text:
Qırımda «Balalarımız terrorist degil» bir kişilik narazılıq aktsiyalarınıñ yañı dalğası başlandı. Fevral ve mart aylarında Rusiye uquq qoruyıcıları qırımtatar faalleriniñ evlerinde tintüv keçirip, olarnı Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqaları bar olğanında qabaatlap tevqif etken soñ insanlar soqaqlarğa çıqıp başladı. Qırımlılar nege qarşı narazılıq bildire ve uquq qoruyıcılar buña ne dey – Qırım.Aqiqatnıñ maqalesinde oquñız.
Yılnıñ başından Rusiye FSBsiniñ hadimleri aman-aman er ay qırımtatarlarnıñ evlerini tinte. Fevralniñ 14-nde Qurman rayonında «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları bar olğanında qabaatlanıp, üç qırımtatarı tutulğan edi. Martnıñ 27-nde ve 29-nda FSB vekilleri Aqmescit civarındaki Mamaq (Strogonovka) köyünde ve Bavurçı (Kamenka) qasabasında, Qarasuvbazar rayonında daa 24 qırımtatarını aynı sebepten tutıp aldı. Olar apiske alındı, çoqusı qomşu Rusiyeniñ SİZOlarına yollandı.
Apiske aluvlardan bir qaç künden soñ qırımlılar bir kişilik narazılıqlarğa çıqıp başladı. Bu taqiplerni adaletsiz dep sayğan «Hizb ut-Tahrir davaları» mabüsleriniñ tuvğanları narazılıq bildire. Aprel başından yarımadanıñ çeşit regionlarında «Qırımtatarlar terrorist degil» şiarınen altı narazılıq aktsiyası keçirildi.
«Böyle terroristler olurmı?»
İlk narazılıq aktsiyasına 70 yaşında Zera Suleymanova çıqtı – «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları bar olğanında qabaatlanıp tevqif etilgen Ruslan Suleymanovnıñ anası. Suleymanov martnıñ 27-nde FSB hadimleri tarafından tutulğan edi. O, Rusiyeniñ Rostov-na-Donu №4 SİZOsında buluna. Onı Rusiye Ceza kodeksiniñ 205.5 maddesiniñ 1-inci qısmına (terrorist teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etüv) istinaden qabaatlaylar.
Oğlusız qalğan Zera Suleymanova aprelniñ 5-nde «Oğlum terrorist degil!» yazuvlı şiarınen Aqmescit rayonı Mamaq köyüniñ çaprazına çıqtı.
Oğlum universitetni bitirdi, mektepni altın medalnen bitirdi. Böyle terroristler olurmı?Zera Suleymanova
«Martnıñ 27-nde saba erte tintüv keçirip, evlâdımnı alğanlar. Üç küçük balası qaldı. Bütün Mamaqta tintüvler keçirildi, er kesni qorquzğanlar. Men yaramadım, «acele yardım» çağırmağa mecbur oldıq. Bu afta biraz özümizge keldik. Elimizden kelgenini yapmaq kerekmiz, şu sebepten men yazuvlı şiarnen çıqtım. Oğlum universitetni bitirdi, mektepni altın medalnen bitirdi. Böyle terroristler olurmı?», – dep ayttı «Qırım birdemligi» faallerine Zera Suleymanova.
«Qabaatsız balalarnı tutıp alğanlar»
Zera Suleymanovanıñ areketi bir çoq insanğa ilham berdi. Mamaqta oğlunı qorçalamaq içün Dilâver Saledinov soqaqqa çıqtı. O, 2016 senesi oktâbr ayından berli «Hizb ut-Tahrirde» iştirak etkeninde qabaatlanıp, SİZOda bulunğan Ayder Saledinovnıñ babası ola.
Qırımda qırımtatarlar arasında terroristler yoq ve olmağan ediDilâver Saledinov
«2,5 yıldan ziyade SİZOda delilsiz, uydurılğan dava boyunca tutalar. Bu künleri köyümizde on bir qabaatsız balanı tutıp alğanlar. 70 yaşında qartana – Ruslan Suleymanovnıñ anası turğanını kördim. Oña birdemlik köstermek içün balalarımızğa qoltutmağa çıqtım. Qırımda qırımtatarlar arasında terroristler yoq ve olmağan edi», – dedi Dilâver Saledinov.
Zera Suleymanovağa birdemlik köstermek ve tutulğan qırımtatarlarnı qorçalamaq içün bir kişilik narazılıq aktsiyasına daa bir aqmescitli çıqtı, onıñ adı şimdilik belli degil. Aktsiyağa «Qardaşım terrorist degil!» yazuvlı şiarınen çıqqan edi. Faal Gafar Ablâkimovnıñ bildirgenine köre, yoldan keçip, yazuvlı şiarnı tutqan erkekni kördi. Yanında Rusiye uquq qoruyıcıları bar edi.
«Bu insan kim olğanını bile aytıp olamayım. O, tutulğanlardan iç birisiniñ soyu da degil. Ruslan Suleymanovnıñ (apiske alınğan faallerden biri – QA) anası narazılıq aktsiyasına çıqqanını körip, çette qalamağanını ayttı. Hadimlerniñ teşkergen pasport malümatlarına köre, o, qırımtatarı ola. Olar (Rusiye uquq qoruyıcıları – QA) malümat alıp ketkenler», – dedi Ablâkimov.
Qurman rayonınıñ Büyük Onlar (Oktâbrskoye) qasabasında aprelniñ 8-nde bir kişilik narazılıq aktsiyasına oğlunı qorçalamağa istegen Reşat Emirüseinov çıqtı. Onıñ qollarında «Oğlum terrorist degil» yazuvlı şiarı bar edi. Fevralniñ 14-nde Rusiye uquq qoruyıcıları Emirüseinovlar qorantasınıñ evinde tintüv keçirip, Rustem Emirüseinovnı «Hizb ut-Tahrir» terrorist teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etüvde» qabaatlap tuttı.
Aman-aman bütün halq terrorizmde qabaatlandıReşat Emirüseinov
«Oğlum eki ay evelsi terrorizmde qabaatlanıp tutuldı. Şimdi SİZOda buluna. Oğlumnıñ terrorizm ile iç bir alâqası yoq. Apiske alınğan diger qırımtatarları da terrorizmnen bağlı degil. İç bir vaqtı birisine zarar ketirmedi, qanunlarnı bozmadı. Birisine yoq demeycek, er vaqıt eyilik yapqan lâyıq bir insannı terbiyeledim. Bu insan terrorizmde qabaatlandı. Aman-aman bütün halq terrorizmde qabaatlandı. Allahtan bir sınav, em oğlum, em biz, em halqımız dayanıp olurmız», – dedi «Qırım birdemligi» faallerine Reşat Emirüseinov.
«Aktsiyañız teşkil etildi. Hayırlayım, UAZ bekley»
«Hizb ut-Tahrir davasınıñ» daa bir mabüsi, akimiyetni küçnen zapt etmege tırışqanında ve terrorist teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etkeninde qabaatlanıp apiske alınğan Enver Mamutovnıñ tuvğanları da oğlu ve ömür arqadaşına qoltutmağa çıqtı. Rusiye mahkemesi Mamutovnı 17 yılğa sert rejimli koloniyada qalmasına ve 1 yıl ve 6 ayğa azatlığı sıñırlanacağına üküm etti.
Aprelniñ 8-nde esli-başlı anası Zarema Mamutova Bağçasarayda «Oğlum terrorist degil. Ne içün 17 yıl?» yazuvlı şiarınen bir kişilik narazılıq aktsiyasına çıqtı.
Tezden qadınnıñ yanına Rusiye politsiyasınıñ dört hadimi eki maşinanen keldi, vaziyetni añlatmasını istediler. Qadın ağlap, üç yıl devamında oğlunıñ davasında adalet olmağanı içün soqaqqa çıqqanını tarif etti.
O, pek yahşı oğul, pek yahşı aqay ve baba. Kitap oquğan edi. Kitaplarnı oqumaq yasaqmı?Zarema Mamutova
«O, (Enver Mamutov – QA) namaz qıla, pek yahşı oğul, pek yahşı aqay ve baba. Kitap oquğan edi. Kitaplarnı oqumaq yasaqmı? Musulman olğanımnı, nasıl musulman olğanımnı ve nasıl yaşaycağımnı daa nasıl bilecem? Oğlum ise apiske alındı. Üç yıl adalet yeñer, dep ümüt ettim. Onı ise azat etmeyler. Ne yapayım?», – dep tarif etti Zarema Mamutova.
Enver Mamutovnıñ ömür arqadaşı Aliye Abselâmova bularnı cep telefonınıñ kamerasına çıqarğan edi. Uquq qoruyıcılardan biri, yanında olsa, bir kişilik narazılıq keçirilüviniñ nizamı bozula, dep sayılacaq, dedi. Bundan soñ Abselâmova yolnıñ diger tarafına keçti ve andan video çıqarmağa başladı. Birazdan ondan kelip, pasportnı köstermege rica etkenler.
Rusiyede qanun bir kişilik piket keçirilüvini yasaqlamay. Eki kişisiñiz ve mında ekiñiz bulunasıñız. Sizni bölükke alacaqmızPolitsiya hadimi
«Rusiyede 54-ünci federal qanun bir kişilik piket keçirilüvini yasaqlamay. Eki kişisiñiz ve mında ekiñiz bulunasıñız. Sizni bölükke alıp, anda qarar alacaqmız», – dedi politsiya hadimi.
Politsiya hadimi video ne maqsadnen çıqarıla, dep soradı ve Facebookta canlı yayın olğanını eşitip şöyle dedi: «Pek yahşı. Aktsiyañız teşkil etildi. Hayırlayım, UAZ sizni bekley».
UAZ içinde kamuflâjda silâlı insan otura edi. O, Zarema Mamutova ve Aliye Abselâmovağa yer berip, diger politsiya maşinasına keçti. Neticede olarnı Bağçasaray politsiya bölügine alıp ketkenler, anda bölükke ketirilgenlerine dair protokol tizildi. Bir de bir qabaatları aqqında aytılmadı.
«Uquq qoruyıcılarnıñ resmiy bir sebebi yoq»
«Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ malümatına köre, bunıñ kibi bir kişilik narazılıq aktsiyaları aprel ayında yarımadanıñ üç regionında keçirildi: dört danesi Aqmescit rayonında ve birer dane Bağçasaray ve Qurman rayonlarında.
Narazılıq aktsiyalarına çıqqan insanlarnıñ qorqusı qalmadı. Çünki olar oğulları ve qardaşlarını terrorizmde qabaatlağan bu sistemanıñ cezasız qalğanını is etti«Qırım birdemligi»
«Narazılıq aktsiyalarına çıqqan insanlarnıñ qorqusı qalmadı. Çünki olar oğulları ve qardaşlarını terrorizmde qabaatlağan bu sistemanıñ bütün qanunsızlığını ve cezasız qalğanını is etti. Olar adaletke irişmek içün başqa bir çare tapamaylar, cemaat, uquq qoruyıcılar ve akimiyetniñ diqqatını celp etip, bunı körgenlerniñ sağlam aqlı yeñer ve Qırımda böyle qabaatlavlarğa yer qalmaz, dep ümüt eteler», – dep añlata «Qırım birdemligi» Qırım.Aqiqatqa.
Uquq qoruyıcılarnen tek Zarema Mamutova ve Aliye Abselâmovanıñ problemleri oldı. Qalğanlarınıñ pasport malümatları yazıp alındı, fotoresimi ve videosı çıqarıldı. Şimdilik protokollar yoq, lâkin 2017 senesi «Balalarımız terrorist degil» bir kişilik narazılıqlarınıñ dalğasına uquq qoruyıcılar daa sert bir cevap bergen edi. Olarnıñ iştirakçileri kütleviy şekilde tutulğan edi, politsiyağa çağırılğan ve para cezasını alğan edi. Bu para cezaları «Qırım marafonı» yardımınen ödendi.
Qırımlı advokat Emil Kurbedinov bu sefer narazılıq aktsiyaları aynı meselege bağışlansa da, farqlı künlerde keçirile dep, uquq qoruyıcılarnıñ areketleri başqa oldı, dey.
Bir insan çıqsa, uquq qoruyıcılarnıñ qanunğa köre resmiy bir sebebi yoqEmil Kurbedinov
«2017 senesi tahminen 90 bir kişilik narazılıq aktsiyası bir künde keçirildi. Şu sebepten akimiyet bunı bir maqsadnen ve bir teşkilâtçınen birleştirilgen kütleviy miting dep saydı. Buña esaslanıp, insanlarnı tuta ve memuriy protokollar tizgen ediler. Bu sefer birinci eki bir kişilik narazılıq aktsiyası uquq qoruyıcılarnıñ diqqatını bile celp etmedi. Soñra insanlarnıñ yanına barıp, sual bermege, foto ve video çıqarıp başladılar. O qadar. Çünki bir insan çıqsa, uquq qoruyıcılarnıñ qanunğa köre resmiy bir sebebi yoq. Sebep olmasa, tek malümat alalar», – dep añlattı Emil Kurbedinov Qırım.Aqiqatqa.
Aynı vaqıtta, advokat Rusiye uquq qoruyıcılarınıñ narazılıq aktsiyalarınıñ iştirakçileri aqqında toplağan malümatı ileride olarğa qarşı çıqa bile, çünki artıq «daimiy nezaret altında» olacaqlar, dey.


c: text/html

text:
Sankt-Peterburg metrosında patlav yüz berdi. Bunı bloger İlya Varlamov haber etti. Radio Svoboda vaqianı canlı yayında köstere.
TASS malümatına köre, patlav «Sennaya ploşça» stantsiyasında tren vagonında yüz berdi. Stantsiya tuman tolu. Resmiy olmağan malümatlarğa köre, patlav neticesinde 10 insan can berdi, dep haber ete neşir.
Metro haberinde aytıla ki, «Park Pobedı», «Elektrosila», «Moskovskiye vorota», «Frunzenskaya», «Tehnologiçeskiy institut», «Sennaya ploşçad» ve «Gostinıy dvor» stantsiyalarınıñ kiriş ve çıqışları qapalı.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Avgust 13 künü Tataristan müftisi, Tataristan Cumhuriyetiniñ musulmanları diniy idaresiniñ reisi Kamil hazrat Samigullin evinde Qırım musulmanları diniy merkeziniñ eyyetini qabul etti.
Bunı Tataristan Cumhuriyetiniñ musulmanları diniy idaresiniñ saytında bildireler.
Tataristanğa yol alğan Qırım eyyetiniñ terkibine Qırım musulmanları diniy merkeziniñ reis muavinleri Ruslan Saitvaliyev ve Timur Bakiyev, em de teşkilâtnıñ matbuat kâtibi Enver Ahmetov kirdi.
«Körüşüv tanıştıruv şeklinde keçti, musafirler Tataristan musulmanları yetekçisine öz teşkilâtınıñ Qırımda alıp barğan faaliyeti aqqında tarif etti ve bir sıra neşirlerni, kitap ve disklerni bağışladılar. Şu cümleden, Kamil hazrat «Miras» gazetası ve «Merhaba» bala medmuası ile tanış oldı», – denile beyanatta.
Körüşüvde söz eki teşkilât arasında işbirlikniñ pekitüvi aqqında yürütile edi. Soñra, Tataristan müftisi Qırım musafirlerine «Huzur» neşriyat evi tarafından basılğan kitaplarnı ediye etti.
«Musulmanlarnıñ diniy merkezi» habaş teşkilâtını işğal etilgen Qırımnıñ akimiyeti qırımtatalar arasında bölünüvni pekitmek içün qullana ve Meclisniñ diniy bölügi sayılğan Qırım musulmanları diniy idaresiniñ yerine ketirmege arekete ete.


