardımına ve kerekli tutuluv şaraitlerine muhtac, dep qayd etti.
Herson vilâyetindeki Novooleksiyıvka qasabasınıñ sakini Edem Bekirov dekabrniñ 12-nde saba Qırım kirişinde Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutıldı. O, 78 anasını ve aqrabalarını ziyaret etmek içün Qırımğa ketti. Daa soñra onı Aqmescitteki Rusiye FSB binasına alıp ketkenler. Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Bekirovnı eki ayğa apiske aldı.
Advokat Aleksey Ladinniñ bildirgenine köre, Bekirov Rusiye Ceza kodeksiniñ 222-nci maddesiniñ 2-nci qısmı ve 222.1-inci maddesiniñ 2-nci qısmı boyunca (patlayıcı madde ve patronlarnı saqlav ve berüv) şeklene. Uquqçı Lilâ Gemeci qayd etkenine köre, faal 10 kilogramm trotil ve 190 muarebe patronını taşuv ve tarqatuvda qabaatlana.


text:
Çernivtsi vilâyetiniñ bir sakinini koronavirus hastalığı şübesinen hastahanege qoydılar. Bunı Azatlıq Radiosı bildire.
Çernivtsi şeerinde çetelden qaytqan aqaynı infektsiya hastalığı alâmetlerinen hastahanege qoydılar, denile beyanatta.
Şimdi Çevnivtside martnıñ 7-sinde hastahanege qoyulğan başqa adamnıñ analiz neticelerini bekleyler. O adamnıñ da infektsiya hastalığı alâmetleri bar edi ve o da çetelden qayttı.
Bundan evel oşağan şubelernen hastahanege qoyulğan altı adamnıñ teşkerüv neticeleri koronavirus olmağanını kösterdi, hatırlata vilâyet memuriyeti.
Ukrainada yekâne tasdıqlanğan COVID-19 adisesi matrnıñ 3-ünde Çernivtside qayd etildi. Bildirüvlerge köre, İtaliyada hastalanğan adam şimdi stabil alda.
Yañı çeşit koronavirus yuqunçı 2019 senesi dekabr ayında Qıtayda tarqalıp başladı.
2019-nCov (COVID-19) virusı büyük koronaviruslar gruppasına aittir. Bazılarda hastalıq qolay keçe, bazılarınla suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, em de yüksek sıcaq ve öksürik bar, ağır hastalarda nefes tarlığı qayd etile. Bu öldürici ola bilecek pnevmoniyağa keçe bile.


text:
AQŞ: “Törkiyä – bezneñ berlektäşebez”
Amerika Quşma Ştatları däwlät departamentı süzçese John Kirby: “"Törkiyä – bezneñ berlektäşebez. “PYD” belän Törkiyä arasında saylap alu turında süz barmıy”.
Amerika Quşma Ştatları däwlät departamentı süzçese John Kirby çärşämbe könne yaña ber belderü yasağan.
Änkaradağı amerikan ilçeseneñ Tışqı eşlär ministrlığına çaqırıluına qağılışlı bäyäläwendä Kirby: "“PYD” turındağı qaraşıbız üzgärmäde”, - dip äytkän.
Süzçe: "Törkiyä – bezneñ berlektäşebez. “PYD” belän Törkiyä arasında saylap alu turında süz barmıy”, - dip assısıqlağan.
Amerika Quşma Ştatlarınıñ Änkara tulı wäqälätle ilçese John Bass ileneñ “PKK" separatist terror oyışmasınıñ bäyläneşle törkeme “PYD"gä qağılışlı belderüe uñayınnan Törkiyä Tışqı eşlär ministrlığına çaqırılğan ide.
Kiñäşçe urınbasarı tarafınnan qabul itelgän ilçe Bassqa Amerika Quşma Ştatları däwlät departamentı süzçese John Kirbyneñ könlek matbuğat oçraşuında äytkän ““PYD"ne terror oyışması bularaq kürmibez" süzlärennän toyılğan tınıçsızlıq citkerelgän ide.
Bäyläneşle xäbärlär
Awrupa Berlege Törkiyäneñ turizm kampaniyälären terkäde
Awrupa Berlege küptän tügel ilneñ turizm kampaniyäläre öçen Änkaranıñ “Törkiyäneñ Ägäye”( TürkÊgesi) markasın terkäw üteneçen rasladı
Terrorğa qarşı köräş däwam itä
“Pänçä - Kilit” operaśiyäse töbägendä 9 “PKK”lı terrorçı täêsirsez xälgä kiterelde


text:
Aqyarda koronavirus infektsiyasınıñ yayılması telükesi ile bağlı 1767 adam tibbiy nezarettedir. Bunı şeer ükümetiniñ matbuat hızmeti bildire.
"Martnıñ 26-sına qadar Aqyarda yañı koronavirus infektsiyası ile yoquluv adisesi yoq. Şeer infektsiya hastahanesinde 32 patsiyentni teşkereler, umumen 1767 adam tibbiy nezaret altına alındı", - denile beyanatta.
Martnıñ 24-nde Rusiye kontrolindeki Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov Qırımda altı yañı koronavirus hastası qayd etildi, dep ilân etti. Daa evel Qırımnıñ Rusiye akimiyeti ilk COVID-19 hastası bar dep tasdıqladı.
Koronavirus yuqunçınıñ tarqaluvına yol bermemek içün işğal etilgen Qırım ve Aqyarda «yüksek seviyeli azırlıq» rejimi ilân etildi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Cuma künü, iyül 3-de, Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesinde «fevral 26» işi boyunca yaqalanğan Mustafa Degermenciniñ cezası boyunca mahkeme toplaşuvı keçti.
Mahkeme onı apiste sentâbr 7-ne qadar qaldırmağa qarar aldı, haber ete QHA agentligine Qırımtatar Milli Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev.
Qırım uquq qoruyıcıları ve mahkeme organları işbu ketişatlarnı adet üzre izaatlamay.
Mustafa Degermenci mayıs 7 künü Sudaqnıñ Suvuq Sala qasabasına yaqalandı.
Hatırlatamız, 2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası ögünde Qırımtatar Milliy Meclisi ve «Rus birliginiñ» bir qaç biñ tarafdarı toplaşqan edi. Tedbirni Meclis reisi Refat Çubarov ve «Rus birliginiñ» lideri Sergey Aksönov teşkil ettiler. Çatışmalar neticesinde eki insan elâk oldı. Rusiye Taqiqat komiteti bundan sebep cinaiy işni açtı.
Onıñ taqiqatı çerçivesinde «kütleviy numayışlarnı teşkil etüv ve iştirak etüvde şeklengen» Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz yanvar 29-da yaqalandı. Onı 2015 senesi fevral 19-ğa qadar apiske aldılar, soñra da apis müddetini mayıs 19-ğa qadar arttırdılar.


text:
Qırımda hastahaneden tış pnevmoniya hastalarınıñ sayısı arta. Qırımnıñ Rusiye sağlıq naziri Aleksandr Ostapenkonıñ bildirgenine köre, soñki aftada 564 insan hastahanege alındı.
«Hasta sayısı bayağı arttı. Soñki aftada 564 hasta hastahanege alındı… 440-ınıñ ağır ve pek ağır hastahaneden tış pnevmoniyası bar», – dep ayttı Ostapenko koronavirus yuqunçınıñ tarqaluvı ile küreş operativ ştabınıñ toplaşuvında.
Keçken künü Qırımda 118 koronavirus hastası qayd etildi, dört hasta vefat etti. Umumen Qırımda, yerli akimiyetniñ malümatına köre, 5288 koronavirus hastası qayd etildi, 3246 insan tüzeldi, 76 hasta koronavirustan vefat etti. Yılnıñ başından Aqyarda 1191 insan hastalandı, 753 kişi tüzeldi, 33 kişi vefat etti.
Rusiye kontrolindeki Qırım akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Qıtlıq turında kisätü
"41 million keşe tulı mäğ’näsendä qıtlıq işegen şaqıy,"- di BMO wäkilläre
BMOnıñ Bötendön’ya azıq-tölek programması başqarma mödire Dêvid Besli dön’ya külämendä gumanitar yärdämgä ireşä almawçı 41 million keşeneñ qıtlıq yanawı astında buluın belderde. Anıñ äytüençä, 4 däwlättä xalıq awır şartlarda yäşi.
“41 million keşe tulı mäğ’näsendä qıtlıq işegen şaqıy. Sannarğa qarasağız, bu - faciğa, bu çın isemnäre bulğan çın keşelär. Bik borçulı min...
-
29.06.2022
-
29.06.2022
-
-
29.06.2022
-

seg_langs: crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn unk unk unk unk unk unk unk unk


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi Qırımtatar milliy bayraq Kününiñ nasıl etip qayd eteceklerini aydınlattı. Yerli «akimiyetniñ» yasağına baqmadan, avtoyürüş ötkerilmesi planlaştırıla. Onıñ iştirakçilerini kene de para cezası beklemesi mümkün.
Bunı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ kâtibiyet yolbaşçısı Dilâver Akiyev Facebook saifesinde bildirdi.
«Bu sene teşkilâtçılarğa yürüş yolunı belgilemediler, onıñ içün maşinalar kolonnalarnen ketse, yañı cezalar olması mümkün, – dep tenbiyeledi o. – Lâkin! İç bir kimse maşinanı bayraqlarnen yaraştırıp, köy, qasaba ve şeerlerni birer-birer dolaşmağa ve bundan soñ Aqmescitke kelip, esas tedbirlerge qoşulmağa yasaq etip olamay. Qırım boyu bizim bayraqlarımız yelpireycek!».
Böyleliknen, tedbirler programmasına binaen, esas merasimler Aqmescitteki «Borçoqraq» («Fontanı») qasabasında qurulayatqan mektep meydanında keçirilecek. Mında bala resimler yarışı, foto yarış, yemek yarışı, dekorativ-ameliy sanat ustalarınıñ tedbiri, sport tedbirleri, «Bilgi quveti» kvesti, çölmekçilik boyunca ustazlar tedbiri, em de kontsert ötkerilecek.
«Tedbirlerimiz keçirilecek yer qoralanacaq ve kirişlerde metallodetektorlar qoyulacaq. Yasaq etilgen şeylerni ketirmege olmay. Şu cümleden sançqan, kesken şeyler, cam şişesinde suv ve ilâhre», – dep añlattı Akiyev.
İşğal etilgen Qırımda Meclis iyünniñ 26-da Aqmescitteki Trenöv bağçasında keçirecek olğan Qırımtatar bayraq Kününi yasaq etip, bağçanı ziyaret etken «yüzlernen balalarnıñ» havfsızlığını imaye etip olamayıq, dep bildirdiler. Bunıñnen beraber, Qırımtatar milliy bayraq Kününe bağışlanğan avtoyürüşni yasaq ettiler.
Şeer şurasınıñ resmiy cevabında aytıla ki, «avtoyürüşte iştirak etecek maşinalar sayısı (115) iş vaqtında yolcular içün qıyınlıqlarğa yol bere bile ve olarnıñ aq-uquqlarını bozması mümkün».
Bir sıra yasaqlardan soñ, iyünniñ 23-de Aqmescitte keçirilgen matbuat konferentsiyasında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov bildirdi ki, Qırımtatar milliy bayraq Kününe bağışlanğan tedbirler, Aqmescit akimiyetiniñ yasağına baqmadan, keçirilecek. Olar «Kosmos» kinoteatriniñ meydanında ötkerilmesi mümkün.
Bundan evel yarımadada iyünniñ 6-na qadar bütün tedbirler, şu cümleden mayısnıñ 18-de Qırımtatar sürgünligi qurbanlarınıñ hatıra Künü yasaq etilgen edi.


text:
Bağçasaray rayonı devlet memuriyetiniñ yolbaşçısı Refat Derdarov Hanlar sarayında yerleşken şiş kebap noqtasından sebep işten boşatıldı, dep bildirdi Moskvağa boysunğan Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov aprel 5-te Kefede keçirilgen Qırımnıñ Rusiye ükümeti toplaşuvında, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
«Qavehane qapatılacaq dep vade etken Derdarov Refat Yakuboviç endi çalışmay. O, ariza yazdı, şura (Bağçasaray şurası – QA) eñ yaqın vaqıtta qarar (istifa qararı – QA) alacaq», – dedi Aksenov.
«Qırımtatar halqınıñ liderlerinden biri İsmail Gasprinskiyniñ mezarında şiş kebap qavehanesi çalışa. Livadiya sarayında kiriş qarşısında qavehane olsa, Hanlar sarayında şiş kebap noqtası olsa, arqadaşlar, bilmeyim artıq! Özüm narazılıq aktsiyasına çıqmağa mecbur olacam», – dedi Aksenov.
O, taqiqat keçirip, qabaatlılarnı cezalamağa talap etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.