text:
Quşma Ştatlarınıñ Afganstanda alıp barğan suğış belän başlanğan 2002nçe yıl şulayuq AQŞnıñ zurıraq suğışqa äzerlänüe belän tämamlanıp kilä xörmätle tıñlauçılar! 2002nçe yılda 5million keşe spid çiren yoqtırdı, Könyaq Afrika häm Xabeşistanda qorğaqlıq, açlıq xökem sörä…. yevropanıñ küp kenä illäre subasuınnan zur zian kürde. AQŞları, yevropada iqtisadnıñ üsüe aqrınaydı...
Ğıynuar ayında Yevropa Berlegenä kergän 15ilneñ 12ndä urtaq aqça berämlege yevro qullanışqa kerde. AQŞları ğıynuar ayında Al Qaida häm Taliban äsirlären Kubağa-Guantanamo bazasına küçerde. Xoquq yaqlau törkemnäre alarğa suğış äsire tügel ä qanunsız suğışçlar möğämäläse kürsätelüen tänqitläp çıqtı. Prezident Bush İlneñ vazğiäte turında yasağan berençe çığışında ğıyraq, İran ve Tönyaq Koreanı dönya tınıçlığına qurqınıç tudıruçı illär dip atap, terrorğa qarşı suğış äle yaña ğına başlana dip belderde.
Fevral ayında Haagada Bmosı mäxkämäsendä eleke Yugoslavie prezidentı Slobadan Miloşeviç östennän xökem protsesı başlandı . Aña genotsida, keşeçelekkä qarşı cinayät häm suğış qanunnarın bozu ğäyepläre quyıla .
Distä yıl çaması iqtisadı çäçäk atqan Argentinada tirän ekonomik krizis başlandı.. Hindistanda hindu akvistları utırğan poez yandırılğannan soñ, Gujarat ştatında başlanğan çualışlarda kübese möselman meñnnän artıq keşe häläk buldı.
Mart ayında AQŞnıñ qorıç importına tariflarnı 30%tan artıq arttıruı, Yevropa Berlege, Yaponie häm Norvegie kebek illärneñ Dönya Säwdä Oyışmasına şiqäyät belderülärenä säbäp buldı. Mart ayında Britanieneñ yaratılğan äbi patşa bikäse 101 yäşendä fani dönyabızdan küçep kitte. Aprel ayı , İzrael armieseneñ Nablus häm Könbatış Yarındağı başqa şähärlärgä bärep kerüe belän istä qaldı.Bäytlehemdä Raştua çirkävenä sıyınğan fälästinnär, Jenin moxacirlar lagerına yasalğan höcüm könnärçä kiñ küläm mätbuğat çaraların mäşğül itkän qanlı waqıyğälär buldı. Germaniedä Erfurtta ber malaynıñ 16 keşene şulsanda uqutuçıların atıp üterüe , ikençe dönya suğışınnan soñ Germanie tarixındağı in zur küpläp üterü bulıp tora.
May ayında ütä uñnnar yevropada zur borçılu, tınıçsızlıqqa säbäp buldılar. Niderlandta imigrantlarğa qarşı pozitsiese belän bik zur popularlıq qazanğan Pim Fortyn ğomumi saylaulardan 9 kön elek atıp üterelä. Fransiedä ütä uñ populist Jean –Mariue Le Penneñ prezident saylaularında sotsalist Lionel Jospenne ciñep ikençe turğa qaluı , böten Yevropada qurqu çañlarınıñ qağıluına säbäp bulsa da, İkençe turda fransuzlar Chiracnı zur küpçelek belän sayladı. May ayında atom qorallarına iä Hindistan belän Pakstan mönäsäbätläreneñ Kaşmir säbäple nıq kierenkelänüe dönyanı borçığan başqa ber waqıyğä ide.
İyün ayında iqtibar Könyaq Korea häm Yaponiedä barğan Dönya futbol çempionatında buldı… Ber qayçan da üzen futbolda kürsätä almağan Könyaq Koreanıñ yarım finallärgä ireşüe , Fransieneñ ber genä tup kertä almauı häm Törkineñ Dönya Futbol Çempionatında 3nçe urın aluı kötelmägän xäl buldı.
İyül ayında AQŞnıñ qarşılıq kürsätüenä qaramastan Haagada Xalıqara cinayätlär mäxkämäse eşli başladı. Bu keşelärneñ bäğersezlek, waxşelekläre öçen xökem itelgän berdänber daimi forum. BMOsı iminlek şurası AQŞ tınıçlıq saqlau ğäskärilärenä waqıtlıça üz yurisdiksiesennän imunitet birde.
Maroko belän İspanya arasında berniçä käcä genä yäşägän Laila utrauı säbäple suğış çığu qurqınıçı xasıyl bulsa da , Allağa şäker ike yaq ta utrauğa xärbilär cibärmäskä wäğdä itep, mäsäläne tınıç yullar belän xäl qıldı. İyül ayında Pakstan mäxkämäse WSJ basmasınıñ Azie burosı citäkçese Daniel Pearlnı urlau, üterü eşenä qatnaşqan islamçı terrorçı Axmäd Omar Saednı ülem cazasına xökem itte. İyül ayında könbatış Ukrainada Lvov şähre yaqınında hava şowında SU-27 oçqıçı xalıq östenä cimerelep töşep 85 keşeneñ ülemenä säbäp buldı. Bu waqıyğä älegäçä hava şowındağı in zur qaza bulıp tora.
August ayında AQŞ kongressı prezident G.Bush-qa säwdä kileşülären söyläşü öçen tulı ireklek birä. Su basuları Avstrie , Germanie Cex respublikası häm Russieneñ Qara Dingez regionında 100 çaması keşeneñ häläk buluına zur zianğa säbäp buldı.
Sintäber ayında prezident Hamid Karzainı üterü tırışlığı Afganstanda stabillıq urnaştıru öçen barğan xalıqara tırışlıq citärleme digän soraular tudırdı .Prezident Bush Bmosı ğomumi mäclesendä yasağan çığışında Ğıyraq mäsäläsen kütärep xalıqara cämäğätçelek yaqlamağan xäldä AQŞnıñ üz başına xäräkät itäçägen belderde. Germaniedä sintäberdä ütkän saylaularda kansler Gerhard Schröder köçkä köçkä genä sotsial demokrat häm yäşellärdän torğan koalitsiene saqlap qaldı. Schröderneñ konservativ oponentı Edmund Stoiber näticälär tögäl bilgele bulğançı bez saylaularda ciñep çıqtıq dip iğlan itep, şaqtıy uñaysız xäldä qaldı. Üktäber ayı terror belän istä qaldı. Bali Utraunda tönge klubta şartlatılğan bomba 190dan artıq keşeneñ ülemenä säbäp buldı. Alarnıñ kübese yäş avstralialılar ide. Bu cinayät öçen Al qaida belän bäyleneşe bulğan extermist törkem ğäyeplänä. Üktäberdä Ğıyraq prezident Saddam Xösäin saylau tarıxına kerde . Bagdad rejımı tawış birüçelärneñ 100% prezidentnı tağı 7 yıl öçen sayladı dip iğlan itte. Ul elek birelgän tawışlarnıñ 99.96% alğan ide.
Mäskäüdä şartlağıçlar belän qorallanağan çeçen suğışçıları muzıykal teatırğa basıp kerep yözlärçä keşene 2 kön totıq itep tota. Russie mäxsus köçläre gaz qullanıp binağa höcüm oyıştıra 120 totıq häm barlıq çeçen şul operatsiedä üterelä.
Noyäber ayında Törkiedä ütkärelgän saylaularda urtaçıl islamistlar xakimiätkä kilä. Qıtayda Kommunistlar partiäseneñ yaña sekretarı itep eleke injinör Hu Jintau bilgelände . Grek neft tankerı Prestidan İspanya yarlarında ağıp çıqqan neft tirä yün faciğasına säbäp buldı. Nigeriedä ütkärelergä tieşle dönya çibären saylau eşe in kimendä 200 keşeneñ ülemenä säbäp bulğannan soñ , Londonğa küçerelde, Törkie tutaşı Azra dönya güzäle titlenä layıq buldı.
BMOsı belgeçläre noyäber ayında dönyada 42 million keşeneñ SPİD virusı belän yäşäwen belderde. Kenya-Mombasada izraellelär xuca bulğan qunaq yortında şartlatılğan bombalar 13 keşe şulsanda terrorçılarnıñ ülemenä säbäp buldı. Şuluq waqıtta Mombasadan Tel Avivga yul totqan oçqıçqa atılğan ike raketanıñ timäve yözlärçä keşeneñ tormışın saqlap qaldı.
Dikäber ayı urtalarında Yevropa Berlegeneñ Kopenhagenda ütkän summitında 2004nçe yılnıñ mayında oyışmağa 10yaña äğza alu turında qarar qabul itelde. Şunnan 3 atna elek Noyäberda NATO könçığış yevropanıñ 7ilen şulayuq 2004nçe yılda üzenä qabul itergä bulğan ide . Ğıyraq BMOsına küpläp üterü qorallarına iä bulmawı turında 12bitlek deklaratsie täqdim itsä dä, Quşma Ştatları Bagdad çınbarlıqnı beldermäde ul İminlek şurasınıñ noyäber ayındağı rezolutsiesen bozdı digän pozitsiedä tora. 2002nçe yıl Ğıyraq turında tınıçsızlıq, suğış ezärlekläre belän tämamlanıp kilä.
Färidä Xämit, Praga


c: text/html

text:
Skandinaviä illäre parlamenlarında xatın-qızlarnıñ sanı 50%qa yaqın bulğanda Rusiä häm şul sanda Başqortstannı da Aziä däwlätlärenä tiñlärlek. Başqortstanda xatın-qız öçen säyäsätkä yul
yabıq. İke könnän uzaçaq saylawlar da wazğitäne üzgärtmiäçäk. Xatın-qızlar oyışmaları kilep tuğan xäldä berençe çiratta xatın-qızlarnıñ üzlären ğayepli.
Ural Başqort xalıq üzäge Ğiraqqa qarşı äzerlängän xärbi çaralar turında borçılu belderep möräcäğät qabul itte. Üzäkneñ räise Qadim Aralbaev bu xaqta Azatlıq tıñlauçılarına da söyläp birde.
İrşat Tläümbät, Ufa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2005 yılda 6 meñ ğailä sotsial ipoteka yärdämendä fatirlı bulğan
Sişämbe könne Tatarstan Prezidentı qarşındağı Däwlät toraq fondı Xäyriäçelär Şurasınıñ utırışı uzdı. TR Prezidentı Mintimer Şäymiev respublika rayonnarı, oyışma citäkçelären cıyıp çirattağı tapqır beraz qızdırıp aldı. Bu ölkädä sülpänlek kürsätkän citäkçelärdän xätta bastırıp soraw aldı. Kiläçäktä berkemgä dä yaqlaw bulmayaçağın, ä kiresençä taläplären artaçağın assızıqladı.
Çınnan da toraq mä’säläse bügenge köndä respublikada iñ çeterekle problemalarnıñ berse bulıp qala. Ayıruça respublikanıñ zur şähärlärendä. Fatirlı bulırğa tezläwçelär sanı könnän-kön arta. Buşlay fatirğa ömet itmäsälär dä, kübese anı tübän bäyädän alu yağın qarıy. Mömkinlege bulğannar fatirnı satıp ala, xäzer respublikada yözlägän firmalar bu ölkädä şöğellänä. Ä tübän xezmät xaqı alıp eşläwçelär barı sotsial' ipotekağa ğına ömet tota.
Uzğan yıl başında ipoteka turında süz çıqqaç xalıqnıñ kübese monıñ qayçandır tormışqa aşaçağına şiklänü beldergän ide. Şuña da karamastan 2005 yılnı barlığı 6 meñ ğailä sotsial' ipoteka yärdämendä fatirlı bulğan.
Bilgele toraq tözü öçen şaqtıy ğına aqçalar kiräk. Böten problema şunnan başlana da inde. Prezident Mintimer Şäymiev ta, Premyer ministr Röstäm Miñnexanov ta härdaim oyışma citäkçelärenä toraq tözeleşenä totılaçaq kertemneñ waqıtında birelergä tieşlege turında kisätülär yasap kilälär. Şura utırışında da aqça küçermäwçe şirqat'lärgä şeltä belderelde. Tatarstan Prezidentı qarşındağı Däwlät toraq fondı başqarma direktorı Tälğät Abdullin 2005 yılğa xisap yasap niqädär aqça kergänenä tuqtaldı
2005 yıl başqa yıllar belän çağıştırğanda ciñel bulmadı. Uzğan yılda sotsial' ipotekağa 1382 oyışma 3 mililard 754 million sum külämendä kertem kertte. Bu kötelgännän 754 millionğa artığraq buldı. Keremneñ 80 protsenttan kübräge “Tatneft'“ häm başqa keçe neft' häm neft' ximiäse kompaniälärenä turı kilde.
Toraq tözü öçen yaña mäydannar kiräk buluı turında da süz buldı Şura utırışında. Moña TR Prezidentı ayıruça basım yasadı
Mäydannarnı äzerläw häm alarnı kommunikatsiälär belän tä'min itü zarur. Niçek, kemnär xisabına häm küpme ikänne xisaplarğa kiräk. Monıñ buyınça Rusiädä eş bara. Törle yullar täqdmi itelä. Çönki bu mäs'älä bezdä genä tügel ä Rusiädä şaqtıy aktual' bulıp qala.
Şura utırışında Prezident sotsial' ipoteka tözeleşenä ğariza kermägän rayon munitsipal' berämlekläre başlıqlarına da şeltä belderde. Ayıruça Ägerce, Apas häm Çüpräle başlıqlarına eläkte.
Landış Xararsova.


text: Rusiä Tışqı eşlär ministrı İgor İvanov, xäzerge waqıtta Ğiraqta xärbi köç qullanu öçen, ber nigez dä yuq dip belderde. Krizisnı çişü öçen säyäsi häm diplomatik yullar äle dä bar, diplomatik tırışlıqnı qoral inspektorlarına irekle eşläw şartları buldıruğa yünältergä kiräk, dide ul. Bu süzlären İvanov bügen Gretsiä başqalası Afenda äytte. Ul anda Yevropa Berlege räsmiläre belän söyläşülär alıp bara. Gretsiä xäzergä waqıtta Berlektä räis wazifaların başqara. Söyläşülärneñ kön üzägendä – Ğiraq mäsäläse. Şulay uq, Berlekneñ kiñäyüwe häm Rusiäneñ moña tiskäre qaraşı da kön tärtibendä.


text:
Ekrem Çelebi - Allı Turnam
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Allı Turnam
Etiketler : Ekrem Çelebi - Allı Turnam türkü indir, Ekrem Çelebi - Allı Turnam türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Allı Turnam mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Allı Turnam türküsü, Allı Turnam sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Allı Turnam bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Dağlar Başı Karlı Olur
Ekrem Çelebi - Aklımı Başımdan Aldın
Ekrem Çelebi - Artık Çıkmam Meyhaneden
Ekrem Çelebi - Bülbül Havalanmış
Ekrem Çelebi - Dayanılmaz Bir Çile
Ekrem Çelebi - Kahveyi Dökerim
Ekrem Çelebi - Gezdir Ağam Kıratı
Ekrem Çelebi - Yürü Güzel Yürü


text:
Neşet Ertaş - Analar Babalar Devri
Sanatçı : Neşet Ertaş
Türkü : Analar Babalar Devri
Etiketler : Neşet Ertaş - Analar Babalar Devri türkü indir, Neşet Ertaş - Analar Babalar Devri türkü dinle, Neşet Ertaş türküleri, Analar Babalar Devri mp3 indir, Neşet Ertaş türküleri Analar Babalar Devri türküsü, Analar Babalar Devri sözleri, Neşet Ertaş mp3 dinle, Neşet Ertaş download, Analar Babalar Devri bedava mp3, Neşet Ertaş türkü sözleri, Neşet Ertaş türkü dinle, Neşet Ertaş son albüm indir
Neşet Ertaş Türküleri
Neşet Ertaş - N olur Gelin N olur
Neşet Ertaş - Kara Kaşlar Kara Gözler
Neşet Ertaş - Sarı Saçın Yaş Durur
Neşet Ertaş - Göç Eyleyip Her Yaylada Yaylanmaz
neşet ertaş - yare gidem yare gidem (kırşehir)
Neşet Ertaş - Şad Olup Gülmedim
Neşet Ertaş - Analar Babalar Devri


text:
AQŞ däwlät sekretare Ricenıñ Yewropa säfäre tıynaq optimizm belän kötelä
Qayber möhim dönyaküläm mäs''älälärgä, şul isäptän Ğiraqtağı nizağ, klimat üzgäreşläre, terrorğa qarşı suğış häm atom qoralların taratmaw mäs''älälärenä qarata AQŞ belän Yewropanıñ pozitsiäläre haman da nıq bülengän kileş qala. Şulay da fevral'' ayı kierenke atlantikaara mönäsäbätlärdä simvolik yaqınayu ayı bulırğa oxşağan. Bu ayda AQŞ prezidentı George Bush ikençe prezidentlıq möddätendä berençe märtäbä Yewropağa kiläçäk. Ä comğa könne, 4-nçe fevral''dä isä Quşma Ştatlarnıñ yaña däwlät sekretare Condoleezza Rice ber atnalıq Yewropa –Yaqın Könçığış säfären başlıy. Älege säfär barışında ike yaq ta mönäsäbätlärne yaxşırtırğa teläwlären kürsäter dip kötelä. Ämma AQŞ belän Yewropa arasında kiñäyä baruçı upqın aşa küper salınırmı?
AUDİO: Ul Fransiäneñ pozitsiäsenä ayıruça doşmança qaraşta kebek. Fransuz diplomatları belän xosusıy söyläşülärdä ul xätta kübesençä agressiv ta ide.
Ämma Amerikaniñ iñ yuğarı diplomatı postın alğan bu berençe qara tänle xatın-qızğa xäzer däwlät sekretare bularaq berençe Yewropa säfärendä bik tä ışanmawçan yewropalılarnıñ xislären häm uyların yawlarğa kiräk bulaçaq. Rice şulay uq Busnıñ bu ay axırına bilgelängän Yewropa säfärenä dä ez salırğa tieş.
Ricenıñ bu säfäre jomğa könne 4-nçe fevral''dä Lodnonda başlanıp kitä. Ber atna eçendä ul 8 ildä, şul isäptän, Berlin belän Parijda, şulay uq İzrail'' häm Könbatış Yarda tuqtalaçaq. Söyläşülärneñ töp teması Yaqın Könçığış nizağı, Ğiraq häm İran bulır dip kötelä.
Uzğan atnada Rice "xäzer diplomatiägä waqıt citte" dip Atlantikaara mönäsäbätlärgä yaña sulış birergä wäğdä itte. Yewropa yağınnan da mönäsäbätlärne yaxşırtu omtılışları kürenä. Fortaine Fransiä prezidentı Jacques Chiracnıñ Ğiraqtağı uñışlı saylawlar uñayınnan Bushnı telefon aşa qotlawın misal itep kiterä.
AUDİO: Minemçä ike yaq ta tulısınça tuñdırılğan mönäsäbätlärne cılıtırğa teli kebek. Häm minemçä xäzerge administratsiädä Fransiägä iñ nıq qarşı çığuçı keşe bularaq qaralğan Ricenıñ Parijğa kilüe tikmägä genä tügel.
Yewropalılar Bushnıñ yaña administratsiäsendä tışqı säyäsättä mönäsäbät üzgärgänme-yuqmı ikänlegen kürergä teli. Alar şulay uq Waşingtonnıñ İzrail''-Fälestin nizağın çişüdä qatnaşuın, İran kebek atom qoralı yasawda ğäyeplänüçe illärgä qarşı yaña xärbi höcümnärdän tıyıluın teli.
John Hopkins Universitetınıñ İtaliädäge Bolonya Üzägendä AQŞ-Yewropa mönäsäbätlären öyränüçe Stephen Szabo da taraflar üzara mönäsäbätlärne yaxşırtırğa äzer dip isäpli.
AUDİO: Minemçä xäzer Bush administratsiäseneñ tışqı säyäsättäge mömkinlekläre bik nıq çiklängän. Bu Ğiraqtağı wäzğiät belän genä bäyle tügel. Amerikanıñ üzendä budjet defitsitı, säwdä defitsitı, küp kenä ölkälärdäge amerikan säyäsätenä qarşı oppozitsiä köçäyä bara. Şuña kürä min Bush administratsiäse berektäşlär ezli dip uylıym. Ul uzen berençe prezidentlıq möddätendäge kebek irekle xis itmi, häm minemçä inqıylap omtılışları beraz kimede. Häm minemçä, alar yewropalılar belän mänfäğätlärgä kübräk turı kilgän, realistik mönäsäbätlär qorırğa teli. Minemçä yewropalılar da şunı uq teli.
Küptän tügel çıqqan "Ayırıluçı yullar" isemle kitabında Szabo AQŞ-Yewropa mönäsäbätläre inde berqayçan da Salqın Suğış çorındağı däräcädä bulmayaçaq di. Ul çaqta strategik mänfäğätlär yewropalılarnı Amerikanıñ qararlarına buysınırğa mäcbür itkän ide. Anıñ äytüençä, yaña mönäsäbätlär ayırım maxsus kileşülärgä häm kileşmäwçänleklärgä nigezlänäçäk.
Şulay da Szabo Yewropalılarğa Colin Powell urınına däwlät sekretare itep Ricenıñ bilgelänüenä şatlanır öçen säbäp bar di.
AUDİO: Berençedän Rice Yewropanı şaqtıy yaxşı belä, Rusiäne şaqtıy yaxşı belä. Ul Germaniäne berläşterü turındağı 2+4 söyläşülärendä bik nıq qatnaştı. Şul şulay uq prezidentnıñ ışanıçına iä, Powell aña iä tügel ide. Minemçä, ul AQŞnıñ säyäsäte turında söylägändä, aña bälki Powell belän çağıştırğanda citdieräk itep qararlar. Powell kübesençä Yewropalılarğa oşağan närsälärne äytä ide, ämma Yewropalılar anıñ administratsiädä tä''sire zur bulmawın da añlıy ide.
Szabo şulay uq Yewropalılar Ricenıñ üzenä urınbasar itep AQŞnıñ elekke baş säwdä wäkile Robert Zoellicknı bilgeläwenä qäbäğät di. Anıñ äytüençä, Yewropalılar Zoellicknı Bushnıñ berençe administratsiäsendä östenlek itkän neo-konservativ idealsizmı wäkile dip tügel ä ayıq qaraşlı realist dip kürä. Szabo fikerençä, Ricenıñ möhim pozitsiälärgä bilgeläwçe başqa şundıy qararları da yewropalılarnı AQŞnıñ tışqı säyäsätendä üzgäreşlär bulırğa mömkin dip ömetländerä.
Naif Aqmal, Praga.


text:
Germaniä kanslerı Gerhard Schroeder Yewropa Berlegeneñ xäzerge prezidentı Jean-Claude Juncker belän Yewropa Berlegeneñ yaña kosntitutsiäse yazmışı turında söyläşä.
Bu atnada Fransiä belän Niderlandta ütkän referendumnarda Yewropa konstitutsiäse kire qağıldı. Şimbä könne Schreoder Berlinda Fransiä prezidentı Jacques Chirac belän oçraşıp Berlekneñ kiläçäge turında söyläşäçä. Juncker 16-nçı 17-nçe yünnärdä Brüssel'dä berlek citäkçelären cıyıp kosntitutsiä krizisiı turında söyläşü ütkäräçäk. Schroeder ratifikatsiä protsessı däwam itärgä tieş, häm bu protsess bar yewropa öçen ğömümi krizisqa äwerelergä tieş tügel dide. Xäzergä qädär konstitutsiäne Berlektäge 10 il ratifikatsiäläde. Bügen şularnıñ unınçısı – Latvia anı parlamentta rasladı. Latviä tışqı eşlär ministrı Artis Pabriks Latviädäge tawış birü ike referendumda kire qağıludan kilüçe zıyannı tuqtatırğa mömkin dide.
AUDİO: Min Latviäneñ Yewropa Berlegendäge çigenüne tuqtatu öçen häm Berlekneñ nığuın, alğa baruın teläwçe illärneñ häm xalıqlarnıñ citärlek buluın kürsätü öçen üzençälekle mömkinlege bar dip dip isäplim.


text:
Bilgelängän prezidentnıñ wazifaları kiñäyäme?
14 mart utırışında, töp qanunğa ber genä üzgäreş kertelde. Respublika citäkçesen "xalıq tarafınnan saylaw" mätdäse "parlament tarafınnan raslaw" mätdäsenä üzgärtelde.
Yaña tärtiplärgä qarağanda Tatarstan citäkçeseneñ wazifaları da kiñäyä. Ant itep, wazifağa kergännän soñ, prezident Tatarstan başqarma xakimiät oyışmalarınıñ federal ministrlıqlar belän kileşep eşläw öçen genä tügel, üzidärä xakimiät oyışmaları häm ictimaği berläşmälär belän mönäsäbätlär qoru öçen dä cawap biräçäk. Respublika citäkçese 5 yılğa bilgelänä. Qanunğa üzgäreşlär 2nçe häm 3nçe uqılışta qabul itelde.
Deputatlar, Tatarstan prezidentın saylaw turındağı qanunnı üzgärtmäskä buldı, barı anıñ ütäleşen tuqtattı. Üzäk häm cirle saylaw komissiäläre, saylawlar häm referendum turındağı qanunnarnıñ qayber öleşleläreneñ qullanışı tuqtatıldı. Şunıñ belän, ber keşeneñ 2 tapqır ğına prezident itep saylanu mäsäläse aktualleğen yuğalttı. Däwlät Şurasında xäzer Rusiä prezidentı Vladimir Putinnan xat kötälär. Mintimer Şäymievqa wazifalar birü turındağı xat kilgännän soñ, nämzätne raslaw mäsäläse şunduq Däwlät Şurası utırışında qaralaçaq. Bu xaqta Färit Möxämmätşin xäbär itte. Bu waqiğanıñ tögäl köne xäbär itelmi, ämma başqa mäğlümatlarğa qarağanda Däwlät Şurasınıñ bu aydağı ikençe utırışı 24 martqa bilgelängän.
Cämäğätçelekneñ iğtibarın cälep itkän ikençe mäsälä - munitsipal berämleklärdä cirle üzidarä oyışmaların formalaştıru turındağı qanun buldı. Ul berençe uqılışta qabul itelde. Biredä dä, citäkçelärne xalıq tarafınnan saylaw mömkin qädär kimetelgän. Yaña munitsipal berämlek başlığı munitsipal parlament wäkillärennän saylanaçaq. Ä ul, awıl sovetları wäkillärennän torırğa tieş. Awıl şuraların ğına cirle xalıq saylıy. Andıy saylaw tärtibe, berençe waqıtta ğına bula, dip xäbär itelä. Törle gäzitlär moña törle-törle bäyä birde, berse – xakimiättä oçraqlı keşelär bulmas, ikençeläre - xalıqnıñ inde üzidärägä dä täesir itü mömkinlege qalmadı, digän fiker belderde.
Bikä Timerova


text:
Respublika yullarında tağın keşelär häläk buldı
Respublikanıñ Eçke eşlär ministrlığı wäkilläre mäğlümätlärenä qarağanda, düşämbe könne Mäskäw-Ufa yulında, Tatarstannıñ Piträç rayonında ike keşeneñ ğömeren özgän yul faciğäse bulğan. 26 yäşlek Germaniä keşese Mersedes avtomaşinasında beryulı ike maşinağa – VAZ-2106 häm VAZ-2107 avtomobillärenä bärelgän. Mersedes qapma-qarşı kilep bärelgän cidele Vaz maşinasınıñ 29 yäşlek yörtüçese häm anıñ yanında utırğan 28 yäşlek xatın-qız şunda uq häläk bulğan. Tağın ike keşe, şul isäptän Mersedes yörtüçese dä, xastäxanägä ozatılğan. Respublikanıñ Yäşel Üzän rayonında da keşe ğömerlären özgän qaza bulğan. Zaporojets häm GAZ maşinaları bärelep, 3 keşe häläk bulğan. Ğomumän, sentäber ayında ğına Tatarstanda 416 yul häläkäte terkälgän. Alarda 58 keşe wafat bulıp, 474 keşe törle däräcädäge yaralar alğan. Şulay itep, respublika yullarında ülüçelärneñ sanı könnän-kön arta bara.Gölnaz İlgizär


text: Awstralia tışqı eşlär ministırı Alexander Downer bugen Quşma Ştatların Korea yarım utraunda barğan atom krizisın çişü öçen Pxenyang belän turıdan turı söyläşülär başlarğa çaqırdı. Bu atnada Seulğa baraçaq Downer qarşılıqlarnı beterü öçen AQŞ belän Tönyaq Korea arasında söyläşü bulırğa tieş dide. Pxenyang Waşington belän üzeneñ atom ambitsieläre turında turıdan turı dialogqa kergänçegä , Quşma Ştatları belän berberenä höcüm itmäü kileşüen taläp itä. AQŞ Pxenyang belän tik atom programmasın niçek itep tuqtatu turında ğına söyläşü bula ala di. Waşington Tönyaq Koreanı atom qoralları eşläp çığaru mäqsatında yäşren uran bayıtu programması östendä eşläwdä ğäyepli


text:
Milli massaküläm mäğlümat çaraları ölkä byudjetı qaramağında?
Küptän tügel Yekaterinburg şähärendä Sverdlov ölkäse gubernatorı qarşında oyıştırılğan milli eşlär buyınça konsul'tativ sovetnıñ çirattağı utırışı bulıp uzdı. Kön tärtibendä barlıq milli oyışmalar öçen dä bik ähämiätle mäs'älä – milli massaküläm çaraların torğızu mä’säläse qaraldı. Sverdlov ölkäsendä moña qädär berniçä milli oyışma üz köçläre belän televizion tapşırular yasap qarağannar ide inde. Arada iñ ozaq yäşägäne – tatar telendäge televizion tapşırular. Alar 1999Hчы yıldan başlap 2003Hчe yılğa qädär törle oyışmalar köçe belän atna sayın çığıp kildelär. 2002Hчe yılda ber yılğa yaqın başqort telendäge tapşırular da eşlände. Siräk kenä bulsa da ärmän tapşıruları kürengäläde.
Ä bügenge köndä milli televizion tapşırularnıñ barısı da eştän tuqtap tora. Säbäbe - matdi nigez citmäw. Milli oyışmalar citäkçeläre milli massaküläm mäğlümat çaraları buldıru mä’säläsen ölkä xakimiäte citäkçeläre aldında daimi räweştä kütärep kildelär. Bu problema gubernator qaramağında eşlägän konsul'tativ sovet utırışlarında yış tikşerelde. Häm, nihayät, ölkä xökümäte bu mä’säläne çişü yulın täqdim itte.
Ul täqdim buyınça milli oyışmalar qaramağına ölkä televideniese kanalında atnasına ber säğät buşlay waqıt bireläçäk. Anıñ yartısı rus telendä, törle millätlär tormışın yaqtırtqan millätara tapşıru bulaçaq. İkençe yartı säğät milli oyışmalarnıñ üzenä, törle tellärdä tapşıru yasaw öçen täqdim itelä. Äytik, ber atna tatar, ikençe atna başqort, öçençe atna ärmän telendä... Ämma şunısı bar, ul tapşırularnı yasaw çığımnarın milli oyışmalar üzläre kütärergä tieş. Ölkä xökümäte byudjetınnan bülep bireläçäk aqçanıñ yartısı millätara tapşıru yasarğa, yartısı televizion efir öçen tülärgä kitäçäk, dilär.
Utırışta bu xaqta bäxäslär küp buldı. Millätara tapşırularnı yasaw öçen östenlekne tatarlarnıñ ölkä milli-mädäni avtonomiäsenä birergä teläwläre dä qayberäwlärdä rizasızlıq tudırdı. Şunıñ öçen, utırışta qatnaşuçılar älegä ayırım ber qararğa kilä almadılar. Konsul'tativ sovet sekretare, bu turıda añlatma sorap möräcäğät itkäç, mä’säläneñ axırğaça çişelüe öçen beraz waqıt kiräk bulaçağın äytep, älegä añlatma birüdän baş tarttı.


