text:
Ahtem Çiygoz
Mahkeme sisteması dört balanıñ babasına (qanun aqqında aytmayım endi) Allahtan qorqmayıp, sert ükümler çıqarğan soñ menim ümütlerim yoq (…) Prokurorımıznıñ yüzüne baqam. O, qırımtatarı mında otursa, dört bala ise babasız össe, quvanadır.
70 yıldan berli bizni mahkeme eteler, ve, maalesef, bir deñişme körmeyim. İnsanlarnı yapmağan şeylerde qabaatlamaq uquq qoruyıcılarnıñ işimi? Mahkemeciler ceza tedbirlerini yekünleyler.
Mitingde bulunıp, öz aq-uquqları aqqında aytmaq – er bir insannıñ aqqıdır. Bu bütün halqara uquqlarda, şu cümleden, Rusiye Federatsiyasınıñ anayasasında da bar
Mitingde bulunıp, öz aq-uquqları aqqında aytmaq – er bir insannıñ aqqıdır. Bu bütün halqara uquqlarda, şu cümleden, Rusiye Federatsiyasınıñ anayasasında da bar.
Keçken sene prezident Putin yapqan çıqışını hatırlayım, o, qırımtatarlarğa adaletsiz munasebetni, olarnıñ tarihiy vatanına qaytqanını aytqan edi.
Bese-belli, bu sözlerni böyle qabul etmek kerek, demek, ileride bütün sistemalar Vatanımızda olğanımızdan bizge böyle yanaşacaqlarmı? Delillerde yazğanları, – menim tarafımdan şaatlarğa basqı. Bugün özüm kördim, taqiqat miting iştirakçilerini sıqıştıra, küçük balalarını qullanıp, maña şikâyet etmege teklif ete ve mahkemeden evel azat etmege vade ete. Mahkemeci bunı iş malümatlarında körmeymi? Oña uzatma ükmüni çıqara. Men nege ümüt eteyim? Bu üküm. Siz bunı bilesiñiz, men bilem, oturğan prokuror da bile. Öz halqınıñ aq-uquqları, öz aqları içün küreşmek – insannıñ itibarıdır. Mence, bugünki prokurorlar, taqiqatçılar yapqan basqılarğa baqmadan, bunı itibar ile keçermiz.
Bugün prokuratura ve taqiqat organları tarafından seslendirilgen cinayetlerge iç bir alâqam yoq. Bütün malümatlar bunı isbatlay
Biz çoq şeyni kördik. Bunı da keçermiz. Bugün prokuratura ve taqiqat organları tarafından seslendirilgen cinayetlerge iç bir alâqam yoq. Bütün malümatlar bunı isbatlay.
Bu mahkemedir. Bütün qırımtatarlarnı qorquzıp olamazsıñız!
Alğışlar! Mahkemeci bugün üküm çıqarılmay, şikâyet arizası baqıla, dep ayta.
Aytıñız, taqiqatçı anda menim canavar, terrorist olğanımnı yazsa, siziñ vazifeñiz bizim malümatımızğa emiyet bermek degilmi?
Bugün menim ve digerlerniñ apiste bulunması taqiqatçı ve prokuratura hadimleriniñ fikirlerine esaslana. Biz nasıl etip qorulacaqmız? Menim 4 balam, 4 torunım, qart ana-babam bar olğanını nasıl isbatlayıq? Yüz kere ketmege imkânım bar edi – ketmedim, bunı daa nasıl añlatayım? Maña ayta ediler: ket, seni apiske alacaqmız, mında artqaçsıñ – men kene de evimde qala edim. Bu erkek 4 küçük balası olğanını nasıl isbatlasıñ? Büyügi 5 yaşında. Saqlanmaycağımıznı isbatlağan daa nasıl deliller kerek?
Sizce, taqiqat ve prokuratura meyilli degilmi? Bese-belli – milliy çizgilerge köre mahkeme eteler. Bese-belli
Sizce, taqiqat ve prokuratura meyilli degilmi? Bese-belli – milliy çizgilerge köre mahkeme eteler. Bese-belli. Men çağırdım, dep yaza. Delliler qayda? Aman-aman 4 aydan berli meni davet etmeyler bile. Şaatlarğa basqı yapıla. O, bunı bugün ayttı, maña şikâyet etsinler istedi. Daa deliller kerekmi? Men Ukraina vatandaşım, (Qırımnı – QA) terk ete bilem delillermi?
Oturğan prokuror – tünevin qaysı devletniñ vatandaşı edi? Ukraina vatandaşı olmaq – cinayetmi? Böyle masqaralıq ola bilemi? Bugün 21 asır. Adalet, insaf kibi şeyler bar. Tarih bir şeyge ögretmedimi? 30-ıncı seneleri. Olar qarğanlanğanını añlamaysıñızmı?
Menim fikirimce, bugün Qırımda olğanlar – milliy harakterli qanunsızlıqtır. Bir sıra siyaset erbabı, bir sıra memur qırımtatarlarnı qıynamaq içün vaqıt bekledi, ğaliba. Amma bunıñ iç bir neticesi olmaycaq. Olsa da, yaramay olacaq. Men bugün mında olsam da, meni qapatqan olsalar da, bütün qırımtatarlar evlerinde saqlanıp oturacağını ve aq-uquqları içün küreşmeycegini tüşünmeñiz.
Bugün maña suv bermeyler, men hastam. Men suv bermege rica etem, maña ise bir yutum yapmağa bermeyler, mahkemeci ve prokuror ise bir şey olmadı kibi oturalar. Bu nege oşay?
Yedi ay apistem, insanğa suv berilmegenini daa körmedim
Yedi ay apistem, insanğa suv berilmegenini daa körmedim.
(Qabaat tarafı öz delillerini ketirip, Çiygoz azat etilse, taqiqattan saqlana bile, dep tüşüne)
Birinciden, pek büyük degil, büyük, bunı prokuror bilmek kerek. O sefer de aynısı edi, cezanı üç ayğa qadar uzatqanda avgust 19-da taqiqat müddeti bitkenini añladılar. Bu daa bir kere milliy mensüplik sebepleri bar olğanını isbatlay.
Bilesiñiz, daa ciddiy cinayetleri olğan insanlar azatlıqta buluna. Mennen alâqası yoq. Adalet ile alâqalıdır.
Biñlernen, on biñlernen adam bu esnasqa baqıp, bu devlette, hususan, Qırımda mahkeme sisteması kerçekten barmı, dep tüşüne?
Ahtem Çiygoz, Qırım siyasiy mabusı, qırımtatar milliy areketiniñ faali, Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarlarını ifadelep, muarririyet baqışları ile aynı olmaması mümkün


c: text/html

text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin 2014 senesi Rusiye nezareti altında olğan Qırımnıñ «bir sıra problemlerini» qayd etti.
«Qırımda qayda basmasaq, er yerde keçken asırdan qalğan problemalar çıqa», – dedi o dekabr 17 künü matbuat konferentsiyasında.
Şu cümleden, Putin yarımadada energetik meselesini qayd etti. «Biz şimdi elektrik energiyası ile bağlı mesele ile oğraşamız. «Krımenergo» donatuvı keçken asırnıñ 50-nci senelerinden yañartılmağan. Sanki bunı etmege zaruriyet yoq edi», – dedi Putin ve Aqyarda bahriye bazasınıñ vaziyeti de aynı olğanını bildirdi.
Üç saatten ziyade devam etken matbuat konferentsiyasında Putin Aqyarnıñ inkişafı aqqında tarif etti. Qırım meselesi ile matbuat vastalarınıñ temsilcilerinen subetini bitirdi.
Rusiye prezidentiniñ adetiy er yıllıq matbuat konferentsiyası dekabr 17 künü üylede başlandı. Qırımda prezidentniñ matbuat konferentsiyasını mobil televezion tertibatları vastasınen kösterdiler.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ukraina delvet sıñır hızmetiniñ vekili bu qararnı jurnalistler memlekette bulunuv maqsadını tasdiqlağan vesiqalarnıñ köstermemesi ile añlata. Kiyevde mühbirlerni uçaqlarğa oturttılar, pasportlarnı eyyetke berdiler.
Lenta.ru ve İTAR-TASS bildirgenine köre, Moskvada yerleşken agentliginiñ siyasiy ve iqtisadiy hızmetleriniñ dört hızmetçisi Kiyevge iş ziyareti ile yol alğan ekenler.
Evelleri Slavânsk yanında «Zvezda» talekanalınıñ mühbirleri Andrey Suşenkov ve Anton Malışev yaqalanğan ediler. Ukraina havfsızlıq hızmeti olarnı ukrain blokpostınıñ nezareti ve onıñ aqqında malümatnıñ toplanmasında qabaatladılar. Eki künden soñ olarnı azat ettiler.


text:
Xäzär Qağanlığı
Бy MәkaләHeң kиpилл әлифбacыHдarы иreзәre бap.
Xäzär Qağanlığı, borınğı feodal däwlät.
7. yöz urtalarında Tübän İdel buyı häm Qawqaz aldı cirlärendä oyışa. Könbatış Törki Qağanlıq tarqalğannan soñ barlıqqa kilä. Nigez saluçı il başlıqları Törki Aşina ıruğınnan bula. Başqalası Sämändär, İtil (8. yöz başınnan) şähärläre.
Buysındırğan xalıqlar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
7. yözneñ 2. yartısında Xäzär Qağanlığı Böyek Bolğar däwläten häm Sawir, Bäräncär qäbiläläre däwläti berläşmälären, İdel häm Don buylarında yäşäwçe xalıqlarnı (Bulğarlar, Bortaslar, Mordwalar h.b.), qayber Slaván qäbilälären (Polán, Severán, Vátiç, Radimiç h.b.) üzenä buysındıra. 8. yöz – 10. yöz başında, Xäzär qağanlığınıñ iñ yuğarı kütäreleş çorında, aña Qawqaz aldı töbäge, Azov Diñgeze buyı, Qırım yarımutırawınıñ zur öleşe, Könçığış Awrupanıñ Dniper buylarına qädär suzılğan dala häm urman qatnaş dal ölkäläre kerä.
Din[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
8. yözdä İslam däwlät dine bularaq qabul itelä; 8. yöz axırı – 9. yöz başında idaräçe däirälär Yähüd dinenä küçä başlıylar. 10. yözneñ ikençe yartısınnan qabat Íslam dinenä qaytalar. Şulay uq waqıtta qağanlıqta Xristianlıq häm Karaimça Yähüd dine tarata, Täñreçelek häm başqa Mäcüsilek tä saqlana.
Xalıq[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Qağanlıq xalqı küçmä terlekçelek, iegençelek, baqçaçılıq (yözem üstärü) h.b. belän şäğellänä. İtil, Bäläncär, Sämändär h.b. şähärlärdä hönärçelek, säwdä eşe alğa kitä. Könçığış Awrupa, Urta Asía, Qawqaz artı il-xalıqları belän säwdä elämtäläre urnaştırıla.
Taríx[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Ğäräplärneñ Qawqaz aldı häm Qara Diñgez buyı kiñleklärenä ütep kerü niäte belän başlağan yawları (653-765) Xäzär Qağanlığınıñ äkrenläp köçselenüenä kiterä. 735. yılğı zur ciñelüdän soñ idaräçe Aşina ıruınnan quyılğan qağannıñ däräcäse töşä, idarä Bolğar häm Xäzär aqsöyäkläre qulına küçä. 8. yöz axırı- 9. yöz başında Yähüd dine tarafdarı Obadia (Bulan qağan näselennän) täxetkä utıra häm Yähüdilär dine östänlek ala. Şunnan soñ Xäzär aqsöyäkläreneñ ul din belän kileşmägän ber öleşe, qänäğätsezlek belderep, baş kütärä. Ozaqqa suzılğan köräştä Obadia üz köndäşlären häm alarğa yärdämgä kilgän Macarlar ciñügä ireşä. Bu suğışlar häm Kiev kenäze Svátoslav I'neñ 964-965. yıllardağı yawları Xäzär Qağanlığın bölglenlekkä töşerä. 10. yöz azaqlarında Bäcänäk häm Uğız qäbiläläre Xäzär Qağanlığı cirlärenä basıp kergäç, däwlät bularaq ul yäşäwdän tuqtí. Tübän İdel buyındağı Saqsin şähäre häm Saqsi ölkäse küpeder waqıt möstäqıl yäşäwen däwam itterä.
Monı qa qara:[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]


text:
Vaqia Aqmescit merkezinde Gorkiy soqağında yüz berdi. «Men maşinanı toqtatqan soñ, yanıma bir qaç adam kelip, özüni «samooborona» olaraq tanıttı ve vesiqalarnı köstermege talap etti», – dep ayta Egiz.
O, belgisiz adamlarnıñ talaplarına riayet etmege istemedi ve politsiya hadimlerini çağırmağa teklif etti. Tahminen 20 adam pasportnı ve, bundan ğayrı, maşinanı açıp köstermege talap etti.
Abduraman Egiz bu talaplarnı yerine ketirmekten vazgeçti. Bundan soñra «halq imayesiniñ» vekilleri Meclis azasınıñ qollarına kelepçe kiydirip, ştabqa alıp ketecek oldılar.
O, qarşılıq kösterdi, neticede ise oña zarar ketirdiler. Meclis azasına yardım etecek olğan daa bir qaç qırımtatar oğlanına zarar ketirildi. Neticede Egiz pasportnı kösterdi. «Halq imayesiniñ» vekilleri onıñ Aqmescitte yaşağanını körip, yiberdiler.


text:
Bunı «İnterfaks-Ukraina» bildire.
Ukraina havfsızlıq hızmetiniñ taqiq idaresi Temirgaliyevni anayasa qurumını devirmek ve deñiştirmek maqsadınen yapılğan areketlerde şekley.
«Mahkeme onı yaqalamağa ruhset bergen soñ» ,o, qıdıruvğa ilân etildi.
Bundan evel Qırımnıñ öz başına ilân etilgen akimiyetiniñ bir sıra memurları qıdıruvğa ilân etildi. Olarnıñ arasında Temirgaliyevniñ yolbaşçısı – Qırımnıñ öz başına tayinlengen «baş naziri» Sergey Aksönov, Qırım Cumhuriyetiniñ Devlet şurası olaraq adlanğan qanunsız Qırım parlamentiniñ spikeri Vladimir Konstantinov, icra akimiyet organlarınıñ bir sıra hadimi, şu cümleden «Qırım prokurorı» Natalya Poklonskaya bar.


text:
Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş nazir Sergey Aksönov sentâbr 20 künü Soçide Şimaliy Osetiya Cumhuriyeti – Alaniya, Çuvaş Cumhuriyeti, Sahalin vilâyeti, Qaraçay-Çerkess Cumhuriyeti, Krasnodar diyarı ile regionlarara işbirlik aqqında añlaşmanı imzaladı. Bunı «Nazirler şurası» matbuat hızmeti Facebook saifıyesinde bildirdi.
«Añlaşmalar adiydir. İşbirlik olacaq yönelişler iş taqımlarnıñ teşkil etilmesi ile amelge keçirilecek. Nazirlerimiz diger vilâyet ve regionlarda yaşağan zenaatdaşlarını ziyaret etip, tecribe ile paylaşacaqlar»,– dey Aksönov.
Onıñ sözlerine köre, Qırım al-azırda Rusiye Federatsiyasınıñ tahminen 80 subyekti ile işbirlik aqqında añlaşmalarnı imzaladı.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Meclis azaları, qırımtatar areketiniñ faalleri bazarertesi künü Bağçasarayğa Ahtem Çiygoznıñ ana-babasına kelip, oğlunıñ doğğan künü ile hayırladılar.
«Bugün Ahtem Çiygoznıñ doğğan künü ile ana-babasını hayırladıq! Evde bulunğamızda, azbarda politsiya ve mahsus hızmetlerniñ hadimleri tura edi. Oña diqqat öyle bir büyük ki, atta ana-babasından qorqalar!» – dep yazdı Facebookta Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reberi Zair Smedlâyev.
«Dost, tuvğanları ve yaqınları toplandı. Yaqalanğan qırımtatarlarnıñ ana-babaları da keldi. Adetiy duadan soñ qoqulı qave ve çay içip, sürgünlik yerlerinde yaşayış, halqımıznıñ Vatanı – Qırımğa avdeti oğrunda küreşi aqqında hatırlavlar ile paylaştıq», – dep haber ete Meclisniñ matbuat hızmeti.
Bildirilgeni kibi, evniñ çıqışında olarnı «sürpriz bekley edi: «içeride olğanı ile ve Ahtemniñ ana-babasına qol tutmağa kelgenler ile meraqlanğan politsiya ve mahsus hızmetlerniñ hadimleri».
Aman-aman bir yıl devamında Qırımda SİZOda bulunğan Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz dekabr 14 künü 51 yaşını toldura.
Hayırlav sözlerinde Meclis yolbaşçılığı semetdeşine bu sınavlarğa dayanmaq içün sabır, küç, sağlıq ve azatlıqnı tiley.
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznı Qırım parlamenti yanında 2014 senesi fevral 26-da keçirilgen kütleviy tertipsizliklerni meydanğa ketirmesi boyunca qabaatlap, 2015 senesi yanvar 29-da yaqaladılar.
2015 senesi noyabr 30 künü Qırımnıñ Yuqarı mahkemesiniñ Çiygoznı 2016 senesi yanvar 29-na qadar apiste bulunması aqta qararını lâğu etmedi.


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov, Qırımnıñ işğalden azat etilmesine dair Ukraina strategiyasını “Qırım platforması” iştirakçileriniñ sammitinden evel taqdim etmek kerek, dep saya. Bu aqta o, Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yaynında ayttı.
“Devlet başlarını bir yerde toplamaq ve 2014 Rusiye bozğan halqara nizamınıñ ğayrıdan tiklenilüvi içün özü Ukrainanıñ ve tarafdarlarınıñ ne yapmaq kerek olğanına dair Ukrainanıñ mevamını teklif etmemege mantıqsız olur edi. Bundan ğayrı, Ukrainanıñ yarımadada suvereniteti ğayrıdan tiklenilgen soñ Qırımnıñ inkişafı nasıl olacağını, tamır halq – qırımtatarlarğa öz toprağında inkişaf etmesi içün nasıl kefaletler berilecegini köstermelimiz”, – qayd etti Çubarov.
Ukraina Tış işler nazirligi Qırımnı işğalden qurtaruv sammitini Kyivde 2021 senesi mayısta keçirmege planlaştıralar, dep bildirgen edi.
Ukrainada “Qırım platforması” halqara formatınıñ destegine sammit 2021 senesi baarde degil, yazda keçirilecek. Bu aqta "Zerkalo nedeli" neşrine Ukraina prezidentiniñ diplomatik mesleatçısı İgor Jovkva aytıp berdi.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yaynında, kelecek yılnıñ mayıs ayında keçirilmesi planlaştırılğan yarımadanı işğalden azat etüv «Qırım platforması»sammitiniñ neticelerine köre muvafıq beyanname qabul etilecek, dep bildirdi.
Rusiye Tış işler nazirliginiñ spikeri Mariya Zaharovanıñ aytqanına köre, Rusiye tarafı Ukraina teşebbüsinen keçirilecek Qırım platformasında iştirak etmege azır, amma meydançıqta yarımada problemleri muzakere etilmeli – suv teminlevinden naqliyatqa qadar.
Rusiye kontrolindeki Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov emin ki, yañı halqara meydançıqnıñ quruluvı «Qırımnı qaytarmağa» yardım etmeycek.
Qırımnı işğalden qurtaruv halqara meydançığı (Qırım platforması) – Ukraina akimiyetiniñ qırımlılarnıñ aqlarını qorçalamaq ve işğal altındaki yarımadanı azat etmek içün Ukraina ve halqara ortaqlarınıñ areketlerini koordinatsiya etmek içün muzakere platformasınen bağlı teşebbüsidir.
2020 senesi sentâbr ayında Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-nci sessiyasında iştirakçi memleketlerni bu platforma qurulmasına qoşulmağa çağırdı.
Daa evel böyle planlarını Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi ve Ukraina Tış işler nazirligi aydınlatqanlar. Ukraina Tış işler nazirligi, Donbastaki zıddiyetni çezüv ve Qırımnı işğalden qurtaruv muzakere meydançıqları bir-birinden ayrı olmalı, dep tüşüne.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar bildirgenine köre, Rusiyeni Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasında iştirak etmege davet etecekler, amma iştirak etecegine inanmaylar. Bundan evel Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, Rusiyeni bu meydançıqta körmey, dep ayttı.
2020 senesi oktâbr ayında Poloniya Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platforması çerçivesinde çalışmağa meraqlı, dep bildirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy bildirgenine köre, Avropa Birliginiñ liderleri Avropa Birliginiñ Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına qoşulmağa azır olğanını ayttı. Resmiy Kyiv Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına Türkiye, Malayziya, Slovakiya, Büyük Britaniya ve diger memleketler qoşulır, dep bekley.
Kreml, Qırım meselesi qapatıldı ve Rusiye onı halqara muzakerelerge almaycaq, dep bir qaç kere bildirgen edi.


text:
Rusiyede Krasnodar mahkemesi çarşenbe künü, mayıs 27-de, Hayser Cemilevge qarşı cinaiy işniñ toqtatılması aqta arizanı qabul etmedi. Bu aqta twitterde advokat Nikolay Polozov bildirdi.
«Krasnodar mahkemesi Rusiye Cinaiy Kodeksiniñ 12 maddesi 3-ünci qısmı aqqında «unuttı» ve, Ukraina mahkemesiniñ qararına baqmadan, işni toqtatmağa razı olmadı. Cemilev reine olaraq qala», – dedi o.
«Cemilevniñ qaytarılması aqta sorav Rusiye Baş prokuraturasına cuma künü berildi, amma Krasnodarnı haberdar etmege unutqandırlar», – dedi advokat.
Polozovnıñ sözlerine köre, mayıs 27 künü Hayser Cemilevniñ işi boyunca mahkeme taqiqatı soñuna yetti. Mayıs 28-de saat 11:00 munaqaşa keçirilecek.
Öldürüvde qabaatlanğan Hayser Cemilevge qarşı Kiyev Dneprovsk rayon mahkemesiniñ qararından sebep onıñ Rusiye advokatı Nikolay Polozov Rusiye mahkemelerinde cinaiy işniñ baqılmasını toqtatmaq niyetindedir.
Evel ukrain mahkemesiniñ Hayser Cemilev, qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilevniñ oğluna nisbeten alğan qararı aqqıda Ukraina Yuqarı Şurasınıñ deputatı Georgiy Logvinskiy bildirgen edi.
Logvinskiyniñ malümatına köre, ukrain mahkemesi Hayser Cemilevge üç yıl ve 8 ay apis cezasını belgiledi.
Rusiye tarafından bu aqta resmiy cevap şimdilik yoqtır.
Hayser Cemilevni 2013 senesi mayıs 27-de onıñ Bağçasaraydaki evinde yaqaladılar. Anda 44 yaşında Fevzi Edemov öldürilgen edi. Militsiya Cinaiy kodeksniñ 115-inci maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca (planlaştırılğan öldürüv) cinaiy iş açtı. Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Hayser Cemilevni apiske aldı.
Qırım işğalinden soñ taqiqat organları bu işni ğayrıdan taqiq etmege qarar berdiler. Hayserni Qırım SİZOsından Krasnodar ülkesine alıp kettiler. Hayser Cemilev qabaatını tanımay. Adliyecisi öldürüv diqqasızlıqtan sebep olğanını bildire.
Kiyevniñ Apellâtsion mahkemesi ise Hayser diqqatsızlıqtan cinayet yaptı qararına kelip, onı azat etmege qarar aldı. İnsan aqları Avropa mahkemesi de Hayser Cemilevniñ azat etilmesi aqqında qararnı qabul etti. Lâkin Rusiye onı yerine ketirmey.


text:
Ukrainada milliy mahkemeni meydanğa ketirmek kerek. Bunı cuma künü, dekabr 5-te, Ukraina havfsızlıq hızmetiniñ reisi Valentin Nalivayçenko «Nebesnaya sotnâ» aileleriniñ azalarınen körüşip ayttı, – dep haber ete Ukrinform.
«Maydan iştirakçilerine qarşı planlaştırılğan ve yapılğan ve şimdige qadar Ukraina şarqında devam etken cinayetlerni taqiq etmek içün qanun seviyesinde milliy tribunal meydanğa ketirilmeli», – dedi Nalivayçenko.
Onıñ aytqanına köre, bunıñ içün Ukraina cinaiy protsessual kodeksi ve diger qanunlarğa deñişmeler kirsetilmek kerek.
UHH qayd etkenine köre, böyle bir adım vatandaşlar ve devletke qarşı yapılğan cinayetlerni yekâne mahkeme taqiqatına birleştirmege yardım eter edi.


text:
Britaniya tışqı işler naziri Boris Johnson Avrupa memeleketleriniñ mustaqilligine qol tutaraq, Qırımnıñ işğalini tanımaqnı red ete. Onıñ noqtai-nazarını arpelniñ 27-nde Sky News neşir etti.
“Biz Avrupa memeleketleriniñ mustaqilligi ve topraqlarınıñ bütünligine israr eterek, Qırımnıñ qanunsız işğalini tanımaqnı red etemiz”, - dep qayd ete Johnson.
Daa evel Büyük Britaniya tışqı işler naziri Boris Johnson aprelniñ 10-na planlaştırğan Rusiye ziyaretini lâğu etken edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Etiket: 'bodrum yalı escort' (1)
Kalitesi eşsiz tecrübesi yüksek titiz şekilde zevk yaşatacak alevli hatunlardanım özelim, sempatik erkeklere uçuşa geçirecek derecede kaliteli seksi güzeller arasındayım fit olmasını çok seviyorum. Yepyeni […]
25 Mayıs 2020
Toplam Ziyaret: 1520 Bugün Ziyaret: 0
”bodrum yalı escort” Google Arama Sonuçları
bodrum yalı escort resimleri, bodrum yalı escort profili, bodrum yalı escort telefon numarası, bodrum yalı escort nerede, bodrum yalı escort kimdir, bodrum yalı escort video, bodrum yalı escort sitesi, bodrum yalı escort twitter, bodrum yalı escort instagram, bodrum yalı escort facebook, bodrum yalı escort tumblr, bodrum yalı escort hey siri, bodrum yalı escort google, bodrum yalı escort bul, bodrum yalı escort ilanları, bodrum yalı escort sayfası, bodrum yalı escort telefon numaraları, bodrum yalı escort acil, bodrum yalı escort hizmeti, bodrum yalı escort siteleri, bodrum yalı escort ara


text:
Sentâbr 1-de «Çiygoznıñ işi» boyunca mahkemede sorğuğa çekilgen kişilerden iç biri onıñ kütleviy nizamsızlıq teşkil etüvinde olğan rolüni qayd etmedi. Bu aqta Meclis reisi muavininiñ rusiyeli adliyecisi Nikolay Polozov bildirdi.
Polozovnıñ izaatını köstergen videonı Qırımtatar Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev Facebook saifesinde paylaştı.
Polozovnıñ sözlerine binaen, sentâbr 1-de toplaşuvda zararlanğan kişi olaraq sözde bulunğan Ukraina İçki işler nazirliginiñ sabıq hadimi Sergey Sinetskiy «Ahtem Çiygoznıñ bulunması ve areketleri boyunca añlaşılır bir şey aytıp olamadı».
«O ayttı ki, oña (Ahtem Çiygozğa – QA) nisbeten duşmanlıq duyğuları yoq», – dep qayd etti adliyeci.
Polozovnıñ bildirgenine köre, zararlanğan kişi bundan evel Çiygoznı bilgenini qayd etti, amma 2014 senesi fevral 26-da yüz bergen vaqialarda onıñ rolü aqqında bir şey aytıp olamadı.
Bundan evel, avgust 30-da Nikolay Polozov qayd etken edi ki, zararlanğan dört kişiden üçü 2014 senesi fevral 26-da vaqialar yüz bergen kün Ahtem Çiygoznı körmedi ve, bundan da ğayrı, onıñ «kütleviy nizamsızlıq» teşkilâtçısı olaraq rolüni qayd etip olamadı.
Ahtem Çiygoz 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radası binası yanında Ukraina topraq bütünligine destek olaraq keçirilgen mitingde iştirak etkeni içün 2015 senesi yanvar ayında yaqalandı. İşğal etilgen Qırımnıñ rusiyeli ükümeti onı kütleviy nizamsızlıq yapqanında qabaatlay.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Böyleliknen Qırımnıñ öz başına tayin etilgen Sergey Aksönov öz muavininiñ istifasını añlattı.
Nasıl yollar aqqında söz ketkenini Aksönov añlatıp olamadı.
«Rustam Temirgaliyev akimiyette keñeşçi olaraq qalacaq. Men onıñ yardımına ümüt besleyim ve yolnıñ eñ qıyın basamaqlarını birlikte keçkenimiz içün oña minetdarım. Çoq şey yapıldı, amma ögde daa da çoq yapılacaq şey bar», – dep bildire Qırım «baş naziri»niñ sözlerine onıñ matbuat hızmeti.
Çarşenbe künü, iyün 11-de, Qırım «parlamenti»niñ deputatları Qırımnıñ birinci «baş nazir muavini»niñ istifasına qol tuttılar. Mütenasip qararğa 73 deputattan 72 deputat rey berdi. Qarar Temirgaliyevniñ öz istegi ile vazifeden boşatılması aqqında arizası ile alınğandır.


text:
Ronaldo gollar belän kire qayttı
Tanılğan futbolçınıñ 3 testında koronavirus çıqqannan soñ iñ soñğı dürtençese negativ ide
Kriştianu Ronaldo koronavirusnı ciñgännän soñ futbol qırına qayttı häm berençe matçta uq 2 gol kertte. Näticädä, İtaliyädä A seriyäseneñ 6nçı atnasında “Juventus” komandası “Speśiyä”ne 4kä-1 cinde.
“Juventus”nıñ golların 14nçe minutta Morata, 59nçı häm 76nçı minutlarda Ronaldo häm 67nçe minutta Rabiot kertte. “Speśiya”nıñ berdänber tubın isä 32nçe minutta Pobega kertte.
Kriştianu Ronaldo bu matçta almaş bularaq qatnaştı. Matçnıñ 56nçı minutında ul Paulo Dibala urınına qırğa çıqtı häm inde 3 minuttan gol da kertte.
Bäyläneşle xäbärlär
Bötendön’ya küçmä xalıqlar uyınnarı räsmi räweştä açıldı
Räsmi açılış tantanası Türkiye ilbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan qatnaşında uzdı
Tenor Safina Antaliyada konŝert quydı
Alessandro Safina 2 sägät’ barğan konŝertta yaratılğan cırların başqardı
Vaşingtonda "Törek Mirası ayı" uzaçaq
AQŞ başqalası Vaşington mêrı Muriel Bowser oktäbr’ ayın “Törek Mirası ayı” itep iğlan itte


text:
Qazan gubernası
Бy MәkaләHeң kиpилл әлифбacыHдarы иreзәre бap.
Qazan gubernası yäki Qazan Wilayäte, 1708-1920. yıllarda Räsäy İmperise administrativ-territorial büleneş berämlege. Başlıça elekke Qazan, Seber, Ästerxan xanlıqları häm öleşçä Nuğay Urdası cirlären (1708. yılğa qädär Qazan Saray İdaräxanäse buysınuında bulğan bilämäne) berläştergän. Üzäge - Qazan.
Statistik mäğlümatlar häm taríx[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1913.yılda mäydanı 55,9 meñ qu. çaqrım. Xalqı 2,85 million keşe, ş.i. Urıslar 38,9%, Tatarlar 31,2%, Çuaşlar 22,8%, Çirmeşlär 5,1%, Mordwalar 1,2%. Qazan gubernasınnan 1717.dä Ästerxan, 1719.da Tübän Novgorod, 1744.tä Orenburg, 1781.dä Vátka, Sember häm Ufa gubernaları ayırılıp çığa. 1781-1796. yıllarda Qazan namestniklığı bularaq üzgärtelä, aña Qazan, Penza, Saratov buysındırıla. Qazan gubenası baştaraq dolyalarğa (voyevodalıqlarğa), 1719.yıldan provintsiyalarğa, 1775.tän soñ öyäzlärgä bülenä. 18. yöz axırında Arça (1796.yılğa çaqlı), Qazan, Kozmodemyanski, Layış, Mamadış, Zöyä, Spas, Täteş, Çar (Tsaryovokokşaysk), Çuyıl (Tsivilsk), Çabaqsar, Çístay, Yädrin öyäzläre bula. 7272 toraq punkt, ş.i. 13 şähär (öyäz üzäkläre( häm 2 posad (Mariinsk, Troitsk) terkälgän. Qazan gubernasında igençelek östänlek itä; 2,84 mln. disätinä sörü cirläre isäplängän; 1893. yılda 1,67 mln. disätinä közge häm yazğı igennän arış, solı, boday, arpa, qaraboday, yasmıq, citen, kinderö bäräñge h.b. üsterelgän. Bolınnarğa qıtlıq bulğanlıqtan, terlekçelek tarmağı zäğif - 19. yöz azağında nibarı 2,1 mln. baş terlek isäplängän. Şulardan 450 meñe at, 300 meñe mögezle ere terlek, 121,2 meñe sarıq, 100 meñ çaması dunğız, 30 meñnän artığraq käcä. Hönärçelek-käsepçelek tarmağında tire iläw-eşkärtü, kiez, kiez itek basu, miçkä-kismäk, arba-çana häm tägärmäçlär yasaw, şäl-çeltär bäyläw, ayaq kiemnäre tegü, çabata ürü, sumala, sağız, deget quu h.b. hönärlär kiñ cäyelgän. Timer eşkärtü häm timerçelek cirle xalıqlarğa tíılğan bulu säbäple, bu tarmaq 19. yözdä genä kiñ taralış ala. 19. yözneñ 2. yartılarında sabın qaynatu, tire iläw häm kün äyberläre eşläw, araqı-spirt quu, kiem-salım tegü, çıpta-qapçıq suğu, awıl xucalığı tuarların citeşterü häm ağaç eşkärtü, ximiä sänäğäte üseşe küzätelä. 1913. yılda 400dän artığraq zavod, fabrik, ostaxanälär eşlägän. Qazan gubernasında iñ ere yärminkälär - Qazanda "Yağı Bazar", Layışta - "Kärwan", Kozmodemyanskida - "Ağaç yärminkäse". Barlığı yılında 91 yärminkä uzdırılğan, alarda 9,4 meñ çaması säwdä oyışmaları qatnaşqan. Gubernada çitkän arış, solı, yarma, on, ağaç, kün eşlänmälär, tuñ may h.b. tuarlar çığarılğan. 19. yöz urtalarınnan İdel, Çulman, Noqrat yılğalarında yöz häm passajirlar taşı eşe cayğa salına ("Qawqaz wä Merkuri", "Samolyot" cämğiätläre). 1893. yılda Mäskäw-Qazan timer yulı açıla. 1913 yılda gubernada 5 yuğarı yortı (Qazanda universität, veterinär institutı, xatın-qıxlar yuğarı kursları, ruxanilar akademise, uqıtuçılar institutı), urta häm tulı bulmağa urta belem birä torğan 2929 uqu yortı, ş.i. 936 mäktäp-mädäräsä ("Möxämmädiä", "Kül buyı mädräsäse" h.b.) eşlägän. 1911. yılda 5 meñ urınlı 100gä yaqın däwalaw yortı isäplängän, Urıs häm Tatar teater truppaları eşlägän. 1920. yılda Qazan gubernası nigezendä TASSR oyıştırıla, gubernanıñ küpçelek öyäzläre anıñ etälegenä kertelä.


text:
Albat
Albat (ukraince AлбaT, KyйбишeBe, rusça AлбaT, KyйбышeBo) – Bağçasaray rayonında Belbek özeniniñ eki tarafında bulunğan bir qasabadır.
Coğrafiya[deñiştir | kodunı deñiştir]
Albat köyü Belbek vadiysiniñ eñ dülber, eñ bereketli ve eñ qadimiy köylerinden biridir. Yaz-qış gürlep aqıp turğan nomay suvlu Belbek, onıñnen yan-yanaşa sozulıp, Boyka dağınıñ qırlarına tırmaşıp ketken Bağçasaray-Yalta yolu bu vadiy ealisiniñ maddiy ve medeniy ayatına hızmet ete. Albatnı şimal-şarqiy taraftan quçaqlap alğan aqçil-yeşil Kermençik qırları, onı sırttan esken hışımlı, suvuq yellerden saqlay. Cenüp-ğarptan köterilip turğan Tutaş emen dağları yazda öz serin yellerinen ohşay, qışta ise ğarptan esken suvuq ruzgârdan qorçalay. Bu vadiyniñ, hususan, Albat köyüniñ bu şartlar üzre asıl olğan tabiiy yımşaq iklimi köy hocalığı içün pek kelişiklidir.
Qasabanıñ adı[deñiştir | kodunı deñiştir]
"Albat" sözüniñ kelip çıqqanı, nasıl tilde ve tam manası ne olğanı tarihçılar tarafından daa ögrenilgeni yoq. Bazı tedqiqatçılarğa köre, bu söz çoq qadimiy devirlerden berli bu yerlerde yaşap yelgen qabileniñ ya da qabile başınıñ adı ola bile. Toponimik ceetten Albat köyü etrafındaki dağ-taş, qır-dere, topraqlarnıñ adları pek meraqlıdır. Meselâ: Burun Qaya, Boğaz Dere, Suv Qoba, Selbi Çoraq, Çolpan Çoraq, Uzun Zanla, Toğay Bağça, Gül Bağça, Borsuq Çayır kibi türkiy tilde, soñ derece tafsilâtlı adlar qırımtatar halqı baba-dedeleriniñ biñ yıldan berli bu acayip diyarda yaşap kelgenlerine şübe qaldırmaylar.
Tarih[deñiştir | kodunı deñiştir]
Qadimiy devirden Qırım Hanlığına qadar[deñiştir | kodunı deñiştir]
Atiqiyat (arheologiya) qazıntıları ve diger tarihiy materiallar ve faktlarğa esaslanıp söyleycek olsaq, Belbek vadiysiniñ köyleri, çoq eski zamanlardan (10-15 biñ yıldan) berli insanlar yaşap kelgen yerlerdir. IX-XV asırlarda Albat köyü, merkezi Doros (şimdiki Mangup) olğan ortodoks hristian yepiskoplığı, Gotiya (Teodoro) prinsligine kire edi. Ealisi: tavr, kimmer, skit, sarmat, alan, got, becenek, qıpçaq kibi yerlilerden ibaret bu prinslikte yunan dini ve medeniyeti tesirinde qalğan prinsler üküm sürdiler.
1475 senesi Osmanlı Devletiniñ silâlı küçleri Qırım yalı boyu şeerlerini Ceneviz tuccarlarından temizlegende silâlı uruşlarğa qarışqan küçük Gotiya prinsligi tar-mar oldı. Sultan II Mehmed Fatih ve I Meñli Geray han arasındaki añlaşma neticesinde Osmanlı silâlı küçleri Kefeden Aqyarğa qadar, yalı boyundaki bir yolaqta yerleştiler. Qırımnıñ dağ rayonlarındaki köyler tamamile Hanlıqqa qoşuldı. Bu dağ rayonlarındaki ealiniñ idaresini Han, Tat Ağası vezirligine avale etti. Bu devirde Albat köyünde yaşağan 172 haneden ibaret musulman ve hristian ealisi içün 3 cami, 1 kilse, 1 mektep, 2 çeşme ve köpür yaptırıldı.
Hanlıq devrinde Belbek boyunıñ diger köylüleri kibi, albatlılar da maddiy ve maneviy ceetten yükseldiler. Özleriniñ eñ yahşı mahsullarını: taze yemiş, yemiş qurusı, ceviz-fındıq, bekmez ve şaraplarından ğayrı, bal, balavuz, kürkçilik mallarını Hanlıqnıñ uzaq bazarlarına çıqarıp, elverişli fiyatlarnen sata bildiler. Bu şaraitler olardan ğayrı Han içün de çoq faydalı edi.
Çar Rusiye devri[deñiştir | kodunı deñiştir]
Qırım Rusiyeniñ qoluna keçken soñ, Hanlıqnıñ diger ülkelerindeki kibi, albatlılar da büyük tüşkünlikke oğaradılar. Albat köylüleriniñ dedelerine mensüp olğan dağı-taşı, eñ bereketli topraqları rus seraskerleriniñ, yağmacılar ordusı subaylarınıñ qoluna keçti. Potineoti, Kohendorfer, Svitsın kibi qaniçiciler yerli halqqa, ayvanlarına otlaq bir yaqta tursun, ölüsini kömmege yer qaldırmadılar. Faqat bir Svitsın — 254,4 desâtina topraqnı öz mülkü olaraq resmiyleştirdi. Bu topraqlarda qırımtatar köylülerini ırğat çalıştırdı. Pek çoq albatlılar bu aqaret ve horluqlarğa çıdamay icret etip başladılar. Bir vaqıtlarda 1586 can yaşağan köyde, 1905 senesine kelgende episi olıp 227 can qaldı.
Çar Rusiyesiniñ müstemlekesine çevirilgen Qırımda yerli halqnıñ vaziyeti pek ağır oldı. Topraqsız kalğan köylüler dağ-derelerni eşip, tegizlep çayırlar yaptılar. Dağlar töpesinden qayalar astından qazıp-qarmalap suv taptı, bağ-bağçalar yetiştirdiler. Albatta öz emegi, becerikligi neticesinde allı-taqatlı adamlar peyda olmağa başladı. Meselâ Albatta Alâdin-bay, Qubedin-efendi ve digerleri kelmeşek pomeşçiklerniñ qolundaki baba-dede topraqlarımızdan bir qısmını büyük paralarğa satın aldılar. İçinde bağça-bağ yetiştirdi, evler yaptılar. Bu devirlerde Qaralez volostına baqqan Albat köyünde 112 qoranta yaşay edi. Ealisi 469 candan ibaret Albatta 2 mektep, 2 cami, 1 kilse, 3 yerde tükkan, degirmen ve apteka bar edi. Albatlılar faetoncılıq yapmağa, güzel atlar baqıp dervizalarda at çapmağa, yarışlaşmağa sevgen ğururlı insanlar olğanlar. Evelde Boruq-tarla dep añılğan yerlerde eki yılda bir derviza ola edi.
Albatlılar içün qara künlerden daa biri olğan 1853-1854 senelerinde keçken Aqyar cenkidir. Bu cenkte, iştiraq etken Frenki Ordusınıñ bir qısımı Albat qasabasında qamaçavda qaldı. Aşsız küz başından alqada qalğan çoq sayılı askerler Albat halqınıñ var-variyetini talap aldılar. Köpek-mışıqlarına qadar soyıp aşadılar. "Bu vaqıtta — dep yaza öz hatralarında sağ qalgan bir frenk askeri — Köpür artı maallede bütün köy boyunca bir qartta bir köpeçik qalğan eken, onı da tutıp, soyup aşadıq".
İnqilâp ve Vatandaşlıq cenki[deñiştir | kodunı deñiştir]
Albatlılar evel-ezelden avcılıq etken, silâ tutmağa bilgen insanlardır. Bu köyde arbiy sanat erkek kişi içün şan-şüret, dep bilingen. Birinci Cian cenkinde eki yüzden ziyade albatlı iştirak etip, olardan 19 adam elâq oldı. 1917 senesi Noman Çelebicihan ve Cafer Seydamet kibi milliy reberlerimizniñ teşebbüsinen cebeden qaytıp milliy eskadron polkunı teşkil etkenlerniñ safında 27 atlı asker albatlılar edi.
Halqımıznıñ 1917 senesi noyabrde çağırılğan Qurultayına albatlılar özleriniñ eki vekilini yolladılar. 1918 senesi Qurultay atlı askerlerinen Aqyar deñizcileri arasındaki çarpışmalardan soñ nefretlengen aydutlar Belbek boyu köylerine, hususan, albatlılarğa pek qılındılar. Eskadron izleymiz dep evlerni tinte, ev ayvanlarından ne körse alıp kete, qadın-qızlarımızğa qaşana ediler. Bu zulumğa çıdamağan Albat-Otarçıq yaşları birleşip, nevbetnen köylerini bu basqıncılardan qoçalay ediler. Albat köyü 1917-21 seneleri 4-5 kere qızıllar, beyazlar, interventler arasında qoldan qolğa keçti. Episiniñ maqsadı talamaq edi. 1919 senesi Qırımdan çıqıp qaçmaqta olğan Almaniya askerleri Belbek boyu köylerinden, olarnı Ades şeerine qadar alıp barmaq içün at-araba aldılar. Bu sıradan 17 eki atlı araba Albattan ketti. Bu adamlar nemselerni Adeske qadar alıp bardılar. Lâkin opar arabalarnı boşatıp adamparnı qaytarmadılar. Pek çoqları at-arabalarını bıraqıp, yayav-calpı qaytmağa mecbur oldılar. Bir qısımı yolda belgisiz yoq oldı.
Şuralar ükümeti[deñiştir | kodunı deñiştir]
1921 senesiniñ açlığından soñ, albatlılar 1924 senesine kelgende öz işkirligi ve becerikligi neticesinde allı-taqatlı yaşamağa başladılar. Lâkin 1928 senesinden onlarnen albatlılar "kulak", "milletçi" ve sayre yarlıqlar astında bastırıqqa taşlandı, sürgünlikke oğratıldılar. Olarnıñ barlıqları tutıp alındı. Meselâ, Alâdin-bay adlı bir köylü, özü sürgün etildi, evleri 1935 senesinden rayon icra komiteti, Kübedin efendi Uralğa sürüldi, evleri mektep. Svitsın degen pomeşçikniñ evleri ise kommunist fırqasınıñ rayon komiteti ve redaktsiya binaları olaraq qullanıldı.
1926 senesiniñ nufus esabındaki malümatlarğa köre, Albat köyünde 175 qorantadan ibaret 728 can yaşay edi. Olardan: 71 nufus rus, 11 nufus ukrain, 647 nufus ise qırımtatar milletine ait ediler. 1941 senesiniñ yanvarinde Albatnıñ zapisi eki biñge yetti. Buña Bağçasaray rayonını ekige bölip, Foti Sala rayonınıñ teşkil etilmesi tesir etti. Çünki yañı rayonnıñ bir çoq idareleri: Rayon komiteti, Rayon icra komiteti, arbiy komissarlıq ve digerleri Albatta yerleştiler. Gosbank, Raypotrebsoyuz, MTS, Zagotpunktlar ise Foti Salada edi. 1936 senesinden başlap Kuybışev rayonı denildi ve Albatta yañı-yañı idare binaları quruldı.
II Cian cenki ve Sürgünlik[deñiştir | kodunı deñiştir]
Ekinci Cian cenkiniñ birinci kününden yüzlernen albatlılar Orduğa çağırıldı. Cebede, cebe artında partizan otrâdları saflarında, gizli teşkilâtlarda küreşerek, daa tam olmağan malümatlarğa köre, Albat köyü sakinlerinden 128 adam elâk oldı. Albat köyünden A. Ametov, S. Yunusov, S. Cemilev, A. Halilov kibi onlarnen devlet, maarif, cemaat erbapları, M. Qurtseitov, Ş. Amet, M. Mustafayev; C. Qurtmollayev, Y. Teyfuq kibi yüzlernen cesür cenkçiler, cesür deñizci, jurnalist, partizan, acayip şair ve nesirci Seyitümer Emin, cenkçi ve körümli bala şairi Zeytulla Ğaniyev Albat köyünde doğup-ösken, oqup büyügen vatanperverlerdir.
1944 senesi aprel 15-te şuraviy arbiy küçleri Belbek boyu köylerini alman basqıncılarından azat etip, Şuralar devlet teşkilâtlarını işke tüşürdi. Albat köyü sakinlerinden, arbiy komissarlıq vastasınen 158 adam emek lagerlerine makemesiz, ağır işlerge yollandı. Cebelerde alman basqıncılarına qarşı küreşmekte olğan askerlerge yardım olaraq, Albat sakinleri 172600 kümüş peşin para, 160700 kümüşlik obligatsiya, çoq miqdarda sıcaq urba, yün çorap ve diger şeyler topladılar. Aradan afta keçmey, 18 mayıs tañında, milleti qırımtatar olğan, bala-çağa, qadın-qız, çaresiz qartlardan ibaret 683 can "vatan haini" yarlığınen sürgünlikke aydaldı. Olardan 268 adam 1944 senesiniñ noyabrine qadar açlıqtan, hastalıqtan, horluqtan öldi. Belâl Qurtmolla, Fatma Qaybulla, Fatime Asan, Ali İbraim, Abibe Osman, Asan Tarpi, Lüman Abibulla, Sündüs Qaybulla kibi onlarnen qorantalar bir tamam ölip bittiler.
Cenkten soñ[deñiştir | kodunı deñiştir]
1957-1960 senelerinden başlap yüzlernen albatlılar halqımıznıñ Vatan küreşine qoşuldılar. Halq areketiniñ irmaq başlarında turğan birinci 8-10 reberlerimizden biri, albatlı Seyitümer ağamız edi.
Aqsız qurbannıñ biri de okkupatsiya vaqtında özüni bir derece tutqan, birligini ve dostluğını saqlaya bilgen Albat cemaatı oldı. Bugün Albat qasabasında yaşağan qırımtatarlarnıñ sayısı 454 adam (123 qoranta). Cemaatnıñ meclisi, camisi, mollası, din cemiyeti bar. Ana tilinde sınıflar açmaq tedarigindeler. Eski ve yañı albatlılar yañı birden bir cemaat qurmaq arfesindeler.
Menbalar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- İdris Asanin "Albat köyü aqqında", "Qırım" gazetası, 1998 s. avgust 29 [1]
Atıflar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis_krim/tab-krim/pub-01-03.xlsx


text:
AQŞ-tıñ bwrınğı prezidenti Barak Obama Aqüydegi qızmeti ayaqtalar aldında ötkizgen soñğı baspasöz mäsilihatında: «Uaşingtonnıñ Mäskeuge qarsı sankciy..
AQŞ tağı demokratiyalıq partiyanıñ eluden astam kongresmeni jaña saylanğan Donald Tramptıñ ant beru saltanatına baykot jariyaladı. Bwnı bbc.com habar..
18 qañtar küni Resey prezidenti Putin aqparat qwraldarına jarilağan habarlamasında «AQŞ-ta işki sayasi qayşılıqtar bolıp jatır jäne men Tramp mırzanı ..
OSK deputat Amanjan Jamalovtı tekseredi, - dep habarlaydı Tengrinews.kz saytı "2017 jıldıñ 18 qañtarında QR Ortalıq saylau komissiyasında biıl 17 qañt..
Biılğı jıldıñ 17 qañtarında QR Prem'er-Ministriniñ birinşi orınbasarı Asqar Mamin BAÄ Vice-prem'eri men BAÄ Prezidenti isteri jönindegi ministri şeyh ..


text:
Natriy
Natriy – Mendelev da'wirlik sistemasının' l toparı kategoriyasındag'ı, 11shı san astında jaylasqan ximiyalıq element. Natriy siltili metallarg'a kiredi, onın' atom massası 22,98977.
Ashılıw tariyxıRedaktorlaw
1807nshı jılda inglis ximigı G.Devi, qatı siltili elektroliz ja'rdeminde, metallardı – Natriy ha'm kaliydı tabadı. Bul waqıtta natriyg'a sodiy (Sodium) atı beriledi.
Ekkinshi jıllı, tanılg'an "fizik annalları" A. Gilbert bul metalldı natroniy (Natronium) dep atawdı usınadı. Son'ra Bersellius bul atdı natriyg'a (Natrium) shekem qısqartadı.


text:
Aqyarda hızmetçiler çoqqatlı evlerni ve içtimaiy yerlerniñ dezinfektsiyasını yapa. Bunı şeer hocalığı bölüginiñ başı Yevgeniy Gorlov haber etti.
"Tünevin biz Balıqlava rayonında evlerniñ kirişileriniñ dezinfektsiyasını yaptıq, bugün merkezde çalışamız. İrinti havflı degil ve sağlıqqa tesir etmey. Gubernatornıñ emrine köre, bu işlerni gece saatlarında yapamız", - dedi memur.
Dezinfektsiyağa baqmadan, Gorlov Aqyar sakinlerniñ evde qalmalarını rica etti.
Martnıñ 29-ında Aqyarda yañı koronavirus hastaları yoq, infektsiya hastahanesinde 38 adam nezaret altında buluna. Umumen 784 adamnı közeteler.
Aqyar akimiyeti bir sıra sıñırlaclarnı kirsetti: şeerde mektepler, universitetler, müzeyler, teatrlar, kinoteatrlar qapaldı.


text:
18 MAYIS 1944
Qırımtatarlarnıñ eñ acınıqlı ve eñ facialı künü olaraq qayd etilgen 18 Mayıs 1944 tarihiniñ bu sene 77-nci yıllığı olacaq. Bu kün, 1783 senesinde işğal etkeninden beri Rusiye İmperiyasınıñ aydağanı Qırımnı “Tatarsızlaştırmaq” siyasetiniñ soñ noqtasıdır. Sovet Birligi, Stalin vaqtında bu siyasetni Qırımtatarlarnı vatanlarından sürgün etmeknen bu insanlıq suçu yapqan ve Rusiye İmperyasınıñ maqsadını üstüne alğan. Bu insanlıq suçunıñ neticesinde vefat etken Qırımtatarlarnıñ 100.000 kişiden az olmağanı ve bu sayı sürgün etilgenlerniñ yarısına yaqını olaraq qabul etile.
II-nci Dünya Cenkinde Qırım, Nemse ordusı tarafından işğal etilgen edi. 1941 senesiniñ Ekim (Oktâbr) ayından 1944 senesiñ Nisan (Aprel) ayına qadar Qırım bu işğalni yaşadı. Bu keçken 3 senede Nemse işğalinde Qırımdaki komünist idareniñ maqamlarındakiler öldürildi. Qırımtatarlarına hiçbir yerde idariy bir vazife berilmedi. Topraqları işğal etilgen bir halq olaraq Natsi astında yaşamağa tırıştılar. Müsülmanlar diniy hayatlarnı yaşamaqta serbest olsa da, partizanlarğa qol tutqanı dep halq basqı kördi. Çünki Nemse idaresinde ekende, 10.000 qadar Qırımtatarı partizan edi. Nemse ordusı ve olarnıñ astında olğan Rumın askerler Qırımtatarlarnıñ mallarını ve hayvanlarını aldı. Bazıları da Nemsege zornen işçi olaraq alıp barıldı.
Qırımnıñ Qızıl Ordu tarafından alınmasından soñ 11 Mayıs 1944 tarihinde Stalin tarafından Qırımtatarlarnıñ bütünley vatanlarından çıqarılması içün emir imzalandı. Qırımda hiçbir Qırımtatarı qalmadan halq sürgün etilecekti. 17 Mayısnı 18 Mayısqa bağlağan gecede Qırımtatarlarnıñ evlerinde soldatlar kirdiler ve 10-15 daqiqa kibi bir sürede insanlarnı evlerinden çıqardılar. İnsanlar vokzallarğa alıp barıldı ve anda hayvan vagonlarına mindirildi. Bir aylıq vaqıtqa yaqın o vagonlarda insanlar aç ve insaniy ihtiyaclarnı qarşılamaqta qıyınlıq çekti, Özbekistan ve Uralğa sürgün etildi. Vefat etkenler çölge taşlandı ve kömülmelerine de izin berilmedi.
Sürgün etilgen yerlerde Qırımtatarları hayatta qalmağa tırıştılar. Çoqusına kene aşaytlıq bir şey, yaki yaşaycaqları bir ev berilmedi. Kolhozlarda çalışmağa mecbur etildiler ve ahır kibi yerlerde yaşadılar. Bu kibi qıyın şaraitlerde hayatlarnı ğayıp etken insanlar ve darqalğan aileler oldı.
Zera Bekirovanıñ 2019 senesinde çıqqan kitabı Sürgünlikniñ 75 Taqdiri sürgün etilgen 75 Qırımtatarınıñ hatıralarından meydanğa kelgen. Bulardan biri olğan Mümine Rahmanovanıñ añlatqanları bu facianıñ nasıl bir insanlıq suçu olğanını körsete:
“Cennet kibi güzel Taraqtaş köyünde doğdım. Sabah ezanında qapılarmıznı urıp, qaba bir şekilde uyanttılar ve ‘Çıqıñız! Çıqıñız!’ diye tışarı quvdılar. Anam zavallı, Quranımıznı eline aldı. Soñ eki meşrebe ve bir de yorğan alacaq oldı, amma saqçılar yorğannı kenarğa bıraqtılar. ‘Almañız bir şey, sizge bu şeylerniñ keregi olmaycaq!’ dediler bizge. Başta köy kenarında topladılar, soñra Kefe stantsiyasına, andan da vagonlarğa yüklediler. Halq qorqa qorqa ep bekley ‘ana atacaqlar, mına atacaklar’, ya da suv olğan yerden keçkende ‘suvğa batıracaqlar’ diye. Kete-kete Volga deryasında toqtaldıq ve vagon içindeki halqqa vedrelernen sasık, tuzlu balıq şorbası berdiler. Anam şorba içindeki balıqnıñ tuzunı körip ne qadar aç olsaq da: ‘Aşamañız, balalarım, dayanıñız” dedi. Kerçekten de şu şorbanı aşağan pek çoq adam isaldan ölip-ölip qaldı. Yarım aydan ziyade yol körip Uralğa keldik. Bizni Gorkiy vilayetiniñ Balahna şeerine ketirip töktiler. Avası suvuq, qışta 40-45 derece ayaz ola. Nice-nice insanlarımız üstünde kelişken urba yoqluğından buzlap öldiler. Büyüklerniñ dağ kesmege alıp kettiler. Biz küçükler ise evden-evge yürip ötmek tilendik. Birisi bir keseçik bere, başqası köteklep quvıp yollay. O suvuq ülkede 10 yıl yaşadıq” (s. 153).
Mümine Rahmanovanıñ añlatqanı sürgün hatırası Qırımtatarlarınıñ yaşağan qıyınlarnı ve halqnıñ nasıl hayatta qalmağa tırışqanını bizge körsetken. Qırım Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Dernegi ve Yurtdışı Türkler ve Aqraba Topluqları Daire Başkanlığınıñ ortaqlaşıp yapqan “1944 Qırımtatar Sürgüni” proyektinde çıqqan 1944 Qırımtatar Sürgüni adlı kitabımız sürgün etilgen Qırımtatarlarnıñ hatıralarından meydanğa kelgen edi. Olardan biri olğan Rasim Emurlayev vagonlardaki şaraitlerniñ ne qadar qıyın olğanını añlata:
“Trendeki vagonlar tovarnıy vagonlar edi. İçinde insan taşımağa yer yoq edi. Boş edi içi, hiç bir şey yoq edi. Birinde doqsan kişi, digerinde yüz kişi… Apay, aqay, qart, yaş her kesni içinde toldurğanlar. Pencerelerde tikenli teller bar edi. Stantsiyada toqtağanda, bir qartanay ötmek pişirmege istedi. Hamırnı nasıl yaptı, odınnı tenekeni qaydan taptı bilmeyim. Tren ketecegi vaqıtta bir asker qartanaynıñ yanına keldi. Ne ayttı, bilmeyim, ama qartanay ‘Balalar aç olarğa ötmek pişirecekmen’ dep ayttı. Asker bir tepme attı, teneke bir yaqqa ketti hamır başqa yaqqa” (s. 80-81).
Sovetler Birligi zalim Stalin vaqtında 18 Mayıs 1944 senesinde Qırımtatarlarını yoq etmege tırıştı. Fakat Qırımtatarları sürgünlükte de yaşamağa devam etti ve vatanlarına qaytmaq içün milliy bir küreş berdi. 26 Haziran (İyun) 1991 tarihinde Qırımda Qırımtatar Milliy Qurultayı keçirildi. 2014 senesinde ise Rusiye tarafından Qırım tekrar işğal etildi. Bu uquqsız ve insan aq-uquqlarına qarşı olğan işğalniñ eñ yaqın vaqıtta bitmesini ve Qırımtatarlarnıñ vatanlarında milliy menliknen yaşamasını tileymiz.


text:
Rusiye kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Nariman Celâl ve Qırımda «gaz borusındaki diversiya davası» boyunca apiske alınğan qırımtatar faalleri Asan ve Aziz Ahtemovlarnıñ apiske alınmasına qarşı imayeniñ istinaf şikâyetini red etti. Olar eñ az fevralniñ 23-ne qadar SİZOda qalacaqlar.
Nariman Celâl ve ağa-qardaş Ahtemovlar ne içün apiste qala? Rusiye tutqan qırımtatar faalleriniñ azat etilüvine ne tesir ete bile? Geopolitik vaziyetniñ kerginleşüvi Qırımda repressiyalarnıñ seviyesine nasıl tesir ete? Bu ve diger aktual mevzular Qırım.Aqiqat Radiosınıñ studiyasında «Qırım meselesi» yayınında alıp barıcı Aleksandr Yankovskiy rusiyeli advokat Nikolay Polozov ve Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovnen muzakere etti.
Advokat Nikolay Polozov mahkemede olğanlarnı basqı ve «susturmaq» ıntıluvı dep saya.
Tutulğan şaraitlerde bütünley izolâtsiyada qala, televideniye ve radio kibi tsenzuradan keçken malümat menbalarından bile izolâtsiya etildiNikolay Polozov
– Tek mahkemede olğanlar degil, umumen – Narimannı tutuv şaraitleri, bir de bir malümatnı almaq ve bermek imkânı (basqı ola – QA). Tutulğan şaraitlerde bütünley izolâtsiyada qala, televideniye ve radio kibi tsenzuradan keçken malümat menbalarından bile izolâtsiya etildi. Men gazeta ya da matbuatnı aluv aqqında artıq aytmayım. Yanvar ayında tek beş mektüp aldı, men ise onlarnen insan oña mektüp yollağanını bilem. Ve olar tahqiqat izolâtorında qala. Mahkeme oturışuvını aytsaq, qapalı şekilde keçirildi. Qadı mahkemeni qapalı yapmaq içün bir de bir sebep bildirmedi. Mahkeme oturışuvı başlamazdan evel mahkeme oturışuvı qapalı şekilde keçirilecegine dair qarar olmağan malümatnı ögrendim. Yani qadı onı oturışuvdan evel yazdı. Bu, Rusiye akimiyetiniñ Nariman Celâlğa qarşı qabaatlav bütünley sahte olğanını añlağanını köstere ve qorçalanmaqnıñ yekâne imkânı – onıñ aytqanlarıdır. Böyle izolâtsiya, böyle qapalı mahkemeler vastasınen onı susturmağa tırışalar.
– Bu dava baqıluvında ne olacaq? Siz ya da qabaatlav tarafınıñ adımları ne olacaq?
– Esnasnıñ özüni aytsaq, cuma künü qabaatlanğanlarğa qabaatlayıcı qararlar berildi. Olar bayağı büyük ve eki cılttan ibarettir. Qanunğa köre, qabaatlayıcı qararlar berilgeninden 14 iş künü devamında ilk diñlevler ötkerilmeli. Böylece, fevralniñ başında Qırım Yuqarı mahkemesinde olacaq mahkeme esnasını bekleymiz. Ve davanıñ esas baqıluvı başlanacaq.
– Açıq şekilde baqılsın dep, israr eteceksiñizmi?
– Şübhesiz. Tek Qırımda degil, onıñ tışında da bu mahkeme davasına olğan büyük cemaat merağına emiyet berip, mahkemeniñ mümkün olğanı qadar açıq olmasını israr etecekmiz. Nariman Celâlnıñ bir de bir diversiyada iştirak etmegenini er kes bile. İnsanlar aqiqatnı, Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini aslında ne sebepten taqip etilgenini bilmege istey. Ve er bir mahkeme oturışuvında tek açıq olmasını degil, Nariman Celâl ve ağa-qardaş Ahtemovlarnıñ iştirakinen keçirilmesini talap etemiz, çünki, Ahtem Çiygoznıñ davasında olğanı kibi, kimseni mahkeme salonına ketirmeycekler kibi büyük ihtimal bar. SİZOdan video bağı vastasınen mahkeme oturışuvında iştirak eteceklerine dair bir fırsat bar.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, geopolitik vaziyetniñ kerginleşüvi ve Rusiyeniñ Ukrainağa kene ücüm ete bilecegi sebebinden Nariman Celâlnıñ taqdirine tesir etmek içün yañı imkânlarnı tefsir ete.
– Soñki aftaları yañı adise tek Ukraina degil, halqara toplulıqnıñ diqqatını talap ete. Bu yañı adise Rusiyeniñ Ukrainağa ve diger devletlerge qarşı er kün artqan telükesidir. Tecavuzcı memleketniñ Ukraina ve bir çoq diger devlet ve halqara teşkilâtnen olğan munasebetleriniñ kerginleşüvi vaziyetinde tolusınen qorumaq olmasa da, daa sert taqiplerden qorçalamaq içün hususiy mehanizmlerni qullanmaq aman-aman imkânsızdır. Biz böyle şekillerni tapmağa tırışamız.
Birinciden, ebet, aşkârlıq. Er kesni haberdar etüv, 2021 senesi dekabr ayında qabul etilgen BM Baş assambleyasınıñ qararına Nariman Celâlnıñ adını kirsetüv. Soñki vaqıtları meşur siyasetçiler Nariman Celâlğa doğru muracaat ete ya da fikrini çeşit forumlarda bildire. Çehiya elçihanesinden Çeh Cumhuriyetiniñ Tış işler naziri Yan Lipavskiyniñ Nariman Celâlğa şahsiy yılbaş hayırlavını yollağanına dair haber aldım. Halqara toplulıqnıñ diqqatını işğal altındaki Qırımda siyasiy mabüslerge, hususan Nariman Celâl, Asan ve Aziz Ahtemovlarğa qarşı yapılğan adaletsizlikke celp etmek içün elimizden kelgenini yapamız.
– Türkiye prezidenti vaziyetni tertiplemek içün Rusiye ve Ukraina arasında aracı olmağa azır olğanına dair teşebbüsini kene seslendirdi. Türkiye tarafınıñ Nariman Celâlnen bağlı muzakereleri keçirilgenine dair bir malümat barmı?
– Qırımtatar Milliy Meclisinde bir toplaşuv keçirdik, Türkiye Cumhuriyetiniñ prezidenti Recep Tayyip Erdoğannıñ ziyareti vaqtında iştirakimiznen bağlı bazı meselelerni muzakere ettik. Bu Kyiv ziyareti fevralniñ başında beklenile. Biz Qırımdaki siyasiy mabüsler ve olarnı azat etüv imkânlarınen bağlı meseleniñ muzakere etilmesine ayrıca azırlanamız. Belli bir tekliflerimiz bar, olarnı daa evel de Türkiye reberligine bildirgen edik. Belki de, bazıları bugün daa aktual oldı. Çeşit variantlarnı baqamız. Bundan ğayrı, Ukrainanıñ çeşit ortaq devletleriniñ vekillerinen munasebetlerimizde Qırımda Ukraina vatandaşlarını, hususan qırımtatarlarnı repressiyağa oğratqan ve taqip etken memurlarğa basqı yapuv ve sanktsiyalar kirsetüv imkânlarını baqamız.
Metinni Olga Gah azırladı
Anğara köyündeki «gaz borusında diversiya» davası
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Olar arasında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. Eki doğmuş qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar eki ayğa apiske alındı, Azizniñ babası Eskender Ahtemov 10 künge apiske alındı. Asan Ahtemovnıñ qardaşı Arsen 15 künge apiske alındı. Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı eki ayğa – noyabrniñ 4-ne qadar apiske aldı. Nariman Celâl bütün qabaatlavlarnı inkâr ete.
Sentâbrniñ 7-nde TASS Rusiye malümat agentilgi Rusiye FSB-sine atfı etip, Aqmescit civarındaki Anğara (Perevalnoye) köyü yaqınlarında gaz borusında diversiya yapqanından şübheli sayılğanlar qabaatını itiraf etkenler, dep bildirdi. FSB yayınlağan videoda eki ekrek kimden talimat alğanlarını ve Anğara köyünde gaz borusınıñ patlatılmasını nasıl teşkil etkenlerini tafsilâtlı aytıp berdi.
FSB, diversiyanı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi teşkil etti, dep israr ete.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ baş istihbarat idaresi Rusiye FSBsiniñ qabaatlavını «bir maqsadı olğan provokatsiya» olaraq köre.
Ukraina akimiyeti qırımtatar faalleriniñ tutuluvı ve apiske alınuvını avgustnıñ 23-nde Kyivde keçirilgen «Qırım platformasınıñ» sammitinen bağlay.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Qırımda insanlarnıñ apiske alınması sebebinden BM İnsan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bacheletke muracaat etti.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımdaki faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler ve tutuvlardan soñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası cinaiy tahqiqat başlattı.
Aleksandr Yankovskiy, qırımlı jurnalist, Qırım.Aqiqat Radiosınıñ müellifi ve muarriri


text:
Rusiye halqara uquqimayecileriniñ ilhaq etilgen Qırımğa kirişine izin bermeli.
«Rusiye ilhaq etken Qırımda kerçekten de serbestlik bütünley bastırılmaqta. Rusiye halqara uquqimayecileriniñ Qırım MC kirişine izin bermeli», –dep yaza Betsa Twitterdeki saifesinde, Rusiye MİDiniñ yolbaşçısı Sergey Lavrovnıñ «uquqimayecilerniñ Ukrainadaki uquq ve serbestlikniñ bastırıluvı munasebetinen sert cevap berilmesine çağıruvınen» bağlı haberini izaatlayaraq.
Fevralniñ 26-nda Ukrainadaki Freedom House halqara uquqimaye teşkilâtı ukrain temsilciliginiñ reberi Matthew Shcaaf, Kyiv çetel vatandaşları, şu cümleden KHV ve uquqimayecileriniñ Rusiye ilhaq etken Qırımğa kiriş protsedurasını qolaylâştırmaq kerek olğanını beyan etken edi.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Aqmescitte aman-aman üç biñge yaqın insan cumaertesi künü «Terrorğa qarşı berabermiz» aktsiyası çerçivesinde mitingge toplaştı. Bunı «RİA Novosti Krım» agentligi bildire.
«Bizge kene bir işaret berile. Utanmaz, arsız, alçaq bir şekilde ve sırtımızğa. Rusiye birligini kene şübege oğratmağa tırışıp, bizni qorquzmağa ve tizimizge qoyacaq olalar. Bunı boşuna yapalar. Onlarnen insannıñ ayatını alğan bugünki facia tek piterlilerni degil, bütün Rusiyeni daa çoq birleştirdi ve pekitti. O birisi kün Vladimir Konstantinov ve Sergey Aksenov yolbaşçılığında Qırım Devlet şurası ve yarımada ükümetiniñ eyyeti Piterde olıp, qırımlılar adından piterlilerniñ qaramanlığı ve cesareti ögünde tiz çökecekler», – dep ayttı mitingde Kreml kontrol etken Qırım parlamentiniñ deputatı Yefim Fiks.
Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenov, Facebook saifesinde Sankt-Peterburgdaki patlav – «barışıqsever insanlarğa qarşı yapılğan alçaq ve qorqaq bir darbe», dep yazdı.
Bundan evel Aksenov işğal etilgen yarımadanıñ strategik, infrastruktura ve içtimaiy yerlerinde havfsızlıq tedbirlerini quvetleştirmege emir etip, Qırım Sankt-Peterburg sakinlerine yardım etmege azır olğanını bildirgen edi.
Aprel 3-de kündüz Sankt-Peterburgdaki «Sennaya ploşçad» ve «Tehnologiçeskiy institut» stantsiyaları arasında patlav yüz berdi. İç kimse mesülietni öz boynuna almadı. Rusiye uquq qoruyıcıları onı terakt olaraq tasnif ettiler. Taqiqatçılar daa bir patlayıcı Sankt-Peterburgdaki «Ploşçad Vosstaniya» stantsiyasında tapılğanını ve onı zararsız alğa ketirgenlerini haber ettiler.
Aprel 4-de Rusiye Taqiqat komiteti Peterburg metrosında patlayıcını 22 yaşında Akbarcon Calilov işletti, dep bildirdi. Rusiye taqiqatçıları bu beyanatnı ertesi künü aydınlattı. Sankt-Peterburg metrosında yüz bergen patlav neticesinde 14 insan elâk oldı, 49 kişi yaralandı.


text:
Donbassqa nevbetteki – 34-nci – Rusiye «gumanitar yardımı» kelecek, şu cümleden Qırımda toplanğan mektep taqımları, derslikler. Aqyarnıñ Rusiye ükümetiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, bu aqta şeerniñ şimdiki başı Sergey Menâylo adına mektüpte Rusiye Federatsiyası prezidentiniñ bala aqlarından vekâletlisi Pavel Astahov bildirdi.
«Aktsiya çerçivesinde toplanılğan yük (250 tonnadan ziyade) Rusiyeniñ Fevqulâde işler nazirliginiñ otuz dörtünci kolonnası ile Donetsk ve Lugansqa 2015 senesi iyül 30-da ketirilecek», – dey Astahov.
Onıñ sözlerine köre, «LHC» sekiz biñ ve «DHC» on beş biñ birinci sınıf talebeleri içün mektep taqımlarını bütün Rusiye topladı.


text:
Donetsk Vilâyet Devlet memuriyetiniñ sağlıq saqlav departamentiniñ beyanatına köre, Slavânsk şeerinde antiterroristik ameliyat devamında 5 insan yaralandı. Bundan da ğayrı, al-azırda «Rostov-Harkov» yolunda Slavânsk ve Artemovsk şeerleri arasında silâlı çatışma devam ete. Onıñ neticesinde bir insan elâk oldı, 4 – zarar kördi.
Slavânskta acele yardım arabalarnıñ areket etüvi şimdi sıñırlıdır, amma ekimler bütün olğan imkânlarnı qullanıp, acele yardımnı köstermege ve zararlanğan insanlarnıñ hastahanelerge ketirilmesi içün areket ete.
Taraflardan qaysı birisinde zarar körgenler bar olğanı aqqında malümat al-azırda belli degil, dep bildire Radio Svoboda.
Bugün Slavânskta Ukraina havfsızlıq hızmeti yolbaşçılığında antiterroristik ameliyat olıp keçe.


text:
Anqara yaqında Rusiyede mabüs olğan Ukraina vatandaslarınıñ, hususan qırımtatarlarnıñ yañartılğan cedellerini aldı, bildire Ukrainada Türkiye elçisi Yağmur Ahmet Güldere, haber ete Azatlıq Radiosı.
"Delegatsiyalarımız, prezidentlerimiznen beraber, yuqarı seviyede ukrain delegatsiyalarınen muzakereler keçirgende, bu mevzular daima kün tertibimizdedir. Yañartılğan cedvellerni alamız, vaziyetteki soñki deñişmeler aqqında laf etemiz. Ve bu meseleni çezmek içün bütün elimizden kelgenini yapmağa tırışamız. Yaqında yañartılğan cedvellerni aldıq, olar şimdi Anqarada. Ve biz bizim qırımtatar ve ukrain dostlarımığa bu işte yardım etmekni devam etecekmiz", - dedi Güldere "İnterfaks-Ukraina" agentligine bergen intervyüsında.
Bundan ğayrı, elçi, Türkiye Qırımnıñ ilhaqını tanımağanını ve tanımaycağını qayd etti.
"Bu resmiy munasebet Türkiye prezidenti ve Mudafaa naziriniñ Kyivge ziyareti ve Ukraina tış işler naziriniñ Antalyağa ziyareti vaqtında daa bir kere qayd etildi", - dedi o.
İyün 25-inde Ukraina prezidentiniñ Ofisi, ilhaq etilgen Qırımda 94 ukrain siyasiy mabüs, olardan 70-ge yaqın qırımtatar, esir olğanını haber etti.


text:
The Economist
The Economist (Tatarça: "İqtisatçı", Urısça: "ЭkoHoMиcT") - ingliz telendä çığa torğan säyäsi, iqtisadi häm xalıqara yañalıklarğa bägışlanğan atnalıq basma. Ul "The Economist Newspaper Ltd" şirkäte tarafınnan Londonda çığarıla. 2006. yıl sannarı buençä atnalıq tirajı - 1 million nösxägä yaqın. Şulay itep, "The Economist" dönyanıñ in popular basmalar rätenä kerä.
"The Economist"nıñ maqsatı - "alğarışqa iltä torğan intellektual'lek häm täräqqiätne totqarlıy torğan samimi dorfalıq arasında bulğan köndäşlektä katnaşu". Basmada kübesença iqtisat, säyäsät, eşmäkärlek, finanslar, fän, texnologiyä häm sänğätkä qarağan yazmalarnı tabıp bula. "The Economist" dönyanıñ aldınğı qaraşlı keşeläre, liderlar arasında tirän ixtiram qazana.
Basma xezmätkärläre "The Economist"nı gäzit dip atasa da, ul atnalıq surätta, jurnal formatında çığa. 1928 yıldan birle "The Economist"nıñ xıyssäläreneñ yartısı "Financial Times" gäzite qulında. Qalğan yartısına bäysez keşelär xuca. Basma citäkçelegeneñ bäysezlege, Board of Trustees yärdämendä buldırıla.
Basmanıñ qızıqlı yağı - berniçä Fikerlär-Uylanular (Op-ed) rubrikalarınıñ buluında. Härber Fiker-Uy rubrikası aerım ber ölkägä bağışlana:
- Bagehot (Böekbritaniyä) - zamanında basmanıñ redaktorı bulıp eşlägän Walter Bagehot isemele şäxesneñ istäleğenä atalğan.
- Charlemagne (Awrupa) - Franklar imperiyäsen oeştıruçı Charlemagne patşa istäleğenä atalğan.
- Lexington (AQŞ) - Amerika Azatlığına Suğış başlanğan Lexington, Massachusetts töbäğe iseme belän atalğan.
- Buttonwood (finanslar) - zamanında Wall Street eşmäkärläre cíılırğa yaratqan buttonwood ağaçı iseme.
"The Economist" basmasın dönyada Big Mac Index`ın bastıruçı bularaq ta belälär. Bu indeks, törle illärdä satıla torğan McDonalds Big Mac`nıñ bäyälären çağıştıru yulı beläñ waluta kursın täğaenlärgä mömkinçelek birä.
Redaktorlar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- James Wilson 1843–1857
- Richard Holt Hutton 1857–1861[5]
- Walter Bagehot, 1861–1877[6]
- Daniel Conner Lathbury, 1877–1881[7]
- R. H. I. Palgrave, 1877–1883
- Edward Johnstone, 1883–1907[8]
- F. W. Hirst, 1907–1916
- Hartley Withers, 1916–1921
- Sir Walter Layton, 1922–1938
- Geoffrey Crowther, 1938–1956
- Donald Tyerman, 1956–1965
- Sir Alastair Burnet, 1965–1974
- Andrew Knight, 1974–1986
- Rupert Pennant-Rea, 1986–1993
- Bill Emmott, 1993–2006
- John Micklethwait, 2006– xäzerge köndä


text:
Sentâbrniñ 2-nde Rusiyeniñ nezaretinde olğan Aqmescit şeeriniñ Kiyev rayon mahkemesi Ukrayina istihbaratınıñ malümatına köre, Rusiye arbiyleri tarafından Herson vilâyetinde tutıp esir etilgen qırımtatar Ayder Ümerovnı 5 yıl sert apis cezasına mahküm etken.
Rusiye haber vastaları RF FSB-niñ matbuat hızmetine atfı etip, Rusiye mahkemesi Rusiyede yasaq etilgen "Noman Çelebicihan batalyonı"nıñ "azası" mahküm etilgenini bildire.
Rusiye mahsus hızmetleriniñ malümatına köre, "yarımadanıñ ğıda blokadası"nda iştirak etken 1991 senesi doğma Ukrayina vatandaşı mahküm etilgen. Rusiye FSB erkekni 2022 senesi aprel ayında "Qırımğa qanunsız şekilde kirmege tırışqanda" yaqalağanını bildire.
Rusiye Fedaral telükesizlik hızmeti mahkümniñ adını ve soyadını bildirmey, amma Rusiyeniñ Aqmescit mahkemesiniñ saytında haber etilgeni kibi, sentâbrniñ 2-ne RF Cinayet qanunnamesiniñ 208 maddesiniñ 2-nci qısmına binaen qabaatlanğan Ümerov Ayder Osmaniviçke üküm ilân etilmek kerek edi.
Ayder Ümerovğa ükümni ukrayina prokuraturası tarafından cenk adetlerini ve qanunlarını bozuvda qabaatlanğan sabıq ukrayin mahkemecisi Mihail Belousov çıqarğan.
Bu yılnıñ iyün ayında "QırımSOS" aq qoruyıcı teşkilâtı Ayder Ümerovnıñ Rusiye arbiyleri tarafından işğal etilgen Herson vilâyetinde tutıp esir etilgenini haber etken edi.
Aq qoruyıcılarnıñ malümatına köre, Rusiye Ukrayinağa qarşı büyük istilânı başlağan soñ işğal etilgen topraqlarda Rusiye quvetçileri tarafından ukrayin vatnperverleriniñ, göñülliliyerniñ, cemaat faalleriniñ, jurnalistleriniñ, ATO/OOS veteranlarınıñ tutıp esir etilüv alları sıqlaşqan.
Rusiye fevralniñ 24-nde Ukrayinağa büyük istilâ etti, amma istegenini alamadı, hususan ukrainalılarnıñ tirenüvi sebebinden Kyivni zapt etemedi.
Aprelniñ 22-nde Rusiye Ukrayinadaki «mahsus operatsiyanıñ» (anda büyük istilânı böyle adlandıralar) «ekinci fazası» vaqtında yañı planlar aqqında bildirdi. Rusiye arbiyleri işğal etilgen Qırımğa qara ayatını temin etmek ve Pridnestrovyege çıqmaq içün Donbas ve cenübiy Ukrayinanı kontrol altına almağa niyetlene.
Faqat, ğarbiy istihbaratnıñ malümatına köre, Donbasta Rusiye muvafaqiyetli sıñırlı ve Ukrayinanıñ küçlü tirenüvi sebebinden Rusiye ordusınıñ ğayıpları büyük.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Qırımda cuma künü, iyün 19-ında, afat ile yağmurlar, bazı yerlerde küçlü yel tahmin etile, aynı vaqıtta ava arareti +30 derecege qadar köterilecek.
Qırım gidrometeomerkezi haber etkeni kibi, Aqmescitte yağmur, afat, Şimal-şarqiy yel 8-13 m/s. Ava arareti gece 17-19, kündüz 28-30 derecede.
Aqyrada yağanaqlarsız. Gece şimal-sarqiy yel, kündüz şimal-ğarbiy yel 5-10 m/s. Ava arereti gece 17-19. kündüz 25-27 derecede.
Qırımnıñ cenübiy yalısında qısqa vaqıt yağmur yağacaq, kündüz bazı yerlerde sağanaqlar, afat. Şimal-şarqiy yel 8-13 m/s, kündüz afat vaqtında 20-25 m/s qadar yel. Ava arareti gece 19-21, kündüz 26-28 derecede.
Keriçte yağanaqlarsız. Şimaliy yel 5-10 m/s. ava arareti gece 18-29, kündüz 28-30 derecede.


text:
Qırımnıñ sabıq baş naziri Anatoliy Mogilev Lugansk vilâyet devlet memuriyetiniñ yolbaşçısı Gennadiy Moskalniñ 2014 senesi mart ayında yarımada işğaline olğan alâqası aqqında aytqanlarını «başından soñuna qadar yalan» dep adladı.
Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Moskalniñ Qırım ayatında yerim aqqında tüşünceleri – hastanıñ hayalları ve başından soñuna qadar yalandır. Yazıq ki, olmaycaq laflar kütleviy haber vastaları tarafından tarqalıp, izaatlarnı talap ete», – dedi o.
Mogilev dey ki, Qırım Nazirler şurasınıñ reisi vazifesinde bulunıp, «soñki kününe qadar vazifelerini becere edi».
«Moskvalniñ «Kremlde FSBden haber almaq içün Moskva ziyaretlerim aqqında» aytqanları – yalan. Üç yıldan ziyade Qırım ükümetiniñ yolbaşçısı olıp, Moskvada bir defa 2012 senesi sentâbr ayında olğan edim», – dep qayd etti o.
Mogilev Moskalge «napoleonnıñ cesaretini tınçlandırmağa» tevsiye etti.
Qırımnıñ sabıq baş naziri bildirdi ki, al-azırda çoqusı vaqıt tuvğan Artömovsk şeerinde keçire.
Gennadiy Moskval Depo neşirine bergen intervyüsında dedi ki, Anatoliy Mogilev Qırım baş naziri olıp, Rusiyeniñ Qırımnı işğal etmek niyetini bilgen edi.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
7.Sınıf Türkçe Ders Kitabı MEB (Tolga KIR) pdf indir 2022 2023 eba türkçe kitabı
2022 2023 Eğitim Öğretim yılının gelmesiyle birlikte 7.Sınıf Türkçe Ders Kitabı pdf EBA üzerinden sorgulanmaya başladı.” 2022 7. sınıf türkçe ders kitabı, 7 sınıf türkçe ders kitabı 2022 2023, 7. sınıf meb türkçe kitabı, 7. sınıf türkçe ders kitabı, 7. sınıf türkçe ders kitabı (meb), 7. sınıf türkçe ders kitabı 2022 2023, 7. sınıf türkçe ders kitabı indir, 7. Sınıf türkçe ders kitabı meb pdf, 7. sınıf türkçe ders kitabı meb yayınları pdf, 7. sınıf türkçe ders kitabı pdf eba, 7. sınıf türkçe kitabı indir, 7. sınıf türkçe meb kitabı, 7.sınıf türkçe ders kitabı eba, 7.sınıf türkçe ders kitabı indir eba, 7.sınıf türkçe ders kitabı meb yayınları, 7.sınıf türkçe ders kitabı pdf, 7.sınıf türkçe ders kitabı pdf indir meb eba, 7.sınıf türkçe kitabı, 7.sınıf türkçe kitabı meb, 7.sınıf türkçe kitabı pdf, 7.sınıf türkçe pdf indir, 7.sınıf türkçen ders kitabı, meb 7. sınıf türkçe kitabı, meb 7.sınıf türkçe ders kitabı, meb türkçe ders kitabı, türkçe 7. sınıf ders kitabı meb, türkçe 7. sınıf ders kitabı pdf, türkçe 7.sınıf ders kitabı, türkçe ders kitabı indir 7. sınıf, türkçe kitabı 7. sınıf meb, türkçe meb kitabı 7. sınıfı ” en çok aranan sorgular arasında yer aldı
Meb tarafından hazırlanan 7.sınıf meb türkçe ders kitabı indirmeyi tek tıklamayla hazır hale getirdik.
Aşağıdaki bağlantıyı tıklayarak eba girişi olmadan Google Drive ile meb türkçe ders kitabı indirebilirsiniz.
7.Sınıf Türkçe Ders Kitabı meb pdf indirmek için aşağıdaki bağlantıyı tıklayınız.
YAZARLAR
Tolga KIR
Emine Kırman
Seda Yağız


text:
Qırımda meşur tarihçı, yazıcı ve TV alıp barıcısı Oleksa Gayvoronskiyniñ «Eki qıtanñ ükümdarları» («Poveliteli dvuh materikov») kitabı ğayırdan çıqarıldı. Bunı Qaradeniz Production studiyasınıñ müdiri Elzara İslâmova öz Facebook saifesinde haber etti.
Kitapnıñ ğayırdan çıqarılması munasebetinen Aqmescitte müellifniñ oquyıcılar ile icadiy körüşüvi keçirildi.
Merasimde, çıqarılğan resimlerge baqqanda, tahminen 30-40 insan iştarak etkeni ve olarnıñ arasında qırımtatar faalleri ve jurnalistler olğanları añlaşıla.
Oleksa Gayvoronskiyniñ qayd etkenine köre, öz kitabında o oquyıcılarğa «aralarında Geraylarnıñ devleti turğan, eki qıtanıñ topraqlarında seyaat etmege» teklif ete. «Eki qıtanıñ ükümdarları» kitabında Qırım hanlığınıñ peyda oluvı ve tiklenüvi deviriniñ vaqiaları ve yarımada akimleriniñ süretleri taqdim etilgen.
«Eki qıtanıñ ükümdarları» kitabı 2010 senesi dünya yüzüni körgen edi.


text:
Xar'kovka höcümnär oyıştırıldı
Rus hawa höcümnärendä 2 keşeneñ ğomere özelde
Ukrainanıñ könçığışındağı front liniyasendä urnaşqan Xar’kov şähäre häm töbäkkä qarağan rus hawa höcümnärendä 2 keşeneñ ğomere özelde.
İlneñ ikençe zur şähäre bulğan Xar’kovka Rusiyä köçläre tarafınnan kiçä kiçtän irtänge sägät’lärgä qadär oyıştırılğan höcümnär näticäsendä şähärdäge asqorıma zur zıyan kürde.
Xar’kov xalqına kürä Rusiyäneñ hawadan höcümnäre soñğı könnärdä möhim ülçämdä arttı, şähärneñ törle rayonnarında tönlä köçle şartlaw tawışları işetelde.
Xar’kovka yaqın urnaşqan Çuguyev şähärendä kiçä kiçke sägät’lärdä oyıştırılğan höcümnärdä 2 watandaş yaqtı dön’yadan kitte, ike keşe yaralandı.


text:
Keriç keçitiniñ limanlarında, yanvar 26 künü, paromğa nevbetni 400-den ziyade maşina bekley.
Bunı Yekâne naqliyat müdirliginiñ beyanatında bildireler.
Müessiseniñ malümatına köre, «Kavkaz» ve «Krım» limanında nevbette onar yengil maşina tura. Yük yönelişlerinde: «Novorossiysk» limanında – 178 maşina, Slavânsk-na-Kubani – 100, Keriç ava limanında – 145 maşina nevbetni bekley.
«Al-azırda Keriç keçitinde ava şaraitleri güzel, yel suratı 10 m/s yete. Keçken kün devamında 1700 maşina ve 5000 yolcu avuştırıldı.
Mında şunı da qayd ettiler ki, yanvar 28-ne qadar, «Krım» iskelesiniñ tamir işleri sebebinden 06:40-15:00 saatker arasında paromlar qatnamaycaq.


text:
Mart 14-te Tataristanda Qazandaki «Admiral» alış-veriş merkezinde yüz bergen yanğın neticesinde elâk olğanlarnıñ hatırasına matem künü ilân etildi.
Soñki malümatlarğa köre, facia aqibetinde 15 insan elâk oldı, 19 kişi – virane altında qala bile. Onlarnen adam zarar kördi.
Qazannıñ Sovet rayon mahkemesi cuma künü şeerde yanğan alış-veriş merkeziniñ kiracı şirket müdirini eki ayğa apske aldı.
Güseyn Gahramanov mayıs 11-ge qadar nezaret altına alındı. Taqiqat malümatına köre, o, adamlarnı tahliye etmedi, em de yanğın qaplağan binasına malnı alacaq olğan adamlarnıñ kirmesine keder etken içki havfsızlıq hızmeti hadimleriniñ işini teşkil etmedi.
Taqiqat komiteti bildire ki, Gahramanov sorğuda bergen malümatlarına köre, 2013 senesi alış-veriş merkeziniñ teşkerüvi keçirildi, o vaqıt yanğın havfsızlığı qaideleriniñ bozuluvı qayd etilgen edi. Bu bozuvlar tüzetilmedi.


text:
Rusiyede artıq 93 koronavirus hastası bar.Bunı bazaertesi künü baş naziriniñ müavini Tatyana Golikova haber etti, bildire Azatlıq Radiosı.
Bir kün evel, resmiy malümatqa köre, Rusiyede 63 adise edi. Böylece, bir künniñ içinde koronavirus hastası 30 adamğa çoqlaştı, aman-aman bir yarım kere ziyadece oldı.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin, koronavirus infektsiyanıñ tarqalmasınen küreşmek içün Rusiye devlet şurasınıñ iş gruppasınıñ teşkil etilmesi aqqında buyruqnı imzaladı. Onı Moskova reberi Sergey Sobânin baş etecek.
Daa evel haber etilgeni kibi, Rusiyede üç yañı COVID-19 koronavirus adisesi qayd etildi. Operativ ştatınıñ malümatına köre, koronavirus Belgorod, Kaliningrad ve Moskova vilâyetleriniñ sakinlerinde tapıldı.
Martnıñ 12-sinde Dünya sağlıq teşkilâtı koronavirus pandemiyasını ilân etti.
Yañı çeşit koronavirus yuqunçı 2019 senesi dekabr ayında Qıtayda tarqalıp başladı.
2019-nCov (COVID-19) virusı büyük koronaviruslar gruppasına aittir. Bazılarda hastalıq qolay keçe, bazılarınla suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, em de yüksek sıcaq ve öksürik bar, ağır hastalarda nefes tarlığı qayd etile. Bu öldürici ola bilecek pnevmoniyağa keçe bile.


text:
Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq aktsiyasınıñ idarecisi Lenur İslâmov aytqanı kibi, Qırımğa mal, erzaq ve elektrikniñ ketirilmesi toqtatılğanından soñ, yarımadanıñ «deñiz qamaçavı» başlanır, şu cümleden Qırımnı Rusiye Federatsiyasınıñ Krasnodar diyarı ile bağlağan yekâne naqliyat arterriyası olğan Keriç keçitiniñ qamaçavı da.
Bu aqta o «Otkrıtaya Rossiya» neşirine bildirdi.
«İleri ketermiz. Ağ qamaçavı, ileride deñiz qurşavı olur, yani Qırım bütünley etraftan ayırılır. Bu sırada Keriç keçitiniñ işi de toqtatılır. Bizim bunı yapıp olamaycağımıznı tüşünmesinler», – dey İslâmov.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.
Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini – «Kahovka – Titan» tamirlediler, amma faaller onı işlettirmege bermey. Qırım qamaçavınıñ idarecisi Lenur İslâmov Rusiye tarafından siyasiy mabüslerniñ, şu cümleden qırımtatarlarnıñ azat etilmesinde israr ete.
Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil. Qırımda cuma künü Rusiyeden daa 300 generatornıñ kelmesini bekleyler. Bu afta andan endi o qadar generator ketirilgen edi.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Salqın urıs
Salqın urıs ekinshi jer-ju'zlik urıstan keyingi da'slepki jıllardın' ahmiyetli o'zgesheligi bolıp tabıladı. "Salqın urıs" tın' kelip shıg'ıwına Sovetler Soyuzı ha'm AQSh ortasındag'ı uzaq dawam etken kelispewshilikler sebep boldı. AQSh tın' Sovetler Soyuzında 1917-jıl rus revolyutsiyası na'tiyjesinde ornatılg'an bolsheviklik du'zimin diplomatiyalıq tu'rde tek g'ana 1933-jılı ta'n aldı. Ha'tteki bunnan keyinde SSSR g'a gu'man menen qarap keldi. Biraqta ekinshi jer ju'zlik urıs waqtında bul eki ma'mleket bir-biri menen awqamlas bolıp "Berlin og'ı" ma'mleketleri menen tabıslı gu'resiw ushın o'z kelispewshiligin jasırdı. Urıstan keyin olar ortasındag'ı qarama-qarsılıq jan'adan birinshi orıng'a shıqtı. AQSh du'nyanın' basqa ma'mleketleri menen o'zinin' erkinlik ten'lik ha'm demokratiya kontseptsiyasın iske asırıwg'a shaqırdı. Puxaralıq urıslar ha'm imperiyanın' qulawınan keyingi tınıshsız du'nyag'a Amerika turaqlılıqtı ornatıwg'a onı tek g'ana paraxat jol menen iske asırıwg'a umtıldı. 1929-1940 jıllardag'ı "Ullı depressiya" (Tu'skinlik) sabaqların tu'singen AQSh o'zinin' awıl xojalıq ha'm sanaat o'nimlerin emes, pu'tkil ekonomikada g'a'rezsizlik ornatıw ushın eksportqa za'ru'r bolg'an Batıs Evropa elleri o'nimlerine jan'a bazarlardı du'ziwde bajıxana tosqınlıqların qısqırtıwg'a ha'reket etti. Xalıq aralıq sawda erkinligi AQSh tın' ekonomikalıq o'siwinin' stimulı ha'm basqada AQSh penen awqamlas ma'mleketlerde turaqlılıq ha'm doslıq qatnasıqlardın' deregi sıpatında ko'zge tu'sti.
Al SSSR dın' o'z programması boldı. Ku'shli Oraylasqan Rus tariyxıy da'stu'ri, Patshashılıq hu'kimi Amerikalıq demokratiyadan ku'shli o'zgeshelendi. Klasslıq gu'res ha'm Kommunistlik idieologiyag'a tiykarlang'an qudiretli ma'mleket II jer ju'zilik urıs waqtında ha'm urıstan keyingi da'wirde de Sovetlik siyasattı dawam etti. Basqınshılıq urıs 20 mln Ruslardın' o'mirin qurban etti. Sovetler Soyuzı o'z ekonomikasın tiklewge ha'm qıyın jag'daydan shıg'ıwg'a ha'reket etti. Sovet ma'mleketi ko'binese batıs shegaralardan qa'wiplendi. Germaniyanın' basqınshılıg'ın saplastırg'annan keyin, bunday basqınshılıqtı boldırmawg'a qarar etti. Sonlıqtan Shıg'ıs Evropada Sovet ma'mleketi talap etken siyasiy rejimlerdin' ha'm jabıq shegaralardın' bolıwı talap etildi. Biraqta Amerika Qurama Shtatı urıs barasında Polsha Chexoslovakiya ha'm basqada Oraylıq ha'm shıg'ıs Evropa ma'mleketlerinin' g'a'rezsizligin ha'm suverenitetin talap etti.


text:
Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım Yuqarı mahkemesi aprel 10-nda Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir işi» figurantları Teymur Abdullayev, Uzeir Abdullayev, Ayder Saledinov, Rustem İsmailov ve Emil Cemadenovnıñ tevqifini eki ayğa uzattı. Bunı Qırım.Aqiqatqa qabaatlanğanlardan biriniñ advokatı Sergey Legostov bildirdi.
Legostov: «Er biriniñ mahkemesi ayrı-ayrı yapıldı. Men Uzeir Abdullayevni qorçaladım. Oña eki ayğa – 2018 senesi iyün 11-ge qadar uzattılar. Qalğanlarğa da, mence, aynen böyle yaptılar», – dedi.
«Qırım birdemligi» birleşmesi, bu işniñ figurantlarına tevqifniñ uzatılmasını advokat Ayder Azamatov tasdiqlay, dep yaza.
Fevralniñ başında Rusiye mahkemesi Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir işi» figurantlarını aprelniñ başına qadar tevqif etilgen alda qaldırdı.
2016 senesi oktâbr 12-de Qırımdaki beş musulman qorantası tintildi. Tintüvlerniñ neticesinde Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenlerinde qabaatlanğan beş qırımtatar: Rustem İsmailov, Uzeir Abdullayev, Teymur Abdullayev, Emil Cemadenov ve Ayder Saledinov yaqalandı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara siyasiy İslâm teşkilâtınıñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletlerini bir İslam hilâfeti içinde birleştirüvde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarnıñ qullanıluvını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. 2003 senesinde Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi «Hizb ut-Tahrir»ni «terroristik» olaraq tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetip, yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ qorçalayıcıları, taqipniñ diniy alâmetine köre yapılğanını tüşüneler. Advokatlar, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenler esasen qırımtatarlar ve olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleri olğanını qayd eteler. Halqara uquq, işğal etilgen territoriyada işğalci devletniñ qanunlarını tatbiq etmekni yasaq ete.


text:
Türkiyede aprel 16 künü anayasa referendumı ötkerileceginden bir qaç kün ögüne Kyivde ekspertler rey berüv neticesi ukrain-türk munasibetlerine nasıl tesir etmek mümkün olğanını muzakere etecekler. Qırım.Aqıqat muhbiri, munaqaşada Qırım mevzusı da köterilecegini bildire.
«Ukrainskaya prizma» ve Ukrainada Friedrich Ebert adına fondınıñ temsilciligi tarafından teşkil etilgen «Ukraina – Türkiye işbirliginiñ hususları: qıymetler ve milliy menfaatlar arasında» mevzusında nevbetteki ekspertler munaqaşasınıñ raundında bu aqta söz ketecek.
Ekspertler zamanımızda ukrain-türk dialogını, Türkiyede olacaq referendum ve devletniñ halqara körünüşinde onıñ neticesi, Ankara ve Moskva arasındaki ilân etilgen stratejik işbirligi ve Türkiyeniñ Avropa Birliginen añlaşılmamazlığı terenleşkeni yanında iqtisadiyat ve telükesizlik saasında, Ukraina ve Türkiye arasında serbest ticaret bölgesi boyunca Ukraina ve Türkiye arasında qurulması mümkün olğan işbirlik muzakere etilecek.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Kremlge tabi olğan Aqyar akimiyeti Rus knâzi Grigoriy Potömkinniñ abidesi içün yer sayladı. İyülniñ 13-nde qabul etilgen qararğa binaen, eykel Artbuhta civarında yerleştirilecektir.
Akimiyetniñ matbuat hızmeti bildirdi ki, «Rusiyeniñ birligi» eykeli içün de yer seçildi. O Katernaya soqağı yanında yerleştirilecektir.
«Aqyar Akimiyetiniñ mimarlıq ve sanat keñeşiniñ toplaşuvında 2017 senesi iyülniñ 4-nde qabul etilgen №6 protokol ile Potömkin eykeli içün yer olaraq – Toplar körfeziniñ (Artbuhta) töpesi ve Mayakovskiy soqağı arasında, evelki «İvuşka» oyun meydançığınıñ yerini teklif etmek qarar alındı. Ekinci qarar – «Rusiyeniñ birligi» eykeliniñ yeri olaraq Katernaya soqağınıñ civarındaki yerni tasdiqlamaq», – degen Aleksand Molojavenko. Moskvağa tabi olğan Mimarcılıq ve şeer quruv departamenti müdiriniñ aytqan bu sözlerini RİA Novostsi Krım derc ete.
Agentlikniñ malümatına köre, eki eykel bir hatıra kömpleksiniñ parçası olacaq, o Katernaya soqağı ve Artbuhta arasına – Hrustalnıy (Büllür) burunında qurulacaqtır. «Rusiyeniñ birligi» eykelini Rusiyede 1920-ci seneleri yüz bergen Vatandaşlıq cenkiniñ hatırası olaraq tiklemege teklif etile.


text:
Qazaqstan Auğanstanmen tauar aynalımın wlğaytuğa müddeli. "Mwnı sauda jäne integraciya ministri Baqıt Swltanov ayttı" dep jazdı osı ministrliktiñ baspasöz qızmetine silteme jasağan Ortalıq Aziya jañalıqtar qızmeti.
Auğan ükimetimen Kabulda kezdesken Swltanov "Qazaqstan azıq-tülik, mwnayhimiya, metallurgiya, jeñil önerkäsip pen mäşine jasau, ağaş öñdeu salaları boyınşa Auğanstanğa qwnı 360 million dollarğa jetetin 45 tauar eksporttaytının" aytqan.
Sauda jäne integraciya ministrliginiñ baspasöz qızmeti taratqan aqparatqa qarağanda, Qazaqstan Auğanstannan jemis-jidek satıp aluğa äzir.
Qazaqstan Auğanstanğa wn men biday jetkizetin negizgi el. Qazaqstan wnınıñ jartısınan astamı jäne bidayınıñ 10 payızdan astamı auğan bazarına bağıttalğan.
Swltanov Qazaqstan-Auğanstan biznes-forumına qatısıp, Auğanstanğa wn önimderi men özge de azıq-tülik jetkizu jöninde memorandumğa qol qoyğan.
Baspasöz qızmetiniñ mälimetine qarağanda, 2021 jıldıñ qañtar-qazan ayları arasında Qazaqstan men Auğanstan arasındağı tauar aynalımı 345,9 mln dollarğa jetken, biraq bwl bir jıl bwrınğı osı kezeñdegi körsetkişten ($477,1 mln) 27,5 payızğa az.
Qazaqstan ükimeti ökilderiniñ 2021 jılı tamızda bilikke küşpen kelgen "Taliban" ökilderimen kezdesip otırğanı birinşi ret emes.
Bwl jolı ministr Baqıt Swltanov prem'er-ministrdiñ orınbasarı Abdolla Salam Hanafimen, sırtqı ister ministri Ämir Han Mwttaqimen, sauda jäne önerkäsip ministri mindetin atqaruşı Nwriddin Äzizimen kezdesken.
Swltanovtıñ sözinşe, Qazaqstan Auğanstanğa qwnı 1,9 million dollarğa bağalanatın däri-därmek, bes mıñ tonna wn men azıq- tülikti gumanitarlıq kömek retinde bergen.
Birer kün bwrın Azattıq tilşisimen söylesken auğan qazaqtarı tälipter bilikke kelgeli köptegen dükender jabılıp, 1200 auğani twratın bir qap wn (şamamen 5100 teñge) 3200 auğaniğa qımbattağanın (13700 teñge) aytqan.
Auğanstannıñ sırtqı ister ministri Ämir Han Mwttaqimen 26 qırküyekte Qazaqstannıñ Auğanstandağı elşisi Älimhan Esengeldiev kezdesken. Jergilikti BAQ mwnı Qazaqstan ökiliniñ "Taliban" qozğalısınıñ müşesimen joğarı deñgeyde alğaş kezdesui dep sipattağan. Alayda Qazaqstan sırtqı ister ministri taratqan habarda terror wyımnıñ atı atalmağan, Mwttaqidi "Auğanstan uaqıtşa ükimeti sırtqı ister ministriniñ mindetin atqaruşı" dep jazğan.
Halıqaralıq qauımdastıq "Taliban" qozğalısı Auğanstan biligin qolğa alğan soñ auğan ükimetin moyındau, ne moyındamau degen dilemma aldında twr. Sarapşılar Ortalıq Aziya elderi özderiniñ ekonomikalıq müddesi üşin täliptermen ıntımaqtasadı dep topşılaydı.
9 qırküyekte Qazaqstan prezidenti "Qazaqstannıñ Auğanstanmen iskerlik qatınastarğa dayın" ekenin aytqan. Şanhay ıntımaqtastıq wyımınıñ 17 qırküyekte Duşanbede ötken sammitinde Toqaev "Auğanstannıñ jaña biligimen beyformaldı dialogtı" qoldaytının bildirgen.


text:
Kremlin kontrolü astındaki Qırım Yuqarı mahkemeside oktâbr 27 künü «Hizb ut-Tahrirde» iştirak etkenlerinde qabaatlanğan beş qırımtatarınıñ apis etilmesine qarşı itirazlar baqılacaq. Bunı Facebookta advokat Emil Kurbedinov bildirdi.
«27 oktâbrde saat 13-te Qırım cumhuriyetiniñ Yuqarı mahkemesinde «Hizb ut-Tahrir» işi boyunca Aqmescitte apis etilgen beş qırımtatarı boyunca itiraz şikâyetleri baqılacaq», – dep yazdı advokat.
Oktâbr 12-de Qırımda beş musulman qorantasınıñ evinde tintüv keçirildi. Beş qırımtatarı Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenleri qabaatınen yaqalandı: Rustem İsmailov, Abdullayev Uzair, Abdullayev Teymur, Cemadinov Emil, Saledinov Ayder.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımdaki Taqiqat komiteti Aqmescitteki Pavlenko soqağında yerleşken «Krımçanka» lombard hadimniñ öldürüvi boyunca cinaiy iş açtı. Bu aqqında «Krıminform» saytı «Qırım Cumhuriyeti boyunca Rusiye Taqiqat komitetiniñ Baş taqiqat idaresiniñ» resmiy vekili Yevgeniya Belikovanıñ aytqanlarına esaslanıp bildire.
«Cinaiy iş Rusiye Federatsiyası Cinaiy kodeksiniñ 105-inci maddesi 1-inci qısmı (öldürüv) boyunca açıldı», – dep bildirdi Belikova. Onıñ malümatına köre, al-zaırda cinayetçilerniñ şahsiyetleri belgilene.
SKR «Qırım idaresiniñ» vekili bildirdi ki, lombard hadimini cumaertesi künü atıp öldürdiler. Müessiseden para ve qıymetli şeylerni çıqardılar.


text:
İtaliyaneñ iñ zur külendä qorılıq
Garda küle bıyıl qorılıq belän köräşä
İtaliyaneñ möhim turistik urınnarınnan bulğan Garda küle bıyıl qorılıq belän köräşä.
Kül buyına kilüçe turistlar ütkän yıllarda kürmägän manzaralar belän oçraşa.
Küldä urnaşqan Sirmione yarımutrawı tirä-yağındağı qıyalar su däräcäseneñ kimüe belän päyda buldı.
Aylar buyı yawım-töşem küzätelmägän Tön’yaq İtaliyada qar bıyıl 70%ka äz yawdı. Bu wazğıyät’ yılğalarnıñ qoruına säbäpçe bularaq igençelek häm industriyağa täêsir itte.
Şaqtıy Awrupa ile bu cäyne su qullanunı çiklärgä täşwik itä.
Bäyläneşle xäbärlär
Blinken Rusiyäne atom-töş qoralı turında kisätte
“Atom-töş qoralları turında şapırınuların tuqtatuları öçen Rusiyägä şäxsi bularaq ta, xalıq aldında da ğayät’ açıq belderdek,”-dide ul
Greśiya Ägäydäge provokaśiyälären däwam itä
İke Greśiya desant köymäse xärbi bulmağan statustağı utrawlarğa xäräkät itte
Olaf Şol’ś koronavirus êläkterde
Şol’ś 24nçe-25nçe sentyabr’ könnärendä Soğud Ğaräbstanı, Berläşkän Ğaräp Ämirlekläre häm Katarğa säfär yasağan ide


text:
Aqmeçit (Çernomorskiy) rayon şurasınıñ rusiyeli deputatları yañı şeer başını tayinleycek ola. Qırımnıñ rusiyeli ükümetiniñ saytında bunıñ aqqında Qırım başınıñ buyruğı derc etildi.
Aqmeçit (Çernomorskiy) rayon şurasınıñ başını tayin etmek içün yarış komissiyası teşkil etildi. Bu komissiyağa baş naziriniñ müavini Yuliya Jukova ve ükümetniñ daa üç memuri kirgen.
"Krıminform" haber etkeni kibi, tayinlev fevralniñ 12-sinde yapılacaq.
Rusiye nezaretindeki Aqmeçit (Çernomorskiy) rayonınıñ memuriyet evelki başı Lüdmila Gluşko, dekabrniñ 10-unda yol qazasında elâk oldı.
Lüdmila Gluşkonı rayon memuriyetiniñ başı olaraq 2019 senesi oktâbr 29-ında ğayrıdan tayinlegen ediler. Qırım olhaqından evel o, "Krasnoyarskiy" quş sovhozında çalışa edi. 2016 senesinden başlap, Aqmeçit rayonınıñ başı olaraq çalışa edi.


text:
Rusiye akimiyeti ilhaq etilgen Qırımda bir kilseni istisna etip, insanlarnı diniy esasta taqip ete, dep saya Qırım uquqimaye gruppasınıñ mütehassısı Aleksandr Sedov. Bu fikirinen o martnıñ 23-nde Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde paylâştı.
«Qırımda adalet seçici olaraq qullanıla: normalar Moskva Patriarhatınıñ Rus provoslav kilsesi ve Ukrain provoslav kilsesine alâqadar etmey. Yalıñız provoslav dinini kütkenlerniñ is-duyğuları aqaretlengen vaqıtta teşkerüvler yapıla. Eger böyle formulalar başqa diniy gruppağa nisbeten qullanılğan olsa, onı kimse taqip etmey, yani men duşmanlıq meselesini közde tutam. Kerçek, Qırımnıñ rusiyeli ükümeti böyle beyanatlar yapa. Aslında, aşalavlar Rus provoslav kilsesiniñ menfaatına yapıla», – dep qayd ete uquimayecisi.
Daa evel Qırım uquqimaye gruppasınıñ vekilleri «Qırımda din ve itiqad serbestligi» esabatını taqdim etken edi. Vesiqada, Rusiye ilhaq etken yarımdada 4 yıl içinde insan aqları bozıluvınen bağlı malümat taqdim etilmekte. Mühehassıslar, Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti sistematik olaraq din kütketlerniñ serbestligini boza degen hulâsağa keldi.
Qırım uquqimaye gruppasınıñ yolbaşçısı Olga Skripnik, Qırımda esasen musulmanlar ve Kyiv Patriarhatına bağlı kilsege qatnağanlar aşalanğanını qayd ete.


text:
Poroşenko ”Siziñ aqqıñızda iç bir vaqıt unutmaymız ve sizni azat etmek içün er kün çalışamız”
Prezident Petro Poroşenko Ukraina devletimizniñ işğal etilgen topraqlarında yaşamağa mecbur olğan ukrainalılar aqqında er vaqıt hatırlağanını, olarnı azat etmek içün faaliyetini devam etkenini bildirdi.
”Ukraina quvetlendi, Ukraina öz küçlerinde eminligini numayış etti. Birdemlik Kününde biz Ukraina sıñırları içerisinde, amma vaqtınca işğal etilgen Qırım topraqlarında, Lugansk ve Donetsk vilâyetleriniñ işğal etilgen parçalarında yaşağan semetdeşlerimizge can-göñülden muracaat etemiz. Siziñ aqqıñızda biz iç bir vaqıt unutmaymız. Sizni duşman boyundırığından azat etmek içün biz er kün çalışamız”, – Ukraina Birdemlik künü ve Ukraina Halq Cumhuriyeti ile Garbiy Ukraina Halq Cumhuriyeti arasında birleşüv aqqında añlaşma imzalanmasınıñ 100-yıllığına bağışlanıp keçirilgen tedbirdeki çıqışında dep qayd etti devletimizniñ Başlığı.
Bu maqsatqa irişmemiz içün öz ukrain birligimizni, birdemligimizni epimiz qorçalap quvetleştirmelimiz”, – dep qayd etti Petro Poroşenko. ”Onıñ içün er kes Ukraina bir devlet tili ile unitar devlet olğanını añlamalı – Ukraina Esas qanunında da böyle yazılğandır. İç bir türlü federatsiyalar ve mahsus statuslar olmaycaq. Yekâne mustaqil birdemli Ukraina”, – dep ilân etti Prezident.
Devletimizniñ Başlığı Ukraina mustaqil olğanına Kreml razı olmağanını hatırlattı. ”Mustaqilligimiz ilân etilüviniñ ilk künlerinden başlap, Rusiye imperiyasını ğayrıdan tiklemege tırıştılar. Şimdiki tecribemizni esapqa alıp, bunı Ukrainağa qarşı gibrid cenkiniñ başlanuvı olaraq adlandırmağa mümkün. Ukrainanı haritalarda bölgen, devletimizni rus tilli ve ukraina tilli qısımlarına bölgen ukrain siyasetçiler duşmannıñ yardımcıları oldılar. Ordumıznıñ viran etilüvine pervasız baqtılar, iqtisadiyatımıznı yıpratıcı gaz añlaşmalarınen boğmağa yardım ettiler”, – dep qayd etti o.
Prezident aytqanına köre, 2014 senesi Ukraina öz serbestliğini ve mustaqilligini quvetleştirmege başlağan soñ, Avropa Birligi ile NATO-ğa yolunı tutqan soñ kerçek açıq-aydın oldı. ”Bizni bu yoldan saptırmaq içün Moskova Qırımnı işğal etti ve Ukrainanıñ qolay yutulması içün bizni parçalamağa tırıştı. Biz kene de mustaqilligimizni ve birdemligimizni ğayıp etüv telükesine rast keldik”, – dep ayttı Prezident.
”Amma büyük qurbanlar esabına, ukrain halqınıñ qocaman ğayretleri vastasınen biz bu telükeni yeñdik. ”Terroristler, rusiye askerleri ve muntazam rusiye ordusı ile qattı küreşip, biz duşmannı toqtattıq. Şiarımız ise ”Yekâne devlet” edi”, – dep yekünledi Petro Poroşenko.
MENBA : UKRAİNA PREZİDENTİNİÑ QIRIM MUHTAR CUMHURİYETİNDEKİ TEMSİLCİLİGİ


text:
Tünevin Qırımda 337 koronavirus hastası qayd etildi. Bu aqta Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksönov haber etti.
«Hasta olğanlarnıñ umumiy sayısından 293 hasta tibbiy yardım içün muracaat etkende qayd etildi, 40 kişi daa evel qayd etilgen hastalarnen alâqada oldı, 4 kişi çetelden keldi», – dep bildire Aksönov.
Aksönovnıñ malümatına köre, bir künde 17 insan tüzelgen.
Qırım ve Aqyardaki Rospotrebnadzor idaresiniñ yolbaşçısı Natalya Penkovskayayarımadada koronavirus hastalarınıñ sayısı arta, dep bildirgen edi.
Qırımnıñ sağlıq naziri Aleksandr Ostapenkonıñ malümatına köre, Qırımnıñ tibbiy müessiselerinde 2 810 hasta yeri bar. Keçken afta 585 koronavirus hastası hastahanege alındı, Qırımda 224 hastanıñ alı ağır ve pek ağır.
Sergey Aksenov yarımadada yañı lockdown ilân etilmesi mümkün, dep qorqa.
Rusiye nezareti astındaki Qırım ve Aqyar akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.
COVID-19 koronavirus yuqunçı
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Martnıñ 25-nde saba dünyada koronavirusnen hastalanğanlarnıñ sayısı aman-aman 423 biñ kişi oldı. Bu aqta Johns Hopkins universiteti yanındaki Tedqiqatlar merkeziniñ malümatında aytıla. 18915 insan COVID-19 hastalığından can berdi, 108 573 kişi tüzeldi, dep bildire Azatlıq Radiosı.
Dünya sağlıq teşkilâtınıñ tahminlerine köre, yuqunç tez tarqalğan ve dünyanıñ eñ büyük yuqunç merkezi ola bilecek ABDde 600 insan can berdi, aman-aman 50 biñ hasta qayd etildi.
Pentagon, ABDde qırğınlıq kesen-kes bir qaç ay devam etecek, iyün-iyül aylarında normal yaşayışqa qayta bilecekler, dep tüşüne. Şimdilik eñ çoq ölüm İtaliyada qayd etildi – 6820, 69176 hasta resmiy şekilde qayd etildi.
Qıtaynıñ Hubey vilâyetinde sıñırlav tedbirleri yımşatıla, salı künü sağlam insanlarğa vilâyetni terk etmege izin berildi. Qırğınlıqtan eñ büyük zarar körgen Yuhan şeerinde karantin qaideleri aprelniñ 8-nden başlap yımşatılacaq. Qıtayda hastalanğan 81171 insandan 3277-si can berdi.
İspaniyada hastalanğan aman-aman 40 biñ insandan 2700-ü öldi. İranda 1934 kişi öldi, 24811 insan hastalandı. Frenkistanda 1100 insan can berdi, 22300 kişi hastalandı.
Ukrainada martnıñ 24-nde 97 COVID-19 hastası qayd etildi. Üç kişi can berdi, bir insan tüzeldi.
Rusiyede martnıñ 24-nde aqşam 495 koronavirus hastası tasdıqlandı.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Sentâbr 7-de Lvovdaki Vinniki şeerinde Qırımtatar medeniyetiniñ festivali açıla. Tedbir teşkilâtçıları Vinniki şeeriniñ Tarihiy-ülkeşınas müzeyi ve Lvov şeeriniñ qırımtatar cemiyeti olalar.
Festival «Belli olmağan Qırım» sergisinen başlanacaq. Mında qırımtatar ressam, quyumcı, kilim toquyıcı ve diger ustalarınıñ işleri taqdim etilecek.
Festival programması çerçivesinde qırımtatar ustalarınıñ ananeviy eserleri kösterilecek ve satılacaq. Bundan ğayrı, altın ve yipek nağışları, «tatar işleme» usulı, çolmekçilik boyunca ustalar dersleri ötkerilecek. Festival musafirleri «Közaydın» studiyasınıñ azaları tarafından qırımtatar halq masalları esasında azırlanğan animatsion filmler numayış etilecek.
Meşur yırcı ve çalğıcılar qırımtatar halqınıñ yır sanatınen tanış etecekler. Programmanıñ soñunda ise er kes qırımtatarlarnıñ sevimli yemeklerinden biri «Tataraşnı» pişirip, onıñ dadını baqacaq.
Festival adet üzre «Horan» oyunınen yekünlenecek.