text:
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım, em de Donetsk, Lugansk, Harkov, Herson, Odessa ve Zaporojye vilâyetleriniñ 9,6 biñ sakini vaqtınca Lvov vilâyetine ketecek ola, dep bildireler Ukraina haberleri Lvov vilâyet devlet memuriyetiniñ vekiline esaslanıp.
Memuriyetniñ malümatına köre, Lvov vilâyet şurasınıñ Ukrainanıñ cenüp ve şarq vilâyetleri, em de Qırım içün açılğan sıcaq ağına 3235 qoranta muracaat etti.
1012 aile öz evlerinde köçip kelgenlerni qabul etmege azır. Şimdilik 6485 insan vaqtınca qabul etildi.
Avgustnıñ 28-ne qadar Lvov vilâyetinde Qırım ve şarqiy vilâyetlerniñ 5301 vatandaşı yerleştirildi, olardan 2243 – Qırım sakini, 3058 – Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinden köçip kelgenlerdir. Köçip kelgenlerden 1916 kişi – bala, şu cümleden 1153 – şarqtandır. Grajdanlarnı em Lvov, em de vilâyetniñ diger rayonlarında yerleştirdiler.


text:
Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksenov Qırımnı «Rusiyege qarşı haber cenkiniñ esas teatrlarından biri» olaraq adladı.
Bunı o Facebook saifesinde yazdı.
«Tabiiy ki, bu kibi «papiy»lerniñ (uydurılğan malümatlarnıñ) müelliflerine esnaslarnıñ ciddiy talilleri ve içtimaiy araştırmalar kerekmey. Olarnıñ esas maqsadı – öşeklerni tarqamaq, usulları – yalan, tamğalarnıñ qoyulması ve ilâhre. Bunı qırımlılarnıñ akimiyetke işançını, halq birligini bozmaq istegi ile yapalar», – denile Aksenovnıñ beyanatında.
Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisinde azalığı toqtatılğan Qırım Devlet şurasınıñ spiker muavini Remzi İlyasov bildire ki, martnıñ ekinci yarısında «Qırım» fraktsiyasınıñ meydanğa ketirilmesi ve Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ ötkerilmesi muzakere etilecek.
Bunı o, Krıminform saytına ayttı.
«Mence, bizler mart 20-den soñ bu meselede bir qararğa kelip, bir sıra meselelerniñ al etilmesi içün bu sene aprel ayında nevbetteki sessiya keçirilmesi (Qurultay – muar.) aqqında añlaşırmız», – dedi İlyasov.
Onıñ bildirgenine köre, yüz delegat buña qoltuta.
İlyasovnıñ aytqanına köre, fraktsiyanıñ meydanğa ketirilmesi «Qırım» qırımtatar halqınıñ cemaat areketiniñ eñ yaqın konferentsiyasında ilân etilecek.
«Qırım» areketi esas maqsadlarından biri olaraq «qanun çıqarıcı ve icra akimiyetniñ federal ve cumhuriyet organları, yerli idare organları, siyasiy firqalar, qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav meselelerinen oğraşqan cemaat birleşmeleri, em de qırımtatarlar içün aktual problemlerniñ al etilmesini» aytqan edi.
Remzi İlyasov ve onıñ ortaqları yolbaşçılığında areketniñ teşebbüsçileri Qırımtatar Milliy Meclisine qarşı çıqmağanlarını qayd etken ediler.


text:
Prezident Qasım-Jomart Toqaev Almatı qalasına eki kündik jwmıs saparımen keldi. QR Prezidentiniñ baspasöz hatşısı Berik Uäli facebook paraqşasında jaz..
1963 jılı jarıq körgen «Qoñır küz edi» attı alğaşqı povesi jarq etken jazuşı Qalihan Isqaq qazaq ädebietinde äñgime-povest' janrlarınıñ has şeberi bo..
Euroodaqqa müşe 27 el Wlıbritaniyanıñ Brexit josparın üş ayğa – 2020 jıldıñ 31 qañtarına deyin şegerdi. Bwl turalı Bryussel'de ötken jiında Europalıq ..
Älem aqparat keñistiginde bilikke qarsı narazılıq şeruler turalı aqparat köbeygeni belgili. Biıl Ispaniya, Çehiya, Aljir, Irak, Sudan Çilidi qamtığan ..
26 qazan küngi Almatı qalası, Baluan Şolaq atındığı sport sarayında «Qazaq Promotions» promouterlik kompaniyasınıñ wyımdastıruımen ötken boks keşiniñ ..


text:
Rigada Avropa birliginiñ ve «Şimaliy ortaqlıq» memleketleriniñ yetekçileri bazı kelişamamazlıqlarğa baqmadan umumiy beyannameni qabul ettiler.
Evel bildirilgeni kibi, Ermenistan ve Aqrusiye «Qırım işğali» degen ibare yazılacaq er türlü vesiqağa imza qoymaqtan vazgeçti. Neticede Erivan ve Minskniñ mevamı belgilengen vesiqanı işlep çıqarğanlar.
Vesiqada qayd etilgeni kibi, AB aprel 27 künü Ukraina-AB sammitinde Ruiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ qanunsız sürette qoşuluvı aqta bildirüvine sadıq qalğanını tasdiqlay.
Soñ vesiqağa Nagornıy Karabah ziddiyeti aqta maddeden sebep Azerbaycan eyeyti de qarşı çıqtı.
Avropa Birligi Şurasınıñ başı Donald Tusk aqtqanı kibi, «Şimaliy ortaqlıqnıñ» bütün memleketleri AB ülkeleri ile viza rejiminiñ sadeleştirüvine qol tuttılar.
2009 senesi teşkil etilgen «Şimaliy ortaqlıq» programmasınıñ azaları Ukraina, Gürcistan, Moldaviya, Azerbaycan, Ermenistan ve Aqrusiye memleketleri ola. Birinci üç memleket Avropa birligi ile daa da sıqı bağ qurmaq niyetindedir.


text:
Brïtan ğalımdarı adamnıñ şaşınıñ ağarwına jawaptı gendi anıqtadı. Ocı jañalıq adamnıñ qartayu procecin boldırmawğa nemece bayawlatwğa jağday twğızwı mümkin. Zerttew nätïjeci Nature Communications bacılımında jarïyalandı.
Ğalımdar ärtürli näcilge jatatın 6 mıñğa jwıq eriktiniñ DNK cınamacın alğan.
IRF4 geni şaştağı, teridegi jäne közdegi melanïn pïgmentine jawap beredi. Şaştıñ ağarwına bul gen ğana äcer etpewi ıqtïmal, conda da bul jañalıq ğalımdar üşin köptegen närcelerdi tücinwge mümkindik beredi.
«Şaştıñ tücwi jäne onıñ tücine jawaptı birneşe gendi bilemiz, alayda birinşi märte adamnıñ şaşınıñ ağarwına jawaptı gendi, conday-aq şaştıñ pişini men onıñ tığızdığına jawap beretin genderdi taptıq. Bul nätïjege köp adamdarğa zerttew jürgizw kezinde qol jetkizildi. Buğan deyin ocınday awqımdı zerttew jürgizilmegen edi», deydi zerttew tobın bacqarğan London kolledjdik wnïvercïtetiniñ zerttewşici Kawctwbx Adxïkarï.
Foto: Reuters


text:
Keriçte qapaqsız qalğan kanalizatsiya quyularınıñ sayısı bir biñge qadar yetti. Bunı Kreml kontrolündeki şeer memuriyetiniñ yolbaşçısı Vladimir Podlipentsev yanvar 11 künü Facebookta beyan etti.
Onıñ sözlerine köre, açıq kanalizatsiya quyuları – «şeerniñ acele problemlerinden biridir».
«Keriçliler bu mesele boyunca daima memuriyetke muracaat eteler. Meseleniñ mürekkepligi şu ki – Keriçte biñge yaqın açıq quyu bar. «Voda Krıma» devlet quruluşınıñ Keriçteki bölüginde bu quyularnı birden qapaqlamaq içün çaresi yoq, lâkin bu yöñelişte işler alıp barıla», – dep aytıla bildirüvde.
Şeer memuriyet yolbaşçısı dey ki, dekabr ayında «Voda Krıma» teşkilâtınıñ Keriçteki bölügi şeerniñ çeşit rayonlarında 33 adres boyunca 53 quyuğa qapaq pekitti, ve bu iş, Podlipentsevniñ sözlerine köre, devam ettirilecek.
Keriçte kanalizatsion qapaqlar sıq-sıq hırsızlanıla. Qırım Rusiye tarafından işğal etilmezden evel, Keriçteki uquq qoruyıcılar, hurda demir toplanılğan noqtalarnı teşkirip, hırsızlanılğan qapaqlar qayda ketirilgenini tapa edi. Şeer memuriyeti, kanalizatsion quyularnı plastik qapaqlarnen qapatıp, hırsızlıqnen küreşmege tırışa edi.


text:
Rusiyeniñ kontroli altında olğan Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir işi» figurantları Seyran Saliyev, Memet Belâlov ve Asan Suleymanovğa tevqif muddetini iyünniñ 9-na qadar uzattı. Bunı martnıñ 5-nde Qırım.Aqiqat içün bergen izaatta «Qırım birdemligi» faaliyetçisi Server Mustafayev bildirdi.
Faaliyetçiniñ aytqanına köre, qorçalav tarafı «adet üzre» azatlıqnı sıñırlav tedbiriniñ deñiştirilmesini istedi, lâkin Rusiye mahkemesi bu ricanı köz ögüne almadı.
Dekabrniñ 21-nde Kremlniñ kontroli altında olğan Qırımnıñ Yuqarı mahkemesi imaye tarafından üç «Hizb ut-Tahrir işi» figurantı – Seyran Saliyev, Memet Belâlov ve Timur İbragimovğa tevqifniñ uzatılmasına qarşı berilgen apellâtsion şikâyetini red etti.
Oktâbrniñ 12-sinde Qırımda Rusiye telükesizlik hadimleri Bağçasaraynıñ altı sakini – Timur İbragimov, Marlen (Suleyman) Asanov, Memet Belâlov, Seyran Saliyev, Server Zekiryayev ve Ernes Ametovnı tevqif ettiler. FSB olarnı Rusiye ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ azaları olğanında qabaatlay.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ advokatları, taqip etilüvlerniñ diniy alâmetine köre yapılğanını tüşüneler. Advokat Emil Kurbedinov, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenler esasen qırımtatarlar ve olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruplarğa ait Qırım sakinleri olğanını qayd ete.
Halqara siyasiy İslâm teşkilâtı «Hizb ut-Tahrir»niñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletlerini bir İslam hilâfeti içinde birleştirüvde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarınıñ qullanıluvını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2003 senesinde «Hizb ut-Tahrir»ni «terroristik» olaraq tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetip, yasaq etti.


text:
Bazarertesi künü, oktâbrniñ 7-nde, Kyivdeki Rusiye elçihanesi ögünde «Putinniñ mahkemesi» aktsiyası ötkerilecek. Bu künü Rusiye prezidenti Vladimir Putin 67 yaşını qayd ete.
Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, aktsiya vaqtında eski siyasiy mabüsler «sanalaştırılğan «Gaaga mahkemesinde» şaatlıq etecek». Böylece faaller Rusiye prezidentini doğğan kününen tebriklemege qarar aldı.
Aktsiyada diger memleketlerniñ vatandaşları da iştirak etecek. Eski siyasiy mabüsler İsmail Ramazanov, İgor Movenko, Aleksandr Kostenko, Roman Ternovskiyniñ çıqışta bulunması beklenile.
Aktsiya Kyiv saatine köre 11:00-da başlanacaq.
Sentâbrniñ 7-nde deñişim çerçivesinde rusiyeliler tutqan 35 ukrainalı Ukrainağa qayttı, Rusiyege Ukrainada çeşit cinayetlerde, şu cümleden Vatanğa hainlik yapqanında qabaatlanğan 35 Rusiye ve Ukraina vatandaşı teslim etildi. Oleg Sentsov, Oleksandr Kolçenko, Volodımır Baluh, Edem Bekirov, Yevğen Panov, Pavlo Ğrıb, Stanislav Klıh, Mıkola Karpük, Roman Suşçenko, Artur Panov, Oleksiy Sizonovıç ve 2018 senesi noyabrde zapr etilgen 24 deñizci azat etildi.
Kyivdeki Rusiye elçihanesi Ukraina tarafından azat etilgenlerniñ fotoresimini derc etti, amma anda aytılğan 35 insandan tek 24-ü bar. Rusiyege teslim etilgenlerniñ resmiy cedveli alâ daa yoq. Rusiyege MH17 uçaq seferiniñ davasında şübheli Vladimir Tsemah ve «RİA Novosti Ukraina» baş muarriri Kirill Vışinskiy teslim etilgeni belli.


text:
Rusiye Adalet nazirligi qırımlı advokat Emil Kurbedinovnı 2019 senesi martnıñ 1-ne qadar «Qırımnıñ merkeziy advokatlar kollegiyasından» çıqarmağa talap etti.
Bu aqta «Novaya gazeta» Rusiye neşiri haber ete.
Nazirlik Rusiye işğal etken Qırımdaki rayon mahkemeleriniñ eki qararına esaslana, anda Kurbedinovğa qarşı ekstremist faaliyetinen bağlı memuriy davalar baqılğan edi, dep yaza Radio Svobodanıñ rus bürosı.
Kurbedinov Facebooktaki saifesinde bu malümatqa böyle cevap berdi: «Advokatlarğa qarşı basqı devam ete. Rusiyeniñ ekstremizm ve terrorizm saasındaki qanunları advokat ve faallernen küreşmek içün alet olaraq qullanıla».
Qırımlı advokat Emil Kurbedinovnı Rusiye uquq qoruyıcıları 2018 senesi dekabrniñ 6-nda tutıp aldı. Mahkeme onı 2013 senesi Facebookta paylaşqanları içün ekstremist teşkilâtlarnıñ işaretleri ya da timsalleriniñ teşviqatı ve açıq numayış etilmesi sebebinden 5 künge apiske aldı. Kurbedinovnıñ zenaatdaşları dey ki, onı Suriye paytahtı Dimaşqqa köçken Qırım sakini şikâyet etti.
Advokatnıñ fikirince, onıñ dekabrniñ 6-nda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutulması «olmaycaq sebeplerden» yapıldı, o, ekstremizm qabaatlarını tanımay. Emil Kurbedinov qayd etkenine köre, tutulmasınıñ kerçek sebebi onıñ aq qorçalayıcı faaliyeti, siyasiy mabüslerge köstergen yardımı ve Ukraina askeri Bogdan Nebılitsanı qorçalağanı ola.
İşğalden soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faalleri, Qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


