text:
Käsipker Bas prokurordan kömek swraydı
Almatıda köp balalı käsipker äyel ekonomikalıq qılmıstardı tergeumen aynalısatın mekemeniñ mamandarın ayıptadı. Tamız ayında Ekaterina Kimdi oblıstıq memlekettik kirister departamenti "esepşottıq fakturalardı jalğan jasadı" degen ayıppen qwrıqtağan. Alayda bwl ayıptaumen kelispegen käsipker Jemqorlıqqa qarsı wlttıq byuro men oblıstıq prokuraturağa arızdanadı. - dep habarladı Astana telearnası.
Ol qwzırlı organ qızmetkerleriniñ iri kölemde para talap etkenin taspağa tüsirip alğan. Käsibinen ayırılıp, 60 adamdı mäjbürli demalısqa jibergen "jas käsipker" iske Bas prokuraturanıñ aralasuın swraydı.
Altı balanıñ anası osığan deyin käsibin döñgeletip kelgen. Biıl jazda qalanıñ ortalığınan jalğa orın alıp, düken aşadı. Alayda köp wzamay, qwzırlı organ ökilderi Ekaterinanıñ qwjattarınan şikilik tapqan. Äyeldiñ üstinen qarjılıq qwjattardı dwrıs toltırmadı degen küdikpen qılmıstıq is qozğaladı. YAğni «is jüzinde jwmıstar orındalmay, qızmetter körsetilmey, tauarlar tiep-jöneltilmey jatıp, şot-faktura jazdı» degen ayıppen tergele bastağan.
Käsipkerdiñ aytuınşa, isti jabu üşin tergeuşiler iri kölemde para talap etip otır.
Ekaterina Kim, käsipker:
- Men istiñ jariyalı boluı jäne ädil tergelui üşin Bas prokuraturanıñ aralasuın qalaymın. Esep-şot fakturasın jalğan jasau faktisi boyınşa meniñ kömekşim qwzırlı organ qızmetkerlerimen birigip, mağan jala japqanın aytqım keledi. İsti jabu üşin atalğan mekemeniñ ökilderi para talap etip otır. Mende onı däleldeytin 158 dıbıstıq jazba bar.
Ekaterina Kim İle audanındağı jalğan qwjat jasau babımen ayıptalğan jalğız adam emes. Bwl iske jaqında aralasqan tanımal advokat Djohar Utebekovtiñ aytuınşa, Almatı oblıstıq kirister departamentiniñ üstinen osınday şağımmen 4 käsipker habarlasqan. Biznes ielerin bopsalau deregi negizinde qazir Qarjı ministrligine hat dayındalıp jatır, deydi qorğauşı.
Djohar Ötebekov, qorğauşı:
- Jalğan esep şot-fakturaların jazıp, onı käsipkerler jasadı dep provokaciya jasaytın faktilermen köp kezdesip jürmin. Äsirese Almatı oblısı İle audanında Ekonomikalıq qılmıstardı tergeu qızmeti jeñil aqşa tabu üşin qılmıstıq jüye qalıptastarğanın añğaru qiın emes.
Käsipkerden 50 mıñ AQŞ dolların talap etken oblıstıq ekonomikalıq qılmıstardı tergeu qızmetiniñ mamanı anıqtalıp, jwmısınan alastatılğan.
Almatı oblısınıñ prokuraturası qazir bwl derek boyınşa tekseru jürgizilip jatqanın mälimdedi.
Aydın Raev, Almatı oblısı prokuraturasınıñ basqarma basşısı:
- Azamatşa Kimniñ arızı boyınşa qadağalau organı tekseru jürgizip jatır. Qılmıstıq is zerttelip, onıñ uäjderi zertteledi, sosın mindetti türde jauap beriledi.
Ekaterina Kim dükenin jauıp, tauarların üyiniñ aulasına tasıp jatır. Jetinşi säbiine ayağı auır äyel kez-kelgen uaqıtta qamauğa alınudan qorqadı. Al kepil retinde qwyatın qomaqtı qarajatı joq, sebebi onıñ esep-şottarı men banktik kartaları äldeqaşan bwğattalğan.
Rişat ASQARBEKWLI
Abai.kz


c: text/html

text:
Qıtaydıñ Fwczyan provïncïyasınıñ turğını öziniñ twğan qızınan qutılmaq bolıp, onı plastïk paketke salıp, kwrerlik qızmet arqılı balalar üyine jibermek bolğan. Bul twralı South China Morning Post gazetine silteme bere otırıp, RÏA-Novostï xabarlaydı.
Basılımnıñ derekteri boyınşa, kwrer özi qabıldap alğan paketten jılağan balanıñ dawısın estigennen keyin polïcïyağa xabarlasqan. Ol quqıq qorğaw organdarına bergen tüsiniktemesinde, paketti qabıldap alğan kezde onı teksermek bolğanın, alayda pakettiñ ïesi – jas kelinşek onıñ bul äreketine üzildi-kesildi tıyım salğanın mälimdegen.
Näreste jergilikti awrwxanağa tekserwge jiberilgen, därigerlerdiñ mälimdemesi boyınşa, ol birneşe kün burın ğana dünïege kelgen, qazir onıñ densawlığı birqalıptı.
Derekközi: RÏA-Novostï
Kommentarïï

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Köp kölik jürgizwşilerin osı suraq mazalaytını belgili. Sebebi öziniñ zañdı quqıqtarın köp adam bilmeydi.
Al bilip jürse, özgelerge jeñil äri paydalı bolar edi.
► Mısalı, «MAÏ» qızmetkeri jıldamdıqtı arttıradı dep toqtattı deyik. Al monïtorda onşa anıq emes üş kölik tur, nömirleri de körinbeydi. Mundayda ne istew kerek? Ärïne, MAÏ qızmetkeri kölikterdiñ qaysısı ereje buzğanın naqtılap bere almaydı. Sebebi olarda jıldamdıq artqanı köringenimen, onıñ monïtordağı kölikterdiñ qaysısına tïisti ekeni naqtı emes. Sondıqtan qaysısı ereje buzğanın ïnspektor naqtı däleldep berwi kerek. Däleldey almasa, onda, ärïne, jürgizwşi kinäsiz dep tabıladı. Keyde «qızılğa» öttiñ, «remen» taqapğansıñ dep te toqtatadı. Biraq ïnspektor onı däleldey alwı kerek, däleldey almasa, jürgizwşi kinäli emes dep tanıladı. Yağnï qur ïnspektordıñ söz jüzindegi aytqandarı dälel emes, oğan qanday da bir texnïkanıñ dälel nemese kwälerdiñ kwäligi kerek boladı.
► Eger ïnspektor ereje buzw nemese tağı basqa da zañ buzwşılıq oqïğasın anıqtağan jağdayda, eger kölik jürgizwşi öz qateligin moyındasa, onda bul jöninde xattama toltırılıp, ayıppul salınwı mümkin. Ayıppul oqïğa ornında, tek soğan qatıstı ğana salınadı, kölik jürgizw quqınan ayırwğa nemese äkimşilik «toqtamğa» alwğa qatıstı emes.
► Jürgizwşi «ştraftı» oqïğa ornında töley almasa da xattama toltırıladı. Ereje buzw oqïğası qurılğığa tüsip qalmasa, kwägerler joq bolsa, tärtip buzw usaq-tüyek bolğannıñ özinde de xattama oqïğa ornında toltırıladı. Ol äkimşilik sotqa ötwi mümkin. Isti qaraw kezinde barlıq jïnalğan materïaldar esepke alınadı. Däleldemeler esepke alınadı. Ol fotoswret, beynejazba, kwälerdiñ körsetwi, sınama nätïjeleri bolwı mümkin.
► Kölik jürgizwşi öziniñ kinäsizdigin däleldew üşin mınaday qadamdar jasay aladı. Xattamağa qol qoyğan kezde ondağı aytılğan jaylarğa qarap bolsañız, kelispeñiz. Bul jöninde körsetwiñiz kerek. Naqtı nemen kelispeysiz, onı anıq körsetiñiz. Köp bolsa, bölek qağazğa tüsinikteme jazıñız. Onda kwägerler twralı, meken-jayların, telefon nömirlerin materïaldardı jazbaşa türde jïnap, iske qosıp tigiñiz. Ïnspektormen bolğan äñgimeni dïktofonğa tazıp alıñız. Xattama jazwşı qızmetkerdiñ atı-jönin, jeton nömirin, kölik nömirin jazıp alıñız. Eger ol zañsız äreket jasasa, arızdana alasız.
Jalpı, öziñizdi senimdi ustañız. Kinäli bolmasañız, zañdı türde däleldeñiz. Ïnspektormen kelispeytin bolsañız, mäseleni zañdı türde xattamağa tüsirwdi surañız. «Senim telefonın» paydalanıñız. Qağazğa öz şağımıñızdı jazıp, birewine onıñ qol qoyıp berwin surañız. Blankti polïcïya qızmetkeri berwi kerek, bermese, onda arızdı jay qağazğa da tüsirwge de boladı.
► QR Azamattıq quqıq buzwşılıqtar twralı kodeksinde «Kinäsizdik prezwmpcïyası» degen bap bar. (12-bap). Onda bılay delingen:
1. Özine qatıstı äkimşilik quqıq buzwşılıq isi qozğalğan adam kinäsi däleldenbeyinşe, Kodekste körsetilgen tärtip boyınşa kinäsi däleldenbeyinşe jäne buğan qatıstı sot şeşimi küşine enbeyinşe kinäsiz dep esepteledi.
2. Eşkim de kinäsizdigin däleldewge tïisti emes.
3. Quqıq buzwğa qatıstı qozğalğan is kinäliligine qatıstı kümän twğan jağdayda kinäli bolwı mümkin dep tanılğan adamnıñ paydasına şeşiledi. Zañ talaptardıñ qoldanw kezinde twındağan kümändar da özine qatıstı äkimşilik quqıq buzwşılıqqa oray is qozğalğan adamnıñ paydasına şeşiledi.
Yağnï küdik, kümän negizinde şeşim şığarwğa bolmaydı, kinäli dep körsetilgen adamnıñ kinäsi tolıq däleldenwi tïis. Däleldenbegen jağdayda ol kinäsiz dep tabıladı.
Tegï: Avtojañalıqtar,
Kommentarïï


text:
Qırım Müendislik ve Pedagogika Universiteti
Qırım Müendislik ve Pedagogika Universiteti, QMPU (rusça -{KpыMckий иHжeHepHo-пeдarorичeckий yHиBepcиTeT}-, ukraince -{KpиMcbkий iHжeHepHo-пeдaroriчHий yHiBepcиTeT}-) - Aqmescit şeerindeki universitetlerden biridir. Universitet Qırım içün pedagogika, müendislik ve ilim saasında mütehassıslar yetiştire.
Universitet Qırım Muhtar Cumhuriyeti Nazirler Şurasınıñ emri ile 1993 senesinde quruldı ve 1994 senesinde aliy oquv faaliyetlerini başladı. Universitetniñ qurucısı Prof. Dr. Fevzi Yaqubov bugünge qadar rektorlıqnı devam ettire. Bugün uzaqtan oquğanlar ile beraber universitette beş biñden ziyade talebe tasil ala. Derslerni yüzden ziyade alim keçire.[1] [2]


text:
Ukrainada Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvına cevap azırlanıla – Logvinskiy
Qırım.Aqiqatqa Yuqarı Radanıñ insan aqları, milliy azlıqlar ve milletlerara munasebetler boyunca komitetiniñ muavini Georgiy Logvinskiy degeni kibi, Qırımdaki vatandaşlarını qorumaq içün Ukraina tarafından yapılğan ğayret yeterli degil edi. Onıñ sözlerine binayen, Ukrainada «effektiv cevap azarlanıla».
«Qırımlılarğa destek yeterli olmağanını aytqan qırımtatar cemiyeti ile razım. Amma şunı qaed etmek kerek ki, cinaiy işler açıldı, deliller toplanıla. İnsanlarımızınıñ aqlarını qorçalamaq içün memleketniñ baş naziri, prokuratura ile birlikte qararlarnı alamız», – dey Logvinskiy.
Noyabr 2-de saba Qırımda ATR telekanalınıñ sabıq hadimleri Lilâ Bucurova, Elzara İslâmova ve telekanal saibi Lenur İslâmovnıñ ana-babası yaşağan evleri, em de Moskvadaki evinde tintüvler yapılmağa başladı.
Qırımnıñ Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) idaresiniñ malümatına köre, tintüvler ATR saibine qarşı açılğan cinaiy iş çerçivesinde keçirile.
Noyabr 2-de saba Rusiyeniñ Merkeziy bankı İslâmovğa ait OOO «Cast Bank» müessisesiniñ litsenziyasını lâğu etti. Qırımtatar iş adamınıñ Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, bu tedbirlerni Qırım qamaçavı ile bağlay. O, onıñ teşkilâtçılarından biri ola.
Ukraina İçki işler nazirligi ATR qırımtatar telekanalınıñ müdiri Lenur İslâmov ve telekanalnıñ sabıq hadimleriniñ evlerinden keçirilgen tintüvler, em de Qırım işğaline qarşı çıqqan cemaat teşkilâtlarınıñ faaliyetine keder etüv kibi insan aqlarınıñ bozulması boyunca eki cinaiy taqiqatqa başladı.
Ukraina Baş prokuraturası yanındaki QMC prokuraturasında da işbu vaqialar boyunca cinaiy iş açıldı.


text:
Nyu-Yorktağı «Golden Gates» meyramxanasında erekşe kök tüsti tuşpara dayındaladı. Onıñ kök tüsti bolwınıñ sebebi - tağamğa alaw-balığınıñ (Curtius Flame Fish) bezin qosadı. Bağası 2500 AQŞ dolların quraydı.
Älemdegi eñ qımbat sendvïç «Fon Essen» qonaqüyiniñ meyramxanasında dayındaladı. Tağamnıñ quramına arnayı aşıtqımen pisken nan, aq jerqulaq (sañırawqulaq), bödene jumırtqası, ïtalïyalıq qızanaqtar qosıladı.
Älemdegi eñ qımbat dämdewiş – zapırangül (şafran). Dämdewiştiñ 1 kelisi 6 mıñ AQŞ dolların quraydı.
Al, sañırawqulaqtardıñ arasında eñ qımbatı – jerqulaq. Aq jerqulaqtıñ bağası - 30000 evro.
Älemdegi eñ qımbat şokolad - Chocopologie by Knipschildt. Ol AQŞ-ta öndiriledi. 0,5 keli Chocopologie by Knipschildt şokoladınıñ bağası 2600 AQŞ dolların quraydı.
Eñ qımbat kofe – «Kopi Luwak». 1 keli kofeniñ bağası – 400 AQŞ dolları.
baq.kz
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırımda oñaytlıqnı Ukraina degil, Rusiye temin etmeli – uquq qoruyıcı
İnsan aqları boyunca Qırım alan eyyetiniñ başı Andrey Yurov dey ki, Qırımda yaşayış oñaytlığı içün yerli akimiyet ve Rusiye Federatsiyasınıñ yolbaşçılığı mesuliyetli. Bu aqta o salı künü, noyabr 24-de, Qırım.Aqiqat Radiosınıñ aqşam efirinde bildirdi.
«İnsanlarnıñ şimdi özlerini Qırımda yahşı duyması içün, bütün halqara qaideler, şu cümleden insaniy aq boyunca, Rusiye Federatsiyasınıñ akimiyeti ve yerli akimiyet mesuliyetli, çünki olar bütün alemge bu topraq içün mesuliyetli olğanını ilân ettiler», – dedi Yurov.
Uquq qoruyıcı degeni kibi, «formal, halqara, insaniy aq ve insan aqları noqtaiy nazarından» ayta.
«Şunı aytam ki, yani bu topraq aktual – şimdi diger momentlerni aytmaymız, aktual ise Rusiye Federatsiyası tarafından nezaret etile. Yani, anda olğan bütün adiseler, em yahşı, em yaman adiseler içün Rusiye Federatsiyası cevap bermeli. Ve, ilk evelâ, elbette ki, regional ve yerli akimiyet», – qayd etti Yurov.
Noyabr 22-ne keçer gecesi Herson vilâyetiniñ Çaplinka qasabası rayonında patlavlar yüz berdi. Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq qamaçavı ştabında bildirilgeni kibi, «Qırımnı elektrika ile teminlegen elektrik bericileriniñ yolağı tüşti ve ğayrıdan tiklenemez».
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.
Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini tamirlemege başlağanlar.


text:
Negizinen, olar – jaña texnologïya salasınıñ mamandarı. Bağın sınawğa AQŞ, Kanada jäne Jaña Zelandïyağa baradı. Soñğı jürgizilgen sawalnama nätïjelerine qarağanda respondentterdiñ 95 payızında özge elge köşken nemese köşwdi közdep jürgen tanıstarı bar eken. Sergey Polyak ekonomïka professorı: - Bilikti mamannan ayırılw ärïne elge zïyan keltiredi. Mamandar jan-jaqtı özin damıtw üşin oğan layıq orta, zamanawï qural-saymandar qajet. Sol sebepten zertxanalardı qurıp, jumıs istewlerine jağday jasawımız kerek.
Kommentarïï


text:
Qırım qamaçavında militsiya ve uquq qoruyıcılarnıñ rolüni Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde muzakere etecekler
Qırım qamaçavında militsiya ve uquq qoruyıcılarnıñ rolü, yarımada ile memuriy sıñırda yüz bergen ziddiyetler oktâbr 15 künü Qırım.Aqiqat Radiosınıñ aqşam efirinde muzakere etilecek.
Programma musafirleri – ATR qırımtatar telekanalınıñ müdir muavini, qamaçav idarecilerinden biri Ayder Mujdabayev, ATR qırımtatar telekanalınıñ müdiri, «Qırımnıñı vatandaşlıq qamaçavı» aktsiyası ştabınıñ başı Lenur İslâmov ve «Yol nezareti» leyhasınıñ faali Aleksey Zadorojnıy. Programma alıp barıcısı Aleksandr Yankovskiy.
Yayın iş künleri saat 8:35 ve 18:30 orta dalğalarda 549 kgts sıqlığında efirge çıqa.
Efirge (044) 490-29-05 nomeralı telefon vastasınen bağlanmaq mümkün.
Qırımnıñ büyük qısmında radionı diñlemege imkân bar.
Diñleyiciler crimea.reality@gmail.com elektron adresine mektüplerini yollay bileler. Qırım.Aqiqat Radiosını Qırım.Aqiqat saytında diñlemege mümkün.
Qırım.Aqiqat Radiosı Ukraina Haber siyaseti nazirliginiñ Qırımda radio yayınlavınıñ teklinmesi boyunca leyhasınıñ ekinci basamağı çerçivesinde işlep çıqarıldı.


text:
Peygamberíbíz (sgv) xedislerínde Xz. Mexdiníñ (gs) hem fizik sıyfatları hem exlakıy, meg`nevi sıyfatları xakında bik küp tanıtuçı meg`lumatlar birgen. Xz. Mexdi (gs) exlagınıñ üzíníñ exlagına oxşayâçagın bíldírgen, anıñ Allahtan kurkuın hem exlagın maktagan. Peygamberíbíz (sgv) Xz. Mexdiníñ kíşílerníñ hem dönyadagı hem Axirettegí kotılularına vesile buluçı bik kıymmetlí kíşí bulganlıgın añtatkan.
Soñgı bírniçe un yıl íçínde cir yözönde barlıkka kilgen xaos, zolım, tírror hem sugış moxití, fítneler, açlık, cir títrülerí Xz. Mexdi (gs) kilgenlígíníñ galemetlerí. Bularnı bílü de mösölmannarnı Xz. Mexdiníñ (gs) kilü galemetlerí turında hem Xz. Mexdiníñ (gs) sıyfatları xakında tagın da cíntíklí, tiren meg`lümat iyâsí buluga ítere. Bu tíma buyınça öyrenílgen her yaña meg`lümat mösölmannarnıñ dulkınlanuın tagın da arttıraçak.
Peygamberíbíz (sgv) mösölmannarnı Axır Zamanda kilüçí Xz. Mexdi (gs) bílen şatlandırgan. Peygamber Efendíbíz (sgv) bu şatlıklı xeberní şulay bíldírgen:
«… Dönya gömörönnen bír kön gíne kalsa da, Allah miním Exli Beytímnen (nesílímnen) bír şexís cibereçek. Ul dönyanı (monnan alda) zolım íçínde bulganı kíbík gadíllík bílen tutıraçak.» (Sünen Abu Daud, 14 nçí cild, 402 nçí bit)
Bu xeber imanlılarnıñ söíníç hem dulkınlanuların arttıruçı bik zur şatlık. Peygamberíbízníñ (sgv) xedislerí bílen bírge, Islam galimnerí de, yeşegen vakıtlarınnan alıp köníbízge xetlí kilíp citken kul`yâzma eserlerí arkılı, şul zamannardan alıp xezírgígeçe, bu olı şatlıknıñ dulkınlanuın, söíníçín taşıgannar; imanlılar öçön bu tímanıñ canlı kaluın hem küzetílüín buldırgannar. Míne bíz yeşegen devírde de bulıp bítken galemetler bízge Xz. Mexdi (gs) çıgışınıñ yakın buluın kürsete.
Şulay itíp, yeşegen devíríbízde cir yözönde barlıkka kilgen xaos, zolım, tírror hem sugış moxití, fítneler, açlık, cir títreülerí Xz. Mexdi (gs) kilgenlígíníñ galemetlerí. Bularnı bílü de, mösölmannarnı Xz. Mexdiníñ (gs) kilü galemetlerí hem Xz. Mexdiníñ (gs) sıyfatları xakında tagın da cíntíklírek meg`lümat iyâsí buluga ítere. Bu tíma buyınça öyrenílgen her yaña meg`lümat mösölmannarnıñ dulkınlanuın tagın da arttıraçak.
Peygamberíbíz (sgv) xedislerínde Xz. Mexdiníñ (gs) fizik sıyfatları şul şikílde urın ala:
Bötön peygamberler de bír ük nesílden. Xedislerde bíldírílgençe, Xz. Mexdi de şul nesílden kile. Xalık arasında Peygamberíbíz (sav)níñ nesílínnen kilgennerge «seyid» diíle.
Xz. Mexdiníñ (gs) Peygamberíbíz (sgv)níñ nesílínnen kilgenlígín bíldírtken xedislerníñ bír ölöşö şul revíşlí:
Xz. Gali (rg) rivayâtíne küre, Peygamberíbíz (sgv) şulay boyırdı: « Kıyâmet kubuı öçön vakıttan barı tik bír können başka vakıt kalmagan bulsa da, Allah miním Exli Beytímnen bír zatnı (Mexdiní) cibereçek.» (Sünen Abu Daud 5/92)
Miním Exli Beytímnenbír şexís bötön dönyaga xakim buluga kader könner hem kiçeler bítmes. (En Necmus Sakib, Uk`yâlı)
Segıyd bin El Müsseybten, Peygamberíbíz (sgv) şulay boyırdı: «Xz. Mexdi (gs) kızım Fatıymanıñ nesílínnen.» (Sünen Ibn Mece, 10/348)
Xz. Mexdi (gs) bílen şatlanıgız. Ul Koreyşten hem Exli Beytímnen bír kíşí. (Kitabül Bürxan Fi Galemetil Mexdi El Axıyri Zeman, 13 nçí bit)
Xz. Mexdi (gs) miním balalarımnan bírsí.Yözí kük yözönde balkıgan yoldız kíbi. (Ali bin Sultan Muxammed El Kari El Xanefiníñ «Risaletül Meşrab El Verdi Fi Mezxebil Mexdi»)
Peygamberíbízden (sgv):
Miním nesílímnen bulgan 40 yâşíndegí Xz. Mexdi (gs). Yözí kük yözönde balkıgan yoldız kíbi. (Ali bin Sultan Müxammed El Kari El Xanefiníñ «Risaletül Meşreb El Verdi Fi Mezxebil Mexdi»)
Rasulüllah (sgv):
«Xz. Mexdi (gs) miním balalarımnan. Anıñ yözí balkıgan yoldız kíbík.» (Uk`yâlı, «En Necmus Sakib Fi Beyâni Ennel Xz. Mexdi Min Eüledi Gali bin Ebi Talib Alet Temam vel Kamal»)
Ul (Xz. Mexdi (gs) matur bír yâş ígít kíşí, matur yözlí. Yözíníñ nurı başına hem çeçleríníñ karalıgına xetlí küterílír. (Xz. Mexdilík hem Imamiyâ, 153 nçí bit/ Ikdüd Dürerden)
Yözí balkıgan yoldız kíbík nurlı. (El Kavlül Muxtasar Fi Galemetil Mexdi El Muntazar, 33 nçí bit)
Peygamberíbíz (sgv): « Miním nesílímnen buluçı 40 yâşíndegí ul - Xz. Mexdi (gs). Yözí kük yözönde balkıgan yoldız kíbík»,- dip boyırgan. (Gali bin Sultan Müxammed El Kari El Xanefiníñ «Risaletül Meşreb El Verdi Fi Mezxebil Mexdi»)
Rasulüllah şulay boyırgan:
«Xz. Mexdi (gs) miním balalarımnan. Anıñ yözí balkıgan yoldız kíbík.» (Uk`yâlı, «En Necmus Sakib Fi Beyâni Ennel Xz. Mexdi Min Eüledi Gali bin Ebi Talib Alet Temam vel Kamal»)
«Matur yözlí. Yözíníñ nurları aña böyöklík birír.» (Meriy bin Yusuf bin Ebi Bekr bin Exmed bin Yusuf El Makdisi «Faraidu Favaidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar»)
«Ul Xz. Mexdi (gs) urta buylı hem matur yözlí bír yâş ígít. Çeçlerín cilkeleríne töşer. Yözíníñ nurı çeçíníñ, sakalınıñ hem başınıñ karalıgında kön kíbík balkır hem aña böyöklík birír.» (Uk`yâlı, «En Necmus Sakib Fi Beyâni Ennel Xz. Mexdi Min Eüledi Gali bin Ebi Talib Alet Temam vel Kamal»)
Anıñ yözí balkıgan yoldız kíbík. (Meriy bin Yusuf bin Ebi Bekr bin Exmed bin Yusuf El Makdisi «Faraidu Favaidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar»)
Tíşlerí nurlı… (Ali Bin Xusamítdin El Muttaki)
Xz. Mexdi (gs) kuí sakallı, algı tíşlerí nurlı, yözí miñlí, açık mañgaylı. (Meriy bin Yusuf bin Ebi Bekr bin Exmed bin Yusuf El Makdisi «Faraidu Favaidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar»)
Yözönde bír miñí bar. (Ali Bin Xusamítdin El Muttaki)
YÂnagında íncíge oxşagan, bír yoldız kíbík yözín nurlandırgan bír işaret bar. (Müxemmed Bin Rasül El Xusíyni El Berzenci, «Kıyâmet Galemetlerí», Pamuk neşriyâtı, Naim Erdogan tercímesí)
Xz. Mexdiníñ (gs) cilkesínde Peygamberíbízdegí (sgv) kíbík peygamberlík tamgası bulaçak. (El Kavlul Muxtasar Fi Galemetil Mexdi El Muntazar, 41 nçí bit)
Cilkesínde Peygamber (sgv)níñ galemetíbar. (El Kavlul Muxtasar Fi Galemetil Mexdi El Muntazar, 23 nçí bit)
Cilkesínde Peygamber (sgv)níñ tamgasıbar. (Kıyâmet galemetlerí, Berzenci, 163 nçí bit)
Xedislerden añlaşılgança, Xz. Mexdiníñ (gs) ikí cilke arasında Xz. Möxemmed (sgv)de de bulganı kíbík, bír açık galemet buluçı «peygamberlík tamgası» bar.
Cabir bin Semüreden rivayât itíle: «Rasulüllahnıñ tamgası kügerçín yomırkası kíbík yomrı idí». (Sünen Tirmizi, 6/126)
Ebu Saib bin YÂzidten rivayât itíle: « Küzím Peygamberíbíz (sgv)níñ ikí cilkesí arasındagı tamgaga töştí.» (Sünen Tirmizi, 6/126)
Yözíníñ nurı başına hem çeçleríníñ karasına xetlí küterílír. (Xz. Mexdilík hem Imamiyâ, 153 nçí bit, Ikdüd Dürerden)
« Ul yâş kíşí. Urta buylı. Matur yözlí. Çeçlerí cilkelerín östöne töşer. Yözíníñ nurları aña böyöklík birír. Kara çeçlí.. kara sakallı». (Meriy bin Yusuf bin Ebi Bekr bin Exmed bin Yusuf El Makdisi «Faraidu Favaidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar»)
«Ul (Xz. Mexdi (gs), urta buylı hem matur yözlí bír yâş ígít. Çeçlerí cilkelerí östöne töşer. Yözíníñ nurı çeçíníñ, sakalınıñ hem başınıñ karalıgında kön kíbík balkır hem aña böyöklík birír.» (Uk`yâlı, «En Necmus Sakib Fi Beyâni Ennel Xz. Mexdi Min Eüledi Gali bin Ebi Talib Alet Temam vel Kamal»)
«Írí geüdelí…» (Uk`yâlı, «En Necmus Sakib Fi Beyâni Ennel Xz. Mexdi Min Eüledi Gali bin Ebi Talib Alet Temam vel Kamal»)
Karını (aşkazanı) zur, ikí bot araları açık…» (Faraidu Favaidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar», 13 nçí bit)
«Ikí bot arası açık…» (Meriy bin Yusuf bin Ebi Bekr bin Exmed bin Yusuf El Makdisi «Favaidu Favaidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar»)
«Mañgaí kiñ.» (Xedis Xz. Mexdi başınıñ da zur buluına işaret ite.) (Ali bin Xusamutdin El Müttaki, Celelítdin Suyutinıñ tasnifınnan xedisler – Axıyr Zeman Mexdisíníñ galemetlerí, 22 nçí bit.)
Karını zur, ikí bot araları açık…» (Faraidu Favaidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar», 13 nçí bit)
Xz. Mexdiníñ (gs) aş kazanı tarafları kiñ bulganlıgınnan, gadeti bularak bot araları da kiñ bulaçak.
Ul, mañgaí açık…karını zur, ikí bot araları kiñ… (Faraidu Favaidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar», 13 nçí bit)
Ikí bot arası açık… (Meriy bin Yusuf bin Ebi Bekr bin Exmed bin Yusuf El Makdisi «Favaidu Favaidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar»)
«Ul (Xz. Mexdi (gs)… mehabetlí şexís.» (Ikdüd Dürer)
«Xz. Mexdi (gs) bír Beni Israil kíşísí sıman. (Tışkı küríníşí alarga oxşar. Yâg`ni mehabetlí hem zur.)» (Kitabul Burxan Fi Gplyâmyâtil Mexdi El Axıyri-z Zaman, 23-30 nçı bitler)
Xz. Mexdiníñ (gs) buí, sını Beni Israil iríníkí sıman. (El Kavlul Muxtasar Fi Galyâmyâtil Mexdi El Muntazar, 36 29)
Cisímí-tení Israilníkí. (Kitabul Burxan Fi Alyâmyâtil Mexdi El Axiriz Zaman, 24)
Xz. Mexdi (gs) Beni Israilden bírer kíşí sıman. (Tışkı küríníşí alarga oxşar. Yâg`ni mehabetlí hem zur.) (Kitabul Burxan Fi Alyâmyâtil Mexdi El Axiriz Zaman, 23 30)
«Kaşı dulkın sıman…» ( Muxammed Bin Rasul El Xusíyni El Berzenci, «Kıyâmet Galemetlerí», Pamuk neşriyâtı, Naim Erdogan tercímesí, 163 nçí bit)
Xz. Mexdiníñ (gs) tösí garabi (gareplerníkí kíbík)…(Ibn Xacer El Mekki; «El Kaulyul Muxtasar Fi Alyâmyâti El Mexdi El Muntazar», 15-75 nçí bitler). Garep milletíníñ tení kızıl bílen ak kuşılgan tösten gıybaret.
Peygamberíbízníñ (sgv) tení de bíraz kızıllangan ak töste idí. Lekin, teníníñ küríngen ölöşlerí koyâş, cil te`sirínnen kara tuplırakka evíríldí. Rivayâtlerden Xz. Mexdi (gs) teníníñ tösí de Peygamberíbíz (sgv) bílen bír töste bulaçagı añlaşıla. Bír rivayâtte Rasulüllahnıñ (sgv) ten tösí şulay tasvirlana:
Enes bin Melikten, Peygamber (sgv) teníníñ tösí turında şulay didí: «Ak idí, lekin aklıgı bíraz kara tuplırak idí.» (Ibn Kesir, Şemailir Rasül, 28 nçí bit)
Kızıl bílen kuşılgan nurani (nurlı) ak idí.(Ibn Kesir, Şemailir Rasül, 28 nçí bit)
Kara tuplı bulaçak. (Kıyâmet galemetlerí, 163 nçí bit; El Kaulyul Muxtasar Fi Galyâmyâti El Mexdi El Muntazar, 43 nçí bit)
Xedislerde Xz. Mexdiníñ (gs) kiñ hem mehabet tözílíşí bílen bírge, başınıñ zur bulaçagı da bíldíríle:
Xz. Mexdi (gs) min(ím nesílím)nendír. Mañgaí kiñ hem açık. (Imam Şarani «Ülím-Kıyâmet-Axiret hem Axır Zaman galemetlerí», Bedír neşriyâtı, 432-448 nçí bitler)
Xedisten añlaşılgança, Xz. Mexdiníñ (gs) mañgay ölöşö zur hem şulay itíp ul zur başka da iyâ.
Xedislerde bíldírílgen, Xz. Mexdi (gs) ciberílgen bularak tílge alıngan yâşí - anıñ üz vazıyfasın başlagan, kíşíler tarafınnan tanılgan hem xízmetlerí kíşíler tarafınnan kürílgen, küzetílgen yâşín añlata.
YÂşí 30 bílen 40 arasında bulgan xelde ciberíleçek.
Xz. Mexdi (gs) miním balalarımnan. Ul 40 yâşínde. (El Kaulyul Muxtasar Fi Alyâmyâti El Mexdi El Muntazar, 41 nçí bit)
Xz. Mexdi (gs) miním nesílímnen. Ul 40 yâşínde. Yözí balkıgan yoldız sıman…(Meriy bin Yusuf bin Ebi Bekr bin Exmed bin Yusuf El Makdisi «Faraidu Faraidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar»)
«Ul yâş bír ígít.» (Meriy bin Yusuf bin Ebi Bekr bin Exmed bin Yusuf El Makdisi «Faraidu Favaidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar»)
Anıñ mañgaí kiñ, borını ise níçke bulaçak. (Tirmizi / Böyök xedis cıíntıgı, Rudani, 5 nçí cild, 365 nçí bit)
Mañgaí kiñ, borını nurlı.(Gasırnıñ kötílgen kíşísí –Xz. Mexdi, Adil Gökbayrak, 28 nçí bit)
«… kíçkíne borınlı…» ( Müxammed Bin Rasül El Xusíyni El Berzenci, «Kıyâmet Galemetlerí», Pamuk neşriyâtı, Naim Erdogan tercímesí, 163 nçí bit)
Sakalı mul hem íş bulaçak. (El Kaulyul Muxtasar Fi Galyâmyâti El Mexdi El Muntazar, 23 nçí bit)
Sakalı íş. (Kıyâmet galemetlerí, Berzenci, 163 nçí bit)
«Ul yâş kíşí. Urta buylı. Matur yözlí. Çeçlerí cilkelerí östöne töşer. Yözíníñ nurları aña böyöklík birír. Kara çeçlí. Kara sakallı.» (Meriy bin Yusuf bin Ebi Bekr bin Exmed bin Yusuf El Makdisi «Faraidu Favaidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar»)
«Ul (Xz. Mexdi (gs), urta buylı hem matur yözlí bír yâş ígít. Çeçlerí cilkelerí östöne töşer. Yözíníñ nurı çeçíníñ, sakalınıñ hem başınıñ karalıgında kön kíbík balkır hem aña böyöklík birír.» (Uk`yâlı, «En Necmus Sakib Fi Beyâni Ennel Xz. Mexdi Min Eüledi Gali bin Ebi Talib Alyât Temam vel Kamal»)
«Xz. Mexdi (gs) kuí sakallı…» (Meriy bin Yusuf bin Ebi Bekr bin Exmed bin Yusuf El Makdisi «Faraidu Favaidil Fikr Fil Imam El Mexdi El Muntazar»)
Xz. Mexdi (gs) urta buylı balaçak. (El Kaulyul Muxtasar Fi Galyâmyâti El Mexdi El Muntazar, 41 nçí bit)
Peygamberíbíz (sgv)níñ de Xz. Mexdi (gs) kíbík urta buylı ikenlígín rivayâtlerden öyrenebíz:
Enes bin Melik rivayâtlerde boyırdı: «Allah ilçísí (sgv) urta buylı idí.»
Bílíngençe, xediste ütíp kitken «rab`a» süzí normal ye ise urta buynı añlata. Lekin normal buy öçön ozon sanalgan şexíske karata bír çik bar. Çönki buy xucasınıñ karışı bílen (4 barmak, 2 tırnak ozonlıgı) 7 karış kader bulgan buyga normal diíle. (Tirmizi, Şemaili Şerif, 15 nçí bit)
Exli Sönnet çıganaklarınnan başka çıganaklarga karaganda da, Xz. Mexdi (gs) bílen beylí oxşaş meg`lümatlarnıñ urın aluın kürebíz.
Ürnegí: Xz. Mexdi (gs) çıgar aldınnan yalgan mexdilerníñ çıguvı hem alarga kíşíler tarafınnan ig`tibar itílmeví, bu vakıygalar bulganda Xz. Mexdiníñ (gs) ríaktsiyâ kürsetmeví, Axır Zaman bularak isímlengen bu devírde kíşíler exlagında böyök bozılularnıñ yâşeneçegí, kaybír kímselerníñ xeírlí, kaybírleríníñ ise xeírsíz buluı hem bír ölöşöníñ helak buluı, çıgışınnan alda cir yözönde exlakıy bozılularnıñ buluı, inkarçí xakimnerníñ, turı yuldan taypılgan galimnerníñ buluı, kíşí xízmet xaklarınıñ azayûı, ribanıñ (protsíntlar bílen íş itüníñ) taraluı, zinanıñ kübeyûí, turı yuldan íragayû, açlık hem sugışlarnıñ buluı, Xz. Mexdi (gs) çıgışınıñ galemetlerí bularak Sufyânnıñ kilíp çıguı, bír gaskerníñ cirge kíríp yûgaluı, bír tavış işítílüí hem Beni Gabbastan bulgan bír kíşíníñ helak buluı, Beydanıñ cirge ígıluı, bu galemetler bír-bír artlı bulıp, tesbixníñ bír-bír artlı kilgen töymelerín xetírletüí, Xz. Mexdiníñ (gs) ozon vakıtka yûgalıp toruı hem kíşílerníñ bír ölöşö tarafınnan imannarın yûgaltuları, kükten kilgen tavış dönyadagı bötön kíşíler tarafınnan işítílgennen soñ Xz. Mexdiníñ (gs) zuxur itüí (urtaga çıguı), Xz. Mexdiníñ (gs) çıguı işítílgen vakıtta kíşílerníñ anıñ xakimiyâtí, xalifetí karşında baş iyulerí, Xz. Mexdiníñ (gs) Xz. Söleyman (gs) hem Xz. Davıt (gs) kíbík xököm birüí, Islam exlagın bötön dönda urnaştıruı hem Islamnı tírílteçegí, Xz. Mexdiníñ (gs) zolım hem xaksızlık bílen tulgan dönyanı gadíllík hem tigízlík bílen tutıruı, Xz. Mexdiníñ (gs)Peygamberíbíz (sgv) yulınnan baruı, Peygamberíbíz (sgv) din exlagın urnaştırgan kíbík, Xz. Mexdiníñ (gs) de kíşílerníñ yâñlış inanuların hem uydırmaların yûk itüí hem dinní asılına kaytaruı, Peygamberíbíz (sgv) vakıtında yeşegen mösölmannarnıñ Xz. Mexdi (gs) zamanında yeşegennerden könleşüí, sannarı öç yözden bíraz gına artık bulgan bik ez kíşíníñ Xz. Mexdige (gs) iyerüí, yârdemçíleríníñ 313 kíşí buluı, Izgí Emanetlerní (peygamberlerden (sgv) kalgan eybírlerní) tabuı, çıgaruı, kıyulıgı hem yugarı exlakıy sıyfatlarga iye buluı, üz ixtıyâcların kíşílerge bíldírmeüí hem kíşílerníñ aña (Xz. Mexdige (gs) moxtac buluları, gadíllígí, gıylím iyâsí ikenlígí, Xz. Möxemmed (sgv) nesílínnen buluı, mehabet hem samimi buluı, matur yözlí hem matur çeçlílígí, níçke borınlı hem yözíníñ kiñ buluı bíldíríle.
« Xz. Mexdi miním balalarımnan. Anıñ yözí balkıgan yoldız kíbík.» (Uk`yâlı, «En Necmus Sakib Fi Beyâni Ennel Xz. Mexdi Min Eüledi Gali bin Ebi Talib Alyât Temam vel Kamal»)
Makale buyınça Peygamberíbíz (sgv) xedislerí arkılı Axır Zamanda çıgaçak Xz. Mexdiní (gs) tanıttıruçı meg`lümatlarga kagıldık. Peygamberíbíz (sgv) bu xedislerínde Xz. Mexdiníñ (gs) hem fizik sıyfatları hem exlakıy, meg`nevi sıyfatları xakında da bik küp tanıtuçı meg`lumatlar birgen. Xz. Mexdi (gs) exlagınıñ üzíníñ exlagına oxşayâçagın bíldírgen, anıñ Allahtan kurkuın hem exlagın maktagan. Peygamberíbíz (sgv) Xz. Mexdiníñ (gs) kíşílerníñ hem dönyadagı hem Axirettegí kotılularına vesile buluçı bik kıymmetlí kíşí bulganlıgın añtatkan hem Xz. Mexdi (gs) kilíp çıkkan vakıtında «kar östönnen söríne-söríne de bulsa, aña iyerüní» boyırgan:
Ibn Ebi Şeybe ve Naim bin Xammad «Fiten» isímlí eserden, Ibn Mace hem Ebu Naim ise monı Ibn Masgudtan işíttíler. Ul didí: … «Ul (Xz. Mexdi (gs) cir yözíne xuca bulır hem üzínnen alda basım (izílü) hem zolım bílen tulgan cir yözín gadíllík bílen tutırır. Sízden Aña kaysıgız citíşse, kar östönnen söríníp bulsa da kilsín, Aña kuşılsın. Çönki Ul Xz. Mexdi (gs).» (Axır Zaman Mexdisíníñ galemetlerí, Calaíltdin Suyuti, 14 nçí bit)
Yeşegen zamanıbız 1400 yıl zarıgıp kötílgen, Peygamberíbíz (sgv) bízní üzí bílen şatlandırgan bu tarixi vakıyganıñ tormoşka aşuı yakınaygan vakıt. Bu xakıykatní añlagan hem Xz. Mexdi (gs) kilíp çıkkanında anıñ yanında bulu xörmetíne iríşírge tílegen bötön mösölmannar makale buyınça añlatılgan, Peygamberíbíz (sgv) xedislerínde birgen meg`lümatlarnı bik ig`tibarlı itíp ukuları, bu kotlı, izgí şexísní dörös itíp tanuları öçön bötön sebeplerge de mörecegat itülerí kireklí. Çönki bu meg`lümatlarnıñ ig`tibar bílen cíntíklenílüí bu kotlı şexísníñ tanıluı öçön, Allahnıñ röxsetí bílen, bír yul kürsetüçí bulaçak.
Hiçşiksíz, Islam diníníñ asılına kaytuına hem Kor`en exlagınıñ bötön cir yözíne xakim buluına vesile bulaçak, mösölmannar arasında böyök bírlík buldıraçak şundıy kotlı zatka nigíz ezírleü hem yârdemçí bulu mösölmannar östöndegí ehemmiyâtlí cavaplılıklardan. Xz. Mexdi (gs) kíbík izgí, kotlı şexísníñ yakınnarınnan bulu, aña distekçílík itü, bötön kíşílerge yûnelgen xeírlí íşlerde yaña yârdem ite alu, bötön kíşíler öçön de böyök nig`met hem derece.
Soñgı bírniçe un yıl cir yözönde barlıkka kilgen xaos, zolım, tírror hem sugış mohití, fítneler, açlık, cir títrülerí Xz. Mexdi (gs) kilgenlígíníñ galemetlerí. Bularnı bílü de mösölmannarnı Xz. Mexdiníñ (gs) kilü galemetlerí hem Xz. Mexdiníñ (gs) sıyfatları xakında tagın da cíntíklírek meg`lümat iyâsí buluga ítere. Bu tíma buyınça öyrenílgen her yaña meg`lümat mösölmannarnıñ dulkınlanuın tagın da arttıraçak.
Peygamberíbíz (sgv) mösölmannarnı Axır Zamanda kilüçí Xí. Mexdi (gs) bílen şatlandırgan. Peygamber Efendíbíz (sgv) bu şatlıklı xeberní şulay bíldírgen:
«… Dönya gömörönnen bír kön gíne kalsa da, Allah miním Exli Beytímnen (nesílímnen) bír şexís cibereçek. Ul dönyanı (monnan alda) zolım íçínde bulganı kíbík gadíllík bílen tutıraçak.» (Sünen Abu Daud, tom 14, 402 nçí bit)
Bu xeber imanlılarnıñ söíníç hem dulkınlanuların arttıruçı bik zur şatlık. Peygamberíbízníñ (sgv) xedislerí bílen bírge, Islam galimnerí de, yeşegen vakıtlarınnan alıp köníbízge xetlí kilíp citken kul`yâzma eserlerí arkılı, şul zamannardan alıp xezírgígeçe, bu olı şatlıknıñ dulkınlanuın, söíníçín taşıgannar; imanlılar öçön bu tímanıñ canlı kaluın hem küzetílüín buldırgannar. Míne bíz yeşegen devírde de bulıp bítken galemetler bízge Xz. Mexdi (gs) çıgışınıñ yakın buluın kürsete.


text:
Aqjoltay jañalıqpen jergilikti jwrnalïst Quralay Seysenbekqızı öziniñ Facebook-tegi jeke paraqşasına bölisken eken.
Ömirge kelmey jatıp, tağdırdıñ tälkegine tüsken kişkentay Şuğılanıñ jayına qanıq bolğan otbası – Jambıl oblısı, Jwalı awdanı, Bawırjan Momışulı awılınıñ turğındarı Elena jäne Eskendir Axmetovter. Otaw qurğandarına 4 jıldan astam waqıt ötse de öz balaları bolmağan jubaylar däterxanada twılğan şaqalaqtı asırap alwğa bel bwğan.
“Näresteni beynerolïkten körgeli jan dünïem küyzeliste jür. Jubayım ekewmiz sol balanı asırap alıp, bawırımızğa basqımız keledi. Elenanı «ana», meni «äke» dep atasa deymiz. Xadïste: «Jetimniñ basınan sïpağan adam, qolı tïgen şaştarınıñ sanınday sawapqa qawışadı» dewşi edi. Sol qızdı besigimizge bölep, quşağımızğa bassaq degen tilek bar. Bala asıraw jönindegi qajetti qujattarmen tanıstım. Endi sol sättiñ erterek twıp, qujat dayındaw barısında bïlik ökilderi tarapınan kömek qoldaw bolsa degen ötinişimdi jetkizgim keledi”, – deydi Eskendir Axmetov.
Därigerler Şuğıla dep at bergen böbek 7 qañtar küni Taraz qalasınıñ irgesinde ornalasqan qoğamdıq däretxanalardıñ birinen tabılğan bolatın. Onı sol mañnan kezdeysoq ötken kölik jürgizwşileri bayqap qalıp, qutqarwşılardı şaqırğan.
Balasın äjetxanağa bosanıp, tastap ketken kökek ananı polïceyler bes künnen soñ äreñ taptı. Jambıldağı ay-küni jaqındağan barlıq jükti äyelderdiñ tizimi alınıp, tärtip saqşıları olardı üyme-üy tügel tekserip şıqqan. Söytip, Şuğılanıñ anası Turar Rısqulov awdanınıñ 21 jastağı turğını ekeni anıqtaldı. Eki jastağı qızı bar kelinşek ajırasqan eken. Degenmen küyewimen baylanısta jürip, aqırı jükti bolıp qalğan. Özi twıstarına qaraytın bet qalmağan soñ osınday qatıgezdikke bardım dep aqtaldı.
Qazirgi tañda tasjürek ananıñ ata-analıq quqınan ayırw mäselesi qarastırılwda. Al körer jarığı bar säbï äzirge awrwxanada jatır.
Kommentarïï
-
Dïnara2016-01-16 17:29:38Eñ bastısı sawap emes, adamnıñ qamqorlığı, taza nïeti


text:
Kermenbaev äke atandı. Bul jolı ol säbïdiñ emes, jaña Akkord tobınıñ äkesine aynaldı...
Jwırda äke atanğan Nurjan Kermenbaev prodyuserlikti qolğa aldı degen edik. Endi mine, ol jaña akkord tobına beynebayan tüsirwde. Onı Bekzat Ospanov esimdi jas klïpmeykerge tapsırıptı. Al, mundağı operatorlar Wkraïnadan kelgen. Jaña qurılğan toptıñ alğaşqı änine dostar jaylı taqırıp tañdaptı.
"Älişer bawırımız rep oqïdı, jäne de Akkord tobı Dostar jaylı än şırqap jatır. Dos degen taqırıp eşqaşan tawsılmaytın taqırıptardıñ biri ğoy", - ayttı Nurjan Kermenbaev.
Derekközi: gakku.kz
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Qısqa beyanatlar
İSN: Kütleviy matbuat vastalarına qarşı sanktsiyalarnıñ qullanılması boyunca iş gruppasınıñ oturışı olıp keçti
21 Berim ayı, 19:31
Milliy Şura ve İnformatsion siyaseti Nazirligi acele sürette Ukrain radiosınıñ tutün programmalarnı çalıştırmağa talap eteler
9 Berim ayı, 19:34
İSN yanındaki Ekspertler Şurası ve kommunikatsiya saasındaki serbest mütehassıs Katrin Nayman-Metkalfnıñ umumiy oturışı olıp keçti
8 Berim ayı, 15:34
UYUŞ söz serbestligi ve informatsion siyaseti Komiteti "Ukrainada çetelge yayınlav" aqqında Qanun leyhasına bir ağızdan qoltuttı
31 Arman ayı, 16:00
Ukrainada çetelge yayınlav Qanun leyhası qabul etilgeniniñ ekinci künü biz Ukrainada çetelge yayınlav mültimedia platformasını çalıştıracamız"
28 Arman ayı, 18:26
Ukraina İnformatsion siyaseti Nazirligi ve Dünyada ukrain yaşlar teşkilâtları arasında işbirlik aqqında Memorandum imzalandı
26 Arman ayı, 12:11
İnformatsion siyaseti Nazirligi işiniñ beşinci ayı içün esabatnı yaptı
25 Arman ayı, 18:11
Ukraina İnformatsion siyaseti Naziriniñ muavini Tatyana Popova Rigada NATO Strategic Communication’s Centre of Excellence ofisiniñ açılışını ziyaret etti
20 Arman ayı, 17:00
Tatyana Popova: "Komissiya azaları teleradioyayınlav aqqında Ukraina qanunlarına bir sıra deñişmelerni teklif etti"
11 Arman ayı, 16:55
İnformatsion siyaseti Naziri Yuriy Stets ÜNİA "Ükrinform" ve DTVS "UTR" taqımlarınen körüşti
29 Oraq ayı, 20:19


text:
Advokatlar «Yaltadaki Hizb ut-Tahrir işi» figurantlarına tevqif müddetiniñ uzatılğanına qarşı mahkemege şikâyet etmek niyetindeler
Advokatlar Rostov okrugı arbiy mahkemesiniñ «Yaltadaki Hizb ut-Tahrir işi» figurantlarına tevqif müddetini yarım yılğa uzatqanına qarşı mahkemege şikâyet etmek niyetindeler. Bunı dekabrniñ 4-nde Qırım.Aqiqat içün bergen izaatta aq-uquq qoruyıcısı Emir-Useyin Kukunıñ advokatı Aleksey Ladin bildirdi.
«Netice sıfırğa doğru inkişaf etkenini pek yahşı añlayım, lâkin bu, nevbetteki mahkeme maqamları ve bu cümleden İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesi içün qararnıñ esassız olğanını munasip şekilge ketirip köstermek içün kerek… Bu oturışuvda qanun talapları formal şekilde bile yerine ketirilmedi: qabaatlavnıñ temsilcisi müddetniñ uzatılmasını soradı, amma er angi deliller aqqında bir söz bile aytalmadı», – qayd etti advokat.
Mahkeme, «azatlıqtan marum etüv şekliniñ deñişmesine dair iç bir hayal içün yer olmağanını» kösterip,mümkün olğanından eñ büyük müddetni tayin etti, dep ilâve etti Ladin.
Dekabrniñ 4-nde Aqmescitte Rostov okrugı seyyar mahkemesiniñ oturışuvında mahkeme «Yaltadaki Hizb ut-Tahrir işi» figurantlarınıñ tevqif müddetini 2018 senesi mayıs 27-ne qadar uzattı.
Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi»niñ fiqurantları Arsen Cepparov ve Refat Alimov 2016 senesi aprelniñ 18-nde Qızıltaşta (Krasnokamenkada) tevqif etilgen soñ apiste bulunalar. Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca qabaatlanğanlarnıñ ilk dörtü 2016 senesi fevralniñ 11-nde tevqif etildi. Bular: İnsan aqları boyunca alâqa grubunıñ azası Emir-Useyin Kuku, qurucılar olıp çalışqan Aluşta sakini Muslim Aliyev ile Qızıltaş köyüniñ sakini Enver Bekirov ve Yaltada yaşağan çiçek satıcısı Vadim Siruk.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ advokatları, olarnıñ taqip etilüvi diniy alâmetine köre yapıla, dep sayalar. Advokat Emil Qurbedinov, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenler esasen qırımtatarlar ve olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleri olğanını qayd ete.
Halqara siyasiy İslâm teşkilâtı «Hizb ut-Tahrir»niñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletleriniñ bir İslam hilâfeti içinde birleştirilmesi, dep köstereler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarnıñ qullanıluvını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. 2003 senesinde Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi «Hizb ut-Tahrir»ni, «terroristik» tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetip, yasaq etti.
Qırımda Rusiyeniñ ilhaqından soñ mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen alâqası bar dep zan etilgen Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Äzerbayjanda turğındardıñ surawları boyınşa tek qana äyelderge arnalğan jağajay payda boladı. Bul twralı Moderator.az aqparına süyengen ras.kz xabarladı.
Äyelderge arnalğan jağajayğa er kisilerge kelwge tıyım salınadı.
Moderator.az xabarlawınşa, jağajaydı bïılğı tamız ayında Swmgayt qalasınıñ awmağında aşılw josparlanıp otır. Jağajaydıñ qutqarwşılardı qosqanda, barlıq qızmet etwşi personalı tügel äyelderden quraladı.
«Jağajay bïılğı jıldıñ tamız ayında aşılatın bolıp josparlanğan. Oğan er kisilerge kirwge tıyım salınadı. Jağajay Dwbaydağı sekildi boladı dep kütilwde. Demek, äyelderdiñ ülken qızığwşılığın twdırwı kerek», jazadı portal.
Ayta ketw kerek, bul Äzerbayjandağı birinşi osınday swğa şomılw aymağı bolğalı tur.
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Yuqarı Radada qırımtatar Birinci Qurultayınıñ 100-yıllığına bağışlanğan tantanalı oturışuv keçirile (canlı yayın)
Ukraina Yuqarı Radasında qırımtatar halqı Birinci Qurultayınıñ 100-yıllığına bağışlanğan tantanalı oturışuv keçire.
Toplaşuv saat 15:00te (Qırımda saat 16:00) başlanacaq edi, dep bilidre Yuqarı Radanıñ matbuat hızmeti.
«Tedbirde belli siyasiy erbaplar, ukrain ve çetel diplomatik korpusı, qırımtatar çetel diasporası, ilmiy muessise ve cemaat birleşmeleriniñ temsilcileri iştirak etecek», – denilmekte haberde.
Daa evel Ukraina informatsion siyaset nazirligi ealige Qurultay ne olğanı ve qırımtatar milliy areketi içün onıñ tarihiy emiyeti aqqında ikâye etmek maqsadınen media kampaniyası başlatqan edi.
Qırımtatar halqınıñ Qurultayı -bir milliy qurultay olaraq, qırımtatar halqınıñ yüksek temsiliy organı sayıılmaqta.
1917 senesi dekabr ayında qırımtatar halqınıñ Qurultayı mavı tüstesi milliy bayrağını, Qırım hanlarınıñ taraqlı altın tamğa şeklindeki tuğrası ve milliy gimnini tasdıqlağan edi.


text:
Stat: Şanlıurfa GAP Arena
Hakemler: Bülent Yıldırım, Asım Yusuf Öz, Sezgin Çınar
Şanlıurfaspor: Necati Yılmaz, Şaban Özel, Kubilay Sönmez (Dk. 69 Van Haaren), Makhtar, Ekrem Dağ, Lualua, Ahmet Aras (Dk. 75 Edinho), Erhan Kartal, Ramazan Sal, Mertcan Çam (Dk. 62 İbrahim Halil Çolak), Askar
Adana Demirspor: Emrullah Şalk, Mahmut Özen, Umut Sözen, Mendy, Emin Aladağ, Hüseyin Kala, Mehmet Ozan Tahtaişleyen, Gomes, Abdulkadir Özgen, Moro, Kenan Özer
Goller: Dk. 83 İbrahim Halil Çolak, Dk. 90 Edinho (Şanlıurfaspor)


text:
Qırımda qırımtatarlarnıñ milliy qaramanı Noman Çelebicihannıñ hatırasına levha çıqarıldı
Qırımda 1918 senesi fevral 23-de bolşevikler tarafından öldürilgen qırımtatar milliy qaramanı Noman Çelebicihannıñ hatırasına levha çıqarıldı.
QHA saytınıñ malümatına köre, levhanı Enver Cancak, Emine Mustafayeva, Ahtem Mecit, Lenora Dülberova azırladılar.
Noman Çelebicihan 1885 senesi molla qorantasında dünyağa keldi. Bağçasaray, İstanbul ve Sankt-Peterburgda oqudı, qırımtatar yaşlarınıñ maarif ve inqilâp teşkilâtlarında iştirak etti. Çelebicihan – qırımtatarlarnıñ «Ant etkenmen!» milliy gimniniñ müellifidir.
Fevral inqilâbından soñ Qırım müftisi oldı, soñra – birinci Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ reisi. 1918 senesi yanvar ayında bolşevikler tarafından apiske alındı, fevral 23-te Aqyar apishanesinde öldürildi. 33 yaşında Noman Çelebicihannıñ cesedi deñizge atılğan edi.
Qırımtatar siyasiy ve devlet erbabı Noman Çelebicihannı añma aqşamı Kiyevde fevral 23-te keçirilecektir. Bunı tedbir teşkilâtçıları – Ukraina Milliy edebiyat müzeyi, «Alraid» cemaat teşkilâtları bütünukrain birligi, İslâm medeniyet merkezi (Kyiv ş.) ve «Tamğa» medeniyet ve esnaf merkezi bildireler.


text:
Afanasiy Şçapov
Şçapov Afanasiy Prokopyeviç (Urısça: ЩaпoB AфaHacий ПpokoпbeBич; 1831-1876), tarixçı.
İrkutskidän kilgäç, Qazan ruxanilär akademiäsendä belem ala (1852-1856). Annarı alma mater'endä (1856-1860) häm Qazan Universitätendä (1869-1861) uqıta. Biznä krästiännäre quzğalışına bağışlanğan Kurtina çirkäwe panixidasında qatnaşqanı öçen qulğa alına, uqıtu eşennän çitläşterelä (1861.) 1861-1864 yıllarda Sankt-Peterburgta; "Sovremennik" (CoBpeMeHHиk - Zamandaş), "Russkoye Slovo" (Pycckoe CлoBo - Urıs Süze) h.b. jurnallar belän xezmättäşlek itä.
1864. yılda tuğan Buryat awılı Angağa (İrkutsk gubernasında) sörgengä ozatıla. Annarı İkrutsk şähärendä yäşi. Xezmätläre Seber tarixın, 17. yöz Zemstvo Soborları eşçänlegen häm Urıs Pravoslaviesendä iske din tarafdarı (staroverlar) tarixın yaqtırtuğa qarıy. 1866. yılda Turuxan yaqlarına etnografik ekspedisiäsendä qatnaşa.
1875. yılda tuberkulózdan ülä.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
03:14 276
-
-
-
-
-
-
-
00:17 381
-
keşe 23:55 282
-
keşe 23:33 299
-
keşe 23:23 335
-
-
-
-
-
keşe 22:32 297
-
keşe 22:22 291
-
keşe 22:20 377
-
-
-
keşe 21:51 281
-
keşe 21:33 295
-
-
-
keşe 20:49 442
-
keşe 20:35 320
-
-
keşe 20:16 357
-
-
-
keşe 19:31 411
-
-
keşe 19:21 332
-
Äziret Sultan meşitiniñ ulttıq naqıştarı twrïsterdi qızıqtıradı - Şeteldegi qazaq tildi BAQ-qa şolw
ASTANA. Qazaqparat - «QazAqparat» XAA nazarlarıñızğa ädettegidey şetelde qazaq tilinde taraytın aqparat közderine aptalıq şolwın usınadı.
Tileyxan Älmälikulı Moñğolïya Energetïka ïnjenerler odağınıñ prezïdenti bolıp tağayındaldı - ulgiinews.mn
Bul aqparattı 30 qaraşa küni Moñğol eliniñ Bayan-Ölgïy aymaqtıq ulgiinews.mn portalı mälimdedi. Atalğan aqparat köziniñ mälimetinşe, beysenbi küni Moñğolïya energetïkalıq ïnjenerler odağınıñ basqarmasınıñ mäjilisi ötken. Mäjiliste odaqtıñ prezïdenti lawazımına Energetïka üylestirw komïtetiniñ törağasına Tileyxan Älmälikulın, vïce-prezïdentine eldiñ keñesşi ïnjeneri R.Ganjwwr tağayındalğan.
Tileyxan Älmälikulı, jıldarı eki märte Moñğolïyanıñ Zañ şığarwşı organı - Memlekettik Ulı Xwral müşeligine (2008-2012 jäne 2012-2016 jıldar) saylanğan. Ol Moñğolïya qazaqtarınıñ arasınan şıqqan zïyalı azamattarımızdıñ biri.
Sonday-aq, osı ulgiinews.mn-portalı tanımal bürkitşi qız Ayşolpan Nurğayıpqızına aymaqtıq Polïcïya basqarmasınıñ basşısı qurmet körsetti dep jazadı
«Bürkitşi qız» atımen älemge äygili bolğan Bayan-Ölgïy aymağındağı 11 sınıp oqwşısı Ayşolpan Nurğayıpqızına 28 qaraşa küni aymaqtıq polïcïya basqarması arnayı qurmet körsetken.
Atalğan aqparat közinde «Polïcïya basqarmasınıñ bastığı, podpolkovnïk B.Batxüü «Äyel adam batıl, erjürek, sabırlı da şıdamdı, oramdı bolatının däleldep, otanınıñ jaqsı atın jer jahanğa tanıtqanıña zor alğıs ayta otırıp, oqwıñ men öneriñe tabıs tileymin!» dep sıy-qurmet jasadı dep jazılğan.
Esteriñizge sala keteyik, Ayşolpannıñ öz ömirinen alınğan «Bürkitşi» fïlimi qaraşa ayında AQŞ-tıñ Nyu-York qalasında körsetilgen bolatın. Ol Azïya qoğamı festïvalinde «Azïya qurlığın özgertken azamat» attı märtebeli marapatqa ïe bolğan edi.
Qazaq jastarı Qıtay men Qazaqstannıñ mädenïetin tanıstırwğa üles qostı - People Daily
Qıtaylıq «Jenmïn jïbao» aqparattıq portalı osınday mazmunda şağın maqala jarïyaladı. «90 jıldardıñ tülegi» dep atalğan qazaq jastarı Ernur men Jayna Şıñjannıñ Nılqı awdanında twğan. Ekewi Şanxay qalasındağı Tuñjï wnïversïtetiniñ käsip közin aşw ornında «Eljaw mädenïet taratw» JŞS jumıstarın jürgize otırıp, Qıtay men Qazaqstan arasındağı mädenïet salasındağı ıntımaqtastıqqa özderiniñ ülesterin qosqısı keledi.
«2015 jılı Ernur Şanxay Tuñjï wnïversïtetiniñ mädenïet salasındağı öndiristi basqarw käsibi boyınşa oqwın tämamdap Qazaqstanğa arnayı kelgen. Sol kezde ol eki el arasındağı ekonomïkalıq qatınastar jaqsı jolğa qoyılğanımen, mädenï baylanıstardıñ jetkiliksiz ekenin bayqaydı. Sodan keyin Qıtayğa qaytıp kelip, käsip közin aşpaq boladı. 2016 jılı qırküyekte Jayna Şıñjandağı Tuñjï wnïversïtetine aspïrantwrağa qabıldanğan soñ Ernur qızmetin tastap, ekewi birge seriktestik quradı» dep jazadı atalğan aqparat közi.
People Daily-dıñ mälimetinşe, basında käsip közin aşw jolı eki jasqa oñay bolmağanın. Türli qarjılıq kedirgiler, otbasındağılardıñ qoldamawı sındı jağdaylar olardıñ alğaşqı oylarınan qaytwına kedergi bola almaptı. Osınday qïındıq bolğan kezde Ernur men Jaynağa ustazdarı men kwrstastarı kömek qolın sozıp, jaqsı usınıstarın bergen. Jaña qurılğan seriktestik Tuñjï wnïversïtetiniñ käsip közin aşwşılarğa kömektesw qarajatı arqılı birtindep öz jolın tapqan. Qazir olar Qıtaydıñ mädenïet önimderin Qazaqstanğa qalay jetkizwdi oylastırwda. Sonımen birge Qazaqstannıñ älewmettik jelilerinde akkawnt aşıp, Qıtay mädenïetin Qazaqstanğa tanıstırwdı josparlap otır.
Şeteldik twrïstke bürkitşiler festïvalindegi ulttıq oyındar unamay qaldı - kaznews.mn
Moñğolïyalıq kaznews.mn portalında osınday mazmunda apta soñında şağın maqala jarïyalandı. Bul xabar Bayan-Ölgïy aymağında 30 qırküyekte ötken dästürli bürkitşiler festïvali twrasında bolğan. Jazbanıñ äwelgi avtorı sol bürkitşiler toyına kelgen şeteldik twrïst eken. Ol özine añşılardıñ kïimderi men bürkitteri unağanımen, bul jolğı bürkitşilerdiñ toyında bolğan keybir jağdaylardıñ köñiline jaqpağandığın bildirgen.
«Qırküyektiñ 30 küni uyımdastırılğan Bürkitşiler toyında alğan äserimen şeteldik bloger Lïza öziniñ lisa.vanderzweep.be blogında bölisti. Bul jönindegi aqparattı älewmettik jelidegi paraqşamızğa Megan Fitz-James xabarladı» dep bastaladı maqala.
Şeteldik twrïst bloger Lïza bürkitşiler toyında alğan äserin bılay dep qaldıradı: «...Festvaldiñ birinşi küni jarısqa qatıswşılar tirkelip, alğaşqı jarıstar bastaladı. Eñ äweli añşılar bürkitterin jiberwge arnalğan jerge bardı. Bürkitimen tawğa köterilip, waqıtı kelgen kezde tömen qaray bosattı. Bizge bul qïın jumıs bolıp körindi» deydi avtor.
Lïza esimdi blogerge sol küni ötken sayatşılıqtan özge «tüye jarısı», «qız qww», «teñge ilw» sïyaqtı bizge eñ qızıqtı sanalatın ulttıq oyındar unamay qalğan sıñaylı.
«Künniñ qalğan böliginde tüye jarısı ötti. Bul twrïster üşin tüsiniksiz is-şara boldı. «Teñge ilw» jäne «qız qww» boldı. Biz ne bolıp jatqanın ärdayım bile bermesekte, amalsızdan sonıñ bärin tamaşalap jürwdi jön kördik...» dep jazadı bloger. kaznews.mn portalı atalğan aqparattıñ soñında bul bürkitşiler toyınıñ jağımdı jaqtarın jazğan tağı şeteldik blogerdiñ maqalasımen bölisken. Alayda onı awdarmastan tek siltemesin bergen. Ol maqala ağılşın tilinde jazılıptı.
Sonday-aq «Megan Fitz-James tağı bir blogerdiñ bürkitşiler festïvaliniñ jaqsı tustarın däriptegen maqalasımen bölisti. Maqalanı oqw üşin silemege basıñız» dep tüyindegen.
Şıñjannıñ qumdı tizgindew jobası Taklamakan şöleytin «japtı» - «Tyanşannet»
Şıñjannıñ Çerçen awdanınıñ alıp tor ispetti qumdı tizgindew texnologïyalıq jobası Taklaman qumdığın «ustadı». Bul twralı qıtaylıq http://kz.ts.cn aqparattıq portalı mälimdedi. Taklamakan qumınıñ jïegine ornalasqan Çerçen awdanındağı qumdıqtıñ kölemi jalpı qumdı öñirdiñ 40%-ın ïeleydi. Ekologïyalıq jasıl aymaqtı uşı-qïırsız qumdı şöl kün sayın jalmap, qumdı boran azınap, ekologïyalıq orta barınşa naşarlağan edi.
Jergilikti bïlik ösimdik jamılğısın tormen toqıp, ağılğan qum köşkinin toqtatwğa küş salwda.
Qumdıqtıñ qalanı basıp qalwın tosw üşin Çerçen awdanı 1998 jılı borannan saqtanıp, qumdı tizgindew qızmet pwnktin qurıp, Xıduñ qumdı tizgindew jobasın bastaydı. Atalğan joba boyınşa 2017 jılı qaraşağa deyin qumdı tizgindew bazasınıñ ösirgen orman awmağı 7400 gektarğa jetken.
Qazir 8 käsiporın qum köşkinin toqtawdıñ ekologïyalıq jobasına qatısıp, osı täsilmen 1500 gektarğa jwıq jerdi qum baswınıñ aldın alğan.
Astana Qıtaydan qazaq dïasporasınıñ quqığın saqtawdı suradı - «Fars» agenttigi
Qazaqstan Sırtqı ister mïnïstriniñ orınbasarı men Qıtaydıñ Astanadağı elşisi kezdesip, Qıtaydağı qazaq dïasporasınıñ quqığı taqırıbın qarastırdı. Bul twralı Ïrandıq parstoday.com aqparattıq portalı mälimdedi
«Fars» xabar agenttiginiñ xabarlawı boyınşa, Qazaqstan SIM-niñ orınbasarı Aqılbek Kamaldïnov Astanadağı Qıtaydıñ elşisi Çjan Xanxweymen kezdesip, Qıtaydağı qazaq dïasporasınıñ quqıqtarın saqtaw taqırıbın qarastırğan.
«Sonımen qatar Qıtaydağı qazaqtarğa Qıtaydıñ jergilikti basşıları tarapınan qısımnıñ jasalwı da eki eldiñ konswldıq ökilderiniñ kezdeswinde talqığa salındı. Dïplomattar qazaqtardıñ arız-şağımdarın Qıtaydıñ Beyjiñdegi Sırtqı ister mïnïstrligine jiberdi.
Qazaqstannıñ SIM Qıtay qazaqtarınıñ qısımnıñ artwı twralı köptegen arız-şağımdarınıñ eliniñ basşılarına aytılğanın mälimdedi.
Soñğı aylarda Qazaqstan basılımdarı men basqa aqparat quraldarı Sïn-Czyan ölkesindegi adamdardıñ mälimetterinşe Qıtaydağı qazaq dïasporası Qıtay basşılarınıñ qatañ baqılawına alınıp, olarğa qattı qısım jasalwda» dep jazdı atalğan aqparat közi.
Äziret Sultan meşitiniñ ulttıq naqıştarı twrïstterdi qızıqtırwda - trt.net.tr
Bul aptada däl osınday taqırıppen Türkïya radïo teledïdar portalı xabarlağan bolatın. Naqtıraq aytsaq Astanadağı Äziret Sultan meşitiniñ ulttıq naqış, oyu-örnekteri şeteldik twrïstterdi qızıqtırwda.
«Ortalıq Azïyanıñ ekinşi ülken meşiti Äziret Sultan meşitiniñ işi ulttıq naqış, oyu-örnektermen bezendirilgen. ...Astananıñ teñdesi joq jäne keremet ğïmarattarı arasında orın aladı. Meşit 13 gektarlıq bir alañğa ïe. Şamamen 10 mıñ adamnıñ ğïbadat jasawına jağday jasaytın munaralı meşit dästürli xan sarayı tärizdi» dep jazadı atalğan aqparattıq portal.
«Ortalıq Azïyada Türikmenstandağı Türikmenbaşı Rwxanï meşitinen keyingi ekinşi ülken meşit bolğan Äziret Sultan meşitin aralaw üşin Qıtaydan, Ïrannan, Ewropanıñ ärtürli elderinen köptegen twrïst keledi.
Qazaqstan Respwblïkası Prezïdenti Nursultan Nazarbaev «Äziret Sultan» dep atağan meşittiñ Kümbez sanı - 10, olardıñ dïametrleri - 10,45 metr. Tört munaranıñ ärqaysısınıñ bïiktigi - 77 metr. Meşitte 26 tirek bar. Meşit awmağında 745 kölikke arnalğan aşıq avtoturaq orın aladı» dep tolıqtay tanıstıradı trt.net.tr portalı.
- Olga Rıpakova jüldesine arnalğan xalıqaralıq jarısqa 10 el qatısadı
- Qazaqstannıñ birqatar aymaqtarında senbi küni jel küşeyedi
- Almatıda «Oñay!» termïnalınıñ qızmetinde kidiris boldı
- Älem kwbogı: Altınşı kezeñde qazaqstandıq bïatlonşılar sätsiz öner körsetti
- Bawırjan Jolşïev «Astana» sapın tolıqtırdı
- Dzyudo: El qorjınına ekinşi qola medal tüsti
- Dzyudo: Qazaq balwanı el qorjınına alğaşqı jüldeni saldı
- 20 qañtar küni Qazaqstanda ötetin mañızdı oqïğalarğa şolw
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Faaliyetçi Seytumerovnı «E» merkezinde bir kişilik piketler ve «Qırım birdemligi» aqqında soraştırdılar
Dekabrniñ 12-sinde Qırımda Kremlniñ kontroli altında bulunğan Ekstremizmge qarşı küreşüv merkezinde («E» merkezinde) qırımtatar faaliyetçisi Seytumer Seytumerovğa, ondan noyabrniñ 8-nde tintüv vaqtında tutıp alınğan telefon qaytarıldı. Bunı o Qırım.Aqiqat muhbirine söyledi.
Aynı vaqıtta tutıp alınğan noutbuk telükesizlik hadimlerinde qaldı. Seytumerovğa añlatqanları kibi, onıñnen «mutehassıslar çalışa».
«E» merkezinde faaliyetçini noutbuktaki malümat, «Qırım birdemligi» ve Qırımda oktâbrniñ 14-nde yapılğan bir kişilik piketler aqqında soraştırdılar.
«Noutbukımda olar «Qırım birdemligi»nden alınğan bazı videomateriallar ile bir kişilik piketlerde çıqarılğan resimlerni taptılar. Bu videolar noutbukıma nasıl kelip tüşti, «Qırım birdemligi»ne ne alâqam bar, Qırımda oktâbrniñ 14-nde yapılğan bir kişilik piketler aqqında neler bilem, olarnıñ teşkilâtçılarını tanıyımmı, dep soraştırdılar. Ondan ğayrı, (oktâbrniñ 11-nde yaqalanğan ve Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 205.5 maddesi boyunca qabaatlanğan – QA) Seyran Saliyev aqqında neler bilem, maña nasıldır kitaplar ve malzemelerni berdimi, dep soradılar», – dedi faaliyetçi.
Seytumerovnıñ aytqanına köre, o, Rusiye anayasasınıñ 51-nci maddesine esaslanıp, bir şeyler demekten vazgeçti. Faaliyetçi evinde yapılğan tintüvni, üstüne yazılğan cöremeni ve «E» merkezine çağırılğanını Qırımda vatandaş cemiyetine qarşı tazyıq dep saya.
Seytumerov: «Bunıñ kibi işler, Qırım faaliyetçileri ve Qırımda olıp keçken vaqialar aqqında yazğan vatandaş jurnalistlerge qarşı yapılğan tazyıqnen alâqalıdırlar. Lâkin bütün tazyıqlarğa baqmadan, qırımtatarlar devlet tarafından vaad etilgen aqlar içün bundan evel olğanı kibi şimdide de yalıñız barışıq tarzda küreşecekler», – dep ilâve etti.
Dekabrniñ 13-nde Kremlniñ kontroli altında bulunğan Qırım Yuqarı mahkemesi qırımtatar faaliyetçisi Seytumer Seytumerovnıñ appelâtsiya şikâyetini onsız baqıp çıqtı.
Noyabrniñ 8-nde ilhaq etilgen Qırımnıñ Bağçasaray ve Eski Qırım şeerleri ile Aqmescit rayonınıñ Şumhay (Zareçnoye) qasabasında qırımtatar faaliyetçileri ve cemaatçılarınıñ evlerinde tintüvler yapıldı. «Qırım birdemligi»niñ malümatına köre, tintüvler Seytumer Seytumerov (Bağçasaray), Alimdar Belâlov (Eski Qırım) ve Eldar Kantemirovnıñ (Şumhay) evlerinde yapıldı.
Noyabrniñ 8-nde Seytumerovğa qarşı Rusiye Memuriy uquq bozuluvları kodeksiniñ 20.3 maddesi («ekstremistik teşkilâtlarınıñ atributikası ya da simvolikasını propaganda ya da numayış etüv») boyunca protokol tizildi. Aynı şu künü mahkeme oña 2 biñ ruble cöreme yazdı.
Bugünki künde Seytumerovdan başqaları üstünden serbest kezmelerine dair sıñırlavlar alıp taşlandı.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Onıñ işinde ülken kölemde altın men kümis jäne özge de asıl tastar bolğan, dep xabarlaydı tumba.kz.
Swğa batqan asıl tastar birneşe mïllïard dollardı qurawı mümkin. Keme qaldıqtarınıñ tabılwı men zerttelwin el prezïdentiniñ özi tikeley baqılawğa alğan. Alayda qazınağa qatıstı naqtı aqparat joq.
-Osıdan 307 jıl burın joğalğan «San-Xose» kemesiniñ tabılğanına qwanıştımın. Sw köligi Karïb teñiziniñ bizge tïesili böliginen şıqtı. Bul adamzat tarïxında sw astınan tabılğan eñ ülken tabıs bolıp sanaladı. Tarïxï dünïeni saqtaw üşin jürgiziletin zerttew jumıstarınıñ barlığı memleket baqılawında boladı, – Kolwmbïya prezïdenti Xwan Manwel Santos.
Galeon “San-Xose” Fïlïpp V patşanıñ flotınan. Ol swğa alğaş 1698 jılı San-Sebastyanan şığarıldı. Sol kezde 62 qoladan jasalğan qarw bolğan. 1706 jılı 15 kemeden bastalğan kerwenin bastap swğa şıqqan. Onda AQŞ-qa altın jasawğa sınap aparıp, kümis alıp qaytatın.
1708 jılı mamırda Kartaxen awmağında kemeni ağılşındar basıp, soğıs bolğan. Jartı sağattan keyin “San-Xose” jarılıp, 600 adam qaza boldı. Sol kezde kemede 7 mïllïonğa jwıq altın, kümis jäne zümrit bolğan eken.
300 jıl boyı izdewde jürgen osı keme. Ötken ğasırdıñ 70 jıldarında Sea Search Armada attı amerïkalıq kompanïya kemeni izdestirwmen aynalısqan. Ol 1981 jılı kemeniñ qay jerge batıp ketkenin anıqtağan edi. Ol ezde Amerïka men Kolwmbïya elderi äriptes edi. Xalıqaralıq dästür di ustanıp, kemeden şıqqan zattı teñ bölisetin bolğan. Biraq artınan Kolwmbïya kemeden tabılatın qazınanıñ barlığı Kolwmbïyada qaladı dep şıqtı. Tipti, bul boyınşa sot ta boldı. Aqırında 2011 jılı kemeni Kolwbïya memleketiniñ jekemenşigi dep jarïyaladı.
Derekközi: http://stan.kz/
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Washingtonda nükleer havfsızlığı sammiti Rusiyesiz başlandı
Washingtonda keçirilgen nükleer havfsızlığı sammiti başlandı, onlarnen dünya lideri ve eyyetler qoşuldı. Konferentsiya iştirakçileri ekstremist teşkilâtlarına «kirli bombanı» yapmaq içün nükleer malzemelerini elde etmege imkân bermemek içün tedbirler planını muzakere etecekler. Rusiye bu tedbirde ilk sefer iştirak etmey.
Kün tertibinde – Şimaliy Koreyanıñ nükleer programmaları ve bu devlet tarafından kele bilecek telükeler, memleket bir qaç kere nükleer maddeleri ve raketalarını sınap baqqanını bildirgen edi.
Sammit AQŞ prezidenti Barack Obamanıñ teşebbüsi ile 2010 senesinden itibaren eki yılda bir kere keçirile.
Ukrainanı prezident Petro Poroşenko temsil ete. O, AQŞ prezidenti Obama ve prezident muavini Biden ile endi körüşti.
Rusiye böyle forumda iştirak etmekten vazgeçti, Ğarp Ukraina şarqındaki zıddiyet ve Qırım işğalinden soñ Moskva ve NATO munasebetleri kerginleşkenini bunıñ sebebi olaraq adlay. Rusiye prezidentiniñ vekili Dmitriy Peskov forumnıñ «meseleleri ve mevzuatı baqılğanda eki taraflı munasebet az olğanından» forumda iştirak etmegenlerini bildirdi. Birinci eki forumda Rusiyeni o vaqıt prezident olğan Dmitriy Medvedev temsil etken edi, 2014 senesi keçirilgen üçünci forumğa ise tışqı işler nazii Sergey Lavrov kelgen edi.


text:
Faaller «Siyasiy mabuslarğa mektüp yaz» aktsiyasını ilân ettiler
Oktâbr 30, bazar künü, siyasiy basqılar qurbanlarınıñ hatıra kününde Rusiyede faaller «Kremlinniñ ukrain siyasiy mabusları» ile birdemlik aktsiyasını keçirecekler. Olar er istegen kişini mektüp yazuv aktsiyasına davet ettiler. Aktsiya Let My People Go kampaniyası çerçivesinde keçirile.
Teşkilâtçılarnıñ sözlerine köre, şimdiki vaqıtta 29 ukrain vatandaşı Let My People Go cedveline kirsetilgen.
«Bu belli kino rejissöru Oleg Sentsov, Aleksandr Kolçenko i Oleksey Çirniy. Bu Viktor Şur, Valentin Vıgovskiy, Sergey Litvinov, Nikolay Karpük, Stanislav Klih, Aleksandr Kostenko ve Andrey Kolomiyets. Qırımtatarları: babası – Mustafa Cemilev olğanı içün mabüs olğan Hayser Cemilev. Bu Hizb ut-Tahrir işiniñ şahısları Ruslan Zeytullayev, Nuri Primov, Ferat Sayfullayev, Rustem Vaitov, Enver Bekirov, Emir-Üseyn Kuku, Vadim Siruk, Müslim Aliyev, Arsen Cepparov, Refat Alimov, Enver Mamutov, Remzi Memetov, Zevri Abseitov, Rustem Albitarov. Ve daa Ahtem Çiygoz, Mustafa Degermenci ve Ali Asanov», – dep aytıla faallerniñ bildirüvinde.
Mektüplerni yollamaq içün qaideler, menziller ve hatıra kününiñ tarihını letmypeoplego.org.ua sitesinde tapmağa mumkün.
Ukrain tarafdarları ve qırımtatar faalleri Qırımda Rusiye işğalinden soñ sıq-sıq taqip etileler. Bunı defalarca uquq qoruyıcılar tasdiqlay ediler. Olar Kremlinni insan aqlarınıñ bozulmasını toqtatmağa çağıralar. Lâkin Moskva ve Qırımdaki rus akimiyeti represiyallarnı red ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Taïland koroldiginiñ 1999 jılğı sıbaylas jemqorlıqpen küres jönindegi zañnamasına №3 tolıqtırwlar ötken apta soñında Royal Gazette ükimettik basılımında jarïya boldı.
Jaña zañnama talaptarına säykes, öziniñ lawazımdıq ökildikterin şekten tıs paydalanıp, öziniñ nemese basqa da jaqtastarınıñ müddesine say äreketter jasağanı üşin 100 mınnan bastap 400 mıñ taïland bat (şamamen 13 mıñ dollar) ayıppul tölep jäne bes jıldan on eki jıl aralığında türmege toğıtılatın boladı. Eger istegen qılmıstarı iri kölemdegi jemqorlıqpen baylanıstı bolsa, onda ol adamğa ömir boyı türmede otırw nemese ölim jazası kesiletin boladı.
Derekközi: RÏA "Novostï"
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
[✴] 1. Şırın dayındaw üşin eñ jaqsı,pisken jäne densawlıqqa paydası mol jemis-jïdekterdi tañdañız. Jemis-jïdekterdiñ soğılğan, şirigen nemese bosap qalmağanına köz jetkiziñiz. Paydalanar aldında swğa durıstap jwıñız.
[✴] 2. Pışağıñızdıñ jäne paydalanatın zattarıñızdıñ alyumïnïyden jäne temirden bolmawına köñil böliñiz. Sebebi jemister alyumïnïymen nemese temirmen baylanısqa tüsip şırınnıñ quramı men dämi buzılwı mümkin.
[✴] 3. Kesilgen bölikterin birden şırınsıqqışqa jiberiñiz. Sebebi kesilgen jemis-jïdekter turıp qalsa, dämi men quramın joğaltwı mümkin.
[✴] 4. Şırınğa kökönisterdiñ japıraqtarın qosıp üyreniñiz, sebebi olar därwmender men mïneraldı zattarğa öte bay keledi.
[✴] 5. Cïtrws önimderinen şırın dayındağanda işindegi jumsağın birge qoswdı umıtpañız. Öytkeni barlıq därwmender sol jerde boladı.
[✴] 6. Az ğana tamşı lïmon sığındısı şırınnıñ tüsin saqtap qalwğa jäne şırınnıñ qışqıldanıp ketpewine kömektesedi.
[✴] 7. Eger şırınnıñ işinde jemis-jïdekterdiñ tüyirleri saqtalıp qalğanın qalasañız, şırınsıqqışpen birge blenderdi qoldanıñız.
[✴] 8. Şırındı dayındap bolğannan keyin 1 sağat ötkesin işiñiz nemese qaqpaqtan awa ötpeytindey etip jawıp toñazıtqışqa salıp qoyıñız. Nemese dayın bolğannan keyin birden qatırıp alıñız da, muzı erigennen keyin işiñiz.
[✴] 9. Şırın quramında köp mölşerde seker men organïkalıq qışqıldar bolatındıqtan, şırınğa az ğana sw qosıp arnayı şırın sorğış quraldarmen sorıp işken jön. Nemese şırındı işkennen keyin awızıñızdı swmen şayıp otırwıñız kerek.
[✴] 10. Eger asqazanıñız awıratın bolsa, şırındı işpegeniñiz jön.
kenester.kz
Tegï: As mäziri,
Kommentarïï


text:
Gollandïyalıq Vawter Kordyuener men makedonïyalıq Zoran Radïçeskï 12 mïnwtta türli taqırıptardı qozğağan. Vïdeonı eki täwlikte 145 mıñ adam tamaşalağan.
Polïglot – köp til biletin adam. Amerïkalıq lïngvïst Maykl Erard birneşe tilde söyleytin polïglottardıñ ol tilderdi jetik bilmeytinin, al köp tilde oqïtın polïglottardıñ ol tilderde jaqsı söyley almaytının aytadı. Al polïglottardıñ ïnttellektwaldıq deñgeyi orta deñgeyden aspaydı deydi.
Derekköz: Metro
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırımlılar arttırılğan nefaqağa aqqları bar olğanını isbatlaycaqlar
Kelecek sene devamında Qırım nefaqacıları «Nefaqa Fonduna» arttırılğan nefaqağa aqqları bar olğanını tasdıqlağan vesiqalarnı teslim etmek kerekler.
Bunı Qırım «Nefaqa Fondunıñ» reberi Marina Şçerbina Aqmescitte matbuat konferentsiyasında bildirdi, dep haber ete Qırım «akimiyetiniñ» ruporı «Krıminform».
2015 senesi yanvarniñ 1-den başlap qırımlılar nefaqa arttırılması içün buña zarur olğan vesiqalarnı Nefaqa Fonduna teslim etecekler.
Böyle bir şart işğal etilgen Qırımda yaşağan Rusiye vatandaşlarını nefaqanen teminlev hususiyetleri aqqında qanunda qayd etilgen.
Şçerbinanıñ aytqanlarına köre, böyle bir aqnı tasdıqlağan vesiqalar 2015 senesi dekabr ayında berilse de, nefaqa miqdarı kelecek sene yanvarniñ 1-den başlap arttırılacaq.


text:
Qırımnıñ resmiy müftiyligi musulmanlarnı «Hizb ut-Tahrir» ile muqayt olmağa çağırdı
Kreml kontrol etken Qırım ve Aqyar musulmanları diniy idaresi oktâbr 12-de yarımadada «musulmanlarnıñ evlerinde keçirilgen tintüv ve yaqalavlarnı» izaatladı.
Bunı QAMDİ matbuat hızmeti bildire.
«Şeklengenler (beş musulman – QA) FSB taqiqat komitetine alıp ketirildi. Maalesef, uquq qorçalayıcılarnıñ bildirgenine köre, tintüv vaqtında «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile bağlı edebiyat, malümat, malümat taşıyıcıları tapıldı. Teşkilât Rusiyede yasaq altında buluna ve terroristik bir teşkilât sayıla. Bu sebepten şu firqanıñ bölükleri qanun tarafından taqip etilmekte. Bizler bütün musulmanlarnı bu teşkilât ile diqqatlı olıp, özüni ve qorantalarını qorçalamağa çağıramız», – dep tekrarlay Qırım müftisiniñ muavini Esadullah Bairovnıñ aytqanlarını matbuat hızmeti.
Qırımda çarşenbe künü, oktâbr 12-de, qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüvler olıp keçti. Qırımtatarlarnıñ advokatları ve Rusiye kütleviy haber vastaları beş tintüv aqqında bildirdiler.
Qırım siyasetşınası Yeleonora Dülber Facebook saifesinde oktâbt 12-de sabadan Rusiye uquq qoruyıcıları kelgen insanlarnıñ adlarını ve yaşağan yerlerini yazdı.
«Tintüv keçirilgen qırımtatarlar cedveli: Rustem İsmailov, 32 yaşında, Boğurça (Kamenka), Abdullayev Uzair, 42 yaşında, Mamaq (Strogonovka), Abdullayev Teymur, 41 yaşında, Mamaq (Strogonovka), Cemadenov Emil, Saledinov Ayder», – dep bildirdi Dülber.
Qırım advokatı Emil Kürbedinov bildirdi ki, Qırımda yaqalanğanlar «terroristik madde» boyunca şeklene.
Qırım jurnalisti Lilâ Bucurova Facebookta bildirdi ki, «Bizim balalar» cemaat areketi oktâbr 12-de Qırımda yaqalanğanlarnıñ balalarını baqacaq.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Rusiye Tasil nazirligi mektep dersliklerine «Qırım baari» aqqında malümat qoşulmasına qoltuttı
Rusiye Tasil ve ilim nazirligi Qırım Cemaat palatasınıñ Rusiye mektep dersliklerine «Qırım baari» aqqında malümat qoşmaq ğayesine qoltuttı. Bunı Qırım Cemaat palatasınıñ yolbaşçısı Grigoriy İoffe «Sputnik v Krımu» radiosınıñ yayınında ayttı.
«Mektep programmasına, mektep dersliklerine Qırımnıñ Rusiyege qaytmasınen bağlı mevzu qoşulmasını isteymiz. Maalesef, Rusiyede duşmanlarımıznıñ aytqanlarını tekrarlap, işğal olğanını aytmağa devam etkenler bar, referendumımıznı yaramay tüşüneler. Ne olğanını añlatmaq kerek», – dep ayttı İoffe.
Onıñ bildirgenine köre, Qırımda alim, tarih ocaları, mektep müdirleri ve Cemaat palatasınıñ vekilleri bir işçi gruppağa birleşti. Yanvar ayında olar Tasil nazirliginde «Qırımnıñ Rusiye terkibine qaytması» bölüginiñ dersliklerge ilâve etilmesini muzakere etecekler.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ihlâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
«Qırım evi Lvivde» köçip kelgenler ve Lviv sakinleri içün festivalni teşkil ete
Lvivde sentâbr 4-5 künleri «Köçip kelgenlerniñ ve lvivlilerniñ festivali» keçecek, dep bildire «Qırım evi Lvivde» cemaat teşkilâtı.
Festival – medeniy köpürlerni birleştirgen bir tedbir olacaqtır. Köçip kelgenler ve lvivliler içün bir birini daa da güzel tanımaq bir imkândır», – denile beyanatta.
İstegenlerni medeniy tedbirge qoşulmağa ve festivalniñ sergisi ve aş ustahanesinde işitarak etmege çağıralar.
Evel «Qırım evi Lvivde» Qırımtatar medeniy merkezi» teşkilâtınnı tesisçisi Alim Aliyev aytqanı kibi, «Qırım evi Lvivde» tek qırımtatarlar içün degil de, diger medeniyetlerniñ merkezi olacaqtır, mında qırımtatar, ukrain, qırımtatar tilleri boyunca dersler, çeşit medeniy tedbirlerniñ keçirilmesi planlaştırıla.
KrımSOS cemaat teşkilâtınıñ bildirgeni kibi, Rusiye Qırımnı 2014 senesi işğal etkeninden soñ yarımadanı 45-50 biñ insan terk etti. Mecliste köçip kelgenlerniñ yarısı – qırımtatarlar olğanını bildireler.


text:
Küni boyı keñsede otırıp qızmet atqaratın adamdarğa ornınan turmay 5-6 mïnwt işinde 6-10 ret qaytalanatın jattığwlar jasawğa boladı. Onı tüske deyin jäne tüsten keyin eki mezgil qaytalasa, jumısqa qabilet artıp, küş-jiger jïnaladı.
- Eki qoldı joğarı köterip, tereñ dem alıp kerilw.
- Ïıqtı joğarı jäne tömen qïmıldatadı.
- Bayaw ırğaqpen bastı oñğa, solğa aynaldıradı.
- Deneni tik ustap, eki jaqqa alma-kezek ïedi, qïsayğan kezde sozılğan qoldıñ uşı edenge tïyui kerek.
- Orındıqtıñ şetinen eki qolmen ustap, birneşe ret aldına sırğanay otırıp turadı.
- Orındıqtıñ artqı jağınan mıqtap ustap, eki ayaqtı alma-kezek bügip, jazadı.
Jattığwlardı 10-20 retten jasaw kerek.
massaget.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Nemistiñ tanımal Spiegel basılımı jarïyalağan aqparat sırağa äwes jandardı bey-jay qaldırmaydı. Oğan säykes, Myunxen Qorşağan ïnstïtwtınıñ ğalımdarı sıranıñ tanımal 14 türinen glïsofat attı xïmïkat tabılğanın xabarlaptı. Al glïfosat degenimiz – bul kancerogen. Onı egistiñ aram şöpterin joyu üşin qoldanılatın suyıqtıqtıñ quramına qosadı. Eñ qïını, munday tıñaytqış qosılğan işimdikti işken adam onkologïyalıq awrwğa şaldığwı mümkin, dep xabarlaydı informing.ru. Glïsofattardıñ eñ köp mölşeri Hasseröder sıra qaynatw zawıtınıñ önimderinen tabılğan eken. Bul käsiporın Saksonïya-Anxalt jerinde ornalasqan. Osı zawıt sırasınıñ bir lïtrinen tabılğan pestïcïd mölşeri 29,74 mïkrogramm bolğan. Al jalpı onıñ ruqsat etilgen mölşeri 0,1 mïkrogramnan aspawı tïis. Jañalıq jarïyalana salısımen, Nemis sıra qaynatwşılarınıñ assocïacïyası sıradan onkologïyalıq awrw bolmaytınan mälimdedi. «Glïfosat mölşeri adam ömirine qawipti bolwı üşin ol tek 1 täwlik işinde mıñ lïtrge jwıq sıra işwi tïis», - deydi sıra qaynatw mamandarı.
24.kz
Tegï: Densawlıq,
Kommentarïï


text:
Qudayı as berw mädenïetin qalıptastırwımız qajet. Almatı qalasında ötip jatqan Qazaqstan musılmandarı dinï basqarmasınıñ Ğulamalar keñesinde «Janaza» kitabın talqılaw barısında Bas müftï Erjan qajı Malğajıulı osılay dedi. Bul twralı QMDB baspasöz qızmeti xabarladı.
QMDB törağasınıñ aytwınşa, keybir adamdar durıs tüsinbew saldarınan äri turmıstıq jağdayın eskermesten kisi qazasınan keyin asta-tök qudayı as beredi.
Otırısta teolog ğalımdar da qarızğa batıp, toy jasağanday barın tögip, dastarqandı tätti tağamdarğa, şırın swsındarına toltırıp jiberetinder twralı oyların ortağa saldı.
«Toydıñ jöni bölek. Al qudayı as berwdiñ özindik ädebi, tärtibi bar emes pe? Şekten tıs şığınğa batıp, ısırap etwge bolmaydı. Munı dinimiz de quptamaydı. Biz elimiz boyınşa barşağa tïimdi bolatın qudayı astıñ ortaq mäzirin äzirlep, köpşilik qawımğa usındıq. Bul bastamamızğa el ağaları, aqsaqaldar, zïyalı qawım ökilderi, meşit jamağatı ülken qoldaw körsetip jatır. Mäselen, Pavlodar oblısındağı ortalıq meşittiñ asxanasında osı as mäziri boyınşa qudayı as berilip keledi. Jergilikti jamağat ïgi bastama üşin alğısın bildirip, izgi tilekterin jetkizwde. Qolğa alğan jumısımız özge de oblıstarda jüzege asadı degen oydamız», - dedi Erjan qajı Malğajıulı.
Qazaqstan musılmandarı dinï basqarmasınıñ Pavlodar oblısı boyınşa ökil ïmamı Narïman Ïsenovtıñ aytwınşa, meşitke jergilikti xalıq arasınan: «Nesïe alıp, Qudayı as bersem bola ma?» - dep surap keletinder de bar eken. «Bul - dinimizde quptalmaytın amal. Al biz usınğan jaña as mäziri asqa ketetin şığındı eki esege azaytadı», - deydi N.Ïsenov.
Keñeste talqılanıp jatqan «Janaza»" kitabında: «Qaytıs bolğan kisiniñ atınan as berw - musılman şarïğatında mindetti türde atqarılwı tïis parız amaldarına jatpaydı. Dinimizde mindetti türde qarızdanıp nemese öziñe qajetti qarjıñdı jumsap, qaytıs bolğan kisi atınan ülken mal soyıp, sadaqa ber degen ükim joq. Sadaqalar, Qudayı astar berilgen jağdayda ısırapqa jol berilmesten atqarılwı tïis», - delingen.
Ayta keteyik, elimizde qudayı as, sadaqa berw, mazar salw, jerlew, t.b. räsimderdi bir izge, birıñğay jüyege keltirw maqsatında äzirlenip jatqan «Janaza» kitabı Ğulamalar keñesiniñ atsalıswımen jwırda jarıqqa şıqpaq.
Kommentarïï


text:
Un — 3/4 staqan
Alma — 1 dana.
Irimşik — 200 g
Süt — 1 staqan
Tuz — 1/4 a.q.
Jumırtqa — 1 şt.
Qant — 2 a.q.
Qopsıtqış — 1 ş. q.
Dayındaw täsilderi:
1. Ïngredïentterdi dayındañız.
2. Qant, jumırtqa jäne irimşikti qosıp jaqsılap aralastırıñız
3. ¾ staqan sütti qosıp alalastırıñız. Sosın mölşerlengen undı birte-birte qosa otırıp aralastırıñız. Qopsıtqış jäne tuz qosıñız. Mümkindiginşe mïkserdiñ kömegimen jaqsılap aralastırğan durıs.
4. Almanı usaqtap törtburıştap twraymız.
5. Onı dayın qamırğa salıp eppen aralastıramız. Qamır maylı qaymaqtay qoyu bolwı qajet. Yağnï, quymaqqa qarağanda azdap qoyulaw bolwı şart. Biraq irimşik qurğaq bolsa, onda dayındalğan qamır qattı qoyulanıp ketwi mümkin, onday jağday orın alsa, azdap süt qoswğa boladı.
6. Qamır qoyu bolğandıqtan onı qasıqtıñ kömegimen ıstıq tabağa salw qajet.
Asıñız dämdi bolsın!
Tegï: As mäziri,
Kommentarïï


text:
Reseydiñ Voronej qalasında Maslenïca merekesin toylaw kezinde şarağa qatıswşı er adam quymaq jep qaytıs boldı.
Bul twralı jergilikti quqıq qorğaw organdarı xabarlaydı.
Oqïğa 12 nawrız küni ala bağında bolğan. Aldın ala boljam boyınşa, er adam quymaqqa qaqalğan bolw kerek. Oqïğa ornına jetken därigerler onıñ qaytıs bolğanın xabarlağan.
BAQ mälimetterine säykes, qayğılı oqïğadan soñ merekeni toylaw şarası toqtatılğan. Quqıq qorğaw organdarı oqïğanıñ män-jayın anıqtap jatır.
Stan.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
NATO memleketleri Avropa Birliginde qanunsız migratsiyağa qarşı yapılacaq areketler maqsadınen Ege deñizindeki gemileriniñ planını belgiledi
NATO memleketleri migrantlarnı Avropa Birligine alıp ketken cinayetçi gruppalarğa qarşı çıqacaq Türkiye ve Yunanistanğa yardım etmek içün Ege deñizindeki gemileriniñ planını belgilediler.
Brusselde olıp keçken gece muzakerelerinden soñ NATO baş kâtibi Jens Stoltenberg bilbdirdi ki, Yunanistan ve Türkiye quvetleri bir-biriniñ deñiz ve ava boşluğında çalışmaycaqlar, lâkin NATOnıñ diger gemileri Yunanistan ve Türkiye deñizlerinde olacaq.
Stoltenberg qayd etti ki, NATO tedbirleri neticesinde tapılğan qanunsız migrantlar Türkiyege qaytacaq. Qaçaqlar içün lager qurucılığına 3 milliard euro ayırılacaqtır.
NATO azaları olğan Türkiye ve Yunanistan munasebetleri qıyındır. Fevral 11-de alyansnıñ memleket-azalarınıñ mudafaa nazirleri körüşüvinde Yunanistan mudafaa naziri Türkiyeni planlaştırılğan tedbirlerni bozmaq ıntıluvları ile qabaatladı.


text:
İşğal etilgen Bağçasaray şeer yolbaşçısı «Devlet şurası» deputatı olmağa istey
İyülniñ 10-da Bağçasaray şeer yolbaşçısı Konstantin Rubanenko I-inci çağırılış «Qırım Cumhuriyeti Devlet Şurasınıñ» saylavlarında №15 bir mandatlı saylav bölgesi boyunca namzet köstermek içün Bağçasaray territorial saylav komissiyasına resmiy şekilde vesiqalarnı teslim etti.
Bu aqqında malümat Bağçasaray şeer yolbaşçılığınıñ saytında yerleştirilgen.
«Qırım Cumhuriyeti Devlet Şurasınıñ» saylavları aqımdaki seneniñ sentâbrniñ 14-ne belgilendi. Qırım «parlamenti» 25 bir mandatlı bölgeden shemanı tasdıqladı, iyünniñ 16-da ise Qırım «Saylav komitetiniñ» toplaşuvında şeer ve rayonlarda territorial saylav komissiyalarınıñ cedveli belgilendi, ve olarnıñ reisleri tayin etildi.


text:
QMC Yuqarı şurasınıñ sabıq deputatı Kacametova: bizde duşman körmege yeter artıq
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Şurasınıñ sabıq deputatı Safure Kacametova satqınlar cedveline tüşken deputatlarğa öz qabaatsızlığını isbatlamağa teklif etken QMC prokurorınıñ birinci muaviniñ bildirüvi ile bağlı ayretini bildire.
«Ayağım yaralanğından sebep Ankarada Bütündünya qırımtatar kongressiniñ işine qoşulıp olamadı. Sıñırda meni nasıl bir sürpriz bekleycegini tasavur etem. Ukraina, bizde duşmannı körmege yeter!», – yazdı o Facebookta cuma künü.
Halq deputatı, Meclis reisi Refat Çubarov devlet hainliginde şeklengen Qırım deputatları cedvelinden eki qırımtatarnıñ çıqaruvında israr ete – Enver Abduraimov ve Safure Kacemetova.
Onıñ sözlerine köre, Abduraimov ve Kacametova, Meclis qararına riayet etip, QMC Yuqarı Şurasınıñ nevbetteki (2014 senesi fevral 27-den soñ) toplaşuvlarında ve 2014 senesi mart 15 künü Ukraina Yuqarı Şurası tarafından «Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Şurası vekâletleriniñ müddetten evel toqtatıluvı aqta» №891 qararınıñ alınuvından soñ endi qanunsız «Qırım devlet şurası» «toplaşuvlarında» iştirak etmey ediler.
Bu sebepten Meclis reisi işbu deputatlarnıñ QMC prokuraturasınıñ cevdeline kirsetilmyesini qanunsız saya.
Ukraina Yuqarı Şurası fevral 13 künü baş prokuraturağa muracaat etip, mart 16-da «referendum»nıñ keçirilmesine alâqası olğan Qırım Yuqarı Şurası ve Aqyar şeer şurasınıñ deputatlarını mesüliyetke çekmege talap etti.
Cevdelde Qırım parlamentiniñ 75 deputatı bar. Daa biri – Vasiliy Ganış aprel 28 künü Qırım çıqışında Ukraina Havfsızlıq Hızmeti ve Ukraina Delvet sıñır hızmetiniñ hadimleri tarafından yaqalandı.


text:
Aqmescitte faallerge Ukraina mustaqilligi Künü munasebetinen tedbirni keçirmege izin bermediler
Aqmescitniñ Rusiye akimiyeti Ukraina mustaqilligi Künü ile bağlı tedbir keçirilmesine izin bermedi. Bunı cuma künü, avgust 21-de, Ukrain medeniyet merkeziniñ teşkilâtçılarından biri Leonid Kuzmin bildirdi, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
Kuzmin Aqmescit memuriyeti bergen red vesiqasınıñ kopiyasını Facebook saifesinde yerleştirdi.
«Bugün yaramay haberler! Aqmescit şeeriniñ memuriyetine avgust 24 künü Ukraina mustaqilligi Künü munasebetinen keçirilecek olğan tedbir aqqında haber etilgen soñ şeer akimiyeti tedbir keçirilmesini yasaq etti. Sebebi ise vaqtında berilmegen ariza oldı», – dedi Kuzmin.
Onıñ aytqanına köre, böyle etip avgust 24-te Ukraina mustaqilligi Kününe bağışlanğan tedbir keçirilmeycek.
Leonid Kuzmin bu kün Taras Şevçenkonıñ eykeline çeçek qoyacaq olğan insanlarnı diqqatlı ve muqayt olmağa çağırdı.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Qırımda Rusiye uquq qoruyıcıları Ukrain medeniyet merkeziniñ faalleri Veldar Şukurciyev ve İrina Kopılovanı yaqaladılar, olar Ukraina bayrağı ile foto çıqaracaq ediler.
Mart 9-da ukrain şairi Taras Şevçenkonıñ hatıra aktsiyasında bir sıra ukrain faali, şu cümleden, Veldar Şukurciyev de yaqalanğan ediler.
Soñra mahkeme olıp keçti, faallerni ukrain timsallerini qullanğanlarından sebep cezaladılar. Er birine 40 saatlik mecburiy işler berildi. Tezden bazı faallerniñ mecburiy işleri para cezasına deñişti.


text:
Ekspert: Qırımda adamlarnı millet mensüpligine köre ayıralar
Qırımtatarlarnıñ liderleri – Mustafa Cemilev ve Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovnıñ – Qırımğa kiriş yasağı millet mensüpligine köre ayırımdır. Bunı Kiyevdeki matbuat konferentsiyasında ükümette etnik milliy siyaset meseleleri boyunca vekâletli Gennadiy Druzenko bildirdi.
«Men buña eki qatlıq ayırım dep aytar edim, çünki bu adamlar yalıñız qırımtatarlar olğanını köstermeyler, olar qırımtatar halqınıñ ekseriyet sesini ifadeleyler», – dep ayttı Druzenko.
Onıñ fikirince, Çubarovnıñ Qırımğa kiriş yasağı Qırımdaki vaziyet daa beter olğanını isbatlay. Onıñ qayd etkenine köre, bunıñ kibi ayırım insan aqları boyunca beyanname ve bir sıra diger halqara vesiqalarnen yasaq etilgen, olarğa em Ukraina, em de Qırımnı işğal etken Rusiye riayet etmeliler.
«Böyleliknen, köremiz ki, Moskva tarafından nezaret etilgen işğal akimiyeti, olarnıñ fikirince, yarımadada çalışmağan yalıñız Ukraina qanunlarını degil de, em Qırım akimiyeti, em de Moskva akimiyeti laflarda tanığan şartlarnı boza», – dep ayttı Druzenko.
Onıñ qayd etkenine köre, Çubarov Qırım «parlamentiniñ» azası olıp qala, demek, onıñ saylayıcılarını bu organda resmiy vekilsiz qaldırdılar.
Bundan evel bildirilgeni kibi, Geniçsekten qaytqan Meclis reisi Refat Çubarovnı Qırımğa kirsetmediler. Oña Rusiyege 5 yıl devamında kelmege yasaq etildi.
Ukraina tış işler nazirligi bunıñ kibi areketlerni takbih etti.
Qırım «baş naziri» Sergey Aksönov jurnalistlerge bergen malümatqa köre, Çubarovnıñ yarımadağa kiriş yasağı «onıñ Qırımda milletlerara zıddiyet olması içün faaliyetinen» bağlı.
Sürgünlik künü arfesinde aynı böyle yasaq qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilevge berildi.


text:
Elimizde memlekettik tw beynelengen lïnzalar satılımğa şığarıla bastadı. Erekşe lïnzalar arnayı tapsırıs boyınşa Oñtüstik Koreyada jasalıptı - dep xabarlaydı Baq.kz tilşisi.
«Qazaqstannıñ twı bar lïnzalar – bul sport patrïottarınıñ köpten kütken armanı dese de boladı. Biz katalogtı aqtarıp buğan deyin de memleket twı japsırılğan lïnzalardı qarap şıqtıq. Jıl sayın sportqa degen maxabbat artıp kele jatqan oñ, munday önim bizdiñ narıqqa da kerek degen şeşimge keldik. Qazaqstan büginde jaqsı sporttıq körsetkişterge qol jetkizip, xalıqaralıq arenada özin moyındata bastadı. Soğan säykes janküyerlerdiñ de qarası köp. Önimdi jasawğa türtki bolğan da sol», – deydi ïnternet-dükenniñ dïrektorı Änwar Asılbekov.
Kommentarïï


text:
Donetskte şiddetli patlav yüz berdi
Fevral 8 künü saat 21:45 Donetsk vilâyet merkeziniñ Kuybışev rayonındaki himik mallar zavodında şiddetli patlav yüz berdi, dep haber ete Radio Svoboda.
İnsanlar patlavnı tek Donetskte degil de, oña yaqın olğan meskün yerlerde de eşitkenler, dep bildireler içtimaiy ağlarnıñ qullanıcıları.
Donetsk üzerinde bir qaç saniye patlav «mantarı» körüne edi. Patlav dalğasından qaza yerinden bir qaç killometr uzaqlığında yerleşken evlerniñ camları sındı.
Şimdi olğan malümatqa köre, boyeviklerniñ zavodda saqlağan silâ yedegi patladı.
Ukraina Yuqarı Şurasınıñ deputatı Boris Filatov ukrain askerlerine esaslanıp, patlav ukrain arbiyleriniñ işi neticesinde yüz bergenini bildire. Resmiy izaat al-azırda yoqtır.


text:
İsveç TV: Rusiye istihbaratçı-uçağınıñ layner yanında uçuşı havflı edi
Rusiye istihbaratçı-uçağı Kopengagen Romağa uçqan SAS Skandinaviya aviaşirketiniñ yolcu uçağınıñ yanından havflı mesafede uçtı. Bunı SAS matbuat-kâtibi bildirdi. Böyleliknen cumaaqşamı künü isveç telekanallarnıñ birisinden seslendirilgen malümatnı tasdiqladı. Telekanalda işbu ziddiyet mart 3 künü Danimarka ve İsveçiya halqara suvları üzerinde olğanını qayd ettiler.
SAS matbuat-kâtibi Trine Kroman qayd etti ki, Rusiye istihbaratçı-uçağı SAS laynerinden 90 metr uzaqlığında keçken eken. Soñkisinniñ içinde 132 yolcu bar edi. Uçucı aman yükseklikni deñiştirmege mecbur oldı.
«Ciddiy ziddiyet edi», – dedi o, ve SAS uçucıları o vaqıtta avada böyle istihbaratçı-uçaqlarnıñ büyük sayısını közetkenini da aytıp keçti.
SAS matbuat-kâtibi Trine Kroman qayd etti ki, Rusiye istihbaratçı-uçağı SAS laynerinden 90 metr uzaqlığında keçken eken. Soñkisinniñ içinde 132 yolcu bar edi. Uçucı aman yükseklikni deñiştirmege mecbur oldı.
«Ciddiy ziddiyet edi», – dedi o, ve SAS uçucıları o vaqıtta avada böyle istihbaratçı-uçaqlarnıñ büyük sayısını közetkenini da aytıp keçti.


text:
OBSE reisi Putin ile Moskvada Ukraina buhranını muzakere etecek
Ukraina buhranı İsveçre prezidenti, OBSE reisi Didier Burkhalterniñ Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile bugünki körüşüvinde muzakereniñ esas mevzusı olacaq, dep haber ete Radio Svoboda.
Ukraina meselesi boyunca muzakerelerniñ keçirilmesi içün mayıs 5 künü Almaniya kantsleri Angela Merkel Putin ile telefon vastasınen añlaştı.
Almaniya ve Rusiye yolbaşçılarınıñ subeti Donetsk vilâyetinde Rusiye tarafını alğan separatistler tarafından zapt etilgen OBSE memleketlerinden inspektorlarnıñ azat olunuvından soñ olıp keçti. Dört almannı, çeh, leh ve dannı separatistler başta «NATO casusı» olaraq adlay edi, soñra ise zapt etilgen çetel vatandaşları olarda musafirlikte olğanını ilân etken ediler. Arbiy mütehassıslarnıñ azat olunuvına Putiniñ elçisi Vladimir Lukin qoşuldı.
Bu afta AQŞ devlet kâtibi John Kerry ve Rusiye çetel işler naziri Sergey Lavrov Ukraina buhranınıñ toqtalmasında OBSEniñ rolü daa emiyetli olmaq kerekligini qayd ettiler.
Ukraina meselesi boyunca muzakerelerniñ keçirilmesi içün mayıs 5 künü Almaniya kantsleri Angela Merkel Putin ile telefon vastasınen añlaştı.
Almaniya ve Rusiye yolbaşçılarınıñ subeti Donetsk vilâyetinde Rusiye tarafını alğan separatistler tarafından zapt etilgen OBSE memleketlerinden inspektorlarnıñ azat olunuvından soñ olıp keçti. Dört almannı, çeh, leh ve dannı separatistler başta «NATO casusı» olaraq adlay edi, soñra ise zapt etilgen çetel vatandaşları olarda musafirlikte olğanını ilân etken ediler. Arbiy mütehassıslarnıñ azat olunuvına Putiniñ elçisi Vladimir Lukin qoşuldı.
Bu afta AQŞ devlet kâtibi John Kerry ve Rusiye çetel işler naziri Sergey Lavrov Ukraina buhranınıñ toqtalmasında OBSEniñ rolü daa emiyetli olmaq kerekligini qayd ettiler.


text:
Qıtaydıñ Nannïn awdanında Abïn esimdi aspaz 216 qoydıñ etin bir mezette pisirip, Gïnnestiñ rekordtar kitabına endi, − dep xabarlaydı 24.kz jergilikti aqparat quraldarına silteme jasap.
Abïn men onıñ kömekşileri alañğa şığıp, 216 qoydıñ etin ilip şıqtı. Aspaz arnayı dämdewişterin qosqannan keyin etti pisirwge kiristi. Birkelki pisw üşin ol etti ünemi awıstırıp turdı. 216 qoydıñ etin pisirwge şamamen eki sağat waqıt ketti. Gïnnestiñ rekordtar kitabınıñ Ulıbrïtanïyadan kelgen resmï ökili qıtaylıq aspazdıñ rekordın tirkedi.
Aspaz osılayşa öz armanına qol jetkizgenin aytıp otır. Ayta keteyik, ol älemdik deñgeydegi barbekyu şeberi bolw üşin 1997 jılı Nannïnge kelgen.
massaget.kz
Tegï: Älemde talay qızıq bar,
Kommentarïï


text:
Brent munayınıñ mawsımdıq fyuçersteri ICE Futures londondıq bïrjasında 1,47 (2,22%)-ğa, barreli üşin $64,8 deyin tömendedi.
Nyu-york tawar bïrjasında (NYMEX) nawrızğa arnalğan WTI munayınıñ bağası osı waqıtta $1,53 (4,01%)-ğa, barreline $57,90 deyin tömendedi.
Ağımdağı jıldıñ qazan ayında WTI markalı munay bağası 45 dollardıñ şamasında boladı dep boljam jasaydı Goldman Sachs sarapşıları.
Sonımen qatar, bağa belgilewdiñ keri faktorları dollardıñ ewroğa jaqqandağı kwrsınıñ öswine ıqpal etken. Amerïkalıq dollar seysenbi küngi sawda barısında 1,5% qımbattağan.
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
«Fevral 26 işi»: Qanunsız mahkemede siyrek olğan hoş daqqalar
Aqmescitte «fevral 26» işiniñ mahkeme esnası devam ete. Men bu işte Ali Asanovnıñ menfaatlarını temsil etem.
Bazarertesi künü, oktâbr 3-de, esnas Ceza-tedbir kodeksiniñ bozulmasından başladı, esnas iştirakçilerine eki kün ögüne haber etilgen olsa, Ali Asanov ve Mustafa Degermenci bunıñ arfesindeki aqşam Aqmescit şeeriniñ Merkeziy rayon mahkemesine alıp ketirileceklerini ögrendiler.
Maña, mahküm etilgenniñ resmiy temsilcisine, haber bile etilmedi, tayin etilgen advokatnı davet ettiler.
Mahkemeci prokurornıñ Ali Asanov ve Mustafa Degermenciniñ apiste yatma müddetini uzatma muracaatını baqmağa başladı, faqat advokat Solodkov A.Y. mahkemege bundan evel bir toplaşuv keçirmege rica etkenini bildirdi, bundan soñ mahkemeci 2016 senesi oktâbr 7 kününe qadar teneffüsni ilân etti. Faqat böyle bir adım atıp, mahkeme Rusiye Federatsiyasınıñ CTK 231-inci maddesiniñ 4-ünci noqtasını kene bozdı: «Taraflar mahkeme toplaşuvı keçirilecek yer, kün ve saatini onıñ başlamasına eñ az 5 kün qalğanda ögrenmeli».
Amma hoş daqqalar da oldı. Ali balalarını körip, olarnen biraz subetleşti. Fotoresimde küçük oğlunıñ quvanç tolu közleri körüne.
Edem Semedlâyev, advokat, Qırımnıñ uquq qorçalayıcısı
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Jas ziyalı bülikşi emes
Bayağıda şet el ömirinen körip jatatın habarlardan bir jay jadığa qattı toqılıp qalğanına äli tañbız. Bälen elde jastar öz partiyasın qwruğa wmtılıptı, biraq oğan ömirdiñ ötkinşiligin uäj ğıp tosıp, erteñ olardıñ da qartayatının däleldese kerek. Wsınıs tındı ma, arı qaray ne bolğanın kim bilipti. Keñes Odağı kezinde jastarğa köñil bölinip jatatınday körinetin. Komsomol qwrılımı sol jastardıñ müddesin qorğap, jaqsı isterdiñ wyıtqısı bop, ömirşeñ şaralardı üzdiksiz wyımdastıratınday äser beretin. Al, qazir keybir közi qaraqtı kisiler bir şeneunik turalı aytqanda: «Komsomoldıñ qızmetkerin eske saladı» dep, jireniş bildiretinin qaytersiñ.
Bügingi jastar sol komsomoldıñ ne ekenin bile me eken? Jalpı bügingi jastar kim özi? Otızğa kelip te jastıq sezimnen äli arılmağan jeke adamdar turasında äñgime özinşe bölek. «Men jastarğa senemin» dep, kezinde jar salğan qazaq aqınınıñ üni ömir tolqınında joğalıp barıp, qayta jarq etip körindi. Biraq, oğan selt etetin jastar bayqalmaydı. Ötken ğasırdıñ 70-şi jıldarında jastar önerge, poeziyağa qwmar bolatın. Jataqhanalarda Qadır men Twmanbaydıñ öleñ kitaptarı jatatın. Qazir onıñ biri de joq. Adam bolmısında toqırau belgisi köp. Ne istesek eken? «Men jastarğa senemin» dep, jwlqınıp twratınday qazaq öner iesi bwl kökjiekten körinetin türi joq. Auızdı qu şöppen sürtudiñ eski ädetine wyğarsañız — meyliñiz. Qarañğı twyıqqa qamalıp qap, ş'ğatın jol tappay alaqtağan jağday tumasa da bügingi jastar keşegidey emes. Olardıñ basın biriktirip, jaqsı iske wyıtqı bolatın küş tabılmay otır. Osı jöninde bir uaq oy bölisken teris emes.
Bizde «egdeler mäselesi» emes, «jastar mäselesi» bar. Äsirese, täuelsizdik alğannan beri jağımız bir talmay «jastar bwzıldı, jastar üytti-büytti» degendi jii aytamız. Sebebi, tüsinikti, saldarına üñilip köreyikşi.
«Keñes» attı kazarmadan bosağan ağa wrpaq özindik dästür men qoğamdıq normalardı jas buınğa tabıstarda qattı qatelesken sındı. Mümkin bwlayşa jaza basuğa sol qayşılıqtı jüyeniñ de ülesi ülken äser etken şığar. Batıstıñ «äni men säninen» qanşa qaqpaylap wstağanmen tordağı totı qwsıñız temir qwrsaudan qwtılğan sätte-aq, basqaşa sayrap şığa keldi. Naşaqorıñız da, jezökşeñiz de, jwmıssızıñız da t.b. jastar. Köbisi «bwğaudan bosağanmen» ne isterin, qayda bararın bilmey, añırıp twrıp qaldı. Közdi jwmıp, twspaldap tarttı sosın. Qayda barsa da qiın, öte qiın edi. Qalağa barsa oqu oñay emes, jwmıs tabu odan da qiın degendey...
Ğalımdardıñ aytuınşa, sayasattanu iliminde bos keñistik — «vakuum» bolmaytın körinedi. Bwnıñ teoremadan twldır, anıq aksiomağa aynalğan närse ekenine bertingi kezde köz jete tüsti. Ol halıq üşin de, jeke adam üşin de jañalıq emes. Ärine, jañalıq izdegen adam ruhani qwndılıqtar töñiregin mañaylasa kerek. Ğasır basındağı alıptarımız nege anda da, mında da basın soğıp, baltırı sızdadı? Otıra qalıp matematika päninen oqulıq jazdı, sırı aşılmay şañ basqan tarihtı tüzdi, odan qalsa öleñin şığarıp, ädebietke ülesin qosuğa tırıstı. Osınıñ bäri beker erikkendik deysiz be? Älgi üzilip-jwlınıp twrğan bos keñistikti äl-qaderinşe toltıruğa tırısqandıq edi. Söytken wlt ziyalılarınıñ bwl isin köp körgen jüye tügeldey atıp-asıp armanına jetken. Wlt jetim qaldı. Wrandaytın eşkim joq.
Zadı, el men «elita» bir-birimen tonnıñ işki bauınday qabısıp birikpey, wlt bolıp wyu mümkin emes eken. Sol «elitalıq» şoğır şaşırap ketkendikten be, bügingi tualdardıñ iıq tirestiretin jeri. Juan bilektilerdiñ jön bilisip, artındağı eline bağıt beretin osı — orta.
Büginde siırmen kökpar tartıp, qampiğan qaltasın qayda qoyarın bilmey, wrınarğa basqa qara tappağanday ruhani dünieni ermek etip jürgender jeterlik. Kerisinşe, bwl ziyalı qauımnıñ qay-qaysısın bolsın qinap jürgen ar men aqşa mäselesin alğa köldeneñinen tartadı. Qazir osı eki närseniñ de jas ziyalınıñ jauı bolıp alğanı ras. Arıp-aşığan arı bir qıssa, nanın tauıp jeui jäne janına batadı. Ardıñ arıqtap, nandı ölşemmen ğana ölmestikpen talğaju qılğızğan özeusiregen ömirdiñ, äsirese, qalam wstağan qauımdı qomağaylana qarmağalı qaşan. Mwndayda qol wşın berip, qoltıqtan demeytin qayırımdılıqtı beti qatqıldau, bederi bölek mına qoğamımızdan bayqay qoyu neğaybıl. Oğan künnen-künge kürdelenip, keri ketken tirşilik kepil. Äyteuir, «juannıñ jiñişkerip, jiñişkeniñ üzilgen» şağına jete qoyğan joqpız. Soğan şükirşilik etesiñ. Sanağa jankeştilikpen sarı jambastap jayğasqan «layım sodan saqtasın» degen oy wyalap jatır.
Qalay desek te, qazirgi ekonomika älemi men ruhani damu bir-birimen qabıspaytın jäne bir-birin qaytalamaytın närseler. Joğarıdağı jaysız jağdayattardıñ tinin tesip şıqqan dert sonıñ äzirşe sıpayı körinisi.
Jas ziyalımız jaña twrpattağı «elita» şoğırın tüzude köp kedergige kezige qoymas. Naqtı kedergi — iste. Eldi artınan erte bilude. Öytkeni, ğasır basındağıday qazir önerde, ğılımda, ädebiette qwrıq-şwrıq bos keñistik joqtıñ qası deuge boladı. Osınday mümkindikti der uağında wstana bilip, wpay jinauğa tırısu kerek. Bizge eşqandayda bülik (bunt) kerek emes. Bärin uaqıt özi retteydi. Mindet sol, ğasır basındağı alıptarımızdıñ isin jalğap, wlttıq qwndılıqtardı jandandıru.
Äytpese, bäri bügingi kündegidey jalğasıp kelgen bos keñistik te, basqası da äldiniñ ermegi, talanttıñ jörgegi bolıp qala bermek.
Bolatbek Tölepbergen
Abai.kz


text:
«Ewropa küni» ayasında Astanada Ewropa kïnosınıñ festïvali bastaldı. 16 mamır men 19 mamır aralığında Ewroodaqqa müşe-memleketterdiñ 15 üzdik twındısı elorda turğındarınıñ nazarına usınılmaq.
Avstrïya, Ulıbrïtanïya, Ïspanïya, Vengrïya, Çexïya, Germanïya, Slovakïya, Latvïya, Bolgarïya, Portwgalïya, Polşa, Şvecïya, Grwzïya jäne de Nïderlandı men Estonïyanıñ üzdik twındıları arasında «Oskar-2016» jüldesiniñ lawreatı atanğan «Emï» fïlmi, «Üzdik rejïsswra» üşin 2015 jılı Varşava kïnofestïvalinde jeñimpaz bolğan Estonïya men Grwzïyanıñ birlese tüsirgen «Mandarïnı» äskerï draması sïyaqtı salmağı awır kïnolar bar.
Al, Astanadağı Ewropa kïnosınıñ festïvali «Mısıqtardıñ bası aynalmaydı» attı Portwgalïya eliniñ kïnokomedïyasımen aşıldı. Bul fïlm 2014 jılı Portwgalïyanıñ ulttıq kïnoprokatında köş bastap, köptegen xalıqaralıq festïvalderge usınılğan eken.
Qazaqstan Respwblïkasındağı Ewroodaq ökildiginiñ basşısı Trayan Xïsteanıñ aytwınşa, ewropanıñ kïnosı Qazaqstanda mol suranısqa ïe jäne bul festïvalge Ewropa elderi tek üzdik twındıların usınğan.
«Jalpı, festïval ayasında Qazaqstannıñ ülken ekranına şığaramız degen kïnolar mıqtap irikteldi. Bastı talap, kïno - Ewroodaq quramındağı elderdiñ körermenderine tanımal, reytïngisi joğarı, syujeti sapalı bolw kerek. Festïvalge ärtürli janrdı, türli awdïtorïyağa arnalğan kïnolar tañdaldı», - deydi elşi.
Xabarlay ketsek, festïval Çexïya Respwblïkası tüsirgen «Jolı bolğış beybaq» kïnosımen ayaqtaladı. Jalpı, kïnolardıñ barlığı orıs tilinde körsetileyin dep otır jäne bul festïval Astana, Almatı, Şımkent qalaların qamtïdı.
Tegï: Kïno jäne TV,
Kommentarïï


text:
Odessada patlav yüz berdi – militsiya
Bazarertesi künü, avgust 3-de, saat 3:35 Odessada militsiya Kanatnaya, 35 adresi boyunca yerleşken binada patlav aqqında haber aldı. Qaza yerine taqiqat gruppası ve patlav tehnikiy hızmetiniñ mütehassısları çıqtı, haber ete Odessa militsiyasınıñ şeer idaresiniñ matbuat hızmeti.
«Militsiya hadimleri aytqanı kibi, qolnen yasalğan patlav aleti işledi. Neticede pencere sındı ve «Odessa imayesi» cemaat teşkilâtınıñ odasına kiriş qapıları bozuldı», – denile beyanatta.
Patlav neticesinde zarar körgenler yoq, deyler uquq qoruyıcılar.
Endi yıl devamında Odessada gece patlavları yüz bere. Cinayetçiler patlav aletlerini Ukraina tarafdarları ya da göñülli teşkilâtlarınıñ ofisleri yanında yerleştireler.


text:
Sïcïlïya polïcïyası mafïyanıñ 11 iri ökilin ustadı dep xabarlaydı Lenta.ru.
Olar äygili Koza Nostra mafïyasınıñ jetekşisi, 1993 jıldan beri izdewde jürgen Matteo Messïna Denaromen baylanısta bolğan dep joramaldanwda.
Ïtalïya polïcïyası 2012 jılı Sïcïlïyanıñ oñtüstik-batısındağı usaq mal fermasınıñ birigwine küdikpen qarap, ïelerin baqılawğa alğan. Atalğan fermağa mafïya serkeleri jïnalıp, Denarodan kelgen xattı oqıp, ärqaysısı özderine tïesili tapsırmalar alıp otırğan. Qılmıstıq top ökilderi öz "qojayındarınıñ" jasırınwına da kömektesken.
Denaronıñ xatı aq qağazğa qalammen jazılıp, äbden büktelip, jippen baylanğan. Onı özderi "pïccïnï" dep ataydı. Xattı kwrer aldın ala kelisilgen jerge tastap ketip otırğan, al, oqıp bolğannan keyin mafïya ökilderi qağazdı tügin qaldırmay örteydi eken. Xat jazw kezinde "qoylardı qısqartw kerek", "jem-şöp dayın" degen sındı qupïya sözder paydalanılıptı.
Mafïya ökilderiniñ qolğa tüskenine el premeri Matteo Renzï de qwanıştı ekenin ayttı. Ol atalğan jağday eldegi qılmıstıq toptarğa awır soqqı bolatının da atap ötti.
Ayta keteyik, 53 jastağı Denaro 50-den astam adamdı öz qolımen öltirgen. Onıñ "Men jalğız özim bir molanı toltırdım" degen sözi jaqtastarı arasında jïi aytıladı. Denaro 1993 jıldan beri izdewde jäne Forbes jwrnalınıñ nusqası boyınşa älemdegi eñ qawipti 10 qılmıskerdiñ biri bolıp esepteledi.
Kommentarïï


text:
Lvivdeki toplaşuvda ukrain–leh, qırımtatar ve yeudi munasebetleriniñ inkişafı muzakere etilecek
Lvivde iyülnin 18-nde ötkerilecek «Kovçeg» adlı halqara ve dinlerara gençler seminar-forumı, qırımtatar, leh ve yeudi halqlarınıñ vekillerini bir arağa toplap, bir-birini añlav seviyesini yükseltmek ve munasebetlerni inkişaf ettirmek meselesini muzakere ettirecek. Merasimniñ esas şiarı: «Divar degil, köpür qurmaq» olacaq, bunı Qırım.Aqiqatqa Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov bildirdi, o da bu merasimde iştirak etecek.
«Biz halqlarımız arasında fikirdeşlik aqqında söz yürsetecemiz, hususan ukrain-leh, qırımtatar ve yeudilerniñ munasebetleri çerçivesinde», – dep qayd etti o.
«Kovçeg» seminar-forumı er sene Lviv şeerinde ötkerile, onı Lehistan Cumhuriyetiniñ Lvivdeki baş konsullığı, «Tkuma» Holokostnı tedqiq etken Ukrain institutı, Ukrain katolik universiteti, «Crimea SOS» cemaat teşkilâtı, Gnat Hotkeviç adına Şeer medeniyet sarayı teşkil etmekte.
2014 senesi martnıñ 20-nde Yuqarı Rada qırımtatarlarnı Qırımnıñ tamır halqı olaraq tanıdı. Bu qararğa 283 deputat qoltutqan edi. Ukraina qırımtatarlarnıñ tamır halqı olaraq etnik, medeniyet, til ve din hususiyetleriniñ saqlap qalması ve inkişafını kefil etmege vade etti.


text:
Belgili prodyuser Bayan Esentaeva öziniñ ïnstagramdağı paraqşasına “Nur Otan” partïyasınıñ xatşısı Farxad Qwanğanovtıñ jwrnalïsterge bergen suxbatında aytqan tizimdi körsete otırıp, oğan qatıstı sınï pikirin ayttı.
”Men bärin tüsinemin, biraq prodyuserlerdiñ qaramağındağı ärtis depwtattar? Qızıq eken. Basqasın aytpağanda, özine äli eşteme istemegen jas änşi Janar Doğalova ol qanday zañ jobalarımen jumıs isteydi? Tanımaldıq bölek, sayasat müldem basqa”,-deydi Bayan Esentaeva.
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï