text:
İlhaq etilgen Qırımda Rusiye telükesizlik hızmetiniñ hadimleri 2015 senesi dekabrniñ 15-nde ğayıp olğan Keriçniñ eki sakini Ruslan Ganiyev ve Arlen Terehovnı qıdırmaq içün, iç bir areket yapmaylâr.
Bu aqta Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında Qırım insan aqları bağ gruppasınıñ koordinatorı Abdureşit Cepparov ikâye etip berdi.
«Bir bucuq ay evelsi men Terehov ve Ganiyevniñ aqrabalarına ziyaret etken edim. Olar iç bir areket yapımağanı aqqında aytqan ediler. Şimdi mustaqil taqiqatnen oğraşamız. Uquqorçalav saasında böyle mutehassıslarımız bar, ancaq daa iç bir netice alamadıq», – dey Cepparov.
Onıñ sözlerine köre, olarnıñ ğayıp olmasınen, esas Ukraina bulunğan Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası ve advokatlar oğraşa.
Qırım ilhaq etilgen soñ, yarımadada şu cumleden: Seyran Zinedinov (2014 senesi mayısnıñ 30-nda ğayıp oldı), İslâm Cepparov ve Cevdet İslâmov (2014 senesi sentâbrniñ 27-nde ğayıp oldılar), Eskender Apselâmov (2014 senesi oktâbrniñ 3-nde ğayıp oldı) kibi, bir qaç qırımtatar ğayıp oldı.
Dekabrniñ 15-nde qırımtatar Milliy Meclisi Keriçte Ruslan Ganiyev ve onıñ dostı Arlen Terehov ğayıp olğanı aqqında haber etken edi.
«Krım.SOS» teşebbüsiniñ malümatına köre, Rusiye ilhaqından soñ Qırımda onıñ 44 sakini ğayıp oldı. Yalıñız 17 kişi tapıldı, 16-sından alâ daa haber yoq, 6 kişiniñ ölüsi tapıldı, eki kişi apishanede tutulmaqta.
Qırım Taqiqat komiteti ğayıp olğanlar boyuncabir sıra cinaiy iş açqan olsa da, ğayıp olğanlarnıñ ne yerde olğanına dair alâ daa bir malümat yoq. İşler öldirüv ve qırsızlav boyunca açıldı.


c: text/html

text:
«Qırım» Fondunıñ» baş müdiri Riza Şevkiyev Qırımnıñ şimdiki akimiyetiniñ tevqif etilgen fondnıñ mal-mülkini, şu cümleden Aqmescitteki Meclis binasını Qırım musulmanları Diniy idaresine bermek teşebbüsini talaf dep adladı. Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Qırım» Fondunı» utanmayıp talaylar. Kim olsa olsun, bu şeyler qayda ketecek müim degil, ne qadar eyi niyetler olsa da, talaf talaftır», – dep qayd etti Şevkiyev.
«Bizge mındaki qanunlar boyunca ğayrıdan qayd olmağa bermeyler ve men bu niyetlerge eyi fikirlernen yanaşıp olamayım. Al-azırda Müftiyatnıñ siyaseti halqımıznıñ talaplarına uymay», – dep ayttı fondnıñ yolbaşçısı.
Onıñ qayd etkenine köre, Qırımda fond ve onıñ mal-mülkini tevqif etüv boyunca Rusiye qanunlarına köre olıp keçken mahkemeler «qanunsız ve sımarışqa beñzey».
Şevkiyevniñ fikirince, mahkemeniñ maqsadı – Aqmescitniñ merkezinde Meclis yerleşken binanı tutıp almaq.
Fond yolbaşçısınıñ bildirgenine köre, mahkeme teşkilât mal-mülkiniñ tevqif etilmesi ve fond yolbaşçısına qarşı para cezaları aqqında mahkeme qararlarına berilgen bütün şikâyetlerni red etti. Şunıñ içün, Şevkiyevniñ zanınca, Aqmescitteki Meclis binasını para cezası yerine alacaqlar.
Milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grujdanlarnıñ işleri boyunca Devlet komitetiniñ reisi Zaur Smirnov dedi ki, «Qırım» Fondu» Hayriye teşkilâtınıñ mal-mülki Qırım musulmanları Diniy idaresine berilmek kerek. Bu teşebbüs Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksönovğa da seslendirildi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bizdiñ uyalı telefondarımız ben planşetter de ïnternetke qosılw qızmetin atqara beredi. Bul bağdarlawşı qurılğılar WLAN – elektromagnïttik tolqındı taratadı. Bul adam densawlığına ülken zïyan äkelwi mümkin. Biz bul jağdaydı jete bilmegendikten, män bere bermeymiz. Ulıbrïtanïya densawlıq saqtaw agenttigi jürgizgen zerttew de munı däleldey tüsti. Wi-Fi bağdarlawşı qurılğılarınan şıqqan säwle adam men ösimdikterdiñ öswine kedergi jasawı mümkin eken.
Wi-Fi äseriniñ zardaptarı:
Şarşay berw;
Qulaq awrwı;
Tepe-teñdik jetispewi;
Jïi bas awrwı;
Uyqısızdıqqa urınw.
Bizdiñ texnologïyasız ömir süre almasımız belgili. Biraq, bizge atalmış texnïkalardan keletin zïyandardan qalay qorğanwdıñ jolın bilw asa mañızdı. Osı rette Wi-Fi tolqındarınan qorğanwdıñ mınaday joldarın bile jürw kerek:
Wi-Fi – dı uyıqtar aldında söndirip tastağan jön;
Wi-Fi paydalanılmaytın kezde de, onı ajırata turw kerek;
Üydiñ sımsız telefonın eski sımmen jalğanatın qurılğığa awıstırğan durıs;
Wi-Fi bağdarlawşını jatın bölmede jäne asüyde qoldanıp qoswğa bolmaydı.
Derekközi: Stan.kz
Kommentarïï


text:
Bunı Rusiyeniñ Qırım işleri naziri Oleg Savelyev bildirdi, dep haber ete RİA Novosti.
Bundan evel Qırımnıñ gaz teminlevinen bağlı eki variant seslendirilgen edi. «Çernomorneftegaz» Qırım müessisesiniñ «Baş müdiri» Andrey İlin mayısta bildirdi ki, 2016 senesine qadar Kubandan Qırımğa 2 milliard kubometrlik gaz borusı qurulmaq kerek.
Bundan ğayrı, Anapadan gaz borusını qurmaq teklifi olğan edi. Onıñ uzunlığı 110 kilometrni, fiyatı ise – 200 million dollarnı teşkil etecek edi.
Savelyevniñ bildirgenine köre, «Cenübiy aqım» eski yöneliş boyunca ketecek, lâkin ayrı boru olacaq.
Aprelniñ soñunda Rusiye ükümeti Qırımnıñ gaz teminlevini köz ögüne alıp, «Gazpromnıñ» 2016 senesine qadar yatırım programmasını deñiştirmege avale etti. Şimdilik vesiqa deñiştirilmesi aqqında malümat yoq.
Avropa komissiyasınıñ «Cenübiy aqım» gaz borusı leyhasınıñ Avropa Birligi qanunlarına uyğun kelmesi aqqında muzakereler toqtatıldı. Avropa Birliginiñ energetika yolbaşçısı Günter Ettingerniñ malümatına köre, bu adımnıñ sebebi Rusiyeniñ Bütündünya ticaret teşkilâtına Avropa Birligi territoriyasındaki gaz borularına «Gazpromnıñ» kiriş izinni sıñırlağan Avropa Birliginiñ yañı qanunları aqqında şikâyeti oldı.


text:
Türkiyede iyül 31 – avgust 2 künleri Qırımtatarlarnıñ bütün dünya kongressini keçirecek olalar. Kongressniñ teşkil etilmesi aqta qarar Ankarada keçirilgen Türkiye qırımtatar teşkilâtlarınıñ platforma toplaşuvında alındı, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Qırımtatarlarnıñ bütün dünya kongressi angi şeerde keçirilecegi şimdilik belgisizdir.
İşbu toplaşuvnda qırımtatar halqınıñ milliy yetekçisi Mustafa Cemilev, Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov, muavini Aslan Ömer Qırımlı, Meclis reisiniñ keñeşçisi İsmet Yüksel, qırımtatar milliy areket faali Sinaver Kadırov iştirak ettiler.
2015 senesi fevral ayında Türkiyeniñ 43 qırımtatar teşkilâtı yekâne platforma çerçivesinde işbirlikte bulunmaq içün birleştiler.


text:
Tukay yagı — Arça!
Arça yagında tuıp, Arça cirendä täüge adımnarın yasagan, balalar öçen genä yazuçı Gosman Bakirov (1896-1982), Zahira Gomärova (1930-2002), Märziya Fäyzullina (1930), Röstäm Bakirov (1935) bar. Şularday şagıyrä Märziya Fäyzullina SSSR külämendä tanılgan talant. 1958-1964...
Dias Väliev (1938)
Dias Näzıyx ulı Väliev 1938 elnıñ 1 iyulendä Arça töbägeneñ Kazanbaş avılında tugan. Dias Väliev rus telendä yazsa da fäkat tatar keşesendä genä bula torgan rux azatlıgı, küñel xörlege koçagında yaşi häm icat itä. Bigräk...
Mostafa Nogman (1912–1976)
Mostafa Nogman ulı 1912 elnıñ 22 dekabrendä Arça töbägeneñ Kızılyar avılında säudä belän mäşguliyatle keşe gailäsendä tua. Olug yazuçı, şagıyrlär arasında tauday kalkıp, torgan şäxes — galim häm şagıyr şaktıy katlaulı tormış yulın ütä. Kazan...
Garif Axunov (1925–2000)
Tatarstannıñ xalık yazuçısı Garif Axunov 1925 elnıñ 15 sentyabrendä Arça töbägeneñ Keçe Öçile avılında igençe gailäsendä tua. «Här tarixi çornıñ, här zamannıñ aeruça sizger, xalık yöräge tibeşen canı-täne belän toyuçı, sälätle, ütken küzle häm...
Möxämmät Mähdiev (1930–1995)
Yazuçı Gomär Bäşirovnıñ ikençe böek yazuçıbız Möxämmät Mähdievkä täesire şöbhäsez. «Möxämmät argamakları» — gacäep roman, povestlar (1930-1995) Arça töbägeneñ Göberçäk avılında tua. Möxämmät Mähdiev Gomär abıynıñ kiyave bula. Kiñ küñelle, tiz aralaşuçan Möxämmät xälfä...
Gomär Bäşirov (1901-1999)
Xalık yazuçısı Gomär Bäşirov (1901-1999) Arça töbägeneñ Yañasala avılında tugan. Tatar xalkınıñ küñelen teträndergän moñlı häm tirän toygılar uyata torgan «Cidegän çişmä» cırı şigıren yazgan Gomär Bäşirovnıñ (cırnıñ köen xalkıbıznıñ söekle kompozitorı Sara Sadıykova...
Mäxmüt Galäü (1886–1937)
Dönya ädäbiyatı gorurlıgı bulırlık äsärlär icat itkän böek yazuçıbız häm eşleklebez Mäxmüt Galävetdin ulı Märcani (Mäxmüt Galäü) 1886 elnıñ sentyabr aenda Arça rayonınıñ Taşkiçü avılında mögallim-xälfä gailäsendä tua. Üz zamanına laek belem üzläştergän Mäxmüt...
Galiäsgar Kamal (1879–1933)
Ul Arça rayonınıñ Sikertän avılında igençe Galiäkbär Kamaletdin gailäsendä tugan. Bügenge xakıykat küze belän karaganda, tatar ädäbiyatı klassigı, dramaturg, publisist, şagıyr häm kürenekle cämägat eşleklese Galiäsgar Kamalnıñ icatı üz aktuallegen äle dä cuymagan. 1905-1907 elgı...
Gabdulla Tukay (1886-1913)
Milli tormışıbıznıñ kaysı yagın alma, Tukaynıñ icatında çagılış tapmıy kalmagan. Ul xalık küñelendä utlı kümer kebek yatkan soraularnıñ bötenesenä dä cavap taba häm birä algan. Şagıyr — üz xalkınıñ bieklege dä, böeklege dä! Meñnärçä...
Şihabetdin bine Bahautdin äl Märcani (1818-1889)
Kürenekle din eşleklese, fäyläsüf, tarixçı, mägrifätçe Şihabetdin bine Bahautdin äl Märcani (1818-1889) Arça töbägeneñ Yabınçı avılında dönyaga kilä. Berniçä gasır avır zaman kiçerä xalık; fizik häm ruxi kıynalu, kimsetelü, sörelü-kuılular kiçergän möselman-tatar xalkı äkrenläp...


text:
Rusiyeniñ Qırım işğali belli bir maqsat ile yapıldı: Qara deñiz regionını nezaret etmek içün yarımadanı arbiy bazağa çevirmek isteyler, dep ayttı Latviya Avropa deputatı Sandra Kalniete.
«Halqara toplulıq Rusiye küç ile deñiştirgen Avropa sıñırlarını qabul etmez. Putin ve Rusiye qıyın vaziyetke oğraylar. Olarnıñ arbiy bazaları olur, amma Avropa Birligi ile strategik işbirligi artıq olmaz», – dep ayta Kalniete.
O, emin ki, Qırım Ukrainağa qaytarılacaq. «Ne vaqıt kimse aytıp olamay, lâkin men eminim: bir kün kelir ve Qırım Ukrainağa qaytacaq», – dep ayttı o.
Kalniete tenqit beyanatlarından sebep Rusiyege kirişi yasaq etilgen siyasetçilerniñ «qara cedveline» kire.
İyün 10-da Avropa parlamentinde Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ onıñ arbiyleştirüvini muzakere etecekler. Bu meselede Romaniyadan Avropa deputatı İvon Mirça Paşku esabat ile çıqışta bulunacaq.
Qırım işğali ve Moskvanıñ Donbassta Rusiyege qoltutqan boyeviklerge köstregen yardımı sebebinden Ğarp memleketleri Rusiye ve şirketlerine, em de Qırımnıñ şimdiki akimiyetiniñ vekillerine qarşı ceza kirsettiler.


text:
ATR telekanalında Qırım hadimleriniñ faaliyeti qanuniy olğanını bildireler, şunıñ içün olarnı yarımdada keçirilgen tedbirlerge akkreditatsiyasız qaldırmağa kimseniñ aqqı yoq.
Böyleliknen telekanalda yarımadada akimiyet tarafdarı olğan Krıminform agentliginiñ mında keçirilgen matbuat konferentsiyalarına ATR hadimleri, telekanal yayınlavınıñ Kiyevden sputnik ağı vastasınen yañartılğanından sebep, akkreditatsiyasız qaldırılacağı aqta bildirüvini seslendiler.
Krıminformda ise Rusiye Tış işler nazirliginiñ ecnebiy matbuat vastalarına olğan akkreditatsiya talabına esaslanalar, ATR telekanalını da şu sırağa kirsettiler. Agentlikte deyler ki, Rusiye tış siyasiy müessisesiniñ izni olmadan, ATR ve OOO «Kvinmedia» hadimlerine akkreditatsiyanı keçirmeycekler.
Telekanalda şunı qayd eteler ki, Roskomnadzor litsenziyanı bermegeninden soñ, «TK «Atlant-SV» tesisçisi olğan ATR jurnalistleri «faaliyetine devam etmek içün «Kvinmedia» tesisçisi olğan ATR telekanalına keçtiler». Soñkisinde Roskomnadzor tarafından Kütleviy matbuat vastasınıñ qayd etilmesi aqqında Şeadetnamesi bar». Bu aqta malümat Roskomnadzor saytında aşkâr etilgen.
«Şunı qayd etmek kerek ki, ATR telekanalı («Kvinmedia») matbuat vastası olaraq qayd etilse de, Roskomnadzordan yayınlavğa musaadeni almadı, bu ise jurnalistlerge malümatnı diger qanuniy yollarnen toplamaq ve tarqatmağa keder etmey», – deyler ATRde.
Mında kene şunı qayd ettiler ki, telekanalnıñ Qırımdaki taqımı ATRniñ Kiyevden yayınlavına bağlı degil.
«Bu sebepten biz «Krıminform» haber agentliginiñ yolbaşçılığına ve diger devlet ve belediye akimiyet organlarına muracaat etip, ATR telekanalınıñ hadimlerine işlemege keder etmemek çağıramız», – denile telekanalnıñ beyanatında
ATR yolbaşçılığı Kiyevde iyün 18 künü keçken matbuat konferentsiyaında qıtaiy Ukrainadan yayınlavnıñ pekitilecegi aqqında bildirdi. Bunıñ ile telekanal saibi Lenur İslâmov Qırımda qalğan hadimler bu ketişatta iştirak etmegenini qayd etti. ATR yayınlavınıñ yañartuvı aqqında iyün 17 künü belli oldı, çarşenbe künü aqşam telekanal efirini Bağçasaray Han sarayında gimnniñ icrasından başladı. «Lâle» bala telekanalı da işke devam etti.
Aprel 1-den dünyada yekâne ATR qırımtatar telekanalı, Rusiye litsenziyasını elde etalmayıp, yarımadada yayınlavını toqtattı.
ATR haber muarririyeti telekanal saytında aşkâr etilecek haber süjetlerini ve mahsus levhalarnı çıqarmağa devam ete.
Birazdan telekanalda şunı bildirdiler ki, ATR haber muarririyeti telekanal saytında aşkâr etilecek haber süjetlerini ve mahsus levhalarnı çıqarmağa devam ete eken.
ATR yayınlavınıñ toqtatılması ile cumhuriyet akimiyeti qırımtatar cemaat telekanalını teşkil etmek teşebbüsini bildirdi. Onıñ fikrine köre, bu kanal qırımtatarlarnıñ doğru malümatnı elde etmek aqqını teminler.


text:
Kaлып:Baş bit/Waqiğalar/2 ğinwar
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Bu tatar Wikipediäseneñ 2012 yılnıñ 24 dekäberendä Tatarstan Respublikası Däwlät Sovetı tarafınnan tatar teleneñ räsmi latin imläsı bularaq bilgelängän yazılışlı Baş bitenä saylanıp urnaştırılğan können waqiğaları qalıbı.
Başqa mäğlümatlar öçen 2 ğinwar biten qara.
Bäyrämnär häm istälekle könnär:
Waqiğalar[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tuular[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- 1834 — Vasiliy Perov, rässam.
- 1857 — Stepan Xalturin, rus inqıylabçısı.
- 1886 — Möxtär Mutin, tatar teatrınıñ tragik artistı, rejisser, teatr eşen oyıştıruçı.
- 1963 — Oleg Znarok, SSSR häm Latviä xokkeyçısı, xokkey buyınça trener.


text:
Rusiye matbuat vastaları kene de Ukraina ile Avropa arassındaki munasebetlerni kerginleştirmege tırışalar. Bu sefer, ukrainlilerni Poloniya tarafından mahkeme şikâyetleri ile qorquzalar. Aynı zamanda, rusiyeli internet qaynağı, Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ siyasetine qol tutqan Valeriya yırcısınen birlikte çıqışta bulunmaq istegi sebebinden ukrain yırcısı Oleg Skripkanı Ukrainanıñ mahsus hızmetleri taqip eteler, dep bildirdi.
«Rossiya-24» Rusiye devlet kanalı seyircilerine, Ukraina Avropa Şurasınen assotsiyaatsiya aqqında añlaşmanı tizgen soñ, tüşecek «nevbetteki qapqanı» aqqında ikâye etti.
Servis hatası
Oops, as you can see, this is not what we wanted to show you! This URL has been sent to our support web team to look into it immediately. Our apologies.
Onı başqa yerde tapa bilecegiñizni körmek içün qıdırıñız
Haberler alıp barıcısı şunı bildirdi: «Restitutsiya (eski aqlarınıñ tiklenüvi) aqqında söz yürütile. Galiçina topraqlarına, misal içün endi çoqtan 80 biñ poloniyalı iddia etmekte. Mahkeme işleri de çoqtan yutturıldı, tek kerekli qanunlarnıñ qabul etilüvi beklenile. Em de, ukrainlilerniñ topraqnen paylaşuvını istegen daa çoq kimseler bar».
Faqat, PAUCI ukrain-poloniyalı işbirlikniñ Fondu müdiri Yan Pyeklo Paдio CBoбoдa-ğa bildirgeni kibi, bu malümat rusiyeli matbuat vastalarınıñ nevbetteki uydurmasıdır. Onıñ fikirince, rusiyeli matbuat vastaları ğarbiy ukrainliler ve poloniyalılarnıñ qavğa etmelerini isteyler.
«Men, restitutsiya meselesini kerçek dep bellemeyim. Eñ esası, ukrain-poloniyalı munasebetlerniñ kerginleşüvi içün bir sebep tapmaqtır. Bu vaziyet boyunca yekâne izaatım – bunıñ episi uydurmadır», – dep qayd etti Pyeklo.
Aytqanına köre, Poloniya, Ukraina ve ya Aqrusiyede mal-mülkü qalğan vatandaşlarına endi çoqtan tazminat berdi. «Ekinci kere tazminatnı elde etmek ğayet küçtir», - dep añlattı Pyeklo.
«Ukrain mahsus hızmetleri Skripkanı Valeriya sebebinden qorquza»
«VV» taqımınıñ yetekçisi Oleg Skripka, ukraina mahsus hızmetleriniñ qorquzuvları sebebinden, rusiyeli yırcı Valeriya ile birlikte Londrada yırlamağa red etti. Bu malümatnı Super rusiyeli internet qaynağı neşir etti.
Kontsert oktâbr ayında Londranıñ Royal Albert Hall-da keçirilecek. Amma, qoruyıcı organlarınıñ basqısından Skripka bu tedbirde iştiraketmege red etti. Bunı internet – neşirine Valeriyanıñ aqayı ve prodüseri İosif Prigojin bildirdi.
«Men Skripkanen laqırdı ettim, o maña Ukraina havfsızlıq hızmeti onı soravğa çağırtıp, rusiyeli yırcınen beraber yırlasa onı apis cezası bekley, dep qorqızdılar», – añlattı Prigojin.
Bunen beraber, bu malümatnı aydınlatqanı yırcığa zarar ketirmez dep, ümüt besledi.
Faqat, Skripka YouTube-ta mühlislerine muracaatını yerleştirip, kontserte iştirak etmeyceginiñ diger sebeplerini bildirdi.
«Suzivkı»de bulunğan ürmetli mühlislerim, men ne qırımğa, ne de Londrağa Valeriyanen yırlamağa barmaycam. Men Ukrainağa qol tutam. Ukrainanıñ bütünligini destekleyim. Ve «Suzivka»ğa ukrain yırlarını icra etmek içün yol alam. Yaşasın Ukraina», - dedi Skripka. Em de şimdiki vakıtta informatsion cenk ketkeni, o da yalanlarnıñ qurbanı olmağa boldurğanın ilâve etti.
Servis hatası
Oops, as you can see, this is not what we wanted to show you! This URL has been sent to our support web team to look into it immediately. Our apologies.
Onı başqa yerde tapa bilecegiñizni körmek içün qıdırıñız


text:
Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğan oktâbrniñ 9-nda resmiy ziyaret ile Kyivge kelip çıqtı. Erdoğannıñ ziyaret esnasının yayını, Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonıñ ictimaiy ağlardaki Facebook saifesinde yapılmaqta.
Ukraina prezidenti Memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildirgenine köre, ziyaret esnasında Türkiye-Ukraina Strategik Şurasınıñ altıncı toplaşuvı ötkerilecek.
Erdoğan Ukraina Yuqarı Radası yolbaşçısı Andrey Parubiy, baş nazir Vladimir Groysman ve Ukrainadaki türk cemaatçılığınıñ temsilcilerinen körüşmege planlaştıra.
«Ukraina ile strategik işbirlikniñ devamlı ilerilemesi içün yañı yöñelişler muzakere etilecek, bu hususta çeşit vesiqa ve protokollar imzalanacaq» – denilmekte haberde.
Ukrainanen yapılacaq strategik işbirlik planları muzakeresi etilecegi aqqında Türkiye prezidentiniñ saytı da bidirmekte. Türkiye tarafınıñ haberinde, ziyaret esnasında taraflar işğal altındaki Qırım ve yarımadadaki qırımtatarlarınıñ vaziyetinen bağlı fikir alış-verişi yapılacağı aqqında yazılmaqta.
Poroşenko ve Erdoğan bu yıl sentâbr ayınıñ soñunda BMT Genassambleyasınıñ toplaşuvında körüşken ediler. İşte o zaman Türkiye lideri ukrain meslekdeşinen al-azırdaki ziyaret planlarını muzakere etip, Türkiye Ukrainanıñ mustaqilliginen dünyaca tanılğan sıñırları içindeki topraq bütünligine qol tutqanını tasdıqlağan edi.


text:
Qıtaydıñ Xwnan, Xwbey, Gwyçjow, Gwansï provïncïyaları küriş ösirwmen jäne baltaşılıq jumıstarımen ataqtı. Tap osı jerde Jel men Jañbır köpiriniñ qurılısşıları Dwn xalqı turadı.
Köpirdiñ bulay atalw sebebi onı xalıq awa-rayı qolaysızdığınan qorğanw üşin saldırtqan. Bul meken sır şertwdi, taza awada boy jazğandı unatatın adamdar üşin taptırmas jer. Köpirdiñ arxïtektwralıq sızbası erekşe bolğandıqtan, onıñ «güldi köpir» degen ekinşi atawı bar. Ağaştan jasalğan qurılıs nısanı jeke pavïlon men munaralardan turadı.
Jel men Jañbır köpiriniñ eki jağında arnayı orındıqtar ornalastırılğan. Onıñ ernewi joğarı jaqqa qïsaytılıp, oyu-örnekteri fenïks, aydahar pişindes kelgen. Al qazınağa tolı asqabaqtar men uzaq jasawdıñ sïmvolı tırnalar köpirdiñ eñ bïik nüstesin kömkerip tur.
Jel men Jañbır köpiriniñ eñ ülken özgeşeligi - ol eşbir şegesiz salınğan. Dwn xalqınıñ qurılıs şeberleri şegeniñ ornına arnayı baylanıstırğış diñgekterdi paydalanadı. Olardıñ işindegi eñ tanımalı - Gwansï provïncïyasındağı Çenyan köpiri. Ol XX ğasırdıñ basında Lïnksï özeniniñ boyında soğılğan. Jel men Jañbır köpiriniñ bïiktigi - 10 metr. Köpir 2 platformadan, 3 pïrsten, 5 pavïlonnan jäne 20 dälizden turadı. Ağaş pen tastan jasalğan qurılıstıñ uzındığı 64 metr.
Derekközi:massaget.kz
Kommentarïï


text:
"Arwlarım-ay" attı änniñ beynebayanı Qıtayda tüsirilgen. Änşiniñ aytwınşa, tüsirilim jumıstarına üş kün jumsalıptı. "Twındınıñ änin özim jazdım. Osığan deyin etno-rok bağıtında än aytıp keldim. Endi özimdi lïrïka bağıtında da sınap körgim keledi. Bul meniñ maxabbat jaylı alğaşqı änim. Tıñdarmandarımnıñ köñilinen şığadı dep ümittenemin", - dedi änşi. Ayta keteyik, beynebayanda bastı röldi änşiniñ özi somdaydı. Änşi jıl soñına deyin tağı bes beynebayanın jarıqqa şığaratının ayttı.
Şaxarïzat Seydaxmet "Qazaqstan dawısı - 2013" jeñimpazı, ol jobadan keyin xalıq äni "Maqpaljanmen" tıñdarmandarınıñ jüregine jol taba bildi. Tıñdarmandarı onı ulttıq naqıştağı änderimen tanïdı.
Eske sala keteyik, änşiniñ "Maqpaljan" änine tüsirgen beynebayanı buğan deyin de saytımızda jarïyalanğan bolatın. "Bul änge 2005 jılı qızığıp, Qajımurat Şeşenqul ağamızdan ruqsat alğımız kelgen edi. Biraq ol waqıtta mümkindik bola bermedi. Odan keyin bul ändi Toqtar Serikov te, än avtorı da orındadı. Biraq bul ändi biz öz stïlimizde orındap, xalıqqa jetkizgimiz keldi", - deydi Şaxarïzat Seydaxmet. Beynebayandı AIMVI pordyuserlik ortalığı Almatı mañında älemge äygili Nickelback rok-tobınıñ stïlinde tüsirdi. Ändi orındawda elektrdombıra qoldanıldı.
Derekközi: Tengrinews.kz
Kommentarïï


text:
Aqmescitte fevral 18 künü Qırım müendis-pedagogik universitetiniñ yaraştırıcı-ameliy sanat kafedrasınıñ odasında icadiy işlerniñ sergisi açıldı. Eksponatlarnıñ arasında – resimler, yımşaq oyuncaqlar, qırımtatar ve ukrain milliy kiymileri bar edi.
Qırım.Aqiqat mühbiri aytqanı kibi, sergi açılışında ocalar, studentler, QMPU rektorı ve yaraştırıcı-ameliy sanat kafedrasınıñ doktorları iştirak etti.
QMPU rektorı Fevzi Yakubov aytqanı kibi, sergide studentlerniñ eñ eyi işleri taqdim etildi.
«Mında siz Qırımnıñ aenkligini körersiñiz, gençlerimiz Qırımğa sevgi ile yaşağanını körersiñiz. Yarın bu yaşlarımız Qırımnıñ medeniy renkini belgileycek», – dedi rektor.
Sergide studentlerniñ soñki eki yıl içinde yapqan işleri taqdim etildi. Esasen, diplom ve kurs işleri. Yönelişleri farqlı – bediiy keramika, kostüm ve toquma yaraştıruvı ve ilâhre.
«Diplom kollektsiyamnıñ serlevası – «İndemez Qırım». Er bir kiyimde gizli bir timsal bar. İşlerimde deñiz, dağ, küneş, kök quşağı timsalleri bar. Bu iş üzerinde bir buçuq yıl çalıştım, şimdi qırımtatar qadın kiymleri kollektsiyasını meydanğa ketirecek olam», – tarif etti sergi iştirakçisi, modelyer, QMPU mezunı Nize Emirşah.
Teşkilâtçılarnıñ aytqanı kibi, işbu sergi eki afta devamında açıq olacaqtır.


