text:
İRA Britaniägä qarşı suğışnı tuqtatuın iğlan itte
Britaniä iminlek köçläre ütkän atnadağı terror omtılışlarnıñ ğäyeplelären ezläw eşe belän mäşğül bulğanda ,Tönyaq İrlandiädän bik qıyulandıruçı tınıçlıq belderüe kilep citte. 3 distä yıldan artıq waqıt eçendä küp kenä bomba höcümnären oyıştırğan İrlandiä Respublikan Armiäse dip belengän terror oyışması Britaniägä qarşı suğış tuqtatıldı dip belderde.Elekegä qarağanda küpkä açıqraq belderüdä oyışma qoralların küzätü astında yuqqa çığaraçağın häm ölkädä Britan xakimiäten beterü öçen demokratik çaralar qullanaçağın äytä. Küp kenä säyäsätçelär xabärne xuplap qarşı alsa da, qayber küzätüçelär İRA birgän wäğdäsen ütär mikän dip şiklänä?
Walsh(audio)
İRAnıñ barlıq bülekçälärenä qoralların taşlarğa digän kürsätmä birelde.Barlıq ixtiarilärgä tınıçlıq öçen säyäsi häm demokratik programmalar täräqi itü eşendä yardäm itergä quştıq, ixtiarilär başqa ber nindi dä aktivlıqlarğa qatnaşmasqa tieş.
Belderüdä bälkim dä protestant häm katolik çirkäwe wäkilläre qorallarnıñ yuq itelüen qarap barır dip tä äytelä.Bu xabär Britaniä säyäsätçeläre häm premyer tarafınnan xuplap qarşı alındı.
Blair(audio)
Bügen bälkim dä yalğan şäfäqlär häm süngän ömedlärdän soñ İrlandiä utrawında suğışnıñ urınıñ tınıçlıq , terror urınıñ säyäsät alğan könder
Ölkädäge qayber säyäsätçelär, şulsanda katolik respublikannar häm İRAnıñ säyäsi qanatı Sinn fein partiäse optimistik qaraşta. Ämma ölkäneñ Britaniädä qaluın östenräk kürgän protestant säyäsmenner saqlıq kürsätä.Warwick Universitetında säyäsät belgee
David Carlton(audio)
Bu distä yıldağı aqrın evolutsiä, Atışlarnı tuqtatuğa ireşelde , annan ul bozıldı, başqa atışlarnı tuqtatu annan 97nçe yıldä xäzer köçtän çıqqan Good Friday ( yäğni Xisle Comğa kileşüe ) Dönya ütkändä bu kileşülärne bu belderügä qarağanda kübräk entusiazm belän qarşı alğan ide.
Carlton fikerençä terrornıñ xäzer bik yaman räweştä telgä alınuı bälkim dä İRAnıñ üz kampaniäsen tuqtatu qararına kitergänder.Yıllar dewamında 1800 gönaxsız sivil şulayuq iminlek xezmätkärläre ülde, meñnärçe keşe yaralandı.Carlton İRAnıñ belderüendä qoralsızlanu mäsäläsenä iqtibar cälep itep , alar bu mäsälädä kontrol disälär dä misal öçen waqıyğäne kamera belän räsemgä dä töşerem digän beräw qänäğät bulmayaçaq. Alar taralunı kire qağa . Şundıy belderü yasağannan soñ ni öçen armiä yäşärgä däwam itäçäk dip sorap bula dip söyli ul.Carlton ayruça , İRA 1998.yıldağı sonğı atışlarnı tuqtatudan soñ bomba höcüme oyıştırmadı ämma ölkädäge qayber xällär anıñ mafia kebek cinayätçel aktivlıqlarğa qatnaşuın kürsätä dip äytä.Carlton Ütkän yılda Belfastta banktan 40million dollarnıñ urlanuına häm Robert Mccartneyneñ üterelüenä işarä itte.Carlton Britan xökümäte bälkim dä bik aşığıp optimistik fikerlär beyan itte di. Londonda yäşäwçe Roy isemle beräw bolay di:(audio) Äğär dä sez İRA döres söyli dip ışanasız ikän, sez başqa dönyada yäşisez, Alar yalğan söyli.Alar 30yıldan birle qoralların çigenderä.Alarnı yuq itäse urınğa başqa ber urınğa iltep kümä häm kiräkkäç qazıp çığara. Alarnıñ ber süzenä dä ışanmağız . Britaniädä optimistik qaraşta buluçılar da bu belderügä saqlıq belän qarıy färidä xämit


c: text/html

text:
Boray rayonında respublika häm federal qanundarźı tupaś boźou osraqtarı terkälgän
Boray rayonında respublika prokurorı Sergey Xurtin etäkselegendä komissiya federal häm üźidaralıq qanundarı ütäleşen tikşerźe. Ular höźömtähendä respublika häm federal qanundarźı tupaś boźou osraqtarı terkälgän. Rayonda vatandaşlıq, qaźna ,er häm xeźmät kodekstarı ütäleşendä baytaq eteşheźlektär asıqlanğan, şulay uq urında qabul itelgän 53 xoquqi akt qanunhıź tip tabılğan. Tikşereü barışında Boray rayonı xaqimiäte başlığınıñ ulına nigeźheź räüeştä subsidiya bireleüe lä asıqlanğan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Moña qädär bu urınnı tartqan Marat Kärimov yalğa kitte.“Azatlıq“ radiosına yaña räis şular belän büleşte. Äñgämäne Azatlıqnıñ düşämbe tapşıruında tıñlıy alasız.
Ufada Mäskäwdä yäşäwçe bilgele advokat Anotolıy Blinov qulğa alındı.Ul Boris Berezovskiy, Sergey Dorenko kebek keşelärne yaqlawçı bularaq bilgele. Advokat Ufağa Eçke eşlär ministrlığınıñ oyışqan cinayätçelekkä qarşı köräş bülege çaqıruı buyınça kilgän ide.Ul bik küp aqça üzläşterep, İzrailgä qaçqan Vladimir Kaplan eşe buyınça çaqırtıldı häm yalğan weksellär yasawda qatnaşı bar dip tabılıp, qulğa alındı. Ufanıñ Kirov rayonı mäxkämäse älege eşne qarıy başladı.
14nçe may Samara – Ufa - Çiläbe yulınıñ Tuymazı rayonı öleşendä “Kamaz“ maşinası awğan ide.Militsiä kilgändä maşina yörtüçe urında bulmağan, maşinadan urmanğa ezlär salınuı açıqlanğan.Tikşerü barışında 36kg geroin häm 700kg äfyün çimalı tabılğan.Maşina yörtüçe qulğa alınğan, ikençe cinayätçene ezläw däwam itä.Bu Rusiä tarixında küpläp narkotik qulğa alğan iñ zur oçraq.
Mönir Wafin, Ufa


text:
Şäjärälär, bayramdar..
Öfölä ütkän Räsäy menän Başqortostan: mönäsäbättär tarixı, kiläsäge häm bögöngöhö,, tigän temağa xalıq–ara ğilmi–ğämäli konferentsiya üteüe xaqında Azatlıq radiohın tıñlausılar inde xäbarźar. Ular başqalala global mäsälälär tikşergändän huñ küñel asıu vaqıtı la taptı. Bınıñ ösön Älşäyźä maxsus räüeştä rayon Şäjärä bayramı uźğarıldı. Qunaqtar oşonda hıylandı häm urındağı mäźäni saralarźı tamaşa qıldı.
Başqortstan narkomaniya menän köräştä tağı ber ısul taptı. Narkokonrol xeźmäteneñ respublika idaralığı täqdime menän Öfö Evropa qalaları narkotiktarğa qarşı oyoşmahına ingän. ESEYD Xalıq-ara yämäğätselek oyoşmahı donyanıñ küp ildärendä eşläy. Räsäyźä täüge wäkillek 1999-sı yılda Sankt-Peterburgta oyoştorolğaynı. Evropa qalaları narkotiktarğa qarşı oyoşmahınıñ töp maqsatı- üź bilämälärendä narqotiktarğa qarşı säyäsät alıp barğan qalalarğa yarźam kürhäteü, oşo yul menän yäştärźe yaman ğäźättärźän qursalau. Qayhı ber mäğlümättärźän küreneüensä, respublikala narkotik qullanğan 5 meñdän aşıu keşe meditsina uçrejdenielarında iśäptä tora. Ularźıñ küpselege yäştär. Başqortostanda narkomaniya menän köräş, unı iśkärteügä bıyıl 10 million aqsa bülenä.
B.Fatqullin, Öfö


text:
Tatarstanda İnternet belän niçä keşe qullana?
Telibezme, telämibezme, xäzerge zamanda bezneñ tormışqa yaña informatsion texnologiälär kerep bara. Şul isäptän İnternet ta. Tatarstanda bu ölkädä xällär niçek tora soñ? Respublikada da dönyadan qalışmasqa tırışalar. Äledän-äle yaña İnternet mäğlümat çaraları açılıp tora, könnän-kön İnternet çeltäre belän qullanuçılar sanı üsä. Läkin xäzergä Tatarstanda barlığı 17 meñnän artıq qına qullanuçı bar, şularnıñ 16 meñe – Qazanda, qalğan ber meñ tiräse – respublikanıñ başqa şähärlärendä. Rayonnarda isä İnternet belän qullanuçılarnı barmaq belän genä sanarlıq. Yaqın kiläçäktä dä alarnıñ sanı ällä ni kübäymäs, dip farazlana. Monıñ säbäbe nidä? Şuşı mäğlümätlärne citkergän Tatarstannıñ Elemtä ministrı urınbasarı Ravil' Fatıxov süzlärenä qarağanda, respublikada eş itüçe 49 elemtä operatorlarınıñ İnternetnı qullanununı kiñäytü öçen barlıq texnik mömkinlekläre dä bar. Läkin tatarstanlılar älegä bu ölkädä ällä qızıqsınu kürsätmilär, alarnıñ teläkläre dä, tüläü sälätläre dä çiklängän. Şuña da karamastan, İnternet belän qullanu ölkäsendä Tatarstan barıber qayber qurşe respublikalarnı şaqtıy ğına artta qaldırıp, uzıp kitkän ikän.


text:
Ğiraq politsiäse xezmätkäre Reuters xäbär agenlığına Falluja şähäre yanında küzläw oçqıçınıñ raketa belän bärep töşerelüen kürüe turında belderde. Ämma xärbilär äytüençä, älegä boralaq hälakäteneñ säbäben açıqlaw tikşerüe bara.
Ğiraqtağı başqa waqıyğalarğa kilgändä, Kirkuk şähäre politsiäse uzğan kiçtä demonstratsiäçelär belän bäreleştä ber keşeneñ hälak buluı, beräwneñ yaralanuı turında belderä.
Bu atnada Kirkukta köçle protest demonstratsiäläre buldı. Anda kördlär cirle xakimiätne üz qullarına alırğa teli.
AQŞ xärbiläre Süriädän Ğiraqqa yäşeren räweştä çit il suğışçıların kertü belän şöğellänüdä şiklänelüçe ber keşe totqarlandı dip belderä.


text:
Yevropa şurasınıñ parlament mäclese, Aleksandr Lukaşenka rejimına qarşı bulğan 4 keşeneñ yuqqa çığuın tikşerter öçen, Belarus xakimiätenä qatı basım yasarğa çaqıra. Yevropa şurası parlament mäclese Belarusiägä qarata çikläwlär kertügä tawış birde. Deputatlar, Belarusiä prezidentına opozisiädä torğan dürt keşeneñ bolay ğına yuğalmağan, bälki üterelgän buluları turında yurist Christos Pourgourides xisabınnan soñ, tawışqa quydılar. Bu xäl belän 1999 häm 2000nçe yıllarda şöğellängän Pourgourides bolay dide:
Audio (Christos Pourgourides)
Cinayät eşlärendä belgeç bularaq, keşelärneñ yuqqa çığuları Belarusiä xäkimiätläreneñ iñ yuğarı basqıçında toruçılar färmänı buyınça eşlängängä şiklänmim. Färman prezident tarafınnan birelgän dip raslamasam da, ul färmannı Lukaşenkağa bik yaqın torğan keşelär çığarğan.


text:
Qırğızstan: eleke prezident A.Aqayev räsmi räweştä çigende
Düşämbedä Qırğızstannıñ bärep töşerelgän prezidentı A.Aqayev räsmi räweştä postınnan kitte. Bu adım ,24nçe marta xakimiätne elektäregän opozitsiädäge bilgesezlekne betersädä, küp kenä analitiklar qaraşınça bälkim dä Akayevneñ çigenüe yaña problemalarnıñ başlanğıçı ğına bulıp tora.
Aqayev(audio)
Kileşüneñ berençe punktında Qırğız respublikası prezidentı möddäte tulğançı wäqälätlärennän wazkiçüen belderä
Parlament citäkçese Omurbek Tekebayev citäkçelegendäge parlament komissiäse yäkşämbedä Mäskäwgä kilep Aqayev belän kileşügä ireşte. Komissiä äğzası Temir Sariyev süzlärençä Aqayev çigenüe belän ilneñ konstitutsion krizisı tamamlana. Komissiä Bişkäkkä qaytıp mäsälä parlament utırışında tikşereläçäk. Aqayevneñ çigenüe raslanğannan soñ Qırğızstanda prezident saylawları öçen waqıt bilgelänä, Qırğızstan konstitustiägä häm xalıqara normlarğa kileşle xäräkät itäçäk. Ämma küp kenä küzätüçelär Aqayevneñ çigenüe bälkim yaña problemalarnıñ başlanğıçı bulıp tora digän qaraşta . Mäskäwdä Xalıqara Mönäsäbätlär İnstitutında profesor Sergei Luzyanin sonğı kileşügä qaramastan Aqayev tulı imunitetqa iä bulır mikän di
Luzyanin(audio)
Mäskäwdä imza itelgän dokument 100% garantiä birmi.Ul wazğiätne älege çınbarlıqqa yaraqlaştıru öçen säyäsi häm xalıqara xoquqi adım ğına bulıp tora .Aqayev bu adımnı närsäder qazanu öçen atladı. Ä parlament speakere citäkçelegendä kilgän wäkilçelekkä kileşü bik tä kiräk ide, çönki alarğa legitimlıq kiräk, alar legal qısalarda saylawlar ütkärä alaçaq.Minemçä qul quyılğan dokument Aqayevnıñ iminlegen 40% qına garantiäli.
Qırğızstannıñ yaña citäkçelege Aqayev ğailäseneñ eşmäqärlegen tikşeräçägen häm ägär dä eleke prezident qanunnarnı bozğan bulsa anıñ legal imunitetın yuğaltaçağın häm bälkim dä cazalandırılaçağın belderep quydı. Rusiä belän Qazaxstan kileşüneñ şulsanda eleke prezidentnıñ iminlegene garantiälilär.Luzyanin Kreml Aqayevnı yaqlar häm aña säyäsi sıyınu xoququ da birer dip äytte.Läkin Bişkäktä Qırğız Universitetı säyäsi fännär profesorı Aalybek Akunov monıñ belän kileşmi
Akunov(audio)
Bezneñ konstitutsiä häm qanunnarğa kürä Rusiäme Qazaxstanmı ber genä çit il dä bezneñ eçke eşlärgä qatnaşa almıy.Alarnıñ ber nindi xoququ yuq. Minemçä Mäskäwdä ireşelgän kileşü säyäsi deklaratsiä genä, anıñ bernindi xoquqi nigeze yuq.
Aqayev çigende. Ämma küp kenä belgeçlär xäzer säyäsi partiälär häm säyäsmennär arasındağı köndäşlek kiskennäşäçäk dip qarıy. Alarnıñ berse
Luzyanin(audio)
Ar-Namus partiäse citäkçese Feliks Kulov belän waqıtlı prezident, premyer Kurmanbek Bakiyev arasında kiskennäşä barğan konfrontatsiä problema bulıp tora. Annan başqa yaña qırğız citäkçelegendä küp kenä säyäsätçelär prezidentılq urını öçen yarışaçaqların belderde.Ämma töp problema, krizis öçen potensial häm bälkim dä Kulov berdänber citäkçe bularaq xakimiätne elekterer Başqa täräqiätlär yaña citäkçelekneñ säyäsi teläklärennän bağlı bulaçaq. İn möhime Qırğızstannıñ yaña citäkçeläre 24nçe marttan elek xalıqqa iqtisad turında birgän wäğdälären üti alaçaqmı färidä xämit


text: Sayın : HÜSEYİN AKKAYA Oda Sicil No: 36 CİCİ BERBER SALONU Sayın : RÜSTEM SAVAŞ Oda Sicil No: 172 Oda Sicil No: 288 Oda Sicil No: 415 Oda Sicil No: 461 Oda Sicil No: 490 LÜKS BERBER SALONU NİHAT Sayın : MEHMET ÖKTEM Oda Sicil No: 447 Sayın : SABRİ BAŞKAYA Oda Sicil No: 490 Sayın : DURSUN PARLAKCI Oda Sicil No: 511 İLKAY BERBER SALONU Oda Sicil No: 554 JİLET ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : NİHAT EKMEKCİ Oda Sicil No: 355 KUAFÖR SABRİ KUAFÖR SABRİ Sayın : MEHMET ERDOĞAN Sayın : MEHMET TAN - ÖZLEM BERBER SALONU Sayın : SABRİ BAŞKAYA Oda Sicil No: 270 USTURA BERBERİ TÜNAY ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : CAVİT İNCEBACAK Sayın : HASAN ÖZOĞUL BERBER SALONU EBRU KUAFÖR SALONU Sayın : MEHMET TÜNAY Oda Sicil No: 88 ERGÜN ERKEK BERBERİ SAVAŞ ERKEK BERBERİ Sayın : HULUSİ TAŞLIGİL Sayın : SEBAHATTİN ASLAN Sayın : AHMET GEDİK Oda Sicil No: 558 - Oda Sicil No: 569 Sayın : ŞABAN YILDIRIM BİZİM BERBER Oda Sicil No: 575 Sayın : SELAHATTİN SARI Oda Sicil No: 632 SELAHATTİN ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : ŞABAN NAR Oda Sicil No: 690 Oda Sicil No: 736 Oda Sicil No: 752 Oda Sicil No: 783 Oda Sicil No: 790 ÖZEN BERBERİ Sayın : ERSİN AYDIN Oda Sicil No: 757 Sayın : MUSA YAŞAR Oda Sicil No: 787 Sayın : KEMAL YÜKSEL Oda Sicil No: 792 STİL ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 793 - Sayın : AHMET TEKER Oda Sicil No: 751 berber salonu - Sayın : MURAT KARA Sayın : AYŞE KOCAKAYA - LADY ROSE BAYAN KUAFÖRÜ Sayın : İLYAS SEVİNDİOĞLU Oda Sicil No: 713 WELLA KUAFÖR SOYLU ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : TURAN DEMİR Sayın : SEBAHATTİN USTAOĞLU USTAOĞLU ERKEK KUAFÖRÜ AKSOY ERKEK KUAFÖR SALONU Sayın : HÜSAMETTİN SOYLU Oda Sicil No: 673 KRAL ERKEK KUAFÖRÜ STAR ERKEK BERBERİ Sayın : ORHAN AKSOY Sayın : AYDIN PINARBAŞI Sayın : METİN YAŞAR Oda Sicil No: 803 METİN ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 805 Sayın : SUNAY ERDOĞAN SUNAY BERBER Oda Sicil No: 814 Sayın : İSMAİL ATAY Oda Sicil No: 816 ATAY ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : RAMAZAN VATAN Oda Sicil No: 835 Oda Sicil No: 838 Oda Sicil No: 902 Oda Sicil No: 916 Oda Sicil No: 945 UYSAL ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : İRFAN ERDOĞDU Oda Sicil No: 911 Sayın : MURAT GÜMÜŞSOY Oda Sicil No: 934 Sayın : YASİN TEKE Oda Sicil No: 968 ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 971 ALTINELLER ERKEK KUAFÖR SALONU Sayın : ERKAN UYSAL Oda Sicil No: 844 BULUŞ ERKEK KUAFÖRÜ SEDAT-SELVİ Sayın : İSMAİL KURU Sayın : HASAN TAŞTEPE EREN ERKEK KUAFÖRÜ EKOL 100. YIL ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : SEDAT IŞIKDAĞ Oda Sicil No: 837 - GÖZDE ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : DURSUN USTAOĞLU Sayın : HÜSEYİN KURU SÜSLER ERKEK KUAFÖRÜ RÜYA BERBER Sayın : RAMAZAN SAKIZCI Oda Sicil No: 826 DESTİNA KUAFÖR berber Sayın : ÖZDEMİR AKÇİN Sayın : KENAN ÖZEN Sayın : SEVİM TIĞLI Oda Sicil No: 988 KUAFÖR SEVİM Oda Sicil No: 990 Sayın : VOLKAN PULATKAN KUAFÖR VOLKAN Oda Sicil No: 1002 Sayın : ORHAN ÇETİN Oda Sicil No: 1007 DİCLE ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : ERSİN ÇETİN Oda Sicil No: 1020 Oda Sicil No: 1022 Oda Sicil No: 1031 Oda Sicil No: 1038 Oda Sicil No: 1041 FATİH ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : MÜRSEL TOPSAKAL Oda Sicil No: 1033 Sayın : ZİYA ER Oda Sicil No: 1040 Sayın : ADEM PEKER Oda Sicil No: 1042 PEKER ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 1053 UĞUR ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : İSMAİL YAYA Oda Sicil No: 1030 ER ERKEK KUAFÖRÜ BUSE BAYAN KUAFÖRÜ Sayın : UĞURBEY ÇELİK Sayın : CELAL TIĞLI - KUAFÖR FATİH Sayın : MUSTAFA ORTAKCI Oda Sicil No: 1021 SEVENLER ERKEK KUAFÖRÜ - Sayın : FATİH ÖZER Sayın : TANSU DAZLAK TANSU KUAFÖR DORUK ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : ŞENER AYDOĞMUŞ Oda Sicil No: 1018 KEMAL ERKEK KUAFÖRÜ ALMİLA BAYAN KUAFÖRÜ Sayın : RAMAZAN DORUKBAŞI Sayın : KEMAL ERDOĞAN Sayın : ALİ KARAAĞAÇ Oda Sicil No: 1055 STAR ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 1056 Sayın : RAMAZAN PEKER V.I.P. ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 1058 Sayın : HURİYE TOM Oda Sicil No: 1060 CİDDY GÜZELLİK KULÜBÜ Sayın : VOLKAN ŞAHİN Oda Sicil No: 1066 Oda Sicil No: 1072 Oda Sicil No: 1076 Oda Sicil No: 1077 Oda Sicil No: 1079 BARIŞ ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : SERKAN ÜSTÜN Oda Sicil No: 1076 Sayın : ADNAN AYDIN Oda Sicil No: 1078 Sayın : SELÇUK ÇEVİRME Oda Sicil No: 1080 YENİCE BERBER SALONU Oda Sicil No: 1082 PRESTİJ ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : BURHAN ÇİÇEK Oda Sicil No: 1075 KUAFÖR ADNAN IŞIL KUAFÖR Sayın : GÖKHAN YILMAZ Sayın : ERSİN SAKIZCI SERKAN ERKEK KUAFÖRÜ AHU KUAFÖR Sayın : RECEP BOZKURT Oda Sicil No: 1068 SALON ERSİN SAKIZCI SEÇKİN ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : AHU IŞIK Sayın : KENAN KARA EKOL ERKEK KUAFÖRÜ İMAJ ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : YILMAZ KARACAOĞLAN Oda Sicil No: 1061 RÜYA BAYAN KUAFÖRÜ İDEAL BAYAN KUAFÖRÜ Sayın : TUTKUN KAZANCI Sayın : ŞERİFE ULUDAĞ Sayın : RAMAZAN ÇAKMAK Oda Sicil No: 1083 DOĞAN ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 1085 Sayın : CEMİL MUTLU CEMİL ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 1086 Sayın : MUSTAFA ÜNLÜ Oda Sicil No: 1087 ÜNLÜ ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : ELİF BÜYÜKTEPE Oda Sicil No: 1088 Oda Sicil No: 1092 Oda Sicil No: 1094 Oda Sicil No: 1095 Oda Sicil No: 1097 AK&EL BY KUAFÖR Sayın : MESUT ER Oda Sicil No: 1095 Sayın : FATMA KEMAL SALİ Oda Sicil No: 1096 Sayın : MURAT ER Oda Sicil No: 1098 TAŞKENT ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 1099 KUAFÖR MURAT Sayın : AKIN TUNÇER Oda Sicil No: 1093 FATOŞ BAYAN KUAFÖRÜ - Sayın : HASAN MURAT YOL Sayın : ZEYNEP ÇORBACI YENİ BULUŞ ERKEK KUAFÖRÜ YENİ BULUŞ ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : FAHRİ ULUDAĞ Oda Sicil No: 1090 ASYA KUAFÖR PARADİSE ERKEK KUFÖRÜ Sayın : MESUT ER Sayın : TUNCAY EKMEKCİ SARAY ERKEK KUAFÖRÜ KUAFÖR SEYFİ Sayın : EROL YURDAKUL Oda Sicil No: 1088 DİLARA BAYAN KUAFÖRÜ ELİFCE KUAFÖR SALONU Sayın : SADETTİN YILDIZ Sayın : ELİF BÜYÜKTEPE Sayın : RAMAZAN BÜK Oda Sicil No: 1100 ŞİRİN ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 1101 Sayın : MUSTAFA CENGİZ NEVA KUAFÖR VE GÜZELLİK SALONU Oda Sicil No: 1102 Sayın : MUSTAFA TAŞ Oda Sicil No: 1104 BİRLİK ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : ORHAN ASLAN Oda Sicil No: 1106 Oda Sicil No: 1109 Oda Sicil No: 1111 Oda Sicil No: 1113 Oda Sicil No: 1115 EMİR KUAFÖR GELİNLİK Sayın : İBRAHİM DAĞKIRAN Oda Sicil No: 1112 Sayın : NECATİ AKSOY Oda Sicil No: 1114 Sayın : İSA IŞIK Oda Sicil No: 1116 IŞIK ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 1117 OYA KUAFÖR Sayın : LEYLA BAYRAKTAR Oda Sicil No: 1110 İSTANBUL ERKEK KUAFÖRÜ İMAJ ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : OYA KİBAR Sayın : ÜNAL BELEN DAĞKIRAN ERKEK KUAFÖRÜ LADY CLUP BAYAN KUAFÖRÜ Sayın : ERKAN ÜSTÜN Oda Sicil No: 1107 KAYABAŞI GENÇLİK ERKEK KUAFÖRÜ NİZAM ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : ŞÜKRAN KAVAK Sayın : ERDOĞAN ÖZÇELİK GÖZDE BERBER VENÜS KUAFÖR Sayın : FERMAN MUTLU Oda Sicil No: 1105 VOLKAN ERKEK BERBERİ ASLAN BERBER Sayın : ZEYNEP DURSUN Sayın : VOLKAN ATEŞ Sayın : ERHAN KOCAKAYA Oda Sicil No: 1118 KUAFÖR ERHAN Oda Sicil No: 1119 Sayın : LEYLA BAYRAKTAR EMİR KUAFÖR GELİNLİK Oda Sicil No: 1119 Sayın : CEMİL HÜSAM Oda Sicil No: 1120 GÖZDE ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : ADEM YILMAZ Oda Sicil No: 1122 Oda Sicil No: 1124 Oda Sicil No: 1127 Sayın : ŞABAN OLKAT Oda Sicil No: 1125 Sayın : MUSTAFA ÇEŞTEPE Oda Sicil No: 1128 VİZYON ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 1129 Sayın : ŞEYDA ÖZTÜRK Oda Sicil No: 1131 Sayın : NAZİFE ATICI MODA ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : NERİMAN ÜNAL Oda Sicil No: 1123 TRY & SEE ARBER ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : EMRE ÖZDEMİR Sayın : SERKAN YORULMAZ MOONLİGHT KUAFÖR KUAFÖR ÖMER VE GÜLŞEN Sayın : ALİ GEDİK Oda Sicil No: 1121 GENÇLİK ERKEK KUAFÖRÜ BUĞLEM ERKEK KUAFÖRÜ Sayın : ÖMER ÜNAL Sayın : EROL IŞIK BERRAK KUAFÖR VE GELİNLİK Oda Sicil No: 1130 BABY FACE BAY-BAYAN KUAFÖR SALONU Oda Sicil No: 1132 ALTINELLER BAYAN KUAFÖRÜ KARABÜK MAH. HORASANLI CAD. 49 MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK Sayın : HASAN YILMAZ Oda Sicil No: 1132 TERMİNAL BERBERİ Sayın : ESENGÜL YALÇIN DİLARA BAYAN KUAFÖRÜ Sayın : ESENGÜL YALÇIN Oda Sicil No: 1135 DİLARA BAYAN KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 1135 Sayın : ENVER URAL JADORE Oda Sicil No: 1136 Sayın : SEDA HIZARCIOGLU Oda Sicil No: 1137 Sayın : MİNE SARAÇOĞLU Oda Sicil No: 1138 SANAT KUAFÖR KUAFÖR MİNE YENİ MAH. ENVER ERDEM CAD. 19 ESKİPAZAR KARABÜK ESKİPAZAR / KARABÜK 5000 EVLER CUMHURİYET MAH. 40. SK. 9 4 MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK Sayın : FİKRET KOYCU Sayın : NURAN ALTINTEPE Oda Sicil No: 1139 Oda Sicil No: 1140 FİKRET ERKEK KUAFÖRÜ KUAFÖR YALÇIN YEŞİL MAH. PİRİ REİS SK. 25 1 MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK CEMALLER 7 MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK Sayın : NÜLÜFER TAYLAN Sayın : SEVDA GÖRENEK Oda Sicil No: 1141 Oda Sicil No: 1142 NİLÜFER KUAFÖR ELİSA BAYAN KUAFÖRÜ BAYIR MAH. GÖKALP CAD. 126 5 MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK KILAVUZLAR 17 7 MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK Sayın : HÜSEYİN YETKİN Sayın : KEREM KIYLIOĞLU Oda Sicil No: 1143 KÖŞEM ERKEK KUAFÖRÜ Oda Sicil No: 1144 EMİN ERKEK KUAFÖRÜ YEŞİL MAH. DAĞDELEN SK. 2 2 MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK Sayın : NAGİHAN DORUKBAŞI Oda Sicil No: 1147 Sayın : ÖMER KORKUT Oda Sicil No: 1148 MİRAY BAYAN KUAFÖRÜ YILDIZ ERKEK KUAFÖRÜ YEŞİL MAH. LALE SK. 34 2 MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK FEVZİ ÇAKMAK MAH. YILDIZ CAD. 126B B MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK Sayın : EMİNE ERGİN Sayın : YONCA YAVUZ Oda Sicil No: 1149 Oda Sicil No: 1150 KUAFÖR EMİNE KUAFÖR KIRMIZI 5000 EVLER BAHÇELİEVLER MAH. 12. SK. 2 2 MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK AYDINLIKEVLER MAH. 512. SK. 2 18 MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK Sayın : AHMET SONER LİKOĞLU Sayın : ADNAN ÇAKIR Oda Sicil No: 1151 Oda Sicil No: 1152 BLACK &WHİTE KUAFÖR KUAFÖR ADNAN ŞİRİNEVLER MAH. İLHANLILAR CAD. 27 17 MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK 5000 EVLER CUMHURİYET MAH. 52. SK. 2 1 MERKEZ KARABÜK MERKEZ / KARABÜK


text:
Yaña Ştab başlığı bilgelände
Törkiädä öç märtäbä xärbi putç yasağan armiägä, anıñ generalları äytkän süzlärgä zur ähämmiät birelä. Menä inde Armiä Generalı Yaşar Büyükanıt General Ştab başlığı postına mende. Ul bugengä xätle yasağan kimendä öç räsmi çığışında da “Törkiä bugengä xätle şundıy qurqınıç basımı astında bulmadı, Törkiädä radikal dinçelek häm seperatizm qurqınıçı bar, ämma Törek armiäse alarğa yul birmäyäçäk” digän kisätülär yasadı. Şuşı süzläre belän ul xalıqnıñ zur öleşen qänäğätländerde. Läkin xäzer Törek Qorallı Köçläre ni xätle eçke häm tışqı säyäsätkä tıqşınaçaq, xökümät alarnı säyäsättän ni xätle yıraqta tota alaçaq digän citdi sorawlar tuwa.
Äxtäm İbrahim, İstanbul


text: İzrailneñ Tel Aviv mäxkämäse fälästinnärneñ kürenekle cämägät eşleklese Marvan Barğutinı izraillelärneñ 28 keşese hälaq bulğan terror höcümnärenä qatnaşı bar dip belderä. Fälästin parlamentı deputatı häm Yordan yılğasınıñ Könbatış yarındağı “Fätx” oyışması citäkçese Barğuti ike yıl elek qulğa alınğan ide. Mäxkämä Barğutinı “Fätx” aktivistları bulğan terrorçılarnı finansılawda ğäyepläde. Häm terror ğämäle öçen cawaplılıq turıdan turı anıñ östendä dip belderde. Ğäyepläwçelär Barğutinı biş tapqır ğömerlekkä iregennän mäxrüm itüne tälap itä.


text:
Körd proyektı körçekkä teräldeme?
Törek xökümäte tarafınnan alğa sörelgän körd proyıqtı buyınça qabınğan qızu bäxäslär berniçä atnalardan birle däwam itä.
Bu belderü monnan elek oppozitsiä partiäläre – «Cömhüriät Xalıq» belän «Millätçe Xäräkät» partiäläreneñ alğa sörgän qaraşlarına turı kilä. Dimäk, premer Räcäp Tayip Erdoğannıñ: “Törkiä watandaşları törek, körd, çärkäz kebek törle etnik törkemnärdän tora, ämma bu xäl berdämlegebezgä zıyan kitermi”, digän qaraşına bik tä turı kilmi.
Çönki Erdoğannıñ fikerlärenä qarşı buluçılar Törkiädä ber genä millät bar, ul da bulsa - törek milläte dilär. Asılda ğawğa törek süzeneñ Törkiädä törki bulmağan xalıqlar öçen dä watandaşlıq häm millät iseme bularaq qullanuına qaytıp qala. Törek milläte, Törek däwläteme, yäki törkiä milläte, Törkiä däwläteme?
Xökümätneñ başta «körd», soñraq isä «demoqratik proyıqt» isemen birgän şuşı proyıqtnıñ eçtälege äle açıqlanmadı. Xökümätneñ maqsatı kördlärneñ taläplären öleşçä cirenä citkerep PKK terrorın beterü. Ämma kördlärneñ radiqal öleşe quyğan konstitutsiägä körd milläte süzen kertü, körd bayrağın qullanu häm başqa şundıy taläplär ilne bülügä kiteräçäk digän qurquğa iltte. Bu ayıruça oppozitsiädä köçle reaqsiä tudıra.
Gärçä, generälştab başlığınıñ belderüwennän soñ, prezident Abdullah Gül: “Bik yaxşı çığış buldı”, dip äytte. Bu süzlär isä premer Tayip Erdoğannıñ da “Törkiä unitar däwlät bulıp qalaçaq” dip raslawı, xökümät qanatınıñ bu mäsälädä çigenü yasayaçağına işarä itä. Läkin “äytkän süz - atqan uq” digändäy, kire çigenülär radiqal körd qanatın qänägätländermäyäçäk. Bu proyıqtnıñ älegä eçtälege bilgele bulmasa da, ul «üle tuğan bala» bulaçaq.
Ämma “Pandoranıñ işege açıldı”, törek xalqı inde üz aldında citdi ber körd problemı buluın kürä. 28 augustta çıqqan «Zaman» ğäzetında İhsan Dağlı üz mäqäläsendä «SETA-Pollmark» şirkäteneñ 10 meñ keşe arasında ütkärgän soraştıru näticäsen bastırğan. Soraştıruda qatnaşqan 55% xalıq körd mäsälese - Törkiäneñ möhim problemı digän. 71 % keşe isä 25 yıldan birle terror belän köräştä qullanılğan metodlarnıñ uñışsız buluwına ışanuın beldergän. Köräşne uñışsız tapqannarnıñ 71 %-ı törek, 75%-ı isä körd.
Soraştırılğannarnıñ 60 % - premyer Erdoğannıñ bu tırışlığına seperätizm digän bäyä birmägännär. Bu äle waq ber soraştıru näticäse genä. Soñğı waqıtlarda kimegän terror xäräkätläre yañadan qabınsa, fikerlär tiz genä üzgärer, di belgeçlär.
Qısqası, premyer Erdoğannıñ AQ partiäneñ xaqimiäten nığıtu planınıñ möhim ber öleşen täşkil itkän körd proyıqtında älegä uñış kürenmi. İkençe yaqtan, iqtisadi krizisnıñ çişelü ixtimalı kürenmi.


text: Piterburda häm Krasnodar ölkäsendä oçqıç xäläkätendä ülgän keşelärneñ cänazaları buldı. Bügen ülgän keşelärneñ cäsadları belän Donetnskiydan Piterbirğa tağın ber oçqıç kitä. Ber kön elek anda 40 keşeneñ cäsadı cibärelde inde. Oçqıçta bulgan 170 passajirlar häm ekipaj äğzäläre ğäwdäläre arasında 82ne keşeneñ cäsadı tanıldı. Qalğanı – DNK aşa gına açıqlana ala. Belgänegezçä, Anapadan Piterburğa oçqan älege oçqıç 22nçe avgustta Donetnskiy ölkäsendä xäläkätkä oçrağan ide. Berençel näticälärgä qaraganda, oçqıç qazası köçle yäşen arqasında bula.


text:
Düşämbedä Taciqstan prezidentı Emomali Raxmonov belän Qırğızstan prezidentı wazıyfaların başqaruçı Kurmanbek Bakiev oçraşıp üzara mönäsäbätlär häm kürşe Üzbäkstandağı çualışlar turında söyläşte.
Bakiev Qırğızstanda mart axırında xalıq kütäreleşe elekke prezident Askar Akayevnı bärep töşergännän soñ Taciqstanğa berençe märtäbä Qırğız citäkçese bularaq kilde.
Bakiev Raxmonovqa Qırğızstandağı kütäreleş Taciqstandağı wäzğiätkä tä'sir itä almıy dide.
Bakiev Üzbäkstanda küpsanlı ülemnärgä kitergän kütäreleşne İslam esktremistları başlağan bulırğa oxşağan dide. Raxmonov bu Üzbäkstannıñ eçke eşe dide.
AUDİO: Bu üzbäkstannıñ eçke eşe. Wäzğiätneñ kiskenläşüe säbäplären äle açıqlıysı bar. Ämma şunısı açıq, bu wäzğiätne qayber cimerüçe köçlär faydalandı dide Raxmonov.


text:
İzrail’däge ğömümi saylawlarda premyer-ministr Ariel Şaronnıñ Likud partiäse parlamenttağı küpçelek urınnarnı yawlağannan soñ, fälestinlelär yaqın könçığışta tınıçlıq unraştıru häm İzrail’ tarafınnan basıp alınğan cirlärneñ kiläçägenä borçılu belderde.
Ämma Suğışçan Hamas törkeme yuğarı citäkçeläreneñ berse Abdel Aziz Är-Rantissi İzraildäge saylaw näticäläre bezneñ törkemneñ İzrail’gä qarşı toru telägen köçäytä genä dide. Hamas İzrail’ däwläteneñ dönyada bulırğa xaqı yuq dip yähüd däwläte belän söyläşülär ütkärergä teläwçe fälestinlelärgä qarşı çığa.
Şaron xäzer uñçıl, dini häm urtaçı partiälär belän koalitsion xökümät oyıştırır dip kötelä.


text:
AQŞ däwlät sekretare Condoleezza Rice Qabulda Äfğänstan prezidentı Xämit Qarzai belän oçraştı
AUDİO: Bezneñ bu il belän mönäsäbätlärebez ozın möddätle. Bez Sovetlar Berlege kitkännän soñ mönäsäbätlärneñ ozın möddätle bulmawınnan yaman sabaq aldıq. Minemçä bezneñ mönäsäbätebez üzgärgänlege açıq kürende. Häm min prezident Xämit Qarzaiğa 11-nçe Sintäberneñ Äfğänstan belän Amerikan xalıqlarınıñ şul çorğa bäyle urtaq tragediäse bulğanlığın äyttem.
Qabuldağı söyläşülärdän soñ urtaq matbuğat oçraşuında Rice belän Karzai Äfğänstan Saylaw Komissiäse küptän kiçekterelep kilgän parlament saylawların sintäber ayında ütkärergä qarar itte dide. Oyıştıru eşlärenä häm iminlek mäs'älälärenä bäyle borçılular säbäple bu saylawlar berniçä märtäbä kiçekterelde. 6 Aziä ilenä säfär qıluçı Rice Äfğänstanğa qädär Paqstan belän Hindstanda buldı. Qabuldan ul tağın Paqstanğa qayttı. Soñraq Rice Yaponiä, Könyaq Korea häm Qıtayda bulaçaq.


text: Xalıqara cämäğätçelekneñ atom eşçänlegen tuqtatu taläbenä qaramastan, İran, uran bayıtu programmasın kiñäytü plannarı turında iğlan itte. Tışqı eşlär ministrlığınıñ matbuğat wäkile Ali Hosseini, Tähran, 2007nçe yılnıñ mart ayına qadär uran bayıtu öçen 3 meñ sentrifuga quyarğa cıyına, dip belderde. Ul şulay uq, İzrailneñ höcümenä İran cawap birergä äzer, dide: "Ägär dä İzrail şundıy axmaq çarağa barırğa sälätle ikän, İran islam cömhüriäteneñ cawabı kisken häm qatı bulaçaq, moña şik yuq. Cawap üzen köttermiäçäk," dide İran tışqı eşlär ministrlığı wäkile.


text:
İdris Gaziev “Azatlıq” radiosınıñ maxsus bülägen aldı
20-21 dekaber könnärendä Qazanda Tatar çırı 2006 festivale uzdı. Ğädättägeçä älege cır festivale Piramida küñel-açu üzägendä ütte. Tatar estradası tormışınıñ iñ zur häm möhim çaralarınıñ berse bulğan tatar cırı festivale ike kön genä ütkärelüenä qaramastan, bıyıl da bik qupşı, tantanalı häm üzençälekle itep oyıştırıldı. Tatar estradası tormışında iñ ähämiätle yıl waqiğası - "Tatar cırı" festivale bıyıl cidençe tapqır ütte. Tatar konsertları arasında iñ däräcälesenä äwerelgän Tatar cırı festivale bıyıl da tamaşaçılarnıñ iğtibarın cälep itte. Bilet bäyäläre 400 sumnan başlap ber meñ sumnan da qıybatraq bulsa da, xalıq, aqçasın jällämiçä, zal tutırıp kilgän. Däräcäle türälär, rayon citäkçeläre, törle ministrlıq wäkilläre belän bergä, yal itärgä yäşlär, urta buın keşeläre, äbi – babaylar da kilgän ide. Şunı da äytergä kiräk, bıyılğı festival'neñ byudjetı 11 million sumğa yaqın buluı, anıñ texnik yaqtan cihazlanuı iñ populyar rus häm çit il festival'lärennän kim bulmağanlığın kürsätte. Festival'neñ berençe köne kötelmägän duetlarğa, yaña isemnärgä, tanış xitlarğa häm ör-yaña cırlarğa bay buldı. Bıyıl säxnädä "Bars-media" kompaniäse inde öçençe "Yoldızlar fabrikası" yäşlären täqdim itte. Bu yulı da yäşlär inde tanılğan artistlar belän duetta cırladı. Ä menä 21 dekaber kiçendä “Tatar cırı-2006” Xalıqara estrada festivaleneñ gala-konsertında ağımdağı yılda yañğırağan iñ populyar tatar cırları häm cırçılarına "Altın bars"lar tapşırıldı. Bıyıl alarnıñ sanı 20 gä citte. Bıyılğı festival'neñ töp yañalığına kilsäk, ul yıl däwamında populyar cırlar yünäleşe buyınça tügel, ä 17 törle nominatsiä buyınça bilgelände. Alar 2006 yılnıñ iñ yaxşı cırı, yıl açışı, iñ yaxşı al'bom, iñ xalıqçan cırçı, iñ yaxşı cırçı, iñ yaxşı klip, iñ yaxşı duet isemnärenä bülengän ide. Äytergä kiräk, bıyıl 5 cırçı häm estrada törkeme “barsı”nı berençe tapqır aldı. Alarnıñ qayberläre tä'sirläre belän Azatlıq radiosı belän dä urtaqlaştı. “- Şul qädär başta dulqınlanu ide. Xäzer şul qädär üzemne bäxetle toyam. “Tatar cırı”nda berençe “Altın barsım”. Bu barsqa min bik yıllar däwamında kildem. Menä inde 7 yıl min säxnädä eşlim, şunıñ ike yılı Tatarstanda. Oyıştıruçılarğa häm tamaşaçılarğa bik zur räxmätlemen. - Şatlıq belän dulqınlanu bergä quşıldı. - Uzğan yıl min fabrikantqa idem, mine zur säxnägä Xäniä Färxi alıp çıqqan ide. Ä menä xäzer min alar belän ber rättän Altın barsqa layıq buldım.” Ä menä Salawat Fätxetdinov, Aydar Galimov häm Xäniä Färxi cidençe tapqır bars sınnarın layık buldı. İnde 7 yıl rättän Tatar cırı säxnäsendä çığış yasasalar da dulqınlanu xislären alar da yäşermäde. “- İnde öyränep tä beterergä waqıttır dulqınlanmasqa da. 7 tapqır bulsa da barıber waqiğa. Älbättä festival'gä qarata törle reaksiä bulaçaq, kemder anıñ ber yağın, kemder ikençe yağın kürsätäçäk. Ämma anıñ töp eşe barıber tatarnı berläşterü. Minemçä, niçek kenä bulmasın bu festival' kiräk, tatar cırı isemen alğan ikän, şuña tuğrı bulıp qalırğa tieş. Bälki haman da ber ük kıqşelär tuydırıp ta betergänder, ämma ägär dä ikençe yılğa layıqlı yäşlär kilsä, bezgä urın qalmasa min üpkälämäm. - Bıyıl inde minem 7 Altın barsın, ğorurlanam. Tatar cırı festivalenä kilsäk, bu bik kiräkle äyber. Çönki ul bügenge köndä tatarnı berläşterüçe bulıp tatar. Tatar xalqı bit ul böten dönya buyınça sibelgän, ämma tatarnı tuplap, berläşterep toruçı ul tatar cırı. Häm bügen Tatar cırınıñ bäyräme, nindi genä tänqitlär buluğa qaramastan, min festival'ne bik xuplıym. Räxmätläremne äytäm.” Şulay uq bu yulı iñ populyar dip tabılğan cırçılar arasında iñ yaxşı çit il cırçısı nominatsiäse dä bar ide. Läkin küplär ğäcäplängänçä, bu yünäleştä kürşe Başqortstannan İdris Gaziev ciñep çıqtı. Äytergä kiräk, İdris Gaziev Altın Barstan tış, Azatlıq radiosınıñ maxsus büläge - cir şarın qolaçlağan altın börket sınına da iä buldı. Büläkne «Azatlıq» radiosınıñ Qazan byurosı citäkçese Rimzil Väliev tapşırdı. İdris Gaziev älege büläk aluğa bik şat buluın äytte. “Älbättä min şatlıqlı xislär kiçeräm, ğorurlıq xisläre dä bar. ğomümän minem öçen kötelmägän xäl buldı, azatlıq radiosınnan maxsus büläk alu. Min iğtibar ittem ul cir şarı östennän oçqan börket sını. Älege börket cir şarın qoçqan kebek, Azatlıq dulqınnarı da cirne qolaçlağan şikelle toyıldı miña. Bu simvolnıñ minem qulğa kilep elägüe, minem öçen zur şatlıq.” Festival' isä ğädättägeçä, konsertta qatnaşqan cırçılar kümäkläşep Tatar cırı gimnın başqaru belän tämamlandı. Gölnaz Şäyxetdin


text:
Däwlät Şurası sessiäsendä «Tatarstan Respublikası xalıqlarınıñ telläre turında» qanunnıñ üteleşe turında süz baraçaq
İnde xäbär itkänebezçä, Däwlät Şurası prezidiumı 13-nçe plenar sessiä eşen 28 noyäbergä bilgeläde. Kön tärtibenä kertelgän 40 mäsälä arasında 2003 yılğa büdjettan başlap «reklama turındağı» qanunğa xätle bar. 43-nçe bulıp deputatlar «Tatarstan Respublikası xalıqlarınıñ telläre turında» zakonnıñ häm şul uñaydan respublikada qabul itelgän däwlät programmasınıñ ğamälgä aşırıluı xaqında söyläşergä niätlänälär. Närsä-närsä, ä menä bu temağa süzlär citärlek bulır. Ğamälgä aşıru urınına söyläşergä bezneñ cirlektä yaratalar.


text:
Tatarstan deputatları Çallıda cıyıldı
Tatarstan Däwlät Şurası prezidiumı ägzaläre Çallığa 8 nçe fevral' könne kildelär häm köne buyı şähärneñ törle şirkätlär, sotsial' oyışmalar eşçänlege belän tanıştılar. Däwlät Şurası deputatlarınıñ töp maqsatı-Rusiä küläm qabul itelgän milli proyektlarnıñ Çallı cirendä niçek ütälüe belän tanışu. Şul uq waqıtta biredä Däwlät Şurası prezidiumınıñ küçmä utırışın ütkärü dä qaralğan ide. Utırış xakimiät binasında ütte häm anı açıp cibärgändä Şura räise Färit Möxämmätşin bolay dide:
- Bez Qazanda Däwlät Şurası diwarları eçendä genä eşlärgä cıyınmıybız, regionnarğa çığunı da maqsat itep quydıq. Menä milli proyektlar yünäleşendä Çallınıñ alğarış ruxında eşläwen kürdek. Mart ayında Yäşel Üzändä şuşındıy utırış farazlana. 2007 yılda cämğısı 15 rayon häm şähärdä bulaçaqbız."
Qayber çığışlarğa tuqtalam. Çallı tözeleş idäräse başlığı urınbasarı Anatoliy Kotvitskiy ipoteka häm başqa ısullar belän fatirlarnıñ küp tözelüen äytte. Läkin anı fatirlarnıñ, ayırım alğanda ber kvadrat metrnıñ torğan sayın qimmätlänüe borçıy. Mäsälän, ber fatirnıñ üz qimmäte bügenge bäyälärneñ 59%ın täşkil itä. Qalğan 41%ı infrastrukturağa kitä. Xäzer yaña tözelä torğan bistälärdä yul salu probleması tuğan. Alğa taba şuşı yullarnı yasaw çığımnarı yaña fatir bäyäsenä östälergä mömkin häm ber kvadrat metrnıñ bäyäse tağın 30%qa artu ixtimalı bar. Çallı şähär şurası deputatı Svetlana Zaxarova sälämätlek saqlaw obyektlarınıñ şähärdä citärlek bulmawı, aşığıç yärdäm kürsätü xastaxanäseneñ inde 35 yıl tözelep tä, haman tözelep betmäwen äytte. Monnan ber yıl elek bu xastaxanägä qimmätle meditsina cihazları qaytarılğan häm alar xäzer tuzan cıyıp yatalar. Svetlana xanım tözeleşne tizlätü öçen Tatarstan häm Rusiä xökümätlärennän yärdäm sorıy. Tatarstan Däwlät Şurasınıñ iqtisat häm investitsiälär komitetı räise Marat Galiev byudjet oyışmaları maşinaların benzin urınına gaz yağıp yörtergä täqdim itte. Läkin, dide ul, maşinağa salınğan qaznı benzin şikelle urlap bulmıy, şuña, qazğa küçärgä telämilär.
Mädäniät, fän, mäğärif häm milli mäs'älälär komitetı räise Razil Väliev, yaqın kiläçäktä mäğärif ölkäsendä 5 meñnän artıq ştat qısqartırğa mömkin, mäsäläne komplekslı xäl itärgä täqdim itte. Çallı-Qazan yulı mäsäläse dä kütärelde. Älege yulnı xalıq ülem yulı dip atıy. Bu fiker belän kileşäm, dide spiker F.Möxämmätşin häm problemanı xäl itü öçen kimendä 160 mlrd. sum kiräklegen äytte. Utırıştan soñ parlament räise F.Möxämmätşin jurnalistlarnıñ sorawlarına tiz arada cawap birep, Mäskäwgä aşığuı turında äytte.
Anda Rusiä belän wäkälätlär almaşu turındağı şartnamä Däwlät Dumasında tikşerelä. Şartnämä Dumada tikşerelä başlawğa sanawlı ğına säğätlär qalıp barğanda Tatarstan parlamentı räise F.Möxämmätşin fikere:
-Bu şartnamä 1994 nçe yılğı şartnamäneñ däwamı. Bez aña Däwlät Şurası komissiälärendä üzgäreşlär kerttek, rasladıq. Xäzer şunı Rusiä prezidentı V.V.Putin qanun bularaq Däwlät Dumasına täqdim itte. Bügen 16 säğättä ul qaralaçaq. Uylawımça şartnamä qabul iteler, härxäldä şulay telim. Çönki anda Konstitutsiägä qarşı berni dä yuq. Barı tik qayber mäs'älälär, salımnar häm iske neft' yatmaları buyınça Tatarstan häm Rusiä xökümätlärenä yaqınnanraq torıp eşlärgä kiräk bulaçaq."
Ğafiulla Ğaziz, Çallı


text:
Başqortstan senatorı ğäyeben tanımıy
Başqortstannan Rusiä Federatsiä şurasına saylanğan elekke senator İgor İzmest'yevnıñ berniçä kön elek Qırğızstan başqalasında qulğa alınıp Mäskäwgä ozatıluı xaqındağı xäbär respublika cämäğätçelegeneñ iğtibar üzägendäge temalarnıñ berse. İnde comğa könne Mäskäwdäge Basman mäxkämäseneñ İzmest'yev äfändene 10 köngä tikşerü bülegenä yabıp totu turında qarar qabul itüe dä mäğlüm buldı. Şuşı könnärdä Rusiä General' prokuraturası İzmest'yev äfändegä qarata ğäyeplärne bäyän itäçäk dip kötelä. İzmest'yev äfändeneñ qulğa alınuı häm anıñ keşe üterülärdä ğäyeplänüe Başqortstannıñ räsmi xakimiätlärenä dä qara tap bulıp yattı.
İnde baytaq qına kiñ mäğlümat çaralarında yazıluınça, Başqortstannan senator itep saylanıp, biş yıl çaması şuşı yuğarı känäfidä utırğan häm respublika citäkçelege belän moña qädär dustanä mönäsäbätlärdä bulğan İzmest'yevqa xäzer ällä küpme ğäyeplär tağılırğa mömkin. Misal öçen, “Komsomol'skaya pravda” gäzite 19 ğinwar sanında yazuınça, İgor İzmest'yevnıñ biş keşene ütertüne oyıştıruda qatnaşı buluı ixtimal. Ul märxümnärneñ barısı da Başqortstan neft' sänäğäte tarmağına qağılışı bulğan şäxeslär. Kübese yuğarı wazıyfalar da bilägän ide.
İgor İzmest'yev isä älegä barlıq ğäyepläwlärne dä kisken kire qağa. “Bu wäzğıyättä mine barı tik aqçalar öçen genä qısalar”, - dip belderä ul. Ämma nindi aqçalar öçen ikänen atap äytmi.
Mäğlüm ki, Başqortstannıñ neft' kompleksında üz biznesı bulğan İgor İzmest'yev bik bay eşquar sanala. Mortaza Räximovnıñ ulı Ural belän dä bik yaqın duslar bulğanlığı bilgele. Ämma wäzğıätlär üzgärep tora, duslar da doşmanğa äylänergä mömkin. İğor İzmest'yevnı törle gönahlarda, xätta yallap keşe üterüdä qatnaşı buluda ğayıpli başladılar.
Başqortstandağı bäysez säyäsät belgeçläre İzmest'yev äfände tiräsendäge soñğı xällärgä añlatma birep, anıñ zur aqçalar häm säyäsi intrigalar qorbanı buluı ixtimallığına da işarä yasıy. Xäzer senatorlıq qağılğısızlığı tartıp alınğaç, Başqortstandağı barlıq yallap üterü oçraqların da İğor İzmest'yevqa ğına tağuları ixtimal, dip belderä alar. Läkin şul uq waqıtta İzmest'yev äfände dä awızına su qabıp tormasqa mömkin. “Kiñ cämäğätçelek öçen mäğlüm bulmağan bik küp qızıqlı xällärne açıp salırğa mömkin äle ul, - dip iskärtä respublikadağı Berläşkän opozitsiä şurası wäkilläre dä. – Ä monısı inde Başqortstan xakimiätlärenä dä bik küñelle bulmasqa mömkin”.
Şuşı uq fikerlär belän Başqortstandağı tanılğan ğalim İldar Gabdrafıykov ta urtaqlaşa. “Närsä, Başqortstan citäkçeläre İgor İzmest'yevnıñ kem ikänlegen moñarçı belmägännärmeni, belgännär, älbättä, läkin anıñ gönahları açıqlana başlağaç, añardan tizräk qotılırğa uylağannar”, - di İldar äfände.


text: İzrael armiäseneñ belderüenä kürä, Gaza Sızığında izrael noqtalarına häcüm oyıştırırğa tırışqanda in kimendä 4 fälästinle häläk bulğan. Könbatış xabär agentlıqları izrael armiäse maşinasına oxşaş maşinada ber fälästinle Erez çik noqtasın ütärgä tırışqanda izrael xärbilärenä ut açtı, xärbilär cawap utında anı üterde dip belderde.Başqa ber insidentta İntixar terrorçı utırğan maşina fälästin politsiä kontrol punktında şartlap 2 fälästin politsiäsen häm intixar höcümçene üterde . Şulayuq bügen izrael ğäskäriläre Tulkaremdä 19yäşlek fälästinle üterde.


text:
Prezident Gülneñ delegatsiäsendä tışqı eşlär ministere, däwlät qaznasınnan cawaplı däwlät ministere, energiä häm tabiği baylıqlar ministere, premyier ministerlek baş kiñäşçese, generalştab informatsiä dairäse citäkçese, tulayım 104 keşe bar ide. Prezident Gülneñ AQŞ-qa şundıy zur delegatsiä belän vizit yasawı Ankaranıñ bu räsmi vizitqa nindi zur ähämmiät birüen kürsätä. Prezident Gül irtä belän AQŞ tışqı eşlär ministere Rice, annan soñ Aqyortta AQŞ prezidentınıñ urınbasarı Cheney belän 25, ä Prezident Bush belän yabıq işeklär artında 40 minut küreşte. Şuşı oçraşudan soñ ike prezident matbuğat wäkilläre aldında çığış yasadılar. Prezident Bush
AQŞ belän Törkiä mönäsäbätläre ilebez öçen möhim, monı bez köçle totu öçen bik tırıştıq, häm min mönäsäbätlärebez köçle dip ışanam. Bez urtaq problemalar belän köräşäbez. Urtaq döşmanıbız terroristlar häm bezneñ urtaq döşmanıbız PKK. Ul Törkiäneñ, Ğıyraqnıñ häm tınıçlıqta yäşärgä telägän xalıqlarnıñ döşmanı.
2003-nçe yılda AQŞ Ğıyraqqa xärbi intervensiä yasar aldınnan, Washingtonnıñ Törek parlamentı AQŞ xärbiläreneñ Törkiä aşa Ğıyraqqa ütep kerüw taläben kire qaqqannan soñ AQŞ-Törkiä arası baytaq bozılğan ide. Ütkän yılnıñ közendä isä AQŞ Kongresınıñ komitetında “Ğosmanlı İmperiäse Berençe Dönya suğışı waqıtında ärmännärgä genosida oyıştırdı” digän rezolutsiäne yaqlap tawış birgäç, aralar qabat kierenkeläşte häm Ankara Washintondağı ilçesen kire çaqırttı. Tik ütkän yılnıñ Noyeberendä Törek premyer ministere Erdogan Washingtonda Bush belän oçraşıp, Bush ta aña “PKK belän köräşegezdä qulıbızğa eläkkän informatsiäne sezneñ belän urtaqlaşaçaqbız” dip väğdä itkännän soñ ike aradağı kierenkelek sülpänäyä töşte. Inde prezident Gülneñ soñgı vizitı belän ike aradağı baytaq kileşmäwçänlek yuqqa çıqtı diärgä bula.
Bush çığışınıñ ber öleşendä Törkiäneñ Avropa Berlegenä ağza bulu telägen xuplawın, şulay itep ber İslam ile könbatış belän Möselman dönyası arasında konstruktif küper bulaçaq dide. Ul ayruça Törkiä demokratiä belän Islamnıñ bergäläp yäşäwenä ğädättän tış ürnäk bulıp tora dip süzlärenä östäde. AQŞ Törkiäneñ Nabucco proyektın, yäğni Törkiäneñ könçığış belän könbatış arasında energiä küpere rolen üz östenä alu mäqsatın yaqlıy. Gül Washington vizitı waqıtında AQŞ saqlanu ministere häm generalştab başlığı belän dä oçraşıp küreşte. Alarnıñ ikese dä Gül qunğan qunaq yortına kildelär.
Şulayda qayber mäsälälärdä tulısınça urtaq fiker yuq kebek. Tabiği Yaqın Könçığıştağı problemalar mäsäläsendä Ankara belän Washingtonnıñ qaraşları här daim urtaq tügel. Misal öçen Gül, PKK problemasın säyäsi yullar belän çişü täqdimen qätği räweştä kire qaqtı häm “nigä äl-Kaidä problemasın çişüdä säyäsi yullar qullanu täqdimen kertmisez” dide. Gül Woodrow Wilson üzägendä yasağan çığışında ber jurnalistnıñ “Törkiä ber yaqtan İran tege yaqtan AQŞ belän niçek yaqın mönäsäbätlär urnaştıra alu uñışlığın kürsätä” digän sorawına, “İran belän Törkiäneñ kürşelege 1636-nçı yılğa xätle tayana, bu AQŞ tarixınnan da iskeräk. Kem bulsa kürşeläre belän yaxşı mönäsäbät urnaştırır ide. Bez urtaq geografiäneñ, urtaq mädäniätneñ keşeläre. Şunıñ öçen dä mönäsäbätlärebezne täräqqi itterü tik bezneñ öçen tügel, ä dönyanıñ mänfäğäte öçen kiräkle” dip cawap birde.
Şiksez Törkiäneñ AQŞ belän berektäşlegen nığıtuında mänfäğäte bar. Prezident Gülneñ Washingtonğa vizitı da şuşı mäqsatnı tanıy ide. Ber ük waqıtta Yaqın Könçığışnıñ köçle illärennän dip isäplängän Törkiä belän yaxşı mönäsäbättä toru isä AQŞ öçen zianlı tügel.


text:
Ğiraq şiğiları xökümätne bilgeläp tügel, saylap quyarğa taläp itä
Audio (Kofi Annan)
"Berläşkän Millätlär wazifasına kilgändä bez, bereneçe çiratta saylawlar häm iminlek mäsäläsendä, söylöşülärne däwam itergä kileştek."
Amerikan räsmiläre Ğiraqtağı xakimiätne saylap tügel, ä üzläre bilgelägän waqıtlı xökümätkä 30 Yüngä qädär tapşırırğa teli. Alar fikerençä, bu waqıtqa qädär Ğiraqta saylawlar ütkärü mömkin tügel. Ämmä Ğiraq şiğilarınıñ ruxanie Ayatolla Ali Äl-Sistani ilneñ xökümäten bilgeläp tügel, ä saylap quyarğa taläp itä.


text:
Açıq mikrofon: Keremnäregez bıyıl arttımı?
-Ber tiengä dä artmadı.
- Baylar urlıy, krästiännär' betä. Qaydan kerem bulsın?
- Pionerlar sarayında eşlim. Xezmät xaqım kimede . Bıltır 1.800 sum ala idem , xäzer 1.500 sum.
-Pensionermın. İxata seberüçe bulıp eşlim. Bıltır 6000cyM ala idem , bıyıl 7000 sum alam. Ber meñgä arttı.
- Pensiä artqanda arta inde, avgusttan arta, dilär bit. 120 sumğa artır, dip kötäm.
- Fän ölkäsendä yaña tüläw sistemasına küçtelär, xäzer östämä tüläw yuq. Fän doktorlarınıñ , kandidatlarnıñ okladları kimede. Urta fän xezmätkärläreneñ elek okladları 5000 sum bulsa, xäzer 4700 çaması. Kandidatlarnıñ 3000 sum östämä tüläw bar . Alar kübräk yuğalttı. Kandidatlarnıñ 8000 sumğa citäder. Doktorlarnıñ barlığı 15000 sum çamasıdır. Bergä uqığan iptäş qızım kilde Ukrainadan. Anda fändä eşlägän keşelärneñ pensiäse genä 300-400$ ikän. Ä bez xezmät xaqın alay ala almıybız.
- Byudjet ölkäsendä xezmät xaqı 3 yıl buyı kütärelgäne yuq.
- Min -tözüçe -10% arttı.
- Min munitsipal' xezmättä eşlim xäzer. Xezmät xaqı - 2000 sumğa arttı.
Tözüçe bulıp eşlim. Xezmät xaqım kimede. Böten närsä benzin xaqınnan tora. Aşamlıqqa , azıqqa bar närsägä çığımnar arta. Xezmät xaqı ber urında tora. 5-6 meñ sum alam.
- Mäğärif ölkäsendä 15-20% arttı.
- Ğinwar ayınnan ximiä sänäğäte ölkäsendä 15-20% arttı.
Mälikä Basıyr


text:
Yaña yılda yaña bäyälär
10 ğinwar Başqortstanda Yaña yıl yalları tämamlanıp, berençe eş köne başlandı. Uquçılarnıñ kanikulları isä däwam itä. Yıl başı belän qayber xezmätlärgä bäyälär kütärelüe mäğlüm buldı. Elektrğa 8%, gazğa 15% qa artqan. Telefonğa 10-15% qa artuın xäbär itkän idek inde. Şulay uq yaña yıldan tämäkegä xaqlar 30 %qa kütärelde. Xämergä isä xaqlar fevral' ayınnan artır dip kötelä. Şulay, yaña yıl bik ük küñelle yañalıqlar belän başlanmadı. Matbuğatnıñ da yılğa farazları bik ük şatlıqlı tügel. Mäsälän, “Komsomol'skaya pravda” gäzite dönya külämendäge bilgele küräzäçe Vanğanıñ farazlawın birde. Aña qarağanda, bıyıl Rusiädä grajdannar suğışı buluı ixtimal, şulay uq Qıtay belän Rusiä arasında suğış bulıp, Qıtaynıñ ciñüe dä farazlanğan.


text:
Samar şovinistları Mäskäw sinagogasındağı faciğa turında
Mäskäw sinagogasında bulğan faciğa uñayınnan redaksiä tügäräk östäl uzdırıp, şunda söylängän süzlärne, äytelgän fikerlärne bäynä- bäynä bastırdı. Sigez bitlek gäcitäneñ dürt bite tulısınça şul sinagoga eçendä bulğan waqiğa turında.
“Saylawçılar sotsial ğädellek” oyışmasınıñ räistäşe Viktor Timofeyev fikerençä, teläsä nindi cinayätçelekneñ töbendä sotsial ğädelsezlek yata. Xalıq könnän-kön naçar yäşi, ä çinovniklar sanı arta bara. Timofeyev fikerençä, Prezident uqazlarınıñ tik ike protsentı ğına tormışqa aşırıla. İldä millätara, etnikara qarşılıqlar yäşäp kilä.
Timofeyevça: “Çubaysnı qulğa alsañ Rusiädä antisemitizm bulmayaçaq.” Ğomumän Rusiädä antisemitizm bulmağanda ikän. Üzeneñ zur yazmasın Timofeyev mondıy fiker belän tügäräkli: “Svyatoslav xazarlarnı cimergännän alıp 1917 yılğa qädär Rusiä tınıç yäşägän.” Dimäk Yawız İvannıñ häm başqa rus patşalarınıñ tatarnı qanğa batırıp köçläp çuqındıruları cäbergä kermi, Viktor Timofeyev küzlegennän.
Yazuçı Yevgeniy Çebalin da ütken fikerlär yazğan. Çebalin yazuınça, New Yorkta ike kükkä aşqan binanı İraqqa kerer öçen amerikannar yahüdilär belän üzläre şartlatqannar, şartlarğa ike säğät qalğaç, säwdä üzägennän barlıq yahüdilär dä kitkännär,- di Çebalin.
Xalıq milli partiäseneñ Samar citäkçese Viktor Gujov fikerençä, “Rusiä - ruslar öçen” şiğäre könnän-kön üzeneñ tarafdarların arttıra häm ul kiläçäktä rus milli yünäleşendäge rus qaharmannarı xäkimiätkä kiläçäk,- di.
Samar şähäreneñ eşçelär Sovetı räis urınbasarı Aleksandr Kuzyaykin bolay di:
“Bezneñ ildä oligarxlarnıñ küpçelege - yähüdilär. Radzixovskiy aldaşmıy, Rusiädä yahüdilär xökümäte dip”,- di Kuzyaykin häm üzeneñ çığışın “Citär tüzärgä” belän tämamlıy.
“Belem” cämğıyateneñ veterannar Sovetı räise Antonina Udalova fikerençä, Rusiä - politsay däwlät, bu däwlät yarlılar turında tügel, ä baylar turında ğına uylıy.
Biolog Tatyana Tezikova fikere: “Çirkäw - millätneñ bayrağı. Ni öçen pravoslav Rus üzeneñ başqalasındağı sinagoganı tüzärgä tieş! Tezikova qatnaş niqaxlarğa qarşılığın belderä. “Ni öçen pasportlarğa millät yulı qaytarılmıy”, - di Teziqowa. Häm şulay uq Tatyana xanım Rusiädän çittä däwlätläre bulğan millätlärgä propiska birügä qarşı. Tatyana Tezikova Ğäysäneñ un izge niäten iskä töşerä häm şularnıñ berse - “Çit cirlärne yawlap almaw ikän, xätta migratsiä formasında”. Küräseñ, tatar xanlıqların yawlap alğan urıslar häm alarnıñ patşaları Ğäysäneñ bu süzlären xäterlärennän töşerep qaldırğan bulğannardır.
Tatyana Tezikova çığışın bezneñ öçen dä faydalı süzlär belän tämamlıy: “Millätara niqaxlar ike yaq öçen dä otışsız.”
“Volcskaya zarya” üzeneñ dürt biten Mäskäw sinagogasındağı faciğäne çäynärgä bağışlağan häm eçtälege aqırıp tora. Mesken urıs malayın yaqlaw, ä yahudıylär monı üzläre oyıştırğannar, senariy yazıp xätta.
Şamil Bahawetdin, Samar


text: Qırğızstan üzäk saylaw komissiäse bügen, yäkşämbe könne uzğan prezident saylawlarınıñ näticäsen iğlan itte. Matbuğat oçraşuında bu xaqta komissiäneñ räsmi wäkile Galiya Alımbekova belderde: "Üzäk saylaw komissiäsenä 2005nçe yılnıñ 10 yülendä Qırğızstan prezidentı saylawlarınıñ ütkänen , 88.71% tawış alğan Qormanbäk Sali ulı Bakiyevnıñ ciñüen räsmi tanunı sorap möräcäğät itäm," dide Komissiä wäkile. Tawış birüdä xalıqnıñ 75%tı qatnaşqan. Üzäk saylaw komissiäse mäğlümatlären xäzer Konstitusiä mäxkämäse raslarğa tieş. Komissiä qararı mäxkämädä raslanğannan soñ Bakiyevnıñ inaugurasiäse ütä ala, tantana avgust ayına bilgeläner dip kötelä.


text:
Keşe xoquqların yaqlawçılar Çeçen qaçaqlarınıñ mäcbüriläp Çeçnägä qaytarıluın tuqtatu öçen Amerikadan yardäm ezli
Küptän tügel Russiä İnguşetiädäge Çeçen qaçaqların mäcbüriläp Çeçnägä qaytara başladı. Aki Yurt yanındağı 2700 keşelek lager inde yabıldı. Keşe xoquqların yaqlawçı oyışmalar Mäskäwne qaçaqlarnı mäcbüriläp qaytarudan tuqtatu öçen Quşma Ştatlardan yardäm sorap möräcäğät itä.
Şulay da Aki Yurt qaçaqlarınıñ berse Yelena İliçeva Reuter agentlığı aşa üz zarın böten keşegä citkerergä teli. (AUDIO)
İnguşetiädä Keşe xoquqların yaqlawçı ber oyışma wäkile Greg Brown häm anıñ xezmättäşläre bu atnada Däwlät Departamentı häm Aq Yort wäkilläre belän oçraşular ütkärä. Ul Russiädäge eşçänlekkä qiınlıqlar tudırmas öçen oyışma isemen atamawnı soradı. Brown älege oçraşular turında bolay dip belderde.
AUDİO: Ägär dä Amerikadan citärlek basım yasalsa, häm bu xäkümät wäkilläre belän oçraşuda kütärelüçe mäs’älälärneñ berse, qaçaqlarnı, hiçyuğı, yazğa qädär qaldırıp bulaçaq. Bezneñ añlawıbızça, xakimiätlär xäzergä başqa lagerlarnı yapmasalar da, yazın alarnıñ barısına da yabarğa tırışaçaqlar. Anisi da yaman, ämma xäzer, qişin qaçaqlar salqinğa botenläy bernärsäsez jibärele.
Brown AQŞ räsmiläre belän oçraşular barışın uñay bäyäläsä dä Waşington yardäm itäçäkme-yuqmı ikäne turında älegä berni dä äytä almıy.
Human Rights Watch keşe xoquqların yaqlaw oyışması wäkile, kiçä genä Aki Yurt lageren barıp qarağan Peter Burkhardt Reuter agenlığına menä närsälär söyläde. AUDIO: İnguşetiädäge Aki Yurt lagerenda 3 meñnän artıq keşe yäşägän. Häm uzğan ayda Russiä xakimiätläre alarnıñ barısın da kitärgä mäcbür itkän. Lagerga kön sayın Russiä xärbiläre kilep alarğa Çeçnägä qaytıp kitärgä quşqan. Axır çiktä Russiä xakimiätläre çatırlarda yäşäwçelärgä gaz häm elektr birünı tuqtatıp alarnı qaytıp kitärgä mäcbür itkän.
AQŞ däwlät departamentı Aki Yurt lageren yabunı “mäcbüriläp quıp cibärü” dip atap protest beldersä dä älegä qaçaqlarnı yaqlap başqa adımnar yasamas kebek. Çeçnädä tınıçlıq öçen Amerika komitetınıñ başqarma citäkçese Glen Howard söyli. AUDIO: Strategik yaqtan Quşma Ştatlarnı Ğiraq mäs’äläse şul qädär nıq borçıy ki, Çeçnä mäs’äläsendä alar ni genä eşläsä dä yomşaq bulıp çığa. Ämma bu andağı xällärne tuqtatu öçen citärlek tügel. Andağı xällärne cämäğätçelek aldında ğäyepläp çığu kiräk bulaçaq.
Howard yaqın arada Quşma Ştatlarnıñ bu uñaydan nindi dä bulsa belderü yasawın kötärgä kiräk tügel dip isäpli. Şul uq komitetnıñ ikençe ber wäkile Chris Swift xäzer Quşma Ştatlar “terrorğa qarşı suğış ul Möselmannarğa qarşı suğış” digän fikerne kire qağarğa teläwen kürsätergä tieş dip isäpli. Anıñ fikerençä Buş Administratsiäse öçen 2 törle mömkinlek bar. Berençese Çeçen nizağın çişü ikençese İzrail’- Fälestin mäs’äläse.
AUDIO: Minemçä, Ğiraqqa qarşı suğış aldınnan älege ike frontnıñ berärsendä ni dä bulsa eşlämi torıp, administratsiä öçen bu fiker belän bäxäsläşü bik qiın bulaçaq.
Ämma Howard älegä Çeçnä mäs’äläsendä AQŞ berni eşli almıy, çönki Ğiraqqa qarşı xärbi çaralar başlaw öçen aña BMO iminlek şurasında Russiäneñ yaqlawı kiräk bulaçaq di.
Naif Aqmal, Azatlıq Radiosı


text:
Zimbabwedä prezident häm parlament saylawı
Zimbabwe digäç tä iñ küp telgä alınğan şäxes prezident Robert Mugabe. Ul ilne 1980 yılda Britaniädän bäysezlek yawlağannan birle citäkli. 84 yäşkä citkän Mugabe, qabat saylanırğa teli. Bäysezlek atası dip tanılğan Mugabe 1980 yıldan birle böten kontrolnı üz qulında tota, oppoziägä qarşı tora. Ber waqıtlar töbäkneñ iñ mul igen uñışına iä bulğan ildä xäzer infilasiä yılına 100.000 %tän arta. Aşamlıq citmägän ildä spid/aids belän awrığan keşelär sanı şaqtıy küp.
Yaqınça 5 million 900 meñ saylawçı bügen il prezidentı belän bergä Parlament äğzälären dä saylıyaçaq. Prezident saylawı Mugabegä köndäş ike namzät tä yarışa. Läkin köndäş namzätlär, 28 yıldan birle xaqimiättä bulğan Mugabeneñ saylawga xärämläşü kertäçägen däğwä itä.
Mugabe saylawnıñ irekle häm ğadil uzaçağına ışandıra häm ul ildäge iqtisadi kiyerenkelektä, üz xaqimiäten cimerergä telägän Britaniä häm AQŞnın ğayepli buluın däğwä itä.
Saylawdan soñ kiyerenkeleknen artaçağı qurqınıçına qarşı ildä iminlek bermä-ber arttırıldı. Dekabr ayında Afrika illärennän Kenyada qarşılıqlı parlament saylawınnan soñ çıqqan çualışlarda, kimendä 15.000 keşe hälaq bulğan ide.


text:
Tatarstanda diaspora belän eşläwçe vitse-premier wazifası buldırılaçaq
Mäğlüm ki, “Azatlıq” radiosı söylägänçä, küptän tügel Mintimer Şäymiev Bötendönya tatar kongressınıñ töbäklärdäge bülekläre wäkilläre belän oçraşqan waqıtında täwge märtäbä şundıy maqsatnı quyğan ide. Mäğlümat çaraları Şäymievneñ täwge märtäbä “bez tatarlar buluıbız belän ğorurlanırğa tieş, xalqıbıznıñ ruxi köçe belän ğorurlanırğa tieşbez” digän süzlären şärexläp kiterälär. Yaña Konstitutsiädä diaspora belän eşläwdä üz östebezgä yöklämälär aldıq. Şuña kürä bu eşkä iğtibar köçäya, bu eşlär buyınça ayırım vitse-premyer wazifası buldırılaçaq digän süzlärenä ayıruça iğtibar itälär. Şulay itep, bıyılğı bötentatar qorıltayı xälitkeç. “Yatıp qalğançı, atıp qal“ dilär tatarlar.
Yunıs Ätnäle


text:
Gruziäneñ nizağlarnı çişü ministrı Giorgi Xaindrava bügen biredä Rusiä tışqı eşlär ministrlığı räsmiläre belän söyläşülär ütkärde. Kiçä Gruziä parlamentı Könyaq Osetiädän Rusiä tınıçlıq saqçıların çığarırğa çaqırıp tawış birgän ide. Parlament Gruziä xökümätenä Rusiä tınıçlıq saqçıların çığaru öçen çaralar küregä häm Tiflis belän Könyaq Osetiä arasında yılyarım däwam itkän suğıştan soñ 1992-nçı yılda Gruziä belän Rusiä arasında tözelgän kileşüne küzdän kiçerergä kiñäş itte.
Xaindrava xökümät parlamentnıñ bu qararına qolaq salaçaq dide. Rusiä tışqı eşlär ministrlığı süzçese Mixail Kamınin söyläşülärneñ maqsatı Gruziä xökümäteneñ pozitsiäsen açıqlaw dide. Rusiä xärbi köçläreneñ baş idaräsen citäkläwçe Yuriy Baluevskiy Rusiä tınıçlıq saqçıları kitsä anda watandaşlar suğışı çığaçaq dide. Gruziä Rusiäne separatistlar yağındı buluda ğäyepli. Yewropada İminlek wä xezmättäşlek oyışması Gruziä xökümäten parlament qararına çamalı reaksiä kürsätergä, ike yaqnı da kierenlekne arttırırğa mömkin adımnardan tıyılırğa çaqırdı.


text:
AQŞ xärbiläre äytüençä, bügen irtän AQŞ xärbi oçqıçları Ğiraqta Süriä çigenä yaqın, terrorçılar sıyınğan dip şiklänelgän urınnı utqa totqan.
Ämma Germaniäneñ Deutsche press xäbär agentlığı Ğiraqnıñ könbatışındağı Qaim şähäre xastaxanäse räsmilärennän alğan mäğlümätkä tayanıp, ul höcümnärdä kimendä 26 sivil keşe, şul isäptän xatın-qızlar häm balalar hälak bulğan dip belderde.
Ğiraqta 3 urında yulğa quyılğan bomba şartlawdan 7 amerikan xärbineñe ülüe turında xäbär itelä.
Alarnıñ 4-se näq Bağdadnıñ könyağındağı Yosofia şähärendä, 2-se Bağdadtan 60 çaqrımlap tönyaqtağı Balad şähärendä hälak bulğan. Tağın beräw kiçä Äl-Ämiriä şähäre yanında şatlawdan ülde.


text:
Tatar jurnalistları klubı utırışında çittä yäşäwçe millätäşlärebezne mäğlümat belän tä'min itü mäsäläse tikşerelde
Audio
Gabdelxak äfände Semipalatinskida tatar ictimaği üzägenä kergän üzeşçän sänğat icat kollektivları eşçänlege turında söyli. Töp problemaları itep milli kadrlar, berençe çiratta uqıtuçılar, belgeçlär citmäwe turında äytä.
Menä şuşı Semipalatinskida yäşägän 12 meñnän artıq millättäşlärebez öçen milli tormış, mädäniät, tärbiä – barısı da şuşı häwäskärlär, cırçılar, muzıkantlar kollektivlarına ğına tayanıp qalğan. Xätta, tatar klasslarında uqıtırğa kadrlar yuq. Xäzer tatar tele däreslären Gabdulxak Axuncanov tärbiälägän ber qız-bala alıp bara. Tatar mäğlümat çaralarınnan berdän-ber ışanıç – ul İnternetqa ğına. Gabdulxak äfände Qazağıstan belän Tatarstan arasında poçta xezmäten dä, kitap, matbuğat taratu xezmäten dä başqara. Bu kilüendä dä ul Qazannan kütärä alğança gazeta-jurnallar, kitaplar alıp qaytıp kitte.
Yunıs Ätnäle, Qazan


text:
Qazanda Milli aşlar könnäre ütä
Qazannıñ meñyıllığına äzerlek qısalarında bu arada şähärdä bik qızıqlı çara uza. Başqalanıñ kafe, aşxanälärendä Milli aşlar könnäre ütä. Qazanda älege çara bıyıl inde 4 märtäbä ütä häm 26 avgustqa qädär däwam itäçäk. Milli aşlar könnären Qazannıñ Säwdä häm cämäğät tuqlanu idäräse 2001 yıldan başlap Qazan şähäre xakimiäte başlığı urınbasarı qararı nigezendä oyıştıra. İdärä citäkçese urınbasarı Polina Mavrina fikerençä, Qazannıñ meñyıllığına kilgän här qunaqnıñ şähärneñ cämäğät tuqlanu urınnarında üzeneñ yaratqan milli rizığın aşarğa mömkinlege bulırğa tieş. Şuña da, alar inde xäzerdän ük şähärneñ kafe, restoran, aşxanälärneñ peşekçelären moña äzerläp quyarğa bulğannar. Ä Qazannıñ Säwdä häm cämäğät tuqlanu idäräseneñ analiz häm oyıştıru bülege citäkçese Rämziä Xacieva bu çara turında menä närsälär söyli.
Bu milli aşlar könnärendä şähärneñ bar törle cämäğät tuqlanu oyışmaları qatnaşa. Älege çara şähär köne, Qazannıñ meñyıllığına äzerlek räweşendä ütä. Monda qatnaşıp alar üzläreneñ kafe, restorannarında äzerlänä torğan aşlarnıñ assortimentın kiñäytälär, qullanuçılarnı Tatarstanda yäşägän küpsanlı millätlärneñ rizıqları belän tanıştıralarQazanda uza torğan Milli aşlar könnäre qısalarında ital’yan, alman, çex häm başqa çit il azıqları belän genä tanışırğa tügel, ä yaxşı tanış bulğan tatar, rus, başqort, xätta çuaş milli aşların da awız itep bula, dide Rämziä Xacieva. Şulay itep, Qazannıñ yubileyına kilgän qunaqlar tatar xalqınıñ milli aşların da tämläp qarıy alaçaq, dip ışanası kilä. Çönki xäzerge köndä Tatarstan başqalasında berdänber-ber Çäy yortınnan başqa tatar kuxnyasın täqdim itüçe restoran yäisä aşxanä yuq. Läkin, Rämziä Xacieva süzlärençä, menyuda barı tik milli rizıqlarıbız ğına bulğan tuqlanu urınnarı bulmasa da, Qazannıñ 200dän artıq kafe, restoranında tatar aşların alıp bula. Ä älegä şähärneñ meñyıllığına ital’yan yä üzbäk kuxnyalı restorannan rätendä bälki milli bizäleşle tatar aşları restoranı da açılır, dip ömetlänergä genä qala.
Gölnaz İlgizär


text: İran başqalasında fälestinnärne yaqlawğa bağışlanğan al-Quds yäğni Yerusalim köne qısalarında bügen İzrailgä qarşı uram cıyınnarı uzdı. Däwlät oyıştırğan bu cıyınnarğa meñlägän keşe çıqtı. Alar "İzrailgä ülem, Amerikağa ülem" digän şiğärlär qıçqırdı, İzrail häm amerikan bayraqların utta yaqtı. Uram cıyınında äle çärşämbe könne genä "İzrailne dönya xaritasınnan sörtep taşlarğa" çaqırğan İran prezidentı Mahmud Ahmadinejad häm xökümät ministrları qatnaştı. Räsmi İRNA mäğlümat agentlığı, prezidentnıñ bu belderüe, üz süzlären kiterep, – İran xalqı äytkän süzlär ide, dip yazıp çıqtı.


text: Bratislava. Kiçä Slovakiädä uzğan prezident saylawlarında uñışqa kötmägändä, ilneñ elekke premyer-ministrı, üzeneñ avtoritar idaräse belän tanılğan Vladimir Meciar ireşte. Läkin ber genä nämzätneñ dä tawışlarnı qanun taläp itkän külämdä cıya almawı säbäple ildä tawış birüneñ ikençe turı uzaçaq. Ul 17-nçe aprilgä bilgelängän. Üzäk saylaw komissiäse birgän mäğlümatqa qarağanda, Meciar 32 protsent yaqlaw qazanğan, ikençe bulıp, 22 protsent belän, anıñ elekke tarafdarı İvan Gaşparoviç kilä. Fiker beleşülärdä östenlek birelgän tışqı eşlär ministrı Eduard Kukan isä öçençe genä urında. Saylaw näticäläre, 1998-nçe yılda Vladimir Meciarnı xakimiattän citläştergän xäzerge premyer-ministr Mikulaş Dzurinda öçen zur ciñelü bulıp tora.


text:
Keşe xoquqların yaqlawçı törkemnär Guantanamo totqınnarına qarata ğädellek taläp itä
Küptän tügel genä Quşma Ştatlar Guantanamoda totılğan urıs watandaşların Rusiägä tapşırğan ide, xäzer inde çirat britannarğa da citte - ilneñ eçke eşlär ministrı David Blankett Washingtonda uzğan söyläşülärdä amerikannar belän bu mäs''älädä kileşügä ireşte. Terror qıluğa qatnaşı buluda şiklänelgän 650-läp keşe Guantanamoda inde ike yıl buyı totıla. Keşe xoquqların yaqlawçı oyışmalar xäzer Washingtonnan yä ğäyepläwlärne mäxkämädä raslawnı, yä totqınnarnı irekkä çığarunı taläp itä.
Audio, Corrin Redgrave
"Şuña ömetlänäm ki, bügenge kön şuşı tirän mäğnäle süzlärneñ bezneñ barıbız öçen dä xaq buluın, alarnıñ Guantanamo totqınnarınıñ ğailä äğzalarına da qarawın raslar" di Corrin Redgrave. Amerika Quşma Ştatlarınıñ Yuğarı Mäxkämäse qarşında uzğan piketta xäbärçelär belän keşe xoquqların saqlaw ölkäsendä eş alıp barğan berniçä oyışma wäkile oçraştı. Şunda uq Guantanamoda totılğan britan watandaşı Moazzim Beggnıñ ätise Azmat Begg üz ulı turında prezident Bushqa yazğan xatınnan özeklär uqıdı.
Audio, Azmat Begg
"Ul inde ike yıl buyı totqın bularaq totıla, şul waqıt eçendä aña bernindi dä ğäyepläw bäyän itelmäde häm ul xökemgä tartılmadı. Min märxämät ütenmim, min barı tik ğadellekne genä taläp itäm. Märxämätlelek aldınnan ğädellek kilä, läkin minem ulım ğädellektän mäxrüm itelgän xäldä" di Guantanamodağı totqınnıñ ätise. Yuğarı mäxkämä binası qarşında oyıştırılğan şuşı çarada qatnaşuçılar maxsus räweştä şuña basım yasıy - alar hiç kenä dä totqınnarnı kiçekmästän azat itü taläbe belän çıqmıy. Alar barı tik Guantanamadağı totqınnarnıñ da nindider töp xoquqları buluın tanunı, alar eşen ğädel mäxkämädä qarawnı, yäğni Amerikada da, başqa liberal cämğiattä dä ğädäti bulğan tärtipne qabul itüne teli. Piketta qatnaşuçılar arasında Terry Waite digän keşe dä bar ide. 80-nçe yıllarda ul Livandağı watandaşlar suğışı waqıtında urlanıp, 5 yıldan soñ ğına azat itelgän şäxes. Guantanamoda totılğannarnı Waite üzeneñ şul urlanğan xäldä, dönyadan tulısınça ayırılıp yäşäwenä tiñli.
Kärim Kamal, Praga


text:
Başqortstannan töreklärne qualar
İnde menä Başqortstanda yäşäp eşläwçe töreklärgä bäyle çirattağı cäncal. Başqortstannan tağın dürt törek watandaşın qualar. Döresräge alarnı Başqortstannan ğına tügel, ä Rusiädän dä çığarıp cibärälär. Başqortstan Eçke eşläre ministerlığınıñ matbuğat xezmäte 4 martta kiñ mäğlümat çaralarına taratqan xäbärenä kürä, törek tuğannarıbız xalıqara ekstremistik oyışmalar belän bäyläneştä buluda ğäyeplänä. İmeş, Ufada eşläwçe dürt törek watandaşı bar dönyada kiñ bilgele «Nurcular» oyışması wäkilläre ikän. Başqortstan xoquq saqlaw oyışmaları mäğlümatına kürä, «Nurcular» belän elemtädä şiklänelgän töreklär Ufadağı «Stil» dip isemlängän şirkät qanatı astında eşlägän. Bu şirkät Başqortstanda tiredän eşlängän kiemnär belän säwdä itä. İminlek orğannarı farazlawınça, şirkät qazanğan aqçanıñ yartısı dini oyışma qaznasına kitkän buluı ixtimal. Törek eşquarları Aşgenaa Xäyretdin, Özer İbrahim Denia, Aqtepe Yosıf häm Uylaşqan Şaxin üzläreneñ «Nurcular» oyışması belän bäyläneştä buluların kire qağa. Ämma Başqortstan xoquq saqlaw oyışmaları törek qardäşlärebezneñ bu oyışma belän tığız bäyläneştä buluına kire qaqqısız dälillär bar dip raslıy. Bıltır köz «Stil» şirkäteneñ Ufadağı kibetendä tikşerü ütkärgändä, iminlek orğannarı xezmätkärläre tıyılğan dini ädäbiät basmaların tapqan buluların äytä. Alar arasında xätta Törkiäneñ üzendä dä tıyılğan kitaplar buluı açıqlanğan. Tik şunısı soraw tudıra, ul kitaplarnı bıltır köz aylarında uq tapqaç, nigä bu xaqta äle genä çañ qağalar? Başqortstan iminlek oyışmaları töreklärne respublka keşelären üz yağına cälep itüdä dä şiklänä. İmeş, törek säwdägärläre üz kibetlärendäge kiem – salımnı qayber satıp aluçılarğa yartı bäyäsenä genä cibärep, annan soñ alar belän yaqın tanışlıq mönäsäbätläre urnaştırğan häm alarğa üz ideologiäsen tağarğa mataşqan.
Älbättä, Ufada eşlägän töreklärgä taşlanğan ğäyeplär – Başqortstan Eçke eşlär ministerlığınıñ republík cämäğätçelegenä täqdim itkän üz farazları ğına. Moña ışanırğamı – ışanmasqamı ikänen berkem dä açıq äytä almí. Çönki törek tuğannarıbızğa üzläreneñ ğäyepsez tügellegen isbat itü öçen mömkinlek häm waqıt birmilär. Alar kiläse atna başında Başqortstannan häm, ğomumän, Rusiädän çığıp kitärgä tieşlär digän qatği kisätü aldı.


text:
Saban tuyınıñ soñğısı Penzada ütte
2005 yılnıñ soñğı Saban tuylarınıñ berse 16 iyüldä Penza şähärendä ütte. Penza ölkäseneñ bu töp Saban tuyın ütkärügä här yıl Penza şähäre häm ölkä byudjetınnan aqça birelä. Şulay uq tatar eşmäkärläre dä här yıl aqçalata yärdäm itä. Bıyıl Penzada Saban tuyı 10 nçı qat inde ütkärelde. Häm ul, härwaqıttağıça, şähärneñ Belinskiy parkında ütte.
Saban tuyın Penza ölkäse tatarlarınıñ milli—mädäni moxtariätı räise Rişat Altınbaev açıp cibärde. Çığış yasawçılar arasında gubenator urınbasarı Yelena Stolyarova häm Penza ölkäse möftie Äbbäs Bibarsov ta bar ide.
Penzağa bıyıl da Tatarstannan küp qunaqlar kilgän ide. Bilgele, respublikadan çittä uzdırılğan böten zur Saban tuylarına Tatarstannıñ nindi bulsa rayonı yärdämgä kilä. Mäsälän, Mordoviänıñ Saban tuyına här yıl Bua rayonınnan zur delegatsiä kilä, Penza ölkäseneñ Gorodişçe rayonı Äläzän awılı Saban tuyına Aznaqay rayonı kilä. Penza ölkäse Saban tuyınıñ da şefları bar: ul Yäşel Üzän rayonınnan artistlar häm sportsmennar. Şulay uq Penzağa Qazannan üzennän dä mädäniät ministrlığı aşa ber brigada artistlar kilgän ide. Penza tatarları Qazan artistlarınıñ bersen ayıruça yaratıp qarşı aldılar. Ul Yaqub Akjigitov, xalıq instrumentlarında virtuoz uynawçı. Ğomereneñ küp öleşen Tatarstanda yäşäsä dä, Yaqub Akjigitov üze dä Penza tatarı ikän.
– Min Penzenskiy oblast'ta Belinskiy rayonda Kaçkaru digän awılda tudım. Bez tudıq biş bala. Ä yäştän uq inde min ğarmunda uni, beznen näsel ğarmunda uni ikän ul. Mäktäpne beterdek. Ul waqıtta äle uqırğa awılda, vot, muzıkal'nıy şkolalar yuq. Talantlar bulğan keşe anda yuğalıp qala. Min şını bik üzemä maqsat quydım, äytäm, şähärgä kitärgä kiräk, muzıkant bulasım kilä ide balaçaqtan uq. Min Samarağa küçep kittem. Altmışınçı yıllarda bardım inde, zur idem uje. Häm anda min muzıka mäktäben uqıdım, öç yıl ğına, annan srazu muzıqa uçilişçasına kerdem, zaoçnıy aldılar. Şılay itep, muzıka uçilişçesın zaoçnıy beteregä ölgermädem, min Qazanğa küçtem. Citmeşençe yıllarda. Annan Qazannan Buağa kildem inde min eşlärgä. Buada min sigzän berençe yılğa xatlem eşlädem muzıka uqıtuçısı bulıp, Salix Saydaşev açqan muzıka mäktäbe ul. Şul muzıka mäktäbendä min uqıtuçı bulıp uqıtırğa totındım, bayan klassınnan. Minem ataqlı ğına uquçılarım buldı: İrek Galimov, İlham Şakirovta eşläde ul, annan Ramil Bagautdinov, ul “Bäyräm” ansamble belän eşläde. Qalğannarı inde uqıtuçılar, küp kenä vospitanniklarıym buldı. Şul yaqtan min ireştem maqsatıma, dip äytäm. Min eşlädem yegerme biş yıl mäktäptä, uqıttım. Küp kenä tırıştım, orkestrlar oyıştırdım. Häm bäläkäy ğarmunnarda, milli muzıqa qoralları belän balalarnı erättem, artistqa äyländem uqıtuçıdan. Orkestr oyıştırdım bik yaqşını, xalıq muzıqa qıllı orkestr. Buada anı eşlädem. Annan bäläkäy ğarmunnar aldım inde, könne-tönne, şul, üzem zanimat'sya ittem, milli muzıqa qoralları alar, bötenese: quray, qubız, bäläkäy ğarmunnar anda - cide telle, biş telle, altı telle. Tal'yan ğarmunnarda, bötenesendä min erändem inde uqıtuçı bulğaç. Şılay itep konsertlarda gel qatnaşa idem. Mindä ber bik iske ğarmun bar, anı miña büläk itep qaldırdı, Ğali Cämlixanov. Tatarstanda ul bar ide ataqlı ğarmunçı, Ğali Cämlixanov, ul miña üzen büläk itep qaldırdı. Xazer şunı belän borınğı tatar xalıq köen inde uynıym min saban tuylarda.
– Ä niçek Penzağa eläqtegez xazer tuğan cirläregezgä monda?
– Ä Penzağa kildek, saban tuylarğa kiläbez. Bik inde saban tuyğa çaqıralar, yebärälär anı ministerstva kul'turadan şatlanıp, ğarmunçılarnı. Saban tuy wet ğarmunsız bulmıy inde. Şul mine yebärälär. Min Penzağa ğına tegel, Saratovqa da barğanım bar saban tuy belän, konsertlar quyarğa, Volgogradqa da. Wıt Penzağa min kiläm uje ikençe yıl.
– Tuğan awılığızğa da bara torğansız?
– Tuğan awılğa yörim kilgän sayın, minem monda abıyım, abıylarım da bar monda, enem bar, Bäkär, Bakir Usmanoviç. Ul gel s udovol'stviem mine qarşı ala, şatlanıp i awılğa da alıp bara, bergäläp awılğa barabız inde. Xazer kitälär Qazannıqılar, min qalam da, enem Bäkär belän awılğa barabız, Kaçkaruğa. Atergä närsä telim, şul yöräkne borçıy, milli muzıqa qorallar, tatarnıqı, äkren genä betä bara. Sıbızğılar yasıy idek yukädän, alarnı da yasamıylar, quraylar yuq ta yuq. Ğarmunnar da yuq, tal'yan ğarmun ul tatarnıqı, dvuxryadqa ul tatarnıqı tegel. Unyauçı yuq – betä bara. Menä şuşı milli muzıqa qoralları betüe yöräkne ärnetä, daje Qazanda da äz uje unyauçıylar tal'yan ğarmunda.
Bu Qazan muzıkantı, tatar xalıq instrumentlarında virtuoz uynawçı, Penza ölkäseneñ Kaçkaru awılında tuıp üskän Yaqub Akjigitov ide.
Penza Saban tuyında Mordoviä wäkilläre dä qatnaştı. Mordoviä köräşçese, Lämberä rayonınnan tatar yegete Artur Arikov köräş buyınça ikençe urınğa çığıp, Penzadan Saranskiğa televizor alıp kitte. Ä Mordoviänıñ “Yaqtaşlar” cämğıäte räise urınbasarı Penza tatarların kiläse 2006 yılğa Saranskiğa federal' Saban tuyğa çaqırdı. Bilgele, bıyıl federal' Saban tuyı Tübän Novgorodta ide, ä 2006 yılda Mordoviäda, Saranskida ütäçäk.
Penza Saban tuyına ikençe yıl rättän inde Germaniädan qunaqlar kilä. Bu Artur häm Saniä Gruber ğailäse. Alar Germaniäda Dortmund şähärendä yäşi. Saniä üze Urta Äläzän awılınnan ikän.
– Säniä xanım, sez Urta Äläzän awılında tuğan, üskänsez, Almaniäğa, Germaniäğa eläkkänsez, Dortmund şähärendä torasız. Sez şul Germaniädan, Dortmund şähärennän Penza ölkäsenä kilep tuğan cirläregezgä Saban tuyğa elägäsez. Şunın turında berniçä süz äytegez.
– İkençeläp bez Saban tuyında. Kiläbez spetsial'no şul bärämğa. Min genä tügel, minem ğailäm. Tormış iptäşem nimeç, ul da tatarğa äylänep kitte, c yдoBoлbcTBиeM kilä tatarlar belän oбщaTbcя и oT эToro пoлyчaeT бoлbшoe yдoBoлbcTBиe.
– Närsäse yaxşı bu Saban tuynıqı?
– Bce, пoHиMaeшb, y MeHя эйфopия, min xazer ber yöz gramm araqı eçkän şikelle, pıtamuştı eyforiä, MHe Bce HpaBиTcя, пpocTo дaжe xoдиTb, Ha Bce cMoTpeTb и BoT y MeHя бoлbшaя эйфopия, я He Mory ckaзaTb, aбcoлюTHo Bce.
– ApTyp, чTo Bac пpиBлekaeT, чTo BaM HpaBиTcя B эToM пpaздHиke CaбaHTyй?
– To, чTo Bce coбpaлиcb ceroдHя, эTo пoHяTHo, эTo пpaздHиk дyши, пpaздHиk oбщeHия, и Bce, чTo здecb пpoиcxoдиT, Takoe cocToяHиe дyши, korдa чeлoBek paдyeTcя, чTo pядoM ecTb люди, koTopыe Takжe paдyюTcя Toй BcTpeчe, чTo и Moи eдиHoMышлeHHиkи. Я BoT чTo пpиexaл cюдa, блaroдapю, чTo y MeHя жeHa из эTиx MecT, TaTapka, я oчeHb cчacTлиB.
Bu Germaniädan, Dortmund şähärennän maxsus Penza Saban tuyına kilgän Säniä häm Artur Gruberlar ide.
Azatlıq radiosı öçen Penza ölkäsennän İrek Bikkinin.


text:
Ğiraq häm AQŞ xärbiläre Nacafta yözlägän ğisyançını yuq itkän
Ğiraq räsmiläre äytüençä, yäkşämbedä Ğiraq häm amerikan xärbiläre Nacaf qalası yanında bulğan bäreleşlärdä kimendä 200 ğisyançını yuq itkän. Räsmilär äytüenä qarağanda, bu ğisyançılar şiğilärneñ Aşura bäyräme waqıtında höcümnär başqarırğa cıyınğan.
Nacaf xakime Ässad Äbü-Ciläl süzlärençä, törkem yaxşı qorallanğan bulğan, alarnıñ xättä hawa höcümenä qarşı raketaları bulğan. Ä menä kem ikännäre başta bilgesez ide.
Ğiraq xökümäte süzçese Ali Äl-Dabbağ, bu törkemne şiğilärneñ Cund Äs-Samaa, yağni Kük soldatları törkeme, dip atadı, anıñ süzlärençä, törkemneñ citäkçese şulay uq üterelgän.
Dubaidağı Farsı qultığı tikşerenü üzäge belgeçe Mostafa Alani süzlärençä, bu şiğilärneñ yaña törkeme bulıp tora:
"Bu şiğilärneñ yaña törkeme. Moña qädär Badr törkeme, Mähdi armiäse häm Däwa partiäseneñ xärbi qanatı bar ide. Döres bulsa, xäzer şiğilärneñ 4nçe törkeme barlıqqa kilde" di töbäk belgeçe.
Şuşı törkem şiğilärneñ soñğı imamı, Möxämmät äl-Mähdineñ isän buluına häm anıñ, keşeçelekne saqlap qalu öçen, ber könne qaytaçağına ınana. Qayber xäbärlärgä qarağanda, Ğiraqnı xäzerge citäkçelärdän tazartunı maqsat itep quyğan bu törkemdä sönnilär dä bar.
Nacaf xakime süzlärençä, bu törkem Aşura bäyräme waqıtında şiği citäkçelärgä qarşı höcüm äzerlägän bulğan. 10 kön elek şiği citäkçelär bu törkemneñ citäkçese Äxmät Xäsän Äl-Yamaninıñ Nacaftağı binasın yabıp quyğan bulğan.
Yuq itelgän suğışçılar sanına kilgändä, qayber küzätüçelär fikerençä, bu san küpertelgän bulırğa mömkin:
"Ğiraq räsmiläre 2003 yıldan birle barlığı 10 meñläp ğisyançı üterelgän, di. Minemçä bu döres san tügel. Terrorçılar, ğisyançılar arasında qorbannar sanın küpertep kürsätü inde ğädätkä kergän" di Dubaidağı Farsı qultığı tikşerenü üzäge belgeçe Mostafa Alani.
Yäkşämbedä Nacaf bäreleşendä qorban bulğannarnıñ sanı bäysez çığanaqlardan älegä raslanmağan.
Ul arada Karbala qalasında şiğilärneñ dini Aşura bäyräme belän bäyle çaralar başlandı. Çaralar 10 kön däwam itäçäk. Anda 2 million çaması şiği qatnaşır dip kötelä.
Ali Ğilmi


text:
Tatarstan Däwlät Şurasındağı här urın öçen urtaça 4 keşe köräşä
Firqälär isemlegendä ällä ni zur yañalıq bulmadı. Soñğı atnada berse dä saylaw aldı köräşennän töşep qalmadı. Mäskäwdä «Rodina» - «Watan» saylaw blogı tiräsendä üzgärtep qorular barğanda, Tatarstandağı «Watan» saylaw blogı isän-imin eşläwen däwam itte. Çönki Tatarstandağı bu saylaw blogınıñ, Rusiädäge şundıy uq isemdäge berläşmä belän çağıştırğanda, bötenläy başqa firqälär tarafınnan tözelgän buluı açıqlana. Ä «Rusiä regionnarı firqäse» Mäskäwdäge «Watan» blogına kersä dä, Tatarstandağı berläşmädä ul yuq. Şuña bu firqäneñ Tatarstan bülege ayırım isemlek belän saylawlarğa bara.
Saylawlarğa berniçä kön qala, säyäsi ügetläw sizärlek itep arttı. Televidenie häm radioda birelgän tüläwsez efir waqıtına tege yäki bu nämzätneñ ışanıçlı keşeläre kilmi qala ide, xäzer andıy säyäsi xatalar yasalmıy. Rusiä Prezidentı bulırğa telägän nämzätlär üzläre studiägä kilä almasa, tawışı yazılğan yazmalarnı cibärä, yäki här qaysınıñ ışanıçlı keşeläre daimi tele häm radio efirda çığışlar yasap tora.
Nämzärlär üzläre dä aktivlıq kürsätä. 8nçe mart bäyräme dä bıyıl säyäsi tösmer aldı. Xatın-qızlarnı barlıq säyäsi firqä yulbaşçıları, nämzätlärneñ kübese qotlap çıqtı. Televizorda da tege yäki bu nämzätneñ eşe turında mäğlümat yışraq çığa başladı. Qazan uramnarında nämzätlärneñ zur räsemnäre elenä bara, saylawçılarnıñ poçta tartmalarında da deputat bulırğa teläüçelärneñ möräcäğätläre tulıp yata.
Saylawlar, yäşlär küñel aça torğan urınnarğa da ütep kerde. Mäsälän ütkän yal könendä, «Yäşlär Berdämlege» digän oyışma, tönge klubta çibärlek bäygesen uzdırdı. İñ çibärlär arasında, iñ aqıllılarnı sayladılar, dip yazdı bu xaqta İntertat.ru agentlığı. Bäygeneñ axırğı sınawında, qızlarğa, Rusiä Prezidentı belän kötmägändä oçraşqan oçraqta, üzlären niçek totaçağın kürsätergä turı kilgän. Çibärlek bäygesenä bäyä birep utırğan «Berdäm Rusiä» firqäse äğzäläre, soñğı sınawnı uñışlı uzğan Svetlana Matveyevanı ««Yäşlär Berdämlege»neñ iñ çibär qızı» bäygesendä ciñüçe itep bilgeläde.
Bikä Timerova, Qazan


text:
Törkiä Ğiraq täqdimnären qabul itmäde
Änkarada comğa könne saqlanu ministrı Ğabdel-Qader Möhämmäd Yassim citäkçelegendäge Ğiraq wäkilçelege Törkiäneñ tışqı eşlär ministrı Ali Babacan belän oçraştı.
"Ğiraq xökümäte Törkiägä nizaqnı çişü täqdimnäre belän möräcäğät itte: çik buyın kontrol itäçäk xalıqara xärbi köçlär cıyu häm ikençese, Ğiraqnıñ Kördistan töbägendä texnik häm xärbi mäsälälär öçen cawaplı bulaçaq ike yaqlı berdäm komissiä tözü."
Tärkiä tışqı eşlär ministrlığı täqdimnär öçen räxmätle buluın belderde, ämma alarnı ğamälgä aşıru ozaqqa suzılaçaq, dide. Törkiä premyer-ministrı urınbasarı Cämil Çeçek, Ğiraq wäkilçelegenä Törkiägä tapşırıluı soralğan PKK äğzaläre isemlege tapşırılğanın äytte.
İsemlekkä niçä keşe kergäne bilgesez. CNNnıñ törek telle kanalı Törkiä 153 PKK äğzasen üzenä tapşırunı sorağan, dip xäbär itte. Ğiraq räsmiläre alarnıñ 18zen Törkiägä tapşıra alaçaqların beldergän. Ämma CNNnıñ bu xäbäre bäysez çığanaqlarda raslanmağan.
Quşma Ştatlar häm Yevropa Berlege tarafınnan terror oyışması dip bäyälängän kördlärneñ PKK oyışmasınıñ Ğiraqta 3 meñgä yaqın äğzase bar dip isäplänä.
Törkiägä köç qullanudan tıyılırğa çaqırğan xalıqara basım däwam itä. Uzğan yäkşämbe könne PKK suğışçıları törek xärbilärenä höcüm itkännän soñ Törkiä dä suğışçılar bazaların utqa totqan ide. 12 törek xärbie häläk bulıp, 8ze xäbärsez yuğalğan ide.
Törkiä citäkçelege tönyaq Ğiraqqa qarşı iqtisadi çikläwlär täqdim itte. Atnakiç könne prezident Abdulla Gül, Törkiä, Ğiraq xökümäteneñ körd suğışçılarına qarşı çaralar kürüen ğömer buyı kötä almıy, dip belderde:
"Ğiraqnıñ territorial bötenlegen häm berlegen xörmät itügä qaramastan, Törkiä, Ğiraq cirennän üzenä qarşı terror ğamälläre qılınuına tüzep tormayaçaq. Bez yanağan bu qurqınıçnı beterergä qarar qılabız."
Kiläse atna noyaberneñ 2se häm 3sendä İstanbulda töbäktäge illärneñ tışqı eşlär ministrları cıyılıp Ğiraq turında fiker alışaçaq.
Comğa könne Törkiäneñ xärbi köçläre başlığı general Yasar Büyükanıt, premyer-ministr Recep Tayyip Erdoğan körd suğışçılarına qarşı xärbi çaralar başlaw ixtimalın AQŞ prezidentı George Bush belän söyläşäçäk, dip belderde. Oçraşu Waşingtonda, 5nçe noyaberdä bulaçaq.
Tönyaq Ğiraqtağı amerikan xärbi citäkçese general-mayor Benjamin Mixon, töbäktäge AQŞ ğaskärläre xärbi çaralarda qatnaşmayaçaq, dip belderde.


text:
Ukraina prezidentı Viktor Yuşçenko 2000-nçe yılda jurnalist Heorgiy Gongadzenı üterüdä şiklänelüçelär totıldı dide.
Yuşçenko äytüençä Gongadzenı üterü eşe çişelgän, üterüçelär totqarlanğan häm xäzer soraw alu bara.
Yuşçenko niçä keşeneñ qulğa alınğanlığın äytmäde.
Baştaraq Ukraina xakimiätläre 2 keşeneñ qulğa alınuın belderde dielgän ide.
Gongadze 2000-nçe yılnıñ sintäberendä yuğaldı. 2 aydan anıñ başsız mäyete tabıldı. Gongadze ul çaqtağı prezident Leonid Kuçmanı tänqitläwçe jurnalist ide. Gongadzenıñ üleme Kuçma anı üterergä quşqan digän ğäyepläwlär nigezendä cäncalğa säbäp buldı. Kuçma bu ğäyepläwlärne kire qaqtı.


text:
Respublikala yılına ber tapqır - 15 martta qullanıusı xoquğı xaqında iskä alalar.
Ğömümi tormoşta qullanıusı xoquğı küberäk qağıdda. Azatlıq radiohı xäbärsehe uramda qullanıusılardan üd xoquqtarın nisek yaqlawdarı menän qıdıqhındı.
"Küldägem alğan saqta yırtıq ine, barıp yörömänem, yamanım da keydem".
"Pribor alğaynıq 1300 humğa. İke adnala watıldı. Artınan yöröy başlahañ şul uq aqsa kitä, nervı bötä, yörömänek".
"Texnika alğanda yentekle tikşeräm, şuğa adaq artınan yörörgä qalmay".
Xalıq fekeren beleşkän saqta qıdıqlı mäğlümättär dä işetelä. Mäsälän, äñgämäsem Zäytünä xanım eşqıuarlıq menän şöğöllänä. Eşqıuar tip ataw saq qına arttırıu kewek tä, ulardı elegeräk alıp hatar tip ataydar ine. Zäytünä xanım üde kewek alıphatardardıñ xoquqhıd bulıuına äsenä. Kibettän tawar alğan hatıp alıusı här saq dörös, alıphatar här saq ğäyeple kilep sığa. Respublika yetäkselege bedeñ xoquq xaqında la uylahın ine. Bed bit wdebed yeteştermäybed, äder tawardı taşıp hatıu menän şöğöllänäbed tine ul.


text:
Başqortsan prezident Mortaza Räximovnıñ reitingı üzgärüen ayıruça qızıqsınu belän küzätep bara. Küptän tügel Kommersant Vlast jurnalı birgän mäğlümatlärgä başqa waqıtta ällä ni iğtibar birelmäs tä ide. Läkin Räximovnıñ anda 82nçe urında buluı respublikanıñ saylaularğa äzerlängän bu çorında möhim kürenä. Parlament saylauları aldınnan qaysı ber namzätlärgä qarşı tawış birergä öndägän kampaniälär üz eşlären başlap cibärde.
Ural Başqort Xalıq üzäge respublikanıñ Böryan rayonında turizmnı üsterü mäs’äläsen üz utırışlarınıñ bersendä tikşeräçägen xäbär itkän ide inde. Uzğan atnada üzäk cıyıldı. Tikşerelgän mäs’älälär arasında şulay uq Başqortstanda migratsiä häm anıñ respublikağa bulğan tä’sire häm yäşlär säyäsäte dä bar ide. Başqort Xalıq Üzäge, turizm belän yäşlär säyäsäte mäs’älälären berlektä çişergä kiräk dip sanıy.
Rämzit Abulyaev, Ufa


text: Washington -- Xalıqara xoquq yaqlawçı Human Rights Watch oyışması 13 Mayda Üzbäkstannıñ Ändican şähärendä bulğan qanlı waqiğalar turında yaña xisabın iğlan itte. 50läp şahitnı soraştıru näticäsendä tözelgän xisapta xökümät ğäskärläre ul könne protest belderergä çıqqan tınıç xalıqqa räximsez ut açqan digän näticä yasala. Räsmilär bu çualışlar öçen esktremistlarnı ğäyepli, häm ul çualışlar näticäsendä 173 keşe häläk buldı dip belderä. Keşe xoquqların yaqlawçılar fikerençä, qorbannar sanı meñ çaması. Human Rights Watch oyışması protest belderüçelär arasında qorallı keşelär buluın tanısa da, üzbäk xärbiläre alarğa qarşı çamadan-tış köç qullanğan dip belderä. Xisapta şulay uq Üzbäk xakimiätläreneñ şahitlarnı tomalaw tırışlığı turında äytelä.


text:
Rusiä: Eçkeçe balalarnı däwalaw awıruça awır
Rusiädä yıl sayın kimendä 100 meñläp bala häm yäşüsmer xämer eçep xastaxanägä elägä. Alarnıñ meñnärçäse inde eçüçelekkä nıqlap birelgän. Häm alarnıñ kübese tulı bulmağan ğailälärdän, yätimnär yortınnan yäki xätta uramnan. Bu balalarğa eçüçelektän däwalanu ayıruça qıyın. Rusiädä eçkeçelekkä birelgän balalarnı däwalıy torğan berdänber üzäk Kvartal dip atala.
"Berençe märtäbä min Jaguar koktelen eçep qaradım. Ul 33 sum tora. Häm miña xämer oşap kitte" di Saşa.
Xäzer ul Kvartalda eçüçelektän däwalana. Ämma ul şığrım tulı, aqçasız däwlät xastaxanälärendä däwalanuçı başqa eçüçe balalardan bäxetleräk diärgä mömkin.
Zamança, dustanä ısulda däwalaw üzäge Kvartal Mäskäwneñ könyağında ağaçlarğa kümelep utıruçı ber yortta urnaşqan. Ul 25-läp bala qabul itä ala. 3 yıl elek barlıqqa kilgän bu üzäk äle dä Rusiädä eçkeçe, narkoman balalarnı däwalawçı berdänber şundıy yort bulıp qala.
Däwlät qaramağındağı bu yort berniçä humanitar oyışma, şul isäptän Çiklärne tanımawçı tabiblar oyışması belän xezmättäşlek itä häm BMOnıñ Balalar fondı UNİCEFtan da şaqtıy ğına finans yardäme alıp kilä.
Saşa monda äybät di. Ämma bu äle ul eçüçelektän däwalanırğa teli digänne añlatmıy. Kvatarl mödire Veronika Gotlieb bala eçkeçelärneñ küpçelege üzlären eçkeçelekkä birelgän dip sanamıy di.
"Bu balalarnıñ kübese bernine dä üzgärtergä telämi. Mäs''älän militsiä yäki narkologlar cibärgän balalar barısı da äybät, böten keşe eçä häm bu normal'', minem ber problemam da yuq, min genä tügel, böten keşe ülä yazğançı eçä dip uylıy. Ägär ul ber problema da yuq dip uylıy ikän nişläp bula. Üsmerlägä monıñ naçar ikänen, awıruğa, ülemgä kiterä aluın añlatıp bulmıy. Çönki alarda ülemnän qurqu, üz isänlekläre öçen qurqu yuq" di Gotlieb.
Şuña kürä Kvartalda psixologik däwalawğa bik zur iğtibar birelä. Meditsina yardäme belän ber ük waqıtta psixologlar belän aralaşu, icadi eşçänlek mömkinlekläre tudırıla.
Kvartalda eçü tıyılsa da 6 atnalıq däwalawdan soñ alarnıñ kübese yañadan eçä başlıy. Däwalawnıñ maqsatı alarnıñ eçüçelekkä birelgänlegen tanuına ireşü, xämergä mönäsäbäten üzgärtü häm xämer belän narkotiklarğa ozaq däwam itüçe almaş tabu di Gotlieb. Häm monda küp närsä alarnıñ tuğannarı yardämenä bäyle.
Sälamätlek ministrlığı isäpläwençä, xämer häm narkotikalar qullanğan häm alarğa birelgän balalar sanı Rusiädä 1990-nçı yıllar başı belän çağıştırğanda 3 märtäbä artqan.
Räsmi sannarğa qarağanda, 2004-nçe yılda yöz meñnän artıq bala häm 18 yäşkä qädärle üsmerlär küp xämer eçep meditsina yardäme alğan yäki eçüçelektän däwalanğan. Bu şul yäştägelärneñ 1.3 protsentı digän süz. Eçüçelek xätta bik yäş balalarnı da üzenä tartıp ala. Mäs''älän Kvardalda 8 yäşlek balalar da däwalana.
Sälamätlek saqlaw ministrlığı belgeçe Yevgenia Koşkina monıñ töp säbäplärennän berse sıranı bik qatı reklamalaw di.
"Bezdä sıra reklaması yäşlärgä töbäp bik agressiv töstä alıp barıldı. Sıra eçü şaqtıy nıq arttı. Yäşlärneñ 40 protsentı daimi räweştä sıra eçä. Annan soñ alar moña iäläşä, bu alarnı qänäğätländermi başlıy. Andıy küläm genä alarnıñ kierenkelegen beterä almıy başlıy. Häm alar araqığa küçä" di Koşkina.
Gotliev äytüençä, Kvartalda xätta könenä 10 litr sıra eçkän üsmerlär dä däwalanğan.
Naif Aqmal, Praga.


text:
Qazanda Qorban bäyräme Bolğar mäçetendä ütte
Tatarstan möselmannarı möftie Ğosman xäzrät Qorban ğäyete namazın Qazannıñ Bolğar mäçetendä ütkärde. İnde ğädäti xälgä äylänep kilä buğay, möfti xäzrätneñ älege mäçettä Qorban bäyrämen uzdıru. Çınlap ta, Yaña Savin rayonında urnaşqan bu mäçetneñ urnaşqan urını şaqtıy caylı, xalıq küp sıya. Monnan tış, şähär cirendä böten urında da Qorban çalıp bulmıy. Ä Bolğar mäçetendä monıñ öçen maxsus urınnar bilgelängän.
Ğäyet namazı ğädättägeçä azan äytü, yäğni namazğa çaqırudan başlandı. Ğäyet namazınıñ töp mäğnäse, möselmannarnıñ bergä cıyılıp, İslam öndärläreneñ wäğäzen tıñlaw, fätwäsen belü. Tatarstan möftie Ğosman xäzrät tä azan çaqıruı yañğırağannan soñ wäğäz söyli başladı.
Ğosman xäzrät Qazanda illeläp, respublikada meñnän artıq mäçettä Ğäyet namazı uqıluın äytep uzdı.
Äytep uzılğança, Qorban çalu-ul xac qılu könnäre dä. Tatarstan möftie, üzeneñ wäğäzendä xac turında da äytep uzdı.
Olı bäyräm wäğäzendä möfti millät turındağı, anıñ kiläçäge xaqındağı fikerläre belän dä büleşte.
Wäğäzdän soñ, xalıq täkbir äytep, namaz uqıdı. Ğäyet bäyräme namazı şaqtıy qısqa bulğanğa, bu yola da ozaqqa suzılmadı.
Qorban bäyräme bulğaç, älbättä Qorbannarsız bulmıy. Namazdan soñ, qorbannar çalındı. Bu waqıtta, mäçet tirä yağı çın bazarğa äylänep qala. Yaqın-tirä awıllardan xalıq , sarıqlar satırğa kilä. Qorban çalırğa niäte bulğan härkem şunnan sarıq satıp alıp, mäçet yanında uq eşkärtterä dä ala. Qazannıñ Bolğar häm başqa mäçetläre yanında da şundıy wäzğıyät buldı.
Räfis Cämdixan


text: Şuña yılğa buyları xalıq belän tulı.Ağidel küpere aşa ütep barğan ike yeget su kerüneñ ekstreml' ısulın saylap , küperdän suğa sikergän.Yegerme meter bieklektän sikerep alarnıñ berse isän-saw qalğan , ikençese böyerlären zararlap xastaxanägä kergän. Su buylarında yal itü eläkmägän Ufa balaları fontannarda su kerä.Başqalanıñ tän-tire dispanserı belgeçläre andí balalarnıñ ber öleşe tän awırularına duçar buluın ireşterde.Baqsañ , tönnären anda yäşärgä urını bulmağan suqbaylar yuına häm kiemnären yua ikän.


text:
Açıq mikrofon: Uyın käseben beterügä qaraşığız?
Yaña qanun buyınça Rusiädä uyın käsebe barı tik dürt zonada ğına bulaçaq: Krasnodar belän Rostov ölkäse çigendä, Kaliningradta, Altay kraenda häm Yıraq Könçığışta. İnde kürengänçä, alar arasında Tatarstan yuq. Xäyer, älege qanun barı tik 2009 yılda ğına köçkä keräçäk. Şulay da ike yıldan soñ inde Tatarstan da qomarlı uyınnar belän xuşlaşırğa tieş bula. Bügen bez qazanlılarnıñ şul turıda soraşırğa buldıq. Tatarstanda uyın käsebe beterelügä niçek qarıysız? Menä alarnıñ cawapları:
-Min bik şat qına. Qomarlı uyınnarnıñ keşegä zararı küp bit. Nigä kiräk alar?
-Min möselman qızı. Qomarlı uyınnar ul xäräm! Bu qanun bulu bik äybät inde. Şulay da anıñ tormışqa aşuına bik ışanıp betmim.
-Miña qalsa beteräse tügel ide anı. Zur aqçalar kiterä iç ul.
-Keşelär şunda soñğı aqçaların qaldıra bit. Ğailälär tarqala, irlär üz-üzlärenä qul sala. Şuşındıy yullar belän aqça eşläwne tuqtatırğa kiräk, älbättä!
-Bu qanun küptän kiräk ide inde. Ozaq köttek anı.
Al'bina Zäynulla


text:
Podpolkovnik seksual qıyırsıtuda ğäyeplänä
Bu könnärdä Vaxitov rayonı mäxkämäse qazan metropolitenınıñ militsiä bülegeneñ elekke citäkçesenä qarar çığardı. Podpolkovnik Fidail Xäbibullin xezmät itü urınında aqça urlawda häm seksual' xarakterdağı qıyırsıtularda ğayıplänä.
Qazan metrosınıñ militsiä bülegen Fidail Xäbibullin 2004 yıldan citäklägän bulğan, dip yaza “Kommersant” gäzite. Tikşerülär kürsätkänçä, 2005Heң may-sentäber aylarında Xäbibullin üz xezmättäşläre bulğan - öç xatın qıznı seksual' mönäsäbätlärgä kerergä mäcbür itkän. Eş buyınça çaqırtqan bulıp naçal'nik alarğa şundıy täqdimnär yasağan bulğan. Ämma ber xezmättäşe dä Xäbibullin belän intim mönäsäbätkä kerergä rizalaşmağan. Citäkçe üzen bik qırıs totqan, ber xatın-qıznıñ tänendä cäräxätlär qalğan äle dä. Dekaber ayında bu xatınnar Tatarstannıñ transport prokuraturasına ğariza yazğan. Şul uq waqıtta prokuraturağa Fidail Xäbibullinnı ğayıpläp tağın berniçä ğariza kiterelgän. Ul metro militsiäseneñ başqa xezmätkärlärennän ide. Alar podpolkovnik Xäbibullinnı aqça urlawda ğayıpli. Citäkçe xezmätkärlärgä Qazan eçke eşlär idäräsennän birelgän 40 meñ sumlıq premiä aqçasın urlağan dip bara alar. Fidail äfändeneñ bu ğämälläre öçen cinayät eşen quzğatala. Anı wazıyfasınnan alalar.
Barlıq mäxkämä utırışları da yabıq rejimda ütä. Şul isäptä mäxämä qararına da protsessta qatnaşuçılardan başqa berkemne dä kertmilär. Älbättä, advokat mäxkämägä iptäş Xäbibullinnı fäqät uñay yaqtan açarğa tırışa. Anıñ süzlärençä, podpolkovnik eçke eşlär ministrlıysında 1986 yıldan xezmät itä häm anda ul däräcäle xezmätkär sanala. Maqtawlı xezmäte öçen ul küp kenä däwlät büläklären alğan. Bu Xäbibullin advokatınıñ süzläre. Fidail äfände üze bernindi ğayıben dä tanımıy.
Näticädä mäxkämä ğayıplänüçene aqladı. Ämma aqça talaw mäs’äläsendä genä. Bu isbatlanmağan digän säbäp belän. Şulay da xatın-qızlarğa bäylänüe öçen Xäbibullin ğayıple dip tabıldı. Läkin aña barıber caza birelmäde. Çönki mäxkämä qararı aldınnan ğına älege xatınnar yañadan mäxkämägä ğariza kitergän. Alar citäkçeläreneñ moral' zıyanğa kompensatsiä birüen häm anıñ belän duslaşuı xaqında äytkän.
Däwlät ğayıpläwçese Maksim Gavrilov isä mäxkämä qararı belän riza bulmağan. Ul qarnı üzgärtergä taläp itep yuğarıraq sudqa şikäyät yazarğa cıyına. Maksim Gavrilov Xäbibullinnı 8 yılğa irektän mäxrüm itärgä kiräk dip sanıy.
Al'bina Zäynulla


text:
Matbuğat küzätüe: Tatarstannı wahabçılıqta ğäyepläw respublikada iğtibarsız qalmadı
Soñğı aralarda Rusiäneñ üzäk basmalarında Tatarstanğa qağılışlı yazmalar dönya kürde. Bigräk tä, bu ölkädä Mäskäwdä basıla torğan Nezavisimaya gazeta tırıştı. Şuşı könnärdä genä, mäsälän, anıñ bitlärendä küptän tügel Rusiä prezidentı Vladimir Putin täqdim itkän töbäk citäkçelären yañaça saylaw ısulı Mintimer Şäymievnı Tatarstan citäkçese itep saqlap qalu öçen eşlänelä, dip yazıp çıqtı. Şul uq Nezavisimaya gazetada dönya kürgän Vaxxabitı pod nosom u Şaymieva digän mäqälädä isä, respublika, bigräk tä anıñ Kama aryağındağı Älmät, Tübän Kama, Çallı şähärläre waxxabitlar utrawı, mondağı mäçet, mädräsälärdä xakimiätneñ yul quyulığında dini ekstremistlar tärbiälänä, digän fikerlär bar ide. Ğädättä, respublika, anıñ citäkçelege xaqında bastırılğan yazmalarğa Tatarstanda, anıñ matbuğatında ällä ni iğtibar itmilär ide. Bu yulı isä älege ike fiker tatarstanlılarnı bitaraf qaldırmadı. Waxxabitlarnı üsterüdä ğäyeplängän Tatarstan Diniä näzaräteneñ Çallı bülekçäse şähär xakimiäte belän berlektä Nezavisimaya gazetada kiterelgän mäğlümätlären kire qaqtı. Älege xaqta uquçılarğa Vostoçnıy ekspress gäcite xäbär itte. Rinat Ğazimovnıñ yazmasında, naçar yaqtan tanılğan Çallıdağı Yoldız mädräsäseneñ inde küptän bulmawına, anıñ urınında xäzer Rusiä islam universitetınıñ filialı eşläp kilüe, Kama aryağında Diniä Näzarätenä buysınmağan islam oyışmalarınıñ yuqlığı xaqında äytelä.
Nezavisimaya gazeta fikerençä, Rusiädä töbäk citäkçelären saylawnı reformalawnıñ säbäbe Mintimer Şäymievta buluı xaqında respublikanıñ Vremya i Den’gi gäciteneñ 30 sentäber sanında uqıp bula. Dimäk, dip yaza gäcitneñ baş möxärrire Yuriy Alaev, Tatarstan prezidentı demokratiäne, keşelärneñ saylaw ireklegenä qısunıñ säbäpçese bulıp çığa. Citmäsä, Rusiä citäkçelegenä, şul uq Nezavisimaya gazeta jurnalistlarınıñ fikerençä, dini ekstremistlar, waxxabitlar oyası bulğan Tatarstannıñ prezidentın saqlap qalu nigä kiräklege normal’ logikağa sıymıy. Şulay uq, Yuriy Alaev üzeneñ mäqäläsendä Vladimir Putinnıñ xakimiät vertikalen nığıtu ğämälläre xaqında üzeneñ fikerlären dä citkerä. Demokratiä bik qıybatlı närsä, älegä bez anı kütärä dä almıybız, äzer dä tügel, şuña bezgä ikençe yaqqa yul totarğa turı kilä, dip yaza Vremya i Den’gi gäciteneñ baş möxärrire.
Rusiä prezidentınıñ şuşı uq ğämälläre turında Zvezda Povolj’ya gazetasında älege basmanıñ möxärrire Räşit Äxmätov ta üz fikerlären citkerä. Vesyelıe rebyata dip isemlängän mäqälädä ul gubernatorlar häm alarnı yaqlawçı deputatlardan qurqıp, Vladimir Putin üzeneñ töbäk citäkçelären bilgeläw turındağı qanun proyektın Dumağa aldan äytelgänçä dekaberdä tügel, ä inde sentäber azaqlarında uq kertte, dip yaza. Şulay uq Räşit Äxmätov kiläçäktä milli respublikalarnıñ buluına da şik belderä. Eçke eşlär Ministrlığı reformalarınnan soñ eşsez qalğan ministr Räşit Nurğäliev isä Tatarstannıñ citäkçese bulırğa mömkin, digän faraz qıla Räşit Äxmätov 30 sentäberdä basılğan Zvezda Povolj’ya gäcitendä.
Pänceşämbe basmalarında dönya kürgän tağın berniçä qısqa xäbär. Vostoçnıy ekspress gäcite xäbär itüençä, Nurulla mäçete yanındağı nizağ tudırğan 76 yortnıñ yazmışın Arbitraj mäxkämä xäl itärgä tieş. Şuşı könnärdä genä respublikanıñ Cir häm milek ministrlığı mäxkämägä möräcäğät itte. Bu binanıñ xucaları oktäberdä bilgele bulırğa tieş. Tatarstan yäşläreneñ 30 sentäber sanında tanılğan fel’dmarşal Mixail Kutuzovnıñ tatar buluı xaqında yazıla. Tübän Kamadan Kamil Ğilmulla, Kutuzovnıñ Yörägemne tatar iseme belän bäyle urınğa quyığız, digän süzlären kiterä. Respublika Tatarstanda pänceşämbe könne Mintimer Şäymiev belän äñgämä urın alğan. Bu söyläşü İnnovatsiä studiäse töşerä torğan Tatarstanğa bağışlanğan Bez kitmibez dip isemlängän dokumental’ fil’mında urın alaçaq.
Gölnaz İlgizär


text:
SBS sınavlarında göstermiş oldukları başarılar neticesinde köylülerimizden Ender Yazıcı’nın oğlu Emrullah Yazıcı SEMİHA ŞAKİR ANADOLU LİSESİ ‘ni , Mustafa Yazıcı’nın oğlu Tolga Yazıcı EREĞLİ ATATÜRK ANADOLU LİSESİ’ ni , Mehmet Yazıcı’nın oğlu Recep Yazıcı SELİMPAŞA ATATÜRK ANADOLU LİSESİ‘ni Muhittin Toruk’un kızı Halenur Toruk ÇORLU ANADOLU ÖĞRETMEN LİSESİ‘ni Taştan(Köksal) TURAN’ın kızı Gamze Turan Trabzon Fen Lisesini ve Oltan Gül(rahmetli)’ün oğlu İsmail Gül‘de ŞİRAN ANADOLU LİSESİ‘ni kazanmışlardır…
Kendilerini tebrik eder, Başarılarının devamını dileriz…


text:
Gruziägä mäsxät töreklären 2011 yılğa qadär qaytarırğa digän taläp quyıldı
Yevropa Şurasınıñ Parlamentar Assambleyası, 1944nçe yılda Stalin tarafınnan Gruziädän quılğan mäsxät törekläreneñ yazmışına borçılu belderep Tbilisinı, alarğa kire qaytırğa mömkinlek tudırırğa çaqırdı. Gruziä räsmiläre ber tapqır quılğan şuşı törki xalıqnıñ kire qaytaru şartları turında söyläşergä äle äzer tügel kebek kürenä.
Bu atnanıñ çärşämbesendä mäsxät törekläre mäs''äläse Strasburgta Parlamentar Assambleya utırışında yañadan kütärelgäç, Gruziä prezidentı Mixail Saakaşivili, ilneñ elekke citäkçese kebek ük – sorawğa turı cawap birüdän qaçırğa tırıştı kebek: "Mäsxät törekläre çınnan da bik küp cafa çikkän. Gruziä bu mäs''äläne çişer öçen qulınnan kilgänne eşliäçäk, dip ışanam," dide Saakaşvili.
Rusiä Däwlät Duması deputatı Vera Oskina Gruziäne mäsxät töreklären qaytarunı kiçekterüdä ğayepläsä, Saakaşvili, cawap itep, Mäskäwne mäsxätlärne bilgesezlektä totuda ğayepläp çıqtı:
"Böten xalıqara qanunnarnı bozıp Rusiä, Abxaziä häm Könyaq Osteniä keşelärenä Rusiä watandaşlığı birde. Ber uq waqıtta Rusiädä yäşägän ber genä mäsxät törkenä dä Rusiä pasportı birelmäde".
Biredä Saakaşvili, 1989nçe yılda Üzbäkstannıñ Färğana üzänendäge mäsxät törekläreneñ, üzlärenä qarşı bulğan höcümnärdän soñ Krasnodar ölkäsenä küçep kitüe, anda ütä millätçe gubernator Alexander Tkaçev xakimiäte astında qıyırsıtıluı, xoquq bozıluı turında söyli. İnde uzğan yılda uq xäbär itelgänçä, Krasnodar ölkäsendä yäşägän 13 meñ yarımğa yaqın mäsxät törkeneñ kübese AQŞ sıyınu taptı.
1999nçı yılda Yevropa Şurasına kergändä Gruziä 3 yıl eçendä mäsxät töreklären watannarına qaytaru mäs''äläsen xäl itäçägen wäğdä itkän ide. Ämma bügengä qadär nindider waq qağäz eşlärennän qala başqa ber ni dä eşlänmägän. Gruziägä barı tik berniçä keşe qayta alğan.
Gruziä çittän tulı ber xalıqnı qaytaru belän bäyle qurquların yäşermi. Elek mäsxät törekläre yäşägän urınnarda xäzer etnik ärmännär ğömer itä. Mondağı üzgäreşlär millät-ara nizaqqa kiterergä mömkin. Şulay uq 90nçı yıllardağı separatist suğışlar näticäsendä Abxaziä häm Könyaq Osetiädän kitkän keşelär dä äle kire torğan cirlärenä qaytıp betmägän. Gruziä bügenge köndä distälägän meñ möhacirne qaytarıp urnaştırır xäldä tügel. Gruziä parlamentınıñ keşe xoquqları komitetı citäkçese deputat Elene Tevdoradze, mäsxät töreklären – Abxaziä häm Könyaq Osetiägä qaytası keşelär qaytıp betkänçe – Gruziägä kiterergä yaramıy, dip belderde.
Bu atnada Yevropa Şurası tüzemlege betüenä işarä yasadı. 24 ğınwar könne Gruziäneñ Şura äğzase bularaq ütägän wäğdäläre häm başqarğan eşläre tikşerelde. Xisapnı äzerläwdä qatnaşqan Parlamentar Assambleya wäkile Matyas Eorsi , äle söyläşülärgä qadär ük, Azatlıq radiosına, distälägän meñ möhacirne qaytarunıñ awırlığın añlıybız, ämma bu mäs''älädä ber dä alğa kiteşneñ bulmawına Yevropa Şurasına başqa inde tüzep tora almıy, dip belderde:
"Qayçan da bulsa bu eşneñ tämamlanaçağın belsäk – qabul iter idek. Ämma ber ni dä eşlänmäwne qabul itä almıybız. Legal qısalar bulırğa tieş. Gruzin xalqı arasında añlatu eşläre alıp barırğa kiräk. Gruzin xalqı ğadellekkä ışansa – imanım kamil, alar ışana, dimäk ki alar mäsxät törekläreneñ kire qaytuın da qabul itäçäk," dide Eorsi.
Düşämbe söyläşülärendä Törkiä wäkile deputat Mevlüt Çavuşoğlu da, mäsxät törekläre mäs''äläsenä borçılu belderde:
"Gruziäneñ uzğan yıllarda nindi awırlıqlar kiçergänen beläbez. Alay da bu awırlıqlar – mäsxät töreklären qaytarırğa digän wäğdalärne ütämäslek tügel. Gruziä räsmiläre tieşle qanuni, administrativ häm säyäsi şartlar tudırıp mäsxät töreklären watannarına qaytarırğa tieş," dide Törkiä deputatı.
Törkiäneñ başqa ber deputatı Murat Mercannıñ, mäsxät töreklären mäs''äläsen çişügä waqıtnı çiklärgä digän täqdimen Parlamentar Assambleya xupladı. Gruziägä 2011nçe yılğa qadär mäsxät töreklären qaytarırğa digän taläp quyıldı.
Alsu Qormaş


text:
Putin Çeçnägä barıp qayttı
“Bezneñ sezneñ belän bergä burıçıbız häm maqsatıbız Äxmät xaci Qadırov uylağannarnıñ barsın da tormışqa aşıru. Anıñ barlıq yaxşı äşlären häm başlanğıçların Çeçen xalqı xaqına, xäzer republíkta yäşäwçelär häm anı watannarı dip sanawçılar xaqına häm Rusiä xaqına xäl itergä tieşbez”, dide Rusiä prezidentı. Putinnı Republík prezidentlığına nämzät Alu Alxanov häm witse premier Ramazan Qadırov ozatıp yörde. Alu Alxanov bügenge köndä Çeçnyä iqtisadın torğızunı kontroldä totuçı ictimağí şuranıñ räise. Çeçen Republígına bulğan qısqa ğına säfärennän soñ Putin Soçiğä kilde. Prezidentnıñ süzçese Aleksey Gromov süzlärençä, Alu Alxanov häm Ramazan Qadırovta anıñ belän bergä ide. Putin Alxanov häm Qadırov täqdimen: kiläçäktä Çeçnyä neften äksportlawnıñ keremen Çeçnyäda iqtisad häm sosíal moxitnı torğızuğa totunı xupladı. Şulay uq toraqların yuğaltqan republík keşelärenä kompensasí tüläw mäsäläläre dä qaraldı.Groznída kiçä möcähitlär belän bäreleşlär waqıtında Çeçnyä äçke äşlär ministerlığınıñ 6 xezmätkäre hälaq buldı. Rusiä xärbiläre arasında da xälaq buluçılar bar, ämma älegä küpme ikänlege xäbär itelmi. Ut astına älägep berniçä tınıç xalıq yaralandı. Rusiäneñ Çeçnyädağı xärbi idaräse başlığı İlyä Şabalkin süzlärençä, möcäxitlär yağınnan da yuğaltular bulğan. “İnterfaqs” xäbär itkänçä, şimbä kiç belän Çeçnyä başqalasındağı 2 saylaw uçastoğına, milisí bülekçäsenä, äçke äşlär bülege häm xärbi prokuratur binalarına, şulay uq tikşerep ütkärü qapqasına atqannar. Qayber çığanaqlar Groznídağı xöcümnärne qır qomandirı Yunadí Turçayıv törkemnäre oyıştırğan dip belderä.
Nail Alan, Praga.