text:
Qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilevniñ bildirgenine köre, o ve imayesi işğal etilgen Qırımda oña qarşı açılğan yañı dava ile alâqası olğan bütün şahıslarnen bağlı malümatnı Avropa insan aqları mahkemesine bermege niyetleneler.
Bu aqta o, bu davanıñ Rusiye kontrolindeki Qırım mahkemesine berilüvini izaatlap, Qırım.Aqiqatqa ayttı.
Cemilevniñ daa bir kere qayd etkenine köre, bu davanıñ mahkeme qararı onı meraqlandırmay.
«Men Polozovdan (advokat Nikolay Polozov – QA) bütün davalarnıñ kopiyalarını almasını rica ettim, eñ çoq meni bu davada yer alğan insanlarnıñ soyadları meraqlandıra, çünki bu halqara uquq normalarınıñ sert bozuluvı ola ve biz bu şahıslarğa qarşı sanktsiyalar kirsetilsin dep, halqara qurulışlarğa muracaat etecekmiz. İlk evelâ – Avropa insan aqları mahkemesine. Soñra bütün malümat Gaagağa ketecek. Anda bayağı malümat bardır endi, hususan Putinnen (Rusiye prezidenti Vladimir Putin – QA) bağlı. Er şeyniñ bir vaqtı bar», – dedi o.
Cemilevniñ fikirince, işğal etilgen Qırımda Rusiye FSBsi tarafından oña qarşı açılğan dava qırımtatarlarnı yarımadadan çıqarmaq içün qullanıla.
İyünniñ 8-nde berilgen malümatqa köre, Rusiye Tahqiqat komiteti Cemilevniñ davasını mahkemege berdi. Bundan soñ Cemilevniñ advokatı Nikolay Polozov ne oña, ne de müvekkiline haber etilmedi, dep bildirdi.
Qırımda mayısnıñ 27-nde Rusiye Tahqiqat komiteti qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevge qarşı «cinaiy dava» tahqiqatını yekünledi.
Qırımdaki Rusiye Tahqiqat komitetiniñ idaresi aprelniñ 13-nde qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevni Rusiye Ceza kodeksiniñ üç maddesine köre qabaatladı. Advokat Nikolay Polozovnıñ aytqanına köre, şimdi Cemilevge qarşı oğlu Hayserniñ ukrain davası qullanıla.
Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki temsilciligi Rusiye tahqiqatçılarınıñ qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilevge qarşı cinaiy davasını siyasiy taqip dep saya.


c: text/html

text:
Rusiyeniñ Rostov-na-Donudaki Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüslerinden biri Yaşar Muyedinovnıñ cinaiy davanen bütünley tanışuv muracaatını red etti. Bu aqta Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova Telegram-kanalında bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, Muyedinov malümatnıñ üçte birini bile incelep olamadı.
Denisova, iyünniñ 29-nda mahkeme oturışuvı advokatlarsız keçti, olar hasta olğanı içün iştirak etip olamadı, dep bildirdi. Mahkeme Qırım garnizon arbiy mahkemesi ile video bağı vastasınen «gizli şaatnı» sorğuğa çekti.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları vekâletlisi qayd etkenine köre, sorğu vaqtında reis qadı Rusiye protsessual qanunlarınıñ talaplarına zıt kelip, prokuraturanıñ şaatqa bergen suallerini tüzetti.
2019 senesi martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Umumen Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlanğan 24 faal tutulğan edi.
2019 senesi martnıñ 27-nde ve 28-nde Aqmescitniñ rayon mahkemesi bütün tutulğanlarnı apiske aldı.
OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désir martnıñ 27-nde Qırımda keçirilgen kütleviy tintüvlerden soñ «Qırım birdemligi» faalleriniñ apiske alınuvını takbih etip, olarnıñ Rusiye SİZOsından acele azat etilüvine çağırğan edi.
Rusiye Tış işler nazirligi OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désirniñ apiske alınğan «Qırım birdemliginiñ» faallerini, Qırımdaki vatandaş jurnalistlerini azat etmek çağıruvları «şaşıra», dep bildirdi.
«Memorial» aq qorçalayıcı merkezi 2019 senesi martnıñ 27-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tarafından tutulğan 24 qırımtatar faalini siyasiy mabüs dep tanıdı.
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
İçtimaiy siyaset nazirliginde qayd etilgen 1 million 195 biñ mecburen köçip kelgenni sayıp çıqtılar. Olarnıñ arasında 776 biñden ziyade aile. Sağlıq saqlav nazirliginiñ malümatına köre, olarda üç biñden ziyade bala doğdı.
Sağlıq saqlav nazirligi: köçip kelgenlerde üç biñden ziyade bala doğdı.
Ukrainada mecburen köçip kelgenlerniñ ailelerinde üç biñden ziyade bala doğdı. Bunı sağlıq saqlav naziriniñ muavini Olena Tereşçenko bildirdi, – haber ete Radio Svoboda.
Tereşçenko şunı da bildirdi ki, umumen tibbiy yardımnı 126 biñ büyük insan soradı, 85 biñ qayd etildi, muracaat etken 80 biñ baladan tahminen 52 biñ bala endi tibbiy esapqa turdı.
Er beşinci köçip kelgen insan devlet esabına tibbiy baquvdan keçti,– dey Tereşçenko.
«Bugün 1 million 100 biñ mecburen köçip kelgen insandan 200 000 tibbiy baquvdan keçti. Ve yahşı bir haber, köçip kelgenlerniñ 3000 balası doğdı», – dedi o.
Tereşçenko şunı añlata ki, devlet esabatına tedaviylengen köçip kelgenler öz sağlıq alı aqqında ep haberdar etmek kerek.
Evel bildirilgeni kibi, Ukraina İçtimaiy siyaset nazirliginde esapqa turğan 1 million 195 biñ mecburen köçip kelgenni sayıp çıqtılar. Olardan 776 biñ aile.


text:
Rusiyeniñ kontroli altında olğan İslâm-Terek (Kirovskoye) qasabasınıñ mahkemesinde qırımtatar faaliyetçisi Giray Kulametovnıñ anası Zarema Kulametovanıñ işi baqıla. Onı, Rusiyeniñ polis hadimini aqaretlegeninde qabaatlaylar. «Qırım birdemligi» cemiyet birleşmesiniñ bildirgenine köre, oturışuv diñleyiciler içün qapalı, dep ilân etildi.
Oturışuv zalına yalıñız advokat Emil Kurbedinov, qabaatlanğan hanım, qabaatlavnıñ şaatları ve Zarema Kulametovanıñ eki qızını yiberdiler. Zarar körgen polis hadimi özüne 50 000 ruble (23 biñ hrivnağa yaqın – QA) miqdarında maneviy zararınıñ ödenmesini talap ete.
Advokat Emil Kurbedinov, tışarda bu iş boyunca pek çoq diñleyici toplaşqan içün daa büyük zalnıñ ayırılmasına dair muracaat etti. Ondan ğayrı, işniñ materiallarınen tanış olmaq içün vaqıtnıñ ayırılmasına dair muracaat etilgen edi.
Polis tarafından açıq menbalarda bu adisege boyunca izaatlar berilmedi.
Fevralniñ başında Zarema Kulametovanı, polis hadimine «aqaret etken» içün polis bölügine çağırdılar.
Qırımtatar faaliyetçisi Giray Qulametov, 2012 senesinde içtimaiy ağda videorolik derc etken içün alğan on kün apis muddetinden soñ yanvar 29-da Qarasuvbazar muvaqqat izolâtorından çıqtı.
Yanvar 18-de Kremlniñ kontroli altında olğan İslâm-Terek rayon mahkemesi, yanvar 18-de Eski Qırımda evi tintilgen soñ yaqalanğan qırımtatar faaliyetçisi Giray Ametovnıñ işini baqıp çıqtı. Kulametovnı «ekstremistik artibutika ya da simvolikanıñ propagandası»nda qabaatladılar.
Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalarından dolayı şübheli tanılğan Qırım musulmanlarınıñ evleri ketken sayın daa sıq kütleviy surette tintile.


text:
Rusiyeniñ Vlasiha şeeriniñ İstinaf mahkemesi "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ mabüsi Vadim Bektemirovnıñ tevqif müddetiniñ uzatılmasını quvette qaldırdı. Bunı advokat Marlen Halikov bildirdi.
Advokat Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesiniñ Bektemirovnıñ tevqif müddetiniñ martnıñ 16-nace uzatılması qararına qarşı istinaf şikâyetini berdi. Amma mahkeme onı red etti.
Halikovnıñ sözlerine köre, dava tarafları munaqaşalar safhasına keçe. Yaqında Bektemirov soñki sözüni aytacaq, bundan soñ mahkeme dava boyunca qarar çıqaracaq.
Yanvarniñ 2-nde devlet qabaatlayıcısı Bektemirov içün 12 yıl sert apis cezasını istedi.
Hatırlatamız, 2020 senesi iyülniñ 7-nde Rusiye quvetçileri yedi qırımtatarınıñ evini tintti.
Rusiye FSBsiniñ malümatına köre, mahsus hızmetniñ hadimleri Qırımda «Hizb ut-Tahrirni» teşkil etkeninden ve iştirak etkeninden şübheli sayılğan yedi insannı tuttı. FSB, bu insanlar «Qırım sakinleri arasında terror mefküresini yayıp, qırımlı musulmanlarnı öz saflarına celp etti», dep bildire. Rusiye mahsus hızmetiniñ matbuat hızmeti bildirgenine köre, «(teşkilât) azalarınıñ yaşağan yerlerinde Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir al-İslami» propaganda malümatları, terror faaliyetinde qullanılğan bağ vastaları, elektron malümat taşıyıcıları tapılıp alındı».
Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki temsilciligi Rusiye quvetçileriniñ areketlerini takbih etti, Milliy politsiyanıñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar Baş idaresi ise Ukraina Ceza kodeksiniñ 162-nci maddesiniñ 2-nci qısmına istinaden (mesken tiyilmemezligini bozuv) cinaiy tahqiqat başlattı.
«Memorial» aq qorçalayıcı merkezi qırımlı Vadim Bektemirovnı siyasiy mabüs dep tanıdı.
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Oñtüstik Koreya, Qıtay, Singapur jäne özge de birqatar elder Covid-19 indetin tizgindeuge qauqarlı ekenin körsetkendey boldı. Japoniyada da virusqa şa..
Koronavirus pandemiyası Qarağandığa da jetti. Densaulıq saqtau ministrliginiñ baspasöz qızmeti onda 2 adamnıñ indetke wşırağanın habarladı. Vedomstvo..
Euroodaqtıñ Brexit mäseleleri boyınşa mämilegeri Mişel' Barn'e COVID-19 koronavirusın jwqtırdı. Daily News-ke: «Meniñ COVID-19 virusına tapsırğan test..
Twtas karantinge jabılğan Almatı qalasında koronavirus qaterli indetiniñ 11 oşağı anıqtalıp, birneşe twrğın üy keşeni 15 kündik qatañ rejimdegi krant..
Italiyanıñ soltüstigindegi Çinto-Euganeo attı şağın qalada arnayı eksperiment kömegimen koronavirustı jwqtırudıñ jaña jağdayları toqtağan. Veneciya ma..


text:
Audio, Cäläletdin äs-Säğir
"Şığıy mäzhäbe Ğiraqta töp törkem sanala, anı ilneñ yaña konstitutsiäsen yazu, xoquqi cämğiat wä xoquqi däwlät qoru, ğiraqlılar arasında xakimiatne bülü eşe qızıqsındıra. Şığıy mäzhäbe üzen elekke diktatorlıq qorbanı itep tä sizä. Şuña kürä dä bez äl-Mädänine üterü oçrağın ayırım ber cinayät itep kenä kürä almıybız. Kiresençä, bu bezneñ bar eşebezne tuqtatu maqsatında eşlände" dip belderä şığıy ruxanie. Qan qoyunıñ artuı häm şunıñ näticäsendä şığıy yäisä sönnilärneñ tawış birüdä qatnaşmawı Ğiraqtağı saylawlarnıñ irekle wä ğadel buluın şik astına quya digän qurqular bar. Saddam Xösäyen çorında ildä östenlek itkän sönnilär bigräk tä poşmanda - alar 30-nçı ğinwar saylawları şuşı östenlekne beterep, xakimiat şığıy tarafına küçär dip şürli. Ämma Ğiraqnıñ xäzerge xakimiate, wäzğiat nindi genä bulmasın, tawış birüne waqıtında ütkärü yağında. Räsmi säfär belän Parisğa kilgän Ğäzi äl-Yawar, Ğiraqnıñ waqıtlı prezidentı, atnakiç monı yänä qabatladı.