text:
Törkiyä 15 iyul'ne onıtmayaçaq
6 yıl êlek şuşı könne 2016nçı yılnıñ 15nçe iyül’ könne Törkiyä xain tüntäreleş omtılışı belän qara-qarşı qaldı
2016nçı yılnıñ 15nçe iyule İstanbulda normal’ kön kebek başlanıp kitte. Läkin ozaqlamıy tarix yazılğan onıtılmaz töngä äylände. Comğa könne kiçke 10da şähär simvollarınnan bulğan Boğaziçi küpere häm Fatix Soltan Mäxmät küpere ğaskärlär häm berleklär tarafınnan maşinalar öçen yabıldı.
Tarık Sebik – şahit: “Tanklar yulnı yapqaç yulda böke çıqtı. Bez dä närsä bar mikän dip qarıy başladıq çönki bu yuldağı böke mägnäsez bulıp toyıldı."
Berazdan xärbi boralaqlar keşelärgä ut aça başladı. Ul waqıttağı prem’yer-ministr Binali Yıldırım açıqlaw yasap, armiya êçendäge ber törkemneñ xökümätne bärep töşerergä tırışuın äytte. Änkaradağı İlbaşı Sarayı häm Mäcles tä bulğan şaqtıy bina xökümätneñ üz F-16 oçqıçları tarafınnan bombağa totıldı. Televideniye kanallarınıñ tapşıruları tuqtatıldı. TRT diktorına turıdan-turı êfirda tüntäreleş belderegesen uqıttılar. Törek xalqı närsälärneñ bula alaçağın abaylap almasa da, uylap tormıyça uramnarğa ağıldı. Tüntäreleşne tuqtatu öçen tank aldına bastı. Törkiyä ilbaşı Ärdoğan turıdan-turı êfirda xalıqqa möräcäğat’ itte:
"“Millätebezgä süzem bar. Xalqıbıznı vilayät’lärebez uramnarı, mäydannarına çaqıram. Aêroportlarına çaqıram. Millät bularaq mäydannarda, aêroportlarda cıyılıyq häm bu azçılıq törkemeneñ tankları belän qarşı torıyq.”
İldä meñnärçä watandaş bu çaqıruğa qolaq saldı häm tañ atqançı batırlarça qarşı tordı. İkençe könne qoyaş çıqqanda tüntäreleş kereşüe watanpärwär millät tarafınnan tarmar itelde. Kereşüdä qatnaşqan xärbilärneñ kübese şunduq qulğa alındı häm qalğannarı da irtänge sägät’lärdä birelde. Artımdağı küper bu berdämlekneñ simvolı bulıp tora. 30dan artıq keşe 15nçe iyul’ tönendä Törkiyä demokratiyasen saqlağanda biredä şähit buldı. 15 iyul’ Şähitlär küpere tüntäreleş kereşüeneñ 6 yıllığında tağın ber qat ilneñ kön tärtibendä bulaçaq, qoyılğan qan öçen tügel, ber millätne watan söyüe belän berläştergäne öçen.”
Bera Karaman, TRT World, İstanbul.
Bäyläneşle xäbärlär
“İzgelek poyızdı” quzğaldı
Türkiyädän yulğa çıqqan 12nçe "İzgelek poyızdı" paqıstanlılarğa yärdäm iltä


text:
Rusiye ordusı işğal etilgen Qırımnıñ Saq şeeri yaqınlarındaki uçaq alanında yüz bergen patlavlar neticesinde eñ azı 8 arbiy uçaq ğayıp etken. Bunı Büyük Britaniya Mudafaa nazirligi memleketniñ istihabaratınıñ malümatına atfı etip haber etti.
"Patlavlar neticesinde eñ azı beş Su-24 qırıcı bombardıman uçağı ve üç Su-30 universal qırıcı uçağı ya da bütünley yoq etildi ya da ciddiy zarar kördi... Sekiz arbiy uçaqnıñ ğaybı Rusiyeiniñ cenk içün mevcut olğan umumiy parkınıñ kiçik bir qısmıdır. Amma esasen Saq Rusiyeniñ Qara deñiz flotunıñ aviatsiyasınıñ bazası oalarq qullanıla edi. Şimdi deñiz aviatsiyasınıñ imkânları sıñırlı", - dep yazıla bildirmede.
Şunı da qayd ettiler ki, bozuqlıqqa baqmadan, uçaq alanı qullanuv içün yararlı qalmağa devam etedir.
"Bu adise Rusiye ordusını telükeni ğayrıdan baqıp çıqmağa mecbur eterdir. Şübesiz ki, Qırım telükesiz cebe arqası kibi sayıla", - dep qayd etile bildirmede.
Avgustnıñ 9-nda yerli media Rusiye işğal etken Qırımnıñ Saq şeeri yaqınlarında Novofedirivkadaki arbiy uçaq alanında patlavlar aqqında bildirdi.
Rusiye akimiyeti «qomşu evlerden» tahminen 30 kişi tahliye etildi, dep bildirdi. Umumiy tahliye olmadı. Onlarnen mesken ev zarar kördi.
Rusiye Mudafaa nazirligi Novofedirivkadaki uçaq alanında olğan patlavlarnıñ sebebi «bir qaç aviatsiya silâsınıñ detonatsiyası» oldı, dep bildire. Yoq etilgen tehnika körüngen yoldaş fotoresimlerine baqmadan, Rusiye arbiyleri uçaqlar zarar körmedi, dep bildire.
Ukrayına Mudafaa nazirligi Novofedirivka qasabasındaki arbiy uçaq alanında olğan patlavlarnı izaatlap, «yanğınlarnıñ sebebini bilmey», dep bildirdi. Ukrayına silâlı quvetleri Novofedirivkadaki aerodromda patlavlarnen alâqası olğanını resmiy şekilde tasdıqlamadı.
Ukrayına prezidenti ofisiniñ yolbaşçı muavini Mıhaylo Podolâk Kyivniñ Qırımnıñ Saq rayonındaki Novofedirivkada olğan arbiy aerodromda patlavlarnen alâqası yoq, dep ayttı.
Rusiye fevralniñ 24-nde Ukrayinağa büyük istilâ etti, amma istegenini alamadı, hususan ukrainalılarnıñ tirenüvi sebebinden Kyivni zapt etemedi.
Aprelniñ 22-nde Rusiye Ukrayinadaki «mahsus operatsiyanıñ» (anda büyük istilânı böyle adlandıralar) «ekinci fazası» vaqtında yañı planlar aqqında bildirdi. Rusiye arbiyleri işğal etilgen Qırımğa qara ayatını temin etmek ve Pridnestrovyege çıqmaq içün Donbas ve cenübiy Ukrayinanı kontrol altına almağa niyetlene.
Faqat, ğarbiy istihbaratnıñ malümatına köre, Donbasta Rusiye muvafaqiyetli sıñırlı ve Ukrayinanıñ küçlü tirenüvi sebebinden Rusiye ordusınıñ ğayıpları büyük.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Qırım faaliyetçileri içtimaiy ağlarda internet qullanıcılarğa «Bağçasaray tarih ve medeniyet qoruğı»nıñ territoriyasında Rusiye restavratorları tarafından yapılğan işlerge qarşı şikâyet qaldırmaq ricasınen muracaat eteler. Muracaatnı saraynıñ Facebooktaki saifesinde qaldırmaqnı rica eteler.
Faaliyetçilerniñ muracaatında: «Lütfen, Bağçasaraydaki han sarayınıñ restavratsiya adı altında mahv etilmesine qarşı öz narazılığıñıznı bildiriñiz», – denile.
Ukraina Medeniyet nazirligi, Qırımnıñ Rusiye akimiyeti tarafından Bağçasaray qoruğınıñ territoriyasında yapılğan işler neticesine Han sarayınıñ baş binası içün dağıluv telükesi bar, dep iddia ete.
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti bu qabaatlavlarnı red etip, işlerniñ devam etilmesi aqqında bildire.
QMC Milletlerara munasebetler ve sürgün etilgen vatandaşlarnıñ işleri boyunca Cumhuriyet komitetiniñ sabıq rehberi Edem Dudakov, işler yapılğan yerni ziyaret etip, Qırımdaki Rusiye akimiyeti tarafından yapılğan keyfiyetsiz restavratsiya işleri neticesinde Bağçasaraydaki Han sarayı UNESCOnıñ dünya mirası obyektleri cedveline kirmek imkânını tamamı ile ğayıp etti, dep bildirdi.
Bağçasaraydaki Han sarayı, Suvdağdaki Ceneviz qalesi, Qırım astrofizik observatoriyası (rasadhanesi), Mangup-qale, Eski-kermen ve Çufut-qale UNESCOnıñ Dünya mirası obyektleri cedveline kirsetilmesi içün namzet olalar.
Bağçasaraydaki Han sarayı muzeyi – qırımtatarlarnıñ tarihı ile alâqalı olğan eñ belli muzey, Qırımnıñ Girey hanlarınıñ yazlıq rezidentiyası yeri. Muzey kompleskiniñ territoriyasında saray, harem binası, han mezarlığı ve cami bulunalar.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi reis muavini İlmi Umerovğa rusiyeli mahkeme 750 ruble para cezasını belgiledi.
Bu aqta Umerov Facebook saifesinde bildirdi.
«ROVD-de memuriy protokol tizilgen soñ, Bağçasaray rayon mahkemesine keçmege rica ettiler, o yerde mahkemeci Skisov A. Ye. meni memuriy uquq bozuvını yapqanımda qabaatlı tanımaq qararını aldı ve 750 ruble para cezasını belgiledi... Yani, Qırımtatar Milliy Meclisi toplaşuvında iştirak etkeninen qabaatlı...», – dep yazdı Umerov.
Sentâbr 27-de Qırımtatar Milliy Meclisi azası Ali Hamzinge, «Rusiyede yasaq olğan cemaat birleşmesiniñ toplaşuvında iştirak etkeni içün», rusiyeli Qırım mahkemesi 1000 ruble para cezasını belgiledi.
Sentâbr 26-da Qırımtatar Milliy Meclis azaları, bunen beraber, Qırımtatar Qurultayınıñ bazı delegatları Aqmescitteki Ekstremizmge qarşılıq boyunca merkezge çağırıldı.
Nariman Celâlnıñ bildirgen malümatına binaen, bir qaç insan körüşüvge razı oldı, digerleri ise, resmiy vesiqanı beklemekni sayladı.
«Uquq qoruyıcılar Meclis azaları Ablayev Emirali, Yakubov Ruslan ve Ayder Acımambetovnıñ vekâletleri toqtatılğanı, bunen beraber, soñkisiniñ Meclis reisi muavini vazifesinden boşatılması aqqında yaqında qabul etilgen Meclisniñ qararlarınen meraqlana», – dep yazdı Celâl Facebook saifesinde.


text:
Qırımnıñ Rusiye tarafından askeriyleştirilüvi – yarımadanı işğalden qurtaruv platformasınıñ esas meselelerinden biridir, dep tarif etti Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar Qırım.Aqiqatqa.
«Qayd etmek istegenim – Qırımnıñ askeriyleştirilüvini yarımada işğaliniñ esas aqibetlerinden biri olaraq tanıtmağa planlaştıramız», – dep ayttı Ceppar.
Onıñ bildirgenine köre, Rusiyeniñ Qırımdaki vazifesi – turizm inkişafı degil, arbiy baza quruluvıdır.
«Alınğan tedbirler, meselâ, yol, bağça quruluvı – ordu içün, Qırımğa ketirilgen arbiylerniñ balaları içündir», – dedi Ceppar.
Onıñ qayd etkenine köre, Qırımnı işğalden qurtaruv platforması farqlı seviyelerde Qırımnen bağlı bütün tedbirlerden ibarettir.
Cepparnıñ aytqanına köre, Rusiyeni Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasında iştirak etmege davet etecekler, amma iştirak etecegine inanmaylar.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-inci sessiyasınıñ umumiy munaqaşalarında çıqışta bulundı. O, Qırımda insan aqları vaziyetine dair yañı qararğa qol tutmağa ve yarımadanı işğalden qurtaruv halqara Qırım platformasınıñ qurulışında iştirak etmege çağırdı.
Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, onıñ nazirliginde Volodımır Zelenskıy içün Qırımnı işğalden qurtaruv muzakereleri içün halqara platformasını quruv teklifi azır, dep bildirgen edi.
Bundan evel Kulebanıñ qayd etkenine köre, Ukraina, Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasınıñ liderlerinden biri Poloniya olacaq, dek bekley. O, Qırımnı işğalden qurtaruv meselesi boyunca halqara meydançıq işinde Rusiyeni körmey, dep aytqan edi.
Daa evel Ukraina Tış işler nazirligi Qırımdaki Rusiye akimiyetine arbiy obyektlerniñ ve arbiy-sınayı kompleksi müessiseleriniñ tez inkişafına suv yetmey, dep bildirdi.


text:
Qırımda cumaertesi künü, iyülniñ 1-de, «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ daa bir toplaşuvı keçirile. Tedbirge Rusiye tarafından tutulğan qırımlılarnıñ ömür arqadaşları, tuvğanları, faal ve uquqçılar keldi.
Qırım.Aqiqat toplaşuvnı canlı yayında köstere.
2016 senesi aprelniñ 9-da Aqyara Qırım insan aqları bağ gruppası «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına bağlı olmasında qabaatlanğan musulmanlarnıñ soy-soplarını topladı. Soñra «Qırım birdemligi» Qırımnıñ diger siyasiy mabüsleri, qaçırılğan ve ğayıp olğan musulmanlarnıñ aileleri içün de öz qapularını açtı.


text:
Wzaq jıldıq liderlik qızmetinen ketu aldında Germaniyanıñ kancleri Merkel' hanım «Reyterge» eksklyuzipti swhbat berdi. Swhbatında ol öziniñ ökiletti kezeñinde jüzege asırğan Germaniyanıñ Qıtay sayasatı turalı toqtalıp, Qıtaymen ıntımaqtastıqtıñ keybir aspektilerinde beyğamdıq bolğanın moyındadı. Degenmen Angela Merkel' şielenisti jağdaydan şığu üşin barlıq taraptarmen baylanıstı saqtaudıñ mañızdı ekenin atap ötken.
Germaniya kancleri qızmetindegi 16 jılda Merkel' hanım Qıtaymen baylanıstı saqtaudı twraqtı jalğastırğan sayasatker. Nätijesinde Qıtay Germaniyanıñ eñ iri sauda seriktesine aynaldı. Swhbatında Angela Merkel' hanım: «Bälkim, keybir aspektilerde bizdiñ bastapqı közqarasımız tım añğal bolğan şığar, bwl künderi biz mwnı mwqiyat qarastırdıq jäne bwl dwrıs boldı», – dedi.
Merkel' kelesi kancler saylauınan bas tarttı jäne kelesi ükimet qwrılısımen qızmetinen ketedi. Ol keter aldında Germaniya jäne özge Europa elderiniñ Qıtaymen baylanıstı jalğastırıp, özara üyrenui kerek dep bildirdi. Swhbatında ol: «Bizdi tolıq ajıratu qate şeşim bolar edi, bwl bizge ziyan keltirui mümkin», – degen.
Öz twsında Qıtay Germaniyanıñ eñ iri sauda seriktesi retinde öziniñ ekonomikalıq qarqındı damuı men nemis ekonomikasınıñ ösuine de ıqpal etti. Biraq, bwnıñ keri jağı da boldı, sınşılar Germaniyanıñ Qıtayğa tım täueldiligi adam qwqığı sekildi keybir mañızdı wstanımdarda Beyjiñge qarata batıl sının şektep otır dep sanaydı.


text:
Estoniya mustaqilliginiñ 100 yıllığını qayd ete. Devletniñ paytahtı Tallinde bayram tedbirleri ve parad ötkerile.
Bayraq köterüv merasimi vaqtında Estoniya parlamentiniñ reisi Eiki Nestor, Estoniyanıñ mustaqilligi şimdiki künde eñ yahşı qorçalanğan vaqti olğanını beyan etti.
«Bizim dost ve ittifaqdaşlarımız bar. Estoniya ür dünyanıñ bir parçası sayıla», – dedi o.
Arbiy paradnı Estoniya prezidenti Kersti Kaljulaid qabul etti. Anda hususan, Estoniyada yerleşken NATOnıñ çoqmilletli qısımları iştirak etti.
Estoniya mustaqilliginiñ 100 yıllığı ilân etilüvinen estoniyalılarnı Ukraina prezidenti Petro Poroşenko tebrikledi.
«Ukraina halqı adından bütün samimiyetimnen Estoniyanı ve dostane eston halqını mustaqilliginiñ 100 yıllığınen tebrikleyim. Estoniyağa muvafaqiyetler, barışıq ve bütün Avropa halqına abadanlıq tileyim», – dep yazdı Ukraina devletiniñ yolbaşçısı Twitterde.
Estoniya, özüniñ Litva ve Latviya kibi qomşu baltik devletleri kibi 1918 senesi mustaqilligi ilân etilgence, Rusiye imperiyasınıñ bir parçası dep sayıla edi. 1940 senesi Sovetler Birligi bu devletni işğal etip alğan edi. 1991 senesi avgust ayında o bir daa mustaqilligine qavuştı.
2004 senesi Estoniya AB ve NATOğa qoşuldı.


