text:
Şoygu qırımlılar Rusiye ordusına ne vaqıt çağırılacağını ayttı
Qırım ve Aqyar sakinleri 2014 senesi arbiy hızmetke çağırılmaycaq.
Bunı Rusiye Federatsiyasınıñ mudafaa naziri Serğiy Şoygu bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, arbiy hızmetke 2015 senesinden başlap yaşlar çağıracaqlar. Rusiye qanunları ve Rusiye mudafaa nazirliginiñ qaidelerine köre, Rusiyeniñ yañı subyektlerinde vatandaşlarnıñ arbiy cedveli ve arbiy komissarlıq işi teşkil etilecek.
«2016 senesine qadar olar Qırım yarımadasında hızmet etecektirler, ileride ise – Rusiye Federatsiyasınıñ territoriyasında», – dedi Şoygu.


c: text/html

text:
Ukraina prezidenti müddetten evel parlament saylavlarını oktâbr 26 kününe belgiledi.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko öz avalesi ile Yuqarı Şura vekâletlerini toqtattı ve kelecek saylavlarnı oktâbr 26 kününe belgiledi. Mütenasip vesiqa devlet başı saytında peyda oldı, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Öz avalesi ile prezident Ukraina Nazirler Kabinetine Yuqarı Şurasına nevbetten tış saylavlarnıñ maliye tarafını temin etmege buyurdı.
Evel Petro Poroşenko parlamentniñ dağıtuvı aqqında bildirgen edi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Çubarov: Türkiyeniñ avdarma ıntıluvından soñ Qırım boyunca noqta-i nazarı deñişmez
Türkiyede muvafaqiuetsiz arbiy avdarma ıntıluvından soñ devletniñ Rusiye tarafından Qırım işğalini tanımama boyunca noqta-i nazarı deñişmez. Böyle fikirni «112.Ukraina» kanalınıñ yayınında iyül 17-de Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov bildirdi.
«Türkiye tışqı siyasetinde, bu cümleden, Qırımnıñ qanunsız işğalini tanıma/tanımama boyunca noqta-i nazarınıñ deñişmesine Rusiye pek ümüt beslemesin. Türkiye er angi qomşusınıñ topraq bütünligine qol tutacaq: Azerbeycan, Gürcistan kibi, Ukrainanıñkine de. Ve Türkiye Qırımnıñ rusiyeli olğanını tanımaz», – dep ilân etti Çubarov.
Buna baqmadan, o, AQŞ-nen munasebetler kerginleşse, Türkiye ve Rusiyeniñ yaqınlaşa bilecegini qasevetlengenini bildirdi.
«Gülenniñ azat etilmesi sayesinde Qoşma Ştatlarınen munasebetler kerginleşse, bu Erdoğannıñ Rusiyenen yaqınlaşma boyunca bazı adımlar atqanını köstere bile», – dep ayttı Meclis reisi.
Bundan evel Türkiyedeki vaqialar munasebetinen Refat Çubarov Ukraina içün siyasiy taraftan istiqrarlı ve demokratik Türkiyeniñ emiyetini qayd etken edi.
İyün 15-ten 16-ğa keçer gecesi Türkiyede devlet avdarması ıntılıvı yüz berdi.
Kütleviy çatışmalar ve atışma neticesinde eñ azdan 265 kişi elâk oldı ve 1500-den ziyade yaralandı. Türkiye ükümeti tahminen 6 biñ insannıñ yaqalanması aqqında ilân etti, olarnıñ arasında fitneci arbiy adamlar ve mahkeme temsilcileridir.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
İşğal etilgen Qırım Çeçenistannıñ analogına çevirile – rusiyeli siyasetşınas
Rusiyeli siyasetşınas Födor Kraşeninnikov, Vladimir Putinniñ Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımnı ziyaret etmesi, yarımadanıñ ealisi Çeçenistan misali prezident saylâvları içün saylâv resursı olaraq azırlana dep saya. Böyle bir fikirni ekspert Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde beyan etti.
«Vladimir Putin içün Tıva, Sankt-Peterburg, Soçı – Qırım da olardan biri olmaq üzre, bir qaç aziz olğan region bar. Anda onıñ aytqan sözleriniñ epsi, bütün Rusiyege degil de, yalıñız o regionlarğa aytılğan sözlerdir. «Rusiyeniñ Mekkesi» aqqındaki laflar Aqyar sakinlerine aytılğanında şube yoq. Vladimir Putin Qırımnı, Çeçenistan misali yüksek faizde rey berecek eali, onıñ özek saylâvcıları yaşağan saylâv resursı olaraq azırlay», – dep qayd etti siyasetçi.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin ve baş nazir Dmitriy Medvedev avgustnıñ 18-nde işğal altındaki Qırımğa kelip çıqtı. Olar «Buhta Kazaçya» tasil merkezini, «Hersones Tavriçeskşiy» qoruq-muzeyini ve «Hersones operası» muzıkalı festivalini ziyaret ettiler. Vladimir Putin Rusiye tarafından tayinlengen Aqyar gubernatorı Dmitriy Ovsyannikovnen körüşti. Avgustnıñ 20-nde Putin Qırımnıñ Streguşeye qasabasında ötkerilgen «Tavrida» tasil forumunı ziyaret etti.
Ukraina Tışqı işleri nazirligi Rusiye prezidenti Vladimir Putin işğal etilgen Qırımnı ziyaret etkeni sebebinden Rusiye tış siyaset şubesine narazılıq mektübi yolladı.


text:
“Ataqtı boksşınıñ şañırağında qız bala – Nuray dünïege keldi. Janat Jaqïyanovtıñ säbïi men jarı Altınaydıñ jağdayı jaqsı, üyge şığwğa dayındalıp jatır. Alayda 31 jastağı äke qızın tek mamır ayınıñ ortasına qaray köre aladı”, – deydi Penkova.
Onıñ aytwınşa, qazir qazaqstandıq boksşı Anglïyada kezekti jekpe-jegine dayındalıp jatır. Janat Jaqïyanov 9 mamırda Bolgarïyada 27 jastağı argentïnalıq Xektor Rolando Gwzmanğa qarsı 12 rawndtıq kezdesw ötkizedi.
Derekköz: lite.bnews.kz
Tegï: Sport jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
26 mawsım küni Qarağandı oblısı öñirinde erekşe oqïğa orın aldı. Nura awdanı Aqmeşit awılına jawğan judırıqtay burşaqtar jergilikti turğındardı äbigerge salıp, kölik terezelerin qïratqan, dep xabarlaydı Baq.kz tilşisi.
Burın-soñdı munday oqïğanıñ bolğanın awıl turğındarı esterine tüsire almadı. Ol aspannan jawğan säbïdiñ judırığınday burşaqtar edi. Köliktiñ terezesin sındırıp, Nura awdanı Aqmeşit awılına aytarlıqtay şığın keltirgen burşaqtıñ ülkendigi jergilikti jurttı tañ qaldırğan. Redakcïyamızğa xabarlasqan awıl turğınınıñ aytwına qarağanda, burşaqtıñ ülkendiginen maşïnalardıñ, üylerdiñ terezeleri qïrağan.
Degenmen, bul twralı Tötenşe jağdaylar qızmetiniñ äli eşqanday aqparat taratpağanı tüsiniksiz. Swretter sol burşaq jawğan awıldan körinis.
Kommentarïï


text:
“Bir jigittiñ usınısımen şay öndirisin bastadıq. Adam pende, bir bayıp qalğısı keledi. Jalpı käsipkerdiñ bäri oñay bayıp jatqan sïyaqtı körinedi ğoy. Solay bayıp köremiz dep aştıq, bir jılday istedik. Soñğı jağında meniñ isim emes ekenin tüsindim. Öytkeni meniñ oyım basqada boldı. Önerimniñ qalıp bara jatqanın tüsindim jäne de otbasıma waqıt böle almay qaldım. Äyelim de: «Waqıtıñız joq bop ketti. Üyde turmay kettiñiz ğoy», – dep ayttı. Soñında bul närseni istemey-aq qoyayın dep şeştim. Alla özi mağan is näsip qılar bolaşaqta. Biraq şay emes eken dep, raxmetimdi aytıp, ol jerden kettim”, – deydi Aydar Turğanbek.
Änşiniñ aytwınşa, şayğa degen suranıs joğarı bolğan. Sebebi şaydıñ eñ sapalısın tañdadıq deydi ol.
“Eñ bastısı, sapalı şaylardı aldırıp istedik. Xalıqtı aldamayıqşı dedim. Öytkeni qïyanat qoy. Sondıqtan bir alğan adam qayta-qayta suray berdi”, – dedi änşi ağınan jarılıp.
Derekköz: Stan.kz
Kommentarïï


text:
Ewroodaq mïgranttarğa qatıstı twındağan mäseleni şeşw üşin Türkïyağa qosımşa 3 mïllïard ewro bölwi mümkin. Alayda ol üşin türikter buğan deyin twra osınday kölemde bölingen qarajattı tolıq jumsap bitwi tïis. Bul twralı 17-18 nawrız aralığında Bryusselde ötetin Ewroodaq sammïtiniñ uyımdastırwşıları xabarladı. Alqalı jïında odaqqa müşe elderdiñ basşıları Türkïya premer-mïnïstrimen bosqındarğa qatıstı twındağan axwaldı talqılawı tïis. Esteriñizde bolsa, 3 aqpanda Ewrokomïssïya Türkïyağa 3 mïllïard ewro köleminde qarjılay kömek körsetw josparın maquldağan bolatın.
Derekközi: 24.kz
Kommentarïï


text:
Qazaqstandıqtar mamır ayındağı merekeler kezinde 12 kün demalmaq.
Bul twralı egov.kz portalında jarïya etildi.
Qazaqstandıqtar mamır ayında üş merekeni – Qazaqstan xalıqtarı birligi küni (1 mamır), Otan qorğawşılar küni (7 mamır) jäne Jeñis künin ( 9 mamır) atap ötedi. Birqatar merekelik künder ädettegi demalıs künderine säykes kelip qalğandıqtan, mamırda qazaqstandıqtra 2,9 jäne 10 mamır künderi qosımşa demalıs künderi retinde demaladı.
Osılayşa, mamır ayınıñ 1, 2, 7, 8, 9, 10, 14, 15, 21, 22, 28 jäne 27-i künderi resmï demalıs bolıp jarïyalandı.
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırım akimiyeti qırımtatar faali Reşat Ametovnıñ öldürüvini ögrenecek taqiqatçılarnı mukâfatnen taqdirlemege vade ete
Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönovnıñ qayd etkenine köre, işğal etilgen Qırımnıñ «nazirler şurası» qırımtatar faali Reşat Ametovnıñ öldürüvini ögrenecek taqiqatçılarğa mukâfat bermege azır.
Bu aqqında Aksönov oktâbr 17-de ATR qırımtatar telekanalınıñ efirinde bildirdi, – dep yaza TASS.
Aksönovnıñ bildirgenine köre, al-azırda «Qırımnıñ uquq qoruyıcı organları daa dört qırımtatarınıñ ğayıp olmasını ögrene».
Onıñ aytqanına köre, bu işler rayon bölüklerinden taqiqat komitetiniñ idaresine berildi.
Qırımtatar faali Reşat Ametov Aqmescit merkezindeki Qırım nazirler şurasınıñ binası yanına Ukraina bayrağınen kelip, «referendumğa» narazılıq kösterdi. Onı 2014 senesi mart 3-te esir aldılar. Mart 15-te Ametovnıñ cesedi Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonındaki ormanda tapıldı.


text:
Ukraina havfsızlıq hızmeti: Odessada Qırım ve Donbass stsenariyini azırlağan ediler
Bu sene Odessada Qırım ve Donbassta olğanı kibi devlet avdarması olacaq edi.
Bunı Ukraina havfsızlıq hızmetiniñ (SBU) reisi Valentin Nalivayçeneo «24» haber telekanalındaki «Levıy bereg» yayınında ayttı.
Onıñ malümatına köre, anda «silâ, nişancılar, patlav tehnikası, farqlı cenk veteranları, provokatorlar, Rusiyege qoltutqan teşkilâtlar» azır edi.
Nalivayçenkonıñ qayd etkenine köre, isyan Odessadaki facialı adiselerniñ yıllığında yerine ketirildi.
«Mayıs 2-de öldürüv, patlav, zaptlar olacaq edi, yani başta Qırımda, soñra da Donetsk ve Luganskta olğan şeyler tekrarlanacaq edi. SBU mayıs 2-ge qadar kimse ve bir şeyni beklemeyip buña yol bermemek içün bir qaç kere kerekli tedbirlerni keçirdi», – dedi Nalivayçenko.
Onıñ malümatına köre, SBU temizlevleriniñ neticesinde 50 insan, şu cümleden 2 nişancı yaqalandı.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Fevqulâde vaziyetler boyunca Ukraina devlet hızmeti Qırımdan 19,2 biñ köçip kelgenni qayd etti
Noyabr 9-na Ukrainada vaqtınca köçip kelgen 455 175 insan qayd etildi. İşğal etilgen Qırımdan diger regionlarğa 19221 insan, ATO zonasından – 435954 insan köçti.
Bunı Kiyevde brifing devamında Fevqulâde vaziyetler boyunca Ukraina devlet hızmetiniñ reisi Sergiy Boçkovskiy bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, soñki künleri Fevqulâde vaziyetler boyunca Ukraina devlet hızmeti mecburen köçip kelgenler sayısınıñ artmasını qayd etmegen edi eken.
Ukraina, Moldova, Aqrusiye qaçaqlarınıñ işleri boyunca BMT Yuqarı komissar İdaresiniñ malümatına köre, oktâbr 30-na Ukrainada 442219 köçip kelgen insan qayd etilgen edi.
Oktâbr 20 künü Yuqarı Şura «Köçip kelgen insanlarnıñ aq ve serbestliginiñ teminlevi aqqında» qanunnı qabul etti, işbu vesiqa şimdi Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonıñ imazalanuvındadır.


text:
Joe Biden: Moskva dünya topluluğınıñ qaidelerini ürmet emeli
AQŞ prezident muavini Joe Biden Rusiye halqara nizamnı ürmet etmek kerekligini qayd etti – aks alda o «büyügen izolâtsiya» ile rastkelişe bile, dep haber ete Radio Svoboda.
Vaşingtonda Atlantik şurasınıñ toplaşuvında çıqışta bulunıp, Biden Rusiyeniñ halqara topluluğı ile işbirligi er bir tarafnıñ merağında olacağını qayd etti. O şunı da qayd etti ki, Rusiye şimdiki printsiplerni ürmet etip ve qaidelerge boysunıp, halqara toplulığına qoşuluvından fayda köre bilecek. AQŞ endi qaç kere Rusiyeni yönelişni deñiştirip, Ukrainada olğan vaziyetni eksiltmege çağırğan edi.
Prezident muavini AQŞ prezidenti Barak Obama iyün ayında Lehistannı ziyaret etecegini bildirdi. Obama Brüsselde «G7» sammitinde iştirak etecek ve ittifaqdaşlarnıñ Normandiyağa tüşkeniniñ 70 yıllıq munasebeti ile Frenkistanğa baracaq ola.
Vaşingtonda Atlantik şurasınıñ toplaşuvında çıqışta bulunıp, Biden Rusiyeniñ halqara topluluğı ile işbirligi er bir tarafnıñ merağında olacağını qayd etti. O şunı da qayd etti ki, Rusiye şimdiki printsiplerni ürmet etip ve qaidelerge boysunıp, halqara toplulığına qoşuluvından fayda köre bilecek. AQŞ endi qaç kere Rusiyeni yönelişni deñiştirip, Ukrainada olğan vaziyetni eksiltmege çağırğan edi.
Prezident muavini AQŞ prezidenti Barak Obama iyün ayında Lehistannı ziyaret etecegini bildirdi. Obama Brüsselde «G7» sammitinde iştirak etecek ve ittifaqdaşlarnıñ Normandiyağa tüşkeniniñ 70 yıllıq munasebeti ile Frenkistanğa baracaq ola.


text:
Senbide elimizdiñ jeti qalasında awa sapası naşarladı
13.01.2018 14:46
ASTANA. QazAqparat - 13 qañtarda meteorologïyalıq jağday Qazaqstannıñ jeti qalasınıñ atmosferasında zïyandı zattardıñ jïnaqtalwına ıqpal etti. Bul jayında «Qazgïdromet» RMK-nan mälim etti dep xabarlaydı QazAqparat.
Sïnoptïkterdiñ mälimetinşe, bügin qolaysız meteorologïyalıq jağday Aqtöbe, Astana, Atıraw, Jezqazğan, Qostanay, Qızılorda, Şımkent sekildi qalalardıñ atmosferasında lastawşı zattardıñ jïnaqtalwına äser etedi.
Ayta keterligi, osı jıldıñ basınan «Qazgïdromet» RMK qolaysız meteorologïyalıq jağday boljamın jarïya ete bastağan bolatın.
Belgili bolğanday, senbi küni Aqtaw, Almatı, Qarağandı, Kökşetaw, Pavlodar, Petropavl, Taldıqorğan, Taraz, Oral, Öskemen qalalarındağı meteorologïyalıq jağday atmosferadağı zïyandı zattardıñ seyilwine septigin tïgizdi.
Qolaysız meteorologïyalıq jağday boljamı - atmosferalıq awanıñ betki qabatında zïyandı (lastawşı) zattardıñ jïnalwına ıqpal etetin qısqa merzimdi meteorologïyalıq faktorlardıñ (tınış, jeñil jel, tuman, ïnversïya) üylesimi. QMJ jağdayında eldi mekenderdegi atmosferalıq awanıñ sapası naşarlawı mümkin.


text:
Gasprinskiy adına qırım müzeyinde Rusiye Anayasa Kününi qayd etecekler
Bağçasarayda, İsmail Gasprinskiy adına memorial müzeyinde Rusiye Anayasa Kününe bağışlanğan tedbirlerni keçirecekler.
Bu aqta Bağçasaray tarihiy-medeniy qoruğınıñ matbuat hızmeti bildire.
Şu cümleden, müzeyde Rusiye bayramına bağışlanğan «Rusiyeniñ itibarlı insanları» mevzusında aqşam keçirilecek.
Tedbirlerde Bağçasay şeeriniñ ve Bağçasaray rayonlarınıñ mektep talebeleri iştirak etecek.
1993 senesi dekabr 12 künü Rusiye Federatsiyasnıñ Anayasası qabul etildi, 1994 senesi Rusiye prezidentiniñ avalesi ile dekabr 12 künü devlet bayramı olaraq ilân etildi.


text:
Türkïya otelerleri Egey jäne Jerorta teñizderi jağalawlarına ornalasqan 1,3 mıñ meymanxananı satw üşin sawdağa şığardı. Bul twralı Zaman gazeti deregine süyengen ras.kz xabarladı.
Basılım munı Reseymen qarım-qatınastağı dağdarıs pen elde qawipsizdik axwalınıñ naşarlap ketwinen dep tüsindiredi.
Osı meymanxanalardıñ jïıntıq bağaları şamamen 30 mïllïard türik lïri (10 mïllïard dollardan artıq) turadı eken. Olardağı orın sanı – 153 mıñ. Satwğa şığarılğandar arasında Antalya qalasınıñ mañındağı Resey rınogına layıqtanğan otelderdiñ alatın üles-salmağı bärinen basım bolıp şıqtı. Mundağı meymanxalar sanı 410-ğa jwıq jäne olardıñ törtten biri bes juldızdı bolıp tabıladı.
Basılım eldiñ twrïstik ïndwstrïyası qazir burın-soñdı bolmağan awır dağdarıstı bastan keşip jatqanın jazadı. Munıñ sebebin gazet Reseymen aradağı qarım-qatınastıñ buzılwımen qatar, Anadolı jerindegi tınıştıqtıñ buzılğanınan izdestiredi. Sondıqtan taqırğa otıra bastağan otelder qojayındarı amalsız olardan satıp qutılwdı közdep otır.
«Köptegen otelderdiñ egeleri kezinde köptep qarız alğan, biraq keyin jağdaydıñ kürt naşarlap ketwine baylanıstı tölemderin qaytara almaytın boldı. Buğan qosa, Resey Federacïyasımen aradağı dağdarıs köptegen otelerlerdi öz menşikterin satwğa mäjbür etti», – dep atap körsetti rïeltor Ïsmaïl Ozer.
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Ukraina Radası qırımtatar halqını tamır halqı olaraq tanımadı
Ukraina Yuqarı Radası «Qırımdan mecburen köçürilgen Ukraina tamır halqınıñ aq-uquqlarını tiklev aqqında» №4434 qanun leyhasına birinci oquvda qol tutmadı.
Böyle bir qararğa 115 halq deputatı qol tuttı.
«Qırımtatarlar Ukraina halqınıñ ayırılmaz bir parçası ola. Bu qanun qırımtatar halqınıñ Ukraina cemiyetine bağlanması ve qırımtatar halqınıñ kendi etnik kimligini saqlap qalması ve inkişafına yönelgen», – aytıla qanunda. Malüm ki, vesiqanıñ müellifi Gennadiy Moskal ola.
Vesiqada qayd etilgeni kibi, qırımtatar halqı Ukrainada yaşağan tamır halqtır.
Böyle bir qararğa 115 halq deputatı qol tuttı.
«Qırımtatarlar Ukraina halqınıñ ayırılmaz bir parçası ola. Bu qanun qırımtatar halqınıñ Ukraina cemiyetine bağlanması ve qırımtatar halqınıñ kendi etnik kimligini saqlap qalması ve inkişafına yönelgen», – aytıla qanunda. Malüm ki, vesiqanıñ müellifi Gennadiy Moskal ola.
Vesiqada qayd etilgeni kibi, qırımtatar halqı Ukrainada yaşağan tamır halqtır.


text:
Rusiye Adalet nazirligi qırımtatar timsalleri yasaq etilmegenini bildire
Qırımtatar timsalleri yasaq etilmedi, dep aytıla Rusiye Adalet nazirliginiñ Qırım blogeri Zair Akadırovnıñ muracaatına bergen resmiy cevabında. Rusiye Adalet nazirliginden kelgen mektüp kopiyasını Qırımtatar Milliy Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev Facebookta aydınlattı.
«Semetdeşlerimizniñ diqqatına: qırımtatar timsalleri yasaq etilmedi! Qırımtatar bayrağı – qırımtatar halqınıñ tarihiy bayrağı ve bir de bir cemaat teşkilâtına ait degildir. Onı yasaq etmek – halqımıznıñ, onıñ tarihı, medeniyeti ve yaşamasını yasaq etmek demektir!», – dep qayd etti o.
Zair Smedlâyevniñ bildirgenine köre, Qırımda keçirilgen futbol yarışlarında qırımtatar milliy bayrağını qullanmağa yasaq etecek ediler, bu sebepten mezkür muracaat Rusiye Adalet nazirligine berildi.
«Futbol yarışlarında maña milliy bayrağımıznı qullanmağa yasaq etecek oldılar, Zair Akadırov Rusiye Adalet nazirligine muracaat etti, böyle bir cevap aldı. Söz sırası, bu sebepten meni Qurman rayonı prokuraturasına davet etmek kerekler», – dep qayd etti Qurultay MSK reisi.
Rusiye Adalet nazirliginiñ cevabında 2016 senesi fevral 9 künü dep yazıla, amma cevap aprel 20-de aydınlatıldı.
2015 senesi noyabr ayında politsiya qırımtatar taqımları arasında keçirilgen Amet-Han Sultan mukâfatı futbol yarışına qırımtatar bayraqlarını almağa izin bermegen edi.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa. /p>


text:
Osığan oray, «Atameken» QR Ulttıq käsipkerler palatası alañında POS-termïnaldı paydalanw, elektrondı tölem mäselesi birneşe ret köterilgen. Ulttıq palatada POS-termïnaldar ornatwdıñ – köleñkeli ekonomïkamen küreswdiñ bir täsili ekenine basa nazar awdarıldı, degenmen qurılğılardıñ qımbattığı, tranzakcïya jürgizw üşin ekinşi deñgeyli bankter bekitken komïssïyasınıñ joğarılığı jäne naqtı fïrmalardıñ termïnaldarın ğana paydalanw qajettigi käsipkerler üşin kedergi keltirip otırğanı da talqılandı.
QR Ulttıq bankiniñ aqparatına süyensek, 2017 jıldıñ 1 mawsımında Qazaqstanda qoldanısta 16,6 mln tölem kartaları bar, al bul karta ïeleriniñ sanı – 14,9 mln.
2017 jıldıñ mamır ayında otandıq emïtentterdiñ tölem kartanı qoldanwımen jürgizilgen tranzakcïya kölemi 1 096,7 mlrd teñge boldı. 2016 jılmen salıstırğanda 32,5%-ğa artqan. Bul rette, qolma-qol aqşasız tölemniñ basım köpşiligi, atap aytqanda 53,4% POS-termïnaldar arqılı jüzege asırılğan.
Bul mälimetterge qarasaq, elimizde qolma-qol aqşasız tölem jasawdı, äsirese tölem kartaların qoldanwdı tañdaytındar qatarı jıl sayın artıp keledi. Alayda, käsipkerlerdiñ barlığı birdey öz jumıstarında POS-termïnaldardı qoyğan joq.
Osı orayda qanday käsipkerler POS-termïnaldı ornatwı tïis jäne ornatpağan jağdayda qanday jaza qoldanılatını twralı mağlumat berwdi jön sanadıq.
Qazaqstan Respwblïkasınıñ zañnamasına säykes menşik pen tañdalğan salıq salw rejïminiñ formasına qaramastan POS-termïnal qoyılwı tïis qızmet türleriniñ tizimi bekitilgen.
Bul tizimde:
• Avtokölik pen motocïkldardıñ bölşek jäne köterme sawdası, olardıñ jöndew jäne texnïkalıq qızmet körsetwi;
• Bölşek jäne köterme sawda;
• Qonaq üylerdiñ qızmet körsetwi;
• Meyramxana jäne tağı basqa da tamaqtanw, swsın usınwdı atqaratın orındardıñ qızmetinde;
• Jol jürw qujattarın (bïletterin), äwe jäne temir jol kölikterindegi jük jäne joljügi tübirtegin satw;
• Jükterdi köliktik öñdew, qoymağa qoyu men saqtaw boyınşa qızmet, tasımaldaw men jük jetkizw boyınşa kömekşi qızmet körsetw; • Twroperator men twrïzm salasında qızmet körsetetin özge de uyımdar (twragentterden basqası);
• Saqtandırw salasındağı qızmet;
• Densawlıq saqtaw salasındağı qızmet,
• Bilim berw salasındağı qızmet,
• Kïnofïlmderdi, beyne- jäne televïzïyalıq bağdarlamalardı taratw, kïnofïlmderdi körsetw;
• Fïtnes, sportklwbtarı, bï alañınıñ qızmeti;
• Qumar oyındar men bäs tigw orındarın uyımdastırw qızmeti;
• Bowlïng (kegelban) pen bïlyard oyın alañdarınıñ qızmeti.
Bul mindetteme turaqsız sawda nısandarı arqılı qızmet jasaytın awıl şarwaşılığı jäne balıq şarwaşılığı önimderin özi ösirip, köterme jäne bölşek sawdağı şığaratın öndirwşilerge qoyılmaydı.
Qazaqstan Respwblïkasınıñ «Äkimşilik quqıq buzwşılıq twralı» kodeksiniñ 194, 195 baptarında POS-termïnaldıñ bolmağanı üşin jäne karta arqılı tölem qabıldawdan bas tartqanı üşin äkimşilik jawapkerşilik qarastırılğan. Eger zañ buzwşılıq birinşi ret orın alsa, onda jay ğana eskertw beriledi, al qaytalanğan jağdayda äkimşilik jaza küşeyedi. Atap aytqanda: POS-termïnal jabdığı bolmağan 40 aylıq eseptik körsetkişten (AEK) 80 AEK-ke deyin ayıppul salınadı, al karta arqılı tölem qabıldawdan bas tartsa, 100 AEK-ke deyin ayıppul beriledi.
Büginde sawda jasağanda satwşıdan tübirtekti talap etw twralı eskertw men sawda mädenïetiniñ jaña deñgeyin qalıptastırwğa barınşa küş jumsalıp otır. Tutınwşınıñ tübirtekti talap etwi bir jaqtı bolmaydı. Bul arqılı satıp alwşı tawardı qaytarıp berw mümkindigine ğana ïe bolıp qoymay, aşıö ta ädil sawda jasawğa üles qosadı. Mäselen, Astana men Almatı qalalarında sawda orındarındağı satwşılar öz klïentterine çek, tübirtekterdi mindetti türde alwdı eskertedi. Tübirtek berilmegen jağdayda sawda ornınıñ (düken, kafe jäne t.b.) äkimdigine eskertw jasalsa, tawardı tegin berwge kepildik beriletindigi twralı aqparat ta taratılğan. Bul jaqsı üderis. Sondıqtan POS-termïnal arqılı sawda jasaw – byudjettik salımdardı köbeytip, sawda aşıqtığın qamtamasız etedi. Qarlığa Telman
https://massaget.kz/men_kasipkermin/kenester/47497/
Kommentarïï


text:
Ütílgen diste íllar buyınça hiç tuktalmıyça yalgan evírímçíl xeberler birüçí, devamlı bularak yaña xıyalıy fosilliyeler uydırıp, “yûgalgan çılbır ölöşö tabıldı” dip urtaga çıguçı, küzenekníñ üzínnen-üzí kilíp çıguın sansız teg`limatler arkılı añlatuçı hem bularnıñ barısın da tormoşka aşkan xakıykat` itíp kürsetíp, ekiyâtler-lígíndalar añlatuçı darvinistlardan hem darvinist matbugattan ozon vakıt lem mim işítílmi. Tabılgan “törlerní yâlgauçı kazılma formalar” turında uydırma xeberler tuktaldı, gazítalarda zur urın aluçı mekaleler yûkka çıktı, her atna törlí-törlí programmalarda katnaşuçı darvinistlar kürínmes buldı. Bu citdi üzgeríşlerníñ sebebí nerse?
Monıñ sebebí DARVINISTLAR TAB BULGAN OLI CIÑÍLÜ.
Darvinistlar Darvinnan alıp bu köngeçe - 150 yıl buyınça kíşílíkníñ iñ zur ölöşön bilep algan bu yalgan gipnoznı sistímalı revíşte devam ittíler. Karşılarına çıguçı her karşı buluçı tavışnı bastıra bardılar. Mekteplerge, univírsitítlarga kader iríştíler. Matbugatnıñ olı ölöşö alar kulında idí. Darvinist propagandaga yârdem kirek bulgan vakıtlarda matbugatları yârdemge kilíp, şunda uk ”xıyalıy yûgalgan çılbır ölöşö” tabıla idí. Sitímaları soñ derece tertiplí hem uñışlı revíşte íşli kildí. Kíşíler darvinist, maideçí, xetta dinsíz bulgançı Deccal íşlegen bu köçlö gipnoz devam ittí. “Sin darvinist, sin oçraklı revíşte bar buldıñ” -diíp, kíşílerge böyök sixír yâsaldı. Kíşíler bu deccali sixír sebeplí íllardır üzleríníñ oçraklı revíşte, üzínnen-üzí bar bulgannarına inandı, añ-fikírsíz darvinizmnıñ dörös ikenín zan ittí.
Bu ictimagıy gipnoznıñ faş itílüí darvinistlar öçön kötílmegen nerselerden idí.
Yaratılış Atlası darvinistlarga iñ olı zarar kitíríp, alarnı íktı.
Yaratılış Atlası darvinistlarga bik köçlö yûgaltular kitírdí, alarnı ayaktan íktı. Yaratılış Atlasınnan soñ ni íşlerge bílmegen, şaşkan, mondıy xaletní hiç te kötmegen darvinistlar, íllardır kíşílerge yâsalgan köçlö bozım te`siríníñ kinetten, bír mizgílde yûk bula başlauın kürdíler. 300 millionnan artık fosilliye barlıgı ig`lan itílü arkasında şok kiçírdíler. Tik bír gíne bulsa da “ara fosilliye” bulmaganlıgın kíşíler xeyranlık bílen öyrendí. Östeme bularak, yâşeíşníñ darvinistlar bíldírgení kíbík oçraklı revíşte başlanmaganın, tik bír protíinnıñ da xetta, oçraklı, üzínnen-üzí barlıkka kile almaganlıgın añlatu darvinistlarnı ayaktan yıktı.
Yıllardan birlí bik külemlí revíşte bötön uydırmaların tartınmıyça íşli aluçı, tílenílgen her cirde tílenílgen her yalgan xeberlerín bastıruçı hem bu uydırmlarnı kíşílerge mecbüri xelde taguçı darvinistlar, xezír indí yalgançılar bularak bílüníníñ izasın çigeler. Ílígrek vakıtlarda yalgannarı bílínmegení öçön bik iríklí xereket itüçí darvinistlar, xezírgí vakıtta her cirde yalgançı buluların karşı taraf añlıy miken, yûk miken şigí astında izíle. Indí jurnallarda, gazítalarda bastırgan her yalgan xeberlerí artınnan tenkıyt bílen karşılaşuların hem Ida hem Ardi uydırmalarında da bulganı kíbík, gafu ütíníp, bötön süzlerín kirí alu mecbüriyâtínde kalaçakların bik yâxşı bíleler. Ílík bozımnı taratuda faydalı bulgan bírer evírímçíl xeberníñ, indí xezír alarnı risvay iteçegín hem üzlerín kölkí xelínde kaldıraçagın abaylıylar.
Míne bötön bular sebeplí darvinistlarnıñ tavışı işítílmes buldı. Indí yalganlıy almıylar. Darvinist propaganda ısulları alarga fayda kitírmi. Darvinizmnı cemgıyâtke tarata kilgen Deccal, iñ olı ciñílíşke tap bulgan xalette. Darvinistlar iñ köçlö koralları bulgan bír ölöş matbugatnı, indí yalgan xeberler öçön kullana almıylar. Yalgannı kat-kat kabatlau da indí alarga hiç fayda kitírmi.
Darvinistlar elbette bolay bulaçakların iseplemi idí. Yugıyse, bu mösölmannar tarafınnan küpten bílíngen hem kötílgen bír netice. Çönki bu Kör`ende bulgan Rabbıbıznıñ böyök veg`desí. Allahu Tegale, “Bíz xaknı batılnıñ (yâñlışnıñ) östöne atarbız, ul da anıñ miín çíl pereme kitírír” (Enbiyâ Süresí, 18) ayâtí bílen bílgírtkení kíbík, Allahnı inkar öçön barlıkka kitírílgen her yâñlış fikír sistíması hem batıl (dörös bulgmagan) bírer din, hiçşiksíz olı ciñílüge tap bulaçak hem bu batıl inanularnıñ barısı da yûkka çıgaçak. Darvinistlar ciñü hem köçníñ barı tik Allahnıkı hem Allahnı söíp, Anı olılagannarnıkı ikenlígín küreçekler. Galemnerníñ Rabbısı Allah-Bakıy (Meñgílík) hem Azim (Böyök).
Allahu Tegale bír ayâtínde şulay boyıra:
Eyt ki: “Ey mölketníñ xucası bulgan Allahım, tílegeníñe mölketní birírsín hem kirí alırsıñ, tílegeníñní böyök itersíñ, tílegeníñní tüben töşírísíñ, xeír Siníñ kulıñda. Çınnan da Sin hernersege köç citkírüçísíñ!” (Ali Gıymran süresí, 26)2011-04-22 15:53:13


text:
«Qazaqtimes.kz» aqparattıq-tanımdıq saytı (nemese internet gazeti) qoğamnıñ är salasındağı tıñ aqparat, tanımdıq oylardı qozğauğa bağıttalğan. Saytımız bügingi ğalamdasu däuirindegi qazaq müddesin jaqtauğa, qorğauğa üles qospaq niette. Soğan oray, qazaq bolmısın bederleytin wlttıq dästür, tarih, mädeniet, ruhaniyatqa den qoyadı. Uaqıtı ötse de mänin joymağan, közden ketip, köñilden kömeskilene bastasa da mañızın saqtağan tanımdıq oy, tağılımdı söz, tartımdı oqiğalardı jañğırtu da bir maqsatımız. Qazaqtıñ bügini men erteñinde erekşe ornı bar twlğalarımızdı wmıt qaldırmay, qayta qauzap otıru da bizdiñ mindet.
Biz barınşa beytarap wstanımda bola otırıp, qazaq memleketiniñ san aluan sayasatına da öz tarapımızdan söz aytamız. Ükimettiñ qazaq tağdırına qatıstı türli qadamdarın da hal-qadirimizşe qadağalap otıramız. Halıqaralıq jaylarğa da beyjay qaramaymız. Qazaq jaylı «jarq» etken jañalıq, jağımdı habar, jaqsı pikirdi köpke jariyalauğa den qoyamız. Jağımsız twstarımızğa da jöndi közqaras bildiremiz.
Eñ bastısı, san türli aqparat ağınınıñ arasınan asılın ekşep, jasığın tektep otırsaq degen tauday talabımız bar. Sol arqılı internet keñistigindegi qazaq tildi kontenttiñ bay mazwndı, baysal oylı, salihalı da salmaqtı, sauattı deñgeyge köteriluine tamşıday bolsa da üles qossaq degen qwlşınısımız bar. Sol qwlşınısımızdı quattı iske aynaldıruğa, qwrmetti oqırman sizderdiñ de ülken qoldaularıñız kerek! Siz bolıp, biz bolıp, qazaq söziniñ, qazaq oyınıñ, qazaq müddesiniñ biiktey beruine qızmet eteyik!
Qwrmetpen: «Qazaqtimes» redakciyası.


text:
Qırımda qazan daireleriniñ işi toqtaldı
«Krımteplokomunenergo» bildirgeni kibi, qazan daireleriniñ işi vaqtınca toqtalğanı aqqında bildire. Şirkette bunı soqaqta «ava ğayet eyileşkeni» ile añlatalar.
Bunı Aqmescit rusiyeli memuriyetiniñ saytında bildireler.
Qayd etilgeni kibi, kerek olsa, «Krımteplokomunenergo» «eñ qısqa vaqıtta içtimaiy emiyeti olğan obyektlerni qızdırıp» ola.
Noyabr 22-ne keçer gecesi Herson vilâyetiniñ Çaplinka qasabası rayonında patlavlar yüz berdi. Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq qamaçavı ştabında bildirilgeni kibi, «Qırımnı elektrika ile teminlegen elektrik bericileriniñ yolağı tüşti ve ğayrıdan tiklenemez».
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley.
«Krımenergo» malümatına köre, Ukraina ağından elektrik energiyası ile teminlev 1 210 megavatt miqarında etile edi. Qırımnıñ orta qullanuvı – 1100 megavattnı teşkil ete edi. Şimdi «Ukrenergo» milliy energetik şirketinden 0 megavatt kele (er dört yolaq söndürilgen).


text:
Mahsun Kırmızıgül - Dersim Dört Dağ içinde
Sanatçı : Mahsun Kırmızıgül
Türkü : Dersim Dört Dağ içinde
Etiketler : Mahsun Kırmızıgül - Dersim Dört Dağ içinde türkü indir, Mahsun Kırmızıgül - Dersim Dört Dağ içinde türkü dinle, Mahsun Kırmızıgül türküleri, Dersim Dört Dağ içinde mp3 indir, Mahsun Kırmızıgül türküleri Dersim Dört Dağ içinde türküsü, Dersim Dört Dağ içinde sözleri, Mahsun Kırmızıgül mp3 dinle, Mahsun Kırmızıgül download, Dersim Dört Dağ içinde bedava mp3, Mahsun Kırmızıgül türkü sözleri, Mahsun Kırmızıgül türkü dinle, Mahsun Kırmızıgül son albüm indir
Mahsun Kırmızıgül Türküleri
Mahsun Kırmızıgül - Göçmen Kızı
Mahsun Kırmızıgül - iki Dağın Arasında
Mahsun Kırmızıgül - Ordunun Dereleri
Mahsun Kırmızıgül - Şu Garip Halimden
Mahsun Kırmızıgül - Şevko
Mahsun Kırmızıgül - Haydar
Mahsun Kırmızıgül - Şu Karşı Yaylada
Mahsun Kırmızıgül - Kahpe Felek
Mahsun Kırmızıgül - Dağlar Dağımdır Benim
Mahsun Kırmızıgül - Bir Ataş Ver
Mahsun Kırmızıgül - Çarsambayı Sel Aldı
Mahsun Kırmızıgül - Aman Ağrı
Mahsun Kırmızıgül - Felek ile Kozumu
Mahsun Kırmızıgül - Zello
Mahsun Kırmızıgül - Dersim Dört Dağ içinde


text:
Qıtayda qaza bolğan qazaqstandıq qızdı zorlaw faktisi rastalmadı - QR SIM
13.01.2018 15:14
ALMATI. QazAqparat - QR Sırtqı ister mïnïstrliginiñ ökilderi Qıtayda qaytıs bolğan 18 jastağı qızdı zorlaw faktisi rastalmağanın mälim etti, dep xabarlaydı QazAqparat.
«Qız zorlaw faktisi rastalmadı, alayda zorlıq körsetwge degen umtılıs bolğan. Sot-medïcïnalıq saraptamanıñ qorıtındısı boyınşa, qız qulawdıñ saldarınan mert bolğan»,-dep xabarladı QR SIM-niñ baspasöz xatşısı Änwar Jaynaqov.
Vedomstvo ökilderi sonımen qatar Qıtayda 18 jastağı qızdıñ 14 qabattan qulağan kezinde qasında bolğan eki Päkistan azamatınıñ da ustaldı.
«Osı oqïğadan keyin Qıtay polïcïyası tergewdi bastadı. Päkistannıñ eki azamatı ustaldı. Aldın ala mälimetterge säykes olardıñ jası 26-30 aralığında. Olardıñ stwdent bolğan-bolmağanı äzirge belgisiz. Olardıñ biri qamawda otır, al ekinşisine tergew ayaqtalmayınşa eşqayda ketpew bultartpaw şarası qoldanıldı. Tergew jürip jatır. Ekinşi qız oqïğağa qatıstı tüsinikteme bergen, qazir ol oqwın jalğastırwda», - dedi Jaynaqov.
SIM-degiler Qazaqstannıñ Şanxaydağı Bas konswldığınıñ erekşe qadağalawında ekendigin aytadı.
Dïplomatïyalıq vedomstvonıñ mälimetinşe, 1 jeltoqsan küni Swdjow wnïversïtetteriniñ birinde oqïtın on segiz jastağı qazaqstandıq stwdent qız qurbısımen birge tanısı - Päkistan azamatına qonaqqa baradı. Ol jerde onıñ dosı da bolğan. Bir kezde mas küyde olar qızdarğa jarmasa bastaydı. Qızdıñ birewi jasırınıp qaladı, al ekinşi qız 14-qabattan qulap, mert bolğan.


text:
Aqmescit şeer şurası: Ukrain gimnaziyasında 80 bala qırımtatar tilinde oquycaq
Yañı oquv yılında Ukrain gimnaziyasında 160 bala ukrain tilinde, 80 bala ise qırımtatar tilinde tasil alacaq. Bunı Aqmescit şeer şurasınıñ matbuat hızmeti bildire.
Mektep ukrain tilinden rusçağa keçirilgen soñ, er sırada bir ukrain sınıfı açıldı, – dep aytıla şeer şurasınıñ saytında.
Mektep müdiri Valentina Lavrik Aqmescit yolbaşçısı Viktor Ageyevge aytqanına köre, yañı oquv yılı gimnaziyağa biñden ziyade talebe qatnaycaq ve mektepte yañı üç birinci sınıf açılacaq. Ocalar Rusiye programmaları boyunca yañı oquv yılına azırlandılar.
Ukrain gimnaziyası Qırım paytahtında ukrain tilli mektebi kibi açılğan edi. Amma Qırım zapt etilgen soñ, gimnaziyanıñ müdirini deñiştirdiler ve oquv yurtını rus tilli mektepke çevirdiler.


text:
Kommentarïï
Älem jañalıqtarı
7 jeltoqsan 09:29
Ağanı qasterlewge üyretken vïdeo köpşiliktiñ rïzaşılığın twdırdı (vïdeo)
Ömirde är adamnıñ öz ornı bar. Sonıñ işinde ağanıñ ornı bölek. Ağa öte qadirli tulğa.. Öziniñ bawırları üşin janın beretin de osı ağa. Qazaq derektik äñgimelerge sensek, örkentti köşpendi dalasında balasın ölimge qïıp, «endi mağan bawır tabılmaydı» dep bawırın qutqarğan jağdaylar jïi bolğan. Köpşilikti ağanı qasterlewdi üyretken mına bir älewmettik rolïk köptiñ alğısın alıp ülgerdi.
Loading...
Çïtayte tak je:


text:
Osman Öztunç - Hasretin Düşer
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Hasretin Düşer
Etiketler : Osman Öztunç - Hasretin Düşer türkü indir, Osman Öztunç - Hasretin Düşer türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Hasretin Düşer mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Hasretin Düşer türküsü, Hasretin Düşer sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Hasretin Düşer bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Suları Islatamadım
Osman Öztunç - Devlet Ki
Osman Öztunç - Psikopat Geceler
Osman Öztunç - Ben Dönersem Başbuğum
Osman Öztunç - Kiziroğlu
Osman Öztunç - Ağlarım
Osman Öztunç - Durmuş un Türküsü
Osman Öztunç - Farkeyledim
Osman Öztunç - Gitme
Osman Öztunç - Kara Tren
Osman Öztunç - Yunus
Osman Öztunç - Beddua
Osman Öztunç - Dünya
Osman Öztunç - Kendime Bağırdım
Osman Öztunç - Abdal Musa


text:
Qırımda uquq qoruyıcılar eki qırımtatarnıñ öldürüvinde şeklengen şahısnıñ diger cinayetlerge olğan alâqasını teşkereler
Qırımda uquq qoruyıcılar Aqmescit rayonı eki sakini – Memet Selimov ve Osman İbragimovnıñ öldürüvinde şeklengen 31 yaşında erkekni yaqaladılar.
«Qıdıruv tebirlerniñ keçirilmesi neticesinde uquq qoruyıcılar öz qabaatını tanığan 31 yaşında erkekni yaqaladılar. Olğan malümatqa köre, cinayet turmuş sebebi negizinde yapıldı», – dep bildire Rusiye İçki işler nazirliginiñ Qırım idaresiniñ matbut hızmeti.
Matbuat hızmetinde deyler ki, qırımtatarlarnıñ cesetleri Aqmescit rayonı qasabalarınıñ birinde tapıldı. Şeklengen şahısqa nisbeten Rusiyeniñ Qırım boyunca Taqiqat komiteti Rusiye Federatsiyasınıñ Cinaiy kodeksiniñ 105 maddesi 2 qısmı — öldürüv boyunca cinaiy işni açtı.
Bildirilgeni kibi, 1986 senesi doğma Memet Selimov ve 1988 senesi doğğan Osman İbragimovnıñ belgisiz şahıslar tarafından Aqmescit civarıda tutulması mümkün edi.
Qırım işğalinden soñ yarımadada bir qç qrımtatarı belgisiz ğayıp oldı. Qırımda taqiqat komiteti cinaiy işlerni açsa bile, bu insanlarnıñ bulunuv yerleri aqqında alâ daa malümat yoq.


text:
Ärïne, demalğan durıs äri paydalı. Biraq, qayda barıp demalwğa boladı? Şet elderdegi bağası wday qımbat demalıs orındarında ma, älde Altaydan Atırawğa deyin sozılıp jatqan qazaqtıñ keñ dalasındağı qazaqı ïis añqıp turatın emdik qasïeti zor şïpajaylarda ma? Oylanıp köriñiz! Ekinşi nusqanı tañdağan bolsañız, bügin Älemtanw aydarı sizderge elimizdegi eñ tanımal äri basqanıkinen eş kemdigi joq demalıs orındarı twralı äñgimeleydi.
Qazaqstan - tabïğatı körkem, janğa jaylı äsem jerlerge öte bay ölke. Jer jännatı Jetisw, asqar şıñdı Altay, emdik qasïeti mol Alaköl, körgen közdi tañ qaldırar Balqaş, swı balday, şöbi şüygin Bayanawıl, awası şärbat Qarqaralı... Bizdiñ eldegi osı ispetti körikti jerlerdi aytıp tawısa almaytındaysıñ! Qarasañ köziñ toymaydı!
Bwrabay şatqalı
Jer şarınıñ eñ körikti jerleri sanalatın Aqmola oblısınıñ awmağında «Bwrabay» memlekettik ulttıq tabïğï sayabağı ornalasqan. Bwrabay Qazaqstandağı eñ tanımal demalıs orındarınıñ biri. Bul jer betinde sïrek kezdesetin özindik ornı bar geografïyalıq pwnkt retinde keñinen tanımal. Bwrabay şatqalınıñ joğarğı jağı Qazaq usaq şoqılarınıñ quramına kiretin alasa tawlı elderdi körsetedi. Bïik tawlar jäne qılqan japıraqtı orman, aydındı köl jäne taza awa. Tabïğattıñ şïpalı qwatı jaqsı demalwğa jäne densawlıqtı qalpına keltirwge mümkindik twdıradı. Bwrabaydıñ balşığı men mïneraldı swı emdik qasïetke bay.
Bwrabay ölkesinde qonaq üyler, şïpajaylar, demalıs üyleri ornalasqan. Demalıs orındarındağı eki kisilik bir bölmeni jalğa alwdıñ ortaşa qunı jaz aylarında 10 000-15 000 teñgeni quraydı. Jaz aylarında balalar lageri jumıs jasaydı.
Segiz Köl Park Resort klwbı
Almatı qalasınıñ sırtqı awmağındağı Segiz Köl Park Resort klwbınıñ terrïtorïyasında TMD men Ortalıq Azïyadağı eñ ülken Jağajay klwbı ornalasqan, onıñ jalpı awdanı 20 000 şarşı metrdi quraydı, bul bir waqıtta mıñnan asa kelwşilerdi qabıldawğa mümkindik beredi.
Segiz Köl Park Resort-tağı demalıstıñ erekşelikteriniñ biri – onıñ ämbebaptılığında. Sizge qanday demalıs unaydı? Bükil otbasıñızben tabïğat ayasına şığıp serwendew me? Telefondarıñızdı söndirip qoyıp, oyıñızdı jïnaqtaw üşin bir-eki aptağa oñaşa qalw ma? Älde seriktesteriñizdi şaqırıp kelissözdermen qatar beyresmï äñgime jürgizw me? Dostarıñızdıñ basın qosıp, tek er adamdar ğana jïnalıp balıq awlaw ma? Mümkin bul eki adamğa arnalğan romantïkalıq demalıs bolatın şığar? Qalay bolğanda da, siz bir närsege senimdi bolıñız, Segiz Köl Park Resort-qa meyli bir künge, meyli birneşe künge keliñiz, ol sizge tamaşa sätter sıylay aladı.
Alaköl jağajayı
Alaköl demalıs jağajayı twralı estimegender kemde-kem bolar. Demalıs aymağında jürgizilgen soñğı jöndew jumıstarınan keyin, Alaköldiñ körkine körik qosılıp, jıl sayın demalwşılardıñ qatarı köbeyude.
Köl swı köptegen awrwlarğa em. Adam denesindegi qotırlar men jaralar birer tüsken soñ, sıpırılıp tüsip qaladı. Swğa tüsip şıqqanda, köñiliñ ösip, qanağat tabadı. Jağağa jaqın, tığız ornalasqan demalıs üyleri öte körikti jäne meyramxanalar men kafelerdiñ sanı da köp.
Alaköldiñ şïpalı swın şeteldikter de jaqsı biletin bolğandıqtan, tek Qazaqstannıñ tükpir-tükpirinen ğana emes, sonaw Reseyden, Wkraïnadan, Ortalıq Azïya elderinen kelip demalıp, densawlığın nığaytıp qaytıp jatadı. Jazdıñ şwaqtı ıstıq aylarında bul arağa keminde 100-150 mıñ adamğa deyin kelip ketedi.
Qazaqstandağı sapalı şïpajaylar
Sonday-aq, Qazaqstan şïpajaylıq qorlarğa bay ölke. Munda 1930-1960 jıldar arasında şïpalı sw men emdik balşığı mol köptegen jerler tabılıp, zerttelip, qazir adam ïgiligine jaratılwda. 1986 jıldan bastap, Qazaqstanda memlekettik mäni bar Bwrabay, Alma-arasan, Sarıağaş, Merki, Mankent, Jañaqorğan jäne jergilikti şïpajaylar Qapalarasan, Barlıqarasan, Aqjayıq, Alataw, Oqjetpester öz qızmetterin buljıtpay atqarwda.
Qaytalanbas quyqalı qırattar, oylı-qırlı bederler, swı sıldırağan jıralar, bağzıdağı babalardan jalğasqan muralar… Bawlarındağı özgeşe ösken ağaştar. Tınısıñızdı aşatın sayabaqtar men sayajoldar, añqıma jupar şaşatın gülzarlar... Joğarıdağı kez kelgen şïpajaydan osınday tamaşa körinisterge kwä bola alasız!
Qapşağay
Qapşağay qalasınıñ twrïstik äleweti Qapşağay sw qoymasınıñ reswrstarına negizdeledi. Ile özeniniñ oñ jaq jağalawındağı jartastarğa salınğan swretterdiñ sizdi tañqaldırmawı mümkin emes. Qapşağaydağı demalwşılardıñ eñ jïi baratın jeri–1994 jılı arnayı ïtalyandıq joba boyınşa salınğan qalalıq akvapark. Bul keşende balalarğa, sonday-aq ülken kisilerge arnalğan arnayı sw attrakcïondarı bar. Keyingi jıldarı Qapşağay sw qoymasınıñ demalıs bazalarına är türli is-şaralar, bï keşteri, sporttıq jarıstar, türli akcïyalar ötkizw keñinen taralıp keledi.
Ile Alatawı jotalarındağı demalıs orındarı
Şıñdarı kökpen astasqan, quzdarı şatqalğa ulasqan Ile Alatawı jotalarınıñ qoynawı - tabïğat ananıñ köñili darqan qazaq jurtına bergen bağa jetpes sıylığı desek, artıq aytqandıq emes.
Tamaşa tabïğat jaratılıstarı Alma-arasan, Aqsay, Türgen şatqaldarı, Maralsay sonıñ kwäsi. Däl osı demalıs aymaqtarı - jaz mawsımınıñ jaymaşwaq künderinde januyañızben nemese dostarıñızben waqıt ötkizwge taptırmas meken bolmaq.
Al, osı mañdağı «Alma-Arasan» şïpajayı büginde jüyke jüyesi, äyel awrwları, ayaq, qol, bwın teri jäne asqazan awrwların emdewde ülken jetistiktergen jetip otır.
Derekközi: massaget.kz
Tegï: Meniñ Qazaqstanım,
Kommentarïï


text:
Käsipqoy bokstan orta salmaqtağı älem çempïonı, WBA (Super), IBO jäne WBC (Interim) çempïondıq belbewleriniñ ïegeri Gennadïy Golovkïndi twğan jerinde quşaq jayıp qarsı ala qoyğan joq dep jazılğan VKontakte älewmettik jelisindegi "Gennadïy GGG Golovkïn" tobında.
Ataqtı boksşı Astanağa otbasımen birge kelgen. Alayda, äwejay qızmetkeri onı VIP-zal arqılı ötkizwden bas tartıptı. "Golovkïn aqşasın tölemegenşe bul zaldan öte almaydı nemese ol şenewnik älde şenewniktiñ twısı bolwı kerek" degen atalğan äwejay qızmetkeri. Onıñ bul jawabı äwejaydağı özge jolawşılardıñ aşwın twğızıp, äñgime soñı ayqay-şwğa ulasqan körinedi.
Munan keyin Gennadïy Golovkïn tïisti aqşasın tölep, VIP-zal arqılı qalağa şıqqan.
Ayta ketw kerek, Golovkïn bıltırğı qaraşadan beri Qazaqstanda bolmağan, ol twğan-twıstarımen qawışw üşin elge oraldı.
Derekközi:Baq.kz
Tegï: Bizdiñ maqtanışımız,
Kommentarïï


text:
Putin Qırım «memurlarına» avtomobillerinde sirena ile yürmege izin berdi
Rusiye akimiyetine ve regional memurlarğa avtomobillerinde qoşma sirenalarnı qullanmağa ruhset berdiler.
Rusiye prezidentiniñ mütenasip qararını uquqiy malümatınıñ federal portalında aşkâr ettiler.
Böyleliknen, Rusiye nazirler kabinetiniñ maiyetinde 32, memleket regionlarınıñ yuqarı icraiy akimiyet organlarında mahsus signallarnıñ sayısı 85 oldı.
Yarımadada sirenalarnı Rusiyede Rusiye Federatsiyasınıñ subyektleri olıp sayılğan Qırım ve Aqyar «akimiyeti» de qullana bilecekler.
Rusiye prezidentiniñ mütenasip qararını uquqiy malümatınıñ federal portalında aşkâr ettiler.
Böyleliknen, Rusiye nazirler kabinetiniñ maiyetinde 32, memleket regionlarınıñ yuqarı icraiy akimiyet organlarında mahsus signallarnıñ sayısı 85 oldı.
Yarımadada sirenalarnı Rusiyede Rusiye Federatsiyasınıñ subyektleri olıp sayılğan Qırım ve Aqyar «akimiyeti» de qullana bilecekler.


text:
Çubarov: Rusiye yarımadanı arbiy noqtağa çevirmek içün boysunmağan qırımlılarnı quva
Rusiye işğal etilgen Qırımdan arbiy közetme noqtasını yapacaq ola, bu sebepten yarımadada adam çoq olmasına aceti yoq. Bunı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov brifingde bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, işğalci akimiyet içün eñ büyük telüke qırımtatarlar ola, şunıñ içün olar taqiplerniñ qurbanları olalar.
«Böyle etip (qırımtatarlarnı taqip etüv vastası ile – muar.) bir qaç mesele çezile: qırımtatarlarnıñ bölünmesi, digerlerni qorquzuv, qırımtatarlarnı yoq etüv. Bu Qırımnı Rusiyeniñ arbiy noqtası olaraq körgen Rusiyeniñ Qırımdaki bazı vazifelerine mensüp. Ve Rusiyeniñ arbiy noqtasında o qadar çoq eali olmasına kerek yoq, iqtisadiy vaziyet de buña uyğun degil. Rusiye adamlarnı Qırımdan quva, ve qırımtatarlarnı qaçırıp ve öldürip, bu işke başladı», – dep ayttı Çubarov.
Refat Çubarovnıñ malümatına köre, Qırım işğali vaqtında 130 qırımtatarına qarşı cinaiy iş açıldı, 18 qırımtatarı qaçırıldı ve on kişi öldürildi.
Çubarovnıñ bildirgenine köre, bu resmiy malümat degil: statistikanı tizmek qolay degil, tam malümat uquq qorçalayıcılarda bar.
Çubarovnıñ aytqanına köre, bir yıl devamında Qırımnı 20 biñ insan, olardan 8-10 biñ – qırımtatarı, terk etti.


text:
Fiyatlar yüksek ve kitaplar az. Qırımda Bilgi künü nasıl qayd etildi
Aqmescit – Sentâbr 1-de Qırım mekteplerinde birinci zil çalındı. Bu sene yarımadada aman-aman 18,5 biñ talebe birinci sınıfqa kirdi. Birinci sınıf talabeleriniñ ana-babaları aytqan esas problemler arasında, – büyük masraflar, em de kitaplarnıñ az olması. Qırım.Aqiqat mühbiri «rus» Qırımında keçirilgen tantanalı tedbirlerni ziyaret etti.
Sentâbr 1 künü munasebetinen Qırım mektepleriniñ merasimleri adet üzre aynı stsenariy esasında keçirile: gimnlerniñ yanğıraması, cumhuriyetniñ ilk sımalarınıñ hayırlav sözleri, küçük bir kontsert ve birinci zil. Soñra talebeler yañı oquv yılında birinci derske kireler. Bu sene de istisna olmadı. Yekâne farq – milliy mekteplerde Rusiye ve Qırım gimnlerinen beraber qırımtatar gimni de icra etildi. Al-azırda bunıñ kibi oquv yurtlarnıñ sayısı – 15. Aynı vaqıtta qırımtatar tilinde ders berilecek sınıflarnıñ sayısı eksile.
Qırımtatar gimni ve fesler
Aqmescitteki Eşref Şemi-zade adına №42 orta umumtasil mektebinde bu sene aman-aman yüz bala birinci sınıfqa kirdi. Oquv yurtında yedi birinci sınıf açıldı, faqat olardan yalıñız üçü qırımtatar sınıfıdır.
Tantanalı tedbirde qırımtatar gimnini aman-aman er bir insan yırladı. «Menim içün bizim gimnimiz (qırımtatar – QA) eñ müim. Onıñ sözlerini birinci sınıftan başlap ögrene edik. Onı bunıñ kibi künlerde yırlamaq – büyük bir zevq», – dep ayttı 8-inci sınıf talebesi Lemara Qırım.Aqiqatqa.
Tedbirde qırımtatar yılzdıları çıqışta bulundı. Qırım Muhtar Cumhuriyetinde nam qazanğan artist Asiye Saale «Yaşa menim halqım» yırını icra etti.
Merasimde Qırımnıñ Rusiye Devlet şurasınıñ spiker muavini Remzi İlyasov ve onıñ idaresi altında bulunğan «Qırım» areketiniñ faalleri, em de yerli akimiyet temsilcileri bar edi. Rusiye politsiyası ve GİBDDniñ bir qaç on hadimi tertip-nizamnı nezaret ete edi.
Qırımtatar ve rus tillerinde ders berilgen №5 Bağçasaray umumtasil mektebiniñ tantanalı tedbiri de aman-aman aynı şekilde keçirildi.
Bu sene bir çoq talebe tamğalı mavı şeritler ile keldi. Bazı qızçıqlarnıñ başında fesler bar edi.
Tedbir yekünlengen soñ birinci sınıf talebeleri ilk derske yol aldılar. Tedbirniñ diger iştirakçilerini Amerika çizgi filmleri ve «Minyonı» ve «Örümçek adam» filmleriniñ qaramanları şeñlendirdi.
Aqyarda Bilgi künü ile bağlı tantanalı merasimler medeniyet-haber merkeziniñ yanındaki meydanda olıp keçti. Mında saat 9-da tahminen yüz küçük mektep talebesi ana-babasınen keldi. Bayram üç qısımdan ibaret edi: tantanalı, muzıkalı ve oyun. Birinci sınıf talebelerini hayırlağan soñ meydanda «Şeñ zil çala» seyaat oyunı keçti.
Bu tedbir başlanğıç sınıflarınıñ talebeleri içün teşkil etildi, bu sebepten er bir Aqyar mektebi adet üzre ayrı tedbirni azırladı.
Tasil nazirliginiñ malümatına köre, bu sene Qırımda 18 461 bala birinci sınıfqa kirdi, aman-aman 11 biñ talebe 11-inci sınıfqa keçti.
«Maneviy mil ile»
Cumhuriyet yolbaşçısı Sergey Aksenov sentâbr 1-de bir sıra oquv yurtunı ziyaret etip, tantanalı merasimlerge qoşuldı. Aksenov Aqmescit rayonınıñ Acı Qal (Çistenkoye) mektep-gimnaziyası, Qırım federal universiteti ve Aqmescitniñ №2 mahsus mektep-internatını ziyaret etti.
«Bu mektep cumhuriyetniñ eñ eyilerinden biri: mındaki hadimler yahşı azırlanğan ve emekseverdir, balalarğa büyük diqqat ve qayğıruv ile yanaşalar», – dep qayd etti Qırımnıñ yolbaşçısı.
Bayram tedbirleri yekünlengen soñ Aksenov mektep talebeleri ve studentlerniñ keyfleri onı quvandırğanını jurnalistlerge bildirdi. «Qırımda gençlerimiz maneviy mil ile öseler, maqsadları bar, kelecegimizden şübelenmek günadır. Men ayrette qaldım, keyfleri yahşı», – dep paylaştı o, haber ete cumhuriyet yolbaşçısınıñ matbuat hızmeti.
Qırım Devlet şurasınıñ reisi Vladimir Konstantinov bir vaqıtları özü bitirgen Bağçasaray rayonınıñ Nauçnıy umumtasil mektebini, em de Aqmescitniñ «Konsol» şahsiy oquv-terbiye kompleksini ziyaret etti, dep bildiri matbuat kâtibi Oksana Savenkova.
Devlet şurasınıñ yolbaşçısı aytqanına köre, birinci sentâbr – «umumhalq bayramı», er bir insannıñ ömründe ayrı bir yer ala: «Birinci sınıf talebeleri ve ana-babaları içün – mektep divarlarında yañı ayatnıñ başlanmasıdır. Talebeler içün – qoyulğan maqsadlarğa irişmek içün yolnıñ daa bir basamağıdır. Ocalar içün – ilerilev yolunda yañı bir adım».
İnternetten kitaplar
Bayram keyfine baqmadan, bir çoq ana-baba balasını mektepke azırlağanda bir sıra para masraf etkeninden şikâyetçi. 42-nci mektepniñ birinci sınıf talebesiniñ babası Qırım.Aqiqatqa bildirgeni kibi, qorantası oğlunı mektepke azırlamaq içün eñ kerekli şeylerni alıp, tahminen 13 biñ ruble sarf etti.
«Yazı komplekti – 600 ruble, defter ve qalemler – 1500 ruble, kitap qapıları – 350 ruble, çanta – 1800 ruble, kostüm – 3500 ruble, eki kölmek – 500-er ruble, boyunbağ – 300 ruble, ayaqqap – 1300 ruble, sport ayaqqabı – 1000 ruble, sport urbası – tahminen 1500 ruble. Eñ adiy şeyler, bir qısmını dostlarımızdan rica etip, Kiyevden aldıq, anda o qadar paalı degil», – dep tarif etti er kişi.
Bu raqamğa kitap masraflarını da qoşmaq mümkün. Bir sıra Qırım mektebinde talebelerge ders kitapları yetmedi. Qarasuvbazar rayonınıñ Keñ Toğay (Litvinenkovo) mektebi talebesiniñ anası bildire ki, üçünci sınıfta 28 talebege 7 ders kitabı berildi, olardan eki komplekt – ocalarğa.
«Añlaşılğanına köre, bu ders kitaplarını balalar mektepte körecekler, evge olarnı kimse bermeycek», – dep qayd etti qadın Qırım.Aqiqatqa.
Onıñ aytqanına köre, mektep reberligi oquv yurtu içün sımarış yapıp, qırımtatar talebeleri çoq olğanına emiyet bermedi.
«O vaqıt olğan balalarnıñ sayısına köre kitap sımarladılar. Misal olaraq, keçken sene üçünci sınıfta 7 bala oquy edi, bu sene – 28», – dep añlattı o.
Qadın bu vaziyette bir qaç çare köre: kitaplarnı 400 rubleden satın almaq ya da mektepte kopiyasını çıqarmaq ya da internetten endirmek. «Köyümizde er kesniñ imkânı yoq», – dep qayd ete subetdeş.
Qırım tasil naziri Natalya Gonçarovanıñ bildirgenine köre, bu sene yarımada mektepleri qırımtatar ders kitaplarını alamaz.


text:
Meclisni «zapt etmek» ıntıluvlarından soñ Qırım akimiyeti ile iç bir bağımız yoq – Celâl
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ şimdiki Qırım akimiyeti, em federal akimiyeti ile alâqası yoq, dedi Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Nariman Celâl Avdet gazetasına.
«Meclisni zapt etmek ıntıluvlarından soñ ne Qırım, ne federal akimiyeti ile iç bir bağımız yoq, sorğularğa çağıruvlarnı, tintüv ve FSB hadimleri ile subetlerni bağ dep saymasaq. Bunıñ ile akimiyet ile yalıñız qırımtatar halqı içün müim meseleleriniñ muzakeresi boyunca, şu sırağa havfsızlıq ve siyasiy taqipler meseleleleri de kire, bağ qurmağa azırmız» – dedi o
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti Aqmescitte Şmidta soqağı boyunca yerleşken «Qırım» Fondu» binasından Meclisni quvdı. Qırımda Meclis azaları ve tarafdarlarında sıq sürette tintüvler keçe. Yarımadada akimiyetke yaqın olğan qırımtatar teşkilâtları Qırım tamır halqınıñ temsilcileri olmağa çalışa.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Prezident Nursultan Nazarbaev Prem'er-Ministr Baqıtjan Sağıntaevni qobul qildi. Uçrişiş davamida Dšlät rähbirigä hškümätniŋ «Qazaqstanniŋ Üçinçi yeŋilinişi: alämşumul riqabätkä qabilliq» Mäktübini ämälgä aşuruş boyiçä paaliyiti toğriliq hesavat, şundaqla 2017-jilniŋ birinçi çariginiŋ yäküni boyiçä dšlät häm sahaliq programmilarniŋ orunlinişi toğriliq ähbarat berildi.Nursultan Nazarbaev ilgiri tästiqlängän täräqqiyat programmilirini ämälgä aşuruşniŋ muhim, şundaqla ularniŋ orunlinişi üstidin süpätlik nazarätniŋ zšrür ekänligini täkitlidi.
Birinçi çaräkniŋ yäküni boyiçä mämlikät ihtisadi 3 payiz šsti. Bu programmilirimizniŋ ämälgä aşuruluvatqanliğiniŋ nätiҗisi. Moşu yšniliştiki işni davamlaşturuş vä kšrsätküçlärni yahşi däriҗidä tutup, moşu jilniŋ ahiriğa qädär ularni kšpäytiş zšrür. Buniŋ üçün asas-zämin bar, — dedi Prezident.
Şundaqla Dšlät rähbiri aldimizdiki çarä-tädbirlär toğriliq äslitip štti, ularni štküzüş puhta täyyarliq vä nazarätni täläp qilidiğanliğini täkitlidi.
Pat-yeqinda Qazaqstan Türkmänstan rähbärliginiŋ säpirini kütmäktä. Aldimizda Şaŋhay hämkarliq täşkilatiniŋ sammitini, Astanada «EKSPO-2017» Duniyaviy kšrgäzmini štküzüş väzipisi turidu. Şuniŋ bilän birqatarda, mämlikätniŋ buniŋdin keyinki täräqqiyatiniŋ asasiy mähsätlirini ästin çiqarmasliq keräk, — däp täkitlidi Nursultan Nazarbaev.
Uniŋdin taşqiri Prezident «Keläçäkkä nişan: mäniviy yeŋiliniş» programmiliq maqalisida qoyulğan väzipilärni ämälgä aşuruşniŋ muhim ekänligini atap kšrsätti.
Dšlät rähbiri aldiki iş dairisidä hškümätniŋ juquri җavapkärligini täkitläp, bu җäriyanğa mämlikät җamaätçiligini, җümlidin ziyalilar, yaşlar, hškümätlik ämäs sektor väkillirini җälip qilişni tapşurdi.
«Keläçäkkä nişan: mäniviy yeŋiliniş» särlävhilik maqalä nurğun jil oylaşturulğan. hazirqi vaqitta qoyulğan väzipilärni ämälgä iş yüzigä aşuruş boyiçä plan täyyarlinivatidu. Mäbläğ bilän täminlinişini täläp qilivatqan layihilär bar. Amma ularniŋ kšpçiligi җumhuriyätlik byudjettin qoşumçä mäbläğni täläp qilmaydu, — däp täkitlidi Nursultan Nazarbaev.
Prezident qazaqstanliqlarniŋ besim kšpçiliginiŋ juquri aktivliq kšrsitip, qollap-quvätlävatqanliğiğa diqqät ağdurdi.
Män här küni mämlikät regionliridin җamaätçiliktin maqalida täklip qilinğan qararlarni qollap-quvätlävatqanliği toğriliq nahayiti nurğun telegrammilarni elivatimän. Ularniŋ arisida türlük iҗadiy kollektivlar, ziyalilar, yaşlar väkilliri bar, — dedi Dšlät rähbiri.
Nursultan Nazarbaev җämiyät aŋ-sezimini yeŋilaşniŋ bälgülängän yšnilinişliri boyiçä jürgüzülidiğan işniŋ süpät җähättin juquri däriҗidä orunlinişi keräkligini täkitlidi.
Baqıtjan Sağıntaev Dšlät rähbirigä birinçi çaräkniŋ yäküni boyiçä qisqa muddätlik ihtisadiy kšrsätküçlärniŋ šskänligi toğriliq doklad qildi. Prem'er-Ministrniŋ ähbaritiğa qariğanda, kan-ruda vä sanaätniŋ mähsulatni qayta işläş sektorliriniŋ kšrsätküçliri juquri däriҗigä yätti.
Şundaqla Baqıtjan Sağıntaev Prezidentni hškümätniŋ yärlik hakimiyätlär, çoŋ holdinglar vä şirkätlär bilän birliktä tehnologiyalik yeŋilaş boyiçä «yol hätirisini» täyyarlinivatqanliğidin toğriliq hävärdar qildi.
Uçrişiş ahirida Dšlät rähbiri eniq tapşurmilarni bärdi.


text:
Qırım abituriyentlerinden artıq arbiy biletni köstermege talap etmeyler
Qırım, Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ abituriyentleri arbiy biletni köstermeyip, aliy oquv yurtlarına kire bilecekler, dep qayd ettiler Ukraina tasil ve ilim nazirliginde.
Nazirlikte bu qararnı Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinde, em de Qırım Muhtar Cumhuriyetinde arbiy komissarlığınıñ işi imkânsız olğanı ile añlatalar.
«Aliy oquv yurtlarınıñ yolbaşçılarına 2014 senesi Ukraina aliy oquv yurtlarına qabul etüv şartlarına köre, mezkür regionlarnıñ sakinlerinden vesiqalarnıñ qabul etüvini arbiy biletniñ kösterilmemesi ile keçirmege», – denile Tasil nazirliginiñ resmiy mektübinde.
Evel qayd etile edi ki, Bu sene Qırımnıñ işğali ve Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinde üküm sürgen vaziyet sebebinden Donbass ve yarımada studentleri içün kiriş kampaniyası biraz qolaylaştırılacaq.
Ukrainanıñ diger regionlarında VNOnı tapşırmaq içün Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinden 7000 abituriyent, Qırımdan 600 mezun qayd etildi. Umumen 2014 senesi VNOdan keçmek içün Ukraina şarqından 35 biñ mezun qayd etilgen edi.


text:
Qırımda kirli plâjlar içün memurlarnı cezalaycaqlar
İşğal etilgen Qırımda yerli ükümet organlarınıñ devlet şahısları içün plâjlar temizlemesi keyfiyetine qıymet kesüv kriteriylerni ve olarnıñ qaidelerge uymağanı içün ceza bermesini kirsetmege planlaştıra.
Bu aqta Rusiyege boysunğan Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönov Nazirler Şurası toplaşuvında ilân etti, dep bildire yarımadanıñ rusiyeli ükümetiniñ matbuat hızmeti.
«Bizde bazı devlet şahısları saqlana: problema tek peyda olsa, kimse tatilde, kimse daa bir yerde. Yerli devlet şahıslarınıñ ve deputat korpusınıñ çoqusı, olarğa idare etmek içün berilgen territoriyanıñ vaziyetini baqmaq içün, öz kürsülerden turmağa istemeyler», – dedi Aksönov.
Kurort nazirine o, er afta plâjlarnıñ sanitar vaziyetini köstergen fotoresimlerni yollamağa avale etti.
Fevqulade vaziyetler nazirliginiñ Qırım idaresinde yaznıñ başında bildirdiler ki, Qırım yalı boyun çöplük miqdarı boyunca lider ola. O yerde er plâjdan orta olaraq tahminen 200 kilogramm çöplük çıqarıla.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Cemilev: Qırımda insan aqları boyunca BM rezolütsiyasınıñ bütün maddelerine Rusiye qulaq asmaycaqtır
Qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev tahmin ete ki, 15 noyabrde Qırımda insan aqları boyunca BM rezolütsiyası qabul etilgen soñ, Rusiye onıñ bütün maddelerini körmemezlikke urmaq mumkün. Bunı Cemilev noyabr 14 künü New-Yorkta matbuat konferentsiyasında beyan etti.
«Rusiye bizim topraqlarımıznı terk etecegini beklemeymiz, ve, belki de, butün maddeler körmemezlikke urulacaqtır. Lâkin bu rezolütsiya Qırımdaki insanlar içün ğayet emiyetlidir», – dedi Cemilev.
Onıñ qayd etkenine köre, rezolütsiyada bir sıra talaplar seslendirile. Eñ müyimlerden biri – işğal etilgen yarımada insan aqlarınıñ bozuvlarını qayd etecek halqara nezaret eyyetini yiberilmisidir.
İşğalden soñ Qırımda mustaqil mühbirlerde, qırımtatar faallerinde ve Meclis azalarında kütleviy tintüvler sıq-sıq keçirilip başladı. Ukraina Tışqı işler nazirligi (TİN) işğal etilgen Qırımda ukrain vatandaşlarınıñ taqip etilmesinden qasevet çekkenini bildirdi ve basqıncılıqnı toqtatmağa çağırdı. TİN halqara toplulıqqa muracaat etip, Rusiye insan aqları ve ifade serbestligini bozmasın, ukrain siyasiy mabusları ve esirlerini azat etsin dep, oña qarşı bütün uquqiy ve siyasiy basqı usullarını qullansın istedi.


text:
Belediyeler para nasıl masraf etkenlerini Aksönov öz nezaret astına alacaq
Kremlge boysunğan Qırım akimiyeti yerli belediyeler bücet paralarını nasıl masraf etkenlerini diqqatnen közetecek. Bu aqta mart 1 künü Bağçasaray şeherinde ötkerilgen qırım akimiyetiniñ toplaşuvında haber etildi.
Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksönov bildirgeni kibi, her afta maliye ve icraiy intizamınıñ riayet etilgeninen bağlı netice toplaşuvları keçirilecek.
«Cuma künleri umumiy yekün çıqarılacaq, her hafta da maliye ve icraiy intizamı boyunca toplaşuvlar keçirilecek. İşdeşler, vaqıt sert şekilde çare baqılmasını talap ete. Alınğan bütün vazifeler istisnasız er bir resmiy şahısnen becerilmek kerek. Programmalarnıñ, prezident ve Rusiye akimiyetiniñ avalelerini ömürge keçirmesini temin etip olamağanlar, özüne başqa iş yerni qıdırmalılar», - dep ayttı Aksönov.
Rusiye nezaret astında bulunğan qırım akimiyetiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, çıqışta bulunğan reis muavini Vitaliy Nahlupin devlet akimiyetiniñ icra organları tarafından bücet maliyesini işletkenlerinen bağlı malümatnı seslendirdi.
«Yanvar ayı içün bücetniñ masraf qısmınıñ icra etilmesinde eñ eyi köstergiçler Sudağ şeher belediyesi - 83,2%, Canköy belediyesi - 89,1% qazandılar. Becerüvniñ eñ alçaq seviyeni Yalta, Kefe, Aluşta şeherleri kösterdi» - dep qayd etti Nahlupin.
O, belediyeler idarecilerine bücet maliyeni daa çoq semereli qullanmağa tevsiye etip, bozuvlarnıñ izar etilmesi mesülietke ketirecegi aqta tenbiyeledi.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
AQŞ-ta prezïdent saylawı aldındağı nawqanğa özgeşe kandïdat – Ayova ştatındağı Vallïngford qalaşığınıñ 15 jasar turğını Bredï Olson da qosılwğa tilek bildirdi.
Bul twralı «Dnï.ru» xabarladı dep jazadı ras.kz.
Bredï osılayşa Donald Tramp pen Xïlarï Klïntonnıñ bäskelesi bolwğa nïetti ekenin körsetti. Ol endi saylawda öz kandïdatwrasın qoldaytın partïya izdemekşi ekenin de jetkizdi.
Osı künderde Soltüstik Karolïna ştatında jürgizilgen sawalnamağa jawap berwşilerdiñ ärbir onınşısı eger Tramp pen Klïntonnıñ arasında kimdi tañdaw kerektigi twralı suraq qoyılsa, öziniñ oylanbastan Dïz Nats degen birewge dawıs beretinin mälim etipti.
Alayda, Ayovadağı 197 turğını bar Vallïngford degen eldi mekendegiler munday adam twralı eşteñe estimegen eken. Söytse, bul laqap attıñ artında 15 jasar Bredï Olson turğan bolıp şıqtı.
Degenmen, şıntwaytına kelgende, bul balanıñ saylawda jeñiske jetwine eşqanday da mümkindigi joq. Sebebi, AQŞ-ta prezïdent saylawına tüsetin ümitkerdiñ jası 35-ten tömen bolmawı kerek.
Derekközi:nur.kz
Tegï: Älemde talay qızıq bar,
Kommentarïï


text:
QR ükimetaralıq kelisimge Qırğızstan azamattarı men qazaqstandıqtarğa respwblïka terrïtorïyasında 30 kün tirkewsiz jürwge ruqsat beretin özgerister engizdi dep xabarlaydı IIM. Bul twralı radiotochka.kz jazdı.
Buğan deyin Mïgracïya jönindegi memlekettik qızmettiñ orınbasarı Almazbek Asanbaev qırğız azamattarı QR-da tirkewsiz tek 5 kün jüre alatındıqtan, tepe-teñdik jasap qazaqstandıqtardıñ da tirkewsiz jürw waqıtın 30 künnen 5 künge qısqartw kerek dep mälimdegen bolatın.
«Tepe-teñdik saqtaw maqsatımen EAEO ayasında eki el azamattarına tirkewsiz 30 kün jürw twralı ruqsat beretin «Qazaqstan Respwblïkasınıñ azamattarı Qırğız Respwblïkasında, Qırğız Respwblïkasınıñ azamattarı Qazaqstan Respwblïkasında jürw twralı ükimetaralıq kelisimge özgerister men tolıqtırwlar engizw twralı xattama» qol qoyuğa äzirlendi», — deydi mekeme.
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Aksönov Qırımda «iç bir qavmiy kvaziparlament» olmaycağı aqqında bildirdi
Qırım içün Taratistan ve Şimaliy Kavkaz cumhuriyetleriniñ tecribesi faydalı olacaq. Mında saylav tertibatı ve uquq çıqarıcı akimiyetiniñ organları yuqarı vazifelerge çeşit qavimlerniñ vekillerini namzet olaraq köstermege imkân bere.
Bunı Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov «Birlikte abadanlıq» degen maqalesinde yazdı. Onı bugün «Rossiyskaya gazeta» aşkâr etti, dep haber ete Qırımnıñ öz başına tayin etilgen ükümetiniñ «ruporı» «Krıminform» saytı.
Aksönovnıñ fikrince, «Qırımda iç bir kvaziparlament olmamalı: tatar, rus, ukrain, çünki böyleliknen toplulıq bölüne bile».
«Amma, ebet, er bir milletniñ kendi idare organlarınıñ olması mümkün, olarnıñ tertibatı ise Rusiye qanunlarına uymalı. Mında şusı müimdir ki, böyle alda medeniyetara dialognıñ inkişafına, tolerantlıq ve sabırnıñ inkişafına hızmet etecek mahsus leyhalarnıñ olması kerek»,– dey o.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Salğır Yañı Sala
Salğır Yañı Sala (ukraince ЧaйkoBcbke, Caлrиp-ЯHи-Caлa, rusça ЧaйkoBckoe, EHи-Caлa) – Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 772 kişi (2001 senesi).
Atıflar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Putin Ukraina sıñırından ordularnı çekmege avale etti
Rusiye prezidenti Vladimir Putin mudafaa naziri Sergey Şoyguğa Brânsk, Belgorod ve Rostov vilâyetlerinde daimiy sürette yerleşken ordularnı keri qaytarmağa emir etti, dep bildire Kreml matbuat hızmeti.
Bundan ğayrı, Moskva Ukraina cenüp-şarqında, Kreml aytqanı kibi, «ceza tedbirleriniñ» toqtatılması ve peyda olğan problemlerniñ al etüv barışıq yollarını tapmağa çağırdı.
Matbuat hızmetiniñ malümatına köre, Putin Kiyev ve cenüp-şarqınıñ vilâyetleri arasında dialog qurulmasına qol tuta eken.
NATO ve AQŞ malümatına köre, Rusiye talim keçirile dep, Ukraina ile sıñırda 40 biñ arbiy adamını topladı.
Bundan ğayrı, Moskva Ukraina cenüp-şarqında, Kreml aytqanı kibi, «ceza tedbirleriniñ» toqtatılması ve peyda olğan problemlerniñ al etüv barışıq yollarını tapmağa çağırdı.
Matbuat hızmetiniñ malümatına köre, Putin Kiyev ve cenüp-şarqınıñ vilâyetleri arasında dialog qurulmasına qol tuta eken.
NATO ve AQŞ malümatına köre, Rusiye talim keçirile dep, Ukraina ile sıñırda 40 biñ arbiy adamını topladı.


text:
Yaqalanğan qırımtatarını eki ay devamında apiste tutacaqlar
Noyabr 26-da işğal etilgen Qırımda Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi yaqalanğan Edem Ebulisovnı eki ayğa qadar apiste qaldırmağa qarar aldı. Bunı onıñ aqrabası Qırım.Aqiqat saytına bildirdi.
Qırım.Aqiqat bundan evel bergen malümatqa köre, 1970 doğma Aqmescit sakini noyabr 25-de yaqalandı.
Taqiqat malümatına köre, Ebulisov bu sene mayıs 3-te Ermeni Bazarda qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevni qarşılarken, Rusiye politsiyasınıñ mahsus bölük hadimini bayraq tayağınen urdı.
Edem Ebulisov mayıs 3-te olıp keçken aktsiyada iştirak etkeninden sebep yaqalanğan dörtünci qırımtatarı oldı.
2014 senesi mayıs 3-te Mustafa Cemilevni Qırımğa kirsetmediler. Bundan sebep qırımtatarlar Ermeni Bazarda «sıñırda» narazılıq aktsiyasını keçirdiler.
Soñra Qırım «prokurorı» Natalya Poklonskaya Meclis reisi Refat Çubarovnı «ekstremistik faaliyeti aqqında tenbiyelep, buña riayet etilmese, Meclis yoq etilecek ve onıñ faaliyeti yasaq etilecek», dep bildirdi. Bundan soñra narazılıq aktsiyasınıñ iştirakçilerine nisbeten mahkemeler ötkerildi, ve para cezası belgilendi.


text:
«Bul meniñ jaña avtomoköligim. Öte awqattı adamdarğa arnalıp jasalğan. Kölik Amerïka Qurama Ştattarı boyınşa jalğız dana» dep jazğan Floyd Meywezer öziniñ paraqşasında. Ataqtı sportşı atalğan kölikti satıp alw üşin 4,8 mïllïon dollar jumsağan. Bul twralı lenta.ru. xabarlaydı.
Koenigsegg CCXR Trevita avtomobïli älem boyınşa üş dana bolıp şıqqan. Onıñ basqa kölikterden bastı erekşeligi salmağında (salmağı nebäri 1,3 tonna ğana) jäne etanol men benzïn qospasımen bire jumıs istew qabiletinde jatır. Avtomobïldiñ maksïmaldı jıldamdığı sağatına 402 kïlometrdi quraydı.
Tegï: Avtojañalıqtar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Taqiqat komiteti Qırımda ğayıp olğan Ervin İbragimovnı qıdırmağa devam etkenini bildire
Rusiye Taqiqat komitetiniñ Qırım idaresi mayıs 25-ke keçer gecesi Bağçasarayda ğayıp olğan Ervin İbragimovnı qıdırmağa devam ete. Bu aqta iyün 6-da, bazarertesi künü müessiseniñ matbuat hızmeti bildirdi.
«2016 senesi mayıs 24-te belgisiz şahıslar Bağçasaray şeerinde «Ford Focus» markalı, E868CX region 01 devlet qayd etilüv işaretinen şahsiy avtomobilnen ketken İbragimovnı toqtattı, bundan soñ zorbalıqnen onı avtomobilge oturttı ve beli olmağan tarafqa alıp kettiler», dep hatırlattılar müessisede.
Bu vaqia boyunca Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 126-ci maddesi 2-ci qısmındaki a maddesi (insannı hırsızlav) boyunca cinaiy iş taqiq etile, dep qayd ettiler Taqiqat komitetinde.
Taqiqat organları İbragimovnıñ hırsızlanuvı aqqında er angi malümatnı elde etken sakinlerge, bundan da ğayrı, videokameralar onıñ avtomobilini ya da onıñ hırsızlanmasını videoğa yazğan maşna aydavcılarına bu aqta haber etmege muracaat etti.
Mayıs 25-te, saba Bağçasarayda devlet şurasınıñ sabıq deputatı, Bütün Dünya Qırımtatar Kongressiniñ İcra komitetiniñ azası Ervin İbragimov bu gece ğayıp olğanı aqqında belli oldı. Onıñ maşnası yol ortasında qaldırılğan tapıldı. Mayıs 24-te tahminen saat 23:00-te Ervin babasına telefon etip, ondan maşna vesiqaları aqqında soradı. Bundan soñ Ervinnen bağ bozuldı.
Ğayıp olğan Ervin İbragimov mayıs 25-te Meclis azalarınen Sudaqqa barmağa niyetlene edi, o yerde qırımtatar faalleri mahküm etilecegi planlaştırılğan.
Mayıs 27-de Bağçasarayda Rusiye İçki işler nazirliginiñ şeer idaresi binası yanında ğayıp olğan vatandaşnı tapmaq içün qıdıruv işlerini başlamasını talap etken onlarca qırımtatarlar toplaştı.
Mayıs 24-te Bağçasarayda hırsızlanğan Ervin İbragimovnıñ soy-sopları onıñ qaytarılması içün 1 million ruble bereceklerini ilân etti.
Qırım işğal etilgen soñ yarımada territoriyasında adamlar, hususan qırımtatarlar ğayıp olmağa başladı. Bunen beraber, Rusiyege boysunğan Qırım taqiqat komitetinde «yarımadada qırımtatarlar kütleviy şekilde ğayıp olmağanını» bildireler.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
«Elifbe» leyhası. Qırımtatar tiliniñ video dersleri – endi sarf
Qırımtatar tilini bilmege isteysiñizmi? Qırımtatar tiliniñ ögrenilmesi boyunca «Elifbe» leyhasınıñ yañı çıqışı sarfqa bağışlana: ses ve ariflerge.
«Til – aqıl terazesidir». Qırımtatar tiliniñ qadimiy kitabet, imlâ ve edebiyat adetleri bar. Diger türkiy tillerde olğanı kibi, qırımtatar tilinde sözler tamırğa yalğamalarnıñ qoşuluvı ile meydanğa kele. Qırımtatar tilinde 37 arif bar.
«Elifbe» qırımtatar tiliniñ dersleri – Qırım.Aqiqatnıñ daa bir leyhasıdır.
Metn müellifi ve alıp barıcı Halise Zinedin, rejissör Fatima Osmanova, operator ve montaj rejissörı Eldar Halilov, ğaye müellifi ve prodüser Emine Ceppar.
«Elifbe» ile ögren, idraq et ve qullan!


text:
Ankarada patlav neticesinde bir 28 insan elâk oldı, 61 – yaralandı – matbuat vastaları
Çarşenbe künü, fevral 17-de, Ankarada yüz bergen patlav neticesinde 28 insan elâk oldı, daa 61 yaralandı, dep bildireler Türkiye matbuat vastaları.
Patlav bir qaç yüksek arbiy müessise, İçki işler nazirligi ve parlament yanında yüz berdi. Malümatlarğa köre, arbiyler ile avtobuslar ketken vaqıtta olarnıñ yanında maşina patladı. Aynı arbiylerge ücüm etilgenini tüşüneler.
Devletniñ baş memurları ücümni terroristik bir areket olaraq tanıy.
Mesüliyetni özüne daa kimse almadı. Evelleri Türkiyede ücümlerni kürd separatistleri, levan ekstremistleri ve «İslâm devleti» ete edi.
Bıltır Ankarada yüz bergen patlav neticesinde yüzden ziyade insan elâk oldı.


text:
«Krımska svitlıtsâ» neşiriniñ muarririyetini Kiyev basmahanesiniñ gazetanı bastırmaq istemegeni şaşırttı
Kiyev basmahanesi «Krımska svitlıtsâ» gazetasını bastırmaqtan vazgeçti. Neşirniñ muarririyeti Facebook saifesinde bildirdi ki, bunıñ sebebi aydınlatılmadı.
«Bu künleri Kiyevden, «Krımska svitlıtsâ» bastırılğan yerden, Aqmescitke muarririyetniñ elektron poçtasına reberlik gazetamıznı «qabul etmegeni aqqında» haber keldi. Neşirci ve tesisçiler (bular ise, hatırlatamız, Milliy gazeta-mecmua neşriyatı, Ukraina medeniyet nazirligi ve T.Şevçenko adına «Prosvita» Bütünukrain cemiyeti) muarririyetke vaziyetni añlatmadılar, bu sebepten abuneciler gazetanıñ kelecek sanını alamaycaqlar», – aytıla beyanatta.
Muarririyet Milliy gazeta-mecmua neşriyatı ve Ukraina medeniyet nazirliginden izaatlar berilmesini istemege tevsiye ete.
«Krımska svitlıtsâ» – Qırımda ukrainca çıqqan bütünukrain cemaat-siyasiy ve edebiy neşiridir.


text:
Rusiyeniñ Islam yetekçileri Qırımda tesirini arttırmaq içün küreşeler
Qırımda vaziyet kerginleşkeninen Rusiyeniñ musulman yetekçileri ardı-sıra yarımadanı ziyaret etip başladılar. Bir baqıştan – birlikte qırımtatarlarnı «tınçlandırmaq» ve Rusiye Federatsiyası ile işbirlik qurmaqnıñ müimliginde qandırmağa istediler.
Vaqıt keçken soñ, müftiylerniñ esas maqsadı Qırım diniy idaresiniñ destegini qazanıp, Rusiyeniñ islam merkezleri arasında kendi yeriniñ pekitilüvi olğanı añlaşıldı. Devletteki 89 müftiyatlar arasında birinci yer içün qattı küreş devam etmekte.
Rusiyedeki 5 biñ musulman cemiyetlerniñ idare etüvi boyunca birinci yerde Şimaliy Qavqaz musulmanlarnıñ Koordinatsion merkezi yetekçilik yapa ve cemiyetlerniñ otuz fayızı onıñ altında buluna. Merkezniñ müftisi İsmail Berdiyev Qırımğa daa kelmedi.
Ekinci yerde – Tatarstan musulmanlarnıñ diniy idaresi buluna, o cemiyetlerniñ 25 %-nı idare ete. Tatarstannıñ yaş müftisi Kamil Samigullin Qırımğa martnıñ başında kelip, boş qolnen evine qaytqanı añlaşıla.
Onıñ artından yarımadanı, Rusiye müftiler şurasınıñ reisi Ravil Gaynutdin, onıñ tesiri altında cemiyetlerniñ 15-18 % fayızı bulunmaqta ve özüni Moskva, Merkeziy region ve Çuvaşiyanınıñ mustaqil müftisi kibi tanıtqan o qadar da itibarlı olmağan, amma maqsatkâr Albir Krganov ziyaret ettiler.
Qırım muftisi Emirali Ablayev, episi musafirlerni qabul eterek, diniy idaresiniñ ayırı çalışacağı, amma, işbirlikni red etmegenini bildirdi. Onıñ mevamını resmiy olaraq Ravil Gaynutdin destekledi, onıñnen ğaliba eñ çoq bağ-alâqalar qurulması mümkün.
Gaynutdinniñ raqibi Albir Krganov neticelerge irişmey, Rusiye tarafdarı olğan «Milliy firqa» teşkilâtına qol tuttı.
Qırım eki musulman yetekçilerniñ matbuat vastaları vastasınen küreş meydanına çevirildi. «Milliy firqa»ğa qoşulğan Krganovğa Piterden davalı erbap Tanay Çolhanov destek kösterdi. Çolhanovnı «Rus sıfatı» neofaşist teşkilâtı ile alâqalarda şekleyler ve rasizmde qabaatlaylar. Onıñnen bir sırada Qırım diniy idaresine qarşılıq köstermek içün 4 yıl evelsi Ukrainada öz başına tayin etilgen müftiy Ahmed Tamim yolbaşçılığında Qırım musulmanları diniy merkezi çalışa.
«Firqanıñ» saytında ve bazı rusiyeli qaynaqlarda, Müftiyler şurası islam radikal teşkilâtlarğa qol tutqanında qabaatlanğan
Bu kibi teşkilâtlarğa, Ukrainada yılllar devamında adden tış islam teşkilâtlarğa qarşılıq köstergen Qırım musulmanları diniy idaresi ve Meclis ta ait. Yarımadada özüniñ hayriye leyhalarınen belli «Alraid» teşkilâtı da ekstremistlerge ve atta «Al-Kaida»ğa qol tutuvında qabaatlana.
Bu qurumlarnı Qırımda yasaq etip, olarnıñ faal azalarını Rusiyeniñ Cinaiy Qanunlarına köre taqip etmege çağıralar.
Qırımtatarlarnıñ 70-ten 90 %-ğa qadar desteklengen Meclis ile bağlarnı pekitmege istegen Tatarstan Cumhuriyetiniñ reberleri de keskin teñqidke oğratıldı.
Qırım müftiyatı, Meclis ve Rusiye Müftiyler Birligi davada iştirak etmey, qabaatlavlarğa riayet etmemege tırışalar, «Alraid» ise, teñqidni «bazı meraqlanğan şahıslarnıñ yarımadada vaziyetni kergileştirmege istegenini» bildirdiler.
Marginallar ile birlikte Qırım «akimiyeti» islam aqqında qorqunçlı ikâyelerni tekrarlamasa edi, iftiralar kerçekten de bir kimseni meraqlandırmaz edi. Olardan soñkisi - qırımtatarlar lideri Mustafa Cemilevniñ Dnepropetrovsk vilâyeti yolbaşçısı İgor Kolomoyskiy ile qırımtatarlarnı qabul etecek «Qırım» göñülliler batalyonınıñ peyda etilmesinen bağlı edi.
«Milliy firqa» reisi Vasfi Abduraimov yerli «mütehassılar»nen, Cemilev ve Kolomoyskiy Qırımda cenk başlaycaqlarını ayta bere. Tanılmağan cumhuriyetniñ baş naziri Sergey Aksönov batalyonğa qoşulğa qırımlılarnı «qattı ceza»nen qorquza, Qırım parlamentniñ «reisi» Vladimir Konstantinov ise, cinayetçilik ve terrorizm ile küreşüv maqsadında «kün evelden keskin sürette riayet etmege» vade ete.
«Umma» Ukraina musulmanları diniy idaresiniñ reisi Said İsmagilovnıñ fikirince, umumen qırımtatarlarnı yaramay olaraq köstermek içün tedbirler başlana. «Şimdilik musulman teşkilâtlarğa qarşı informatsion cenki başlandı ve o Qırımda artqan memnüniyetsizliknen bağlı. Ealini qırımtatarlarğa qarşılıq köstermege azırlaylar. Qırımtatar halqnı ise, Allah saqlasın repressiyalarğamı? Bu mesele açıq qalmaqta. Men şimdilik iç bir şeyni tasdiqlamayım, amma, soñki vaqialar bu meselege diqqatnı celp ete», - dey o.
İyün 12 künü Qırımnı soñki olaraq Talgat Tacuddin ziyaret etti – Rusiye musulmanlarınıñ eñ eski Merkeziy diniy idaresiniñ reisi. Özüni «baş müftiy» olaraq adlağan Tacuddin cemiyetlerniñ aman-aman 20 %-nı nezaret ete. Ondan evel kelgenler kibi müftiy Emirali Ablayev ile laqırdı etmege keldi, amma neticeler nasıl olğanı belli degil. Tek şunı qayd etmek mümkün, müftiy Tacuddin em Gaynutdin, em de Krganov ile munasebetleri çoq eyi degil…


text:
Avropada telükesizlik ve emekdaşlıq teşkilâtı Rusiyeniñ Ukraina işğalini takbih etti
Avropada telükesizlik ve emekdaşlıq teşkilâtı Rusiyeniñ Ukraina işğalini takbih ete ve Rusiyeniñ Ukrainadaki vaziyetni kerginleştirmek areketlerine yazıqsına.
Bu aqqında iyülniñ 1-de Bakuda keçirilgen 23-ünci sessiyada qabul etilgen Avropada telükesizlik ve emekdaşlıq teşkilâtı Parlament assambleyasınıñ rezolütsiyasında aytıla.
Rezolütsiyağa binaen, OSCE devlet-azalarını «Rusiyeniñ Qırım işğalini tanımamağa çağıra» ve «Rusiye Federatsiyasınıñ quvetleri tarafından Ukrainada istilâ etmesiniñ nezaretine yazıqsına», dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Rezolütsiyada «memleketniñ Anayasasında belgilengen Ukraina mustaqilligi, birligi ve topraq bütünligi» qayd etile.
Vesiqada Rusiyeden «Şimal-Baltiya regionları üzerinde provokatsion arbiy uçuşlardan vazgeçüv, Baltiya devletleri ile sıñırlardan ordular çekilmesi ve Latviya, Litva ve Estoniyanıñ etnik rus ealisi arasında bozuv faaliyetiniñ toqtatılması talap etile».
Rusiye eyyeti Avropada telükesizlik ve emekdaşlıq Teşkilâtı Parlament assambleyasınıñ kün tertibinden bu rezolütsiya leyhasını alıp taşlamaqnı talap etti.


text:
Qoy birneşe ay sawılıp, qoyu, qunarlı süt alınadı. Qoy süti sïırdıñ sütinen äldeqayda qunarlı, maylı boladı. Xalıq onı «Qoydıñ süti - qorğasın», - dep bağalaydı.
Mamandardıñ aytwınşa, qoy sütiniñ eşki sütinen de edäwir ayırmaşılığı bar. Mäselen eşki sütinde 4,5 payızday aqwız bolsa, qoyda ol 6 payızğa jetedi, al may eşki sütinde 4,5 payızday bolsa, qoy sütindegi may 6 payızdan asadı, dep jazadı massaget.kz.
Qoydıñ sütin üyde, tüzde qaynatıp işwmen birge odan ayran, qatıq, kilegey, qaymaq, süzbe, aqirimşik, qızılirimşik, sarısw, irkit, tasqorıq, wız, sirne, qurt jäne t.b. jasaydı.
Qoy süti tım qoyu bolğanda, oğan azdap sw qosıp ta paydalanadı. Sw qosılğan sütti erterekte sümesin dep atağan. Osığan baylanıstı «sütke sw qossañ, sümesin boladı, sözge söz qossañ, süyesin boladı» degen maqal payda bolğan.
Süme dep burınğı waqıtta maldıñ jelinin aytqan. Keyinirek süme «süt», «ağarğan» mağınasında qoldanılğan. Mal töldep jatqanda, olardıñ sawılatın kezderinde maldıñ sümesin (sütin, süt tağamdarın) köbirek paydalanğan. Tipti et tapşılaw bolğanda «maldıñ sümesimen kün körip otırmız» degen. Xalıqtıñ uğımında sümesin «süt tağamdarı» degendi bildirgen. Qazirgişe aytqanda «süt önimderi».
Süt önimderi ärtürli täsildermen dayındaladı. Sütti şayğa qatıp, sırşay işedi, küriş salıp pisirip, sırküriş atalatın küriş botqa pisiredi. Jazda swsın äri tamaq retinde işetin, bïday köje, jügeri köje, tarı köje, küriş köje dep atalatın köjelerdi qoy sütin qatıp dayındaydı. Süt, ayran qatpağan köjelerdi qatıqsız köje, qara köje, qatıqsız qara köje dep aytadı. Jas balalarğa berw üşin qazanda qoyılğanşa qaynatılğan sütti balqaymaq deydi. Balqaymaq, atı aytıp turğanday, dämdi boladı. Onı bal, un qosıp dayındaydı. Balqaymaqtı tüye sütinen de dayındaydı.
Pisirilgen qoy sütinen jılı kezinde uyıtqı qosıp ayran dayındaydı. Uyıtqığa burınğı ayrandı nemese qaymaqtı paydalandı. Uyıtqını süttiñ qanjılım bolğan kezinde salıp, ıdıstıñ sırtınan jılılap orap qoyadı. Qoydıñ ayranı jazğı ıstıq künderde äri swsın, äri tamaq retinde qoldanıladı. Äsirese onı sorpağa qosıp işedi. Key jerde bunday tağam aq sorpa dep ataladı. Kün ıstıqta ayranğa sw qosıp, suyıltıp, şalap jasap işedi. Malşılar qoy ayranın torsıqqa quyıp, özimen birge alıp jüredi. Torsıqtağı ayran köp şayqalıp, aşığan ayrannıñ irtigi azayadı. Bunday ayran pispe dep ataladı. Ayran qaymağı alınğan nemese alınbağan, biraq pisken sütten uyıtıladı.
Şayğa qatatın (qosatın) süt, süzbe, qurt tärizdi aq, ağarğan tağam - qatıq. Xalıq tilinde tamaq pisirwge qajetti süt, may, etti jäne t.b. asqatıq dep, al köbinese qaymağı alınbağan qoy sütinen alınğan, kölkildep turatın qoyu ayrandı qatıq ataydı. Qurt - aşığan ayrannan pisilgen irkitti mayı alınğannan keyin qaynata otırıp qoyulandırıp, qapşıqqa quyıp, swın sorğıtıp, şağın- şağın etip domalaqtap nemese qolmen sığımdap, ärtürli pişinde jasaytın ulttıq tağam. Onıñ süzbeden tuzdap jasalğanın - aşı qurt, pişini qalıñ, döñgelek türin - baspa qurt, qattı kewip ketpegen, şala kepken türin - jas qurt, qattı aşığan irkitten qaynatıp, sorğıtıp keptirgen, tüsi qaralaw qurttı - qara qurt, sawsaqpen sığıp jasalğan sopaqşa qurttı sıqpa qurt deydi. Keptirilgen qurt qısı- jazı aynımaydı, bir-eki jıl boyı paydalanwğa boladı. Aşığan ayrandı qalta, qapşıqqa quyıp, swın sorğıtıp alğan süzbeni tuzdap yakï tuzdamay da qarınğa salıp qoyadı. Odan jasalğan qurttı qısta sorpağa qatadı. Jaz aylarında qarında saqtalğan süzbege sw qosıp, şalap jasap ta swsınğa paydalanadı. Süzbeniñ sarı swın emge işedi.
Irimşiktiñ sarıswınan sıqpalap sirne jasaladı. Sonımen birge key öñirde bağlan qozınıñ etin qarınğa salıp, öz söline buqtırılıp pisirilgen et te sirne dep aytıladı.
Qozınıñ mäyegin irimşik jasawğa qoldanadı. Mäyek - işte jatqanda qozınıñ işek-qarnına jïnalatın, töl awızdanıp, enesiniñ qara wızına toyğan soñ, toñğaq türinde sırtqa şığatın ïissiz, aqsarı zat. Şala twğan qozınıñ jumırşağındağı wızdı alıp keptiredi. Mäyekpen ayran uyıtwğa boladı. Sütti tez uyıtatın mäyekti xalıq tilinde tïdeağaş dep te ataydı.
Maylı sütti qaynatqanda şığatın aq sarı tüsti qoymaljıñ önimdi keptirip, irimşik jasaydı. Zerttewşiler irimşik dayındawdıñ ärtürli joldarın körsetedi. Key jerde irimşikti bir kündik qozınıñ mäyegin wızğa nemese sütke qosıp qaynatıp alıp, keptirw arqılı jasaydı. Al keybir öñirde qoy sütin pisirmey, azdap jılıtıp, oğan mäyek saladı. Jılı süt tez arada uyıp qaladı. Onı pışaqpen torlap tilip, jaylap qaynatadı. Uyığan süt bölektenip, sarıswı irkilip, irimşikke aynaladı. Onı alıp, basqa ıdısqa quyğanda, jıldam qata bastaydı. Keptirilgen irimşik uzaq waqıt saqtaladı. Erterekte Mekkege qajılıqqa attanğanda, jolazıqqa irimşik alıp jüredi eken. Irimşiktiñ aq irimşik, qızıl irimşik tärizdi türleri boladı.
Kommentarïï


text:
Qırımlı Jamala «Eurovision-2016» yarışında Ukrainanı temsil etecek
Qırımlı ukrain yırcısı Jamala Ukrainanı «Eurovision-2016» yır yarışında temsil etecek: final neticeleri böyle oldı.
Jüri qırımlı yırcığa 2-nci yer bergen olsa da, seyircilerniñ reyleri müim oldı: rey bergenlerniñ 37% Jamalağa qoltuttı.
Jamala dörtünci olaraq çıqışta bulundı. Finalğa 6 kişi keçken edi.
Jamala «1944» yırını taqdim etti. Bundan soñra qırımlılarnı qırımtatar tilinde selâmladı.
Jüri azası Ruslana Lıjiçko qayd etti ki, «Jamala maña kene tesir etti». «Bu bugün azap çekken Ukrainadır», – dedi Ruslana Jamalanıñ yırı aqqında.
Jüriniñ diger azası Konstantin Meladzeniñ qayd etkenine köre, Jamala «Eurovision-2016» yarışında Ukrainanı temsil ete bile. Aynı vaqıtta o, Jamala taqımınıñ işini ve çıqışını tenqit etti.
Çıqışıñıznı kördik, yırıñız – ayrı ikâye, sanalaştıruv – ekinci ikâye, siziñ tış körünişiñiz ve anteriñiz – üçünci ikâyedir. Bu üç ikâyeniñ bir-birine alâqası yoq, bir-birinden mustaqil şekilde yapılğanlarKonstantin Meladze
«Çıqışıñıznı kördik, yırıñız – ayrı ikâye, sanalaştıruv – ekinci ikâye, siziñ tış körünişiñiz ve anteriñiz – üçünci ikâyedir. Bu üç ikâyeniñ bir-birine alâqası yoq, bir-birinden mustaqil şekilde yapılğanlar, çünki yırnı bir insan yazdı, sanalaştıruv diger insanğa ait, anter – üçünci insannıñ işidir. Eurovisionda taqım ile beraber ğalebe qazanmaq mümkün, taqımnen beraber çalışmaq kerek, taqımğa işanmaq kerek, adamlarnı celp etmek kerek, er bir müim bir yer ala... Bu anterde, bu körüniş ile bir «Eurovisionda» ğalip çıqamamız», – dep ayttı o.
«Zayıf yer – anter», – dep şaqalaşmağa tırıştı Jamala.
Meladze devam etti. «Yarı finaldan finalğa qadar progress olğanını körmeyim. Mart 5-ke qadar böyle bir taqıp toplap, er taraflı azırlanmağa tileyim», – dep ayttı Meladze.
«1944» raqamı siyasiy bir oyun olaraq qabul etile bileAndrey Danilko
Jamala ise «kerek olsa, yapacağını» ayttı.
Prodüser, bestekâr Andrey Danilko yır metnniñ eser adına bağlı olğanını tenqit etti.
«1944» raqamı siyasiy bir oyun olaraq qabul etile bile. Buña yol bermemek içün, belki, bundan vazgeçmek kerek edi», – dep qayd etti o.
Jamalanıñ aytqanına köre, bu raqam – «hatıradır, aynı o sene biñlerce qırımtatarınıñ taqdirini deñiştirdi».
Ukraina prezidentiniñ matbuat kâtibi Svâtoslav Tsegolkonıñ fikirince, Jamala qırımtatar halqına qarşı yapılğan cinayetlerni bütün dünyağa hatırlata bile.
Qırım sakinleri rey berip olamadılar
Qırım sakinleri rey berip olamadılar, çünki 2014 senesi Rusiye işğal etken yarımadada ukrain operatorları çalışmay.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov dedi ki, Qırımdaki operatorlar yarımada sakinlerine Ukraina içün rey bermege izin bermediler.
200 million seyircini qaplap alğan dünyanıñ 40 memleketinde «Eurovision» er yıllıq yır yarışı büyük diqqat celp ete ve keçken yarışta ğalebe qazanğan yırcınıñ memleketinde keçirile.
2005 senesi «Eurovision» Ukrainada keçirilgen edi. 2004 senesi Ruslana Lıjiçko ğalip çıqqan edi, bu sebepten de Ukraina halq artisti unvanını qazandı.


text:
Qırım müftiyatı Rusiye qanunları boyunca qayd etildi
Qırım musulmanları diniy idaresi 2015 senesi fevral 27-de Rusiye qanuniy alanında qayd etüvini tasdiqlağan vesiqalarnı elde etti.
Bunı Qırım musulmanları diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Qayd etüv şeadetnamesine köre, QMDİniñ tolu serlevası – Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar Musulmanlarınıñ Diniy İdaresi Merkezleştirilgen Diniy Teşkilâtı», – dep bildire Qırım Müftiyatı.
Mında diniy teşkilâtlarınıñ qayd etüv müddeti uzatılacağına ümüt besleyler.
Mabuat hızmetinde añlatalar, Qırım musulmanları diniy idaresiniñ terkibinde 350-ge yaqın musulman cemiyeti bar ve martnıñ birine qadar olarnı ğayrıdan qayd etmege imkân yoq edi.
«Cemiyetlerimizge haber ettik ve qayd etüv içün zaruriy malümatnı olarğa tarqattıq. Şimdi cemiyetlerimizniñ Adliye nazirligine muracaat etüv ketişatı üzerinde çalışamız», – dey QMDİ adliyecisi İbraim Kaymakan.
Müftiyatta qayd etilgeni kibi, şimdi Qırımdaki yüzlernen diniy teşkilâtları ticariy olmağan şirketlerniñ qayd etüv müddetiniñ uzatılmasını bekley.
Evel bildirilgeni kibi, mart 1-den Qırımda Rusiye qanunları boyunca qayd etilmegen diniy cemiyetlerniñ faaliyeti yasaqlanacaq.


text:
Swsabınnıñ sapasın qalay anıqtawğa boladı? Ärïne, bul kez-kelgen qız-kelinşektiñ kökeyinde jürgen köp suraqtıñ biri.
Şaşıñız jıltırap, ädemi körinw üşin qanday swsabın kerek?
Aldımen, şaş teriñizdiñ tïpine köñil bölgeniñiz jön bolmaq. Sebebi, durıs tañdalmağan swsabın şaş terisin qurğatıp nemese maylandırıp jiberwi äbden mümkin. Mäselen,sizdiñ teriñiz maylı bolıp, tañdağanıñız ılğaldandıratın swsabın bolsa onda teri maylılığı küşey tüsedi. Sebebi, atalmış swsabın quramında maylı zattar boladı. Keyde qurğaq şaşqa arnalğan swsabın bas terisin odan sayın qurğatwı da ıqtïmal. Bul şaşqjawapkerşilik tanıtpaytınıñızdı körsetedi.Osı turğıda bas terisi men swsabın quramı ülken mañızğa ïe. Al swsabındı tañdap aldıq,sapasın anıqtağıñız kele me? Onda iske kirisiñiz! Staqanğa ne kesege sw quyıñız. Swğa bir qasıq mölşerinde swsabındı qosıñız. Qospa tunğanşa, 10 mïnwt kütiñiz. 10 mïnwt ötken soñ swsabın irimşikke uqsas tunbağa aynalsa, swsabındı tastaw qajet. Munday swsabınnıñ sapası naşar. Al swsabınnığ sapalı bolğanı, tei sawlığıñız ben sulwlıñıñız ekenin umıtpañız!
anabol.kz
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
Crimean Tatars portalı mühbiriniñ Aqmescitteki evinde tintüv keçirile – Bucurova
Sentâbr 2-de saba rusiyeli Qırım mahsus hızmetleri Crimean Tatars internet-portalı mühbiri Elmaz Abduveliyevanıñ evinde tintüv keçirip başladı. Qırım mühbiri, cemaat erbabı Lilâ Bucurovanıñ Facebook saifesinde yazğanına binaen, uquq qoruyıcı strukturalarınıñ temsilcileri qapını qırdı, vesiqalarnı taqdim etmeyip ve sebeplerni añlatmayıp, tintüv keçirmege başladı.
Avgust başından Qırımda qırımtatarlar aqqında Crimean Tatars saytı çalışıp başladı. Bu portal qırımtatarlarnıñ medeniyeti, adetleri, tili ve tarihı aqqında añlata.
2015 senesi aprel 1-den başlap yarımadada ATR media-holdinginiñ qırımtatar kütleviy haber vastaları, yani ATR ve Lâle telekanalları, Meydan radiosı qapatıldı. Bu adımnı AQŞ, Avropa birligi, OSCE, Amnesty International takbih etip, onı yarımadada qırımtatarlarnıñ taqip etilmesi dep adlandırdı.
2016 senesi baarde Qırımda kütleviy şekilde tintüvler, bu cümleden, Qırım.Aqiqat ile işbirlik tutqanında şeklenilgen mustaqil mühbirlerde tintüvler keçirildi. Radio Svoboda müellifi Mıkola Semenağa qarşı Rusiye Federatsiyasınıñ topraq bütünligini bozmaq çağırğanında şeklenilüv boyunca cinaiy iş açıldı. Rusiyeli taqiqat oña yarımadadan çıqmağa yasaq etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, Kreml tarafından tayinlengen yarımada ükümetiniñ siyasetinen razı olmağan eñ azdan 10 Qırım kütleviy haber vastası Ukraina qıtaiy qısmına ketmege mecbur oldı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qazaqstanda 1 mln erkek bala kötertwge qawqarsız. Munday derekterdi Qazaqstan reprodwkcïya medïcïnasınıñ qawımdastığı keltirdi. 2015 jılğı körsetkiş boyınşa bala twwğa qabiletti adamdardıñ 10-15%-ı bedewliktiñ türli formasına şaldıqqan.
Onıñ işinde balasız otbasılardıñ 48-50%-ı erlerdiñ densawlığına baylanıstı perzent süye almay otır.
«Älemdik problemağa aynalğan erler densawlığınıñ naşarlawı bizdiñ elde de bar. Bizdiñ ortalıqqa 1 jılda perzentke zar 1500 otbası keledi. Jürgizilgen tekserwlerge oray olardıñ 50%-ında erlerdiñ densawlığınan aqaw şığadı. 20%-ında reprodwktïvtik texnologïyalardıñ kömegi qajet. Meniñ aytarım, äyelderdegi bedewlikti 70% jağdayda emdewge bolatının aytqım keledi. Tek erterek därigerge körinw kerek», - dedi Qazaqstan reprodwktïvti medïcïna qawımdastığınıñ vïce-prezïdenti Almagül Axmetova.
Mamannıñ aytwınşa, munday körsetkişke erlerdiñ işimdik, temekige salınıp, salawattı ömir saltınan alıstap ketkeni sebep bolıp otır.
Derekközi: QazAqparat
Kommentarïï


text:
Krwglozernıy awılınıñ 63 jastağı turğını Svetlana Kenenbaeva üş ay burın qaytıs bolğan. Biraq onı eşkim bilmegen. Üş aydan beri zeynataqısın alwğa kelmegennen keyin äjeydi poştaşılar izdey bastağan. Körşisiniñ aytwınşa, marqum zeynetker ömir boyı anasımen birge turğan. Üş jıl burın anası qaytıs bolğannan keyin japadan jalğız qalıp, jüyke jüyesi sır berip, körşilerimen qarım-qatınastan tıyılğan eken. Al körşileri köpten beri körinbey ketken zyenetkerdi psïxïkalıq dïspanserde em alıp jatır dep oylasa kerek.
Medïcïnalıq saraptama mäyittiñ 10-tamızdan beri jatqanın anıqtağan. Al körşileri eşqanday ïis sezbegenin aytıp otır. Awıl xalqı bir kisidey jumılıp, jerlew räsimin ötkizgen.
Derekköz: uralskweek.kz
Kommentarïï


text:
İçki işler nazirligi: boyevikler Avdeyevkağa ateş açtılar. Üç insan elâk oldı
Rusiyege qoltutqan boyevikler Donetsk vilâyetinde Avdeyevka şeerine ateş açtılar.
Donetsk vilâyetinde İçki işler nazirliginiñ vilâyet idaresiniñ yolbaşçısı Vâçeslav Abroski Facebook saifesinde bildirdi ki, cumaertesi künü, fevral 21-de, boyevikler Avdeyevkanıñ İndustrialnıy rayonında «Brevno» qavehanesine ateş açtılar. Neticede üç insan elâk oldı.
Malümat ögrenile. Vaqia yerinde Avdeyevka şeer militsiyasınıñ taqiqat-operativ gruppası çalışmaqta.
Hatırlatamız, cumaertesi künü, fevral 21-de, Kiyevdeki brifingde ATO matbuat kâtibi Andriy Lısenko bildirdi ki, Mariupol tarafında boyevikler cenk tehnikasını toplaylar.


text:
Visa men Qazkommercbank Qazaqstanda alğaş ret NFC çïpi bar Android-smartfondardıñ kömegimen kontaktisiz tölem servïsin iske qostı.Host Card Emulation (HCE) texnologïyasınıñ negizindegi joba arnayı mobïldik qosımşanıñ kömegimen tölem kartanıñ (nemese birneşe kartanıñ) vïrtwaldı köşirme nusqasın (dwblïkat) jasap, smartfonnıñ NFC-antennası arqılı kontaktisiz tölem jasawğa mümkindik beredi. Sonıñ arqasında karta ustawşılar öz smartfondarımen tawardı nemese qızmetti jıldam, oñay äri qawipsiz ötey aladı, al bankter mobïldik qurılğı arqılı klïenttik tölemder jaylı aqparattı senimdi «bulttı» qoymada saqtaw mümkindigine ïe boladı, dep xabarladı banktiñ baspasöz qızmeti.
«Visa payWave texnologïyası satıp alwşılar, sonday-aq satwşılar üşin de tawar men qızmetti tölewdi jeñildetip, qosımşa jaylılıq usındı. Sol sebepti kontaktisiz tölemderdiñ sanı kün sayın artıp keledi. Bügingi küni Qazaqstan şetelde ötkizilgen kontaktisiz tranzakcïyalar boyınşa CEMEA aymağında 3-şi orında, al kontaktisiz kartanıñ kömegimen orındalğan jalpı tranzakcïyalardıñ kölemi boyınşa - 7-şi orında tur. Visa-nıñ bulttı texnologïyaları mobïldik telefondı tölem quralı retinde paydalanwğa jäne elektrondıq tölemderdiñ kölemin ulğaytıp, mobïldik kommercïyanıñ jaña därejege şığwın qamtamasız etwge mümkindik beredi», - dep atap ötti öz sözinde Ortalıq Azïyadağı Visa-nıñ aymaqtıq menedjeri Ğalım Tabıldïev.
Qazkommercbank - Visa-nıñ Qazaqstanda kontaktisiz mobïldik tölemder servïsin iske asırw boyınşa alğaşqı seriktesi. Sol sebepti endi Kazkomnıñ kez kelgen tölem kartalarınıñ ïeleri onı öz Android-smartfondarına engizip alıp, Visa payWave kontaktisiz texnologïyası qoljetimdi jerlerde Qazaqstanda jäne şetelderde tawar men qızmetti jıldam ötey alatın boladı.
Kazkomnıñ kontaktisiz mobïldik tölemder servïsin paydalanw üşin OS Android (4.4 nusqası jäne odan joğarı) jäne engizilgen NFC-çïpi bar mobïldik qurılğığa arnayı qosımşanı köşirip, ornatıp alw kerek. Qazirgi kezde bul qosımşa https://www.homebank.kz saytınıñ birinşi betinde qoljetimdi. Jaqın arada ol Google Play qosımşalar dükeninde payda boladı.
Qosımşanı ornatıp alw üşin mobïldik telefonnıñ nömiri men kartanıñ derektemelerin (birneşe kartanı tirkewge boladı): ïesiniñ atı-jöni, nömir, qızmet etw merzimi, CVV2 (kartanıñ ekinşi betinde ornalasqan 3 belgiden turatın kod) körsetip, tirkelwden ötw kerek. Mine, osıdan soñ mobïldik telefonğa rastalğanı jöninde SMS kodı keledi. Keyinnen qosımşağa kirw üşin arnayı qupïya sözin oylap, este saqtaw qajet.
Qosımşada tirkelgennen soñ onıñ tutınwşıları bir qïmılmen-aq, yağnï telefondı kontaktisiz POS-termïnalğa jaqındatıp, äp-sätte tawar men qızmetti ötey aladı. Bul rette banktiñ qosımşasın aşwdıñ da qajeti joq, bar bolğanı telefondı bloktan şığarw kerek.
Bul servïske Qazkommercbanktiñ birneşe kartasın tirkep qoyuğa boladı. 5000 teñge somasınan joğarı tölem jürgizilgen kezde tranzakcïyanıñ qosımşa qawipsizdigin qamtamasız etw maqsatında tutınwşığa PIN-kodtı terw kerek.
2015 jılı Kazkom kontaktisiz tölem fwnkcïyası bar tölem kartalardı jappay şığarıp, olardı qabıldaw jüyesin damıta bastadı. Bügingi küni Qazkommercbanktiñ 5 mıñnan astam kontaktisiz POS-termïnaldarı Qazaqstan boyınşa türli swpermarketter, meyramxanalar men özge de sawda-servïstik käsiporındarda ornatılğan. Osı jıldıñ soñına deyin munday qurılğılardıñ sanı 12 mıñğa deyin jetkizilwi josparlanwda. 2015 jıldıñ basınan beri kontaktisiz tölemderdiñ sanı 22 ese ösip, Kazkomnıñ jalpı kartalıq tranzakcïyalardıñ 1%-ın quradı. Büginde QKB-nıñ kontaktisiz tölemderdiñ aysayınğı kölemi 120 mln teñgeden asadı.
Tegï: Narıq jäne turmıs, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırımnıñ sabıq deputatlarına QMC prokuraturasına kelip, qabaatsız olğanlarını isbatlamağa teklif etler
Ukraina Baş prokuraturası yanında QMC prokurorınıñ muavini Nazar Holodnitskiy Ukraina ögünde özlerini qabaatsız sayğan Qırım Yuqarı Şurasınıñ sabıq deputatlarına QMC prokuraturasınıñ organlarına kelmege teklif etti.
Bu aqta o Facebookta Ukraina halq deputatı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovnıñ qıdıruvğa ilân etilgen sabıq Qırım deputatlarınıñ cedvelinden Enver Abduraimov ve Safure Kacametovanı çıqarmaq talabına cevabında yazdı.
«Cedvelni er kes körip, qıymet kessin, dep aşkâr ettiler. Belki de cevdelde özlerini qabaatsız sayğan deputatlar da bar. Olarğa Qırım MC prokuraturasına kelip, delillerni köstermege teklif etem», – yazdı Holodnitskiy.
«Aynı zamanda, belki bir kimsede bu cedvelde olmağan, amma içine mıtlaqa kirecek deputatlar aqqında malümat bar. Prokuraturağa işbu malümatnı taqdim etmege teklifinde bulunam», – dep qoştı o.
Halq deputatı, Meclis reisi Refat Çubarov devlet hainliginde şeklengen Qırım deputatları cedvelinden eki qırımtatarnıñ çıqaruvında israr ete – Enver Abduraimov ve Safure Kacemetova.
Onıñ sözlerine köre, Abduraimov ve Kacametova, Meclis qararına riayet etip, QMC Yuqarı Şurasınıñ nevbetteki (2014 senesi fevral 27-den soñ) toplaşuvlarında ve 2014 senesi mart 15 künü Ukraina Yuqarı Şurası tarafından «Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Şurası vekâletleriniñ müddetten evel toqtatıluvı aqta» №891 qararınıñ alınuvından soñ endi qanunsız «Qırım devlet şurası» «toplaşuvlarında» iştirak etmey ediler.
Bu sebepten Meclis reisi işbu deputatlarnıñ QMC prokuraturasınıñ cevdeline kirsetilmyesini qanunsız saya.
Ukraina Yuqarı Şurası fevral 13 künü baş prokuraturağa muracaat etip, mart 16-da «referendum»nıñ keçirilmesine alâqası olğan Qırım Yuqarı Şurası ve Aqyar şeer şurasınıñ deputatlarını mesüliyetke çekmege talap etti.
Cevdelde Qırım parlamentiniñ 75 deputatı bar. Daa biri – Vasiliy Ganış aprel 28 künü Qırım çıqışında Ukraina Havfsızlıq Hızmeti ve Ukraina Delvet sıñır hızmetiniñ hadimleri tarafından yaqalandı.


text:
Sevgil Musayeva: Cemilev aqqında kitap onıñ Qırımnı işğalden azat ettirmek içün küreşini tarif ete
Kyivde mart 17-de taqdim etilecek «Mustafa Cemilev. Mazun olmağan» kitabı qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevni dissident olaraq degil, Qırımnı işğalden azat ettirmege tırışqan küreşçi olaraq tasvirlemekte. Bunı kitap müelliflerinden biri Sevgil Musayeva Qırım.Aqiqatqa aydınlattı.
«Bu tercimeiyal degildir. Ekinci müellif Alim Aliyev ile bugünki vaziyette tercimeiyal yazmaq doğru olmağanını añladıq. Bizim içün Cemilevni belli bir dissident olaraq köstermeknen beraber Qırımnı işğaldeg azat ettirmek içün yapqan areketlerini aks ettirmek pek müim edi», – dep ayttı Musayeva.
Onıñ qayd etkenine köre, kitap sekiz babdan ibaret, er biri – işğalniñ eki yılı devamında Mustafa Cemilev ile körüşüvidir.
«Birinci körüşüvimiz işğalden bir ay keçken soñ Hodorkovskiyniñ forumında olıp keçken edi, kitap Jamalanıñ Eurovision ğalebesinen yekünlene, Mustafa Cemilev onı qoltutmağa kelgen edi», – dep bildirdi müelliflerden biri.
Kyivde mart 17-de «Mustafa Cemilev. Mazun olmağan» kitabı taqdim etilecektir. Müellifleri «Ukrainskaya pravda» baş muarriri Sevgil Musayeva-Borovik ve «KrımSos» cemaat teşkilâtınıñ esasçılarından biri Alim Aliyev olalar.
Oquyıcılarğa kitap «Knijnıy arsenal» halqara festivalinde taqdim etilecektir.
Mustafa Cemilev – qırımtatarı, SSCB zamanınıñ ve Ukrainanıñ siyasiy ve cemaat erbabıdır. Qırımtatar milliy areketiniñ reberlerinden birisi, uquq qorçalayıcı, dissidentler areketininiñ iştirakçisi, siyasiy mabus, Ukraina halq deputatı, 2014 senesi avgust 20-den başlap Ukrana prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisidir.
2014 senesi mart 20-de Ukraina Yuqarı Radası qırımtatarlarnı Qırımnıñ tamır halqı olaraq tanıdı. Bu qararğa 283 deputat rey berdi. Ukraina qırımtatar halqınıñ Ukrainanıñ tamır halqı olaraq etnik, medeniyet, til ve din kimliginiñ saqlap qalması ve inkişafını kefil etmektedir.