text:
İşğal etilgen Qırımdan tahminen yüz abituriyent ukrain aliy oquv yurtlarına kirmek içün endi ariza berdi, dep bildirdi Kiyevde keçirilgen brifingte Ukraina tasil naziriniñ birinci muavini İrina Sovsun.
«Tünevinge qadar bizde endi tahminen 250 muracaat oldı, amma Qırım boyunca tek 100-ge yaqın adam vesiqalarnı tapşırdı», – dedi o.
Ukrain aliy oquv yurtlarına kiriş kampaniyası Qırım abituriyentleri içün sentâbr 20-ge qadar devam etecek.
Ukrainada işğal etilgen Qırım mezunları içün malümat kampaniyası teşkil etildi. Bu sene Qırım sakinleriniñ ukrain aliy oquv yurtlarına Tışqı mustaqil bilgige qıymet kesüv sessiyasından keçmeyip kirmek imkânı peyda oldı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Kaлып:Baş bit/Qatnaşu
HaBиraцияrә kүчү Эзләүrә kүчү
- Qatnaşırğa: Nigez tärtiplär häm başqa qağidä-kiñäşlär belän tanışıp alığız, häm wiki-etiketnı xörmät itegez; terkälü kiñäş itelä, ämmä mäcbüri tügel.
- Yärdäm kiräk: Yärdäm bitlärne qarap çığığız, anda xäl itelmägän sorawlarnı isä bulışu üzägendä kütäregez; terkälgän qatnaşuçılar öyranülärendä yärdäm itäçäk ostaz-mentor'nıñ bilgelänüe turında cämğiätebezneñ bäxäslegendä sorıy alalar.
- Köçläregezne tikşerergä: Öyränü urınında üzgärtülär kertep qarağız yäki mäqälälärne yazu/tözätü turında uqıp alığız.
- Aqça belän yärdäm itü: Wikipedia uquçıları yasağan iganäläre arqasında, entsiklopediäbez tulısınça buş häm reklamadan azat. İğänägez anı üsterergä häm irekle bularaq saqlarğa yärdäm itä ala.
- Wikipediä turında fikerlär: Närsä uylağanığıznı belderegez - Facebook / VK.com.
- Rusiä Federatsiäse buyınça ilküläm Wikimedia oyışması WMRU (meta) häm kollegaları yaqın arada uzdıraçaq oflayn çaralar
- "Başqortstan wikimediäçeläre" törkeme oyıştıra torğan waqıyğalarda qatnaşu.


text:
Ukrainada qırımtatar halqınıñ statusı aqqında qanunnı qabul etmek kerek. Ukraina devleti bu statusnı kefil etkeni aqqında aytqan edi, amma ne Adliye nazirligi, ne uquq qorçalaycılar, ne diger organlar tarafından teşebbüs daa yoqtır.
Bu aqta Qırım.Aqiqatqa Ukraina prezidentiniñ qırımtatarlarnıñ işleri boyunca Vekâletli Mustafa Cemilevniñ faaliyetiniñ tenminlevi boyunca bölüginiñ yolbaşçısı Arsen Jumadilov bildirdi.
«Ukraina Yuqarı Şurasınıñ Qararında qırımtatar halqı Ukrainanıñ tamır halqı olğanı aqqında aytıla. Güzel, amma qırımtatar halqınıñ statusı aqqında qanun olmalı. Onı daa kimse işlep çıqarmadı», – dedi o.
Jumadilov şunı da bildirdi ki, Qırımtatar Milliy Meclisi ve Qurultayı alâ daa Ukraina uquqiy alanına kirsetilmegen eken.
«Qırımtatar meselesi siyasiy şartlarnıñ mabüsi olmaqta. Biz bunı istemeymiz. Biz qanunlarda milliy idare organlarınıñ aq ve mecburiyetleriniñ qayd etilmesini isteymiz. Böyleliknen qırımtatarlarnıñ Ukraina devletinde subyektivligi olacaqtır»,– dedi o.
İşbu sualler dekabr 22 künü Kiyev-Mogilân akademiyasında olacaq «Qırımtatarlarnıñ, Ukraina tamır halqı olaraq, aqları teminlevinde ukrain yolu» konferentsiyasında muzakere etilecek.
Tafsilâtlıca Qırım.Aqiqat saytınıñ Arsen Juumadilov ile maqalesinde oquy bilesiñiz.
Mart ayında Ukraina Yuqarı Şurası Ukraina devleti terkibinde qırımtatar halqınıñ aqları kefaleti aqqında qararnı çıqarğan edi. Oña köre, Ukraina qırımtatar halqınıñ, tamır halq olaraq ve Ukrainanıñ diger milliy azlıqlarınıñ qavmiy, medeniy, til ve diniy hususiyetleriniñ saqlanılmasını kefalet etmekte.


text:
Älemniñ tört märte üzdik fwtbolşısı, «Barselona» şabwılşısı jäne Argentïna quramasınıñ kapïtanı Lïonel Messï tağı bir jetistikke jetti. Tek bul jolı äñgime kezekti gol nemese marapat twralı emes, dep jazadı 24kz saytı.
«Facebook jelisindegi Messïdiñ paraqşasına jazılğandar sanı anaw-mınaw emes, 80 mïllïon adamğa jetipti», — dep xabarlaydı espanarusa.com.
Munday qwanışımen böliswdi jön körgen ataqtı sportşı 80 canına süyenip tüsken swretin Feysbwkte jarïyalağan. Osı rette ol jurtşılıqqa arnap, bılay jazıptı: «Bizdiñ Feysbwktegi sanımız 80 mïllïon adamğa jetti! Kün sayın körsetip otırğan qoldawlarıñız üşin barlıqtarıñızğa raxmetimdi aytamın. Sebebi munşa xalıqtıñ demewin sezinw bir ğanïbet».
BAQ.KZ
Kommentarïï


text:
İzmirgä Qıtaydan metro vagonnarı kilep citte
Törkiyäneñ İzmir qalasınıñ yaña metro vagonnarı Qıtaydan kilep citte
Qıtaynıñ timer yulı caylanmalarınıñ citeşterüçese “CRRC”neñ Tangşan filialı İzmir metro liniyası öçen êşläp çığarılğan häm 95 vagonnan torğan 19 cıyılmanıñ şähärgä kilep citüen belderde.
Şirkättän yasalğan belderüdä cıyılmalarnıñ härberseneñ ber meñ 286 yulçı sıydırışlı buluı assızıqlandı.
Şul uq firma êşläp çığarğan häm İzmirgä monnan alda tapşırılğan 55 vagon xäzerge waqıtta qullanuda.


text:
Ukrainanıñ Donetsk vilâyetindeki Atremovsk rayonında adamlarnı Artemovsktan Gorlovkağa alıp ketken avtobus separatistler tarafından açılğan ateş altında qaldı, eñ azından dört kişi elâk oldı, dep haber ete Donetsk vilâyetiniñ militsiyası. Bunı Radio Svoboda bildire.
Donetsk vilâyetiniñ devlet memuriyeti bildire ki, 17 insan yaralandı. Olardan 15 kişi hastahanege alıp ketirildi. Dört adamnıñ alı ağır, daa birisiniñ – pek ağırdır.
İçki işler nazirliginiñ vilâyetteki baş idaresiniñ malümatına köre, 4 adam elâk oldı ve 19 kişi yaralandı.
Avtobus Mayorsk civarındaki blokpostunı keçecek edi. Artemovsk şeer bölüginiñ içki işler yolbaşçısı Dmitriy Kojuhovskiyniñ aytqanına köre, dört elâk olğan insan – qadınlardır. Avtobusta 26 yolcu bar edi, dep bildirdi Donetsk vilâyetiniñ içki işler nazirligi baş idaresiniñ yolbaşçısı Vâçeslav Abroskin.
«Terroristlerniñ açqan toplar ücümi ukrain acele yardım maşinalarına yaralanğanlarğa yardım etmek içün keçmege imkân bermey edi», – dep yazdı Donetsk vilâyetiniñ içki işler nazirligi baş idaresiniñ yolbaşçı muavini İlya Kiva Facebook saifesinde.
Mayorsktaki blokpost Ukraina nezareti altında olğan Artemovsk ve boyevikler zapt etken Gorlovka arasında sıñırda yerleşmekte.


text:
Mında laf etmek ve farqlı tüşünmek de yasaq etile, ğaliba. Daa doğrusı – akimiyet kibi tüşünmemek. Er angi serbest söz içün apske ala bileler, ukrain şairleriniñ şiirleri içün – ceza almaq mümkün. Sussañız da, urbañızda mavı ve sarı renkler olsa – ceza olacaq. Bu Qırımdır – Rusiye qanunları bile çalışmağan yerdir.
Qırım yarımadasında Ukraina vatandaşlarınıñ aq-uquqları nasıl bozula ve Ukraina işğal etilgen topraqlarda qalğan adamlar içün ne yapa bile – bunıñ aqqında «24» haber telekanalındaki «Qırım.Aqiqat» yayınında.
Programma cumaertesi künü saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit saatine köre saat 12:30) efirge çıqa
Studiya musafirleri – Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ koordinatorı Eskender Bariyev ve «Maydan inostrannıh del» Hayriye fondunıñ eksperti, Freedom House maruzasınıñ müellifi Andrey Klimenko. Yayınnıñ alıp barıcısı – Qırım jurnalisti Aleksandr Yankovskiy.
Programma cumaertesi künü saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit saatine köre saat 12:30) efirge çıqa. Radio.Svoboda ve Qırım.Aqiqat saytlarında saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) qoyula.
Radio Svobodanıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegen insanlar içün azırlandı.


text:
Türkiye akimiyeti Rusiye yolbaşçılığı ile Qırımğa qırımtatarlarnıñ yetekçileri – Mustafa Cemilev ve Refat Çubarovnıñ kiriş yasaqlığı aqqında meseleni muzakere etecek ola. Bu sualni Rusiye yetekçisi Vladimir Putinniñ dekabrde olacaq Türkiye Cumhuriyetiniñ ziyareti vaqtında köterecekler.
Bunı Qırım.Aqiqat saytına qırımtatar milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, bu mevzu qırımtatar milliy Meclis eyteiniñ Türkiyege yaqında olğan ziyareti vaqtında muzakere etilgen edi.
«Bu mesele üzerinde munaqaşalar keçirildi ve Qırım ile Ukrainanıñ bugünki şaraitlerinde liderlerni tuvğan toprağına kirsetmemek mümkün degil, – dedi Çiygoz. – Bu mesele olar içün (Türkiye içün – muar.) ğayet müimdir».
Onıñ aytqanına köre, bu mesele mıtlaqa Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan tarafından Vladimir Putin ile körüşüvinde köterilecek.
«Er alda, bizge bunı vade ettiler», – dedi Çiygoz.
O emindir, bundan soñra Qırımğa qırımtatar milliy liderleriniñ kiriş yasaqlığı çezilir.
«Menimce, qırımtatar milliy yetekçileriniñ kiriş yasağı ile bağlı mesele qapatılır. İşte, buña ümüt besleyim», – dedi Meclis başınıñ muavini.
Bu sene aprel 22 künü Mustafa Cemilevge Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımğa kiriş yasağı seslendirildi. Bundan soñra aynı böyle yasaq qırımtatar milliy Meclis reisi Refat Çubarovğa da çıqarıldı.


text:
Ózbekstan Respublikası Mádeniyat ministrligi Respublikalıq mádeniyat birlespeleri jumısların shólkemlestiriw ilimiy-metodikalıq orayı, Xalıq aralıq «Altın miyras» qayırqomlıq jámiyetlik qorı, Respublikalıq «Tasviriy oyina» dóretiwshilik birlespesi hám Ózbekstan mámleketlik jas tamashagóyler teatrı menen birgelikte Háweskerlik xalıq teatrları respublikalıq festvalınıń juwmaqlawshı basqıshı ótkerilmekte. Respublikalıq basqıshta Qaraqalpaqstan Respublikası, wálayatlar hám Tashkent qalasınan jámi 13 háweskerlik xalıq teatrları qatnaspaqta.
Festivalda Qaraqalpaqstan Respublikasınan Shımbay rayonlıq xalıq teatrı qatnasıp atırǵan bolıp, olar 5-aprel kúni Ózbekstan mámleketlik jas tamashagóyler teatrında «Balalıq» atlı spektakldi tamashagóyler itibarına usınadı.
Festival juwmaqları haqqında keyinirek tolıq maǵlıwmat berip ótemiz.
Islam Matekov,
Qaraqalpaqstan xabar agentliginiń sholıwshısı.
30.04.2018, 10:19 | 90 ma'rte ko'rildi


text:
İşğal olunğan Qırımda qırımtatar maarifçisi İsmail Gasprinskiy adına medal çıqaracaq olalar. Bunı Facebookta Rusiye devlet dumasınıñ deputatı Ruslan Balbek haber ete.
«Aqmescitteki Tavrida Merkeziy muzeyiniñ geraldik komissiyasınıñ oturuşında İsmail Galsprinskiy adına medalniñ eki çeşiti teklif etildi. Men internatsional variantını destekliyim: İsmal Gasprinskiy alçaq göñüllü ve bunnen beraber – büyük edi. Onıñ içün, fikirimce, ödül altın olmamalı, kümüş te asıl maden. Ümüt etem, aprelde birinci medallerni özümiz körermiz», – yazdı o.
Kreml nezaretindeki Qırım Devlet Şurasında, eskiz prezidium tarafından tasdiqlanmadı ve medal tam ne zaman azır olacağı belli degil, dep qayd eteler.
Qırım Devlet Şurasınıñ vesiqasında «Gasprinskiy adına medal – Qırım Cumhuriyetindeki halqlarnıñ medeniy ve ruhıy inkişafına, Qırım Cumhuriyeti menfaatı içün ananeviy din yöñelişleriniñ qaviyleymesine, Qırımda halqlar ve mezepler ara mabetlik ve añlayışına büyük isse qoşqan şahısqa berilecek Qırım Cumhuriyetiniñ devlet ödüli», – dep yazılğan.
İsmail Gasprinskiy (1851-7914) – qırımtatar mütefekkiri, maarifçi, neşirci ve siyasetçi olıp, ceditçilik ve türkçilik areketleriniñ tesisçilerinden biri. Gasprinskiyniñ dünyaviy ümdeleri ve ğayeleri liberal mefküre, cemiyetniñ teraqqiy inkişafı, slav ve türk halqlarnıñ dostluğı, hristian ve musulmanlarnıñ tolerans davranışı, sotsialistlerniñ radikal talaplarını red etmekte esaslana edi.


text:
- Kırgın Çiçekler 50.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 49.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 48.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 47.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 46.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 45.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 44.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 43.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 42.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 41.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 40.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 39.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 38.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 36.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 35.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 34.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 33.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 32.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 31.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 29.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 28.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 27.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 26.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 25.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 24.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 23.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 22.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 21.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 20.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 19.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 18.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 17.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 16.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 15.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 14.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 13.Bölüm Özeti
- Eylül, Serkan'dan Nazan'ın Mesude'ye eve dönmesi karşılığında para verdiğini öğrenir. Solu
- Kırgın Çiçekler 11.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 10.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 9.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 8.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 7.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 6.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 5.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 4.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 3.Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 2,Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler 1. Bölüm Özeti
- Kırgın Çiçekler Genel Konu
- Kırgın Çiçekler 10.Bölüm Resimleri
- Kırgın Çiçekler 6.Bölüm Resimleri
- Kırgın Çiçekler - Oyuncu Kadrosu
- Kırgın Çiçekler 8.Bölüm Resimleri


text:
Törkiyädä çit il keşesenä toraq satuı artqan
May ayında Törkiyädä çit il keşelärenä satılğan toraq sanı annan aldağı ayğa qarağanda 2,7%qa artqan
Törkiyä külämendä 119 meñ 655 toraq satıldı.
Törkiyä statistika oyışması mäğ’lümatlärenä kürä, İstanbul - 20 meñ 61 toraq satuı belän iñ yuğarı payğa, öleşkä iyä buldı.
İstanbuldan soñ 11 meñ 919 toraq satışı belän Änkara, 7 meñ 28 toraq belän İzmir tora.
Çit il keşelärenä satılğan toraq miqdarında isä / uzğan yılnıñ şul uq ayına qarağanda 36,1% artış yäşände.
Uzğan ayda 2 meñ 415 toraq satıp alğan çit il keşeläre / iñ küp İstanbulnı häm Antaliyanı saylağan.
Törkiyädän iñ küp öy alğan çit il keşeläre / Ğiraq (Ğıyraq), İran häm Soğud Ğaräbstanı watandaşları buldı.


text:
Tokiyo
Tokiyo (yapon tilinde:東京, Tōkyō) — Yaponiyanın' paytaxtı bolıp, so'zbe-so'z awdarma qılg'anda „Shıg'ıs paytaxt“ ma'nisin bildiredi. Tokiyo Yaponiyanın' wa'layat ha'mde qala statusına iye administrativ birligi bolıp esaplanadı. Tokiyo — Yaponiyanın' paytaxtı. Ma'mleketdin' siyasiy, ekonomikaliq orayı. Xalqının' sanı ha'm sana'atdın o'siw ko'rsetkishleri boyınsha du'nyadag'ı iri qalalar arasında jetekshi orınlardan birin iyeleydi. Honshu atawının' qubla shıgıs bo'leginde, Kanto tegisliginde, Edogawa, Arakawa, Sumida, Tama da'ryalarının' Tokiyo qoltıg'ına quyılıw jerinde jaylasqan. Klimatı subtropik, mussonlı, en' suwıq ay — yanvardın' ortasha trası 3,G, en' ıssı, ay — avg .diki 25,6°. Jıllıq jawın 1343 mm. Serjawın ma'wsimde tez-tez tayfun boladı. T. seysmik zonada jaylasqan. Xalqı 13,23 mln. adam (2013 j. 1 aprel). Paytaxt prefekturası (Shutoken).


text:
«Yedi gruppası» devletleriniñ liderleri Moskvanıñ Ukraina zıddiyetinde rolü içün cezalarnı quvetleştirmege azır olğanı aqqında Rusiyeni tenbiyelediler. Bunı Büyük Britaniya, Kanada, Frenkistan, Almaniya, İtaliya, Yaponiya ve Amerika Qoşma Ştatlarınıñ liderleri iyün 8-de Bavyera Alplerinde olıp keçken eki künlik sammitten soñ bildirdiler.
Cezalarnıñ müddeti «Rusiye tarafından Minsk añlaşmalarına riayet etilmesi ve Ukraina mustaqilligine sayğı kösterilmesi ile» bağlı, – dep aytıla beyanatta.
G7 liderleriniñ qayd etkenine köre, «Rusiyeniñ areketleri cezalarnıñ quvetleştirilmesini talap etse, sıñırcı areketler devam ettirilecek».
Bu sene fevral ayında imzalanğan Minsk añlaşmaları feval 15-ten itibaren Donbassta ateş toqtatılmasını, em de çatışma yerinden ağır silânıñ çektirilmesini belgiley. Lâkin añlaşma şartları bütünley yerine ketirilmey, taraflar bir-birini qabaatlaylar.
Rusiye ve Ğarpnıñ munasebetleri Ukraina vaziyetinden kerginleşti. Keçken sene iyül ayında Avropa Birligi ve AQŞ Rusiye iqtisadiyatınıñ sektorlarına qarşı cezalarğa başladılar. Rusiye ise cezalarnı kirsetken milletlerden aşayt mahsulatınıñ italâtını sıñırladı.


text:
16 tamız. Twğan kün ïeleri
ASTANA. QazAqparat - Bügin, yağnï 16 tamız küni tulğalardan kimder dünïege kelgen? QazAqparat oqırmandarına esimder küntizbesin usınadı.
ESIMDER
79 jıl burın (1939) Qazaqstan Respwblïkası dïplomatïyalıq qızmetiniñ eñbek siñirgen qızmetkeri Qayrat ÏSAĞALÏEV dünïege keldi.
Atıraw oblısında twğan. Almatı şet tilderi pedagogïkalıq ïnstïtwtın bitirgen. Mektep-ïnternatta francwz tiliniñ oqıtwşısı, Embi awdandıq komsomol komïtetiniñ birinşi xatşısı qızmetterin atqarğan. 1969-1971 jıldarı - Aljïrdegi keñestik mamandar tobınıñ awdarmaşısı. 1971-1976 jıldarı - Qazaq şeteldik memlekettermen dostıq jäne mädenï baylanıs qoğamınıñ bölim meñgerwşisi. 1976-1979 jıldarı - Qazaq KSR Sırtqı ister mïnïstrliginiñ bölim meñgerwşisi. 1979-1981 jıldarı - Qazaqstan Kompartïyası Ortalıq Komïtetiniñ nusqawşısı. 1981-1985 jıldarı - «Ïntwrïst» sırtqı ekonomïkalıq akcïonerlik qoğamınıñ bölimşe bastığı. 1985-1988 jıldarı - Almatı oblıstıq käsipodaq keñesiniñ nusqawşısı. 1990-1992 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkası Avtomobïl joldarı mïnïstrliginiñ bas mamanı. 1992-1997 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkası Sırtqı ister mïnïstrliginiñ bölim meñgerwşisi, basqarma bastığı, mïnïstrliktiñ keñesşisi. 1997-1999 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkasınıñ Türikmenstandağı Elşiliginiñ keñesşisi. 1999-2002 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkasınıñ Moñğolïyadağı isteriniñ waqıtşa senimdi ökili. 2002-2004 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkası Sırtıq ister mïnïstriniñ keñesşisi. 2004 jıldan bastap äl-Farabï atındağı Qazaq ulttıq wnïversïtetiniñ ağa oqıtwşısı bolıp isteydi.
58 jıl burın (1960) Pavlodar oblısınıñ Qaşır awdanınıñ äkimi Janat Raşïtulı ŞUĞAEV dünïege keldi.
Pavlodr oblısında twğan. 1983 jılı Celïnograd (qazirgi Astana) awılşarwaşılıq ïnstïtwtın ğalım-agronom mamandığı boyınşa bitirgen.
54 jıl burın (1964) «Mïr» memleketaralıq teleradïo kompanïyasınıñ
Qazaq ulttıq fïlïalınıñ dïrektorı Asqar Änwarbekulı ÄLIMJANOV dünïege keldi.
Almatı qalasında twğan. Qazaq memlekettik wnïversïtetin bitirgen. Jastardıñ älewmettik bağdarlamaları qorınıñ tilşisi, awdarmaşısı, jawaptı xatşısı, «Lenïnskaya smena» gazetiniñ tilşisi qızmetterin atqarğan. 1991-1992 jıldarı - «Azïya-press» aqparat agenttiginiñ redaktorı, «Tañ» telearnası aqparattıq böliminiñ meñgerwşisi. 1992-1996 jıldarı - «Akbar» xalıqaralıq jwrnalïstïka ortalığınıñ rektorı, vïce-prezïdenti. 1996-1997 jıldarı - «Xabar» agenttigi jañalıqtar qızmetiniñ ağa, bas redaktorı. 1997-2000 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkası Prezïdenti baspasöz qızmeti jetekşisiniñ orınbasarı. 2000-2002 jıldarı - Orta Azïyalıq jüyeli zerttewler qorınıñ bölim bastığı. 2002-2004 jıldarı - «Repwtacïya» kommwnïkatïvtik texnologïyalar ortalığınıñ keñesşisi, damw jönindegi dïrektorı, bas dïrektorı. 2004-2005 jıldarı - «Perspektïva» sayasï konswltacïya berw qorınıñ bas dïrektorı. 2005-2006 jıldarı QR Parlamenti Mäjilisi törağasınıñ baspasöz xatşısı - xatşılıq meñgerwşisiniñ orınbasarı, «Qazaqstan» teleradïo korporacïyası törağasınıñ birinşi orınbasarı qızmetterin atqarğan. 2006-2007 jıldarı «Qazaqstan» RTRK» AQ basqarma törağasınıñ birinşi orınbasarı, bas prodyuseri. 2007-2008 jıldarı - Qazaqstan Respwblïkasınıñ Resey Federacïyasındağı Elşiliginiñ birinşi xatşısı, baspasöz qızmetiniñ jetekşisi. Qazirgi qızmetinde 2009 jıldıñ qañtarınan bastap isteydi.
42 jıl burın (1976) Qazaqstant Respwblïkası Ulttıq bankiniñ xalıqaralıq qatınastar jäne qoğammen baylanıs departamentiniñ dïrektorı - Aydar Qalımtayulı QAZIBAEV dünïege keldi.
Astana qalasında dünïege kelgen. L.Gwmïlev atındağı Ewrazïya wnïversïtetin ekonomïst-menedjer mamandığı boyınşa (1997) bitirdi; Qazaq gwmanïtarlıq-zañ wnïversïtetinde quqıqtanw bakalavrı därejesin aldı (2008).
Eñbek jolı: Qazaqstan Respwblïkasınıñ strategïyalıq josparlaw jäne reformalar jönindegi agenttigi tawar narığın taldaw böliminiñ jetekşi mamanı (1998-1999); Qazaqstan Respwblïkası energetïka, ïndwstrïya jäne sawda mïnïstrliginiñ sawda jönindegi basqarmasınıñ bas mamanı (1999-2000); Qazaqstan Respwblïkası ekonomïka jäne sawda mïnïstrligi ïntegracïyalar böliminiñ basşısı (2000); Qazaqstan Respwblïkası ekonomïka jäne sawda mïnïstrligi sawda qızmetin rettew basqarması basşısınıñ orınbasarı (2000-2001); Qazaqstan Respwblïkası ekonomïka jäne sawda mïnïstrligi xalıqaralıq ıntımaqtastıq departamenti basqarmasınıñ basşısı (2001-2002); Qazaqstan Respwblïkası ïndwstrïya jäne sawda mïnïstrligi sawda sayasatı jäne DSU-ğa kirw jönindegi departament dïrektorınıñ orınbasarı (2002-2003); Qazaqstan Respwblïkası ïndwstrïya jäne sawda mïnïstrligi jïıntıq taldaw jäne saraptamalıq baqılaw departamentiniñ dïrektorı (2003-2004); Qazaqstan Respwblïkası ïndwstrïya jäne sawda mïnïstri apparatınıñ basşısı (2004); Qazaqstan Respwblïkası ïndwstrïya jäne sawda mïnïstrligi şağın bïznesti qoldaw komïtetiniñ törağası (2004-2005); «Şağın käsipkerlikti damıtw qorı» AQ käsipkerlikti damıtw ortalığı dïrektorı (2005-2006); «Kazmortransflot» UTSK» AQ sırtqı baylanıstar departamentiniñ dïrektorı (2006-2007); QR ïndwstrïya jäne sawda mïnïstrligi sawda qızmetin rettew komïteti törağasınıñ orınbasarı (2007); Qazaqstan Respwblïkası ïndwstrïya jäne sawda mïnïstrligi (2010 jıldan bastap Ekonomïkalıq damw jäne sawda mïnïstrligi) sawda komïtetiniñ törağası (2007-2013).
2014 jıldan beri qazirgi qızmetinde.
98 jıl burın (1920-1976) äskerï uşqış, avïacïya general-leytenantı, Keñes Odağınıñ eki märte batırı, KSRO-nıñ eñbek siñirgen äskerï uşqışı BEDA Leonïd Ïgnatevïç dünïege keldi.
Qostanay oblısınıñ Uzınköl awdanında twğan. Oral muğalimder ïnstïtwtın, Joğarı uşw-taktïkalıq mektebin, Äskerï äwe küşteri akademïyasın jäne Bas ştab äskerï akademïyasın bitirgen. 1941 jılı V.Çkalov atındağı 1-inşi äskerï avïacïya wçïlïşesin jıldam uşatın bombalawşı uşaq uşqışı mamandığı boyınşa bitirgennen keyin, «Ïl-2» şabwıl uşağına mamandanw üşin wçïlïşede qaldırıladı. 1942 jılğı tamızdıñ 16-ında Stalïngrad maydanınıñ 226-şabwıldıq avïadïvïzïyasınıñ 505-şabwıldıq avïapolki quramında soğısqa aralasadı. Osı şayqas kezindegi erligi üşin Qızıl Juldız ordenimen marapattaladı. Donbastı, Tavrïyanı azat etwge, Qırımdağı Sapwn tawı men Xersones müyisindegi urıstarğa qatısadı. Soğıstıñ soñına taman Baltıq jağalawı elderin azat etwge, Şığıs Prwssïya qamaldarı men Kenïsgberg qalaların şabwıldawğa qatısadı. Ol 214 ret jawıngerlik tapsırma alğan. Onıñ 154-inde uşaqtarğa özi jetekşilik etken. Soğıstan soñ äskerï qızmetin odan äri jalğastırıp, Belarws äskerï okrwginiñ avïacïya qolbasşısı därejesine deyin köterildi. Köptegen orden, medaldarmen marapattalğan.
60 jıl burın (1958) amerïkalıq änşi, änder avtorı, prodyuser, aktrïsa, rejïsser jäne scenarïst MADONNA (tolıq atı-jöni - Madonna Lwïza Veronïka Çïkkone) dünïege keldi.


text:
Qırım çiftçileri (agrariyleri), planlaştırğanlarına köre, yarım qat azca boğday cıydı. Bunıñ içün, Qırım Köy hocalığı Nazirligi yarımadadan boğday çıqarılmasını vaqtınca toqtatacaq vesiqanı azırlay. Bunıñ aqqında müessiseniñ matbuat konferentsiasında reber Andrey Rüşin haber etti.
“Qırımdan boğday Süriye, İraq, İranğa alıp çıqarıla. Malümatımızğa köre, 6 biñ tonnağa qadar endi çıqarıldı. Biz Qırımdan boğday ihracını toqtatmaq ricasınen mektüp azırlayıq. Bizim istimalcılarımızğa qalsın ve kelecek bereketke qadar yetsin dep”, - dedi Rümşin.
Onıñ aytqanına köre, çiftçiler bu yılı 980 biñ tonna boğday cıydı. Keçken yılı ise çoqça edi – 1,4 million tonna.
“Baarde biz bol bereketke ümüt ete edik. Boğdaylar yahşı çimlendi, dım yedegi yeterli edi, amma qurğaqlıq bütün areketlerimizni nafile zametke çevirdi”, - dedi Rümşin.
Daa evel belli oldı ki, Rusiye nezareti altındaki “Qırım deñiz limanları” şirketi yılnıñ soñunda kül, boğday ve qurucılıq malzemeleriniñ Süreyege yollamasını başlaycaq. Şirketniñ reberligi bildirgenine köre, mahsulat Keriç ve Kefe limanlarından yollanılacaq.
İyülniñ 4-üne Aqyar deñiz limanınıñ matbuat hızmeti boğdaynıñ ilk qısmı kelip çıqqanını haber etti.


text:
Hongkong fond birjasınıñ malümatına köre, Rusiye oligarhı Oleg Deripaskağa ait UC Rusal şirketiniñ aktsiyaları aprel 9-da AQŞ tarafından tatbiq etilgen sanktsiyalarnıñ neticesinde bir kereden 50%-den ziyade ucuzladılar.
Rusal bütün kredit mecburiyetleriniñ eda etilmesine qol tutqanını bildirse de, bu, onıñ AQŞ Maliye nazirligi tarafından tatbiq etilgen sıñırlanmalar neticesinde tehnik defoltlarnıñ telükesi bar, dep bildirgeninden soñ oldı.
Oleg Deripaskağa ait UC Rusal, aprel 6-da AQŞ tarafından qarşılarına yañı sanktsiyalar tatbiq etilgen Rusiye şirketleri arasında yer aldı. Rusaldan ğayrı sıñırlanmalar iş adamınıñ daa eki büyük aktivine – «Bazovıy element» ve «EN+Group»qa qarşı tatbiq etildi. Aprel 6-da London birjasınıñ qapatılması anında şu soñki şirketniñ aktsiyaları 20,9%-ge eksildi. Umumen, sıñırlamalarnıñ tatbiq etilmesi bildirilgen soñ aprel 6-da Deripaskanıñ şirketleri 2,5 milliard dollarğa ucuzladılar.
İqtisadiyatçı, Vaşingtondaki «Atlantik şurası» teşkerüv teşkilâtınıñ Rusiye boyunca mutehassısı Anders Aslund Azatlıq Radiosına: «Yañı sanktsiyalar şimdiki AQŞ prezidenti Donald Tramp memuriyetiniñ ğayet ciddiy işmarı olaraq körüne, çünki olar «Putinniñ eñ yaqın etrafındaki toqunılmaz insanlarğa» toqunalar», – dedi. Aslund, yañı sanktsiyalar Oleg Deripaskağa ait Rusal şirketiniñ mahv etilmesine ketirmek mumkünler, dep tahmin ete.
Daa evel Rusiye muhalefet siyasetçisi Aleksey Navalnıy, Oleg Deripaskanıñ işi, oña qarşı tatbiq etilgen Amerika sanktsiyaları sebebinden ciddiy şekilde zarar körmek mumkün, dep bildirdi.
Aprel 6-da AQŞ Maliye nazirligi 24 rusiyeli, ve şu cümleden yedi Rusiye oligarhı, olarnıñ kontroli altında olğan 12 şirket, Rusiyeniñ 17 yüksek maqamlı vazifeli şahsı ve, ondan ğayrı, «Rosoboronprom» şirketi ile onıñ tarafından kontrol etilgen bankqa qarşı sanktsiyalarnı tatbiq etti.
Sanktsiyalarğa oğrağanlar arasında iş adamları Oleg Deripaska ve İgor Rotenberg, «Gazprom»nıñ rehberi Aleksey Miller, içki işler naziri Vladimir Kolokoltsev bulunalar.
Rusiye Tış işleri nazirligi, Moskva AQŞnıñ yañı sanktsiyalarını «sert bir cevapsız» qaldırmaz, dep bildirdi.


text:
Astanada Djekï Çannqa qattı uqsaytın adamdı fotoğa tüsirip alğan. Facebook paydalanwşı Jan Karïmov öz akkawntındabul fotonı 38 avtobwsta kezdesip, tüsirip alğanın jazğan. Ökinişke, oray onıñ atı-jöni belgisiz.
Djekï Çan - Gollïvwdtağı eñ tanımal qıtaylıq akter. Onıñ şın atı - Çan Kong-Sang. Djekï esimin ol Kanberrada (Avstralïya) qurılısta jumıs istep jürgende alğan. Ol kïnodağı mansabın Bryus Lïmen fïlmde kaskader retinde oynawdan bastağan. Mansabında 100-den astam kïnoğa tüsken, ol -älemdegi eñ ataqtı azïyalıq akterlerdiñ biri. «Kaskadersız özi orındağan eñ qawipti tryuk» nomïnacïyasında älemdik Gïnnes rekordına kirgen.
Derekközi: kazinform.kz
Kommentarïï


text:
Ukraina Tışqı işler nazirligi Ukraina vatandaşlarını Türkiyege ziyaretlerden, bu devlette arbiy avdarma ıntıluvı sebebinden, vazgeçmege çağıra. Bu aqta Ukraina Tışqı işler nazirliginiñ konsul hızmeti bölügi Facebook saifesinde bildire.
«Türkiye Cumhuriyetinde fevqulade vaziyet ve komendant saatı kirsetilgeni, bu devletniñ esas şeerlerinde ve naqliye qavuşaqlarında areketniñ sıñırlanğanı sebebinden, Tışqı işler nazirligi Ukraina vatandaşlarını Türkiyege ziyaretlerden vaziyet eyileşmeycegine qadar vazgeçmege çağıra», – dep aytıla beyanatta.
Tışqı işler nazirligi Türkiyedeki vaziyetni nezaret astında tuta ve eñ doğru malümatnı almaq içün bütün imkânlarnı qullana.
Nazirlik bu devletniñ territoriyasında bulunğan ukrainlerge muqayt olmağa, cemaat toplaşqan yerlerde bulunmamağa, soqaqlarda bulunmanı sıñırlamağa tevsiye ete.
İyül 15 aqşam Türkiyede ükümni elde etkenlerini ilân etken arbiy adamlar devletniñ bütün territoriyasında arbiy vaziyet ve komendant saatını kirsetkenlerini bildirdi.
Türkiyede arbiy avdarma ıntıluvı toqtatılğandır, çünki Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğan iyül 16-da İstanbulğa keldi ve tarafdarlar sürülerine o «vazifeden ketmegenini» ayttı. Bunen beraber, o, isyannı «hiyanetlik eylemi» dep adlandırdı. Erdoğan avdarma tarafdarlarınıñ «qattı» cezalanacaqlarını vade etti.
Ükümetniñ bildirgenine köre, devlet avdarma ıntıluvı vaqtında eñ azdan 60 kişi elâk oldı ve silâlı quvetlerniñ 754 azası yaqalandı. Türkiye politsiyasınıñ yolbaşçısınıñ sözlerine binaen, elâk olğanlar arasında eñ azdan 16 fitneci oldı.
Türkiyede Silâlı quvetler er vaqıt lâdiniy yönelişniñ tarafdarları sayıla edi ve bir qaç kere ükümni elde tecek edi, qaysı biri, olarnıñ fikrince, islâmistlerniñ eline tüşken edi. Amma orta islâmistlerden ibaret olğan ameldeki ükümet arbiy adamlarnıñ tesirini eksiltip oldı ve olarnı nezaret astına alıp oldı.
Soñki sefer türkiyeli arbiy adamları 1997 senesi avdamasız ükümetni yoq etip oldı. Soñki büyük arbiy avdarma ise, Türkiyede 1980 senesi yüz berdi.


text:
Yarımadada yarıqnı söndürmege başladılar, em de Qırımnen naqliyat munasebeti, niayet, toqtatıldı, bunı körgen şefqatlı vatandaşlar (esasen, qıtadan) aman bu kibi areketler güzel ve oñaytlı bir şey olmağanı aqqında fikirlerini bildirmege aşıqtı. Bazıları Yañı yılğa kelip olamağanı sebebinden busana, digerleri qırımlılarnıñ Ukrainağa munasebeti deñişecegi içün qasevet çeke.
Maña Qırımda bunı oqumağa, eñ azından, hucur kele. Mümkün olsa, alâ daa añlamağanlar içün hatırlatırım: QIRIM İŞĞAL ETİLGENDİR! MEMLEKETTE ENDİ BİR QAÇ AY DEVAMINDA CENK KETE!
Ve bazıları cenkten Yañı yılğa evine endi iç bir vaqıt qaytıp olamaz!
Memleketi ile bağnı coyğan vatanperver-qırımlılar aqqında qasvete çekmege kerekmey – Rusiye tarafdarları da, utanmayıp, öz maliyeviy meselelerini çezmek içün qıtaiy Ukrainağa barıp kele edi. Biz ise dost-tuvğanlarımız ile bağ qurmaq içün imkân taparmız.
Bir kimsede Ukraina aqqında menfiy tüşüncelerniñ peyda olacağı aqqında fikir yürsetmege kerekmey. Şu Rusiye tarafdarlarınıñ açuvı, yaqın zamanda, Qırım meselelerinde aqiqaten qabaatlı olğanlarğa aylanır. Olar er vaqıt bir şey sebebinden hoşnutsızdır, şularnı memnün etmege tırışmağa kerekmey. Homo sapiens içün er şey daa baarden añlaşıldı. Bundan da ğayrı, bu qamaçav Qırımnı daa da tez vaqıtta qaytarmaq içün bir usul olaraq körüne edi (ve körüne).
İşğal ve cenk – oñaytsız ve hoşsız ber şeydir. Siz bunı bilmey ediñizmi?
Halqımızğa hatırlamaq içün çoq şey bar – birinci vaqıtları Vatanda yaşayışı nasıl edi – 90-ncı seneleri, boş yerde, qurucılığı bitmegen evlerde, iç bir alâqa olmadan... Amma o vaqıt bu er şey yalıñız bizim meselemiz edi, diger qırımlılarnıñ buña işi bile yoq edi.
Ebet, olayatqan adiseler em Qırımda, em de onıñ tışında yaşağanlarğa bir sıra oñaytsızlıq ketire. Amma işğal ve cenk – oñaytsız ve hoşsız ber şeydir. Siz bunı bilmey ediñizmi?
Baarde quvanıp, «trikolor»larnı kötergenler ya da er şeyge pervasızlıq ile yanaşqanlar ukrain elektrikasından kesile bilecek hastahane ve loqsahaneler, atta özleri aqqında ne içün tüşünmediler?
Bilesiñizmi, evimniñ idarecisi böyle tarzda fikir yürsete edi: «Ukraina episi bir suv ve elektrikanı söndürmez, çünki onı masraf etecek bir yeri de yoq»! Şimdi ise, bu kibi yañılıqlar içün qart olğanını aytıp, efkârlanıp otura. Faqat, oña, nefaqanı alğan insanğa, şikâyet etmege iç te keregi yoq – baarden başlap, nice insan asılında işsiz otura.
Şunıñ içün bizge Qırımda yarıqnıñ söndürüvine, naqliyat ve iqtisadiyat qamaçavına quvanmağa keder etmeñiz. Çünki bugün – vaziyetimiz ne derecede osal olsa, o qadar da yahşı.
Elzara Beşuyli, bloger, qırımlı
«Fikir» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
Rusiye Devlet duması soñki oquvdan soñ ana tillerge dair qanun leyhasını qabul etti. Vesiqağa binaen, «Ana tili» feni kirsetilgen mektep programmalarında, onıñ ögrenilüvi mecburiy olıp qalacaq, lâkin bu arada muayyen bir tilni ana tili olaraq saylâmağa imkân berilecek.
Vesiqada, Rusiyeniñ mecburiy tasil standartları «Rusiye halqları arasında ana tilinde tasil aluv, Rusiye cumhuriyetlerindeki devlet tilini ögrenüv, Rusiye halqlarınıñ tilleri arasındaki ana tillerni ögrenüv, şu cumleden ana tili sıfatında rus tilini ögrenüv imkânını» teminley denilmekte.
Ayrıca «tasil almaq içün serbest olaraq Rusiye halqlarınıñ tilleri arasında ögrenilgen ana tilini, şu cumleden ana tili sıfatında rus tilini, Rusiye cumhuriyetleriniñ devlet tili olğanlardan birini saylâma» aqqı tanıla.
Mevzunen bağlı olaraq: Vatanda ana tili olmadan: Qırım mekteplerinde qırımtatar tiliniñ ögrenilüvine mania çıqarıla
Vesiqağa köre, talebeler ögrenecek tilni saylâma imkânı ana-babalarğa berile. Rus tili Rusiyeniñ bütün mekteplerinde mecburiy fen olaraq qalmağa devam etecek.
Tataristan ve Başqortistan kibi Rusiyeniñ bazı cumhuriyetleri tanqit etken soñ, qanun leyhası bayağı deñiştirildi.
İlhaq etilgen Qırımnıñ rusiyeli memuriyeti orta tasilli mekteplerde qırımtatar ve ukrain tillerine ayırılğan saatlarnı minimumğa endirdi. Qırımtatarlar mekteplerde ana tilini ögrenüv imkânından marum etilgeni aqqında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ temsilcileri de aytqan edi.
Albuki, yarımada ilhaqından soñ, yarımadada qabul etilgen «Qırım Cumhuriyetiniñ Anayasası»nıñ 10 maddesine binaen qırımtatar, ukrain ve rus tillerine devlet tili statusı berile.


text:
Qırımtata halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ idarecisi. Meclis azası Eskender Bariyev dey ki, politsiya hadimleri Qırımda ev-evden yürip, qırımtatar faalleri aqqında malümat toplamağa devam ete.
Onıñ sözlerine binayen, bu maqsat ile çeşit turmuş sebeplerinden faydalanalar.
«Tahminen saat 23:00 faalniñ evine politsiya hadimleri kelip, qomşusı aqqında soramağa başladılar, dersiñ, o, samogon sata. Sizge keder etmeymi? Aynı zamanda faalniñ özü aqqında malümat toplamağa başladılar. Bir deputatnıñ isarında birev: «Ukrainanı sevem» dep yazdı. Politsiya hadimleri qomşu soqaqta yaşağan faal vatandaşqa kelip, soraştırdılar, onıñ aqqında malümatnı yazıp aldılar. Birevden sanki telefonnı çaldılar deyler ve faal insanğa kelip, malümat toplaylar», – yazdı Bariyev Facebookta.
Şu cümleden, degeni kibi, politsiya faallerniñ doğuv yerleri aqqında, Qırımğa avdet olğanlarından evel iş yerleri, avdet tarihı, faaliyeti aqqında soraylar.
Meclis, uquq qoruyıcılar, halqara da, şu sırada, Qırım Rusiye tarafından işğal etilgeninden soñ yarımadada qırımtatar faallerine basqı etilgeni aqqında defalarce aytqan edi. Yerli akimiyet bu malümatnı «abartılğan» dep tanıy.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko AQŞ ukrain cemiyeti temsilcilerinen körüşüvde Rusiyege qarşı sanktiyalarnıñ devam ettirilmesi ve daa qattı yapılması müim olğanını qayd etti, dep bildire prezidentniñ matbuat hızmeti.
«İşğal etilgen topraqlarda insan aqları, bu cümleden qırımtatarlarnıñ aqlarınıñ bozulması qoşma sanktsiyalarnıñ kirsetilmesini talap ete. Dünya buña mıtlaqa cevap bermeli. Meselâ, Jekson-Venik tüzetmesiniñ zemaneviy timsali bizim içün yahşı netice ketire bile», – dep ilân etti prezident, ve bu yönelişte faaliyet planını tizmege çağırdı.
Petro Poroşenko Amerika Qoşma Ştatlarına Birleşken Milletler Teşkilâtı Baş assambleyasınıñ sessiyası işinde iştirak etmek içün keldi. Sentâbr 18-de, aqşam Ukrain devletiniñ yolbaşçısı New-Yorkta öz ziyaretini AQŞ ukrain cemiyeti temsilcilerinen körüşüvden başladı.
Ukrain prezidenti büyük devletler liderleri ile, bunen beraber, AQŞ prezidenti vazifesine Demokratik firqasından namzet Hillari Klinton ile körüşecektir. Ukraina prezidentiniñ matbuat kâtibi Svâtoslav Tsegolko, Klinton ile planlaştırılğan körüşüv aqqında bildirdip, Poroşenkonıñ cumhuriyetçi-namzet Donald Tramp ile körüşüvni beklegenini qayd etti.


text:
Yaltada cumaaqşamı künü, oktâbrniñ 11-nde, arbiy kinooperator ve kinovesiqacısı Kenan Kutub-zadeniñ hatıra tahtası tantanalı sürette açıldı. Qırım.Aqiqat mühbiri bildire ki, tahta kinorejissöri icadiy yolunı başlağan Yalta kinostudiyasınıñ binasında tiklendi.
«Kenan Kutub-zade cebe kinooperatorı olaraq 1945 senesi «Osvobojdeniye. Osventsim» filmini çıqarıp, dünya kinosanatınıñ tarihına kirdi. Onıñ levhaları natsist cinayetçiler qabaatlanğan Nürnberg esnasında qullanılğan edi», – dep tarif etti hatıra tahtasını tiklemek teşebbüsçilerinden biri İbraim Voyennıy.
Onıñ qayd etkenine köre, 40 yıl çalışqan Kenan Kutub-zade tahminen 40 levhanı azırlağan edi.
Tedbirge Qırımnıñ farqlı regionlarından bir qaç on insan keldi. Qırımğa kinooperatorınıñ Moskvada yaşağan balaları da keldi.
«Hatıra tahtasını tiklegeniñiz içün sizge minnetdarım, aytqanlarıñız içün minnetdarım. Bu acayip bir tahta ve qırımtatar halqınıñ namusı ve itibarı oğrundaki küreşniñ bir parçasıdır», – dep ayttı Kenan Kutub-zadeniñ oğlu İsmet Kutub-zade.
Toplaşqanlar efsaneviy kinooperatornıñ hatırasına dua oqudı, hatıra tahtasına çeçekler qoydı. Tahtanı Qırım eykeltraşı Ayder Aliyev yaptı.


text:
Yañı imamlar – musulman Qırımınıñ yañı kelecegidir (FOTO)
Qırım müsulmanları Diniy idaresi erkânında faaliyet Qalay İslâm ilimleri medresesiniñ erkekler bölüginde mezunlar bayramı ötkerildi. Medreseniñ tasil programmasını 10 yigit yekünledi. Olar tolu (orta) umumiy tasil aqqında şeadetname ve İslâm derslerini keçirmege aqqını bergen diplomnı aldılar. Programma boyunca mezunlar ilâhilerni icra ettiler ve Qırımnıñ birinci Müftisi Noman Çelebicihannıñ şiirlerini oqudılar.
Bu munasebet ile Mezunlarnı Qırım Müftisiniñ muavini Esadullah Bairov hayırladı. Öz sözlerinde o medreseniñ ğayrıdan tiklenüvi tarihını hatırlattı.
“Bir vaqıtları mında çöller bar edi, amma Qırım müsulmanları Diniy İdaresiniñ ğayreti ile artıq 20 yıl devamında biz İslâm dini ocalarını terbiyeleymiz”, – dep ayttı Esadullah Bairov. Bundan da ğayrı, o, mezunlar ileride milletimizge fayda ketirecegine ümütini bildirdi.
“Ümüt etemiz ki, kelecekte siz ilimlerni ögrenmek ve milletimizge İslâmnı yetiştirmek kibi maqsadlarıñızğa irişecesiñiz”, – dep ayttı o. Qırım Müftisiniñ muavini mezunlarnıñ ana-babalarına sabırları ve balalarına aşlağan maqsadkârlığı içün teşekkürler bildirdi ve ocalarnıñ bu saada büyük işlerini qayd etti.
Mezunlarnı medreseniñ direktorı Emir-Asan Ümerov da hayırladı. Hayırlav sözlerinde o İslâm dini bilgileriniñ müimligini ayrıca qayd etti.
“Diniy temelde maarif – siziñ ömüriñizde birinci ve müim bir adımdır. Diniy bilgiler ve İslâmğa nisbeten ürmet – dünyanıñ ögrenüvinde müim adımıñızdır”, – dep ayttı Emir-Asan Ümerov. Ve qoştı ki, qırımtatar milletiniñ inkişaf devirleri aynı tasilden başlana.
Mezunlar bayramına studentlerniñ ana-babaları, soy-sopları ve dostları qoşuldı.
Kelecekte mezunlarnı Qırım camilerinde bir yıllıq ameliyat bekley, soñra ise olar aliy oquv yurtlarında tasil almaqnı devam etecekler. Mezunlarnıñ sözlerine köre, olar Qırımda yaşamağa ve inkişaf etmege niyetindeler.
QMDİ matbuat hızmeti


text:
Twrğındar memleketimizdiñ ənwranı oynağan kezde orındarınan twrmağan ekeudi videoğa tüsirip, Instagram paraqşasına salğan.
Aqtöbe men Qayrat komandalarınıñ oyını kezinde özderin köpşilikten bölek wstağan din ökilderine qatıstı qalalıq meşittiñ bas imamı pikir bildirdi.
“Bir jorıqta mwsılmandardıñ əskeri az bolğan. Kəpirlerdiñ əskeri öte köp boladı. Olardı körgen keybir sahabalar taysalıp qaladı. Sol kezde Abudarda ənwran sekildi adamğa ruh beretin suırıp salma öleñin aytadı. Sol kezde sahabalar jigerlenip, soğısta jeñip şığadı.
Osı jerde ğalımdar änwrandı aytuğa da, tıñdauğa da bolatının aytadı. Tek onda şariğatqa qarsı keletin sözder bolmau kerek. Al qazaq eliniñ ənwranında şariğatqa til tigizetin sözder joq. Kerisinşe, adamğa küş, ruhani jiger beretin sözder bar. Barlıq islam memleketteriniñ öz ənwranı bar. Olar ənwrandı aytadı, tıñdaydı”,- deydi Aqtöbe qalalıq meşitiniñ bas imamı Amantay Səduov.


text:
Türklärniŋ äҗdadi piŋyaŋ (Gänsu šlkisidä) yaşaydiğan Aşina qäbilisigä mänsüp arilaşma yavayilar edi. 439-jili Vey padişasi Täyvudi yat taipä-qutqularni yoqatqandin keyin, Aşina qäbilisi 500 çedirliq adämni başlap, Altay teğidiki Roran bargahiğa qeçip kätti. Ular u yärdä kšpiyip, tšmür tavlaş tehnikisini iҗat qildi. Ular tšmürqalpaqqa (savut) ohşiğanliği üçün hänzular ularni «taҗu» däp ataşti.
Buniŋdin başqa, türk äҗdatliriniŋ Kaspiy deŋiz boyida yaşiğanliği tilğa elinip, mundaq deyilidu: «Yaman bir täläysizlik tüpäylidin hoşna bir qäbilä türklärgä huҗum qilip, ularniŋ hämmisini qirip taşlaptu, düşmän päqät bir oğul balinila hayat qaldurup, put-qollirini kesip taşlap, sazliqqa taşlavetidu. Bu yärgä bir çişi bšrä kelip baliniŋ halidin hävär alidu. Bala çişi bšrä elip kälgän gšşlärni yäp, šlüm girdavidin qutulup qalidu. Keyin bala bšrä bilän җüplişip, bšrä boğaz bolidu. Uzaq štmäy heliqi hoşna dšlät baliniŋ tehiçä hayatliğini uqup, uni šltürüşkä adäm ävätidu. Lekin bšrä balini җan җähli bilän qoğdaydu. Bu ähvalni kšrgänlär «bšriniŋ içigä җin kiriptu», deyişidu. Balini muhapizät qilip šlümdin qutuldurğan bšrä Kaspiy deŋizidin aylinip štüp, Qoçiniŋ Ğärbiy şimalidiki bir tağ etigigä käptu häm 200 kvadrat metrdin artuq otliği bar bir ğar içigä orunlişiptu.
Bšrä bu ğarda 10 oğul tuğuptu. Ularniŋ içidiki äŋ äqilligi bolğan Aşina ularğa baş boptu. Ular šz anisiniŋ hatirisi üçün šzliri turğan yärniŋ därvazisiğa härdayim bšrä beşiniŋ süriti çüşirilgän tuğ tikidiğan boptu. Keyinki mäzgillärdä Aşina šz qävmini başlap, ğardin çiqip, roranlarniŋ qeşiğa käptu.
Taşni makan qilğanlar Nişduniŋ çoŋ oğli Tuğluqtaş ekän. Bu tağda yänila Apambirukniŋ qävmi yaşaydekän. Bu җayda yänä dayim qirav üşşügi päyda bolup turidekän. Çoŋ oğul ularğa ot käşip qilip berip, ularniŋ qeşidin aman-esän štüvelişiğa imkaniyät yaritip beriptu. Moşu iş sävävidin, kšpçilik uni šzlirigä başliq qilip saylap, šzlirini «türk» däp atişiptu. Tuğruluq šlgändä uniŋ on hotunidin bolğan oğullar šzliri içidin birni başliq qilip saylimaqçi bolup, hämmisi bir tüp däräqniŋ boyini boylap äŋ egizgä säkrälisä, şu baş bolsun, däp kelişiptu. Aşinaniŋ oğli gärçä kiçik bolsimu, lekin hämmidin egiz säkräptu. Şuniŋ bilän härqaysi oğullar uni šzlirigä başliq qilip saylap, uni «Aşän şat« däp atişiptu».
«Junamädä» türklärniŋ vätinigä alaqidar ikki äpsanä bar. Ularniŋ birinçisi, bšrä äpsanisi bilän başlinidu. Uniŋda Aşina qäbilisiniŋ roranlarniŋ käynidin Altay teğiğa kätkänligi yezilidu. «Junamädiki» ikkinçi äpsanä juqarqilardin pütünläy päriq qilinip, uniŋda türk äҗdatliriniŋ Şu dšlitidin kälgänligi yezilidu.
Türklärniŋ äsli juti hunlarniŋ şimalidiki ziminlar edi. Başliği Apambiruk isimliq bir kişi bolup, uniŋ 17 qerindişi bar edi. Ularniŋ biriniŋ ismi Erkin Nişdu bolup, bšridin tuğulğan edi. Apambiruk vä uniŋ qävmi tuğuluşidinla parasätsiz bolğaçqa, dšliti munqäriz boptu. Erkin Nişduniŋ müҗäz-hulqi tuğuluşidinla šzgiçä ekän. U ikki hotun aptu. Biri Yaz täŋrisiniŋ, yänä biri Qiş täŋrisiniŋ qizi ekän. Ularniŋ biri çirayliq aqquğa aylinip ketiptu, biri Apar däriyasi bilän Käm däriyasi ariliğida dšlät qurup, namini «Qirğiz» däp ataptu. Yänä biri Kšk däriyasi boyida dšlät quruptu, biri Kškyiş teğiğa orunlişiptu…
Bu äpsaniniŋ kšp qismi aldinqi äpsanilärdin päriqlänsimu, lekin bšrä ortaq mänbädur. Bu äpsanilär türklärniŋ säyasiy märkizini täşkil qilğan Aşina uruği arisida ävlatmu-ävlat davamlişip kälgän. Lekin yänä Aşina uruği bilän ohşaş abroyğa egä Aşid uruği arisida tarqalğan juqarqilarğa pütünläy ohşimaydiğan äpsanilär bar.
Türklär äҗdadi Şemoşeli bolup, Aşidlar turidiğan Ğazniŋ ğärbidiki deŋizda bir täŋri yaşaydekän. Deŋiz täŋrisiniŋ bir qizi bolup, u här küni ahşimi Şimoni uzitip qoyidekän. Aridin on jil štkändin keyin, Şimoniŋ qäbililiri çoŋ bir oğa täyyarliniptu. Deŋiz täŋrisiniŋ qizi Şimoğa: «Ätä siz o olavatqan çağda, ata-boviliriŋiz yaşiğan ğardin bir altun müŋgüzlük aq buğa çiqidu, navada u buğini atalisiŋiz, män bilän davamliq kšrişäläysiz, atalmisiŋiz alaqimiz üzülidu» däptu. Taŋ süzülgändä altun müŋgüzlük bir aq buğa ğardin sirtqa çiqiptu. Şimo adämlirini buğini qorşaşqa buyruptu. Ürküp kätkän buğa adämlärniŋ üstidin säkräp štüşkä urunuptu, uniŋ qeçip ketişidin änsirigän adämlär uni šltürüp qoyuptu. Buniŋdin qattiq ğäzäplängän Şimo Aҗi isimliq bir qomandanniŋ kallisini aptu häm adämlirigä qarap: «Buğini šltürginiŋlar üçün buniŋdin keyin Täŋrigä atap, adäm qurvanliq qilimän» däp qäsäm içiptu. Şuniŋdin keyin bu iş türklär arisida än°änigä ayliniptu. Türklär adäm qurvanliq qilişta dayim Aҗiniŋ qäbilisidikilärdin bir adämni tallaydiğan boptu. Şimo Aҗini šltürgändin keyin, käçtä deŋizğa qaytiptu. Deŋiz täŋrisiniŋ qizi uniŋğa «šz qoluŋ bilän adäm šltürgänligiŋ üçün qan hidi kelip turidu, şuŋa sändin munasivätni üzdüm» däptu.
Juqarqi tšrt mänbä äpsanä bolsimu, lekin keyinki üçidä ortaqliq bar, ikkinçi vä tšrtinçi äpsanidä türklärniŋ päyda bolğan yeri bir ğarğa märkäzläşkän, uniŋ üstigä bu äpsanilärdä «ğärbiy deŋiz» degän bir ortaq mänbä bar. Üçinçi vä tšrtinçi äpsanä arisida Deŋiz täŋriniŋ qiziğa munasivätlik ortaqliq bar. İkkinçi vä üçinçi äpsanini tehimu çoŋqur selişturup tätqiq qilişqa toğra kelidu.
«Şimaliy sulalilar tarihiniŋ» 99-jillarda türk äҗdatliriniŋ Altay teğiniŋ җänubidiki bir rayonda yaşiğanliği alğa sürülmäktä. Bu mälumat başqa hatirilär täripidinmu toğra tepilmaqta. Şuniŋğa qariğanda türklärniŋ ana juti Altay tağliriniŋ җänubi yaki ğärbiy җänubidiki bir җay ekänligi mälum bolidu.
Bu җayniŋ eniq ornini eniqlaş üçün daŋliq alim Matsuda Hisao bu häqtä mähsus tätqiqat elip berip: «türklärniŋ ana juti Altay teğiniŋ ğärbiy uçida, yäni Qara İrtiş bilän Orunğu däriyasi ariliğidiki eğizida» däp muqumlaşturğan häm ular Şimaliy Җuŋğariyadin şäriqqä vä ğäripkä qarap yeyilğan däp kšrsätkän edi.
Aşina qäbilisigä hškümranliq qilğan rayonlar җänubiy Moŋğolstandin kälgän. Tähminän, 450-jilidin 500-jiliğiçä bolğan ariliqta roranlar ğäripkä sürülüp, Şärqiy Täŋritağ ätrapidiki җaylarni işğal qilğan. U çağda jauqil qäbililiri bolsa, ğärbiy-җänubiy Altay tağliridin Täŋritaqqa tutaşqan mäzkür rayon üçün küräş qilivatatti. Lekin ularniŋ bu uruşliri nätiҗisiz ahirilaşti. 540-jili roranlar qaŋqillarni basturdi. Nätiҗidä Aşina qäbilisiniŋ başliği Tümän roran qağani bilän birlişip, җäŋdä zor ğälibigä erişti. Moşuniŋğa qariğanda, Aşina qäbilisigä mänsüp türklär Şimaliy Җoŋğariyadä ämäs, bälki Җoŋğariyaniŋ җänubida yaşatti.
551-jili 6-ayda türklärniŋ qağani Tümän ğärbiy Vey padişasiniŋ mälikisi Çaŋ le bilän toy qildi. 552-jili äskärlirini toplap Roran qağaniğa huҗum qildi. Bir ay içidä Tümänniŋ ğalib armiyasi düşmänni Moŋğolstanniŋ җänubiğa vä Säddiçinğa yeqin җaylarda tar-mar qildi. 555-jili Muqan qağan roranlarniŋ qalduq küçlirini yoqitiş işini ğälibilik tügätti. Kšpligän mänbälär türklärniŋ käyni-käynidin qilğan härbiy jürüşliriniŋ liniyalirini eniqlap bärmäktä vä ularniŋ kšçmä qarargahliriniŋ yänila äsli jutlirida ekänligini äslätmäktä. Bäzi mänbälärgä qariğanda, türklärniŋ bir qismi qaŋqillarğa tävä härqaysi qäbililärni tizginläş üçün Täŋritağ tizmisiniŋ şimaliy etigigä kätkän.
Hänzu tarihçiliri türklärniŋ Muqan qağanniŋ rähbärligidä käŋ kšlämlik käŋiyişidin änsirigän. Bu uruşlarğa Muqan qağan bevasitä arilaşmiğan. Mäsilän, ğäriptiki talitlarğa qilinğan jürüşkä Muqanniŋ tağisi İstämi qomandanliq qilğan edi. Şärqiy Moŋğolstandiki küçlärni boysunduruş uruşiğa Muqan qağanniŋ inisi qomandanliq qilğan. Qisqisi, türklär vaqtini ottura tüzläŋliktiki hanliqlar bilän bolğan härbiy vä säyasiy munasivätni tizginläş bilän štküzdi. Şuŋa ularniŋ äsli qäbilä bazisi yänila ilgärki jutlirida qaldi. Muqan qağan 572-jili vapat boluştin burun ordisini Moŋğolstanniŋ şimalidiki Ötükängä kšçärdi. Türklärniŋ tunҗa qäbililär ittipaqi Altay teğiniŋ җänubiy uçida barliqqa käldi. Bu zimin ularniŋ ana juti edi. Kšk türk hanliği qurulup, zimini käŋäygändin keyinmu, nurğun türklär yänila Altay teğiniŋ Ğärbiy türk hanliğiğa tävä boldi. Juqurida tohtalğan ikkinçi vä üçinçi äpsanidiki müҗmälliklärniŋ bälkim šzigä çuşluq tarihi bardur. Türklär bilän Ğärbiy türklär arisidiki päriqlärniŋ häl qilinişi kälgüsidiki tätqiqat nätiҗilirigä bağliqtur.
İnternet sähipiliridin elindi.
Kšktürklärniŋ ana juti
Türklärniŋ äҗdadi piŋyaŋ (Gänsu šlkisidä) yaşaydiğan Aşina qäbilisigä mänsüp arilaşma yavayilar edi. 439-jili Vey padişasi Täyvudi yat taipä-qutqularni yoqatqandin keyin, Aşina qäbilisi 500 çedirliq adämni başlap, Altay teğidiki Roran bargahiğa qeçip kätti. Ular u yärdä kšpiyip, tšmür tavlaş tehnikisini iҗat qildi. Ular tšmürqalpaqqa (savut) ohşiğanliği üçün hänzular ularni «taҗu» däp ataşti.


text:
Qırımtatar Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyevniñ qayd etkenine köre, iyül 6-da, Qırım musulmanları büyük Oraza bayramını qayd etken vaqtında, yarımadada terrorizmge qarşı ögrenmeler keçirile.
Onıñ malümatına köre, hususan, böyle ögrenmeler şimdi Yedi Quyu rayonında keçirile.
«Qara Quyu (İlyiçovo) köyünde blokpostlar qoyuldı. Adamlar çıqıp, adet boyunca, yaqınlarını ve dostlarını bayramnen hayırlap olamay. Açuvlanğan sakinler soraylar ki, hristian bayramlarında da yaqınlarnı ziyaret etmege imkânsız yapacaqlarmı?» – dep yazdı o Facebook saifesinde.
Diger menbalarda, bu cümleden Rusiyege boysunğan Qırım resmiy uquq qoruyıcı müessiselerinde, ögrenüvlerniñ keçirilmesi aqqında malümat tasdıqlanmay.
Tünevin Ukraina ve işğal etilgen Qırım musulmanları muqaddes Ramazan ayınıñ yekünlenmesini, Oraza bayramını qayd etmege başladı. Yarımadada bu bayram raatlıq künü olaraq ilân etilgen.
Oraza bayramında musulmanlar bayram namazını qıla, eñ güzel urba kiye, milliy aşlar pişire, bayram sofralarını donata, musafirlerni qarşılay ve musafirlikke ediyelernen bara, quvana ve şenleneler. Bayram üç kün devam ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Topoğrafik Haritalar
İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek, İçerik Bilgi Yazısı Eklenecek,


text:
Türkütolia - Haydar Haydar
Sanatçı : Türkütolia
Türkü : Haydar Haydar
Etiketler : Türkütolia - Haydar Haydar türkü indir, Türkütolia - Haydar Haydar türkü dinle, Türkütolia türküleri, Haydar Haydar mp3 indir, Türkütolia türküleri Haydar Haydar türküsü, Haydar Haydar sözleri, Türkütolia mp3 dinle, Türkütolia download, Haydar Haydar bedava mp3, Türkütolia türkü sözleri, Türkütolia türkü dinle, Türkütolia son albüm indir
Türkütolia Türküleri
Türkütolia - Kütahya nın Pınarları
Türkütolia - Anadolu Güzellemesi
Türkütolia - Çarşamba yı Sel Aldı
Türkütolia - Yahşi Balam
Türkütolia - Güle Yel Değdi
Türkütolia - Zeybek
Türkütolia - Eklemedir Koca Konak
Türkütolia - İzmir in Kavakları
Türkütolia - Türkmen Kızı
Türkütolia - Kahpe Felek
Türkütolia - Yağmur Yağar
Türkütolia - Karşılama
Türkütolia - Bağa Gel Bostana Gel
Türkütolia - Harman Yeri
Türkütolia - Nazeri


text:
Seyran ocanıñ köşesi
Seyran oca Üseinov 1938 senesi Qırımda Körbekül köyünde doğdı. 1965 senesi Ferğana Devlet pedagogika institutınıñ filologiya bölügini bitirdi. Ocalıq stajı 47 yıldan ziyade. Şimdiki vaqıtta Qırım müendislik-pedagogika universitetinde qırımtatar tili kafedrasında üyken oca ve mezkür universitet yanındaki Qırımtatar tili ilmiy-tedqiqat merkezinde üyken ilmiy hadim olıp çalışa. Ocalıqtan boş olğan vaqıtlarda luğatlar tertip ete, derslikler tercime ete, balalar içün şiirler yaza, cemaat işlerinde faal iştirak ete.
Maarifçi birleşmesiniñ neşir etken "Maarif İşleri" gazetasında basılğan Seyran ocanıñ derslerini bizim saytımızda oquy bilesiñiz.


text:
Bazar künü, iyünniñ 29-da, Aqyardaki Nahimov meydanında aman-aman yüz insan toplaşıp, qabarcılıqqa qarşı narazılıq aktsiyasını ötkerdi.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ malümatına köre, mitingde «Halq qabarcılıqqa qarşı» Rusiye siyasiy küçüniñ tarafdarları, «Sobol» kazaklar cemiyetiniñ vekilleri, iş adamları, Aqyar bank işleri institutı (SİBD) temsilcileri, studentler, nefaqacılar, em de Qırımnıñ sabıq prezidenti Yuriy Meşkov iştirak ettiler.
Miting iştirakçileri kendi teşkilâtlarnıñ bayraqlarınen keldiler ve SİBD zapt etilmesine qarşı şiarlarnı seslendirdiler.
«Sobol» kazaklar cemiyetiniñ reisi Vladimir Tünin mitingde çıqışta bulunıp, dört ay devamında Aqyarda Rusiye akimiyeti «qabarcılıqqa qarşı bir şey yapmağanını» bildirdi.
O, Aqyar gübernatorı vazifelerini eda etken Sergey Menâylonıñ şeerde qurucılıqnı yasaq etmek qararını tenqit etti.
Kazaklar cemiyetiniñ reisi bildirdi ki, Aqyarda fiyatlar arta, işnen bağlı problemler çoqlaşa, akimiyetni deñiştirmek vadeler ise öyle de yerine ketirilmedi.
SİBD müdir vazifelerini eda etken Boris Dadaşev ve bu aliy oquv yurtındaki ana-babalar komitetiniñ vekili Vladimir Rudenko bildirgenlerine köre, mayısnıñ 15-de institut binası silâlı adamlar tarafından zapt etildi. Bundan sebep olar şeer ve Rusiye akimiyetlerine onlarnen muracaat yazdılar, lâkin cevap bile kelmedi.
Dadaşevniñ aytqanına köre, 2010 senesi qurulğan SİBD binasını memurlar begendiler ve onı şahsiyleştirecek olalar.
Qırımnıñ sabıq prezidenti Yuriy Meşkov ukrain vaqıtları akimiyette olğan, ve şimdi Qırımda akimiyet organlarına kirgen siyasetçilerni tenqit etti.
Qırımda başlanğan saylavaldı kampaniyası aqqında aytıp, Qırımnıñ sabıq prezidenti «bir sıra pezevenkler kene akimiyetke kirecek ola», dedi.
«Sobol» kazaklar cemiyetiniñ vekili Sergey Kiselöv bu mevzunı devam etip, «Regionlar firqası Aqyardaki akimiyetke muvafaqiyetnen keçkenini» ayttı.
ÇP «Bratya Lukaşevı» müdiri İgor Lukaşov bir qaç yüz iş adamı adından çıqışta bulunıp, şeer gübernatorı vazifelerini eda etken Sergey Menâylo ve şeer şurasınıñ reisi Yuriy Doynikovğa muracaatnı seslendirdi ve iş adamlarına şeer bazarlarında içki satmaq ruhsetini soradı.


text:
Kiyev sakini Qırımda «qanunsız kirişi» içün maküm etildi, haber ete Qırımnıñ rusiyeli prokuraturası.
Beyanatta bildirilgeni kibi, Ermeni Bazar prokuraturası 26 yaşında Ukraina vatandaşına nisbeten cinaiy iş boyunca qabaatnı qabul etti ve «Rusiye Federatsiyasına kiriş aqqını tasdiqlağan vesiqalarnıñ olmağanı alda Rusiye Federatsiyası devlet sıñırından keçüvde qabaatlı» olaraq tanıdı.
«Malüm ki, Kiyev sakini, diger şahısnıñ Ukraina vatandaşı pasportını kösterip, Ermeni Bazar kiriş noqtasında qanunsız sürette sıñırdan keçti», – dep añlatalar bildirüvde.
Şunı da qayd eteler ki, Ermeni Bazarnıñ şeer mahkemesi qabaatlı şahısqa 15 biñ ruble miqdarında para cezasını belgiledi.
Maküm etilgen Ukraina vatandaşınıñ adı ve soyadı qayd etilmegen. İzaatı da yoqtır.
2014 senesi Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilgeninden soñ qıtaiy Ukraina ve yarımada arasında resmiy şekilde – memuriy, amelde ise – aqiqiy bir sınır peyda oldı. Qırım vaqtınca işğal etilgen territoriya olaraq adlana.


text:
“Bäyräm böten keşelek dönyasına yaxşılıqlar alıp kilsen”
İlbaşı Ramazan bäyräme uñayınnan yullama yasadı
Törkiyä ilbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan Ramazan bäyräme uñayınnan yullama yasadı.
İlbaşı bäyrämneñ böten keşelek dönyasına yaxşılıqlar, izgeleklär alıp kilüen teläde.
Bäyräm yallarında yulğa çığuçılarnı yul xäräkäte qağıydälären ütärgä çaqırdı.
Ärdoğan:” Bäyrämneñ berençe çiratta İslam dönyası bulu belän bergä böten dönyağa iminlek,tınıçlıq,izgeleklär aluıp kilüen telim.Barığıznı da Ramazan bäyräme belän täbrik itäm”,-dide.


text:
Avgustnıñ 3-ünde öz-özüni yaqmağa tırışqan qırımlı Vatan Karabaş, 6-ncı şeer hastahanesiniñ yanıq bölügine yatqızıldı dep haber ete Qırım.Aqiqatnıñ muhbiri.
Ekimler onı baqıp çıqacaq, şimdilik onıñ sağlıq alı aqqında tefsir bermeyler.
“Ekimler, o eki-üç kün devamında özüne kelir, deyley”, - Qırım.Aqiqat muhbirine Karabaşnen hastahanege bargan “narazlıq meydanı”nıñ faalcisi Rinat Şaymardanov haber etti.
Diqqat! Tesir etici video!
Vaqıanıñ şaatları aytqanına köre, “acele yardım” maşnası adise olıp keçken yerge 10 daqqadan soñ keldi. Rusiye polisleri ise Vatan Karabaş özüni yaqqan vaqıtta iç bir şey yapmadı.
“Qırım akimiyeti bizden tamam böyle areket yapqanımıznı istey. Bu memurlar bizni ne alğa ketirgenlerini köresiñiz”, - dep olıp keçken adiseni tefsir etti Rinat Şaymardanov.
Vatan Karabaş evli ve üç balanıñ babası olğanı belli.
Avgustnıñ 3-ünde Aqmescitte “Strelkovaya” “narazlıq meydanı”nıñ faalcisi Vatan Karabaş öz-özüni yaqmağa tırıştı. O yanıcı şingenlik üstüne töküp, öz-özüni yaqtı. Amma yanında toplanğan adamlar aqaynıñ yanıp başlağan urbasını tez söndürdi. Yaquvdan evel, aqay akimiyetniñ zulum areketlerine qarşı öz-özüni yaqacağını ilân etti.
Qırımnıñ rusiye akimiyeti vekilleri qırımtatarlarnıñ evleri yerleşken topraqlarnı sata. Adet üzre, qurdurıcılar qora qoymasından başlay. Yerli sakinler ise buña qarşı narazlıq köstere.
Qırımtatarlar ev qurğan “Strelkovaya” “narazlıq meydanı”nıñ yerinde yañı 9 biñ adamlıq rayon qurmağa isteyler. Mesken evlerden ğayrı, mektepler, bala bağçaları, spor meydanları ve tükânlar qurmağa azırlanalar. Şimdilik anda esasen avdetçiler (repatriant) yaşay.


text:
Ukrainanıñ Avropa Şurasındaki daimiy temsilcisi Dmıtro Kuleba, Qırım sakinlerini qorçalamaq içün tedbir almağa çağırdı. Bunı diplomat Twitter saifesinde yazdı.
«Avropa Şurası Nazirler komitetiniñ 2017 senesinde ilk toplaşuvını keçirdik. İşdeşlerime bayramlardan soñ keyflerini bozmağa istemez edim, lâkin rusiyelilerniñ Qırımda ukrain vatandaşlarına nisbetten yapqan basqıları aqqında aytmamaq mümkün degil edim. Avropa Şurasınıñ organlarını ve devletlerini, bizimkilerni qorçalamaq içün tedbir almağa çağırdım», – dep yazdı Kuleba.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımda psihiatrik hastahanede endi eki afta devamında tutulğan Qırımtatar Milliy Meclisi reisniñ muavini İlmi Umerov 8 künden soñ azatlıqqa yiberile bile. Bu aqta rusiyeli adliyeci Mark Feygin avgust 30-da Facebook saifesinde bildirdi.
«FSB Umerovnı psihiatrik hastahanede sentâbr 7-ge qadar, yani daa 8 kün tutmağa niyetlene. Böyle etip, olar halqara basım astında öz «çorlanmağanlarını» köstere. Biz, 3.09.2016 s., cumaertesi künü halqara narazılıq ve İlmi Umerovnen birdemlik aktsiyasına çıqmağa çağıramız. Bütün dünyadaki ukrain ve qırımtatar cemiyetlerini bizge destek köstermege rica etemiz», – dep yazdı Feygin.
Abgust 29-da rusiyeli adliyeci Feygin bildirdi ki, Umerovnıñ işi boyunca taqiqatçı onı saba yiberecek edi, amma «soñki daqqa bunı yapmaqtan vazgeçti», bu adliyeciler, halqara cemaatçılıq ve uquq qoruyıcılarnıñ tarafından basım neticesinden olğanı körünmesin dep.
İşğal etilgen Qırım ükümeti 59 yaşındaki İlmi Umerovnı televizion yayınında «Rusiyeni Qırımdan ve Donbasstan çıqmaq mecbur etmek kerek» degen sözleri içün Rusiye topraq bütünligini bozmaq çağıruvlarda qabaatlaylar. Avgust 11-de Meclis reisiniñ muavini, sağlıq alına baqmadan, mahkeme qararına binaen psihiatrik hastahanege ekspertizağa ketirildi.
Resmiy Kiyev İlmi Umerovnı azat etmege bir qaç sefer talap etken edi. Keçken afta Avropa Birligi Rusiyeni Umerovnı deral azat etmege çağırdı. AQŞ Devlet Departamentinde Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerovnıñ işğal etilgen Qırımda psihiatrik hastahanede tutulğanından qasevet çekkenlerini bildirdiler.


text:
Rusiyege boysunğan Qırım ükümetiniñ içki siyaset, malümat ve bağ naziri Dmitriy Polonskiy qayd ete ki, yarımadada Qırım.Aqiqat saytına kirişniñ blok etilmesi sebebini bilmey.
Hususan, Qırım.Aqiqat mühbiriniñ, saytnıñ blok etilmesinden ve resursqa kiriş sıñırlanması sebeplerinden haberdarmı, telefon vastasınen bergen sualine Polonskiy böyle cevap berdi: «Haberim yoq, siz Qırım.Aqiqat saytına muracaat etiñiz».
Memurğa suallerni bermek imkân olmadı, çünki o birden telefonını söndürdi.
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda Radio Svobodanıñ leyhası olğan Qırım.Aqiqatsaytı qısmen blok etildi. İnternet qullanıcılarınıñ bildirgenlerine köre, bir sıra provayderler resursqa kirişni blok etti.
«Qıymetli qullanıcı! Afu etiñiz, amma sorağanıñız resursqa kiriş sıñırlanğan... Peyda olğan sualler boyunca tehnikiy yardımğa muracaat etiñiz», – böyle malümatnı, hususan, Aqmescit sakinleri köre.
Aynı vaqıtta, Kefe ve Aqyarda, bunen beraber, Rusiyede saytqa kiriş açıq.
Roskomnadzor saytında Qırım.Aqiqat saytınıñ blok etilmesi boyunca beyanatlar yoq. Yarımadanıñ ameldeki ükümeti de vaqia boyunca izaat bermey.
Mayıs ayında Qırım territoriyasında Radio Svobodanıñ leyhası olğan Qırım.Aqiqatsaytına kiriş sıñırlandı, amma bundan soñ kiriş açıldı.
İşğal etilgen Qırımnıñ Moskvağa boysunğan prokuraturası esabat berdi ki, ilk yarım yılda «ekstremistik kontenti olğan» 60 internet-resursqa kirişniñ sıñırlanması aqqında teşebbüs bildirildi.
Aprel ortasında Moskva tarafından tayinlengen yarımada prokurorı Natalya Poklonskaya bildirdi ki, Qırım rusiyeli prokuraturası vesiqalarnı Baş prokuraturağa ve Roskomnadzorğa yollamaq içün azırlay. O qayd etti ki, Qırım.Aqiqat leyhasınıñ tolusınen qapatılmasına irişmege niyetlene, çünki, onıñ fikrince, bu, «ziyankâr hızmetidir» ve Qırım.Aqiqat derc etken malümat «sabotaj aqlanılması, ekstremizm ve Qırımda ükümet organlarını daimiy itibardan tüşürmesine» tolu.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Rusiyede yasaqlanğan terroristik teşkilâtı olaraq tanılğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlanıp, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda yaqalanğan Qırım uquq qoruyıcısı, İnsan aqları boyunca Qırım kontakt gruppasınıñ azası Emir-Usein Kukuğa «açıq yürekten itiraf etmege» teklif ettiler. Bu aqta aprel 22-de, cuma künü Emir-Usein Kukunı ziyaret etken adliyeci Aleksandr Popkov Facebook saifesinde bildirdi.
«Emir boldurğan kibi körüne, ya da, bilmeyim, körüngendir. O yerdeki şarait, yımşaq aytqanda, yaramay. Bedence onı tiymeyler. Oña bazı vaqıtları Federal havfsızlıq hızmetiniñ tanış hadimi Kompaniytsev kele, oña açıq yürekten itiraf etmesiniñ imtiyazlarını güzel añlata. Emir çorlanıp tintüv aqqında, öz işi aqqında, mantıqsız ve boş olğan qabaatlar, hizbiylerniñ ilk işinen qıyaslama aqqında añlata», – bildirdi Popkov.
Adliyeciniñ sözlerine köre, eki iş bir stsenariy boyunca inkişaf ete: er birinde Rusiye uquq qoruyıcıları dörter musulmannı yaqaladı, olardan birer slavân kişi (Yuriy Primov ve Vadim Siruk). Dört insandan biri terroristik toplulıq teşkil etkeninde, qalğanlar iştirak etkenlerinde qabaatlana.
«Qabaatnı tanımaq içün nasıldır şaatlar yardım ete, olar qabaatlı şahıslar öz dünyabaqışlarınen ve asılında Hizb ut-Tahrirniñ tarafdarları olğanı aqqında açıq-aydın olmağan delillerni ketireler. Eki işte nasıldır video/audio yazısı bar, anda «aşhanede» çeşit siyasiy mevzular muzakere etile: Qırım taqdiri, Rusiye, Ukraina, eki devlette islâmnıñ yeri, din qaideleri, çeşit noqta-i nazarlar, şu cumleden aynı bu «hizbiyler» aqqında laf eteler. Video gizli şekilde daa bir munaqaşa iştirakçisi tarafından yazılğan, o muzakerelerde faal iştirak ete, mahsus bazı kerekli mevzularnı aça, ve, ğaliba, mahsus hızmetlerniñ agenti ve mahsus yollanılğan şaat ola», – dep qayd etti Aleksandr Popkov.
Adliyeciniñ fikirince, bu iş boyunca esas delil «altmış saifelik nasıldır diniy ruhiy-lingvistik ekspertiza sayılacaqtır».
Bu sene fevral 11-12 künleri Rusiye uquq qoruyıcıları Qırımda islâmnı kütken insanlarnıñ evlerinde tintüvler keçirip, bir qaç kişini yaqaladı. Umumen olaraq, 14 insan yaqalandı, olarnıñ dörtü apis etildi: Yaltadan İnsan aqları boyunca Qırım kontakt gruppasınıñ azası Emir-Usein Kuku, Yalta rayonınıñ sakini Enver Bekirov, Aluşta regionınıñ sakini Muslim Aliyev ve Yaltalı Vadim Siruk. Federal havfsızlıq hızmetiniñ taqiqatçıları olarnı Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ faaliyetinde iştirak etkenlerinde qabaatladı. Episi dört kişi şimdiki vaqıtta Aqmescitteki SİZOda buluna.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Rusiyede aprel 7-den itibaren yañı yol areketiniñ qaideleri işke tüşürile.
Bunıñnen bağlı qararnı Rusiye baş naziri Dmitriy Medvedev imzaladı.
Yañı qaidelerge köre, yolda qırmızı ışıq ya da qırmızı çizgi ile ışıq sektsiyaları qoyulacaq. Yolda park yerleri, em de rezidentler içün duraqlar ve diagonal yol keçitleri qayd etilecek. Telükesizlik yerleri de işaretlenecek. Bundan ğayrı, «ayaqmaşinacılar içün yolaq» işareti kirsetile. Aprel 7-de işke tüşürilgen yañı yol qaidelerinden diagonal yol keçitleri dava çıqardı.
Rusiyede yol areketi qaideleriniñ soñki deñişmeleri 2014 senesi noyabr ayınıñ soñunda olğan edi.


text:
Ukraina Tış işler Nazirligi iyün 26 künü Kiyevde binası ögünde eki – ukrain ve qırımtatar bayrağını yerleştirdi.
Böyleliknen nazirlik cuma künü qayd etilgen Qırımtatar Bayrağı Kününe ve «Eki bayraq – bir memleket» kampaniyasına qoşuldı.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko qırımtatarlarnı iyün 26-da qayd etilgen Qırımtatar Milliy Bayraq Künü ile hayırladı. Ukraina devletiniñ başı kene bir kere «Qırım – Ukraina» olğanını qayd etti.
Cuma künü, iyün 26-da, Kiyevde Qırımtatar Bayrağı Kününde bir sıra tedbirniñ keçirilmesi planlaştırıla, olarnıñ çerçivesinde Obolon yalısında büyük qırımtatar bayrağınıñ resmini yapacaqlar. Tedbirlerniñ esas qısmı ise Kiyevde saat 19:00 Şevçenko bağçasında başlanacaq, mında Ukrainada eñ büyük qırımtatar bayrağını açacaq olalar. Meclis yolbaşçılığınıñ çıqışı, yarış ve avto yürüşi planlaştırıla.
İyün 26 künü açılacaq eñ büyük qırımtatar bayrağı aqqında Herson viyaletiniñ faalleri de bildireler.
Evel bildirilgeni kibi, iyün 3 künü Kiyevde fleş mob başlandı, maqsadı – qırımtatar bayrağını Ukraina şeerlerinden keçirip, birdemlik timsali olaraq qırımlılarğa teslim etmek.
Qırım Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Ümerov Qırımnıñ rusiyeli prokuraturasından Qırımtatar Bayrağı Kününe qanunsız tedbirlerniñ keçirilmesi mümkün olmağanı aqta tenbiyeni elde etti. Bundan evel böyle tenbiyeni Aqmescitte Ukrain medeniy merkeziniñ teşkilâtçılarından biri Leondi Küzmin elde etti.
Aqmescit akimiyeti iyün 26 künü qayd etilgen Qırımtatar milliy bayraq Kününe tedbir ve avto yürüşleriniñ teşkilâtçılarına bayramnı keçirmege üç kere yasaq etti. Bu sebepten qırımtatarlarnı evler ve maşinalarını milliy bayraqlarnen yaraştırmağa çağıralar.
Qırımtatarlarnıñ bayrağı – üstünde altın tamğa tasvir etilgen kök tüslü ketendir. Qırımtatar bayraq künü 2009 senesi teşkil etildi.


text:
«Bu eziyetlevdir» – Qırım advokatı «Bağçasaraydaki Hizb ut-Tahrir işi» aqqında (video)
Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi dekabrniñ 5-nde «Bağçasaraydaki Hizb ut-Tahrir işi»niñ üç figurantına apis müddetini üç ayğa uzattı. Ernes Ametov, Marlen Asanov ve Server Zekiryayev muvaqqat izolâtorda martnıñ 9-na qadar qalacaqlar. Episi çoq balalı babalar. Server Zekiryayevniñ 12 balası bar. Advokatlar Aleksey Ladin ve Emil Kurbedinov imayeleri altında bulunğanlar içün ev apisi talap etti, lâkin mahkeme olarnıñ delillerine emiyet bermedi. Advokatlar buña, itiraf etmekni red etken qabaatlanğanlarğa tazyıqtır, dep qıymet keseler. «Bağçasaraydaki Hizb ut-Tahrir işi»niñ figurantlarına qol tutmaq içün yüzge yaqın faaliyetçi keldi.


text:
Sentâbr 27-de Kiyevde Rusiye elçisi yanında faaller Qırımda rusiyeli işğal vaqtında ğayıp olğanlarğa destek köstermek içün kene de toplaşacaq. Bu aqta Facebook saifesinde aktsiya teşkilâtçıları olğan «KrımSOS» vatandaşlar teşebbüsi bildire.
«Qırım işğali devamında yarımadadan 15 kişi belgisiz ğayıp oldı, eñ azdan 8 adam öldürilgen tapıldı. Bütün bu vaqıt devamında ğayıp olğanlarnıñ soy-sopları qorqu ve belânen yaşay. Olarğa tek, Rusiye Federatsiyasına basım yapmaq içün ve yarımadada ğayıp olğan ukrainlerni evge qaytarmaq içün, ğayıplarnıñ kütleviy şekilde haber etilmesine ümüt beslemege qala», – dep qayd ete teşkilâtçılar.
Aktsiya er ay keçirile.
Rusiyege boysunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya qayd ete ki, yarımadada 357 insannıñ bulunma yeri belgilenmegen, olardan 188 kişi belgisiz ğayıp oldı ve 169 adamnıñ soy-soplarınen bağı üzüldi. Qayd etilgen raqamdan 26 insan – qırımtatardır.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Aleksey Tatarenkov «Krımenergo» teşkilâtınıñ yañı müdiri oldı. Bunı oktâbrniñ 4-nde «Krımenergonıñ» matbuat hızmeti haber etti.
«Qırım Cumhuriyetiniñ Yaqarlıq ve energetika Nazirliginiñ fermanı ile 2017 senesi oktâbrniñ 4-nden «Krımenergo» QC Devlet unitar şirketiniñ baş müdiri vazifesine Aleksey Dmitriyeviç Tatarenkov tayin etildi», – dep aytıla bildirüvde.
Bu tayinden evel Tatarenkov «Krımenergo» baş müdiriniñ birinci muavini edi.
Baş müdir ise Viktor Plakida edi. O bu vazifege 2014 senesi aprelniñ 11-nde tayin etilgen edi.
Bundan evel istilâ etilgen Qırımnıñ Esaplar Odası «Krımenergonıñ» işinde bir-çoq bozuvlar tapqan edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Cuma künü, iyül 3-de, Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesinde «fevral 26» işi boyunca yaqalanğan Mustafa Degermenciniñ cezası boyunca mahkeme toplaşuvı keçti.
Mahkeme onı apiste sentâbr 7-ne qadar qaldırmağa qarar aldı, haber ete QHA agentligine Qırımtatar Milli Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev.
Qırım uquq qoruyıcıları ve mahkeme organları işbu ketişatlarnı adet üzre izaatlamay.
Mustafa Degermenci mayıs 7 künü Sudaqnıñ Suvuq Sala qasabasına yaqalandı.
Hatırlatamız, 2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası ögünde Qırımtatar Milliy Meclisi ve «Rus birliginiñ» bir qaç biñ tarafdarı toplaşqan edi. Tedbirni Meclis reisi Refat Çubarov ve «Rus birliginiñ» lideri Sergey Aksönov teşkil ettiler. Çatışmalar neticesinde eki insan elâk oldı. Rusiye Taqiqat komiteti bundan sebep cinaiy işni açtı.
Onıñ taqiqatı çerçivesinde «kütleviy numayışlarnı teşkil etüv ve iştirak etüvde şeklengen» Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz yanvar 29-da yaqalandı. Onı 2015 senesi fevral 19-ğa qadar apiske aldılar, soñra da apis müddetini mayıs 19-ğa qadar arttırdılar.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi reisniñ birinci muavini Nariman Celâl dey ki, Ukraina Baş prokuraturası Qırımnı Ukrainanıñ ayırılmaz qısmı olaraq tanısa, yarımada üzerinde nezaretniñ ğayıp oluvı boyunca mesüliyetli insanlarnı şekley bile. Amma, dey o, evel devlet hainliginde şeklengen Qırım Yuqarı Şurası deputatlarınıñ cedveli qısqartıla bile.
Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Celâlnıñ fikrine köre, taqiqat organlarına bu sualge muqaytlıqnen yanaşmaq kerek, çünki, Meclisniñ malümatına binayen, bu işke yalıñız Refat Çubarovnıñ aytqan o eki insannıñ degil de, daa bir qaç insannıñ alâqası yoq.
«Aşkâr etilgen cevdel qısqartıla bile. Prokuraturanıñ taqiq etken areketlerni ögrenmek kerek. Eger de bu yanvar 26 ve 27 künleri olsa, salonda bulunğan deputatlarnıñ sayısı parlamentniñ başı aytqanından daa da az olğanını bilemiz. Kvorum yoq edi. 50-den az deputat toplandı, cedvelde 76 qayd etilgen», – dey Celâl.
Bunıñ ile o «satqınlar cedveline» sebepsiz tüşken deputatlarnıñ adlarını aytmadı. İşbu malümatnı teşkermek kerekligini bildirdi.
Matbuat vastalarında Ukrainada devlet hainliginde şeklengen Qırım Yuqarı Şurasınıñ sabıq deputatlarınıñ adları peyda oldı. Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yolbaşçılığı bildirgeni kibi, qıdıruvğa ilân etilgen deputatlar sırasına Ukrainağa qarşı areketlerge qoşlumağan soyları da kirdi. Meclis reisi Refat Çubarovnıñ fikrine köre, «satqınlar cedveline» «Qırım regionları» firqasınıñ sabıq deputatı Enver Abduraimov ve «Qurultay-Ruh» firqasınıñ temsilcisi Safure Kacametova sebepsiz kirdi.