text:
Cumaaqşamı künü, oktâbr 9-da, Qırımnıñ Qurman rayonı Büyük-Onlar qasabasında yerleşken qırımtatar milliy mektebiniñ memuriyeti telebeler ile telüke aqqında subetni keçirdi. Yaqında qasabada belgisiz şahıslar balalarnı maşinağa oturtmağa tırışqan ediler, subetniñ sebebi bu oldı. Bunı 15 minut haber agentligi bildire.
№3 mektep ocaları añlatqanı kibi, oktâbr 8 künü Büyük-Onlar qasabası Kurçatova soqağında olğan adise aqqında söz kete. Belgisiz şahıslar qurucılıqta oynağan balalarnı maşinağa oturtmağa tırışqan ediler. Bunıñ ile olar talebelerge tatlılıqlarnı teklif etkenler, amma balalar qaçıp oldılar. Bunı körgen adam maşina (olğan malümatqa köre, VAZ-2115 edi) «maden» renkte ve farqlı nomeralar ile olğanını bildirdi. Bütün malümatnı uquq qorçalayıcılarğa bildirdi.
Qasabanıñ «politsiya» nevbet bölüginde bu aqta haberleri olmağanını bildirdiler.
Öz nevbetinde, №3 mektebiniñ müdiri Alme Semedlâyeva bu aqta haberdar olğanını, amma bu diger mektep talebeler ile olıp keçkenini bildirdi. Amma mektep memuriyeti episi bir talebeler ile subetni keçirmege qarar aldılar. Bugün ana-babalar ile toplaşuvnı keçirip, olarğa balalarnı mektepten qarşılamağa rica ettiler.
«Tanış olmağanlar ile laf etmege, çeşit maşinalarğa oturmağa mümkün olmağanı aqqında hatırlattıq»,– dedi Alme Semedlâyeva. Onıñ malümatına köre, politsiya bu ziddiyet aqqında malümatnı diqqatqa alacaq eken.
Belli olğanı kibi, sentâbr 27 künü Qarasuvbazar civarında eki yerli sakin Cavdet İslâmov ve İslâm Cepparov yoq oldılar.


text:
2014 senesi Qırım işğali ve ilhaq ıntıluvı dünya toplulığı içün esas meselelerden biri oldı. Aynı vaqıtta, Rusiye areketlerini qabul etmeme ve onıñ halqara ve gumanitar uquq printsiplerini sert bir şekilde bozğanını takbih etme meselesinde halqara uzlaşuv olsa da, zemaneviy geosiyasette pragmatik menfaatlar etik printsip ve qıymetlerden sıq-sıq üstün ola.
Çoq qutuplı dünyanıñ yañı şaraitlerinde farqlı halqara oyuncılar, şu cümleden qomşu devletlerge qarşı agressiv siyaset köstergen Rusiye ile munasebet qurğanda pragmatik menfaatlarnı ve etik qaidelerge riayet etüv ahlâqiy vazifelerini birleştirmege ve öz halqara vazifelerine riayet etip, olarnen temel meselelerde añlaşmağa mümkünmi?
Bu ceetten halqara uquq bozuluvına qarşı müim bir alet ve Rusiye Federatsiyasına qarşı halqara basqı olaraq semereli sanktsiya siyaseti meselesi pek müim ola.


text:
หัวข้อของบทความนี้จะเกี่ยวกับwindow 7 64 bit iso หากคุณต้องการเรียนรู้เกี่ยวกับwindow 7 64 bit isoมาเรียนรู้เกี่ยวกับหัวข้อwindow 7 64 bit isoกับArina Nikitinaในโพสต์Windows 7 Professional İso İndir / Formatlık Win 7นี้.
สารบัญ
ภาพรวมของเอกสารที่เกี่ยวข้องwindow 7 64 bit isoที่สมบูรณ์ที่สุดในWindows 7 Professional İso İndir / Formatlık Win 7
ที่เว็บไซต์Arina Nikitinaคุณสามารถเพิ่มข้อมูลอื่นนอกเหนือจากwindow 7 64 bit isoเพื่อข้อมูลเชิงลึกที่มีคุณค่ามากขึ้นสำหรับคุณ ในหน้าarinanikitina.com เราแจ้งให้คุณทราบด้วยเนื้อหาใหม่และถูกต้องทุกวัน, ด้วยความตั้งใจที่จะให้บริการเนื้อหาที่ละเอียดที่สุดแก่ผู้ใช้ ช่วยให้ผู้ใช้อัพเดทข่าวสารออนไลน์แบบละเอียดที่สุด.
การแบ่งปันบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับหมวดหมู่window 7 64 bit iso
Dürüst Programcı İyi Seyirler Diler Windows 7 Professional ทั่วไป Linkleri 32 บิต İNDİR ❯❯❯ 64 บิต İNDİR ❯❯❯ windows 7 iso dosyasını usb belleğe yazma, windows 7 iso dosyasını flash belleğe yüklemyamassı windows 7 iso do iso do iso windows 7 iso dosyasını usb’ye yazmak, windows 7 iso dosyasını dvd ye yazma, windows 7 iso dosyası indir 32 บิต gezginler, windows 7 iso dosyasını usb belleğe yazma 2020, windows 7 iso dosyası, บิต windows 7 iso ใน iso dosyası usb yazdırma, windows 7 iso dosyası ile cd siz format atma, windows 7 iso dosyası 32 บิต, windows 7 iso dosyası açma ve usb รูปแบบ atma, windows 7 iso dosyası açma โปรแกรมของ, windows 7 iso dosya 7 iso yazma, windows แตกไฟล์, windows 7 iso dosyası dvd yazma, windows 7 iso dosyası gezginler, windows 7 iso dosyası hazırlama, windows 7 iso dosyası hızlı indir, windows 7 iso dosyası windows 7 iso dosyası adirç tezırıkın windows 7 iso dosyası kurulumu, windows 7 iso dosyası nedir, windows 7 iso dosyası nasıl oluşturulur, windows 7 iso dosyası nasıl yapılırya, windows 7 iso ı ner do, windows 7 iso ılırya, ı 7 windows isoşılırya iso dosyası sağlam indir, windows 7 iso dosyası ücretsiz indir, windows 7 iso dosyası ürün anahtarı, windows 7 iso dosyası yapma, windows 7 iso dosyası yazdırma, windows 7, windows 7 iso dosyası yazma, windows 7 iso yazma 2020 7 iso dosyası 64 bit indir windows iso dosyası indirme, windows iso dosyası indir, .
รูปภาพบางส่วนที่เกี่ยวข้องกับหมวดหมู่เกี่ยวกับwindow 7 64 bit iso
นอกจากการดูเนื้อหาของบทความนี้แล้ว Windows 7 Professional İso İndir / Formatlık Win 7 คุณสามารถดูและอ่านเนื้อหาเพิ่มเติมด้านล่าง
เนื้อหาที่เกี่ยวข้องกับwindow 7 64 bit iso
#Windows #Professional #İso #İndir #Formatlık #Win.
windows 7,windows,Win 7,Windows 7 İso,Windows 7 professional İso İndir,Windows 7 indir,Windows 7 professioanal 32 bit iso indir,windows 7 professional 64bit iso indir,Win 7 32 bit indir,windows 7 64 bit indir,format,format nasıl atılır,formatlık win 7,formatlık win7 iso indir,formatlık win7 pro indir,Windows 7 işletim sistemi indir,wnidows 7 professional,win 7 pro download,win 7 iso download,microsoft windows iso indir,microsoft,Dürüst Programcı,Win 7 Pro.
Windows 7 Professional İso İndir / Formatlık Win 7.
window 7 64 bit iso.
เราหวังว่าเนื้อหาบางส่วนที่เราให้ไว้จะเป็นประโยชน์กับคุณ ขอขอบคุณที่อ่านบทความของเราเกี่ยวกับwindow 7 64 bit iso


text:
Kremlniñ kontroli altında bulunğan İslâm Terek (Kirovskiy) rayon mahkemesi yanvarniñ 18-nde evinde tintüv yapılğan soñ Eski Qırımda yaqalanğan ve Rusiyeniñ memuriy uquq bozuvları aqqında kodeksiniñ 20.3 maddesi (1-nci qısım) boyunca qabaatlanğan qırımtatar faaliyetçisi Giray Kulametovnıñ işini baqıp çıqtı. «Qırım birdemligi» cemiyet birleşmesi Facebookta, mahkeme «2012 senesinde videorolikni derc etken içün» Kulambetovğa 10 kün apis şeklinde cezanı tayin etti, dep bildire.
Faaliyetçini «ekstremistik teşkilâtlarnıñ sıfatları ve simvollarını propaganda etüv»de qabaatladılar. Mahkemede onı cemiyet qorçalayıcıları Mustafa Seydaliyev ve Enver Alimov qorçaladılar.
Yerli sakinler, yaqalanğanğa qol tutmaq içün mahkeme binasınıñ yanına keldi.
Yanvar 18 sabasında Rusiye telükesizlik hadimleriniñ, evinde tintüv ötkerilgen qırımtatar faaliyetçisi Giray Kulametovnı yaqalap, alıp ketkenleri belli oldı. Kulametov, 2017 senesi oktâbrniñ 4-nde telükesizlik hadimleri tarafından qırımtatarlarğa, musulmanlarğa qarşı yapılğan repressiyalarğa narazılıq köstermek maqsadınen ötkerilgen bir sıra bir kişilik piketlerde iştirak etti. Daa soñra Rusiye mahkemeleri bu piketlerniñ iştirakçilerine cöremeler tayin etti.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqalı deye şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Kütärü köçe
Kütärü köçe - tulı aerodinamik köçneñ öleşe, sıyıqlıqta, hawada xäräkät itüçe cisemneñ tizlege vektorına perpendikulär, ağıp uzuçanlıq asimmetriäse bulğanğa kürä barlıqqa kilä.
Bernulli qanunı buyınça zurraq basım bulğan öleştä tizlek keçeräk häm kiresençä.
Oçqıç qanatınıñ öske öleşe qabarınqı (ozınlığı zurraq), şuña kürä ağım tizlege qanatnıñ öske qırıyı buyınça yuğarıraq bula.
Şulay itep qanatnıñ öske häm asqı qırıyları arasında basımnar ayırması kilep çığa häm näticädä kütärü köçe barlıqqa kilä.
Tulı aerodinamik köç - qanat profile tışqı sızımı tiräsendä basım buyınça integral:
biredä:
- Y - kütärü köçe
- P - tartu köçe
- - profil çige
- n - profilgä normal'
- p — basım
Jukovskiy teoreması buyınça kütärü köçe moxit tığızlığına, ağım tizlegenä, ağım tizlege tsirkulätsiäsenä proportsional'.
Kütärü köçe koeffitsientı[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Rayt bertuğannar häm Con Smiton kütärü köçe tigezlämäsen isäplägännär:
biredä
- - kütärü köçe
- - Kütärü köçe koeffitsientı
- - oçış bieklegendä hawa tığızlığı
- V - qarşı isüçe ağım tizlege
- - mäydan
Sıltamalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- ПoдъeMHaя cилa koпия из Beб-apxиBa
- ON THE PHYSICS OF FLIGHT 2007 eлHың 18 MapT kөHeHдә apxиBлaHraH.
- ПoдcчeT пoдъeMHoй cилы, дeйcTByющeй Ha Teлo koHeчHыx paзMepoB B пoToke cплoшHoй cpeды. MeToдиka kлaccичeckoro peшeHия B пpocTpaHcTBe.


text:
Qırım rusiyeli ükümetiniñ baş nazir muavini Ruslan Balbek yarımadada AQŞ elçihanesi yanında numayışta iştirak etmege istegen qırımtatarlarnıñ teşkil olunuvı boyunca kampaniyanıñ başlanuvını ilân etti. Bunı Balbek RİA Novosti agentligine bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, narazıcılar Amerika elçihanesi yanında «yarımadanıñ içki siyasetine qarışmamağa» rica etecekler.
Evel Ruslan Balbek qırımtatarlarnıñ yetekçileri Refat Çubarov ve Mustafa Cemilevniñ yarımada «mal qamaçavı» ile bağlı ğayelerini «Qırımğa qarşı ve ğarp yolbaşçıları tarafından aytılğan siyasiy adım» olaraq adladı.
O şunı da qayd etti ki, Qırım akimiyeti «böyle areketlerge qol tutmasa da, AQŞ elçihanesi yanında narazılığını bildirmege istegen qırımtatarlarnı añlay».
Hatırlatamız, qırımtatarlarnıñ yetekçileri Qırım ile memuriy sıñırnı blok etip, işğalci yarımadağa ukrain malınıñ ketirilmesini toqtatmaq niyetindeler.


text:
Koreizde belgisiz şahıslar 1944 senesi Stalin sürgünligi qurbanlarınıñ hatırasına qoyulğan tahtanı sarı boya ile aramladılar.
Qırım.Aqiqatqa yerli sakinler aytqanı kibi, vaqia gece yüz berdi.
«Saba saat 9-da yerli sakinler tahtanıñ üstüne boya tökülgenini kördiler. Boyanı silmege istegen kommunal hızmetlerniñ hadimleri endi mında edi», – dedi şaatlardan biri.
O dey ki, yerli akimiyet meseleni, «artqaç şamata olmadan», çezmege istedi. Amma yerli sakinler bunı etmege bermediler ve militsiyanı çağırmağa talap ettiler.
Uquq qoruyıcılar memorialnıñ aramlanuvını qayd ettiler. Vandalizm boyunca iş açılacaqmı, belgisiz.
Uquq qoruyıcılarnıñ işbu vaqia boyunca resmiy izaatı yoqtır.
Yarımadada qırımtatarlarnıñ obyektleri ve muqaddes yerlerine nisbeten vandalizm sıq rastkelgen aldır. Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyevniñ malümatına köre, yarımadada camilerni ateşke bergen şahıslar eki yıl içinde alâ tapılmağan.


text:
Anayasa komissiyasınıñ alt iş grubu Ukraina Anayasasınıñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti aqqında 10-ncı bölügi içün deñişmeler ve ilâvelerniñ azırlanmasını bitirdi. Bunı noyabrniñ 30-nda «Ukrinform»da keçken matbuat konferentsiyasında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov bildirdi.
«Keçken afta Anayasa komissiyasınıñ alt iş grubu Ukraina Anayasasınıñ onuncı – Qırım Muhtar Cumhuriyeti bölügi içün deñişmeler ve ilâvelerniñ tam metnini azırlap bitirdi. Şimdi bu metin iş grubunıñ azaları olğan Anayasa komissiyasınıñ 25 azası ile davet etilgen mutehassıslarğa yollana, ve ondan soñ biz onıñ dekabr ayında Anayasa komissiyasınıñ muzakeresine çıqarılacağını planlaştıramız», – dep bildirdi Çubarov.
Çubarovnıñ aytqanına köre, azırlanğan metinde «Qırımtatar halqınıñ meclisini şekillendirgen Qırımtatar halqınıñ qurultayı, qırımtatar halqınıñ yuqarı temsiliy organı» olğanını bildirgen norma bar.
Bıltır Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Ukraina Anayasasınıñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti aqqındaki 10-ncı bölügine deñişmeler ve ilâveler kirsetilmesi işini başlamaq kerek olğanını söyledi.
2017 senesi mayısnıñ 11-nde Ukrainanıñ Anayasa komissiyası, Ukraina Anayasasınıñ Qırım Muhtar Cumhuriyetine dair qısmı içün deñişmeler ve ilâveler işlep çıqacaq iş grubunı meydanğa ketirmege qarar berdi.
Qırımtatar halqınıñ sürgünligi qurbanlarını hatırlav künü munasebetinen keçirilgen tedbirler esnasında Poroşenko,Qırımda kelecekteki qırımtatar milliy muhtariyeti diger milletlerniñ aqlarını temin etecek, dedi.
Qırımtatar muhtariyetiniñ «separatizmge iç bir alâqası yoq». Onıñ meydanğa ketirilmesi, BMTniñ tamır halqlarınıñ aqları boyunca Beyannamesinde tayin etilgen tamır halqınıñ aqqıdır. Ukraina bu beyannamege 2014 senesinde qoşuldı, dep añlattı Ukraina informatsion siyaseti naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar.


text:
Rusiye Avropa Birligi devletleri liderleriniñ dekabrniñ 14-nde, Ukrainanıñturğunsızlaşuvına sebep olğanı içün daa altı ayğa Moskvağa qarşı iqtisadiy sanktsiyalarnı uzatılmasına qol tutqanını tenqit ete.
Dekabrniñ 15-nde Kreml temsilcisi olğan Dmitriy Peskov sanktsiyalarnı «qanunğa zıt ve aqsız» dep tanıdı. Onıñ sözlerine köre, Kreml «böyle qararlarnı AB ve Rusiye içün elverişli olmağanını ayta».
«Buña baqmadan, bizler, elbette, Brüsselnen şimdilik pek yahşı olmağan munasebetlerimizni eyileştirmege niyetlimiz», – dep ilâve etti o.
Dekabrniñ 14-nde Avropa Birligi devlerleriniñ liderleri Rusiyege qarşı kirsetilgen iqtisadiy sanktsiyalarnı daa altı ayğa, 2018 senesi iyülniñ 30-na qadar uzatılmasına qol tuttı.
Rusiyege qarşı sanktsiyalar 2014 senesi Moskvanıñ ukrain Donbassındaki çatışmadaki rolü ve dünyanıñ bir çoq devleti tanımağan Qırım ilhaqından soñ kirsetilgen edi. Daa soñra sıñırlav çareleri bir qaç sefer uzatıldı.


text:
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeeriniñ mahkemesi Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi» esnasında, obyektiv ihtiyac olğanına baqmadanterciman bermey, dep ikâye etti Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde qabaatlanğanlardan Emir-Usein Kukunıñ adliyecisi Sergey Loktev.
«Muracaatlardan biri – qırımtatarca bilgen tercimannıñ iştirak etmesi edi. Afsus ki, mahküm etilgenler rica etkenine baqmadan, mahkeme bizlerge böyle bir fursat bermedi. Bu rica daa ziyade, biz çağırıp sorğulaycaq imaye tarafınıñ şaatları qırımtatar tilini bilgeni, amma rusçanı yahşı bilmegenleri sebebinden yapılğan edi», – dep qayd etti adliyeci.
Sergey Loktevniñ şikâyeti, onıñ fikrine köre, qabaatlavnen bağlı lingvistik-diniy ekspertizanı munasip malümatı olmağan mutehassıs – yani Orta asırlar boyunca dissertatsiya qorçalağan, lâkin islâm dini boyunca bilgisi olmağan tarihçı yapqanınen bağlı.
Mevzu boyunca: «Qarar yaz soñunda çıqacaq»: «Yaltalı altı kişi»nıñ işi nasıl kete
Mayısnıñ soñunda Şimaliy-Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi» altı iştirakçisiniñ apiste qaluv muddetini üç ayğa uzattı.
Rusiye arbiy mahkemesi Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi» mahkemelerini 2016 senesi fevral-mart ayları arasında Yaltada Arsen Cepparov, Refat Alimov, Emir-Üsein Kuku, Muslim Aliyev, Enver Bekirov ve Vadim Sirük tutulıp alınğan edi. Olar Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» islâm siyasiy teşkilâtına alâqası olğanındsa qabaatlanğan edi.
Rusiye arbiy mahkemesi Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi» mahkemelerini Aqmescitte köçme oturışuvda keçire edi. Ondan soñ tevqif etilgen qırımlılar Rostov-na-Donu şeerine yollanıldı.
Ukraina tış işleri nazirligi Rusiyeden Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi» altı iştirakçisiniñ azat etilmesi talap etken edi.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokat Emil Kurbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri.Halqara uquq işğal etilgen territoriyalarda işğalci devlet qanunlarınıñ kirsetilmesini yasaqlay.


text:
Avropa parlamentinde çumaaqşamı künü, oktâbr 24-ünde, "İfade serbestligi" içün Saharov mukâfatınıñ laureatını ilân etecekler, haber ete Radio Svobada.
B эToM roдy cпиcok kaHдидaToB Ha пpeMию BыrлядиT cлeдyющиM oбpaзoM:
Bu yıl mukâfat namzetleriniñ cedveli böyledir:
- Qıtaynıñ uyğur halqınıñ aqlarını qoruğan ve separatizmde qabaatlanıp, ömür cezasına üküm etilgen iqtisatçı ve alim İlham Tohtı;
- 2018 senesi öldürilgen Braziliya uquq qoruyıcısı Mariella Franko ve eko faaller Klaudelis Silva dos Santos ve Çif Raon;
- öz memleketinde qadın-qızlar aqlarını qorçalağan Restorers Keniya studentleriniñ taqımı.
Mukâfatlama merasimi Strasburgde dekabr 18-inde keçecek.
Keçken yıl Saharov mukâfatı Qırımdan ukrain rejissör Oleğ Sentsovğa berildi.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Rusiye ve Amerika prezidentleriniñ matbuat konferentsiyasında olğan eñ muim vaqia – Putinniñ itirafıdır. Pek samimiy olmasa da, Vladimir Putinniñ itiraf etmesidir.
İlhaq etilgen Qırım hususında Donald Trump arasında olğan añlaşmamazlıq aqqında söz yürsetkende Rusiye prezidenti, «bizler Qırımda referendumnı halqara aq-uquqqa uyğun şekilde keçirdik» dep qayd etti.
Halqara aq-uquq subeti ayrı bir mesele. Eñ meraqlısı şu ki, o «biz» degende kimni közde tuta.
«Referendum» keçirilgen vaqıtta Qırım – Rusiye noqta-i nazarından tabi ki – yekâne uquqiy aqiqat içinde buluna edi. Yani Ukraina içinde. Qırım Yuqarı Şurası Qırımnı mustaqil devlet dep ilân etkenine baqmadan, Rusiye prezidenti işbu «mustaqillikni» ancaq 2014 senesi martnıñ 17-nde «Rusiyege qoşulğanına dair referendum» keçirilgenden bir kün keçken soñ tanıdı. Yarımada ise, 2014 senesi martnıñ 21-nde ilhaq etilgen edi. Böyleliknen, 2014 senesi martnıñ 16-nda Qırımdaki akimiyet – bir daa tekrarlayım ki, Kreml noqta-i nazarından – cumhuriyet yolbaşçılarınıñ – yani ukrain ükümetine bağlı olğanlarnıñ idaresi altında edi. Ebet, bu insanlar Ukrainadan ayırılıp Rusiyege qoşulmağa istey bile ediler. Faqat «biz degende» - rusiyeli – olmağanları şubesiz. Qırım sakinleri ancaq ilhaq esnası yekünlenip, olarğa mecburen Rusiye pasportları berilgen soñ «rusiyeli» oldılar.
Yani şahsiy qanunamesi noqta-i nazarından Putin, belki de, «olar» demek kerek edi. Olar, Qırım sakinleri, «halqara aq-uquqqa uyğun» «referendum» keçirdiler demek kerek edi. İşte bu sebepten Qırım «Rusiyeniñ bir parçası oldı».
Putin aqiqatnı ayttı. «Referendumnı» «olar», Qırım sakinleri degil, onı «biz» – Putin ve onıñ etrafındakiler keçirdi
Putin yalan aytmadı ya da yalıñız Qırımnıñ «qoşulğanı»nen bağlı eñ büyük inceligini açıp qoyğanını sezmey qalğanğa oşay.Aslında o bütün aqiqatnı ortağa çıqardı. «Referendum» ve ondan evel Qırım akimiyeti qabul etken qarar – bütünley Rusiyeniñ yapqan işidir. Bularnıñ epsi yarımadanı ilhaq etüv esnasınıñ elementleri. Bularnıñ epsini rusiyeli memurlar ve diversantlar kün evelden azırlap keldi. Qaba arbiy küç ise bu işniñ yapılmasını teminledi.
Qırım sakinleri bu vaziyette imperialist ambitsiyalarınıñ teminlenüvinde bir alet sıfatında qullanıldı. «Referendumnı» «olar», Qırım sakinleri degil, onı «biz» – Putin ve onıñ etrafındakiler keçirdi. Er alda, Rusiye prezidenti açı-aydın olğan fakttan artıq utanmamağa başladı.
«Fikir» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün


text:
2018-2019 Yılı Lise 10. 11. ve 12.Sınıf Osmanlı Türkçesi Ders Kitapları-PDF İndir
2018-2019 Yılında müfredatın değişmesiyle yenilenen kitaplar arasında Osmanlı Türkçesi kitapları da yerini aldı.Güncel mevzuata uygun hazırlanan Osmanlı Türkçesi kitaplarını aşağıda yer alan linklerden kolayca indirebilirsiniz. 2018-2019 10.Sınıf Osmanlı Türkçesi Ders Kitabı (MEB) ; MEB Yayınları 2018-2019 10.Sınıf Osmanlı Türkçesi Ders Kitabı indirmek için TIKLAYINIZ 2018-2019 11.Sınıf Osmanlı Türkçesi Ders Kitabı (MEB) ; MEB Yayınları 2018-2019 11.Sınıf Osmanlı Türkçesi Ders Kitabı indirmek için TIKLAYINIZ 2018-2019 12.Sınıf Osmanlı Türkçesi Ders Kitabı (MEB) ; MEB Yayınları 2018-2019 12.Sınıf Osmanlı Türkçesi Ders Kitabı indirmek için TIKLAYINIZ
YORUM EKLE


text:
Keriç köprüniñ yük naqliyatı qısmı açılğanından soñ, bir afta devamında 10 biñge yaqın fura keçti. Bu hususta “Qırım köprü” haber merkezi bildirmekte.
Matbuat hızmetiniñ malümatına köre, areketiniñ eñ yüksek şiddeti - 2,2 biñ maşnadan ziyade - oktâbr 1-inde qayd etildi, yani sıñırlavnıñ alıp taşlanılğanıñ birinci kününde. Eñ alçaq yol areketiniñ şiddeti ise bazar künü, oktâbr 7-sinde qayd olundı - 3,5 tonna ağırlığındaki 1 biñden az maşna. İş künleri yük naqliyatnıñ keçüvi er kün 1 300 - 1 500 maşnanı tertip ete.
Haber merkezinde, şimdilik köpürde yol areketi adiy tertipte keçe dep qoştılar.
Oktâbrniñ 4-nde yapılarnıñ qurğulanuvı vaqtında Keriç köprü demiryol qısmınıñ közü suvğa tüşti.
Keriç boğazındaki köpürniñ maşina qısmı mayısnıñ 16-nda yengil maşinalarğa açılğan edi. Köpürniñ demiryol qısmı soñuna qadar daa qurulmadı.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, Rusiye işğal etken Qırımda Keriç köprüniñ qanunsız qurucılığı Kreml tarafından halqara uquq bozulğanınıñ daa bir delili ola, dep aytqan edi.
Avropa Birligi ve ABD Rusiye ve işğal altındaki Qırım arasında Keriç köprüniñ qısmen açılışını tenqit ettiler. Ukraina tarafı, 2014 senesi Qırım işğalinden soñ Rusiye ile köpür qurucılığana dair añlaşmadan çıqqan edi.


text:
Medeniyet
Medeniyet - bütün tarih boyu insaniyet tarafından yaratılğan maddiy ve maneviy qıymetler toplulığıdır; içtima qorçalanması ve aenkleştirilmesi içün tarihiy olaraq qazanılğan qaidelerniñ taqımıdır. Medeniyet, barlıqnıñ mürekkep sistemasıdır.
XX asırda A. Kreber ve K. Klakhon alimleri, bütün dünyada yaşağan medeniyetşınaslarnıñ yeñişini birleştirmege tırışaraq, öz ilmiy eserlerinde (inglizce «Culture: A Critical Review of Concepts and Definitions», 1952) «medeniyet» añlamınıñ 180 tarifini berdiler.
1983 senesi Torontodaki «Felsefe ve medeniyet» meselelerine bağışlanğan XVII Bütündünya Kongressinde «medeniyet» añlamınıñ bir qaç yuz tarifi misal etip ketirildi.
«Medeniyet» añlamı, ilim (tarzfenliklernen beraber) ve tasil, sanat (edebiyat ve diger saalarnen beraber), ahlâq, ömür tarzı ve dünyabaqışnı qaplap ala.
Medeniyet gumanitar ilimler taqımı, birinciden medeniyetşınaslıq, içtimaiyat, qavmiyat, medeniy beşeriyet, ruhiyat, tarih tarafından ögrenile.
Medeniyetniñ vazifeleri[deñiştir | kodunı deñiştir]
İçtimaiy-tarihiy bir adise olğan medeniyetniñ tayinatselonluq hususiyeti bar.
- bilgi arttırıcı vazifesi ( er bir içtimaiy-tarihiy devirde insaniyetniñ yeñişlerini tayin ete);
- malümat berüv vazifesi (pek çoq içtimaiy tecribeni em 'boyuna' - evelki nesillerden yañısına berüv, numayış etüvni, em de 'enine' - halqlar arasında maneviy degerliklernen almaşuvını becere);
- bildirişüv vazifesi (medeniyet mirasçılığı maqamlığı ve bunıñ esasında insanlar arasında türlü-türlü qonuşuv usul ve yollarını şekillendirüv vastasınen nesillerni tarihiy tecribe ile temin ete);
- muntazam etici vazifesi belli qaideler yardımınen yerine ketirilip, er bir kişige menimsemesi cemiyette muvafaqiyetli uyması içün kerek. Adetler, ananeler, urf-adetler, merasimler şeklinde qaideler, degerliklerni belli tarihiy ölçüde ayat talabına uyuv vastası ola);
- degerfenlikli vazife insanda belli degerlikli qararlarnı, ahlâqiy belgilevni, medeniy damlarnı şekillendirüvden ibaret. O, medeniyetniñ keyfiyetli vaziyetini tasvir ete;
- medeniyetniñ dünyabaqışlı vazifesi, şahısnıñ maneviy dünyasınıñ bilgi arttırıcı, is-duyğulı, qıymet kesici, ğayret doğurıcı kibi amiller sistemasını bütün ve yekünlengen bir şekilge icatilegeninde izar etile. Dünyabaqışnı şekillendirüvinen şahıs türlü içtimaiy-medeniy muntazamlıqlar saalarına kirgeni, insanğa esas medeniy tesir usulı ola;
- hasselik ve bediyat vazifesi insanğa etraftaki müitni menimsemege ve añlamağa, çeşit duyğularnı is etmege, işlep çıqaruv faaliyetine, icadiy faaliyetke ilhamlandırmağa yardım ete;
- diagnostika ve keanet vazifesi cemiyette olıp keçkenine qıymet kesmege, vaqtında deñişüv ve esnaslarğa tesirlenmege, em de vaqialarnıñ ilerilemesini ve kelecekniñ perspektivasını ögünden körmege yardım ete.


text:
Adliyeci Emil Kürbedinov Rusiye Federal havfsızlıq hızmetiniñ Aqmescitte «Hizb ut-Tahrir» alâqaları ile qabaatlanğan dört musulmannıñ mahkemesini qapalı şekilde keçirmege tırışqanını bildire. Aprel 5-te olarnıñ apis cezaları uzatılmaq kerek.
«Haber ile küreş. FSB terrorizm ile qabaatlanğan dört musulmannıñ mahkemesini qapalı şekilde keçirmelerini istey. SİZOda apis cezaları uzatıla bile», – dep yazdı Emil Kürbedinov Facebookta.
Aqmescitte salı künü Emir-Üsein Kuku, Enver Bekirov, Müslim Aliyev ve Vadim Siruknıñ apis cezalarını uzatuv mahkemesi keçirilecek.
Qırımda fevral 11-de qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüvler olıp keçti. 12 insan yaqalandı, sorğulardan soñ çoqusı azat etildi. Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya «Hizb ut-Tahrir» terroristik teşkilâtınıñ» faaliyeti aqqında cinaiy iş boyunca 4 insan yaqalanğanını bildirdi. Fevral 12-de yaqalanğan dört kişi apiske alındı. O künü daa tahminen on tintüv keçirildi. Qırımtatar Milliy Meclisi buña qırımtatarlarğa qarşı repressiyalarnıñ yañı dalğası dep ayta. Ukraina Tış işler nazirligi fevral 12-de narazılıq bildirip, Rusiyege qarşı basqını arttırmağa çağırdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Avgust 1-den Qırım naqliye naziri vazifesine Anatoliy Volkov buyuracaq, dep bildire Kremlge boysunğan Qırım ükümetiniñ «ruporı» olğan «Krıminform» saytı, Qırım Nazirler şurasındaki menbağa esaslanıp.
Bildirilgenine köre, iyül 30-da Kremlge boysunğan Qırım ükümetiniñ yolbaşçısı Sergey Aksönov videoselektor toplaşuvında ilân etti ki, Volkovnı nazirlik kollektivine bazarertesi künü taqdim etecekler.
«Naqliye naziri Volkov Anatoliy Anatolyeviç şahsiy terkipke bazarertesi künü taqdim etilecek. Anatoliy Anatolyeviç, esnasqa qoşulıñız, bazarertesi künü sizni resmiy şekilde taqdim etemiz», – dep bildirdi menba Aksönovnıñ sözlerini.
Neşirniñ qayd etkenine köre, 2013 senesine qadar Anatoliy Volkov «Kuban» federal yollar idaresiniñ yolbaşçısı vazifesini eda etken edi, şimdiki vaqıtta o «Kaspiy» Federal yol agentliginiñ Federal avtomobil yolları idaresi» Federal devlet müessisesiniñ müdiri ola.
İyül 19-da Aksönov Kremlge boysunğan Qırım naqliye naziri Andrey Bezsalovnı istifağa yolladı.
Bundan evel iyül ayında Aksönov Rusiyege boysunğan Qırım ükümetiniñ Meskün-kommunal hocalığı naziri Aleksandr Jdanovnı, bundan soñ onıñ birinci muavini Aleksey Boçarovnı istifağa çıqardı.


text:
Avropa Parlamentinde mart 16-da, cumaaqşamı künü, Rusiye tarafından zapt etilgen Qırımdaki vaziyet ve Rusiyede bulunğan ukrain siyasiy mabusları aqqında munaqaşa keçirilecegini ilân eteler. Böyle malümat Avropa Parlamentiniñ 2017 senesi mart 13-16 künleri olıp keçecek oturışlarınıñ kün mevzuları sırasında yayınlandı.
«Rusiyede ukrain siyasiy mabusları ve Qırımdaki vaziyeti» adlı munaqaşa künniñ birinci qısımında keçirilecek.
İşğal etilgen yarımadanıñ Rus akimiyeti ukraina tarafdarı ve qırımtatar faallerine zulum etmesini toqtatmay, şimdilik 17 insan ğayıp olğanı aqqında belli, 12 insan elâk oldı, 39 siyasiy mabusı ola, olardan 10 ende apis cezasına mahküm etildi. Em de Qırımda «ekstremist» olaraq tanılğan Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyeti yasaqlandı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımda rusiyeli Tahqiqat komiteti Saq rayonınıñ 45 yaşındaki sakinini öldürüvde qabaatlap, mahkemege cinaiy davanı yolladı. Bunı müessiseniñ matbuat hızmeti bildire.
"Aqay, yolda rastkelgen qadınnen bir qaç kere tanışmağa tırıştı, amma red etildi. Soñra onı toqal nesnenen boynuna urıp, oña ücüm etti. Bundan soñ qadın vefat etti. Aqay başta Saq rayonından, soñra Aqyarda saqlana edi", - denile beyanatta.
Tahqiqat komitetiniñ malümatına köre, aqaynı bundan evel bir qaç kere cinaiy mesuliyetke, şu sıradan "oğlan balanıñ öldürüvi" içün celp ete ediler.
Müessise, aqay qabbatını bütünley tanığanını ve tahqiqat eksperimenti vaqtında cinayetni nasıl yapqanını aytıp bergenini ve köstergenini qoştılar.
Qabaatlanğannıñ açıq tefsirleri yoq.


text:
Rustem Qazaqov 1947 yanvar 2 de Doğğan
Rustem Qazaqov 1947 senesinde Özbekistanda sürgünlikte dünyağa keldi. 12 yaşında ekende Refat Ablayevniñ trenerliginde küreşke başladı. 1972 Münih Olimpiya Oyunlarında yunan-roma küreşi 57 kg çempionı oldı. Bundan başqa eki kere Dünya çempionlığı qazandı. (1969 – Mar del Plata, Argentina ve 1971 – Sofiya, Bulğaristan). 1970 – Edmonton Dünya Çempionatında üçünci, 1973 – Tehran Çempionatında ekinci oldı. Rustem Qazaqov, şu vaqıtta Qırımnıñ Aqmescit rayonında küreş trenerliginen oğraşa.


text:
Ukraina sabıq prezidenti Viktor Yanukoviç noyabr 30 künü Yevromaydan iştirakçileriniñ dağıtuvına memuriyetiniñ sabıq başı Sergey Lövoçkiniñ alâqası olğanını tüşüne.
Bunı Yanukoviç Argumentı i faktı rusiyeli neşirine bildirdi.
«Noyabr 30 künü olğan tarikniñ artında Lövoçkinniñ turğanını tasdiqlaycaq delillerim yoq. Amma bu kibi tometlerniñ olmasına da sebep bar», – dedi Yanukoviç.
Sabıq prezidentniñ sözlerine köre, o, numayışnı dağıtmağa emir bermegen edi. «Menimce, tınç numayışnı radikal areketke çevirmek içün teşkil etilgen bir tarik edi», – dedi Yanukoviç.
Sabıq prezident Ukrainadan, Maydanda insanlarnıñ kütleviy sürette öldürüvinden soñ, fevralniñ soñunda qaçıp ketti. Yanukoviçniñ istifasını Maydanda tınç numayışnıñ dağıtuvından soñ talap etmege başladılar.


text:
Çerniğiv vilâyetindeki silâ anbarlarında olğan patlavlar neticesinde telükeli alanda 30 meskün yer, yani aman-aman 20 biñ insan olması mümkün. Bu aqta Ukraina fevqulâde vaziyetler devlet hızmeti haber ete.
Saba saat 8:30-da anbarda yanğın ve patlavlar devam ete edi. Ukraina Silâlı quvetleriniñ Baş ştabı bildirdi ki, arbiyler ve adiy insanlar arasında zarar körgenler yoq. Maddiy zarar aqqında bir malümat şimdilik yoq.
Baş ştabnıñ malümatına köre, Çerniğiv vilâyetindeki silâ anbarlarında saba saat 7-de saniyede 2-3 patlav ola edi.
İçnâ ve civarındaki meskün yerlerden tahminen 10 biñ insan tahliye etildi.
«Ukravtodor» bildirdi ki, Çerniğiv vilâyetiniñ silâ anbarlarında olğan patlavlardan soñ bazı devlet yollarında areket qapatıldı. Ukraina fevqulâde vaziyetler devlet hızmetiniñ malümatına köre, 30 kilometr radiusında ava boşluğı qapatıldı, demiryol ve maşina naqliyatınıñ areketi vaqtınca toqtatıldı. Tahminen 10 biñ insan tahliye etildi.
Ukrainadaki silâ anbarlarında patlavlar ilk sefer olmay. Keçken sene mart ayında Harkiv vilâyetiniñ Balakleya civarlarındaki top silâ anbarlarında yanğın çıqtı ve silâ patlamağa başladı.
2017 senesi sentâbriniñ soñunda Vinnitsa vilâyetiniñ Kalınivka şeerindeki silâ anbarlarında yanğın ve patlavlar olğan edi.


text:
Yol areketi Devlet havfsızlıq inspektsiyasınıñ rayonlarara qayd imtian bölükleri (MREO) Qırımda nevbetler eksiltmesi maqsadında iş cedvelini deñiştirmege qarar berdiler. Krıminform malümatına köre, endiden soñ MREO bölükleri bazarertesi kününden cumaertesi kününe qadar çalışalar.
Memurlarnıñ aytqanına köre, işbu iş cedveli maşinalarnı ğayrıdan qayd etecek ve aydavcı şeadetnamelerini deñiştirecek grajdanlar içün azırlandı.
«İş künleri bazarertesi kününden cuma kününe qadar MREO saat 9.00 saat 20.00 qadar çalışa, saat 13.00 saat 14.00 qadar teneffüs. Cumaertesi künü saat 9.00 saat 17.00 qadar qabul eteler, saat 12.00 saat 13.00 qadar teneffüs», – dep qayd eteler.
Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov Qırım transport «nazirligi» ve içki işler «nazirligine» MREO bölüklerinde kendi naqliye vastalarını ğayrıdan resmiyleştirecek olğan adamlar nevbetleri olmasın dep, bir cedvelni azırlamağa avale etken edi.


text:
İyün 25-inde Moskova vilâyetindeki vlasiha şeeriniñ Arbiy apellâtsiya mahkemesi, Yalta "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ altı iştirakçisiniñ ükümlerini bütünley amelde qaldırdı.
Bunı "Qırım birdemli" birleşmesi bildirdi.
Mahkeme qararına köre, Muslim Aliyev 19 yılğa, İnver Bekirov 18 yılğa, Emir-Usein Kuku 12 yılğa, Vadim Siruk 12 yılğa, Arsen Cepparov 7 yılğa ve Refat Alimov 8 yılğa üküm etildi. Olar sert rejimli koloniyada qalacaqlar.
Amnesty International aq qorçalayıcı teşkilâtı Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» bütün mabüslerini vicdan mabüsi dep adlandırdı.
Ukraina Tış işler nazirligi bu üküm sebebinden Rusiyege narazılıq bildirdi.
Bu dava boyunca qabaatlanğanlar 2016 senesi fevral-aprel aylarında Yaltada tutulğan edi. Olarnı Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» islâm siyasiy teşkilâtına alâqaları bar olğanında qabaatlaylar.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Rusiye tarafından yarımadanıñ qanunsız ilhaqına qarşı kirsetilgen sanktsiyalarnı yarımada bütünley Ukraina nezareti altına qaytqance devam ettirmeli dep bildirdi martnıñ 12-nde, Büyük Briytaniyanıñ Ukrainadaki elçihanesi.
Bunen bağlı beyanat diplomatik temsilcilikniñ Twitterinde derc etilgendir.
«4 yıl evel Rusiye Qırımnı qanunsız ilhaq eterek, alâ daa ealige öz akimiyetini qabul ettirmege tırışa. Qırım Ukraina terkibine keri qaytqance, bizler Qırımnı ilhaq etkeni içün Rusiye qarşı kirsetilgen sanktsiyalarnı devam», –denilmekte haberde.
Avropa birligi Şurası martnıñ 12-nde, Ukraina topraq bütünligi, suvereniteti ve mustaqilligine qast etüv ve bozıluvına alâqadar olğanlarğa qarşı AB tarafından kirsetilgen sanktsiyalarnı daa yarım yılğa uzattı. Sanktsiyalar 150 şahıs ve 38 teşkilâtnen alâqalı olaraq, 2018 senesi sentâbrniñ 15-ne qadar devam etecek.
Buña bir cevap olaraq AB daa bir sıra sanktsiyalar kirsetken edi, hususan: 2018 senesi iyülnin 31-ne qadar devam etecek Rusiye iqtisadiyatınıñ muayyen saalarına qarşı kirsetilen iqtisadiy sanktsiyalar; Rusiye tarafından yarımadanıñ qanunsız ilhaqına qarşı Qırım ve Aqyarda üküm sürecek sıñırlav tedbirler. Olar 2018 senesi iyunniñ 23-ne qadar devam etecek.
Buña beñzer sanktsiyalarnı ABD ve «Yedi devlet gruppası»na kirgen diger devletlernen beraber daa bir qaç devlet kirsetti.


text:
ÓZBEKSTAN RESPUBLIKASÍNÍŃ MÁMLEKETLIK GERBI
Mámleketlik gerb Ózbekstan Respublikasınıń 1992-jıl 2-iyuldatub 616 -XII-sanlı «Ózbekstan Respublikası Mámleketlik gerbi haqqında»ǵı Nızamı menen tastıyıqlanǵan.
Ózbekstan Respublikasınıń Mámleketlik gerbi tómendegi kóriniske iye: tawlar, dáryalar hám sol tárepi biyday masaqlarınan, ońı bolsa paxtanıń ǵórekleri ashılǵan ǵoza shaqalarınan ibarat dástege oralǵan gúllengen oypatlıq boylap quyash altın nurların taratıp turadı. Gerbtiń joqarı bóleginde Respublika kórk hám shırayınıń belgisi sıpatında segizmúyesh súwretlengen bolıp, onıń ishki bóleginde yarım ay hám juldız suwretlengen. Gerbtiń orayında baxıt hám ǵárezsizliktiń simvolı — qanatların jayǵan Qumay qusı suwretlengen. Gerbtiń tómengi bóleginde Ózbekstan Respublikasınıń Mámleketlik bayraǵın ańlatıwshı dástelengen lentaǵa «Ózbekstan» dep jazıp qoyılǵan.
Ózbekstan Respublikası Mámleketlik gerbiniń reńli kórinisinde: Qumay qusı hám dáryalar — gúmis reńinde; quyash, masaqlar, paxta hám paxta ǵórekleri hám «Ózbekstan» jazıwı — altın reńinde; ǵoza shaqaları hám japıraqları, tawlar hám oypatlıq — jasıl reńde; paxta ǵóreklerindegi paxta — aq reńde; lenta — Ózbekstan Respublikası Mámleketlik bayraǵınıń reńlerin sáwlelendiriwshi úsh qıylı reńde; segizmúyesh — altın menen jiyeklengen halda, hawa reńde yarım ay hám juldızlar — aq reńinde suwretlengen.
QARAQALPAQSTAN RESPUBLIKASÍNÍŃ MÁMLEKETLIK GERBI
«Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Mámleketlik gerbi haqqında»ǵı Nızam 1993-jıl 9-aprelde Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesiniń XII sessiyasında qabıllandı.
Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Mámleketlik gerbi Qaraqalpaqstan Respublikasınıń suverenli mámleketlik ekenin ańlatadı.
Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Mámleketlik gerbi – ózinde o;ı salı masaqlarınan, sol tárepi ashılǵan paxta, paxtanıń ǵórekleri hám taw artınan shıǵıp kiyatırǵan quyashtı, Ámiwdárya hám Aral mısalı bolǵan dárya hám teńiz súwretleri suwretlengen.
Gerbtiń joqarǵı bóleginde segiz qırlı formadaǵı súwret bolıp, ol xalıqlar birliginiń, onıń ishindegi yarım ay hám juldız suwreti musulmanlardıń muqaddes tımsalı esaplanadı. Gerbtiń orayında saqıylıq, ullılıq hám belsendilik tımsalı bolǵan tań qalarlıqtay qumay qusı qanatların jayıp tur. Qumay qus suwretiniń artında qaraqalpaq xalqınıń tariyxıy-mádeniy esteligi esaplanǵan «Shılpıq» qorǵanınıń, yaǵnıy xalqımızdıń mádeniyatı menen tariyxı uzaq-uzaqlarga barıp taqalsa da bárqulla nawqıran hám erkinligini ańlatıwshı qorǵan súwretlengen.
Gerbtiń tómengi bóleginde Respublika mámleketlik bayraǵın ańlatıwshı dástelengen lentaǵa " Qaraqalpaqstan" dep jazıp qoyılǵan.


