text:
Vaşingtondaki Ukraina elçiliginde «Kremlniñ esirleri» (original adı «Brantsi Kremlâ») filmi kösterildi. Bunı mayıs 23-te Ukraina informatsion siyaseti naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar Facebookta bildire.
Ceppar: «Film, siyasiy repressiyalarnıñ qurbanı olğan insannıñ duyğuları, eyecanları aqqında. Kreml mabüsleriniñ aqrabaları ve yaqınlarınıñ duyğuları aqqında. Ağrı, işkenceler, aşalamalar, menlikniñ öldürilmesi, insanlarğa iç kelişmegen şaraitler – bular, aman-aman yetmiş vicdan mahküminiñ işğal etilgen Qırımda ve ukrainlerniñ Rusiye mahkemelerinde başından keçirgen şeylerdir. Bu, böyle şaraitlerge tüşken episiniñ başından keçirecek şeylerdir. Amma bundan keçmek ve içindeki İnsannı saqlap qalmaq – bunı er kes yapamaz edi», – dep yazdı.
Film Ukraina informatsion siyaset nazirliginiñ sımarışı ile UA:TV telekanalı tarafından azırlandı.
Ukrainanıñ «Kremlniñ esirleri» (original adı «Brantsi Kremlâ») filmi fevral 26-da Kyivde «İşğal etilgen Qırım: muqavemetniñ dört yılı» halqara forumında taqdim etildi.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


c: text/html

text:
I Bütünukrain qurultay iştirakçileri Ukraina akimiyetine talaplar belgiledi ve halqara toplulıqtan yardım soradılar.
Talaplar mayıs 27-de Kiyevde keçirilgen matbuat konferentsiyasında aydınlatılğan qurultay beyannamesi ve rezolütsiyasında qayd etildi, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Qaçaqlar Rusiyeden «mustaqil Ukraina qısımınıñ işğalini toqtatmaq, Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri işğalinen bağlı senetlerni lâğu etmege talap ettiler», devlet akimiyet organlarından – Qırımnı mecburen terk etken ve vaqtınca işğal etilgen territoriyada yaşağan adamlarnıñ menfaatları, aqları ve serbestligini imaye etmege talap ettiler.
Qırımlılar BMT qaçaqlarnıñ aq-uquqları Yuqarı komissar İdaresi, Qızıl haç Halqara komiteti, migratsiya boyunca Halqara teşkilâtnı «Qırımnı mecburen tern etken adamlarnı içteki köçip kelgen ve yardım ve qol tutuvğa muhtac olğanlar gruppası» olaraq tanımağa çağırdılar.
Qurultay rezolütsiyasında Prezident ve Ukraina Yuqarı Radası deputatlarına muracaat mevcut. Olardan Qırım qaçaqlarınıñ aqlarını yerine ketirecek ve serbestligini temin etecek qanun leyhalarını belgilemege ve qabul etmege, topraq damartıları, dotatsiyalar ve ev qurmaq içün imtiyaz ödünçlerniñ ayırılmasını belgilemege talap etile.
Qurultay iştirakçileri 2014 senesi Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Radası ve Aqyar şeer şurası saylavlarınıñ keçirilmesini muzakere etmek, em de Qırım ve Herson vilâyetinde serbest iqtisadiy zona aqqında qanunnı qabul etmege teklif ettiler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2018 senesi Hacılıqqa vesiqalarnıñ qabul etilmesi devam ete
Qırım Müftiligi hacılar içün aktsiya ilân ete
Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy idaresi erkânında faaliyet köstergen "AVN-Tur" hacılıq-operatorı hatırlata!
2018 senesi Hacılıqqa vesiqalarnıñ qabul etilmesi devam ete. 2018 senesi Hacılıqqa barmaq istegenlerniñ sayısı çoq olğanı içün, müsulmanlarğa vesiqalarnı tezce teslim etmege tevsiye etile. Hacılıq yerini ayırtıp saqlamaq içün, seçilgen bölükteki fiyatnıñ 50% ödemek lâzimdir. Vesiqalar Qırımda Aqmescit ş., Çehov s., 20 ve Moskva ş., Orconikidze s., 11, 1a binası, XVI ofisinde qabul etile. Malümat içün telefon: Qırımda +7978 0908 202 ya da 8 800 5513130 — Rusiye boyunca telefon etmek bedava.
Hacılıqqa yazılmaq içün RF iç pasportı + kserokopiyası;
— tölev aqqında kvitantsiyasını (eñ azı 50%) ketirmek kerek;
QMDİ matbuat h
Qırım müsülmanları dindaşlarnı Hacılıqqa ozğardılar (FOTO)
Qırım ve Sevastopol müsulmanları Diniy idaresi Mekke ve Medineniñ muqaddes yerlerinde hacılıq ibadetini yerine ketirmek istegenlerinden vesiqalarnı qabul etmege başladı. Hacılıqqa barmağa niyetlengenler içün, Qırım MDİ "AVN hac-tur" hacılıq operatorı mahsus aktsiya ilân etti.
Martnıñ 31 qadar hacılıq turı fiyatınıñ 50 fayıznı tölegenler içün 100 dollar para miqdarında endirim yapılacaq.
Hacılıq turı içün er ay tölevler eda etilecegi taqdirde insanlarnı, kvota boyunca yer tutulmasına kefillik, şaraitke baqmadan fiyatnıñ deñişmegeni ve 100-dollarlıq qadar endirim beklemekte.
Aktsiya 2018 s. martnıñ 31-ne qadar devam etecek.
Tavsilâtlıca avntour.ru resmiy saytında ya da +7 978 0908 202 telefon vastası ile ögrenmek mümkün.
QMDİ MDT hızmet
Aqmescitte Qırımdan Acılıqqa baracaq müsülmanlar içün seminar teşkil etilecek
Avgustnıñ 14-nde Qırım müsülmanlarınıñ birinci gruppa vekilleri Mekke ve Medineniñ muqaddes yerlerine yol aldılar. Hacılıq seferine episi olıp 64 adam çıqtı. Olarnı Qırım Müftiyatı hadimleri, soydaşları, yaqınları ozğardılar.
Qırım Müftisiniñ muavini Ayder İsmailov yolcularğa muvafaqiyetler tiledi.
"Allah dualarıñıznı qabul etsin, qaza-belâdan saqlasın. Seferni aman-esen keçirip, eviñizge ter-temiz, günâhsız qaytmaqnı tileyim. Menim sizge bir ricam bar:biri-biriñizge yardım etip, Vatan, millet ve dindaşlarımız içün dua etiñiz. Oğurlı yollar olsun", - dedi Ayder İsmailov.
Yolcular Aqmescitten Krasnodarğa qadar avtobuslarnen baracaqlar, ondan soñ, Dubaige barıp çıqacaqlar. BAE kene de avtobuslarğa minip, başta bir Medinege, soñra Mekkege Ha
Xaдж – 2017. HoBшecTBa для kpыMckиx MycyлbMaH
Avgustnıñ 10-nda Aqmescitniñ merkeziy Kebir camisinde Qırımdan Acılıqqa baracaq müsülmanlar içün seminar ötkerilecek. Bu kibi tedbir er yıl teşkil etile. Toplaşqanlarğa İslâmnıñ farzlarından biri – Acılıq aqqında malümat berilecek, bunıñnen beraber, seferniñ bütün hususiyetleri Acılıqnıñ manası, sevabı ve bu ibadetniñ yerine ketirilüv adeti tavsilâtlı şekilde añlatılacaq. Bu cümleden, tibbiyet hadimleri öz tevsiyelerinen paylaşacaqlar, AVN-TUR turistik şirketiniñ vekilleri yolculıq programmasınen tanış etecekler. Bugünki künde Qırım Müftiyatı tarafından 400 ariza qabul etildi. Vesiqalar ep qabul etile, amma, muqaddes yolğa çıqacaq müsülmannıñ çetel pasportı azır olmalı. Qırım müsülmanlarınıñ birinci gruppası avgustnıñ 14-nde yolğa çıqacaq.
B KpыMy HaчaT пpиeM дokyMeHToB B Xaдж. ДyxoBHoe yпpaBлeHиe MycyлbMaH KpыMa paзpaбoTaлo для kpыMckиx MycyлbMaH pяд HoBшecTB. (more…)


text:
Kyivdeki «Qırım evi»nde mayıs 15-te qırımtatarlarnıñ sürgün etilmesiniñ yıllığına bağışlanğan zemaneviy sanat sergisi çalışıp başlaycaq. Bu aqta, «Qırım evi»niñ Facebooktaki saifesinde bildirile.
Bildirüvde: «Leyhanı Lviv ressamı ve performeri Vlodko Kaufman, qırımtatar keramisti Rustem Skibin, qırımtatar rejissörları, operatorları ve fotograflarnıñ taqımı meydanğa ketireler», – denile.
Tedbirniñ kuratorı – «Qırım evi»niñ programmalar direktorı Alim Aliyev.
Açılışı mayıs 15, saat 19:00-ğa planlaştırıldı.
Daa evel Çubarov, qırımtatarlarnı ilhaq etilgen Qırımda mayıs 18-de, Qırımtatar halqını Qırımdan sürgün etüv qurbanlarını hatırlama kününde umum Ukraina sükünet daqqasına qoşulmağa davet etti.
O, Ukrainanıñ qıtadaki qısmında, qırımtatar halqını sürgün etüv qurbanlarınıñ hatırasına matem tedbirleri Herson vilâyeti, Geniçesk rayonı, Novoalekseyevka, Odesa, Lviv ve tedbirler ukrain ve yeudi cemaatlarınıñ iştiraki ile Holokost muzeyinde yapılacaq Dneprde keçecekler, dep qayd etti.
Qırımdan qırımtatar halqını sürgün etüv qurbanlarını hatırlama künü er yıl mayıs 18-de qayd etile. Bu künde qırımtatarlar ile tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etildi.


text:
Petropavlda avtobws jürgizwşisi 22 jastağı azamatşanı qağıp ketti. Ol oqïğa ornında köz jumdı. Bul twralı SQO IID baspasöz qızmetinen xabarladı.
«26 mamırda şamamen sağat 18-de Mïr-Partïzanskaya köşeleriniñ qïılısında avtobws jürgizwşisi 1994 jılı twğan qala turğının qağıp ketti. Boyjetken oqïğa ornında köz jumdı.
Atalğan oqïğa boyınşa QR QK-niñ 345-babı 3-bölimine säykes sotqa deyingi tergew amaldarı jürgizilip jatır. Tïisti saraptamalar tağayındaldı. Tergew kezinde bolğan oqïğanıñ män-jayı men jol-kölik apatına kinäli adamdar anıqtaladı», - delingen xabarlamada.
Kommentarïï
-
Zayka2016-05-28 11:46:14Çto delaeş


text:
Qırımtatar milliy areketiniñ faalleri Qarasuvbazarda tintüv keçirilgenini bildire.
Qırımdaki bir kişilik narazılıqlarnıñ iştirakçisi Emir-Üsein Eldar Facebookta bildirgenine köre, tintüv «Tavrida» yolunı qurğan «Vad» yol şirketine binanı kirağa bergen insannıñ evinde yapıla. Faalniñ malümatına köre, tintüv «gizli migrantlar» sebebinden keçirile.
Qırımtatar faali Zair Smedlâ yazğanına köre, tintüv Alim Kroşnıñ evinde İndustrialnaya soq., 15, «KrımOpt» yanında keçirile.
Rusiye uquq qoruyıcı hızmetleri bu malümatnı daa izaatlamadı.
Qırım ilhaqından soñ yarımadada rusiyeli akimiyet mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, Meclis azaları ve «Hizb ut-Tahrir» ile alâqası olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirmege başladı.


text:
Böyle etip, Rusiye kütleviy haber vastaları leyhanı China International Fund Ltd (CIF) maliye etecek, China Railway Construction Corporation (CRCC) qurucılıqnen oğraşacağı aqqında tarqatqan haber yañlıştır – memorandum Putinniñ Pekin ziyaretinde imzalanacağını aytqan ediler.
«Qıtaynıñ qurucılıq leyhasında iştirak etüvi ya da iştirak etmemesi – onıñ Qırım işğaline kerçek munasebetini ifadeley, – dep ayta «Tsentr transportnıh strategiy» müdiri Sergey Vovk. – Añlaşma imzalanmadı, demek, Pekin tanılmağan territoriyalarğa milliardlarnen para bermeycek».
Qıtay şirketleri Ukraina terkibindeki Qırımda liman qurucılığınen meraqlanğan ediler – bunıñ kibi vesiqa 2013 senesi dekabr ayında imzalandı.
Rusiye iqtisadiyat Nazirliginiñ malümatına köre, Keriç köpüri qurulmasına 155 mlrd ruble (4,4 mlrd dollar) ayırılması muzakere etile.


text:
Lviv şeer şurasınıñ deputatları «Qırımtatar medeniyet merkezi» cemaat teşkilâtı içün bina ayırmaq qararına qoltutmadılar, dep haber ete Galinfo internet-neşiri.
KrımSOS cemaat teşebbüsiniñ tesisçilerinden biri, «Lvivdeki Qırım Evi» Qırımtatar medeniyet merkezi» cemaat teşkilâtınıñ tesisçilerinden biri Alim Aliyev bildire ki, A.Teslenko, 4 adresi boyunca bina fena alda ve kommunikatsiyalar deñiştirilmeli.
«Deputatlarnıñ barıp binanı baqmaq içün bir ayı bar edi. Biz olarnı davet etken edik, lâkin kimse razı olmadı», – dep qayd etti o.
Onıñ aytqanına köre, qırımtatar cemiyeti binanı tamir etmege azır. Buña çetel adamlar, şahsiy fondlar ve metsenatlarnıñ paraları celp etilecek.
Aliyevniñ aytqanına köre, «Lvivdeki Qırım evi» tek qırımtatarlar içün degil, bu merkez farqlı medeniyet tedbirleri ile olacaq, şu cümleden qırımtatarca, ukraince, inglizce dersler berilecek.
Onıñ qayd etkenine köre, Qırım işğalinden sebep medeniyet merkeziniñ açılması müim oldı. «Qırımtatarlarnıñ sürgünligi vaqtında 73 halq esnafından yalıñız dörtü qaldı. Şimdi köremiz, Qırım işğalinden sebep kene de medeniyet mirasımıznı ğayıp ete bilemiz», – dedi Aliyev.
Bu qararğa 27 deputat qoltuttı.
Ukraina içtimaiy siyaset nazirliginiñ soñki malümatına köre, iyül 13-ke qadar 1 million 381 biñ 953 insan Qırım ve Donbasstan köçip keldi.
2014 senesi mart ayında Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ qırımlılar yarımadanı terk etip qıtaiy Ukrainağa köçmege başladılar. Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ sakinleri Donbasstaki areketlerden sebep Ukrainanıñ diger regionlarına köçip keteler.
Meclis bergen malümatına köre, Qırımdan köçip kelgenlerniñ yarısı – qırımtatarlar. KrımSOS göñülliler cemaat teşkilâtınıñ malümatına köre, yarımadanı 45-50 biñ kişi terk etti.


text:
İyün 1-de cemaat faalleri Kiyevde Rusiye Federatsiyasınıñ elçihanesi yanında toplaşıp, «Sentsov ve Kolçenkoğa azatlıq!» («Svobodu Sentsovu i Kolçenko!») yazıları ve apiske alınğan qırımlılarnıñ resimleri ile levhalarnı yapıştıracaq ediler. Lâkin aktsiya vaqtında Kiyev militsiyası faaller barışıq numayışlarınıñ keçirilme tertibini bozalar, dep ayttılar, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Faaller levhalarnı yapıştırğanda Rusiye elçihanesi militsiyanı çağırdı. İçki işler nazirliginiñ hadimleri keldiler. Militsiya hadimlerinden biri iştirakçilerden vesiqalarnı talap etip, faaller baraşıq tedbirlerniñ keçirilme qaidelerini bozalar, dep ayttıyu İçki işler nazirliginiñ hadimi ve faaller 10 daqqa devamında qavğa etip, aktsiyanıñ iştirakçileri aylanıp kettiler, dep ayttılar vaqia şaatları.
«Qabaatlı olaraq tanılğan Ukraina vatandaşları Sentsov ve Kolçenko bir yıl evelsi Moskvağa alıp ketirilgen ediler. Bizler bu aktsiyanı keçirip, bir şey unutmaycağımıznı ve afu etmeycegimizni kösteremiz, olarnı evge qaytarmaq içün elimizden kelgenini yapacaqmız», – dep ayttı aktsiya iştirakçisi Fedor Ustinov Qırım.Aqiqatqa.


text:
Belemneñ global' nigezläre
Global' perspektiva 41
Professor doktor Qudrät BÜLBÜL yazması
Aldağı tapşıru tezmäbezdä yaxşı belem alunıň da naçar belemneň dä cäyelüçe buluına, başqa illärdäge belemneň tormışıbızğa täêsir itüenä, keşelek öçen belemneň töp nigezläre buluı zarurlığına tuqtalğan idek. Belemneň berençe nigezläre bularaq ğadellek yaqlı belem häm keşene uňay küzlektän qarawğa êtärüçe belem turında citkergän idek. Qalğan nigezlärne qarap uziq.
Ğomüm äxlaq qağidälären öyrätüçe belem
Cämğiyättä yäşäwçelärneň äxlaq qağidälären ütäp, yäşäwläre bu. Tormış prinŝipların ütäwläre. Başqalarnıň urlaw, höcüm itü, naçar möğamälä kürsätü, yalğan söyläw kebek totışlarnı kürsätmäyäçägen uylaw häm ışanu. Bolarğa ışanmasaq, öydän dä çığa almabız. Uramdağı keşelärneň bezgä höcüm itäçägennäň şik toysaq, härkem naçar möğamälä kürsätsä, talawğa duçar qalsaq, närŝä bulır ide mikän? Mondıy tormışta yäşäp bulırmı?
Şunıň öçen ğomüm äxlaq qağidälären ütäwçe şäxeslär citeşterü – belemneň berençe maqsatlarınnan bulırğa tiyeş. Bu ğomüm qağidälärne bilgeläw awır tügel. Törle mädäniyätlärdä alar ber ük diyärlek.
Êşlärgä öyrätüçe belem
Xäzer isä belemneň êçtälege häm ısulına qarağan nigezlärenä tuqtalırbız. Aldağı öç belem töre ğadellek, uňay qaraş häm äxlaqqa nigezlänüçe belem turınde ide. Bu qimmätläre bulmağan belemneň näticäläre keşelek öçen zur qurqınıçlar tudıra ala. Keşelekne fäläkätkä êtärüçe dönya suğışları, terror höcümnäre, däwamlı kütärtelüçe iminlek diwarları, başqaların yäşätügä tügel, ä yuqqa çığaruğa qarağan härtörle êşçänleklär belemsez keşelärneň tügel yaxşı belem alğan keşelär başqara alaçaq närsälär. Möxämmäd päyğambärneň “Faydasız ğilemnän Allaxı Täğalägä sıyınamın” süze bik qimmätle äxlaqi totışqa işaräli. Monda zararlı tügel, ä faydasız ğilem turında süz bara.
Qabat nigezlärga äylänep qaytsaq, här kön närsäder östenä êşläw üzebez, tirä-yağıbız häm keşelek öçen iň faydalı tırışlıqlardan berse bulıp tora. Yalqaw häm başqalarına faydası bulmawçılar cämğiyätlärne beterä. Şunıň öçen belem här hönärne izge kürep, här hönärne täşwik itep, êşçänlek başqarunıň qimmätle buluın öyrätergä tiyeş.
Härkemgä ber ük tügel, keşelärneň potenŝiallarına kürä törländerelgän, plyuralist belem
Zamança, üzäk däwlät belän härkemgä ber tör bularaq birelüçe belem töre bar dönyağa cäyelde. Mondıy tör belemne härkemgä ireşterü cähatennän möhim öleş kertte. Şulay uq bu ısul törleleklärne beterä, keşelärgä ber tör itep qarıy. Yuğisä här keşe törle, härkemneň üz cihanı bar.
Şäyex Galip niçek matur äytkän:
Üzeňä matur qara, sin cihannıň küz bäbäge.
Üzeňne matur kür, ğalämneň barlığı sin.
Belem härkemgä ber ük närsäne birü tügel, ä här şäxesneň potenŝialın kürü, bu potenŝialnıň cämğiyätkä fayda kiterügä qarağan bulırğa tiyeş.
Tormışqa bäyle belem
Tradiŝion belem ısulında şäxeslär küpçelek osta-öyränçek mönäsäbäte belän êşläp, öyränä ide. Bügenge köndä belem häm belem birü oyışmaları professional’ xälgä kilde. Bu professionalläşüneň näticäse bularaq belem birü oyışmalarınıň öleşçä tormış êçendä bulmawın, belemneň bik teorik qaluın küräbez. Bu oçraqta Êynşteynnıň “Belem keşe mäktäptä öyrängän närsälärne onıtqaç, qalğan närsälärder” kebek köçle süzlär dä bar. Belemneň maqsatı keşene tormışqa äzerläw ikän belem barı tik mäktäp partaları artında birelergä tiyeş tügel. Belem birü oyışmaları häm belemneň üze cämğiyät, şäxsi tarmaq, akademiya, byurokratiya kebek keşelärneň dä belem alğannan soňğı tormışında, êşlägän oyışmalarında bulırğa tiyeş.
Uylaw yaqlı, tikşerüçe belem
Belem ütkängä yäisä xäzergegä qarağan tügel, ä kiläçäkkä yünälgän tırışlıq. Hiçşiksez, xäzerge häm ütkän dä öyräteläçäk. Läkin barlıq bolar kiläçäkne tağın da yaxşı aňlawğa, tağın da yaňa närsälär citeşterügä qarağan bulırğa tiyeş. Yuq ikän, ütkändä qalır öçen tügel. Uylaw, tikşerüne taşlap, yatlaw häm bulğannı qabatlawnı maqsat itüçe belem bezne kiläçäkkä alıp barmas. Keşelär potenŝialların uylap, tikşerep, taba ala. Belem keşeneň üzen tabuına nigez saluı zarur.
İkençe prinŝip bularaq däwlät oyışmaları barlıqqa kitergän däwlät üzäkle tügel, ä koordinaŝiyaläp, tikşergän cämğiyät’ häm şäxsi tarmaq üzäkle belem turında äytä alabız. Yäisä bu wazğiyätne belemneň ısulı bularaq ayırım qarap bula. Moňa başqa tapşıru tezmäbezdä tuqtalırbız.
Hiçşiksez, bu nigezlärne arttırıp bula. Qızıqsınuçılar minem “Dönyaküläm çorda yäşlär” isemle êşçänlegemä küz sala ala.
Hiçşiksez, yaxşı belem alıp, akademik bularaq bar yaqlap kilü bik möhim. Äytep ütelgän nigezlärdän mäxrüm qalu keşene häm cämğiyätne qaya alıp baraçağınıň garantiyase yuq. Belem alu barışında bu nigezlär birelmäsä, belem belän frankenşteynnar tua ala. Bügen klasstaşların avtomatlardan atıp üterüçelär, aşlarına ağu saluçılar yäisä keşelekne fäläkätkä söyräwçelär belemsezlär tügel. Alarnıň kübese yaxşı belem alğan, läkin monı keşelek öçen qullanmağan prinŝipsız keşelär.
Belemdä närsäne öyrätüdän bälki dä tağın da möhime – närsäne ni öçen öyrätüder.
Professor doktor Qudrät BÜLBÜL - Änkara Yıldırım Beyazıt universitetınıñ säyäsi belemnär fakul'tetı dekanı


text:
Martnıñ 16-sı, cuma künü, Kreml nezaretindeki Aqmescit Merkeziy rayon mahkemesi «26 fevral işi» boyunca taqiqatını bitirdi. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa advokat Edem Semedlâyev ikâye etip berdi.
«Men vesiqalar tercimansız tizilgeni sebebinden sorğulav protokolını alıp taşlanması içün muracaat ettim. Advokat Aleksandr Solodkov fevralniñ 26-sındaki vaqialar aqqında Sergey Aksönov bergen intervyusınıñ seyir etilmesini rica etti. Mahkeme ekisini de red etti. Mahkeme taqiqatı bunen yekünlendi», – dedi advokat.
Onıñ sözlerine binaen, nevbetteki oturışuv martnıñ 28-ne tayinlengen.
2015 senesinde bir gruppa qırımtatar faallerine qarşı, 2014 senesi fevralniñ 26-sında Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutmaq maqsadınen yapılğan mitingde iştirak etkenleri içün mahkeme başlatıldı. Olar kütleviy nizamsızlıqlarda iştirak etkenlerinde qabaatlandı.
Daa soñra mahkeme «26-nci fevral işi»ni ekige ayırdı: qırımtatar milliy areketiniñ liderlerinden biri Ahtem Çiygoznıñ işi, davanıñ diger figurantları olğan Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov ve Eskender Nabiyevniñ işinden ayırıldı.
Rusiye akimiyeti oktâbrniñ 25-nde Qırımda mahküm etilgen Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavinleri Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerovnı azat etip, Türkiyege teslim etti. Daa soñra Umerov ve Çiygoz Kyivge keldiler.


text:
Milliy ukrain qıyafetine kiyingen qız qırımlılarnı Ukrainanıñ Mustaqillik Kününen hayırlap, işğal etilgen Yaltanıñ yalı kenarında ukrain yırlarını, şu cümleden Ukraina gimnini icra etti.
İcracı öz çıqışınen «Slava Ukraine Yalta» videosını YouTube-ke yükledi.
«Böyle etip men Yalta yalısında Ukraina ve ukrainlilerni bizim «Mustaqillik Kününen» tebrikledim!!! - faal», – yazdı müellif.
Qız Ukraina gimnini icra etip, «Slava Ukraine!» dedi. Cevap olaraq ise «Geroyam Slava!» şiarını aldı, em alğışlav qazandı.
Seyirciler arasında qızğa nisbeten Ukrainağa qarşı şiarlarnı seslendirgenler de oldı.
Servis hatası
Oops, as you can see, this is not what we wanted to show you! This URL has been sent to our support web team to look into it immediately. Our apologies.
Onı başqa yerde tapa bilecegiñizni körmek içün qıdırıñız
Aqyarda Ukrainanıñ Mustaqillik Kününe bağışlanğan miting teşkilâtçısı Viktor Neganovnı Rusiyeniñ GİBDD hadimleri yaqaladılar, soñra onı Rusiye taqiqatçısına alıp kettiler.


text:
Yañarusiä däwläte
Yañarusiä däwläte yäki Yañarusiä Berlege, Yañarusiä Federativ Cömhüriäte (rusça ГocyдapcTBo HoBopoccия, ukrainça HoBopociя) - 2014 yılnıñ 24 mayında Donetsk Xalıq Cömhüriäte häm Lugansk Xalıq Cömhüriäte berläşüe näticäsendä barlıqqa kilgän tanılmağan däwlät. Däwlät tözeleşe - Xalıq cömhüriätläreneñ Konfederativ Berlege [1].
Azaq diñgeze buyında urnaşa. Rusiä häm Ukraina belän çiktäş.
Faktik räweştä Yañarusiä başlığı - Donbass xalıq gubernatorı Pavel Gubarev bulıp tora.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Töp mäqälä Yañarusiä
XVIII-XX ğasırda Qara diñgez könyaq buylarında Yañarusiä digän Rusiä eçendäge tarixi töbäk urnaşqan bulğan.
Yañarusiä Berlege[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
2014 yılnıñ 24 mayında Ukraina könyaq-könçığış töbäkläreneñ syezdında Donetsk Xalıq Cömhüriäte premyer-ministrı Aleksandr Boroday häm Lugansk Xalıq Cömhüriäte başlığı Aleksey Karäkin Yañarusiä (Novorossiä) däwlätenä berläşü turında dokumentnı imzalıylar.
DXC xalıq gubernatorı Pavel Gubarev beldergänçä Yañarusiägä tağı altı ölkä (Dnepropetrovsk, Zaporojye, Odessa, Nikolayev, Xarkov, Xerson ölkäläre) quşıluı farazlana [2].
Monı da qarağız[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Lugansk Xalıq Cömhüriäte
- Donetsk Xalıq Cömhüriäte üzbilgelänüe turında referendum
- Lugansk Xalıq Cömhüriäte üzbilgelänüe turında referendum
- Yañarusiä
Sıltamalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- ДoHeцkaя и ЛyraHckaя HapoдHыe pecпyблиkи oбъeдиHилиcb B HoBopoccию. lenta.ru
- ДHP и ЛHP oбъeдиHилиcb B caMoпpoBoзrлaшeHHoe rocyдapcTBo "HoBopoccия". novostimira
- ЛyraHckaя и ДoHeцkaя HapoдHыe pecпyблиkи oбъeдиHилиcb B HoBopoccию. business-gazeta


text:
Qazaqstan Oskarğa usınğan «Ayka» fïlmi nege ötpey qaldı
ASTANA. QazAqparat - QR Mädenïet jəne sport mïnïstri Arıstanbek Muxamedïulı Qazaqstan tarapınan Oskar sıylığına usınılğan «Ayka» fïlmi nege ötpey qalğanın tüsindirdi, dep xabarlaydı QazAqparat.
Mïnïstrdiñ atap ötwinşe, «Ayka» körkem fïlminiñ rejïsseri Sergey Dvorcevoy Qazaqstanda twıp ösken, alayda keyin Resey azamattığın alğan.
«Fïlmniñ bastı prodyuserleriniñ biri - ol Qazaqstannıñ azamattığı bar Gülnär Särsenova, sonımen qatar bastı rölde Samal Eslyamova oynadı. Yağnï osı twındını qazaqstandıq dep ayta alamız. Biz fïlmdi Oskar sıylığına usınğan kezde, bizdiñ ötinim ötpey qaldı», - dedi A. Muxamedïulı.
Onıñ tüsindirwinşe, bul mäselede xalıqaralıq talaptar öz ıqpalın tïgizgen, yağnï fïlmdegi akterlardıñ 50 payızdan köbi öndirwşi eldiñ azamattığında bolwı tïis.
«Osı orayda talaptardı saralağan kezde, Dvorcevoy Qazaqstan azamatı emes ekeni körsetildi jäne qalğandarı fïlmdegi ilespe akterler. Onda tek Gülnär Särsenova men Samal Eslyamova Qazaqstan azamattarı. Bul rette atalğan normanı eskere otırıp, bizdiñ ötinimge qoldaw jasalmadı. Xalıqaralıq norma bolğandıqtan, onı bizge ustanw kerek», - dedi mïnïstr.
Budan burın xabarlanğanday, bügin Parlament Mäjilisiniñ jalpı otırısında «Kïnematografïya twralı» zañ jobası birinşi oqılımda maquldandı.
Zañ jobasın tanıstırw barısında Arıstanbek Muxamedïulı Qazaqstanda jumıs istewge nïetti iri kïnokompanïyalardı atadı.
Sonımen qatar mïnïstr fïlmderdi qazaq tiline awdarwdıñ üş nusqasın usındı.


text:
HSN: Starıy Krım qasabasınıñ sakinleri ukrain televizionunı seçe
Ukraina haber siyaseti Nazirliginiñ nezaret missiyası Donetsk vilâyetindeki şeer şeklinde qasabasınıñ territoriyasında teleradioyayınlav alınıñ talilini keçirdi.
Keçirilgen nezaret neticesinde belgilengenine köre, ukrain teleradiokanallarınıñ yayınlavınen problemler yoq. “Qasaba territoriyasında yayında onğa yaqın ukrain telekanalı yahşı çalışa, bundan da ğayrı dijital “T2” televizionı da yahşı çalışa”, - dep haber ete ATO zonasında yayınlav yañartuvı meselelerinden Nazir mesleatçısı, Ukraina halq deputatı ve nezaret missiyanıñ reberi Oleksandr Brığınets.
Starıy Krım qasabasınıñ şura başlığı Mıhaylo Balabanovnıñ sözlerine köre, yerli sakinler eñ çoq seyir etken KHV – ukrain ya da rus olğanını belgilemek tek böyle hususiyetke köre mümkün: işğalci kanallarnı tek yoldaş antennası yardımınen seyir tmek mümkün. Böyle etip, Starıy Krım qasabasında 1800 evlerden tek 30 yaqını özüne yoldaş antennalar qoycı. “Demek, vatandaşlar, yahşı keyfiyette devlet telekanalları olsa, qasabasına ücüm etkenlerniñ kanallarınen meraqlanmaylar”, - dedi Balabanov.
Hatırlatamız, 2017 senesi avgustnıñ 22-de Ukraina Prezidenti Petro Poroşenkonıñ, Ukraina haber siyaseti Naziri Yuriy Stetsniñ ve temsilci akimiyetteki başqa vekilleriniñ iştiragı ile Lugansk vilâyetindeki Novoaydarivsk rayonunıñ Bahmutivka köyü yanında 134-metrolıq yañı telequlleniñ resmiy açılışı olıp keçti.
Cedvel


text:
Aqmescitte saba Rusiye Fedaral havfsızlıq hızmetine kelgen Qırım jurnalisti Anna Şaydurovanıñ sorğusı soñuna yetti.
Qırım.Aqiqatqa jurnalistniñ adliyecisi İslâm Velilâyev aytqanı kibi, sorğu Şaydurova çalışqan «Tsentr jurnalistskih rassledovaniy» maqalesi boyunca cinaiy işniñ çerçivesinde keçirildi.
«Şaat olaraq sorğuğa çekildi. Sorğuda bulundım, er şey tınç keçti, tarik etici sualler yoq edi. FSB hadimleri suallerine tafsilâtlı cevaplarnı aldılar», – dedi o.
Malüm olğanı kibi, 2015 senesi mart 13-te Qırım jurnalistleri Anna Andriyevskaya ve Natalya Kokorinanıñ ana-babaları yaşağan evlerde FSB tintüv keçirdi. Bunıñ sebebi Tsentr jurnalistskih rassledovaniy neşirinde çıqqan maqale boyunca cinaiy iş oldı.
Böylece, Qırımda yaşamağan Anna Andriyevskayağa qarşı FSB Rusiye Ceza kodeksiniñ 280.1-inci maddesi boyunca «Krım» batalyonınıñ göñüllileri aqqında maqalesi içün cinaiy iş açtı.
Natalya Kokorinanıñ ana-babasınıñ evinde tintüv keçirilgen soñ jurnalistni FSB idaresine alıp kettiler. Onı iş boyunca şaat olaraq altı saat sorğuğa çektiler. Soñra ise bilgiyasayarını alıp, azat ettiler.


text:
Kiyevdeki Rusiye elçiligi Ukraina Tışqı işler nazirligine olarnıñ binasına ücümni taqiq etmek talabınen narazılıq mektübini yolladı. Bu aqta rusiyeli media, diplomatik temsilciliginiñ malümatına esaslanıp, bildiree.
«Gece yüz bergen ücüm sebebinden, Kiyevdeki Rusiye elçiligi Ukraina Tışqı işler nazirligine vaqianı taqiq etmek ve rusiyeli diplomatik missiyanıñ havfsızlığını teminlemek talabınen narazılıq mektübini yolladı» – dep bildirdiler elçilikte.
Belli olmağan şahıslar sentâbr 16-dan 17-ge keçer gecesi Kiyevdeki Rusiye Federatsiyası elçiligine fişenk attı. Reuters agentliginiñ bildirgenine köre, belli olmağan şahıslar, Qırım territoriyasında Devlet Dumasına saylavlarnıñ keçirilmesine qarşı narazılıq bildirmek içün, elçilikke ücüm etti. Ücüm etkenlerden kimse yaqalanmadı. Kiyev milliy politsiyası bildire ki, vaqia şaraitini belgiley.


text:
Ukraina tış işleri nazirligi mayısnıñ 23-nde ilhaq etilgen Qırımda Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ delegatı Asan Egiznen olıp keçken vaqiadan dolayı çorlana. Mayısnıñ 24-nde Twitter ağında bu aqta Ukraina tış işleri naziri Pavlo Klimkin yazmaqta.
«Qırımda insanlar ğayıp ola ve repressiyalarğa oğratıla. Bizler Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ delegatı Asan Egizniñ alıp qaçırılaraq, zalımca köteklengenine narazılıq bildiremiz. Ğaliba da Kreml, böyle cinayetler cezalanmadan qalır dep belley», – dep yaza Klimkin.
Asan Egizniñ özü oğrağan işbu vaziyetni, ilhaq etilgen Qırımda Rusiye küç idaresiniñ hadimleri tarafından qırımtatarlarnıñ taqip etilüvine meyil berilgenini köstere dep izaatlay.
Mayısnıñ 23-nde Aqmescit rayonı Colman (Pionerskoye) köyünde uniforma kiygen insanlar Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ delegatı Asan Egizni tutıp alğan ediler. Qırımdaki Rusiye FSB idaresi Egizni tutıp alğanını inkâr etti. Daa soñra alıp qaçılğan şahıs köteklengen alda ormandan tapıldı.
Ukraina tış işleri nazirligi Asan Egizniñ ilhaq etilgen Qırımnıñ Aqmescit rayonında alıp qaçılğanını takbih etti.
Rusiye küç idaresi hadimleriniñ bu hususnen bağlı daa bir açıq izaatı yoq.
Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ, mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirilip başladı.


text:
«Başqasınıñ duası» filminiñ ukrain ekranlarına çıqamasına bir ay qalğanda levhanıñ resmiy treyleri yayınlandı. Bun film rejissöri Ahtem Seitablayev Facebookta bildirdi.
«Ürmetli dostlarım! «Başqasınıñ duası» (iş adı «Onıñ yüregi») filminiñ resmiy tizeri ve filmimizniñ ilânını taqdim etem», – dep yazdı Seitablayev.
O, levha üzerinde çalışqan taqımğa teşekkürler bildirip, film mayısnıñ 18-de ukrain kinoteatrleriniñ ekranlarına çıqacağını hatırlattı.
Qırımtatarı Sayde Arifovanıñ qaramanlığını añlatqan «Başqasınıñ duası» filminiñ premyerası mayısnıñ 18-de Kyivdeki «Ukraina» kinoteatrinde olacaqtır.
Ahtem Seitbalayev Qırım.Aqiqatqa izaat berip, «Onıñ yüregi» iş adınen çıqarılğan film üzerinde işi yekünlengenini bildirgen edi.
Levha üzerinde çalışmağa başlağanlarını rejissör Ahtem Seitablayev ve prodüser İvanna Dâdüra 2015 senesi dekabr ayında bildirgen ediler. Çekimler Ukraina, Gürcistan ve İsrailde oldı. Film bücetiniñ 50%-nı Ukrainanıñ kino işleri devlet agentligi, yarısını şahsiy yatırımcılar qarşıladı. Film stsenariyi Bağçasaray sakini Sayde Arifovanıñ (1916 – 2007) ikâyesine esaslana. O, Qırımnıñ alman işğali vaqtında 88 yeudiy balasını qurtardı.


text:
«İslâm devletiniñ» boyevikleri Suriyeniñ Palmira şeerinde antik abidelerniñ saqçısını, atiqiyatçıni idam ettiler. 82 yaşında Haled Asaadnıñ başını kesip attılar, vucudını şeerniñ baş meydanında antik sutun üstüne astılar.
Bu aqta BBCge Abidelerniñ qoruvı boyunca Suriye müessisesiniñ başı Maamun Abdulkarim bildirdi. Bundan evel Asaadnı bir qaç afta qıynağan ediler, dey Abdulkarim.
Neşirniñ malümatına köre, Palmirada yarım asırdan ziyade çalışqan Haled Asad, UNESKO asabalığı cedveline kirgen şeer «İslâm devleti» boyevikleri tarafından zapt etilgende, esirlikke tüşti. Şeerniñ zaptından soñ 400-den ziyadet insan öldürildi. Boyevikler bir qaç antik eykelni, eki musulman dürbesini bozdı ve, bazı qaynaqlarğa köre, qadimiy şeer boyunca mina qoyğanlar.


text:
Ukraina Tış işleri nazirligi, ilhaq etilgen Qırımda Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından ötkerilgen nevbetteki tintüvlerni taqbih ete. Bunı Twitterde tış siyaseti muessiseniñ spikeri Maryana Betsa yazdı.
Qırımdda nevbetteki yaqalanuvlar. İşğalci qırımtatarlarnıñ iradesini bastırmaq istey. Taqbih etemiz ve halqara mahkemelerge muracaat etmege devam etecekmiz.
Daa evel Rusiye telükesizlik hadimleriniñ Qırımda tintüv yapqanları aqqında bildirilgen edi. Şu cümleden, Bağçasarayda «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ koordinatorlarından biri Server Mustafayev ve Bağçasaray rayonınıñ Topçuköy (Dolinnoye) köyünde Edem Smailovnıñ evleri tintildi.
Federal telükesizlik hizmeti, Qırımda, Rusiye ve ilhaq etilgen yarımadada yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenlerinden şübhe etilgen eki kişiniñ yaqalanğanını iddia ete. Yaqalanğanlarnıñ adları bildirilmey.
Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqaları bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evleri ketken sayın daa sıq olaraq kütleviy surette tintilmekteler.
«Hizb ut-Tahrir» halqara siyasiy İslâm teşkilâtınıñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletleriniñ bir İslam hilâfeti içinde birleştirilmesi, dep köstereler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarnıñ qullanılmasını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. 2003 senesinde Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi «Hizb ut-Tahrir»ni, «terroristik» tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetip, yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ qorçalayıcıları, taqipniñ diniy alâmetke köre yapılğanını tüşüne. Advokatlar, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenler esasen qırımtatarlar olğanını ve olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleri taqip etilgenini qayd eteler. Halqara uquq, işğal etilgen territoriyada işğalci devletniñ qanunlarını tatbiq etmekni yasaq ete.


text:
Qırımtatarlarnıñ milliy lideri, Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işleri boyunca vekâletlisi, «Petro Poroşenkonıñ Bloku» firqasınıñ vekili Mustafa Cemilevniñ adliyecisi Mark Feygin onıñ Rusiyege kiriş yasağına itiraz bildirdi.
Bunı o bugün Twitterde yazdı.
2014 senesi aprel 22-de Mustafa Cemilevge 5 yıl devamında Qırımğa kelmege yasaq ettiler.
Cemilev Ukraina Baş prokuraturasına muracaatta bulunıp, Rusiye Federatsiyası tarafına hızmet etmege keçken 387 Qırım arbiyine qarşı cinaiy taqiqat açmağa rica etti.


text:
Qırımtatar halqınıñ aqlarınıñ peketilmesi boyunca ilk adımları olaraq, iştirakçiler şunı talap ettiler: qırımtatar halqınıñ sürgünligi neticesinde deñiştirilgen tarihiy adlarnı ğayrıdan yaratmaq; Qırım Cumhuriyetiniñ icraiy ve qanun çıqarıcı akimiyetiniñ organlarında qırımtatarlarnıñ tarafından saylanğan qırımtatarlarnıñ temsilcilligini temin etken qanunlarnı qabul etmek.
Bundan da ğayrı, rezolütsiyada qırımtatar halqınıñ umummilliy toplaşuvını – Qurultaynı ve onıñ tarafından teşkil etilgen milliy idare organı – qırımtatar milliy Meclisni Qırımnıñ tarihiy halqınıñ temsiliy organları kibi tanımağa talap bar.
Ayırıca mında qırımtatarlarğa nisbeten siyasiy, milliy ve diniy meseleler boyunca repressiyalarnıñ toqtatılmaı aqqında yazıla.
Bugün Aqmescitte qırımtatarlar toplu yaşağan Aq-Meçet qasabasında sürgünlik qurbanlarınıñ hatırasına bağışlanğan matem mitinginde 15 biñden ziyade insan iştirak etti. Resmiy «akimiyet»ten mitingde Qırım «baş nazir muavini» Lenur İslâmov bulundı.
Mitingde tatarlarnıñ bütündünya kongressniñ prezidenti Rinat Zakirov (Kazan şeeri) ve Qabardin-Balqar Cumhuriyetiniñ balqar halqınıñ aqsaqallarınıñ Şurası (Nalçik şeeri) Ahmad Baysiyev de iştirak ettiler.


text:
Uquq qoryıcılarnıñ işğal etilgen Qırımda vatandaşlarnıñ demokratik serbestligi ve aqlarınıñ bozuluvı ile vaziyetniñ aqqında esabatları Avropa Şurasınıñ Parlament Assambleyasında ukrain eyyeti tarafından qullanıla bile.
Bunı Qırım.Aqiqatqa halq deputatı, Ukraina Yuqarı şurasınıñ insan aqları, milliy azlıqlar ve halqara munasebetler boyunca komitetiniñ reisi muavini Georgiy Logvinskiy bildirdi.
«Keleck afta bu vesiqalarnı Avropa Şurasınıñ Parlament Assambleyasında qullanacaqlar. Bular cezalarnı kirsetmek, vesiqalarğa tayanmaq ve öz mevamını tasdiqlamaq imkân yarata. Menimce, bular ğayet müim şeyler ve bunı devam etmek kerek», – dedi Logvinskiy, Qırımda insan aqları ile bağlı vaziyet aqta ukrain ve türk uquq qoruyıcılarınıñ esabatlarını izaatlap.
O dey ki, Rusiye uquq qoruyıcıları da yarımadada insan aqlarınıñ bozuluvını teşkereler, amma öz faaliyeti aqqında bir şey aytmaylar.
«Er şey pek yavaş keçirile. Çünki Qırım – Rusiye degil. Bandit teşkilâtıdır. Havflı, şunıñ içün olar muqaytlıqnen areket eteler.
Türkiyeden Qırımğa insan aqlarınıñ vaziyetini ögrenmek içün yollanğan ğayrı resmiy eyyet yolbaşçısı Zafer Üskül bildirdi ki, eyyet Qırımda söz serbestligi, mahkeme meseleleri, tasil, mal-mülk ve mesken toqunmamazlığı ile bağlı insan aqlarınıñ bozulmasını qayd etti


text:
Qırımnıñ çöl ve bayır rayonlarında cumaaqşamı künü, iyülniñ 27-de, pek sıcaq ve yüksek dereceli ava olacağı ilân etildi. Bu Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirligi Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Qırımnıñ gidrometeorologiya ve tabiat monitoringi idaresiniñ» bildirgenine köre, iyülniñ 27-de Qırımnıñ çöl ve bayır rayonlarında pek sıcaq olacaq, ava arareti 38-40 derecege qadar köterilecektir», – dep aytıla haberde.
İşğal altındaki Qırımda er kün 30-45 yanğın qayd etile, esasen quru ot yana.


text:
Ukraina tarafdarları olğan Qırım sakinleri birleşmege aşıqmay, yarımadada Ukrain medeniyeti merkeziniñ teşebbüslerine qoşulmay: adamlar taqip etilmesinden qorqa. Böyle fikirni Qırımda Ukrain medeniyeti merkeziniñ (UMM) temsilcisi Alena Popova Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yayınında bergen izaatında bildirdi.
«Adamlar milliy mensüpligine köre birleşmege istemey, arzu etmey, teşebbüsimizge (UMM-ge – QA) şübelenip baqa. Bu uquq qoruyıcılarğa öz adlarını açıqlamaq, özüni köstermek içün daa bir sebep olacağını ve özüne ayrı diqqat celp ete bilecegini tüşüneler. Yani bu adamlarğa ayrı diqqat etilecektir», – dedi Alena Popova.
Qırımda Ukrain medeniyeti merkezi yarımada faalleri tarafından teşkil etilgen cemaat teşkilâtı ola. Onıñ esas maqsadı ukrain halqınıñ til ve medeniyetini saqlamaqtır. Olarnıñ siyasiy maqsatları yoq.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko açlıqtan elâk olğan millionlarce insannıñ ögünde cemiyetniñ borcı – yekâne ukrain devletini saqlamaq olğanını ayttı. Bunı o Twitter saifesinde noyabr 26 künü, Golodomor qurbanlarınıñ hatıra Kününde yazdı.
«Golodomor teşkilâtçılarınıñ müthiş cinayetleri aqqında hatıra bizge kelecegimizni qorumaq içün küç bere. Ukraina hatırlay ... Otuz ekinci ve otuz üçünci ile bizni qırdılar, lâkin yıqmadılar. Bizler ise açlıq qurbanları olğan millionlarce insannıñ aziz hatırası ögünde – yekâne, mustaqil, birdemli Ukrainanı saqlamaq borçlumız», – dep beyan etti devlet yolbaşçısı.
Petro Poroşenko ömür arqadaşı ile birlikte 1932-1933 seneleriniñ Golodomor qurbanlarını añıp, Kyivniñ Mihaylov meydanında Golodomor qurbanları hatırasına qoyulğan abideniñ tübünde boğday destelerini yerleştirdi. Perzident ailesi, ölgenlerni sükünet daqqasınen añdı.
Künniñ ekinci yarısında prezident «Golodomor qurbanları Memorialı» yanında matem merasimlerinde iştirak etecek.
Golodomor qurbanlarınıñ hatıra künü Ukrainada noyabrniñ dörtünci cumaertesi kününe belgilendi.
Ukraina, ilmiy-demografik ekspertizanıñ neticelerine atıf etip, 1932-33 seneleri suniy açlıq aqibetinde ölgenlerniñ umumiy sayısı 3 million 941 biñ nefer insannı teşkil etkenini, doğula bilecek lâkin doğulmağanlarnıñ ğayıbı – 6 million 122 biñni teşkil etkenini bildire.


text:
Qırğızstan bir aydan astam uaqıt boyı Qazaqstan biliginiñ qıñırlığınan EAEO elderimen baylanıs ornata almay otır. Osıdan keyin kim Euraziyalıq ekonomikalıq odaqtı qwlatpaq? – dedi Almazbek Atambaev wlttıq keñes otırısında söylegen sözinde.
Qaraşa ayınıñ 15-si küni Bişkek qalasında ötip jatqan Wlttıq keñes otırısında Almazbek Atambaev qazaq-qırğız şekarasındağı dauğa baylanıstı pikir bildirdi. Onda ol: «Soñğı qarjı dağdarısı bizge qarağanda mwnay men gazğa bay körşilerimizge auır soqqı bolıp tidi. Biz Qırğızstanda valyuta terbelisi men JİÖ körsetkişin körşilerimizben salıstırğanda joğarı deñgeyde wstap qala aldıq. Ülken biznes jasau üşin ülken kölemdegi twtınuşı qajet. Sol sebepti biz EAEO-ğa müşe boldıq. Men bwnı dwrıs şeşim dep esepteymin jäne aldağı uaqıtta biz atalmış odaqta qaluımız kerek. Men bwl sözderdi ne üşin qaytalap otırmın? Sebebi men künde reseylik jäne qazaqstandıq BAQ-tı oqimın. Onda «Atambaev Euraziyalıq ekonomikalıq odaqtı qwlatpaq» dep jazuda. Qırğızstan bir aydan astam uaqıt boyı Qazaqstan biliginiñ qıñırlığınan EAEO elderimen baylanıs ornata almay otır. Osıdan keyin kim Euraziyalıq ekonomikalıq odaqtı qwlatpaq? Bwnday pikirdi tek aqımaqtar men bwl jağdaydı körgisi kelmeytinder ğana aytadı. Qırğızstan Atambaevtıñ "qırğız eliniñ işki sayasatına aralaspañdar" degen sözi üşin qorşauda qalıp otır. Meni tañ qalatınım EAEO-ğa müşe özge memleketter bwl mäselege mülde bas qatırmauda. Euraziyalıq ekonomikalıq odaq komissiyasınıñ törağası Tigran Sarkisyan osı mäseleni şeşu üşin osı arada şır-pır bolıp jügirui tiis bolğan. Biraq olardıñ bwğan tükirgeni bar. Osıdan keyin olar Qırğızstan jayında äñgime qozğaydı» - dedi.
Esteriñizge salayıq, qazaq-qırğız şekarasındağı dau qazan ayınıñ 10-ı küninen bastalğan. Sol künen bastap Qazaqstan tarapı Qırğızstanmen aradağı şekaranı küşeytilgen rejimde jwmıs isteuge köşirgen bolatın.


text:
"Blestyaşïe" tobınıñ burınğı änşisi bas süyek mïdağı qaterli isikpen bir jarım jıl küreskennen keyin köz jumdı. Äkesi bolğan oqïğanıñ män jayın aytıp berwden bas tarttı - qazirgi waqıtta ärtistiñ januyası bul oqïğadan abdırap qaldı.
"Janna üyde qaytıs boldı. Solay boldı", - dedi änşiniñ siñlisi Natalya Frïske.
"Qoş bol, sulwım... Sen ärqaşan meniñ jüregimde qalasıñ... Mağan joğarıdan qarap jür... Men seni qattı jaqsı köremin...", - dep jazdı Facebook jelisinde Jannanıñ eñ jaqın dosı Olga Orlova.
Kommentarïï


text:
Aqmescit klinik bala hastahanesinde çalışqan 11 ekim arasından qomşu Rusiyeden kelgen 10-nı işten boşatıldı, - bu aqta «Sputnik v Krımu» radiosı efirinde hastahaneniñ baş ekimi Anatoliy Oleynik haber etti. Onıñ sözlerine köre, esasen Rusiyedeki tuvğan regionında işleri yürüşmegen «dolandırıcılar» kele eken.
Aqyarnıñ «Primeçaniya» neşiri, yaqın vaqıtqace 6-ncı şeer hastahanesine yolbaşçılıq etken Qırım sağlıq naziriniñ muavini Andrey Dyakovnıñ sözlerini misal etip ketire. O, işten boşağan altı mutehassıstan ekisini coyğanına afsuslanğanını açıq-aydın bildire. Lâkin, Dyakovnıñ sözlerine köre, boşap ketken cerrahlar, yerli bir qaç ekimge işni ögreterek, pek yahşı asabalıq qaldırıp ketken. O, ameliyat yapqan ekimler ayda 45 biñ rubleden az aylıq almağanlarını ayta.
Aqyar ana ve bala sağlığını qorçalav Merkeziniñ sabıq baş LOR-ekimi Yuriy İskrenko, Qırım ve Aqyarda ekimleri on yıllar devamında istiqrarlı çalışa ediler dep ayta.
Tıbbiyet hadimleriniñ işten boşama sebebi – aylıqlarnıñ az olğanıdırYuriy İskrenko
– Men 30 yıl devamında Aqyarnıñ baş otolaringologı olaraq çalıştım – ve bu yekâne bir misal degil. Al-azırda Rusiyeden kelgen mutehassıslar, zanımca, masraflarını örtecek miqdarda para alıp olamaylar. Tıbbiyet hadimleriniñ işten başama sebebi – aylıqlarınıñ az olğanıdır. Er şey baş ekimge bağlı: er ay er kesniñ aylıq cedveli azırlana, rağbetlendirüv tölevleri ise hastahane başlığınıñ elinde. Qırım ilhaq etilgen soñ ekimlerniñ çoqusı pensiyağa çıqtı. Ukrainada ekimlerniñ 30% pensiyağa çıqqan soñ bile ilâve apara qazanmaq içün çalışa, 2014-2015 seneleri Qırımda bayağı yüksek pensiyalar berile edi. Böyleliknen ekimler yetişmemege başlağan soñ, Rusiyeden davet etip başladılar, ancaq rağbetlendirecek şartlar azırlanmadı. İnsan ayda 35-40 biñ ruble aylıq alsa da, ev kirası içün 20-30 biñ tölemege mecbur qala.
Yuriy İskrenko, Ukraina devrinde çalışqan baş ekimler qalmadı – olarnıñ yerine Rusiyeden kelgen mutehassıslar çalışa, adiy mutehassıslar ise, aylıqlar alçaq olğanı içün şahsiy klinikalarğa çalışmağa kete, dep qayd ete.
İyün ayında rusiyeli Qırım sağlıq naziri Aleksandr Golenko Qırımda 700-den ziyade ekim yetişmegeni aqqında aytqan edi:
«Aslında 900-ge yaqın kişi yetişmey ve bizim ekimler bir aylıqqa çalışmağanı içün, ekim yetişmegeni sebebinden ziyade çalışalar. Aslında, bizim endokrinolog kibi pek siyrek olğan mutehassıslarımız bar. Aman-aman butün poliklinikalarda ya bir dane endokrinolog çalışa, ya da asla kimse yoq. Bu patologiya pek sıq rast kele ve tar zenaat mutehassıs nezaretinden keçip olamağan vatandaşlar raatsız olğanını bildire.Tabiiy ki, terapevt, pediatr ve aile ekimleri kibi birinci alqa mutehassısları büyük bir problema. Tek tiş ekimleri yetişe demem mumkün – digerleri yetişmey».
Aqmescitli ekim Andrey Bereza, Qırımda yaş kadrlarnı azırlağan tıbbiy tasil sisteması dağıldı degen hulâsa çıqara.
Rusiyege köre, Qırımda ekimlerniñ aylıq derecesi eki qat ziyade, faqat ayat daa da paalı – kelgen soñ olarnıñ közleri qaytaAndrey Bereza
– Tıbbiyet universiteti, Qırım Federalniñ (universitetniñ – QA) bir qısmı olğan soñ, Sağlıq nazirligi ihtiyarından Tasil nazirligi ihtiyarına keçirildi. O statusını coydı, bir çoq kafedralar dağıldı ekimlerni oqutmağa litsenziyası yoq. Biz alğan kategoriyalar tek Qırımda qabul etile – olar Rusiyede bile qabul etilmey! Bu sebepten universitetni pek çoq insan terk etti – tasil de uydurıq sayılır. Tabiiy ki, ekim sayısı da eksildi. Ya Ukrainağa, ya da Rusiyege oqumağa keteler. Bu arada, Rusiyege köre, Qırımda ekimlerniñ aylıq derecesi eki qat ziyade, işte şunıñ içün aylıq peşinden keleler. Faqat mında o yaqqa nisbeten ayat daa da paalı, kelseler de, soñradan közleri qayta.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)


text:
Qorban bäyräme
Qorban çalu ğadäte İbrahim päyğambär waqıtınnan birle däwam itä
Bügen möselman dönyası Qorban bäyrämen qotlıy.
Qorban çalu ğadäte İbrahim päyğambär waqıtınnan birle däwam itä. Bezneñ öçen Allahı Täğalä rizasın qazanu maqsatı belän qorban çalu ğadäte zur ähämiyätkä iyä. Xäläl aqçağa alınğan qorban gönahlardan arınu öçen çalına.
Qorbannı bäyrämneñ berençe könendä çalu yaxşıraq. Qorban iteneñ ber öleşe öy xalqına, ber öleşe fäqirlärgä, ber öleşe dä bäyrämdä öygä kiläçäk qunaqlarğa täqdim itü öçen bülenä. Olılarğa qunaqqa barılır, balalar söyendereler.
Bar dönyadağı bäreleşlärneñ, küpläp üterülärneñ, näfrät häm açunıñ Qorban bäyräme uñayınnan azağına yaqınlaşuın teläp, bäyrämegez belän qotlıybız.


text:
Rusiye prezidentligine namzet Kseniye Sobçak ilhaq etilgen Qırımğa barmağa ihtimali olğanını aytıp, ziyaret etecek olsa bile, Ukrainanıñ qıta qısmından keçecegini bildire. Bu aqta o RTVI telekanalına bergen intervyusında ikâye ete.
«Yaşağan baqqan soñ – körermiz, kampaniye endi başlandı. Halqara añlaşmalarğa binaen Qırım Ukrainağa bağlı, onın içün protsedurası böyledir. Elbette ki anda, Ukraina üzerinden kirmek kerek», – dep qayd ete Sobçak.
Bu arada o, aslında şimdilik Qırımğa barmağa planlaştırmağanını ilâve ete.
Kseniya Sobçak prezident saylâvında iştirak etmege istegeni aqqında oktâbrniñ 18-nde ilân etken edi.
Nazmet ilhaq etilgen Qırımda saylâv teşviqatı yapmaycağı aqqında aytqan edi. Onıñ sözlerine köre, Rusiye Qırımnı ilhaq eterek, halqara mecburiyetlerini bozdı ve bu ilhaq qomşu devlet ealisiniñ fuqareleşmesine sebep oldı.
Rusiye prezidenti saylâvları 2018 senesi martnıñ 18-ne yani- Qırım ilhaq etilgen künge tayin etildi. Saylâvlarda hususan, Rusiyeniñ şimdiki prezidenti Vladimir Putin, televizyon alıp barıcısı Kseniya Sobçak, işadamları aq-uquqları boyunca vekâletli temsilcisi Boris Titov, LDPR lideri Vladimir Jirinovskiy, «Yabloko» esasçısı Grigoriy Yavlinskiy ve KPRF adına Moskva civarında yerleşken sovhoz mudiriPavel Grudinin iştirak etmek niyetindeler.


text:
ŞÄXESLÄR HÄM FİKERLÄR
Bu xaqta Rusiya Federaśiyäse tışqı êşlär ministrı Sergey Lavrov belderde
İran tışqı êşläre ministrı Möxämmät Cävad Zarif Amerika Quşma Ştatlarınıñ üz digänenä ireşü öçen xätta berlektäşlärenä basım yasarğa çitensenmäwen söyli
AQŞnıñ Änkaradağı êlekke tulı wäqalätle ilçese Ross Uilson ilen kiregä adım yasarğa çaqırdı
Tışqı êşlär ministrı Mäwlet Çavuşoğlu Änkarada ütüce 10nçı ilçelär konferenśiyäsendä çığış yasadı
Törkiyä ilbaşı idaräse süzçese İbrahim Qalın valyuta artışı belän bäyle spekulyaśiya xäbärlärenä iğ’tibar itmäskä çaqırdı
Törkiyä Kipr tınıçlıq xäräkätennän êlek xalıqara kileşülär qısalarında garant illär häm utrawdağı liderlar däräcäsendä diplomatik kereşülärgä östenlek kürsätte
Törkiyä 1974nçe yılda törek xalqına qarşı höcümnärne totqarlaw öçen utrawda xäräkät ütkärä.
NATO ğomum särqatibe Yens Stoltenberg Törkiyäneñ Rusiyädän S-400 hawa saqlanu sisteması alırğa xaqı buluın äytte
Bügen – Törkiyäneñ iñ mäşhür mäzäkläreneñ çığanağı Xuca Näsretdinnı räxmät häm Allahnıñ yarlıqawı belän iskä töşeräbez.
İlbaşı idaräse süzçese möxtäräm İbrahim Kalınnıñ DailySabah gazetında (26.06.2018) basılğan mäqaläse
“Melaniya Tramp qanunnarğa tayanğan, ämma şul uq waqıtta vöcdan belän idarä itelgän däwlätkä ixtıyacıbız buluına inana”


text:
Qırım ve Aqyar Musulmanları Diniy İdaresi Qırımda, Rusiye Federatsiyasınıñ cumhuriyetlerinde ve dünyanıñ diger memleketlerinde yaşağan dindaşlarnı Qarasuvbazar rayonı Köpürliköy (Çeremisovka) köyünde qadimiy caminiñ ğayrıdan qurulmasına yardım etmege çağırdı, haber ete QMDİ matbuat hızmeti.
Caminiñ qurucılıq tarihı belli degil, amma mında yaşağanlarnıñ tahminlerine köre, musulman diniy inşaatı bir üç asır evel qurulağandır. Caminiñ qurucılığını tek şu köyniñ musulmanları degil de, daa üç qomşu köyniñ (Biy Eli, Sollar, Aylanma) sakinleri bekley, çünki bu dört köyge bir camidir.
Cenk vaqıtları işbu camini aşlıq anbarına çevirdiler, 1944 senesi mayıs ayı sürgünliginden bir qaç yıl evelsi akimiyet avalesi ilecami qubbesini devirdiler.
Köyde bir 25 qırımtatar ailesi yaşay, olar öz başına bu işni becerip olamay ve lâqayt qalmağanlarnı Allah rizası içün yardım etmege çağıralar, denile QMDİ saytında.


text:
Noyabr 3 künü devamında Azov deñizi ve Keriç boğazı üzerinde üç defa Su-24 rusiyeli istihbarat uçaqları qayd etildi. Bunı bugün Kiyevde brifing devamında SNBO haber-analitik merkeziniñ matbuat kâtibi Andriy Lısenko bildirdi, – haber ete UNİAN.
«Nezaret etilgen rayonlarda ve sıñırda qanunsız silâlı teşkilâtlar tarafından ava istihbaratınıñ keçirüv hususiyetleri qayd etilmegen edi. Umumen, soñki afta devamında sıñır bekçileri 22 kere duşmanlarnıñ 25 BPLA qullanuvını qayd etildi. Kün devamında Rusiye silâlı quvetleriniñ üç Su-24 istihbarat uçağınıñ Azov ve Keriç boğazı tarafından qayd etilgen edi. Bundan da ğayrı, Rusiye Silâlı quvetleri tarafından İL-20 uçağınıñ Qara deñiz ve Zmeinıy adası yanında qullanuvı da belgilendi», – dedi Lısenko.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Rusiye ilhaq etken Qırımnıñ Curçi rayon hastahanesiniñ hadimlerine devlet, 2018 senesi yanvar ayı içün 3 mln rubleden (1,2 mln grn civarında) ziyade aylıq borcu toplanğan.
Qırımnıñ rusiyeli prokuraturası bir kün evel haber etkenine köre, devlet tibbiy müessiseniñ 382 hadimine para borcu bar.
«İşçilerniñ çalışma aqlarını qorumaq maqsadınen rayon prokurorı sağlıq müessisesiniñ reberine bir teklif yolladı. Onıñ közden keçirilüvi neticesinde, borç bütünley tölenip, tibbiyet hadimleriniñ aqları tiklengen», – denilmekte haberde.
2017 senesi oktâbr ayında Qırım sağlıq nazirligi yarımadada ekim yetişmegenini tanığan edi. Kreml nezareti altındaki Qırım sağlıq naziri Aleksandr Golenko ikâye etkenine köre, ilhaq etilgen Qırımnıñ tibbiy müessiselerinde 900 mütehassıs yetişmemekte.
2017 sensi dekabr ayında, Rusiye emek ve sotsial imaye nazirligi haber etkenine köre, ilhaq etilgen Qırımda olğan aylıq borcu 26 mln rubleden (12,2 mln grivna civarında) ziyade olğanını, Aqyarda ise - aman-aman 40 mln rubleni (18,8 mln grivna) teşkil etkenini bildirgen edi.


text:
Xalıqara arbitraj mäxkämäse
Xalıqara arbitraj mäxkämäse yäki Arbitraj mäxkämäseneñ daimi pulatı (inglizçä Permanent Court of Arbitration, PCA) — 1899 yılda Haaga şähärendä oyışqan xalıqara arbitraj mäxkämäse.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1899 yılda Nikolay II niäte buyınça çaqırılğan Haaga tınıçlıq konferentsiäseneñ qararı nigezendä oyışqan mäxkämä. Xalıqara bäxäslärne çişü öçen iñ berençe oyışma bula.
1913 yılda Endrü Karnegi aqçasına tözelgän Haaga Tınıçlıq Sarayında urnaşqan.
Taswir[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Xalıqara arbitraj mäxkämäsenä 100 il kerä.
Mäxkämä däwlätara bäxäslärgä qağılışlı däğwalar häm xosusıy oyışmalar xalıqara däğwaların tikşerep qarıy.
Yış qına utırışları, xättä qabul itkän qararları yabıq rejimda uza.
Härber il mäxkämägä 4 abruylı belgeçne bilgeli.
Xezmät itü waqıtı - 6 yıl.
Xalıqara arbitraj mäxkämäse BMO Xalıqara Mäxkämäse belän ber binada urnaşqan.


text:
Mayıs 1-de Kezlev kurort mevsimini açtı. Qırım şeeriniñ merkezinde «Edebiy Kezlev» paradı olıp keçti. Rusiye Federatsiyası qayd etken Edebiyat yılına bala şifahanesi de qoşuldı.
Qırım.Aqiqatnıñ mühbiri bildire ki, Kezlev sakinleri meşur edebiyat sımaları Lev Tolstoy, Anton Çehov, İlya İlf ve Yevgeniy Petrovğa çevirildiler.
Kezlevde raatlanğan yazıcı ve şairler, şu cümleden Lesâ Ukrainka, Vladimir Mayakovskiyniñ adları seslendirildi. Boris Balter ve Viktor Tsoynı da añdılar.
Bayramnıñ alıp barıcısı turistlerni Kezlevge raatlanmağa davet etip, mında Gerakl birinci olıp raatlanğanını tahmin etti.
On biñ adamnı toplağan parad üç saatten ziyade devam etti. Frunze parkından başlap Teatr meydanına qadar bala bağçaları ve mekteplerniñ talebeleri, ekim ve ocalar, şifahane ve şeer müessiseleriniñ hadimleri, genç sportçı ve ressamlar, oyuncılar yürip keçti.
Bayramda şeerniñ milliy cemiyetleri de iştirak etti: rus, ukrain, yeudi, qırımçaq, qaray, yunan, belorus ve almanlar.
Bir çoq adam renkli bayraqlar ile keldi. Adamlar Rusiye ve Qırım bayraqlarını köterdiler, Rusiye Federatsiyasınıñ prezidenti Vladimir Putinniñ fotosüreti de bar edi.
Siyasiy firqalarnıñ timsalleri olmadı. Paradnı bir qaç biñ adam seyir etti.


text:
Älemniñ ekinşi wstazı atanğan, wlttıñ wlı ğalımı Äbu Nasır äl-Farabi: «Tärbiesiz berilgen bilim – adamzattıñ qas jauı» -dese, wlttıq tanımnıñ wlı atası, alaş qayratkeri, wlt wstazı Ahmet Baytwrsınov: «Balañdı wlşa tärbieleseñ, wl bolıp ösedi, qwlşa tärbieleseñ, qwl bolıp ösedi» – degen eken. Al “Biz bügin kimdi tärbielep jürmiz?” degen swraq, qazaq azamatı retinde meni jii tolğandıradı. Tolğandırıp qana qoymaydı, oyımdı onğa, sanamdı sanğa böledi.
Bügingi qoğam — aqparattıq keñistiktiñ keñge jayılğan twsı, bwrın on mıñdap tirajben kitaptar şığarıp, oqırman jwrt swrap jürip oqitın edi. Äytpese, bir gazette, iä jurnalda jaqsı dünie jariyalana qalsa, swrau salıp izdeytin edi bizdiñ jwrt. Al qazir şe?
TOLĞANIS
Jastıq şaq – adam ömiri är irimge bir salar asau dariyanıñ eñ tasığan şağı. Dostıq, mahabbat sındı eki alıp sezimniñde är qiırğa tartar, öz älinşe bileter şağı. Bwl kezeñde ara jigi şeksiz qabısqan eki sezimdi ärkim öz älinşe bağamdar.
Eger siz mahabbattı wlı dersiz, onı Oqjetpestiñ köz jetpes şıñına teñersiz, al men dostıqtı Hantäñirdiñ biik şoqısına teñer em; Al siz mahabbattı köz wyaltar gauharğa teñeseñiz, men dostıqtı tat baspas altınğa teñer em; Al siz mahabbattı arşanıñ jasılı men rauşannıñ qoş iisine teñeseñiz, men dostıqtı qarağaydıñ qaysarlığı men aq uızdıñ dämine teñer em.


text:
Qazaqstan-Üzbäkstan urtaq xärbi künegüläre
Ğaskärlär tönge şartlarda küzätü häm suğış operaśiyäläre ütkärgän
Qazaqstan häm Üzbäkstan saqlanu ministrlıqlarına bäyle maxsus köçlär urtaq xärbi künegülär ütkärgän.
Qazaqstan saqlanu ministrlığı beldergänçä, ike il saqlanu ministrları qatnaşında ğaskärlär tönge şartlarda küzätü häm suğış operaśiyäläre uzdırğan.
Qazaqstan saqlanu ministrı Saken Jasuzakov urtaq xärbi künegülärneñ berençe êtabınıñ uñışlı tämamlanuın, ikençe êtapnıñ Üzbäkstan “Foriş” uqıtu-öyrätü üzägendä ütkäreläçägen citkerde.
Jasuzakov:”Üzbäkstan wäkillege belän xärbi uqıtu häm xärbi kadrnı öyrätü mäs’älälären çişü öçen kileştek”,-digän.
Üzbäkstan saqlanu ministrı Abdusalom Azizov sistemalı söyläşü-oçraşularnıñ illär armiyäläre arasındağı mönäsäbätlärgä tizlek qazandıraçağın beldergän.


text:
Qasïetti baqtıñ erekşelikterine toqtala ketsek, munda Quranda atalğan 54 ösimdik türi ösiriletin ğajayıp Ïslam bağı boladı. Qonaqtar baqtan ğalamşardan joyılıp ketken üş türli ösimdikti ğana köre almaydı.
Sonday-aq baq meymandarı bul ösimdikterdiñ emdik qasïetteri twralı mälimetterge qanığa aladı. Sonımen qatar kelwşiler Quran ayattarın tıñdap, Quran tarïxı twralı beynematerïaldardı tamaşalay aladı.
Dwbaydağı ğajayıp sayabaq qurılısına 7,3 mln dollar jumsalğan. Buğan qosa, munda balalardıñ oyın alañı, aşıq aspan astındağı teatr, jügirwge jäne velosïped tebwge arnalğan alañqaylar boladı.
Kommentarïï


text:
Kareliyada kütleviy şekilde balalarnıñ ölümiden soñ işğal etilgen Qırımda bala lagerleriniñ qoşma teşkerilmesi planlaştırıla.
Bu aqta Rusiyege boysunğan Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Bundan da ğayrı, Qırım bala tedaviylendirici müessiseleriniñ yolbaşçılarına territoriyalarnıñ muntazam nezaretini teşkil etmege tevsiye etilecek», – dep aytıla beyanatta.
İyün 18-de «Park-otel Sâmozero» tedaviylendirici lageriniñ 47 balası ve dört büyük kişi eki qayıq ve raftanen kezip furtunağa oğradı. Qayıqlar avdarıldı. Balalar yalığa yaldamağa tırıştı, amma büyük dalğalar ve suvnıñ suvuq olğanından er kes becermedi. 14 mektep talebesi elâk oldı. 13 balanıñ cesedi Moskvağa teslim etildi, daa bir bala qıdırıla.
Rusiye Taqiqat komiteti Kareliyadaki Sâmozero gölünde balalarnıñ ölümi sebebinden daa bir cinaiy iş açtı. İş memurlarğa qarşı ve «muqaytsızlıq» maddesi boyunca açıldı, dep aytıla müessiseniñ saytındaki beyanatta.
Birinci cinaiy iş havflı hızmetler taqdim etilmesinen bağlı oldı, bu iş boyunca beş insan qabaatlana: lager yolbaşçıları ve talimatçıları. Eki cinaiy iş bir işke birleştirildi.


text:
Qostanay oblısınıñ bas arxïtektorı awıstı
QOSTANAY. QazAqparat - Bügin oblıs äkimdiginde ötken keñeste Qostanay oblısı äkimdiginiñ Qurılıs, säwlet jäne qala qurılısı basqarmasınıñ jaña basşısı tanıstırıldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Qostanay öñiri basşısınıñ ökimimen oblıstıq Qurılıs, säwlet jäne qala qurılısı basqarmasınıñ basşısı bolıp Nurlan Jeñisulı Qatarbekov tağayındaldı.
Ol 1981 jılı 19 şildede Qostanay qalasında twğan. Üş joğarı bilimi bar. Eñbek ötili 2003 jılı Qostanay oblısınıñ qarjılıq baqılaw basqarmasınan bastaldı. 2016 jılı «Qostanay oblısı äkimdiginiñ jerdi paydalanwdı baqılaw jäne qorğaw basqarması» memlekettik mekemesiniñ basşısı boldı.
Nurlan Qatarbekov jaña qızmetine deyin oblıs äkimdiginiñ Memlekettik säwlet-qurılıs baqılaw basqarmasınıñ basşısı qızmetin atqardı.


text:
Daa evel maska kiygen şahıslar tarafından belli olmağan yönelişte alıp ketilgen qırımlı Renat Paralamov sentâbrniñ 14-nde Aqmescit avtovokzalında tapılğan soñ, «areket etalmaycaq» derecege ketirilgence köteklengen.Bu malümatnı Qırım.Aqiqatqa Paralamovnıñ soyu Raim Adilşayev de tasdıqladı.
Advokatlar kötek izleri qaydğa alınması içün, köteklengen Paralamovnı Aqmescitteki Semaşko adına klinik hastahanege yerleştirmege istegenlerinde, hasatahane onı qabul etmegen.
Ondan soñ Paralamovnı №6-ncı hastahanege qabul ettiler, dep bildire Qırım.Aqiqatqa Paralamovnıñ advokatı Rustem Kâmilev.
«Alı pek ağır, özüni hucur is ete. Ağrılar olğanından şikâyetlene», – dep ilâve etti Kâmilev.
Sentâbrniñ 13-nde maska kiygen belgisiz şahıslar tarafından evinde tintüv keçirilgenden soñ, belli olmağan tarafqa alıp ketilgen Qırım sakini Renat Paralamov, sentâbrniñ 14 kündüz künü öz soy-soplarınen bağlana. O, Aqmescit avtovokzalında ekenligi belli ola. Yerli faaller onen körüşmege keteler. Yerli faaller Facebookta Paralamovnen yapqan körüşüvlerinen bağlı videonı yerleştirip, o pek qattı köteklengeni aqqında haber eteler.
Sentâbrniñ 13, saba Qırımnıñ Seitler qasabasında yaşağan qırımlı Renat Paralamovnıñ evinde, küç idaresiniñ hadimleri «tedqiqat ve taqiqat areketleri» dep adlandırğan tintüv ötkerilgen edi. Advokat Emil Kurbedinovnıñtahminlerine köre, «teşkerüv» Paralamovnıñ diniy saadaki faalleginen bağlıdır. Şaatlarnıñ aytqanlarına köre, maska kiygen ve urbasından kim ekenligi belgisiz olğan şahıslar Parlamovnı belli olmağan tarafqa alıp ketken. Keççe belli olğanı kibi olar onıñ kitap ve notebookını çekip alğanlar.
Qırımdaki rusiyeli küç idarfeleri mesele boyunca resmiy izaat bermegen edi.
Qırım Rusiye nezaretine keçkenden soñ, FSB yarımadada muntazam surette tintüvler keçire, jurnalist, faaller, cemaat erbaplarını sorğulay, qırımtatar vatandaşları tutup ala. Uquq qorçalayıcılar bunı «farqlı tüşüngenlerge qarşı küreş» dep tanıy.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Rusiye telükesizlik hadimleri Qırımda ukrainler ve qırımtatarlarğa qarşı repressiyalarnı arttıra, lâkin pek çoq devletni Qırımda insan aqları saasındaki vaziyet pek de raatsız etmey. Öylemi? Qırım meselesi Ukrainada ve dünyada kün tertibinden alıp taşlanmaq mümkünmi? Ve Qırımda işğalcilerge qarşı nasıl etip muqavemet köstermek mümkün? Bu aqta Qırım Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznen subetleşemiz.
– Ahtem, azat etilgen soñ alıñız nasıl, öz-özüñizge kelmek içün vaqıt yettimi?
Bunıñ içün vaqtım olmadı. Alım bir qarar, qararnı coymamağa tırışam. Bu muddet adaptatsiyadan daa ziyade işniñ devamına oşay. Er şey öz yerinde.
– Bu künlerde BMT Baş Assambleyası Qırımda insan aqları boyunca qararnı qabul etti. Devletlerniñ bir çoqu bu meseleni muzakere etmek istemedi. Halqara toplulığınıñ ekseriyeti içün Qırım meselesi ve onıñnen beraber repressiyalar, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilmesi ve onı temsiliy aqlardan marum etüv ekinci planğa keçeler kibi kele. Rusiye ise bir de-bir tevsiyelerge qulaq asmaqnı aqlına bile ketirmey.
Bugün men büyük bir optimistim, çünki dünyanıñ esas devletleriniñ birlikte iş yapqanını körem. Elbette, bazı devletler ve siyasetçilerniñ fikirlerine dair şübheler ve telâşlar bar
– Bilesizmi, apishanede birinci yıl bulunğanımda olıp keçeyatqanınıñ farqına barmağanımnı is ete edim. İmkânlarnı közete, halqım nasıl vaziyette olğanını ve terrornıñ artacağını bile edim. Faqat bugün bir optimistim, çünki dünyanıñ esas devletleriniñ birlikte iş yapqanını körem. Elbette, bazı devletler ve siyasetçilerniñ fikirlerine dair şübheler ve telâşlar bar. Lâkin, ğaliba, Rusiye, izolâtsiyada qalmaq ve Putinni, qolu tutulmaz alğa ketirmek içün kerek olğan er şeyni yapa. Er ne ise de, fikrimce, yıl musbet neticeler ile soñuna yetmekte. Sanktsiyalar muzakeresiz uzatıldı. Ve Qırım meselesi de, maña köre, tamam Ukrainanıñ sayesinde birinci planda qala. Elbette, kelecek yılda neler yapılacağını tüşünmek kerek – amma bu endi başqa meseledir. Çünki 2018 senesi mutlaqa Qırımdan başlamaq kerek.
– Halqara toplulığınıñ Qırımğa merağı, halqara uquqı normlarınıñ tiklenmek kerekligi ile, Ukrainanıñ merağı – topraq bütünliginiñ tiklenmek kerekligi ile, qırımtatar halqınıñ merağı ise milliy ocağınıñ saqlanıp qalması, aqlarınıñ tiklenmesi ve tarihiy vatanında inkişaf etüv imkânına saip olması ile alâqalıdır. Bu meraqlarnıñ temin etilmesine sinhron şekilde irişmek mümkünmi?
– 2014 senesinde men, Qırım meselesi aqqında söylemek içün bizge endi bir meydançıq kerek, dep meslekdeşlerimni qandırmaq içün birinci teşebbüslerni yapqan edim. Çünki çatışmalar onlarca yıl devam etmek mümkün, ve işğalniñ qurbanı olğan ealiniñ stimulı suva. Men Ukraina ve Türkiye prezidentleri, em de Almaniya kantsleri Angela Merkel ile körüşkende, Ukrainanıñ teşebbüsi ile Ankara ve Avropanıñ bizge böyle bir meydançıq temin ete bilecekleri aqqında söylegen edim. Ondan soñ, teessüf ki, meni qapadılar. Şimdi esas olaraq eki meraq çalışa. Halqara merağı başta bizge uyğun kelmey edi, çünki Rusiyege qarşı ciddiy bir sanktsiyalarnıñ qabul etilmesini közde tutmay edi. Ukrainağa kelgende, bizim meselemiz başta ekinci planda edi, çünki birinci planğa devletniñ şarqındaki adiseler çıqtı.
Ukrainada milliy öz-özüni ve maiyetini añlav o derecede yükseldi ki, insanlar artıq yaşağan devletini parçalaramağa azır degiller
Faqat şimdi endi men Ukraina ve halqara toplulığınıñ açıq ve bir-birine uyğun olğan yanaşuvlarını körem. Çünki er kes dünya tertibi içün telükeni kördi, ve dünya, Qırımda eali ile beraber topraqnı çekip aluv mehanizmleriniñ böyle bir yüzsüz ve qaba surette qullanılğanını qabul etalmay. Ukrainada ise milliy öz-özüni ve maiyetini añlav o derecede yükseldi ki, insanlar artıq yaşağan devletini parçalaramağa azır degiller. Prezident, tış işleri nazirligi ve medeniyet nazirligi Qırım meselesi boyunca pek faalleştiler. Bu vaziyette qırımtatarlarğa muhtariyetniñ berilmesi, pek muim bir adım olacaq, dep tüşünem. – Daa apishanede bulunğanımda bunıñ Rusiyeni nasıl qorquzğanı ve raatsiz etkenini duyğan edim. Demek ki, bu pek yahşı bir alet.
Söz kelimi, men, Ukraina akimiyetiniñ Qırımsız iç bir türlü qurulamaycaq devletçilikni mal-para munasebetlerine deñiştirmege azır olğanını çoq eşitem. Emin degilim. Men bu mevzuda Petro Poroşenko ile laf ettim. O, meseleni añlay ve, ğaliba, prezident izçen. Aynı şeynı tış işleri naziri Pavlo Klimkin ve onıñ başqa devletlerdeki komandası aqqında aytmaq mümkün. Men, diplomatlarımıznıñ mesuliyetni ne derecede is etkenlerini bilgende, taaciplendim. Söz kelimi, Klimkinniñ Qırım meselesini kerçekten de añlağanında başta şübhelene edim. Ondan soñ ise yañılğanımnı añlap, sevindim. Pavlo Klimkin rusiyelilerni pek siñirlendire, ve bu güzel bir köstergiçtir. Men apishaneden çıqqan soñ qol tutuşmaqnı pek aves etken adamlarım arasında Klimkin de bar. O, menim şahsiy cedvelimde Co Bayden, Valeriya Lutkovska, Petro Poroşenko, Receb Tayyip Erdoğan ile bir aradadır. Misal içün, Lutkovska maña muvaqqat izolâtorğa kelgende men, oña bunıñ içün ne qadar cesaret kerek olğanını körgen edim. Bunıñ içün, fikrimce, şimdiki akimiyet, ealiniñ ekseriyeti tarafından qol tutuv körip, bu menfaatlarnı iç bir vaqıt teslim etmez ve Şarq ile Qırım meselelerini kün tertibinden alıp taşlamaz.
– Qırım muhtariyeti meselesi boyunca sizde em Ukrainada, em de Qırımda raqipler bar. Parlamentte de şimdi böyle deñişmeler içün sesler yoq.
– İcra akimiyetindeki deñişmeler açıq-aydın körünip tura, bunı añlañız. Ukraina halqı öz ırzını qorçalamaq içün ayatını bile ayamaycağını kösterdi. Parlamentke kelgende ise, mesele murekkeptir. Çünki cemiyetniñ bir qısmı başqaca tüşüne. Temelden yapılğan deñişmeler çabik yapılmaz, ve eñ esası bu basamaqnı keçmek. Ve tamam bu basamaqta prezidentniñ rolü pek muimdir.Ne olsa da, parlamentte stabil bir çoqluq bar – ondan soñ ise çalışmaq kerek. Esası, ukrainlerniñ çoqusında bugün Qırımda milliy muhtariyet meselesi boyunca şübhelerniñ olması mümkün degil. Bütün keçken yıllar devamında qırımtatar faktorına dair noqtai-nazar yoq edi. Spekulâtsiyalar bar edi, ve insanlarnıñ qafalarında qarışıqlıqlarnı doğurğan, şahsiy menfaatlarını kütken siyasetçiler edi. Qırımnıñ qıymeti aqqında aytqan o ayneciler şimdi qayda? Kyivde.
– Fikriñizce olar qalmaq kerek edilermi?
– Ya ne içün yoq? Men qaldım da. Er keste öz cebhesi bar. Teessüf ki Qırımda şimdi Kyivni taqdim etken iç bir siyasiy teşkilât qalmadı. Ve er kes – bu cümleden başqa milletlerge ait olğan Ukraina vatandaşları da – Qırımtatar Milliy Meclisi etrafında birleşeler. Muhtariyet meselesinde eñ muimi – siyasetçilerniñ spekulâtsiyalarını toqtatmaq. Ukraina vatandaşları, başqa halqlarnı ve ayrıca qırımtatarlarnı ürmet etmek içün özlerini yeterli derecede ürmet eteler.
– Siz, azat etilüviñizde Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğannıñ rolüni añdıñız. Añlağanım qadar, o olmasa, siz şimdi bu studiyada oturmaz ediñiz. Lâkin Erdoğan içün da bu deñişüv edi, öylemi?
– Rusiye yolbaşçıları ve Qırımdaki kollaboratsionistler nefretlerini gizlemey edi. Doğrusı, men apishaneden çıqacam dep ümüt etmey edim. Şimdilik Erdoğannıñ bu işteki menfaatlarına qıymet kesmez istemeyim. Biz İlmi Umerovnen Ankarağa uçqanda uçaqta yanımızda üçünci kişi – Moskvada muvaqqat izolâtorda üç ay keçirgen büyük bir türk iş adamı da bar edi. Men Erdoğandan bunı nasıl yapıp olğanını soradım. O, bir şey rica etmegenini, dedi. – Bizni serbest bıraqmaq kerek olğanını söyledi. Em Putinniñ Erdoğannı ziyareti, em de ondan soñ Erdoğannıñ Poroşenkonı ziyareti Putin içün aşalanuv edi. Söz kelimi, Umerovnen ekimiz aqqında meseleni Erdoğan ile körüşkende Poroşenko ortağa qoydı.
– Şimdiki vaziyette Erdoğan qırımtatarlarnıñ telükesizligine ne derecede kefil olmaq mümkün?
Qırımda olayatqan şeyler, adet üzre «ilhaq» sözünen adlandırılğan şeyler degil. Anda – ve bu, yalıñız qırımtatarlarğa qarşı degil – terror ve zulüm bar. Anda qanunlar ve mahkemeler yoq, cezalayıcı organlar bar
– Erdoğan, bir qardaş halq olaraq qırımtatarlarnı iç bir vaqıt bıraqmaycağını dey. Lâkin dünya ve bu cümleden Türkiye de añlamaq kerekler: Qırımda olayatqan şeyler, adet üzre «ilhaq» sözünen adlandırılğan şeyler degil. Anda – ve bu, yalıñız qırımtatarlarğa qarşı degil – terror ile zulüm bar. Anda qanunlar ve mahkemeler yoq, cezalayıcı organlar bar. Bu şey idrak etilmese, oña qarşı munasip şekilde areket etmek mümkün olmaycaq. Lâkin bu yaqın vaqıtta endi idrak etilecek, dep tüşünem. Fikrimce, şimdi Rusiye yapqan areketleriniñ er türlü rağbetlendirilmesini toqtatmaq ve Rusiye prezidentiniñ saylavları etrafındaki spekulâtsiyalarnı alıp taşlamaq pek muim. Saylavlar – yalıñız saylav kününde rey berüv degil, bu – bir ceryandır. Rusiyede bu ceryanniñ sahte bir körünişi yapıla. Olayatqan şeylerge adekvat şekilde qıymet kesmek pek muim – ve Rusiyedeki saylavnıñ qanuniyligi aqqında söylemek bile yañlıştır.
– Ya kollaborantlarnıñ Qırımdaki faaliyeti aqqında ne ayta bilesiz? Olar qırımtatarlar arasında da bar ki?
– Ebet, ve bu hususta aytmaq kerek. Bu adamlar meni, cümleden, muftiniñ qolunen de apishanege soqtılar. Olar, halq olarğa bunı bağışlar, dep tüşüne ediler. Amma bunıñ yerine özleri cemaat masqarası oldı. Ve bunı siyasetçiler degil de, halq yaptı. Hainlik adisesi açıq-aydındır. Lâkin ealiniñ ekseriyeti de mevcut vaziyetke uydı, demek, yañlıştır. Öyle olsa, Qırım meselesi şimdi ortada asıl da turmaz edi.
– Meclisniñ konservatsiyasından qorqmaysızmı? Saylavlarnı keçirmek olmay da?
– Olmay demek ile olar olmaycaq demek bir degil. Meclisniñ keyfiyeti ve rolüni ekspertlerniñ hulâsası degil de, halqnıñ qol tutuvı tayin ete. Men apishanede mucadele etkende, bunıñ içün adamlar cezalansa bile, halq maña qol tuttı. Elbette, bizim Meclis erkânından çıqarğan adamlarımızğa sualler bar. Elbette, üzerlerinde alışılğan şekilde çalışılması zor olğan meseleler bar. Lâkin, fikrimce, biz, esas şeyni – halqnıñ işançını saqlamağa yardım etecek çalışuv şeklini tapıp olurmız.
(Materialnıñ metin şekli üzerinde Galina Tanay çalıştı)


text:
Qırım Muhtar Cumhuriyeti Prokuraturası, Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerov ve Qırım jurnalisti Nikolay Semenağa qarşı mahkeme protsesslerinde iştirak etken muessiseniñ sabıq hadimi Oleg Sarginovnıñ qıdırılğanını resmen ilân etti.
Bu hususta, prokuraturanıñ matbuat hizmeti tarafından Qırım.Aqiqatnıñ malümat talabına berilgen cevabında aytıla.
Vesiqada bildirilgeni kibi, QMC Prokuraturası mahkemeden evelki mahsus tahqiqat neticesinde mahkemege Oleg Sarginovğa qarşı qabaatlav aktını yolladı.
Açıq menbalarda Qırım Muhtar Cumhuriyeti Prokutarurasınıñ sabıq hadimi tarafından bu hususta izaat berilmedi.
2017 senesiniñ iyun ayında muessise mahkemege Qırımnıñ sabıq prokurorı Sergey Nânçurğa qarşı qabaatlav aktını yolladı.
Halqara teşkilâtları Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri buña qarşı bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey.Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Yanvar 10 künü, cumaertesi, «QHA» bildirgeni kibi, işğal etilgen Qırımda belli ekim-urolog, tibbiy ilimler namzeti, Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ vekili İsa Cemilev yürek tutuşqanından sebep vefat etti.
«İsa Cemilev Semaşko adına Cumhuriyet klinik hastahanesinde çalışa edi. Tecribeli mütehassıs olaraq belli edi, oña yalıñız urologiya saasında degil de, tibbiyetniñ diger sualleri boyunca da mesleat almaq içün muracaat ete ediler», – denile beyanatta.
İsa Cemilevniñ cenazesi yanvar 11 künü, saat 14.00, Aqmescit, Beloye-2, Dunayskiy,11 adresi boyunca keçirilecek.
İsa Cemilev 1959 senesi mart 10 künü doğdı. Andican Devlet Tibbiy Universitetiniñ mezunı oldı. 1993 senesi Baku şeerinde namzetlik işini qorçaladı ve mart 10-da, öz doğğan kününde, Qırımğa qayttı.
1993 senesinden itibaren Semaşko adına Cumhuriyet klinik hastahanesiniñ Urologiya bölüginde çalışa edi. Evli olıp, dört balanı terbiyeley edi.


text:
Halep Keçisi ResimleriYazar: torunoglu Tarih: Nisan 29th, 2012
Halep Keçisi Resimleri
.Torunoğlu Hayvancılık Adana
Etiketler: aleppo keçisi resimleri, boer keçisi resimleri, damascus keçisi resimleri, güzel keçi resimleri, halep keçi, halep keçi resimleri göster, halep keçileri, halep keçisi foto, halep keçisi fotoğrafları, halep keçisi görseller, halep keçisi resimleri, halep keçisi satanlar, halep keçisi videoları, halep keçisinde sexsüel döngü, halep resimleri, halep video, inatcı keçi resimleri, keçi borlu resimleri, keçi fotoğrafları, keçi görüntüleri, keçi halep, keçi isimleri, keçi resimleri, keçi resimleri resim, keçi resmi boyama, keçi resmi göster, keçi resmi nasıl çizilir, keçi videoları, keçiler goat keçi resimleri, keçiören resimleri, keçisi resimleri, keçisi resmi, keçisi videoları, kıl keçisi resimleri, kilis keçisi resimleri, koyun keçi resimleri, malta keçisi resimleri, maltız keçisi resimleri, resim siteleri, saanen keçi resimleri, saanen keçileri resimleri, saanen keçisi resimleri, şam keçisi resimleri, şami keçisi resimleri, videoları keçisi, yavru keçi


text:
Denis Tenniñ ölimine qatısı bar delingen küdikti wstaldı
Almatıda Denis Tendi öltirdi degen küdiktiniñ esimi belgili boldı, - dep habarlaydı Abay-aqparat.
Almatı qalalıq prokuraturasınıñ mälimetinşe, ol qılmısın tolıq moyındağan. Wstalğan küdiktiniñ atı-jöni - Qiyasov Nwralı Däuletbekwlı. Küdikti 1994 jılı Jambıl oblısında düniege kelgen. Qazirgi uaqıtta ol uaqıtşa wstau izolyatorına qamaldı.
Wstalğan küdiktige qatıstı sotqa deyingi tergeu QR QK 99 babı 2 böligi boyınşa jürip jatır.
Qazir Denis Tenniñ ölimine qatısı bar degen küdikpen Qızılorda oblısınıñ tuması, 1994 jılı düniege kelgen Qwdaybergenov Arman Buribaeviç (qwjatında osılay körsetilgen) izdestirilip jatır.
Belgileri: boyı 165-170 santimetr, arıqtau kelgen. Üstinde qara jeyde, swr tüsti djins, qara tüsti ayaqkiim bolğan. Künnen qorğaytın közildirik kiip alğan.
İşki ister ministriliginiñ ökilderi qanday da bir mälimet biletinderden Almatı qalalıq İİD-ne habarlasudı swraydı: 8 (7272) 54-40-42, 54-40-18, 54-41-00, 54-43-66 nemese 102.
Abai.kz


text:
Noyabr 12-de Kiyevde Taras Şevçenko adına Milliy universitetinde «İsmail Gasprinskiy – qırımtatar halqınıñ ulu oğlu» mevzusında halqara konferentsiya ötkerilecek. Qırımtatarlarnıñ Kiyev cemiyeti semetdeşlerini davet ete.
Tedbir teşkilâtçıları Türkiye Cumhuriyeti Elçihanesiniñ qol tutuvı ile NAN Ukrainı A.Y.Krımskiy adına Şarqşınaslıq institutı ve Türk işbirligi ve koordinatsion agentligi (TİKA) olalar.
Tedbirde Ukraina ve Türkiyeniñ meşur alimleri çıqışta bulunacaq, İsmail Gasprinskiy aqqında vesiqalı film kösterilecek.
Davetli musafirler arasında qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilev, Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov, Ukraina tasil naziri Serğiy Kvit ve bir çoq halqara siyaset erbabı mevcut.
İsmail Gasprinskiy – qırımtatar maarifçisi, yazıcı, oca, medeniyet ve cemaat-siyaset erbabıdır. O, qırımtatarlar arasında zemaneviy ğayelerniñ teşviqatçısı olaraq belli edi.


text:
OQO-da mümkindigi şektewli jandar tegin taksïmen jüredi
ŞIMKENT. QazAqparat - Oñtüstik Qazaqstan oblısınıñ Qazığurt awdanında mümkindigi şektewli jandar üşin tegin taksï qızmeti iske qosıldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Atalğan awdanda 100-den astam mümkindigi şektewli jan bar. Olardıñ baratın jerine jetip turwına awdan äkimdigi qazınasınan üş jarım mïllïon teñge bölindi. Täwlik boyı qızmet körsetetin ïnvataksï äzirge birew ğana. Sonıñ özine jarımjan jandardı qwantıp otır.
«Özdiginen jürip-tura almaytın bizder üşin dittegen jerge jetw muñğa aynaladı. Äsirese, em-dom jasatw üşin awrwxanağa baratın kezde qattı qïnalatınbız. Endi bul qïındıq artta qaldı. Baratın jerimizge aparıp keletin taksï şıqtı», - deydi birinşi toptağı mügedek Änwarbek Mwsabaev.
Ïnvataksï qızmetine jüginw üşin mügedekter aldın ala xabarlasıp, ötiniş beredi. Operatorlar mälimetter bazasına onıñ atı-jönin, mekenjayın jäne waqıtın tirkep qoyadı. Büginde dïspetçerlik bölimşege kün sayın osınday ondağan qoñıraw kelip tüswde. Sondıqtan sala basşıları aldağı waqıtta kölikterdiñ sanın arttırwdı közdep otır.
Jalpı, bïıl awdanda muqtaj jandarğa 62 qol arba ülestirildi. Mümkindigi şektewli jandarğa kedergisiz keleşek qalıptastırw üşin äli birqatar şarwa atqarılwı tïis. Sonday-aq, jeke oñaltw bağdarlaması boyınşa mügedekter mindetti gïgïenalıq zattarmen qamtamasız etilwde. Bul bağıtta byudjetten 50 mln teñge qarastırıldı.


text:
Tış işleri nazirligi bildirgenine köre Kyiv, ilhaq etilgen Qırımdaki tintüv ve tevqiflernen bağlı malümatnı halqara mahkemelerde taqdim etilecek delil olaraq toplamaqta. Bu aqta mayısnıñ 21-nde TİN matbuat-kâtibi Maryana Betsa haber etti.
«Hususan Adalet nazirligi iyün ayınıñ ortasında siyasiy mabüsler boyunca Avropa insan aqları mahkemesine şikâyet bermek kerek, TİN BMT Halqara mahkemesi içün, diskriminatsiyanıñ bütün şekillerini yasaqlağan ve davalarımıznıñ daa bir mevzusı olğan şartname boyunca hususan, qırımtatarlarnen bağlı olaraq deliller toplay», – dedi TİN matbuat-kâtibi.
Onıñ sözlerine köre, Qırımda keçken soñki tintüv ve tevqiflerni «gibrid sürgün» dep tanımaq mumkün.
Mayısnıñ 21-nde Rusiye küç idaresiniñ hadimleri Bağçasarayda «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ koordinatorı Server Mustafayev ve Bağçasaray rayonınıñ Topçıköy köyünde Edem Smailovnıñ evlerinde tintüvler ötkerdi.
Daa soñra FSB, Rusiyede ve ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etüvde qabaatlanğan eki kişi tutulıp alınğanı bildirdi. Tutulğan şahıslarnıñ isimleri bildirilmey.
Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ, mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirilip başladı.


text:
İyün 26-da Tel-Avivde Azrieli merkeziniñ yanındaki ofis binaları biriniñ damında rejissör Konstantin Klâtskinniñ «Qırım. Bu nasıl oldı» adlı vesiqalı film taqdim etilecek.
Filmde ingliz tilinde subtitrler bar. Bu Babylon'13 vesiqalı kino hadimleri birleşmesiniñ ilk Qırım aqqında vesiqalı uzun filmi ola.
«Film seyircilerge Qırım yarımadasında rusiyeli askerlerniñ bulunmasını tasdıqlağan vesiqalı kadrlarnı ve deñizciler, uçucılar, ava askerleri ve deñiz piyade askerleriniñ qomşu devletten davet etilmegen musafirlerge yengil olmağan qarşı turması aqqında kerçek ikâyelerini taqdim ete», – dep ayta film taqdiminiñ teşkilâtçıları.
Üç novelladan ibaret olğan film on eki insannıñ ikâyesini añlata. Çıqaruvlar şimdiki vaqıtta film qaramanları yaşağan ukrain şeerlerinde keçirildi. Bu Nikolayev, Odessa, Mariupol.
Film NATO Information and Documentation Centre destegi ile yapıldı. Bundan evel film Kiyevde taqdim etildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Bunı qanunsız Qırım parlamentiniñ matbuat hızmeti bildire.
Vesiqanı Rusiye Federatsiyasınıñ Anayasa federal qanunlarına uyğun kelgen 29 deñişmelerni köz ögüne alıp tasdiqladılar.
Böyleliknen, qabul etilgen «qanunğa» köre, nevbetteki saylavlarnı Qırım «parlamenti» saylavlarğa eñ çoq 100 kün ve eñ az 90 kün qalğanda ilân etile. Müddetten evel saylavlarnıñ tayin etüvi aqqında qararnı Qırım Saylav komissiyası qabul ete. Saylav bolükleri saylavlarnıñ keçirilmesi aqqında qararnıñ resmiy ilânından 10 künden soñ teşkil etilmeli.
«Qırım Cumhuriyetiniñ Devlet Şurasınıñ deputat saylavlarında saylayıcılar aqqında malümat saylavlarğa eñ az 30 kün qalğanda toplanıla ve mütenasip saylav komissiyalarğa taqdim etile», – dep aytıla matbuat hızmetiniñ beyanatında.
Aprel 30 künü işbu qanun leyhası Qırım «parlamentiniñ» tarafından birinci oquvda qabul etildi. Saylavlardan soñ tanılmağan Qırım Cumhuriyetiniñ şeer şurası 75 deputattan ibaret olacaq, olardan 25 öz başına, 50 – cedvel boyunca saylanacaq.
Bugün Qırım deputatları olacaq küz saylavlarına Saylav komissiyanı teşkil etti ve tasdiqladı.


text:
«Aq Jayıq» redakcïyası belgili ärtis äri telejürgizwşi Lolïta Mïlyavskayanıñ Atırawdağı kilem satatın dükende turğan swretin jarïyaladı. Derekköz Lolïtanıñ burın osı oblısta äkimniñ orınbasarı bolğan, keyin Astanağa awısqan lawazımdı şenewniktiñ qızınıñ toyına kelgenin jetkizip otır. Ol Roza Rımbaeva, Dilnaz Axmadïeva, Stas Yarwşïn, Ararat Keşan sındı öner juldızdarımen birge kelgen.
Munaylı qalağa ayaldağan kezde şığıs kilemderin körmek bolıp «Bayan sulw» dükenine bas suqqan telejürgizwşi jibekten toqılğan eki ïran kilemin 500 mıñğa satıp alıptı. Satwşılar juldızdı klïentke ülken jeñildik jasağan körinedi.
Kommentarïï


text:
TÖRKİYÄ
Söyläşülär waqıtında ikeyaqlı mönäsäbätlär, regional’ mäs’älälär häm terrorçılıq belän köräş xaqında süz buldı
Ärdoğannıñ 2 könlek räsmi säfärendä Moldova ilbaşı Dodon belän üzara häm wäkilleklar ara söyläşülär ütkärüe kötelä
Soğud Ğaräbstanınıñ İstanbuldağı baş konsulı kiçä kiç ilenä qaytıp kitte
İstanbulda Süriyä möhacirläreneñ Törkiyädäge tormışın tikşergän kiñ külämle xisapnı täq’dim ittelär.
İlbaşı bu xaqta möftilär cıyılışında citkerde
Êçke êşlär ministrlığı:"Soñğı 1 atnada oyıştırılğan êçke iminlek operaśiyälärendä 25 terrorçı täêsirsez xälgä kiterelde"
Törkiyä häm AQŞ Qorallı Köçläre Süriyädä 60 nçı koordinaśiyäle bäysez patrul’gä çıqtı


text:
Oktâbr 4 kününden başlap, Qırım musulmanları eñ büyük bayramlardan biri Qurban bayramı ya da İd al-Adhanı qayd eteler. Tamam bu künleri musulmanlar acılıq ibadetini tamamlaylar. Bayram künleri devamında, musulmanlar İbrahim Peyğamberniñ izdeşleri olaraq qurban çalalar.
Qurbanlarnı tek acılar degil de, imkânı olğan er musulman ketirmek kerek. Qurbanlıq qoy, sığır, deve ve eçki soyula. Qurbannı bayram namazından soñ uç kün keseler. Bu musulman adeti ilk evelâ maneviyatnen bağlı: er musulman elâl qazanğan parağa qurban çala ve ihtiyaclarğa tarqata.
Soyulğan ayvannı adetince üçke böleler: bir qısımını özüne qaldıralar, ekincisini sadaqa olaraq musulmanlarğa tarqatalar, uçuncisini ise soy-sop, qomşu ve ğayrı dinlerge bereler. Şu qurban etinden aş pişirip kelgen musafirlerni sıylaylar.
Qurban bayramı arfesinde
Qurban bayramı arfesinde qoqu çıqaralar. Arefe künü temizlik yapıp, yemek pişireler ve qolum-qomşuğa bereler.
Qırım tasil hadimleri birliginiñ reberi Safure Kacametova bu adetni yerine ketirip, çiberek qavurğanı aqqında Facebook-ta yazdı. «Allah epimizge tınç Qırımda eyi künler ve bayramlar yaşamağa nasip etsin», – dep tiledi Safure hanım.
Kiyevde yaşağan qırımlı Afize Memetova yarımadada bulunğan soyları içun dua etti. «Er yıl Qurban bayramı arfesinde bu yılnı nasıl etip keçirgenimni, yahşi işler yapıp oldummı? Bu yıl birinci kere bayramnı evden uzaq yerlerde qayd etecem, sabadan yaqın soylarnın elini alıp olamaycam, qabristanğa da baralmam. Bu fikirler raat qaldırmaylar, – dey Afize. – Böyle daqiqaları Allahqa şükür etmege isteysin – bizim qorantamız qavsız yaşay, bu yıl bir kimseni coymadıq. Soylar uzaqta olsalar da, Allahqa şükür – sağlar».
Qırım.Aqıqat keçirgen sorav neticelerine köre, Qırım musulmanları işğal zamanında qayd etilgen bayram, musulmanlarnı daa ziyade birleştirir,dep işanalar.
Çubarov musulmanlarnı YouTube arqalı hayırladı
Qırım musulmanları müftisi Emirali Ablayev hayırlav nutuğında yardımğa muhtac olğanlarğa bayram künleri daa çoq diqqat ayırmağa çağırdı. «Qurban bayramı devamında eski can ağırtuvlar afu etile. Bu künleri üykenlerge ürmet kösterilip, küçüklerni bahşiş ve tatlılıqlarnen quvandıralar. Yaqınlarnı hayırlağanda, öksüz balalar ve birkimsesiz qartlarnı, ağr hastalarnı unutmamalı», - dedi musulmanlar etekçisi.
Qırımğa kelmege yasaq etilgen Meclis reisi Refat Çubarov, qırımtatarlarnı YouTube arqalı hayırladı.
«Meclis ve kendi adımdan Ukraina musulmanlarnı ve bu devletnin ayırımaz parçası Qırımda yaşağan adamlarnı bu bayramnen hayırlaim. Başqa devletlerge yaşağan musulmanlarnı da bu büyük bayramnen tebrikleyim», - dedi Meclis reisi.
Servis hatası
Oops, as you can see, this is not what we wanted to show you! This URL has been sent to our support web team to look into it immediately. Our apologies.
Onı başqa yerde tapa bilecegiñizni körmek içün qıdırıñız
Bayram hayırlavını Refat Çubarov eki - qırımtatar ve ukrain tilde seslendirdi.
Bu sene «Umma» Ukraina musulmanları diniy idaresi qurban etlerini Qırım ve Donbasstan köçip kelgenlerge tarqatmağa qarar aldı. Ukraina diniy idaresiniñ reisi Said İsmagilov bunı Facebook- ta yazdı: «Devlette faaliyet etken bütün musulman cemaatçılıqlar kelip köçkenlerni desteklemek kerekler. «Qomşusı aç olğanda, toyıp aşağan aramızdan degil», - dep aytqan edi Muhammed Peyğamberimiz (s.a.s)».
Qırımda bayram künleri raatlıq olaraq ilân etilip, grajdanlıq mudafaası boyunca idmanlar keçirildi
İşğal etilgen Qırımda Qurban bayrmı munasebetinen bazar ertesi kününi raatlıq olaraq ilân ettiler.
Aynı zamanda şu künleri grajdanlıq mudafaası boyunca kütlevi idmanlar ötkerildi. Bunı Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti bildirdi.
«Oktâbr 4 künü saba saat 06.00-dan 18.00-ge qadar Rusiye Federatsiyası ükümetiniñ qararı ile Qırım Cumhuriyeti «Cenk ve fevqulade vaziyetinde grajdanlıq mudafaası tedbirleri» serlevalı bütün rusiye grajdanlıq mudafaası idmanlarında iştirak etecek», – dep aytıla bildirmede. İdmanlarda yerli icraiy organları hadimleri, federal organları vekilleri ve yerli idare organları temsilcileri iştirak ettiler.
Bayram künleri ne ve ne yerde olıp keçecek?
Oktâbr 4 künü Aqmescit civarı Ana-Yurt qasabasında 5 yıldan ziyade qurulğan yañı cami açıldı. Yerli sakinler ibadethaneni öz küçünen qurdılar, vesiqalarnı azırladılar. Bu cami 150 adamnı sığdıra bile.
Oktâbr 5 künü Saqtaki cami azbarında bayram ötkerilecek. Onı yerli «Yañı cami» cemaatçılığı, "MÜSLİM" yaşlar mecmuasınıñ desteginen azırladılar. Tamam şu künü Bağçasarayda, qırımtatarlar toplu yaşağan Han-Çayır qasabasında kütleviy tedbir teşkil etildi. Sport yarışlarınen beraber, milliy-ameliy sanat nümüneleri, milliy yemekler, kontsert taqdim etildi.
Aqmescitte ise, «Qurban küreşleri» tedbiri keçirildi. Onı «Küreş» milliy federatsiyası, milletlerara işleri ve sürgünge oğratılğan grajdanlarnıñ meseleleri boyunca komiteti azırladılar. Yarışta Avropa çempionları, Rusiye, Ukrainadan kelgen belli küreşçiler iştirak ettiler. Ğaliplerge adetince qoçqarlar ediye etildi.
Oktâbr 6 kuyun Canköy rayonı Qalay milliy mektebinde ve İslâm Terek rayonı Pervomayskoye köyünde bayram tedbirleri ötkerilecek.


text:
29-ci sentâbr: “ATO zonası içün ukrain kitap: “Ukraina kitaphanesi” leyhası”
Sentâbrniñ 29-da saat 14.00-te Ukraina neşriyatları vekilleriniñ iştiragı ile “ATO zonası içün kitap: “Ukrain kitaphanesi” leyhası” mevzusında “tögerek masa” keçirilecek. (2-ci zal).
Teşkilâtçılar: Ukrayina haber siyaseti Nazirligi; Söz serbestligi ve haber siyaseti meselelerinden Ukraina Yuqarı Şurasınıñ Komiteti.
İştirakçiler: Viktoriya Sümar - Söz serbestligi ve haber siyaseti meselelerinden Ukraina Yuqarı Şura Komitetiniñ başlığı; Yuriy Stets – Ukraina haber siyaseti Naziri; Artem Bidenko - Ukrayina haber siyaseti Nazirliginiñ devlet kâtibi; ukrain neşriyatlarınıñ vekilleri.
Muzakere içün süaller:
- Ukraina şarqında işğal etilgen territoriyalarnıñ, ATO keçirilmesi zonasınıñ problemlerine, Ukraina silâlı hızmetleri populârizatsiyasına ve ukrain qoruyıcısınıñ imidji arttırılmasına diqqat celp etüvge baqtırılğan ukrain kitaplarına destek programması.
- Ukraina şarqiy territoriyalarınıñ zemaneviy tarihını, tarafnıñ Ukrainağa munasebetini açıqlağan, ve, bundan da ğayrı, ukrain halqınıñ birligini ve bütünligini arttırğan neşriyatlarğa qol tutuv
Ukrainada ve dünyada iç bir müim vaqianı qaçırmañız! Bu künniñ tolu anonsını (044) 244-90-88 telefonı, ya da [email protected] e-mail boyunca sımarlañız.
“Ukrinform” adresi:B.Hmelnitskogo soq., 8/16 (“Teatralna” m.st)
Kontakt telefonları: (044) 279-20-60, 279-00-05
KHV qayd etilmesi [email protected] adresi boyunca.
Kiriş iş şeadetnameleri ve Milliy jurnalistler toplulığı varaqaları boyunca.
Cedvel


text:
Oblıs polïceyleri avtokölik aynasın urlawmen aynalısqan Almatı qalasınıñ turğının ustadı.
Qalalıq işki ister basqarması Äl-Farabï polïcïya bölimine jergilikti jerdiñ turğını arızdanğan. Onıñ aytwınşa, avtoturaqta turğan «Leksws» avtoköliginiñ eki jaqtawındağı aynasın... qorapşasımen birge urlap ketken. Arızdanwşı 500 000 teñge materïaldıq şığın keltirgenin aytqan. Jedel izdestirw is-şarası barısında Almatı qalasınıñ turğını ustaldı. Küdikti qazir qamawda. Atalğan jayt boyınşa QR Qılmıstıq Kodeksiniñ «Urlıq» babımen sotqa deyingi tergew amaldarı jürgizilwde. Tärtip saqşıları turğındarğa öz mülkine muqïyat bolwdı eskertedi. Kölikti aşıq qaldırmaw, aqılı avtoturaqqa qoyıp, dabıl qondırğıların ornatw, aqşa jäne bağalı zattardı qarawsız kölikke tastap ketpew sekildi saqtıq şaraların qarastırwğa keñes beredi. Eger de Siz, osı sekildi jäne özge de qılmıstıq oqïğanıñ jäbirlenwşisi nemese kwägeri bolsañız, «102» nömirine tez arada xabar beriñiz.
M.ÄSEMBEK


text:
Mayıs 3-te Bağçasaray rayonında Qırım akimiyetiniñ teşebbüsi ile keçirilgen «Hıdırlez» milliy bayramında qırımtatarlarnıñ büyük qısmı iştirak etmedi.
Aqmescit sakinleri arasında keçirilgen sorav neticeleri kösterdi ki, qırımtatarlar cumhuriyetniñ akimiyeti ile razı olmayıp, «Hıdırlezge» barmadılar.
«Qırımnıñ bu reberligi teşkil etken tedbirlerde iştirak etmek istemeyim», – dep ayttı biri.
Bundan ğayrı, Qırım.Aqiqatnıñ malümatına köre, Yalta, Sudaq, Aluşta ve Aqyar eyyetleri «Hıdırlezde» iştirak etmekten vazgeçtiler.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, bazar künü, mayıs 3-te, «Şaherezada»medeniy-eglence merkeziniñ yanında (Bağçasaray rayonı, Aqmescit – Bağçasaray yolunıñ 25-inci kilometri) Qırımnıñ Rusiye akimiyetiniñ teşebbüsi ile «Hıdırlez» qırımtatar bayramı qayd etildi.
Qırım akimiyeti bildire ki, bu sene bayram 35-40 biñ insannı topladı.
Tedbirni teşkil etmegen Qırımtatar Milliy Meclisi 5-6 biñ kişi aqqında haber ete. Temsil organı Qırımdaki «Hıdırlezge» barmamağa çağırdı.


text:
Aqmescit çempionı, ukrain sportçusı Anna Rizatdinova Koreya Kencu şeerinde keçken XVIII Bütündünya yaz Universiada-2015 yarışı neticesinde kümüş medalni qazandı.
Bu aqta Ukraina tasil ve ilim nazirligi bildire.
«2015 senesi iyül 12-de Beden terbiyesi ve sport Kiyev milliy universitetiniñ studenti Anna Rizatdinova bediiy gimnastika boyunca kümüş medalni qazandı», – denile beyanatta.
Matbuat hızmetiniñ malümatına köre, ukrain taqımı 26 medal qazandı. Ukraina 146 memleket iştirakçileri arasında 9 yerni ala.
Anna Rizatdinova evel Bakuda Avropa oyunlarında kümüşni elde etken edi.


text:
2014 senesi fevral 28-de qızım İstanbulğa ketecek edi. Men aqayımnen beraber onı Aqmescit ava limanına alıp kettik. Halqara ava yollarınıñ binası yanında maşinanı toqtattıq, birden añlaşılmağan qara bir urbada yigirmi kişi yaqınlaştı. Men bizni başqa seyyareniñ adamları qarşılay, dep şaqa ettim.
Soñra qara mikroavtobus keldi, andan Rusiye Devlet dumasınıñ eki deputatı, Tsekov ve daa bir qaç çıqtı. Tabiiy ki, bizni sarıp aldılar ve bu eyyetten uzaqlaştırdılar, bir çoq mühbir ve jurnalist bar edi.
Türk ava yollarınıñ uçağını beklegende is etken duyğularımnı ifade etmek zordır, soñra da İstanbuldan uçaqnıñ enmesi aqqında haber bekledik
Soñra biz bina tarafına kettik, lâkin qavehaneni yeşil urbada silâlı adamlar sarıp alğan edi, qızım birden telefonını alıp, foto çıqarıp başladı, lâkin avtomat ile adamlardan biri oña yaqınlaşıp, sert bir şekilde mından çekilmek kerek olğanını ayttı. Soñra biz uçaqqa qayd olmağa kettik ve uçaqnı beklemege başladıq.
Tahminen 3 saat keçti, Türkiye uçağı ava limanını belgisiz silâlı adamlar zapt ettiler dep, enmedi. Bizler ava limanında aqşamğa qadar oturdıq, çünki daa bir uçaq kelecek edi, lâkin o da enmeyip, aylanıp ketti.
Ava limanınıñ izni olmağanından sebep uçaqlar qonmay, dep ayttılar, yalıñız bir Moskva uçağı engen edi. Soñra türkler qorqıp qonmağa istemegenlerini bildirmege başladılar.
Ava limanında bir sıra silâlı adamlar bar edi, ve olar qırımlılardan degil ediler. Bazılarınıñ yanına barıp, yüz ve qollarında Qırımğa ait olmağan yanmışlıqnı kördim. Daa doğrusı, onıñ olmağanını añladım .
Aqşam beklemekte fayda olmağanını ve er şeyni telefon vastası ile ögrenmek mümkün olğanını ayttılar, biz evge qayttıq. Lâkin ava limanınıñ çıqışında avtobus durağınıñ artında patlav yüz berdi. Bu deşetli levhalarnı tasvirlemek zor. Qızım ve men bir qaç kün yuqlap olamay edik.
Mart 1-de bizge telefon etip, işğalciler ile añlaşqanını ve türkler 300 adamnı sığdıracaq uçaq yollaycaqlarını ayttılar. Bizler zapt etilgen ava limanına tekrar keldik. Aynı silâlı adamlar, bir sıra silâ, açuv ve qorqu. Türk ava yollarınıñ uçağını beklegende is etken duyğularımnı ifade etmek zordır, soñra da İstanbuldan uçaqnıñ enmesi aqqında haber bekledik.
Adiy Qırımlı
«İşğal delilleri» rubrikasında bildirilgen fikirler müelliflerniñ fikir-tüşüncelerini aydınlatıp, muarririyetniñ fikirleri ile aynı olmay bile
Körgen ve bilgen şeyleriñizni bizlernen paylaşıñız, emailge yazıñız: krym_redaktor@rferl.org


text:
Kanadanıñ eñ büyük şeeri – Torontonıñ belediyesi mayıs 18 cuma künü qırımtatar halqını Qırımdan sürgün etüv qurbanlarınıñ hatırasına ve Qırımdaki qırımtatarlar ile birdemlikte olğanına bir işaret olaraq birinci kere qırımtatar bayrağını köterecek.
Kanadadaki Ukraina elçilginde bildirgenlerine köre, merasim yerli vaqtı ile üylede (Qırımda saat 19:00-da) Toronto belediyesi yanında başlanacaq. Diplomatik muessisesiniñ malümatına köre, ondan ğayrı Kanadadaki ukrain ve qırımtatar cemaatlarınıñ iştiraki ile mitingniñ ötkerilmesi planlaştırıldı.
Ukraina elçisi Andrey Şevçenko: «Qırımtatarlar içün küreş – Ukraina içün, dünyanıñ üzerinde qurulması kerek olğan adalet içün küreştir. Kanadadaki dostlarımız bizim ile aynı duyğularnı is etkenleri içün pek hoşnutmız. Bu, qoltutuvnıñ tesirli, quvetli bir imasıdır.
Elçilikte, qırımtatar areketiniñ lideri Mustafa Cemilev ve ondan ğayrı Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz merasimniñ mahsus musafirleri olacaqlar, dep qayd ettiler.
Qırımtatar cemiyet erbapları Kanadağa, Qırımda etnik taqipler ve siyasiy repressiyalar aqqında malümatnen keldiler.
Kanadadaki Ukraina elçiliginde, planlaştırılğan merasim, Kanadada Qırımtatar halqınıñ sürgün elilüv kününi añma ananesini devam ettire, dep qayd ettiler. 2016 senesinde bu künde qırımtatar bayrağı Ontario eyaleti parlamenti binasınıñ ögünde, 2017 senesinde ise Kanadanıñ paytahtı Ottava belediyesiniñ ögünde köterilgen edi.
Mayıs 18-de Ukraina ve dünyada 1944 senesinde qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarını hatırlaylar. Bu künde qırımtatarlar ile tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etildi.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ qararına binaen, mayıs 18 künü Qırımtatar halqınıñ genotsidi qurbanlarınıñ hatıra künü dep ilân etildi.
Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda resmiy olmağan bütün matem tedbirleri yasaq etildi. Olarnı keçirmek ıntılışları sert bir şekilde toqtatılalar.


text:
Astana-Dwbaï bağıtındağı turaqtı reys aptasına tört ret - düysenbi, seysenbi, juma jäne jeksenbi künderi jaylı Airbus 320 uşağı arqılı jüzege asırıladı. Bul reys Qazaqstan astanasın Dwbaïmen baylanıstırıp qana qoymay, sonımen qatar Qostanay, Pavlodar, Öskemen aymaqtarınıñ turğındarına sayaxattawğa qolaylı jağday jasaydı. Sonımen qatar Ürimji, Ombı jäne Bişkekten uşw üşin qolaylı toğıswlar usınıladı.
«Eyr Astana» bïıl Astanadan Parïj, Sewl, Tbïlïsï qalalarına tikeley reyster aştı. Astana-Dwbaï tikeley reysi de elorda turğındarınıñ sayaxatın qolaylı etetinine senemiz», - dedi äwe kompanïyasınıñ prezïdenti Pïter Foster.
Derekközi: QazAqparat
Kommentarïï