text:
İcat bäygeseneñ töp maqsatı — uquçılar arasında icadi sälätne üsterü, talantlarnı barlaw häm alarğa bulışlıq kürsätü. Mäktäp teatr kollektivları konkursı Qazan Başqarma komitetınıñ Mäğärif idäräseneñ eş planı qısalarında uzdırıla.
Bu könnärdä mäktäplärdä şähär konkursınıñ berençe turına äzerlek bara.
Qazan mäktäplärendä teatr kollektivları barmı?
Qazanda mart häm aprel aylarında mäktäp teatr kollektivları konkursları başlana.
1 Fiker
-
Fiker belderü
ШиMбә, 07 ФeBpaлb 2015 00:25
Bил M. yazgan
Hишлэп MoHдa яHaлыkлap cиpэk яHapTылa? лaTиH иMлacыHдa rыHa ykый TopraH TaTapлap бaшkaлapыHHaH kиM MeHи?Şikayat belderü


text:
Neşet Çelebi - Karnı Büyük Koca Dünya
Sanatçı : Neşet Çelebi
Türkü : Karnı Büyük Koca Dünya
Etiketler : Neşet Çelebi - Karnı Büyük Koca Dünya türkü indir, Neşet Çelebi - Karnı Büyük Koca Dünya türkü dinle, Neşet Çelebi türküleri, Karnı Büyük Koca Dünya mp3 indir, Neşet Çelebi türküleri Karnı Büyük Koca Dünya türküsü, Karnı Büyük Koca Dünya sözleri, Neşet Çelebi mp3 dinle, Neşet Çelebi download, Karnı Büyük Koca Dünya bedava mp3, Neşet Çelebi türkü sözleri, Neşet Çelebi türkü dinle, Neşet Çelebi son albüm indir
Neşet Çelebi Türküleri
Neşet Çelebi - Yorma Beni Dünya
Neşet Çelebi - Yol Üstüne Oturdum
Neşet Çelebi - Karga Olan Gül Kıymeti Bilmez
Neşet Çelebi - Dünya Adana nın
Neşet Çelebi - Etek Sarı Sen Etekten Sarısan
Neşet Çelebi - Akşam Oldu Kırat
Neşet Çelebi - Cananısın Canısın
Neşet Çelebi - Kaşlarını Eğdirirsin


text:
İzrail wä fälästin cämäğätçelege solıxqa ireşü eşen üz qulına ala
Distä yıllar däwamında qan qoyu häm doşmanlaşıp yäşäw çorı kiçergännän soñ İzrail häm fälästin wäkilläre nihayät aralarnı caylaw turında kileşügä ireşte. Läkin şunda uq ber iskärmä yasarğa mäcbürbez - älege kileşü İzrail häm fälästinlelärneñ räsmi wäkilläre tügel, ä ike yaqtağı da ğadi keşelärneñ urtaq fikergä kilüwe bulıp tora. Tnıçlıqqa ireşü yulların ezläwläre öçen alarnı yış qına "xiänätçelär" dip tä atawlar işetelde.
Audio, Yäsir Abed Rabbo
"Soñğı öç yıl eçendä östenlek itkän närsä ul däwamlı töşenkelek ide, häm bez, ike yaqtağı cämäğätçelekne dä berençe çiratta şul töşenkelekkä birelmäskä künderü kiräk dip uyladıq. Bez şunnan ber çığış yulı häm çişeleş taba alabız" di fälästin cämäğätçelegen wäkillek itkän Yäsir Rabbo. İzrail xökümäte şuşı plannı äzerläwçelär belän oçraşırğa teläwe öçen däwlät sekretare Powellnı kisken tänqitläp çıqtı. Fälästin citäkçese Arafat häm anıñ premyer-ministrı Äxmät Qıray ğadi keşelär başlanğıçın xuplap qarşı alsa da, anı ğämälgä quyuğa öndäwdän totılıp qaldı. Şuña da qaramastan İzrail häm fälästin cämäğätçelege äzerlägän kileşüne Berläşkän Millätlär Oyışmasınıñ general'' sekretare Kofi Annan, britan premyer-ministrı Tony Blair, Rusiä tışqı eşlär ministrı İgor İvanov, elekke amerikan prezidentı Jimmy Carter kebek mäğlüm şäxeslär yaqlıy. Soñğı fiker beleşülärgä qarağanda, kiñ cämäğätçelek arasında da anı yaqlaw arta bara. Xalıqara krizis törkeme häm Texastağı Rice universitetı oyıştırğan tikşerenü, İzraildä bu 53 protsent, fälästinlelär arasında 55 protsent buluwın kürsätä. Amerikannar täqdim itkän "solıx yulı" planı kebek ük, Jeneva kileşüwe dä fälästin däwläten qorunı küz aldında tota. Läkin ul tağın da qıyuraq adımnar yasawnı alğa sörä. Misal öçen, Könbatış Yardağı, yäğni fälästin cirlärendäge yähüd utarlarınıñ küpçelege sütelergä tieş bulaçaq. Moñardan tış, ike arada iñ qatlawlı problema bulıp qalğan İerusalimneñ kiläçägen planda, anı ikegä bülü häm ike däwlätneñ dä başqalası itü aşa çişü qaralğan. Yossi Beilin dä, Yäsir Abed Rabbo da, Jenevada ireşelgän şuşı kileşü, ä ul amerikannar täqdim itkäne belän çağıştırğanda küpkä detalleräk, näq menä şul "solıx yulı" planına yardäm itü maqsatın quya dip belderä. AQŞ däwlät sekretare Powell, İzrailneñ cämäğätçelek planın tözüçelär belän oçraşmasqa öndäwen kire qaqsa da, Waşingtonnıñ barıber "solıx yulı" planına tuğrı bulıp qaluwın belderde. Jeneva kileşüwe isä anda yaña ideälär bäyän itelüwe belän qızıq.
Audio, Colin Powell
"Minemçä, solıx turında kübräk keşe söylägän sayın yaxşıraq bulaçaq. Läkin bez şulay da "solıx yulına" tuğrı bulıp qalabız" di amerikan däwlät sekretare. Anıñ fikerençä, "solıx yulı"nıñ östenlege şunda, anı nizaqqa qatnaşı bulğan här taraf ta qabul itä, Jenevada ireşelgän kileşü xaqında isä monı äytep bulmıy. Ämma ul, işetergä layıqlı fikerlär täqdim itä di Colin Powell. Anıñ Beilin häm Rabbo belän oçraşuwı comğağa bilgelängän.
Kärim Kamal, Praga


text:
Başqortstanda 7 dikäberdä ütäçäk prezident saylawlarına Sergey Veremeyenkonıñ 8-nçe namzät itep terkälüe säbäple saylaw bülletennäre yañadan üzgärtelä. Elekke bülletennärdä 7 genä namzätneñ iseme bar. Prezident Mortaza Räximovnı saylaw aldı kampaniäsendä administrativ resurslar qullanuda ğäyeplägän häm anı saylawlardan çitläşterüne taläp itkän 2 namzät mäxkamädä ottırdı. Ämma tağın ber namzät Räximovqa şundıyraq ğäyepläwlär belderde. Anıñ ğäyepläwlären mäxkamädä qaraw äle däwam itä. Räximovnıñ köndäşlärenä xalıq belän oçraşularda maxsus qıyınlıqlar tudırıla dip xäbär itelä.
Mönir Wafin, Ufa.


text:
Qazanda Mäğärif ministrlığı «Belem alu. Karyera 2003» digän maxsuslaşqan kürgäzmä häm belem birügä qağılışlı fänni çaralar ütkärä. Şuşı waqiğalar belän bergä «Rusiä töbäkläre häm BDB illäre belem birü oyışmalarına tatar etno-mädäni komponentın kertü problemaları» digän regionara seminar-kiñäşmä dä üz eş başlap cibärde. Ğadiräk äytkändä Tatarstannan çittä eşläwçe tatar tele uqıtuçıları cielıp, problemaları, qıyınlıqları turında söyläşä başladı.
Şuşı çaralar äle 3 kön däwam itäçäk. Bezneñ xäbärçelärebez şuşı çaralar turında tulıraq mäğlümatnı, tatar tele uqıtuçılarınıñ moñ-zarların aldağı çığışlarında citkerer äle.


text: Cakarta. Yevropa Berlege komissiäsendä tışqı mönäsäbätlär öçen cawaplı Benita Ferrero-Waldner, Yevropa Berlege üzeneñ 15 yıl buyı Qıtayğa qorallar satu tıyuın barıber ğämäldän çığaraçaq häm bu mäs'älädä Washingtonnan nindi dä bulsa cawap çaraları kötmi dip belderde. Bügen ul İndoneziä başqalasında, kiläse atnalarda Yevropadan maxsus wäkillek Quşma Ştatlarğa barıp, Washingtonnıñ, qoral satu tıyuın beterü Könçığış Aziädäge qüwät bizmänen bozır digän qurquların taratırğa tırışaçaq dide. Bu uñaydan borçıluın, ayırım alğanda, Qıtay häm Thaiwan arasındağı xärbi balansnıñ cimerelä aluına şomlanuın Quşma Ştatlar prezidentı Bush beldergän ide. Washingtondağı kongressmennar isä Yevropa Qıtayğa qoral satu tıyuın betersä, saqlanu ölkäsendäge urtaq xezmättäşlekne taraytu belän kisätte. Ferrero-Waldner belderüen bügen Thaywan prezidentı Çen Şui-bian da tänqitläp çıqtı. Ul, ägär dä üz demokratiäse häm ireklege belän ğorur bulğan Yevropa Berlege aqça artınnan quıp zalim xakimiatkä qoral sata ikän, demokratiä öçen bu oyat bulırğa tieş dip belderde.


text:
Tatar telendä berençe muzıkal'' fil''m töşerelde
Tatar telendä berençe “Ätäçsez irtä ni kiterä?..” dip isemlängän muzıkal' fil'm rejisser Ğasıym Şir-Ğazi citäklägän “Bars-Media” prodyuserlıq üzägendä eşlängän. 20 dän artıq populyar tatar artistları qatnaşındağı älege fil'm Saba rayonı Olı häm Keçe Şıñar awıllarında 2005 yılnıñ avgustında ike atna däwamında töşerelgän. Fil'm qarawçılarına, tanış cırçılarnı kötüçe, umartaçı, sıyır sawuçı, traktorçı h.b. awıl keşeläre obrazında kürü bik qızıqlı bulaçağın faraz itä oyıştıruçılar. Äytik, Kolxoz räise – Rawil Galiev, Soldat – Färit Taişev, soldatnıñ änise – Zilä Sönğatullina, Kötüçe – Bulat Niğmätullin, Ölkän sıyır sawuçı – Dilä Niğmätullina, Traktorçı qızlar – “Zö-Läy-Lä” triosı, Fel'dşer – Landış Nigmätcanova.
“Bars – Rekords”nıñ cämäğätçelek belän eşläw bülege citäkçese İlnar Cihangirov Azatlıqqa älege fil'mnı töşergän waqıtta nindi maqsatlar quyıluı turında bolay dide:
“Bez barıbız da televizordan, radiodan, säxnädän kürep künekkän cırçılarnı bez alarnı yaña obrazda, yaña räweştä kürsätergä tırıştıq. Şunıñ öçen bu tatar kinomotografiäsendä berençe täcribä. Bezneñ maqsatıbız näfis fil'm töşerü tügel ide, ä bez anı ciñel qarala torğan muzıkal' fil'm räweşendä, küñel açu çığanağı bularaq yasadıq.”
Ä fil'mnıñ syujetı mondıyraq. Surätlängän waqiğalar, cäy könne bara. İrtä tañnan armiädän tuğan yağına qaytıp kilüçe soldat (Färit Taişev), awılınıñ tıp-tın yoqlap yatqanına aptırap qala. Uramnarda berkem dä kürenmi, xätta ätäçlär dä qıçqırmıy. Närsä bulğan soñ monda? Ğömerendä berençe tapqır Äsmäbikä äbineñ (Firaya Äkbärova) ätäçe yoqlap qalğan ikän bu könne. Şunıñ belän bäyle räweştä böten närsä tiskäregä kitä. Kötü dä soñğa qalıp çığa... Äsmäbikä äbi käcäsen kötülekkä quğanda, qarşına kolxoz räise (Rawil Galiev) oçrıy häm qaladan konsert quyarğa kilgän cırçını qunarğa kertüen sorıy. Ä ul waqıtta soldat, awılda qalğan yaratqan qızı Läysän Gimaevanıñ kiäwgä çığıp bäbäy kötkänen häm ölkän sıyır sawuçı Dilä Niğmätullinanıñ üzenä qaşıyq bulıp yörgänen belä. Fil'm syujetına “Zö-Läy-Lä” qızlarınıñ traktorların yua-yua mäxäbbäten tabırğa xıyallanuları, kötüçe Bulatnıñ cırçı Mälikägä qaranıp yörgängä fel'dşer Landış Nigmätcanovanıñ yanuları, kiäwdäge qızğa yäşeren ğişqı bulğan kitapxanäçe Bulat Cihanşinnıñ özgälänüläre dä bik yatışlı. Kiç belän böten awıl xalqı klubqa konsertqa cıyıla häm waqiğalar ağışı kötmägän yünäleş ala...
Fil'mnıñ syujetı cırlar belän tığız ürelgän. Anı xätta syujet liniäse belän ber-bersenä bäylängän kliplar törkeme itep tä qarap bula. Fil'mda barısı 23 populyar tatar estrada cırı qullanılğan.
Fil'mda qatnaşqan artistlarnıñ kübese kinoda üz köçlären berençe tapqır sınap qarağan, şuña kürä qayber urınnarda artist ostalığı citmäw, tabiği xäl, dip belderelde matbuğat oçraşuında. “Ätäçsez irtä ni kiterä?..” muzıkal' fil'mı videokassetalarda häm DVD-disklarda dönya küräçäk. Fil'mnıñ ssenariy avtorı Fänis Cihanşin belderüençä inde ikençe tatarça muzıkal' fil'mnıñ ssenariye dä yazğan. Anda isä waqiğa qış köne Qazan şähärendä baraçaq ikän.
Gölnaz Şäyxedin


text:
KAHRAMAN TÜL PERDE STOR ZEBRA MAĞAZASI
Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Özel Ölçüye Göre Tül Perde Dikim Atolyesi, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Özel Tasarım Tül Parde Dikim Evleri, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi İsteğe Bağlı Tül Perde Dikim Evleri, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Çatı Katı Tül Perde Dikim Evleri, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Tül Perde Dikim Evi, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Tül Perde Satış Mağazaları,Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Perde Dikim Evleri,
Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Stor Perde Satış Mağazaları,Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Zebra Perde Satış Mağazaları, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Katlanır Tül Perde Satış Mağazaları, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Tül Perde Satış Montaj,Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Tül Perde Modelleri, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Tül Perde Fiyatları, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Stor Perde Satış Montaj,
- Görüntülenme sayısı: 429


text:
Äfğänstandağı AQŞ xärbiläre, uzğan ber atnada 300-dän artıq keşeneñ ülemenä kitergän qatı bäreleşlärdän soñ Taliban ğisyançılarınıñ köçe häm tä'sire arttı dip belderä.
Bügen üzäktäge Ğor wiläyätendä Taliban köçläre dip şiklänelgän törkem ber xäkimne, tağın ber räsmine häm 2 tän saqçısın üterde. Sişämbe könne könyaqtağı Uruzgan wiläyätendäge bäreleştä Taliban suğışçısı dip şiklänelgän 60-lap keşe häm 4 soldat hälak buldı.
Bügen Qabulda prezident Xämit Qarzai Äfğänstandağı AQŞ citäkçelegendäge köçlär başlığı, general leytenant Karl Eikenberry belän oçraşıp bu atnada bulğan hawa höcümendä tınıç xalıqnıñ ülüenä añlatma birüne taläp itte.
Qarzai Kandahar wiläyätendä bulğan bu hawa höcümen tikşerergä quştı. AQŞ xärbiläre anda tögäl tiüçe ut açıldı dip belderä.
Xökümät äytüençä, ul hawa höcümendä kimendä 16 sivil hälak bulğan, Äfğänstandağı töp keşe xoquqları yaqlawçı oyışma tınıç xalıq arasında qorbannar sanı 30ğa citärgä mömkin di.