text:
Bunı Qırım müftiyatınıñ matbuat hızmeti bildire.
Qubbeniñ qoyuv tedbirine yerli sakinler toplaştılar. Qarasuvbazarğa kelgen Qırım müftisi Aci Emirali Ablayev er kesni hayırladı ve dua etti.
«Bugünde bugün, bizim halqımız ağır künlerni yaşay, amma kelecekke ümütimiz bar, çünki dinimiz, kitabımız bizim ile, camilerniñ sayısı arta ve bizni qanaatlendire. Amma, camilerniñ qurucılığını devam ettirmek, olarnı kelecek nesillerge qaldırmaq eñ büyük istegimizdir», - dep qayd etti Aci Emirali Ablayev.
Caminiñ qurucılığı 2013 senesi yanvar ayında metsenat ve iş adamı Resul Velilâyev ve ağasınıñ desteginen başlandı. Cami 500 adamnı sığdıracaq. O eki qattan ibaret olıp, mağazında dershane, salon, abdesthane ve aşhane bulunacaq.
R. Velilâyevniñ aytqanına köre, şimdiki vaqıtta minarelerni qurmaq içün Türkiye mütehassıslarnı celp etmek lâzim.
Bu cami, qırımtatarlar vatanğa avdet olğan soñ, birinci büyük camidir. Sürgünlikten evel, Qarasuvbazarda 27 cami bar edi.


text:
Qırımda Bağçaray rayon şurasınıñ başı Refat Derdarov qırımtatarlarnıñ sürgünligi yıllığına Bağçasarayda mavı şeritçiklerniñ tarqatılğanı aqta bildire.
Bunı o Facebook saifesinde yaza ve bağrılarına şeritçiklerni baylağan qadınlarnıñ fotolarını paylaşa.
«Bugün, mayıs 18-de, Bağçasaray rayon şurasınıñ binası yanında gençler Qırımdan sürgün olunğan halqlarğa yardım etmege istegenlerge mavı şeritçiklerni tarqattı. İnsanlarnıñ aytqanı kibi, bu kibi tedbirler Qırım halqlarını birleştire», – dey Derdarov.
Evel Qırımnıñ Rusiye akimiyeti mavı şerit – Qırımnıñ repressiyalarğa oğrağan halqlarına birdemlikniñ timsali olacağını bildirgen edi.
Bazarertesi künü, mayıs 18-de, Qırımdan qırımtatar halqınıñ sürgünligi 71 yıllığı munasebeti ile Ukraina ve tışında bir sıra hatıra tedbiri keçirilecek.
Şu künleri Kiyev, Harkov, Herson, Lviv ve diger şeerlerde de bu kibi tedbirler keçirildi.
Er sene Qırımda sürgünlik yıllığı munasebeti ile kütleviy tedbirler, şu cümleden Aqmescit merkezinde matem mitingi keçirile edi. Amma Rusiyeniñ Qırımnı zapt etkeninden soñ Aqmescit merkezinde bu kibi tedbirlerni keçirmege yasaq ettiler.
Mayıs 18 künü – Qırımtatar halqı sürgünliginiñ hatıra künü. Bu kün 1944 senesi qırımtatarlarnen tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollandı. Umumen 180 biñ insandan ziyade sürgün etilgen edi.


text:
Nesir
Nesir (latince prosa, prosa oratio ifadeden, azat inkişaf etken ve areket etken doğru tili), vezin ceetten tertip etilmegen nutuq, vezini olmağan; edebiy eser, ya da şiiriy olmağan tilinen yapılğan eserler taqımıdır. Nesir, edebiy yaratıcılığınıñ eki esas çeşitlerden biridir. Nazm ve nesir, şekilge köre, münderice köre, ve edebiyat tarihında alğan yerine köre farq etken teren hususiy sanat saalarıdır.
Bazıda neşir ıstılası bediiy edebiyatınıñ imiy, publitsistik ya da tehnikiy, yani sanatnen bağlı olmağan edebiyatına qarşılaştırma olaraq qullanılır.
Başta qadimiy yunan edebiyatında er angi bediiy nutuqqa nazm dey ediler. Lâkin bediiylik ıstılasınıñ özü yunan medeniyetinde vezinliknen üzviy bağda edi, ve, böylece, edebiy eserlerniñ çoqusı şiiriy şekilinde yazılğan edi. Keççe vezin tertipli şekline vezinnen bağlı olmağan şekilnen qarşılaştıraraq şiir dep aytmağa başladılar. Quintilianda - ‘oratio prosa’ ifadesi, Senekada - vezinli tekrarlavnen bağlı olmağan, serbest nutuqnı belgilemek içün adiy "prosa" bar.


text:
Terrorizmge açıq çağırğanında qabaatlanğan cemaat jurnalisti, qırımlı bloger Nariman Memedeminovnıñ imayesi Rusiyeniñ Rostov-na-Donu Cenübiy okrugınıñ mahkemesi çıqarğan qararnı şikâyet etecek. Bu aqta mahkümniñ advokatı Edem Semedlâyev oktâbrniñ 2-nde bildirdi.
«Ükümni şikâyet etecekmiz, müvekkilim cinayet işlemedi, dep tüşünemiz. O, patlavlarnı, insan öldürüvlerini aqlamağan edi», – dedi imayeci.
Onıñ aytqanına köre, mahkeme qabaatlavnıñ tasnifini deñiştirdi, şu sebepten üküm yımşatıldı. Semedlâyev, Rusiye prokuraturası da ükümni şikâyet ete bile, dep tüşüne, çünki qabaatlayıcı taraf 6 yıl apis cezası berilmesini istegen edi.
Rostov-na-Donu Cenübiy okrugının arbiy mahkemesi çarşenbe künü, oktâbrniñ 2-nde, terrorizmge açıq çağırğanında qabaatlanğan vatandaş jurnalisti, qırımlı bloger Nariman Memedeminovnı 2 yıl ve 6 ay yaşav tarzı koloniyasında qalmasına üküm etti.
Tünevin Memedeminov soñki sözüni aytıp, Rusiyedeki mahkeme ve uquqnı «şablon» dep adlandırdı ve jurnalistlerni Qırımdaki vaziyetten ve yarımada sakinleriniñ mahkemelerinden haberdar tutmasına çağırdı.
Rusiye prokurorı Aleksey Aydinov Memedeminovnıñ altı yıl umumiy rejim koloniyasında qalmasını istedi.
Nariman Memedeminov – qırımtatar blogeri, vatandaş jurnalisti. Rusiye quvetçileri onı 2018 senesi martnıñ soñunda tutıp aldı. Memedeminovnı Rusiye CK-nıñ 205 maddesiniñ 2-nci qısmına ait olğan cinayette (İnternet vastasınen terrosistik areketlerge açıq çağıruvlar) qabaatladılar.
Rusiye quvetçilerini Memedeminovnıñ 2013 senesinden 2015 senesine qadar alıp barğan YouTubedaki videoblogu açuvlandırdı. Anda siyasiy adise-vaqialarnıñ izaatları ve islâm normalarına riayet etmek çağıruvları, Rusiye devlet bayramları – Vatan imayecisi künü, Dünya qadınlar künü, Bala künü ve digerleri – aqqında fikirler mevcut.
2018 senesi martnıñ 23-nde QMC prokuraturası, Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 146-ncı maddesiniñ 2-nci qısmı (insannı qanunsız olaraq azatlıqtan marum etüv ya da alıp qaçuv) ve 162-nci maddesiniñ 2-nci qısmında (mesken toqunılmazlığınıñ bozuluvı) qayd etilgen cinaiy qanun bozuluvlarınıñ alâmetleri boyunca malümatnı Mahkemeden eveldki tahqiqatlarnıñ umumiy cedveline kirsetti.
Ukraina Milliy jurnalistler birligi (UMJB) Qırımda Memedeminovnıñ tevqif etilmesine «fikir serbestligi ve, cümleden İnternet ağı vastasınen, informatsiyanı serbest almaq ve darqatmaq aqqınıñ bozuluvı» dedi.


text:
Kreml kontrol etken Qırımnıñ milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca komiteti bildirdi ki, aqımdaki seneniñ soñuna qadar qırımlılarğa şahsiy qurucılıq içün 3390 topraq damartısı berilecek. Bunı komitetniñ matbuat hızmeti oktâbr 28-de bildire.
Bugünki künde eki biñ insan Aqmescit rayonınıñ Saraylı Qıyat (Mirnoye) köyünde şahsiy qurucılıq içün topraq aldı, dep bildire memurlar.
«Bugunde-bugün Milletlerara munasebetler komiteti Saraylı Qıyat köyündeki 900 topraq damartısınıñ birinci vesiqalarını bermege azır», – dep qayd etti Kreml kontrol etken komitet yolbaşçısı Zaur Smirnov.
Oktâbr ayında Kreml kontrol etken Qırım ükümetiniñ reisi Sergey Aksenov mesken fondnıñ şahsiyleştirilmesi içün mehanizmni «qısqa müddet içinde» azırlamağa avale etti. Berilgen malümatqa köre, Qırımda mesken inşaatlarnıñ vatandaşlarğa berüv yolları alâ daa belgilenmedi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ advokatı – Nikolay Polozov emin ki, Rusiye kontrolündeki Qırım Yuqarı mahkemesi onıñ müsterisine qarşı qabaatlayıcı qarar çıqaracaq.
Qırım.Aqiqatqa 15 noyabrde bergen izaatında Polozov qayd etti ki, «mahkemeciler endi özüni tutmaylar, qabaatlağanlanlarnıñ tarafını tutalar», ve çoqusı şaatlar Çiygoznıñ qabaatını tasdiqlap olamasalar bile, mahkeme bir-qaç «gizli şaatnıñ» malümatına esaslanacaq.
«Mesele şunda ki, Ukraina vatandaşlarına qarşı Rusiyede ve işğal etilgen yerlerde alıp barılğan iç bir mahkemede iç bir aqlayıcı qarar alınmağan edi. Butün bu qararlar evelden belgilene ve, elbette ki, Çiygozğa qarşı şaatlıq etmegenlerniñ malümatları qararnıñ esasına qoyulmaycaq», – dedi Polozov.
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ işi boyunca mahkemede yuzden ziyade insannı sorğudan keçirdiler, olardan iç biri qabaatlanğanğa qarşı şaatlıq etmedi.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Russkoye Yedinstvo» («Rus Birligi») firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Van külendä suastı äkiyät manzaraları
Törkiyäneñ Van külendäge su astı päri morcaları
Törkiyäneñ könçığışındağı Van külendä 2-3 kvadrat çaqrımlıq mäydannı çolğap alğan häm ozınlığı qayber urınnarda 23 metrğa citkän "Su astı päri morcaları” bularaq belengän mikrobialitlär suastı kameraları belän töşerelde.
Bu mikrobialitlär ğasırlar däwamında barlıqqa kilä häm tabiğat moğcizası bularaq qabul itelä.
Bäyläneşle xäbärlär
Bötendön’ya küçmä xalıqlar uyınnarı räsmi räweştä açıldı
Räsmi açılış tantanası Türkiye ilbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan qatnaşında uzdı
Tenor Safina Antaliyada konŝert quydı
Alessandro Safina 2 sägät’ barğan konŝertta yaratılğan cırların başqardı
Vaşingtonda "Törek Mirası ayı" uzaçaq
AQŞ başqalası Vaşington mêrı Muriel Bowser oktäbr’ ayın “Törek Mirası ayı” itep iğlan itte


text:
Mayıs 1-de Qırım insan aqları kontakt gruppasınıñ koordinatorı Abdureşit Cepparov Qızıltaş (Krasnkamenka) qasabasında apiske alınğan musulman Refat Alimovnıñ qorantasını ziyaret etti.
Refat Alimovnıñ em tuvğanları, em dostları Qırım insan aqları kontakt gruppasınıñ koordinatorı ile körüşmek içün keldiler. Abdureşit Cepparov kelgenlerniñ aytqanlarını diñlep qayd etti ve ilerideki adımları boyunca tevsiyelerde bulundı.
Aprel 12-de Federal havfsızlıq hızmeti Refat Alimovğa qarşı cinaiy iş açtı, amma Refatnı apiske alğan soñ aprel 23-te qorantasını haberdar ettiler.
Refatnıñ anası Emine Lümanovanıñ aytqanına köre, aprel 18-de saba erte oğluna kölmeklerini yuvmaq içün uyandı. Çamaşırlarnı asmağa çıqqanda azbarlarına üç maşina yaqınlaşqanını kördi. Bular Rusiye uquq qoruyıcıları edi.
Rusiye uquq qoruyıcıları oğlan yaşağan evde tintüv keçirgenler. Onıñ sistem blokunı, diniy filmler olğan disklerni alıp, Federal havfsızlıq hızmetiniñ Qırım idaresine alıp ketkenler. Al-azırda o Aqmescitte SİZOda yata. Refat Rusiyede terrorist sayılğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etüv ile şeklene.
«Oğlumnıñ bir qabaatı yoq. Onı babasız östürdim. Olarnı bir özüm terbiyeledim, üç balam bar – eki qızım ve oğlum. Saba işke ketip, aqşam qayta edi. Aytılğan teşkilâtlarğa ne vaqıt barsın, bilmeyim. Balam SİZOda yata, bağımız yoq demem mümkün, bir şeyler yollaymız», – dep ayta Emine Lümanova.
Oğlannıñ iş yerinden kelgen hasiyetname anasınıñ sözlerini isbatlay, o, bütünley işke dala edi. Ticaret vekili olaraq çalışıp fayda ketire, işdeşleri ürmet etile ve tertip-nizamnı bozmay edi.
Refatnıñ köydeşleri de oğlan aqqında tek müsbet şeyler aytıp, oña qoltutmaq içün imzalarını toplağanlar.
Refatnıñ anası pek qasevetlene, o hastadır. Oğlu – qorantasını baqa.
Bu sene fevral 12-de mında yerli musulman cemiyetiniñ 53 yaşındaki iştirakçisi Enver Bekirovnıñ evinde tintüv olıp keçti. O, Emine Lümanovanıñ üç doğmuş ağası ola. «Oğlum Enver dayısı oña tek yahşı şeylerni ögretkenini ayta edi – içki içmemek, ibadet etmek, vicdanlı olmaq», – dep paylaştı körüşüvde Refatnıñ anası.
Soy-soplarınıñ aytqanına köre, şimdi apiste yatqan genç Rusiye Federatsiyası Anayasasınıñ 51-inci maddesini, «İç kimse özüne, ömür arqadaşı ve federal qanun belgilegen eñ yaqın tuvğanlarına qarşı malümat bermege mecbur degil» kibi aqqını, qullana.
Abdureşit Cepparov bildirdi ki, Refat Alimovnıñ işi Qırım insan aqları kontakt gruppasınıñ nezareti altında bulunacaq. «Sizge yardım etmek içün elimizden kelgenini yapacaqmız», – dep vade etti o apiske alınğan oğlannıñ soy-soplarına.


text:
Semberdä bıyıl iftar mäclesläre ayıruça kiñ qolaç aldılar — Azatlıq radiosı
08.10.2007
Uraza totuçılarnıñ kürşe-tirä, tuğan-tumaçaların cıyıp awız açuları – ğadäti küreneş. Ä bıyıl törle oyışmalarda ğomum iftar ıyınnarı uzdıru kiñ qullanıla. Tatar yäş’läre üzägendä şundıy çara Ramazan ayı başında uq oyıştırılğan ide. Başta üz äkneñ citäkçese İldar Usmanov cıyılğan yäş’lär aldında Ramazan ayı, uraza totunıñ ähäMияTe turında añlatmalar birde, ixlas küñeldän uraza totuçı yäş’lärebezneñ işäyä baruına qann ä ğat’lek belderde. Oçraşuda qatnaşqan yeget-qızlar atna sayın şimbä könnärendä şundıy uq çarağa cıyılışırğa kileşkännär ide – şulay däwam itädä.
Yäş’l ә rneñ berençe iftar mäclesendä ük İldar Usmanov tatar balaları küp bulğan uqu yortlarında da şundıy kiçäläk oyıştıru kiräklege turında süz totqan ide. Näq yäş buınnı uraza totuğa cälep itüne küzdä totıp.
Semberdä bıltır ğına eşli başlağan dini uqu yortı – “Bilär” mädräsäsendä dä şuşı arada iftar kiçäse uzdırıldı. Anda mädr äsä şäkertläre belän bergä şul uq isem yörtkän mäçetkä yöpüçe dinqardäşlärebez dä qatnaştılar. Kiläse atnada şundıy uq çara qabatlanaçaq. Bu yulı anda şähär merı Sergey Yermakovnıñ da qatnaşuı kötelä. Başqa din totuçılarnıñ açıq awızların açuın añlap betermüçelär bulsa da, din ähelläre monı uñay küreneştäy qabul itäläp. Äytik, Yaña şähärdä urnaşqan 91-yençe sanlı Etno-mädäni komponentlı dip ataluçı mäktä tä uqıtuçılar, balalarnıñ äti-äniläre häm maltabarlar qatnaşlığında uzğan şundıy uq çarada İdelaryäğı rayonı başlığı wazifaların başqaruçı Oleg Şeptienqo da qatnaştı. Ul tatar-möselman xalqınıñ berdäm, eşçän buluına häm İslam dinenä tuğrılıq saqlap yäşäwenä soqlanu belderde.
Anı ñ süzlärendä xaqlıq ta yuq tügelder. Awıllardan kilgän xäbärlärgä qarasañ, anda yäş’lär arasında da uraza totuçılar işä yä bara ikän. Üzlären çın dini häm milli lider itep tanıtqan mullağa iä awıllarda – ayıruça. Äytik Qarsun rayonı Noğay ile awılı mäçetendä mäktäpneñ ir zatı balaları öçen kön sayın, diärlek, iftar mäclesläre oyıştırıla. Sovet çorında zootexnik bulıp eşlägän Nail İdiätullov 1988-nçe yılda uq awaz salğan “Tuğan tel” oyışmasınıñ iñ aktiv ägzalarıynna berse bulıp kitkän ide. 1959-yıldan birle Suxoy Qarsun isemle urıs awılına xezmät itärgä mäcbür bulğan häm nıq talanğan Noğay ile awılınıñ kolxozdan bäysezlek aluında xälitkeç rol’ uynağan keşelärdän berse buldı ul. Näq annıñ ücäelege häm ul waqıttağı KPSSnıñ rayqomı sekretare Rinat Gäräyewneñ milli canlı buluı – töp şart buldılar awıl xalqınıñ xörriät aluına.
Bügen isä Nail İdiätullov, imam-xatıyb sıyfatında, Noğay ile xalqınıñ ruxi oyıtqısı bulıp tora. Anda yäş buınnı t ärbiäl äü buyınça Mäçet häm mäktäp qulğa-qul totınıp eşlilär. Şunlıqtan mäçettä kön sayın uzdırıluçı iftar kiçälärenä mäktäptä belem aluçı ir balalarnıñ da yörüe ğacä tügel. Baytağı tärawix namazlarında da qatnaşa, di çağıştırmaça yäş imam Nail xäzrät İdiätullov.
Ölkä üzägenä qaytsaq, Üzäk Diniä nazaräte möftie Fatıyx xäzrät Aliullov häm şähärneñ barlıq mäçetläre imamnarı, şulay uq mäxällälär räisläre Şähär Duması räise Vasiliy Gvozdev häm Lenin rayonı xaqimiäte başlığı Sergey Şerstnev belän oçraştılar.
Gvozdev äfä nde, “Berdäm Räsäy” firqaseneñ töbäk bülekçäse ägzası bularaq, alda torğan saylawlarnıñ üzençäekläre turında süz tottı häm möselmannarnı saylawlarda aktiv qatnaşırğa öndäde. Anıñ äytüençä, Şähär Duması üzeşçä nlegendä barlıq dinnärneñdä mänfäğat’lären yaqlarğa tırışa. Din ähellärenä bik tä oşağan bu süzlär citäkçe iğtibarın borçulı mäs’älälärgä yunältergä mömkinlek açtı. Küp alar, awırtqan cirlär. Cämiğ mäçetkä iltüçe Kooperativnaya uramında asfal’tnı yañartu, şulay uq kürşedä genä urnaşqan, elekke möfti Äyup Deberdeewnıñ varisı tarafınnan satıp c ibärelgän mäd räsä binasınıñ ding ә bernindi mönäsäbäte bulmağan keşelär qaramağında qala birüe… “Xalıqnıñ sadaqa aqçasına tözelgän binanı mäxällägä qaytarıp birüdä bulışsağız ide”, — didelär imamnar.
Wırıpay bistäse mäxälläse väkilläre mäçetkä yanqorma buldıruları turında xäbär ittelär. Ramazan ğayıte aldınnan bu binanı safqa bastırırğa niätlil ә r, çönki Ğayıt namazına kilüçelär elekke binağa sıymıylar, ğayıt namazın ike märtäbä uqırğa turı kilä ide, didelär.
Duma räise Vasiliy Gvozdev şulay uq şähär häm ölkä citäkçeläreneñ, parlamentları deputatlarıynıñ Ğayıt könendä mä çetlärgä barırğa niätlären citkerde. Xäyır, monısı elek tä bula ide. Ä saylawlar aldınnan – bigräk tä möhimder inde. Gvozdevqa ışansañ, töbäk häm annıñ üzäge citäkçelärendä möselmannar belän oçraşıp söyläşü, alarnıñ borçığan mäs’ä l älären çişü yulların ezläü häm tabu teläge bik zur ikän.
Ayrat İbrahim, Sember
Azatliq.org


text:
OSCE Parlament Assambleyası Qırım senatorı Olga Kovitidiniñ vekâletlerini tanımasa da, Rusiye onı eyyet erkânında qaldıra, dep ayttı salı künü Assambleyadaki Rusiye eyyetiniñ yolbaşçısı, Federatsiya şurasınınıñ halqara komitet reisiniñ birinci muavini Vladimir Cabarov.
«Kovitidini Rusiye eyyetiniñ erkânında çıqarmaycaqmız, bu meseleni er sefer baqsınlar. Qırım – Rusiye Federatsiyasınıñ vekâletli subyeti, Kovitidi ise – Rusiye eyyetiniñ vekâletli azasıdır», – dedi o.
OSCE Parlament Assaibleyasınıñ bürosı fevral 18-de Rusiye Federatsiyasınıñ Olga Kovitidini OSCE PA azası olaraq tayin etmek qararını bir ağızdan red etti. Rusiyeniñ Federatsiya Şurası OSCE Parlament assambleyasınıñ reberligine teşkilâtnıñ areketlerine qarşı narazılıq kösterecegini bildirdi.
Kovitidi Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen Qırım ükümetini temsil etken Federatsiya Şurasınıñ azası olaraq tayin etildi.
Olga Kovitidiniñ adı Avropa Birligi tarafından cezalanğan 15 Rusiye vatandaşınıñ cedvelinde mevcut. Olarğa viza berilmey ve esapları qapatıldı.


text:
Rusiyede Federal Havfsızlıq hızmeti Tataristan Cumhuriyeti territoriyasında 5 Ukraina vatandaşı qanunsız narkotik alış-veriş yapqanında şeklenilip yaqalanğanını bildire. Bu aqta müessiseniñ regional idaresiniñ beyanatında söz yürsetile.
«Tataristan Cumhuriyetinde Rusiyeli FSB idaresi, terkibinde büyük miqdarda qaviy tesir etken sintetik narkotiklerniñ Qazanğa ketirilmesini teşkil etken Ukraina vatandaşları olğan cinayetçi taqımınıñ faaliyetini toqtattı», – dep yaza rusiyeli müessise.
FSB-niñ malümatına binaen, yaqalanğan ukrainler 19-30 yaşındalar. Müessisede bildirilgenine köre, yaqalanğan kişilerden, bunen beraber, olarnıñ tarafından teşkil etilgen sırlı yerlerden 2-den ziyade kilogram sintetik narkotik maddesi alındı, bu madde «spays» qarışma yapılması içün qullanıla.
FSB-de qayd ettiler ki, yaqalanğan kişiler pek büyük miqdarda narkotik alış-verişni qanunsız teşkil etüv aqqında madde boyunca cinayet yapqanlarında qabaatlanacaqtır.
Ukrain tarafı bu beyanatqa izaat daa bermedi.
Bundan evel, Ukraina Tışqı işler nazirligi vatandaşlarğa «Rusiyege ziyaretlerni planlaştırğanda bu devlette ola bilecek delilsiz yaqalanuv telükesini köz ögünde tutmağa» tevsiye etti.


text:
İşğal etilgen Qırımda Anğaradaki «gaz borusında diversiya davası» boyunca ağa-qardaş Aziz ve Asan Ahtemovlarnen beraber makeme etilgen qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnıñ ükmü sentâbrniñ 21-nde ilân etilecek.
Bunı Qırım.Aqiqatqa "Qırım birdemligi" cemaat birleşmesinde bildirdiler.
Bugün Rusiyeniñ nezaretinde olğan qırım mahkemesinde suçlanğanlar soñki sözüni ayttılar.
Qırımtatar halqınıñ Milliy lideri Mustafa Cemilev Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğan ile qırımtatr faali ve siyasetçisi Nariman Celâlnıñ Rusiye apsinden azat etilmesi meselesini muzakere etemek niyetindedir.
Avgustnıñ 23-nde "Qırım platforması" halqara sammitiniñ iştirakçileri Rusiyeni tevqif etilgen qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı azat etmege çağırdılar.
Rusiye qabaatlayıcısı Qırımdaki «gaz borusında diversiya davasınıñ» üç mabüsi – faal Nariman Celâl ve qırımtatar faalleri, ağa-qardaş Asan ve Aziz Ahtemovlarnıñ 15 yıl koloniyada qalmasını talap etti.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.
Anğara köyündeki «gaz borusında diversiya» davası
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Olar arasında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. Eki doğmuş qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar eki ayğa apiske alındı, Azizniñ babası Eskender Ahtemov 10 künge apiske alındı. Asan Ahtemovnıñ qardaşı Arsen 15 künge apiske alındı. Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı eki ayğa – noyabrniñ 4-ne qadar apiske aldı. Nariman Celâl bütün qabaatlavlarnı inkâr ete.
Sentâbrniñ 7-nde TASS Rusiye malümat agentilgi Rusiye FSB-sine atfı etip, Aqmescit civarındaki Anğara (Perevalnoye) köyü yaqınlarında gaz borusında diversiya yapqanından şübheli sayılğanlar qabaatını itiraf etkenler, dep bildirdi. FSB yayınlağan videoda eki ekrek kimden talimat alğanlarını ve Anğara köyünde gaz borusınıñ patlatılmasını nasıl teşkil etkenlerini tafsilâtlı aytıp berdi.
FSB, diversiyanı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi teşkil etti, dep israr ete.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ baş istihbarat idaresi Rusiye FSBsiniñ qabaatlavını «bir maqsadı olğan provokatsiya» olaraq köre.
Ukraina akimiyeti qırımtatar faalleriniñ tutuluvı ve apiske alınuvını avgustnıñ 23-nde Kyivde keçirilgen «Qırım platformasınıñ» sammitinen bağlay.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Qırımda insanlarnıñ apiske alınması sebebinden BM İnsan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bacheletke muracaat etti.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımdaki faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler ve tutuvlardan soñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası cinaiy tahqiqat başlattı.


text:
Ömüriñde iç bir vaqıt körmegen adamlarnı ağa-qardaş, dep adlandırmağa hucur kele. Amma, sen tüşüngen, amma ağızından daa tökülmegen bu sözlerni, devletniñ başqa çetinde yaşağan adamlardan eşitip, taaciplenesiñ.
İçtimaiy ağlarda tesadüfen tanış olıp, birazdan qaviy dostluq peyda olğanı, adamlar biri-biriniñ yüzüni tek resimde körer-körmez yardım qolunı uzatmağa azır olğanları da hucurdır.
Bir içtimaiy organizm, içinde bir yürek uruvları eşitile. Böyle etip, millet asıl oluna, ukrain milleti, onıñ içün topraq, devlet timsalleri Anayasadaki sade bir saife degil. Şu milletniñ qırımtatar balaları, musulmanlar bar, olarnıñ bir qolunda sarı-mavılı bayraq, ekincisinde tamğalı bayraq tüşmey, ukrainli ise, özüni çekinmeyip qırımtatarı, dep adlandıra.
İşte yaşayışımızğa bir nazar taşlasaq, yuqarıda aytılğan şeyler, irişken eñ büyük yeñişimizdir, amma yıllar keçer, diger nesiller şu tarih dersine qıymet keserler. Asırnıñ aman-aman çerigini yan-yana yaşap, biri-birimizge ne qadar yaqın olğanımıznı kördik. Biz ukrainli ve qırımtatarlarmız. Biz qomşu olıp yaşadıq, amma biri-birimizni iç selâmlamadıq, adlarımıznı da bilmedik. Lâkin, yaqınca tanış olmağa vaqıt keldi, yazıq ki, cenk, yoqsuzlıq, acılarnı körip, bu fikirge keldik.
Qırımtatarlar – pilâv, çiberek, pahlava degil, bu asırlar terenligine uzanğan tarihtir. Esasen, közyaş, bizim közyaşımız ile tolu tarih. Harap olğan taqdirler, üzülgen nesiller - bunıñ episi tek bir maqsad – evge qaytmaq içün sarf etildi. Bu Topraq, bizim içün azizdir, ondan daa qıymetli şey yoq, onı arz etip, ecdatlarımız can berdiler.
Amma, biz şimdi neden qorqamız, bilesizmi – cenk, zorbalıq degil, Ural ve Asiyada çekişip, Qırımğa kelgen soñ, onı coymaqtan saqınamız.
Siz, ukrainliler, çoq şey kördiñiz, onıñ içün bizni yahşı añlaysızdır, siz mustaqilligiñizni qorçalağanda, yanıñızda edik, Vatan aqqımıznı kerige çektik. Siz bizim aqqında iç bir şey bilmey ediñiz, biz ise, ses çıqarmayıp devlet tilini ögrendik, sizniñ qara tarihleriñizni añdıq, ölgenlerni em o vaqıt, em şimdi hatırladıq va hatırlaymaz.
Siznen beraber olıp qaldıq, biz sabırnen beklep, kendi memleketiñizniñ kerçek saipleri olmağa yardım ettik. Bir vaqıtları, destek ve qol tutuv erine Vatanda yaşamaq aqqını qazanmağa istedik. Sizlernen daima adaletli, namuslı edik. Şübelerni arttırıp, «ne vaqıt endi…?» suallernen canlarımıznı sıqmañız.
Biz cenkleşmeymiz, biz atmaymız. Biz bir çoq çar, baş kâtip ve prezidentlerni kördik, amma er daim printsiplerimizge sadıq olıp qaldıq. Biz Qırım içün yaşadıq. Biz susqanda bile, küreştik…Amma Qırımsız yaşap olamamız, Qırım ise, bizsiz yaşamaz…Bizden cenk istemeñiz….
Sabriye Vetanova, qırımlı
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün