c: application/epub+zip

text:
Bul xattı elshi Pavel İysanın' Xosh Xabarı sebepli qamaqta bolg'an waqtında Efes qalasındag'ı iseniwshi ja'ma'a'tke jazg'an edi.
Efes qalası Aziya u'lkesinin' (ha'zirgi Tu'rkiyanın' qubla-batıs bo'legi) paytaxtı bolg'an edi. O'zinde jaylasqan hayal quday Artemidanın' ibadatxanası sebepli, Efes qalası pu'tkil du'nyag'a belgili edi.
Pavel bul qalada u'sh jıl jasap, Qudayg'a xızmet etti. Onın' xızmeti arqalı ko'p adamlar sıyqırshılıq gu'nasınan qutqarılıp, sol jerde iseniwshi ja'ma'a't payda boldı. Usı ja'ma'a't arqalı Qudaydın' Xosh Xabarı pu'tkil Aziya u'lkesine tarqatıldı.
Pavel bul xatı arqalı Qudaydın' adamlardı qutqarıw jobasın ha'm Onın' sırın ashıp ko'rsetedi. Quday barlıq adamlardı Masix arqalı O'zi menen jarastırg'anı ha'm usı adamlardı Masixtın' denesi, yag'nıy iseniwshiler ja'ma'a'ti qılıp birlestirgeni haqqında jazadı. Xatta iseniwshiler bul du'nyada nurg'a tiyisli adamlar sıpatında jasaw kerekligi haqqında, erli-zayıplılar, ata-analar ha'm balalar, xojayınlar ha'm qullar arasındag'ı qatnas haqqında so'z boladı. Ja'ne de, ruwxıy urısta iseniwshi qalay jen'iske erisetug'ını haqqında da aytıladı.
11Qudaydın' qa'lewi menen Masix* İysanın' elshisi bolg'an men, Pavelden, Masix İysag'a sadıq bolg'an Efes qalasındag'ı iseniwshilerge* sa'lem! 2A'kemiz Quday ha'm İyemiz İysa Masix sizlerge miyrim ha'm tınıshlıq bersin!
3İyemiz İysa Masixtın' A'kesi – Qudayg'a alg'ıs-maqtawlar bolsın! Ol bizlerdi Masix arqalı aspandag'ı ha'r tu'rli ruwxıy jarılqaw menen jarılqadı+. 4Quday O'zinin' aldında muxaddes ha'm minsiz bolıwımız ushın, Masix penen qatnasta bolg'an bizlerdi du'nya jaratılmastan burın tan'lap aldı. Quday bizlerdi su'yip,+ 5İysa Masix arqalı O'zinin' balaları qılıp asırap alıw ushın, aldın ala belgiledi. Bul Onın' a'jayıp qa'lewi boyınsha boldı+. 6Solay etip, su'yikli Ulı arqalı bizlerge sıyg'a bergen ullı miyrimi sebepli O'zine alg'ıs aytıwımız ushın, Quday usılay isledi.
7Masix penen qatnasta bolg'an bizler Onın' qanı arqalı qutqarıldıq, yag'nıy Qudaydın' bay miyrimi boyınsha gu'nalarımız keshirildi+. 8Quday bul bay miyrimin pu'tkil aqıl-danalıq penen u'stilerimizge jawdırıp, 9O'z erkinin' sırın bizlerge ashıp berdi. Bul Onın' Masix arqalı jobalastırg'an a'jayıp maqseti boyınsha boldı+. 10Belgilengen waqıt bolg'anda a'melge asatug'ın Qudaydın' jobası – jerdegilerdin' ha'm aspandag'ılardın' ha'mmesin Masixtın' basshılıg'ında birlestiriwden ibarat+.
11Ha'mme na'rseni O'z qa'lewi menen iske asıratug'ın Qudaydın' erki boyınsha bizler aldın ala belgilenip, Masix arqalı tan'lap alındıq. 12Bul Masixqa bastan-aq u'mit etken bizlerdin' ullı Qudaydı alg'ıslawımız ushın boldı. 13Haqıyqat so'zin, yag'nıy qutqarılıw haqqında Xosh Xabardı esitip, Masixqa isengenin'izde, sizler de wa'de etilgen Muxaddes Ruwx* penen mo'rlenip, Qudayg'a tiyisli boldın'lar+. 14Qudayg'a tiyisli bolg'an bizlerdin' tolıq qutqarılıwımızg'a deyin bul Muxaddes Ruwx – Qudaydın' bizlerge wa'de etken miyrasının' girewi. Bulardın' ha'mmesi bizlerdin' ullı Qudaydı alg'ıslawımız ushın boldı.
15Sonlıqtan İyemiz İysag'a degen isenimin'iz ha'm pu'tkil iseniwshilerge* degen su'yispenshiligin'iz haqqında esitkenimnen beri,+ 16men sizler ushın tınbastan shu'kirlik etemen. Ja'ne de, duwa etkenimde, sizlerdi ba'rqulla tilge alaman. 17İyemiz İysa Masixtın' Qudayı, dan'q-saltanatqa iye A'ke O'zin biliwin'iz ushın, sizlerge danalıq ha'm ayan beriwshi Muxaddes Ruwxın bersin dep, Qudaydan sorap atırman. 18Qudaydın' shaqırıg'ınan payda bolg'an u'mitti ha'm Onın' iseniwshilerge* bergen ullı miyrasının' qanshelli bay ekenin biliwin'iz ushın, ju'reklerin'izdin' ko'zleri ashılsın dep, duwa etip atırman+. 19Ja'ne de, İysag'a isengen bizlerde u'lken qu'diret penen ha'reket etken Qudaydın' ku'shinin' qanshelli ullı ekenin sizler bilsin dep te, duwa etip atırman. 20Quday usı ku'sh penen Masixta ha'reket etip, Onı o'limnen qayta tiriltti ha'm aspanda O'zinin' on' jag'ına otırg'ızdı+. 21Quday Masixtı barlıq ha'kimshilik ha'm biylikten, pu'tkil qu'diret ha'm hu'kimdarlıqtan, tek usı zamanda emes, al keleshek da'wirde de atalatug'ın ha'mme atlardan joqarı qoydı+. 22Ha'mme na'rseni Og'an boysındırıp, bag'ındırdı. Onı pu'tkil barlıqtın' u'stinen qoyıp, iseniwshiler ja'ma'a'tinin' bası qıldı+. 23İseniwshiler ja'ma'a'ti Masixtın' denesi bolıp, pu'tkil barlıqtı toltırıp turg'an Masixtın' tolılıg'ına iye+.
21Sizler bir waqıtları ayıp ha'm gu'naların'ız sebepli o'li edin'ler+. 2Sonda sizler bul du'nyanın' a'deti boyınsha, hawada hu'kimdarlıq etiwshi ha'kim – shaytang'a, yag'nıy ha'zir Qudayg'a qulaq aspaytug'ın adamlarda ha'reket etiwshi ruwxqa boysınıp jasaytug'ın edin'ler+. 3Bir waqıtları bizlerdin' ha'mmemiz de usınday adamlardın' arasında o'z gu'nakar ta'biyatımız boyınsha jasadıq. Denemizdin' ha'm oy-niyetimizdin' jaman qa'lewlerin orınladıq. Sol sebepten basqalar sıyaqlı bizler de ta'biyatımız boyınsha Qudaydın' g'a'zebine ılayıqlı adamlar edik+.
4Biraq, miyrim-sha'pa'a'tke bay bolg'an Quday bizlerdi sonshelli su'ygenlikten,+ 5gu'nalarımız sebepli o'li bolsaq ta, bizlerdi Masix penen birge tiriltti. Sizler Onın' miyrimi menen qutqarıldın'ız+. 6Bizler Masix İysa menen qatnasta bolg'anlıqtan, Quday bizlerdi Masix penen birge tiriltip, Onın' menen birge Aspan Patshalıg'ında* otırg'ızdı+. 7Quday Masix İysa arqalı bizlerge rehim etip, O'z miyriminin' sheksiz baylıg'ın keleshek da'wirlerde ko'rsetiw ushın usılay isledi. 8Sizler isenimin'iz arqalı Qudaydın' miyrimi menen qutqarıldın'ız. Bul sizlerdin' jetiskenligin'iz emes, al Qudaydın' sıyı bolg'anlıqtan,+ 9hesh kim islerim sebepli qutqarılg'anman dep, maqtana almaydı+. 10Sebebi bizler Qudaydın' do'retpesimiz. O'zi aldın ala tayarlag'an jaqsı islerin islep jasawımız ushın, Ol bizlerdi Masix İysa arqalı jarattı+.
11Sonlıqtan mınalardı eske tu'sirin'ler: sizler bir waqıtları butqa tabınıwshı millet adamı bolıp tuwılıp, denesindegi eti qol menen kesilip su'nnet etilgen yahudiyler ta'repinen «su'nnetsizler» dep atalatug'ın edin'iz+. 12Ol waqıtları sizler Masix penen baylanısı joq, İzrail xalqına jat ha'm Qudaydın' olarg'a bergen wa'desinin' Kelisiminen biynesip adamlar edin'ler. Bul du'nyada u'mitsiz ha'm qudaysız bolıp jasadın'lar+. 13Biraq burın Qudaydan uzaq bolg'an sizler endi Masix İysa menen qatnas jasap, Masixtın' qanı arqalı Qudayg'a jaqın boldın'lar+.
14O'ytkeni Masixtın' O'zi – yahudiyler menen basqa milletlerdi birlestirgen bizin' jarastırıwshımız. Ol O'z denesin qurban etip, aradag'ı ayırıp turg'an diywaldı, yag'nıy dushpanlıqtı joq qıldı+. 15Yahudiyler menen basqa milletlerden O'zi menen baylanısta bolatug'ın bir jan'a xalıqtı jaratıw maqsetinde, Ol buyrıq ha'm qag'ıydalardan ibarat bolg'an yahudiylerdin' nızamın biykar etti. Bunı tınıshlıqtı ornatıp,+ 16dushpanlıqtı joq qılg'an atanaq ag'ash arqalı ekewin bir jan'a xalıq* qılıp, Quday menen jarastırıw ushın isledi+. 17Masix kelip, Qudaydan uzaq bolg'an sizlerge ha'm Qudayg'a jaqın bolg'an yahudiylerge tınıshlıq Xosh Xabarın ja'riyaladı+. 18Ol arqalı bizler ha'mmemiz bir Muxaddes Ruwx penen A'kemiz Qudaydın' aldına bara alamız. 19Solay etip, endi sizler jat ha'm shet jerli adam emessizler, al muxaddeslerge watanlas, Qudaydın' shan'arag'ının' ag'zalarısız+. 20Sizler elshiler ha'm payg'ambarlar salg'an tırnaq tas u'stine qalandın'lar. Al imarattın' mu'yeshinin' tiykarg'ı tası – Masix İysanın' O'zi boladı+. 21Onda pu'tkil imarat quralıp, İyemizge tiyisli bir muxaddes İbadatxana bolıw ushın o'sip baradı+. 22Masix penen qatnasta bolg'an sizler de Quday Muxaddes Ruwxı arqalı jasaytug'ın ma'kan bolıwın'ız ushın, ha'mmen'iz birlikte quralıp barasızlar+.
31Sol sebepten men, Pavel, basqa milletlerden bolg'an sizler ushın, Masix İysanın' tutqını boldım+. 2Sizler ushın Qudaydın' O'z miyrimi menen mag'an bergen bul xızmeti haqqında, a'lbette, esitkensizler+. 3Joqarıda qısqasha jazıp o'tkenimdey, Quday mag'an O'z sırın ayan arqalı bildirdi+. 4Bul xattı oqıg'anın'ızda, Masixtın' sırın qalay tu'singenimdi bilip alıwın'ız mu'mkin. 5Adamzattın' a'welgi a'wladlarınan qupıya tutılıp, endi Qudaydın' muxaddes elshilerine ha'm payg'ambarlarg'a Muxaddes Ruwx arqalı ashıp berilgen bul sır mınadan ibarat: 6basqa milletler de yahudiyler menen birge miyrasqa sherik ha'm bir denenin' ag'zaları. Olar Xosh Xabar arqalı Masix İysa sebepli berilgen wa'dege de sherik+.
7Qudaydın' ha'reket etetug'ın qu'direti menen, mag'an berilgen miyriminin' sıyı arqalı men Xosh Xabardı ja'riyalaw ushın xızmetke tayınlandım+. 8Men barlıq iseniwshiler* ishinde en' arzımag'anı bolsam da, basqa milletlerge Masixtın' sheksiz baylıg'ı haqqında ja'riyalaw ushın, Quday mag'an usı miyrimin berdi+. 9Ja'ne de, ha'mme na'rseni jaratqan Quday O'zinde a'welden-aq saqlang'an sırlı jobasın ha'mmege ashıp beriw ushın da, mag'an usı miyrimin berdi+. 10Solay etip, Qudaydın' maqseti – iseniwshiler ja'ma'a'ti arqalı aspandag'ı ha'kimshiliklerge ha'm biyliklerge O'zinin' ko'p qırlı aqıl-danalıg'ın ha'zir ma'lim etiw+. 11Quday usı ma'n'gilik maqsetin İyemiz Masix İysa arqalı a'melge asırdı. 12Bizler Masix penen qatnasta bolıp, Og'an degen isenimimiz arqalı Qudayg'a batırlıq ha'm tolıq isenim menen jaqınlasa alamız+. 13Sonlıqtan sizler ushın shekken azaplarım sebepli qayg'ırmawın'ızdı o'tinish etemen. Men shekken bul azaplar sizlerge ullılıq alıp keledi+.
14Sol sebepten men aspandag'ı A'kemizdin' aldında dize bu'gip, duwa etemen. 15Ol aspandag'ı ha'm jer ju'zindegi ha'r qanday milletke at bergen. 16Quday O'z ullılıg'ının' baylıg'ı boyınsha ishki du'nyan'ızdı bekkemlew ushın, O'z Ruwxı arqalı sizlerge ku'sh-quwat bersin+. 17İsenimin'iz arqalı Masix ju'reklerin'izde jasasın. Su'yispenshilikke tamır urıp ha'm tiykarlanıp,+ 18barlıq iseniwshiler* menen birge Masixtın' su'yispenshiliginin' qanshelli ken', uzın, biyik ha'm teren' ekenligin tu'sinip alg'aysız. 19Ja'ne de, sizler aqıl-oyg'a sıymaytug'ın usı su'yispenshilikti bilip, Qudaydın' pu'tkil tolılıg'ına tolıp barg'aysız+. 20Bizlerde ha'reket etiwshi qu'direti menen, Quday bizlerdin' tilegen ha'm oylag'an ha'r bir na'rsemizdi artıg'ı menen isley alatug'ın ku'shke iye+. 21Onın' Masix İysa menen qatnasta bolg'an iseniwshiler ja'ma'a'tinde, a'wladtan-a'wladqa, ma'n'gige dan'qı arta bersin! Awmiyin+.
41Solay etip, İyemiz ushın tutqın bolg'an men sizlerden jalınıp sorayman: Qudaydın' o'zlerin'izdi shaqırg'an o'mirine ılayıqlı tu'rde jasan'lar+. 2Tolıq kishipeyillik, mu'la'yimlilik ha'm sabırlılıq penen jasan'lar. Bir-birin'izdi su'yip, miyzamkesh bolın'lar+. 3O'zlerin'izdi birlestiriwshi tınıshlıq penen, Muxaddes Ruwx bergen birlikti saqlawg'a tırısın'lar+. 4Quday sizlerdi shaqırg'anda bir u'mitti berdi. Sol sıyaqlı, ha'mmemiz bir denemiz ha'm bir Muxaddes Ruwxqa iyemiz+. 5İyemiz bir, isenimimiz bir, suwg'a shomıldırılıw ra'simimiz bir+. 6Quday da bir. Ol ha'mmenin' u'stinen hu'kimdar, ha'mme arqalı ha'reket etiwshi, ha'mmemizde bar bolg'an, ha'mmemizdin' A'kemiz+.
7Biraq Quday ha'r birimizge Masixtın' saqıylıg'ına muwapıq O'z miyrimin sıyg'a berdi+. 8Sonlıqtan Muxaddes Jazıwda bılay delingen:
9Endi bul: «Ol joqarıg'a shıqtı» degen so'zler neni an'latadı? Masix burın to'menge, jerge tu'sti degendi an'latadı+. 10Tu'sken Adam da, ha'r bir na'rseni toltırıw ushın aspannan da biyigirekke shıqqan Adam da – birew+. 11Masix geybirewlerdi elshi, bazılardı payg'ambar, ayırımlardı Xosh Xabardı ja'riyalawshı, al birewlerdi ja'ma'a't shopanı ha'm ustaz qılıp qoydı+. 12Ol bunı iseniwshilerdi* tayarlap, olardın' xızmet qılıwı ha'm O'zinin' denesi bolg'an ja'ma'a'tti bekkemlew ushın isledi+. 13Na'tiyjede bizlerdin' ha'mmemiz Qudaydın' Ulına iseniwde ha'm Onı biliwde birlikke erisip, Masixtın' tolıq minsizligine deyin o'sip baramız+.
14Solay eken, endigiden bılay, go'dek bolmayıq. Adamlardın' jalatayshılıg'ı ha'm hiylekerligi arqalı payda bolg'an ha'r tu'rli ta'liymatlardın' samalı menen ana jaqtan mına jaqqa shayqatılmayıq+. 15Kerisinshe, haqıyqatlıqtı su'yispenshilik penen aytıp, denenin' bası bolg'an Masixqa qaray ha'r ta'repleme o'sip barayıq+. 16Onın' basqarıwında pu'tkil denenin' mu'sheleri o'z ara birigip, ha'r bir mu'she o'z minnetin atqarıwı arqalı bir-birine ja'rdem berip, baylanıs jasaydı. Usılay etip, pu'tkil dene su'yispenshilik penen o'sip, o'zin bekkemlep baradı.
17Sonlıqtan men usını aytıp, sizlerdi İyemizdin' atınan eskertemen: bunnan bılay, butqa tabınıwshı milletlerdin' adamları sıyaqlı, bos oy-qıyallarg'a berilip jasaman'lar+. 18Olardın' sana-sezimleri topırlanıp, ishindegi nadanlıq ha'm ju'reklerindegi qatallıq sebepli, Qudaydan berilgen o'mirge jat bolg'an+. 19Olar pu'tkil ar-namıs sezimlerin joytqan, ha'r tu'rli haramılıqtı na'psiqawlıq penen islew ushın, buzıqshılıqqa berilgen+.
20Biraq sizler Masixtı bunday qılıp tanımag'ansız. 21A'lbette, sizler İysa Masix haqqında esitkenin'izden keyin, Onın' menen qatnasta bolıp, Ondag'ı haqıyqattı u'yrendin'ler. 22Sol sebepten burıng'ı o'mir jolın'ızdan, yag'nıy denenin' jaman qa'lewleri sebepli shirigen eski ta'biyatın'ızdan waz keshin'ler+. 23Oy-pikirlerin'izdi ha'm ruwxın'ızdı jan'alap,+ 24shın haqlıq ha'm muxaddeslik penen, Qudayg'a uqsatılıp jaratılg'an jan'a adam bolın'lar+.
25Sonlıqtan o'tirikten waz keship, ha'r birin'iz iseniwshi tuwısqanın'ızg'a haqıyqattı aytın'lar. Sebebi ha'mmemiz bir denenin' mu'shelerimiz+. 26G'a'zeplensen'iz de, gu'na islemen'ler. Quyash batqansha, g'a'zepten qaytın'lar+. 27Shaytang'a jol bermen'ler+. 28Urlıq islegen endigiden bılay urlıq islemesin. Kerisinshe, mu'ta'j adamlarg'a u'lestiretug'ın bir na'rsesi bolıwı ushın, ol o'z qolları menen hadal miynet etsin+.
29Awızların'ızdan hesh bir jaman so'z shıqpasın. Al ornı menen so'ylep, esitkenlerdin' ruwxın ko'teretug'ın paydalı so'zlerdi aytın'+. 30Qudaydın' Muxaddes Ruwxın qapa qılman'lar. Qutqarılatug'ın ku'nin'iz ushın usı Ruwx penen mo'rlengensizler+. 31Jek ko'riwshilik penen birlikte ha'r bir jaman niyet, ashıw, g'a'zep, baqırıs ha'm o'sek sizlerden uzaq bolsın+. 32Al bir-birin'izge miyirman ha'm jan ashır bolın'lar. Quday sizlerdi Masix arqalı keshirgendey, sizler de bir-birin'izdi keshirin'ler+.
51Solay etip, Qudaydın' su'yikli balaları bolg'an sizler Og'an eliklen'ler!+ 2Masix bizlerdi su'yip, bizler ushın Qudayg'a unaytug'ın sadaqa ha'm qurbanlıq bolıp, O'zin Qudayg'a bag'ıshladı. Sol sıyaqlı, sizler de usınday su'yispenshilik penen jasan'lar+.
3Hesh qanday buzıqshılıq, haramılıq ha'm na'psiqawlıq aran'ızda tilge de alınbasın. Bul iseniwshilerge* mina'sip emes+. 4Aran'ızda uyat ha'm pa'tiwasız ga'pler, turpayı ha'zil de bolmasın. Bul sizlerge mina'sip emes. Bunın' ornına, Qudayg'a shu'kirlik bildirin'ler+. 5Mınanı anıq bilip qoyın'lar: hesh bir buzıq, haram, na'psiqaw, yag'nıy butparaz adam Masixtın' ha'm Qudaydın' Patshalıg'ın miyras etip almaydı+. 6Hesh kim sizlerdi o'tirik so'zler menen aldamasın. Joqarıda aytılg'an isler sebepli, O'zine boysınbaytug'ınlarg'a Qudaydın' g'a'zebi keledi+. 7Sonlıqtan bundaylarg'a sherik bolman'lar+.
8Sizler bir waqıtları qaran'g'ılıq edin'iz, biraq endi bolsa, İyemiz arqalı nur boldın'lar. Sol sebepten nurg'a tiyisli adamlarg'a say jasan'lar+. 9O'ytkeni nurdag'ı o'mirdin' jemisi – ha'r tu'rli jaqsılıq, haqlıq ha'm haqıyqatlıqtan ibarat. 10Qudayg'a nenin' unaytug'ının ayırıp bilin'ler+. 11Qaran'g'ılıqtag'ı o'mirdin' jemissiz islerine qatnaspan'lar. Kerisinshe, olardı a'shkara etin'ler+. 12Qaran'g'ılıqtag'ı adamlardın' jasırın qılg'an islerin aytıwdın' o'zi qattı uyat. 13Biraq, qaran'g'ılıqqa nur shashılsa, ha'mme na'rse anıq ko'rinedi+. 14Sebebi Qudaydın' nurında ko'ringen ha'r bir adam – nur. Sol sebepten bılay delingen:
15Solay etip, qalay jasaw kerekligine dıqqat awdarıp, nadan adamlar sıyaqlı emes, al dana adamlar sıyaqlı jasan'lar+. 16Jaqsılıq islewge ha'r bir mu'mkinshilikten paydalanın'lar. O'ytkeni ha'zirgi ku'nler jawızlıqqa tolı. 17Sol sebepten aqılsız bolmay, İyemizdin' qa'lewinin' ne ekenin tu'sinin'ler+. 18Araq-sharap iship, ma's bolman'lar, bul adamnın' buzılıwına alıp keledi. Al bunın' ornına, Muxaddes Ruwxqa tolın'lar+. 19Zabur jırlarındag'ı, alg'ıs-maqtaw qosıqlarındag'ı ha'm Muxaddes Ruwxtın' ilhamı menen jazılg'an qosıqlardag'ı so'zlerdi bir-birin'izge aytıp, İyemizdi qosıq-namalar menen ju'regin'izde alg'ıslan'lar+. 20Ba'rqulla ha'mme na'rse ushın, İyemiz İysa Masixtın' atı menen A'kemiz Qudayg'a shu'kirlik bildirin'ler+.
21•Masixqa degen hu'rmetin'iz sebepli, bir-birin'izge boysının'lar.
22Ha'y hayallar, İyemizge boysınatug'ının'ız sıyaqlı, ku'yewlerin'izge de boysının'lar!+ 23Sebebi Masix iseniwshiler ja'ma'a'tinin' bası bolg'anı sıyaqlı, ku'yewi de hayalının' bası. Masix O'z denesinin', yag'nıy iseniwshiler ja'ma'a'tinin' Qutqarıwshısı+. 24İseniwshiler ja'ma'a'ti Masixqa boysınatug'ını sıyaqlı, hayallar da ha'mme iste ku'yewlerine boysınsın.
25Ha'y ku'yewler, Masix iseniwshiler ja'ma'a'tin su'yip, onın' ushın O'zin qurban etkeni sıyaqlı, sizler de hayalların'ızdı su'yin'ler+. 26Masix iseniwshiler ja'ma'a'tin suw menen juwıp* ha'm Qudaydın' so'zi menen tazalap, onı muxaddes qılıw ushın, O'zin qurban etti+. 27Bunı Ol u'stinde hesh bir daq, jıyrıq yamasa bug'an uqsag'an bir na'rsesi joq, muxaddes ha'm minsiz bolg'an saltanatlı ja'ma'a'tti O'zine alıw ushın isledi+. 28Sol sıyaqlı, ku'yewler de hayalların o'z denesin su'ygendey su'yiwi sha'rt. O'z hayalın su'ygen o'zin su'ygen boladı. 29Hesh kim hesh qashan o'z denesin jek ko'rmegen. Kerisinshe, Masix iseniwshiler ja'ma'a'tine g'amxor bolg'anı sıyaqlı, adam o'z denesin azıqlandırıp, onı ku'tedi. 30O'ytkeni bizler Masixtın' denesinin' mu'shelerimiz+. 31«Sonlıqtan er adam ata-anasın qaldırıp, o'z hayalına qosıladı ha'm ekewi bir dene boladı» *+. 32Bul sır ullı. Men bunı Masixqa ha'm iseniwshiler ja'ma'a'tine baylanıslı aytıp atırman. 33Solay etip, ha'r birin'iz o'z hayalın o'zin su'ygendey su'ysin. Hayal da ku'yewin hu'rmet etsin+.
61Ha'y balalar, İyemizge tiyisli bolg'an sizler, ata-anan'ızg'a boysının'lar! Sebebi usılay islegenin'iz durıs boladı+. 2«Ata-anan'dı hu'rmetle», – bul wa'de menen birge berilgen baslı buyrıq. 3Sol wa'de bolsa mınaday: «Sonda sen bereket tabasan' ha'm jerdegi o'mirin' uzaq boladı» *+.
4Ha'y a'keler, balaların'ızdın' ashıwın keltirmen'ler. Olardı İyemizdin' ta'lim-ta'rbiyası menen o'sirin'ler+.
5Ha'y qullar, du'nyadag'ı xojayınların'ızdın' so'zin Masixtın' so'zin tın'lag'anday, teren' hu'rmet, qorqıw ha'm pa'k ju'rek penen tın'lan'lar+. 6Bunı adamlarg'a jaqsı ko'ringisi keletug'ınlar sıyaqlı, ko'zabag'a islemen'ler. Qudaydın' qa'lewin Masixtın' qulları sıpatında shın ju'rekten orınlan'lar+. 7Adamlarg'a emes, al İyemizge xızmet etip atırg'anday, inta menen xızmet etin'ler. 8O'ytkeni qul bolsın, azat adam bolsın, ha'r bir adamnın' islegen jaqsılıg'ının' İyemizden qaytatug'ının bilesizler+.
9Ha'y xojayınlar, sizler de qulların'ızg'a usınday qatnasta bolıp, olardı qorqıtıwdı toqtatın'lar. Sebebi aspanda olar menen sizlerdin' İyen'iz bar ekenin ha'm Onın' adamlardı ayırmaytug'ının bilesizler+.
10Juwmaqlap aytqanda, İyemiz benen qatnasta bolıp, Onın' qu'diretinin' ku'shi menen bekkemlenip barın'lar. 11Shaytannın' hiylelerine qarsı tura alıw ushın, Qudaydın' barlıq sawıt-quralların tag'ının'lar+. 12O'ytkeni urısımız qan ha'm etten ibarat bolg'an adam balasına qarsı emes, al bul du'nyadag'ı ko'zge ko'rinbeytug'ın ha'kimlerge, biylewshilerge, bul qaran'g'ı zamannın' ku'shlerine ha'm aspandag'ı jawız ruwxlarg'a qarsı+. 13Sonlıqtan jaman ku'nde olarg'a qarsılıq ko'rsete alıwın'ız ushın ha'm tolıq jen'iske eriskenin'izden son', bekkem tura alıwın'ız ushın, Qudaydın' barlıq sawıt-quralların tag'ıp alın'lar.
14Solay etip, ornın'ızda bekkem turın'lar. Belin'izdi haqıyqat belbewi menen buwıp, ko'kiregin'izge haqlıq sawıtın kiyin'ler+. 15Tınıshlıq Xosh Xabarın ja'riyalaw tayarlıg'ın ayaqların'ızg'a ayaq kiyim qılıp kiyin'ler+. 16Bulardın' ha'mmesine qosa shaytannın' barlıq otlı oqların o'shire alatug'ın isenim qalqanın qolların'ızg'a alın'lar+. 17Qutqarılıw duwlıg'asın ha'm Qudaydın' so'zi bolg'an Muxaddes Ruwxtın' qılıshın alın'lar+. 18Ha'r tu'rli tilek ha'm jalbarınıw menen, Muxaddes Ruwxtın' basqarıwında ha'mme waqıt duwa etin'ler. Usı maqset penen sergek bolıp, pu'tkil iseniwshiler* ushın taban tirep soran'lar+. 19Men ushın da duwa etin'ler. Awzımdı ha'r ashqanımda mag'an kerekli so'z berilip, Xosh Xabardın' sırın batırlıq penen bildire alayın+. 20Ja'ne de, Xosh Xabar ushın elshi bolg'an men ha'zir tutqın bolsam da, Xosh Xabardı ılayıqlı ma'rtlik penen ja'riyalawım ushın da duwa etin'ler+.
21•Awhalımnın' qalay ekenin ha'm ne islegenimdi sizler de biliwin'iz ushın, su'yikli tuwısqanımız ha'm İyemizdin' isenimli xızmetshisi Tixik sizlerge ha'mmesin bildiredi+.
22Mine, usı maqsette onı sizlerge jiberip atırman. Ol bizlerdin' awhalımızdı bildirip, kewillerin'izdi jigerlendiredi+.
23A'kemiz Quday ha'm İyemiz İysa Masix tuwısqanlarg'a tınıshlıq ha'm isenim menen birlikte su'yispenshilik bersin.
24İyemiz İysa Masixtı o'shpes su'yispenshilik penen su'yiwshilerdin' ha'mmesine Qudaydın' miyrimi yar bolsın!


c: text/html

text:
Front Line Defenders halqara uquqqorçalayıcı teşkilât Rusiye mahkemesiniñ qırımlı uquqqorçalayıcı Emir-Usein Kukunıñ qomşu Rusiyege yollanacağınen bağlı qararını takbih etti. Bu hususta Qırım.Aqiqatnıñ muarrirliginde bulunğan teşkilâtnıñ resmiy yollanmasınıñ metininde söz yüresetilmekte
Front Line Defenders Emir-Usein Kukunıñ qomşu Rusiyege yollanuvı – ailesinen bağlanmasına zorlaştıracağı içün, onıñ aqlarınıñ bozulması, dep saya. Uquqqorçalayıcılarnıñ fikrine köre, Kukuğa nisbeten azırlanğan qabaatlav, onıñ sadece Qırımda insan aqları bozulmasinen bağlı esabatlar azırlaması içün yapqan barışıqsever ve qanuniy işine bir cevap olaraq azırlanıp başlatıldı.
Dekabrniñ 4-nde, Aqmescitte Rostov bölge arbiy mahkemesi keçirgen köçme oturışında, «Yaltalı Hizb ut-Tahrir işi» niñ figurantaları Muslim Aliyev, Emir-Usein Kuku, Vadim Siruk, Enver Bekirov, Refat Alimov ve Arsen Cepparovnıñ apiste qaluv müddeti 2018 senesi mayısnıñ 27-sine qadar uzatıldı.
«Yaltalı altı kişi» işinen bağlı taqiqat bitti. Yaqın vaqıtta Şimaliy-Kavkaz bölge arbiy mahkemesi davanı baqmağa kirişecek. Yaqın künlerde qabaatlanğan şahıslarnı Rostov-na-Donu şeerine keçirmek niyetindeler.
«Yaltalı Hizb ut-Tahrir (qomşu Rusiye ve ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan teşkilât) işi»niñ fiqurantları Arsen Cepparov ve Refat Alimov 2016 senesi aprelniñ 18-nde Qızıltaşta (Krasnokamenkada) tevqif etilgen soñ apiste tutulmaqtalar. «Yaltalı Hizb ut-Tahrir işi» boyunca qabaatlanğanlarnıñ ilk dördü 2016 senesi fevralniñ 11-nde tevqif etildi. Bular arasında - İnsan aqları boyunca Kontakt gruppasınıñ azası Emir-Useyin Kuku, qurucılar olıp çalışqan Aluşta sakini Muslim Aliyev ile Qızıltaş köyüniñ sakini Enver Bekirov ve Yaltada yaşağan çiçek satıcısı Vadim Siruk.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı dep saya. Advokat Emil Kürbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleridir.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bunı Qırım.Aqiqat saytına Ali Hamzin bildirdi.
«Tünevin Bağçasarayda qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevniñ evinde tintüv keçirildi. O, evde yoq edi. Ebet, bu tintüvniñ qanun boyunca olğanınen bağlı meseleler de oldı. Aynı tintüvler Aqmescitte de, semetdeşlerimizniñ evinde keçirildi», – dep ayttı o.
Hamzin emin ki, böyle etip, Qırım «akimiyeti» qırımtatarlarğa qarşı repressiyalar keçire.
«Bu şeyler – yalıñız başı. Olarnıñ esas maqsadı – Qurultay-Meclis temsil organımıznı yoq etmektir. Menim evimde terroristik faaliyetni tasdıqlaycaq bir şey peyda olsa, şaşmam. Rusiye «akimiyeti» Meclis vekillerinen böyle bir «dialog» şekilini saylap aldı», – dep qayd etti o.
Cumaaqşamı künü, mayıs 15-de, Kiyevde keçirilgen matbuat konferentsiyasında Hamzin bildirdi ki, Qırımnıñ küç strukturalarınıñ hadimleri Eski Qırımda tahminen 150 qırımtatarını sorğuğa çektiler.
«Olarnıñ parmaq izlerini alalar, aynı vaqıtta, ne vaqıttan berli camige qatnağanlarını soraylar», – dep ayta Meclis tış alâqalar bölüginiñ reberi.
Bu sebepten, Hamzinniñ fikirince, halqara toplulıq, şu cümleden Rusiye ve Ukrainağa muracaatta bulunıp, Qırımda qırımtatarlarnıñ havfsızlığı meselesinde forum keçirmek kerek.


text:
Terrorizmge qarşı tedbirlerniñ matbuat zabiti Aleksey Dmitraşevskiyniñ bildirgenine köre, patlav Lugansk vilâyet devlet memuriyetiniñ binası içinde yüz berdi, tıştan ateş açılmağan edi.
Azatlıq Radiosınıñ mühbiri bildire ki, Lugansktaki OGA binası bayağı zarar kördi.
Binanıñ üçünci qatında divarda teşik peyda oldı, şimdi andan tuman çıqa. Patlav qurbanları aqqında bir de bir malümat yoq.
Vaqia yerine yanğıncılar ve «acele yardım» keldiler. Binanı «Lugansk halq cumhuriyetiniñ» boyevikleri sarıp aldı, ve adamlarnı andan quvalar.
Vaqia yerinde bulunğan bazı şaatlar bildirdiler ki, patlavdan evel şeer üzerinde Su-25 ücümci uçaqnı kördiler.


text:
Ekinci «Hizb ut-Tahrir davası»nıñ mabüsi Servet Gaziyev yüz nevropatiyası sebebinden avgustnıñ 26-nda mahkeme oturışında iştirak etip olamadı. Davanıñ baqıluvı sentâyürniñ 2-ne qaldırıldı.
Bunıñ aqqında Qırım.Aqiqatqa «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi bildirdi.
«Qadı Valeriy Opanasenko qayd etti ki, Rostov vilâyeti boyunca FSİN yanındaki hastahaneniñ ekimi Servet Gaziyevge mahkeme oturışı künü diagnoz qoydı. Advokatlar mahkemeniñ devam etmesine qarşı çıqtılar, çünki Gaziyev olmadan onıñ aqları bozulacaq. Devlet qabaatlayıcısı ve mahkemlengenler advokatlarnıñ delillerine qoltuttı ve diñlevler tarihı başqa künge qaldırıldı», – dediler birleşmede.
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu tahqiqat izolâtorında mikroinsult keçirgen Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi 61 yaşında Servet Gaziyevniñ alı eyileşmedi. Bu aqta advokat Ayder Azamatov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Daa evel berilgen malümatqa köre, Aqmescitte «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Servet Gaziyev içün destek aktsiyası ötkerildi. Onlarnen faalniñ yazuvlı şiarlarında «Yaqınlarımıznı apis etmege toqtatıñız, olar iç bir vaqıt terrorcılıqnen oğraşmadılar», «Cezahaneleriñizde qartlarımıznı öldürmege toqtatıñız», «Qartlarnı iskencelerge oğratmağa toqtatıñız», «Semetdeşimizge tibbiy yardım köstermege talap etemiz» dep yazıldı.
Rostov vilâyeti Rusiye İnsan aqları vekâletlisiniñ apparat reberi Vladimir NekrasovAqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Servet Gaziyevniñ sağlıq vaziyeti fenalaşqanı içün tibbiy teşkerüv keçirmek talabınen muracaat yolladı. Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Rusiye insan aqları vekâletlisi Tatyana Moskalkovağa muracaat etip, Gaziyevniñ aqlarını ğayrıdan tiklemege, oña kerekli tibbiy yardım köstermege ve sağlıq vaziyeti sebebinden sıñırlav tedbirini deñiştirmege talap etti.
Rostov-na-Donu (Rusiye) mahkemesi yaramağan dava mabüsi Servet Gaziyevniñ sağlıq vaziyeti sebebinden Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» oturışuvını başqa künge qaldırğan edi. Oña yatıp raatlanmağa tevsiye etilgen edi.
Mayısnıñ 13-nde Rostov-na-Donu mahkeme oturışuvında Servet Gaziyev yaramağan edi. «Acele yardım» feldşeri bir qaç ağrı kesici ine urdı, amma Gaziyev mahkeme soñuna qadar raatsızlanğan edi. Martnıñ 30-nda Gaziyevniñ aşqazan ağrıları sebebinden de mahkemege «acele yardım» çağırılğan edi.
2019 senesi martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Umumen Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlanğan 24 faal tutulğan edi. Martnıñ 27-nde ve 28-nde Aqmescitniñ rayon mahkemesi bütün tutulğanlarnı apiske aldı.
«Memorial» aq qorçalayıcı merkezi 2019 senesi martnıñ 27-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tarafından tutulğan 24 qırımtatar faalini siyasiy mabüs dep tanıdı.
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Mayısnıñ 18-nde Bağçasarayda 1944 senesi qırımtatarlar sürgüniniñ qurbanlarınen bağlı matem tedbirleri ötkerile. İnsanlar, 1944 senesi sürgün etilgen qırımtatarları yüklengen trenler yollanılğan demiryol vokzalı yanında toplanğanlar.
Vokzal binası üzerinde yerleştirilgen hatıra yazısı ögüne çiçekler qoyula. Aynı zamanda mında sürgün qurbanları añılaraq dua oquldı.
Bu ananeviy tedbir Bağçasarayda er yıl keçirile.
Bu yılki matem tedbirleri vokzal etfaındaki meydannı nezaret etken rusiyeli telükesizlik organlarınıñ hadimleriniñ taqibi altında keçti.
Keriçte demiryol vokzalına yaqın yerde yerleştirlgen «Merametsizlik ve zorbalıqqa qarşı» yazılı hatıra tahtasına sürgüniñ qurbanları añaraq çiçekler qoyuldı, bayraqlar endirildi.
Mayısnıñ 18-nde Ukrainada ve dünyada 1944 senesi Qırımdan sürgün etilgen qırımtatar halqı sürgüniñ qurbanları añıla. O künü yarımadadan Orta Asiyağa qırımtatarlarnıñ ilk eşelonı yollana. Epsi olıp 180 biñden ziyade insan sürgün etilgen.
Qırımnıñ çeşit şeerlerinde Qırımdan sürgün etilgen qırımtatar halqı sürgüniñ qurbanları añma matem tedbirleri ötkerile.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ qararına binaen mayısnıñ 18-zi qırımtatar halqı sürgüniniñ qurbanlarını añma Künü olaraq ilân etilgen edi.


text:
Türkiyede Çanakkale ve İstanbul boğazlarını Rusiye gemileriniñ keçmemesi içün qapatmağa sebep yoq, dey Türkiye siyasetşınası Toğrul İsmail.
Bu aqta o dekabr 17 künü Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde bildirdi.
«Arbiy vaziyet kerek, çoq şükür, öyle bir şey yoq. Türkiye qarşı qararlarnı qabul ete. Rusiye tarafından ciddiy areketler olsa, Türkiye oña köre cevap berecek. Amma ilk nevbette boğazlarnıñ qapatılacağını tüşünmeyim. Bundan pek şübelenem», – dedi o.
Noyabr 24 künü Türkiye-Suriye sıñırında Rusiye arbiy uçağı tüşürilgeninden soñ Rusiye-Türkiye arasında munasebetler bozulmağa başladı, Ankara tarafından Qara ve Ege deñizlerini bağlağan Çanakkale ve İstanbul boğazlarınıñ Rusiye gemileri içün qapatılması mümkün olacağı aqqında laf yürütilmege başladı. Türkiye eki boğaznı tam nezaret ete, amma gemilerniñ qatnavını halqara qanuniyet idare ete.


text:
"Tavrida" trassasında üç maşna çatıştı. Qazada bir qadın elâk oldı, dört adamnı hastahanege qoydılar, dep bildireler Rusiye FVN-niñ Qırım idaresiniñ matbuat hızmetinde.
Qurtarıcılarnıñ malümatına köre, yol qazası cumaaqşamı künü trassanıñ 103-ünci kilometrinde oldı.
"Üç maşna çatıştı: Volkswagen Tiguan, Volkswagen Transporter ve Mercedes-Benz GLE", - denile beyanatta.
Qurtarıcılarnıñ malümatına köre, dört adamnı Eski Qırım hastahanesine qoydılar.
Sıq-sıq olğan qazalar içün, Qırımnıñ yañı "Tavrida" trassasına "ölüm yolu" deyler.


text:
İşğal etilgen Qırımda Rusiye Devlet Dumasına saylavlarda bir mandatlı okruglar boyunca «Yedinaya Rossiya» firqasından namzetler Andrey Kozenko, Konstantin Baharev ve Svetlana Savçenko birinci yerni tuta. Bunı Rusiye Merkeziy saylav komissiyasınıñ malümatı köstere, dep bildire RİA Novosti agentligi (Qırım).
Saat 7.13-te olğan malümatqa köre, «Yedinaya Rossiya» firqasından 19 sanlı bir mandatlı saylav okrugı boyunca namzet Kozenko reylerniñ 63,56%-nı aldı (oña 106885 insan rey berdi). Ekinci yerni LDPR firqasından namzet Oleg Klimçuk aldı, onıñ 11,10% oldı (18660 insan), üçünci yerde 7,08%-nen (11907 insan) «Adaletli Rusiye» firqasından namzet Yelena Gritsak yerleşti. 19 sanlı okrug boyunca protokollarnıñ 81,59%-ı baqıldı.
Protokollarnıñ 83,80%-ı baqılğan 20 sanlı okrug boyunca lider «Yedinaya Rossiya» firqasından namzet Baharev oldı. Onıñ 69,74%-ı oldı (131745 insan). Ekinci yerde – 7,19%-nen (13578 insan) LDPR-den İgor Kiyko, üçünci yerde – reylerniñ 5,37%-ınen (10152 insan) KPRF-ten Stepan Kiskin oldı.
«Yedinaya Rossiya» firqasından namzet Svetlana Savçemko 21 sanlı okrug boyunca birinci yerni tuta. O, 72,36% (155095 insan) aldı. Ondan soñ LDPR-den PAvel Şperov (7,22%, 15476 insan) ve KPRF-ten Oleg Solomahin (5,70%, 12226 insan) kele. Bu yerde protokollarnıñ 85,25%-ını baqıp çıqtılar.
Sentâbr 18-de, bazar künü Rusiyede Devlet Dumasına saylavlar keçirildi. Moskva rey berüvni işğal etilgen Qırımda da keçirmege qarar aldı, bunı ise, Kiyev ve bir sıra Çarp devletleti qattı tenqit etti.


text:
İyün 28-de Bağçasarayda qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemlevniñ apayı Safinarnıñ aydavcısı Ahtem Mustafayevniñ evi tintilmekte. Bunı Facebooktaki saifesinde qırımtatar faaliyetçisi Zair Smedlâyev bildire.
Smedlâyev: «Bağçasaraynıñ 6-ncı mikrorayonı, Cafer Seydamet soq., 42-de tintüv. Safinar apte Cemilevanıñ aydavcısı Ahtem Mustafayevniñ evinde. Ahtem özü evde yoq, yalıñız anası bar. Tintüvniñ sebebi belli degil. Kamuflâjlı ve balaklavalı silâlı adamlar dört mikroavtobusnen keldi ve, qaravullar qoyıp, soqaqnı qapattılar», – dep qayd ete.
Ondan ğayrı, Smedlâyev, Ahtem Mustafayevniñ anası yaramadı, telükesizlik hadimleri yanına ekimlerni yibermeyler, dep bidlirdi.
Al-azırda Rusiye uquqqoruyıcıları ve Qırım ükümeti tarafından vaziyetke dair resmiy malümat berilmedi. Qırım.Aqiqat tafsilâtlarnı ögrene.
İlhaqtan soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


text:
Rusiye kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi, Noman Çelebicihan «qırımtatar batalyonında» iştirak etkeninden şübheli sayılğan Aqmeçit rayonınıñ sakini Nariman Mejmedinovnı apiste qaldırdı. Bu aqta «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi haber ete.
Mahkeme oturışuvı videokonferentsiya vastasınen qapalı rejimde keçirildi.
Hatırlatamız, 2020 senesi fevralniñ 4-nde Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Aqmeçit rayonınıñ 55 yaşında sakini Nariman Mejmedinovnı apiske aldı. Onıñ tutuluvı aqqında fevralniñ 17-nde belli oldı.
Tahqiqat versiyasına köre, qırımtatarı 2016 senesi yazda Ukrainağa ketip, «Çelebicihan qırımtatar göñülli batalyonına» kirdi.
FSB malümatına köre, er adamğa qarşı Rusiye Ceza kodeksiniñ 208 maddesiniñ 2-nci qısmına (silâlı birleşmede iştirak etüv – QA) istinaden cinaiy dava açıldı.
«Asker» cemaat teşkilâtınıñ reisi Lenur İslâmovnıñ bildirgenine köre, Noman Çelebicihan «qırımtatar batalyonında» Qırımda Rusiye quvetçileri tarafından tutulıp apiske alınğan Aqmeçit rayonınıñ sakinini tanımaylar.
Ukraina uquq qoruyıcı organları erkânında qırımtatar batalyonını quruv munaqaşası 2016 senesinden berli devam ete.
Ukraina İç işler nazirligine ait Ukraina Milliy gvardiyası, olarnıñ qurulışında «qırımtatar batalyonınıñ» qurulması aqqında beyanatlar şimdilik qanun seviyesinde tasdıqlanmağan beyanatlar olıp qla, dep qayd etken edi.
«Asker» cemaat teşkilâtınıñ yolbaşçısı Lenur İslâmov Noman Çelebicihan «qırımtatar batalyonına» arbiy bölük nomerasını bermege talap etken edi.


text:
Mayıs 6-da Aqmescitte Rusiyege boysunğan mahkeme «Hizb ut-Tahrir» işi» boyunca qabaatlanıp, aprel 18-de tutulğan Arsen Cepparovnıñ yaqalanuvını lâğu etmek muracaatını baqacaq. Bu aqta Qırımtatar Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev bildirdi.
«Saat 11:30-da Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesiniñ Arsen Cepparovnıñ apiste bulunması qararını lâğu etmek Cepparovnıñ imayesi bergen muracaatını baqacaqlar», – yazdı o Facebook saifesinde.
Mayıs 6-da «fevral 26 işi» boyunca qabaatlanğan Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ apiste bulunma müddetini uzattırmaq qararını lâğu etmek onıñ imayesi bergen muracaatı da baqılacaq.
Aprel 18-de Qızıltaş köyünde (Yalta) Rusiye uquq qoruyıcıları tintüv keçirip, eki qırımtatarı - Refat Alimov ve Arsen Cepparovnı yaqaladılar. Rusiyege boysunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya aprel 18-de Yaltada «Hizb ut-Tahrir» ile bağda olğanında şeklengen eki insan yaqalanğanını bildirdi.
Fevral 11-12 künleri Rusiye uquq qoruyıcıları Qırımda islâm dinini kütkenlerniñ evlerinde bir sıra tintüv keçirip, insanlarnı yaqaladılar. Umumen 14 insan yaqalandı, olardan dörtü apiske alındı: Yaltada İnsan aqları bağ gruppasınıñ azası Emir-Üsein Kuku, Yalta rayonınıñ sakini Enver Bekirov, Aluşta rayonınıñ sakini Müslim Aliyev ve Yaltalı Vadim Siruk. FSB taqiqatçıları olarnı Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etmeleri ile qabaatladılar. Dörtü de Aqmescitte SİZOda buluna. Teşkilâtqa alâqaları olmağanını aytalar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Oktâbrniñ 8-nde GLOBSEC halqara forumında «Taqip etilgen fotoressamlarnıñ obyektivinde işğal etilgen Qırım» fotoresimler sergisi açıldı. Anda Qırım.Aqiqat jurnalisti Taras İbragimov ve Qırım.Aqiqatnen işbirligi yapqan ukrainalı jurnalist Alina Smutkonıñ fotoresimleri taqdim etilgen.
Sergide Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davası» mabüsiniñ ömür arqadaşı Mümine Saliyevanıñ da fotoresimleri mevcut.
Bu aqta Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar Facebook saifesinde haber etti.
«Sergi GLOBSEC Telükesizlik meseleleri 15-inci halqara forumınıñ baş munaqaşa salonı yanında qoyuldı. Böylece, bu halqara tedbirniñ çoqusı iştirakçileri Rusiye propagandasınıñ hayaliy «resimleriniñ» tam tersi olğan Qırım aqiqatını köriç is ete bilecek», – dep yazdı Ceppar.
Onıñ qayd etkenine köre, sergi vatandaş fikrini qorçalağan ve Qırımdaki vaziyetni icatları vastasınen köstergen ukrainalı müellifniñ 15 fotoresiminden ibarettir.
«Şu sebepten de Rusiye işğalci akimiyeti tarafından taqip etile», – dep qoştı Ceppar.
Hatırlatamız, Qırım.Aqiqat ile işbirligi yapqan fotoressam Alina Smutkonıñ Rusiye işğal etken Qırımğa kirişi 2019 senesi yasaqlandı.
Yanvarniñ 18-nde Rusiye FSBsiniñ hadimleri jurnalist Taras İbragimovnıñ Rusiyege ve işğali altındaki Qırımğa kirişini 2054 senesi mayıs soñuna qadar yasaqladı. Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki temsilciligi bunı takbih etti. Ukraina aq qorçalayıcıları ise Qırımda jurnalist, bloger ve faallerge qarşı basqı toqtatılsın dep, halqara toplulıqnı Rusiyege qarşı basqını quvetleştirmelerine çağırdı.


text:
İyün ayında Qırım «samooboronası» esasında meydanğa ketirilgen «halq askerleri» içün daa bir binanı ayırdılar – Aqmescitteki Sevastopolskaya soq.,76 adresi boyunca eski bir yataqhane.
Böyle bir qarar Qırım «ükümetiniñ» toplaşuvında noyabr 11-de tasdıqlandı.
Berilgen malümatqa köre, bundan evel bu bina şahsiy şirketlerge kira olaraq berilgen edi.
Sentâbr ayında Qırım «Nazirler şurası» «halq imayesine» Aqmescitteki Kirov soqağındaki iş yerini, İnge soqağında arbiy şeerçik ve Kezlev ve Canköydeki eki binanı berdi.
Qırım «halq imayesiniñ» vekilleri uquq qorçalayıcı teşkilâtlarnı qasevetlendire. Olarnıñ işğal etilgen Qırımda insanlarnıñ ğayıp olmasına alâqaları bar ola bile. İnsan aqları boyunca Avropa Şurasınıñ Komissarı Nils Muyjniyeks bildirdi ki, Qırımda «samooborona» vekillerini mesülietke çekip, yerli akimiyetni işbu taqımnıñ dağıtılmasına çağırmaq kerek.


text:
Salı künü, dekabr 13-de, Kreml kontrol etken Aqmescitniñ Kiyev mahkemesi FSB taqiqatçısı Skripkanıñ Nikolay Polozovnı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerovnıñ davasında şaat olaraq sorğuğa çekilmesi iznine dair muracaatını baqtı. Bunı Qırım.Aqiqat mühbiri haber ete.
Polozovnıñ advokatı Oksana Jeleznâk mahkemege oturışnıñ başqa künge avuştırılması aqqında ariza bergen, faqat mahkemeci işni imayesiz baqmağa qarar aldı.
Nikolay Polozov ve İlmi Ümerovğa qoltutmağa kelgenlerniñ aytqanına köre, mahkeme oturışınıñ kâtibi zalğa diñleyicilerni almayıp, bu oturışqa kirmek içün tekrar qayd olmaq kerek olğanını ayttı.
«O (kâtip – QA), bizni içeri almadı, qayd olmadıq. Soñra keç olğanını ayttı. Biz bütün mahkemelerge kirişte qayd ola edik. Böyle bir şey ilk sefer oldı», – dep ayta şaatlar.
Böylece, mahkemeci Nikolay Polozovnıñ İlmi Ümerovnıñ davasında şaat olaraq sorğuğa çekilmesi qararını qapalı qapular artında ilân etti, ne Polozov, ne advokatı Jeleznâk, ne de diñleyiciler bar edi. O, mahkeme oturışından soñ da qararını aydınlatmadı.
«Qarar kopiyalarını dava taraflarına yollaycaqlarını ayttılar. Başqa bir şey yoq», – dep ayttı İlmi Ümerovnıñ qızı – Ayşe.
Nikolay Polozov mahkemede İlmi Ümerov davasınıñ şaatı olaraq sorğuğa çekilse, advokat davadan imayeci olaraq çetleştirilecektir.


text:
Aqmescit ava limanı martnıñ 31-nde şunı bildirdi: aprel ayında Qırımda yolcularnıñ sayısı keçken senege köre 60% eksilecek. Yazda ise ne olacaq?
Keriç köprü daa beter. Al-azırda köpürden keçken maşinalarnıñ sayısı 2,5 qat eksildi. Bu, Qırımnıñ Rusiye ükümetiniñ baş nazir muavini Yuliya Jukovanıñ resmiy maruzasıdır.
Onıñ qayd etkenine köre, «nasıl olsa da, köpürde areket şimdilik devam ete». Yani bu areket toqtatıla bile kibi bir şübhesi barmı? Jukovanıñ aytqanına köre, qırımlılar uzaq mesafeli tren biletlerini teslim etip başladı. Onıñ bildirgenine köre, martnıñ 28-nde 96 bilet qaytarıldı. Amma bunı teşkermek mümkün.
Rusiyeden Qırımğa ve keri taşığan tren yolunıñ saytı bar. Anda bilet ayırtmaqnen beraber qaç bilet qalğanını baqmaq mümkün.
Bir afta evelsi Moskvadan Aqmescitke ketken trenge, meselâ, aprelniñ 3-nde 458 boş küpe yeri bar edi. Martnıñ 30-nda olarnıñ sayısı 634 oldı, martnıñ 31-nde – 658. Kelecek turistler biletlerni toqtamayıp qaytara, ğaliba. Bir afta içinde tek bu künniñ 200 bileti sıfırlandı. Ya da aprelniñ 7-nde olacaq tren biletleri: bir afta evelsi 603 yer boş edi, martnıñ 31-nde 657 yer boş oldı.
Yani bu güzel eki qatlı trenler boş kete.
Yoq, mayıs bayramları o qadar acınıqlı degil.
Meselâ, aprelniñ 29-na 59 boş küpe yeri bar (bir künde tek 10 bilet teslim etildi).
Amma turistlerni añlamaq da mümkün: Qırımdaki musafirhaneler qapatıldı. Daa bir-eki kün evelsi Kefeniñ eñ yahşı musafirhanelerinden biri olğan «Alıye parusa» otelinde yer ayırtmağa imkânıñız bar edi. Artıq yoq, çünki otel tek hızmet yolculıqlarında olğanlarnı qabul ete. «Lidiya» musafirhanesi de aynı vaziyette.
Özleri qapanmağan otel ve musafirhanelerni ise yazğa qadar mecburen qapatalar. Ve para cezasını bereler.
Aqyar daa hucur: şeerniñ kirişlerinde blokpostlar qoyuldı, maşinalar toqtatıla, anketalarnı toldurtalar, sıcaq baqalar.
Qırım sakinleri içün de quvançlı – şeerlerara avtobuslarnıñ sayısı qısqartıla. Kezlevde ise tramvay areketi toqtatıldı – virus ücüm ete. Ve Qırım sakinleri alışmağa tırışqanda azıq malları da paalılaşqan eken.
Şimdi ise qısqadan:
- Aphanelerde maskalar yoq. İç yoq – bir yerde ve bir vaqıt yoq. Qırım reberligi maskalar belediye aphanelerinde bar, dep ayta, amma bular tek hastahanelerdeki aphaneler ve tibbiy müessisege kelseñ berile (bir insanğa bir maska);
Sanitayzerler de bir yerde yoq. Bir afta evelsi bir-eki dane tesadufen alıp oldım;
- Tükânlarnıñ ekseriyeti qapatıldı, balalar tatilde, bala bağçaları qapalı. Kinoteatr, müzey, qaveler çalışmay. Halq ise yalıda quvanıp keze, sailde bir şeyler içe;
- Qırımda turistik mevsim olmasa, ne olacağını añlağan kişi pek az. Qaç insan işsiz qalır? Mallar ne qadar paalılaşacaq? Bu suallerniñ cevaplarını daa soñra bilecekmiz.
Armen Haçaturov, kefeli bloger (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadınen deñiştirildi)
«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Ukrainadaki Amerika Qoşma Ştatları elçihanesi yolbaşçısınıñ muavini George Kent Rusiyeni yarımadada mustaqil kütleviy haber vastalarına yapılğan basqını toqtatmağa çağırdı. O, «Qırım jurnalistlerine qoltutmaq içün» Qırım.Aqiqat muarririyetini ziyaret etip, Rusiye işğal etken yarımadada çalışqan jurnalistlerniñ riskini qayd etti.
«Mence, Qırım.Aqiqat jurnalistleriniñ işi em yarımadada, em de qıtada kütleviy haber vastaları aqlarınıñ qorçalanması içün pek müimdir. Doğrudan-doğru Qırımda adiselerni aydınlatqan jurnalistler qırımlılarğa, ukrainlerge ve bütün dünyağa büyük hızmet eteler. Olar öz işini yapıp, büyük riskke oğratılalar», – dep ayttı o.
George Kent «jurnalist işlerini serbest, basqısız ve yalan qabaatsız alıp barsınlar», dep muracaat etti Rusiye akimietine.
Ukrainadaki Amerika Qoşma Ştatları Elçihanesi yolbaşçısınıñ muavini öz ümüdini bildirdi: Qırımda cinaiy iş açılğan jurnalist Nikolay Semena «ve başqa Rusiye akimiyeti sebebinden zor vaziyette qalğan jurnalistlerge öz işini devam etmege ruhset berirler».
Aprel 19-da Rusiyege boysunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya kütleviy haber vastalarında basılğan maqaleler içün Rusiye qanunlarına köre «separatizm» maddesi boyunca Qırım jurnalistine qarşı cinaiy iş açtı. Jurnalistniñ adını va soyadını aytmadı. Soñra Nikolay Semena aqqında söz yürsetilgeni belli oldı. Tintüv vaqtında uquq qoruyıcılar Radio Svobodanıñ Qırım.Aqiqat leyhası ile bağlarnı qıdırdılar. Uquq qoruyıcılar eki bilgisayar, malümat taşıyıcılarını aldılar ve jurnalistni sorğuğa çektiler, dep ayttı oğlu Dmitriy.
Soñra Radio Svoboda ile közetici olaraq çalışqan Nikolay Semena yarımadanı terk etmemek şartı ile azat etildi. O, «Rusiye topraq bütünligini bozması» qabaatlarını red ete.
Adliyecisi Emil Kurbedinov tintüvler keçirilgenini ve daa eki jurnalist yaqalanğanını ayttı.
Qırımnıñ Rusiyege boysunğan prokuraturası saytında daa bir sıra jurnalist boyunca cinaiy işler aqqında malümat peyda oldı. Adları ve soyadlarını aytılmay. Kütleviy haber vastaları malümatına köre Aqmescitte, Yaltada ve Aqyarda 7 evde tintüv keçirildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
PTA turı
Professional tennisshiler assotsiatsiyası (PTA) turı - bul professional erler tennisinin' baslı sho'lkemi.
Turdın' shtab jayı - AQSh ta Ponte Vedra da jaylasqan. Regionallıq shtab jayı - Sidneyda (xalıq aralıq toparı) ha'm Monte-Karlo (Evropa). Bul tur 1990 jılda oyınshılardın' erki menen du'zilgen. PTA turı - tennisshilerdin' qızıg'ıwshılıg'ın qorg'aytug'ın biyg'a'rez ka'siplik awqamı bolıp qalg'an.
PTA turı ha'zirgi waqıta en' ku'shli o'zlik sho'lkem bolıp o'z ishine mın'nan aslam tennisshilerdi biriktirip ha'm tennis oyının bunnan bılayda rawajlandırında du'nya ju'zinde en' a'hmiyetli orındı iyeleydi.
PTA turı o'z xızmet tennis jumısların xalıq aralıq tennis federatsiyası menen birgelikte islemekte.


text:
Aqyar saylav komissiyasınıñ yolbaşçısı muavini Roman Şamraynıñ öldürüvinde şeklengen şahıs apiske alındı. Cinaiy iş açıldı, dep haber ete Krım.Media.
Qırım Rusiye Taqiqat komitetiniñ Devlet Taqiqat idaresi reberiniñ yardımcısı Yevgeniya Belikova neşirge bergen malümatına köre, politsiya hadimleri bu öldürüvde şeklengen eki erkekni yaqaladı. Olardan biri, 1986 senesi doğma, apiske alındı.
Neşirniñ yazğanına köre, cinaiy iş «öldürüv» maddesi boyunca açıldı, cinayetçi 6 yıldan 15 yılğa qadar azatlıqtan marum qala bile.
Qırımnıñ Rusiye uquq qoruyıcı organlarınıñ saytlarında bunıñnen bağlı resmiy haber yoq.
Malüm olğanı kibi, Aqyar şeeri saylav komissiyasınıñ reis muavini Roman Şamray iyün 14-ke keçer gecesi öldürildi.
Aqyar Rusiye Qanun çıqarıcı meclisiniñ matbuat hızmeti bildire ki, iyün 17-de Pokrovskiy katedral kilsesinde onıñnen vedalaşacaqlar.


text:
Herson vilâyetinde Qırım ile memuriy sıñrda «Kalançak» kiriş noqtasında, vilâyet millitsiyası yolbaşçısınıñ muavini İlya Kiva bildirgeni kibi, Ukrainanıñ qocaman bayrağını açqanlar.
«Bugün işğal etilgen Qırım ile kiriş noqtasını teşkerdiler. Qamaçav 100% devam ete. «Titan» zavodına qadar demiryol pıtağı qapalı. «Kalançak» kiriş noqtasında qocaman devlet bayrağını açıp, duşmannı şaşırttılar! Qırım – Ukrainadır!!!» – yazdı Kiva Facebookta.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler. Afta devamında Qırım ile memuriy sıñırdan bir yük maşinası bile keçmedi.


text:
Aqyarda iyülniñ 20-nde saba 134 yañı COVID-19 hastası qayd etildi, tüzelgen 113 insan yiberildi, 67 yaşından 82 yaşına qadar dört kişi vefat etti, dep bildire şeerniñ Rusiye ükümetiniñ matbuat hızmeti.
«Umumen Aqyarda 19 041 insan yañı koronavirus yuqunçına oğradı. 16 634 kişi yahşı oldı, 804 insan vefat etti. 529 insan közetile – bu insanlar hastalarnen alâqada oldı, COVID-19 diagnozı tasdıqlanmadı», – dep aytıla haberde.
Bir kün evelsi Aqyarda 130 yañı COVID-19 hastası qayd etildi.
Keçken künü Qırımda 402 yañı koronavirus hastası qayd etildi.
Qırım sağlıq naziriniñ muavini Anton Lâskovskiy koronavirus hastaları içün 10% boş yer qaldı, dep qayd etti.
Rusiye nezareti astındaki Qırım ve Aqyar akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.
COVID-19 koronavirus yuqunçı
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti yarımadağa yaqın kelecekte çetel siyasetçileriniñ kelmesi aqqında malümatnı tasdiqlamay. Bu aqta Qırımnıñ şimdiki başı Sergey Aksenov bildire.
«Mende muayyen diplomat ya da siyasetçilerniñ kelecegini tasdiqlağan iç bir vesiqa yoqtır», – dedi o «Russkaya slujba novostey» radiostantsiyasına bergen intervyüsinde.
Malüm olğanı kibi, işğal etilgen Qırımnı oktâbr ayında ziyaret etmek niyetleri aqqında «Beş yıldız» italyan muhalif areketiniñ deputatları bildirgen ediler.
Ukraina Tış işler nazirligi er bir memleketke işğal etilgen Qırımğa kiriş qaidelerini yollağan edi – ziyaretni Ukraina tarafı ile uyğunlaştırmaq kerek.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar. Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
300 musulmandan ibaret Qırım seyyalarınıñ eyyeti Mekkeniñ al-Haram camisinde yüz bergen qazadan zarar körmedi. Bunı Qırım Müftiyatınıñ matbuat hızmetinde Qırım seyyalarınıñ özleri bildirdiler.
«Qırım musulmanları diniy idaresine seyyalarımıznıñ tuvğanlarından muracaatlar kele, olarnı tınçlandırmağa aşıqamız, Qırım seyyaları qaza vaqtında camide bulunmağan edi. Bugün üyleden soñ acılarımız ile 6 avtobus Medineden çıqtı, al-azırda yoldalar, bir qaç saatten Mekkege kelmek kerekler», – deyler matbuat hızmetinde cuma künü, sentâbr 11-de.
Malüm olğanı kibi, cuma künü, sentâbr 11-de, Mekkede dünyada eñ büyük al-Haram camisine qurucılıq kran tüşti. Bu vaqıtta camide İslâmnıñ muqaddes yerlerine acılıqqa kelgen yüzlerce musulman buluna edi. Soñ malümatqa köre, eñ azından 87 insan elâk oldı, 180-den ziyade zarar kördi.


text:
Moskva kontrolindeki Qırım parlamentiniñ deputatları Rusiyeniñ turistik faaliyetine dair qanunına kirsetilecek deñişmelerge qarşı çıqtı. Olar Rusiye Devlet dumasınıñ reisi Vâçeslav Volodinge muracaat etti.
Laf şahsiy evlerge turistlerni almaq yasağı aqqında kete.
«Rusiyeniñ kurort regionlarındaki bir çoq belediyelerde şahsiy ev saipleri öz evlerine turistlerni ala. Sıq-sıq sanayı ve köy hocalığı müessiseleri olmağan, hızmet saası inkişaf etmegen köylerde şahsiy evlerde turistlerni yerleştirmek yerli sakinlerniñ yekâne kâr menbası ola», – dep tüşüne Turizm, kurort ve sport komitetiniñ reisi Aleksey Çernâk.
Onıñ bildirgenine köre, bunıñ kibi sıñırlavlar Qırımnıñ turistik saasına menfiy tesir etecek.
Çernâknıñ fikirince, qanun deñişmeleri qabul etilse, turistlerni yerleştirüv hızmetleriniñ bazarı «kölgede qalacaq» ve köy hocalığınıñ meşğulligi eksilecek.
2019 senesi oktâbrniñ 1-nde Rusiyede ve işğali altındaki Qırımda mesken evlerde hostel yapmağa ve dairelerni musafirhane olaraq qullanmağa yasaq etken qanun leyhası işke tüşürildi.
Qırımnıñ küçük musafirhane Birliginiñ turistik biznesiniñ vekilleri Rusiye Devlet dumasınıñ deputatlarına mektüp yazıp, «bizneslerini yoq etmemege» rica etti.


text:
Rusiyege boysunğan Aqmescit akimiyeti ukrain şairi Taras Şevçenko abidesi yanında aynı adlı parkta videokamera qoymaq niyeti aqqında bildire. Şeer memuriyetinde böyle qararnıñ sebebi, abide ekinci sefer boyalanğanı olğanını añlata.
«Şevçenko abidesi kene de ukrain timsallerinen boyalandı. Bu vaqia boyunca biz kene de İçki işler nazirligine vandalizm aqqında arizanen muracaat ettik. Abideni yuvalar», – dep bildirdi «RİA Novosti» (Qırım) agentligine Aqmescit memuriyetiniñ şeer hocalığı bölüginiñ müdiri Aleksandr Buslayev.
Onıñ sözlerine köre, abide yanında video nezaretiniñ qoyulması meselesi baqıla. Ükümetke boysunğan «Krıminform» Qırım saytınıñ malümatına binaen ise, Aqmescit memuriyetiniñ yolbaşçısı Gennadiy Baharev Taras Şevçenko abidesi yanında videokamera qoymağa endi avale etti.
İyül 20-de saba içtimaiy ağlarda üstünde ukrain gerbi resmi ve «Yaşasın Ukraina» («Slava Ukrayini») yazısı olğan Şevçenko abidesiniñ fotoresimleri peyda oldı. Bunen beraber, Kobzarnıñ mıyıqları sarı ve mavı boyanen boyalanğan, bu Ukraina devlet bayrağınıñ tüsleridir. Moskvağa boysunğan Aqmescit memuriyeti bu areketlerni «vandalizm eylemi» dep adlandırdı.
Qırımda Ukrain medeniyet merkeziniñ faali Leonid Kuzmin Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında abidede işbu yazılarnı provokatsiya dep adlandırdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Sayğılı Qurultay vekilleri, sayğılı misafirler!
Qurultay’nıñ nevbetten tış ara toplaşuvları, malüm olğanı kibi, yalıñız meydanğa beklenmegen vaziyetler çıqqan zaman veya nasıldır bir acil qarar almaq içün toplanaturğan.
Bizim de bu toplaşuvumuz böyle evvelden beklenmegen bir vaziyet meydanğa çıqtığı sebebinden ve daa bir mesele hususunda qararlar almaq içün çağırılğandır.
Abonelere özel
Bu kısımlara sadece abonelerimiz erişebilmektedir.
İçeriğe ulaşmak için giriş yapmalısınız.
Emel Dergisi , Sayı:223 Kasım – Aralık 1997 – Sf.1


text:
Rusiye nezaretindeki Qırim yaqıt stantsiyalarında bir aynıñ içinde benzin fiyatı deyerli deñişmedi. Cermay bazarında fiyatlarnıñ tüşkenine baqmadan, mında benzin ucuzlanmay. A-95 benzininiñ fiyatı qararnen 48 ruble.
Buña baqmadan, qırımlılar denişmelerni bekley. Birileri - ucuzlanuvnı, başqaları ise aksine paalılaşuvnı.
"Cermay burhanı er keske tesir eter, dep belleyim. Men uçaqlarnen uçmasam ve maşna aydamasam da, maña da tesir eter. Er şeyniñ, şu cümleden erzaq mallarnıñ da fiyatları paalılaşır", - dey bir yarımada sakini.
"Ümüt etem ki, erzaqlar ucuzlanır, çünki Qırım istisalcıları aytqanı kibi, mahsulatnıñ yüksek fiyatları paalı benzinnen bağlı", - akis fikirnen paylaşa basqa qırımlı.
Daa tafsilâtlı Qırım.Aqiqat televizion leyhasınıñ yañı yayınında baqıñız.


text:
Kreml nezaretindeki Aqmescit (Simferopol) Kiyev rayon mahkemesi avgust 9-ında, "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ (ekinci Aqmescit gruppası) üç iştirakçisine - Alim Bekirov, Seitveli Seytabdiyev ve Asan Yanikovnıñ apis müddetini uzattı.
Mahkeme, üçüne de sıñırlayıcı tedbirlerni 2019 senesi noyabr 15-ine qadar uzattı, dep bildire öz Facebook saifesinde "Qırım birdemligi" cemiyet birleşmesi.
Avgust 8-inde Kreml nezaretindeki Aqmescit (Simferopol) Kiyev rayon mahkemesi, "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ (ekinci Aqmescit gruppası) üç iştirakçisine - Alim Karimov, İzzet Abdullayev ve Raim Ayvazovnıñ apis müddetini öyle de 2019 senesi noyabr 15-inece uzattı.
Martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Umumen 24 insan tutuldı.
Mezkür dava boyunca 25 qırımtatarı qabaatlana, 23-ü Rostov-na-Donu, Taganrog ve Şahtı SİZOlarına çıqarıldı. Raim Ayvazov Aqmescit SİZOsında tutula, daa bir kişi – Edem Yayaçikov – ğayıp oldı, bulunğan yeri martnıñ 27-nden berli belli degil.
OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désir martnıñ 27-nde Qırımda keçirilgen kütleviy tintüvlerden soñ «Qırım birdemligi» faalleriniñ apiske alınuvını takbih etip, olarnıñ Rusiye SİZOsından acele azat etilüvine çağırğan edi.
Rusiye Tış işler nazirligi OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désirniñ apiske alınğan «Qırım birdemliginiñ» faallerini, Qırımdaki vatandaş jurnalistlerini azat etmek çağıruvları «şaşıra», dep bildirdi.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Keriç şeer şurasınıñ 53-ünci sessiya neticelerine köre, Aleksey Milovanov şeer yolbaşçısınıñ şuranıñ icra organlar faaliyeti meseleleri boyunca muavini vazifesinden boşatıldı, – dep haber ete Kerç.FM saytı.
Keriç şeer yolbaşçısı vazifelerini eda etken Roman Romanovnıñ bildirgenine köre, Milovanov öz istegi ile işten çıquv aqqında ariza yazdı.
Aynı bu sessiya qararınen daa bir qaç tayinlev oldı. Böylece, şeer yolbaşçısınıñ Şuranıñ icra organlar faaliyeti meseleleri boyunca muavini vazifesine Sergey Polivanov tayin etildi, şeer şurasınıñ işler idarecisi vazifesine – R.A.Grebennikov.
İyünniñ 30-da Keriç şeer yolbaşçısı Oleg Osadçiyni istifağa yolladılar. Deputatlar şeer yolbaşçısınıñ birinci muavini vazifesine Roman Romanovnı tayin ettiler ve oña vaqtınca şeer yolbaşçısı vazifelerini buyurdılar.
Osadçiy ariza yazğanını iyünniñ 20-de aydınlattılar. Bundan evel o, Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov ile körüşken edi. Kezlev şeer yolbaşçısı Andrey Danilenko ve Aluşta şeer yolbaşçısı Stanislav Kolot da istifağa çıqtılar.


text:
«Avdet» qırımtatar gazetiniñ baş muarriri Şevket Kaybullayevge sentâbrniñ 4-nde Aqmescitte FSB binası ögünde kütleviy tutulmalardan soñ 5 biñ ruble parası cezası berildi.
Muvafıq qararnı sentâbrniñ 17-nde Rusiyeniñ nezaretinde olğan Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi çıqardı, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Onıñ malümatına köre, dava baqılğanda qadı Vera Serikova mudafaa taarfınıñ protokolnı tizgen şahısnıñ ve mudafaa tarafınıñ şaatı İbraim Çegertmanıñ sorğuğa çekilmesi ve prokurornıñ iştirak etmesi aqqındı muracaatlarını red etken.
Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesiniñ qadısı Mihail Belousov sentâbrniñ 16-nda Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ yolbaşçısı, faal Zair Smedlânı «yüksek seviyeli azırlıq rejiminiñ sıñırlavlarını bozğanında» qabaatlap, oña azamiy ceza berdi – 30 biñ ruble para cezası. Faal sentâbrniñ 4-nde Aqmescitteki Rusiye FSBsiniñ binası ögünde tutulğanlar arasında edi, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Rusiye polisi sentâbrniñ 4-nde Rusiye FSBsiniñ binası ögünde tutulğan qırımtatarlarğa qarşı 58 memuriy protokol tizdi.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Aralarında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. FSB malümatına köre, qırımtatarlar «bu yıl avgustnıñ 23-nde Qırımdaki gaz borusında diversiya yapqanları şübhesinen tutuldı. Rusiye müessisesi, tutulğanlar qabaatını itiraf etti, dep bildirdi». Bu malümatqa köre, «FSB tarqatqan sorğu videosında eki erkek kimden talimat alğanını ve Anğara köyünde gaz borusını nasıl patlatqanlarını tafsilâtlâca tarif etti».


text:
Rusiyeniñ Yekaterinburg şeerinde ana-baba oğullarına Krım adını qoydılar.
Bu aqta salı künü Rusiye matbuat vastaları yaza.
«Krım Aleksandroviç adı. Bu bala 2014 senesi Yekaterinburgnıñ Lenin rayonınıñ ZAGS bölügi tarafından qayd etildi», – dedi «İnterfaks» agentligine Sverdlov vilâyetiniñ ZAGS idaresiniñ reberi Natalya Kurnayeva.
«İstoriya familli» Rusiye araştırma merkeziniñ müdiri Vladimir Maksimov aytqanı kibi, tarihiy vaqialar ile bağlı adlarnı bermek kibi adet er bir halqta bardır.
«Qırımnıñ Rusiyege qoşuluvı – er bir Rusiye vatandaşı içün müim bir vaqiadır. Ve balağa yarımada adını bermege – bir şaşırtacaq adise degil, standart olmasa da», – dedi o «İzvestiya» neşirine.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Almaniya kantsleri Angela Merkel Rusiyeniñ Soçi şeerine memelketniñ prezidenti Vladimir Putinnen körüşmege keldi.
Bir künlük ziyareti devamında Merkel (Rusiye 2014 senesi Ukrainağa bağlı Qırımnı işğal etkeninden soñ bu onıñ ekinci teşrifidir) diqqatını Ukrainanıñ şarqında ve Suriyedeki dava üzerine celp etecek, dep bildire onıñ temsilcisi Shteffen Zajbert.
Onıñ sözlerine istinaden, eki raundlıq körüşüv arasında Kyiv vaqtına köre saat 15:30 Merkel ve Putin SMİ (KHV) temsilcilerinen körüşecekler.
Körüşüv esnasında eki lider iyülniñ 7-8 arasında Gamburgta ötkerilecek «Grup 20» sammitine yapılğan azırlıqnı da muzakere etmek kerekler.
Körüşüvden soñ aynı künü Putin AQŞ prezidenti Donald Trump ile telefon vastasınen körüşecek.
Körüşüv Moskva ve Ğarp arasındaki munasebetler kergin olğan maalde keçecek.
Merkel Putinnen halqara tedbirlerde körüşken edi, lâkin Rusiyege soñ defa 2015 senesi mayıs ayında barğan edi.
Almaniyanen Rusiye arasındaki munasebetler 2014 senesi, Moskva qanunsız şekilde Ukraina toprağı olğan Qırımnı işğal etip, Ukraina şarqındaki boyeviklerge qol tutıp başlağandan soñ kerginleşken edi.


text:
Lugansk vilâyetiniñ Antratsit şeeri civarında separatistler ATO quvetleriniñ blokpostına qarşı ateş açtılar, Kramatorsk civarında ise ukrain arbiylerine yaqınlaştılar.
Bunı arbiy-siyasiy tedqiqler Merkeziniñ reberi Dmıtro Tımçuk bildirdi, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Keçken afta Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ukrain arbiyleriniñ iyünniñ 27-ne qadar bir taraflı ateş toqtatılmasını ilân etti. İyünniñ 23-de Donetskteki mesleatlardan soñ separatistler barışıqqa qol tutqanlarını bildirdiler, lâkin iyünniñ 24-de Slavânsk civarında Ukraina Silâlı quvetleriniñ arbiy vertolötı tüşürildi, doquz arbiy elâk oldı.
Prezident Poroşenko ateş toqtatılmasınıñ müddeti belgilengen vaqıttan evel lâğu etilmesi mümkünligini red etmey.


text:
Bunı şirketniñ matbuat hızmeti bildire.
Yañı yolbaşçını kollektivge Qırımnıñ «birinci baş nazir muavini» Rustam Temirgaliyev tanış etti.
Şirketniñ başı vazifesini eda etken Andrey İlin «Çernomorneftegaz»nıñ müdir vazifelerini eda eticiniñ mesleatçısı oldı.
Sergey Komissarov müendis-mehanik ihtisası boyunca suv naqliyatı müendislerniñ institutını ve Rusiye Federatsiyasınıñ Akimiyeti yanındaki halq hocalığı Akademiyasınıñ «Menecment ve marketing institutınıñ» Yuqarı Mektebini bitirdi.
Gaz saasında 1993 senesinden çalışmağa başladı. 1997 senesi OOO «Mejregiongaz» Kostromsk filialınıñ müdiri, 2004 senesi aprelde – OOO «Gazprom mejregiongaz Krasnodar» baş müdiri oldı.
2013 senesi «Yedinaya Rossiya» firqasınıñ cedveli boyunca Krasnodar diyarınıñ Qanun çıqarıcı toplaşuvınıñ deputatı olıp saylana. İqtisadiy siyaset, ticaret, maliye çarşı ve tış iqtisadiy bağlar boyunca komitetiniñ azası ola.
AB çetel işler nazirleri «Çernomorneftegaz» şirketiniñ esaplarınıñ qapatılması içün uquqiy negizni teşkil ettiler.
Öz nevbetinde Ukraina baş naziri Arseniy Yatsenük Ukraina akimiyeti Rusiyeniñ «Çernomorneftegaz» şirketiniñ saipleştirüvi boyunca Stokgolmdeki Halqara arbitraj mahkemesine muracaat etecegini bildirdi.
«Çernomorneftegaz» «Naftagaz Ukraina»ğa ait ve devlet mülkiyeti ola.


text:
Qırım ve Aqyardaki Rospotrebnadzor idaresiniñ yolbaşçısı Natalya Penkovskayanıñ bildirgenine köre, işğal altındaki yarımadada koronavirus hastalarınıñ sayısı artmağa devam ete. Bu aqta o, mayısnıñ 20-nde COVID-19 tarqaluvı ile küreş operativ ştabınıñ toplaşuvında ayttı.
«Soñki künleri hasta sayısı çoq olmasa da, hasta sayısı artmağa devam ete. Bugünki vaziyetniñ istisna olğanını añlamaq kerek… Eñ yüksek seviye keçken afta qayd etildi. Qayd etilgen hastalarnıñ büyük qısmınıñ klinik alâmetleri yoq. Lâkin keçken aftağa baqqanda alâmetsiz fayız 46%-dan 38%-ğa eksildi», – dep qayd etti o.
Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenov qırımlılarnı koronavirus vaqtında cenazege barmaqtan vazgeçmelerine çağırdı.
Keçken künü Qırımda bir koronavirus hastası qayd etildi – Kefede.
Bugünge qadar 299 koronavirus hastası qayd etildi. 25-i çetelden keldi, 31-i – Rusiyeden. 122 insan tüzeldi, 9 insan vefat etti. Umumen yılnıñ başından berli Aqyarda 143 kişi koronavirus yuqunçına oğradı, eki insan vefat etti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Bugün, oktâbr 6-da, işğal etilgen Aqmescitte bagajnikte adam ceseti olğan maşina tapıldı. Aydavcı qaza yerinden qaçıp ketti.
Bunı tesadufen kördiler. Bagajnikte ceset olğan maşina yol qazasına oğradı. Yol qazası Kiyevskaya soqağı, Moskva yolu, Kezlev yolu ve aylanma yolunı birleştirgen yerde yüz berdi, dep haber ete 15 minut saytı.
Cesetni alıp ketken maşina bördürge urulıp, zarar körli. Aydavcı maşinadan çıqıp, qaçıp ketti.
Qaza yerinde uquq qoruyıcılar buluna. Aydavcı ve ceset şahsiyetleri belgilene.


text:
2014 senesi mart ayında Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ başı vazifesine tayin etilgen vitse-admiral Sergiy Gayduk, yarımadağa işğal zamanı kelgen çoq sayıda rus siyasetçisi aqqında ayttı.
Bu aqta o, Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«O zaman ukrain siyasetçilerinden farqlı olaraq pek çoq sayıda rus siyasetçisi Qırımğa keldi. Olarnıñ arasında Putinniñ yardımcıları (2014 senesi Qırımğa Rusiye Devlet dumasınıñ SNG meselelerinden reisi Leonid Slutskiy kelgen edi ‒ QA), Rusiye Devlet dumasınıñ bir çoq deputatı (Konstantin Malofeyev, Nikolay Valuyev, Valentina Tereşkova, Aleksandr Vasilyev ‒ QA) bar edi», – dep qayd etti o.
Gayduknıñ aytqanına köre, o zaman Qırımda neler olğanını añlamaq içün bazılarınen körüşmege mecbur olğan edi.
«Açıq aytacaq olsam, men bu şeyler aqqında iç bir kimsenen kelişmedim, amma niyetim böyle edi: Qırımda menim etrafımda neler olğanını añlamaq kerek edim. Şübesiz: Aksönovnen körüşmeycegim dedim, çünki o 90-ncı senelerniñ aydutı. Belli ki, Çalıy, Vitko artında belli bir küçler bar, Qırım MC reberligi, Rusiye SQ reberligi. Eñ azından bu körüşüvler Qırımda eki reberlik seviyesi tizilgenini añlamağa yardım etti: siyasiy ve arbiy», – aytıp berdi o.
Gayduk dey ki, er birisiniñ öz vazifesi bar edi: «arbiyler arbiy işlernen, siyasetçiler siyasetnen oğraşa ediler».
Tafsilâtlıca Qırım.Aqiqatnıñ saytında oquñız.
Amerikanıñ Devlet kâtibi Entoni Blinken, ABD Rusiyeni Qırımnıñ işğalini toqtatmağa çağırğanını bildirdi.
Kreml ABD prezidenti Joe Bidenniñ memeleketi Qırımnıñ işğalini bir vaqıt tanımaycağı ile bağlı sözlerine cevap berdi. Rusiye prezidentiniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov, «iç bir işğal yoq edi», dep ayttı.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi deputatları
Deputat Joqarǵı Keńestiń wákillik múddetine saylanadı.
Deputat Joqarǵı Keńestiń sessiyasında qaralıp atırǵan barlıq máseleler boyınsha sheshiwshi dawıs huqıqınan paydalanadı.
Deputat:
– Joqarǵı Keńestiń komitetleri hám komissiyalarına saylaw hám saylanıwǵa;
– Joqarǵı Keńestiń sessiyalarında qarap shıǵıw ushın máseleler usınıwǵa;
– Joqarǵı Keńes sessiyasınıń kún tártibi, dodalanıp atırǵan máselelerdi qarap shıǵıw tártibi hám bul máselelerdiń áhmiyeti boyınsha usınıslar kirgiziw hám pikir bildiriwge;
– qarar joybarları hám olarǵa dúzetiwler kirgiziwge;
– Joqarǵı Keńes tárepinen dúziletuǵın komitetlerdiń hám komissiyalardıń jeke quramı hám saylanatuǵın, tayınlanatuǵın yamasa tastıyıqlanatuǵın lawazımlı shaxslardıń kandidaturaları boyınsha pikir bildiriwge;
– dodalawda qatnasıwǵa, bayanatshı hám basqarıwshıǵa sorawlar beriwge;
– deputat sorawı menen múrájat etiwge;
– óz usınısların tiykarlap beriw ushın sózge shıǵıwǵa hám dawıs beriw sebepleri boyınsha túsinik beriwge;
– Joqarǵı Keńes sessiyasın basqarıwshıǵa dodalanıp atırǵan másele boyınsha óz sózi, usınısı yamasa pikiriniń tekstin tapsırıwǵa;
– ózi aǵza bolǵan Joqarǵı Keńes komitetleriniń hám komissiyalarınıń qararına qosılmaǵan jaǵdayda óz kóz-qarasın sessiya májilisinde bayan etiwge yamasa bul haqqında Joqarǵı Keńes Baslıǵına jazba ráwishte bildiriwge;
– respublikanı rawajlandırıw baǵdarlamalarınıń orınlanıwı ústinen qadaǵalawdı ámelge asırıwǵa;
– Joqarǵı Keńeske esap beriwshi yamasa onıń qadaǵalawı astındaǵı hár qanday uyım yamasa lawazımlı shaxstıń esabatı yaki málimlemesin sessiya májilislerinde tıńlaw haqqında usınıs kirgiziwge;
– Ózbekstan hám Qaraqalpaqstan Respublikası Nızamlarınıń orınlanıwı, sonday-aq, Joqarǵı Keńes qararlarınıń orınlanıwın tekseriw haqqında qarap shıǵıw ushın máseleler kirgiziwge;
– sessiya májilisleriniń stenogrammaları menen tanısıwǵa;
– puqaralardıń huqıqları hám nızam menen qorǵalatuǵın máplerin buzıw jaǵdayları yamasa nızam hújjetlerin buzıwdıń basqa jaǵdayları anıqlanǵan jaǵdayda olarǵa shek qoyıw sharaların kóriw talabı menen tiyisli uyımlarǵa hám lawazımlı shaxslarǵa múrájat etiwge haqılı.
Joqarǵı Keńes deputatları


text:
Qırımtatar rejissöri Nariman Aliyevniñ «Evge» levhası Bükreşteki halqara kinofestivalinde eñ eyi film mukâfatını aldı. Bu aqta festivalniñ resmiy saytı haber ete.
«Qırımtatar Mustafa ve oğulları aqqında ikâye Avropadaki seyaatını devam etip, seyircilerni celp ete! Festival teşkilâtçıları ve jürisine teşekkürler ve bütün icadiy taqımnı tebrikleymiz», – dep bildire «Evge» filminiñ Facebook saifesi.
«Evge» levhası qırımtatarı Mustafa aqqında tarif ete. Eki oğlu Qırım işğalinden soñ Kyivge ketti. Büyük oğlu Nazim vefat ete, babası onı Qırımğa alıp, musulman ananelerine köre defin etmek ve küçük oğlu Alimni evge qaytarmaq içün paytahtqa yol ala.
«Evge» filminiñ baş rollerini Ahtem Seitablayev («Kiborğı» rejissöri) ve Remzi Bilâlov oynadı. Levha prodüseri Vladimir Yatsenko («Dıke pole») oldı, film yapıluvınen ise Limelite kino şirketi oğraştı. Film Ukraina medeniyet nazirliginiñ yardımınen çıqarıldı, onıñ halqara satışınen ise Wild Bunch şirketi oğraşacaq.
Aliyevniñ «Evge» filmi Cannes festivaliniñ «Ayrı bir baqış» yarış programmasınıñ iştirakçisi edi.
Daa evel Nariman Aliyev Avropa kinoakademiyasınıñ azası oldı. Aliyev avropalı kinoakademikler sırasında qırqıncı ukrain kinematografı oldı.
Nariman Aliyev — qırımtatar rejissöri, «Qırım ikâyeleriniñ» (qısqa levha) müellifi. «Sensiz» filmi 66-ncı Berlin kinofestivaliniñ Generation 14+ çerçivesinde taqdim etilgen edi. Aliyev öz işlerinde qırımtatarlarnıñ qoranta munasebetlerini, anane ve turmuşını köstere.


text:
Bunı devlet yolbaşçısı «Batkivşçina», Regionlar firqası, UDAR, «Svoboda» parlament fraktsiyaları ve «İqtisadiy inkişaf» ve «Mustaqil avropalı Ukraina» deputatlar taqımları ile toplaşuvda ayttı, dep bildire prezidentniñ saytı, haber ete Azatlıq Radiosı.
Bundan ğayrı, Ukraina Anayasasına deñişmeler kirsetilüvi aqqında qanun leyhası boyunca Poroşenkonıñ teşebbüsleri muzakere etildi.
«İşbu qanun leyhası akimiyetniñ detsentralizatsiyası boyunca teşebbüsimizge uyğun kele ve Donbasstaki barışıq planımıznıñ esas çizgisi ola», – dep bildire Poroşenko.
Devlet yolbaşçısı akimiyet sistemasınıñ semereli işi içün prezident, parlament ve ükümet arasında vazifeler bölünmesini qayd etti.
Ukraina prezidenti parlamentniñ nevbetten tış saylavları ve Anayasa deñişmelerine qol tuta. İlk sefer Petro Poroşenko bunı inauguratsiya çıqışında seslendirdi.


text:
Ukraina Baş prokuraturası yanındaki QMC prokuraturası QMC Yuqarı şurasınıñ sabıq deputatı Safure Kacametovağa nisbeten devlet hainligi tömetini lâğu etti.
Bunı Kiyevde avgust 20 künü keçirilgen matbuat konferentsiyasında QMC prokurorınıñ birinci muavini Nazar Holodnitskiy bildirdi, haber ete Qırım.Aqiqat.
Onıñ aytqanı kibi, devlet hainligi tömeti sabıq deputattan avgust 19 künü alındı.
«Taqiqat areketlerini keçirdik, bu vatandaşlarnıñ (Safure Kacametova, Enver Abduraimov – Q.A) devlet hainligine alâqasını teşkerdik ve tünevin Kacametovağa nisbeten cinaiy iş, qabaatı tasdiqlanılmağanı sebebinden, qapatıldı», – añlata Holodnitskiy.
Bunıñ ile Holodnitskiy Qırımnıñ sabıq deputatı Enver Abduraimovğa nisbeten tömet lâğu etilmegenini qayd ete.
Bunıñ ile o şunı aytıp keçti ki, böyle cedvellerniñ tizilüvi devam etecek. «İnsanlar öz qaramanlarını bilmek kerek», – dey Holodnitskiy.
Yaqında matbuat vastalarında Ukrainada devlet hainliginde şeklengen Qırım Yuqarı Şurasınıñ sabıq deputatlarınıñ adları peyda oldı. Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yolbaşçılığı bildirgeni kibi, qıdıruvğa ilân etilgen deputatlar sırasına Ukrainağa qarşı areketlerge qoşlumağan soyları da kirdi. Meclis reisi Refat Çubarovnıñ fikrine köre, «satqınlar cedveline» «Qırım regionları» firqasınıñ sabıq deputatı Enver Abduraimov ve «Qurultay-Ruh» firqasınıñ temsilcisi Safure Kacametova sebepsiz kirdi.


text:
Türkiye akimiyeti AQŞ yolbaşçılığını ermenilerniñ kütleviy öldürilmesiniñ 100 yıllığı (aprel 24 künü) munasebeti ile çıqışında «genotsid» sözüniñ qullanılmasından siyasiy tabiatı olacaq qararlarnıñ peyda ola bilecegi aqqında tenbiyley, haber ete Golos Ameriki.
Türkiye Tış işler naziri Mevlüt Çavuoğlu Washingtonda öz Amerika zenaatdaşı John Kerri ile körüşecek ve prezident Barak Obama Birinci cian cenki vaqtında ermenilerniñ kütleviy öldürilmesiniñ yıllığı munasebeti ile çıqışında «genotsid» sözüniñ qullanmaması aqta añlaşacaq ola.
Ankara genotsid qabaatlarını kesen-kes lâğu ete ve insanlar grajdanlıq cenkiniñ qurbanları olğanını bildire,. Cenkte vefat etken türklerniñ sayısı da büyük edi. Faqat, bu afta baş nazir Ahmet Davutoğlu öldürilgen ermenilerniñ tuvğanlarına öz taziyelerini bildirgen edi.
Ankarada deyler ki, eger de genotsidniñ olması tasdiqlanılsa, bir sıra mahkeme ketişatlarınıñ açılması mümkün olacaqtır.
Evel Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan 1915 senesi Osman devletiniñ akimiyeti tarafından ermenilerniñ kütleviy öldürüvini genotsid olaraq adlağan Avropa parlamentini takbih etti. Kütleviy öldürilmesiniñ yüz yıllığı yaqınlaşqanınen Türkiyedeki ermeni azlığı arasında Erdoğannıñ Adalet ve inkişaf firqasınıñ siyaseti boyunca olğan suallerniñ sayısı ep arta.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov ukrain ükümetini Qırımğa «iç olmağanda üç kün devamında» elektrik energiyasını bermemege çağırdı. Bunı Çubarov cuma künü, noyabr 6 künü, Meclis teşebbüsi ile Kiyevdeki Rusiye Federatsiyasınıñ elçihanesi yanında keçirilgen narazılıq aktsiyasında bildirdi.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi aytqanı kibi, Qırım sakinleri «dayanmağa azırlar», yarımadada olğan generatorlar ise Qırımnı asğariy seviyede temin eterler, amma Rusiyeniñ arbiy bazalarını temin etemezler.
Refat Çubarov Rusiye prezidenti Vladimir Putinni Gitler ile qıyasladı.
«Bugünki Gitler, ambitsiyaları sıñırsız, olarnı yerine ketirmek içün bir çoq adamğa basqı yapa. Bizim toprağımız, Qırımımız işğal etildi. Yarımadamız kene de Moskva zorbalığına oğradı», – dedi Çubarov.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildire ki, narazılıq aktsiyasınıñ iştirakçileri Kiyevdeki Rusiye elçihanesi yanında bir zıncır şeklinde turdılar. Olar betlerini kâğıtlar ile qapatalar, teşkilâtçılarnıñ aytqanına köre, böyle etip «Qırımda azatlığını qorçalamağa tırışqanlarğa qarşı yapılğan qorquzuv areketleri ifadelene».
Bazıları qollarında Rusiye Federatsiyasından siyasiy mabuslarnı azat etmek ve Qırımnıñ işğalden azat etilmesini Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ kün tertibine kirsetmek talapları ile levhalar bar. Bunıñnen beraber, Qırımnıñ «vatandaşlıq qamaçavına» «ebet» demek çağıruvları ile levhalar bar.
Ukraina Milliy gvardiyasınıñ hadimleri narazılıq aktsiyasınıñ tertip-nizamını nezaret ete.
Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi, qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilev cuma künü üyleden soñ Kiyevdeki Rusiye Federatsiyasınıñ elçihanesi yanında ötkerilecek barışıq narazılıq aktsiyasına kelmege çağırğan edi.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
“TERCÜMAN” GAZETASI 1918 YILI FEVRAL (ŞUBAT) 23 KUNÜ QIRIM’DA QAPATILDI
Bahçesaray’da İ. GASPIRALI tarafından 30 yıl devamında neşir etilgen ve onın ölümünden son (1914) oğlu Refat GASPIRALI ve belli qırımtatar cemaat erbabı Asan Sabri AYVAZOV tarafından yayınlanması devam etilgen “Terçüman” gazetası Türk dünyası matbuat tarihinde ayrı bir yer almaqta. Tek Qırımtatar milli matbuatı degil de, bütün Türki halqlarnın jurnalistikası (gazetacılığı) “Tercüman”dan başlanması bellidir.
İsmail beynın qızı Şefiqa GASPIRALI ve A.S.AYVAZOV beraberlikte alğan qararı ile, 23 Fevral 1918 senesi “Terçüman”nın son sayısı basıla ve gazetanın faaliyetinde noqta qoyula. Bunın sebeplerinden biri – gazeta bolşeviklernin eline keçmemezligi ilan etile.
Memba : Zelfira Shukurdzhiyeva


text:
Qırımda yañı koronavirus adisesi tasdıqlandı. Muayyen etilgen adam, özüni izolâtsiya rejimine qoymağan çetelden kelgen koronavirus hastasınen qonuştı.
Bunı öz Facebook saifesinde Sergey Aksönov yazdı.
"Bu adisenen bağlı profilaktika tedbirleri yapıla. Alâqada olğan şahıslarnıñ dairesi tayin etildi. Yaqın bağda olğan adamlarnı infektsiya bölügine qoydılar, yaqın bağda olmağanlar yaşağan yerlerinde izolâtsiyada olıp, tibbiy nezaret altında bulunalar. Bu şahıslarnıñ laboratoriya teşkerüvi teşkil etildi", - yaza Aksönov.
Marnıñ 24-ünde Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksönov, Qırımda altı yañı koronavirus hastası tasdıqlanğanını bildirdi. Bundan evel Qırımdaki rusiye akimiyeti COVID-19 infektsiyasınıñ ilk adisesini tasdıqladı.
Martnıñ 28-inde saba Qırımda 2414 adam tibbiy nezaret altında edi.
Daa evel Qırım ve Aqyardaki Rospotrebnadzor idaresiniñ yolbaşçısı Natalya Penkovskaya, Qırımda martnıñ 27-sinde yedi yañı koronavirus hastası qayd etilgenini bildirdi. Böylece, umumen 14 adam hasta.
Daa evel Aqyarda beş koronavirus hastalığı adisesi tasdıqlandı.
Koronavirus yuqunçınıñ tarqaluvına yol bermemek içün işğal etilgen Qırım ve Aqyarda «yüksek seviyeli azırlıq» rejimi ilân etildi.


text:
Bиkипeдия:Proyekt:Baş bit/Waqiğalar
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Bu proyekt Baş bitkä urnaştırılğan qalıplarnı buldıru, alarnı mäğlümat belän tutıru häm yañartıp toruğa bağışlana.
- Шyлaй yk kaparыз: WP:Proyekt:Latin Tatar.
Bügenge qalıpYзrәpTү
Bu qalıplarğa mäğlümat kertü kriteriylarıYзrәpTү
Monda urnaştırılğan mäğlümat Bиkипeдия:ПpoekT:Eл kөHHәpe proyektı çiklärendä buldırılğan bitlärdän häm alarnıñ başqa telle buleklärendäge igezäklärennän saylana. Latin imläle kön waqiğaları qalıbıplarında kiril imläle igezäklärendäge mäğlümatnı qabatlamaw xäyerleräk.


text:
2018 senesi okrtâbr 25-inden ilk sefer Brent cermayınıñ fiyatıbir varel içün 58 dollardan aşağı tüşti. Şimdi o bu seviyede tutıla. B aqta alış-veriş malümatınıñ esasında Radio Svobodanıñ rus hızmeti haber ete.
Cermay fiyatı oktâbr başında tez tüşe. Daa keçken aynıñ başında Brentniñ fiyatı bir varel içün 82 dollardan yuqarı köterile edi. Eki aydan az keçti, amma fiyatnıñ üçten biri kesildi. Şimdiki fiyat tüşüvi soñki üç yıl devamında eñ tez oldı. 2014 senesinden - cermay eñ ücüz fiyatta olğanda -soñ bir ay devamında öyle acele fiyat deñişmeleri asıl olmağan edi.
Keçken yıl devamında dünya cermay fiyatları, AQŞİranğa qarşı sanktsiyalarından saqınuvlar ve cermay çıqarıluvını sıñırlamaq içün OPEC memleketlrniñ añlaşması sebebinden köterile edi.
Bazardaki alnıñ keskin deñişmelerine, dünyada cermay talabınıñ eksilmesinen beraber onıñ artqan çıqarıluvı aqqında malümat sebep oldı.


text:
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar BMT Şurası vaqtında, Rusiye akimiyeti pandemiyağa baqmadan işğal etilgen Qırım yarımadasında basqıcı kampaniyasını devam ete ve ilk nevbette qırımtatarlağa qarşı, dep bildirdi. Bu aqta Ukraian TİN matbuat hızmeti haber ete.
Böylece, Ceppar qayd etti ki, koronavirus alâmetleri olğan siyasiy mabüsler ve şahıslar Qırımda kerekli tibbiy yardımdan marumdırlar.
“O, koronavirusnen hastalanğan ve buña baqmadan ceza izolâtorına avuştırılğan siyasiy mabüs Teymur Abdullayevniñ vaziyetine diqqat çekti. Dörtünci Jeneva şartnamesiniñ talaplarına baqmadan Rusiye pandemiyanı toqtatmaq içün çareler körmey ve aksine kütleviy tedbirler keçire, qanunsız sürette askerlikke celp ete ve kerçek raqmlarnı gizley, dep qayd etti diplomat”, – yazıla bilidrmede.
Bundan ğayrı Emine Ceppar qayd etkeni kibi, Rusiye yarımada ve Ukraina qıtası arasında qatnavnı pek sıñırlağan, bu ise yarımdanıñ demografik vaziyetine menfiy tesir ete.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy işğal etilgen Qırım ve ORDLO sakinlerini koronavirustan vaktsiyanatsiya yapmağa söz berdi. Onıñ bildirgenine köre, Ukraina Sağlıq saqlav nazirligi milliy vaktsinatsiya planını endi azırlağan.
Rusiye nezareti astındaki Qırım ve Aqyar akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
2017 senesi Türkiye Ukraina ordusınıñ ihtiyaclarına 3,1 mln dollar ayıracaqtır. Bunı Ukrainanıñ Türkiyedeki elçisi Andrey Sibiga Twitterde yazdı.
«Acayip bir yıl soñu, añlaşma imzaladım. 2017 senesi Türkiye Ukraina ordusına 3,1 million dollar yardım olaraq berecektir. Strategik ortaqlıq çalışa», – dep bildirdi elçi.
Sibiga qayd etti ki, arbiy-sanayı saasında Türkiye ile işbirligi 2017 senesiniñ eñ müim meselelerinden biridir.
Türkiyedeki Ukraina elçihanesiniñ malümatına köre, Ukraina ve Türkiye ükümetleriniñ vekilleri işbirligi añlaşmasını dekabr 30-da Ankarada imzaladılar.
«Añlaşma 5 sene devamında yılda 3 million AQŞ dollarınıñ ayırılmasını belgilemektedir. Türkiye tarafınıñ ayırğan sermiyası Ukraina Silâlı quvetleriniñ ihtiyaclarını qarşılamaq içün türk arbiy ve çift qullanımlı malzemelerini satın almaq içün qullanacaqtır», – dep aytıla ukrain elçihanesiniñ haberinde.
Soñki vaqıtları Türkiye Rusiye ile yaqın olmağa başladı. 2015 senesi noyabr ayında türk askerleri Türkiye-Rusiye sıñırında Rusiye arbiy uçağını tüşürgen soñ eki memleket arasındaki munasebetler bayağı kerginleşken edi. Rusiye Türkiyege qarşı iqtisadiy cezalar kirsetip, Rusiye vatandaşlarınıñ Türkiyege barmasını sıñırlağan edi.


text:
Merkeziy Saylav Komiteti, iyün 23-üne saat 6:15-ke, Ukraina Yuqarı Rada saylavlarınıñ protokollarnıñ 92%-dan çoq saydı. Bu malümatqa köre, birinci yerde "Halq hızmetçisi" ("Sluga naroda") partiyasıdır, o 43,11% qazandı. Bu aqta Azatlıq Radiosı bildirmekte.
«Muhalifet platforması – Yaşayış içün» («Oppozıtsiyna platforma – Za jittâ») (13,03%) liderden bayağı artta qala, amma «Avropa birdemligi»ni ("Yevropeyska solidarnist") üçünci yerde (8,15%), «Vatan» («Batkivşçına») (8,18%) firqası deñiştire. Parlamentke tüşken partiyalardan soñkisi ise «Ses» («Ğolos») forqasıdır. (5,87%).
Şimdi olğan malümatqa köre, bir mandatlı bölgelerde eñ çoq reyni Volodımır Zelenskıynıñ "Halq hızmetçisi" partiyası aldı. Majoritar bölgelerde prezident partiyasınıñ vekilleri eñ çoq rey Dnipropetrivsk vilâyetinde aldı, amma iç birisi Donetsk vilâyetinde keçmedi.
Paytahtta "Halq hızmetçisi"niñ vekilleri, şimdiki malümatqa köre, bütün 13 bölükte destek aldı.
Saylayıcılarnıñ kelüvi, MSK-niñ malümatına köre, 49,84%. Bu - Ukrainada parlament saylavlarında eñ alçaq kelüv köstergiçidir.


text:
İşğal etilgen Qırımda Ukraina vatandaşlarınıñ imayesini yarımada sakinleriniñ problemlerini al etmek içün şekillendirilgen qanun teşebbüsleri paketi temin etecek. Bu aqta Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy vekili Anton Korınevıç Ukrinformğa bildirdi.
«Bunıñ üzerinde çalışamız, ükümetten tış cemaat teşkilâtlarınıñ pek yahşı teşebbüsler paketimiz bar… Müim şeyleri bar olğanını tüşünemiz, hususan rezident olmağan qırımlılarnıñ meseleleri ve vesiqa aluvınıñ qolaylaştırıluvı», – dedi Korınevıç.
Onıñ qayd etkenine köre, bu qanun teşebbüsleriniñ faal lobbi şekillendirilüvi yañı parlament işinen başlatılacaq.
Ukraina prezidentiniñ Ofisi de muntazam sürette baqılacaq areketler planı ile işğal etilgen topraqlar reintegratsiyasınıñ strategiyasını azırlamağa planlaştıra.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Keçken afta işğal etilgen Qırımnı ziyaret etken eyyetniñ başı Frenkistan deputatı Tyerri Mariani yarımadağa endi oktâbr ayında kelecek ola.
Bu aqta o iyül 27 künü basılğan France Info neşirine bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, Frenkistan deputatları yarımadağa «Rusiye deputatları ile bağ tutmaq» ve «Qırım vaziyetini» öz közlerinen körmek niyeti ile kelgen ekenler.
«Qırım – böyle bir sonük zona, anda halqara telefon bağı bile söndürilgen», – dedi Mariani.
«Biz, ğaliba, kelecek sefer oktâbr ayında kelermiz», – dey deputat.
Frenkistan deputatları Qırımğa iyül 23-24 künleri, Frenkistan ve Ukraina yolbaşçılığınıñ qarşılığına baqmadan, kelip ketkenler.
Frenkistan Tış işler nazirligi bu ziyaretni tenqit etip, onı halqara uquqnıñ bozuluvı olaraq adladı. Ukraina Tış işler nazirligi de deputatlarnıñ Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımğa ziyareti olarnen uyğunlaştırılmağanı ve ileride aqibetlerniñ olacağı aqqında bildire.
Birazdan Ukraina Tış işler nazirliginiñ başı Pavlo Klimkin nazirligi Ukraina havfsızlıq hızmetine muracaat etip, işğal etilgen Qırımnı ziyaret etken on deputat içün Ukraina kirişini yasaqlamağa rica etecegi aqqında bildirdi.


text:
Oktâbr 25 künü yerli saylavlarda rey berip olamağan Qırım ve Donbasstan köçip kelgenler Avropa mahkemelerine, şu cümleden İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesine muracaat etmeli, dep tüşüne Qırımdan köçip kelgen Yakov Vitük. O, ukrain mahkemesinden rey bermek aqqını qorçaladı.
Bunı o oktâbr 26 künü Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde bildirdi.
«Ukrain akimiyeti, ukrain mahkemeleri köçip kelgenlerge Ukrainanıñ diger vatandaşları ile musaviy aqlarnı bermege istemese, bunı Avropa mahkemelerinden talap etmege kerek», – dedi Vitük.
Ukrainada, işğal etilgen Qırım ve Donbasstan ğayrı, oktâbr 25 künü yerli saylavlar keçti. Qıtaiy Ukrainada daimiy qaydsız yaşağan qırımlılar saylavlarda iştirak etip olamadılar.


text:
Qırımda Ay Petri yaylasını qar qaplap ala. Qırım.Aqiqat mühbiri haber etkeni kibi, tünevin aqşam anda qar yağdı.
Ay Petriniñ qarlı avası aqqında "Mishor Ay Petri" alatlı yolunda da haber eteler.
"Ava elverişlidir ve yañı yıl bayram künlerinde Ay Petri yaylasında qar yağa, qışnı sevgen er keske sevinç ve zevq ketire!", - yazılğan Yalta müessisesiniñ beyanatında.
Sinoptiklerniñ malümatına köre, Qırımnıñ cenübiy yalısında deñişici bulutlılıq. Kündüz yağanaqlarsız. Cenübiy yel 7-12 m/s. Kündüz ava arareti +5...+7 derecede.


text:
Búginnen baslap múddetinen aldın dawıs beriw procesi baslanadı
- 14.10.2021, 08:32,
- ҚapaқaлпaқcTaH / ЖәMийeT
- 20
Saylaw kúni ózi jasaytuǵın jerde bolıw imkaniyatına iye bolmaǵan saylawshı múddetinen aldın dawıs beriw huqıqına iye. Múddetinen aldın dawıs beriw saylawǵa 10 kún qalǵanda baslanadı hám saylawǵa 3 kún qalǵanda juwmaqlanadı.
Oraylıq saylaw komissiyasınıń usı jıl 5-oktyabrdegi 1142-sanlı qararına tiykar múddetinen aldın dawıs beriw 14-20-oktyabr kúnleri azanǵı 09:00 den keshki 19:00 ge shekem ámelge asırıladı.
Múddetinen aldın dawıs beriwdi ámelge asırıw ushın saylawshı saylaw kúninde bola almawınıń sebepleri (miynet demalısı, xızmet saparı, shet elge shıǵıw hám t.b.) kórsetilgen arza tiykarında tiyisli uchastkalıq saylaw komissiyasınan saylaw byulletenin aladı.
Derek: @saylaw_2021ckaчaTb dle 11.3
Facebook
BkoHTakTe
OдHokлaccHиkи
Google+


text:
Silâlı insanlar Aqmescitte yerleşken ATR qırımtatar telekanalına bir yıl devamında olıp keçken adiselerniñ video malümatını, şu cümleden, fevral 26 künü Qırım parlamenti divarları yanında keçirilgen mitingniñ videosını saqlağan bilgisayar serverini tutıp almaq içün keldiler.
Bunı ATR telekanalında acele çıqışta bildirdiler.
ATR yolbaşçılığı bütün malümatnı taqdim etmege azır, çünki serversiz efirge çıqmaq imkânsızdır, dep bildirdi efirde alıp barıcı Arzı Emirveli.
Silâlı insanlarnıñ kiyiminde OMON dep yazıla, amma Qırım İçki işler nazirligi bu vaqianı izaatlamay.
Hatırlatamız, 2014 senesi fevral 26 künü Qırım parlamenti divarları yanında Qırımnıñ ayırıluvına qol tutqanlar ve Ukraina birdemligi tarafdarları arasında muqavemet-mitingi keçirilgen edi. Ekinci tarafnıñ esas qısmı qırımtatarları edi.
Bazarertesi künü, yanvar 26-da, ATR qırımtatar telekanalına silâlı insanlar sürip kirdi, telekanal hadimleri tintüv ve paalı donatmanıñ tutıp alınacağına azırlana.


text:
Bunı Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ beyanatı tasdıqlay.
Hızmetniñ malümatına köre, Rusiye tarafından silâ ve silâlı adamlar kirsetilmesi sebebinden «Birükovo» Lugansk sıñır hızmetiniñ quvetleştirilgen sıñır taqımı Astahovo ukrain mesken noqtası ve Rusiyeniñ Novoprohorovka noqtasında devlet sıñırını imaye etti.
«Mayıs 27-de saat 3.30 sıñırcılar Rusiye tarafından Ukraina devlet sıñırına taba ketken yük maşinaları, yengil maşinalar ve mikroavtobuslar kolonnasını kördiler. Saat 3.40 kolonna devlet sıñırından keçti, mında oña qarşı ateş açıldı. Çatışma yüz berdi. İşğalciler qısmen Ukrainağa kirip, Antratsit şeerine taba kettiler», – dep bildireler Ukraina sıñır hızmetinde.
Arbiy areketler neticesinde sıñırcılar bir mikroavtobus ve eki yengil maşinanı zapt ettiler, bir adam ağır yaralandı. Hızmet bergen malümatlarğa köre, yaqalanğan maşinalarda Kalaşnikov avtomatları, RPG ve patlav maddeleri bar edi.
Devlet sıñır hızmetiniñ malümatına köre, «Dmitrovka» (Donetsk vilâyeti) sıñır hızmetiniñ noqtası qarşısında, Rusiye tarafından 10 km mesafede silâlı adamlarnen 40 «Kamaz» tura, olar Ukraina devlet sıñır hızmetinden keçmege azırlanalar.
Ukraina devlet sıñır hızmeti Rusiye FSB sıñır hızmetini haberdar etip, Rusiye tarafından sıñırnı qanunsız alda keçüvge yol bermemege çağırdı.