text:
Lvov – Siyasetşınas ve islâm mütehassısı Elmira Muratova Lvov sakinlerine Qırımdaki musulmanlarnıñ bugünki yaşayışı aqqında tarif etti. Alimniñ lektsiyası İlk Lvov mediateka binasında keçirildi.
Elmira Muratova diñleyicilerniñ diqqatını musulmanlarnıñ ayatında Ukraina akimiyeti ve Rusiye akimiyeti zamanındaki farqlarına celp etti. «Birinci büyük farq şunda ki, Rusiyede küçük musulman cumhuriyetleri bar. Rusiye içün İslâm – cemaat-siyasiy ayatında müim bir faktor. Ukraina ise musulmanlarğa qulaq asmağan edi, musulmanlar da bundan şikâyet etken ediler. Rusiye Federatsiyasında ise vaziyet bam-başqa. Musulmanlar er zaman devletniñ nezareti altında bulunalar», – dep qayd etti Muratova.
Ekspertniñ aytqanına köre, Rusiyeniñ islâm ile munasebetlerniñ qıyın bir tarihı bar. Kavkaz cenklerini ya da rus çeçen zıddiyetlerini hatırlasaq olur. «Bizler terroristik aktlarnıñ aqibetleri ve tesirleri aqqında ayta bilemiz. Bunıñ episiniñ islâmfobik, kavkazfobik tarafları bar, böylece ealiniñ musulmanlarğa ve akimiyetke munasebetlerinde bunıñ izi qala», – dep qayd etti siyasetşınas.
Muratovanıñ malümatına köre, Rusiyede musulmanlarnıñ ayatı tertip etilgen. «Meselâ, imamlarnı devlet kurslarında azırlaylar. Musulmanlarnıñ ayatını tertip etken bir sıra mehanizmler bar», – dep añlattı o.
Siyasetşınasnıñ aytqanına köre, Rusiye ve Ukraina arasında diniy meselelerde esas farq qanunlardır. Rusiyede ekstremizm qanunı bar. «Bu bir sıra islâm teşkilâtlarınıñ yasağı, belli bir diniy edebiyat yasağı. Hizb ut-Tahrir kibi teşkilâtlarnıñ işi yasaq etile, em de sufi teşkilâtlar yasaq etilgen», – dep qayd etti islâm mütehassısı.
Qırımtatarlarnıñ diniy teşkilâtlarını aytsaq, Qırımda «Tavriya müftiyatı» peyda oldı, onı birden Qırım musulmanları Diniy idaresine qarşı qoydılar. «Bu teşkilât («Tavriya müftiyatı» – muarrir) akimiyetke qoltuta ve Qırım musulmanlarnı devlet ögünde temsil etmek aqqı yalıñız onıñ bar, dep bildire, çünki diger müftiyat yaramay ve Meclis ile iş tuta, em de radikal islâm birleşmelerine qoltuta», – dedi siyasetşınas.
Muratovanıñ bildirgenine köre, tarih tekrarlana ve XVIII asırnıñ soñunda olğanı kibi qırımtatarlarnıñ büyük qısmı kene de Qırımnı terk ete. Olarnıñ ekseriyeti diniy sebeplerden vatanından kete.
Qırımda yüz bergen deñişmelerden biri – islâm teşkilâtlarınıñ soñu.
«Soñki yıllar devamında er kesniñ diqqatını çekken Hizb ut-Tahrir körünmey. Bilemiz ki, olar kettiler», – dep qayd etti ekspert.
Muratovanıñ aytqanına köre, musulman meselesinen oğraşqan bir çoq ekspert dey ki, Qırımda «kavkaz stsenariyi» kerçekleştirile bile. «Çünki Kavkazda da er şey repressiyalardan başlana edi: adamlar ğayıp ola edi, tintüvler keçirile edi ve il. Onıñ içün bu mesele açıq qala», – dep qayd etti siyasetşınas.
Qırımda islâmnıñ peyda olması. Altın Ordu devri
Elmira Muratova Altın Ordu devrinde islâmnıñ yarımadada müim yer alğanını tarif etti. İslâm Solhattan, Altın Ordunıñ Qırım paytahtından – şimdiki Eski Qırımdan – tarqalmağa başlağan edi. İslâm inkişafına eki parlaq şahıs issesini qoştı: Berke han ve Özbek han.
Berke han zamanında XIII asırda yarımadada cami quruldı.
Lâkin Berke ketken soñ Qırımda bayağı vaqıt pütperest olğan hanlar üküm etti.
«Özbek han üküm etmege başlağanda Qırım bütünley islâmlaştı. Özbek han zamanında islâm Altın Ordunıñ devlet dini ola, ve Qırım halqı islâmlaştıruv esnasına qoşulmağa başlay. XIV asırdan itibaren islâm Qırımnıñ devlet dini olğan edi ve böyle de bir qaç asır devam etken edi», – dedi ekspert.
Qırım hanlığında islâm
Elmira Muratovanıñ aytqanına köre, Qırım hanlığı qırımtatarlar içün altın asır edi. Yarımada yalıñız musulman regionı degil, islâm medeniyetiniñ dünya merkezlerinden biri oldı. «Yalıñız medeniyet degil, musulman ilimi oldı. XIV asırdan itibaren Qırımda bütün dünyada musulman alimleri olaraq meşur olğan adamlar yaşadı ve icat ettiler. Onlarnen qırımtatarı Qırım tışında güzel bir karyeranı yaptı», – dedi Muratova.
1443 senesi Haci Geray Qırım hanlığını qurıp, onı Altın Ordudan mustaqil etti. Hanlıq XVIII asırğa qadar bar edi. Soñra onı Rusiye imperatorlığına qoştılar. O zaman yarımadada aman-aman bir buçuq biñ cami, tahminen 30 medrese ve yüzlernen oquv yurtı bar edi.
Muratovanıñ bildirgenine köre, Qırım hanlığında islâmnı añlamaq içün üç müim şey bar. Birinciden, islâm devlet dini edi. Ekinciden, islâm qırımtatar halqınıñ şekillendirilmesinde müim yer aldı.
Ekspert dedi ki, yunan, roma, genuez ve gotlarnıñ birleşmesi qırımtatar halqınıñ peyda olmasına sebep oldı.
Üçünciden de, onıñ aytqanına köre, islâm qırımtatarlarnıñ er künlik ayatlarını tertip etken edi.
Lâkin islâmdan ğayrı ondan evel olğan bir sıra anane ve urf-adetler bar edi. İslâm ve islâmdan evel olğan ananeler birikmesi qırımtatar halqınıñ medeniyet temelini añlata. «Olarnıñ medeniyeti diger türk, musulman halqlarınıñ medeniyetlerine oşamay. Anda küçlü islâm qısmı bar, lâkin aynı vaqıtta şahsiy, etnik çizgileri de mevcut», – dep qayd ete ekspert.
Qırım Rusiye imperatorlığınıñ terkibinde
Muratovanıñ aytqanına köre, qırımtatarlar beklemegen ve istemegen yañı devir Qırım Rusiye imperatorlığınıñ bir qısmı olğan soñ başlana. Moskva siyaseti yarımadada er şeyni bütünley deñiştirmekten ibaret degil edi. «Vazife ve statuslar deñişmedi. Er şey qırımtatarlarnıñ açuvını çıqarmamaq ve olarnıñ tarafından qarşı areketler körmemek içün yapılğan edi», – dep tüşüne siyasetşınas.
Rusiye memuriyeti musulmanlarnı akimiyet ile munasebetlerde temsil etecek mahsus Tavriya musulmarı diniy idaresini meydanğa ketirdi. Ve imperatorlıqnıñ diger regionlarına köre qırımtatarlarnıñ müftiyni saylamaq aqqı bar edi. Lâkin XIX asırnıñ ekinci yarısında olar bu aqqından marum qaldılar. «Müftiyni sadıqlıqqa köre tayin etmege başladılar. Tavriya musulmanları diniy idaresi bürokratik bir struktura edi», – dey Muratova.
Siyasetşınasnıñ qayd etkenine köre, Rusiye imperatorlığı zamınında qırımtatarlarnıñ yaşayışı aqqında farqlı malümatlar bar. Rusiye tarihı, soñra da sovet tarihına köre, Rusiye imperatorlığında qırımtatarlar yahşı yaşadı. İmperatorlıq Qırımğa medeniyet ketirdi.
Qırımtatar tarihına köre ise, qırımtatarlarnıñ zor zamanları başladı. İqtisadiyat ve din saasında qıyınlıqlar oldı, adamlar topraqsız qalğan ediler.
Elmira Muratovanıñ fikirince, Qırımnıñ Rusiye imperatorlığına qoşulmasından soñ insanlarnıñ yarımadadan icret etmesi doğru malümatnı ögrenmege yardım ete. «Qırımtatarlar basa-bas ketmege başlaylar. Ne sebepten? Demek ki, qırımtatarlar aytqan basqılar kerçekten de oldı», – dey ekspert.
Qırımda sovet devri
Elmira Muratova dey ki, sovet akimiyeti Rusiye akimiyetiniñ izlerinden ketti. Tavriya musulmanları diniy idaresiniñ faaliyetini köstergen institut quruldı. «Onıñ yalıñız adı başqa edi, asılında ise aynısını yapmaq kerek edi: içeride olğanlarnı kontrol etip, akimiyetke esabat bermeli edi», – dedi Muratova.
Akimiyet Qırımda islâm inkişafına yol berdi. Lâkin buña bir sıra problemler, şu cümleden, maddiy taraf keder etken edi. Musulmanlar ader üzre müftiyatqa para bergen ediler, tükân ve diger müessiselerniñ kârı islâm inkişafına berile edi. Sovet akimiyeti ise bu müessiselerni devletleştirdi.
Qırımtatar medeniyetiniñ inkişafında daa bir mesele çıqtı – elifbe deñiştirilmesi. Qırımtatarlar arap urufatını qullandılar, soñra onı latin urufatına deñiştirdiler, soñra da kiril urufatı keldi. «Bu adım medeniyet ve islâmğa büyük zarar ketirdi, çünki eski diniy kitaplarnı oquycaq qırımtatarlar az qalğan edi», – dedi siyasetşınas.
1920-nci seneleriniñ soñunda dinge basqı başlandı. Camilerni qapatqan ediler. «1929 senesi yüz bergen zelzele akimiyetke camilerni yoq etmege yardım etti. Yer teprenüvi camilerniñ çoqusı yerleşken Qırımnıñ yalıboyunı qaplap aldı. Zelzeleden soñ olarnıñ qullanması imkânsız oldı, akimiyet de bundan faydalandı», – dep qayd etti Muratova.
Onıñ aytqanına köre, XVIII asırnıñ soñunda yarımadada bir buçuq biñ cami bar edi, XX asırnıñ başında ise 729 qaldı. 20-nci seneleriniñ soñunda yalıñız 30 cami çalıştı, 40-ıncı seneleri ise bir danesi bile qalmadı.
Sovet akimiyetiniñ yapqanları qırımtatarlarnıñ oña olğan munasebetlerine tesir etti.
«Buña köre sizler Ekinci cian cenki ve almanlarnıñ kelmesinen bağlı Qırımnıñ yañı saifesinde qırımtatarlar is etken duyğularnı añlay bilesiñiz. Olar (almanlar – muarrir) 1941 senesi oktâbr ayında keldiler. Kelip camilerni açtılar. Birden 50 cami açıldı. Olar musulman komitetlerini qurıp başladılar», – dedi siyasetşınas.
Elmira Muratovanıñ aytqanına köre, Almaniya Türkiye cenkke qarışıp, oña yardım etecegine ümüt etken edi. Aynı bu sebepten türk halqlarğa nisbeten böyle adımlar atılğan edi.
«Men kollaboratsionizm aqqında subetleşmege istemeyim, bu mevzunı vesiqalar esasında raqamlar aqqında ayta bilgen mütehassıslar aydınlatmaq kerek. Men bir şeyni qayd etecem, 1944 senesiniñ mayıs ayında qırımtatarlarnı işğalcilernen işbirliginde qabaatlap, sürgün ettiler. Olarnıñ ayatında bu eñ facialı vaqia oldı. Sürgünlik ocalardan talebelerge diniy bilgiler yetkizüvni yoq etti. Adamlarnı er şey qarışqan yerde çıqardılar. İslâm bayağı deñiştirilgen edi ve yalıñız umumiy merasimler qaldı. Onıñ içün qırımtatarlar yarımadağa avdet olğan soñ din ilerilemesinen bağlı bir sıra problemler yaşadılar», – dep qayd etti ekspert.
Qırımda islâmnıñ ğayrıdan canlandırılması Ukraina mustaqilligi zamanında başlandı. Musulman cemiyetleri peyda oldı ve 323 cami quruldı.
Elmira Muratovanıñ «Qırımda İslâm: tarih saifeleri ve zemaneviy kerçekleri» lektsiyası «Qırımtatarlar kimlerdir?» Lvov lektsiyalarında beşinci oldı. Lektsiyalarnıñ teşkilâtçıları – «Krım SOS» cemaat teşebbüsi ve Ukrainada Avropa Şurasınıñ ofisidir.


c: text/html

text:
Rusiye Yuqarı Mahkemesi fevral 11 künü Mordoviya mekteplerinde hicab yasaqlığına şikâyetni baqacaq.
Evel region talebelerine hicab kiymek yasaqlığını Mordoviya Yuqarı mahkemesi çıqarğan edi. Bu qarar qızlardan biri teneffüs vaqtında hicabında olğan topuzlı ineni yutqanından soñ çıqarıldı. Bundan eyel hicab yasaqlığı aqqında qararnı Mordoviya ükümeti alğan edi, amma diniy cemiyet vekilleri onı qanunsız tanıp, mahkemege muracaat ettiler.
Rusiye mekteplerinde hicab ve diger diniy urbanıñ kiyilmesi nice davağa sebep oldı. Birinci olaraq bu yasaq Stavropol diyarında kirsetilgen edi. Uquq qoruyıcılar aytqanı kibi, mahkeme qararından soñ mektep memuriyetleri yavlıq kiygen qız balalarnı taqip etmege başladı.
Rusiye baş müftisi, Musulmanlarnıñ merkeziy diniy idaresini reisi Talgat Tacuddin çağına yetmegen qızlarğa baş örtmege farz olmağanını bildirdi. Rusiye müftilerniñ Şurası reisi Ravil Gaynutdin başqa fikirdedir. Onıñ aytqanı kibi, böyle yasaq qızçıqlarğa mekteplerde eksiksiz oqumağa ve yaşdaşları ile bir munasebet qurmağa imkân bermez ve sabırsızlıqnı daa da ziyade arttırır. Gaynutdin Rusiye prezidentine mektüp yolladı.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovnıñ bildirgenine köre, keçirilmesi belgilengen Bütündünya qırımtatar kongressini itibardan tüşürüv işine Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) hadimleri ve Rusiye Federatsiyasınıñ diger mahsus organları qoşuldılar.
Bunı o Facebookta yazdı.
«Belli olğan Goebbelsniñ tarzında olmaycaq laflarnı işğalcilerniñ çızmalarına oqalanğanlar seslendire...», – dep qayd etti Çubarov.
Onıñ aytqanına köre, Qırım akimiyeti kongressni toplamaq qararına açuvlana.
«Ekinci Bütündünya qırımtatar kongressininiñ künü ve yeri belgilengen soñ işğalcilerniñ ve olarnıñ semetdeşler arasındaki qoqlalarınıñ Qırımda işğalciler tarafından yapılğan ve yapılayatqan cinayetlerni gizlemek içün çoq millionlı qırımtatar diasporasını qullanmaq ümütleri bozuldı», – dep yazdı Çubarov.
İyül 31-den avgust 2-ge qadar Türkiyede Bütündünya qırımtatar kongressiniñ keçirilmesi planlaştırıla. Kongressni toplamaq qararı aprel 4-5 künleri Ankarada olıp keçken Türkiyedeki qırımtatar teşkilâtları platformasınıñ toplaşuvında qabul etildi.
Qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilev kongress delegatlarınıñ yarımadağa qaytması ile bağlı problemleri ola bilecegini tahmin ete.


text:
Kaлып:Baş bit/Tanılğan şäxes/09-25
Lu Sin (25.09.1881, Ceciañ provintiäse Şaosin şähäre, Çin imperiäse - 19.10.1936, Şanxay, Qıtay Cömhüriäte) — qıtay yazuçısı Çcou Şucen täxällüse.
Bügenge qıtay ädäbiätenä nigez saluçısı dip sanala.
Ülemennän soñ, Mao Tzıduñ anı "yaña Qıtaynıñ izgese" dip atıy, 1942 yılda qayber yazuların üz säyäsäten yaqlaw öçen qullana, tik däwamçıların ütertä, törmälärgä utırta yäki başqaça qısa.
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.


text:
«Bugün Mudaafa Nazirliginiñ temsilcilerinen işğalciler tarafından esirlikke alınğan ukrain arbiy hızmetçilerniñ taqdiri aqqında qonuştıq. Mudaafa Nazirliginde tasdıqlanılğan cedvelini taqdim etemiz», – dep aytıla beyanatta.
Al-azırda taqdirleri belli olmağan esirleriniñ sırasında Oleksandr Fillippov, Yuliy Mamçur, İgor Voronçenko, Viktor Demyanenko, Dmıtro Delâtıtskiy ve Rostıslav Lomtevniñ adları bar.
«Yevgen Pıvovarov, Anatoliy Kalyan ve Vladislav Neçiporenko yaqında azat olundı ve tapıldılar», – qayd eteler aktivistler.
.
«Biznen samimiy tarzda qonuşqan Mudaafa Nazirliginiñ temsilcisine baqqanda, Devlet sıñır hızmetinde bir de bir malümat bermege aşıqmadılar. Bundan evel esirge alınğan İvan Nikolüsâ aqqında olğan malümatnı ne tasdıqladı, ne red ettiler. Şunıñ içün şimdi onı coyulğanlarnıñ cedvelinden çıqarmacaqmız», – qayd eteler gruppanıñ iştirakçileri.


text:
Harkov halqara ava limanında «Boeing-777» felâketinde elâk olğanlar ile resmiy vedalaşuv tedbiri keçirile, soñra cesetlerni Felemenkke yollaycaqlar, dep haber ete Azatlaıq Radiosı.
«Tebdirni saat 11:00 başlamaq niyetindemiz. Tedbirde dünyanıñ çeşit memleket diplomatlarınıñ iştiragi beklenile», – dedi akimiyet komissiya reisi, Ukraina birinci baş nazir muavini Volodımır Groysman.
«Yollanılğan cesetlerniñ sayısı ekspertlerniñ tarafından belgilenecek», – qayd etti Groysman.
Felemenkte MH17 sefer uçağınıñ felâketi qurbanlarınıñ hatırasına matem künü ilân etildi. Bunı Felemenkniñ baş naziri Mark Rutte bildirdi.
Malaysia Airlines uçağında elâk olğan 298 insandan 193 felemenkli edi.
Azatlıq Radiosı canlı yayın alıp bara.


text:
Kremlge boysunğan işğal etilgen Qırım ükümeti yarımada sakinlerini endiden başlap, büyük istek olacağını beklemeyip, qızdıruv içün odun azırlap qoymağa çağıra. Bu aqta Moskva tarafından tayinlengen yarımada yolbaşçısınıñ muavini Nikolay Yanaki ilân etti.
«Cumhuriyet ükümeti Qırım sakinlerini eñ yaqın vaqıtta qızdırma içün odun satın almağa ve büyük istek olacağını beklememege çağırdı», – dep qayd etti Yanaki «Krımskaya pravda» gazetasına bergen intervyusında.
Nikolay Yanakiniñ aytqan sözlerine binaen, bu sene yerli akimiyetlerge odunnı ertece satın almağa avale etildi.
«Belediyelerge iyül 1-ge qadar odunnen qızdırılğan mektepler, bala bağçaları, hastahaneler aqqında malümat bermekni avale ettim, olar şimdiden odun satın almağa başlasın dep», – dedi Nikolay Yanaki.
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda 2015 senesi qışta odun az tapılğan mal kategoriyasına keçti, onıñ satın alınmasına nevbet 2017 senesine qadar yazılğan. Yarımadanıñ Rusiye ükümeti yerli sakinlerni odun satın almaqnı sıñırlamağa ya da kömür qullanmağa çağırğan.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Rusiye Cemaat nezaret komissiyasınıñ (CNK) uquq qorçalayıcıları mahküm etilgen faal İldar Dadinni Altay ülkesiniñ beşinci apishanesinde yanvar 6-da tapmadı. Bunı Dadinniñ ömür arqadaşı Anastasiya Zotova Facebook saifesinde yazdı.
Rusiye uquq qorçalayıcısı Lübov Volkova Rusiye mustaqil közeticileri birligine faal Altay ülkesiniñ apishanesinde bulunğanına dair tasdıqlanmağan bir malümat kelgenini bildirgen edi.
Cumaaqşamı künü, yanvar 5-de, Rusiyede insan aqlarından vekâletlisi Tatyana Moskalkova Dadin yanvar 9-10 künleri yañı apis yerine avuştırılacaq ve bundan soñ tuvğanlarından biri ile telefonda laf etmege imkânı olacaq, dep haber etti.
Dekabr 5-de belli oldı ki, İldar Dadin azap çekkenini bildirgen Segeja apishanesinden çıqarıldı. O künden berli onıñ bulunğan yeri belli degil. Rusiye cemaat faalleri, jurnalist, yazıcı ve vatandaş faalleri akimiyetten faalniñ bulunğan yerini aydınlatmağa talap eteler.
İldar Dadin – Rusiyede «cemaat tedbirlerini keçirüv qaideleriniñ bir qaç kere bozulması» maddesine köre mahküm etilgen yekâne faaldir. Onı eki buçuq yılğa qadar apiske alğanlar.


text:
Keşe, 16 qırküyekte qwqıq qorğauşı Älima Äbdirova Aqtöbe oblısı äkimdigi aldında jalğız adamdıq piket ötkizip, Euroodaqtan Qazaqstannıñ eks-prezidenti Nwrswltan Nazarbaevqa sankciya saluın swradı. Bwl jaylı Azattıq radiosı jazdı.
Basılım aqparatına qarağanda, Äbdirova "Qazaqstandı otız jılğa juıq basqarğan Nwrswltan Nazarbaev pen ol tağayındağan sottar adam qwqığın jüyeli türde bwzıp otır" dep sanaydı.
"Osı piketti ötkizu üşin qala äkimdigine birneşe ret arızdandım. Basında äkimdik jalğız adamdıq, beybit akciyanı ötkizuge tıyım saldı. Olar "Elbası turalı" zañğa süyenip, elbasınıñ qolswğılmauşılığın alğa tarttı. Biraq äñgime sırtqı sayasat turalı. Eurodaqtıñ "Elbası turalı" zañğa qatısı joq. YAğni, Nazarbaevqa sankciyanı Euroodaq sala aladı. Men sonı swrap şığıp twrmın" dedi Älima Äbdirova.
Äbdirovanıñ Azattıqqa aytuına qarağanda, piket ötkizuge qala äkimdigi rwqsat bergenin. Mwna qala äkimdigi de rastağan. Pikettiñ birinşi küni özderin "äkimdiktenbiz" dep tanıstırğan birneşe adam Äbdirovanı sırttay baqılap, videoğa tüsirdi.
Azattıqtıñ jazuınşa, aqtöbelik qwqıq qorğauşılar Älima Äbdirova men Ol'ga Klimonova mwnday narazılıq şaraların köpten beri ötkizip keledi. Bıltır qırküyekte olar Aqtöbedegi qala äkimdigine barıp, "qwqıq qorğauşılar men olardıñ otbası müşelerine jüyeli türde qısım jasaytın" bilikke narazılıq bildirgen.


text:
Qırım «parlamentiniñ» matbuat hızmeti aytqanı kibi, Qırım «parlamentiniñ» halqara munasebet ve sürgün etilgen vatandaşlarnıñ meseleleri boyunca daimiy komissiya reisi Edip Gafarovnıñ bergen malümatına köre, cuma künü mayıs 16-da Aqmescitte adet üzre vokzal yanındaki soqağında (Lenin bulvarndaı) yerleşken taşqa, Vernadskiy adına Tavriya milliy universitetiniñ nebatat bağçası sıñırında olğan hatıra abidesine, Qırım müendis-pedagogik universitetiniñ «Vozrojdeniye» abidesine gülçemberler qoyulacaq.
Aynı şu künü Qırım ukrain akademik muzıkalı teatrinde Sürgünlik qurbanlarınıñ hatıra kününe bağışlanğan rekviyem olacaq.
Matbuat hızmetiniñ bergen malümatına köre, işbu tedbirlerde Qırım parlamentiniñ «spikeri» Vladimir Konstantinov da iştirak etecektir.
«Mayıs 17-de Lenin meydanında gençler «Yüregiñde ateşni yaq» adlı numayışnı keçirecekler.
Mayıs 18 künü Aqmescit merkeziy meydanında Sürgünlik qurbanlarınıñ hatıra kününe miting olıp keçecek», – denile beyanatta.
Qırımtatarlarnıñ yetekçisi Mustafa Cemilev «Eho Moskvı» radiosına bergen intervyüsinde Qırım «akimiyeti» sürgünlikniñ 70 yıllığına Aqmescit merkeziy meydanında mitingni keçirmek içün alâ daa resmiy izinni bermegenini aytıp keçti.


text:
Kremlniñ kontroli altında olğan Aqyarnıñ Lenin rayonı mahkemesi Rusiyeniñ territoriyasında yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninden şübheli tanılğan Balıqlava rayonınıñ sakini Enver Seytosmanovnıñ tevqif müddetini uzattı.
Advokat Sergey Legostov Qırım.Aqiqat muhbirine, Seytosmanovnıñ tahqiqat izolâtorında sentâbr 7-ge qadar qalacağını bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, oturışuv qapalı rejimde keçti. İmaye mahkeme qararına qarşı şikâyetni daa yuqarı maqamğa bermek niyetinde.
Advokat, tahqiqat izolâtorında bulunğan vaqıtta Seytosmanovda sağlığı ile problemalar peyda olğanını iddia ete. Advokat onı yaqın vaqıtta ziyaret etmekni ve oña tibbiy yardımnıñ kösterilmesini talap etmekni planlaştıra.
Enver Seytosmanovnı Rusiye Cinayet kodeksiniñ 205.5 maddesiniñ 2-nci qısmı – «terroristik teşkilâtnıñ faaliyetinde iştirak etüv» boyunca qabaatlaylar. Rusiye telükesizlik hadimleri ağa-qardaş Ernes ve Enver Seytosmanovlarnı mayıs 10-da Aqyarnıñ Balıqlava rayonındaki Haytoda (Tılovoye köyünde) yapılğan tintüvden soñ yaqaladılar.
Daa soñra Ernesni yiberdiler. Enverge cinaiy işniñ başlatılması boyunca qararnı taqdim ettiler. Ertesi künü Rusiyeniñ kontroli altında olğan Aqyarnıñ Lenin rayonı mahkemesi Enver Seytosmanovnı tevqif etti.
Mevzuğa dair: Terrorizm şübhesi ile parmaqlıq artına: nevbetteki qırımlı «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif etildi
«Hizb ut-Tahrir» halqara siyasiy İslâm teşkilâtınıñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletleriniñ bir İslam hilâfeti içinde birleştirilmesinde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarınıñ qullanılmasını red ete ve Rusiyede aqsız olaraq taqip etilgenlerini aytalar. Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2003 senesinde «Hizb ut-Tahrir»ni yasaq etip, «terroristik» tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ qorçalayıcıları, olar diniy alâmetke köre taqip etile, dep sayalar. Advokatlar, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenlerniñ çoqusı qırımtatar olğanını ve olarnen beraber İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleriniñ taqip etilgenini qayd eteler. Halqara uquq, işğal etilgen territoriyada işğal etken devletniñ qanunlarını tatbiq etmekni yasaq ete.


text:
«Qırım uquq qorucı gruppası», Qırım yarımadasında eñ azından 27 ukrain saytınıñ blok etilmesi aqqında bildirdi. Olarnıñ çoqusı onlayn haber vastaları, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Tedqıq neticelerine köre, Qırımnıñ 12 mesken yerinden eñ azından 12 provayder tolusınn 22 ukrain haber vastasını blok ete. Olarnıñ arasında: Ukrinform, Tsenzor.net, QHA, Sled.net, İnformatsiyne öpir, UAinfo, Blackseanews, 112 telekanal, Apostrof, Glavkom, Golovne, Gromadske radio, Jurnalist teqiqatlarnıñ merkezi, Podrobitsi, striçka, tone, TSN, Depo, Ukraina aqıqatı, RBK-Ukraina, Afta közgüsi , Herson Daily», – dep yazıla bildirmede.
Olardan ğayrı Linkedin, Qırımtatar Milliy Meclisi, «İyegovı Şaatları», Reintegratsiya nazirligi, «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ saytları da blok etile.
«Saytlarnıñ çalışması 2021 senesi fevral-mart aylarında 12 türlü provayder yardımı ile Qırımnıñ 12 mesken yerinde teşkerildi», – dep qayd ettiler Qırım uquq qorucı gruppasında
Aq-uquq qorucılarnıñ malümatına köre, ukrain onlayn haber vastalarnıñ blok etilüvı işğal etilgen Qırım sakinleriniñ malümat aqqını boza.
Keçken sene Rusiye işğal etken Qırımda 9 mesken yerde 10 provayder tam şekilde 20 ukrain malümat saytını, eki içtimaiy ağnı, Meclis, «Hizb ut-Tahrir» ve «İyegovı Şaatları» saytlarını blok etken edi.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Fevral 26, bazar künü Parijde Eyfel qullesi yanında «Qırım – Ukrainadır» aktsiyası keçti.
Ukraina Haber siyaseti naziriniñ birinci müavini Emine Ceppar Facebook saifesinde haber etkeni kibi, tedbir «Global Ukraine halqlar diplamatiya ağı» cemaat teşkilâtı tarafından teşkil etildi.
«Fevral 26 – Qırımnıñ Rus işğaline qarşı küreş Künü. Ukraina Haber siyaseti nazirliginiñ destekçileri – Global Ukraine halqlar diplamatiya ağı – Parijde Eyfel qullesi tübünde toplaşıp «Qırım – Ukrainadır» aktsiyasını keçirdiler», – qayd etti o.
Fevral 26 künü Ukrainada «Qırımnıñ Rus işğaline qarşı küreş Künü» qayd etile, bütün Ukrainada Qırımğa destek bildirmek içün aktsiyalar keçirilecek. Bu künü Qırım Yuqarı Şurası binası qarşısında Ukrainanıñ topraq bütünligine destek olaraq miting keçirilgen edi. O vaqıt mitin iştirakçilerine qarşı Rusiye tarafdarları, şu cümleden «Russkoye yedinstvo» virqasınıñ vekilleri çıqqan edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Mektepten soñ, men mingen qırmızı merdivenni pek yahşı hatırlayım. «Def oluñ, damnıñ üstünden!» kibi adaletli laflar da aqlımda qaldı. Ayaqmaşinanen aşağa eñgen basamaqlarnı da hatırlayım. Birinci mektep azbarı aqlımda qaldı. Çeçek çerepler de bar edi. Olar, oyunımız içün kerekli olğan sıñırlarnı belgiley ediler.
Oynap qaldıq. Endi ise, bu «sıñırlar» daa da keñiş. Sen qurğan sıñırlar degil. Oyun degil, aqiqiy sıñırlar. Qomşu devletnen. İstilâcınen.
Bazı dostlarım Qırımnı terk etip başladılar. Başqaları ana-babasına uyıp susıp oturalar. Üçüncileri, alışalar. Soñkilerniñ sayısı daa çoq.
Maydan lâyıq olğanlarnı teşviq etti. Qırımğa uyanacaq adam yoqmı? Ayaqqa turğan Ukrainağa yuquğa dalğan Cenüp, şimdi ise, memleketniñ Şarqısı kerekmi? İqtisadiy cietinden Qırım ve Donbass daima qoşma yatırımğa muhtac edi. Amma, ileride muvafaqiyetli olması mümkün ediler.
Qırım yuquğa daldı aytqanda, şaqa etmeyim. 2014 senesi fevral ayında, biñlerce qırımtatarlar ukrainliler ve ruslarnen birlikte Qırım Yuqarı şurası yanında toplaştılar, olar separatistlerni yeñdiler. Yeñip oldılar. Ekinci künü binağa silâlanğan adamlar kirdi. Silânen! Arbiyler işni devam etmek kerek ediler, emir kelmedi.
Silâlı adamlar Qırım yollarında tura ediler, olarnı iç bir kimse cezalamaycağını duya ediler. Ukraina şarqında daa beter oldı. Donbassta bu avtomatlar ateş açtılar. Oyun degil. Kimniñdir qırmızı merdivenine mindiler. «Def olıñ, damımdan», kibi adaletli sözler yañğırap başladı.
Qırımnı berdik, Donbassnı teslim ettik…. Daa bir şey kerekmi? Belki paytahtnı da istersiñiz?
Kendi noqtai nazarını isbatlamaq küç, öz devleti içün küreşmek daa da küç. Silâlanğan adam, qollarıñ baylı olğan vaziyette emir bergende daa da qıyın. Qırımsız, Donbasssız, Ukrainasız qalacaqmızmı?
Taisiya Kutuzova, qırımlı mühbir, bloger
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
Ağlarda «Qırımtatar kolhozı aqqında kino-oçerk» serlevalı cenkten evelki Qırımda qırımtatarlarnıñ ayatı aqqında arhiv videosı peyda oldı.
Sessiz film, Şarqiy Qırım dağları arasındaki «Güller vadiysinde» yerleşken Molotov adına qırımtatar kolhozındaki evlerni kösterip, qırımtatarlarnıñ ömür tarzı aqqında añlata.
Videoda qırımtatarlarnıñ ananeviy faaliyet çeşitleri kösterile: bağçacılıq, qoy asravcılığı, yüzümcilik, tütüncilik.
Kolhozda «agronom ilmi» ögrenilgen şahsiy ameliyathane bile bar edi.
180 gektar bağça ve bağ, 25 gektar tütün tarlaları, tahminen 4 biñ ayvan — Molotov adına kolhoz böyle baylıqlarnıñ saibi edi.
Sessiz film qırımtatarlarnıñ işten boş vaqtını da, olarnıñ yırlağan, oynağan ve muzıka aletlerini çalğanlarını köstere.


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov, ukrain deputatı Nadejda Savçenkonıñ, Donbassnı barışıqlı usullarnen qaytarmaq içün işğal etilgen Qırımnıñ meselesi vaqıtınca keçiktirilmek kerek olğanı aqqında beyanatını, ukrain halqınıñ menfaatlarına hainlik olaraq tanıy. Bunı o yanvar 18 künü Ukraina Yuqarı Rada toplaşuvında beyan etti.
Çubarov dedi ki, o Savçenko ile qonuşıp, onı bu meselede öz noqta-i nazarını daa doğru açıqlamağa çağırdı.
Bundan da ğayrı Refat Çubarov, parlament meclisinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenkoğa muracaat etip, Qırımnıñ statusını muzakere etmek içün eñ yaqın zamanda Konstitutsion Komissiyanıñ toplaşuvını ötkermege çağırdı.
«Ukraina prezidentini, eñ yaqın zamanda Konstitutsion Komissiyanı toplap, Qırımnıñ statusınen, yarımadamıznıñ keleciginen oğraşmağa çağırmağa ister edim», – dedi o.
Bundan evel Yuqarı Rada deputatı Nadejda Savçenko, Ukraina, Qırım meselesi vaqıtınca keçiktirilmese, Donbassnı barışıq ile qaytarıp olamaycağı aqqında beyan etti.
Savçenkonıñ sözlerine köre, «Donbassnı daa bir Pridnestrovyege çevirmemek içün» böyle yapılmaq kerek. Barışıqlı usullarnen vaziyetni çezmek içün bundan ğayrı başqa yol o körmey.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ Meclis ve Türkiyeniñ Qırımnı işğalden qurtaruv platformasında iştirak etüv ğayesine qol tuttı.
«Maqsadımız – Qırım üzerinde devlet suverenitetini tez vaqıtta ğayrıdan tiklemektir. Toplaşıp öz toprağımızda yaşamamız içün yekâne şarttır. Ebet, Ukraina bizim devletimiz olğanını er vaqıt aytamız, amma millet olaraq qaytmaq istegen tuvğan toprağımız Qırım, Ukraina devletiniñ ayırılmaz parçasıdır», – dedi Refat Çubarov Qırım.Aqiqatqa.
Çubarov, devlet akimiyetiniñ organları, hususan prezident, Qırım meselelerinde Meclisnen işbirligi yapmasa – «bu bizni tek zayıflatacaq», dep qoştı.
Qırımnı işğalden qurtaruv halqara meydançığı – Ukraina akimiyetiniñ qırımlılarnıñ aqlarını qorçalamaq ve işğal altındaki yarımadanı azat etmek içün Ukraina ve halqara ortaqlarınıñ areketlerini koordinatsiya etmek içün muzakere platformasınen bağlı teşebbüsidir.
2020 senesi sentâbr ayında Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-nci sessiyasında iştirakçi memleketlerni bu platforma qurulmasına qoşulmağa çağırdı.
Daa evel böyle planlarını Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi ve Ukraina Tış işler nazirligi aydınlatqanlar. Ukraina Tış işler nazirligi, Donbastaki zıddiyetni çezüv ve Qırımnı işğalden qurtaruv muzakere meydançıqları bir-birinden ayrı olmalı, dep tüşüne.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar bildirgenine köre, Rusiyeni Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasında iştirak etmege davet etecekler, amma iştirak etecegine inanmaylar. Bundan evel Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, Rusiyeni bu meydançıqta körmey, dep ayttı.
2020 senesi oktâbr ayında Poloniya Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platforması çerçivesinde çalışmağa meraqlı, dep bildirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy bildirgenine köre, Avropa Birliginiñ liderleri Avropa Birliginiñ Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına qoşulmağa azır olğanını ayttı. Resmiy Kyiv Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına Türkiye, Malayziya, Slovakiya, Büyük Britaniya ve diger memleketler qoşulır, dep bekley.
Kreml, Qırım meselesi qapatıldı ve Rusiyeniñ onı halqara muzakerelerde kötermege niyeti yoq, dep qayd etken edi.


text:
Aqmescit – Qırımtatar halqınıñ al-vaziyeti şimdiki vaqıtta çoq eyi degil. Milliy matbuat ta qıyınlıqlarnen qarşılaştı. Uzun zaman devamında çalışıp kelgen gazetalarından biri – «Avdet»niñ faaliyeti aqqında Qırım.Aqiqatqa neşirniñ baş muarriri Şevket Kaybullayev ikâye etti.
– «Avdet» gazetası 20 yıldan ziyade neşir etile. Bu yıllar içinde neler deñişti?
–1990-ncı seneleri gazeta esasen haberlerni yetkizmek içün çalıştı, bugünki künde daa çoq analitikanen oğraşamız. Bizim vazifemiz oquyıcılarnı tüşünmege teşviq etmektir.
Büyük bir deñişmeler olmasa da, amma qayd etilecek şeyler bar. Gazetanıñ öz şiarı peyda oldı: «Dört bizni qurtaracaq», er qırımtatar qorantsında eñ azı dört bala olmalı, dep belleymiz.
Esas auditoriya - qırımtatarlar olsa da, soñki vaqıtları muarririyetke rus sakinler de keleler, telefon eteler, olar maqaleler içün teşekkurler bildireler ve atta öz materiallarnı ketireler.
Daa bir yöñelişimiz şiiriyetnen bağlı. Pek meraqlı bir saa, onıñ vastasınen öz qasevet ve duyğularnı bildirmek mümkün.
– Keçenlerde gazeta Qırım prokuraturasından «ekstremistik faaliyetnen» bağlı tenbiyelev aldı, siz ise, iformatsion siyasetni deñiştirmeyceksiz, dep ayttıñız. Şimdi nasıl çalışasıñız?
– Biz evelden belgilengen kibi çalışamız. Muarririyetniñ siyaseti deñişmey qaldı. Soñki nusha ve içindeki malümatlar bunı isbatlay. Vaqialarnı kendi noqtai nazarımızdan aydınlatamız. Biz deñişmedik. Belki de müim olmağan şeylerge azca diqqat ayırıp başladıq.
– Gazeta saifelerinde angi mevzularğa daa çoq diqqat ayırasıñız?
– İnsan ve akimiyet arasındaki munasebetlerni aydınlatamız. Akimiyet özüni nasıl alıp bara, cemiyet onı nasıl qabul ete. Hususan qırımtatar oquyfıclarımızğa ait mevzular.
– Gazetañıznı oquğanlar arasında kimler daa çoq: yaşlar ya da üyken nesil vekilleri?
– Biz gazetamıznı er angi yaşta olğanlar içün meraqlı yapmağa tırışamız, ilk evelâ yaşlar içün. Biz bunı bir qaç yolnen areket etemiz. Birinciden, muarririyetimizde esasen yaşlar çalışa. Men yaş hadimlerniñ fikirlerini deñiştirmemege çalışam, amma çoqusı allarda olarnen razı degilim. Olarnıñ maqalelerini yaşlar meraqnen oquylar. Ekinciden, bütün malümatlarnı saytımızda yerleştiremiz, qırımtatar tilinde latin urufatında derc etemiz. Bundan da gayrı, içtimaiy ağlarda, hususan, Facebook-ta faal çalışamız.
– İleride nasıl planlarıñız bar?
– Şimdi planlar aqqında aytmaq küç. Bizim alımız çoq eyi degil, onıñ içün yarın ne olacağını tahmin etmek imkânsız. Yarın kelmey bile. Biz çalışqan kibi çalışmağa devam etmege planlaştıramız. Amma, menimce, kün-künden bunı yapmağa daa ağır olacaq.


text:
Rusiye Federatsiyasınıñ energetika nazirligi Ukraina tarafı ile muzakereler keçirdi, bunıñ neticesinde Qırımda elektrik temini yañıdan tiklenildi, dep bildirdi Qırım yaqarlıq ve energetika «naziri» Sergey Yegorov jurnalistlerge.
Bunı Qırım «ükümetiniñ» matbuat hızmeti bildire.
Onıñ aytqanına köre, Ukraina Qırımnı apansızdan elektrik energiyasız qaldırğan soñ yarımadada mobil gazoturbin elektrik stantsiyaları acele sürette işke başladı.
«Muzakerelerden soñ Ukrainadan Qırımğa elektrik berilmesi yañıdan tiklenildi. Şimdi Ukrainadan berilgen elektrik energiyası tahminen 500 Mvtnı teşkil ete», – dep ayttı Yegorov.
Çarşenbe künü saba Qırım bütünley ışıqsız qaldı. Yolda çalışmağan ışıqlardan sebep uzun tıqanıqlıqlar peyda oldı, qazalar yüz berdi. Telefon bağı da üzüldi.
Qırım yaqarlıq ve energetika «nazirligi» Ukraina yarımadanı ışıqsız qaldırdı, dep bildirdiler.
Ukraina energetika ve kömür sanayı naziri Vladimir Demçişin bildirdi ki, Qırım yarımadası litimlerni bozğan soñ elektriksiz qaldı.
Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov dekabr 23-te matbuat konferentsiyasında çıqışta bulunıp, Rusiye ve Ukraina arasında tizilgen añlaşmalarğa köre yarımada elektriksiz qalmaycaq, dedi.


text:
Qurman rayonınıñ Büyük Onlar (Oktâbrskoye) qasabasında qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüvler keçirile. Bu aqta fevralniñ 14-nde «Qırım birdemligi» faalleri haber ete.
«Emirüseinov Reşat ve oğlu Rustemniñ evinde – Raboçaya soq., 125. Arsen Abhairovnıñ evinde – Abdennanova soq., 15. Abdulganiyev İzzet ve oğlu Eskenderniñ evinde – Zavodskaya soq., 16», – dep aytıla haberde.
Arsen Abhairovnıñ anası yaramadı. Oña «acele tibbiy yardım» çağırıldı.
Eskender Abdulganiyev ve Arsen Abhairov Aqmescitteki Rusiye FSBsi idaresine alıp ketirildi, dep bildire faaller.
«Qırım birdemliginiñ» bildirgenine köre, Reşat Emirüseinov – qırımtatar milliy areketiniñ iştirakçisi. 2017 senesi avgust ayında o, Server Karametovğa qoltutuv piketine çıqqan edi. Yazuvlı şiarında «Putin, balalarımız terrorist ve ekstremist degil» dep yazılğan edi. Daa soñra «Qırım birdemliginiñ» körüşüvlerine kelip, «Qırımda qırımtatarlarğa yapılğan basqığa qarşı çıqqanını açıq-açıq ayta edi».
Rusiye uquq qoruyıcılarınıñ saytlarında olıp keçkenler aqqında resmiy bir malümat yoq.
İşğalden soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, vatandaş faalleri, Qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkerilip başladı.


text:
Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) Azatlıq Radiosınıñ mühbiri Mıkola Semenanıñ apayı ve oğullarınıñ birini sorğuğa çeke. Rusiyege boysunğan yarımada ükümeti Mıkola Semenanı separatizmde qabaatladı. Sorğular mayıs 25 ve 26 künleri keçirilecek. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa mühbirniñ adliyecisi Emil Kurbedinov bildirdi.
Onıñ qayd etkenine köre, mayıs 24-te, salı künü Mıkola Semenanıñ maqalesi boyunca lingvistik ekspertizanıñ neticeleri peyda oldı. Ekspertiza Qırımda rusiyeli FSB tarafından keçirildi. Taqiqat işleri devamında adliyeci ve mühbir onıñ neticelerinen tanış oldı, amma FSB vesiqa nushasını bermege red etti.
«Ameldeki qanunlarnı bozıp, bizge bu ekspertizanıñ nushasını bermediler. Mıkolağa bu ekspertizadan malümat yazıp almağa da yasaq ettiler, amma onıñ buna aqqı bar. Bunıñ içün şimdi, meselâ, nasıldır qoşma ekspertizanıñ keçirilmesini sımarlamağa ya da nasıldır ekspertnen aqıl tanışmağa imkânımız yoq», – dep qayd etti Kurbedinov.
Bundan evel Mıkola Semena sorğuğa çekilgen soñ qabaatlı statusına keçirilgeni aqqında bildirile edi.
Aprel 19-da, salı künü Rusiyege boysunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya Qırım jurnalistine qarşı Rusiye qanunlarınıñ Kütleviy haber vastalarında bastırğan maqaleleri içün «separatizm» aqqında maddesi boyunca cinaiy iş açılğanını bildirdi. O, jurnalistniñ adı ve soyadını aytmadı. Bundan soñ jurnalistnıñ adı Nikolay Semena olğanı belli oldı. Onıñ oğlu Dmitriyniñ bildirgenine köre, uquq qoruyıcılar tintüv keçirgende jurnalistnıñ Radio Svobodanıñ Qırım.Aqiqat leyhası ile alâqalarını qıdırğanlar. Uquq qoruyıcılar eki bilgisayar, malümat taşıyıcılarını alıp, jurnalistni sorğuğa alıp ketkenler.
Mıkola Semena Qırımdan çıqmamaq şartınen azat etildi. O, «Rusiyeniñ topraq bütünligini bozmaq çağıruvı» boyunca qabaatta özüni qabaatlı olğanını red ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman
Rosario + Vampire – Tılsımlı Kolye ve Vampir Cilt: 9 Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman
Rosario + Vampire – Tılsımlı Kolye ve Vampir Cilt: 8 Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman
Rosario + Vampire – Tılsımlı Kolye ve Vampir Cilt: 7 Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman
Rosario + Vampire – Tılsımlı Kolye ve Vampir Cilt: 1 Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman
Türkçe Çizgi Roman


text:
Kreml kontrol etken Aqmescitniñ Jeleznodorojnıy rayon mahkemesi «Qırım diversantları davasınıñ» mabüsi Redvan Suleymanovnıñ oturışını çarşenbe künü, aprel 12-ne, avuştırdı. Qırım.Aqiqat mühbiriniñ malümatına köre, mahkemeci oturışnı keçirmedi, çünki maznun belli olmağan sebeplerden mahkemege ketirilmedi.
Bu sebepten em imaye, em de qabaat esnasnı devam etmek imkânsız olğanını tüşündiler.
Haber etilgeni kibi, «Qırım diversantları davasınıñ» mabüsi Redvan Suleymanov mahkemede qabaatını tanıdı, amma büyük zarar ketirgeninen bağlı qabaatına razı olmadı.
Kreml kontrol etken Kiyev rayon mahkemesinde «Qırım diversantları davasınıñ» mabüsi Redvan Suleymanovnıñ apis müddeti 2017 senesi mart 20-ne qadar uzatıldı.
«Ukrain diversion gruppasında» iştirak etmesi ile qabaatlanğan Redvan Suleymanov Aqmescitteki Taqiqat izolâtorında yata, onıñ davasında taqiqat devam etmekte.
Rusiye kütleviy haber vastaları FSB malümatına esaslanıp, Redvan Suleymanov iyül 30-da Aqmescit ava limanında yaqalanğanını bildirgen edi. Avgust 12-de Federal havfsızlıq hızmeti Suleymanov sorğuğa çekilgen videonı Rusiye matbuat vastalarına yolladı. Yaqalanğan dey ki, 2015 senesi oktâbr ayında Zaporojye şeerinde ukrain istihbaratı oña iş teklif etti. Suleymanovnıñ aytqanına köre, oña arbiy tehnikasınıñ areketleri aqqında malümat toplamağa emir etildi, soñra ise patlav maddeleri qoyulacaq yerlerni Aqmescit vokzalında ve ava limanında tapmağa avale etildi.
Avgust 10-da FSB bildirdi ki, avgust 7-ne keçer gecesi Qırımda yarımadada teraktlarnı azırlağan «ukrain diversantları» yaqalandı. Bundan evel Rusiye sıñırcıları üç kün devamında yarımada ile memuriy sıñırdaki kiriş ve çıqış noqtalarını blok etken edi.
Ukraina akimiyeti Moskva bergen malümatını inkâr etip, Rusiye mahsus hızmetleri «provokatsiya» yapa, dep bildire.


text:
Türkiyege turlarnıñ satılması ve çarter ava seferlerine sıñırlanmanıñ lâğu etilmesi işğal etilgen Qırımğa turistik aqınına pek tesir etmez. Böyle fikirni Rusiyege boysunğan yarımada parlamentiniñ komiteti reisi Aleksey Çernâk bildirdi.
«Eñ evelâ, Qırım kurortları, turistlerniñ havfsızlığını kimse kefil etmegen Türkiye, Mısır ya da avropalı memleketlerge baqqanda, raatlıq içün daa havfsızdır. O yerde yüz bergen teraktlar bunı tasdıqlay. Kimseniñ, ömür telükesi bar olğan şübeli raatlıq içün, Qırımğa alğan putövkadan vazgeçeceginden şübelenem», – ayttı Çernâk, dep bildire müessiseniñ matbuat hızmeti.
Rusiye ve Türkiye prezidentleri Vladimir Putin ve Recep Tayip Erdoğan iyün 29-da telefon lafı çerçivesinde turizm saasında işbirlik yañıdan tiklemesi ve ticariy-iqtisadiy munasebetlerniñ eyileştirilmesi başlaması aqqında añlaştılar.
Kremlniñ qayd etkenine köre, bu, Erdoğan 2015 senesi noyabr ayında elâk olğan uçucınıñ qorantasından afu sorağanı ve taziye bildirgeninden soñ mümkün oldı. O vaqıt Türkiye arbiy ava quvetleri Türkiye ve Süriye arasındaki sıñır yanında rusiyeli Su-24 cenk uçağını urdı. Bundan soñ Moskva Ankarağa qarşı sanktsiyalar kirsetti.
Turistik yollamalar yañıdan satılıp başlağan soñ üç kün devamında Türkiye rusiyeliler arasında eñ populâr yöneliş oldı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Rusiyeli Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya vazifeden boşatılma aqqında ariza yazdı. Bu aqta o, RİA Novosti agentligine bildirdi.
«Bugün, vaqtınca ve Devlet Dumasına saylanılğanım sebebinden, meni Qırım cumhuriyeti prokurorı vazifesinden boşatsınlar dep, ariza yazdım», – dep ayttı Poklonskaya agentlikke.
Onıñ sözlerine binaen, ariza endi Rusiye Baş prokuraturasına yollanıldı.
«Devlet Duması deputatı olaraq saylanılğanım sebebinden, vekâletim toqtatıla, ve men Qırım prokurorı vazifesinden boşatılam ve saylanılğan vazifege keçem. Stajım prokuror olaraq saqlana, amma deputat vazifesini eda etem ve çalışam, çünki bu, saylanılğan bir vazife», – dep qayd etti Poklonskaya.
Sentâbr 18-de, bazar künü Rusiyede Devlet Dumasına saylavlar keçirildi. Moskva rey berüvni işğal etilgen Qırımda da keçirmege qarar aldı, bunı ise, Kiyev ve bir sıra Ğarp devletleti qattı tenqit etti.
Partiya cedvelleri boyunca Dumağa Kremlge boysunğan Qırım baş nazir muavinleri Mihail Şeremet ve Ruslan Balbek, bunen beraber, Qırımnıñ rusiyeli prokurorı Natalya Poklonskaya keçti.
İşğal etilgen yarımadada «Yedinaya Rossiya» firqasınıñ başında olğan Rusiye tarafından tayinlengen Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönov deputatlıq mandatından vazgeçti.
Ukraina Yuqarı Radası sentâbr 20-de «Ukraina Rusiye Federatsiyası yedinci çağıruv Federal Toplaşuvı Devlet Dumasına saylavlarnıñ, bunıñ neticeleriniñ ve uquqiy aqibetleriniñ, veyedinci çağıruv Federal Toplaşuvı Devlet Dumasınıñ terkibi, vekâleti, qararlarınıñ qanuniy olğanını tanımağanı munasebetinen Ukraina Yuqarı Radasınıñ beyanatı aqqında» qarar leyhasını qabul etti.


text:
Kremlniñ nezaretindeki Bağçasaray rayon mahkemesi iyülniñ 13-nde qırımtatar faili Nariman Memedinovğa qarşı açılğan memuriy davanı baqmağa niyetli. Adliyeci Lilâ Gemeciniñ bergen malümatına köre, fail – 2017 senesi aprelniñ 13-nde Seydamet Mustafayevniñ evinde tintüv keçiriligende onıñ evi yanında sanki ruhsetsiz teşkil olunğan mitingde iştirak etkeni sebebinden, mahküm etilecek. Bunı adliyeci Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında haber etti.
«Tintüv vaqıtında bir çoq qırımtatarı kelip, semetdeşke destek bildirgen, olarnıñ arasında Nariman da bar edi. O anda olıp, uquq qoruyıcılar tarafından yapılğan provokatsiyalarğa cevap bermekten adamlarnı toqtata edi, ve böyle provokatsiyalar yapılğan edi. O (Nariman – QA), yañılmasam, şu adiselerni videoğa çeke edi», – dedi adliyeci.
Onıñ sözlerine köre, qabaatlanğan taraf memuriy davağa ve protokolnıñ özüne bir sıra itiraz bildirdi, bütün itirazlar mahkemege teslim etildi. Qabaatnıñ cezası 10-15 biñ ruble arasında cöreme olmaq mümkün, dedi Gemeci.
Rusiye uquq qoruyıcıları, qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüvler ötkerilgende, etrafta toplaşqan faillerniñ areketine qarşı bundan evel de davalar açtıra edi.
Rusiye Qırımnı işğal etken soñ yarımadada mustaqil jurnalistler, cemaat failleri, Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanlarında şeklengen Qırım musulmanları, qırımtatar Milliy areket failleri, Meclis azalarınıñ evlerinde tintüvler sıqlaştı.


text:
Ukraina tarafı Minskteki Üç taraflı bağ gruppasınıñ muzakereleri vaqtında üç ukrainalı esirni Donbastaki cinayetler içün mahküm etilgen üç rusiyelige deñiştirmege teklif etti, dep bildirdi Yuqarı Radanıñ spiker muavini, Üç taraflı bağ gruppasınıñ gumanitar ast gruppasınıñ Ukraina vekili İrina Geraşçenko Facebookta.
Onıñ aytqanına köre, Ukraina «Debaltsevo faciasından berli» terroristler tutqan ukrainalı askerler Sergey Glondar, Bogdan Patüşenko ve Aleksandr Korinkovnı azat etmege talap ete.
Geraşçenkonıñ bildirgenine köre, Ukraina akimiyetiniñ teklifine berilgen cevap – «sıfır».
Berilgen malümatqa köre, Ukraina tarafınıñ bazı esirler «işğal altındaki topraqlarnıñ apishanelerinde qıynalıp öldürilgenini» «tahmin etmek içün belli sebepleri bar».
«Bizler OSCEge 13 vatandaş aqqında malümat berdik, olarnı Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ ayrı rayonları bu yıllar içinde almaştırılacaqlar cedvellerine kirsetken edi, lâkin belli olmağan sebeplerden olarnıñ soyadları tasdıqlanğan ve tutulğanlar cedvelinden ğayıp oldı. Bu insanlarnıñ taqdiri aqqında tolu malümat berilmesini talap etemiz. Daa 70-ten ziyade ukrainalı aqqında da malümat berilmesi talap etemiz», – dep yazdı Geraşçenko.
Donbastaki silâlı zıddiyet 2014 senesinden berli Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ devam ete. Ukraina ve Ğarp Rusiyeni separatistlerge silâlı yardım köstergeninde qabaatlaylar. Kreml bu qabaatlarnı red ete ve Donbasta ancaq Rusiye «göñüllileri» bar, dep israr ete. BM malümatına köre, zıddiyet vaqtında 10 300 insan elâk oldı.
2015 senesiniñ başında Debaltsevo ve oña yaqın topraqlar Ukraina askerleriniñ kontroli altında edi. Üç taraftan onı gibrid Rusiye-separatist quvetleri sarıp aldı, ve arbiy komandanlıq Ukraina Silâlı quvetleriniñ bölüklerini çıqarmağa qarar aldı.
Resmiy malümatqa köre, Debaltsevodan çıqqanda 179 asker elâk oldı, onlarnen yaralı ve ğayıp olğanlar bar edi.
Minsk añlaşmalarına köre, Debaltsevo ve etraftaki topraqnı Ukraina akimiyeti kontrol etmeli.


text:
«24» telekanalında Qırım.Aqiqat teleprogrammasınıñ yañı çıqışında Qırımda raatlıq mevsimi aqqında ve nevbette ne qadar turmağa kerek olğanı aqqında söz kete.
Alıp barıcı musafirler ile işğal etilgen Qırım «akimiyeti» nasıl kelecekni azırlağanı aqqında söz yürsetecek.
Programma efirge cumaertesi künü saat 18:30 ( Moskva vaqtı boyunca saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Moskva vaqtı boyunca saat 12:30) çıqacaq.
Hatırlatamız, Azatlıq Radiosınıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegenler içün meydanğa ketirildi.


text:
Rusiye ordusına askerlikke alınğan Qırım sakinleri esas Ukrainada cinaiy taqipke oğratılmaycaq. Bu aqta Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokurorı İgor Ponoçovnıy bildirdi.
«Halqara gumanitar uquqınıñ normalarına köre, Rusiye Silâlı quvetlerine askerlikke alınğan qırımlılar, aksine, işğalci devlet memurlarınıñ qanunsız areket qurbanları ola», – dedi Ponoçovnıy.
O, Rusiye ordusında askerlik yapmasına mecbur etilgen yarımada sakinlerini Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Prokuraturasına muracaat etmelerine çağırıp, böyle insanlar zarar körgen şahıs statusını alacaq, dep işandırdı.
Ukrainanıñ Birleşken Milletlerdeki daimiy temsilciligi BM baş kâtibini işğal etilgen Qırım sakinleriniñ baarde Rusiye ordusına alınmasına seslenmesine çağırğan edi.
Aprelniñ 4-nde Rusiye Mudafaa nazirliginiñ bildirgenine köre, 3 300 qırımlı askerlikke alınacaq. Askerlerniñ ekseriyeti Qırımnıñ tışına, qomşu Rusiyeniñ Cenübiy ve diger arbiy okruglarındaki arbiy bölüklerine yollanılacaq, dep qayd etile.
Human Rights Watch halqara aq qorçalayıcı teşkilâtınıñ bildirgenine köre, 2019 senesi baarde askerlikke çağırılğan qırımlılarnıñ yüzde seksen beşi qomşu Rusiyeniñ bazalarına yollanıldı.
Amerika Birleşken Devletleri, Rusiye ordusında askerlik yapmağa istemegen qırımlılarğa qarşı cinaiy davalar açılğanından qasevetlengenini bildirdi.


text:
Avropa birligi Şurası sentâbrniñ 14-nde Ukrainanıñ topraq bütünligi ve mustaqilligine alâqadar olğan Rusiyenin 149 vatandaşı, separatistleri ve 38 şirketine qarşı kirsetilgen sanktsiyalarnı uzattı.
Vesiqada aytılğanı kibi, sanktsiyalar 2018 senesi martnıñ 15-ne qadar uzatılmaqta.
Sıñırlama tedbirleri viza sıñırlaması ve esaplarınıñ dondurulmasınen bağlı.
Qarar sentâbrniñ 15-nde AB Resmiy mecmuasında derc etilgen soñ küçke kirecek.
Sentâbrniñ 6-nda Avropa birliginiñ elçileri Ukrainanıñ mustaqilligine telüke teşkil etken Rusiyege qarşı kirsetilgen sanktsiyalarnı yarım yılğa uzatmağa qarar berdi.
Sıñırlama tedbirleri Ukrainadaki buhran sebebinden Avropa birliginiñ reaktsiyası sıfatında 2014 senesi mart ayında kirsetilgen edi.
Ondan da ğayrı, rusiyeli ve işğal altındaki Qırımdaki şahıs ve şirketlerge, donbasslı ve qırımlı separatist ve sabıq ukrain ükümeti temsilcilerine, bundan da ğayrı Rusiye iqtisadiyatınıñ bazı dallarına qarşı ayrıca uzatılğan bir qaç paket sanktsiyalar kirsetilgen edi.
Buña beñzer sanksiyalarnı ayrıca ABD ve «Yediler gruppası»na kirgen devletlernen diger bazı devletler de kirsetken edi.


text:
Kreml nezaretindeki Qırım akimiyeti, Aqmescit rayonınıñ Yañı Sarabuz (Ukromnoye) köyünde 600 talebelik umumtasil mektepniñ qurulmasını taqdirledi, dep bildire rusiyeli Qırım Qurucılıq ve Mimarlıq Nazirliginiñ matbuat hızmeti.
"Bu obyektniñ leyha vesiqaları, müendis tetqiqatlarnıñ neticelerine, sanitar-epidemologiya, ekologiya, yanğın telükesizligi talaplarına uya", – yaza Qırım Qurucılıq ve Mimarlıq Naziri Mihail Hramovnıñ sözlerinden matbuat hızmet.
Beyanatqa köre, bu leyha kontraktınıñ fiyatı 8 million rubleden çoq (3 million ğrıvnâ - QA).
"Mektep, umumen 9 biñ metr kvadrat ve üç qattan ibaret olacaq. Maqsatlı Federal Programmasınıñ çerçivesinde qurulış işlerini, aqımdaki yılnıñ soñunace başlamağa niyetleneler", - dedi rusiyeli nazir.
Qırımnıñ rusiyeli tasil nazirliginiñ malümatına köre, bu yıl mektepten qararnen 10 biñ adam mezun oldı.
2019 senesinden, Qırım studentleriniñ Rusiye aliy oquv yurtalrına qolaylaştırılğan kirüv qaideleri lâğu etildi. Qırım talebeleri, Rusiye universitetlerine umumiy temeller esasında kirecek.
Ukrainada Qırım mezunları içün qolaylaştırılğan kirüv sisteması çalışmaqta.


text:
Alitus nahiyesi
Alitus nahiyesi — Litvaniyanıñ bir nahiyesidir. Memleketniñ cenübiy tarafında yerleşken, Lehistan ve Belarusnen sıñırdaştır. Memuriy merkezi (Alitus şeeri) Litvaniyanıñ altıncı eñ balaban şeeridir. Nahiyeniñ meydanı 5425 km², ealisiniñ sayısı 152139 kişi.
İçki bölünüv[deñiştir | kodunı deñiştir]
Alitus nahiyesi 5 özidarege bölinedir:
- Alitus şeeri özidaresi
- Alitus rayonı özidaresi (11 muhtarlıq)
- Druskinikay özidaresi
- Lazdiyay rayonı özidaresi (14 muhtarlıq)
- Varena rayonı özidaresi (8 muhtarlıq)


text:
Qırım Devlet şurasınıñ reisi Vladimir Konstantinov Saraylı Qıyat köyünde (Mirnoye) natsistler kontslageriniñ qurbanlarına hatıra kompleksinde cami qurmağa söz berdi. Bunı o mayıs 8-de jurnalistlerge ayttı, dep haber ete Krım Media.
«Bütün dinlerge emiyet berip, cami qurucılığı beklenile. Mında er bir millet ve din temsilcileri elâk olğan edi. Bu felsefeniñ iç bir «maqsadı» yoq edi – er kesni yoq etmek kerek edi», – dedi spiker.
Konstantinovnıñ aytqanına köre, Saraylı Qıyattaki hatıra kompleksiniñ açılışı «büyük ve müim vatanperver leyhasınıñ başlanması» ola. Qırım akimiyeti camini ne vaqıt quracaq belli degil.
Mayıs 8-de Qırımnıñ Aqmescit rayonındaki Saraylı Qıyat köyünde bir vaqıtları «Krasnıy» sovhozında yerleşken natsist kontslageriniñ qurbanlarına hatıra kompleksi açıldı. Tarihçılarnıñ malümatına köre, Qırımnıñ natsist işğali yıllarında kontslagerde 15 biñ insan – Qızıl ordunıñ esirleri, partizan, yerli sakinler ve balalar – öldürilgen edi.
Hatıra kompleksiniñ qurucılığında tahminen 200 kişi iştirak etti. Qurucılıqnıñ birinci basamağına 100 mln ruble sarf etildi. Paranıñ bir qısmını Rusiyeniñ diger regionları berdi. Komplekste Ulu vatan cenkiniñ tarihını ögrenecek tedqiq merkezini meydanğa ketirmege planlaştıralar.


text:
Bazar künü, iyülniñ 30-nda, Rusiye prezidenti öz devletiniñ deñiz flotına bu sene devamında 30 yañı gemi berilecegini vade etti. Bunı o Deñiz arbiy flotınıñ Künü munasebetinen (Sankt-Peterburgta) Admirallıqnıñ tantanalı qabul merasiminde beyan etti.
«Flotnıñ zemaneviy silalarnen donatılması ve arbiy gemilerniñ keyfiyetini arttırmaqnen bağlı başqa planlarımızğa da qattı riayet etecemiz», – degen Putinniñ sözlerini «İnterfax» yayınladı.
Putin, arbiylerge ve olarnıñ ailelerine bütün kerekli destek berilecegini qayd etken.
Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda Deñiz arbiy flotınıñ Künü iyül ayınıñ soñki bazar kününde qayd etile. Ukrainada DAF Künü iyülniñ ilk bazar kününde qayd etile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqid etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Son Mesaj: burakh
Son Mesaj: serajans
Son Mesaj: unomodotr
Son Mesaj: solak68
Son Mesaj: byhero
Son Mesaj: Orhimes
Son Mesaj: DeathDance
Son Mesaj: Serkan.SK
Son Mesaj: leventerdogan
Son Mesaj: cokasi
tema ve sipariş formu indir, tema ve sipariş formu Videosu, tema ve sipariş formu online izle, tema ve sipariş formu Bedava indir, tema ve sipariş formu Yükle, tema ve sipariş formu Hakkında, tema ve sipariş formu nedir, tema ve sipariş formu Free indir, tema ve sipariş formu oyunu, tema ve sipariş formu download


text:
«Orenburg ava yolları» şirketi Moskvadan Aqmescitke qoşma ava seferlerini açtı. Şirketniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, qoşma seferler sentâbr 21 künü kirsetilecek.
Ava şirketiniñ saytında bildirilgeni kibi, Moskva-Aqmescit marşrutı boyunca seferler er kün keçirilecek.
Uçuşlar oktâbr 30-na qadar Boeing 737-800 uçağında yapılacaq.
Bildirilgeni kibi, «Orenburg ava yolları» Avropa birligi sanktsiyalarına oğrağan «Dobrolöt» ava şirketi yolcularınıñ taşuvı boyunca mecburiyetni özüne aldı. 2014 senesi sentâbr 17-dan Moskva-Aqmescit-Moskva marşrutı boyunca uçuşlarnı keçire.
2014 senesi mart ayında Rusiye yarımadanı işğal etken soñ Qırım ava limanları Ukraina ükümetiniñ qararı ile qapatıldı. Anda kerçekleştirilgen ava seferleri Ukraina qanunlarını ve halqara qaidelerni bozmaqta, böylece ava şirketleri Ukraina ve ICAO halqara cezalarına oğray bile.
Al-azırda yalıñız Rusiye ava şirketleri Qırımğa uçaq seferlerini kerçekleştire.


text:
Amerika Birleşken Devletleri ögümizdeki bazarertesi künü, sabıq rusiyeli casus Sergey Skripalniñ zeirlenüvine Büyük Britaniyanen birdemlik köstermek içün, bir qaç rusiyeli diplomatnı sürgün etebile.
Martnıñ 24-nde öz menbalarına tayanğan Bloomberg informatsion agentligi haber etkenine köre, Donald Trump öz mesleatçılarınen diplomatlarnıñ sürgün etilmek kerek olğanınen bağlı teklifinen razı oldı.
Haberge binaen, Skripal işi boyunca Washington munasebetini bildirgen çareler olaraq Donald Trump ABDniñ Rusiyedeki elçisi Jon Huntsman, maliye, ticaret, adalet ve mudafaa nazirleri em de mahsus hizmetlerniñ vekillerinen yapılğan körüşüvinde muzakere etken.
Barak Obama prezidentlik yapqan devirde 2016 senesi dekabr ayında ABD artıq bir sıra rusiyeli diplomatnı sürgün etken edi. O zamandaki beñzer adım rusiyeli hakerlerniñ ABD prezident saylâvlarına qarışqanı sebebinden yapılğan edi.
Bir qaç aydan soñ Moskva, ABDniñ Rusiyede çalışqan diplomatik missiyasınıñ sayısı bayağı eksiltmesini talap etken edi.


text:
2018 senesi Rusiye apsinden azat etilgen ukrainalı deñizciler Vladislav Kostişin ve Bogdan Golovaş Qırımda apiske alınğan qırımtatar faali ve siyasetçisi Nariman Celâlğa sebat ve metanet tiledi.
Golovaş Qırım.Aqiqatqa bergen intervyüsında Ukraina akimiyeti qırımtatar faali ve siyasetçisine azatlıqqa çıqmağa yardım eteceginden emin olğanını bildirdi.
«Oña sebat tileyim ve onı azat eterler, dep işanam. Eminim, Ukraina akimiyeti onıñ azat etilmesi içün elinden kelgenini yapacaq», – dep ayttı Ukraina Arbiy-deñiz quvetleriniñ arbiyi.
Onıñ işdeşi Kostişin de Celâlğa qoltutuv sözlerini ayttı.
«Narimanğa sebat, er şey deñişecek ve er şey yahşı olacağını añlamaqnı tileyim. Eñ esası – eñ yahşısına ümüt etmek. O, serbest olıp, qorantasına qaytar, dep tüşünem», – dedi Kostişin.
Kostişin ve Golovaş 2018 senesi noyabrniñ 28-nde Keriç boğazı yaqınlarında FSB tarafından zapt etilgen ve 2019 senesi sentâbrniñ 7-nde Ukraina ve Rusiye arasında keçirilgen şahıslarnı deñişüv neticesinde azat etilgen 24 ukrainalı deñizci arasında edi.
Rusiye quvetçileri Qırımda Celâlnı «teşkilâtlanğan gruppa erkânında diversiyada – Anğara köyünde gaz borusını patlatqanında» qabaatlay.
Anğara köyündeki «gaz borusında diversiya» davası
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Olar arasında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. Eki doğmuş qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar eki ayğa apiske alındı, Azizniñ babası Eskender Ahtemov 10 künge apiske alındı. Asan Ahtemovnıñ qardaşı Arsen 15 künge apiske alındı. Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı eki ayğa – noyabrniñ 4-ne qadar apiske aldı. Nariman Celâl bütün qabaatlavlarnı inkâr ete.
Sentâbrniñ 7-nde TASS Rusiye malümat agentilgi Rusiye FSB-sine atfı etip, Aqmescit civarındaki Anğara (Perevalnoye) köyü yaqınlarında gaz borusında diversiya yapqanından şübheli sayılğanlar qabaatını itiraf etkenler, dep bildirdi. FSB yayınlağan videoda eki ekrek kimden talimat alğanlarını ve Anğara köyünde gaz borusınıñ patlatılmasını nasıl teşkil etkenlerini tafsilâtlı aytıp berdi.
FSB, diversiyanı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi teşkil etti, dep israr ete.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ baş istihbarat idaresi Rusiye FSBsiniñ qabaatlavını «bir maqsadı olğan provokatsiya» olaraq köre.
Ukraina akimiyeti qırımtatar faalleriniñ tutuluvı ve apiske alınuvını avgustnıñ 23-nde Kyivde keçirilgen «Qırım platformasınıñ» sammitinen bağlay.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Qırımda insanlarnıñ apiske alınması sebebinden BM İnsan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bacheletke muracaat etti.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımdaki faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler ve tutuvlardan soñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası cinaiy tahqiqat başlattı.


text:
Baymaqta uyın awtomatın talağandar
Baymaq qalahında uyın awtomatın talağandar. İrtänge biştä bitlek keygän 3 keşe uyın awtomattarı qorolğan zalğa inep haqsını beysbol tayaqtarı menän tuqmap bäyläp hala, zaldağı keşelärźe pistolet menän qurqıtıp 3 qassanı asa häm 29 meñ hum aqsa sälderä. Saqırılğan militsiya xeźmätkärźäre ettär yarźamında ularźı eźläy başlay. Sonqa quşamatlı et eź eśe alıp militsiya keşelären küp qatlı yorttoñ ber fatirına alıp kilä. Bında ber qayźa la eşlämägän, bığa tiklem xököm itelgän 18 yäştäge 2 häm 19 yäşlek ber eget totola. Enäyätselärźeñ fatirında beysbol tayaqtarı, pistolet häm urlanğan 29 meñ hum tabıla. Ular ğäyeptären tanığan. Şunıhı qıźıq, militsiya xeźmätkärźäre bığa tiklem tikşereü ütkärep, uyın zalı xujahına eteşheźlektärźe bötörörgä, zaldı yabırğa quşa, ämmä eşqıuar bıl şeltälärźe qolağına elmäy. Qaraqtıqın bur urlağan tigän äytem bar xalqıbıźźa. Xalıq şul tiklem tapqır häm aqıllı äytä şul.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko halqara toplulıq Qırımnıñ rusiyeli işğalini iç bir vaqıt tanimaycağına eminligini bildirdi. Qırım üzerinde nezaret Ukrainağa qaytarılacaq, dedi Poroşenko Deutsche Welle bergen intervyüsinde.
«Baş egip, tanısaq, havsızlıq tertibatınıñ qaba bozuluvı ve dağıluvı olur. 1938 senesi olğanı kibi olacaq», – dedi Ukraina prezidenti ve natsist Almaniya tarafından Avstriya işğali aqqında hatırlattı.
Ukraina havfsızlığı içün yekâne kefaletni Poroşenko NATO azalağınıda köre. Fikrine köre, Kiyev bu maqsatqa bir 6-8 yıldan soñra irişe bile.
Donbass ziddiyetiniñ toqtatılması aqqında aytqanda, ukrain prezidenti Kiyev Minsk añlaşmalarınıñ bütün qararalarına riayet etecegini vade etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırım ükümeti baş naziriniñ muavini, Rusiye prezidenti yanındaki Qırım Cumhuriyetiniñ daimiy temsilcisi Georgiy Muradov ilân etti ki, Avropa birligi devletlerine vizasız kirmek aqqını bergen biometrik pasportnı almaq içün Ukrainağa ziyaret rusiyeli Qırım ğayelerine nisbeten hainlik sayılır.
Baş nazir muavininiñ fikrince, bu, tek Qırım sakinlerine degil de, Donetsk ve Lugansk halq cumhuriyetleri sakinlerine bağlıdır.
Bunen beraber, Muradov emin ki, ukrain ükümetiniñ Qırım sakinlerini o yerde kerekli vesiqalarnı almaq çağıruvı provokatsiyadır
«Adamlarğa bu, açıq provokatsiya, em de büyük telüke olğanını aytmağa isteyim. Yarısı yaqalanır, soñra adamlar, ağlap, aytacaq: «Ne yaptım men?!». Bu provokatsiyalardan uzaq turmaq kerek», dep bildire «RİA Novosti» Muradovnıñ sözlerini.
Avdetniñ evel bildirgenine köre, Ukraina vatandaşları olğan Qırım sakinleriniñ de Avropağa vizasız barmağa imkânı olur. Bunıñ yekâne şartı şu ki, ukrain ükümeti organları tarafından berilgen biometrik pasport olması kerek.
Aprel 6-da, Avropa parlamenti deputatları Strasburgda keçirilgen umumiy toplaşuvda Ukraina vatandaşlarına qısqa müddetke Avropa birligi devletlerine vizasız kiriş aqqını bergen qanun leyhası içün rey berdi. Avropa Birligi Nazirler Şurası mayıs 11-de Ukrainağa vizasız nizam berilmesi aqqında qararnı taqdirledi.
Avropa Birliginiñ fikrince, vizasız nizam Ukrainanıñ bütün vatandaşları içün çalışmalı.
İçtimaiy ağlarda Facebook, Vkontakte, Odnoklassniki saifelerimizge, bunen beraber, Telegramda kanalımızğa qoşulıñız ve eñ aktual ve meraqlı malümatlardan haberdar oluñız.


text:
Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi ofisiniñ bölük reberi Arsen Jumadilov aytqanı kibi, Ukraina devleti Rusiye Federatsiyasından Qırımda yaşağan Ukraina vatandaşlarına rezident statusınıñ berilmesini talap etmeli.
Bunı o, «Qırım işğaliniñ yıllığı» halqara konferentsiyasında bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, rezident statusı saylamaq ve saylanmaqtan ğayrı, artıq er şeyge aq bere.
«Vatandaşlarımız işğal etilgen topraqta ne saylamaq, ne de saylanmaqnı tüşüne. Arbiy mecburiyeti olğanlarnıñ sırasına kirmesinler, şusı emiyetlidir», – dep añlattı o.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Bunı o Frenkistanda olıp keçken resmiy tedbirlerden soñ jurnalistlerge bildirdi, dep haber ete Ukrinform.
«Demek, barışıq al etüv muzakereleri başlana, ekincisi – bizler Rusiye tarafınıñ Ukraina saylavlarını tanuv aqqında beyanatnı eşittik ve üçüncisi – nevbetteki adımlar Rusiye tarafı ile keçirilecek ilk muzakerelerniñ neticelerinden soñ tahmin etilecek», – dedi Poroşenko.
O, körüşüvniñ ilk neticelerini çıqarıp, vaziyetni barışıq yollar vastasınen al etüvni muzakere etmek içün Ukrainağa Rusiyeniñ vekâletli temsilcisi kelecegini ayttı.
Qalğanını, Frenkistan prezidenti François Hollande ve Almaniyanıñ federal kantsleri Angela Merkel iştirak etken körüşüvde baqılğan meselelerni, onıñ iştirakçileri aydınlatmamağa qarar aldılar.
Poroşenkonıñ aytqanına köre, Ukraina qoyulğan maqsatlarğa israrlıqnen irişecek.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Ukrainanıñ yañı saylanğan prezidenti Petro Poroşenkonıñ memleket şarqında qan tökülmesini acele sürette toqtatmaq kerek fikirine qol tutqanını bildirdi.
Putin dedi ki, Poroşenko ile qısqa subet devamında iqtisadiy meseleler de baqıldı.


text:
Kiyev – Kiyev milliy universitetinde qırımtatar maarifi ve siyasetçi İsmail Gasprinskiyniñ ölgenine 100 yıl tolğanı munasebetinen halqara konferentsiyası ötkerildi. Tedbirde belli qırımlınıñ ayatını ve faaliyetini ögrengen alimler, qırımtatar milliy areketiniñ vekilleri ve diplomatlar iştirak ettiler. Türkiye universitetniñ professorı Hakan Kırımlı öz çıqışında qayd etkeni kibi, UNESCO 2014 senesini Gasprinskiyniñ yılı olaraq ilân etti, amma hatıra rusiyeli tanklar astında qaldı.
«İsmail-bey Gasprinskiy – qırımtatar halqınıñ ulu evlâdı» halqara konferentsiyasınıñ azırlanuvında eki devlet iştirak etti: Türkiye ve Ukraina. Kiyevde onı Kiyev milliy universitet ive Qırımtatar cemiyeti teşkil ettiler. Bunen beraber, bu işke Türkiyeniñ işbirlik ve koordinatsiya boyunca agentlik ve Türkiyeniñ Ukrainadaki elçihanesiniñ medeniyet ve informatsiya bölügi qoşuldı.
Konfrentsiyada İsmail Gasprinskiyniñ ayatı ve faaliyetine bağışlanğan bir sıra maruzalar oquldı. Çıqışta bulunğanlar arasında Türkiye ve Ukraina alimleri bar edi. Qırımnı konferentsiyada Gasprinskiy adına ev-müzeyniñ hadimleri, Vernadskiy adına milliy universitetniñ ocaları ve Qırım müendislik-pedagogika universitetniñ ocaları temsil ettiler.
İştirakçiler, İsmail Gasprinskiy 19-ncı 20-nci asırnıñ Qırım cammat erbapları arasında eñ nufuzlı, itibarlı olğanını qayd ettiler. Maruzacılar, belli qırımlı Rusiye imperatorlığında ilki neşirni – «Terciman» gazetasını çıqarğanını hatırlattılar. İsmail Gasprinskiy musulmanlar içün lâdiniy fenlerniñ ögrenilüvi teşkil etip ve qırımtatar qadınları içün birinci mektepler açqan edi.
Konferentsiya iştirakçilerni, Türkiye ve Azurbeycan elçileri, Meclis reisi Refat Çubarov selâmladılar.
Refat Çubarov, Gasprinskiy Qırımnıñ tamır halqınıñ medeniyetine qoşqan issesi, qırımtatarlarnıñ milliy areketine temel qoyğanını qayd etti. «İsmail Gasprinskiyniñ faaliyeti sayesinde qırımtatar yaşlarınıñ areketi peyda oldı, birinci Qurultay çağırıldı, Qırım halq cumhuriyeti ilân etilyegn edi», – dep ayttı Meclis reisi.
Ukraina prezidenti yanında qırımtatarlarnıñ işleri boyunca vekili Mustafa Cemilev konferentsiyağa kelip olamadı, amma munaqaşalar iştirakçilerine selâmlav sözlerini yolladı. Mektüpte milliy lider, İsmail Gasprinskiy yaşağan devirni qırımtatarlarnıñ şimdiki yaşayışınen teñeştirdi.
«Gasprinskiyniñ yıldızı 19-ncı asırda parlap başladı – qırımtatarlarnıñ qara asırında, o vaqıt qırımtatarlar Rusiye imperatorlığı tarafından ezile ediler. Gasprinskiy kendi islâatları ile tek qırımtatarlarnı degil de, bütün türkiy halqlar dünyasını işnçsızlıq ve yuqudan uyandırdı», – dep yazdı Cemilev.
Qayd etkeni kibi, şimdiki vaqıtta da. Qırımtatarlar Rusiyeniñ imperatorlıq siyasetiniñ qurbanları oldılar, kene de Qırımda ziyalılar ve diniy adamlarnı taqip ete. Cemilev, şimdiki vaziyette Gasprinskiyniñ ğayelerni daa ziyade ögrenmege kerek olğanını qayd etti.
«Bilkent» türk universitetiniñ professorı Hakan Kırımlı, konferentsiyada yarım saatlıq lektsiya oqudı, Gasprinskiy milliy aq içün küreşni silâsız alıp barmağa çağıra edi, qırımtatarlar ise, bu ğayelerni ale daa küteler.
«1990 senesi Qırımda bir sıra qırımtatar evi yaqılıp, ğayıp etildi, cevap berilmedi. Qırımtatar milily areketi atta mektüpte iç bir millet, iç bir dinni aqaretlemedi», – dedi Kırımlı. O hatırlatqanı kibi, UNESCO İsmail Gasprinskiyniñ mirası ne derecede qıymetli olğanını añlap, 2014 senesini Gasprinskiyniñ yılı olaraq ilân etti.
«İç bir kimse bu sene onıñ göñlüne en büyük acılar ketirdi, onıñ hatıası rusiyeli tanklar astında qaldı», – dedi alim.
Qırımlı atyqanı kibi, soñki eki asır devamında qırımtatar halqı bir qaç kerek ğayıp oluv havfı astında edi. Onıñ tahminlerine köre, kene de qıyın zamanlar keldi, çünki zemaneviy Rusiye, imperatorlıqnıñ mirasçısı olıp, bunınen ğururlana.


text:
Saba, dekabr 29 künü, Keriç keçitinde ava şaraitleri güzel, yel suratı – 12 m/s. Faqat üyleden soñ Keriç boğazında yel suratı 22-25 m/s yete bilecek.
Bunı Yekâne naqliyat müdirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Soñki malümatqa köre, «Kavkaz» limanında nevbette 880 yengil ve 110 yük maşinası tura, «Qırım» limanında – 10 yengil ve 21 yük maşinası. Yük yolağında: «Novorossiysk» limanında – 159 maşina, Slavânsk-na-Kubani – 201 yük, Keriç ava limanında – 120 avto tura.
Keçken kün devamında 1722 avto ve 5805 yolcu avuştırıldı.
Bazar künü, dekabr 28-de, Keriç keçitiniñ yolcu ve yük yolağı furtuna havfı sebebinden qapalı edi, amma aqşamğa yaqın açıldı.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko iyün 4 künü Ukraina Yuqarı Şurasına er yıllıq maruzası ile muracaatta bulunacaq, – haber ete prezidentniñ matbuat hızmeti.
Cuma künü, iyün 5-de, Petro Poroşenko bu munasebet ile matbuat konferentsiyasını keçirecek.
Prezidentniñ soñki matbuat konferentsiyası 2014 senesi dekabrniñ soñunda keçti.
Bıltır iyün 7 künü Petro Poroşenko Ukraina prezidenti antını qabul etti.
Poroşenko 2014 senesi mayıs 25 künü keçken prezidentniñ nevbetten tış saylavlarında, reylerniñ 54,7% qazanıp, ğalebe qazandı.


text:
Çeh Cumhuriyetiniñ paytahtı Pragada mart 17-19 künleri keçirilecek CRIMEANSOS Qırım ve qırımtatarlarğa qoltutuv hayriye festivaliniñ keçirilmesi planlaştırıla. «Eurovision» yır yarışınıñ ukrain milliy saylavında ğalip çıqqan qırımtatar asıllı ukrain yırcısı Jamala tedbirge davet etildi.
«Pragağa bir-eki künge kelip, işğalni takbih etmek ve Avropağa qırımtatarlarnıñ faciasını hatırlatmaq içün keçirilecek Avropa forumında iştirak etmege imkânıñız olur, belki», – dep aytıla festival müdiri Anton Litvinniñ Jamalağa içtimaiy ağlarda yollağan davetnamesinde.
Jamalanıñ cevabı şimdilik yoq.
Festival programmasına binaen, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, tarihçı Gülnara Bekirova tedbirge qoşulacaqlar. Taras Berezovetsniñ «İşğal: Qırım adası» kitabı taqdim etilecektir.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Ukraina musulmanlarınıñ birleşmesi (AMU) Qırım Muhtar Cumhuriyeti musulmanlarınıñ diniy idaresi (QMA MDİ) ve Şevçenko adına Kyiv milliy universitetiniñ tarih fakulteti ile birlikte üyken sınıflarnıñ talebeleri arasında islâmnı bilüv boyunca olimpiadani keçirdiler. Bunı Qırım.Aqiqatqa AMUnıñ başlığı Suleyman Hayrullayev bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, olimpiadanıñ birinci basamağında Ukrainanıñ türlü bölgelerinden 70 qadar üyken sınıf talebesi iştirak etti.
AMU başlığı: «Olar esse yollağan ediler. Komissiya eñ yahşı olğan 30-nı sayladı. Ondan soñ eñ yahşı olğan 30-nıñ sırasına kirgenler Kyivdeki ekinci basamaqqa keçti. Olar testler yazdı. Belli bir sebeplerden dolayı Qırım sakinleri iştirak etmedi, lâkin Mariupolden iştirak etken bir qırımtatar qızı bar edi», – dedi.
Hayrullayev, kelecekte şarqşınas olmaq istegenler içün islâm ve Şarq devletleriniñ medeniyeti aqqında bilgilerni vastasız surette musulmanlardan almaq pek muim, dedi.
AMU başlığınıñ aytqanına köre, olimpiadada Donetsk vilâyetiniñ vekili oğan bir qız ğalebe qazandı.
2017 senesiniñ noyabrinde AMU ve Şevçenko adına KMUnıñ tarih fakulteti islâm medeniyetiniñ birlikte ögrenilmesi ve populârlaştırılması aqqında memorandum imzaladılar. Memurandum, ilmiy-teşkerüv faaliyetinde ve islâm medeniyeti aqqında bilgilerniñ populârlaştırılmasında emekdaşlıqnı ve, ondan ğayrı, studentlerniñ fakultetteki «şarqşınaslıq» ihtisası boyunca tasil almalarına qol tutuvnı közde tuta. Memorandum, KMUnıñ tarih fakulteti bazasında Musulman halqlarını ögrenüv merkeziniñ meydanğa ketirilmesini de közde tuta.
AMU, Ukrainanıñ qıtadaki qısmına köçken Qırım musulmanları ve olarnen birlikte diger bölgelerden olğan dindaşları tarafından meydanğa ketirildi. Aynı zamanda Qırım Muhtar Cumhuriyeti musulmanlarınıñ diniy idaresi yanındaki ulemalar şurasınıñ başlığı olğan Suleyman Hayrullayev AMUnıñ başlığı ola.


text:
Rusiyeniñ Avropa Şurasındaki daimiy temsilcisi, elçi İvan Soltanovskiy, Avropa Şurası Nazirler kömitetiniñ işğal etilgen Qırımda insan aqları vaziyeti ile bağlı qararı «halqra munasebetlerniñ esas printsiperine ve teşkilâtnıñ nizamnamesine zıt kele», dep saya. Bunı o, TASS malümat agentligine bildirdi.
Elçiniñ fikrince, böyle bir qarar «Rusiyeniñ içki işlerine kirişüvdir, topraq bütünligine şübe yarata».
Qararnıñ metini ise, «Kyivniñ propaganda ile tolu beyanatlarına esaslanğan».
«Bu vesiqada Ukraina ve ğarbiy memleketler tarafından Qırım sakinleriniñ esas insan aqlarınıñ bozulması gizlidir», – dedi o.
Diger Rusiye diplomatları kibi o da, Ğarpnı Qırımnıñ «suv blokadasına» dair kollektiv reaktsiyası olmağanını takbih etti.
Soltanovskiy, Rusiyeniñ Avropa Şurasınıñ organlarına defalarca Rusiye ile alâqalı mandatları çerçivesinde monitoring missiyaları ile Qırımğa ziyaret içün davetnameler yollanğanını ayttı, amma «olarnıñ episi körmemezlikke uruldı».
«Ukraina qanunlarına bağlantılar ile qabul etilgen qarar Avropa Şurası delegatsiyalarınıñ Qırımğa yolculıqlarını imkânsız alğa ketire. Bu qararnı uquq ceetinden qanunsız sayamız. Bunıñ içün AŞNK Almaniyanıñ reisligi mesül», – dep qoştı o.
Mayısnıñ 11-nde Avropa Şurası Nazirler Komiteti «Qırım MC ve Aqyar şeerinde insan aqları vaziyeti » qararnı qabul etti.
Aprel ayında Ukraina TİN birinci muavini Emine Ceppar Avropa Şurası Nazirler komitetine Ukrainanıñ teşebbüsi liye teşkilâtnıñ Qırımda insan aqları bozuvları ile bağlı vaziyetniñ monitoringine dair işniñ faalleştirilüvi aqqında qarar leyhasını taqdim etti.
Aprelniñ 7-nde, çarşenbe künü, Kyivde ukrain uquq qoruyıcı teşkilâtlarnıñ temsilcileri Avropa Şurası insan aqları komissarı Dunâ Miyatoviç ile körüşüv vaqtında işğal etilgen Qırımdaki bozuvlar ve taqipler aqqında aytıp berdiler.
Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilüvi
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Aqmescitte tasil müessiseleriniñ qurulması içün topraq damartıları yetmey, dep bildirdi iyülniñ 25-de Kreml kontrol etken şeer memuriyetiniñ yolbaşçısı Gennadiy Baharev.
O, bu sebepten yatırım leyhaları içün topraq damartılarınıñ berilmesini vaqtınca toqtatacağını bildirdi.
«Topraqlarnıñ inventarizatsiyası ne olğanını añladıq. Kvadrokopter alıp baqacaqmız. Bundan evel emiyet berilmegen şeyler bar. Yedegimiz bar. Damartısı olğan yatırımcılarnen laf etip, bazı topraqlarnı beraber baqacaqmız, dep tüşünem. Bu birinci yöneliş. Ekincisi – topraq damartılarını taparmız, ve men şimdi yatırım leyhaları içün topraq berilmesini toqtatacam», – dep tekrarlay Baharevniñ laflarını «Krıminform».
Memuriyet yolbaşçısınıñ bildirgenine köre, şeer 20 mektep qurmağa planlaştıra.
Kreml kontrol etken Qırımnıñ tasil, ilim ve gençlik nazirligi bergen malümatına köre, soñki yıl devamında 5 biñ insan, şu cümleden 2 biñ bala, Aqmescitke yaşamağa köçti.
İyülniñ 19-da şeerde qavehane, tükân yerleştirilmesi ve ofis binalarınıñ qurulmasına berilgen topraq damartılarınıñ qullanılması meseleleri baqılğan cemaat diñlevleri olıp keçti.


text:
Qırımda çoq qar yağdı. Yaqın üç künde yarımadağa cenüpten sıcaq dımlı ava kelmege devam etecek. Bazar künü kündüz yağmurlar yağacaq, bazarertesi ve salı künleri Qırımnıñ büyük qısmında yağmur yağacaq, cenübiy ve şarqiy rayonlarında küçlü yağmurlar yağacaq.
Sinoptikler tahmin ete: cenübiy yel süratı saniyede 8-13 metr, cenübiy ve ğarbiy rayonlarda yel süratı 17-22 metr olacaq. Gece ava arareti +3…+8° derece, cenüpte +11°, kündüz +9…+14° derece olacaq.
Qırım.Aqiqat qar yağğan Qırımnıñ eñ parlaq fotoresimlerini topladı.


text:
Çarşenbe künü, iyül 15-de, Qırım Aqmescit ava limanına kelecek eki millionıncı turistni qarşılamağa azırlana, dey Qırımnıñ Rusiye başı Sergey Aksenov iyül 13 künü canlı efir vaqtında, haber ete Qırım.Aqiqat.
«İyül 15 künü Aqmescit ava limanında eki millionıncı turistni qarşılaymız», – dey Aksenov.
O şunı bildirdi ki, Aqmescit ava limanı ve Keriç parom keçiti daa iç bir vaqıt öyle faal sürette çalışmay edi.
Bugün Aqmescit ava limanı er künü 15 biñ yolcunı qabul ete. Keçit te bugün (iyül 13) tarihiy rekordğa çıqtı – eki tarafqa 30 biñ (insan): 18,5 biñ Qırımğa, 12 – Qırımdan, altı biñ avtomobil», – dey Aksenov.
Qırımda kurort mevsimi resmiy olaraq mayıs 1 künü başlandı. Millionıncı turist yarımadağa iyün 19 künü keldi. Bu turist – Sankt-Peterburgdan kelgen Tatyana Şubina oldı. «Krımskiy telegraf» neşirini bildirgenine köre, yarımadada musafirlerge memnün degiller, fiyatlar paalı.
Qırım akimiyeti 2015 senesi 4,3 million turistni qabul etmek niyetindedir.


text:
Rusiye prokurorı Bağçasaraydaki birinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsleri Zevri Abseitov, Remzi Memetov, Rustem Abiltarov ve Enver Mamutov içün 10 yıldan 17 yılğa qadap sert rejimli koloniyada apis cezası berilmesini istedi.
Bu aqta dekabrniñ 11-nde Rostov-na-Donudaki (Rusiye) Şimaliy-Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesinde qabaatlayıcı bildirdi, dep haber ete «Qırım birdemligi» cemaat teşebbüsi.
Prokuror, mabüsler «Hizb ut-Tahrir» mefküresini beraber ögrendi, Mamutov ise «terror teşkilâtınıñ bölük teşkilâtçısı ola» dedi. Şu sebepten qabaatlayıcı onıñ içün 17 yıl sert rejimli koloniyasında qalmasını istedi. Remzi Memetov içün prokuror 12,5 yıl sert rejimli koloniyasında qalmasını, Rustem Abiltarov ve Zevri Abseitov içün ise 10 yıl sert rejimli koloniyasında qalmalarını istedi.
2016 senesi mayısnıñ 12-nde Bağçasarayda Rusiye telükesizlik hadimleri musulmanlar, qırımtatarlarnıñ evleri ve yerli qavehanede bir sıra tintüvler keçirdi. Neticede Bağçasaraynıñ dört sakini: Zevri Abseitov, Remzi Memetov, Rustem Abiltarov ve Enver Mamutov tutulıp, terrorizmde qabaatlandı. Olar, Rusiyede terroristik dep tanılğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenlerinde şübeli dep sayıla.
2017 senesi oktâbr ayında Rusiye telükesizlik hadimleri Bağçasaraynıñ altı sakini Timur İbragimov, Marlen Asanov, Memet Belâlov, Seyran Saliyev, Server Zekiryayev ve Ernes Ametovnı tutup alan edi. FSB olarnı Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ azaları olğanında qabaatlay.
2018 senesi mayısnıñ 21-nde Qırımda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından «Qırım birdemligi» cemaat teşebbüsiniñ koordinatorı Server Mustafayev ve qırımtatarı, musulman Edem Smailov tutulğan edi. Olarnıñ davası Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasına» ilâve etildi.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Ukraina territoriyasında çalışqan Qırım prokuraturası «Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyeti Qırımda qanunsız yasaq etilgeni» sebebinden cinaniy iş açtı.
Ukraina Baş prokuraturasınıñ matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 161 maddesinde belgilengen milliy mensüplik sebebinden vatandaşlarnıñ musaviy uquqlığınıñ bozulmasınen bağlı cinayetler boyunca cinaiy iş açıldı.
«Qanunsız teşkil etilgen Qırım Yuqarı mahkemesiniñ mahkemeciler eyyeti Terentyeva N. yolbaşçılığında «Qırımtatar Milliy Meclisi» birleşmesini ekstremistik teşkilâtı olaraq tanıdı ve yarımada territoriyasında onıñ faaliyetini yasaq etti», – dep aytıla beyanatta.
Ukraina prokuraturasında qayd etilgenine köre, böyle areketler «qanunsız sayıla, çünki «Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen territoriyasında vatandaşlarnıñ aq-uquqlarını ve serbestligini qorçalav» qanunı «Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen territoriyası Ukrainanıñ toprağı olğanını, ve bu topraqta Ukraina Ana yasası ve qanunları qullanğanını» belgiley.
Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi aprel 26-da yarımada territoriyasında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini yasaq etmek qararını qabul etti. Bu qararnı lâğu etmek içün bir ay devamında muracaat etmek mümkün.
2016 senesi fevral ayında Rusiyege boysunğan prokuror Natalya Poklonskaya rusiyeli Qırım Yuqarı mahkemesine Meclis faaliyetini yasaq etmesi boyunca davanen muracaat etti. Mart ayında bu dava boyunca mahkeme ceryanı başlandı. Mahkeme davası alâ daa devam ete.
Aprel 13-te Kreml tarafından tayin etilgen Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya Qırımtatar halqınıñ Meclisi faaliyetiniñ mahkeme qararına qadar toqtatılması aqqında qarar alğanını bildirdi.
Bundan soñ Ukraina territoriyasında çalışqan Qırım prokuraturası Meclis faaliyetiniñ yasaq etilmesi boyunca taqiqatnı başladı.
Halqara toplulıq Rusiye ükümetiniñ Meclis faaliyetini yasaq etmek qararını takbih etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Samarqandqa sayaxat
Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2018-jıl 7-fevraldaǵı «Ishki turizmdi jedel rawajlandırıwdı támiyinlew haqqında»ǵı PQ-3514-sanlı qararı orınlanıwın támiyinlew maqsetinde Qara ...Tolıq oqıw »
Hayallar spartakiadası (+foto)
Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2020-jıl 30-oktyabrdegi “Salamat turmıs tárizin keńnen úgit-násiyatlaw hám ǵalabalıq sporttı bunnan bılay da rawajlandırıw ilajları haqqında”ǵ ...Tolıq oqıw »
Taqıyatas rayonında úgit násiyat ilajı ótkerildi
2020-jıl 20-noyabr kúni Taqıyatas rayonı №4 ulıwma bilim beriw mektebi májilisler zalında Ózbekstan bilimlendiriw hám ilim xızmetkerleri Taqıyatas rayonlıq bólimshesi hám Mámleket ...Tolıq oqıw »
Úgit-násiyatlaw jumısları dawam etpekte
Hámmemizge málim, kásiplik awqamları shólkemleri hám miynet jámáátlerinde Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2020-jıl 11-noyabr kúni Ózbekstan kásiplik awqamları Federaciyasınıń ...Tolıq oqıw »
Kásiplik awqamları turmısında jańa dáwir
2020-jıl 18-noyabr kúni Qanlıkól hám SHomanay rayonlarında tarawlıq kásiplik awqamları rayonlıq keńesleri, kásiplik awqamları komitet baslıqları hám belsendileri qatnasıwında “Jań ...Tolıq oqıw »
Baslanǵısh shólkem jumısların jetilistiriw
Ózbekstan kásiplik awqamları Federaciyasınıń Qaraqalpaqstan kásiplik awqamları shólkemleri birlespesi Keńesi tárepinen 2020-jıl 19-noyabr kúni “Kásiplik awqam shólkemleri jumıslar ...Tolıq oqıw »
“Jańa Ózbekstan – Jańa kásiplik awqamları»!
2020-jıl 17-noyabr kúni Qaraqalpaqstan kásiplik awqamları shólkemleri birlespe Keńesiniń májilisler zalında Birlespe Keńesi apparatı xızmetkerleri, juwaplı shólkemlestiriwshiler, ...Tolıq oqıw »
Kásiplik awqamlarında 11-noyabr kúni tarıyxıy sáne
2020-jıl 11-noyabr kúni Tashkent qalasında Ózbekstan kásiplik awqamları Federaciyasınıń VIII Quraltayı bolıp ótti. Quraltayda Ózbekstan kásiplik awqamları Federaciyası Keńesiniń b ...Tolıq oqıw »


text:
«Biz referndumnı keçirecekmiz. Bizde olğan adiseler şunı bildire ki, Ukraina akimiyeti tüşünmek kerek…. Şeerde müessiselerniñ 92% Rusiye ile çalışa ve bizim içün bu memleketnen şerik munasebetlerimiz pek müimdir. Slavânsk Rusiyeni öz ağası olaraq tanıy, biz – Donbass ve Rusiye – qan qardaşmız ve Rusiye ile cenkleşmeycekmiz. Eşitesiñiz, şeerliler soqaqlarda «Aferin» dep qıçıra», – dedi Ştepa.
Onıñ aytqanına köre, o şeer memuriyetniñ ve millitsiyaniñ zaptı aqqında saba saat 8-de bildi. Binada 1000-en ziyade insan bar eken.
O: aktivistlerniñ areketlerini Ukraina akimiyeti tarafından silâ vastası ile toqtatuvına qarşı çıqa.
Slavânskta saba militsiyanıñ rayon bölüginiñ binasını zapt etken silâlı insanlar bunı silâ içün yaptı. Ukraina içki işler nazirliginiñ matbuat-hızmeti bildirgenine köre, bina içinde şimdi 20 silâlı adam bulunmaqta. Olar özlerini Donetsk cumhuriyetniñ teşebbüs gruppası olaraq tanıttılar. Zapt neticesinde binada bulunğan insanlar reine olıp qaldı, dep bildire Radio Svoboda.
Şimdi olğan malümatqa köre, eñ azından üç militsiya hadimi al-azırda hastahanede buluna.


text:
Qırımda keçken künü koronavirus yuqunçından daa üç hasta vefat etti. Bu aqta Qırımnıñ Rusiye Sağlıq nazirliginiñ monitoring malümatında aytıla. Müessise malümatına köre, Qırımda COVID-19-dan vefat etkenlerniñ sayısı 99 kişi oldı.
«2660 insan tibbiy közetüv altında buluna, 988-i evde dinamik közetüv altında qala, 1554 kişi hastahanelerde buluna, 118 insan observatorlarğa alındı», – dep aytıla haberde.
Qırımnıñ Rospotrebnadzor idaresi bildirgenine köre, koronavirus pandemiyası ve yarımadada epidemiologik vaziyet umumen fenalaşqanı sebebinden esli-başlı eali arasında vefat etkenlerniñ sayısı arta.
Keçken künü Qırımda 171 koronavirus hastası qayd etildi, bu Qırımda pandemiya başlağanından qayd etilgen eñ büyük raqam.
Qırımda, akimiyetniñ malümatına köre, 6502 yañı koronavirus hastası qayd etildi, 107-si çetelden keldi, 128-i qomşu Rusiyeden kelgenler ve olarnen alâqada olğanlar. 3721 insan tüzeldi. Rusiye Sağlıq nazirliginiñ malümatına köre, 96 insan koronavirustan vefat etti. Aqyarda 1417 insan yañı koronavirus yuqunçına oğradı, 944 kişi tüzeldi, 42 insan vefat etti.
Rusiye kontrolindeki Qırım akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Ukraina Yuqarı Şurasınıñ sabıq deputatı, Qırım siyasetçisi Andrey Sençenko dey ki, Rusiye tarafından Qırım işğal etilgeninden soñ yarımadanı regionda ne olıp keçkenini añlamağan «müstemlekeciler» ile tolduralar.
Bunı o Radio Svoboda efirinde yarımada sakinleriniñ qıtaiy Ukraina vatandaşlarına munasebeti aqqında olğan sualge cevap olaraq ayttı.
«Qırımda vaziyet deñişe. Anda, belki de, «miyi türlü olğan» yerli ealiniñ bir 20% bar. Olarnı deñiştiremezsin. Çoqusı – esli başlı insanlar. Amma Putin rejimi ile ketirilgen insanlarnıñ da ğayet büyük fayızı bar – Qırımnıñ yañı sakinleri. Qırım, Ukraina ne olğanını iç te añlamaylar. Olarnı Burâtiya, Orta yolaqtan ketirdiler – müstemlekeciler, yani. Amma eminim ki, Qırım cemiyetiniñ bu qısmı işğalniñ soñunda evlerine qaytıp keter», – dey o.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ Qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Qırımda tintüvlerden soñ tutulğan sekiz kişi Aqmescitteki Rusiye FSBsiniñ idaresine ketirildi. Bunı adliyeci Rustem Kâmilev Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi.
«Er kes Frankoda (soqağında) FSBde buluna. 205.5 maddesiniñ kimi birinci, kimi ekinci qısmına istinaden qabaatlana, sorğuğa çekile. Advokatlar davağa birer-birer kire», – dep tarif etti Kâmilev.
Adliyeciniñ qayd etkenine köre, quvetçiler «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ eki yañı «bölügini» şekillendirdi: Qarasuvbazar rayonında üç kişi tutuldı, Aluşta ve civarlarında – dört insan, tutulğan Eskender Suleymanov ise qardaşı Ruslan Suleymanovnıñ Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasına» qoşuldı.
İmaye, bugün saat 17:00-da Rusiye kontrolindeki Aqmescit Kiyev rayon mahkemesinde sekiz er adamnıñ sıñırlav tedbiri belgilenecek, dep bekley.
Aluşta, Qarasuvbazar ve Aqmescit rayonlarında qırımtatarlarnıñ evlerinde keçirilgen tintüvlerden soñ 8 er adam tutuldı. Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbiri bildire.
Rusiye FSBsi tahqiqat tedbirleri 205.5 maddesi (terror teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etüv ya da iştirak etüv) boyunca cinaiy dava çerçivesinde keçirile ve «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı, dep bildirdi.
Ukraina uquq qoruyıcı organları Qırımda Rusiye quvetçileri keçirgen tintüvlerden sebep cinaiy tahqiqat başlattı.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokat Emil Kurbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Harbiye Tercüme Bürosu
Nur Tercüme Bürosu Bakırköy’deki iki bürosu ile başta İstanbul olmak üzere tüm semtlere noter yeminli tercüme hizmeti vermektedir.
Harbiye Tercüme Bürosu : Harbiye semtinde iseniz tercümelerinizi kurye, kargo ile gönderiyoruz ya da sizi en yakın anlaşmalı tercüme bürosuna yönlendiriyoruz.
Harbiye semtinde verdiğimiz hizmetler : Harbiye noter yeminli tercüme, Harbiye yazılı tercüme, Harbiye sözlü tercüme, Harbiye hukuki tercüme, Harbiye akademik tercüme, Harbiye medikal tercüme, Harbiye finansal tercüme, Harbiye simultane tercüme, Harbiye ardıl tercüme, Harbiye web sitesi tercümesi.
Harbiye semtinde tercüme hizmeti verdiğimiz dillerden bazıları : Harbiye İngilizce tercüme, Harbiye Fransızca tercüme, Harbiye Almanca tercüme, Harbiye Arapça tercüme, Harbiye Rusça tercüme, Harbiye İtalyanca tercüme, Harbiye Bulgarca tercüme, Harbiye Romence tercüme, Harbiye Ukraynaca tercüme, Harbiye Japonca tercüme, Harbiye Azerice tercüme, Harbiye Farsça tercüme, Harbiye Hollandaca tercüme, Harbiye Portekizce tercüme, Harbiye İsveççe tercüme, Harbiye Yunanca tercüme, Harbiye İspanyolca tercüme, Harbiye Sırpça tercüme, Harbiye Osmanlıca tercüme, Harbiye Boşnakça tercüme, Harbiye Korece tercüme, Harbiye İbranice tercüme, Harbiye Moldovca tercüme, Harbiye Çince tercüme, Harbiye Polonyaca tercüme, Harbiye Svanca tercüme, Harbiye Makedonca tercüme, Harbiye Fince tercüme, Harbiye Norveççe tercüme, Harbiye Latince tercüme, Harbiye Zazaca tercüme, Harbiye Litvanyaca tercüme, Harbiye Esyonyaca tercüme, Harbiye Çekce tercüme, Harbiye Maltaca tercüme, Harbiye İzlandaca tercüme, Harbiye Belarusça tercüme, Harbiye Katalanca tercüme, Harbiye Karadağca tercüme, Harbiye Kırgızca tercüme, Harbiye Tacikce tercüme, Harbiye Tatarca tercüme, Harbiye Urduce tercüme, Harbiye Hintçe tercüme, Harbiye Bengalce tercüme, Harbiye Tayca tercüme, Harbiye Burmaca tercüme, Harbiye Laosca tercüme, Harbiye Moğolca tercüme, Harbiye Kamboçyaca tercüme, Harbiye Kazakça tercüme, Harbiye Vietnamca tercüme, Harbiye Endenozyaca tercüme, Harbiye Filipinlerce tercüme, Harbiye Tibetçe tercüme, Harbiye Nepalca tercüme, Harbiye Afganca tercüme, Harbiye Gürcüce tercüme, Harbiye Macarca tercüme, Harbiye Slovakça tercüme, Harbiye Arnavutça tercüme, Harbiye Özbekçe tercüme, Harbiye Srilankaca tercüme, Harbiye Türkmence tercüme, Harbiye Slovence tercüme, Harbiye Ermenice tercüme, Harbiye Hırvatça tercüme, Harbiye Abhazca tercüme,
Harbiye semtinde hizmet veren tercüme bürosu arıyor ve kaliteli hizmet almak istiyorsanız bize ulaşın.


text:
Mart 24 cüma gecesinde Çeçenistanda Naursk qasabasında silâlı adamlar taqımı Rosgvardiyanıñ arbiy bölügini kirmege tırıştı. Bunı uquq qoruyıcı organlarına çalışqan adamnıñ sözlerine esaslanıp, TASS bildire.
Haber etilgenine köre, sekiz adam ücüm etti, olardan altısı öldürildi. Daa ekisi qaçıp oldı.
Zarar körgen askerler aqqında malümat tasdiqlanmaqta. «Kavkaz tüyümi» agnlegine kelgen malümatqa köre, arbiyler arasında yaralanğanlar bar.
«Life» subetdeşiniñ aytqanına köre, ücüm etkenler Rosgvardiyanıñ ofitserler yatahanesine keçmege tırıştılar.
Arbiy bölükte küreşke azırlıq rejımı kirsetildi. Ücüm içün mesuliyetni şimdilik kimse boynuna almadı.


text:
Rusiye kontrolindeki Ermeni Bazar şeer mahkemesiniñ oturışuvında aprelniñ 15-nde qabaatlav tarafı işğal etilgen Qırımda mahkeme etilgen qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilevniñ davası boyunca bütün video delillerini kösterdi.
Bu aqta advokat Nikolay Polozov Qırım.Aqiqat mühbirine tarif etti.
«Bugün biz qabaatlav tarafı bergen video ve foto delillerini tedqiq etip bitirdik. Bugünki mahkeme oturışuvında videolarda 2014 senesi mayısnıñ 3-nde (Qırım ve Herson vilâyetiniñ memuriy sıñırı qanunsız keçilgen kün olaraq adlandırıla – QA) adise-vaqialar olğan yerde anda keçiş noqtası ya da devlet sıñırı işaretine oşağan bir şey olmağanını kördik», – dep tarif etti Polozov.
Bundan ğayrı, oturışuvda advokat Mustafa Cemilevniñ kütleviy haber vastalarına bergen intervyüsında «Rusiyege kiriş yasağı aqqında bir vesiqa berilmege» aqqında aytqanına diqqatnı celp etti.
Mahkemede baqılğan videolardan belli olğanına köre, mayısnıñ 3-nde adise-vaqialar olğan yerde o vaqıt Qırımnıñ iç işler naziriniñ vazifelerini eda etken Sergey Abisov bar edi.
Bu dava boyunca nevbetteki oturışuv aprelniñ 16-nda saba olacaq.
Qırımdaki Rusiye Tahqiqat komitetiniñ idaresi 2020 senesi aprelniñ 13-nde Mustafa Cemilevniñ qabaatlavını Rusiye Ceza kodeksiniñ üç maddesine istinaden aydınlattı: «Rusiyege kirişi yasaqlanğan çetel vatandaşınıñ bir gruppa insanlarnen evelden añlaşıp, Rusiye devlet sıñırını keçüv (Rusiye CK 322-nci maddesiniñ 3-ünci qısmı); nariye silâsını diqqatsız saqlav, onıñ başqa insan tarafından qullanılması ve ağır aqibetlerge yol açması (Rusiye CK 224-ünci maddesi); silânı qanunsız alıp saqlav (Rusiye CK 222-nci maddesiniñ 1-inci qısmı)».
Hatırlatamız, qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilevniñ davası boyunca martnıñ 5-nde olıp keçken mahkeme oturışuvında imaye tarafı dava malümatlarında bozuvlarnı qayd etti. Advokat Nikolay Polozovnıñ bildirgenine köre, bozuvlar tahqiqatçı azırlağan malümatnen bağlı edi. Mahkeme oturışuvında belli olğanına köre, Cemilevniñ Qırımğa kiriş yasağı 15 yılğa – 2034 senesi martnıñ 5-ne qadar uzatıldı.
Mustafa Cemilev
Mustafa Cemilev – qırımtatar milliy areketiniñ lideri, dissident, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi (1991 senesinden 2013 senesine qadar). Repressiyalarğa oğratılğan edi, 15 yıl sovet apishanelerinde yattı. 303 kün devamında Omsk apishanesinde açlıq tuttı. Rusiye akademiki, dissident Andrey Saharov Cemilevge qol tutıp, BM baş kâtibine mektüp yazdı.
Mustafa Cemilev 1991 senesi Qırımğa qaytıp oldı.
III-IX çağırılış Ukraina Yuqarı Radasınıñ halq deputatı ola.
Cemilev – Türkiyedeki Selçuk universitetiniñ uquq fahriy doktorı, «Ukrain cemiyetiniñ demokratizatsiyası içün» Orlık halqara mukâfatınıñ laureatı ola. Nansen medali (BM), V ve IV seviyeli Yaroslav Mudrıy knâziniñ nişanınen taqdirlengen edi.
2014 senesi Rusiyeniñ Qırım işğaline qarşı çıqtı. Rusiye oña qarşı bir qaç cinaiy dava açtı. 2016 senesi Cemilevniñ namzeti Saharov mukâfatına kösterildi.


text:
Qırım jurnalisti Lilâ Bucurova Qırımda dekabr 10 künü uquq qoruyıcılar tarafından QaraDeniz production studiyasınıñ muarriri Roman Spiridonovnıñ evinde keçirilgen nevbetteki tintüv aqqında bildire. Evel ATR telekanalında muarrir olaraq çalışa edi.
«Show devam ete. Bugün saba Roman Spiridonov – QaraDeniz production muarririne musafirler keldi. Silâsız. Özlerini tınç alıp baralar, atta balalarnı bala bağçasına yolladılar», – dep yaza Bucurova.
Spiridonovnıñ özü ve Qırım uquq qoruyıcı organları tintüvni izaatlamaylar.
Dekabr 9-da FSB hadimleri tarafından nevbetteki tintüv Elzara İslâmovanıñ evinde keçirildi. Qırım qamaçavı idarecisi, ATR telekanalınıñ saibi Lenur İslâmovğa nisbeten açılğan cinaiy işniñ çerçivesinde keçirilgen ekinci tintüvdir.
Qırımda noyabr 2 künü ATR qırımtatar telekanalınıñ sabıq hadimleriniñ – Elzara İslâmova, Lilâ Bucurovanıñ evlerinde ve telekanal saibi Lenur İslâmovnıñ ana-babasınıñ ve Moskvadaki onıñ şahsiy evinde tintüvlerni keçirdiler. Bu sene mayıs ayında ATR sabıq baş müdiri Elzara İslâmova Lilâ Bucurova ile birlikte «QARA DEÑİZ PRODUCTION» mustaqil production studiyasını teşkil ettiler.
Ukraina Tış işler nazirligi Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı boyunca eki cinaiy işni açtı.