text:
Aqışev pen Jaqsıbekov Aysultanmen sottasa ma, qızmetimen qoştasa ma?
Aysultan Nazarbaevtıñ Facebook-tegi dawlı pikirinde atı atalğan şendiler qaytpek endi? Ne Aysultannıñ sözderin joqqa şığarwdı talap etwi kerek, ne özderi qızmetinen ketwi kerek. Bul twralı 365info.kz xabarlaydı. Memlekettik qızmetkerlerdiñ Ädep kodeksi osını talap etedi. Memlekettik qızmetşige sıbaylas jemqorlıqqa qatıstı negizsiz ayıp
Maylıbaevtıñ advokatı mälimdeme jasadı
Astanadağı advokattar alqasınıñ advokatı Jomart Sarmanov Tengrinews.kz tilşisine QR Prezïdentiniñ Äkimşiligi Basşısınıñ burınğı orınbasarı Bağlan Maylıbaevtıñ qamawğa alınğanına qatıstı keybir mälimetterdi xabarladı. Söytsek, advokat Maylıbaevtı qorğawğa kelisim jasaptı. Jomart Sarmanov QR Prezïdentiniñ Äkimşiligi Basşısınıñ éks-orınbasarına qatıstı qılmıstıq istiñ qupïya türde ötetinin mälimdedi. «QR
Şımkent äkimi «Waqıtşa tirkew» mäselesin 50 sekwndta tüsindirip berdi (VÏDEO)
Buğan deyin Ükimet otırısında mäsele bolıp, qanşama mïnïstrler tüsindire almağan «Waqıtşa tirkew» twralı şwğa Şımkent qalasınıñ äkimi Ğabïdwlla Äbdiraxımov nebarı 50 sekwndta jïılğan xalıqqa tüsindirip berdi, dep jazadı BAQ.kz tilşisi. Şımkent qalasınıñ äkimi xalıqpen kezdesw kezinde eldiñ bas awrwına aynalğan
Serik Axmetovtiñ jaza merzimi raqımşılıqqa baylanıstı qısqardı
Éks-prem’er-mïnïstr Serik Axmetovtiñ jaza merzimi raqımşılıqqa baylanıstı qısqardı, – dep xabarlaydı Tengrinews.kz tilşisi. Abay awdandıq sotı Qarabas awılındağı 159/18 kolonïyasında raqımşılıq mäselesin jabıq tärtipte qaradı. «Serik Axmetovke qatıstı ötelmegen jazasınıñ qalğan törtten bir böligin «QR Täwelsizdiginiñ 25 jıldığına baylanıstı raqımşılıq jasaw twralı»
JAMALOVTIÑ JEKEMENŞIK «CONI» 5 JIL SALIQ TÖLEMEGEN…
Jwırda ğana XQKO-da qaytıs bolğan azamattar twralı asılıq sözder aytıp, el-jurttıñ aşwına tïgen Mäjilis depwtatı Amanjan Jamalov depwtattıq mandatınan ayırılwı äbden mümkin. «365info.kz» saytınıñ derekterine süyensek, Mäjilis depwtatı eki birdey JŞS-nıñ negizin qalawşı bolıp şıqtı. Depwtat – käsipker. Turaqtı tirkew
Isti bolğan jwrnalïst Amanşaev pen Axmetovten qalay aqşa alğanın jayıp saldı
Atışwlı jwrnalïst Bïgeldi Ğabdwllïn äkimder men orınbasarların, tipti mïnïstrden memlekettik tapsırıstı qalay bopsalağanın aytıp berdi dep xabarlaydı KTK arnası. Şatılıp jatqan bas redaktor jambıldıq şenewnikterdi ğana emes, Şığıs Qazaqstan men Astana äkimdikterin de qattı qısımğa alğanı belgili bop otır. Mäselen,
SAYaSÏ TOPTAR ARASINDA AŞIQ AYQAS BASTALA MA?
Ötken aptada QR Prezïdent Äkimşiligi jetekşisiniñ orınbasarı qızmetinen bosatılğan Bağlan Maylıbaevtıñ tutqındalğanı twralı bügin resmï aqparat şıqtı. Ulttıq qawipsizdik komïtetiniñ derekterine süyensek, Bağılan Maylıbaev Memlekettiñ mañızdı äm qupïya qujattarın zañsız jarïya etip jiberipti. Ata Zañda bul – Otanğa opasızdıq, satqındıq
Aysultan Nazarbaev: Prezïdent aynalasındağı jemqorlardı tazartw jalğasa beredi
Nursultan Nazarbaevtıñ nemeresi Aysultan Nazarbaev prezïdentti qorşağan urılar twralı ayttı dep xabarlaydı NUR.KZ portalı. Prezïdenttiñ nemeresi özekti mäselelerge qatıstı pikirin öz Facebook paraqşasında jarïya etken. «Meniñ qızım jäne onıñ qurbıları turatın Qazaqstan twralı oylamağan bir künim de bolğan emes. Sol üşin
Maylıbaev isi boyınşa qamalğan Galïxïn bir ay burın «Qurmet» ordenimen marapattalğan
Bağlan Maylıbaevpen birge qamawğa alınğan Nïkolay Galïxïndi bir ay burın «Qurmet» ordenimen marapattağan edi dep xabarlaydı Sputnik Qazaqstan. Memlekettik qupïyanı tarattı degen küdikke ilingen prezïdent äkimşiliginiñ burınğı qızmetkeri Nïkolay Galïxïn bir ay burın «Qurmet» ordeniniñ ïegeri atanğan. Düysenbi küni Qazaqstan
Maylıbaev memlekettik qupïyalardı jarïyaladı degen küdikpen eki ayğa qamawğa alındı
Qazaqstan prezïdenti Äkimşiligi basşısınıñ burınğı orınbasarı Bağlan Maylıbaev qamawğa alındı dep xabarlaydı Ulttıq qawipsizdik komïtetiniñ baspasöz qızmetine silteme jasap NUR.KZ. «2017 jılğı 12 qañtarda Ulttıq qawipsizdik komïteti Qılmıstıq kodekstiñ 185-babı 1, 3-böliginde közdelgen («Memlekettik qupïyalardı zañsız jïnaw, taratw, jarïya etw»)
BAQ: Prezïdent äkimşiligi jetekşisiniñ éks-orınbasarı Maylıbaev qamawğa alındı
Prezïdent äkimşiliginiñ burınğı basşı orınbasarı Bağlan Maylıbaev qamawğa alındı. Bul twralı NUR.KZ portalı «CentrAzïyağa» silteme jasap xabarlaydı. Basılımğa Astanadağı derekközdiñ xabarlawınşa, juma küni quqıq qorğawşı organdar Bağlan Maylıbaevtı qamawğa alğan. Buğan qatıstı resmï tüsinikteme alw mümkin bolmadı. Maylıbaev jumadan beri telefon
Aydos Sarım – Qazaqtandırw qaşan jürgiziledi?
Qazaq ultşıldığı degen söz memleketşildik degenmen parapar bolwı tïis Bïlik nege qazaq ultı degen qağïdanı birinşi orınğa qoymaydı? Ultşıldıqtı şovïnïzmmen şatastırw orıstan juqqan ba? Bizdiñ belsendiligimiz nege «layk» baswmen şekteledi? Qazaqstannıñ işinde jaña Donbass, jaña Qırımnıñ şıqpasına kim kepil?
Bïlik tarmaqtarınıñ ökilettikterin bölw jönindegi jumıs tobınıñ quramı belgili boldı
Qazaqstan prezïdentiniñ şeşimimen qurılğan Memlekettik bïliktiñ tarmaqtarı arasında ökilettikterdi qayta bölw mäseleleri jönindegi jumıs tobınıñ alğaşqı otırısı ötti dep xabarlaydı Aqordanıñ baspasöz qızmetine silteme jasap NUR.KZ. Jumıs tobı müşeleri uyımdastırw mäselelerin talqıladı. Bïlik ökilettikterin qayta bölw jönindegi usınıstardı äzirlew barısında
Älïxan Baymenov: Demokratïyalıq özgerister qajet
Ult, qoğam sayasatqa äser etwşi küşke aynala almay otır. Qoğamdıq pikirdiñ sayasatqa äseri joq. Eger, ulttıq müddeniñ neden turatını jaylı pikir almaswlar köbeyse jäne osı bağıttağı bïliktiñ qadamdarına suranıs payda bolsa, bïlik soğan jawap retinde keybir qadamdarğa barar edi. Ulttıñ
TÄJÏN ORALDI. SAYaSÏ REFORMA BASTALA MA?
Astanada tağı da awıs-tüyis. Osı waqıtqa deyin Qazaqstannıñ Reseydegi Tötenşe jäne Ökiletti elşisi bolıp qızmet etken Marat Täjïn Prezïdent jarlığımen qaytıp oraldı. Aqordanıñ baspasöz qızmetiniñ xabarlawınşa, Marat Muxanbetqazıulı QR Prezïdent Äkimşiligi Basşısınıñ birinşi orınbasarı qızmetine tağayındalğan. Al bul qızmetti atqarıp kelgen
Marat Täjïn Prezïdent Äkimşiligi basşısınıñ birinşi orınbasarı bolıp tağayındaldı
Marat Täjïn Prezïdent Äkimşiligi basşısınıñ birinşi orınbasarı bolıp tağayındaldı, – dep xabarlaydı qazaquni.kz tilşisi Aqordağa silteme jasap. «Marat Muxanbetqazıulı Täjïn Qazaqstan Respwblïkası Prezïdentiniñ Äkimşiligi Basşısınıñ birinşi orınbasarı bolıp tağayındalsın, ol Qazaqstan Respwblïkasınıñ Resey Federacïyasındağı Tötenşe jäne Ökiletti Elşisi qızmetinen bosatılsın», –
Serik Axmetov raqımşılıq boyınşa jazasın qısqartwdı surap otır
Qazaqstannıñ burınğı prem’er-mïnïstri Serik Axmetov jaza ötew merzimin qısqartw twralı ötiniş berdi, dep xabarladı Sputnik Qazaqstanğa sottıñ baspasöz qızmeti. «Serik Nığmetulı Axmetov jazasın ötep jatqan mekemeden 2016 jılğı 12 jeltoqsandağı raqımşılıq jasaw twralı zañ qoldanısqa engizilgen künnen bastap onıñ jazasınıñ
Nazarbaev memlekettik bïliktiñ tarmaqtarı arasında ökilettikterdi qayta bölw mäseleleri jöninde ökim şığardı
Elbası Memlekettik bïliktiñ tarmaqtarı arasında ökilettikterdi qayta bölw mäseleleri jönindegi jumıs tobın qurw twralı ökimge qol qoydı, – dep xabarlaydı qazaquni.kz tilşisi Aqordanıñ baspasöz qızmetine silteme jasap. Jumıs tobın Qazaqstan Respwblïkası Prezïdenti Äkimşiliginiñ Basşısı basqaradı. Onıñ quramına Qazaqstan Respwblïkası Parlamentiniñ, Ükimetiniñ,


c: text/html

text:
Almaz Kamalov üz yortı xäräbäläre astında qaldı
19 mayda, Şapov uramında tözelä torğan yortnıñ diwarı işerelep, 3 keşeneñ ğömere özelgän. Ul keşelärneñ kem buluı açıqlanğaç, alar zur urınnarda eşlägän däräcäle citäkçelär bulıp çıqtı. «İntertat» agentlığı xäbär itkänçä, ülgännärneñ berse, 1959 yıldan tuğan, Rusiä Prezidentı idäräse qarşındağı regional säyäsät komitetı räise urınbasarı Almaz Kamalov bulıp çıqtı. İkençe keşe, eçke eşlär ministrlığınıñ elekke xezmätkäre Färit Sönnätullin bulğan. Öçençe keşeneñ şäxese äle açıqlanmağan. Alar belän bergä tağın ber ir-at bulğan, dip xäbär itelä, ämma ul, xäräbälär taratılğaç, añına kilep, üze öyenä qaytıp kitkän. «İntertat» xäbär itkänçä, bu Rusiä prezidentı idäräse qarşındağı komitet xezmätkäreneñ yaña tözelä torğan şäxsi yortı bulğan. Almaz Kamalov andağı eşlär belän gel qızıqsınıp yörgän. Diwar işerelü tönge 1dä bula. İr keşelärneñ, tönlä, tözeleş yanında, närsä eşläwe turında xäbär itelmi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Osman Öztunç - Turnam
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Turnam
Etiketler : Osman Öztunç - Turnam türkü indir, Osman Öztunç - Turnam türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Turnam mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Turnam türküsü, Turnam sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Turnam bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Kan Düşerken Toprağa
Osman Öztunç - Psikopat Geceler
Osman Öztunç - Listelerde Kulis Var
Osman Öztunç - Züleyha da Kalmışım
Osman Öztunç - Sende Neyi Aradım
Osman Öztunç - Kendime Bağırdım


text:
Ukraina parlamentınıñ ğadättäntış utırışında bügen deputatlar prezident saylawlarınıñ näticälären ğamäldän çığaru öçen tawış birde. Köntärtibendä berdän ber mäs''älä – ildä uzğan prezident saylawlarınnan soñ tuğan kierenke wazğiät ide.
Oppozisiä namzäte Viktor Yuşçenko kierenkelekne çişü öçen yaña saylawlar ütkärüne täqdim itte. Anıñ tarafdarları inde 6nçı kön – saylaw näticälärenä protest belderep uram cıyınnarı uzdıra. Yuşçenkonıñ meñlägän tarafdarı uzğan töndä Kievnıñ bäysezlek mäydanında biede, Ukrainanıñ tanılğan pop cırçılarına quşılıp cırlardı, tönnären çatırlarda uzdırdı. İrtän alar parlament binası qarşına cıyıldı. Könçığıştağı Donetski şähärendä Yanukoviçnı yaqlap uramnarğa 150 meñgä yaqın keşe çıqtı. Kiçä Ukrainadağı kierenkelekne çişü yulların söyläşer öçen Kievqa xalıqara aradaşçılar cıyıldı. Yevropa Berlege tışqı säyäsäte başlığı Javier Solana, uzğan söyläşülärne kierenke ämma näticäle dip bäyäläde: "Namzätlär belän ayırım oçraşqanda – mönäsäbätlär cılı ide, bergä bulğanda – salqınça. Ämma ber säğat uzğaç – tınıçraq ide," dide Solana. Namzätlärneñ ikese dä ildä köç qullanu buldırmaw häm tınıçlıq saqlap qalu kiräklege mäs''äläsendä kileşte. Söyläşülärdä qatnaşqan Polşa prezidentı Aleksander Kwasniewski, oçraşu – yaxşı başlanğıç ide, ämma çişeleş äle yıraq, dip belderde. Söyläşü tämamlanğaç oppozisiä citäkçese Viktor Yuşçenko – krizistan çığunıñ berdän ber yulı – 12 dekaberdä qabat saylawlar ütkärü, dide. Parlament başlığı Volodimir Litvin da, Yevropa aradaşçıları da – tağın ber tapqır saylawlar ütkärüne xuplıy.
Bügen Ukraina parlamentı, 21nçe noyaberdä uzğan prezident saylawları näticäläre ğamäldän çığarıla, digän rezolüsiä qabul itte. Bu xaqta parlament başlığı Litvin belderde: "Tawış birüneñ küp sanlı xärämläşülär belän bilgelänüe häm saylawçılarnıñ telägen çağıldırmawı säbäple saylaw näticälären ğamäldän çığaru öçen tawış biräbez ... 255 deputat yaqladı, rezolüsiä qabul itelde," dide Litvin.
Rezolüsiädä şulay uq, Viktor Yanukoviçnı ciñüçe dip iğlan itkän Üzäk Saylaw Komissiäsenä ışanıçsızlıq belderelä. Bügenge tawış birü – saylaw näticälären tulısınça ğamäldän çığarunı añlatmıy, ämma hiçşiksez oppozisiäneñ uñışı dip bäyälänä. Ukraina yuğarı mäxkämäse saylawlardağı xärämläşülärne tikşerü turında oppozisiäneñ möräcäğäten düşämbe könne qarıyaçaq.


text: HP tonerşerit kartuş ve yazıcılar Canon toner şerit kartuş ve yazıcılar Lexmark toner şerit kartuş ve yazıcılar Kyocera Europe toner şerit kartuş ve yazıcılar Konica Minolta toner şerit kartuş ve yazıcılar Toshiba toner şerit kartuş ve yazıcılar Epson toner şerit kartuş ve yazıcılarNrg toner şerit kartuş ve yazıcılar Samsung toner şerit kartuş ve yazıcılar Brother toner şerit kartuş ve yazıcılar Develop toner şerit kartuş ve yazıcılar Sharp toner şerit kartuş ve yazıcılar Olivetti toner şerit kartuş ve yazıcılar Riso toner şerit kartuş ve yazıcılar Ricoh toner şerit kartuş ve yazıcılar Oki toner şerit kartuş ve yazıcılar Panasonic toner şerit kartuş ve yazıcılarUtax tonerşeritkartuş ve yazıcılarXerox toner şerit kartuş ve yazıcılar.


text:
Harıtaw wäkildäre Başqortostanda bulıp kitte
Başqortostan menän Harıtaw kürşe bulhalar źa sawźa yünläp barmay. Yılına 1 milliard hum samahı ğına Unıñ da 950 millionı respublikanan hatılğan tawarźar ölöşö. Pavel İpatovqa kürgäźmä xujalıq Alekseyevqa sovxozın kürhätep Başqortostanda barlıq kräźtiän oyoşmalarınıñ da oşoğa tiñ tigändäy yäşäwźären kürhättelär.
Räsmi delegasia menän bergä Öfögä Harıtaw başqorttarı qoroltayı başlıqtarı la kilde. Räsmi mäğlümättär buyınsa bıl ölkälä 4 meñ başqort yäşäy. Tik bögön Başqortostan qoroltayında ütkän ike yaq wäkildäreneñ «eşlekle osraşıu»ında telgä alıp höylärlek mäsälälär qaralmanı tiergä bula.


text:
Äfğan räsmiläre xäbär itüençä, düşämbe könne bulğan tärtipsezleklärdän soñ 140 keşe qulğa alınğan. Eçke eşlär ministrlığınıñ matbuğat wäkile Yosıf Stanizai, Azatlıq radiosınıñ äfğan redaksiäsenä, uram cıyınnarın qayber säyäsi köçlär oyıştırğan bulırğa mömkin, dip belderde:
"Düşämbe Qabuldağı xällärdän soñ bez 140 keşene qulğa aldıq, alarnıñ kübese – yäşlär. Alarnı tikşeräbez. Totqınnarnıñ qayberläre wazğiättän urlaw häm talaw öçen fayda yasarğa tırışuların tanıdı. Alarnıñ çın maqsatı närsä bulğanın tikşerüdän soñ äyterbez."
Düşämbe bäreleşlärendä kimendä 8 keşe häläk buldı, 120dän artığı yaralandı. Köç qullanu häm qarşılıq çaraları amerikan xärbi maşinası arqasında çıqqan yul qazasınnan soñ başlandı. Prezident Hamid Qarzai tärtipsezleklärdä ğısyançılarnı ğäyepläde.


text:
«Tatarstan - yaña ğasır» xäräkäte säyäsi qiblasın bilgeläde
Ä aña qädär xäräkät äğzäläre çığışlar yasadı. Yulbaşçı eşlägän eşläre turında xisap tottı, häm ireşelgän uñışlarnı saqlap qalu öçen bilgele firqä öçen tawış birergä çaqırdı. Xäzerge säyäsi xäl turında «Yaña ğasır»çı Rafail Xäkim çığış yasadı. Tänäfestä Färit Möxämmätşin jurnalistlar aldında çığış yasap, xäräkätneñ ni öçen bu eşkä baruın añlattı. «Xäräkät «Berdäm Rusiä»ne yaqlıy. Rusiä Dumasında 8-10 keşe üz wäkillärebez bulsa, Tatarstan mänfäğätlären yaxşıraq yaqlıyaçaqbız. Saylawlar birgän mömkinlektän faydalanıp qalırga kiräk».
Ğ.Kamal isemendäge teatrda ütkän qorıltayda respublika rayonnarınnan kilgän 500läp delegat qatnaştı. Alarnıñ kübese xäräkätneñ cirle bülekçälären wäkilçelek itte. Qorıltaynıñ prezidiumında yulbaşçı Färit Möxämmätşin, Yuğarı Şura äğzäläre Rafail Xakim, Marat Ğäliev utırdı. Tatarstan Prezidentı isemennän Äğzam Ğöbäydullin säläm xatın uqıdı, ä xökümät isemennän qorıltayda vitse-premeyr Zilä Wälieva buldı. Qorıltaynıñ kön tärtibenä ber genä mäs’älä quyılğan ide.:«Saylaw aldı çorında xäräkätneñ säyäsi qiblasın bilgeläw». Färit Möxämmätşin «Berdäm Rusiä» firqäseneñ Tatarstan bülegen citäklägäç, anıñ räislelegendäge xäräkätneñ nindi säyäsi köçkä östenlek birüe ber kem öçen dä ser bulmadı. «Berdäm Rusiä» firqäsen häm Tatarstan prezidentınıñ säyäsi qaraşların tulısınça yaqlawı turında qarar küpçelek tawış belän qabul itelde.
Respublika rayonnarınnan cıyılğan delegatlar aldında «Berdäm Rusiä» firqäsennän nämzät Oleg Morozov çığış yasadı. Firqäneñ federal isemlegenä kergän ikençe nämzät - Anbär Karmeyev ta süz alıp, yäşlärneñ «Berdäm Rusiä»ne yaqlawı turında belderde. Notıq totuçılar arasında berdänber keşe - xalıq deputatı Razil Wäliev ğına tatarça çığış yasadı.«Berdäm Rusiä» belän saylawlarğa bergäläp barğaç, aña äzerlek eşlärenä «Tatarstan - yaña ğasır» xäräkäte äğzäläre dä cälep iteläçäk. Bu xaqta qorıltaynıñ qararında maxsus cömlä dä buldı. Läkin bu eştä ällä ni qıyınlıq bulmayaçaq, çönki firqädä häm xäräkättä nigezdä ber uq keşelär tora.
Bikä Timerova.


text:
Yaña yılda awıl xucalığı üseşkä ömet itä
Başqortstan awıl xucalığı xezmätkärläre uzğan yılğa yomğaq yasadı, yaña yılğa burıçlar bilgeläde. Yaña yıldan yañalıqlar da bar. Mäsälän, bıyıldan başlap umartaçılıq, sarıqçılıq häm yılqıçılıq ta däwlät programasına kertelgän. Bıyıl awıl xucalığında ber genä buş mal sarayı da bulmayaçaq. Bu turıda awıl xucalığı ministrı urınbasarı Xäybulla Ğalin belderde. Anıñ süzlärenä qarağanda, barlıq buş saraylarda da bıyıl mal ürçetelä başlanaçaq.
Berlinda uzğan xalıqara awıl xucalığı kürgäzmäse dä uñışlar kitergän. Anda Umartaçılıq buyınça Başqortstan fänni-tikşerenü üzäge Gran-pri yaulağan. Germaniä Başqortstan umartaçıları belän yılına 500 tonna bal häm ay sayın 20 tonna umarta qortı cileme quşılğan sıyıq sabın satıp alu turında kileşü tözegän.


text:
Vladimir Putin yıllıq yullamasında töbäklär belän wäqälätlär büleşü turında şartnämäne Federal' Cıyılış raslarğa tieş dip belderde
Tağın iñ sallı tözätmä pänceşämbe könne Rusiä prezidentınıñ yıllıq yullamasında yañğıradı. Federal' häm regional' xaqimiätlär arasında wäqälätlär büleşü truında şartnämälär turında söylägändä, prezident mondıy mömkinlek Konstitutsiädä qaralğan bulsa da, alar federatsiä subyektları arasında, dimäk, grajdannar arasında da, tigezsezlek kiterep çığara, dip belderde. Vladimir Putin süzlärençä, şartnämälär xäzerge Rusiä üseşeneñ bilgele ber etapında üz rollären uynadı. Ämma alar yış qına qäğäzdä genä tözelgän kileş qaldılar. Monı ğamäldäge 42 şartnamäneñ 28 inde tuqtatıluı dälilli. Qayber töbäklärgä qarata xäzerge köndä dä mondıy şartnamälär tözelü mömkin. Läkin alarnı federatsiä subyektları artında alar belän bergä tikşermiçä häm kileştermiçä, tözergä yaramıy. Şuña kürä alar Rusiäneñ Federal' Cıyılışı tarafınnan raslanırğa tieş, dide Rusiä prezidentı.
Yullamada äytelgän şuşı fiker Rusiä-Tatarstan şartnämäsenä qarata ni digän süz? Tatarstan Däwlät Şurasınıñ fän, mäğärif, milli mäsälälär komissiäse räise Razil Wäliev fikere:
Ägär dä federal' üzäk töbäklär belän şartnamälärne reviziäläsä, bu Tatarstan qanunnarın Rusiä qanunnarına yaraqlaştırunıñ mäğnäsen cuyuğa kiteräçäk.


text:
Rusiä: 2008 yıl prezident saylawlarında serle namzätlär päyda bulırmı?
Näq 8 yıl elek, 1999 yılnıñ 9 awgustında prezident Boris Yeltsin ul çaqta tanılmağan Vladimir Putinnı üzeneñ warisı itep, Rusiäne şaqqattırğan ide. 2008 yıl prezident saylawları yaqıınlaşa, Putin urınına da berär “serle zat” kilmäsme? İxtimal namzätlär – kemnär alar? Putinnıñ yaqın tirälege alarğa niçek qarıy?
Soñğı ber yıldan artıq waqıt eçendä, Putinnıñ warisı - ike berençe vitse-premierlarnıñ berse - yä Sergey İvanov, yä Dmitriy Medvedev bulaçağına inde şiklär qalmağan ide şikelle.
14 Yündä Rusiä-Quşma Ştatlar mönäsäbätlärenä bağışlanğan oçraşuda çığış yasap, Şuvalov, Putin surpriz yasarğa mömkin digän fiker ıçqındırdı:
“Keşelär şuşı ike ixtimal namzät turında söyli. Läkin minem prezident äle surpriz yasıy ala. Bälki şuşı yıl axırına taba sez tağın ber ixtimal namzät turında işetersez” dide Şuvalov.
Şuşı belderü Rusiädä “serle namzät” tiräsendä ğäybätlär şawqımı tudırdı. Analitiklarnıñ ber öleşe bu “öçençe adäm” - xatın-qız – Peterbur gubernatorı Valentina Matvienko, digän faraz äytte.
“Ägär aña, sez waqıtlıça prezident bulıp torığız, ber-ike yıldan kitersez, disälär, Putinnı qabat prezident itü niäte belän, ul alarnı aldamastır. Bu yaqtan Matvienko uñaylı keşe” di Mäskäwdäge Panorama üzäge belgeçe Vladimir Pribılovski.
Rusiä konstitutsiäse ber keşegä ike möddät rättän prezident bulırğa röxsät itmi. Älege farazğa kürä, Matvienko waqıtlı, “texnik” prezident bulıp toraçaq, çınbarlıqta, Putin il belän idarä itüen däwam itäçäk.
Matvienko üze andıy däğwası buluın kire qağa.
İkençe “serle zat” - Vladimir Yakunin, Rusiäneñ timer yulları başlığı.
“Berençedän, anıñ tığız bäyläneşläre bar. İkençedän, anıñ çın aqçası bar, timer yuldan ğına tügel, başqa käseplärdän dä. Anıñ Piter komandasınıñ törle öleşläre belän, şul isäptän, çekist-eşquarlar belän dä elemtäläre bar” di Mäskäwdäge Carnegie üzäge belgeçe Andrey Ryabov.
Matvienko Putin külägäsendä zäğif prezident bularaq küzallansa, Yakunin, kiresençä, köçle prezident bulaçaq. Läkin anıñ köçe, ber ük waqıtta köçsezlek tä, di Ryabov. Eş şunda ki, Yakuninnıñ käsebe prezident idaräse başlığı urınbasarı İgor Seçinnıqı belän kiseşä. Seçin – Rosneft kompaniäseneñ direktorlar şurasında.
Öçençe “serle zat” – Sergey Narışkin. Fevral ayında ğına Putin anı tışqı iqtisadi bäyläneşlär öçen cawaplı vitse-premier itep bilgeläde:
“Berdän, ul zur ışanıç qazandı, Törkmänstannan gaz quu mäsäläse belän şöğellände, BDB illäre belän iqtisadi bäyläneşlärne nığıttı. Bu bik möxim wazifalar östä aña qarata bulğan zur ışanıç turında söyli” di Andrey Ryabov.
Başqa “serle zatlar” arasında qoral eksportı başlığı Sergei Çemizov, Krasnodar gubernatorı Aleksandr Tkaçev, Krasnoyarskiy gubernatorı Aleksandr Xloponin, prezidentnıñ Tönyaq Kavkazdağı wäkile Dmitriy Kozak isemnäre atala.
Belgeçlär äytüençä, Putinnıñ üzenä tuğrı buludan tış, namzätlär äle Putin tiräsendäge törle klannarğa da yarap betergä tieş. Bu klannarnı ber-bersennän ideologiä tügel, mänfäğätlär ayıra:
“Monı, şartlı räweştä, yabıq aksioner cämmğiät itep küz aldına kiterep bula. Xissälärneñ 50%-tı Putin qulında. Qalğan 50%-tı anıñ tiräsendäge 10-15 keşedä” di Vladimir Pribılovski.
“Öçençe serle namzät” turındağı farazlar şaqtıy bulsa da, küplär, iñ ixtimal namzät dip äle dä yä İvanov yä Medvedevnı atıy.
Küp kenä analitiklar fikerençä, Putin üzeneñ warisın yaqın arada, bälki şuşı közdä ük iğlan itäçäk. Näq 8 yıl elek, şuşı atnada, Yeltsin anıñ üzen waris dip atap, Rusiäne genä tügel, bar dönyanı şaqqattırğan ide.
ali ğilmi


text:
«Tatarstan – Yaña ğasır» kompaniäse litsenziä aldı
Süz uñayınnan şunı da äytergä kiräk. Sişämbe kiçendä Qazandağı radiotapşırğıçlar Azatlıq radiosı tapşıruın birmäde. Bezneñ tapşırularnı künekkän waqıtta tıñlarğa öyrängän tıñlawçılar Azatlıqnı işetä almadı. Bez alar aldında ğafu ütenäbez. Çärşämbe könne bulğan özeklek texnik säbäplär arqasına kilep çıqtı. Azatlıq tapşıruların sputnik aşa cibärüçe caylanmanıñ yışlığı üzgärgän, läkin Qazandağı texniklar belän bu tieşençä kileşterelmägän bulğan.Televidenie häm radiotapşırular yışlıqları texnik problema bulsa da, bu mäs`äläneñ säyäsi yağı da bar. Här xalıq üzeneñ tuğan telendä tapşırular tıñlarğa häm qararğa xaqlı. Xalıqara xoquq normaları da, xätta Rusiä qanunnarı da şunı taläp itä. Ämma, yış qına yä tapşıru öçen aqça yuq, yä yışlıqlarınıñ qüäte citmi. Töbäklär üsterügä yärdäm itü waqıfı prezidentı, Başqortstan prezidentlığına nämzät Sergey Veremeyenko «İzvestiä» gazetasınıñ uzğan şimbä, 15nçe noyäber sanında interv’yu birgän. Ul milli mäs`älälärne xäl itü öçen Başqortstanda tatarça gäcitlär, jurnallar, kitaplar bastıru häm taratunı arttırırğa kiräk, dip sanıy. Sergey Veremeyenko Tatarstannan tatarça matbuğatnı Başqortstanda taratunı oyıştıru mömkinlegen äytä. Şulay uq, anıñ fikerençä, «Tatarstan – Yaña ğasır» televidenie tapşıruların häm Bolğar-FM radiosı signalın Başqortstanda retranslyatsiäläw öçen çara kürergä kiräk. Älege mäqälä basılıp çıqqanğa 4 kön ütep kitsä dä, radio häm teletapşırularnı Başqortstanğa da işetterü turında Qazan mäğlümat çaraları ber süz dä äytmäde äle. Bälki Qazan häm Ufa jurnalistları Veremeyenkonıñ «İzvestiä» aşa taratqan täqdimnäre turında işetmägänder.
Gölnaz İlgizär


text:
Gülnär Karïmovanıñ ulı, kişi Ïslam Karïmov atası qaza bolğannan key`in üş ay`dan soñ brïtandıq BBC kanalınıñ özbek qızmetine vïdeo-suxbat berdi. Ol anasınıñ Taşkentte Yaxʹyo Gwlyamova köşesindegi öziniñ üy`inde üy`qamaqta otırğanın, Ulttıq qawipsizdik komïïtetiniñ baqılawında ekenin ay`tadı.
centralasian.org-tıñ mälimetinşe, Özbekstannıñ éks-prezïdentiniñ nemeresi anası Gülnär Karïmovanıñ şetelde ekeni nemese Taşkentte bostandıqta eken degen äñgimeler şındıqqa say` kelmey`tinin ay`tqan.
«Meniñ anamdı ustap otırğandar atamnıñ "qolşoqparları". Olar anamnıñ bostandıqta bolğanın qalamay`dı. Öy`tkeni olar öte köp suraqqa jawap berwlerine twra keledi, biraq endi ol suraqtarğa eşkim däl jawap bere almay`dı», - dey`di ol.
Londonda turıp jatqan Karïmovtıñ nemeresi anası men onıñ siñlisi Lola arasındağı bäskelestikti de ay`tqan. Osı üşin ol atasın kinälay`dı.
«Bastapqıda meniñ anam men tätem arasında jaqsı qarım-qatınas boldı. Odan key`in bolğan jağday`ğa atamnıñ kinäsi bar. Meniñ anam matematïka mektebin altın medalʹmen bitirip, atamnıñ izin bastı. Ol sportpen şuğıldandı. Tipten şığıs jekpe-jegi boy`ınşa qara belbewi bar. Anam nemen ay`nalıssa, tätem äpkesin qay`taladı. Atam Lolağa ünemi äpkeñe nege uqsamay`sıñ dep ay`twmen boldı. Qanşa tırıssa da Lola anam sïyaqtı bola almadı. Bul bizdiñ otbasımızğa ülken zïyanın tïgizdi», - dey`di kişi Ïslam Karïmov.


text:
Rusiädä Jirinovskinıñ Liberal-demokratlar partiäse üz namzätllären Başqortstan Däwlät Cıyılışı qorıltayına deputatlıqqa uzdıra aluına ışanmıy. Partiäneñ Başqortstanda saylauçıları yuq däräcädä. Liberal-demokratlar öçen Başqortstan uñışlı töbäk tügel. Moña ber-niçä säbäp bar. Berençedän-partiäneñ başınnan bülekçälärenä qadär sarıp alğan korrupsiä çire, saylauçılarnıñ ışanıçın qazanu awır bulsa, ikençedän-liberal-demokratlarnı ğadättä naçar yäşägän töbäklär yaqlap çığa digän mäğlümatlär bar. Başqortstan xalqı, üz tawışın Jirinovski partiä namzätlärenä birer öçen artıq yaxşı yäşi. Bolar xaqında bezgä partiäneñ Başqortstandağı bülekçäsennän xäbär ittelär. Anıñ qarawı Berdäm Rusiä firqase namzätläre üzläreneñ uñışlarında şiklänmi.
Respublikanıñ Üçalı rayonında saylaular turındağı kodeksnı bozu oçraqları buluı turında xäbär itelä. Mäğlüm bulğança, saylaular aldınnan ügetläw eşe äle räsmi başlanmağan.
İrşat Tläümbät, Ufa


text:
Tatar bazarı: Qazanda fatir küpme tora?
Qazanda kvartirlar bäyäse Mäskäwneke belän ber däräcädä digän fiker bar. Ä Mäskäw bilgele bulğança, dönyada iñ qimmätle şähärlärdän sanala. Bu çınmı-yuqmı, Tatar bazarı çığarılışında bügen şul xaqta söyläşäbez. Ğomumän, Qazandağı fatir xälläre turında.
Urman eçlärendä urman dip cırlıylar ber tatar spektaklendä. Fatir bazarına yaqınaysañ da, şulay dip äytäse kilä. Çönki monda üzeneñ üzençälekläre bar. Mäsälän, prestijlı, yäğni däräcäle cirlärdä urnaşqan yortlardağı fatirlar üze ber dönya, ä inde yoqlaw rayonnarı dip yörtelgännäre ikençe ber dönya. Çığarılışıbıznıñ daimi avtorı Aygöl Nurlı söyli:
Min Qazannıñ Mäskäw rayonında yäşim. İnde ber yartı yıl çaması İdel buyı rayonında bulğanım yuq ide. Bu könnärdä İKEYA kibetenä Pavluxin uramı buyınça barırğa uyladım. Yul buyında yaña tözelgän yortlarnıñ, kibetlärneñ maturlığına qarap soqlandım. Älbättä, buş cirlär dä şaqtıy äle. Bu urın B kvartalı itep atala. Anda injener äzerleklären buldıru öçen Xalıqara tözekländerü häm üseş bankınnan zaymnar alındı. Näticädä yaña injener kommunikatsiäse, yullar, cirneñ vertikal' planirovkası eşlände. Bu yaña şähär, monda här närsä yaña: arxitektur da, tözeleş texnologiäse dä, bizäleş tä. Yulımnı däwam itäm. İnde küz iäläşkän ğädäti “xruşevkalar”, Ramstor kibete, Ciñü prospektı häm Azino. Bu da yaña şähär. Läkin anda küp qatlı panel' yortlar. Xalıq telendä bu “yoqlaw rayonı” dip yörtelä. Qazanlılarnıñ küpçelege monda yäşi - 30 meñläp ğailä. Niçek uylıysız, bu ike rayonnı närsä berläşterä? “Tuzğan toraqnı beterü häm iske toraq rayonnarın rekonstruksiäläw” programması. Bu programmanıñ 9 yıllıq näticäse beläsezme nindi buldı? 4117 iske toraq yortlarda yäşäwçelär 276 yaña, böten uñaylıqları bulğan yortlarğa küçerelde. İnjenerlıq kommunikatsiäläre 60 km ozınlığında suzıldı. Qazan häm qazanlılar öçen tuzğan toraq programması bäyäläp betergesez buldı. Ğömer buyı iske toraqlarda, tuzğan rayonnarda, baraklarda yäşägän distä meñlägän qazanlı böten uñaylıqları bulğan yaña yäşäw urınnarına tiende. Bügen inde Qazannıñ yöze üzgärde. Elekkege truşobalar urınına yaña elitar yortlar tözelä. Şul qädär toraq tözelde ki, Qazanda, telägän xaqqa häm zäwıqqa toraq satıp alıp bula xäzer. Tuzğan toraqnı beterü programması arqasında Qazan märkäze tanımaslıq bulıp üzgärde. Xäzer anda bertösle binalar, qiäfätsez uramnarnı kürep bulmıy inde. Monda fransuz balkonnarı, xikmätle terrasalar belän tözelgän mähabät binalarnı kürep bula. Nigezdä bu yortlar sıyfatlı qızıl kirpeçtän tözelgän, eçe märmär häm granit belän bizälgän.
Yulımnı däwam itäm. İnde küz iäläşkän ğädäti “xruşevkalar”, Ramstor kibete, Ciñü prospektı häm Azino. Bu da yaña şähär. Läkin anda küp qatlı panel' yortlar. Xalıq telendä bu “yoqlaw rayonı” dip yörtelä. Qazanlılarnıñ küpçelege monda yäşi - 30 meñläp ğailä. Niçek uylıysız, bu ike rayonnı närsä berläşterä? “Tuzğan toraqnı beterü häm iske toraq rayonnarın rekonstruksiäläw” programması.
Bu programmanıñ 9 yıllıq näticäse beläsezme nindi buldı? 4117
iske toraq yortlarda yäşäwçelär 276 yaña, böten uñaylıqları bulğan yortlarğa küçerelde. İnjenerlıq kommunikatsiäläre 60 km ozınlığında suzıldı.
Qazan häm qazanlılar öçen tuzğan toraq programması bäyäläp betergesez buldı. Ğömer buyı iske toraqlarda, tuzğan rayonnarda, baraklarda yäşägän distä meñlägän qazanlı böten uñaylıqları bulğan yaña yäşäw urınnarına tiende.
Bügen inde Qazannıñ yöze üzgärde. Elekkege truşobalar urınına yaña elitar yortlar tözelä.
Şul qädär toraq tözelde ki, Qazanda, telägän xaqqa häm zäwıqqa toraq satıp alıp bula xäzer.
Tuzğan toraqnı beterü programması arqasında Qazan märkäze tanımaslıq bulıp üzgärde. Xäzer anda bertösle binalar, qiäfätsez uramnarnı kürep bulmıy inde. Monda fransuz balkonnarı, xikmätle terrasalar belän tözelgän mähabät binalarnı kürep bula. Nigezdä bu yortlar sıyfatlı qızıl kirpeçtän tözelgän, eçe märmär häm granit belän bizälgän.Räxmät Aygöl. Amil Nur, bügenge köndä iñ tanılğan internet jurnalistlarnıñ berse. Ul Qazannıñ üzägendä yäşi. Läkin, Aygöl äytep ütkän elitalı, yaña yortta tügel, ä 19 ğasırda tözelgän öydä. Xäyer Amil Nurnı üzen tıñlap qarıyq äle:
Min yäşi torğan rayonnı elitalı ğına tügel, super elitalı rayon dip atıylar. Bu turıda miña ber altı yıl elek amerikalı ber dustım äytkän ide. Ul waqıtta bu süzgä ışanıp ta bulmıy ide. Çönki bar cirdä dä çüpleklär, iske yortlar ğına ide. Ämma, kiläçäkkä qarawçılar elitalıqnı sizälär ide. Çönki, min mäsälän täräzämne açam, sanduğaçlar sayrıy. İkençesen açsam, Kreml', andağı Qolşärif mäçete kürenep tora. Tağın ber täräzne açsam, İrek mäydanı, Däwlät Şurası binası, Xörriät häykäle kürenep tora. Yäğni bik zatlı urın. Läkin minem öçen ul major, pejon urın tügel, ä ruxi yaqtan bik möhim urın bulıp toyıla ide. Şuña küräder möğayın, min yäşägän uramda moña qädär zıyalılar nigezdä yäşäde. Läkin alarnı küçerep beterdelär. Monda iske binalar yuq itelä. Qimmätle toraqlar tözelä. Bik bay keşelär genä toraçaq bu cirdä.Tanılğan internet jurnalist Amil Nur buldı.
Qazanda üz tarixında kürenmägän tözeleş bara. Bigräk tä bu üzäktä kürenä. İske yortlar sütelä, yañaları yañğırdan soñ qalıqqan gömbälär kebek arta tora. Şähärneñ tarixi üzäge, Amil Nur äytkänçä, super elitalı cirgä äwerelä. Monda tözelgän yortlar zur fayda kiterä torğan biznes. Aygöl Nurlı däwam itä:
Eşquarlıqnıñ bu törendä eşläwçe firmalar, bina tözep kenä qalmıy, ä anı üzläre proyektlaw da, sata da häm ekspluatatsiäli. Şähär eçendä şähär diärsen. Bu toraq kompleksları: maşina quyar öçen parkovqa yäki garaj, sportzal häm basseyn, kibet häm maturlıq salonnarın üz eçenä ala. Alarnıñ ber kv.metrı 18дәH alıp 35 meñ sumğa tora. İke bülmäle fatirnıñ ğomumi mäydanı 80 alıp 100 kv metrga xätle. Biş bülmäle fatir isä 300 kv metr täşkil itä. Mäsälän, Qazan üzägendäge Nekrasov häm Mayakovskiy uramnarı kiseşkän cirdä urnaşqan yorttağı 86 kv metr täşkil itkän 2 bülmäle fatir 1 million 720 meñ sum täşkil itä. Döres, soñğı waqıtta keçkenäräk külämle fatirlar da tözi başladılar. Bu fatirlarnı tözü barışında, öleşläp aqça kertep tä satıp alıp bula. Oçsızraq xaqqa, läkin şulay uq yaña bulğan fatirlarnı Azinodan satıp alıp bula. Läkin bu Qazannıñ üzäge tügel inde. Şulay uq, “iske fatirlar bazarı” digän töşençä dä bar. Yäğni inde keşelär yäşägän fatirnı satıp alu. Läkin, belgeçlär, iske fatir satıp alıp, anı remontlaw, yañasın satıp alğanğa qarağanda qimmätkä töşä dilär
Döres, soñğı waqıtta keçkenäräk külämle fatirlar da tözi başladılar. Bu fatirlarnı tözü barışında, öleşläp aqça kertep tä satıp alıp bula.
Oçsızraq xaqqa, läkin şulay uq yaña bulğan fatirlarnı Azinodan satıp alıp bula. Läkin bu Qazannıñ üzäge tügel inde. Şulay uq, “iske fatirlar bazarı” digän töşençä dä bar. Yäğni inde keşelär yäşägän fatirnı satıp alu. Läkin, belgeçlär, iske fatir satıp alıp, anı remontlaw, yañasın satıp alğanğa qarağanda qimmätkä töşä dilärAygöl Nurlı buldı.
İnde, çığarılışıbız başında äytelgän fikergä yañadan qaytıyq äle. Qazanda fatir, toraq bäyäläre Mäskäwnekennän qalışmıy digän fiker bar digän idek. Çınlıqnı älbättä, bu ölkädä eşläwçelär genä äytä ala. “Tonden” dip atalğan fatirlar belän säwdä itü şirkäte direktorı Lev Gol'brayx söyli:
Qazandağı bäyälärne Mäskäwneke belän çağıştırıp bulmıy. Mäskäwdä toraq küpkä qıybatraq tora. Läkin Qazanda da bäyälär inflyatsiägä qarağanda tizräk üsep bara. Amil Nur isä, 19 ğasırda tözelgän yortınnan küçerergä niätläsälär, elitalı yortta fatir ala alasıñmı digän sorawğa bolay dip cawap birä:
Küçerä qalsalar, tatar jurnalistı, meñ yıl eşläsä dä fatir satıp alalmıy. Çönki bezneñ matbuğat, tel bazarı bik qısan Qazanda fatir satıp alırğa telägännärne menä şundıy xällär kötä. Bu “Tatar bazarı” rubrikası buldı. Anı “Azatlıq” öçen Räfis Cämdixan äzerläde.


text:
Fälestin iminlek köçläre Gaza Sızığınnan çığarılaçaq yähüd qasabaları tiräsenä urnaşırğa äzerlänä. Alar yähüd qasabaları çığarılğanda iminlek saqlarğa yardäm itäçäk.
Fälestin iminlek räsmiläre İzrail' 17-nçe avgustta çığarunı başlağanda suğışçılar tarafınnan höcümnärne buldırmas öçen 5 meñ keşelek iminlek köçläre buldırıla dide.
Yerusalim
Biredä İzrail' premyer ministrı urınbasarı Edüd Olmert bu çigenü tınıçlıq söyläşülärenä yaña etärgeç bulır dip ömetlänüen äytte. Şul uq waqıtta ul Gazadan çigenü Könbatış Yardağı cirlärne İzrail'gä qaldıru öçen tüläw bulaçaq digän belderülärne kire qaqtı.
Olmert bu çigenü dramatik häm fundamental' adım dip bäyäläde, Zionis xäräkäte başlanğannan birle mondıy adımnıñ bulğanı yuq ide äle di.


text:
Tawzan sana şıuıu la 450 yıllıqqa arnala
Ural başqort xalıq üźäge räyese Rif İsänov äytewensä, 450 yıllıq yübiley saralarına ğına qaytıp qalırğa teyeş tügel, unı başqort ırıuźarı xäräkäten yänländerew ösön dä qullanıp qalırğa käräk. Kisä Yurmatı ırıuı wäkildäreneñ oşonday yıyını ütte. Unda äytelewensä, ırıuźar xäräkäten kütärewźä Xökümät oyoşmaların qatnaştırırğa yaramay. Irıu wäkildäre belderewensä, bıl saralar räsmiläşterelergä, maqtawğa qorolorğa teyeş tügel. Irıuźar xäräkäte xalıq ösön bulırğa teyeş tine Rif İsänov. Rif İsänov här ırıuźıñ üź xanı, üź başlığı, üź beye yäki beybikähe bulırğa teyeş, tip tä täqdim inderźe.
22 äpreldä Yurmatı ırıuı wäkildäre Öfölä yıyılıp ırıu başlığın haylayasaq. Rif İsänov başqa ırıuźar źa Yurmatılar başlanğısın kütärep alır tigän ışanıs belderźe.
Rämzit Abulyaev, Öfö


text: Elek Yukosnıñ şirkäte bulğan Yuganskneftegaz'nı Rusiäneñ Rosneft oyışması üz qaramağına aldı. Däwlätneke bulğan Rosneft terkäw eşlären tämamlap, Yuganskneftegaz şirkäteneñ başlığı itep Vladimir Bulbanı bilgelägän. Yuganskneftegaz qaramağında Rusiä nefteneñ 17%tı häm könenä bu şirkät ber million miçkä neft çığara. Älege şirkät Yukosnıñ iñ zur milke bulıp tora ide häm Yukos tabışınıñ 60% täşkil itä ide. Yukosqa belderelgän 27 milliard yarım dollar burıç tüläw taläbe köçendä qala. Rosneft Yuganskneftegaz öçen 9 milliard 400 million dollar tülägän dip xäbär itelä.


text:
Xoquq belgeçe Astaxovnı cawaplıqqa tartu tırışlıqları artında ni tora?
Rusiä televideniesendä mäxkämä säğete tapşıruın alıp baruçı häm bäysez xoquqçı Pavel Astachovqa ğäyepläw belderelergä mömkin. Astaxov millitsiäneñ cinäyätçelär belän yäşeren elemtädä torıp bergäläp eş itüe turında ädäbi äsär yazğan. Tärtip saqlawçılar, Astaxovnıñ äsäre tärtip saqlawçılarınıñ abruyın töşerä, dip belderä. Şul uq waqıtta, qayber bälgeçlär, bu eşne yazuçılarğa häm bäysez xoquqçılarğa qarşı alıp barılğan däwamlı kampaniä bulırğa mömkin di.
“Ul kitabında bernindi açış yasamadı. Ber genä äyber – bu oyışmadağı xällärne açığraq itep kürsätte. Xoquq yaqınnan qarağanda, ul ber qaya da konkret keşelärne atamadı. Bu ädäbi äsär. Bu avtornıñ añında tuğan ädäbi roman.”
"Raider" äsären macaralı roman itep atarğa bula. Waqiğalar şirkätlärgä höcüm itü, tartıp alu yulları tiräsendä bara. Biznes şirkät başlığı, tikşerüçegä aqça törtä, ğäyeben kimetergä tırışa. Rişwätçelekkä qarşı yäş advokat köräşä.
Astaxovqa şuşı ädäbi äsäre öçen ğäyepläw belderü mömkinlege bik küp keşene şaqqatırdı. Andıy macaraları romannar Rusiädä bik populär, millitsiäneñ gonaxları romannarda moña qadär dä sürätlände. Qayber küzätüçelär Astxovqa tağılğan ğäyep artında başqa citdiräk säbäplär torırğa mömkin, dip äytä. Bu xäl - başqa yazuıçlarğa kisätü bulırğa mömkin, dip sanıy alar. İñ kup uqıla torğan fantast- yazıçlarnıñ berse, “Tönge, Köndezge Dozor” kitaplarınıñ avtorı Sergey Lukyanenko da şuşı fikerdä tora. “Älbättä bu mine bik borçıy, monda qanunnı ütäw, (bu här mädäniätle il öçen kiräkle eş) häm watandaşlarınıñ xoquqların irekleklären saqlaw arasındağı çikne ütü bik ciñel. Bu bik citdi mäsälä, qanunnı ütibez dip, artığın tırışıp cibärergä bula, ul waqıtta keşelärneñ fiker belderülüläre, başqa ireklelärne qısılırğa mömkin” – di ütä dä populär kitaplarnıñ avtorı.
Astaxov, yazuçı buludan tış, uñışqa ireşkän advokat da. Elegräk ul “Ukos” häm “NTV” şirkärläreneñ xoquqların yaqlağan ide. Qayber küzätüçelär fikerençä bu ğäyep tağular, bäysez xoquqçılarqa qarşı eş bulırğa mömkin.
Bikä Timerova


text:
Mäskäwdä 1 sentäberdä 17nçe xalıqara kitap yärminkäse açıldı. Ul 6 nçı sentäbrgä qädär eşliäçäk. Bu böten döncyä kitap näşriätläre kürgäzmäsendä Tatarstan häm Başqortostan kitap näşiryätläre dä qatnaşa. Yärminkä Bötenrusiä kürgäzmälär üzägendä uza. Şuşı xalıqara kitap yärminkäse qısasında 3 nçe sentäbrdä Fännär doktorı İlyas Wälievneñ Mäskäwneñ “Geroi oteçestwo” näşriätendä dönya kürgän, “Mostay Kärim suğışçı, şağir, grajdanin” dip atalğan rus telendä çıqqan kitabın täğdim itü buldı. Bu oçraşuda kitapnıñ autorı İlyas Wäliev, Tatarstan häm Başqortostannıñ wäkälätle wäkillegennän xezmätkärlär häm kitap yärminkäsenä kilüçelär dä qatnaştı. Alar arasında Tatarstannıñ yazuçılar berlege räise Fuat Ğalimullin häm Tatarstannıñ xalıq şağire Renat Xaris tä bar ide. Alarnı bu kitapnı täğdim itü oçraşuına Tatarstan prezidentı yullağan ikän. Tatarstan qunaqları kitap xaqında üzlärene fikerlären belderdelär. Häm bu kitap Tatarstanda da bulırğa tieş didelär. Oçraşuda şulay uq Rusiä yazuçılar berlegennän dä, Başqortostannıñ kitap näşriätennän dä Sibay pedogogiä universitetınnan da çığış yasawçılar buldı. Min bu oçraşudan soñ kitapnıñ autorı İlyas Wälievqa da berniçä soraw belän möräcäğät ittem. İlyas Wäliev pedogogıä fännäre doktorı, uqıtuçı keşe, Mostay Kärim xaqında berniçä kitap autorı inde. Yazuçı xaqında kitap autorı bularaq, sez bu şäxes xaqında nindi yañalıq äytergä omtıldığız, dip soradım min annan. Ul bu sorawğa, min anı pedogog, uqıtuçı bularaq ta kürsätergä omtıldım üzemneñ kitaplarımda, dide. Ä inde bu kitap anıñ tormış yulı turında da. Suğışta qatnaşqan waqıtların da häm ictimağıy eşçänlegen dä kürsätäçäk. Bu kitap anıñ 20 üktäberdä ütäçäk 85 yıllıq yubileyenä zur büläk bulaçaq dide kitap autorı İlyas Waliev.
Näzifä Kärimova, Mäskäw


text: Baku. Parlament saylawlarına biş atna ğına waqıt qalıp barğanda, politsiä oppozitsiäneñ "Azatlıq" berläşmäse tarafdarların qıynap qulğa aldı. Oppozitsiä bügen Bakuda röxsät itelmägän uram cıyını ütkärergä cıyınğan ide. Oppozitsiäne yaqlağan meñlägän keşe şähärneñ törle urınnarında tuplanıp, üzäktä bergä cıyılırğa uylasa da, alar yulın politsiäneñ maxsus köçläre yaptı. Azärbaycannıñ Xalıq frontı wäkile radiobızğa, politsiä distälägän keşene totqarladı dip belderde. "Musawat" partiäseneñ ike citäkçese qıynaludan cäräxätlär alu säbäple xastaxanägä salınğan.


text: Seoul. Könyaq Koreäneñ yaña prezidentı Roh Moo-hyun üz wazifaların ütäwgä kereşü tantanasında, kommunistik Tönyaqnıñ raketa sınawın xökem itep, anı “bar dönya tınıçlığına yanağan citdi qurqınıç” dip atadı. “Tönyaq Koreäneñ üz atom qoralın eşläp çığaruwı turındağı şiklär dönya tınıçlığına citdi qurqınıç bulıp tora, Koreä yarımutrawı häm tönyaq-könçığış Aziä turında inde äytep tä torası yuq. Tönyaq Koreäneñ atom täräqqiatenä yul quyarğa yaramıy, Pxenyan moñardan waz kiçärgä tieş” dip belderä Könyaq Koreä prezidentı. Anıñ süzlärenä qarağanda, Tönyaq Koreä ike närsäneñ bersen, üzendä atom qoralları buldırunı yä iminlek garantiäläre alıp xalıqara yaqlaw qazanunı saylarğa tieş. Üz çığışında Roh iğtibarnı şulay uq, Könyaq Koreäneñ bu mäs’älädä Quşma Ştatlar belän qarşılıqlarına da yünältte. Yaña prezident Tönyaqqa qarşı xärbi köç qullanunı kire qağa, amerikannar isä bu uñaydan bar mömkinleklär dä qarala dip belderä. Sişämbegä qarşı töndä Tönyaq Koreä, Könyaqta yaña prezidentnıñ üz wazifalarına kereşü tantanasına turı kiterep Yapon diñgezendä raketa sınawları ütkärde.


text: Kiçä Yukos neft şirkäte başfatirında berniçä säğat buyına tikşerülär bardı, şimbä – eş köne bulmawı säbäple binada ber keşe dä yuq ide , tikşerüçelär qağäzlär tulı berniçä tartma alıp çıqqan, dip xäbär itelä. Yukos 2000-2001nçe yıllar öçen barlığı 6 milliard 4 million dollar salım tülämäwdä ğayeplänelä. Comğa könne prokuratura Yukosnıñ bank xisapların tuñdırırdı. Ägär dä Yukos tiz arada milken satıp burıçların tüli almasa, şirkätkä bölgenlekkä töşü yanıy. Rusiä general prokuraturası kiçä Yukos baş fatirında bulğan tikşerülär, şirkätneñ salım tülämäw eşen tikşerügä bäyle, dip xäbär itte.


text:
Yıraq Şäreq uquçıları oyışqan cinayätçelär törkemenä niçek cälep itelä?
Amurdağı Komsomolski cinayätçeläre qabat üzäk massaküläm mäğlümat çaraları iğtibarında. Atna başında gäzit, internet säxifäläre häm televidenie kanalları aşa Amurdağı Komsomol''ski mäktäplärendä törmädä utıruçılar öçen aqça cıyu oyıştırılğan dip xäbär itelde. Älbättä, mondıy mäğlümat küplärdä qızıqsınu uyata, törle sorawlar tudıra. Barı tik Amurdağı Komsomol''skida yäşäwçelär öçen genä bu yañalıq tügel. Çönki Yıraq Könçığışnıñ «obşçak» dip atalğan oyışqan cinayätçelär cämğiäteneñ üzäge näq menä şuşı komsomollar häm totqınnar tözegän şähärdä urnaşqan. Küp yıllar inde Yıraq Könçığışlılar öçen yäşlek şähäreneñ iseme ük bik qurqınıç yañğırasa da, kriminal, obşçak mondağı ğädäti tormışnıñ ber öleşenä äylängän. Cinayätçelär cämğiäten oyıştıruçı häm anıñ citäkçese Djem quşamatlı Yevgeniy Wasin 20 yıl buyı Yıraq Könçığışnıñ külägädäge xucası bulıp tordı. Çiksez tabiği baylıqları bulğan Yıraq Könçığışta cinayätçelär törkemeneñ säyäsät häm iqtisatqa tä''sire ayıruça zur. Xäyer, xakimiät dilbegäsen totuçılar arasında säwdä oyışmaları häm cinayätçe törkemnär belän bäyläneştä tormağan töbäklär barmı ikän? Ägär dä bar da al da göl bulsa, bügenge Rusiädä korrupsiägä qarşı köräşkän maxsus komissiälär, programmalar tözelmäs ide.
Yıraq Könçığışnıñ oyışqan cinayätçe törkemnärenä kilgändä, alar turında «Azatlıq»ta söyläp tordıq. 4 yıl elek «wor v zakone» Djem Xabarovski törmäsendä kinät kenä yöräk öyänägennän wafat buldı. Cinayätçelär üzlärenä yaña citäkçe itep Eduard Saxnovnı saylawların häm ağımdağı yılnıñ may ayında obşçak citäkçeläreneñ qulğa alınuı turında da xäbär itkän idek.
Ä inde kriminalnıñ mäktäplärgä dä ütep kerüenä kilgändä, bu küplärgä tanış küreneş. Obşçak wäkilläre törmädä utıruçılarğa yärdäm itü yözennän «Sostradanie» dip atalğan räsmi terkälgän oyışma tözi. Uquçılardan azıq – tölek häm aqçanı menä şul oyışma cıya. Bu ğämälne törmädä utıruçılar kemneñder ätise, abıysı, enekäşe yäisä dustı bit dip añlata cinayätçelär.
Amurdağı Komsomol''skinıñ 7 inçe mäktäbendä eşläp kitkän matematika uqıtuçısı Tat''yana Demidova söyli
Min 8 inçe sıynıfnıñ klass citäkçese bulıp eşlädem. Häm miña berniçä qat uquçılarımnıñ äti – äniläre öydän aqça, xätta azıq –tölek yuğala dip zarlanıp möräcäğät itte. Quyırtılğan söt, şikär, çäy kebek azıqlar inde ul. Ä balalar isä äyberlärneñ qaya, niçek yuğaluın äytmilär. Bik ozaq tikşerülärdän soñ ğına alarnı olıraq malaylarnıñ aqça häm azıq – tölek alıp kilergä mäcbür itüläre açıqlandı. Bu inde törmädä utıruçılar öçen eşlänelgän. Mondıy xällär bezdä yış buldı. Sez Amurdağı Komsomol''skidağı uqıtuçı Tat''yana Demidovanı tıñladığız.
Amurdağı Komsomol''skida ğına tügel, kraynıñ Xabarovski, Amurski, Amurdağı Niqolayıwski, Sovetskaya Gavan'', El''ban, Wyäzemski kebek başqa şähär häm awıl mäktäpläre dä oyışqan cinayätçelär qul astında dilär küzätüçelär.
Obşçak wäkilläre yäşlär belän eşläwgä ğomumän zur iğtibar birä. Djem isän çaqta Komsomol''ski yanındağı utrawlarda cäyge lager''lar eşli, anda güzällek konkursları ütä, yegetlär sport belän şöğellänä ide. Äle dä Komsomol''ski bistälärendä sport yarışları ütkärü, sportçılarğa aqçalata yärdäm itü däwam itä. Ul ğına da tügel, tüläp talantlı yäşlärgä yuğarı uqu yortlarında belem birü oçraqları da bar.
Obşçaknıñ menä şulay kiläçäk buın turında qayğırtuı berkemgä dä ser tügel.
Cinayätçelär duslıq, tuğanlıq, üzara yärdäm itü xislärennän osta faydalana. Mäktäp balaları keçkenädän ponyatielar, yäğni cinayätçelär tözegän qağidälär buyınça yäşärgä öyränä. Alar oyışmadağı wazıfalarına qarap «şesterkalar»dan alıp «smotryaşçiylar»ğa qadär bülenä.
Smotryaşçiylar itep yäşlärne quyalar. Alarnıñ eşen ölkänräk burlar küzätep tora. Alar şul aqça cıya inde. Kübräk yarlı ğailädän çıqqannar cälep itelä. Alar tärtip saqlıybız digän bulıp üzläre ük tärtip bozıp yöri. Min bu eşlärne xuplamıym, yaxşı närsä tügel ul. Sez Amurdağı Komsomol''skidan 41 inçe mäktäpneñ 11 inçe sıynıf uquçısı Dmitriy Belousovnı tıñladığız.
Dimadan üzeñ nindi törkemdä soñ dip sorağaç, sportçılar törkemendä min dip cawap birde. Bu oyışma xucaları uquçılardan aqça cıymıy, alarnıñ maqsatın Dima menä bolay dip añlata
Sportta uñışlarğa ireşü, çempion isemnären yaulap alu maqsat itep quyıla. Kiräk ikän, bu nindi dä bulsa biznes belän şöğıllänuçene sportçılar yaqlıy häm saqlıy.Menä şulay, uquçılar kriminal törkemnärneñ qaysına da bulsa kerergä mäcbür. Näticädä uquçılarnıñ kübese cinayätçe ostazları belän eşkä yöri. Kemder bazar, kibet, cämäğät transportında kesä qarağı, kemder kvartir talaw belän şöğellänä. Başqaları isä avtoritetlar yäşägän yortlarnı häm alarnıñ üzlären yäisä şähär uramnarında al''ternativ räweştä tärtip saqlıy. Yegetlärneñ törle törkemnär arasında razborkalar dip atalğan mönäsäbätlär açıqlaw suğışlarına yörep aqça eşläwçeläre dä tormıştan bik qänäğät. Alar belän dus qızları, xätta äti – äniläre ğorurlana.Äytergä kiräk, xoquq saqlaw orğannarınıñ nihayät obşçakqa qarşı çığuı, şulay uq soñğı waqıtta massaküläm mäğlümat çaralarında kürengän tapşıru häm mäqälälär zakaz buyınça eşlänelgän dip sanıy Yıraq könçığışlılar. Bolar bar da Djemnan qalğan ğayät zur imperiäğa xuca bulırğa teläwçe başqa törkemnärgä kiräk. Altın, urman, çit il maşinaları, yağulıq, qızıl balıq, anıñ uıldığı belän säwdä iltergä, annan kergän tabışnı kesälärenä salırğa teläwçe mäskäwlelär köndäşlären faş itep, alarnıñ urınnarın yaulamaqçı bula dip uylawçılar da bar. Cirle mafiä belän Mäskäw mafiäse köräşä ikän, ğadi xalıq alarnıñ här qaysına bitaraf. Obşçak buldı häm bulaçaq dip sanıy pessimistlar. Ä optimistlar däşmi.
İra Taciewa


text:
Başqortstan Tatar ictimaği üzäge räsmi beterelde
Nihayät, çärşämbe könne Başqortstan Tatar ictimaği üzäge tiräsendäge xällärgä noqta quyıldı. Şuşı oyışmanı yabu öçen başlanğan häm ike yılğa yaqın suzılğan mäxkämä eşe tämamlandı. Başqortstan Yuğarı mäxkämäse Başqortstan Tatar ictimaği üzäge eşçänlegen tuqtatu turında soñğı qararın qabul itkän. Bu qarar 4 aprel' könne Başqortstan Tatar ictimaği üzägeneñ räise Ayrat Ğiniätullinnıñ qulına tapşırılğan.
Elegräk tä xäbär itelüençä, Başqortstan Tatar ictimaği üzägen yabu omtılışları 2005 yılnıñ may ayında başlanğan ide. Üzäkneñ räise Ayrat Ğiniätullin üz eşçänleklären tuqtatu öçen bernindi dä citdi säbäp bulmawın da äytä kilde. “Bezgä tağılğan ğayeplär, barı tik oyışmanı terkäw tärtibenä dä genä bäyle, şuña da ul citeşsezleklärne beterü öçen ber qıyınlıq ta yuq, läkin bu citeşsezleklärne beterü öçen forsat birelmi”, - dip belderä ide. Ayrat äfändeneñ süzlärençä, oyışmanı yabıp quyunıñ nigezendä barı tik säyäsi säbäplär genä yata. İctimaği üzäkne yañadan terkätmäw öçen barlıq çaralar qullanıldı, di ul.
Başqortstan Yuğarı mäxkämäseneñ Tatar ictimaği üzägen byaw turındağı qararına qarata menä nilär dide Ayrat Ğiniätullin:
“Bezgä tağılğan ğayeplär döres tügel. Bez yañadan terkäw öçen küpme tapqırlar dokumentlarnı birdek. Ämma alarnı törle säbäplär tabıp kire qaytara tordılar. Bez yañadan kassatsiä şiqayäte birep tormıybız. Çönki älege xakimiätlär utırğanda bu mömkin dä tügel. Üz eşçänlegebezne bez terkälmiçä dä däwam itä alabız. Bu qanun tarafınnan tıyılmıy”.
Şulay itep respublika tatar ictimaği üzäge üzen yañadan terkätä almadı. “Başqortstandağı küp kenä tatarlar Tatar ictimaği üzäk eşçänlegendä ozaq yıllar qatnaşa, şuña kürä dä alar bu eşne kiläçäktä dä däwam itäçäk, - di Ayrat äfände. – Barı tik räsmi xakimiätlär belän turıdan-turı söyläşü öçen räsmi wäqälätlär genä bulmıy. Xäyer, räsmi wäqälätläre bulğan başqa tatar oyışmaları belän dä respublika türäläre älläni sanlaşıp barmıy”.
Fänis Fätxi, Ufa


text: Ukraina prezidentı Viktor Yüşçenko sişämbe parlamenttağı säyäsi fraksia başlıqları belän oçraştı. Oppozisiädäge Regionnar firqäse 8 kön elek yaña xökümät tözü eşenä kirtä saldı. Mart ayında saylawlarda tawışlarnıñ küpçelgen alğan bu partia üzenä parlamentta kübräk urın taläp itä. Yüşçenko taraflarnı kileşügä çaqırdı. “Ukraina ul - Yanukoviç, Simonenko, Moroz, Timoşenko häm Bessmertnıy. Bu anıñ bälki bäxeteder, bälki qayber qıyınlıqlarnı küräçägeder. Ämma bu - çınbarlıq. Şuña kürä, bez 5 säyäsi köç arasında kileşügä ireşergä tieş”,- dide Yüşçenko. Regionnar firqäse taläplär ütälgängä qädär parlament eşendä qatnaşmayaçağın belderde.


text:
RosUkrEnergo xucaları turında tulı bulmağan açıqlawlar
Ukrainanı Rusiä häm Törkmänstannan tabiği gaz belän tä''min itüçe bu şirkät ayıruça zur iğtibar cälep itep kilde.
2005-neñ ğinwarında Yulia Timoşenko premyer ministr bulğaç Ukraina İminlek Xezmäte SBU qalğan 50 protsent xissäläreneñ kemnärgä qarawın açmağan RosUkrEnergonı tikşerä başladı.
Ämma soñraq tikşerü tuqtatıldı. 2005-neñ sintäberendä Timoşenko wazıyfasınnan töşerelgäç prezident Viktor Yuşçenko tikşerüne tuqtatırğa quşqan digän xäbärlär buldı. Berniçä ay soñraq isä, Ukraina belän Rusiä arasında gaz bäyäläre turında bik qatı satulaşulardan soñ RosUkrEnergo Urkainağa Rusiä häm Törkmänstan gazın satuçı aradaşçı itep bilgelände. Ukraina xökümäte RosUkrEnergonıñ Ukrainadağı rolen Mäskäw Kremle bilgelände dip belderde.
İzvestiä RosUkrEnergo xucaları mäs''äläsenä açıqlıq kertsä dä bu şirkät turındağı küp kenä bik möhim sorawlar külägädä qaldı, häm xätta yañaları barlıqqa kilde.
Mäqäläne Vladimir Berejnoy isemle jurnalist imzalağan. Ämma çınlıqta Rusiädä andıy jurnalist bulmasqa oxşıy. Moscow Timesnıñ 27-nçe aprel sanında basılğan xäbärgä qarağanda, mäqäläne şundıy psewdonim belän İzvestiäneñ berär xezmätkäre yazğan. Häm ul anı Gazprom wäkile tapşırğan, RosUkrEnergonıñ moñarçı mäğlüm bulmağan xucaların atawçı PriceWaterhouseCoopers şirkäte ütkärgän audit xisabı belän tanışudan soñ yazğan. Moscow Times Vladimir Berejnoy digän jurnalist yuq dip yasa.
Moñarçı yäşeren bulğan xucalar Dmytro Firtaş belän İvan Fursin isemle Ukraina watandaşları dielä. İzvestiä yazuınça, RosUkrEnergonı täşkil itüçe, Awstriädäge Centragas şirkäte xissäläreneñ 90 %na Firtaş, 10%na Fursin xuca.
Reiffeisen Bank mäğlümätlärenä qarağanda, bıltır RosUkrEnergo 500 million dollar tabış alğan. Şunıñ yartısı Centragasnıñ yäşeren xucalarına, qalğan yartısı Gazprom Bankka kitkän.
Gazprom üze tözergä yardäm itkän şirkätneñ xucaları kem buluın belgänme digän soraw tua. Gazprom süzçeläre daimi räweştä bez Centragas xucaları kem buluın belmibez dip täqrarlap kilde. Urkaina yağı isä Gazpromnıñ kem belän eş itüen belmi torıp küpmilliardlı kileşü tözüe aqılğan sıymaslıq xäl di. Ukraina İminlek Xezmäteneñ bu eş belän şöğellängän elekke tikşerüçese Azatlıq radiosına "Alar uz ixtiacları öçen kiräkle aqçalarnı bu şirkät aşa yuuçı Çeçen terrorçıları da bula ala ide, Gazpromnıñ äytkännäre ışanırlıq tügel dide.
Firtaş belän Fursinnıñ isemnäre PriceWaterhouseCoopersnıñ Şwetsariädäge bülege RosUkrEnergonıñ 2004 iyüldän alıp 2005 dikäbergä qädär eşçänlegen tikşergännän soñ açılğan. Tikşerü näticäläre Gazpromğa bu yılnıñ 31-nçe martında tapşırılğan.
3 atna soñraq isä alarnıñ isemnäre İzvestiädä basıldı. Aña qädär Wall Street Journal AQŞ Yustitsiä ministrlığınıñ oyışqan cinayätçelekkä qarşı köräş bülege RosUkrEnergonıñ eşçänlegen tikşerä başladı dip xäbär itkän ide. Austriä kiñküläm mäğlümät çaraları xäbär itüençä, AQŞ räsmiläre Vienağa barıp bu mäs''älä turında Austriä bank häm xökümät räsmiläre belän söyläşkän, RosUkrEnergo räsmiläre isä söyläşülär öçen Waşingtonğa çaqırılğan.
İzvestiä mäqäläse AQŞ tikşerüçelären tübänsetü ruxında, amerikan xoquq saqlaw räsmiläre kiräkmägän cirgä tıqşına digän fiker belän yazılğan.
Ukrainskaya Pravda internet säxifäsendä isä moñarçı mäğlüm bulmağan isemnärneñ ataluı bolay dip añlatıla. Gazprom AQŞnıñ RosUkrEnergonı tikşerüendä aqça ezennän baru Gazpromnıñ yuğarı räsmilärenä, häm Rusiä belän Ukrainadağı elekke häm xäzerge kürenekle räsmilärgä kiterer dip qurıqtı dielä.
Rusiä belän soñğı gaz söyläşüläre öçen cawaplı bulğan elekke Ukrain tışqı eşlär ministrı urınbasarı Oleksandr Çaliy Moscow Timesqa Firtaş belän Fursin RosUkrEnergonıñ çın xucaları tügel dip belderde. Firtaş çılbırnıñ axırında tügel, başında ğına tora. Häm ul Ukrainadağı iñ yuğarı citäkçelek öçen zur cäncalnıñ başında da tora di Çaliy.
Ukrainskaya Pravda internet säxifäse yazuınça İzvestiä aşa mäğlümät çığarunıñ maqsatı AQŞ Yustitsiä ministrlığı tikşerüenä qarşı çara kürü häm axır çiktä tikşerü çın xucalarğa artıq yaqınaymasın öçen anıñ yabıluına ireşü.


text:
Röstäm Miñnexanov Qazaxstanda
Pänceşämbe könne Premyer-ministrı Röstäm Miñnexanov Qazaxstan Respublikasınıñ Kükçätäw şähärendä Qazaxstannıñ Premyer-ministrı Danial Äxmätov belän oçraştı. Söyläşü "KAMAZ-İnjiniring" oyışmasında uzdı, oçraşu urtaq oyışma açılıp eşli başlawğa ber yıl tuluğa bağışlandı. Äytergä kiräk, "KAMAZ-İnjiniring" oyışması avtomobil' texnikası citeşterü ölkäsendä Rusiä häm Qazaxstannıñ iñ berençe häm külämle proyektlarınnan berse bulıp sanala.
Oçraşu barışında urtaq oyışmanıñ üseş plannarı, KAMAZ nıñ törle tör maşinaların üzläşterü qaraldı. Üzara söyläşüdän soñ alar oktäber ayı urtalarında Astana şähärendä ike respublika Xökümäteneñ urtaq kiñäşmäsen ütkärü turında qararğa kilde. Kiñäşmädä yaña xärbi texnologiälär ölkäsendä xezmättäşlek itü mäsäläläre turında söyläşü planlaştırıla. Süz, ayırım alğanda, Kaspiy diñgezeneñ Qazaxstanğa qarağan öleşen saqlaw maqsatınnan zamança köymälä tözü, respublikanıñ saqlanu idäräsen boralaq cihazları belän tä'min itü häm qullanılıştan çığarılğan xärbi-texnik çaralarnı torğızu turında baraçaq.
Gölnaz Şäyxetdin


text:
…häm Borealis kompaniäse belän xezmättäşlek itäçäk
Sişämbe kiçendä premyer-ministr Röstäm Miñnexanov citäkçelegendä Tatarstan delagatsiäse Şvetsiäneñ Malme şähärennän Qazanğa qayttı. İnde xäbär itkänebezçä, respublika wäkilläre anda «Borealis» kompaniäse çaqıruı buyınça bardı. Şuşı oçraşu, söyläşülärneñ näticäse -- Tatarstannıñ nefteximiä tarmağınıñ häm älege şved kompaniäseneñ xezmättäşlege bulaçaq. Ayırım alğanda, älege säfär waqıtında respublikada polipropilen citeşterüçe şirqät tözü turında kileşengän.


text:
Bıyıl Ğiraqta Saddam xakimiaten yuq itkän häm xäzerge waqıtta anda iminlek urnaştırırğa telägän amerikannar öçen kiläse yılda tağın da zurraq burıç tora. Şuşı il asılda yañadan qorılırğa tieş bulaçaq. Bu berençe çiratta Ğiraqnıñ nindi däwläti tözeleşkä nigezlänäçägen bilgeläwne añlata.
Ğiraqtağı törle höcümnärdä üz ğäskärilären kön sayın diärlek yuğaltıp torğan amerikannar öçen andağı xälne mömkin qädär tizräk totrıqlı itep, ildäge xakimiatne cirle idarägä tapşıru iñ möhim burıçlarnıñ berse bulıp tora. Läkin älegä qädär şul idaräneñ genä tügel, ä bar Ğiraq däwläteneñ nindi prinsiplarğa nigezlänäçäge tulısınça xäl itelmägän kileş qala birä. Kiläse yılnıñ başında uq xäzer amerikannar tözegän Waqıtlı Şurağa kerüçe Ğiraq citäkçeläre ilneñ küçeş çorı Konstitutsiäsen qabul itärgä tieş bulaçaq. Waşington tarafınnan bu, şuşı cäygä xakimiatne ğiraqlılarğa küçerüneñ berençe adımı bularaq bäyälänä. Läkin ildäge amerikan xakime Paul Bremer şuşı atna başında Waşingtonğa qaytıp Quşma Ştatlar prezidentın Ğiraqtağı soñğı wäzğiat belän tanıştırğanda, andağı xakimiatne kiläçäktä nindi dini wä milli törkem arasında niçek bülärgä kiräk digän sorawğa älegä cawap yuq dip belderde. Kiläse atnalarda şunı açıqlamıy torıp, Ğiraqta totrıqlı xakimiat qorıp bulmayaçaq, dimäk amerikannar da ansız ildän üz ğäskärlären çığara almayaçaq digän süz. 20-nçe ğasırnıñ zur öleşen Ğiraq däwläte öç möhim dini wä milli törkemneñ yasalma berläşmäse bularaq yäşäde. Britaniä, berençe dönya suğışınnan soñ xäzerge Ğiraq cirlärendä Ğosmanlı däwläte qaldıqlarınnan sönni ğäräplär östenlek itkän yaña patşalıq qorğan ide. Läkin ildäge xalıqnıñ zur öleşen şığıy möselmannar täşkil itä, qayber mäğlümatlarğa qarağanda, alar 60 protsenttan da artığraq. Moñardan tış Ğiraqnıñ tönyağında ğäräplärdän bötenläy ayırım millät - kördlär yäşi, häm alarnıñ Saddam çorında Bagdadtan tulısınça ayırılıp yäşäwe, tönyaq Ğiraqta asılda möstäqil körd däwläte barlıqqa kilüwenä kiterde. Xakimiatne şuşı öç törkem arasında ğadel bülä almaw näticädä ilne Saddam diktatorlığına etärde, ul Ğiraq citäkçese bularaq barı tik, köçkä tayanıp qına tora aldı. Xäzer inde Waşington, demokratik cämğiatne Ğiraqta barı tik, xakimiat üzägen andağı küpçelekkä, yäğni şığıy möselmannarğa küçerü aşa ğına tözep bula digän fikergä awışa. Şığıy İran belän äle dä xäl itelmägän problemaları bulğan Amerika başta Yaqın Könçığışta yaña şığıy xakimiate barlıqqa kilüdän qurıqsa da, xäzer inde monıñ Ğiraqtağı wäzğiatne totrıqlandırunıñ berdänber yulı itep kürä başladı kebek. Läkin bu hiç kenä dä sönni ğäräplärne häm kördlärne il belän idarä itüdän çitlätügä yul açmasqa tieş, problema alar arasında nindider ber xakimiat balansın buldıru. Sönnilärneñ zur öleşe başqala Bagdad tiräsendä yäşi, kördlär isä Saddamğa qarşı köräştä amerikannarnıñ töp berektäşe ide. Şul da bar, kördlärne yaña Ğiraq xakimiatennän çitläşterü alarnıñ kürşe Törkiä häm Süriädäge millättäşläre belän berläşep üz möstäqil'' däwlätlären, Kördstannı tözügä etärä ala. Waşington isä moña qatği qarşı, çönki ul oçraqta töbäkne totrıqlandıru tügel, kiresençä, tağın da kiskenläşü genä kötä. Şuña kürä dä Ğiraqnı federatsiä itü kötä ala diärgä bula. Amerikannar ilne, dini yäisä milli bilgelärgä qarap tügel, ä fäqät ayırım wilayätlärgä bülüne yaqlıy ala.
Kärim Kamal, Praga


text:
Bişkäk Waşingtonnı Qırğızstandağı hawa bazasın yabarğa aşıqtırmıy
Quşma Ştatlar Äfğänstandağı xärbi operatsiälär öçen Qırğızstandağı hawa bazaların qayçanğa qädär kiräk bulsa, şuña qädär qullana alaçaq. Qırğızstan saqlanu ministrı wazıyfaların başqaruçı İsmail İsxakov sişämbe könne Bişkäktä AQŞ saqlanu ministrı Donald Rumsfeld belän oçraşqanda şulay dip belderde. Berniçä atna elek Şanxay xezmättäşlek oyışması oçraşuında başqa illär belän berrättän Qırğızstan da AQŞnı Üzäk Aziädäge bazalarnı buşatu waqıtın bilgelärgä çaqırğan ide.
AUDİO: Çınnan da wäzğiät yaxşırdı dip äytergä nigez yuq. Londondağı, Mısırdağı häm Äfğänstannıñ üzendäge terror höcümnäre dä monı raslıy. Şuña kürä Qırğızstan belän Quşma Ştatlar arasındağı kileşülär nigezendä, Ganci bazasın yabu mäs''äläse barı tik wäzğiät yaxşırğannan soñ ğına qaralaçaq.
Ramsfeldnıñ İsakov belän häm Qırğızstan prezidentı itep saylanğan Kurmanbek Bakiev belän söyläşülärendä töp mäs''älä Qırğızstandağı AQŞ xärbiläre mäs''äläse buldı. Bakiev belän Rumsfeld şulay uq saqlanu texnologiäläre mäs''äläsendä üzara elemtälärne nığıtu turında da süz alıp bardı. Pentagon başlığı Bişkäk belän Waşington terrorğa häm ekstremizmğa qarşı köräştä xezmättäşlekne däwam itäçäk dide.
AUDİO: Quşma Ştatlar köç qullanuçı ekstremizmğa qarşı toru öçen Qırğız xökümäte belän xezmättäşlekne dä däwam itäçäk. Bez xärbilär arasındağı mönäsäbätlärne, iminlek mäs''älälärendäge häm köç qullanuçı ekstremizmğa qarşı dönyaküläm suğıştağı xezmättäşlekne yuğarı bäyälibez.
Rusiä, Qıtay, Qırğızstan, Üzbäkstan, Qazaxstan häm Taciqstannı üz eçenä alğan Şanxay xezmättäşlek oyışması küptän tügel genä Quşma Ştatlarnı Qırğızstan belän Üzbäkstandağı hawa bazaların buşatu waqıtın bilgelärgä çaqırğan ide. Bu möräcäğät artında Üzäk Aziädä üz mänfäğätlären küzdä totuçı Mäskäw belän Pekiñ torğan dip sanala.
AQŞ Üzäk Aziädäge älege 2 däwlättä ğäskärlären 2001-neñ 11-nçe sintäberendäge terror höcümnärennän soñ urnaştırdı. Andağı hawa bazaları Äfğänstanda barğan terrorğa qarşı operatsiälärneñ tayanıçı buldı. Bişkäkkä yaqın urnaşqan Ganci hawa bazasında xäzer AQŞ hawa köçläreneñ ber meñläp xärbie bar.
Elegräk Rumsfeld Waşington Üzäk Aziädäge berär bazanıñ yabıluın kiçerä alaçaq dip äytkän ide. Sişämbe könne ul bu bazalar AQŞnıñ Äfğänstandağı terrorğa qarşı operatsiälärendä, şulay uq yardäm eşlärendä häm narkotik taşuğa qarşı köräştä töp rol''ne uynadı dide. Qırğızstannan soñ Rumsfel''d säfären Taciqstanda däwam itä. Ämma anıñ bu 3 könlek Üzäk Aziä häm Yaqın Könçığış säfärendä Üzbäkstan tuqtalışı bulmıyaçaq. Gärçä Andağı Xanabad hawa bazasında 800-läp AQŞ xärbie urnaşqan. Soñğı yıllarda Taşkent Waşingtonnıñ töp strategik partnelerınnan berse sanalsa da, Ändican waqıyğalarınnan soñ alarnıñ mönäsäbätläre suınıp kitte.
Naif Aqmal, Praha.


text:
Başqortstanda energiägä bäyälär arta. Bu xaqta tulıraq mäğlümat Azatlıqnıñ sişämbe tapşıruında.
Törki telle xatın-qızlarınıñ 3nçe qoraltayı kiläse yıl Qazaxstanda ütäçäk. Böten dönya törki xatın-qızları berläşmäse citäkçese Änkaranıñ Ğazi Universitetı professorı Şinol Bal'nıñ Ufağa säfäre dä näq şul zur cıyınğa äzerlek qısalarında oyıştırılğan. Şinol xanım häm anıñ urınbasarı Başqortstanda atna azağına qadär bulaçaq. Respublikanıñ qayber uqu yortları birgän belemneñ tübän däräcäse borçılu tudıra. Prezident Mortaza Räximov mäğärif ministrlığın bu mäs'älägä iğtibar birüne sorağan.
Rämzit Abulyaev, Ufa


text: FEN EDEBİYAT FAKÜLTESİ YATAY GEÇİŞ TABLOSU AD SOYAD Saliha Nur KOYUNOĞLU Esma BİLGİN Aysel YETER Devrim ÖZDEMİR Büşra NATIR Esra GÖKTAŞ Özgür ERDEM Büşra Rabia GACAL Muhammet ÇİFTÇİ Elif GEÇGİN Songül KARAKAŞ Erkan SARICE Onur KÖKÇE Yakup YEL EĞİTİM GÖRMEKTE OLDUĞU ÜNİVERSİTE Anadolu Üniversitesi Ardahan Üniversitesi Anadolu Üniversitesi Ardahan Üniversitesi Artvin Çoruh Üniversitesi Gaziosmanpaşa Üniversitesi Ordu Üniversitesi Qafqaz Üniversitesi Qafqaz Üniversitesi Bartın Üniversitesi Bozok Üniversitesi Tunceli Üniversitesi Manas Üniversitesi Ardahan Üniversitesi BAŞVURU YAPILAN FAKÜLTE/BÖLÜM Fen Edebiyat Fakültesi / Türk Dili ve Edebiyatı Fen Edebiyat Fakültesi / Türk Dili ve Edebiyatı Fen Edebiyat Fakültesi / Türk Dili ve Edebiyatı Fen Edebiyat Fakültesi / Türk Dili ve Edebiyatı Fen Edebiyat Fakültesi / Türk Dili ve Edebiyatı Fen Edebiyat Fakültesi / Türk Dili ve Edebiyatı Fen Edebiyat Fakültesi / Türk Dili ve Edebiyatı Fen Edebiyat Fakültesi / Türk Dili ve Edebiyatı Fen Edebiyat Fakültesi / Türk Dili ve Edebiyatı Fen Edebiyat Fakültesi/ Tarih Fen Edebiyat Fakültesi/ Tarih Fen Edebiyat Fakültesi/ Tarih Fen Edebiyat Fakültesi/ Tarih Fen Edebiyat Fakültesi / Gürcü Dili ve Edebiyatı SINIF II. Sınıf (N.Ö) II. Sınıf (N.Ö) II. Sınıf (İ.Ö) II. Sınıf (İ.Ö) II. Sınıf (İ.Ö) II. Sınıf (İ.Ö) III. Sınıf (İ.Ö) II. Sınıf (N.Ö.) II. Sınıf (İ.Ö.) II. Sınıf (N.Ö.) II. Sınıf (N.Ö.) II. Sınıf (N.Ö.) II. Sınıf (N.Ö.) II. Sınıf (N.Ö.) SONUÇ 1.ASİL 2.ASİL 1.ASİL 2.ASİL 1.YEDEK 2.YEDEK 1.ASİL 1.ASİL 1.ASİL 1.ASİL 2.ASİL 1.YEDEK 2.YEDEK 1.ASİL


text:
Ğiraqnıñ Falluca şähärendäge ğisyançılar belän AQŞ köçläre arasında ğämümän alğanda tınıçlıq saqlana
Reuters xäbär agentlığı Ğiraq İdarä Şurası äğzası häm ğisyançılar belän aradaşçı Mäxmüt Otmannıñ atışlarnı tuqtatıp torunıñ berençe öleşe 12 säğät däwam itä digän süzlären tapşıra. Ämma Otman bu tınıçlıq nıqlı tügel, söyläşülär alğa taba däwam itä dip äytkän.
Ğisyançılar ägär dä AQŞ köçläre şähärdän çigensä atışlarnı däwam itmäskä wäğdä birgän dip xäbär itelä. AQŞ xärbi citäkçeläre Fallucadağı ğisyançılardan qoralların taşlawnı häm 31-nçe martta 4 amerikan eşçesen üterep alarnıñ mäyetlären mısqıllağan keşelärne Amerikan xärbilärenä tapşırunı taläp itte
Bügen Ğiraqtağı koalitsiä köçläre wäkile Bağdadtan könbatışta AQŞ boralağı atıp töşerelde, 2 oçuçı hälak buldı dip belderde.
AQŞ generalı Mark Kimmit Bağdadtan könbatışta urnaşqan Baquba şähärendä comğa könge bäreleşlärlärdä 1 amerikan soldatı häm 20 ğiraqlı hälak buldı dide.
Ğiraqtağı ğisyançılar, ägär dä AQŞ köçläre Fallucadan çigenmäsä totıq itep alınğan amerikan watandaşın üterü belän yanadı. Comğa könne totıq itep alınğan bu amerikalı töşerelgän videoyazma äl-Cäzirä televidenisennän kürsätelde. Bu atnada Ğiraqta berniçä çit il watandaşı üterelde, totıq itep alındı yäki yuğaldı. Totıqlar a arasında 3 yapon watandaşı da bar. 2 amerikan soldatı, 1 britan, 1 kanadalı 1 fälestinle häm Germaniä ilçelegeneñ 2 saqçısı yuğaldı.
Britaniäneñ Daily Telegraph gazetı xäbärçese äytüençä, ğiraqlılar aña 2 almannıñ mäyeten kürsätkän. Germaniä tışqı eşlär ministrlığı bu ike keşe ülgän bulırğa oxşağan digän belderü tarattı. Bügen äl-Cäzirä televideniese 2 könbatış keşeseneñ uramda yatuçı mäyetlären kürsätte. Alarnıñ qayçan üterelgän buluı häm kemnär mäyete buluı mäğlüm tügel.
Yaponiä Ğiraqta totıq itep alınğan 3 watandaşınıñ qayda buluın yäki imin bulu-bulmawın raslıy almawı turında bedlerde. Ammanda Yaponiä tışqı eşlär ministrı urınbasarı İşiro Aisawa jurnalistlarğa alarnı qotqaru öçen härtörle tırışlıq kürsätelä dide:
AUİDO: Bezdä berniçä matbuğat xäbäre häm törle çığanaqlardan alınğan mäğlümät kisäkläre bar, ämma bezneñ maqsat totıqlarnı tiz arada aza itü. Häm min ul maqsata ireşü öçen az ğına bulsa da qıyınlıq tudırırğa mömkin belderülär yasawdan tıyılıp qalırğa telim. Elegräk Tokiodağı räsmilär totıqlarnıñ imin buluı häm bügen irtän azat iteläçäge turında beldergän ide. Bu 3 totıqnıñ 2-se yardäm xezmätkäre, 1-se fotojurnalist. Ğiraqta moñarçı mäğlüm bulmağan törkem, ägär dä Yaponiä Ğiraqtan üz ğäskärlären çığarmasa bu totıqlarnı yandırıp üterü belän yadandı. Yaponiä Ğiraqta tözekländerü häm humanitar çaralarda qatnaşuçı 550 keşelek ğäskären çığarudan baş tarta. Naif Aqmal, Praga.


text:
Xalıq qarşılığı komitetı isemle fälestin suğışçan törkeme Gazadağı elekke iminlek başlığı Musa Arafatnı üterü öçen cawaplılıqnı üz östenä aldı.
Älege törkem süzçese Möxämmä Abdel Al Arafatnı bezneñ törkemneñ qorallı qanatı bulğan Säläxetdin törkeme üterde dide. Ul Arafatnı doşmannar belän xezmättäşlek itüçe dip atadı.
Elekke fälestin citäkçese Yasir Arafatnıñ tuğannan tuğanı Musa Arafatnıñ öyenä bügen irtän qorallanğan distälärçä suğışçı kerep anı atıp üterde, anıñ ulın alıp kitte.
Bıyıl fälestin citäkçese Mäxmüt Abbas Yasir Arafat çorınnan qalğan iminlek xezmätkärlärennän arınu barışında Musanı eşennan çığarğan ide.


text:
20 mart — Tatarstan konstitutsiäsenä tözätmälär kertüneñ soñğı köne
Bilgele bulğança, 20 mart — Tatarstan konstitutsiäsenä tözätmälär kertüneñ soñğı köne. Proekt Tatarstannıñ Däülät Sovetında, mäğlümät çaralarında yözlägän täqdimnär, fikerlär uyattı. Äle xäzer dä töp qanunnıñ qayber ayırım matdäläre, bülekläre turında törle fikerlär äytelä. Şuşı uñaydan çärşämbe könne «Tatarstan» telekompaniäse respublika konstitutsiäseneñ yaña redaksiäse proektı turında fiker alışuğa bağışlanğan teleforum ütkärä, dip xäbär itä İntertat.ru säxifäse. Programmada respublikanıñ konstitutsiä komissiäse eşçe törkeme citäkçese Marat Galiev, Qazan universitetınıñ politologiä kafedrası mödire, älege komissiäneñ äğzası Midxät Quramşin, Tatarstannıñ xalıq deputatları, säyäsi partiä, ictimağıy xäräkät liderları, jurnalistlar qatnaşaçaq.


text:
Tönyaq amurźarı klubı asıldı
Başqortostanda yañı klub barlıqqa kilde. Ul Tönyaq amurźarı tip atala. Mäğlüm bulıuınsa 1812-se yıldağı Vatan huğışında başqort atlıları Urıś ğäskärźäre menän fransuzdarğa qarşı alışa. Parijğa tiklem barıp etä ular. Fransuzdar atqa atlanğan, uq–haźaq menän qorallanğan yauğirźärźe Möxäbbät allahı– Amur tip atay. Azatlıq radiohı xäbärsehe Tönyaq amurźarı klubı etäksehe İldar Şäyäxmätov menän äñgämäläşte.
Klub etäksehe İldar Şäyäxmätov äyteüensä, ular säyäsätkä qıśılmay, barı tarixi ütkändär menän mauığa. Yıl hayın uźğarılğan Borodino alışı uyındarında la qatnaşqan ular.


text:
Bizdiñ ata-babalarımız altı qanat aq boz üy`diñ keregesine türli- tüsti oyu-örnek basılğan kïiz – tekemet ilgen. Küni keşege dey`in öziniñ qadirin joy`may`, är qazaqtıñ törinen tabılğan tekemet büginde eşbir üy`den körinbey`di desek artıq ay`tqandıq emes. Onıñ ornın zamanğa say` kilemder men özge tösenişter basqan. Jaqında biz osınday` ultımızdıñ umıt bolğan qolöner buy`ımdarın jañğırtıp, onıñ jasalw jolın jas bwınğa tanıstırw maqsatında törinde tekemeti bar üy`ge bas suqtıq.
Bul – «Dostıq», «Eñbek Qızıl Tw» ordenderiniñ ïegeri, memlekettik sıy`lıqtıñ lawreatı Şıntas Nurqojaevtıñ şañırağı. Basıqara awılınıñ ösip-örkendewine sübeli ülesin qosqan atpal azamattıñ qurmetine twğan awılında eskertkiş ornatılıp, köşege atı berilgen. Onıñ jarı birneşe jıl awdandıq tutınwşılar kooperatïvinde şïkizat day`ındawşı bolğan eñbek ardageri Raya Ay`ekeşova. On üş jasınan alaşa toqıp, kïiz basıp, tekemet tikken Raya äjey` qazir de qarap otırmay`dı. Körpe-jastıq tigip, balaları men nemerelerine bilgenin üy`retedi. Ömirge on bala äkelgen altın qursaqtı ana 48 jasında joldasınan ay`ırılıp, tağdır tawqımetin keşse de kün-tün demey` eñbekte jürip balalarınıñ barlığınıñ joğarı bilim alwına küş saldı. Kündiz jumısta, keşkilik kïiz basıp, tekemet jasap, onı satıp, qarajat jïnadı. Mal baqtı, dïirmen tarttı. Ul-qızın erte jastan eñbekke bawlıp, el qatarına qostı. Äke ornına äke, şeşe ornına şeşe bolğan jan büginde bey`netiniñ zey`netin körip otırğan ayawlı ana, asıl äje. Balaları öz aldına şañıraq bolıp, türli salada qızmet atqarwda. Bul otbasındağılardıñ basım köpşiligi esepşi mamandığın ïgergen. Olardıñ qatarında zaman ağımına ilesken käsipkerler de bar.
Büginde «Rüstem» şarwa qojalığın aşıp, mıñğırğan maldıñ babın tawıp otır. Sonımen Raya äjey`diñ şeberligine oralay`ıq. Esik aldındağı säkige jay`ğasqan ol özi basqan kïizdi jay`ıp, bizge tekemet baswdıñ qır-sırın tüsindirdi. Aldımen qoy`dan qırqıp alınğan jün äbden tazartılıp, tüsine qaray` ajıratıladı. Sodan soñ onı eşki jüninen jasalğan twlaqqa salıp sabay`dı. Jün sabalıp bolğan soñ, basılatın kïizdiñ kölemine qaray`, şïdi jayadı da, onıñ üstine jündi salıp şabaqtay`dı. Osıdan key`in kïizdiñ oñ jağına arnalıp tazalanğan, ädemi jündi sol qolmen wıstap alıp, älgi şabaqtalğan jünniñ üstine salıp otırıp, oñ qoldıñ qırımen basıp qalıp, üzip qaldıradı. Üzilgen jün birimen-biri jalğasa, birtegis bolıp tösele beredi eken. Qay`nap turğan ıstıq swdı şelekpen äkelip, süzgimen nemese şömiştiñ sırt jağımen şaşıratıp, bir jaq şetinen bastap sebelep quyadı. Joğarıdan şaşırap quy`ılğan sw öz salmağımen jündi basıp, şabaqtalğan jün men tartılğan jündi birine-birin qosıp jabıstıradı. Istıq sw jünniñ talşıqtarın bwlandırıp jibitedi de, onıñ özara kirigip, tez kïizdenwine jağday` jasay`dı. Sw sebile bastalısımen, qatar otırğan üş-tört äy`el basılıp jatqan jündi sırtındağı şïmen qabattay` şïırşıqtap, jïnap otıradı. Şïdi şïratıp, orap jïnağan say`ın älsin- älsin ıstıq sw quy`ıladı. Tügel jïnalğan şïdiñ sırtınan jippen şandıp, jumırlap bay`lay`dı da, ortan belinen bir nemese eki jerinen arqandı ötkizip alıp domalatadı. Onıñ eki basın tuy`ıqtap bos salıp qoyadı. Büktelip äzir jatqan şïdiñ ön boy`ın boy`lay` birneşe adam qatar jürip kele jatıp, şïge orawlı kïizdi ayaqtarımen tewip otıradı. Bularğa qarama-qarsı bir adam – “qoy` bastar” kïizdi alğa qaray` domalata süy`rey`di. Budan key`in şïdiñ şandwların şeşip, şïırşıqtalğan kïizdi jazıp bosatadı. Kïizdiñ astı-üstin awıstırıp otırıp, üş-tört ret şïırşıqtap, büktey`di de, eki basın tüy`istirip şujıqqa uqsatıp köktep alıp, tağı da ıstıq sw quy`ıp sığımdap, üstin küpimen, tonmen jılılap jawıp tastap bwlay`dı. Istıq bwımen balbırap jatqan kïizdi mölşerli waqıt ötken soñ şeşip alıp, qay`ıra şïratıp, tağı da jippen şandıp bay`lay`dı. Qatarlasa otırğan kïizşiler şïdiñ üstinde köldeneñ jatqan kïizdi özderine qaray` jula tar- tıp alıp, tizesi, bilegimen urıp basadı. Bul bilektelip bolğan kïizdi uzınnan eki qabattap büktep, onıñ eki basın bir-birine tüy`istire şwda jippen köktey`di. Kïiz baswşılar kïizdi aq şïdiñ üstine salıp, ay`nala otıradı. Qwsırılğan kïizdiñ är jerinen qamtï ustap, oñdı-soldı qarpïdı. Qarpılğan kïizdiñ şet- şeti jïnalıp tegisteledi de, eki jaq betindegi kirikpey` qalğan bos qılşıqtarı tüsedi. Bilektew men qarpwdan key`in kirigip, şïray` tüsken kïiz biraz qwırılğanday` bolıp kölemi şağındaladı. Endi onı uzınınan şığara sozğılay` esip şïırşıqtay`dı da, äweli bir jaq şetin jumarlay` bilektep ese otırıp, ekinşi basına jetkizedi. Odan key`in ekinşi basın tağı da soza bilektey` otırıp birinşi basına dey`in aparadı. Sonda kïiz molığıp, sozıla tüsedi. Kïizdi bilektegende jäne uzındağanda onıñ eki jaq basına jwan ağaş, jïnawlı şï sïyaqtı närselerden tïyanaq qoy`ıp otıradı. Sonda kïizdiñ uzına boy`ınıñ eki jaq şeti olpı-solpı bolmay`, tegistelip şığadı. Day`ın bolğan kïizdiñ betine äsemdelip oyu-örnek salınadı.
– Oyudı aldımen oy`ıp alamız. Tekemette ökşe, şet, aşıq, jalpaq jäne özge de oyu türleri ornalastırıladı. Şetki jağına salınğanı – sıpırmay`ım oyu dep ataladı. Aldımen kïiz betinen masatı mata- dan qïıp alınğan oyudı jippen köktep tigip alamız. Urşıqqa jipti bir tinin oñ jäne ekinşi tinin solğa qaray` ïirgende örilgen şaş sekildi ädemi ırğaq şığadı. Sol jipti oyudıñ jïegine salıp tigemiz. Mine osılay` tekemet day`ın boladı. Bunı qabırğağa ilwge nemese töseniş qılwğa pay`dalanğan. Bul jılı äri ädemi, – dey`di Raya äje. «Önerliniñ qolın usta, önegeliniñ jolın usta» degen tämsil teginnen-tegin ay`tılmasa kerek. On sawsağınan öner tamğan äjeniñ janında otırğan az ğana waqıttıñ işinde biraz dünïege qanıqtıq. Ömirden körgeni köp, tüy`geni tereñ qarttarımız ortamızda barda altın waqıttıñ qadirine jetip qalğan jön sekildi. Ultımızdıñ rwxın oyatıp, xalqımızdı özgelerden daralay`tın, bağasın arttırar bay`lığımız – salt-dästür, ädet-ğurpımız ben özimizge ğana tän qolöner buy`ımdarımızdı esten şığarmay`ıq.
Ulbolsın TALAPBAEVA.


text:
Tatarstanda Xisap palatası oyıştırıla
Tatarstanda Xisap palatası oyıştırıla
Bu proektnı Däwlät Şurasına prezident Mintimer Şäymiev kertkän ide. Xisap palatası parlament kontrole komissiäsen almaştıraçaq. Häm ul üzeneñ mäsälälären tikşergändä bäysez bulırğa tieş. Xisap palatası büdjet aqçalarınıñ äyläneşe, xökümät tarafınnan alınğan kreditlarnı faydalanu kebek citdi mäsälälärne küzätü astına alaçaq. Mäğlüm ki, kontrol' komissiäse yış qına nıq kizänä, läkin yomşaq suğa ide. Näticädä, büdjet aqçasına tipterergä, räxät yäşärgä yaratqan türälär şeltä belän genä qotıla ide. Yaña palata, bälkem, bu mäsälädä qırısraq eşlär. Bu oyışmada räis, ike urınbasar häm altı auditor eşläyäçäk ikän. Alar deputat bulıp saylana almıylar.
Damir Ğismetdin


text:
Udmurtiä Respublikasınıñ Kiäs rayonında tatarlar küp tügel, ämmä alar berniçä awılda tuplanıp yäşi. Rayonda 15 yıl elek «Çulpan» tatar mädäniät klubı oyıştırıldı. Bu oyışma millättäşlärebezne tuplap, alarnıñ ixtiacların qänäğätländerü eşen alıp bara. «Çulpan» mädäniät klubın tuplawçı Fätxiä xanım Ğataullina. 1991 yılda, Fätxiä xanım inde layıqlı yalda buluına qaramastan, rayon kitapxanäsendä eşen däwam itä. Bu — demokratiä dip şapırınğan yıllar. Millätlär üz yazmışı turında qayğırtuçanlıq kürsätep, törle oyışmalar buldırğan däwer. Rus, udmurt oyışmaları barlıqqa kilgäç, Fätxiä xanım da, tatarlarğa da cıyılu turında uylanıp, kitapxanä direktorı yanına kerä.
Ul tatarlarğa cıyılırğa röxsät birä. Şulay itep tiz arada Udmurtiäneñ Kiäs töbägendäge tatarlar tuplanıp, aralaşa başlıy, cırlar, iyüllär öyränä, yolalarıbıznı saqlap qalu buyınça eş başlap cibärä. «Çulpan» klubı üsep, nığıp kitä, aralarında matur tawışlı cırçılar barlıqqa kilä, garmunçı tabıla. İke yıldan son «Çulpan» rayon mädäniät yortına küçä. Anda «Çulpan» ansamble dä tua, şulay itep alar tulı xoquqlı kollektiv bulıp eşen däwam itä. Garmunçı Rinat Sibgatullin häm berençe yıllardan uq oyışmağa yöri başlağan Fäwziä Şakirova «Çulpan»da aralaşu zur bäxet dip urtaqlaştı.
«Çulpan» ansamble millättäşlärebezneñ mädäniätkä ixtıacların qänäğätländersä, keşelerneñ küñelen kütärsä, şul uq waqıtta rayonda yäşäwçe başqa millät wäkillären tatar mädäniäte belän tanıştıra. Rinat Sibgatullinga süz.
Sonğı yıllarda ansambl yaña äğzalar belän tulılandırılğan. Älfiä Mımrina şundıylardan. Ul Udmurtiägä Başqortstannan küçep kilgän. Tuğan yağıbıznı sağınabız, şuña da ansambl üzenä tarta, dip söyläde Älfiä xanım. Balaları da tatar telendä aralaşmıy, kollektivqa yörü, ana telendä söyläşü öçen dä etärgeç bulır dip ışana Älfiä Mımrina.
Dörestän dä, älege ansamblgä urta häm ölkän yäştäge millättäşlärebez genä yöri. Yäşlärne üzläreneñ tiräsenä tartu — iñ möhim mäs’älälärneñ berse bulıp qala. Balalar tatar telende söyläşä belmi. Şuña da Fätxiä xanım oyıştırğan tatar tele tügärägenä yörüçelär sanı da az bulğan. Fätxiä xanım süzlärençä, milli ğorurlıq, ana telenä mäxäbbät berençe çiratta ğailädä tärbiälänergä tieş.
Rayonda «İman» tatar yäşläre berlege dä bar, ämmä alar üzläreneñ eşen kiñ külämdä cäyelderep cibärä almadı. Tağın şul uq säbäp — qatnaş ğailä. Andıy ğailälärdä kübräk rus telendä aralaşalar, Tatar telendä gazeta, jurnallar uqımıylar, Kiästa oçratqan poçtalyon da tatar basmasın ber genä keşe Fätxiä Ğatawlina aluın añlattı. Döres, rayon kitapxanäsendä tatar telendä kitaplar beraz bar. Tik bu kitaplar inde qup yıllar elek näşer itelgän avtorlarnıñ äsärläre. Kitapxanä xezmätkäre Rezedä Mironova äytüençä, tatar kitapların sorawçı yuq.
Ağımdağı yılnıñ başında rayonda tatar telendä radiotapşırular efirğa çığa başlağan ide. Alarnı Älfiä Mımrina alıp barğan.
Ber—ike aydan soñ tapşırular efir programmasınnan yuğalğan. Tatar telendä qabat radiotapşırular efirğa çığarmı — bilgesez. Ämmä, Fätxiä xanım Ğataullina äle bireşergä uylamıy, radiotapşıruları rayonda yäşäwçe tatarlarnı berläşterüçe ber çara da bulıp torır ide dip, rayon administratsiäse, redaksiä citäkçeläre belän tağın söyläşäse bar dip sawbıllaştı.
Xämidä Ğayfullina, Udmurtiä


text:
Üzbäkstan: Aşamlıq bäyäläreneñ artuına Färğana xalqı rizasılıq belderä
Üzbäkstan Färğana Üzänlege, Oltiariq rayonı xalqı, artqan aşamlıq bäyälärenä protest belderep uramnarğa çıqtı. İlneñ könçığış şähärlärendä dä moña oxşaş uram cıyınnarı däwam itä. Xäbärlärgä qarağanda, Färğana üzänlegendä milisiä xezmätkärlekläre iminlekne arttırğan häm saqçı köçlärdä äzer wazğiyättä tora ikän.
Distälägän protestçı, Yangi-Arap awılınnañ Oltiariq rayon idarä binasına qadär yörep annañ Färğana Töbäk xaqimiäte binasına yul tottı.
Abdusalom Ergashev, Färğana keşe xoquqları aktivistı. Ul cirle xaqimiät räsmiläre xalıq belän oçraştı dip äytte.
“Oltiariq xalqı protest çarası oyıştırdı. Qaysı beräwlär Färğana töbäk xaqimiätenä qadär bardı. Xaqimiät başlıqları, protestçılar belän oçraşıp, söyläştelär häm alarnı tınıçlandırıp Oltiariqqa ozatıp cibärdelär”
Protestlär Üzbäkstannıñ könçığıştağı başqa şähärlärendä dä bulğan. Bäysez ber internet saxifäse xäbärendä, Andican, Namağan, häm Färğana rizasızlıq çaralarına qatnaşqan şähärlär arasında.
Andicanda Xalıq belän iminlek köçlär arasında bulğan çualışlarda küp sanda keşe qulğa alınğan digän ğaybätlär, Taşkenttä dä eşetelgän. Cirle matbuğatta qulğa alular xaqında mäğlümät bulmadı. Avgust urtalarında bu xäbärlär taralğan waqıtta, däwlät TVläre, Andican xaqında, abdağı bäxetle häm tınıç tormışnı taswirlägän dokumental film kürsätä ide.
Bäysez internet saxifälärennäñ berse, fergana.ru adresendä çıqqan xäbärdä, Xaqimiät Färğana üzänlegendäge Margilan şähärendä, 5nçe sentäbrdän başlap Uramğa çığu tıyılaçaq diyelgän. Şul uq internet saxifäse, soñgı atnalarda Margilan şähärendä tärtipsezlek başlanuın belderä.
Keşelärdä qanäğatsezlek tudırğan tağın ber mäsälä, iske maşinalarnı qullanunı kimetü qararı. Jiguli häm Zaparojist kebek rus maşinaları, xaqimiät tarafınnañ, texnik standartlar belän kileşmi dip däğwä itelä.
Läkin, cirle aktivistlär häm xalıq bu qararnıñ asılında, Färğanada yasalğan maşinalarnı kübräk satu niäte tora di. Üzbäk-Korea urtaqlığında yasalğan UzDaeWoo maşinalarıñ alırğa äle xalıqnıñ köçe citmi. Yaña Nexia maşinas, aylıq xezmät xaqı 12 Amerikan dolları bulğan ildä, 15 meñ dollar tora.
Uzmetranom.com saxifäse, bu atna axırında, Prezident İslam Kärimov kiler aldınnañ Margilandağı iminlek çaralarınıñ arttıruluı xaqında äytä. Karimov Margilan şähäreneñ 2 meñ yıllığı çaralarına qatnaşaçaq dip xäbär itelä.
Sergey Ezhkov, uzmetranom.com säxifäsen alıp barğan bäysez jurnalist. Ul barlıq il xalqı, aşamlıqqa artqan bäyälärdäñ häm tübän eş xaqındañ qänäğät tügel di.
“Şähärlärdäge xällär ber-bersenä oxşaş bulsa da, Oltiariqta xalqı ber-bersen kübräk yärdämläşä.”
Artqan bäyälär belän, xäzer onnıñ kilosı, 1200 üzbäk sumı tora başqa süz belän äytkäntä, iñ äz räsmi eş xaqına yaqınça 6 kilo on alıp bula digän süz.


text:
Türküler Sevdamız - Böyle Kem Zamanda
Sanatçı : Türküler Sevdamız
Türkü : Böyle Kem Zamanda
Etiketler : Türküler Sevdamız - Böyle Kem Zamanda türkü indir, Türküler Sevdamız - Böyle Kem Zamanda türkü dinle, Türküler Sevdamız türküleri, Böyle Kem Zamanda mp3 indir, Türküler Sevdamız türküleri Böyle Kem Zamanda türküsü, Böyle Kem Zamanda sözleri, Türküler Sevdamız mp3 dinle, Türküler Sevdamız download, Böyle Kem Zamanda bedava mp3, Türküler Sevdamız türkü sözleri, Türküler Sevdamız türkü dinle, Türküler Sevdamız son albüm indir
Türküler Sevdamız Türküleri
Türküler Sevdamız - Aldanma Gönül
Türküler Sevdamız - Gül Yüzlü Sultanım
Türküler Sevdamız - Her Sabah Her Seher
Türküler Sevdamız - Nazlı Yare Doymadım
Türküler Sevdamız - Dağlar Oy Dağlar
Türküler Sevdamız - Bizim Sahraların Başı
Türküler Sevdamız - Dağlar Kışımış
Türküler Sevdamız - Dünyada Murat Var İmiş
Türküler Sevdamız - Bir Turna Uçurdum
Türküler Sevdamız - Gam Kasavet Keder
Türküler Sevdamız - Süpürgesi Yoncadan
Türküler Sevdamız - Bir Garip Bülbülüm
Türküler Sevdamız - Canım Kurban Olsun


text:
Tatar ictimaği üzäge räise Mäcit Kärimov şähärdä ike kabel'' televideniese kompaniäse bulıp ta, alarnıñ berseneñ dä Qazannı kürsätmäwen belderde. Ul här ike kompaniä citäkçeläre belän söyläşkän. Alar monı eşläw bik ğadi buluın, läkin xakimiät täqdim itkän kanallar arasında Tatarstan kanalı bulmawın äytkännär.
Şul uq waqıtta Başqortstan televışkası federal'' milek itep qaytarıldı. Eş şunda, Rusiä Prezidentınıñ 2001 yılda uq teleradiotapşıyrgıyçlarnı federal'' milek itü turında färmanı buluğa qaramastan, Başqortstandağı tapşırğıç xosusıylaştırılğan bulğan. Älege mäs''älä mäxkämädä qaralıp, federal'' milek itep qaytarılğan.


text:
Maşinada säğat yarımnan artıq yörmägez
İğtibarsız keşelär qazağa yışraq oçrıy. Ämma monı tözätü yulları da bar. Yaña tikşerenü näticäläre iğlan itelde.
"Psychology and Behaviour" jurnalında Taiwanda ütkärelgän ber tikşerü näticäläre turında yazıp çıqqannar.
20-26 yäşendäge 30 maşina yörtüçene 90 minutqa "yasalma rul-simulyator" qarşına utırtqannar. 2 çaqrım "yul" ütkän sayın maşina yörtüçelärneñ reaksiäse tikşerelgän. Yörtüçelär ekranda çıqqan qızıl tamğanı kürep ber töymägä basarğa tieş bulğan.
Tikşerüçelär, ber säğat tä un minutlıq yuldan soñ maşina yörtüçelärneñ reaksiäse 0.3 sekundqa äkrenäygänen sizgän. Säğatenä 100 çaqrım tizlek belän barğan yulda bu waqıt – tormozğa basmıyça 8 metr ütüne añlata.
Maşinada küp yörüçelärgä reaksiälären tizlätü ısulları täqdim itelä.
İğtibarsız keşelär qazağa kübräk oçrıy
"Här unınçı keşe tumıştan iğtibarsız bula. Yäş çaqta andıy balalarnı "tınıçsız" balalar dilär. Üskäç mondıy keşelär yul qazalarına yışraq elägä", - di Çexiädäge Biofeedback İnstitutı citäkçese Jiri Tyl.
Läkin bu problemanı tözätep bula. Maşinada yörüne xäterlätkän trenajerlar yardämendä baş miendä barğan eşçänlekne komputerğa küçerep annan uyın yasap bula.
"Uyında maşina yörtüçe iğtibarın äz genä yuğaltqan mizgeldä qarşı yaqqa çığa. Yulğa bulğan iğtibar däräcäse tizlekkä dä yoğıntı yasıy, " – di ğalim.
Xäzer yulda keşelärneñ xataların häm iğtibarsızlığın maşinalar da küzätä alaçaq. Misal öçen Lexus şirkäteneñ LS 460 maşinasına "PCS" (Personal Communication Services) digän cihaz urnaştırıla.
Radar kebek maxsus bu cihaz maşina yörtüçeneñ xäräkäten, başın niçä tapqır qaysı yaqqa boruın küzätä. Ägär dä yörtüçe qarşındağı berär maşina yä kirtäne kürmäsä yäki başın başqa yaqqa borğan bulsa, älege cihaz yörtüçegä üz signalların cibärä. Ul maşinanı üze äkrenäytergä mömkin. Aña da iğtibar bulmasa bu cihaz yörtüçeneñ qayışların nığraq tartıp maşinanıñ bätenläy tuqtawına kiterä ala.


text:
Izrail Gaza Sızığı çigenä ğäskär tuplıy
Fälestin suğışçıları İzrailneñ ber soldatın totıq itep alğannan soñ İzrail Gaza Sızığına ğäskär kertü belän yanap üz köçlären çik buyına tuplıy başladı. İzrail'' premyer ministrı Ehüd Olmert fälestinlelärneñ totıq itep alınğan soldatnıñ qayda buluı turında mäğlümätkä almaşqa İzrail törmälärendäge fälestin xatın-qızlarnı häm üsmerlärne çığaru taläben kire qaqtı. Olmert uzğan yäkşämbedä ul soldatnıñ totıq itep alınuına kitergän höcüm öçen Xämas citäkçelegendäge fälestin xökümäte häm prezident Mäxmüt Abbas citäkçelegendäge Fälestin idaräse cawaplı dide.
İzrail xärbie Gilad Şalitnı totıq itep alğan, Xämas citäkçelegendäge xökümätkä bäyläneşe bulğan xärbi törkemnär isä Şalitnıñ qaydalığı turında mäğlümät öçen İzrail törmälärendäge barlıq fälestin xatın-qızlarnı häm 18-e tulmağan balalarnı irekkä çığarunı taläp itä.
Ämma İzrail premyer ministrı Ehud Olmert bu taläplärne kire qağıp totqınnarnı çığaru mäsäläse qaralmıy dide.
"Bu söyläşülär mäsäläse dä, satularşu mäsäläse dä, kileşü mäsäläse dä tügel. Bu xalıqara cämäğätçelek tarafınnan qabul itelgän ğap-ğadi qağidälärne ütäw mäsäläse. Xalıqara cämäğätçelekneñ ber öleşe bulırğa teläwçelär bu qağidälärne ütärgä tieş. İzrail xökümäte totqınnarnı çığaru mäsäläsen bötenläy qaramıy" dide Olmert.
Gaza çige buyında saqta torğan Şalitnı uzğan yäkşämbe irtäsendä yäşeren cir astı yulınnan İzrailgä ütep kergän fälestin suğışçıları alıp kitkän. Ul höcüm näticäsendä 2 İzrail soldatı da hälak bulğan. Şalit soñğı 12 yılda fälestinlelär qulına totıq bulıp eläkkän berençe İzrail soldatı.
Fälestin isäpläwlärenä qarağanda İzrail törmälärendä 450-läp üsmer häm xatın-qız totqın bar. Xämasnıñ xärbi qanatı häm Xämas belän nıqlı bäyläneşläre bulğan Xalıq Qarşılıq Komitetlarınıñ 2 bülege alarnı irekkä çığaru taläben imzaladı. Bügen Gazadağı Xalıq Qarşılıq Komitetları süzçese Möxämmät Ğäbdel Ğäli İzrail soldatı Sionistlar taba almaslıq imin urında totıla dide.
Olmert Şalitnıñ iminlege öçen böten fälestin citäkçelege, şul isäptän prezident Mäxmüt Abbas ta cawaplı bulaçaq dide häm İzrail Xämasnıñ terrorçılıq yanawlarına birelmiäçäk dip kisätte.
İzrail Şalitnıñ Gazadan çitkä çığarıluınnan qurqıp Gazanı blokadağa aldı.
Gazada isä buldozerlar häm çäneçkele çıbıqlar belän yabılğan uramnarnı aftomat qorallar, tankka qarşı raketaatqıçlar totqan Xämas suğışçıları saqlıy.
Üzen Xämasnıñ xärbi qanatı süzçese Abu Ğabiedi dip tanıtqan bitlekle ber suğışçı İzrail Gazağa kersä aña qarşılıq kürsäteläçäk dide.
"Bez sionist doşmannı Gazada axmaq ğämällär qılmasqa dip kisätäbez häm bez Sionist doşmannarnıñ Gazağa bärep kerü plannarı häm härtörle cinayätlärenä qatı cawap bulaçaq dip kisätäbez. Monnan kilep çığaçaq närsälär öçen Zionist doşman cawaplı bulırğa tieş. Alarğa Gazada ciñel bulmıyaçaq häm Zionist doşman Gaza Sızığına bärep kerü turında uylağan çağı öçen ükenäçäk" dide Ğabiedi.
Bu xäl İzrail belän Fälestinlelär arasındağı kierenkelekne uzğan sintäber ayında İzrail Gazadağı yähüd utarların häm xärbilären çığarğannan soñğı iñ yuğarı noqtasına kütärde.
Yäkşämbe waqıyğasınnan soñ Xämasnıñ xärbi qanatı säyäsi citäkçelekkä buysınmıy digän farazlar da bulğan ide. Ämma Xämas süzçese Möşir äl-Masri "Xämas belän barlıq fälestin törkemnäre arasında açıq elemtä bar häm bez İzrailneñ bu yanawların citdigä alabız, ämma mondıy yanawlar fälestin xalqın qurqıtmıy, xalıq moña inde iäläşte" dide.
Xämasnıñ köndäşe bulğan Fätax xäräkäte citäkçese, prezident Mäxmüt Abbas İzrail soldatınıñ tabıluına ömetlänep Mısır aradaşçıları, şulay uq Ğäräp häm Könbatış citäkçeläre belän söyläşülär alıp bara dielä. Düşämbe könne ul Xämas citäkçese premyer ministr İsmail Xaniä belän oçraştı, tik bu uñay näticä birmäde.
AQŞ däwlät sekretare Condoleezza Rice Şalitnı azat itü öçen İzrailne diplomatiägä mömkinlek birergä çaqırdı.
Mısır İzrail Gazağa bärep kergän oçraqta qaçaqlar ağımına yul quymaw öçen çik buyına 2500-läp politsiä xezmätkäre quyuın belderde.
Ul arada Fatah belän Xämas räsmiläre ike köndäş xäräkätneñ İzrail däwläten tanuçı säyäsi dokument turında kileşüen belderde. Bu dokumentta İzrail yanında Fälestin däwläten oyıştıru turında süz bara dielä.
Naif Aqmal, Praga.


text: BMO belderüendä, bezneñ wäkilebez Alvaro de Soto Kipr Prezidentı Glafkos Klerides häm Kiprnıñ törek citäkçese Räüf Denktaş belän ayırım-ayırım oçraşıp alarğa bul plannı tapşırdı dielä. Elegräk bu plan Kipr töreklärenä utrawnıñ 28 protsentınnan az ğına artığraq öleşen täqdim itä ide. Xäzergä Töreklär utrawnıñ 36 protsent mäydanın kontrol’dä tota. Ul plan 85 meñläp grek qaçağına üz öylärenä qaytu mömkinlege biräçäk. Monnan tış ul Töreklärneñ üzläre qaramağındağı cirlärneñ elek greklarnıñı bulmağan öleşenä qanuni xoquqı buluın tanıy. Yaña plannıñ elekkesennän ällä ni ayırılmawı turında xäbär itelä.


text:
“Nur” tatar däwlät teatrında konsert premyerası
Comğa könne Ufa “Nur” tatar däwlät drama teatrı säxnäsendä zur bäyräm. Biredä icat kollektivı tamaşaçılarına üzeneñ ör-yaña konsert programmasın täqdim itä. Mäğlüm buluınça, “Nur” tatar däwlät teatrı drama äsärlären säxnäläşterü, spektakl'lär quyu belän bergä, yıl sayın diärlek yaña konsert programmaları da äzerli. Şulay bulmıy mömkin dä tügel, çönki teatr üzeneñ iskitkeç moñlı tawışlı cırçıları, osta biüçeläre häm törle muzıka qorallarında uynıy torğan talant iäläre belän dä ğorurlana ala.
Bıyılğı konsert programması ssenarien teatrnıñ äydäwçe akterı, Başqortstannıñ atqazanğan artistı Mäxmüt Fatıyxov yazğan. Yaña tamaşa xaqında menä nilär äytte ul “Azatlıq” qa.
Fatıyxov:Bezneñ yaña konsert programması da bik qızıqlı kilep çıqtı. Anda qatnaşuçılar küp bulmasa da, cämğısı biş kenä keşe, bu tamaşa sänğät söyüçelärgä oşar dip uylıym. Anda talantlı cırçılarıbız İlnur Välitov, Ruslan Zölqarnäy häm başqa cırçılar qatnaşa. Alar inde härberse üz audioal'bomnarın da çığarğan keşelär. Tamaşabıznıñ eçtälege şuñardan ğibarät – möxättäkä bernindi yäşlär dä çik tügel.
Xäbärçe: Ufa “Nur” tatar däwlät drama teatrı akterı, Başqortstannıñ atqazanğan artistı Mäxmüt Fatıyxov buldı. Mäxmüt äfände yaña konsert programması säxnägä quyılu belän teatr kollektivınıñ yaña eşkä totınaçağın da xäbär itte. Şuşı yäkşämbedä “Nur” tatar teatrı icadi köçläre Xäbibulla İbrahimovnıñ “Ciznäkäy” komediäsen säxnäläşterä başlayaçaq ikän.
Mäcit Ğafuri isemendäge Başqort däwlät akademiä drama teatrı säxnäsendä dä bügen premyera. Anda kiñ bilgele klassik äsär – “Qodaça” muzıkal' komediäse säxnäläşterelde.
Fänis Fätxi, Ufa


text:
Dresdenneñ bombalanuına 60yıl
Dresden ber waqıtlarnı Yevropanıñ in matur şähärlärennän berse ide.Barok arxitekturanıñ äncäse , Elbä yılgasındağı Florensiä dip yöretelgän şähär monnan 60yıl elek 13nçe fevraldä Britan oçqıçları tarafınnan bombalana başladı 2 kön däwam itkän bombalauda Könçığış Germaniäneñ şul şährendä taş östendä taş qalmadı, uñmenärçä sivil häläk buldı. Sonğı yıllarda neo natsiälär şuşı waqıyğäne simvol itep alıp demonstratsiälär ütkärä başladı. Bügen dä alarnıñ meñnärçäse ''bombalauçı holocaust dip atağan şuşı waqıyğäne iskä alu öçen demonstratsiä ütkärde.
Lafur (audio)
Bügen Dresdennıñ bombalanuınıñ 60yıllığı. Bügen almannarnı ğına uylıy torğan kön. Minemçä xalqım turında uylaw normal xäl. Bügen üterelgän almannar turında uylıy torğan kön.
Ütä uñnarnı tänqitläwçelär , alar Germaniäneñ 2nçe böten dönya suğışın başlawın häm küpläp sivil keşelärne üterüen Atwerp, Coventry Warşawa kebek şähärlärne berençe bulıp bombalauların aqlarğa tırışa di. Yähüd törkemnäre Dresdendä uñmännärçä keşeneñ üterelüen 6million yähudneñ neo natsilär tarafınnan sistematik räweştä yuq itelüe belän çağıştırıp bulmıy dip belderä.Yäkşämbedä neo natsiälär Dresdende parad ütkärde.Ütä uñ NPD- Milli demokratik partiäneñ Könçığış Germaniädäge yuğarı eşsezlek prosentları säbäple popularlıq qazanıp , ütkän közdä Saksoniäneñ cirle parlamentına -Landtagqa kerep utırıuına kitergän ide . NPD kiläse yılda federal parlamentqa kerergä omıtıla
färidä xämit


text:
Tatarnı niçä millätkä büläçäklär?
14 martta Rusiä Fännär akademiäseneñ etnologiä häm antropologiä institutınıñ Ğilmi Şurası utırışı bulaçaq. Valeriy Tişkov citäklägän şuşı institut tatar häm başqa millätlärne kisäklärgä bülgäläp sanaw turındağı proektnı äzerläp xökümätkä tapşırğan ide. Şuşı ğilmi utırışta tatarlarnı keräşen, mişär häm başqa millätlärgä bülü turında citdi söyläşü bulır dip kötelä. Utırışta qatnaşu öçen Qazannan Mäskäugä tarixçı, ğalimnär Damir İsxakov, Rafael' Xäkimov, Rozalina Musina kittelär.
«Azatlıq» radiosı öçen Tatarstan xäbärläre belän Qazannan Gölnaz İlgizär


text:
BMOnıñ keşe xoquqları komissiäse yıllıq utırışın başlıy: komissiä üzeneñ töşkän abruyın kütärä alırmı?
17 martta Berläşkän Millätlärneñ keşe xoquqları komissiäse yıllıq sessiäsen başlıy. Dönyada keşe xoquqları torışın küzätep baruçı töp oyışma sanalğan bu komissiäneñ töşä barğan abruyı turında soñğı waqıtta küp tänqit süzlär äytelä. Andağı 53 äğza arasında keşe xoquqların ayaq astına salıp taptağan illär dä bar, şularnıñ berse, Liviä, xättä utırışta räislek itäçäk. Sessiä başlanır aldınnan keşe xoquqların yaqlawçı başqa xalıqara oyışmalar BMO komissiäseneñ däräcäsen kütärü öçen çaralar kürergä çaqırdı.
Audio (Kenneth Roth): Yıldan-yıl bu komissiä keşe xoquqların bozuçılarnı aqlaw oyışmasına äylep bara. Bu illär keşe xoquqların ixtiram itmi, häm üzlärenä qarata tänqittän qotılu öçen, Komissiä eşçänlegenä ayaq çala.
Uzğan yılğı sessiä Komissiäneñ iñ uñışsız utırışlarınıñ berse buldı. Dönyada keşe xoquqların bozu oçraqların tänqitlägän berniçä qarar qabul itelmäde. Şul isäptän, Zibabwedağı repressiälärne, İrandağı qadimçelärne häm Rusiäneñ Çeçnyadağı waxşileklärne tänqitlägän qararlar. Ğiraq, Äfğanstan, Bosnia, Serbiä häm Çernogoriägä maxsus wäkillär bilgelände. Bıyıl alar sessiädä xisap totaçaq. Komissiädä tänqit qararlarnı nigezdä Quşma Ştatlar kütärep çığa. Läkin bıyıl, Qıtay häm Rusiädäge xällärneñ kön tärtibenä elägüwe ikele. Kenneth Roth fikerençä, Ğiraq tiräsendäge wazğiät sürätenädä Waşington, İminlek Şurasında daimi äzğa bulıp torğan bu illärgä, basım yasawdan totılıp qalırğa mömkin. Xäyer, uzğan atnada däwlät departamentı süzçese Richard Boucher, Ğiraq tiräsendäge wazğiät, Quşma Ştatlarnıñ keşe xoquqları ölkäsendäge säyäsätenä tä’sir itmiäçäk digän süzlär äytkän ide:
Audio (Richard Boucher): Komissiä, här ildäge wazğiätne ayırım tikşerep, tieşle çaralar turında qarar qabul itäçäk.
Şulay da, Ğiraq mäsäläse, bu qararlarğa yoğıntı yasamıy qalmas sıman. Komissiädä üzgäreşlär başqarığa, nigezdä, Quşma Ştatlar häm Yevropa illäre çaqıra. Belgeçlär fikerençä, alarnıñ Ğiraq mäsäläsendäge qarşılıqları komissiä qararlarında da çağılırğa mömkin.
Ul arada Human Rights Watch törkeme BMOnıñ keşe xoquqları komissiäsen - berniçä ilgä qarata, maxsus çaralar kürergä çaqıra, atap äytkändä, Törkmänstan, İran häm Rusiägä qarata. Rusiägä kilgändä, Human Rights Watch Çeçnyada keşe xoquqları häm xalıqara qanunnar bozılu turında qırıs rezolutsiä qabul itergä, Yevropada İminlek häm Xezmättäşlek oyışması törkemen Çeçnyağa qaytaru öçen Mäskäwgä basım yasarğa çaqıra. Berläşkän Millätlärneñ Keşe xoquqları komissiäse utırışları 25 aprilgä qädär baraçaq.
Ali Gilmi, Praga


text:
Rusiägä yä BDBğa oçasızmı? Saq bulığız: Yaña xisap
Rusiä häm elekke Sovetlar Berlege illärenä oçqıç belän baru qurqınıç bulıp qala. Rusiädä oçqıçlar Afrikadan ike märtäbä yışraq häläkätkä oçrıy. Dönyadağı sannar belän çağıştırğanda – Rusiä häm BDBda oçqıç häläkätläre 13 märtäbä kübräk. Bu xaqta bez Xalıqara Hawa Transportı Assosiasiäse xisabınnan beldek.
Rusiädä oçqıç sınawlarında qatnaşqan elekke oçuçı Vadim Bazıkin, Rusiädä hawada iminlek qağidäläreneñ ütälmäwe belän kileşmäsä dä, hawa transportı ölkäsendä üzgäreşlär kiräklegen tanıdı:
"Miña qalsa bolar naçar äzerlänüdän kilä, misal öçen trenajerlarda şöğellänü – keşelär kilep söyläşep tora da, taralışa. Yaxşı trenajerlar da yuq. Annarı Rusiädä bezneñ naçar ğadätebez bar – böten äyberne duslıq aşa eşläw. Eştä duslıq bula almıy, qağidälär bozılsa – berençe tapqır aqçalata cäza bulsa, ikençe tapqır inde keşene eşennän alırğa kiräk."
Rusiäneñ aqrınlap yaña oçqıçlar aluına qaramastan uzğan yılda zur faciğalar buldı. Rusiäneñ Tu-154 oçqıçı Ukrainada häläkätkä oçrap anda bulğan barlıq 170 yulçı häläk buldı. İrkutskida oçqıçta yanğın çığıp 120 keşe häläk buldı. Älbättä, Bäysez Däwlätlär Berdämlegenä kergännär illärneñ barısında da xällär ber törle naçar tügel, di Vadim Bazıkin:
"Qazaxstanda xällär yaxşı çönki alarda bu tarmaqnı Britannar qarıy. Ukrainağa da yaxşı bäyä birälär."
Küptän tügel Rusiäneñ 10 hawa şirkätenä Yevropağa oçu tıyılğan ide. Alar arasında "Tatarstan" hawa şirkäte dä bar. "Tatarstan"nıñ ike oçqıçında – cirgä yaqınlaşunı kürsätkän cihazlar bulmağan. Qara isemlekne Berläşkän Yevropa İdaräse tözegän ide. "Tatarstan"nan tış anda "Russkoe Nebo", "Atlant-Soyuz", "Utair" kebek bilgele zur hawa şirkätläre bar.
Alsu Qormaş