text:
QMC prokurorı işğal zamanında aqları bozulğan qırımlılar cedveli tertip etilgeni aqqında bildirdi
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokurorı Günduz Mamedov, Qırım Rusiye tarafından zapt etilgen vaqıt devamında aqları bozulğan qırımlılarnıñ cedveli tertip etilgenini bildirdi. Bunı o «Hromadske» agentligine bergen intervyüsinda beyan etti.
«Aqları bozulğan insanlarnıñ cedveli quruldı. Yaqın zamanda o resmiy sitemizde yerleştirilecek. Er istegen insan, kirip, bilgen malümatnı qoşmağa, haber etmege çaresi olacaq. Ve biz er vaziyetke ayrıca yanaşıp qıymet kesecemiz», – qayd etti prokuror.
Ukraina Tışqı işler nazirligi defalarca zapt etilgen Qırımda Ukraina vatandaşlarına qarşı basqı ve taqip areketleri yapılğanınen raatsız olğanını bildire edi, ondan da ğayrı Rusiyeni yerli sakinlerge basqını toqtatqanını ve ukrainalı siyasiy mabuslarını azat etilmege çağıra edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


c: text/html

text:
Qazaqlar
Qazaqlar - XV asırnıñ ortalarından soñ, Ukrainada ve Rusiyeniñ cenüp-ğarbiy betinde yaşağan, iç bir devlet idaresine bağlı olmadan üküm sürgen köçebe, maceracı Slav tamırlı qavim. Rus qazaqları dep de aytıla. (İngliz tilinde Cossacks; Ukrain tilinde koзakи́ - kozakı; Rus tilinde kaзákи́ - kazaki; Leh tilinde Kozacy) Qazaqlarnıñ, bugünki Qazahistanda yaşağan müslüman türkiy qazahlarnen alâqaları yoq.(Qazaq, eski türk tilinde başına buyruq demek, "qazak adam" bu manada qullanıla. Qazaqların adıda mınavdan türegen)
Moldaviyadan Hazar Deñizine qadar uzanğan keniş çöl bölgesiniñ künbatısında Lehistan ve Rusiyeden qaçqan Hristian halqlar bar edi. Ükümdarlarnıñ buyruğını tanımay ediler. Çöller devlet idaresinde yaşamaq istemegenlerniñ vatanı edi. Qazaqlar ayatlarnıñ yağmanen sürdüre edi. Bu cenkâver qavim, Lev Tolstoynıñ yazğan Qazaqlar, Nikolay Gogolniñ yazğan Taras Bulba, Puşkinniñ Pugaçev İsyanı ve Kapitannıñ Qızı kibi roman ve ikâyelerge mevzu oldı.
Qırım Hanlığınıñ tarihında Qazaqlar müim bir yerge saip edi. O vaqıttaki Ukraina topraqları Rusiye, Lehistan, Osmanlı Devleti ve Qırım Hanlığı arasında qalğan bir keçiş bölgesi edi. Qazaqlar bu memleketlernen bazı dost bazı duşman olıp yaşay edi. Olarnıñ eski bayraqlarında haçnen beraber olğan ay, yıldız timsalleri Qazaqlanıñ musulman ve hristian idarelerniñ arasında sıqışıp qalğanını köstere. 1648 senesi Zaporog qazaqlarınıñ ordusı Toğay beyniñ 4 biñ qırımtatar ile qoltutuvı neticesinde Sarı Suv (ukraince ЖoBTi Boди) özeninde Lehlerni yeñdi.
Qazaqlar üç balaban toplulıqqa ayrığan edi. Zaporog Qazaqları Özü özeni bosağalarınıñ cenübinde; Don Qazaqları Don özeni yalılarında; Terek Qazaqları Terek özeni boylarında edi. Zaporog Qazaqları Lehistanğa, digerleri Rusiye Çarına bağlı ediler. Bu Qazaq toplulıqlarınıñ eñ quvetlisi ve Qırım Hanlığı içün telüke yaratqanı bir Ataman idaresinde olğan Zaporog Qazaqları edi. Zaporog Qazaqları bugünki Ukrainalılarnıñ atalarıdır.
XVIII asır başlarından soñ bütüninen Rusiye idaresine kirgen Qazaqlar bu devletke qarşı mustaqilligini bir vaqıt qorudı. Lâkin Çariçe II Yekaterina 1775-te Zaporog Qazaqlarınıñ mustaqilligini yoq etti. Qazaqlarnıñ mustaqiliyetiniñ qollarından alınması bir çoq isyanğa sebep oldı, mınavlardan eñ namlısı 1774-teki Yemelyan Pugaçev ayaqlanması edi. Qazaklar XX asırnıñ başında bolşevik Qızıl Orduğa qarşı Beyaz Ordunıñ qatında uruştı.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Reseydiñ Vladïmïr oblısında jergilikti turğın üyine kelgen qonaqtardı tiridey örtep jibergen. Oqïğa 2015 jıldıñ küzinde orın alğan. Biraq is sotqa jaqında ğana joldanğan.
Ötken jıldıñ 30-qaraşasında üy ïesi öziniñ körşisine özi qoldanbaytın qural-saymanın satadı. Osıdan keyin buların atap ötpek bolğan. Bası qosılğan birneşe azamat äwelde kafede toylatıp, keyin keşti üyde jalğastırğan.
Keştete üy ïesi qonaqtardan şarşap, olardıñ qaytwın ötingen. Qonaqtar qaytqısı kelmese kerek. Üy ïesi benzïn äkelip, qonaqtarınıñ üstine qotarıp, şırpı tutatıp jibergen. Saldarınan 48 jastağı er adam qaza tawıp, 56 jastağı äyel adam üyden qaşıp şığıp, üstindegi kïimin şeşim ülgergen.
Ayıptalwşı kinäsin tolıqtay moyındağan. Is sotqa jiberilgen.
Derekköz: planet-today.ru
Tegï: Qılmıs,
Kommentarïï


text:
Qılmıs
-
ŞIMKENT. QazAqparat - Türkistanda taksï jürgizwşisi jas kelinşekti öltirip, mäyitin qamıstardıñ arasına tastap ketken, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 24 qañtar 01:25
-
QOSTANAY. QazAqparat - Taran awdanında zañsız dïzel otının satqan uyımdasqan qılmıstıq top qurıqtaldı, dep xabarlaydı QazAqparat oblıstıq sottıñ baspasöz qızmetine silteme jasap.2018 jılğı 23 qañtar 22:05
-
ASTANA. QazAqparat - Atıraw qalasında bekire balığın zañsız awlap, satwmen aynalısıp kelgen qılmıstıq top ustaldı. Bul twralı QR IIM Memlekettik til jäne aqparat departamentiniñ dïrektorı Almas Sadwbaev mälim etti, dep xabarlaydı QazAqparat.2018 jılğı 23 qañtar 19:43
-
ASTANA. QazAqparat - Aqmola jäne Soltüstik Qazaqstan oblıstarınıñ eki azamatı Reseyge zañsız ötip ketpekşi bolğan, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 23 qañtar 18:31
-
ASTANA. QazAqparat - Pavlodar oblısı Şarbaqtı awdandıq sotında öz anasına til tïgizgen er adamğa qatıstı äkimşilik is qaraldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 23 qañtar 17:58
-
ŞIMKENT. QazAqparat - Şımkentte Kapsïy bankti tonağan ayıptalwşığa qatıstı sot ükimi şıqtı. Oblıstıq Qılmıstıq ister jönindegi mamandandırılğan awdanaralıq sotı 45 jastağı Leonïd Kolomeycevti eki qaraqşılıq şabwıl qılmısı boyınşa kinäli dep tanıp, 12 jılğa bas bostandığınan ayırdı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 23 qañtar 16:43
-
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan boyjetkenderdi urlaw men zañsız ustawğa baylanıstı faktiler eki esege jwıq azaydı. Bul twralı «QazAqparat» agenttigine Bas prokwratwranıñ Quqıqtıq statïstïka jäne arnayı esepke alw jönindegi komïtetinen xabarladı.2018 jılğı 23 qañtar 12:05
-
ŞIMKENT. QazAqparat - Oñtüstik Qazaqstan oblısında äyelin özge dinge kirgeni üşin pışaqtağan turğın sottaldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 23 qañtar 01:43
-
ORAL. QazAqparat - BQO qılmıstıq ister jönindegi mamandandırılğan awdanaralıq sotınıñ 22 qañtardağı ükimimen A.Kornev QR QK 99-babı 1-böligine säykes ayıptı dep tanıldı, dep xabarlaydı «QazAqparat» tilşisi.2018 jılğı 22 qañtar 20:51
-
ŞIMKENT. QazAqparat - Türkistanda polïceyler zañsız saqtalğan qarwlardı tärkiledi. Öñirdiñ Äkimşilik polïcïya basqarması qızmetkerleri jürgizgen jedel profïlaktïkalıq is-şara barısında tärkilengen qarwlardıñ 4-ewi tegis uñğılı mıltıq bolğan, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 22 qañtar 20:05
-
ALMATI. QazAqparat - Almatı polïcïyası taksïst kelinşekti pışaqpen qorqıtıp 420 mıñ teñgesi men qımbat uyalı telefonın alıp ketken eki jigitti izdestirip jatır, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 22 qañtar 19:45
-
ŞIMKENT. QazAqparat - Oñtüstik Qazaqstan oblısında äyeliniñ ağasın birneşe jerinen pışaqtap öltirgen turğın sottaldı. Oblıstıq Qılmıstıq ister jönindegi mamandandırılğan awdanaralıq sotı ayıptalwşını 13 jılğa bas bostandığınan ayırdı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 22 qañtar 18:44
-
ASTANA. QazAqparat - Jedel äskerï qızmettegi sarbaz Däwlet Äşirovtı soqqığa jıqtı degen küdikpen onıñ 25744 äskerï bölimindegi qızmettesi tergelip jatır, dep xabarlaydı «Lada» QR Qorğanıs mïnïstrligine silteme jasap.2018 jılğı 22 qañtar 17:39
-
TALDIQORĞAN.QazAqparat - Almatı oblısında sırt kïimniñ qaltasınan qomaqtı qarjını jımqırğan küdikti ustaldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 22 qañtar 16:35
-
KÖKŞETAW. QazAqparat - Kökşetawda azıq-tülik dükenine qaraqşılıq şabwıl jasağan 34 jastağı küdikti ustaldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2018 jılğı 22 qañtar 15:09
-
QOSTANAY. QazAqparat - Qostanay oblısında birlesip işimdik işwdiñ soñı kisi ölimine alıp keldi, dep xabarlaydı QazAqparat.2018 jılğı 21 qañtar 23:00
-
ORAL. QazAqparat - Oral qalasında Ulttıq ulan jawıngerleri 33 jastağı azamatşanıñ ölimine qatısı bar küdiktilerdi ustadı, dep xabarlaydı «QazAqparat» tilşisi.2018 jılğı 20 qañtar 22:00
-
QOSTANAY. QazAqparat - Qostanay oblısında jazasın ötewşige esirtki zatın ötkizw äreketiniñ jolı kesildi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA oblıstıq qılmıstıq-atqarw jüyesi departamentiniñ baspasöz qızmetine silteme jasap.2018 jılğı 20 qañtar 21:46
-
QARAĞANDI. QazAqparat - Özin zorladı dep jalğan söylegen 21 jastağı qarağandılıq 2 jılğa bas bostandığınan ayırıldı, dep xabarlaydı Qazaqparat tilşisi.2018 jılğı 20 qañtar 19:20
arı qaray
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Brazïlïyada süt beretin ağaş bar, ol Amazonka özeniniñ jağasında ösedi. Jergilikti xalıq onı «sorveyra» dep ataydı. Sorveyra ağaşınıñ bir jerin kertip qalsa, odan süt tärizdi aq şırın sawlap qoya beredi. Özi sütten säl qışqıldaw. Sondıqtan, onı alğaş tağam retinde paydalana qoymağan. Keyinnen botanïkter zerttep, onıñ sïır sütinen eşbir kem emestigin anıqtağan. Xalıqtıñ aytwınşa, aq şırınğa azdap sw qosıp pisirse, sütten dämi aynımay qaladı eken. Ağaştı bir sawğanda 2-4 lïtrge deyin süt alwğa boladı eken.
Derekközi:bilim-all.kz
Tegï: Älemde talay qızıq bar,
Kommentarïï


text:
ATR qırımtatar telekanalı ve QHA haber agentligi jurnalistika saasında mukâfatnı elde ettiler
Bartın türk şeerinde Türk tilli memleketlerniñ Halqara jurnalistleriniñ Cemiyeti ve Bartın şeeriniñ jurnalistleriniñ Cemiyeti «Jurnalistika ve insan aqları qoruvı saasında İsmail Gasprinskiy adına mukâfatı»nıñ taqdim etüv merasimi keçti.
Bazarertesi künü, noyabr 3-de, QHA qırım haber agentligi bildirgeni kibi, taqdim etüv merasimi medeniy merkezniñ şeer binasında keçirildi.
Jurnalist birliginiñ baş müdiri Nuri Kolaylı er keske İsmail Gasprinskiyniñ fikrine köre, «inkişaf ve zemaneviyleştirüvniñ yekâne yolağı tasil» olğanını hatırlattı.
Malüm olğanı kibi, qırımtatar lideri Mustafa Cemilev ve qırımtatar milliy Meclisine insan aqlarınıñ qorçalavı saasında mukâfatnı taqdim ettiler.
«Qırım haberleri» agentligi «Türk dünyasınıñ jurnalistikası» namzetliginde, ATR qırımtatar telekanalı «Türk dünyasınıñ telekorüvi» namzetliginde mukâfatnı elde ettiler.
Haber etilgeni kibi, tedbirde vali Bartın Seyfettin Azizoğlu, şeer başı Bartın Cemal Akin, Bartın universitetiniñ rektorı professor Ramazan Kaplan çıqışta bulundılar.


text:
Qazaqstanda däri-därmek jaylı tolıqqandı aqparat beretin jaña veb-sayt iske qosıldı. Däri-därmekter twralı derekter bazası densawlıq saqtaw mïnïstrliginiñ tapsırısı boyınşa äzirlengen.
«KNF.KZ» saytı aq xalattılardıñ jumısın jeñildetwge jäne nawqastarğa tez sawığıp, az şığındalwğa mümkindik beredi, yağnï, därilerdiñ tïimdiligi twralı pikirler men är türli awrwlardı emdew boyınşa usınıstar jïnaqtalğan. Sonday-aq qımbat däri-därmekke balama bolarlıq arzan preparattıñ da bağası körsetilgen. Bazanı dayındawğa brïtandıq formwlyar äzirlewşisi Dwnkan Enrayt atsalısqan. Onıñ komandasında otandıq mamandar men Ewropanıñ onşaqtı sarapşısı jumıs isteydi.
«Qazir bazada jeti jüzge tarta däri-därmek atawı bar. Biraq jaqın arada Qazaqstanda tirkelgen barlıq därilerdi tizimge engizemiz. Tïimsiz däri-därmekterdi de qosamız. Onda birden pikirlerdi, reytïngter men därilerdiñ arzan analogtarın körsetemiz. Biz sayttı ünemi pısıqtap, jaqsartıp otıramız», - dedi Qazaqstandıq ulttıq därilik formwlyardı äzirlewşi Dwnkan ENRAYT.
Formwlyardıñ erekşeligi - däri türin jıldam izdewge jäne älemniñ är tükpirindegi därigerlerdiñ pikirin birden körwge mümkindik beredi. Qazaqstandıq formwlyar qazirdiñ özinde ortalıq Azïyanıñ eñ üzdigi tanıldı. Sonday-aq qazir farmacevter mindetti medïcïnalıq saqtandırw tizimine enetin däri türlerin talqılawda.
baq.kz
Kommentarïï


text:
Qısqa beyanatlar
Haber siyaseti naziriniñ Qırımda FSB tarafından insan aqlarınıñ bozuluvı boyunca bildirüvi
20 Çiçek ayı, 19:55
Haber siyaseti nazirligi vilâyet media merkezleri ile İşbirlik Memorandumını imzaladı
20 Çiçek ayı, 16:31
Haber siyaseti nazirligi telekommunikatsiya ve bağ saasındaki obyektlerniñ devlet havfsızlığı içün strategik emiyeti olğan obyektlerniñ sırasına qoşuluvı aqta qarar leyhasını işlep çıqardı
16 Çiçek ayı, 20:34
Ukraina Haber siyaseti nazirliginiñ yardımı ile Milliy radioda Sergiy Garmaşnıñ müelliflik programması başlandı
15 Çiçek ayı, 15:23
Ukraina Haber siyaseti nazirligi Qırım haber siyaseti ile bağlı ayrı programma boyunca içtimaiy kampaniyanı amelge keçirdi
10 Çiçek ayı, 09:01
Ukraina Haber siyaseti nazirligi ve «Kiyev matbuat klubu» cemaat teşkilâtı İşbirlik Memorandumı üzerinde çalışmaqta
9 Çiçek ayı, 15:34
Ukraina Haber siyaseti nazirligi yanındaki Ekspert şurasınıñ nevbetteki toplaşuvı keçti
7 Çiçek ayı, 18:24
Yuriy Stets ve Sergiy Kostınskıy Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov ile körüştiler
1 Çiçek ayı, 13:56
UKRAİNA HABER SİYASETİ NAZİRLİGİ ealini daimiy sürette haberdar etmek içün Vilâyet devlet memuriyeti ile birleşecek
1 Çiçek ayı, 10:11


text:
Aksenov Qırım mekteplerinde Halloweenge bağışlanğan tedbirlerni yasaq etecek ola
Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksenov Ğarpta keñ sürette qayd etilgen Halloweenni «Rusiye halqlarınıñ ruhiy ve medeniy adetlerine qarşı olğan igrenç maski-show» olaraq adladı. O Qırım Tasil nazirligine yarımada mekteplerinde işbu bayram ile bağlı tedbirlerniñ keçirilmesini yasaq etmege tevsiye ete.
Bu aqta Aksenovnıñ Facebooktaki resmiy saifesinde aytıla.
«Menimce, oquv yurtlarında Halloween ile bağlı tedbirler olmamalı. Qırım Cumhuriyetiniñ Tasil nazirligi mütenasip tevsiyesini bildirmeli», – dep yazdı o
Qırım baş naziriniñ fikrine köre, Halloween adetleri «Rusiye içün adetiy diniy-ahlâqiy degerliklerniñ bozuluvına» yönelgen.
Evel Rusiye matbuat vastaları bildiregni kibi, Arhangelsk vilâyetinde talebelerge Halloweenni qayd etmege yasaq ettiler.


text:
Ceppar: qırımtatarlar öz aqlarını fenomenal surette qorçalaylar
Öz aqlarını qorçalap, qırımtatarlar zorbasız usullarnı qullanalar. Bu aqta 10 dekabr künü Facebookta Ukraina Haber siyaseti naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar yazdı.
«Qırımtatarlar içün bu kün (Halqara İnsan aqlarınıñ qoruvı Künü – QA) er zaman hususiy edi. Bizim öz aqlarımıznı qorçalav yolumız – fenomenaldir. O zorbasız usullar esasında qurulğan. Öz aqlarımıznı qorçalap, biz başqalarnıñ aqqını almaymız. Bu printsip – qırımtatar milliy areketiniñ temelidir», – dep yazdı Ceppar.
Onıñ sözlerine köre, sovetler devirinde onlarnen qırımtatar faalleri legerlerde bulunıp, SSCB içün telükeli ediler.
«Eñ büyük telükelerden biri – Mustafa Cemilev edi. Sovetler devirindeki dissidentlerniñ tecribesi, sovetlerniñ qabul etilnmemesi ve rejimge qarşı immunitet – ğalebemizniñ kefaletidir», – dedi Ceppar.
Dekabr 10 künü Ankarada, Qırımdaki vaqialarğa ve qırımtatarlanıñ rus akimiyetine qarşı köstergen küreşine bağışlanğan sergi açıldı.


text:
Ïspanïyanıñ «Barselonası» men Argentïna quramasınıñ şabwılşısı Lïonel Messï «Altın doptıñ» ïegeri atandı. Bul twralı euronews xabarladı.
Argentïnalıq fwtbolşı osımen bul ataqqa besinşi märte qol jetkizip otır. Ol buğan deyin 2009, 2010, 2011 jäne 2012 jıldarı üzdik atanğan edi.
Messï özimen birge üştikke tüsken klwbtası Neymar men «Realdıñ» şabwılşısı Krïştïanw Ronaldwdan ozıp ketti. Ol 41,33 payızdıq dawıs jïnadı. Al Ronaldwdıñ alğan dawsı – 27, 76 payız, Neymardiki 7,86 payız boldı.
Äyelder arasında AQŞ quramasınıñ lïderi Karlï Lloyd üzdik şıqtı.
Lïonel Messï 2015 jılı «Barselona» sapında Ïspanïyanıñ çempïonı, Çempïondar lïgasınıñ çempïonı, Ïspanïya Kwbogınıñ ïegeri, WEFA Swperkwbogınıñ ïegeri jäne älemniñ klwbtıq çempïonatınıñ jeñimpazı degen ataqtarğa qol jetkizdi. Messï sonday-aq Ïspanïya çempïonatınıñ eñ üzdik oyınşısı da bolıp otır. Al mergender jarısında 43 golmen ekinşi orın aldı.
Derekközi: ras.kz
Tegï: Sport jañalıqtarı, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırımda tintilgen eki adamnı Bağçasaraydaki mahkeme apiske aldı – Smedlâyev
İşğal etilgen Qırımda Bağçasaray rayon mahkemesi, aprel 13 künü tintilgen eki qırımtatarına dair qarar aldı. Bunı Facebookta Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ MSK reisi Zair Smedlâyev haber etti.
Onıñ bergen malümatına köre, Seydamet Mustafayevni 12 künge apis ettiler, Midat Mujdabayevni – 3 künge qapattılar.
Daa bir mahkeme aprel 14 künü keçirilip, Seydamet Mustafayevnen bağlı olacağı haber etile.
Smedlâyev: «Bügün saat 9.00 Bağçasaray rayon mahkemesinde Seydamet Mustafayevni mahküm etecekler. Onı yanvar 26 künü Seyran Saliyevte tintüv ötkerilgende teşkil olunğan mitingke qoşulğanında qabaatlaylar. Mahkemeci – Koşelev. Advokatlar bu qararğa itiraz bildirmege niyetliler», – dep qoştı.
Aprel 13-de saba Bağçasarayda Rusiye uquq qoruyıcıları Riza Mujdabayev (6-ncı mikrorayon) ve Seydamet Mustafayevniñ (7-nci mikrorayon) evinde tintüv keçirdiler. Vaqia şaatları uquq qoruyıcılar tarafından küç qullanılğanını ve ateş açılğanını bildireler. Sekiz qırımtatarı tutılğanı aqqında haber etile edi.
Soñra Bağçasaray rayon mahkemesi tutılğan bazı musulmanlarğa dair qarar çıqardı: olarğa para cezası ve apis etüvler tainlendi.
Rusiye uquq qoruyıcıları Qırımdaki tutuvlarnı «planlaştırılğan tedbirler» dep adlandırdı.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Bağsaraydaki bu tintüv ve tutuvlarğa dair cinaiy iş açtı.
Ukraina Tışqı işler naziligi, dünya cemaatına muracaat etip Qırımda tintüvler sıqlaşqanı sebebinden Rusiyege basqını küçlendirmege çağıracağını bildirdi.
Qırım işğalinden soñ yarımadada mustaqil jurnalistler, qırımtatar faalleri, Meclis azaları ve Hizb ut-Tahrir ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde tintüvler sıq-sıq keçirilmege başladı. Ukraina Tışqı işler nazirligi (TİN) Ukrain vatandaşları işğal olunğan Qırımda taqip etilgenlerinden raatsız olğanını beyan etip, basqılarnı toqtatmapa çağırdı. Bunıñnen beraber TİN Dünya toplulığına muracaat etip, bütün mumkün olğan siyasiy ve uquqiy imkânlar ile Rusiyege tesir etmege, onıñ totalitar usullarınen insan aqları ve söz serbestligini yoq etmesini toqtatmağa, ve apis etilgen ukrain siyasiy mabuslarnı azat etmege çağırdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Bul äşekey ötken jılğı jaz mawsımınıñ trendine aynalıp, mine, bïıl da sänge oraldı. Nelikten? Birinşiden, öziniñ sändiligimen kez kelgen sänqoydıñ jüregin jawlap aları xaq. Ekinşiden, ärbir näzik jandığa qajetti sän atrïbwtınıñ birine aynalğan.
Qolañ şaşqa odan sayın körik qosıp, al qısqa şaştı ädemiley tüsetin bul aksesswardıñ bïıl qanday türleri trendte?
Jaz mawsımında qızdar gül prïnti bar kïimder, güldi-güldi äşekeyler taqqısı keledi. Sondıqtan hand made şeberleri gülden jasalğan obodoktardıñ ärtürli nusqasın usınadı.
Joğarıdağı swrette obodok kişigirim güldermen ärlenip, ülken etip jasalğan. Ol köbine bas pişini kişirek, sopaqtaw keletin qızdarğa jarasımdı.
Al mına swrette obodok ortaşa kölemde jasalğan. Obodoktıñ bul türi kez kelgen arwğa jarasımdı keledi. Sol sebepti eş kümänsiz alwıñızğa boladı. Swrettegi alqızıl jäne aq tüsti rawşan gülderi közdiñ jawın aladı. Bul äsem tüsterdiñ üylesimi sänqoy arwımızdı odan sayın näzik, kerbez etip körseteri sözsiz.
Bul swrettegi obodoktıñ gülderi kişirek bolğandıqtan, bas pişini döñgelek bolıp keletin qızdarğa jarasımdı körinedi. Külgin, aq, bordo tüsteriniñ üylesimi kez kelgen arwdı kerbez etip körseteri sözsiz. Sonday-aq tüs tañdawda köbine sarı, kök jäne aq tüsterge köz salwıñızğa boladı, sebebi bïıl bul tüster sände. Kişirek kölemde jasalatın obodoktar kez kelgen bas pişinine jarasımdı.
Bul ülgide gülderdiñ jasandı türleri paydalanılğan. Äri obodok kişirek bolıp keletindikten, bas pişini döñgelek bolıp keletin arwlarımızğa üylesimdi.
Monşaqtarmen jasalğan bul obodok türleri kişkentay arwlarımızğa öte jarasımdı. Näzik qızdardı odan sayın äsem etip körsetetin bul obodoktı öz qolıñızben de jasay alasız. Al kölemine keletin bolsaq, joğarıda atalğan nusqawlarğa süyenwiñizge boladı.
Derekközi:massaget.kz
Tegï: Sän älemi,
Kommentarïï


text:
Avropalı ve Amerikalı artistler Qırımğa barmaycaqlar – Koktebel Jazz Festivaliniñ prezidenti
Qırımnıñ al-azırdaki statusı halqara cemaatçılıq tarafından tanılmaması yarımadada festivallerniñ keçirlmesine tesir etmekte. Çetel artistleri işğalden soñ, yarımada territoriyasında ötkerilgen soylârına baracağı yerine, esas Ukrainağa köçken Qırım festivallerine kelmege daa ziyade istekliler. Böyle bir fikirni Qırım.Aqiqat Radiosınıñ sabalıq efirinde Koktebel Jazz Festivaliniñ prezidenti Liliya Mlınarıç beyan etti.
«Bizim ğarpteki bütün agentliklerimiznen bayağı bir çalışıp, devletimizge kirmek ve festivalimizge kelmekniñ şartlarını añlattıq. Avropalı agentlikler em de, hususan Ameriklalı soylârı, Devlet departamenti tarafından tenbilengenini bilem, çünki olarnıñ ne yerge barğanına olar diqqatnen baqalar, bir de olar Moskva ve Piterge barmağa azırlar, lâkin Qırımğa degil», – dep ayttı o.
İşğal etilgen Qırımğa Amerikalı ve Avropalı yırcılarnıñ davet etilüvinen bağlı problema aqqında, 2016 senesi avgust ayında Koktebel Jazz Festivaliniñ prezidenti ve Rusiyeli televideniye alıp barıcısı Dmitriy Kiselöv bildirgen ediler. Onıñ sözlerine köre, 2016 senesi AQŞ Devlet departamenti Arturo Sandovalnı tenbilegeninden soñ, fertivalniñ teşkiliy komiteti onıñ iştirakçileri aqqında ilân etmegen edi. Almaniyalı De Phazz gruppasına da «öz devletiniñ akimeti tarafından basqı yapılğanından soñ», o Qırımğa kelmegen.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Kefede tibbiyet hadimleri yetişmeme meselesi pek keskin tura- şeer tibbiyet merkezi
Kefe bölgesinde tibbiyet hadimleri yetişmeme meselesi pek keskin tura. Bu aqta dekabrniñ 21-nde Kefe tibbiyet merkeziniñ reberi Aleksandr Fomenko haber etmekte.
«Kadrlar meselesinde büyük problema bar. Bu esasen tar saa mütehassıslarınen bağlı. Meselâ, onkologqa qayd etilgen 6 biñ hastamız bar, amma bütün Kefege o bir özü baqa. Bütün şeer boyunca bir köz ekimi, bir nevrapotolog, mahalliy terapevt ve pediatrlarlarnıñ sayısı ihtiyacımıznıñ yarısıbile qapatmay, revmatolog, ebanay-ginekolog, bala nevrologları, cerrah, travmotolog ve kardiologlar kerek», – dep sıralay Fomenko.
Onıñ sözlerine köre, şimdiki zamanda tar saada çalışğan mütehassısqa kirmek içün hasta öz nevbetini eki aftadan başlap, bir ayğace beklemek kerek.
«Kadrlar problemasını çezmek içün cumhuriyet yolbaşçısı mutehassıslarnı esas topraqtan çağırıp, mesken masarflarını qarşılamaqnı teklif etken edi. Eger bu mesele çezilse, biz kadrlar yetişmemesi meselesini qapatqan olurmız. Ondan da ğayrı, kelecek seneden başlap, bizim aylıqlarımız bayağı köterilmek kerek, onıñ içün adamalar işke kelir, dep belleyim», – dep qayd ete Fomenko.
Rusiye vatandaşları mevburiy tibbiy sigorta vastasınen devlet ve şeer tibbiy muessiselerine muracaat etkende pek uzun muddet beklegenlerine (bularnıñ 56 faizi bu öz başından keçirgen), oñaytsız şartlar (42 faiz), kerek alet ve donatma, ilac ve saire (40 faiz dep qayd ete qomşu Rusiye sakinleri), professional olmağan ekimler, yañlış qoyulğan diagnoz ve saylânğan tedavi usulı (soralğanlarnıñ 37 faizi qarşılaşqan)boyunca şikâyet eteler. Bütünrusiye ictimaiy fikir ögrenüv merkezi (VTSİOM) sorav neticesi bunı köstere.


text:
Anton Geraşçenko: Kiyev militsiya hadimleriniñ öldürüvinde şeklengen insan Qırımğa qaça bile
Dekabr 18-de aqşam Kiyevde üç insannı öldürdiler. Olardan ekisi militsiya hadimidir. Bunı Ukraina halq deputatı Anton Geraşçenko Facebook saifesinde bildirdi.
«Operativ tedbir devamında cinayetçi eki militsiya hadimini ve K vatandaşını öldürdi. Elâk olğanlarnıñ qorantalarına taziyelerimni bildirem», – dep yazdı deputat.
O, vatandaşlarnı cinayetçi tapılmasına yardım etmege çağırdı.
«O, Putin terroristleri zapt etken Donbass ya da Qırımğa qaça bile», – dep tüşüne Geraşçenko.
O, cinayetçiniñ fotoresimini qoyıp, bir malümat peyda olsa, 102-ge telefon etmege rica etti.


text:
Rusiye ve Qıtay 30 yıllıq gaz añlaşmasını imzaladılar
Çarşenbe künü, mayıs 21-de, Şanhayda «Gazprom» ve CNPC Qıtay milliy cermay gaz şirketi arasında Rusiye tabiiy gazınen Qıtaynı teminlev aqqında añlaşma imzalandı. Bu añlaşma 30 yıl devamında yılda 38 milliard kubometr gaznı şarqiy yoldan keçirüvni nazarda tuta.
Vesiqa Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ Qıtay ziyareti çerçivesinde imzalandı, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Gazprom» reberi Aleksey Miller bildirdi ki, añlaşmanıñ umumiy fiyatı – 400 milliard dollardır. Aynı vaqıtta añlaşmada qayd etilgen gaz fiyatı aydınlatılmay. «Ticariy sırdır», – dep ayttı o.
Rusiye ve Qıtay arasında gaz añlaşmasınıñ tizilüv meselesi on yıldan berli muzakere etile, lâkin taraflar fiyat boyunca añlaşıp olamağan ediler.
Vesiqa Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ Qıtay ziyareti çerçivesinde imzalandı, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Gazprom» reberi Aleksey Miller bildirdi ki, añlaşmanıñ umumiy fiyatı – 400 milliard dollardır. Aynı vaqıtta añlaşmada qayd etilgen gaz fiyatı aydınlatılmay. «Ticariy sırdır», – dep ayttı o.
Rusiye ve Qıtay arasında gaz añlaşmasınıñ tizilüv meselesi on yıldan berli muzakere etile, lâkin taraflar fiyat boyunca añlaşıp olamağan ediler.


text:
Çubarov qırımtatar yaşlarını Qırımıñ kelecegi içün birleşmege çağırdı
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov mayıs 30-da Kiyevde «Qırımnıñ kelecegi» halqara yaşlar forumınıñ açılışında bu merasimde iştirak etken gençler bütün qırımtatar halqınıñ maqsatlarına irişmek içün yardım etecegini ilân etti, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Bu körüşüvniñ maqsadı qırımtatar halqınıñ maqsatlarına irişmek, vazifelerini ömürge keçirmek içün qırımtatar yaşlarınıñ imkânlarını birleştirmektir. Eminim ki, çalışacağıñız bu eki kün devamında işbirlik, diger devletlerdeki qırımtatar diasporaları ile işbirlik meselelerini muzakere eteceksiñiz», – dep qayd etti Çubarov.
Forum programması podium muzakereleri ve iştirakçilerniñ gruppalarda çalışmalarından ibaret.
Forumda çıqışta bulunacaqlar arasında qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev, mühbir Sevgil Musayeva-Borovik, «Qırım SOS» cemaat teşebbüsi idarecisiniñ muavini Alim Aliyev ve digerler qayd etile.
«Qırımnıñ kelecegi» halqara yaşlar forumı 31-ge qadar devam etecek. Forum idarecisi Gulnara Muratovanıñ bildirgenine köre, teşkilâtçılar tahminen 400 ariza aldı, olardan Ukraina ve tış ülkelerdeki qırımtatar diasporalarından 18-35 yaşındaki tahminen 200 iştirakçi saylandı. Forumğa Türkiye, Poloniya, Romaniya, Litvaniya ve Almaniyadan temsilciler kelecek.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ qıtaiy Ukrainağa biñlerce insanlar köçip ketti. Mecliste tahminen 35 biñ qırımtatar kişi aqqında aytalar, olar yarımadanı terk etmege mecbur oldılar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Polozovnı sorğuğa celp etmek içün mahkeme toplaşuvı Qırımda dekabr 13-de ötkerilecek
Rusiye nezareti astındaki Aqmescit Kiev rayon mahkemesi dekabr 13 künü saat 10-da toplaşuv keçirecek. Toplaşuvnıñ maqsadı – İlmi Umerovnıñ işi boyunca şaat olaraq advokat Nikolay Polozovnı celp etmek içün ruhset almaqtır. Bunı advokat Twitterde haber etti.
«Yarın menim işim boyunca Qırım mahkemsinde qarar alacaqlar: Rusiyeniñ Esas qanunı ile qorçalanğan advokat sırı barmı, ya da endi yoqmı», – dep izaatladı Polozov.
Bundan ögüne Polozov dekabr 1 künü, Qırım.Aqiqatqa izaat berip, bildirdi ki, onı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerovnıñ davasında şaat olaraq sorğuğa çekseler, bu onıñ imayeci statusından marum etilmesine sebep olmaq mümkün.


text:
Meksïka astanasında arxeologtar adamnıñ 650-den astam bas süyeginen jäne olardıñ bölikterinen pïramïda türinde turğızılğan ejelgi jerlew ornın taptı.
"Mexïko ortalığınan qazba jumıstarı barısında tabılğan adamnıñ bas süyekterinen turğızılğan pïramïda onda äyelder men balalardıñ süyekteri de qosa tabılğannan keyin Actekter ïmperïyasınıñ qurbandıqqa şalw mädenïeti twralı jaña mäselelerdi köterdi", - dep jazadı basılım.
Ğalımdar obekt Ernan Kortestiñ jawlap alwı kezinde ïspandıq konkïstadorlardı tañ qaldırğan bas süyekterden turğızılğan qabırğalardıñ, yağnï iri Compantlïdiñ quramına enedi dep topşılaydı.
«Pïramïdanıñ» dïametri şamamen altı metrdi quraydı. Ol actekterdiñ kün jäne soğıs qudayı xramınıñ ornında turğızılğan Mexïko Kafedraldıq soborınıñ qabırğası janında ornalasqan.
"Munara 1521 jılı Meksïkanı jawlap alğan Kortestiñ janında jürgen ïspandıq jawınger Andres de Tapïa atap ötken Compantlïdiñ biri bolıp tabılatındığı sözsiz", - dep esepteydi arxeologtar.
Qazir 676 bas süyek tabıldı, qazba jumıstarınıñ jalğaswına baylanıstı olardıñ sanı ösetin boladı.
Derekközi: KorrespondenT
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
İnternette Aqmescitte Putin caddesiniñ olması boyunca sorav keçirile
Aqmescit merkezinde Kirov caddesini Rusiye prezdineti Vladimir Putin adına deñiştirmek teklifi ile AVANTI Rusiye biznes-vatanperverlik inkişafı birligi buyura.
Teşebbüsçi – işbu resursnıñ tesisçisi Umar Cabrailovdır.
Bu sebepten internette rey berüv keçirile. Birlik ileride işbu neticelerni Qırımnıñ Rusiye ükümetiniñ başı Sergey Aksönovğa berecek ola.
«Rusiye ve Qırımnıñ tarihiy birleşüvi Rusiye prezidenti Vladimir Vladimiroviç Putinniñ qattı mevamı ve aqiqiy vatanperverligi sayeisnde olıp keçti. Buña köre, Aqmescitte Kirov merkeziy caddesini Vladimir Vladimiroviç Putinniñ adına deñiştirmege ve buña izin olsa, vekâletli şahıslarnı belgilemege rica etemiz», – denile Cabrailovnıñ Aksönovğa yollanılağn mektübinde.
Aprel 15-ne cadde serlevasınıñ deñiştirilmesine 700 insan qol tutı.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Aqyarda aqşamğa qadar naqliyat areketini sıñırladılar
Cuma künü, iyül 10-da, Aqyarda Ulu Vatan Cenkinde Ğalebeniñ 70 yıllığına bağışlanğan veloyürüş keçirilecek. Bu sebepten şeerde naqliyat areketi sıñırlanacaq.
Bu aqta Aqyar Rusiye ükümetiniñ saytında aytıla.
Beyanatqa köre, saat 16:00 qadar Nahimov meydanı – B.Morskaya soq. – Uşakova soq. – Demir yol vokzadı – Matrosa Koşki turağı – Geroyev Sevastopolâ soq. – Malahov Kurgan – Sapun-gora – Yaltinskoye koltso – Balıqlava marşrutı boyunca naqliyat areketi qısmen sıñırlanacaq.


text:
Ukrainanıñ aq-uquq qoruyıcıları Qırımdan Kremlge «Putin içün ediyeler» yolladılar
Ukrainanıñ aq-uquq qoruyıcıları, dekabrniñ 26-nda Kremlge posılka yollap, içine ilhaq etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı aqqında esabatlarnıñ paketlerini qoydılar.
Qırım.Aqiqat muhbiri, «Putin içün bayramğa uymaz ediyeler» aktsiyası teşkilâtçılarınıñ niyetine köre, posılka Rusiye prezidentiniñ memuriyetine barıp yetmek kerek, dep bildire.
Aktsiyanıñ ötkerilmesi esnasında «QırımSOS» aq-uquq qoruyıcı teşkilâtınıñ koordinatorı Tamila Taşeva: «Bu esabatlarnı biz dört yıl devamında azırladıq. Olarda zorbalıq neticesinde ğayıp oluv, eziyetlev ve tevqifler aqqında malümat bar. Bunı daa çoq vaqıt sayıp oturmaq mümkün, çünki bu müddet içünde pek çoq aq-uquq bozuluvları yapıldı», – dedi.
Aktsiya teşkilâtçılarınıñ aytqanına köre, posılkağa Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı entsiklopediyası, zorbalıq neticesinde ğayıp oluvlar ve yarımadada ırqiy diskriminatsiya aqqında esabatlar, ukrain faaliyetçisi Volodımır Baluhqa qarşı qabaatlavlar ve yarımadada «ukrain diversantlarınıñ» yaqalav aqqında malümatlar kirdi.
Qırım aq-uquq qoruyıcısı grubunıñ koordinatorı Olga Skrıpnık, «Putinge ola, biz Yıl başını Qırımda, aqrabalarımıznen beraber qarşılap olamaymız», dedi.
Posılkanıñ yollanmasından evel Skrıpnık: «Lâkin parmaqlıqlar artında bulunğanlar daa beter vaziyette buluna… Biz, Putinniñ Gaagada qabaatlav qararını diñleycek anını pek bekleymiz», – dedi.
Aktsiyanıñ daa bir teşkilâtçısı olğan Human Rihgts Watch Halqara aq-uquq qoruyıcı teşkilâtı, ilhaq etilgen Qırımda Rusiye akimiyeti yarımadada başqaca tüşüngenlerni bütünley bastırmaq içün türlü manaçıqlarnen qırımtatarlanı daa sert şekilde taqip etmege başladı, dep qayd ete.
Qırım aq-uquq qoruyıcıları grubu ekspertleriniñ malümatına köre, Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, 2014 senesinden başlap, eñ az 70 kişi siyasiy sebeplerden dolayı açılğan cinaiy işler çerçevesinde qanunsız olaraq azatlıqtan marum etildi.
Dekabrniñ 19-nda BMT Baş Assambleyası «Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeerinde (Ukraina) insan aqları saasındaki vaziyet» qararını soñ şekilde qabul etti.
Vesiqada Rusiyeden, BMT Halqara mahkemesiniñ Qırımda Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilmesini lâğu etüv ve yarımadada ukrain ve qırımtatar tillerinde tasil alınmasını temin etüv boyunca tevsiyelerindeki muvaqqat tedbirlerniñ amelge keçirilmesi talap etile.
Halqara teşkilâtları Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Novosibir qalasındağı mïkromïnïatyurïst Vladïmïr Anïskïn älemdegi eñ şağın kitap jasap şığardı. Kitap köknär däniniñ kesigine salınğan.
Onda altın plastïnka ornalastırılğan, üstiñgi jağında kitaptıñ özi, al tömengi böliginde onıñ jekelegen paraqtarı bar.
Kişkentay paraqşalar burama sımğa salınıp, sol arqılı paraqtaladı. Alayda kitap paraqşaların tek ötkir ïneniñ kömegimen awdarwğa boladı. Mïkromïnïatyurïst bir emes, osınday eki kitap şığarğanın ayttı. Olardıñ «Solaqay» dep atalatın birewinde bürgege tağa sala alğandardıñ esimderi jazılğan. «Älipbï» dep atalatın ekinşi kitapta orıs älipbïi jazılğan.
Kitaptıñ mätini lavsannan jasalğan eñ juqa qabıqşağa lïtografïya texnïkasımen salınğan. Äripter salınğan soñ, qabıqşa kitap formatına säykes keletin bölikterge kesilgen.
Şağın kitaptıñ awmağı japondıq jäne ombılıq şeberler şığarğan kitaptarınan tïisinşe 88 jäne 67 ese kişi boldı. Bul kitaptıñ ekewi de Gïnnestiñ rekordtar kitabına engizilgen.
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Annona cherimola
Soñğı waqıtta Aurupağa bik qızıq tropik cimeşlär alıp kilälär. Şäxsän min Annona cherimola cimeşen satıp alıp aşap qarıy aldım. Kibettä ul bik siräk kürensä dä, berazdan ul, bik tämle bulğanğa kürä, yışraq satıla başlar, dip uylıym.
Annona cherimola ağaçınıñ cimeşlären yörtälär. Ul ağaç And tawlarında diñgezdän 1500 metr bieklektä Qolumbiädän Peruğa qädär üsä. Ul astaraq bulğan cirlärdä bulğan temperaturalarğa çıdam, şuña kürä sez anı bik küp cılı dönya poçmaqlarında oçrata alasız, mäsälän, İzraildä yäki könyaq İspaniädä. Bu ıruğa 120 tör kerä.
Annona cherimola’nıñ qabığı mat yäşkelt-körän töstä, budırlı. Anı totsağız, barmaq ezläre qalğan sıman kürenä. Qäyber keşegä bu ğont tübäne xäterlätä. Peşep citmägän qatı cimeşlärne yomşağançı bülmä cılılığında beraz waqıt tota alasız. Eçe açıq körän töstä, täme banan belän ananasnı xäterlätä, anı ğädättä çi kileş aşıylar. 10–20 qara orlığı bar, alar bik ağulı.
Orlıqların utırtıp öydä yäki cılı parnikta üsterergä bula. Tişelep çığu waqıtı törle bulırğa mömkin, ämma barısı da 3 atnada çığa. Orlıqlarnıñ tişelep çığu temperaturası yaqınça 27 °C bulırğa tieş. Orlıqlardan üsep çıqqan keçkenä ağaçlar alsu töstä bulalar. Soñınnan tösläre quyıra häm yäşelgä üzgärä. 10–15 santimetr ozınlıqtağı yafraqlar yomırqasıman forma alalar häm yon belän qaplanalar, artqı yaqlarında isä köpşäçeklär kürenä. Qış köne yafraqlar qoyıla. Sınılğanda alarğa ayıruça ber is xas. Yafraqlar qoyılıp töşkän urında yaña botaqlar üsä başlıy. Annon ıruındağı barlıq tör üsemleklärgä küp yaqtılıq kiräk, häm iñ möhime – döres qışlaw, professional bulmağan baqçaçılar arasında bu bäxäsle soraw. Min annonanı qış buyına 10–15 °Clı bülmädä totam. Qış köne qäyber ayırım üsemleklärne bülmä temperaturasında üsterep, qaysısı irtäräk çäçäk atqanın küzätep bula.
Ğädättä annona 3 – 5 nçe yılğa çäçäk ata başlıy. Çäçäk atqançı ul şingän sıman kürenä, yafraqlarnıñ zur öleşe qoyıla. Açıq sarı töstäge çäçäkläre qoyılğan yafraqlar urınında yäki yäş yafraqlar belän bergä atalar. Serkälänü öçen 2 üsemlek kiräk, alarnı qul belän da serkäländerergä bula. Cimeşläre 5–7 ayda ölgerä.
Ağaçnıñ yuğarı öleşe şiñä başlasa, qayğırmağız. Ozaq däwam itmägän qorılıq üsemlekkä zarar birmi, ämma aña qış köne dä su sibärgä kiräk.
Şulay uq sezgä başqa annona törläre dä oçrarğa mömkin:
Annona sqamosa – cimeşläre narat şişqalarına oxşağan. Alarnı şulay uq şikärle almalar dip atıylar. Tösläre yäşel yäki yäşkelt-sarı.
Annona reticulata – üzeneñ qanğa oxşağan töse öçen anı "işäk yöräge" yäki "ügez yöräge" dip yörtälär. Cimeşläre qatı häm ballı.
Annona muricata – yomşaq inäle, şulay uq ğuanabana dip atala, iñ zur (1,5 – 5 kg awırlıqta) häm "iñ tropik" cimeşlärgä iä. Jimeşläre yomşaq yartı santimetrğa xätle inälär belän ayırılıp tora. Alar yäşel töstä. Yafraqlarınnan qorossol çäye yasıylar.
««« Uzğan mäqälä: Qıtay çäy quağı – üz çäyegezne üsteregez! Aldağı mäqälä: Bez awoqado üsteräbez »»»
Sişämbe 13.10.2009 11:57 | Bastıru | Ekzotik üsemleklär
KPR klubı turında
Üsemleklärne ürçetü häm üsterü täcribäse belän büleşegez. Monıñ turında mäqälä yazıp anı Botanix jurnalında tuğan telegezdä yazığız! Kübräk mäğlümat alır öçen bezneñ belän elemtägä keregez.


text:
«Çonğar»da «Ukraina. Qırımtatar Muhtar Cumhuriyeti. Hoş keldiñiz!» yazısı ile billboard peyda oldı
Herson vilâyeti Qırım kirişindeki «Çonğar» kiriş noqtasında yarımadanıñ vatandaşlıq qamaçavınıñ iştirakçileri Ukraina. Qırımtatar Muhtar Cumhuriyeti. Hoş keldiñiz!» yazısı ile billboardnı yerleştirdiler. Bu aqta Facebookta ATR telekanalınıñ baş muarririniñ muavini Ayder Mujdabayev bildire.
«Bugün, 2015 senesi oktâbr 2-de, «Qırım maydanı»nıñ iştirakçileri Qırım kirişinde (Çonğar) billboardını yerleştirdiler», – yazdı o.
Billboard yazısı qırımtatar tilinde yazılğan.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi ve anayasa komissiyasınıñ azası Refat Çubarov aytqanı kibi, Ukrainanıñ yañı Anayasasında Qırım Muhtar Cumhuriyeti qırımtatarlarnıñ milliy-territorial muhtariyeti statusını almalı.


text:
Kiyevde uçucı Amet-Han Sultannıñ 95 yıllığını qayd ettiler
Kiyevniñ Ebediy şüret bağçasında qırımtatar halqınıñ ulu oğlu, uçucı-sınavcı Amet-Han Sultan abidesine gülçemberlerni qoyuv tedbiri keçti, haber ete QHA.
Tedbirde qırımtatar halqınıñ yetekçisi Mustafa Cemilev ve Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov iştirak ettiler.
Ukraina halq deputatı Refat Çubarov Amet-Han Sultannıñ insaniy çizgilerini qayd etti.
«Cebede cesür, ve ekinci cian cenkinden soñ qırımtatar halqı sürgün etilgende cesür edi. Onı satın almağa tırışa ediler, milletni deñiştirmege talap ete ediler. Öz halqı ile er vaqıt olacağından emin edi. Amet-Han Sultan qırımtatar halqınıñ iştirakçilerinden biri edi. Arizalarnı imzalay, akimiyetke qırımtatar eyyetleri ile bara ve halqınıñ Vatanğa avdetini talap ete edi. Aynı şu sebepten onı qırımtatarlar ürmet eteler», – dedi Çubarov.
«Haytarma» filminde Amet-Han Sultan rolüni icra etken aktör Ahtem Seytablayev qaramannıñ aile ve halqına sevgisini qayd etti.
«Haytarma» filmine azırlıq körgende komandamız ile çoq malümat oqudıq. Olğan bütün malümatnı: vesiqalı, arhiv, tercimeialnı, Amet-Han Sultannıñ dostları ve zenaatdaşlarınıñ hatırlavları. Özümiz içün bazı şeylerni qayd ettik – canlı insan olğanını istey edik. Ana-babasını sevgen, yaşağan toprağını sevgen. Onıñ içinde bu er şey bar edi», – dey Seytablayev.
Sovetlerniñ uçucısı Amet-Han Sultan 603 cenk uçuşını yaptı, 30 uçaqnı şahsen ve 19 uçaqnı taqım içinde qırdı. Yaz işi devamında uçucı 100 uçuş vastasını ögrendi. 1971 senesi fevral 1-de Amet-Han Sultan Tu-16 uçuş laboratoriyasında sınav uçuşında elâk oldı. Moskvada defn etilgen edi.


text:
Haberler
HSN Dünya tamır halqları halqara kününen hayırlay
9 Arman ayı, 11:38
HSN Dünya tamır halqları künü umummilliy haber kampaniyasını keçirecek
8 Arman ayı, 22:55
HSN açıq sanat konkurslarında iştirak etmege davet ete
7 Arman ayı, 21:01
HSN: Lugansk vilâyetindeki Bahmutivkada yañı telequlle quruldı
7 Arman ayı, 14:37
HSN: Avgust-oktâbr ayları devamında Ukrainada Yaponiya Yılı çerçivesinde medeniy tedbirler keçecek
4 Arman ayı, 10:29
Yuliya Kazdobina: “Tarih qaplığı – Rusiye özüniñ basqıncı teşviqatında işletken aletlerden birisidir”
3 Arman ayı, 14:47
HSN: Ukrainada dava vaqtında haber telükesizliginden tevsiyelernen qullanma peyda oldı
2 Arman ayı, 16:09
O.Brığınets ATO zonasından: “Volodımırivka köy şurası stabil olmağan efir yayınlavı zonasında yerleşe”
2 Arman ayı, 10:45
HSN: Bahmutivkadaki telequlle “sıñır çizgisinece” territoriyalarnı ukrain yayınlavınen qaplamağa imkân berecek
1 Arman ayı, 11:19


text:
Yuşçenko Qırımnı ukrain tili, medeniyeti, hatırası olmağan topraq olaraq adladı
Ukraina sabıq prezidenti Viktor Yuşçenko Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım ve Donbassnıñ bir qısmını, Ukrainanıñ diger regionlarına köre, ukrain hususiyetlerine az saip olğan territoriyalar olaraq tanıy.
Bunı o Ukrainskaya pravda neşirine bildirdi.
«İşğalci, Putinni, sanki o, aqıldan tayğan kibi, açuvlatmağa mümkün, amma, başqa taraftan, öyle bir fikrim bar ki, ukrain menligi az olğan, tilimiz, hatıramız, kilse ve medeniyetimiz az olğan yerlerge kelgendir, sanki», – dedi o.
Yuşçenko şunı da qoştı ki, anda «Lenin abideleri tura, ğurbetlik, yekâne ve bölünmez milletke has olğan er şey coyulğan».
Bunıñ ile Yuşçenko bu territoriyalar Ukrainanıñ olğanını bildirdi ve olar mıtlaqa qaytarılacaq, dep işandırdı.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
XXI Jazğı olïmpïada oyındarınıñ bastalwına eki aydan az waqıt qaldı. Tört jılda bir ret ötetin ğalamdıq sport dodasına Qazaqstannıñ jüzge jwıq sportşısı qatısadı dep kütilwde. Ejelgi Ellada eliniñ oyındarınıñ XIX ğasırdıñ soñında qayta jañğırıp, 1896 jıldan beri turaqtı ötip kele jatqanı belgili. Sodan bergi waqıt aralığında Jazğı olïmpïada oyındarın AQŞ pen Ulıbrïtanïya üş ret, Grecïya men Francïya eki retten ötkizip ülgerdi.
Olïmpïada tarïxında eñ uzaqqa sozılğan jazğı doda 1900 jılı boldı. Sol waqıttarı Parïjde ötken II jazğı olïmpïada oyındarı sport tarïxtağı eñ uzaqqa sozılğan jarıs bolıp esepteldi. Äli künge deyin bul rekordtıq körsetkişti birde-bir jarıs jañarta alğan joq. Olïmpïada Xalıqaralıq körmege oraylastırılıp ötkendikten 14 mamırda bastalğan oyındar qazan ayınıñ 28-ne deyin sozılğan bolatın.
Olïmpïada tarïxında eñ köp medal ïelengen sportşılar sanı jetkilikti. Solardıñ işinde amerïkalıq Maykl Felpstik esimi jeke dara ataladı. Ol 2004, 2008, 2012 jıldarı ötken olïmpïada oyındarında 18 altın, 2 kümis, 2 qola medal ïelengen. Salıstırmalı türde aytqanda, onıñ ïelengen jülde qorı täwelsizdik jıldarınan beri bes olïmpïadada 16 altın enşilegen Qazaqstannan joğarı bolıp otır. Munıñ qatarına äygili Nellï Kïmdi qoswğa boladı. Olïmpïadalıq jüldeleriniñ qomaqtı jïıntığınıñ ïegeri Monreal men Mäskewdegi dodada 6 medal jeñip alsa, onıñ besewi saf altınnan...
Olïmpïada oyındarında küş qoldanılatın sport türleri boyınşa üş dürkin çempïon atanğan sportşılar sawsaqpen sanarlıq. Olardıñ köş basında äygili vengr boksşısı Laslo Papp tur. 1948, 1952, 1956 jıldarı qarsılas şıdatpağan majar boksınıñ ökili üş dürkin olïmppïada çempïonı atandı.
Budan keyin kelmeske ketken KSRO zamanınıñ has batırı belarws balwanı Aleksandr Medved sındı erkin küres şeberi bar. Öz zamanında bozkilemde atoy salğan sportşı asa awır salmaqta 1964, 1968, 1972 jıldarı olïmp şınıñ üş märte bağındırdı. Bul küres tarïxındağı teñdessiz sanalğan alğaşqı balwan.
Bokstan şarşı alañda qarsılas şıdatpağan kwbalıq qabılan Teofïleo Stïvensonnıñ esimi qaşan da añız. 2012 jılı 60 jasında jürek dertinen ömirden ozğan ol üş dürkin olïmpïada çempïonı atanğan ekinşi boksşı. Tuñğış ret bokstan tört dürkin jahan çempïonı degen atağı tağı bar. 1972, 1976 jıldarı olïmp altının ïelengen ol 1980 jılı Mäskew olïmpïadasında eş qarsılasına ese jibergen joq. Eger Kwba tarapı kapïtalïstik AQŞ-qa baykot jarïyalamağanda, 1984 jılğı Los-Andjeles olïmpïadasınla onıñ törtinşi märte olïmpïada çempïonı atanwı mümkin edi.
Stïvensonnıñ rekordıñ qaytalağan onıñ otandası Felïks Savon. Teofïleomen az waqıt bir quramada öner körsetken ol 1986 jılı älem çempïonı atandı. Ökiniştisi sol, 1988 jılı Sewl olïmpïadasınan Kwba sportşıları tıs qaldı. Alayda, odan keyingi 1992, 1996, 200 jıldarı ötken olïmpïadada Savon öziniñ älewetin tolığımen paş etip, üzdikter köşin bastadı. Sporttıq ğumırında üş märte olïmpïada çempïonı, älemniñ altı dürkin älem çempïonı, tört märte älem kwbogınıñ ïegeri atanğan onıñ esimi olïmpïada tarïxınan oyıp orın aldı.
Ğumırında alğaşqı jäne soñğı beldeswinde ğana fïnalda ese jiberip, kümis jülde enşilegen orıs balwanı Aleksandr Karelïndi tanıstırıp jatwdıñ özi artıq. 1988, 1992, 1996 jıldarı asa awır salmaqta grek-rïm küresinen üzdik atanğan ol 2000 jılı Sïdneyge öz rekordtıñ jañartw üşin barğan edi. Älemniñ 9, käri qurlıq Ewropanıñ 12 dürkin jeñimpazı öziniñ sporttıñ mansabındağı soñğı beldeswin jeñilispen ayaqtadı. Söytip, ol olïmpïada oyındarınıñ tört märte fïnalisi atanıp, küres tarïxında esimi altın ärippen jazıldı.
Tadaxïro Namwra esimdi japon balwanı dzyudo tarïxında alğaş ret üş dürkin olïmpïada çempïonı atanğan sportşı. 60 keliniñ oğlanı qol jetkizgen rekordqa osı künge deyin eşbir tatamï şeberi qol jetkize almay keledi. 1996 jılı Atlantada mereyi üstem bolğan Tadaxïro bul körsetkişin 2000 jılı Sïdneyde, arağa tört jıl salıp Afïnada qaytalay aldı.
Erkin küreste ğalamğa atı mäşhür Aleksandr Medvedke jete twğan balwan şeşen jigiti Bwvaysar Saytïev. Ğumırında tört olïmpïadanıñ bozkileminde beldesken ol üş ret olïmp altının ïelengen. Älemniñ jäne Ewropanıñ altı dürkin çempïonı 1996, 2004 jäne 2008 jılğı olïmpïada barlıq qarsılasınan basım tüsti.
Bul mejeni qaytalay alğan balwan özbek eliniñ namısın qorğadı. Osetïyada twıp-ösip, keyinnen Özbekstan atınan sınğa tüsken Artwr Taymazov 21 jasında Sïdney olïmpïadasınıñ kümisin ïelendi. Ol kezde onı eşkim üş dürkin olïmpïada çempïonı atanadı dep boljamağan bolar. Biraq 2004, 2008, 2012 jıldardağı olïmpïada oyındarında Taymazovqa teñ keler eşkim boladı. Azïya Oyındarınıñ üş dürkin jeñimpazı älem çempïonattarında 5 ret olja saldı. Ol Aleksandr Karelïnnen keyingi küres türleri boyınşa tört olïmpïada medalin enşilegen ekinşi sportşı.
55 keli salmaq därejesinde Saorï Esïda esimdi künşığıs eliniñ ökili osığan deyin bozkilemde qarsılasınan kem tüsken kezi joq. Azïya Oyındarın tört ret utqan Saorï qurlıq çempïonattarın da oñay jeñdi. Älem çempïonatında buğan deyin bolmağan rekordtıq körsetkiş te oğan tïesili. 13 dürkin älem çempïonı atanğan Saorï 2004, 2008, 2012 jıldardağı olïmpïadada jeñis tuğırına körinip, äyer arasındağı tuñğış üş dürkin olïmpïada jeñimpazı atandı.
Onı ökşelep kele jatqan otandası Kaorï Ïtëniñ esimi sportsüyer qawımğa etene tanıs. Älem çempïonatınıñ on altın medalin enşilegen ol Saorïden keyin äyelder arasında üş dürkin olïmpïada çempïonı atanğan ekinşi sportşı. 2004, 2008, 2012 jıldarı qarsılastarınan bir satı bïik turğan japon qızı bïılğı Rïo olïmpïadasında baq sınaydı. Eger jolı bolıp, olïmpïada çempïonı atanıp jatsa onda Kaorï buğan deyingi rekordtıq körsetkişke özgeris engizbek...
Jalpı, küş qoldanılatın sport türleri boyınşa olïmpïada medalin birneşe ret ïelengen sporşılar qatarına KSRO boksşısı Borïs Logwtïn (2 altın, 1 qola: 1960, 1964, 1968), reseylik Oleg Saïtov (2 altın, 1 qola: 1996, 2000, 2004), qıtaylıq Zow Şïmïn (2 altın, 1 qola: 2004, 2008, 2012), ïtalïyalıq Roberto Kamarello (1 altın, 1 kümis, 1 qola: 2004, 2008, 2012) sındı sportşılar enedi. Bulardıñ qatarına türkïyalıq Xamza Erlïkaya (2 altın: 1996, 2000), kwbalıq grek-rïm küresiniñ ökili Manwel Lopes (eki altın: 2008, 2012), reseylik Mäwlet Batırov (eki altın: 2004, 2008), reseylik Aleksey Tïşenko (2 altın: 2004, 2008), wkraïnalıq Vasïlïy Lomaçenko (2 altın: 2008, 2012), taylandtıq Manws Bwnjamnong (1 altın, 1 kümis: 2004, 2008), kwbalıq Marïo Kïndelan (eki altın: 2000, 2004), kwbalıq Gïlermo Rïgondo (eki altın: 2000, 2004), moñğolïyalıq Twvşïnbayar Naydangïyn (1 altın, 1 kümis: 2008, 2012), francïyalıq Teddï Rïner (1 altın, 1 qola: 2008, 2012), reseylik Xasan Baroev (1 altın, 1 kümis: 2004, 2008), koreyalıq Kïm Dje Bwm (1 altın, 1 kümis: 2008, 2012), germanïyalıq Ole Bïşov (1 altın, 1 kümis: 2008, 2012) sındı talanttı sportşılardı qoswğa boladı.
Qazaq sportşıları arasında tuñğış ret eki dürkin olïmpïada çempïonı atanğan awır atlet Ïlya Ïlïn ekeni barşağa mälim. Beyjiñ jäne London olïmpïadasında üzdik şıqqan onıñ Rïo olïmpïadasında üşinşi märte oza şabwına mol mümkindigi bar.
Onıñ aldında 1996 jäne 2000 jıldardağı olïmpïada oyındarınıñ fïnalında öner körsetip, kümispen küptelgen Bolat Jumadilov esimi qazaq sportınıñ bïik körsetkişi sanaladı.
Bokstan olïmpïada çempïonı Ermaxan Ibrayımovtıñ 1996 jılı Atlantada ötken törtjıldıqtıñ bastı dodasında qola medal alğanı bar. Qazaq boksında eki dürkin olïmpïada jüldegeri atanğan sportşılar äzirge ekew ğana.
KSRO-nıñ jeti dürkin jeñimpazı atanğan grek-rïm küresiniñ has şeberi Däwlet Turlıxanovtı da osı qatarğa qoswğa boladı. Eki märte olïmpïada oyındarında jülde alğan Däwlet 1988 jılı Sewlde kümis enşilep, keyin Barselonada (1992) qolağa qol jetkizdi.
Qazaqstan öz aldına derbes el bolıp, täwelsiz el retinde 5 märte Jazğı jäne 6 ret Qısqı olïmpïadağa qatısıptı. Onıñ işinde jazğı olïmpïadadan elimizdiñ sportşılarınıñ mereyi üstem bolıp, 16 altın medal alğanın asa zor maqtanışpen aytwğa boladı. Bïılğı sında Ïlya Ïlïnniñ üş dürkin olïmp çempïonı atanwına mümkindik bolsa, jeñil atlet Olga Rıpakova men awır atlet Zwlfïya Çïnçanlonıñ eki dürkin çempïon atanarına janküyerler kümän keltirmeydi. Budan basqa, Ädilbek Nïyazımbetov, Ïvan Dıçko sındı gürzi judırıqtı boksşılarımızdıñ ekinşi ret olïmpïada medalin oljalawı äbden mümkin...
Jangeldi QARJAN
http://baq.kz
Tegï: Sport jañalıqtarı, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
AQŞ-ta jeti jastağı büldirşin Xloya Smït qoqıstan 1992 jılı ötken Olïmpïada oyındarınıñ altın medalin tawıp alğan. Xloya äkesimen birge ketip bara jatıp, qoqısta jıltırap jatqan zattı körgen. Keyinirek atalğan medaldıñ Djo Djekobïdiki ekeni anıqtalğan. Djo Djekobï Skot Strosbomen birge Barselonadağı Olïmpïada oyındarında swda ekewlep eskekpen jüzwden jeñimpaz atanğan.
Büldirşinniñ ata-anası medaldı qaytarw üşin sportşılarğa xabarlasqan.
Djekobï medaldı bïılğı mawsım ayında joğaltqanın jetkizdi. Urılar onıñ avtoköligin tonap, qundı zattarınıñ barlığın qoldı etken körinedi.
Derekköz: planet-today.ru
Tegï: Sport jañalıqtarı, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Yaltalı «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» daa bir mabusı Rusiyede akimiyetni küçnen zapt etüv ile qabaatlandı – advokat
Qırım advokatı Emil Kürbedinov bildire ki, FSB Yaltalı «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabusı Vadim Siruknı Rusiyede akimiyetni küçnen zapt etüv ile qabaatladı. Bunı advokat yanvar 18-de Facebook saifesinde yazdı.
«2017 senesi yanvar 17-de FSB Vadim Siruknı Rusiye Ceza Kodeksiniñ 278-inci maddesine köre cinayet işlemesi ile qabaatladı. FSB fikirince, Vadim bir taqım insanlarnen Rusiyede akimiyetni küçnen zapt etmege veye anayasa qurumını küçnen deñiştirmege azırlana edi», – dep yazdı Kürbedinov.
Rusiye FSB hadimleriniñ bunıñnen bağlı bir izaatları şimdilik yoq.
Yanvar 12-de Qırım advokatı Emil Kürbedinov «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabuslarını Rusiyede akimiyetni küçnen zapt etüv ile qabaatlay bileler, dep tenbiyelegen edi.
Rusiye Federatsiyası Ceza kodeksiniñ 278-inci maddesi 12 yıldan 20 yılğa qadar apis cezasınıñ berilmesini belgilemektedir.
«Hizb ut-Tahrir» davasınıñ Yaltalı iştirakçileri yarım yıldan ziyade apiste yata. Birinci dört kişi 2016 senesi fevral 11-de yaqalanğan edi. Olarnıñ arasında İnsan aqları bağ gruppasınıñ azası Emir-Üsein Kuku da bar. Ondan ğayrı qurucılıqnen oğraşqan Aluşta sakini Müslim Aliyev ve Qızıltaş köyüniñ sakini Enver Bekirov, ve Yaltalı çeçek satıcısı Vadim Siruk da yaqalanğan edi.
Uquq qorçalayıcılar apiske alınğan Yalta sakinlerini siyasiy mabus olaraq tanıy.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Büginnen bastap elordada jabıq, jılı, zamanawï avtobws ayaldaması qoldanısqa berildi. Jılı, keñ bölmede beynebaqılaw kamerası men Wi-Fi ornatılğan. Avtobwstardıñ jürw bağıtı belgilengen nusqawlıq ta osında. Bir mezette 30-40 jolawşı jılı jerde qoğamdıq kölik küte aladı. Xalıq köp jüretin, äsirese älewmettik nısandarğa jaqın jerlerge 82 ayaldama ornatılmaq. Al 25 ayaldamanı jıl soñına deyin xalıq ïgiligine berw josparlanğan. Ayta keteyik, äzirge munday ayaldama Astanada birew ğana.
Derekközi: 24 kz
Tegï: Avtojañalıqtar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Çubarov: Rusiye Qırımdaki islamistler aqqında olmaycaq şeyler aytıp, Ğarpnı parçalaycaq ola
Rusiye kütleviy haber vastaları Qırımdaki radikal musulmanlar faalleşkeni aqqında öşek tarqatıp, Rusiyeni Ğarpta terrorizmge qarşı küreşken memleket olaraq tanıtacaq ola.
Bu aqqında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov ZN.UA intervyüsında ayttı.
Çubarovnıñ bildirgenine köre, Rusiye kütleviy haber vastaları yarımadada islamistik areketler faalleşkenini ve terroristik aktlar telükesi aqqında basabas aytalar. Olarnıñ malümatına köre, Suriyede cenkleşken qırımtatarlar yarımadada boyevikler taqımlarına birleştiler, em de Lvov vilâyetindeki Ukraina havfsızlıq Hızmetinde idmanlar keçirile.
Çubarovnıñ zanınca, Rusiye siyasiy davalarda artıq faydalanğan soñki usullarnı qullana.
Çubarovnıñ aytqanları oktâbr 8-de «Nezavisimaya gazeta» rusiyeli gazetasında derc etilgen «Qırımdaki islamistler bir şeyge azırlıq köreler» maqalesinden alındı. Onıñ müellifi qırımtatarlarnıñ bir qısmı radikalizm tarafına keçeceklerini tahmin ete eken.


text:
Qırım «akimiyeti» Rusiege ukrain süt mahsulatınıñ ketirüvini arttırmağa rica ete
Qırım «akimiyeti» Rosselhoznadzorğa yarımdağa ketirüvi yasaq etilmegen ukrain süt mahsulatınıñ cedvelini arttırmağa ricada bulundı.
Bunı jurnalistlerge bazarertesi künü, avgust 11-de, Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov bildirdi, dep haber ete İnterfaks-Ukraina.
«Qırım içün ayırı leyha olmalı. Rosselhoznadzorğa Ukraina istisalcılarına yarımadağa süt mahsulatını ketirmege izin berilmesi aqta mektüpler yolanıldı», – dedi Aksönov.
Rusiye iyül 28 kününden Ukrainadan süt mahsulatınıñ ketirüvini yasaq etti.
Aynı zamanda Qırım «baş nazir muavini» Nikolay Yanaki iyül 30 künü şunı bildirdi ki, işbu yasaq süt mahsulatınıñ 11 büyük istisalcısına tarqatılmay eken.
Qırımlılar keçken afta Youtube ağında süt paketlerinden suv tökülgenini köstergen video peyda oldı.


text:
Qırğızistan qırımtatarları Putinni ATRge qayd olmağa yardım etmege çağıralar
ATR telekanalı ve Media Holdingge kirgen diger kütleviy haber vastalarına qoltutmaq içün yapılğan muracaatlarğa Qırğızistan qırımtatarları da qoşuldı.
Olar Rusiye prezidenti Vladimir Putinge muracaatta bulunıp, qırımtatar matbuat vastalarınıñ müimligini ve diger türk halqları arasında populâr olğanını qayd eteler. Diger muracaatlarda qayd etilgeni kibi, mında da Rusiye prezidentiniñ reabilitatsiya buyruğına esaslanıp, milletlerara munasebetlerde menfiy aqibetler olacağını aytalar.
ATR Rusiye qanunlarına köre qayd olmağa ne qadar tırışsa da, Roskomnadzor menfiy cevap bere. Telekanal tahmin ete ki, aprel 1-den itibaren yayınları toqtatıla bile. Bu sebepten Rusiye prezidenti Vladimir Putinge bir sıra muracaat yollanılğan edi.
Mart 24 künü Moskvada Qırımnıñ Rusiye akimiyetiniñ yolbaşçısı Sergey Aksönov ATR qırımtatar telekanalınıñ yayınlavı ile bağlı problemler mahsus ziddiyetni doğurmaq maqsadı ile yapılğan muhalifetniñ areketidir, dep aytqan edi. Bundan evel Aksönov ATR telekanalınıñ işini takbih etti ve böyle siyaseti olğan matbuat vastalarınıñ yarımadadaki işi mümkün olmağanını bildirdi.
Mart 25-den telekanal efirinde bu munasebet ile er kün «ATRni oldürmeñiz» telemarafonı keçirilecek.


text:
Oğuz Doğan Cengiz - Meşesi Meşesi Yayla Meşesi
Sanatçı : Oğuz Doğan Cengiz
Türkü : Meşesi Meşesi Yayla Meşesi
Etiketler : Oğuz Doğan Cengiz - Meşesi Meşesi Yayla Meşesi türkü indir, Oğuz Doğan Cengiz - Meşesi Meşesi Yayla Meşesi türkü dinle, Oğuz Doğan Cengiz türküleri, Meşesi Meşesi Yayla Meşesi mp3 indir, Oğuz Doğan Cengiz türküleri Meşesi Meşesi Yayla Meşesi türküsü, Meşesi Meşesi Yayla Meşesi sözleri, Oğuz Doğan Cengiz mp3 dinle, Oğuz Doğan Cengiz download, Meşesi Meşesi Yayla Meşesi bedava mp3, Oğuz Doğan Cengiz türkü sözleri, Oğuz Doğan Cengiz türkü dinle, Oğuz Doğan Cengiz son albüm indir
Oğuz Doğan Cengiz Türküleri
oğuz doğan cengiz - türkmen kızı (içel-silifke)
oğuz doğan cengiz - tellidir yavrum aman tellidir (denizli)
Oğuz Doğan Cengiz - Sandık Üstüne Sandık
Oğuz Doğan Cengiz - Ak Enteri Geyme Dedim
oğuz doğan cengiz - pazardan aldım halı (aydın-bozdoğan-dereköy)
Oğuz Doğan Cengiz - Mapushane Dedikleri
oğuz doğan cengiz - karanfilim saksılarda çanakta (eskişehir-seyitgazi)
oğuz doğan cengiz - yeşil ipek bükeyim (kayseri)
Oğuz Doğan Cengiz - Ufak Ufak Karınca
Oğuz Doğan Cengiz - Şu Dağlar Tepe Tepe
oğuz doğan cengiz - aç kapıyı ben geldim (karabük-safranbolu)
Oğuz Doğan Cengiz - Gafilen Gelirse Başına Bir İş
Oğuz Doğan Cengiz - Bir Taş Attım Darabaya
oğuz doğan cengiz - gafilen gelirse başına bir iş (nevşehir-ürgüp)
Oğuz Doğan Cengiz - Endim Haymana Ovasına


text:
Jıl soñına deyin ekinşi deñgeyli bankterdiñ ïpotekalıq nesïe berwi jïilewi mümkin. Otandıq sarapşılar osınday boljam jasap otır.
Keşe Ulttıq bank bazalıq mölşerlemeni 15-ten 13 payızğa deyin tömendetti. Demek nesïeler arzandawı mümkin. Büginge ekinşi deñgeyli bankterdiñ 12-si turğın üy satıp alwğa xalıqqa nesïe berse, üşewi ïpotekanı mülde toqtatqan.
Qazir nesïe boyınşa eñ tömen üstemaqı – 10,4 payız, al eñ joğarısı – 23 payız.
Bilikti qarjıgerlerdiñ payımınşa, ïpoteka alw tärtibi jeñildeydi dep aytwğa äzir erte. Barlığı ekonomïkalıq axwalğa baylanıstı bolmaq.
Jalpı baspana mäselesi aldağı 15 jılda tolıq şeşilmek. Ol üşin Ükimet jaña bağdarlama äzirlep qoydı. Endi qaladan qalağa köşetinderge jalğa arzan päterler beriledi. Biraq azamattar onı öz atına jekeşelendire almaydı. Bul turğındardı bir jerge baylamay, eñbek mïgracïyasına ıqpal etwi tïis.
Derekköz: munara.kz
Tegï: Narıq jäne turmıs,
Kommentarïï


text:
Yaltada FSB devamlı tintüvden soñ BlackSeaNews sabıq baş muarrini alıp ketti
Qırımda FSB hadimleri aman-aman 10 saat devam etken tintüvden soñ evel BlackSeaNews Qırım neşiriniñ baş muarriri olğan Tatyanı Guçakovanı sorğuğa alıp ketti. Bunı BlackSeaNews baş muarriri Andrey Klimenko öz Facebook saifesinde bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, FSB hadimleri Guçakovağa cumaaqşamı, aprel 9-da, saba saat 7.45 keldiler. Tintüvden soñ onı belgisiz yönelişke alıp kettiler.
«Tintüv aman-aman 10 saat devam etti. Evde olğan bütün bilgtsayarlar tutıp alındı. Bundan soñ Tanânı alıp kettiler. Saat 17:00-den soñ. Bu yıl devamında Kiyevge köçken muarririyette çalışmağanına baqmadan, Ukraina jurnalistleriniñ milliy birliginiñ azası ola, yani, bizim zenaatdaşımızdır», – dedi Klimenko, ve Guçakova endi bir yıldır BlackSeaNews ile çalışmağanını qayd etti.
«Maydan inostrannıh del» fondunıñ başı Bogdan Yaremenko aytqanı kibi, Guçakovanıñ yaqalanuvı – «Qırım Rusiyeniñ işğalci akimiyetiniñ farqlı tüşüngenlerge qarşı alçaq ve qanunsız küreşiniñ daa bir misalidir».
«FSBbugun reine aldı. Bu teraktnıñ maqsadı – meni ve Andreyni (Klimenko – muar.) «Maydan inostrannıh del» ve BlackSeaNews faaliyetimizde qorquzmaqtır. Biz bu malümatnı tarqatamız ve ne işimizni, ne Tatayana Guçakovanıñ azat etilmesi içün küreşimizni iç bir zaman toqtatmamız», – dedi o.
Tatyana Guçakova Qırımda 2010-2014 seneleri çalıkşan «Qırım siyasiy dialogı» halqara teşebbüsiniñ azası edi. Yarımada işğalinden soñ teşkilâtnıñ faaliyeti toqtaldı.


text:
Ukrainada qırımtatarlar ve Qırım hanlığı tarihına az diqqat eteler – Guleviç
Ukrain-belorus tarihçısı ve Qırım hanlığınıñ tedqiqatçısı Vladislav Guleviç Ukrainada Qırım araştırmaları ile vaziyetni kelişmegen dep saya. Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Eñ kergin problemalar arasında o mütehassıslarnıñ yetişmemezligini ve devlet tarafından diqqatnıñ olmamasını bildirdi, aynı şu sırada mütehassıslar ve Qırımnı meraq etkenler içün tasil programmalarınıñ keçirilmegenini qayd etti.
«Qırımatarlarnıñ ve Qırım hanlığı tarihınıñ ögrenilmesi – fenlerarara araştırmalar, olar yalıñız yazma menbalarnı degil de, atiqiyat ve numizmatikanı bağlay. İtaliya, Frenkistan, Romaniya ve Moldova zenaatdaşları ile bağ yetişmey. Misal içün, İtaliyada Qırım tarihı boyunca menbalarnıñ sayısı büyük, Genuya ve Venetsiyanıñ Altın Ordu ve Qırım ile ticariy bağları sayesinde toplanıldı», – dey Vladislav Guleviç.
Onıñ fikrine köre, Qırım hanlığınıñ doğuv devrini talil etmek içün bu vesiqalarnı işlettirmek kerek: tercime etmek ve bastırmaq.
Problemalardan biri olaraq Guleviç qırımtatar alimleriniñ yarımadanıñ esasen yañı tarihı üzerinde çalışqanını qayd etti.


text:
Ahtem Çiygoznıñ apis cezasını uzatacaq mahkeme mayıs 19 künü ötkerilecek – adliyeci
Rusiye işğal etken Qırımda «fevral 26 işiniñ» iştirakçisi olğan Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ apis cezasını uzatma mahkemesi mayıs 19-da, cumaaqşamı künü, keçirilecektir.
Bunı Ciygoznıñ adliyecisi Nirolay Polozov bildire.
Onıñ bildirgenine köre, Qırımnıñ Yuqarı mahkemesinde toplaşuvnı saat 14.00 başlamağa niyetlendiler.
Ahtem Çiygoz Aqmescitte 2015 senesi yanvar 29-dan berli apiste yata. Aprel 29-da oña qaçıncı kere mayıs 22-ge qadar apis cezasını uzattılar.
Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi mayıs 13-te «fevral 26 işi» boyunca qabaatlanğan Ahtem Çiygoz ve Ali Asanovnıñ apiste yatma müddetiniñ uzatılması boyunca imayeniñ şikâyet arizasını red etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımadada Rusiye uquq qoruyıcıları Ukraina topraq bütünligine qoltutqan ve Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksenov yolbaşçılığında «Rus birligi» firqasınıñ faallerine qarşı çıqqan qırımtatar faallerini mahkeme etmege başladılar.
Vaqialar 2014 senesi fevral 26-da olıp keçken edi. Rusiye taqiqatınıñ malümatına köre, yüz bergen çatışmada eki insan elâk oldı, 79 kişi zarar kördi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Savçenko Donbassnı qaytarmaq içün Qırımnı vaqtınca unutmağa teklif ete
Yuqarı rada deputatı Nadejda Savçenkonıñ fikrine köre, Donbassnı barışıq yolu ile Ukrainanıñ kontrolüne qaytarmaq içün Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımğa dair iddialarından vaqtınca vazgeçmek kerek.
«Bazı millet vekilleri ne qadar bağırsalar da, ne qadar vışıvanka (ukrain örneklerinen nağışlanğan kölmek – QA) üstlerinde yırtsalar da, teslim etmeycegimiz aqqında ne qadar bağırsalar da. Olar Qırımdan vazgeçmek mecburlar», – dedi o «112 Ukrina» telekanalınıñ efirinde.
Savçenkonıñ sözlerine köre, şimdi Qırım tanılmağan işğal etilgen topraq olaraq qala. «Qırım – bu nevbetteki Pridnestrovye», – dey o. Ve Donbassnı da Pridnestrovyege çevirmemek içüm, Qırımdan vazgeçmege kerek. Onıñ fikine köre, bu mesele barışıq usullarnen başqa iç bir şekilde çezilmek mümkün degil.
Bundan evel Savçenko, Donbasstaki «rus-ukrain» cenki 2016 senesi yekünlenecegini beyan etken edi. Em de o ayırımcılarnıñ yetekçilerinen doğrudan-doğru muzakereler ötkermege teklif ete edi. Dekabr ayınıñ başında Minskte o, özlerini ilân etken Donetsk ve Lugansk «halq cumhuriyetleriniñ» yolbaşçılarınen körüşti. Ukrain deputatı dey ki, bu körüşüv devamında o işğal etilgen Donbassnıñ qısımında, Qırımda ve Rusiyede tutılğan ukrainlilerniñ ve ayırımcılarnıñ Kyivten rica etken şahıslarnıñ cedvelini alğan edi, ve onı yanvar 10 künü derc etti.
2016 senesi mayıs ayında Kreml, eki jurnalistniñ öldürüvinde iştirak etkeninde qabaatlanıp Rusiyede 22 yılğa azatlıqtan marum etilgen Savçenkonı, Ukrainada yaqalanğan eki rus askerine deñiştirip, yiberdi.


text:
Qırımda kontslager mabüslerine memorialnı gece-kündüz quralar
Aqmescit rayonı Saraylı Qıyat köyünde kontslager mabüslerine «Qızıl» memorialınıñ qurucılığını mayısnıñ 8-ne qadar bitirip olamay bileler. Tantanalı açılışı mayıs 9-na planlaştırıla.
Bunı Qırım.Aqiqat mühbirine işbu kompleksniñ quruculığı ile oğraşqan teşkilât hadimi bildire.
«Bir aydır, tatil ve bayramlarnı körmeyip, çalışamız. Obyektni müddetinde taqdim etmelimiz. Amma mayıs 9-na bir qaç kün qaldı, qurucılıq işi ise daa bitmedi. İnsanlar da endi boldurğanlar», – şikâyet ete adam.
Şimdilik mında damnıñ qoyulması ile oğraşalar. Memorialğa qasaba kirişinden yolnı qoyalar. Bundan sebep, deyler yerli sakinler – şeerge tarlalardan keçmege mecburlar.
«Merkeziy yolnı qapattılar, asfalt qoyalar. Şimdi qasabadan çıqmaq içün ya tarlalardan, ya diger soqaqlardan keçmege kerek, ama soqaqlarda er vaqıt tıqanıqlıq, onıñ içün tarlalardan keçmege daa da qolay, toz çoq olsa da», – tarif ete Qırım.Aqiqatqa yerli sakin Sergey.
Digerler yañı yol ve keçitler sebebinden quvançını bildireler.
«Böyle yol mında çoqtan yoq edi. Bu quruculıqnıñ başlanması eyidir. Endi em maşina, em piyadeler içün yollarnıñ vaziyeti yahşı olur», – dey yerli sakin Anastasiya.
Memorialnıñ qurucılığı bıltır yazda başlandı. 1942 senesi baar ayından 1944 senesi barine qadar, çeşit malümatqa köre, 8-15 biñ insan öldürilgen edi.


text:
Qırım eyyeti Ankaradaki qırımtatarlarnıñ Kongressini qanuniyleştirdi – uquq qoruyıcı
Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ koordinatorı, sovet dissidenti Sinaver Kadırov dey ki, Ankarada II Bütündünya qırımtatar kongressinde Qırım eyeytiniñ olması işbu tedbirni qanuniyleştirdi.
«Kongressniñ olğanına memnünim. Soñ vaqıtları Qırım eyyetine kirecek insanlarnıñ sayısı az ola bileceginden qorqu bar edi. Çünki basqı başlandı, Kongressten bir qaç kün evel çeşit malümat kele edi. Meclis azalarınıñ kelip olamağanı buña delildir. Ne içün Qırımdan kelgen büyük eyyetiniñ olmasına quvanam, çünki bu Kongressni qanuniyleştirdi. Aks alda diasporalarnıñ Kongressi olacaq edi», – dedi Kadırov Qırım.Aqiqatqa.
Kongresste qabul etilgen muracaatlarnıñ, şu cümleden qırımtatar halqına olğan muracaat aqqında aytıp, vekil «bir yol haritası»nıñ olmaq kerekligini qayd etti.
«İş alıp barılmalı ve bu işni Kongress tesisçileri olğan cemaat teşkilâtları alıp barmaq kerek. Ankarada bulunğanlar ğayeviy işni alıp barmalı ve Kongresste belgilengen strategik yolaqnı amelge keçirmeli», – dep qoştı Kadırov.
Avgust başında Türkiye paytahtı Ankarada II Bütündünya qırımtatar kongressi keçirildi. Mında qırımtatarlarnıñ Vatanı – Qırımdaki vaziyetleri muzakere etildi. Toplaşuv devamında Kongress prezidentini sayladılar ve dünya toplulığı, qırımtatarlarğa bir sıra muracaat ve beyanname qabul etildi.
Qırımnıñ rusiyeli Devlet şurasınıñ «Yedinaya Rossiya» firqasından deputatı Lentun Bezaziyev Ankarada raatlıq künleri keçirilgen Bütündünya qırımtatar kongressini «siyasiy macera» olaraq adladı.


text:
Çiygoznıñ işi boyunca mahkeme toplaşuvında video-bağ bozulğanı sebebinden tenefüs ilân etildi
Noyabr 10 künü Çiygoz işi boyunca mahkeme toplaşuvında video-bağ bozulğanı sebebinden tenefüs ilân etildi. Bunı Twitterde advokat Nikolay Polozov yazdı.
«Çiygoznıñ işi kene toqtatıldı– video-bağ bozulğan», – dep yazdı Polozov.
Ondan da ğayrı o noyabr 10 künü qabaatlağanlar tarafnıñ ekinci «şaatı» Skripka Valeriy sözde bulunmaq kerek olğanını bildirdi. Birinci «şaat» – Kovalçük Andrey olğan.
Noyabr 1 künü Rusiye nezaretinde olğan Qırım Yuqarı Mahkemesinde dört şaat sorğudan keçirildi, amma Polozovnıñ qayd etkenine köre, olar qabaatlanğannıñ aqqında bir şey aytıp olamadılar.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Russkoye Yedinstvo» («Rus Birligi») firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
«Rusiyeli» Qırımda ukrain dersliklerni saqlamağa isteyler
Rusiyeniñ işğalinden evel Qırım mekteplerinde qullanılğan dersliklerni yoq etmeycekler.
Bunı Qırımnıñ «Tasil, ilim ve gençlik naziri» Natalya Gonçarova avgust 5 künü Aqmescitte matbuat-konferentsiyası devamında bildirdi.
Gonçarova qayd etti ki, mektepler kitaplarnı arhivlerge saqlaycaq.
«Dersliklerni saqlamaq içün odaları olmağan mekteplerge böyle odalar tasil idare bölükleri tarafından berilecek»,– dedi «nazir».
Onıñ sözlerine köre, bugün mektepler yañı derslikler ile 65% temin etildi.


text:
Freedom House dünyada soñki 12 yıl içinde kütleviy haber vastalarınıñ eñ alçaq serbestlik derecesine tüşkenini qayd ete
Washingtondaki Freedom House halqara uquq qorçalav teşkilâtı bildirgenine köre, 2015 senesi kütleviy haber vastalarınıñ serbestlik derecesi soñki 12 yıl içinde dünyada eñ alçaq derecesine tüşti. Bu aqqında aprel 27-de yayınlanğan er yıllıq maruzasında aytıla. Közeticelerniñ qayd etkenine köre, jurnalistlerge siyasiy, cinaiy ve terrorist mensüpleri basqı yapa.
«Matbuat serbestligine qarşı eñ küçlü quvetler Yaqın Şarq ve Türkiyede qayd etildi, andaki ükümetler ve cenkâver gruppları «ya bizim yanımızda ya da bizge qarşı olacaqsıñız» kibi şartlarnı qoyıp, jurnalist ve kütleviy haber vastalarına basqı yapalar», – dep aytıla Freedom House maruzasında.
«2016 Matbuat serbestligi» maruzasında aytıla ki, eñ çoq jurnalist Suriyede elâk oldı. Eñ azından 14 media hadimi anda can berdi, ve daa üç Suriye jurnalisti Türkiyede, ilk malümatlarğa köre, «İslâm devleti» gruppirovkası tarafından öldürildi.
Vesiqada Rusiye «zemaneviy devlet teşviqatınıñ yañılıqçısı» kibi keçe
Közeticiler Türkiye ükümetiniñ areketlerinden sebep memlekette jurnalistlerniñ işi telüke altında qalğanını qayd eteler, mında prezident Recep Tayip Erdoğannıñ «jurnalist, blogger ve içtimaiy media qullanıcılarına qarşı taqip işleri» aqqında aytıla.
Vesiqada Rusiye «zemaneviy devlet teşviqatınıñ yañılıqçısı» kibi keçe. Rusiye akimiyeti şahsiy malümatnı nezaret etüv tedbirlerini quvetleştirdi ve kütleviy haber vastalarınıñ Ukraina, Moldova, Baltiya memleketleri ve Orta Asiya devletlerinen «geopolitik meselelerinde» oyunlarını faalleştirdi.
Rusiye akimiyeti ilk evelâ «siyasiy sebeplerden» haberlerge tesir ete, dep bildirdi Freedom House tedqiqçisi Elen Agekân.
Rusiye akimiyeti internet-jurnalistikası ve bloggerlerge daima basqı yapa
«Bir çoq memlekette yayınlağan Sputnik Rusiye haber agentligi sayesinde soñki bir qaç yıl devamında arttı, em de rus azlıqları olğan qomşu memleketlerde milliy rus tilli şirketler bunı yapa», – dep qoştı ekspert.
Maruzada Pütinniñ Ukrainadan çetleşip, «çetelde yañı qaramanlıq» yapqanı qayd etile – Suriyedeki areketleri. Közeticilerniñ qayd etkenine köre, Rusiye akimiyeti internet-jurnalistikası ve bloggerlerge daima basqı yapa.
«Serbest laf etmek içün yer az qala», – dep aytıla Rusiye boyunca maruzada.
İfade serbestligi ceetinden eñ yaramaya Aqrusiye – 192 yer, Rusiye işğal etken Qırım – 195, İran – 190, em de Özbekistan (197) ve Turkmenistan (198)
Bundan ğayrı, ekspertler 199 memleket ve yerde kütleviy haber vastalarınıñ vaziyetine qıymet kesip, 0-dan 100-ge qadar baa bergenler. Raqamğa köre matbuat içün «serbest», «qısmen serbest» ya da «iç serbest olmağanlarnıñ» statusı belgilene.
Freedom House malümatına köre, ifade serbestligi ceetinden eñ yaramaya Aqrusiye – 192 yer, Rusiye işğal etken Qırım – 195, İran – 190, em de Özbekistan (197) ve Turkmenistan (198), olar Şimaliy Koreyadan uzaq ketmediler.
«Turkmenistan kibi Orta Asiya memleketlerinde yıl-yıldan deñişmeler yoq. Diger memleketlerde, misal olaraq, Tacikistanda islâm siyasiy firqalarınıñ dağılmasınen bağlı söz serbestligine qarşı repressiyalar olğanını kördik», – dep qayd etti Elen Agekân.
Freedom House Avropada da matbuat serbestligi bozulğanını bildirip, Poloniya, Sırbistan ve «milliy kütleviy haber vastaları üzerinde büyük kontrol yapacaq olğan» diger memleketlerni qayd etti.
Keçken sene söz serbestligi kerginleşken memleketler sırasına Sırbistan kirdi, onı «qısmen serbest bir memleket» olaraq köreler, Makedoniya ise matbuat içün «serbest olmağan» bir devlet sayıla
Migratsion buhrandan sebep kütleviy haber vastalarınıñ serbestligini bozğanlar arasına Macaristan da kirdi, anda politsiya uquq qoruyıcı ve migrantlar arasındaki çatışmalarnı aydınlatqan çetel jurnalistlerine ücüm etti.
Keçken sene söz serbestligi kerginleşken memleketler sırasına Sırbistan kirdi, onı «qısmen serbest bir memleket» olaraq köreler, Makedoniya ise matbuat içün «serbest olmağan» bir devlet sayıla.
Közeticilerniñ qayd etkenine köre, Sırbistanda bazı jurnalistlerni öldüre ve ücüm eteler. Makedoniya ve Bosna Hersekte vaziyet aynı – taqiqatçı jurnalistlerniñ faaliyetine keder etecek olalar.
«Umumen region qasevet doğura, çünki, añlaşıla ki, onıñ eski problemleri qala», – dep aytıla esabatta.
Freedom House keçken sene Hırvatistan ve Çernogoriyada jurnalistlerge qarşı zorbalıq olğanını qayd ete, böyle bir şey eskiden yoq edi.
Freedom House halqara uquq qorçalayıcı teşkilâtı er yıl dünyada matbuat serbestligine dair maruza azırlay. Yıl-yıldan maruza Dünya matbuat serbestligi künü mayıs 3 arfesinde derc oluna.
Radio Svoboda
Metnniñ asıl nushası – Radio Svoboda saytında


text:
Çjan esimdi qıtaylıq twrïst äyel Gwançjow-Wxan reysiniñ jalğız jolawşısı boldı.
Fox News-tiñ xabarlawınşa, bul jağday China Southern Airlines kompanïyasınıñ ïeligindegi uşaqtıñ uşwı boran saldarınan birneşe sağat keyinge qaldırılıp, Çjannıñ joldağı serikteri basqa, buğan deyingi reystermen ketwinen keyin orın alğan.Twrïst äyel öziniñ uşwı twralı Weibo älewmettik jelisinde bayandap, xabarlamasına birneşe swret qostı. «Men uşaqta jalğızbın! Ïä! Tek men ğana jolawşı! Jäne uşaqtıñ komandası bar!», - dep jazdı Çjan.
Gwançjow provïncïyasında qardıñ mol tüswinen köptegen reysterdiñ keşiktirilgeni xabarlanıp otır. Atap aytqanda, Çjan öz uşağına otırw twralı xabarlamanı 10 sağat kütken. Qıtaylıq jaña jılda (aqpannıñ 7-nen 8-ne qarağan küni) üylerine jetwge asıqqan özge jolawşılar basqa reysterge otırdı.
Derekközi: BAQ materïaldarı
Kommentarïï


text:
Google korporacïyasınıñ enşisinde eki operacïyalıq jüye bar ekeni belgili. Onıñ biri derbes kompyuterlerge arnalğan Chrome bolsa, ekinşisi mobïldi narıqta suranısqa ïe Android platforması. Larrï Peydj eki jüyeni biriktirwdi uyğarıptı. Bul twralı amerïkalıq The Wall Street Journal basılımı xabarladı.
Kompanïya ïnsayderleriniñ bergen mälimdemesine sensek, platformalardı biriktirw üderisi äldeqaşan bastalğan. Sonday-aq, ol 2017 jılğa deyin jalğasın tabadı. Al 2016 jılı jaña birikken jüyeniñ alfa nusqasımen tanısa alamız.
Google korporacïyası osılay mobïldi narıqtağı operacïyalıq jüyesiniñ mümkindigin arttırmaq. Nätïjesinede mïllïardtağan gadjetter qoldanatın platforma derbes kompyuterler narığına da enedi. Al Chrome izdew brawzeri mobïldi operacïyalıq jüyeniñ bir böligine aynalmaq.
Eki bağdarlamalıq qamtw da Linux negizinde jasalğan. Degenmen qurılımdıq modwli jağınan aytarlıqtay ayırmaşılıqtarğa ïe. Endeşe jaña birikken önimniñ qanday boların kütemiz.
Derekközi: massaget.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Rusiye Donbass içün daa bir «gumanitar konvoynı» azırlay
Rusiyede Donbass içün 13-ünci «gumanitar konvoy» aqqında laf eteler.
Bunı Rusiye Fevqulâde vaziyetler hızmetiniñ yolbaşçısı Vladimir Puçkov bildire.
«Bizler qoşma konvoynı şekillendiremiz. Qurucılıq malzemeleri boyunca sımarışlar bar. Elbet de, bizler em ilâc, em de aşayt mahsulatını Donbassqa vaqtında alıp ketecekmiz», – dedi o.
Puçkovnıñ aytqanına köre, kolonna yaqın afta içinde Donbassqa yol ala bile.
Rusiye Fevqulâde vaziyetler hızmetiniñ yolbaşçısı qayd ete ki, bu mevzuda fevqulâde vaziyetler nazirligi Qızıl Haç komiteti ve OSCE ile işbirlik tuta.
«Bizler bütün meselelerni Qızıl Haç Komiteti ile muzakere etemiz, OSCE ve ukrain zenaatdaşlarımız ile işbirlik tutamız», – dedi o.
12 «gumanitar konvoy» Ukrainağa ketirildi. Rusiye akimiyeti bildire ki, anda yalıñız aşayt mahsulatı, ilâc ve birinci ihtiyac malları bar edi.
Birleşken Milletler Teşkilâtı Rusiyeden «gumanitar konvoy» içinde olğan bütün malnıñ cedvelini talap etken edi.
Rusiyeniñ doquzıncı «gumanitar konvoyı» yük maşinaları ve benzin maşinalarından ibaret edi.


text:
«Asker» Qırım ile memuriy sıñırdaki kollapsnı FSB areketleri dep adladı
«Asker» cemaat teşkilâtı işğal etilgen Qırım ile memuriy sıñırdaki vaziyetni mahsus hızmetlerniñ areketleri dep adladı. Böyle fikirni Qırım.Aqiqatqa memuriy sıñırda ukrain sıñırcılarınen beraber hızmet etken teşkilâtnıñ temsilcisi Evelina Arifova bildirdi.
Avgust 7-den başlap Rusiye tarafı kiriş noqtalarından vatandaşlar ve naqliyeniñ areketini toqtattı, bundan soñ areket qısmen yañıdan başlatıldı.
«Bu, kene de vaziyetni kerginleştirmek maqsadınen yapılğan FSB areketleridir, bu bir. Nasıldır test yapmaq içün, sıñırcılarımız işbu vaziyette nasıl areket eteceklerine baqmaq içün, daa bir kere ukrain tarafını qabaatlamaq içün yapılğandır», – dedi Evelina Arifova.
Onıñ sözlerine köre, Qırımdan sıñırnı keçken kişilerden bazıları, olarnı hususan ukrain tarafı yibermegenini tüşüngen.
O, Qırımda sañki yapılğan diversiyanı FSB provokatsiyası dep adlandırdı.
«Küzge yaqın provokatsiyalar devam etecektir. Diversiya dep, qırımtatarlarnıñ ayağı altına qarpız qabuğını qoya bileler, bunı ukrainler, qıqrımtatarlar yaptı dep, olarğa nasıldır eşyalar qoya bileler. Vaziyetni kerginleştirmek içün, daa çoq tehnika, daa çoq askerlerni ketire bileler. Hususan, qırımtatarlar toplu yaşağan yerlerge», – dep qayd etti «Asker» temsilcisi.
Qırımnıñ rusiyeli ükümeti avgust 7-de, sebeplerni añlatmayıp, şahıslar ve naqliyeniñ memuriy sıñırdan keçüvini toqtattı. Kün devamında memuriy sıñırda areket qısmen yañıdan başlatıldı.
Rusiye kütleviy haber vastaları, resmiy malümat olmadan, Qırım ile memuriy sıñırda sanki yüz bergen atışma aqqında bildirmege başladı. Bunen beraber, Rusiye kütleviy haber vastaları, memuriy sıñırda keçüvni ukrain tarafı qapatqan, dep qayd etti.
Bazarertesi künü, Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ malümatına köre, «Kalançak» bütünley blok etilgen, «Çaplinka» keçirüv noqtasında adamlar tek Qırım tarafında yiberile, «Çonğarda» eki tarafqa yol açıq.
Rusiyege tarafınıñ memuriy sıñırdaki bu vaziyet aqqında izaatı yoq.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
QMCde Ukraina prezidentiniñ temsilciligi: aman-aman beş biñ yaş qırımlı oquşqa yarımada tışında başladı
Qırımdan beş biñ bala sentâbr 1-de Bilgi kününi yarımada tışında qayd ete.
Bu aqta QMCde Ukraina prezidentiniñ temsilciligi bildire.
«Bu sene talebeler içün yañı bilgi yolu açıla. İnsan nasıl bir neticelerge irişmese, ilk adımları er vaqıt mektepten başlana. Bu adımlar mecburen öz tuvğan oquv yurtlarını terk etip, Qırım yarımadasından qıtaiy Ukrainağa köçken beş buçuq biñ bala içün de pek emiyetlidir. Yaş qırımlılar bu künni yañı dost ve ocaları ile qarşılaylar. Bu balalarnıñ kelecegi – Ukraina kelecegidir», – denile beyanatta.
Rusiye Qırımnı 2014 senesi mart ayında işğal etti, o vaqıttan berli qırımlılar yarımadadan qıtaiy Ukrainağa köçmege başladı.


text:
Çubarov ve Sadovoy Lvovda qırımtatar cemiyetiniñ teşkil etilmesini muzakere ettiler
Lvovda qırımtatarlarnıñ cemiyeti peyda ola bile.
Cemiyetniñ peyda oluv imkâniyetini sentâbr 12 künü Lvov şeer yolbaşçısı Andriy Sadovoy ile qırımtatarlarnıñ milliy Meclisi reisi Refat Çubarov muzakere ettiler.
Bunı o, öz Facebook saifesinde bildirdi.
Meclis başınıñ saifesinde peyda olğan fotoğa köre, Lvov yolbaşçısı ile körüşüvge Qurultaynıñ teftiş komissiya reisi Ali Ozenbaş da keldi. Oña ise yaqında Rusiye sıñırcıları Qırımdan çıqmağa keder etmege çalıştılar.
«Vgolos» bergen malümatına köre, Refat Çubarov cemiyet qırımtatarlarnıñ şahsiy ve umumiy imkânlarını arttıracaq teşkiliy-ruhiy bir teşkilât olacağını qayd etti. Cemiyetniñ faaliyetinde esas temellerden biri diniy taraf olmalıdır.
Çubarovnıñ sözlerine köre, bazı şeerlerde cemiyetler endi bar, Kiyevdeki teşkilât ise Ukraina boyunca yaşağan bütün qırımtatarlar ile işbirlikni alıp bara eken. O şunı da qayd etti ki, yaqın zamanda qırımtatarlarnıñ Lvov cemiyeti saylavlarnı keçirip, idare organlarnı belgilemek kerek.
Lvov vilâyetinde, resmiy malümatqa köre, işğal etilgen Qırımdan köçip kelgen 2300-den ziyade insan yaşay.


text:
Romada rusiyeli turistlerge Ukrainanı desteklemege teklif etildi
Romada ukrain cemaatçılığı bazar künü Rusiye istilâsına qarşı numayışlar keçirdi. Tedbir, turistler eñ çoq ziyaret etken Panteon yanında teşkil etildi. Bunı Radio Svoboda bildire.
Elliden ziyade iştirakçi qollarına milliy bayraqlar ve «Terrorist Putin Ukrainanı yoq ete! Onı toqtatayıq» kibi yazılar ile plakatlar aldılar. Yoldan keçkenlerge ingliz ve italyan tillerinde yazılğan bildirmeler tarqattılar. Rusiye teşviqatına işanmamaq ve Ukraina, hususan Donbassta olğan vaqialarnı kendi noqtai nazarından añlattılar.
Rusiyeden kelgen turistlerge rus ve ukrain tillerinde bildirmelerni tuttırdılar. Olarnı Ukraina ve halqına destek köstermege çağırdılar.
Ukrain İtaliyanıñ hristian cemiyetiniñ reberi Öles Gorodetskiy öz çıqışında: «Putin – Avropa içün yañı Gitler. Bunı avropalılar añlamalılar», dep qayd etti.
Bunen beraber, fleşmob da ötkerildi: rusiye yaqlılarnıñ kiyimlerde erkekler ukrain milliy çemberler kiygen qızlarğa taba silânı yöñelttler. Toplaşqanlar elâk olğan ukrain arbiylerni sukünet daqiqasınen añdılar.
Numayışnı körgen bazı rus turitsleri ukrainlilerni sögip aldılar. Olar ise, dava çıqmasın dep, cevap bermediler.
Eki saatlıq miting devamında Ukraina köçebelerine yardım olaraq 645 yevro toplanıldı.


text:
Qırımda 2015 senesi Ulu Vatan cenkiniñ veteranı olaraq ilân etildi
İşğal etilgen Qırımnıñ «baş naziri» Sergey Aksönov 2015 senesini Ulu Vatan Cenki veteranınıñ yılı olaraq ilân etti.
Bu aqta Qırım «baş nazir muavini» ve «Nazirler şurası» apparatınıñ yolbaşçısı Larisa Opanasük salı künü, dekabr 9-da, Qırım akimiyetiniñ Keriçte keçirilgen toplaşuvında bildirdi, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Opanasük aytqanı kibi, Aksönov Qırımda Ulu Vatan Cenkinde Ğalebeniñ 70 yıllığı munasebeti ile keçirilecek tedbirler aqqında «avale»ni imzaladı.
«Tedbirlerniñ esas noqtalarından biri «Askerni tapmaq» tedbirniñ amelge keçirilmesidir. Bundan da ğayrı, maliye yardımnıñ kösterilüvi de nazarğa alına, şu cümleden, Ğalebe Kününe bir kerelik nefaqanıñ berilmesi, bunıñ ile 1900 biñ ruble miqdarında yardımnıñ da olması mümkün», – dedi Opanasük.
Onıñ aytqanına köre, Ulu Vatan cenkiniñ saqatları içün içtimaiy-tibbiy yardım hızmetleriniñ ödenilmesi, mudafaa iştirakçilerniñ taqdirlenüvi, Qırımnıñ azat etilmesi, partizanlarğa mukâfatlarnıñ berilmesi, saqatlarğa tamir masrafalarnıñ tölenilmesi, arbiy mezarlıqlarnıñ tertipke ketirilmesi ile bağlı er aylıq ödevler olacaqtır.
«Nazirler şurası» bergen malümatına köre, Ğalebe Kününe cenk veteranları ve natsist taqiplerniñ qurbanlarına ödenilecek bir kerelik nefaqağa 133 million ruble masraf etilecek.


text:
Kilitlengen «sıñır»: Qırımğa kiriş yasaqları, tintüv ve FSB «subetleri»
Qırım – Faal olğan qırımlılar qıtaiy Ukraina ile memuriy sıñırdaki Rusiye kiriş noqtasını zor keçe. Fevral 25-te FSB hadimleri ukrain jurnalisti Anastasiya Ringisniñ yarımadağa kirişini yasaq ettiler, dört künden soñ ise Rusiye mahsus hızmetleri anda Qırımdaki «Ukrain medeniyet merkeziniñ» faallerini yaqaladılar. Uquq qorçalayıcılarnıñ malümatına köre, memuriy sıñırda cemaat erbapları ve jurnalistlerden ğayrı, qıtağa sıq-sıq çıqqan adiy qırımlılar da sorğuğa çekile.
«Yazıq, pek gençsiñ»
Fevral 26-da saba «Ukrain medeniyet merkezi» Qırım teşkilâtınıñ faalleri Mihail Batrak, Galina Balaban ve İrina Daniloviç «Çonğar» kiriş-nezaret noqtasından yarımadağa kirmege tırıştılar. Olar Rusiye sıñırcılarına pasportlarını bergen soñ soyadlarını bazağa kirgenler, bundan soñ da olarnı çetke çekkenler.
«20 daqqa FSB hadimlerini bekledik, soñra bizni tışarıda olğan odalarğa alıp ketkenler. Anda sorğu oldı», – dep ayttı yaqalanğanlardan biri Mihail Batrak.
Men Rusiye vatandaşlığından vazgeçtim, ne içün, dep soradılar. Tabiiy ki, eşyalarımnı baqtılarMihail Batrak
Onıñ aytqanına köre, ondan ve eki diger faalden qıtağa ne içün barğanlarını ve Ukrainada bağları olğan insanlarnı sorağanlar.
«Özleri bilse de, ne qadar sıq çıqqanımnı soradılar. Men Rusiye vatandaşlığından vazgeçtim, ne içün, dep soradılar. Tabiiy ki, eşyalarımnı baqtılar», – dedi Batrak.
Faaller eki buçuq saat sıñırda qalmağa mecbur oldılar. Olarnıñ aytqanına köre, FSB hadimleri bir de bir qabaat ya da iddialar aqqında aytmadılar. Sorğu vaqtında özüni lâyıq bir şekilde alıp barğanlar.
«Subetniñ başında meni açuvlandırmağa tırıştılar. Yaşımnı soradılar. 30 yaşında olğanımnı ayttım. Olar maña: «Yazıq, pek gençsiñ». Olar nezaketli bir şekilde ayta ediler, amma qorquzmaq içün bunı yapqanlar», – dep ayttı Mihail.
Sorğudan soñ faallerni azat etkenler, ve olar Aqmescitke yol aldılar.
Stolârovadan sebep cevap olaraq
«Ukrainskaya pravda» jurnalisti Anastasiya Ringis fevral 25-te Qırım ile «sıñırda» daa beter vaziyetke oğradı. O, ana-babası yaşağan Qırımğa «Çonğar» kiriş noqtasından kirmege tırıştı.
Pasportnı köstergen Ringisni FSB hadimlerine sorğuğa ozğardılar. Amma bundan soñ oña Rusiye Federatsiyasına 2020 senesine qadar kirişi yasaq etilgenine dair vesiqa berildi. Vesiqada aytıla ki, oña «devletniñ mudafaası ve havfsızlığı, ya da cemaat nizamı, ya da eali sağlığını qorumaq» içün Qırımğa kelmege yasaq etile.
Anastasiyanıñ zanınca, bu yasaq onıñ faaliyetinen bağlı.
«Ukrain jurnalisti olğanımdan ola bile. Qırımda olğanlarnı ukrain matbuatında çoq aytmasınlar dep. Onı «qapatalar» kibi kele maña. Al-azırda qırımlılar suvaltı gemisine mingenler, olar yalıñız Rusiye mediasını köreler», – dedi jurnalist.
Ringisniñ aytqanına köre, onıñ Qırımğa kiriş yasağı Rusiye vatandaşı olğan «Podrobnosti nedeli» yayınınıñ icadiy prodüseri Mariya Stolârovanıñ Ukrainadan sürgün etilmesine cevap ola bile. Malüm ki, fevral 24-te Ukraina havfsızlıq hızmeti (SBU) onı «Ukraina mentfaalarına zarar ketirgen areketlerden» sebep sürgün etmege qarar aldı. Ukraina mahsus hızmetleriniñ malümatına köre, Stolârova Ukraina nezaret etmegen Donbass topraqlarında bulunğan edi ve, belki de, «DNR» ve «LNR» teşkilâtlarında iştirak etken edi.
Anastasiya Ringisniñ fikirince, kiriş yasağı – eñ beteri degil.
«Kirişimni yasaq ettiler, amma kirmege izin berip, qapatmaları da mümkin edi. Bu da ola bile», – dep qayd etti jurnalist.
Ringisniñ Qırımğa kirişi çetel adamınıñ kibi yasaq etildi
Ringisniñ aytqanına köre, o, kiriş yasağına razı degil ve oña mahkemede itiraz bildirecek. Anastasiyanıñ pasportında Qırımdaki adresi qayd etilgen. Rusiye Federatsiyasınıñ qanunlarına köre, oña Rusiye vatandaşlığı avtomatik şekilde berilmek kerek. Buña baqmadan, oña çetel adamına kibi kirişini yasaq ettiler.
Qırımtatar milliy areketiniñ iştirakçisi Sinaver Kadırov da aynı vaziyetke oğrağan edi. Daa üç qırımlı Qırımdan aynı şekilde quvuldı. Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov ve mesleatçısı İsmet Yüksel, qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilev de aynı vaziyetke oğradılar.
Malümatnı qanunsız şekilde toplav
Anastasiya Ringis bildire ki, Qırımğa kiriş yasaqları daa çoq, faqat ukrain kütleviy haber vastaları bundan haberdar degiller. Onıñ aytqanına köre, memuriy sıñırda yüz bergen vaqiadan soñ tahminen yigirmi kişi aynı meselenen oña muracaat etti.
«Bu adamlarnıñ ikâyeleri daa banaldir. Bila Tserkva şeerinde yaşağan müendis anasını ziyaretke bardı. Soñra qomşusı onı begenmedi, yeli politsiyağa şikâyet ettiler, ve adamnıñ kirişi beş yılğa yasaq etildi», – dep ayta jurnalist.
Mustaqil qaynaqlar şimdilik bu malümatnı tasdıqlamay. Federal havfsızlıq hızmeti ve Rusiye akimiyetiniñ diger organları Anastasiya Ringisniñ yarımadağa kirişiniñ yasaqlanmasını ve «sıñırda» faallerniñ yaqalanmasını izaatlamaylar.
Ukrain akimiyetiniñ organları ve resmiy adamlarından jurnalistniñ quvulmasına şimdilik yalıñız haber siyaseti naziri Yuriy Stets seslendi.
«Bunıñ kibi bozuvlarğa köz yumıp baqıp olamaymız artıq, küçlerimizni birleştirmek kerek. Vatandaşlarımıznı aşalamaqnen beraber, tuvğanlarını körmekten marum qaldıralar. Bütün uquq qorçalayıcı teşkilâtlar, em ukrain, em halqara teşkilâtlarnı bu meseleniñ al etilmesine qoşulmağa çağıram», – dep ayttı nazir.
Bilgisayar ve telefonlarnıñ teşkerilmesi
Uquq qorçalayıcılarnıñ malümatına köre, FSB hadimleriniñ «sıñırda» keçirgen sorğu ve tintüvleri adiy bir şeyge çevirildi. Qıtaiy Ukraina ile memuriy sıñırdan keçken jurnalist, cemaat erbapları ve atta adiy insanlarnı em Qırım çıqışında, em kirişinde «subetleşmege» toqtatalar. Aynı vaqıtta, «subetler» ğayet nezaketli bir şekilde keçirile, malümatnı toplamaq içün degil, daa çoq adamlarnı qorquzmaq içün yapalar, dep aytalar Qırım.Aqiqatqa «sıñırda» FSB hadimlerinen laf etken insanlar.
Qırım uquq qorçalayıcı gruppasınıñ koordinatorı Olga Skripnik Qırım.Aqiqatqa bildirdi ki, Rusiye hızmetleriniñ hadimleri bir de bir vesiqa tizmeyler, amma sorğu olsa, protokol olmaq kerek.
«Qanunsız areket eteler. Adamlarnı malümat toplamaq içün subetke alalar, asılında bunıñ içün bir sebepleri yoq. Adamlar cinaiy iş boyunca keçmey, cinayet yapılması ile şeklenmey. Demek, olarnı sorğuğa çekmek içün bir sebep yoq», – dep ayttı Skripnik.
Uquq qorçalayıcınıñ aytqanına köre, FSB hadimleri telefon ve bilgisayarlarnı alıp, malümatnı yazıp alalar. Skripnik qayd ete ki, bu qanunsız bir areket, çünki bunıñ kibi bir şey yalıñız cinaiy iş çerçivesinde ola bile.
Adamlarnen uzun subetleşip, telefon ve bilgisayarlarnı köstermege talap etelerOlga Skripnik
«İnsanlarnıñ malümatını qanunsız alda toplaylar. Köremiz ki, bu ukrain faalleri ve qıtaiy Ukraina ile alâqaları olğan insanlar», – dedi uquq qorçalayıcı.
Onıñ malümatına köre, Rusiye kiriş noqtasında faal olğanlardan ğayrı, memuriy sıñırnı sıq-sıq keçken insanlar da sorğuğa çekile. Skripnikniñ bildirgenine köre, bu adamlarnen uzun subetleşip, telefon ve bilgisayarlarnı köstermege talap eteler.


text:
Şaytanköl köli Buğılı tawında, granïtti jartas pen qarağay ormanı qorşağan 1200 m bïiktiginde ornalasqan. Uşar tawdıñ basında tostağanğa quyğan swday bolıp jarqırap jatatın aydın köl ağınsız.
Köl swı burın söndirilgen janartawdıñ özegine qattı uqsaydı. Ezoterïkterdiñ payımdawınşa, köldiñ tübinde bizge paralleldi älemniñ portalı bar dep esepteydi. Tünde kölge jan kiredi. Eger onıñ jağasında adamdar bolsa, olar türli tılsım qubılıstarğa kwä boladı.
Öziñizdi elestetip, tawğa şığıñız. Sizdiñ jan jağıñızda alıp jarlar men granïtti qoytastar qawmalaydı. Qılqan japıraqtı ağaştar tınıştıqta sizdiñ qadamıñızdı sanap turğanday. Bir kezde ağaştar sizge jol aşadı, siz jardıñ basında qalğandaysız. Däl ayağıñızdıñ astında qara sw aydını turdı. Jaña ğana qawmalap kele jatqan alıp qarağaylar köldiñ qabırğası bolıp keyinge şegingen sïpat beredi. Mine, qalay köl sırt sözden jasırınıp tür. Eşqanday jel de, dıbıs ta joq. Swdan sizge birew qarap turğanday äser beredi...
Osı mïstïkalıq orın türi añızdardıñ şığwına türtki boldı.
Joñğarlar şabwılı twralı añız
Joñğarlarmen soğıs kezinde küşteri teñ bolmaydı da, joñğarlar jeñiske jetetindey jağday twındaydı. Sol kezde qazaq jigitteri öz qudaylarınan kömek suraydı, täñirleri olardı qazaqtardıñ eldi mekenderin nıq qorğaytın tas müsinderge aynaldırıp tastaydı. Al köldi swmen toltırğan osı jigitterdiñ analarınıñ köz jastarı.
Sulwşaş, Altay jäne Qaysar ölimi
Bayağıda Sulwşaş degen baydıñ qızı bolıptı. Onıñ esiginde jürgen Tezek degen qulı, Şunaq degen küñimen qosılıp, odan Altay twadı. Ol er jetip, Sulwşaş ekewi bir-birin süyedi. Biraq bay qarsı boladı.Altaydıñ Qaysar degen dosı, Sulwşaş üşewi elden qaşadı.
Olar Qarqaralınıñ mañayındağı Jïrensaqal degen jerdi mekendep, turıp jatadı. Sol jerde añ awlap, qus ustap künderin köredi. Bir küni Altay qus awlap jürip quzğa kezdesedi. Sol quzğa bürkit uya salğan eken, Altay odan bürkittiñ balapanın almaqşı boladı. Biraq jolı bolmay şıñırawğa qulaydı. Al Sulwşaş Tesken tasta sırnay tartıp otıradı. Birazdan soñ artınan ırıldağan dawıs estiledi, qarasa artında arıstan tur eken (burınğı kezde Sarıarqa tösindk arıstandar men jolbarıstar ömir sürgen). Sodan qorıqqannan kölge qulap öledi. Qaysar Sulwşaştı izdep osı jerge kelse, köldiñ betinde qızdıñ köylegi, taqïyası jüzip jüredi. Ol da sol kölge qulap öledi. Sodan keyin bul köl «Şaytanköl» atanıptı desedi.
Derekközi : http://kazakhstan.travel/
Tegï: Meniñ Qazaqstanım,
Kommentarïï
-
Aygerïm2016-04-05 17:54:14Spasïbo bolşoe
-
Dïnara2016-06-21 15:56:46Keremet