text:
Terrïtorïya sporta
Waqıtı: 20 mïnwt
Èfïrden beriletin waqıtı: 2 jumada 1 ret
Janrı: sport
Xabardıñ tili: orısşa
Rejïsseri: Rwstam Maşarïpov
Operator: Turar Tolegenov
E-mail: zko.tv@kaztrk.kz
Qazirgi tañda elimizde memleket tarapınan buqaralıq sporttıñ damwına erekşe köñil bölinwde. Jaña nısandar, sporttıq alañdar köptep salınwda. Alayda, badmïnton, şort-trek jäne tağı basqada sport türleri twralı xalıq köp bile me? Bizdiñ bağdarlamada sporttıñ barlıq türimen tanısıp, oğan qosa olardıñ tarïxı men elimizdegi damw ürdisin bile alasız.


c: text/html

text:
3 avqust. Artiq 1 heftedir ki, ADIU ve Sebayil RIH-in te$ebbusu ile ba$ladilan kompaniynin 2-ci hissesi start goturub. Birinci hissede biz 120 nefer mektebliye 2 hefte erzinde ADIU-de kompyuter bilikleri tedris etmi$dik. Indi ise 50 nefer mektebliye 189 nomreli mektebde hemin dersler ke4ilir. Muellim heyeti evvelkidir : Turay, Ashurow, Chaker ve men. Butun 4ati$mamazliqlar ve dozulmez istiye baxmayaraq her $ey qaydasindadir. Umid edirem ki, bu kursu da ugurla ba$a vuracagiq. Her kese ugurlar !
RAUFRAY

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Cemilevniñ apayı: qırımtatarlar yarımdada esir oldılar
Qırımtatarlarnı yarımadada qorqutıp, esir etmege çalışalar.
Bunı qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilevniñ qadını Safinar Kezlevde oktâbr 6 künü ölü alda tapılğan Edem Asanovnıñ cenazesinde bildirdi.
«Bu oyunnıñ qaideleri yoqtır. Cezasız qalacaqlarını bileler, istegenini yapacaqlar. Yarımadada esirmiz, bizge qullarğa kibi munasebette bulunalar. İç kimse mesülietni çekmey, qabaatlılarnı da tapmazlar», – dedi o Edem Asanovnıñ ölümini ve qırımatatarlarnıñ vaziyetini izaatlap.
Bundan evel o, Edem Asanov öz özüni öldürgenine inanmağanını bildirdi.
Sentâbr 29 künü Kezlevde qırımtatar Edem Asanov ğayıp oldı, oktâbr 6 künü onı cansız alda taptılar. Qırımtatar milliy Meclisinde oğlan asılğan alda tapılğanını bildirdiler.


text:
Cemilev Türkiyede tibbiy teşkerüvden keçti
Qırımtatar halqınıñ milliy lideri, Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilev Türkiyede tibbiy teşkerüvden keçti.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Nariman Celâlnıñ malümatına köre, Cemilevniñ sağlığı yerindedir.
«Ahtem Çiygoznıñ bildirgenine köre, Mustafa Cemilev Türkiyeni ziyaret eter eken, tibbiy teşkerüvden keçti, çünki bundan evel ekimler oña yürek ameliyatını keçirmege tevsiye etken ediler. Türkiye mütehassısları teşkerüv keçirip, Mustafa Cemilevniñ sağlığı yerinde olğanını ayttılar, em de ameliyat keçirmek acet olmağanını qayd ettiler», – dep yazdı Nariman Celâl Facebook saifesinde.
Malüm olğanı kibi, bu afta Cemilev Türkiye Cumhuriyetiniñ prezidenti Recep Tayip Erdoğan ile körüşmege planlaştırğan edi.


text:
Ukraina içki işler naziri cenkleşmege razı olmağan sabıq «Berkutnıñ» 8 hadimini işten boşattı
Ukraina içki işler Nazirliginiñ yolbaşçısı Arsen Avakov memleket şarqında terrorizmge qarşı tedbirlerde iştirak etmege istemegen Çernigov vilâyetinden sabıq «Berkutnıñ» 8 hadimini işten boşatqanını Facebook saifesinde bildirdi, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Ukraina arbiyleriniñ silâlı separatistlerge qarşı tedbirleri Ukraina cenüp-şarqında 2014 senesi aprel ayından berli keçirile. Bu künleri Ukraina baş prokurorı Oleg Mahnitskiy bildirdi ki, Ukraina şarqında arbiy areketler devamında 181 insan elâk oldı, olardan 59 kişi arbiy hızmetçi, daa 293 insan yaralandı.
Ukraina arbiyleriniñ silâlı separatistlerge qarşı tedbirleri Ukraina cenüp-şarqında 2014 senesi aprel ayından berli keçirile. Bu künleri Ukraina baş prokurorı Oleg Mahnitskiy bildirdi ki, Ukraina şarqında arbiy areketler devamında 181 insan elâk oldı, olardan 59 kişi arbiy hızmetçi, daa 293 insan yaralandı.


text:
RNBO: Rusiye vertolötları Qırım ile sıñır boyu istihbarat keçire
Bir kün içinde terrorizmge qarşı tedbirler keçirilgen yerde ava istihbarat izleri sekiz kere qayd etildi, işğal etilgen Qırımdan da vertolört istihbaratı keçirile.
Bunı cuma künü, yanvar 9-da, terrorizmge qarşı tedbirler ştabınıñ spikeri Andriy Lısenko bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, bespilotnikler Lugansk vilâyetiniñ Denejnikovo, Çmırovka ve Sçastye şeeri yanında, Donetsk vilâyetiniñ Glinka, Şçerbak, Kramatorsk şeeri ve Panteleymonovka qasabası yanında qayd etildi.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Ukraina Qırımda siyasiy repressiyalarğa alâqası olğanlarnı ceza cedveline qoşacaqtır – Klimkin
Ukraina Tışqı işler nazirligi Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda ukrainlerniñ siyasiy sebeplerden apiske alınması esnaslarında iştirak etken insanlarnıñ adlarını ceza cedveline qoşmağa azırlana. Bunı dekabr 16-da Ukraina tışqı işler naziri Pavlo Klimkin bildirdi, dep haber ete «Gromadske».
«Birinciden, biz bu ceza cedveli üzerinde er daim çalışamız. Siyasiy mabuslarımıznıñ davaları esnaslarında iştirak etkenler aqqında malümat alıp, bu cedvelni tüzetmege tırışamız», – dep ayttı Klimkin.
Onıñ qayd etkenine köre, ceza cedveline qoşmaq içün deliller kerek.
«Siyasiy reinelerimiz Rusiyede ya da işğal etilgen Qırımda olsa, tuvğanları, halqara uquq qorçalayıcı teşkilâtları ve advokatlarından alğan malümatlarımız esasında cedvel tizmege tırışamız», – dep qayd etti Klimkin.
Onıñ aytqanına köre, al-azırda ceza cedveliniñ ilâvesi azırlana.
Oktâbr 31-de Ukrainanıñ Rusiyege qarşı keniş cezaları işke tüşürilgendir. Ukraina prezidentiniñ buyruğına binaen, 2015 senesi kirsetilgen ceza cedveline 335 insannıñ adı qoşuldı.
Rusiye işğal etken Qırım müessiselerinde reberiyette yer alğan Rusiye vatandaşı, yarımadanıñ işğalci akimiyette çalışqan, Qara deñiz flotu, Rusiye Silâlı quvetleriniñ komandanlığını yapqan ya da FSBni temsil etkenler cezalana.


text:
Silâlı insanlar kene qırımtatarlarnıñ evlerini tinteler
İşğal etilgen Qırımda qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüvler devam ete. Sentâbr 17 künü silâlı insanlar ile politsiya maşinaları Aqmescit civarında yerleşken Bulğanaq köyüne kelip, qırımtatarlarnıñ evlerini tintmege başladı.
Bunı Qırım.Aqiqat saytınıñ mühbirine köy sakinleri bildirdiler.
Olarnıñ aytqanı kibi, mayıs 3 künü Ermeni Bazarda qırımtatarlar öz lideri Mustafa Cemilevni qarşılamağa çıqqanı ile bağlı cinaiy iş çerçivesinde tintüvni dört evde keçirdiler. Tintüvniñ sebeplerinden daa biri – bir qaç ay evelsi yüz bergen turmuş dava oldı.
Köyge altı politsiya maşinası ve avtomatları olğan insanlar ile bir «GAZel» keldi. Tintüvler 2-3 saat devam ete edi, silâ, afyon ve Rusiye Federatsiyasında yasaq etilgen islâm edebiyatını qıdırdılar.
Sakinlerniñ sözlerine köre, evlerde bir şey tapmadılar. Faqat, uquq qorçalayıcılar er bir evden birer insannı özleri ile alıp kettiler.
Şaatlarnıñ aytqanına binayen, şeylerni ve bostanlarda öskenlerni baqıp çıqa ediler. Bir kitapta grivnalar tapılğanından soñ, saiplerden Qırım ruble alanında olğanda, evde grivnalarnıñ saqlanuv sebebi aqqında soradılar. Tintüvden soñ, qomşularnıñ aytqanı kibi, qız özüni yaramay duydı, yüregi ağırdı. Aile azalarından birisini turmuş ziddiyetniñ şaatı olğanı içün rayon bölügine alıp kettiler. Onı, ekstremist edebiyatnıñ tesiri altında olıp, işbu ziddiyette iştirak ete bilgeninde qabaatlaylar.
Silâlı insanlar köyni endi terk ettiler, yerli sakinler öz açuvını gizlemeyler.
Qırım.Aqiqat bergen malümatına köre, saba sentâbr 16 künü qırımtatar milliy Meclis azası Eskender Bariyevniñ evinde de tintüv keçirildi, neticede onıñ bilgisayarı tutıp alındı.
Bundan soñ qırımtatar milliy Meclis binasını da sarıp aldılar, anda tintüvler keçirildi.
Qarasuvbazar regional Meclisiniñ reisi Mustafa Asabanıñ evinde de tintüvler keçirildi, bundan soñ onı sorğuğa alıp kettiler.
Qırımnıñ içki işler nazirliginde ve Taqiqat komitetinde izaatlarnı bermekten vazgeçtiler.
Meclis vekilleri bunı «içtimaiy ceetten faal olğan insanlarnıñ qorquzuvı» olaraq tanıylar.


text:
Federal havfsızlıq hızmetiniñ hadimleri Qırım jurnalistleriniñ dairelerinde tintüv keçire
Cuma künü, mart 13-de, FSB (Federal havfsızlıq hızmeti) hadimleri Qırımnıñ statusı aqqında «refederndumdan» soñ Qırımdan Kiyevge köçip kelgen Qırım jurnalisti Anna Andriyevskaya ana-babasınıñ dairesinde tintüv keçireler.
Andriyevskaya Qırım.Aqiqatqa aytqanı kibi, ana-babası saba erte telefon etip, babasınıñ bilgisayarını tutıp alğan FSB hadimleriniñ ziyareti aqta bildirdiler.
«Er vaqıt skype ile bağlana edik, amma bilgisayarnı tutıp alğanları içün telefon ettiler. Babama Aqmescit mahkemesiniñ qararını kösterdiler. Vesiqada maña qarşı cinaiy işniñ açılması bildirile, sanki men Qırımda akimiyetniñ dağıtıluvına çağırğan bir malümatnı aşkâr etkenim», – tarif ete Andriyevskaya.
Onıñ sözlerine köre, söz oktâbr ayında «Tsentr jurnalistskih rassledovaniy» saytında basılğan maqale aqqında kete.
«Maqale «Qırım» batalyonınıñ göñüllileri aqqında tarif ete, nasıl bir teşkilât, nasıl işley, amma anda yarımada akimiyetiniñ dağıtıluvına iç bir çağıruv yoqtır ki», – qayd etti jurnalist.
«Ümüt etem ki, ana-babamnı buña celp etip, maña basqı köstermege tırışmazlar», – dep qoştı Andriyevskaya.
Aynı vaqıtta «Tsentr jurnalistskih rassledovaniy» mühbiri Natalya Kokorinanıñ dairesinde de tintüv keçirile.
«Tintüv sebepleri belgisiz – dairege kirgeninden soñ mühbirimiz ile bağ üzüldi, ev kirişinden FSB hadimleri kimseni kirsetmey», – dep yaza neşir.
Evel Natalya Kokorina zenaatdaşlarına bildirgeni kibi, saba saat sekizlerde oña telefon etip, ana-babası yaşağan dairge kelmege çağırdılar (özü olardan ayrı yaşay).
Qırım.Aqiqat mühbirleri de jurnalistnen bağlanmağa areket etti, amma o cevap bermey.


text:
Aqyarda Putin ile telekopür: insanlarnı tinteyler, sual qoymağa imkân bermeyler
Aqyarda cumaaqşamı, aprel 16-da, Nahimov meydanında Rusiye prezidenti Vladimir Putinge sual bermege istegen 150 insan toplandı, faqat aqyarlılar içün telekopür öyle de teşkil etilmedi, adiy yayınlav keçirile, – dey Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Akimiyetimiz ailemizge qanuniy ceetten ait olğan evimizni tutıp almaqta. Yerli uquq qoruyıcılar nice arizalarımızğa qulaq asmaylar», – dep bildire Aqyarnıñ sakinlerinden biri.
Qadınnıñ aytqanına köre, Rusiye prezidentine sual bermek imkânı onıñ içün «soñki ümüt» edi. Qadın prezidentke «yerli akimiyetniñ qanunsızlığını toqtatmaq» ricası ile buyaracaq edi.
«Telekopürniñ olmağanından közüm qayttı. Meydanda deputatlarımız buluna, amma vade etilgen telekopürniñ teşkil etilmegeniñ sebebi aqta sualime cevap bermediler», – şikâyet ete Aqyar sakini.
Qırım.Aqiqat mühbiri aytqanı kibi, meydanğa kelgen insanlar ellerinde çeşit mündericeli levhalarnı tuta.
Nahimov meydanında politsiya, FSB, yerli «samooborona» ve kazaklarnıñ vekilleri buluna. Politsiya ve FSB bir qaç kere vatandaşlarnı toqtatıp, vesiqalarını soray edi.
Qırım.Aqiqatqa tintüvge oğrağan insanlardan biri bildirgeni kibi, «onı baza boyunca teşkerip, yolladılar».
«Vesiqalarımnı teşkerdi, bir qaç sual berip, yolladılar. Öz areketlerini FSB tariklerniñ ögüni almaq ıntıluvı ile añlattı», – haber ete Aqyar sakini Sergey.
Şunı qayd etmek kerek ki, yayınlav vaqtında daimiy sürette ses yoq ola, insanlar tehnikiy problemlerge açuvlana ve yayınlavnıñ deral yañartılmasını talap eteler.


text:
Qırımğa diqqat ayırılmağan soñ «Rusiye er şeyni yapa bilecegini tüşüne» – advokat
Halqara seviyede Qırım mevzusına diqqat ayırılmasa, Rusiye akimiyeti qırımtatarlarnı qorçalağan advokatlar, faal, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azasına basqı yapmağa devam etecek. Böyle bir fikirni noyabr 3-de Rusiye advokatı Nikolay Polozov Qırım.Aqiqat ile paylaştı.
«Bunıñ bir maniası yoq. Qırımda olıp keçken adise-vaqialar halqara seviyede ciddiy bir şekilde takbih etilmey, men onı körmeyim. Rusiye akimiyeti er şeyni yapa bilecegini tüşüne, qırımtatarlar ve olarnı qorçalağan şahıslarğa qarşı repressiv siyaset devam ete bileceginden emin ola. Men müsbet bir şey körmeyim», – dedi Polozov.
Onıñ fikirince, halqara toplulıq diger meselege emiyet bere ve «qırımtatarlarnıñ vaziyeti, Rusiyeniñ Qırımda yapqan qanunsız areketlerini muzakere etmey».
Nikolay Polozov – Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda bir çoq davada, şu cümleden Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznıñ işinde imayeci olğan Rusiye advokatıdır. Rusiye akimiyeti oña basqı yapqanını bildirgen edi.
Noyabr 3-de Polozov Qırımda oña nisbeten taqiqat tedbirleriniñ keçirilmesi içün mahkeme oturışınıñ künü belgilendi, dep bildirdi.
Qırım işğalinden soñ yarımadada mustaqil jurnalistler, qırımtatar faalleri ve Meclis azalarında tintüvler sıqlaştı. Ukraina Tışqı işler nazirligi (TİN) Ukrain vatandaşları işğal olunğan Qırımda taqip etilgenlerinden raatsız olğanını beyan etip, basqılarnı toqtatmapa çağırdı. Bunıñnen beraber TİN Dünya toplulığına muracaat etip, bütün mumkün olğan siyasiy ve uquqiy imkânlar ile Rusiyege tesir etmege, onıñ totalitar usullarınen insan aqları ve söz serbestligini yoq etmesini toqtatmağa, ve apis etilgen ukrain siyasiy mabuslarnı azat etmege çağırdı.


text:
Ukraina Yuqarı Radası 2017 senesi içün devlet bücetini qabul etti
Ukrainanıñ Yuqarı Rada deputatları dekabr 21 künü aman-aman saat 5:00 saba 2017 senesi içün devlet bücetini qabul etti. Oña 274 millet vekili rey berdi, dep haber ete Radio Svoboda.
Bücet leyhasını «Petro Poroşenko Blokı», «Narodnıy Front», «Vidrodjennâ», «Radikal fırqa» ve «Volâ narodu» fraktsiyalatı destekledi. Öz nevbetinde, «Rodina», «Samopomiç» ve «Muhalifet blokı», evel beyan etkenleri kibi, leyhanı red ettiler.
Rey berüvden soñra spiker Andriy Parubiy öz işdeşlerini hayırladı.
«Bu murekkep ve yuqusız gece buña lâyıq edi. Biz kelecek sene içün bücetni qabul ettik. Qayd etmege isteyim ki: bu sadece inkişaf büceti degil. Bu Ukrainanıñ mudafaa büceti. Bu bütün serbest dünyanıñ mudafaa büceti. Ve biz, oña rey berip, destegimizge muhtac olğan, cebedeki bizim yigitlerimiz içün rey berdik», – dedi Parubiy.
Bücet komiteti devlet bücetiniñ soñ şekilini tek saat 4:00 saba azırlap berdi. Bundan ögüne parlament vekilleri Bücet ve Bergi kodekslerine kerekli deñişmelerni kirsete ediler.
Kelece yılnıñ büceti qabul etilmezden ögüne, Yuqarı Radada bir-qaç kere teneffüs ilân etile edi.
Bundan ögüne salı künü deputatlar, dekabr 20 künü aqşam toplaşuvında, kün mevzularınıñ episi soñuna qadar baqılğance çalışmağa qarar alğan ediler.
Yıl evelsi 2016 senesiniñ devlet büceti te 2015 senesi 25 dekabr gecesi qabu etilgen edi, 2015 senesi de kelecek yılnıñ büceti gece qabul etilgen edi.


text:
Qamaçav iştirakçileri yarımadağa erzaqnı ketirgenlerniñ cedvelini tizecekler
ATR telekanalınıñ müdiri, Qırımnıñ «erzaq qamaçavı»nıñ teşebbüsçilerinden biri Lenur İslâmov yarımadağa malnı ketirgenlerniñ cedveli peyda olacağı aqqında bildire.
Bu aqta o Herson vilâyeti «Çonğar» kiriş noqtasında Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, yaqında işbu cevdel tilizilip, aşkâr etilecek.
İslâmov işğal etilgen Qırımğa Hersondan qatnağan taksi aydavcılarınıñ ilerideki işi ile bağlı bazı planlarnı qayd etti.
«Qırımğa kirecek qıta taksileriniñ mahsus belgisi olacaq. Belgisi olmağanlar – kiremez», – dedi o.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.
Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksenov qamaçav teşkilâtçılarınıñ areketlerini takbih etti ve aqılları yerine kelecegine ümüdini bildirdi. Onıñ aytqanı kibi, Qırım akimiyeti ukrain malınıñ yoq olması neticesinde fiyatlarnıñ köterilmemesini taqip etecegini qayd etti.
Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti böyle areketlerni takbih ete, amma yarımada sakinleri «erzaq qamaçavı»nıñ aqibetlerini duymaz, dep tüşüne.


text:
İlânlar
İşğal etilgen Qırımda Ukraina vatandaşları aqqlarınıñ qoruvı: uquq qorçalayıcılarnıñ esabatı
11 Qara qış ayı, 15:43
Dekabr 22 künü “2016 sene içün HSN faaliyetiniñ esabatı” Ukraina haber siyaseti Nazirligi vekilleriniñ press-konferentsiyası keçecek
22 Qış ayı, 10:00
Halq ögünde keçirilecek diplomatiya – Qırımda insan aqqlarınıñ qoruvı içün esas alet kibi
14 Qış ayı, 11:52
UA/TV tış yayınlav kanalınıñ qırımtatar muarririyeti işini başlay
13 Qış ayı, 09:34
Andriy Saharov: kelecekke baqtırılğan baqış
9 Qış ayı, 09:00
“Ğirki jnıva” filminiñ temsil tedbiri
22 Boş ay, 14:28
“Qırım işğalden soñ. Devlet siyaseti, çağıruvlar, qararlar ve areketler. Beyaz kitap” araştırmasınıñ temsil tedbiri
18 Boş ay, 14:02
Noyabr 10 künü – haber reitegratsiyası leyhaları ömürge keçirilüvi mevzusında Ukraina haber siyaseti Nazirligi vekilleriniñ brifingi
9 Boş ay, 14:13
Qırımtatar yazısı ve medeniyeti Kününe HSN ukrain ve qırımtatar halqı munasebetleri aqqında tarihiy sanalaştırma baquvını teşkil ete
4 Boş ay, 09:49


text:
Brïtanïyanıñ Nottïngem qalasında Bobbï attı mısıq 60°S qosılğan kir maşïnada «jwılıp», din aman şıqqan. Bengal tuqımdas mısıqtıñ qojayını Lïza Kïf mısığınıñ kir maşïnanıñ işine kirip alıp, pırıldap uyqığa ketkenin bilmey qalğan. Agregattan qattı dıbıs şıqqanda ğana kir maşïnanı toqtatqan. «Şwdı estigennen keyin men derew as bölmege barıp, kirdiñ işinde Bobbïimniñ jwılıp jatqanın kördim. Jantalasıp kir maşïnanı toqtatıp, onı şığarıp aldım»-deydi Lïza. Kir jwatın maşïna mısıqtıñ demalatın süyikti jeri eken. Qojayını derew onı därigerge aparğan. Mısıq kir maşïnada eki mïnwttay bolğan. «Bul oqïğa Bobbïdiñ kir maşïnağa degen maxabbatın tıydı. Qazir mısığım oğan jolamaydı»-deydi qojayını.
Derekköz: BBC.
Tegï: Älemde talay qızıq bar,
Kommentarïï


text:
Mädïna älewmettik jelidegi jeke paraqşasında akademïk atası men balasınıñ swretin jarïyalay otırıp «Ülken adamızdıñ jaña kitabı...» ,-dep jazba qaldırğan.
Eske sala keteyik, 2014 jılı änşi Madïna Sädwaqasova men rejïsser, tekti jerdiñ azamatı Oljas Smağulov otaw qurğan bolatın. Oljas belgili jazwşı Qabdeş Jumadilovtıñ twğan nemeresi. Büginde Oljas pen Mädïna bir bala tärïbelep otır.
Avtorı: Abay Aysara
Tegï: Teatrlar, murajaylar, körmeler,
Kommentarïï
-
BEYSEN2016-02-10 18:55:09Joğardağı materïyalda qatelik köp jür ğoy, jazıp bolğan soñ anıqtap bir qarap şığw kerek. olay etpegen jağdayda birer qateliktiñ özi oqwşğa keri äserin qaldıradı.


text:
Moskvada mahkeme «İslam azatlığı Firqası» işi boyunca öz qararını ilân etecek
Çarşenbe künü iyülniñ 30-nda Moskva şeer mahkemesi «Hizb ut-Tahrir al-İslami» firqası azaları tarafından akimiyetniñ zapt etilüvi ve Anayasa qurumınıñ zorbalıq ile deñiştirilüvinen bağlı iş boyunca öz qararını ilân etecek. Bunı Paдиo CBoбoдa bildire.
Taqiqatçılarnıñ fikirince, dört mahkum etilgen şahıs bir qaç yıl içinde Moskva ve civarında yasaq etilgen teşkilâtnıñ blüklerini açıp, azalarını silâlandırğanlar. Esas maqsadları Rusiye Federatsiyasınıñ devlet organlarını devirip, akimiyetni öz eline keçirmek edi.
Mahkum etilgenlerniñ özü teşkilât azaları olğanını inkâr etmeyler, amma Rusiye akimiyetni zapt etmek maqsadları yoq edi, deyler.
Rusiye Qırımnı işğal etken soñ, Hizb ut-Tahrir firqasınıñ çoqusı azaları yarımadanı terk ettiler. Ukraina territoriyasında bu halqara teşkilât yasaq degil.


text:
Qırım.Aqiqat teleleyhası: Qırımda ticaret – er şeyni ğayıp etmek
Qırımda ukrain iş adamlarından mülkni tutıp alalar. Bu kibi «milliyleştirüv» işğal etilgen Qırımnıñ iqtisadiyatını qorçalamağa yardım etermi? Ne sebepten Qırımnıñ «Rusiye» akimiyeti ticaretke qanunsız sürette keder ete? İşğal etilgen Qırımdan Rusiye bücetinde olğan ziyan nasıldır? Ve yarımada diger memleketke qoşulğanından soñ, ufaq ticaret vaziyeti ne?
Bu aqta söz «24» haberler telekanalında «Qırım.Aqiqat» leyhanıñ yañı yayınında ketecek.
Studiya musafirleri – Ukraina halq deputatı Andriy Sençenko ve Strategik taqiqatlarnıñ milliy universitetiniñ müdir muavini Yaroslav Jalilo.
Leyha cumaertesi künü saat 18:30 (19:30 Aqmescit vaqtı boyunca) ve bazar künü saat 11:30 (12:30 Aqmescit vaqtı boyunca) efirge çıqa.
Azatlıq Radiosınıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırımnıñ vaziyetini bilmege istegenler içün işlep çıqarıldı.


text:
Änşi Änel Arınova otbasılıq ömirinde köptegen qïındıqtıñ bolğanın ayttı. Munımen qatar, süyiktisimen birneşe ret ajırasıp, qayta qosılğanın tilge tïek etti. Dese de, jas jubaylar waqıt sozbay resmï ajıraswdı jön körgen eken.
“KeşYou” tobınıñ eks solïsi Änel Arınova 2014 jılı turmısqa şıqqan bolatın. Büginde Ïmran esimdi eki jastağı balasın jalğız özi tärbïelep jatır. Ol “Suxbat” bağdarlamasında süyiktisimen ajırasıp ketkenin ayttı. Birneşe ret qayta qosılsa da, sıyları jaraspay qoştaswdı jön körgen eken.
Änşi jalğızbastı ana bolsa da, balasına qamqorşı jandardıñ köp ekenin aytadı.
“Meniñ balamnıñ jäne otbasımnıñ köñil-küyi tikeley özime baylanıstı. Mağan kimniñ, ne aytatını bäribir. Eger kün sayın älewmettik paraqşama jazılğan pikirlerdi oqıp otıratın bolsam, odan asılıp ölgenim artıq bolar edi. Mümkin qarapayım, eşkim tanımaytın adam bolsam, munday qïnalmas pa edim”, – deydi Änel Arınova.
Munımen qatar, änşi “jalğızbastı ana” degen sözge bola eş qımsınbaytının ayttı. Jağımsız närselerdi şetke ısırıp, özin tek jaqsı dünïelermen qorşawğa tırısatındığın jetkizdi.
“Men tanımal adam bolğandıqtan, özgege ülgi bolwım kerek. Meni kişkene balalar da oqïtının jaqsı bilemin. Jağdayım däl osılay bolıp tur. Bul jağınan özim bolmasam da, tärbïe alğan otbasım ülgi boları anıq. Tolıqqandı otbasında tärbïe aldım.
Äyel adam bolsam da, ïile almaymın. Mıqtı bolıp üyrengenmin. Bul kemşiligimdi tüzetwge tırısıp jürmin. Barlığı däl men sïyaqtı bolwı kerek dep aytpaymın. Biraq bizde köp jağdayda ünsiz qalatın qızdar köp. 50%-dan joğarı desek te boladı. Olar otbasında qanday jağday bolsa da, şıdamdılıq tanıtwğa tırısadı. Biz qayda baramız? Bizdiñ erkekter şe?” – deydi änşi.
Budan özge Arınova “KeşYou” tobınıñ qızdarın twğan siñilderindey körip, ärdayım jaqsı qarım-qatınasta bolwğa tırısatının aytıp ötti.
Derekközi: stan.kz
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Aqmescitte qırımtatar müzeyiniñ adını deñiştirdiler
«Qırımtatar sanatlar müzeyi» likvidatsiyasından soñ adını deñiştirdi. Endiden soñ onıñ adı – «Qırımtatar medeniyet-tarih mirasınıñ müzeyi» Qırım Cumhuriyetiniñ Devlet bücet müessisesidir, dep haber ete QHA.
Müzey hadimleri bildire ki, al-azırda müessiseni Rusiye qanunlarına köre ğayrıdan qayd eteler.
Yanvar 27-de müzeyde bu yılnıñ ilk sergisi açıldı. Sergide qırımtatar ressamı Ali Bekirovnıñ eserleri numayış etilgen.
İşğal etilgen Qırımda eki teatrniñ adını da deñiştirdiler. Aqmescitteki Qırım Akademik Ukrain muzıkalı teatri «Qırım Cumhuriyetiniñ Devlet akademik teatri», Gorkiy adına Rus akademik muzıkalı teatri ise «Qırım akademik drama teatri» oldı.
Aqmescitteki Qırımtatar akademik muzıkalı-drama teatri de adını deñiştirip, devlet teatri olacaq.
Kendi adını yalıñız Franko kütüphanesi qaytarıp oldı.


text:
Qırım insan aqları bağ gruppasınıñ azaları Aqmescitte yaqalanğan musulmanlarnı qorçalaycaqtır
Qırım insan aqları bağ gruppasınıñ azaları, advokat Edem Semedlâyev ve zenaatdaşı Emil Kürbedinov, Aqmescit rayonında yaqalanğan musulmanlarnı qorçalaycaq olalar. Bunı advokat Edem Semedlâyev Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Tünevin Qırımda beş qırımtatarı yaqalandı. Ekisiniñ añlaşma boyunca advokatı bar, üçüniñ tayin etilgen advokatları mevcut. Al-azırda advokatlarnı qıdıramız», – dep ayttı Semedlâyev.
Advokatnıñ aytqanına köre, olar öz zenaatdaşlarını yaqalanğanlarnıñ soy-soplarına tevsiye etecek olalar.
«Müşterim Cemadinov Emil Rusiye Anayasasınıñ 51-inci maddesine esaslanıp, bir de bir malümat bermey, çünki taqiqatnıñ onıñ qabaatını isbatlaycaq delillerini bilmey», – dep bildirdi Qırım.Aqiqatqa Edem Semedlâyev.
Emil Kürbedinov Teymur Abdullayevniñ menfaatlarını temsil etmek niyetinde. Onı Rusiye Ceza kodeksiniñ eñ ağır 205.5 maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca qabaatlaylar. Abdullayev terrorist bölüginiñ teşkil etmesi ile qabaatlana.
Qırımda oktâbr 12-de beş musulman qorantasınıñ evinde tintüv keçirildi. Beş erkek yaqalandı: Rustem İsmailov, Uzair Abdullayev, Teymur Abdullayev, Emil Cemadinov, Ayder Saledinov.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Almatı kofexanasına kelgenderdiñ biri kişkentay büldirşinge kalyan şektirip jatqanın körip, jağasın ustadı.
Bul twralı yvision.kz platformasın paydalanwşı Nurayım Baqıtjanova mälim etti.
Foto avtorı öziniñ esimi atalmawın qaladı. Ol bul jağa ustatarlıq jağdaydı almatılıq kofexanadan körgenin ayttı. Birinşi fotodan kişkentayğa bas qatırmaytın anasınıñ (mümkin twısı) büldirşinge kalyan usınğanı anıq körinedi. Al ekinşi fotoda balaqay tütinin işke tartıp jatqanı bayqaladı”, – dep jazdı Baqıtjanova.
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
ZNO bermege istegen qırımlılar içün qıtaiy Ukrainada meskenni kirağa almağa azırlar
Ukraina aliy oquv yurtlarına kirmek içün Qıtaiy Ukrainada ZNO bermege istegen Qırım mezunlarına meskenni kirağa tutmağa azırlar.
Bunı Qırım.Aqiqatqa Halqara ukrain mektebinde bildirdiler. Mında ukrain attestatını elde etmege istegen Qırım mezunlarına distantsion tasilge keçmege tevsiye eteler.
Mektep müdir muavini Galina Parhomenko aytqanı kibi, şimdilik mektep memuriyeti ve Ukraina tasil nazirligi Qırım mezunları içün ZNO berüv yerini daa belgilemediler.
Parhomenko şunı da qayd etti ki, Herson ya Zaporojye vilâyeti ola bile, talebeler içün mesken de şu yerlerde qıdıralacaq eken.
Halqara ukrain mektebiniñ müdir muavini aytqanı kibi, künde olarğa Qırımdan 15 talebe, amma yalıñız 40-qa yaqın mezun muracaatta bulundı.
Qırım mezunları 2015 senesi mart 1-ne qadar qıtaiy Ukrainada yerleşken diger oquv yurtlarında da ğıyabiy oquşqa başlamaq içün ariza bere bileler. Berilgen malümatqa köre, 11-inci sınıf talebeleri fevral 10-na qadar ariza bermeli, çünki ZNO qayd işleri yalıñız fevral 20 kününe qadar devam etecektir.


text:
«Abaylañız, sïır!» komedïyasında bastı röl üşin Bayan Esentaeva semiz qızdıñ rölin oynadı. Ol üşin arnayı grïmniñ kömegimen 60 keli salmaq qosqan bolatın.
Gülnär Dwsmatova «Knïga legend: Taïnstvennıy les» fïlminde ğajayıp keyipkerdiñ rölin somdadı.
Nurtas Adambay oynağan Säbïna kelinniñ beynesi utımdı şıqtı. Bul fïlm qomaqtı qarajat jïnağan bolatın.
Däwlet Äbdiğaparov fïlmderde jürekti batırlardıñ, qaharmandardıñ rölin oynaydı. Boyı eki metr akter - tarïxï kïnolarğa layıq adam.
Änşi Maqpal Ïsabekovanıñ alğaşqı röli öte sätti şıqtı. Röl üşin ol arnayı jattığw sabaqtarın üyrengen bolatın. Al körermen onı akterlik qırınan tanıdı.
Farxad Äbdirayımov ta ertegidegi jınnıñ rölin somdaydı. Onıñ beynesine köp mölşerde grïm jumsalğan bolatın.
«Jawjürek mıñ bala» tarïxï fïlmde batır qızdıñ rölin somdaw üşin näzik arw Quralay Anarbekova er minezdi qızğa birden özgerdi.
Sanjar Mädïev «Marko Polo» telexïkayasında oynaw üşin birneşe ay saqalın ösirdi.
Tegï: Kïno jäne TV,
Kommentarïï


text:
Ukrain diasporası iyün 10-da bütün dünyada «Stop Putin! Stop cenk!» aktsiyasını keçirecek ola
Ukrain diasporası iyün 10-da, cuma künü bütün dünya boyunca «Stop Putin! Stop cenk!» aktsiyasını keçirmek teşebbüsini bildirdi. Merasim Kiyev vaqtınen saat 18:00-de başlanacaq.
«Kiyevde aktsiya Mustaqillik Meydanında(Maydan Nezalejnosti) stela yanında, saat 18:00-den başlap keçirilecek. Aktisya iştirakçileri ğarbiy siyasetçilerge Rusiyeni Ukrainadan askerlerini ve arbiy tehnikasını tolusınen çıqarmağa mecbur etmek, OSCE nezaret missiyasını qaviyleştirmek ve onıñ işini künde 24 saatqa qadar uzattırmaq, OSCE missiyasını Ukraina vaqtınca nezaret astında tutmağan rusiyeli-ukrain sıñırınıñ qısmına yibermek, Rusiye Minsk añlaşmasını ömürge keçirmegeni sebebinden Rusiyege qarşı sanktisyalarnı devam ettirmek talabınen muracaat etecek», – dep bildire teşkilâtçılar.
Kiyevde aktsiya «İnsanlarnıñ Küçü» siyasiy firqasınıñ temsilcileri, «Ukrain legionı» cemaat teşkilâtı tarafından teşkil etile.
Donbassta arbiy faaliyet 2014 senesi aprel ayından başlap alıp barıla. O vaqıt Ukraina ükümeti Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ qısmında terrorizmge qarşı ameliyat keçirecegini ilân etti. Donbassnıñ bazı meskün yerlerini, hususan Donetsk ve Lugansknı, Rusiye tarafından desteklengen silâlı taqımlar işğal etti.
Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ malümatına köre, dava neticesinde tahminen 10 biñ adam elâk oldı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Kiyevde Qırım işğali aqqında kitapnı taqdim ettiler
Aprel 20-de Kiyevde taqdim etilgen neşirniñ adı «Qorqu yarımadası: işğal ketişatı ve Qırımda insan aqlarınıñ bozulması» oldı. Müellifler arasında – uquq qorçalayıcılar Sergey Zayets, Tatyana Peçonkik, Darya Sviridova, Olga Skripnik ve Aleksandra Matviyçuk, olar oquyıcılarğa kitapnı tanıttılar, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Bizim içün kitapnıñ yazılması içün soñki yıl devamında Qırımda olıp keçken adise-vaqialarnı toplamaq ve bir tertipke ketirmek müim edi. Bizler bu kitapqa «Qorqu yarımadası» adını berdik, çünki Qırımda andaki vaziyetke razı olmağanlarnı qorqutmağa tırışalar», – dep ayttı İnsan aqları malümat merkeziniñ idare yolbaşçısı Tatyana Peçonçik.
Onıñ aytqanına köre, dünya toplulığına işğal etilgen yarımadadaki vaziyetni tanıtmaq içün kitapnı halqara meydanlarda tarqatacaqlar.
ИздaHиe ««Qorq yarımadası» 4 bölümden ibaret: «Qırım işğali: zapt ketişatı», «Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar işğaliniñ halqara uquq tarafları», «İşğal aqibetleri: siyasiy taqipler sisteması», «Bir yıldan soñ: Qırımda insan aqlarınıñ bozulması».Cemi olaraq kitapnıñ 400 nushası neşir etildi. Al-azırda neşir müellifleri daa bir nushanı bastırmaq içün maddiy yardım qıdıralar. Neşirni İnternet ağında da derc etecekler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Qırım Rusiye nezareti altına keçken soñ yarımadada FSB hadimleri jurnalist, faal, cemaat erbaplarını sorğuğa çeke ve evlerinde tintüv keçire. Uquq qorçalayıcılar bunı «başqa fikir saipleri ile küreş» dep adlaylar.


text:
UMDİ (UMMA) müftisi Qırımdaki dindaşlarına «işğalniñ acele bitmesini» tiledi
Ukraina musulmanları diniy idaresi (UMMA) müftisi Said İsmagilov işğal etilgen Qırım ve Donbassta yaşağan dindaşlarını hayırlap, «işğalniñ acele bitmesini» tiledi.
«Muqaddes Qurban bayram künü Ukraina musulmanları adından işğal etilgen Qırım ve Donbassta yaşağan ukrain musulmanlarını hayırlayım. Olarğa sulh ve Yüce Rabbimizniñ minnetini tileyim. Allah dua, oraza, qardaşlarımıznıñ çalğan qurbanlarını qabul etsin. Ümüt etemiz ki, yaqın vaqıtta Ukraina regionlarınıñ işğali soñuna yeter ve biz kene de yaqında olacaq bayramlarnı Qırım ve Donbass musulmanları ile beraber qarşılaycaqmız», – dedi Said İsmagilov Qırım.Aqiqatqa.
Qırımtatarlarnıñ yetekçileri – Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov bu sene, bıltır olğanı kibi, yarımada işğalinden ve Rusiye akimiyetiniñ Qırımğa kirmek yasağından sebep, Qurban bayramnı Kiyevde qayd ettiler.
Qurban bayram – acılıqnıñ soñunda, Oraza bayramdan 70 künden soñ qayd etilgen musulman bayramıdır.


text:
İslâmov: tintüvler küreş ve Qırım qamaçavını toqtatmaz
ATR telekanalınıñ saibi Lenur İsâlmov noyabr 2 künü Rusiye mahsus hızmetleri tarafından şirketlerinde, Qırım ve Moskva evlerinde keçirilgen tintüvlerni izaatlap, bu areketler Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq aktsiyasını toqtatmaz dep ayta.
Bu aqta o Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba efirinde bildirdi.
«Tintüvler ya da daa bir şeynen bizni qorquzmağa mümkün degil. Bir vaqıtları mında yaşağan ve ileride de yaşaycaq qartana ve qartbabalarımıznı qorquzıp olamağanları kibi. Faydasız ikâye», – dey o.
O böyle areketlerge azır olğanını qayd etti.
«Bütün bunı yapmağa başlağanımda buña azır edim. Çünki ruslar ile olğan çeşit «añlaşmalar»nıñ neticesi olmay, tek qırımtatarlarda degil, dünya boyunca neticeleri kimsede olmay. Nafile. Rusiye ile añlaşmalarğa kâğıt bile yazıq», – dedi İslâmov efirde.
Evel noyabr 2 künü Qırımda ATR telekanalınıñ hadimleri, İslâmovnıñ ana-babasınıñ evinde ve Moskvadaki oğlu yaşağan evinde keçirilgen tintüvler aqqında bildirilgen edi. Birazdan tintüvler İslâmovnıñ bütün şirketlerinde FSB tarafından oña nisbeten açılğan cinaiy işniñ çerçivesinde keçirilgeni aqqında malümat peyda oldı.
İslâmovnıñ fikrine köre, işbu areketler – onıñ Kremlge qarşı mevamınıñ neticesi ve onıñ tarafından teşkil etilgen Qırım qamaçavına cevaptır.
Rusiye Merkeziy bankı saytında ATR telekanalınıñ saibi, iş adamı Lenur İslâmovnıñ «Just Bank» şirketiniñ bank ameliyatlarınıñ keçirilmesine litsenziyanıñ qaytarılması aqqında malümat peyda oldı.
Şimdi İslâmov qıtaiy Ukrainada yaşay ve sentâbr 20 künü başlanğan Qırım qamaçavınıñ teşebbüsçilerinden biri ola.
Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay.


text:
Qırımda yarıqnıñ kesilmesi martnıñ soñuna qadar devam etecek
Qırımda elektrik mart 30 kününe qadar sıñırlı olacaq. Bu aqta «Krımenergo» şirketiniñ matbuat hızmeti bildirmekte.
«Elektrik ağlarınıñ tamir işleri devam etkeni sebebinden, 2016 senesiniñ mart 30 künü, Qırım boyunca operativ limiti 380 MVt qadar qısqartılacaq. Hatırlatamız, yarıq eñ çoq mart 24, 25 künleri kesilecek», - dep aytıla mesacda.
«Krımenergo»da qayd etkenleri kibi, bu vaqıtqa sanayı işhaneleri, orta ve kiçik biznes müessiseleri, elektrik naqliyatı ve başqa içtimaiy ceetten emiyetli, strategik taraftan müim olmağan istimalcılar yarıqtan kesilecek.
Qırım fevqulade vaziyetler nazirliginde haber etkenlerine köre, mart 24 künü, elektrik 105 MVtqa qadar sıñırlı olğanı sebebinden, Aqmescit boyunca bütün ocaqlar söndürülgen edi.
Keçken afta Qırımda yarıq kesilmesini yañı tolqunı başlandı.
2015 senesiniñ dekabr 30 kününden başlap, Ukrainadan Qırımğa elektrik energiyasınıñ kelmesi toqtatıldı. Bugünki künde Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım kendi generatsiya, Rusiyeden generator tertibatı ve Kubandan yapılğan energo köpüriniñ yardımı ile teminlene. Köpür böyle yükke dayanamay, bundan sebep sıq olğan qazalar yüz bermekte.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Merïlïn Monro
1954 jılı äygili aktrïsa ekinşi ret turmısqa şıqtı. Tañdawı tüsken küyew jigiti beysbolïst Djo Dï Madjo bolatın. Merïlïn asta-tök toydan ğana emes aq fatalı köylekten de bas tarttı osı kezde. Ol bar bolğanı 250 dollar turatın qara köylek kïgen.
Sara Djessïka Parker
Sara Djessïka Parker men Mettyu Broderïk 20 jıl burın üylengen. Gollïvwdtağı berik otbasılardıñ biri. Biraq aktrïsa toyına qara köylek kïgenine ökinedi eken. Birneşe suxbatında waqıtta keri qaytara alsa öz toyına tek aq köylek kïetinin aytqan-dı.
Lïbertï Ross
Lïbertï Ross Givenchy qar köylegin kïgen. Aksesswar retinde qızıl rawşandardı alğan.
Ellen Pompeo
«Anatomïya strastï» serïalınıñ juldızı Krïs Ayverï ekewiniñ toyınıñ swretterin 10 jıldan keyin jarïyaladı.
Şeney Grayms
Alğaşqılardıñ biri bolıp qara köylek kïgen qalıñdıq. Onıñ tüsiniginde qara tüs erli-zayıptılardıñ nekesin nığayta tüsedi.
Şerïl Kowl
Al Şerïl Kowlğa qara tüsti köylek baqıt äkelmedi. Ol Jan-Bernard Fernandes-Versïnïmen eki jıldan keyin ajırasıp ketti.
Tïna Terner
Al Tïnanıñ joldası Ervïn Bax qara köylekti qalıñdığına özi dayındağan.
Avrïl Lavïn
Avrïl ekişi ret änşi Çed Kryugerge turmısqa şıqqanda qara köylek kïgen. Biraq ekinşi nekesi de sätsiz ayaqtalğan.
Derekköz: www.cosmo.ru
Kommentarïï


text:
Keleceği olmağan iş: Suvdağda qırımtatar faaliyetçisiniñ kafesini yıqalar
Suvdağda Kolhoz plâjınıñ yanında bölgede belli olğan qırımtatar faaliyetçisi, hayratçı, bölgedeki musulman cemaatınıñ reisi Smail Abduramanovğa ait «Esanna» kafesini yıqalar. Bunıñ resmiy sebebi – deñiz kenarındaki yüz metrlik zonada bulunğan binalarnıñ demontajıdır.
Smail Abduramanovnıñ qızı Fatme Saliyeva, Qırım.Aqiqatqa ikâye etip: «Bu akimiyet tarafından pekitilgen yalı kenarında yıqtırılmasına qarar berilgen birinci obyekttir. Bu mesele boyunca mahkeme davası daa devam ete, lâkin akimiyet, mahkeme qararını beklemeyip, kafeni yıqıp başladı», – dedi.
Qırımnıñ Rusiyege tabi yolbaşçısı, obyektlerniñ yıqtırılması boyunca qararlar cemaat, uquqqoruyıcı organlar, deputatlar ve yerli icra akimiyetiniñ iştirakinen qabul etilecekler, dedi. Lâkin Abduramanovlar qorantasınıñ malümatına köre, olarnıñ evinde bu mevzuda muzakereler yapılmadı.
Akimiyet, mahkeme qararını beklemeyip, kafeni yıqıp başladıFatme Saliyeva
Fatme Saliyeva şöyle qayd ete: «Babam şeer içün çoq faydalı şeyler yaptı. Mektepniñ tamiri içün para berdi, temizlev yapıları içün 200 biñ hrivna ve aynı miqdarda paranı qazanlı soba hanesine ayırdı, Şeer fonduna büyük para qoydı. Suvdağnıñ Yañı Maalle massivinde yol yasattı. Şeerge köstergen yardımnıñ cemisi million hrivnadan bayağı ziyadedir. Ya adiy adamlarğa em maddiy, em de diger ceetlerden ne qadar yardım etti? Şeer şurasınıñ deputatı edi. Şeerde o, belli cemaatçı ve hayratçıdır».
Cemaatçı, işini zenginleşmek içün degil de, şeerniñ inkişafı içün yapqanını iddia ete.
Er vaqıt kelecek içün çalışa edim, şimdi ise onı menden tutıp alalarSmail Abduramanov
Smail Abduramanov Qırım.Aqiqatqa: «Aman-aman bütün paralarımnı inkişaf içün sarf ete edim. Şimdi kafemni yıqqan yerlerinde 1989 senesinden berli çalışam. Başta adiy şiş kebapçı olıp çalıştım. Er qazanğan kâpigimni işke qoya edim. Plâjnı sekiz metrge kenişlettim. Andan 500 yük maşinası topraq çıqartıp, qum ketirttim. Plâjnı abadanlaştırdım. Tireme divarını pekittim. Cemiyet ayaqyolunı yaptırdım. Kestane tereklerini saçtım. Olarnı almaq içün mahsus Kavkazğa bardım. Kelecek içün çalıştım. Qorantamnı da işke celp ettim. Qorantam ise balaban – beş bala ve yigirmi beş torunım bar. Qorantamıznıñ işinde sezonda altmış kişi resmen qayd etilip çalışa. Er vaqıt kelecek içün çalışa edim, şimdi ise onı menden tutıp alalar», – dep ikâye etti.
Kafe içün çekken qasevetler cemaatçınıñ sağlığına tesir etti. O, hastahanege yatmağa mecbur oldı.
Qırım insan aqları boyunca alâqa grubunıñ koordinatorı Abdureşit Cepparov kafe yıqtırılğan yerni ziyaret etti.
Aq-uquq qorçalayıcısı, Qırım.Aqiqat içün vaziyetni izalap: «Smail Abduramanov çoqtan berli qırımtatar milliy areketinde iştirak ete. Teessüf ki, añlağanım qadar, topraqnıñ kirası içün kerek olğan vesiqanıñ olmağanı, kafesiniñ yıqtırılması içün sebeplerden biri oldı. Binanıñ özünde saiplik aqqını isbatlağan vesiqa bar, binanıñ tübündeki topraqnı ise, aytqanına köre, bütün kerekli uyğunlaştırmaları olsa da, yerli akimiyet türlü sıltavlar ile oña kirağa bermedi. Pekitilgen yalı kenarındaki pek çoq binalar arasında o, eñ çoq aq qazanğan vatandaşlardan biridir. Şeerniñ inkişafına qoşqan issesine köre, oña qarşı böyle şey yapmaq, insafsızlıqtır», – dedi.
Qırımnıñ Rusiyege tabi yolbaşçısı Aksönov: «Yüz metrlik zonada qanuniy olaraq bulunğan, inkişaf içün mania olmağan, bergiler tölegen ve plâjğa qatnamağa keder etmegen bazı obyektler Devlet şurası tarafından qanuniyleştirile bilecekler», – dep farz etti, lâkin: «Aynı zamanda yıqtırılğan obyektlerniñ topraqlarında bundan soñ iç bir qurucılıq yapılmaycaq», – dedi .
Fatme Saliyevanıñ malümatına köre, qoranta daa Ukraina mahkemesiniñ qararına binaen deñiz yanındaki kafesini yıqtı ve, akimiyetnen uyğunlaştırıp, plâjdan uzaqça yerde yañısını qurdı. Şimdiki akimiyet ise bu yañısını da yıqa.
Polis kafemiz yanında «maski-şou» yaptı. OMON ve polis, bütün etrafnı qamaçavğa alıp, adamlarnı yibermedilerFatme Saliyeva
Fatme Saliyeva Qırım.Aqiqatqa: «Dekabrniñ 29-nda polis kafemizniñ yanında «maski-şou» yaptı. OMON ve polis bütün etrafnı qamaçavğa alıp, adamlarnı yibermediler. O künden başlap, demontaj devam ete. Bundan soñ nasıl çalışacaqmız – aqlıma bile kelmey», – dep ikâye etti.
Yerli akimiyet, 19.11.2014 tarihlı 15677/17/82001-İP nomeralı icra protsessi materiallarına muvafıq olaraq areket etkenini iddia ete. İcra mevzusı: izinsiz qurulğan yapılarnı yıquv ve Suvdağ şeer şurasınıñ topraqlarında yerleşken umumiy meydanlığı 0,08 ha olğan izinsiz zapt etilgen topraq arsasını azat etüv.


text:
Neygofnungstal
Neygofnungstal (ukraince BoлoдиMиpoBe, Heй-ҐoфHyHґcTaлb, rusça BлaдиMиpoBo, HeйroфHyHrcTaлb) - Qırımnıñ Qurman rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 104 kişi (2001 senesi).
Atıflar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
“Nur-Muqasan” tobınıñ jigitteri tatwlastı. Jıldar boyı dostıqpen atqarılğan jumıs jolda qalmağan sıñaylı.
“Wäde bere almaymın. Dese de, ömirde barlığı mümkin ğoy. Birge şığıp qalwımız da mümkin. Eñ bastısı, qazirgi tañda men jeke şığarmaşılığımmen aynalısıp jatırmın. Munımen qatar, “Nur-Muqasan” tobınıñ şığarmaşılığı da jalğaswda. Özimniñ jeke änderimdi köbeytwdemin. Alla buyırsa, küzge qaray küytaspamdı şığarıp, ülken bir jañalıqtarğa qol jetkizsem degen oyım bar. Eñ utımdı, xalıqqa unağan änge beynebayan tüsiretin bolamın”, – deydi Muqasan mırza.
Jwırda änşi önerdegi ağası Jeñis Seydollamen birigip dwet jazıptı. Änniñ tusawkeserin Marat Saqatovtı eske alw keşinde jasağan.
Derekköz: Stan.kz
Tegï: Juldızdar älemi, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Texas ştatınıñ turğını 12 jastağı Keytlïn Tornlï öte sïrek kezdesetin nawqasqa şaldıqtı. Keytlïn täwligine 12 mıñ retke deyin tüşkiretin bolğan. Osınıñ saldarınan sabaqqa barwdan qalğan jäne uyqısı da kürt naşarap ketken dep xabarlaydı ABC News silteme jasap vesti.ru. Därigerler bolsa,awırğanı üş apta tolğan qızdıñ bul jağdayın tüsindire almay otır.
Keytlïnniñ özi bılay deydi: «Men klarnet aspabın tartw üyirmesinen üyge kele jatıp tüşkire bastadım. Sol tüni men uyıqtap jatıp, 30-ğa jwıq ret tüşkirgenim esimde».
Al oqwşınıñ ata-anası qızdarınıñ densawlığı üşin qattı alañdawlı. Qızdıñ äkesiniñ sözine qarağanda, ol toqtamay 45 mïnwt boyı tüşkirgen.
Däriger mamandar Keytlïnniñ awırwı – ol jüykeniñ tartılwınıñ özgeşe türi ekendigin alğa tartadı. Alayda atalğan awırwdı emdewdiñ jolın usına almay otır.
Kommentarïï


text:
Alev Özdemir - Bundan Sonra
Sanatçı : Alev Özdemir
Türkü : Bundan Sonra
Etiketler : Alev Özdemir - Bundan Sonra türkü indir, Alev Özdemir - Bundan Sonra türkü dinle, Alev Özdemir türküleri, Bundan Sonra mp3 indir, Alev Özdemir türküleri Bundan Sonra türküsü, Bundan Sonra sözleri, Alev Özdemir mp3 dinle, Alev Özdemir download, Bundan Sonra bedava mp3, Alev Özdemir türkü sözleri, Alev Özdemir türkü dinle, Alev Özdemir son albüm indir
Alev Özdemir Türküleri
Alev Özdemir - Gel Gel
Alev Özdemir - Arguvan ın Yazısını Gül Edem
Alev Özdemir - Hasretine Türkü Yaktım
Alev Özdemir - Arguvan da Bahar Ola Yaz Ola
Alev Özdemir - Güzel Dost
Alev Özdemir - Kara Duta Yaslandım
Alev Özdemir - Elin Memleketi Bize Yar Olmaz
Alev Özdemir - Ölürüm Gülüm
Alev Özdemir - Alişan
Alev Özdemir - Bundan Sonra
Alev Özdemir - Diller Ali Ali Diyor
Alev Özdemir - Yavrum Sana Doyamadım
Alev Özdemir - Arzuhal Eyledim
Alev Özdemir - Maden Ocağı
Alev Özdemir - Gel Efendim


text:
Qazahistanda prezident saylavları keçe
Qazahistanda aprel 26 künü saylavlar keçe, beklenilgeni kibi neticede şimdiki prezident Nursultan Nazarbayev saylanılacaqtır.
Qazahistannıñ 74 yaşında olğan yetekçiniñ eki raqibi bar.
68 yaşında Turgun Sizdikov sabıq belediye memurıdır, Qazahistannıñ Kommunistik firqasını temsil ete. Başqası – 63 yaşında Abelgazi Kusainov – mustaqildir. Bundan evel memuriy vazifelerni eda ete edi, şimdi Qazahistan zenaat birlikleriniñ federatsiyasında reberlik ete.
Nazarbayev Qazazistannıñ mustaqilligi, 1991 senesinden berli prezidenti ola. Bundan evel bir qaç yıl sovet Qazahistannıñ başı edi.


text:
Food Ink kompanïyasınıñ meyramxanaları älemdegi eñ birinşi 3D-prïnteri arqılı basıp şığarılğan tamaq usınwşı boldı. Bul jerde aspazşılar kädimgi peştiñ janında turmaydı, al olardıñ kömekşileri dïzayner, swretşi, ïnjenerler. Tamaqtar arnayı pastadan äzirlenedi. Onıñ quramına kädimgi azıq-tülik qosılğan. Meyramxanadağı barlıq zat, tipti qasıqtar da 3D-prïnter arqılı basıp şığarılğan.
Jaña ülgidegi meyramxanalarğa qızığwşılardıñ köptigi sonşa, aşılmay jatıp üş künge tapsırıs alınğan.
Tutınwşılardıñ köñilinen şıqpağan dünïe meyramxanağa bir waqıtta on adamnıñ ğana otıra alatındığı boldı. Qonaqtarğa tek on tağam türi usınıladı. Olardıñ ärqaysısınıñ bağası 300 AQŞ dollarınan.
Stan.kz
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Lviv sakinleri – qırımtatarlarğa işğal yıllığında: biz mıtlaqa beraber olacaqmız
«Krım SOS» cemaat teşkilâtı ve «Lvivde Qırım evi» medeniy merkezi Rusiye tarafından Qırım işğali yıllığında Lviv sakinleriniñ qırımlılarğa «Mıtlaqa beraber olacaqmız» muracaatını yazdılar.
Yazıcı, student, aktör, jurnalist, çalğıcılar ve Lviv şeer yolbaşçısı Andriy Sadovoynıñ muracaatı qırımtatar tilinde yazılğan.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Bu sene Qırım mektepleri qırımtatar kitaplarını almaycaqlar – Gonçarova
Bu oquv yılında Qırım mektepleri qırımtatarca basılğan kitaplarnı almaycaqlar. Qırımnıñ Rusiye tasil, ilim ve gençlik naziri Natalya Gonçarova Krıminformdaki matbuat konferentsiyasında bildirdi ki, mektep dersliklerini yılnıñ soñuna qadar qırımtatarcağa tercime etmek kerekler, soñra «Prosveşçeniye» neşriyatı olarnı neşir etmege başlaycaq, dep haber ete «Krıminform».
Rusiye Federatsiyasınıñ tasil ve ilim naziri Dmitriy Livanov bir yıl evelsi Qırımnı ziyaret etip, kelecek oquv yılında qırımtatarca ve ukraince yañı ders kitapları olacağını vade etken edi.
Gonçarovanıñ aytqanına köre, kitaplarnı tercime etken gruppa teşkil etildi, mektep programmasınıñ bütün derslikleri qırımtatar tiline tercime etilecek: riyaziyat, fizika, himiya, biologiya ve digerleri.
«Müellif aqı bu dersliklerni bergen neşriyatlarğa ait. Olarnen iş tutmağa devam etecekmiz», – dep añlattı Gonçarova. Kitaplarnıñ basılmasına 49 mln ruble lâzim, olardan 15 mln rub endi elde etildi.
«Bu yılnıñ soñuna qadar tercime işlerini bitirmek içün bu para yeter», – dep ayttı nazir.
Onıñ bildirgenine köre, qıımtatar tiliniñ fakultativ olaraq ögrenilmesi içün derslikler oktâbr 1-ge qadar mektepler arasında dağıtılacaq, «ocağa usuliy derslik yeter».
Qırım tasil naziri dey ki, qırımtatar tilli mektepler çalışmağa devam ete.
«15 mektep bar ve 15 danesi çalışacaq. Bundan ğayrı, qırımtatarca tasil alğan 29 sınıfqa başlanğıç mektepniñ daa 3 sınıfı qoşulacaq», – dep ayttı Gonçarova.
Qırımtatar tilli mektepler 100% tolu degil. 464 talebeni sığdıra bilgen Qarasuvbazar mektebinde 299 talebe bar, Aqmescitteki mektepte 700 talebe yerinde 400 kişi oquy.


text:
Ğalımdar qulşılıq jasawdıñ adam densawlığına paydası bar ekenin däleldedi.Mamandar key jağdaylarda qulşılıq, tipti, Qudayğa senbeytin adamdardıñ da densawlığına payda beretinin aytadı.
Alayda är el ğalımdarı Qudayğa sıyınw kezinde adam organïzmine beriletin oñ äser mexanïzmi twralı türli pikir bildirip otır. Amerïkalıq ğalımdar «sıyınw terapïyasın» täjirïbeden ötkizip jatsa, Ïtalïya men Anglïya ğalımdarı buğan sın aytıp otır, dep jazadı mignews.com.
Ayta keteyik, Indiana University «Dintanw» departamentiniñ ğalımdarı Mozambïktiñ awıldı jerlerinde zerttew jürgizip, qulşılıqtan oñ äser barına köz jetkizgen. Olar jürgizgen täjirïbe kezinde 3 kereñ jäne 11 soqır - barlığı 14 kemtar adam sıyınwdan şïpa tapqan.
QazAqparat
Tegï: Älemde talay qızıq bar,
Kommentarïï


text:
Pwtïn osığan baylanıstı buyrıqtı keşe, 14 nawrız küni qorğanıs mïnïstri Sergey Şoygw men sırtqı ister mïnïstri Sergey Lavrovtı qabıldaw kezinde berdi.
«Qorğanıs mïnïstrligi öziniñ aldına qoyılğan mindetterdi tolığımen orındadı dep esepteymin», – dedi memleket basşısı. Ol sonday-aq Resey äskerï küşteriniñ şığarıla bastawı Sïrïyadağı sayasï kelisim procesi üşin jaqsı ıntalandırw bola alatınına ümit artatının bildirdi.
«Bizdiñ Tartwstegi teñiz äskerï küşteriniñ, Xmeymïm aerodromındağı avïacïya küşteriniñ bazalıq beketteri burınğı rejïminde jumıs istep tura beredi. Olar qurğaqtan da, teñizden de jäne äweden de jaqsı qorğalıp turwı tïis», – degendi qostı buğan Pwtïn.
Resey prezïdentiniñ baspasöz xatşısı Dmïtrïy Peskov jwrnalïsterge Resey äskerï küşterin şığarw Sïrïya lïderi Başar Asadpen kelisw arqılı jüzege asıp jatqanın jetkizdi. Eki eldiñ prezïdentteri bul jöninde telefon arqılı söylesken sözderinde kelisimge kelgen.
Kommentarïï


text:
Teledïdardan alayaqtarğa jem bolğan kezekti qurbandardı körgen sätimizde, boyımızdı “ basqa-basqa, bul aramzalar meni qurığına tüsire almaydı“ degenge uqsas maqtanış sezimi bïleytini anıq. Qwanwğa erte, sebebi, käsibï alayaqtar özderin aqıldı jäne saq sanaytın talay jandı aldawına tüsirip, sorlatıp ketetinin ömirdiñ özi däleldep otır. Ädette, alayaqtar bolaşaq qurbandarınıñ älsiz jerlerin özine qarsı qoldanw üşin, adam psïxologïyasın tübegeyli zertteydi. Bul, öz kezeginde, olardıñ käsipterin jaqsı ïgergendigin añğartadı.Eger, siz alayaqtar qurğan torğa tüsip qalmawdı közdeseñiz, qaltanı qağatın eñ tanımal ädistermen tanıs bolıñız.
1. Qoldan şığıp ketken qawın
Kez-kelgen parasattı adam — böten birewdiñ qımbat turatın zatın büldirip alsa, şığınnıñ ornın jabwğa tırısadı. Ökinişke oray, köp jağdayda bul jaqsı qasïetti alayaqtar öz kädesine jaratıp otır.Mısalı, köşede nemese dükende “kezdeysoq“ soqtığısıp qalw arqılı.
Aldawdıñ bul türi Japonïyada bastaw alğan. Künşığıs elindegi jemis-jïdektiñ, atap aytqanda, qawınnıñ qattı qımbatşılıqqa uşırağan däwirinde, atalmış alayaqtıq keñ etek jaydı. Qolına qawın ustağan alayaqtar twrïstermen ädeyi soqtığısw uyımdastırıp, qolındağı qawındarın tüsirip alğan jäne ornına ötemaqı talap etedi. Ädette, sayaxatşılar janjaldı örşitpew üşin, tez tölep qutılwğa asıqqan.
Ärïne, bul ädisti alayaqtar qazirgi kezde de qoldanwda, tek qawınnıñ ornına turmıstıq texnïkanı(isten şıqqan, jöndewge kelmeytin) nemese aldın-ala sınğan qoraptağı “qımbat vaza ıdıstarın“ paydalanadı. Al, eñ äkki alayaqtar bülingen zattıñ qımbattılığın däleldeytin jalğan çektermen qarwlanğan.
2. Tağdırdıñ tosın sıyı
Osı kezge deyin, siz alayaqtıqtıñ bul türimen uşırasqan bolwıñız mümkin, eger, joq bolsa, qïyalıñızdı iske qosıñız: Sizge köşede mülde tanıs emes böten adam kezdesti. Onıñ aytwınşa, jerden ülken kölemde aqşa salınğan ämïyan tapqan körinedi, endi, ne isterin bilmey tur eken. Oqïğanı talqılaw barısında, siz nemese ol aqşanı teñdey bölip alw ïdeyasın usınadı. Alayaq öz tanısına qoñıraw şalıp, ne istew kerektigin suraydı. Tanısı, öz kezeginde, aqşanı egesi tabılğanğa deyin sizde saqtawğa keñes beredi. Odan keyin, zalımdar kepildik retinde sizden az aqşa suraydı. Oyda joqta mol tabısqa kenelgen siz derew qaltañızdan aqşa şığarıp beresiz, sebebi, ämïyannıñ işinde köp aqşa jatqanın bayqadıñız. Oqïğanıñ äri qaray qalay örbïtinin boljaw qïın emes — oñaşada ämïyandı aqtarğanda, qarapayım prïnterde basılıp şıqqan jalğan aqşalarğa kez bolasız.
Bul qwlıqtıñ köptegen türi kezdesedi, qalay bolğanda da, alayaqtar “asa ülken somada aqşa“ nemese “qundı zattı“ tek kepil arqılı tastaydı. Abay bolıñız — eger beytanıs adam sizge “az kepilge“ ülken somada aqşa berwge kelisse, ol — taza aqımaq nemese äygili sïqırşı Kopperfïldtiñ şäkirti.
3. Jüzik
“Tağdırdıñ tosın sıyı“ sekildi, alayaqtıqtıñ bul türi — sarañ nemese şekten tıs jomart adamdarğa arnalğan. Köbinese, alayaqtardıñ äreket etw josparı mınaday: Köşede köñilsiz, qayğılanıp turğan jas sulw qızdı jolıqtırıp qalasız. Ol sizge osı mañda neke jüzigin joğaltıp alğandığın aytıp, muñın şağadı. Eger, kimde-kim sonı tawıp berse, ülken kölemde sıyaqı beretinin jarïyalap, ağınan jarıladı. Keterde, jüzikti tapqan jağdayda, qızben baylanısatın telefon nömirin qaldırwı mümkin. Az waqıt ötken soñ, siz kezdeysoq tağı basqa birewdi keziktiresiz. Ol sizge qımbat turatın jüzik tawıp alğanın aytıp, maqtanadı.
Jüziktiñ qızğa tïesili ekeni aqımaqqa da tüsinikti. Siz jüzikti qızğa keri qaytarw üşin, satıp alwğa şeşim qabıldaysız. Nemese öziñizde qaldırıp, qımbat bağağa ötkizwdi oylaysız(bul sarañdar üşin). “Asıl buyım“ üşin biraz şığındalğan soñ, jüzikti zergerge aparwdı uyğarasız, al, ol sizge bul zattıñ temirden de arzan turatının bayandaydı.
Munday jağdayğa tüsip qalwdı qalamasañız, beytanıs jandardan awlaq jüriñiz. Sulwlıq pen tartımdılıqtıñ aldamşı ekeni aydan anıq. Jäne kezdeysoq adamdardan asıl buyım men qundı bop körinetin zattar eşqaşan satıp almawğa keñes beremiz.
4. Lotereyadan utıs
Bul ayla-amaldıñ türi öte köp, degenmen, jumıs istew prïncïpi ärdayım özgerissiz. “Lotereyadan asa iri kölemde utısqa“ ïe bolğan jaldamalı alayaq bolaşaq qurbandı baqıt bïletin satıp alwğa ügitteydi. Keyde lotereya jeñimpazı öziniñ bankke qarız ekenin, utıstıñ kämpeskelenwi mümkin ekenin alğa tartadı. Basqa jağdayda, turğılıqtı meken — jayı joğın nemese tölqujatın joğaltqanın mälimdewi mümkin. Osılayşa, awzı aşıq añqawdı az aqşağa bïlet satıp alwğa ïtermeleydi. “Zañdı utısın“ alwğa kelgen beyşaranı ne kütip turğanın aytpay tüsingen bolarsız?
5. Ïspandıq tutqın
“Ïspandıq tutqın“ — alayaqtıqtıñ eñ köne türi bolıp sanaladı(bul jaylı 16 ğasır kitaptarında bayandaladı), alayda, buğan qaramastan, sengiş jandar — bul tuzaqqa älige deyin tüsip qalwda. Aldap-arbaw bılay örbïdi: Alayaq öziniñ qomaqtı qarajatı bar joğarı därejeli tulğa ekenin aytıp, ant-sw işedi(Özge elden kelgen bolwı da mümkin). Biraq, aqşanı w-şwsız alıp şığwğa kömektesetin seriktes kerek bop tur eken. Ol üşin, oğan belgili därejede materïaldıq kömek qajet. Sıyaqı retinde, nïgerïyalıq prïnc nemese arab şeyxi köp aqşa qaytaratının aytwdan tanbaydı. “Kapïtaldı“ qutqarw osımen bitpeydi, jaña tanısıñız jaña qïındıqtar şıqqanın aytıp, aqşañız tawsılğanğa deyin bul äreket jalğasa beredi.
Qazirgi tañda , bul ädisti qoldanatın äkki qwlardıñ äreketi — zaman talabına say özgergen. Mısalı, özin şeteldik elşi nemese bïznesmenniñ kömekşisi retinde tanıstırğan alayaq belgisiz qoymada jatqan öte qundı bir zattı alwğa aqşası jetpey turğandığın aytıp, sizge muñın şağadı.Sonımen qatar, ol sizge tïimdi kelisim-şartqa otırwdı usınwı mümkin, şırttay kïingen qw zalımnıñ bul tilegine qalay köngeniñizdi öziñiz de bayqamay qalasız. Ärïne, bir iske salğan aqşañız 10 ese ösimmen qaytsa, nesi ayıp?-sındı oylar eriksiz twıñdaydı. Keyinnen, bitpeytin mäseleler twınday beredi. Tawardı qoymadan şığarw üşin, şenewnikke para berw kerek eken. Eske salayıq, nağız käsipker munday usaq-tüyekpen aynalıspaydı.
6. Sizge tekserwşi bara jatır
Sizdiñ öz banktik şotıñız jaylı kez-kelgen adamğa ayta bermeyiniñiz aydan anıq, biraq, alayaqtar aldap-arbaw arqılı, şotıñızdağı aqşanı ïelenwdiñ jolın tabadı.
Köbinese, alayaqtar bul aylanı bankte jumıs atqaratın sıbaylası arqılı jüzege asıradı. Mısalı, sizdiñ şotıñız “rekvïzïtti tekserw “ üşin nemese osı tektes sebepterge baylanıstı(nazar awdarıñız, dälelder senimdi bolıp körinedi), waqıtşa jabılğanın xabarlaydı. Siz mäseleniñ män-jayın anıqtap jatqan kezde, alayaqtar bar qarjını öz şottarına awdarıp, zañsız operacïyanıñ izin joyadı. Taqırğa otırğızıp ketwdiñ bul sxeması ärtürli jolmen iske aswı mümkin. Ärdayım este saqtañız, eger, bank qızmetkeri sizge qoñıraw şalw barısında, küdikti körinse, derew bastığımen baylanıstırwdı talap etiñiz.
7. Artıq tölew
Banktik jüyeniñ kemşiligi men zañdağı olqılıqtar — alayaqtar üşin taptırmas dünïe. Fïktïvtik şot aşw men jalğan çek jasap şığarw ädisin qoldanw keñ etek jaydı. Onıñ arasında eñ tanımal ädis — tawardı satıp alw kezinde, tawar qunınan artıq çek jazıp berw aylası. Satwşı artıq tölengen aqşa jaylı klïentke aytqanda, ol salqınqandalıqpen artıq aqşanı basqa şotqa awdarw nemese körsetilgen meken-jayğa qolma-qol jiberwdi ötinedi. Çekti aqşağa ayırbastawğa barğan satwşı — bul şottıñ jabıq ekendigin nemese eşqaşan bolmağandığın bilip, san soğıp qaladı.
Sizder Leonardo dï Kaprïonıñ orındawındağı “Qolıñnan kelse, meni ustap al“ fïlmin körgen bolarsızdar. Atalmış fïlm şın ömirde orın alğan oqïğağa negizdelip, tüsirilgen. Frank Abïgneyl tanımal amerïkalıq alayaq — 1960 jıldarı jalğan çek arqılı 2,5 mln dollar zañsız ïelengen. Akterlik şeberligi onı ärtürli qïın-qıstaw sätterden alıp şığwğa septigin tïgizgen. Keyinnen ustalıp, abaqtığa toğıtıldı. Türmeden şıqqan soñ, ükimettiñ ekonomïkalıq qawipsizdik boyınşa konswltanti bolıp qızmet atqardı.
8. Santexnïk şaqırdıñız ba?
Alayaqtar memlekettik uyımdar men kommwnaldik mekemelerdiñ qızmetkerleri bolıp, esigiñizdi jïi qağadı. Osı arqılı üyge kirip, siz basqa bölmege ketken kezde, turmıstıq texnïka men qundı zattardı qoldı qılwı mümkin. Bul jağdayda, öz qawipsizdigiñiz üşin, qujat talap etwdiñ eş ayıbı joq.
Nemese, tïisti uyımdarğa qoñıraw şalıp, mäseleniñ aq-qarasın ayırwğa mümkindigiñiz bar.
9. Sizdiñ bağıñız bar eken
Barşağa jaqsı mälim, qazirgi waqıtta köşede türli zat satıp jüretinder qumırsqaday qaptawda. Munda ärtürli ulttıñ ökilderin kezdestirwge boladı. Alayda, alayaqtar işinde Qazaqstanğa şetten keletin Şığıs Ewropa turğındarı jïi közge tüswde. Atap aytqanda, rwmın, moldova jäne t.b elderi ökilderi alayaqtıqqa jïi baradı. Köpşiliktñ basınan mınaday oqïğa ötkenine senimim mol: Üyge qımbat ıdıs-ayaq pen ärtürli as üy qural-jabdıqtarın kötere kiretin olar — aqşasınıñ tawsılıp, eline qayta almay jürgendigin sizge bayandaydı. Senimge kirw üşin, tölqujattarın körsetetinder de kezdesedi. Oılayşa, qımbat markalı brendterdiñ zattarın amalsızdan arzan bağağa tastap ketetinin mälimdeydi.
Keñes beremiz: Sırttay beykünä bop körinetin közderge eşqaşan senbeñiz. Bul — kezekti alayaqtar tobı. Qıtaydıñ arzan zattarın satıp alıp, sizge qımbat bağağa ötkizip ketpekşi. Jaqında Almatıda ustalğan alayaqtar — osınıñ ayqın däleli. Baraxolkadan arzan ıdıstar alıp, onı qımbat brendterge balap, qarapayım xalıqqa öte qımbat bağada satıp ketip otırğan. Tipti, sözderi senimdi şığw üşin, jalğa alınğan qımbat kölikterdi tizgindep jüripti.Qorıtındı: Köşeden kez-kelgen zat ala bermeñiz.
10. Oqïğanı osı jerde şeşeyik
Kölik jürgizwşisi üşin, jayaw jürginşini qağıp ketwden awır närse joq şığar: ötemaqıdan bölek, sot otırısın tölewge biraz qarjı şığındaw men köp waqıt joğaltwğa twra keledi. Eñ jamanı, türmege tüsip qalw qawpi bar. Osınday oqïğalardan uzaq jürw üşin, kölik egeleri mäseleni derew ornında şeşip ketwge tırısadı, al, bul öz kezeginde, alayaqtar üşin bayıp qalwğa keremet sıltaw. Kölik aldına ädeyi sekirip şığıp, jürgizwşiden aqşa talap etedi. Moyındaw kerek, alayaqtıqtıñ bul türimen aynalısw üşin, batıl jürek kerek. Kölikpen janasw arqılı, alayaqtıñ ömirine qawipti jaraqattar alıp qalwı äbden mümkin.
Soñğı kezderi, alayaqtar özderi üşin qawipsiz mınaday ayla-täsilge köşti. Oqïğa bılay örbïdi: jol-kölik oqïğası orın alğannan soñ, “japa şegwşi“ özine eşnärse bolmağanın aytıp, tek qolındağı qımbat gadjet nemese nowtbwktıñ bülingenin jarïyalaydı. Jürgizwşi jayaw jürginşiniñ din-aman ekendigin körip, qwanğannan jaña gadjettiñ qunın ötep berwge asığadı. Kölik ïesi ötemaqı tölewge asıqpasa, mindetti türde, kwägerler arasınan sottıñ qaltağa budan da qımbatqa tüsetinin eskertetin aqılgöy birew tabıladı. Bul jerde “japa şegwşi“ men “kwägerdiñ“ awzınıñ bir ekenin añğarw qïın emes.
Eger, siz jayaw jürginşini qağıp ketseñiz, derew jedel järdem men polïcïya şaqırıñız. Osı arada oqïğanı közben körgen kwägerlerdi tabwğa tırısıñız. Osı arqılı, alayaqtıñ aram pïğılın äşkereley alasız. Sonday-aq, mümkindik bolsa, vïdeoregïstrator ornatıp alsañız, eş artıqtıq etpeydi.
Derekköz:bilim-all.kz
Kommentarïï


text:
«Men atalğan elderge osı jolı birinşi ret bardım. Biz joldasımız ekewmiz balalardı almay, romantïkalıq sayaxat jasawdı köpten beri oylastırğan bolatınbız. Biraq onıñ qolaylı sätteri kelmey jürgen edi... Mine, sol mümkindik bügin twğan sïyaqtı. Biz Koreyağa uşıp keldik. Bul jer öte ädemi eken. Äsirese, meni tarïxï eskertkişteri täntti etti. Alayda onıñ tağamdarı mülde unağan joq. Kersinşe japon asxanası meniñ köñilimmen şıqtı»,- dedi Resey änşisi.
«Odan keyin Tokïoğa, sosın Japonïyanıñ tarïxï astanası - Kïotoğa bardıq. Mağan qalanıñ körnekili orındarı qattı unadı»,- dep änşi.
Derekközi: 7days.ru.
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Qashqınlar
Qashqınlar - quwdalanıw aqıbetinde, a'skeriy ha'reketler yaki basqa ayrıqsha jag'daylar na'tiyjesinde turaqlı jasap turqan ma'mleketin taslap ketken shaxslar. Qashqınlar mashqalası bir qatar xalıqaralıq sha'rtnamalar menen retlestiriledi. BMSh ko'leminde qashqınlar mashqalasın sheshiwge ja'rdem beriw ushın qashqınlar isi boyınsha Bas komissariat basqarması (QBKB) du'zilgen. 1951 jıl 28-iyulda ko'p ta'repleme Qashqınlar da'rejesi haqqında konventsiya qabıl etilgen.
1966-jılı Bas assambleya konventsiyag'a ayırım o'zgerisler kiritiwdi na'zerde tutatug'ın qashqınlar da'rejesine tiyisli Protokoldı mag'lıwmat ushın qabıl etti. "Qashqınlar" ataması ta'biyiy apat aqıbetinde o'z ma'mleketin taslap ketkenlerge qarata qollanbaydı.
Konventsiya ha'm QBKB Ustavı "qashqın" tu'sinigine dini, puqaralıg'ı, belgili toparg'a kiriwi yaki siyasiy ko'zqarası aqıbetinde quwdalawg'a tolıq tiykarlı qa'wip astındag'ı da'slep puqarası bolg'an ma'mleketten tısqarıda jasawshı ha'm usı ma'mleket hu'kimeti qorg'awınan paydalana almaytug'ın yamasa bunday qorg'awdan paydalanıwdı qa'lemeytug'ın shaxslardı kirgizedi. Olar ko'bnese de facto puqaralıg'ı joq shaxs dep ataladı, sebebi olardın' siyasiy da'rejesi puqaralıg'ı joq shaxslardın' siyasiy da'rejesinen hesh na'rse menen o'zgeshelenbeydi.
Siyasiy qashqınlar kategoriyasına tiyisli bolıw siyasiy baspana alıwg'a dawagerlik etiwge tiykar sıpatında qaralıwı mu'mkin. Biraq, usı ma'selenin' aqırg'ı na'tiyjesi qashqınlar turg'an ma'mlekettin' nızamshılıg'ı ha'm siyasatına baylanıslı.
Qashqınlar mashqalasın tu'rli faktorlar ta'siri (qashqınlardın' sotsiallıq ha'm milliy quramı, olardı o'z jurtın taslap ketiwge ma'jbu'rlegen sebepler ha'm basqalar) astında birden-bir ta'rtip penen sheshiwge bolmaydı. BMShnın' ayırım organlarında xalıqtın' g'alaba ketiwi yaki keliwi haqqındag'ı ma'seleni insan huqıqların ayaq astı etiw menen baylanıstırıp bir neshe ma'rtebe ko'terip shıg'ılg'an. G'alaba ketiw (keliw) tu'sinigi qashqınlar mashqalasın ha'm halıqtın' ekonomikalıq migratsiya mashqalasın sezilerli da'rejede birlestiredi.


text:
Qırım saylavlarınen bağlı mütehassısnıñ noqtai nazarı
Aqmescit – Bu yılnıñ Qırım «devlet şurası» ve yerli akimiyet organlarğa saylav kampaniyası bundan evel keçken saylavlarnıñ tıpqısıdır: yarımada şeerleriñiñ soqaqlarında sılı turğan siyasiy bilbordlarda namzetlerniñ küler yüzleri, vadeler tolu nutuqlar, poçta qutuları çeşit türlü teşviqiy mektüplernen tolu. Amma, er alda yañı hususiyetler de bar. 2014 senesiniñ saylav kampaniyasınen bağlı izaatlarnı Qırım.Aqiqatqa siyasetşınas Sergey Kostinskiy berdi.
Sergey Kostinskiyniñ fikirince, «devlet şurasına» saylavlar devamında rusiyeli siyasiy küçler Qırımnıñ boş qalğan siyasiy alanlarında öz firqalarnı pekitmege isteyler. Marketingde buña «lonç» (launch) deyler.
«Bu işte çeşit reklama ve PR bildirmeler, media vastalar imkânı olğanı qadar qullanıla», – dey ekspert. Aytqanına köre, lonç-kampaniyasınıñ esas vazifesi eñ qısqa vaqıt içinde siyasiy küçniñ tanılması ve tarafdarlarnıñ celp etilmesidir.
«Mında, kampaniyanıñ mündericesi, vadelerniñ tekmilligi müim degil de, esasen añlayışlı ve sıq çıqqan reklama emiyetli. Siyasiy küçlerniñ angisi media saalarını ne qadar tez basıp alsa, messacları ne qadar añlayışlı olsa, oña köre, ğalebeni elde eter. Ve aksine: saylav kampaniyasınıñ keçirilüvine paranı iqtisad etken küçler iç bir şeyge irişip olamazlar. Çünki, olarnıñ eskiden qalma tarafdarları yoq», – dey Kostinskiy.
Onıñ içün rusilei firqalarnıñ ekseriyeti, Qırımda belli olğan yerli ya da rusiyeli siyasetçilerge işançnı bildirdiler. «Böyleliknen, saylav cedvellerniñ birinci sıralarında evelden ukrain firqa ve teşkilâtlarnıñ reberlerini körmek mümkün, – dep qayd ete ekspert. – Aynı zamanda, «Yedinaya Rossiya» firqasınıñ cedvelinde birinci basamaqlarda Qırımnıñ işğali içün mesülietli olğan – Aksönov ve Konstantinov bulunalar. Rusiyeniñ Liberal Demokratik Firqası Qırımda bilingen Vladimir Jirinovskiyni birinci yerge qoydı».
Ekspertniñ fikirince ,bir sıra firqalar yarımadada evelden olğan ukrain küçleri kibi özlerini köstereler. Misal içün, «Yedinaya Rossiya» Regionlar firqası yerini aldı, Rusiye kommunistik firqası - Ukrain kommunistik firqasınıñ yerine keçti. «Söz kelimi, Rusiyeniñ Liberal Demokratik Firqası PSPU ve «Soyuz»nıñ tarafdarlarına yaqın», – dey siyasetşınas.
Episi siyasiy firqalarnıñ hususiyeti «rus konservatizmi»dir
Kostinskiy tahmin etkenine köre, «Yedinaya Rossiya» - «ğalipler taqımı»nıñ saylav kampaniyasınıñ esas ğayesi, şu firqanıñ Rusiye prezidentine yaqınlığını köstere. «Bu, tek saylaycılarğa bildirilgen messec degil, siyasiy raqiplerge de bir tenbiyelevdir - bir mandatlı saylav bölüklerinde ğalebege çoq işanmasınlar», – dep añlata ekspert.
Firqanıñ diger ğayesi - «tınçlıq ve amanlıq» - Regionlar firqasınıñ meseclerini añdıra, ve «Ukrainadaki vatandaşlarar cenkni» «Qırımdaki tınçlıqnen» teñeştire. «Firqa 35 yaşından keçken adamlarnıñ siyasiy deñişlernen bağlı qorqularını qullana ve çeşit deñişmeler tek cemaatçılıqnı telüke astına qoya bile, dey», – dey Kostinskiy.
LDPR-niñ kampaniyası mündericesiz, dey ekspert. Onıñ esas ğayesi olaraq Vladimir Jirinovskiyñ özüdir. Kampaniya «bala kibi er şeyge işanğan rusiye tarafdarlarnıñ qısımına yöñelgen, bu soy saylaycılar daima populistlerge qol tuta».
«KPRFniñ kampaniyası – siyasiy keçmişke bir nazardır, – dey siyasetşınas. Olar KPU kibi ihtiyarlarnıñ Sovet Birligine olğan sevgi ve sağınuv duyğularnı qullanalar. Bu kampaniya da mantıqsız, onıñ esas çizgisi siyasiy mana degil. kommunistik hususiyetleridir».
«Ğalebe qazana bilecek firqalarnıñ episi «rus konservatizmi» hususiyetinen belgileneler, avtoritarizmge muracaat etip, demokratik esaslarğa qulaq asmaylar», – dey ekspert.
Kostinskiyniñ fikirince, saylavlarnıñ neticesinde bütün akimiyet atta 2010 – 2013 senelerinden daa ziyade bir küçniñ qolunda qalacaq. Kerçke olğan muhalifet azlıqnı teşkil etecek.


text:
Ukraina halqara arbitrajda Qırım ve Qara ve Azaq deñizleri resursları boyunca dava açacaq
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko devlet Tışqı işler nazirligine Rusiye Federatsiyasına qarşı Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ 1982 senesi deñiz aqqı boyunca añlaşmanen kefil olunğan, Rusiyeniñ silâlı basqıncılığı neticesinde bozulğan Ukraina uquqları ve menfaatlarını qorçalama boyunca arbitraj davasını açtırmağa avale etti.
Ukraina prezidenti qayd etti ki, dava Rusiye Federatsiyası halqara uquqnı bozğanı, Ukrainağa qarşı yapqan zorbalıq, Qırım işğali, Ukrainanıñ Qara ve Azaq deñizlerinde tabiat resurslarına aqlarını bozğanı munasebetinen açıla.
Ukrain devletiniñ yolbaşçısı qayd etti ki, bu dava, bu cümleden, «Ukrainadan energetik resurslarnı hırsızlavnen, yani Rusiye Ukrainanıñ deñiz alanında yermay, gaz hırsılağanınen, deñiz resurslarını hırsızlağanınen ve Qara deñiz ekologiyasına menfiy tesir ile, bu cümleden Keriç köprü qurulğan vaqıtta, territoriyalarnı bulaştıruvnen» bağlı.
Petro Poroşenko Rusiye Federatsiyasınıñ, Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ deñiz aqqı boyunca añlaşmanı imzalağan taraf olaraq, bu davada iştirak etecegine ümüt besledi.
«Aqiqat ve qattı deliller Ukraina tarafındadır», – dedi Poroşenko ve bu davanıñ açılması, Ukraina deñiz alanınıñ tolusınen nezaret astına qaytarılmasına ve Rusiye Federatsiyası tarafından silâlı basqıncılıq neticesinde Ukraina körgen zararını ödevge yol berecek, dep ümüt beslegenini bildirdi.
«Bellesem, bu birinci, amma pek müim bir adım», – dep qayd etti Ukraina prezidenti ve bu vaziyetni nezaret astında tutacağını ayttı.
«Biz Ukrainanıñ qanuniy aqları ve menfaatlarını qorçalamaq içün küreşmege azırmız», – dep ayttı Poroşenko.
Ukraina prezidenti qayd etti ki, 2017 senesine Devlet bücetinde bu kibi vazifelerni ömürge keçirecek Tışqı işler nazirligine ziyade para ayırılacaq.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ğalımdar sütqorektiler men olardıñ adamdarğa juqtıratın vïrwstarın zerttegen.
Olar eñ qawipti janwarlar jarqanattar deydi.
Endi ğalımdar özderi jïnağan derekterdiñ SPÏD, Ebola men tumawdıñ jaña türleriniñ aldın alwğa septigi tïedi degen oyda.
Ğalımdardıñ bul sözderi negizsiz emes. Sebebi Ebola awrwı adamdarğa jarqanattardan, al VÏÇ şïmpanzeden juqqan.
Mamandar ğılımğa belgili 586 vïrwstı zerttegen. Bul vïrwstardı bügingi tañda sütqorektilerdiñ 754 türi juqtırğan. Bulardıñ işinde 188 vïrws adamdı awrwğa uşıratadı.
Al bastı qawip kemirgişterden kelmek. Onıñ oşağı Oñtüstik Amerïka.
Derekköz: www.bbc.com
Kommentarïï


text:
KrımSOS içtimaiy ağlardaki yazılarnı qullanıp, Qırım işğaliniñ tarihını azırladı
KrımSOS cemaat teşkilâtı Qırım.Aqiqatnıñ yardımı ile fevral 27-de «İçtimaiy ağlarnıñ közlerinde işğal tarihı» fotosergisini taqdim etecek.
Leyha Facebook yazılarından Qırım işğali ve KrımSOS cemaat teşkilâtınıñ meydanğa ketirilmesi tarihını azırladı.
2014 senesi baarde KrımSOS Qırımda istilâ başlağanınen Qırımdaki bütün adise-vaqialarnı gece-kündüz Facebookta paylaşqan edi. Tezden teşebbüsniñ içtimaiy ağı işğalge qarşılıq platforması şekline keldi.
Eki yıldan soñ, 2016 senesi fevral 27-de, işğal tarihı Facebook yazıları galereyasında taqdim etilecek.
Leyha 2014 senesi fevral 27-den iyül 2-ne qadar künlerni qaplap ala. Sergide Rusiyeniñ Qırım işğalinden başlap KrımSOSnıñ Qırımdan ve Ukraina şarqından köçip kelgenlerge yardım etmek içün leyhalarnı ömürge keçirmege başlağan vaqıtqa qadar vaqialar aks ettirile.
Sergi «Autonomous» medeniyet merkeziniñ açılışı çerçivesinde taqdim etilecek.
«Autonomous» merkezi cemaat teşkilâtları, icadiy birleşmeler ve ayrı ressamlarnı birleştirecek.
Sergi yeri – Kyivdeki «Autonomous» medeniyet merkezi, Suvorov 9 soqağı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Çeçen İçkeriä Cömhüriäte
Çeçen İçkeriä Cömhüriäte yäki İçkeriä Qawqazda Çeçennär ilendä urnaşılğan tanılmağan däwlät. Çeçennär üzläre üz ilen Noxçiyn Respublika İçreria itep atıylar. İçkeriä süze Çeçen yäşäw cireneñ Törki iseme. İçkeriä Könyaqta Görcistan, Çığış yaqta Dağstan, Batış yaqtan İnguşetiä wä Tönyaq Osetiä belän çiktäş.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1991. yılda Cäwxär Dudayev prezident wazıyfasın başqaru waqıtında Çeçen Şurası üz cömhüriätne möstäqil dip íğlan itkän wä möstäqillekne Taliban ğına tanığan. İnguşlar isä Çeçennärdän ayırılıp, ayırım cömhüriät iğlan itkännär.
1994. yılnıñ Dekäber ayında Räsäy prezidentı Boris Yeltsin, cirmay belän bay bulğan İçkeriäneñ Könyağın basıp alu öçen, 40 000 ğäskär cibärä, “Berençe Çeçen Suğışı” başlana. Suğış Urıs niäte buyınça qısqa bulırğa tieşie, ämma çınlıqta bik qanlı 13-aylı suğışqa äwerelgän. Keşelär belän tulı Çeçen başqlası raketlar belän bombılarğa kümderelgän. Berençe Suğış waqıtında Urıslar 100 meñnän artıq Çeçen keşesen ütergännär. Urıs cirbasarları dä 10-35 meñ çaması ülgännär, kübese çerep kümelmiçä Çeçen cirendä qalğannar.
1996. yılnıñ Äpril ayında urıslar raket cibärep, Cäwxär Dudayew prezidentın üterälär. August ayında 2-yaqlı şartnämä tözep urıslar üz ğäskärlärne Çeçen cirennän çığalalar.
1997. yılnıñ Ğinwar ayında Çeçen xärbiläre başı Aslan Masxadow prezident bulıp saylana. Urıs xäkimiäte İçkeriädäge xällärne bozarğa tırışa.
1999. yılda İçkeriä Şäriğät buyınça yäşi başlıy.
Säyäsät[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1997. yılda xalıqara cämğiätläre küzätüendä torğan İçkeriä prezidentı saylawında 4-yıllıq wazıyfağa Aslan Masxadov saylana. 2001. yılda, suğış waqıtında yaña saylaw uzdırırğa mömkin bulmaw säbäple, Aslan Masxadov üz wazıyfasın tağın ber yılğa ozınaytqan. Soñğı waqıt İçkeriä başqalasın qaldırıp, Çeçen ğäskärläre qaramağında bulğan İçkeriäneñ Könyaq tawlı töbäklärenä kitkän. Prezident Aslan Masxadow räsmi qararlarnı çığarıp tora. İçkeriä xäkimiäteneñ Awrupı wä Ğäräp illärendä üz wäqälätläre bar. İlneñ zur öleşe Urıs ğäskäre basıp alğan.
2003. yılda Räsäy Federatsiäse xäkimiäte İçkeriä cirendä “qurçaq” xäkimiäten yasap mataşa häm İçkeriä ciren Çeçen Respublikası itep atıy başlıy. Mäskäw Gudermesle Waxxabit bulmağan möfti Äxmät Qadıyrownı Çeçen prezidentlığına utırtalar.
2004. yılda 1. Mayda Çeçen separatist ğäskärläre Äxmät Qadıyrovnı şartlatıp, uñışlı ütergännär. Şul uq 2004. yılda Urıs xäkimiäte yaña “qurçaq” prezidäntne - Alu Alxanovnı - utırta.
2004. yılda Beslan şähärendä höcümennän soñ Çeçen separatist xäkimiäteneñ abruyı töşä.
Läñkerlär[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- İçkeriä xäkimiäteneñ Tışqı Elemtälär wäziräteneñ säxifäse
- ChechenPress.info – İçkeriäneñ räsmi matbuğat çarası
- KavkazCenter.info – Yañalıq xezmäte (İnglizçä, Törekçä, Urısça)


text:
Jamala Ukraina birliginiñ faktorı olaraq
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Ukrainanıñ qırımtatarı olğan Jamalanıñ İsveçiyadaki «Eurovision» yarışında ğalebe qazanması şimdiki vaziyette zarur olğan birleştirgen faktorlardan biri oldı.
Yırcı Ruslananıñ İstanbuldaki aynı yarışta ğalip çıqması, birinci Maydan, ağa-qardaş Kliçkolarnıñ ğalebe qazanğan uruşları, Andriy Şevçenkonıñ «Altın topu», Ukraina cıyma taqımınıñ futbol boyunca dünya ve Avropa çempionatında muvafaqiyetli oyunlarından bayağı vaqıt keçti. Bu vaqialar devletimizni birleştirip, problemlerni unutmağa mecbur ete ve Lvivden Luganskqa qadar, Çernigovdan Yaltağa qadar, Harkivden Odessağa qadar insanlarnıñ yüreklerini titretken ediler.
2014-2015 seneleri ekinci Maydan onıñ yeñişleri ve Kök yüzü qaramanlarına olğan ürmetimizni aytmasaq, eki taraflı teessurat qaldıra. Bir taraftan, Ukraina akimiyetni eline keçirgen ükümdar ve qorantasından qurtuldı, olar soñki yılları 2004 senesi Portaqal inqilâbı neticesinde qazanılğan demokratiya içün bir telüke olğan ediler.
Diger taraftan ise, böyle bir devrim zararlı ve masraflı oldı. Belli olmağan vaqıtqa qadar strategik topraqlar, olarnen beraber ise ukrain dep bilingen bir çoq şeyge – devlet, timsal, til, medeniyet, anane, kimlikke – şübenen baqqan millionlarnen vatandaşnı ğayıp ettik. Donbasstaki cenk, biñlernen qurban ve yaralanğanlar; Rusiye ile munasebetlerde teren bir zıddiyet; Yanukoviçniñ akimiyeti yol bergen iqtisadiyattaki buhran ve ilâhre.
Bunıñ kibi vaziyetlerde keçirilecek islâat ümütleri irip kete, em Ukrainanıñ, em de diplomatik tilde ortaq sayılğan memleketlerniñ sabrı aman-aman bitecek
Bunıñ kibi vaziyetlerde keçirilecek islâat ümütleri irip kete, em Ukrainanıñ, em de diplomatik tilde ortaq sayılğan memleketlerniñ sabrı aman-aman bitecek. Ukraina siyasetçileri müim olğanda bir-birinen añlaşıp olamaylar, bu «unikal» qabiliyetni ayrıca qayd etmek kerek. Neticede, cemaat yuqarıdaki qavğalardan boldura, böylece aşağıdakiler de añlaşıp olamay, bir çare tapılmay, insanlar qaçıp ketken prezident devrini sağınmağa başlay.
Ukraina temsilcisiniñ Avropada (qısmen, Avrasiya ve dünyada) populâr olğan yarıştaki ğalebesi – devlet ve onıñ vatandaşları içün bir bonus, onıñ memleket içinde birleştirme faktorı bar.
Zor künlerni yaşamaqta olğan Ukraina qısqa bir müddetke bütün içki ve tışqı qasevetlerini unuttı. İçtimaiy ağlarğa baqsañ, cemaat da öyle, birlik, vatanperverlik ve soñki vaqıtları pek yetişmegen öptimizm is etile. Ukrainada akimiyet deñişken soñ peyda olğan bütün menfiy duyğularnıñ da sıñırları bar, bunı añlaysıñ.
Jamalanıñ İsveçiyada qazanğan ğalebesiniñ daa bir müim tarafı bar. Yırcınıñ tamırlarını alsaq, «rus» yarımadasında yaşağan ve bu müitni qabul etmegen qırımtatarlarnıñ büyük qısmı içün semetdeşiniñ ğalebesi taze ava kibi oldı. Soñu olmağan tintüv, sorğu, mahkeme ve çeşit türlü yasaqlar şeklinde yapılğan basqı şaraitlerinde bu pek müim.
Qırımtatarlar, qırımlılar ve, umumen, Qırımnı esas Ukraina ile bağlağan ince maneviy ve maddiy yipler kün-künden üzüle, amma bu yeñişten soñ ğayrıdan bağlanmasa da, iç olmağanda qısqa bir müddet devamında üzülmeycek
Qırımtatarlar, qırımlılar ve, umumen, Qırımnı esas Ukraina ile bağlağan ince maneviy ve maddiy yipler kün-künden üzüle, amma bu yeñişten soñ ğayrıdan bağlanmasa da, iç olmağanda qısqa bir müddet devamında üzülmeycek.
Kim bile, belki Qırımlı qıznıñ ğalebesi Ukraina devletini ğayıp etken yarımadağa nisbeten siyasetniñ yañı derecesine keçmege mecbur eter, Rusiye ise tamır halqına olğan munasebetini deñiştirir.
Andrey Suleymanov, qırımlı
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aydınlatıp, muarririyet baqışlarınen aynı olmaması mümkün


text:
«Astana» fwtbol klwbınıñ basşılığı bas jattıqtırwşısı Stanïmïr Stoylovtıñ jalaqısın köterip, 2017 jıldıñ soñına deyin kelisimşarttı uzarttı.
Stoylovtıñ ay sayınğı jalaqısı 100 000 AQŞ dollarına teñgerildi. Basşılıq bolgar mamanınıñ ötken mawsımdağı osılay bağalağanğa uqsaydı. Astanalıq fwtbolşılar jattıqtırwşınıñ basşılığında Çempïondar lïgasınıñ toptıq kezeñine deyin sürinbey jetti.
Älemniñ üzdik komandalarımen terezesi teñ oyın körsetip, janküyerlerin äjeptäwir marqaytıp tastağanı da ras. Söytip, klwb özine tïesili 16,7 mln. dollar qarjını aldı.
«Astana» basşılığı klwbtıñ tağdırın tağı da Stanïmïr Stoylovqa tapsırıp otır. Demek, bolgar mamanı komanda oyınşıları men basşılardıñ köñilinen şıqqan.
Ayta ketw kerek, qazir «Astana» komandası demalısqa şıqtı. Fwtbolşılar 10 mawsımda Dwbayda jïnalıp, alğaşqı jattığw jïındarın ötkizedi. Jaña mawsımda «Astana» Qazaqstan çempïonı atağın qorğaydı, al jazda WEFA Çempïondar lïgasında qayta sınğa tüsedi.
Derekközi:ras.kz
Tegï: Sport jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
tuncay kemertaş - al yeşil dökün anneler (şanlıurfa)
Sanatçı : Tuncay Kemertaş
Türkü : al yeşil dökün anneler (şanlıurfa)
Etiketler : tuncay kemertaş - al yeşil dökün anneler (şanlıurfa) türkü indir, tuncay kemertaş - al yeşil dökün anneler (şanlıurfa) türkü dinle, Tuncay Kemertaş türküleri, al yeşil dökün anneler (şanlıurfa) mp3 indir, Tuncay Kemertaş türküleri al yeşil dökün anneler (şanlıurfa) türküsü, al yeşil dökün anneler (şanlıurfa) sözleri, Tuncay Kemertaş mp3 dinle, Tuncay Kemertaş download, al yeşil dökün anneler (şanlıurfa) bedava mp3, Tuncay Kemertaş türkü sözleri, Tuncay Kemertaş türkü dinle, Tuncay Kemertaş son albüm indir
Tuncay Kemertaş Türküleri
tuncay kemertaş - kar mı yağmış diyarbakırın dağına (diyarbakır)
Tuncay Kemertaş - Portakal Dilim Dilim
tuncay kemertaş - küpkıran buz bağladi (ağrı-eleşkirt)
tuncay kemertaş - körlenme ey insanoğlu (erzurum)
Tuncay Kemertaş - Ağgül Seni Camekanda Görmüşler
tuncay kemertaş - giderem yolum dağdı-aman ayşe (kerkük)
Tuncay Kemertaş - Aman Ayşe
tuncay kemertaş - kadem bastı gönül tahtı (erzurum)
tuncay kemertaş - vardım yarin bahçesine (diyarbakır)
Tuncay Kemertaş - Yavaş Oyna Sevdiğim
tuncay kemertaş - kına alim ben sene (ağrı)
Tuncay Kemertaş - Hani Yaylam Hani Senin Ezelin
tuncay kemertaş - yenice yolları bükülür gider (adana)
Tuncay Kemertaş - Ayağında Dar Şalvar
tuncay kemertaş - kara çadır düzdedir-eminem (kahramanmaraş)


text:
- Arxïv 19.01.2018
ASTANA. QazAqparat - Pavlodarda adam öltirmek boldı degen küdikpen Ekibastuz qalasınıñ turğını ustaldı. Bul twralı oblıstıq IID-niñ baspasöz qızmeti mälim etti, dep xabarlaydı pavlodarnews.kz.
2018 jılğı 19 qañtar 22:55
NbYu-YORK. QazAqparat - AQŞ Memlekettik xatşısınıñ orınbasarı Djon Sallïvan Aqtöbe oblısı awmağında avtobwstıñ örtenwinen adamdardıñ qaza bolwına baylanıstı Qazaqstan men Özbekstanğa köñil ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
2018 jılğı 19 qañtar 22:52
ASTANA. QazAqparat - Zañsız sottalğan Pavlodar oblısınıñ turğını Qarjı mïnïstrliginen 10 mln teñgeni öndirip alw maqsatında Astana qalasınıñ Sarıarqa awdandıq sotına jügindi, dep xabarlaydı QR Joğarığı sotınıñ baspasöz qızmeti.
2018 jılğı 19 qañtar 22:41
ASTANA. QazAqparat - «QazAqparat» Xalıqaralıq aqparat agenttigi 20 qañtar küni Qazaqstanda ötetin mañızdı oqïğalarğa şolw usınadı.
2018 jılğı 19 qañtar 22:32
NbYu-YORK. QazAqparat - BUU Bas xatşısı Antonïw Gwterrïş Qawipsizdik keñesiniñ mïnïstrler deñgeyindegi otırısında Aral problemasın köterdi, dep xabarlaydı QazAqparat.
2018 jılğı 19 qañtar 22:22
ASTANA. QazAqparat - Oñtüstik Koreyanıñ Pxençxan qalasında ötetin XXIII qısqı Olïmpïada oyındarına bügin tağı bir sportşımız joldama jeñip aldı, dep xabarlaydı QazAqparat.
2018 jılğı 19 qañtar 22:20
ASTANA. QazAqparat - Aqtaw qalalıq sotında A-ğa qatıstı qılmıstıq is qaraldı, dep xabarlaydı Mañğıstaw oblıstıq sotınıñ baspasöz qızmeti.
2018 jılğı 19 qañtar 22:14
KÖKŞETAW.QazAqparat - Madrïd qalasında YuNVTO dünïejüzilik twrïstik qawımdastığınıñ ştab päterinde Aqmola oblısınıñ delegacïyası dünïejüzilik twrïstik uyımnıñ dïrektoratımen kezdesti, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
2018 jılğı 19 qañtar 22:00
QOSTANAY.QazAqparat - Tärbïelenwşilerdiñ azayuına baylanıstı Qostanay oblıstıq balalar üyi jabılatın boldı, dep xabarlaydı QazAqparat.
2018 jılğı 19 qañtar 21:51
ASTANA. QazAqparat - Bügin Ükimet üyinde QR Premer-Mïnïstri Baqıtjan Sağıntaev Memleket basşısınıñ «Törtinşi önerkäsiptik revolyucïya jağdayındağı damwdıñ jaña mümkindikteri» Joldawın iske asırw ayasında jaña ïnnovacïyalıq texnologïyalardı damıtw jöninde keñes ötkizdi, dep xabarlaydı primeminister.kz.
2018 jılğı 19 qañtar 21:33
ASTANA. QazAqparat - Awstralïyada texnïkalıq aqawğa baylanıstı Malaysia Airlines äwe kompanïyasınıñ uşağı şuğıl qonwğa mäjbür boldı.
2018 jılğı 19 qañtar 21:14
QOSTANAY. QazAqparat - Tanısın bwındırıp öltirgen Qamıstı awdanınıñ 32 jastağı turğını 9 jılğa sottaldı, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi
2018 jılğı 19 qañtar 21:00
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstandıq jazwşı, Bawırjan Momışulınıñ kelini, qazaqı dästürlerdi, otbasılıq qundılıqtardı nasïxattawşı Zeynep Axmetovanıñ jaña kitabı jarıq kördi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
2018 jılğı 19 qañtar 20:49
TALDIQORĞAN.QazAqparat - Almatı oblısınıñ qılmıstıq ister jönindegi mamandandırılğan awdanaralıq sotında bastığın atıp öltirgen polïceyge ükim şıqtı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
2018 jılğı 19 qañtar 20:35


text:
«Qırımtatarlarnıñ qarşılıq areketi» Çubarovğa qol tutmağa çağıra
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarovğa nisbeten FSB qararı qırımtatarlarnıñ menfaatına zarar ketire ve maqsadı – Rusiye Federatsiyasınıñ qanuniy alanında qırımtatarlarnıñ ayırımını qanuniyleştirmektir, – denile teşkilâtnıñ beyanatında.
Teşkilât iştirakçileriniñ fikrine köre, bu aqta narazılıqnı bildirmege ve insan aqları boyunca BMT şurasına şikâyet etmek kerek.
«Qırımtatar Milliy Meclis reisine nisbeten cinaiy işniñ açılması er bir qırımtatarğa tesir ete… Özüni qırımtatar olaraq sayğan er bir insan narazılıq kösterip, em prokuratura, em Rusiye Federatsiyası yolbaşçılığına mütenasip arizalar yollamaq kerek. «Qırımtatarlarnıñ qarşılıq areketi» iştirakçileri de şu aqta narazılıq azırlaylar», – deyler teşkilâtnıñ azaları.
Bunıñ ile şunı da qayd eteler ki, Ukraina Yuqarı Şurası yolbaşçılığı da Rusiye ve halqara teşkilâtlarına narazılıq yollamalı.
Qırımda Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) idaresiniñ taqiqat bölügi Qırımtatar Milliy Meclis reisine qarşı cinaiy işni açtı.
Bunı akimiyet tarafdarı Krıminform saytına Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, cinaiy iş devletniñ topraq bütünliginiñ bozuluvına çağıruvları ile bağlı.
«Qırım Cumhuriyeti boyunca Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) idaresiniñ taqiqat bölügi devletniñ topraq bütünliginiñ deñiştirilmesi ile bağlı areketlerge çağırğan Çubarovğa nisbeten cinaiy iş açtı. Taqiqat çerçivesinde taqiqatçılar vatandaş Çubarovğa qarşı qanuniy qararlarnı çıqaracaqlar», – dey o.
Poklonskaya şunı da qayd etti ki, Refat Çubarov qıdıruvğa ilân etilecek.


text:
Adamdar jer betindegi jalğız aqıldı tirşilik ïesi emes. National Geographic zerttewleri körsetkendey keybir janwarlar adamdardan da aqıldı bolıp keledi. Sondıqtan da sizdiñ nazarlarıñızğa biz ömir süretin ğalamşardağı eñ aqıldı tirşilik ïesiniñ alğaşqı ondıq tizimin usınamız.
Qarğalar
Qarğalar öte aqıldı qustardıñ sanatına jatadı. Olar bir waqıtta birneşe isten qatar aynalısa alatın qabiletke ïe. Kanada jäne Şotlandïyanıñ ğalımdarı qarğalardıñ logïkası qorşağan ortanı zerdelewge tolığımen jetetindigin anıqtap otır.
Delfïnder
Delfïnder älemdegi eñ aqıldı tirşilik ïesiniñ köşin bastaydı. Olar toptasıp, birge jüredi. Sodan bolar, alıp akwlanıñ özi qorqadı. Jaqında ğalımdar delfïnderdiñ twıla sala at qoyatındarın anıqtadı. Bir ısqırğan kezde birneşe delfïnniñ işinen tek birewi ğana burılatın bolğan. Delfïnder köp jağdayda adamdarğa uqsas keledi. Analıq delfïnder 12 ay köterip, 8 ay emizedi. Uyıqtağan kezde mïı ekige bölinedi. Yağnï, bir böligi demalıp, al qalğanı jumıs isteydi. Bul swda jaqsı jüzip, bir orında demalwına, dawıl turğanda swğa şaşalıp qalmawına kömektesedi. Delfïnniñ mïı 1700 gramm. Salıstırw üşin aytsaq, adamnıñ mïı 1400 gramm. Adamğa qarağanda, mï qatparları eki ese artıq.
Egewquyrıqtar
Egewquyrıqtı adamdar arasında jağımsız pikirge ïe. Ol türli qawipti awırwlarlı tasımaldaşı. Alayda olar öte aqıldı jäntik eken. Zerttewşi mamandar ol kez kelgen isti bastar aldında oğan tanımdıq turğıdan qarap, tïimdi strategïyanı qoldanatındığın anıqtap otır.
Doñızdar
Doñız üy janwarlarınıñ işinde aqıldı bolıp sanaladı. Ol öte uğımtal tirşilik ïesi. Olarğa sekirw nemese basqa da qozğalıstardı jıldam üyretwge boladı.
Bonobo
Bonobo – bul şïmpanz tuqımdas eñ tanımal aqıldı tirşilik ïesi. Bul maymıl türleri qurıp ketwdiñ säl aldında tur. Olardı tek Ortalıq Afrïkadan ğana kezdestirwge boladı. Zerttewşi mamandar atalğan maymılğa söylewdi üyretwge tırısqan, nätïjesinde bonobo söylep ğana qoymay, sözdiñ mağınasın ajaratatın bolğan.
Tïındar
Tïındar aqıldı janwarlar qatarına jatqızıldı. Olar tağam tawıp jew üşin adam oyı boylamaytın ädis-täsildermen qwlıq jasaydı eken.
Pilder
Pilder öte bayqampaz janwar. Onı artında uşıp bara jatqan şıbınnıñ özi alday almawı mümkin. Jabayı tabïğatta ömir süretin pilder qoñırawlı ağaştardı tün balasınıñ tınıştığın buzbas üşin qummen jäne usaq tastarmen bitep tastaydı eken.
Sïırlar
Sïırlar sırtınan qarağan kezde öte jaybıraqat janwarlar qatarına jatqızıladı. Alayda şındığında olardıñ ömi bay jäne kürdeli qubılıstarğa toı boladı eken. Ğalamdar sïırlardıñ dostarı jäne duşpandarı bolatındığın anıqtap otır. Sïır öte sezimtal tirşilik ïesiniñ qatarına jatqızıladı.
Aralar
Öte aqıldı tirşilik ïesiniñ ondığın– aralar tüyindeydi. Aralar gülderdiñ tüsin bir-birinen ajıratıp, adamdardı türlerine qarap tanï aladı eken. Aralar mïınıñ kişiligine qaramastan, közi arqılı qabıldağan aqparattı joğarğı deñgeyde öñdey aladı.
Derekközi: facepla.net
Tegï: Glavnaya, Janwarlar älemi,
Kommentarïï


text:
Qırımnıñ birinci prezidenti Meşkov Aksenovnıñ cinaiy keçmişi aqqında vesiqalarnı aşkâr etti
Qırımnıñ birinci prezidenti Yuriy Meşkov Qırımnıñ şimdiki başı Sergey Aksenovnıñ sanki dersiñ cinaiy keçmişi ve 90-ncı seneleri – 2000 seneleri başında Ukraina uquq qoruyıcı organları ile işbirligini isbatlağan vesiqalarnı aşkâr etti.
«Olar (vesiqalar – QA) Qırım cumhuriyetiniñ şimdiki başı Sergey Aksenov evel nenen oğraşqanını aydınlata. İşbu delillerni diqqat ile ögrendim… «Goblinniñ» qazançlarını ögrendim, ayrette qaldım – sımarlanğan öldürüvler, cinaiy taqımlarda iştirak ve ilâhre», – yazdı Meşkov Facebookta.
Şu cümleden, Meşkov Aksenovnıñ ve 1997 – 2000 seneleri Qırım millitsiyasınıñ başı ve Ukraina içki işler naziriniñ muavini olğan Gennadiy Moskal ile işbirligine diqqat ete.
Aksenov ve Moskalniñ işbirliginiñ delili olaraq Meşkov Qırımnıñ 321 insandan, esasen, Ukraina halq deputatlarından ibaret olğan «non-grata» şahıslarınıñ cedvelinde Gennadiy Moskalniñ adı olmağanını qayd ete.
Evel Aksenovnıñ cinaiy keçmişi aqqında 6 ve 7 çağıruvlarınıñ halq deputatı Andrey Sençenko bildirgen edi. «TSN» televizion haber hızmeti 2014 senesi mart ayında bildirgeni kibi, Sergey Aksenov siyasetke 90-ncı seneleri tesis etken biznesinden kelgen eken.
Aksenovnıñ tarafından işbu malümat ile bağlı izaat şimdilik yoqtır, Qırım.Aqiqat Qırımnıñ rusiyeli ükümetinden bu aqta izaatnı almağa tırışa.


text:
Ukraina prezidenti: Qırım azat etilecek
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Qırım ve Donbass işğalden azat etileceginden emin. Bunı o, Kiyevde Ulu Vatan cenkiniñ Milliy tarih müzeyinde mayıs 8-de aqşam Hatıra ve barışıq Kününe bağışlanğan tantanalı merasimlerde çıqışta bulunıp ayttı.
«Ukrainada kene barışıq olacaq. Bunıñ içün elimden kelgeni qadar yapmağa söz berem. Ve imkânsız olğan şeylerni de yapacam. Eminim, yeñermiz, çünki bizler tuvğan ukrain toprağını imaye etemiz. Donbass da işğalcilerden azat etilecek. Qırım da azat etilecek», – dep tekrarlay Poroşenkonıñ sözlerini onıñ matbuat hızmeti.
Bundan evel, Avropada natsizmni yeñüvniñ 70 yıllığına bağışlanğan Ukraina Yuqarı Radasınıñ tantanalı toplaşuvında Poroşenko Ukraina tarihnıñ sert derslerini aldı, dep qayd etti.
«Bizge Çehoslovakiyanıñ işğali ne olğanını añlatmaq kerekmey, bizde eki vilâyet qısmen işğal etildi – Donetsk ve Lugansk. Bizge Avstriyanıñ işğali ne olğanını hatırlatmaq kerekmey. Bunı bizler Qırım işğalinde kördik», – dedi o.
Bizge Avstriyanıñ işğali ne olğanını hatırlatmaq kerekmey. Bunı bizler Qırım işğalinde kördikPetro Poroşenko
2014 senesi fevral soñunda mart başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ Qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ onıñ neticelerini tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar. Ğarp Qırım Ukraina olğanını aytmağa devam ete.
Ukraina ve Ğarp Rusiyeni Donbass separatistlerine silâ ve adamlarnen yardım etkeninde qabaatlay. Moskva bu qabaatlarnı red etip, Ukraina şarqında «göñülliler» cenkleşkenini bildire.
AQŞ, Avropa Birligi ve bir sıra biger memleket Qırım işğali ve Moskvanıñ Donbass zıddiyetinde rolünden sebep Rusiyege qarşı cezalar kirsettiler.


text:
Turkish Airlines: Hersondan İstanbulğa ava seferlerinde yolcularnıñ aman-aman yarısı – qırımlı
«Herson» ava limanından Türkiyeniñ İstanbul şeerine ketken yolcularnıñ aman-aman yarısı – Qırım sakinleridir. Bunı Turkish Airlines şirketiniñ Hersondaki temsilciliginiñ baş müdiri Dinçer Saici matbuat konferentsiyasında bildirdi, dep haber ete Qırım.Aqiqatnıñ mühbiri.
Onıñ aytqanına köre, al-azırda İstanbul-Herson-İstanbul ava seferlerine qoşulğan qırımlılarnıñ sayısı 40% teşkil ete, lâkin Ukraina ve işğa etilgen yarımada arasında avtobus ve demir yol alâqaları olsa edi, olarnıñ sayısı daa çoq ola bilir edi.
«Ümüt etem ki, vaziyet eyilişecek ve naqliyat meseleleri vatandaşlarğa uyğun şekilde al etilecek», – dedi Dinçer Saici.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ keçken sene ava seferlerinden faydalanğan yolcularnıñ sayısı aqqında sualine Turkish Airlines temsilcisi raqamlarnı aytmayıp, «bu köstergiç ava seferlerinden kâr kelgenini isbatlay», dep qayd etti.
Onıñ bildirgenine köre, tamir işlerinden soñ Herson ava limanı bir saatte 400 yolcunı keçirecek.
Ava limanınıñ müdiri Grigoriy Usik vilâyet bücetinden on million grivna ayırılacağına ümüt ete. Para bina tamiri ve donatmalarnıñ satın alınmasına sarf etilecektir.
Usikniñ aytqanına köre, ava limanınıñ eñ büyük probleması çalışacaq adamlar.
«Ukrainada ava seferleriniñ havfsızlığı boyunca aviadispetçer ve diger mütehassıslarnı azırlamaylar. Biz bu meseleni böyle çezemiz: işten boşatılğan arbiylerni işke qabul etip, vatandaş aviatsiyasında çalışmağa ögretemiz», – dedi o.
Malüm olğanı kibi, Rusiyeniñ Qırım işğalinden evel Turkish Airlines Aqmescit-İstanbul ava seferlerini kerçekleştirgen edi. Lâkin 2014 senesi oktâbr 15-ten başlar ava şirketi Herson-İstanbul seferlerine başladı.
Qıtaiy Ukraina ve Qırım arasında demir yol alâqaları lâğu etilgen soñ Turkish Airlines yolcuları içün Qırım-Herson-Qırım avtobusını teşkil etti.
2015 senesi mart 29-dan itibaren «Turkish Airlines» ava şirketi İstanbul-Herson-İstanbul ava seferi er kün olacağını vade etken edi.


text:
Sürgün etilgen qırımlı Nedim Halilovnı zorlap hastahanege yatqızmağa isteyler
Krasnodar ülkesindeki filtreme noqtasında bir ay evelsi açlıqqa başlağan sürgün etilgen Qırım faali Nedim Halilovnı hastahanege yatqızmağa azırlanalar. Bunı QHA Qaraçay faali Hasan Halkeçevniñ malümatına esaslanıp bildirdi.
«Vaziyet ket-kete kerginleşe. Tünevin, Nedim beynen bağlansam, sesi zorne kele edi», – dep ayttı Halkeçev.
Faqat, agentlikniñ subetdeşi aytqanı kibi, Halilov hastahanege yatqızılsa, zornen aşatılmasına qarşı çıqacaq.
Qırımtatar faali angi hastahanege yollanacaq şimdilik belli degil.
Halilovnıñ alı fenalaşqanını Ayder İsmailov da Facebookta bildirgen edi.
«Bazar künü bağlandıq. Vaziyet kritik. Küçü qalmağan, sesi zornen kele, qıbırdamay, yata», – dep yazdı İsmailov.
Halilov subetdeşine bildirdi ki, Rusiye Baş prokuraturasına onı özüni öldürmesine qadar çekiştirilmesi boyunca cinaiy iş açılması aqqında ariza yazmağa bitire. İsmailov aynı arizanı işğal etilgen Qırımnıñ prokuraturasına bergen.
Halilov Rusiye Baş prokuraturasına bergen arizasınıñ metnini Facebookta derc etken.
«Meni, Halilov Nedim Abdullayeviçni, 1986 senesinden şmdiki vaqıtqa qadar insaniy namusımı ıncıtıp, suiaqastqa ketirgenlerge qarşı cinaiy iş açmağa rica etem», – dep aytıla Halilovnıñ muracaatında.
Sürgün etilgen qırılmlı faaliyetçi Nedim Halilov bundan evel, Rusiye uquqqoruv müessiselerine muracaat etip, sağlığı fenalaşqan taqdirde hastahanege yatqızmağanlarını rica etti.
Noyabr 7 künü, Kreml kontrolündeki mahkemeniñ qararı ile qırımtatarı Nedim Halilov Qırımdan tış çıqarıldı. Halilovqa evine kirip, sıcaq urba, para ve vesiqalarını almağa imkân berdiler. Qırımtatar faali Zevid Gaziyev Facebookta yazğanı kibi, şimdi Halilov Krasnodar vilâyetinde filtreme noqtasında buluna.


text:
Advokat: İslâmovanıñ evinde tekrar tintüvni Qırım qamaçavı idarecisiniñ işi çerçivesinde keçirdiler
Qırım advokatı Cemil Temişev ATR qırımtatar telekanalınıñ sabıq baş müdiri Elzara İsâlmovanıñ evinde dekabr 9 künü keçirilgen tintüvde bulundı. Onıñ aytqanı kibi, Qırımda yarımada qamaçavı idarecisi Lenur İslâmovğa nisbeten açılğan cinaiy işniñ çerçivesinde keçirilgen tintüvdir.
Bu aqta o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«E, tintüvde bar edim. Lenur İslâmovğa nisbeten açılğan cinaiy işniñ çerçivesinde keçirildi. Tintüv devamında bozuluvlar qayd etilmedi. Keldi, baqtılar. Taqiqatçınıñ aqqıdır, kerek dese, er kün tintüvlerni keçire bile», – dedi advokat.
Onıñ sözlerine köre, advokat olaraq bu vaziyette tintüvni keçirgenlerge itirazı yoq: «Er şey doğru. Qıdırğan şeylerni tapmadılar. İslâmovnıñ faaliyeti ile bağnı tasdiqlağan nasıldır bir vesiqalarnı qıdırğanlar, belki, öyle tüşünem», – qayd etti Temişev.
O, tintüvniñ «adetiy sürette» keçirilgenini bildirdi.
ATR qırımtatar telekanalınıñ baş müdiriniñ sabıq muavini Lilâ Bucurova bildirgeni kibi, dekabr 9 künü Qırımda zenaatdaşı Elzara İslâmovanıñ evinde tintüv keçirdiler.
Qırım.Aqiqat İslâmova ile bağlanmağa tırıştı, amma o telefonğa cevap bermey ve tintüvni izaatlamay.
Qırımda noyabr 2 künü ATR qırımtatar telekanalınıñ sabıq hadimleriniñ – Elzara İslâmova, Lilâ Bucurovanıñ evlerinde ve telekanal saibi Lenur İslâmovnıñ ana-babasınıñ ve Moskvadaki onıñ şahsiy evinde tintüvlerni keçirdiler. Bu sene mayıs ayında ATR sabıq baş müdiri Elzara İslâmova Lilâ Bucurova ile birlikte «QARA DEÑİZ PRODUCTION» mustaqil production studiyasını teşkil ettiler.
Ukraina Tış işler nazirligi Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı boyunca eki cinaiy işni açtı.


text:
«Fevral 26» işi boyunca yaqalanğan qırımtatar faalini 2 ayğa apis ettiler
Cuma künü, mart 13-de, Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi mart 11 künü «fevral 26» işi boyunca yaqalanğan qırımtatar faali Talât Yunusovnı eki ayğa apis etmek kibi qarar çıqardı.
Bunı Qırım.Aqiqatqa faalniñ adliyecisi Cemil Temişev bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, imaye işbu qararğa endi itiraz arizasını azırlay.
«Fikrimizge köre, Yunusovğa nisbeten böyle qattı cezanıñ olmasına sebep yoq. O, mitingde iştirak etti, amma bu qadar. Tevqif etilmesine acet yoqtır. Onıñ yaqalanuvı protsessual areket degil de, zaruriy malümatnı elde etmek içün tesir usulıdır», – dedi adliyeci ve üç kün içinde itiraz arizası berilecegini bildirdi.
O, Talât Yunusovda 3 yaşında qızçığı bar olğanını qayd etti.
Çarşenbe künü, mart 11-de, saba Qurman rayonınıñ Temir köyünde (Yastrebovka) 1984 senesi doğma Talât Yunusov yaqalandı. Babasınıñ aytqanına köre, saba saat 7-de evlerine silâlı adamlar kirdi.
Mart 6-da, bu iş boyunca Asan Çaruhov yaqalanğan edi. Bir qaç saat devam etken sorğudan soñ onı azat ettiler.
Bundan evel Rusiye Taqiqat komiteti Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznı yanvar 29 künü «kütleviy nizamsızlıqnı teşkil etüvde» şeklep, oña 2015 senesi fevral 19-na qadar, soñra mayıs 19-na qadar apis müddetini belgilediler.
«Fevral 26 künü» işi çerçivesinde uquq qoruyıcılar mitingniñ daa bir iştirakçisi Eskender Kantemirovnı da yaqaladılar. Oña eki aylıq apis cezası belgilendi.
2014 senesi fevral 26 künü Qırım parlamenti yanında Qırımtatar Milliy Meclis ve «Rusiye birligi» tarafdarları ile kütleviy miting keçti.