text:
Çeçen xatınqızların intixar terrorçılıqqa närsä etärä?
Rusiä eçke eşlär ministrlığı Mäskäwdäge ber restoranda pänçeşämbegä qarşı töndä bomba şartlatırğa telägän şäxesneñ Çeçen xatını buluı açıqlandı dip belderä. Uzğan şimbädä Tuşino hawa alanında intixarçı ike xatın qız bomşa şartlatıp distädän artıq keşene ütergän ide. Xakimiätlär şunda uq bu terror höçüme öçen Çeçennarnı ğäyepläp monı Çeçnädä İslamçı radikalizm köçäyä barunıñ ber çağılışı dip kürsätte. Ämma xoquq yaqlawçılar bu şartlawlar Russiäneñ Çeçnädäge räximsez ğämälläreneñ näticäse dip isäpli.
Keşe xoquqların yaqlawçı Memorial törkemeneñ İnguşetiädäge wäkile Libkan Bajayeva mondıy intixar terrorçılıq Çeçen traditsiälärenä, totqan dinnärenä qarşı kilä di.
Çeçen xatın qızların intixar terrorçılıqqa närsä etärä digän sorawğa Bajayeva Mäskäwneñ Çeçnädä menä inde 4 yıl buyı däwam itkän räximsez suğışı näticäsendä tol qalğan xatınnar çarasızlıqtan häm tuplanğan näfrättän şundıy adımğa bara, intixar terrorçılıqnı tormışlarınıñ cimerelüe öçen üç alunıñ berdänber yulı dip kürä di.
Germaniäneñ Deutsche Press agentlığı Russiä xärbilärennän alğan mäğlümätlärgä nigezlänep uzğan yartı yılda ğına da 1800-dän artıq Çeçen it-atı üterelgän dip xäbär itä. Russiä xärbiläreneñ Çeçnädäge azaplaw, köçläw, xökemsez üterü oçraqları turında xäbärlär yış işetelä.
BDBnıñ terrorğa qarşı üzäge başlığı Valeriy Verchagin Nezavisimaya Gazetağa interviewda yuğaltırlıq ber närsäse dä qalmağan Çeçen xatınnarı sanı arta bara, Çeçen suğışı tolları xätta üz cannarı xisabına bulsa da üz alırğa teli di.
Britaniäneñ Suğış häm tınıçlıq xäbärläre İnstitutı analitigı, Çeçnä: Kafkazdağı faciğä dip atalğan kitap aftorı Thomas de Waal bälki Şamil Basayev kebek radikal berär xärbi citäkçe bu eşkä maxsus xatın-qızlarnı cibäräder, çönki xatın-qızlar öçen törle şähärlärgä baru ciñelräk, kafkazlı ir-atlarğa militsiä bik nığraq iğtibar itä di.
De Waal Çeçen traditsiäläre intixarçılıqnıñ ber genä tören dä qabul itmi digän fiker belän kileşsä dä, intixar terrorçılıqqa xatın qızlarnıñ alınuına ğäcäplänergä kiräkmi, xatın qız Çeçnädä härçaq bik möhim sotsial rol totqan di. Mäs''älän XIX ğasırda Çeçnädä Russiä ğäskärlärenä qarşı ir-atlar belän bergä xatın-qızlar da suğışqan. Şularnıñ iñ danlıqlısı Taymaşka Molova bäysezlek öçen köräşüçe Çeçen xärbi citäkçese bularaq rus ğäskärlärenä qarşı distä yıl buyı suğış alıp barğan.
Soñğı ike Çeçen suğışında da Federal'' köçlärgä qarşı suğışuçı törkemnärdä küp kenä xatın-qızlarnıñ buluı mäğlüm.
Uzğan şimbädäge şartlawlardan soñ Russiä prezidentı Vladimir Putin Rusiäneñ Çeçen ekstremistlar aldında bernindi çigenügä dä barmayaçağın beldergän ide. De Waal bu belderü İzrail'' Permyer-ministrı Ariel Şaronnıñ yaña xakimiätkä kilgän çağındağı çığışlarına bik nıq oxşağan di. Şaron baştaraq fälestinle intixar terrorçılarğa qarşı qatı belderülär yasap, çigenülärgä barmayaçağın äytkän bulsa da, xäzer solıq yulı kileşüen tormışqa aşıru turında söyläşülär alıp bara.
AUDİO: Rusiäneñ pozitsiäse miña Şaronnıñ İzrail''däge iminlek problemaların qatı qul säyäsäte belän çişü wäğdälären xäterlätä. Ämma anda intixar terrorçılıq barıber däwam itte. Häm min şul uq küreneşneñ Rusiädä dä buluın küz aldına kiteräm. Bez sezgä qarşı çaralarnı tağın da däwam itäçäkbez dip intixar terrorçılarnı qurqınıp bulmıy. Ul keşelärneñ yuğaltırlıq ber närsäse dä qalmağan.
Naif Aqmal, Praga.


text:
Samarda mäğärif idäräse ataqaylar belän berlektä çuqındıru säyäsäten başlıylar
Samarda 15 yıl buyına “ БлaroBecT” isemle pravoslav dine gäcitäse çığıp kilä. Bu basma- ataqaylarnıñ çın tribunası. Barlıq radio- telekanallarda, dönyawi gäcitälärdä ataqaylar mäktäplärgä äzerlägän däresleklärne kul'turologik predmetlar dip saf- safa satqanda, “ БлaroBecT”ta bolay yazalar:
Berençedän, ölkäneñ Baş ataqayı pravoslav kul'turasın uqıtırğa äzerlägän möğallimälärne çuqındıra, bu inde anıñ röxsäte!
Samar ölkä uqıtuçılarnıñ belemen kamilläşterü institutında äle genä tağın 38 uqıtuçığa pravoslavie ruxın uqıtırğa röxsätnamä birdelär.
Uqıtuçı Tat'yana Morkovskaya fikere:
“Min uquçılarnı çirkäwgä yörtäm. Äle genä ike möselman balasınıñ änise dä çirkäwgä bardı. Ul çirkäw eçendä yörgäç: “İstä qalırlıq. Bu turıda uylarğa kiräk! Häm noqtalar quya avtor. Menä siña pravoslav kul'turası däresläre. Balası ğına tügel, inde anaları da tärene asarğa izülären aça! Şunda uq yomğaqlaw fiker birelä: “Rossiä häm pravoslavie- torğısız!”
Nina Dmitrieva fikere: “Samarnıñ Mexzavod bistäsendäge internattağı balalarnı çuqındırdıq.
Borsk rayonınıñ Konovalovqa awlınnan Tat'yana Kotina yaza: “Konovalovqa mäktäbendä pravoslav däreslären Kotin ataqay alıp bara.”
Arxiepiskop Sergi fikere: “Min Mäskäwdä Patriarx Aleksiy İkençe belän oçraştım. Patriarx äytte, mäktäplärgä pravoslavie däres bulıp keräçäk.”
Samarnıñ uqıtuçılar belemen kamilläşterü institutı rektorı İğor Noskov fikere:
“Ruslar byudjet tuplawçı millät häm alarnıñ şul byudjet aqçasına pravoslavienı mäktäplärdä öyränergä xaqları bar.”
İğumen Georgiy Şestun fikere: “Pravoslav ruxı Rossiä mäktäpläreneñ arqa söyägenä äverelergä tieş.”
Ä bit 18-nçe ğasır urtasında Yelizaveta Petrovna Ukazı belän bügenge Samar çınbarlığında nindider urtaqlıq ta bar. Ul zamannarda Samar xristianlıq usallığı buyınça ayırılıp torğan. Çuqınğan tatar kire islam dinenä qaytsa, anı utta yandırtqan. Menä şul wäxşilektän ber misal. 268 yıl elek, 1738 yılnı iyünneñ 20- dä Yekaterinburg şähärendä mişär Toygelde Cüläkovnı köçläp çuqındırğannan soñ, yañadan islam dinenä qaytqan öçen utta yandırıp üterälär. Bu qotoçqıç cäzanı köçläp çuqındırılğan böten tatarlar qarap tora, Toygeldenı inkvizitsiä uçağında yandırır aldınnan, aña patşanıñ Ukazın uqilar. Menä ul ukaz: “Po ukazu Yeya imperatorskogo veliçestva samodercitsı Vserossiyskoy i po opredeleniyu yeğo prevosxoditel'stva Taynoğo sovetnika Vasiliä Nikitiça Tatişçeva, veleno tebya, tatarina Toygil'du, za to, çto tı, krestyas' v veru greçeskogo ispovedaniä, prinyali paqi maxometanskiy zakon, i ne tol'ko çto v boğomerzqoyı prestuplenie vpal, no yaqo pes na svoi blevotinı vozvratilsya, i klyatvennoe svoe obeşçanie, dannoyı pri kreşçenii prezrel, çem Boğu i zakonu yeğo pravednomu uçinil weliqoyı protivlenie i rugatel'stvo,- na strax drugim takovıym koi maxometanskogo privedenı v xristianskuyu veru, pri sobranii vsex kreşçennıyx tatar veleno kaznitsmertiyu- sceç'.» ( Çığanaq- Anisimov YE.V. Dıba i knut Politiçeski sısk i russkoe obşçestvo v 18 weke.-M., 1999.- 541-542 bitlär.)
İslam dine öçen utta yandırıp üterelgän tatar Toygeldenneñ xatının häm balaların urıslarğa qollıqqa birälär… Bu xaqta da tarixi dokumentlar saqlanğan. Ul- Taynıy Sovetnik Tatişçevnıñ polkovnik Arsen'yevqa ämere: “…tatarina Toygil'du za to, çto krestyas', prinyal paqi maxometanskiy zakon,- na strax drugim, pri sobranii vsex kreşçennıyx tatar, sceç'; a cen i detey yeğo, sobrav, vıslat v russkie goroda, dlya razdaçi; iz onıx dvux prislat' ko mne v Samaru”. (Çığanaq- Çupin N.K. Soccenie na kostre v Yekaterinburge v 1738 ğodu. Russkaya starina. 1878 yıl. T.23. 309-311 bitlär.)
Samarda poplarğa mäktäplär genä az, balalar baqçalarınnan safqa bastırıp çirkäwgä alıp bara başladılar. Samar şähär milli- mädäni möxtäriäte räise Äxmädulla uğlı Cämil Wäliullin miña şaltıratıp bolay dide: “Balalar baqçasında altı yäşlek onığımnı kisätkännär. İrtägä barçağıznı da çirkäwgä alıp barabız dip. Äle yarıy kisätkännär, bügen bala öydä utıra. Aldan belmäsäk, balanı alıp baralar ide bit,”- dip näfrätlände. Ä küpçelek ata- ana, äbi- babay belmi dä qaluı bar.
Samarda mäğärif orğannarı, şähär citäkçeläre häm çirkäw ataqayları qulğa- qul totınıp xristianlaştırunı cäyelderä başladılar.”
Şamil Bahautdin, Samar.


text:
Ekrem Çelebi - Köylü Kızları
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Köylü Kızları
Etiketler : Ekrem Çelebi - Köylü Kızları türkü indir, Ekrem Çelebi - Köylü Kızları türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Köylü Kızları mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Köylü Kızları türküsü, Köylü Kızları sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Köylü Kızları bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Kahveyi Dökerim
Ekrem Çelebi - Çakmak Çakmaya Geldik
Ekrem Çelebi - Dünya (Neyleyim Seni)
Ekrem Çelebi - Gelin Hey Ne Olur
Ekrem Çelebi - İsmini Haber Aldım
Ekrem Çelebi - Gezdir Ağam Kıratı
Ekrem Çelebi - Başım Alıp Diyar Diyar Gideyim
Ekrem Çelebi - Kızlar Maraş a Gider


text: “Transneft” kompaniase Rusiädä iñ ozın, Könçığış Seber -Tın oqean nefteütkärgeçen tözi başladı. İke torba başların eretep yabıştıru bügen İrqutskiy ölkäseneñ Tayşet şähärendä buldı. Bu torba yulınıñ soñğı noqtası yıraq könçığışnıñ Naxodqa portı bulaçaq. Bu torbadan Aponia, Könyäk Köreyä, häm Tın okean Aziä töbägenä kön sayın 80 million tonna neft ağılaçaq. Bu atnada Vladimir Putin eqoloğlarnıñ taläplären känäğätländerep, külne pıçratmasın öçen nefteütkärgeçne Bayqaldan 40 çaqırım yıraqlıqtan ütkärergä digän kürsätmä birde.


text:
Windows Vista satıla başladı, Tatar ölgese cäygä kötelä
Sanaq programnarı dönyasında äydäp baruçı Microsoft şirkäte sişämbedä üzeneñ küptän kötelgän Vista sistemın satuğa çığardı. Tantana çaraları dönyanıñ törle illärendä ütte. Microsoft wäkilläre bu yaña sistemğa zur ömetlär bağlıy.
Bu waqiğa uñayınnan New York, Londonda zur tamaşalar ütte. New Yorkta ütkän çarada Microsoftqa nigez saluçı Bill Gates Vistanı 12 yıl elek bar dönyanı yawlap alğan Windows 95 belän çağıştırdı:
"Bar dönya digitalläşä, bu yaña sistem keşelärgä icat itergä, üzlärenä yaña programnar tözergä mömkinlek biräçäk. Windows 95 ul çornıñ açqıçı bulsa, Vista bezneñ çornıñ açqıçı bulaçaq" dide Bill Gates.
Dönyadağı sanaqlarnıñ 95%-ında Microsoftnıñ Windows sistemnarı urnaşqan. 2001 yılda çığarılğan Windows XP küp tänqit tudırğan ide. Xatalarnı qabatlamas öçen, Microsoft yaña sistemın kamilräk itergä tırıştı, bäyän itü waqıtı berniçä tapqır kiçekterelde. 5 yıl waqıt häm $6 milliard aqça sarıf itelde. Microsoftçılar äytüençä, Vista küpkä iminräk häm ışanıçlıraq bulaçaq.
Şulay da, Vistanı satu urınnarında bügen zur çiratlar kürenmäde. Säbäpneñ berse – anı här sanaqqa quyıp bulmıy:
"Anıñ tışqı qıyäfäte bik matur. Ör-yaña sanaqlarda ul bälki yaxşı eşlär dä. Läkin 2 yıl iske sanaqlarda ul bik aqrın eşlärgä mömkin" dide Envisioneering törkeme citäkçese Richard Doherty.
Bügenge sanaqlarnıñ ni barı 15%-tınıñ ğına Vista öçen citärlek yegärlege bar. Şuña küräder küplär, anı alırğa aşıqmıy. Östäwenä bäyäse dä şaqtıy yuğarı – şäkelenä qarap $100 belän $400 arasında. Zur çiratlar bulmawnıñ tağın ber säbäbe – Vistanı internetta da satıp alıp bula.
Mäğlüm bulğança, Tatarstan xökümäte belän Microsoft arasındağı kileşü nigezendä Windows sistemnarınıñ tatar ölgeläre eşlänä. XP digäne inde ğämäldä, xäzer Vistanı äzerläw bara. Bu eşneñ niçek baruı turında bez Vistanı tatarlaştıru törkeme wäkile, Qazan universitetı xezmätkäre Rinat Ğilmullinnan beleştek:
"Vista sistemın tärcemä itü eşe inde betep kilä. Annarı anı sınarğa kiräk bulaçaq, bu sınaw eşlärenä 1-2 ay bireläçäk. Vistadan qala bit äle Office programın da tatarlaştıru qaralğan. Bezneñ taraftan eşlär şul 1-2 ayda beter, dip uylıybız. Tulısınça anıñ äzerlegen Microsoft üze iğlan itergä tieş bulaçaq. Vistanıñ tatarlaştırılğan ölgese şul cäy başlarına kötergä kiräk" dide Rinat Ğilmullin.
Ul arada Vistanıñ şuşı kötep alınğan tuğan köne bäyräm itelgän arada, Qıtay uramnarında anıñ ğäyre räsmi ölgeläre päyda bulğan. Kilgän xäbärlärgä qarağanda, anda Vistanıñ yalğan, yağni pirat ölgelären ni barı 1 dollarğa alıp bula.
Ali Ğilmi


text:
Lukaşenka: Sez bädräf qäğäze!
Belarus prezidentı Aleksandr Lukaşenka sişämbedä yıllıq yullamasın bäyän itkändä açulı häm qırıs belderülär yasadı. Minskinıñ Könbatış belän "şirbät ayı" betkängä oşağan.
Belarusnıñ Könbatış belän araları moña qädär dä şäptän tügel ide. Dissidentlar utırtılğan. Amerikan diplomatları quıp çığarılğan. Yewropa räsmiläre inde küptän "diktatorğa" törtep kenä kürsätä.
Sişämbedä yıllıq yullamasın bäyän itkän çığışı waqıtında Lukaşenka Belarustağı säyäsi totqınnarnı da, alarnı irekkä çığarırğa çaqırğan Könbatışnı da mäsxärägä qaldırdı.
"İmeş böten dönya anı azat itergä taläp itergä häm Belarus xakimiäte bu basım astında işelep töşergä tieş, - di Lukaşenka. – Sin kemgä kiräk soñ, sine, ğafu itegez, bädräf qäğaze itep qullanalar, ä sin üzeñne kemgäder kiräk dip sanıysıñ. Bu inde ütkän zaman."
Añlaşıla ki, bu süzlär oppozitsiä citäkçese Aleksandr Kozulin isemenä äytelgän. Zamanında universitet rektorı, 2006 yıl saylawında Lukaşenkağa ottırıp, tawış birüdä xärämläşülärgä qarşı protest çaraları oyıştırğannan soñ ul törmägä utırtıldı.
Könbatış anıñ irekkä çığarıluın taläp itä. Miinskidağı säyäsät belgeçe Valery Karbaleviç fikerençä, Lukaşenka başqaların çığarsa da, Kozulinnı çığara almıy.
"Lukaşenka annan qurqa, irekkä çıqsa ul oppozitsiäne citäklär dip. Bu ber. İkençedän, Kozulin küptän tügel nomenklatura keşese ide. Lukaşenka Kozulin misalında nomenklaturağa sabaq birergä teli" di Valery Karbaleviç.
Yıl başında Mäskäw belän gaz bäyäse arqasında araları bozılğaç, Minski Könbatış belän bäyläneşlär urnaştırırğa tırışıp qaradı. Läkin gaz mäsäläse xäl itelde, Mäskäw arzanraq bäyä täqdim itte häm Lukaşenka yänä "şöreplärne qısa" başaldı.
Şuşı ayda ğına Belarus räsmiläre Minskidağı amerikan diplomatları sanın kimetergä taläp itte. Tağın berniçä oppozitsiä aktivistın törmägä ozattı. Sişämbe çığışında bu yäş aktivistlarğa da eläkte. Lukaşenka alarnı "keşe aqçasına inqıylablı uynap yörgän eşsezlär" dip atadı.
"Döresen äytkändä, min ul balalarnı qızğanam. Alarnı it urınına berençe safqa çığarıp bastırlalar. Säyäsai mänfäğätlären qayğırtuçılar alar artına qaça" di Belarus prezidentı.
Üzeneñ yullamasında Lukaşenka iqtisadnı yañartırğa, Belarusnı aldınğa illär arasına çığarırğa, 2011 yılğa xezmät xaqların ike tapqır arttırırğa wäğdä itte.
Läkin Rusiäneñ märxämätenä bäyle üzäkläşkän iqtisad belän bu maqsatlarğa niçek ireşep bulğanın, Lukaşenka üzeneñ çığışında açıqlamadı.


text:
Semberdä tatarça “Çişmä” häm çuaşça “Yetker” TV tapşıruları tıyıldı
Böten Räsäydäge kebek ük, Semberdä dä Böyek Ciñü tantanaları kiñ bilgelänep ütte. Veterannarnı zurlaw kiçäläre arasında 17-kitapxanä xezmätkäre Gölfiä Xäliullova oyıştırğan tatar veterannarı belän oçraşunı da äytep ütärgä bula.
9-may çarası da bıyıl üzençälekle buldı. Ölkä xakimiäte urnaşqan Lenin mäydanınnan Ölkä häm şähär citäkçe dairäläre, generallar, qunaq sıyfatında çaqırılğan firqälär citäkçeläre kolonnası uramnar buylap Dan obeliskı yanına bardılar. Alar artınnan 50 açıq UAZ ärcälärendä - veterannar.
Bıyılğı tağın ber üzençälek: elegräk Lenin tuğan köndä uzdırılıp kilgän Yäşlär estafetası Ciñü köne aldınnan uzdı. Monısı – sentäber ayına bilgelängän çarağa äzerlek sıyfatında buldı, didelär. Ölkä xakimiäte Semberdä İdelbuyı xalıqlarınıñ Keçe olimpiadasın uzdırırğa qarar qılğan ikän. Monıñ öçen kiräk bulğan 50 million rubl''ne tabu Ölkä Qanunnar çığaru cıyılışında tartqalaşlarğa da säbäp bulğan, di.
Tantanalı mitingqa qaytsaq, anıñ eçtälege urıs qoralına, urıs soldatına dan cırlawğa qaytıp qaldı. İreksezdän, uzğan ğasırnıñ 90-yıllar başında “Watanım Tatarstan” gäzitendä çıqqan ber yazma iskä töşä. Çuaşstannıñ Qanaş stançasında ike poyezdnıñ oçraşuı turında ide ul. Frontqa cibärelgän tatar yazuçıları häm tılğa yul alğan Mäskäw yazuçıları şul oçraşuda närsä turında söyläşkännärder, ni uylağannardır – bezgä mäğlüm tügel. Mäğlüme şul: tatar xalqı bu suğışta 30 ğa yaqın yazuçısın yuğalttı. Ä “Mixnätle zaman” – “Xojdenie po mukam” trilogiäse avtorı Aleksey Tolstoynıñ Sember kunakxanäsendä yazğan “Russkiy xarakter” digän mäqäläsen “ПpaBдa” gäzitennän barlıq front gäzitläre dä küçerep bastıralar.
Şul uq Semberdäge Qızıl komandirlar mäktäben tämamlağan, milli sänğätebezneñ yözek qaşı “Şüräle” baletın xalqıbızğa büläk itkän Färit Yarullin suğış utına olaqtırıldı.
Uzğan eşkä salawat, dip mondıy wäxşileklärne onıtırğa tırışıp qararğa da buladır. Läkin onıttırmıylar şul. Ciñü bäyräme aldınnan 17 yıl buyı uñışlı ğına eşläp kilgän “Çişmä” televizion tapşıruına soñğı noqta quyıldı. Anı ezärlekläw 2003-yılnıñ avgust ayında uq başlanğan ide inde, yuğisä. Atnağa 40 minutlıq tapşırunıñ waqıtın yartılaş kisep, kiçke waqıttan köndezge 11 säğätkä küçerdelär ul waqıtta. Tatar cämäğätçelege tırışlığı arqasında 2005 dikäberendä tapşıru waqıtı 16.40 küçerelde. Şulay qalır da, digännär ide. VGTRK başlığı Oleg Dobrodeevnıñ urınbasarı Zemsov äfände, Sembergä kilep, “Çişmä”ne dä, çuaş tapşıruı “Yetker”ne dä bötenläy tıyıp kitte. 20 minutlıq tapşıru qararğa teläsälär, atna sayın 40 meñ aqça tabarğa kiñäş itep.
Ölkäneñ Tatar häm Çuaş mill-mädäni avtonomiäläre matbuğat konferensiäse oyıştırdılar. Anda ölkä xakimiäte häm Cirle parlament wäkilläre dä qatnaştılar. Ä GTRK başlığı Şçerbakov, çaqırılsa da, kilmäde. Xäyer, monısın añlap ta bula: ul Mäskäw quşqannı ğına eşli ala bit. Tatar häm çuaş avtonomiäläre törle 16 instansiägä xatlar yullarğa qarar qıldılar. Läkin xatlar näticäsenä ömetlär bağlaw qıyın inde bügenge wazğiättä. Bälki yärdäm itär digän ömet belän, Keşe xoquqların yaqlaw oyışması aktivistı Mönir Nasıyrov şähär üzägendä piket oyıştırdı. Anda urıs, çuaş, tatar oyışmaları wäkilläre dä qatnaştılar.
Şiğar''lärneñ eçtälekläre törle temalarğa qağılışlı ide. Ä menä efirda urıs bulmağan tellärneñ dä xoquqları barlığı turındağılarınnan berniçäse:
“Mı vtorıye po çislennosti, a ne po sortu!”
“Teleprogramma urınına – bezgä tolerantlıq qınameni?”
“Efir waqıtın ğädel bülärgä!”
“Salım tüläwçelärneñ 20 protsentı 20 minutlıq qına tapşıruğa layıqlı!” häm başqa şundıy eçtälekle şiğar''lär.
Bu piket turında “Simbirskiy kur''yer” gäzite yazıp çıqtı, “2x2 İdeldä” telekanalı kürsätte...
Tatar küñelendä Ciñü bäyräme şatlıqların tomalawçı tağın ber xäl. Qazanda uzğan Uqıtuçılarnıñ Bötenräsäy qorıltayı aldınnan Ölkä başlığı Sergey Morozovnıñ 64-mäktäp binasınıñ yartısın bulaçaq tatar mäktäbenä birü turındağı wäğdäse turında xäbär itelgän ide inde. Qazannarda maqtanıp qaytuıbız turında da.
Tatar cämäğätçelege, uqıtuçılar, citäkçelek süzenä ışanıp, anıq eşlär dä alıp bara başladılar. Oyıştıru komitetı tözelde, direktor urınına layıqlı keşe tabıldı, iğänäçelär Şurası oyıştırıldı, uqıtuçılar häm uquçılar kollektivın tuplaw başlandı. Läkin haman da räsmi qarar yuq, wäğdälär hawada elenep tora birä. Töp başlap yörüçelärneñ berse Zöhrä Xäbibullina fikerençä, tormışqa aşmağan bu wäğdä zararlı da bulıp çıqtı. Ata-analarnıñ sünä barğan ömetlären qabızıp aldı da tağın da qatıraq tomaladı.
Şulay da süzne küñelleräk xäbär belän tämamlaw xäyerleräk bulır kebek. Mäläkäs-Dimitrovgrad şähärendä yäşäwçe millättäşebez Färit Sönğatev Daniäneñ Wiborg şähärendä uzğan aşixara-qarate buyınça dönya çempionatında çempion isemenä layıq bulğan häm altın medal'' alıp qayttı. Ğomumän, bu bäygedä Räsäy komandasına tiñnär bulmağan – 1-urın yawlap qaytqannar.
Monda da tatar yegetläre häm qızları urıs sportın üsterügä zur öleş kertkännär.
Ayrat İbrahim, Sember


text: Bagdad. Ğiraqtağı qoral inspektorları bügen anda tağın 3 şikle urınnı barıp tikşerde. Bu xaqta Ğiraqnıñ mäğlümat ministrlığı xäbär itte. Küzätüçelärneñ ike törkeme, Bagdadnıñ tönyağında ber elektronika şirkäten, häm başqala üzägendä ber möhändis şirkäten tikşergän. Öçençe törkem isä Ğiraqnıñ tamojnäsendä bulğan dip xäbär itelä. Bügen irtän Berläşkän Millätlärneñ inspektorları urnaşqan binada yanğın çıqqan ide, Ğiraq yanğınçıları tarafınnan ul şunda uq sünderelde. Bügenge köndä ildä tıyılğan qorallar ezläwne 100-dän artıq xalıqara küzätüçe alıp bara. Räsmi Bagdad inspektorlarğa, ximik, biologik, atom qoralları programması qısalarında eşlägän 500-läp ğalim wä belgeçneñ isemelgen tapşırdı. Ğiraq prezidentı Saddam Xösäyen ul arada, ğäräp xezmättäşlege häm xalıqara mäs’älälärne tikşerü öçen, ilneñ yuğarı citäkçeläre utırışın ütkärde. Anda qatnaşuçılar arasında, Saddamnıñ urınbasarı Ezzat İbrahim, vitse-prezidentlar Taha Yassin Ramadan häm Taha Möhetdin Maaruf, premyer-ministr urınbasarı Tariq Äziz häm parlament citäkçese Saadum Hammadi, tışqı eşlär, mäğlümat, yustitsiä ministralrı bar ide dip xäbär itä Ğiraqnıñ İNA agentlığı.


text:
Yukos krizisı dönya nefte bazarında bäyälärneñ kütärelüenä säbäp buldı.
Çärşämbedä, mäxkämä qararı Yukosnıñ nefte eksportın tuqtattı digän xäbär dönyada nefte bäyäläreneñ kütärelüenä säbäp buldı. Nefte belän sävdä itüçelär, Ğıraqtağı suğış , Säud Ğäräbstandağı terrorrğa borçılu säbäple bolayda ttorıqsız bulğan bazar öçen Russiäneñ iñ ere nefte eşläp çığaruçısınıñ yuqqa çığu ixtimallığı vazğiätne tağı da kiskennäşterde dip belderälär. Russiä Justitsiä ministerlege Pänceşämbedä, qarar Yukosnıñ nefte eksportına täsir itmi dip beldergäç, nefte bäyäse stabilläşä töşte.
Audio
"Yukosnıñ vazğiäte naçarlansa yaki bilgesez bulıp qala birsä , ber miçkä nefteneñ bäyäse yaqın kiläçäktä 40 dolarnıñ östendä qala biräçäk . Anıñ bäyäse 50 dolarğa citärme yuqmı, monısı başqa yaman küreneşlärneñ bulu-bulmauınan bäyle bulaçaq. Başqa yamanlıq bulmasqa tieş."
Yukos räsmiläre häm xökümät bankrotlıqqa yul quymas öçen tırışuların belderälär. Läkin, Yukos räsmiläre xökümät konpromissqa baırğa telämi dip belderälär. Hindostan häm Qıtay kebek täräqqi itüçe illärneñ neftkä ixtiacı artuı häm täminatnıñ çiklängän buluı säbäple, Russiäneñ nefte bazarındağı statutı kütärelde. Nefte eksport itüçe illär oyışması OPEK xäzergesennän küpkä küberäk nefte çığara almıy. Şul säbäple Russiägä östämä nefte çığaru potansialı bulğan il dip qarala. Yukosnıñ bölgenlekkä töşüe dönyanı nefte belän tämin itügä qısqa möddätle täsire genä bulaçaq. Çönki Russiä xökümäte yäisä anıñ yaña xucası nefte eksprtın yañartaçaq. Russiäneñ başqa nefte şirkätläre dä yuğaltunı kompensatsiälävgä öleş kertä alaçaqlar. Nefte täminatın küzätep baruçı Parijdağı Xalıqara Energetika Agenlığınıñ väkile David Fıfe radiobız xäbärçesenä Yukos krizisınıñ ozın möddätle täsire turında kommentariä birüdän baştarttı. Tik oyışma vazğiätne centeklp küztep bara dip kenä äytte.
Audio
"Yukos belän näräsneñ bulaçağı xaqında tögäl açıqlıq kötäbez. Vazğiät açıqlanmıyça torıp, nefte yuğaltaçaqbızmı, yuğaltqan xäldä küpme digän mäsälädä spekulatsiä belän şöğellänmiçäkbez."
Yukos mäsäsläse açıqlansa da, nefte bäyäse yaqın kiläçäktä töşär dip kötelmi. Ğıraqtağı xällär, anda nefte ütkärgeçlären şartlatular, dönyada iñ küp nefte çığaruçı il Säud Ğäräbstanda terror höcümnäre nefte täminatınıñ iminlegenä şik tudıra. Küzätüçelärneñ fikerençä, terror bumıyça torıp ta, tik andıy qurqınıñnıñ buluı ğına da, ber miçkä nefteneñ 8 dollarğa qimmäteräkkä satıluına säbäp bulıp tora.
Färit İdele, Praga.


text: Rusiäneñ Yukos neft kompaniäse Quşma Ştatlarnıñ bankrotlıq turındağı qanunı nigezendä Amerikan mäxkämäsenä möräcäğät itte. Yukosnıñ xäzerge citäkçese Steven Theede süzlärençä, bu alarnıñ soñğı ömete bulıp tora: berençedän, Quşma Ştatlarnıñ bankrotlıq turındağı qanunı dönyaküläm wäkälätkä iä. İkençedän, möräcäğät Texas ştatınıñ Houston mäxkämäsenä birelgän. Yukosnıñ bu ştatta zur investitsiäläre bar, dide ul. Houston mäxkämäse bu eşne alırmı, Rusiä xökümäte anıñ qararın tanırmı, älegä bilgesez. Yukosnıñ 27 milliard dollar burıçın qaytaru niäte belän Rusiä räsmiläre bu yäkşämbedä "Yuganskneftegaz" şirkäten satu auksionı ütkärergä cıyına. Yukos şuşı auksionnı tuqtatırğa çaqıra. Kompaniä belderüendä äytelgänçä, "Yuganskneftegaz" Yukosnıñ 60% tabışın kiterä, ul satılğan xäldä kompaniägä zur zıyan kiläçäk.


text:
Tatarstanda tağın gaz torbası şartladı
Tatarstannıñ Sarman rayonında ğaz torbası şartlağan. Şunıñ arqasında öç bala sırxawxanägä salınğan. Alar şartlawdan soñ bulğan yanğınnan peşkännär. Tatarstan FSBsı, bu terrakt buluı da ixtimal dip belderde. Läkin, elekkege Guantanamo totqınnarın qulğa almayaçaqbız dip belderde. İsegezgä töşeräbez, Sarmandağığa oxşaş şartlaw ğinwar ayında Bögelmädä bulğan ide. Şartlawnı elekkege Guantanomo totqınnarı yasağannar dip belderelde häm qulğa da alındılar. Läkin, küptän tügel genä mäxkämä qulğa alınğannarnı tulısınça aqladı. Ber awızı peşkän erep qabar dilär. Sarmandağı xälne dä bälkem terreaktır dip kenä belderälär häm Guantanamo totqınnarın qulğa almıybız dip aldan uq belderep quyalar xäzer FSB xezmätkärläre.
Räfis Cämdixan


text:
Belarus saylawları irekle dä, ğädel dä bulmadı dip sanıy Yewropa Berlege
Yäkşämbedä Belarusta ütkän prezident saylawlarında, räsmi näticälärgä kürä, ciñüne zur östenlek belän ilneñ xäzerge citäkçese Aleksandr Lukaşenka yawlağan. Oppozitsiä monı xärämläşü dip atadı häm tawış birülär tämamlanu belän Minskinıñ üzäk mäydanında meñlägän keşe qatnaşnda qarşılıq çarası ükärde. Lukaşenka üze räsmi näticälärne Belarusqa basım yasarğa tırışqan çit illärneñ ciñelüe dip atadı. Europa Berlege, bu saylawlar irekle dä, ğädel dä bulmadı dip, tänqit belderde.
Oppozitsiäneñ urtaq namzäte Aleksandr Milinkeviç ni barı 6% cıyğan. Qalğan ike namzät – ikesenä bergä 6%. Milinkeviç bu näticäne xärämläşü dip atadı häm qabat saylawlar ütkärergä çaqırdı. "Bez qabat saylawlar taläp itäbez, alarnı qanun nigezendä ütkärergä, komissiägä namzät wäkillären kertergä, qulğa alularnı tuqtatırğa taläp itäbez", dide ul.
Tawış birü urınnarı yabıluğa oppozitsiäneñ meñlägän tarafdarı Minskinıñ üzäk mädanına cıyıldı. Qarşılıq çarasın alar düşämbedä däwam itergä cıyına.
Saylawlar aldınnan uq Lukaşenka Belarusta inqilab bulmayaçaq, dip kisätte. Protest belderüçelärneñ "muyının borırığa" wäğdä itsä dä, uzğan töndä çualışlar küzätelmäde.
Düşämbedä 500läp, şul isäptän çit il jurnalistları belän turı efirda ütkärgän matbuğat oçraşuında Lukaşenka, üzen şaqtıy qıyu tottı, çit basımğa qaramastan, Belarus xalqı üzeneñ irekle süzen äytte dide ul. "Çittän bulğan qotıçqıç basımğa qaramastan, bezne sındıra almadılar. Kirsençä, saylawlar şunı kürsätte: Belarus xalqına basım yasap bulmıy", di Belarus prezidentı.
Ul arada Yewropada İminlek häm Xezmättäşlek oyışması bu saylawlar irekle dä, ğädel dä bulmadı di. Tawış birülärne küzätep barğan törkeme citäkçese Alcee Hastings "19 Mart prezident saylawları, ikekle häm ğädel dip äyterlek xalıqara taläplärgä cawap birmäde", dide.
Yewropa komissiäse süzçese Emma Udwin süzlärençä, Berlek ğadi Belaruslılarğa nindi dä bulsa zıyan kiterergä cıyınmıy, ä menä däwlätkä qarata yaña çikläwlär ixtimal. "Berlek ministrları Noyäber häm Ğinwar oçraşuında, saylawlar ğädel häm irekle bulmasa, Belarusqa yaña çikläwlär belän kisätkän ide, xäzer bu bik tä ixtimal", di Yewropkomissiä wäkile.
Yaña çikläwlärneñ nindi bulası älegä bilgesez. Belarusnıñ 6 yuğarı räsmienä Yewropa Berlege illärenä kerü tıyılğan. İxtimal, bu isemlek tağı da kiñäyteler, älegä anda Lukaşenka yuq. Monnan tış, çit ildäge bank xisapları tuñdırılırğa mömkin.
Könbatışnıñ yaña çikläwläre turındağı soraw bügenge matbuğat oçraşuında da birelde. Lukaşenka, teläsä närsä eşläsennär, bezneñ belän eş iterdäy başqa illär dä bar, änä kürşedä genä böyek Rusiä bar digän mäğnädä cawap qaytardı.
Ali Gilmi


text: ağlar yakup ağlar yusufum diye nota, ağlar yakup ağlar nota, ağlar yakup ağlar ney notaları, ağlar yakup ağlar ilahisi notaları, ağlar yakup ağlar yusum diye notaları, aglar yakup yusufum notasi, yusufum ilahisinin notaları, ağlar yakup ney nota, ağlar yakup ağlar yusufum diye fülüt notaları, ney yusufum nota, ağlar yakup ağlar yusufum deyu notaları, ağlar yakup ağlar yusufum, yusufum notaları, ağlar yakup ağlar yusufum deyu ney nota, ağlar yakup ağlar yusufum nerde flüt notaları Müzisyen ilanları


text:
Sarmatlar
Sarmatlar - M.E. VI-IV asırlarda Orta Asiyadan Ural dağlarına doğru, soñra cenübiy Rusiye ve şimaliy Kavkazğa, daa soñra Balqanlarğa cayılğan bir Türk tilli[1][2][3][4] halqtır.
M.E. IV asırda Don özenini aşıp Skit topraqlarını işğal ettiler. Neron zamanında Roma topraqlarına keldiler. M.S. I asırnıñ başınace Romanı tehdit etmege devam ettiler. III asırda Sarmat topraqlarınıñ çoqusı Got işğaline oğradı. 370 senesinden soñraki Hun köçleri Sarmatlarnı ortadan köterdi. VI asırda tarihtan silindiler.
Medeniyet[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Sarmatlar, onıñ içün atlarını qurban etkenleri bir ataş tañrısına tapa ediler. Sarmat qızları yaşlarnen beraber sançışır edi. Başlardaki matriarhal yaşayış deñişti ve bir erkek monarhiyası teşkil olundı. Zengin ölüler içün qazılğan mezarlarğa degerli eşyalarını qoyar ediler.
- ↑ (William Hearth, ORMUS: Timeline of Ancients, 2007, s.174)
- ↑ Zakiev M. Z., Problems of the history and language, Who are the Alans?, Kazan, 1995
- ↑ Mirfatih Zekiyev Türklerin ve Tatarların kökeni syf; 143-178 Selenge yayınları Ağustos 2007
- ↑ H. Celâl Güzel, Ali Birinci, Genel Türk tarihi, 1. cilt, Yeni Türkiye, 2002


text:
Bezneñ añlatma
Bezneñ añlatma
Amerikan prezidentlarına iärep, yıllıq yullama belän bar millät qarşına çığu Rusiägä Boris Yeltsin zamannarında kilgän ide, ilneñ ikençe prezidentı Putin Federal’ Mäcles mönbärenä şul maqsatta inde öçençe märtäbä kütärelä. Bıltırğı çığışında ul Rusiäne mullıqqa bernindi revolütsiä yäisä kontrrevolütsiäsez alıp barunı wäğdä itkän ide, şuña kürä dä ütep kitkän yıl, xalıq arasında abruyı zur bulğan Putinnän xälitkeç iqtisadi reformalar kötü belän uzdı, läkin bu ömetlär, salım reformasın iskä almağanda, haman da aqlanmadı. Kiresençä, qayber ölkälärdä, misal öçen, büdjet qoru mäs’äläsendä artqa kitülär dä küzätelde. Salımnarnıñ zur öleşe xäzer federal’ üzäkkä kitep bara, häm yış qına anda, üzäkneñ çamadan tış aqça ixtiacı buluwı säbäple, yuğala da. Şuña kürä, salım reformasın ütkärü dä asılda Mäskäw türälärenä genä faydağa bulıp çığa.
Putinnıñ bıyılğı yullamasında da iğtibarnı, federal’ üzäkneñ aldağı yılda töbäklär belän mönäsäbätlären niçek qorırğa cıyınuwı turındağı fikerlär cälep itä. Häm anda şaqtıy qızıqlı urınnar bar. Rusiä prezidentı, bıltır federal’ okruglarnı qoru tögällände, häm näticädä federal’ xakimiat töbäklärgä yaqınydı dip belderde. Qayber töbäk citäkçeläre, bigräk tä federal’ okruglarğa qarşı buluwın elektän ük belderep kilgännäre, xakimiat bağanasın qoru eşe tämamlanğaç, alarnıñ kiräge qalmayaçaq häm prezident alarnı beteräçäk dip ömetlängän ide. Ä ul isä kiresençä, okruglarğa xäzer, kontrol’ häm kadrlar mäs’äläsenä qarağan qayber federal’ wazifalarnı küçerergä kiräk dip belderä. Läkin Rusiä Konstitutsiäsendä federal’ okrug digän töşençä yuq, häm şulay itep, Konstitutsiä häm xoquq turında söylärgä yaratqan, häm äle töbäklärne dä moña öyrätkän Rusiä prezidentı üze, Konstitutsiägä qarşı kilgän täqdimnär belän çığa. Töbäklärneñ xoquqların qısuda zur aktivlıq kürsätkän Konstitutsiä mäxkämäse moña iğtibar itärme, bilgesez, itüwe ikele, ul inde küptän, Mäskäwdäge federal’ üzäk yağın aldı häm monı bik yäşerergä cıyınmıy da.
Prezident Putin üz çığışında, Mäskäwneñ töbäklär belän kileşülär tözü säyäsäten dä telgä aldı, moña çığışta şaqtıy urın bağışlanğan ide. Anıñ fikerençä, Konstitutsiädä qaralğan şuşı xoquqi tärtip, zamanında üzen aqlağan, läkin xäzer bu, törle töbäklär arasında tigezsezlek tudıruğa kiterä. Älege wäzğiat üz çiratında, törle töbäklärdä yäşägän xalıqnıñ da tigez xoquqlığında çağıla dip belderä Putin. Prezidentnıñ tel tebennän añlaşılğança, ul, kileşülär qayber taraflarğa nindider östenleklär birä digän fikerdä tora. Asılda isä kileşülär nigezendä qayber töbäklär, Mäskäwdäge üzäk xökümät üzenä tartıp alğan wäkalätlärne öleşçä qaytara ğına, häm bu Rusiädä federatsiäneñ xaqiqi bulmawın, anıñ süzdä genä federatsiä dip ataluwın kürsätä. Läkin Putin federal’ üzäkneñ kileşülärgä qarşı eş alıp baraçağına işarä itä, häm şundıy 42 kileşüdän 28-e inde ğämäldän çığarıldı dip belderä.
Berük waqıtta ul, Rusiä kebek däwlättä, qayber töbäklär belän ayırım kileşülär tözü ixtimalın qaldıra, häm biredä, älbättä, Tatarstan häm Çeçnä kebek möstäqil fikerle däwlätlär küz aldında totıla diärgä bula. Läkin Mäskäw moña ber şart belän genä barırğa riza – andıy kileşülär Federal’ Mäcles tarafınnan, yäğni qanun belän raslanırğa tieş. Biredä, Tatarstannıñ federatsiädäge ayırım statusın berketü öçen xoquqi yul qaldırıla ala, gärçä, azraq sanlı millätlärneñ yazmışına ise kitmägän, häm faşistik qaraşlar nığığan Rusiädä moña ireşü bik qatlawlı bulaçaq.
Kärim Kamal, Azatlıq radiosı, Praha


text:
İzrael yuğarı mäxkämäse İzrael törmälärendä utırğan meñlägän fälestin totqınnarı 9 ğınwarda ütäçäk fälestin saylawlarında qatnaşa almıy, digän qarar çığardı.
Baş xakim Aharon Barak, moña äzerläner öçen waqıt bik az, dip belderde. Fälestinnärneñ totqınnar eşläre ministrı Hişam Abdel-Razik, bu qararnı – säyäsi, dip täñqitläde, saylawlarda qatnaşu – keşelärneñ xoquqı, dip bilgeläde. Fälestin xakimiäte başlığı urınına töp namzätlärneñ berse, Mahmud Abbas, saylawaldı kampaniäse waqıtında totqınnarnı azat iter öçen çaralar küräçägen wäğdä itte, şulay uq Abbas ciñsä – İzrael belän tınıçlıq söyläşülären başlarğa cıyınuın belderde.


text:
Maqtumqulı
Maqtumqulı (Turkmen. Magtymguly'
, Parsısha: مخدومقلی فراغی Makhdumqoli Faraghi) - jasag'an zaman bir orıng'a biriktiriwshi da'wirdın' Xiywa ha'm Buxara xanlıg'ı shaxların'ın' tartıslı da'wirlerine tuwra keldi. Sonın' ushın da Maqtumqulı o'z da'wirinde ko'p g'ana daw ja'njellerdin' guwası boldı.
Onın' a'kesi Da'wletmamat Azadiy o'z da'wirinin' belgili shayırlarının' biri bolg'an. Sonın' ushın da ol tu'rkmen a'debiyatı tariyxında 'Uag'zı Azad' dep atalg'an ko'lemli da'stanı menen ma'lim.
Maqtumqulı usı Da'wletmamat Azadiy shan'aragında 1733-jılı A'tirek da'ryasının' boyında Hajıwg'awshan degen jerde tuwıldı. Ol o'z a'kesinin' ta'limi tiykarında tog'ız jasınan baslap-aq qosıq jazıw uqıbına erisken. Da'slep Charjaw janındag'ı İdiris baba medresesinde, son'ınan Xiywadag'ı Sherg'azı medreselerinde oqıp ta'lim alg'an.
Onın' jigitlik shag'ı og'ada qıyın da'wirlerge dus keldi. Endi g'ana el arasında atı shıg'ıp kiyatırg'anda ol basqınshılardın' awır jazalarına giripdar boldı. Sol waqıtlardag'ı tu'rkmen xalqının' basına tu'sken awır ku'nler onın' da basına tu'sti. Basqınshılar onın' barlıq qoljazbaların selge ıg'ızıp, moynına bug'aw salıp bende etip alg'an edi. Tu'rkmen elindegi bunday basqınshılıqlar bir jag'ınan tu'rkmen ruwlarının' bir-biri menen kelispewshiliklerinen kelip shıqqan bolsa, ekinshi jag'ınan basqa xanlıqlardın' bul xalıqtı boysındırıwg'a bolg'an qızıg'ıwshılıqlarınan kelip shıqtı.
Maqtumqulı sonın' ushında bul a'dalatsız gu'reslerde a'dewir jekkelengen edi. Sonın' ushında ol Men'li dep atalg'an o'z yarının' diydarına da jete almadı. Bir neshshe jıllar xan zindanlarında ayanıshlı o'mir keshirdi. Usınday qayg'ılı turmıslardın' ko'p ja'birin tartqan shayır 1772-jılı qaytıs boldı. Sonın' ushında onın' a'debiy miyrasları “A'dewir quramalı”. Ol so'zge sheshen ha'm danıshpan adam bolg'anı ushın da keyingi a'wlad ol haqqında a'dewir a'psanalar toqıg'an. Bul a'psanalardın' aytıwına qarag'anda Maqtumqulıdan aytılmag'an so'z qalmag'an. Ol ha'tte barlıq waqıyalardı aldın boljaytug'ın 'ko'zi ashıq' shayır sıpatında da ko'rinedi. Ma'selen Maqtumqulı aytıp ketken:
- Ayaqlar bas bolar, Bas ayaq bolar.
degen so'zler ha'r qıylı da'wirlerdin' o'zgeriwi boyınsha shayırdın' aldındag'ı da'wirlerdi boljap aytqan so'zleri sıpatında aytıladı. Yaki bolmasa:
A'miwda'rya aybatına quwanba,
Waqtın' jetse jer menen ten' bolarsan'.
- degen qatarlardın' da Maqtumqulı ta'repinen aytılıwı o'zinen son'g'ı jasag'an shayırlarg'a da a'dewir ta'sir jasag'an. Sonın' ushında qaraqalpaq klassikleleri de Maqtumqulını aldın boljawshı shayır sıpatında ta'n aladı. Ma'selen XIX a'sirde jasag'an qaraqalpaq klassik shayırı Ku'nxoja İbrayım ulı:
Maqtumqulı Mag'ribtey aldın'dı bolja.
O'lgen son' alarsan' tilin'nen olja.
dep aytqan edi.
Maqtumqulı ko'rnekli tu'rkmen klassigi bolıw menen bir qatar ma'deniy miyrasları qaraqalpaqlar arasına da ko'birek tarqalıp ketken shayır. Bunın' en' baslı sebeplerinin' biri onın' do'retiwshilik o'mirinin' bir bo'legi Xiywa menen baylanıslı bolıp, sol da'wirde Xiywada oqıg'an qaraqalpaqlardın' oqımıslı toparları Xorezm ma'deniy orayları menen baylanısıp ko'pshiligi Maqtumqulı poeziyasın u'yrengenliginde bolsa, ekinshi jag'ınan qaraqalpaqlardın' tu'rkmenler menen shegaralas bolıp, ma'deniy qatnasıqlardın' durıs jolg'a qoyılıwında edi. Bunnan tısqarı Maqtumqulı poeziyasının' negizi qaraqalpaq poeziyasının' janrlarına ta'n bolg'an qosıq janrının' tiykarında qurılg'an edi. Sonın, ushında qaraqalpaq xalıq shayırı İbrayım Yusupov: 'Qaraqalpaqstan Maqtumqulının' ekinshi shayırlıq watanı' - dep bahalaydı. 1905-jılı xalıq poeziyasının' u'lgilerin jıynaw ushın qaraqalpaqlar arasına kelgen Peterburg universitetinin' studenti A. İ. Belyaev ta bul pikirdi quwatlaydı. Ol professor Meloranskiydin' belgili sha'kirtlerinin' biri bolıp 1917-jılı Ashxabadta 'Maqtumqulı ha'm qaraqalpaq a'debiyatı' - dep atalg'an maqala ja'riyalag'an. Demek Maqtumqulı ko'p g'ana shayırlar poeziyasında ustaz shayır sıpatında da ma'lim.
Maqtumqulı shınında da filosof shayır. Sonın' ushında ol o'l jasag'an zamanının' qayg'ı ha'siretleri menen quwanıshların og'ada teren' sezdi. Ma'selen onın' o'z zamanı haqqında jazılg'an 'Bolmadı' qosıg'ında:
Kim qıynaldı, kim jıladı, kim ku'ldi,
Halın'dı sorag'an zaman bolmadı.
Kimnin' baxtı jandı, kimisi ku'ldi,
Xalıq ushın qa'sterli da'wran bolmadı.
XVIII a'sirde shegine jetken basqınshılıqlar Maqtumqulının' da'rtine da'rt qostı. Sonın' ushında ol da'wir qısmetlerin qosıq qatarları arqalı teren' bayanlay alg'an og'ada talanlı shayır edi. Onın' qosıqları til o'zgesheligi, stili ha'm kewil da'rtinin' ta'sirshen'ligi jag'ınan da ko'pshilik tu'rki xalıqlar ushın tu'sinikli edi. Sonın' ushında onın' qosıqları Orta Aziyanın' dalaları menen Qazaqstan sahraları qosıla tın'ladı.


text:
Poeziya
Poeziya sanaat ha'm a'debiyattın' bir tu'ri. Poeziya ko'rkem shıg'ıwı ushın so'zlerdin' sapası, olardın' uzınlıg'ı ha'm aytılıwı, sonın' menen bir qatarda ma'nisine itibar beriledi. Poeziya ha'r tu'rli bolıwı mu'mkin (haiku, tematikalıq, balalar taqmag'ı) ha'm zatlardı su'wretlewde qollanıladı (salıstırıwda, so'ylesiwde, sezimlerdi ko'rsetiwde). Ol ma'nili yamasa ma'nissiz, uyqasqa iye bolıwı yamasa uyqaspawı, tek g'ana bir neshe so'zlerden ibarat bolıwı yamasa tolıq bir kitaptı qurawı (epikalıq poema) mu'mkin. Ol ha'r qıylı formada ha'm ko'lemde bolıp, teren' ma'nige iye yamasa ku'lkili bolıwı mu'mkin.
"Bir zattı poetikalıq tu'rde aytıw" mag'lıwmattı ko'rkem usılda jetkerip beriwdi an'latadı.
Poeziyada tu'rli tonlar qollanıladı. Poeziyanın' ko'plegen tu'rleri bar, ma'selen, Haiku, Ballada, Oda. Basqaları erkin ha'm bes qatarlıq taqmaqlar.


text:
3-4 yıl elek Qazanda tatarça diskätüklär yuq ide. Xäzer isä atnasına 2-3 tapqır, konsert kebekläre ay sayın diärlek bulıp tora. Ğädättägeçä alarnı alarnı tatar şou säwdäseneñ akulaları Bars Media şirkäte, “Yaña ğasır” tele-radiokompaniäse, “Oscar records” prodyuserlıq üzäge oyıştıra. Süzebez ul diskätüklärne reklamalaw xaqında tügel, çönki alar bezdän başqa da yäşlärne qızıqsındıra belälär. “Bars Media” şirkäte üzeneñ tamaşasına 2 ay aldan “Tatar radiosı”, başqa rus telle radiolar, gazetalar arqılı xäbär tarata. Ütkän atna axırında “Piramida” da uzğan tatar diskotekasında qızlar suğışa. “Oscar records” oyıştırğan tatar diskotekası kiçke sigezdä başlanıp tönge 2 dä tämamlanırğa tieş bula. Biyu belän konsert çiratlaştırılıp barılğan tamaşa betügä taba barğanda 5-6 qızdan torğan törkem “Piramida”nıñ çäyxanäsendä bällür baqallarnı buşatqaç şaw-gör kilep biyu mäydançığına çığalar. Bu waqıtta tatar diskätügen oyıştıruçılar qaytıp kitkän bula, çönki säğät telläre tönge ike tula 20 minut tiräse. Tönge ikedä diskätük betä. Qızmaça, 5-6 qızdan torğan törkem sikerä-sikerä bii başlıylar. Qırıylarında ayırım ğına ike qız da küñel aça. Şuşı ike qıznıñ berse, 24 yäşlek Qazan qızı, Liliä äytüençä:
- Alar bezdän 3-4 yäşkä keçeräk ide.
bula. Şaw-şulı qızlar törkeme qırıyında biyuçe ikençe qıznıñ iseme Zölfiä. Näq menä tayaqnıñ awır başı Zölfiägä elägä dä inde. Qızlar suğışınnan zıyan kürgän tutaşnıñ iptäş qızı Liliä söyli:
- Min atna sayın “Piramida”ğa tatar diskätügenä yörim. Soñğı tapqır barğanda iptäş qızım belän küñelsez xäl kilep çıqtı. Bezneñ qırıyda biyuçe qızlarnıñ törtkäläşäse, suğışası kilgänderme, urın citmägänderme, belmim. Minem añlawımça alar tatarça söyläşä dä almıylar ide. Biegändä dus qızıma bäylänä başladılar…
Şulay itep qızlar ber-berseneñ çäçlären yolqışa başlıylar.
- Izğış kilep çıqtı, alar suğışa başladılar. 6 qız iptäş qızıma qarşı. “Piramida”nıñ saq xezmäte suğış başlawçılarnı ayırdı. Bez militsiä çaqırttıq. Minem dus qızıma bäylängän qızlarnıñ berse änisenä şaltırattı, änise kilep citte. Änise kilgäç yänädän bezgä bäylänä başladılar. Qızları xätta xoquq saqçıları belän dä törtkäläşep aldı. Annarı soñ bezne maşinalarğa utırtıp Yäpeewağa alıp kittelär.
Yäpeewını işetügä bu cirne belgän keşelärneñ tännäre çemerdäp quya. Qazan şähäreneñ Vaxitov rayonındağı xoquq saqçılarınıñ tärtip bozğannarnı alıp kerep niçäder säğätkä yaba torğan, cinayät eşläre quzğata torğan şomlı urın inde bu. Qazan qızı Liliä söyläwen däwam itä:
- Bez militsiägä añlatma yazğan waqıtta dus qızımnıñ xäle naçaraydı. Aşığıç yärdäm maşinası çaqırttılar, şunnan bez Qazan şähäreneñ 15 xasta xanäsenä kittek. Bezneñ arttan bäylänçek qızlarnıñ änise, alarnıñ yegetläre kilep cittelär. Miña, dus qızıma yanaw süzläre äyttelär, qurqıttılar. Yazğan ğarizanı kire alırğa mäcbürlädelär. Bezne ul süzlär qurqıtmadı, ä suğış başlağan qıznıñ äniseneñ yılawı, militsiädän ğarizanı alunı ütenüe yomşarttı. İkençe könne dus qızım xoquq saqçılarınnan cinayät eşe quzğatırğa kiräk digän ğarizasın kire aldı.
Diskätükneñ şundıy mixnätläre dä bula ikän anıñ. “Ğädättä tatar diskätüklärendä mondıy xälneñ bulğanı yuq ide!”- dilär konsert-iyüllärgä yış yörüçelär. Ber pıçraq sıyır böten kötüne yämsezli dip tikmägä äytmi torğandır inde xalıq. Bu könnärdä tağın diskätüklär kötelä, mondıy xällär bulmas dip berkem dä qırt kisep cawap birä almıy. İñ ayanıçı, totnaqsız qızlarnıñ ğonaxların äti-änilärenä küz yäşläre belän yua.
Röstäm İsxaqi


text:
Sitemizde yayınlanan ders ve çalışma kitaplarının cevapları kesin doğruluk teşkil etmemektedir. Paylaşılan sayfalar, kendi cevaplarınız ile karşılaştırmanız için yayınlanmaktadır. Bu sebeple bu yayınlar ile ancak kendi cevaplarınızın doğruluğunu kontrol edebilirsiniz.
4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı Cevapları 2015-2016
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 149.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 148.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 147.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 146.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 145.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 144.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 143.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 142.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 141.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 140.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 139.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 138.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 137.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 136.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 133.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 132.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 131.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 130.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 129.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 128.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 127.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 126.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 125.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 124.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 123.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 122.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 121.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 120.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 119.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 118.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 115.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 114.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 113.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 112.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 111.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 110.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 109.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 108.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 107.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 106.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 105.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 104.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 103.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 102.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 101.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 100.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 97.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 96.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 95.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 94.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 93.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 92.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 91.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 90.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 89.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 88.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 87.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 86.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 85.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 84.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 83.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 79.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 78.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 77.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 76.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 75.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 74.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 73.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 72.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 70.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 69.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 68.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 67.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 66.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 65.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 61.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 60.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 59.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 58.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 57.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 56.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 55.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 54.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 53.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 52.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 51.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 50.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 49.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 48.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 47.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 46.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 45.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 44.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 41.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 40.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 39.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 38.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 36.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 36.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 35.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 34.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 33.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 32.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 31.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 30.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 29.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 27.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 26.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 25.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 24.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 21.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 20.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 19.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 18.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 16.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 15.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 14.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 13.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 12.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 11.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 10.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 9.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 8.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 7.Sayfa Cevapları
»4.Sınıf Engin Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 6.Sayfa Cevapları


text: Unıñ qarawı Räsäy pensionerźarı 1 äpreldän 200 humğa küberäk pensiä ala başlayasaq. İldeñ Pensiä fondınan alınğan mäğlümät buyınsa pensiänıñ töp ölöşö 8 yarım, ä straxovqa ölöşö 6 yarım prosentqa artasaq. Döyöm alğanda, yäşe buyınsa xaqlı yalğa sığıusılar 200 humğa küberäk pensiä alasaq, bınday kategoriağa pensionerźarźıñ 80 prosentı inä. Bınday indeksasia huñğı tapqır bıltır augustaa uźğarılğaynı häm urtasa pensiä 2 meñ 764 humğa yetkäyne, yañı öźtälmänän huñ urtasa pensiä 3 meñ hum täşkil itäsäk. Böyök watan huğışı veterandarı, ularźıñ tol qatındarı, qorallı bäreleştärźä qatnaşıusılarğa la aylıq tüläwźär arttırılasaq. Öfö pensionerźarı bıl 200 rubldı älli ni qıuanıp qarşılamay. Tişek ğailä qaźnahın yamar ösön bıl aqsa yıtmäy. Başqalalanıñ sosial' säyäsät buyınsa ildaralığı yıtäksehyı Lidiä Slabowa äyteüyınsä, Öfölä 46 meñ pensioner xäyerlesek sigendä kön kürä. Ölkän yäştäge 4 meñ keşe tulıhınsa yäñğıźlıqqa dusar itelgän- ularźıñ tuğan tıumasaları bötönläy yuq. Öföläge 500 sosial' xeźmätkär ularźı tärbiäläy, kibettän barıp rizıq, darıuźar alıp kilä, fatirźarın taźarta.


text:
Foto: Шыңғыc ҚAППAPOB
QR Ulttıq ékonomïka mïnïstri Qwandıq Bïşimbaev Ükimet otırısında qalalardağı käsipkerlik qızmetti keñey`tw jöninde qabıldanıp jatqan şaralar twralı ay`ttı, dep xabarlay`dı Baq.kz tilşisi.
Otırısta Qwandıq Bïşimbaev «Önimdi eñbekpen qamtw jäne buqaralıq käsipkerlik» bağdarlaması ayasında käsipkerlerge bïznesin keñey`tw maqsatında şağın nesïeler berw qarastırılğanın atap ötti. Mïnïstrdiñ ay`twınşa, jaña bağdarlama boy`ınşa jıl say`ın azamattarğa 2 500-den astam qarız berw josparlanıp otır. Onıñ 20%-ı startap jobalardı jüzege asırwğa jumsaladı. Käsipkerlik dağdısına 15 mıñ azamattı üy`retw közdelgen.
«Jaña käsip orındar men jumıs istep turğan bïznesti keñey`twge 6%-dıq sıy`aqı mölşerlemesimen 16 mln teñgege şağın nesïe beriledi. Operatorı – «Damw» käsipkerlikti damıtw qorı. Şağın nesïeler ekinşi deñgey`li bankter men şağın qarjılıq uy`ımdar arqılı tikeley` beriledi», - dedi ol.
Sonday`-aq, Ulttıq ékonomïka mïnïstri büginde qarjı ïnstïtwttarınıñ osı bağdarlamağa qatısw şartı äzirlengenin atap ötti.
«Käsibin jaña bastağan käsipkerler üşin kepildiktiñ kölemi şağın nesïe qunınıñ 85%-ın quray`dı. Al jumıs istep turğan käsip orındar üşin – 50%. Endi otandıq käsipkerler öz bïznesin şağın nïesïeler arqılı keñey`te aladı», - dedi Q. Bïşimbaev.
Sonday`-aq, mïnïstr «Önimdi eñbekpen qamtw jäne buqaralıq käsipkerlik» bağdarlamasınıñ nätïjeli bolwı jergilikti atqarwşı organdardıñ jumısına tikeley` bay`lanıstı ekendigin atap ötti.
«Bağdarlamanıñ nätïjeli bolwı jergilikti atqarwşı organdardıñ özara tïimdi jumısına bay`lanıstı», - dedi ol.


text: London. Törkiä premyer-ministrı Räcäp Erdoğan, İstanbulda 50-läp keşeneñ ülüwenä kitergän şartlawlar artında dini säbäplär yatuwın kürsätkän dälillär bar dip belderde. Britaniäneñ BBC telekanalına birgän äñgämäsendä ul, şul höcümnärgä "äl-Qaidä" törkemeneñ qatnaşı buluwı äle haman da açıq bilgele tügel dip äytte. Anıñ süzlärençä, niçek kenä bulmasın, İstanbuldağı şartlawlar Törkiäneñ Yevropa Berlegenä quşılu telägenä tä'sir yasamayaçaq. Atnakiç bulğan höcümnärdä ülüçelär sanı bügen tağın bergä arttı - şartlaw näticäsendä alğan yaralardan xastaxanädä, İstanbuldağı britan konsullığında eşlägän 58 yäşlek ber Avstraliä watandaşı wafat buldı.


text: Yevropanıñ rasıçılıqqa qarşı komissiä üzeneñ yaña xisabında Rusiädä rasaçılıq häm etnik çıdamsızlıqqa, extremismğa qarşı kübräk çaralar kürelergä tieş, dip belderde. Şulay uq millätara näfrätne çağıldırğan çığışlar öçen keşelär cäza alırğa tieş. Çaralar cirle häm däwlät däräcäsendä kürelergä tieş, dip belderde Yevropa idaräse. Bik küp qunaq eşçelär, alarnıñ kübese elekke Sovetlar Berlege illärennän, Rusiädä basım astında eşli. Xisapqa qarağanda, Rusiädä belem alu, cämäğätçelek urınnarı häm eş tabuda rasaçıl diskriminasiä küzätelä.


text:
Xakimiättä xatın-qızlar: Ürdün Patşabikäse Raniä
Ğinwar ayında xatın-qızlar säxifäsendä sezne dönyanıñ köçle xatın-qızları belän tanıştırırbız. Mäşhür xanımnar turında tulıraq itep söylärbez, kiñ cämäğätçelekkä äle tanılmağan xanımnarnı Azatlıq tıñlawçılarına tanıtırbız. Xäterläsägez, dikäber ayında här sişämbe könnäre bez möselman xatın-qızları turında söylägän idek. Möslimälärne könbatışta wäkillek itkän iñ tanılğan xatın-qızlarnıñ berse hiçşiksez Ürdün patşabikäse – Raniä...
Raniä 31 avgustta Kuwaitta tuğan, bügen aña 36 yäş. Anıñ ğailäse Tulkarm digän fälestin şähärennän, ätise balalar tabibı. Qahirädä Raniä amerikan universitetında belem alğan. 1993nçe yılda ul çaqtağı Ürdün patşası Hössäinneñ ulı şaxzadä Abdullağa kiyäwgä çıqqan. 1999nçı yılda ğına Raniä Ürdün patşabikäsenä äylängän. Xalıqnıñ yartısı fälestinnär bulğan bu ildä Raniäne yaratalar diärgä bula. Üz irenä dä ul täsir itä ala. Patşa anı yarata, xörmät itä, Raniä dä, mömkinlek bulğan sayın Abdullanıñ – iñ yaxşı ir häm äti keşe bulğanın äytergä onıtmıy. Abdulla – xatınınıñ aña täsir itä aluın añlıy häm monnan ber nindi dä problema yasamıy, citmäsä Raniäneñ buyı da irennän az ğına ozınraq...
Patşabikäneñ eşçänlegenä kilsäk – bu berençe çiratta ğäräp xatın-qızları arasında alıp barılğan eşlär. Patşabikä qızlar mäktäplärenä yaratıp yöri, anda xoquq uqıta, ğäräp xatın-qızlarına – belem alunıñ – böten bälälärdän çığu nigeze bulğanın añlata. Ğailädä köç qullanu, ireñä genä salınıp xäyrçe tormış sörü, balalarnı tieşençä tärbiäli almaw, Raniä fikerençä, barı tik xatın-qızlarnıñ belem alu teläge yäki mömkinlege bulmawdan çıqqan bälälär. Säyäsi säxnädä dä patşabikä irennän ayırım eş itä, anı yış qına Yaqın Könçığış turındağı citdi söyläşülärgä belgeç bularaq çaqıralar. 3 ay elek AQŞta Clinton üzägendä Raniä, Äfğanstan prezidentı Xämid Qarzai häm arxiepiskop Desmond Tutu belän bergä "Global dönyada ayırmalıqlar belän yäşäw" dip isemlängän söyläşüdä qatnaştı häm Yaqın Könçığıştağı nizaqnıñ nigezendä närsä yatqanın, anı çişü yulları turında üz fikeren belderde:
"Ğäräp dönyasında şul qadär tirän yara, açu häm ömetsezlek bar, bu xislär här ğäräp keşeseneñ yöräk türendä. Ğadelsezlek däwam itkän qadär, açu häm ömetsezlek artaçaq qına, häm menä bu – ekstremistlarnı yäşätkän äyber. Fälestin-İzrail nizağın çişkäç Osama bin Laden yuqqa çıqmıy bit, dip äytersez. Yuq, ul qalaçaq. Ämma anıñ üz yağına keşelärne cälep itü säläte kimiäçäk. İzrail-fälestin nizağın çişüdä bezneñ här berebezneñ role bar, ul suğış här berebezneñ tormışına yoğıntı yasıy. Nıq torırğa, küp eşlärgä, eşlärgä kiräk. Bu eştä xärbi yul kiläşmi, säyäsi häm diplomatik yullar belän eş itergä kiräk."
2005nçe yılda noyaber ayında Ammanda oteldä barğan tuy mäclesendä şartlawda cärähätlär alğan keşelär yanına Raniä xastaxanägä barğan ide:
"Bu xäl, Yaqın Könçığışta, İzrail belän fälestinnär arasında tınıçlıq buldırunı, Ğiraq xalqı häm alalarnıñ balaları öçen tınıçlıq buldıru kiräklegen tağın ber tapqır azsızıqladı. Bu ildä bez säyäsi, iqtisadi häm sosial reformalarnı däwam itäbez, bezneñ eşçänlegebez terrorçılarnı qurqıta dip uylıym, şuña kürä bez däwam itergä tieş."
Ürdün patşabikäse matur kienergä, qıybatlı kiem alırğa häm alar öçen küp aqça birergä yarata... 4 bala – 2 qız häm 2 malay anası Raniä, kön dä sport belän şöğellänä, yögerä häm atta yöri... Tağın kimendä 1 bala tabu turında xıyallana.
Alsu Qormaş


text:
Fransiäneñ, Törkiä Yevropa Berlege belän äğzalıq söyläşülären başlağançı Kiprnıñ Grek xakimiäten tanırğa tieş, digän çaqıruın premyer-ministr Recet Tayyip Erdoğan bügen kire qaqtı.
Anıñ süzlärenä qarağanda, Törkiä söyläşülär başlanğançı başqa ber nindi dä yaña şartlar qabul itmiäçäk. Törkiäneñ Berlekkä kerü turında söyläşülär üktäberneñ 3senä bilgelängän. Fransiä premyerı Dominique de Villepin, kiçä, Törkiäneñ, Berlekneñ 25 äğzasın tanımıy torıp söyläşülär başlawı – añlaşılmıy torğan xäl, digän ide. Yevropa Komissiäse häm Berlekneñ prezidentlığı wazifasın ütägän Britaniä, Villepinnıñ bu süzlärenä salqın qaraş belderde häm, Berlekkä kerü şartları arasında Änkaranıñ Grek Kiprın tanuı turındağısı yuq ide, dide.


text:
Tatarstan ordenı kavalerı
Düşämbe könne Tatarstan aldındağı xezmäte öçen ordenınıñ dürtençe iäse bilgele buldı. Ul Çallı töbägendäge “Gigant” sovxozında häm başqa awıl xucalığı citäkçelege eşlärendä ozaq yıllar xezmät itkän danlıqlı veteran Näcip Ziatdinov.
Bu ordennı Mäskäw tügel, ä Tatarstan Prezidentı Mintimer Şäymiev üz ukazı belän birä. Häm düşämbe könne Näcip Ziatdinovqa şuşı büläk tapşırıldı. İñ berençe orden şuşı yılnıñ fevrvl' ayında İlham Şakirovqa, ä annarı akademik Vyaçeslav Alemasovqa, respublika akademiäseneñ prezidentı Mansur Xasanovqa, kolxoz citäkçese Fäyzi Galievqa tapşırılğan ide.
Kürenüençä, moña qädär Tatarstannıñ üz ordenı ölkän yäştäge fidaqär häm däräcäle aqsaqallarğa birelde.
Rimzil' Wäli.


text:
Başqortstanda Sabantuylar däwam itä
Bu atna azağında Başqortstanda xalqıbıznıñ milli bäyräme – Sabantuylar qırıqqa yaqın rayonda ütäçäk. Alarğa respublikanıñ yuğarı citäkçeläre, BR Däwlät Cıyılışı deputatları, Xökümät wäkilläre dä bara häm urınnardağı xalıqnı qotlap, xezmät aldınğılarına büläklär dä tapşıraçaq.
Sabantuylar Başqortstanda may ayınıñ soñğı atnasında uq başlanıp kitkän ide. Uzğan atna azağında da berniçä rayonda häm şähärdä milli bäyrämebez bik zurlap bilgelände. Büzdäk rayonı üzäge oyıştırğan Sabantuyğa premyer-ministr Rafail' Baydäülätov barıp bäyräm şatlığın urtaqlaştı.
Sabantuy bäyrämnäre uzğan rayonnarda cirle xakimiätlär, här yıldağıça, bik küp bäygelär oyıştıra, xezmät aldınğıların xörmätli häm alarğa qimmätle büläklär, aqçalata premiälär tapşıra.
Här cirdä, törledän-törle bäygelär belän bergä, kön ozını cır-moñ yañğırıy. Yazğı eşlärneñ uñışlı tämamlanuı da milli bäyrämebezneñ yämen arttıra, käyeflärne kütärenke itä.
Bıyılğı soñğı sabantuylar Başqortstannıñ tağın da berniçä rayonında kiläse atnada uzaçaq. 15-17 iyün könnärendä Çaqmağış rayonında “Salawat cıyını” digän bäyräm barışında da Sabantuy bäyräme bula. Anda respublikanıñ törle töbäklärennän kilgän yözlärçä qunaq ta qatnaşaçaq.


text:
Millät üseşe millät qulında
Xäbär itkänebezçä, bu simpoziumda unbişläp fänni doklad belän fänni yaqtan da, intellektual kamillek yağınnan da bilgele ğalimnär, cämäğät eşlekleläre qatnaştı. Kongress citäkçese Rinat Zakirovnıñ kereş süze, Damir İsxakovnıñ külämle analitik çığışı, akademiknıñ Mirza Mäxmütovnıñ Milli universitet konsepsiäse häm ğomumän milli üseştä ğilemneñ ähämiäte turındağı tirän fikerläre, aktual' häm xäzer kilep tuğan wäzğıätkä täñgäl idelär.
Simpoziumda yasalğan başqa dokladlarnıñ temaları üzençälekle. Millät tözeleşendä mäğlümat çaralarınıñ, tatar xalqı tarixınıñ, tarix däreslekläre problemaları, mäğärif, din, yuğarı mäktäptä ike teldä uqıtu, mäğlümat iminlege häm xäzerge kommunikatsiä texnologiäläre, İnternet turında yasalğan dokladlarnıñ härqaysı 20-30 minut däwam itte häm forma, eçtälek yağınnan citdi buldı. Bügen bez nigezdä rus telendä yasalğan fänni dokladlarnıñ eçtälegen sezgä añlatırğa äzer tügel. Şulay da dokladlarnı tikşergändä yasalğan çığışlardan özeklärne ireşterü mömkinlege bar.
Ufada yäşäwçe fännär doktorı Cäwdät Gıyläcetdinov üzeneñ çığışında Başqortstan tatarları üseş programması proyektın, tel turındağı qanun proyektların berniçä tapqır äzerläp, tieşle urınnarğa tapşıruın äytte. Xäzergä Başqortstan xakimiäte alarğa ğämälgä kertergä aşıqmıy. Bu yulı Cäwdät Gıyläcetdinov Tatarstan xakimiätenä dä täqdimnär alıp kilgän.
Professor Cäwdät Gıyläcetdinov iñ üzäkkä ütkän problema - Başqortstan tatarlarınıñ milli üzañı tarqala başlaw yäki mäcbüri räweştä millätne üzgärtü dip sanıy. Ul Başqortstan tatarlarınıñ milli, mädäni häm ruxi xälen tiränten öyränü öçen maxsus sotsiologik tikşerenülär ütkärergä täqdim itä.
Yazuçı, Tatar kongressı Başqarma komitet äğzası Fäwziä Bäyramova bu fänni cıyılış tatarlar milläteneñ bügenge xäle häm kiläçäkkä adımnar turında çığış yasadı.
Etnologik monitoring üzäge ütkärgän simpoziumda Ufa professorı Cäwdät Gıyläcetdinov häm Fäwziä Bäyramova Tatarstanda yäşäwçe xalıqlarnıñ tellärenä räsmi status birü turında qapma-qarşı yunäleştäge fikerlär äytte. Alarnıñ berençese Tatarstanda çuaş, mordva, başqort tellärenä räsmi status birü Başqortstanda tatar telenä däwlät statusı birü öçen faydalı bulır dip sanıy. Fäwziä Bäyramova fikerençä, moña qarap qına Başqortstan xakimiäteneñ mönäsäbäte üzgärmäyäçäk. Ul tatarlarnıñ milli, tarixi üzañın üsterü, millät qoruda maxsus säyäsät alıp baru turında söyläde.
Rimzil Wäli


text:
Mäskäwdä çıqqan tatar basmaları, İjawdağı tatar gimnaziäsendä balalarnıñ tuğan teldä belem aluları -Yıraq Könçığıştağı millättäşlärebez öçen älegä matur äkiät bulıp qala. Biredä tatar sıynıfı buldıru, gazet çığarıp radio tapşıru äzerläw älegä mömkin dä tügel. Uzğan ğasırnıñ 30nçı yıllarında tözeleşlärgä küpläp kilgän tatar-başqortlar inde olı yäşkä citte. Yäş buın tatarlığın onıtqan. Şulay da soñğı yıllarda biredä dä milli tormış barlıqqa kilä. Amurdağı Komsomolski, Xabarovski, Magadan, Vladivostok, Yakutski şähärläreneñ barısında da milli üzäk inde oyışqan yä terkälü kötä. Mäçet älegä barı tik Yakutski şähärendä genä bar. Yıraq Könçığıştağı millättäşlärebez börtekläp tatar möxiten tözi.
İra Tacieva, Xabarovsk


text: Kosovo başqalasında xökümät qarşına xezmät xaqların arttırunı taläp itep bügen 7 meñgä yaqın uqıtuçı çıqtı. Älege çara inde 4nçe atna däwam itä. Bäxäslär hönär berlekläre xökümät belän kileşä almağaç başlandı. Uqıtuçılarnıñ hönär berlege başlığı Ali Şabanaj, xökümät alarnıñ taläplärenä bitaraf qala, dip, qarşılıq çaraları tağın da artaçaq, dip belderde. Älegä qädär Kosovo 1999nçı yıldan birle Berläşkän Millätlär Oyışması tarafınnan idärä itelgän Serbiäneñ provinsiäse buldı. Anıñ kiläçäk statusı turında söyläşülär başlanırğa tora. Bu xaqta tulıraq mäğlümat azatlıqnıñ xalıqara küzätülärendä bulaçaq.


text:
Qırım Muhtar Cumhuriyeti
Qırım Muhtar Cumhuriyeti, QMC (ukraince ABToHoMHa Pecпyблika KpиM, APK, rusça ABToHoMHaя Pecпyблиka KpыM, APK) Qırımda bulunğan Ukraina içinde bir muhtar cumhuriyettir. QMCniñ paytahtı – Aqmescit şeeridir.
Siyasiy qurum[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Qırımdaki akimiyetniñ esas organları parlament (Yuqarı Rada) ve ükümet (Nazirler Şurası). Prezident rütbesi QMCde yoqtır. Nazirler Şurasınıñ reisi (baş nazir) Ukraina prezidentinen kelişkeninen Yuqarı Rada tarafından tayin etile. Nazirler Şurası da Yuqarı Rada tarafından şekillene. Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Esas Qanunı 1998 senesi oktâbr 21-de Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Radasınıñ ekinci sessiyasında qabul olundı.