Audio, Ğäzi äl-Yawar
"Bez prezident Chirac belän saylawlar mäs''äläsendä tuısınça kileştek - alar aldan bilgelängän könendä uzarğa tieş häm bez, bar ğiraqlılarnı da anda qatnaştıruğa, şul burıçın ütäwgä, Ğiraqtağı berençe demokratik saylawlarda qatnaşu xoquqın qullanuğa etärü maqsatında xälebezdän kilgänneñ barın da eşlärgä tieşbez" di ilneñ waqıtlı prezidentı Ğäzi äl-Yawar. Ul arada Ğiraqta höcümnär däwam itte - atnakiçtä Bagdad üzägendä 7 ğiraqlı atıp üterelde, alar belän eş itkän törek eşmäkäre urlandı. Şul uq könne Xan Bani Saad qasabası bazarında bomba şartlaw näticäsendä 4 ğiraqlı hälak buldı häm 13-e cäräxätlär aldı. İlneñ tönyağındağı ğisyançılar belän bäreleştä kördlärneñ 3 suğışçısı üterelde. Moñardan tış şul uq könne Ğiraqta 3 amerikan ğäskärie dä hälak buldı.
Kärim Kamal


text:
İşğal etilgen Qırımda nevbetteki istifa. Bu sefer Kurort nazirliginde. Rusiyege boysunğan Qırım yolbaçşısı Sergey Aksönovnıñ fermanına binaen, kurort naziriniñ muavini Rustem Tagarov işten boşatıldı.
Mütenasip vesiqa Qırım ükümetiniñ saytında iyül 22-de yerleştirildi.
«Tagarov Rustem Ahtemoviçni Qırım Cumhuriyeti kurort ve turizm naziriniñ muavini vazifesinden taraflarnıñ razılığınen boşatmaq», – dep aytıla fermanda.
İyül 19-da Aksönov Qırım Naqliye nazirliginiñ yolbaçşısı Andrey Bezsalovnı işten boşattı. Bundan evel iyül ayında Aksönov Qırım Mesken-kommunal hocalığı naziri Aleksandr Jdanovnı ve onıñ birinci muavini Aleksey Boçarovnı istifağa yolladı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Advokat Nikolay Polozov, Rusiye akimiyeti Qırımtatar Milliy Meclisini terrorcı teşkilât kibi tanıy bile ve bu Qırımda yañı kütleviy basqılarğa sebep olacaq, dep farz ete. Bunı Polozov Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yaynında ayttı.
«Rusiye akimiyetiniñ daa da ileri ketecegi ve Qırımtatar Milliy Meclisini ekstremist teşkilât kibi tanımaq yerine, onı terrorcı teşkilât kibi tanımağa tırışacağı ile bağlı ciddiy qorqular bar, bu ise qırımtatarlarğa qarşı yañı kütleviy basqılarğa sebep olacaq», – dedi Polozov.
Advokatnıñ sözlerine köre, Rusiye bu adımnı atsa, «milliy özidare organları ile alâqası olğan bütün qırımtatarlar, «Hizb ut-Tahrir davalarında» kibi, yalıñız şaatlarınıñ ifadelerine esaslanıp büyük cezalar alacaq».
Qırımtatar Milliy Meclisi OSCE milliy azlıqlar işleri Yuqarı komissarı Kayrat Abdurahmanovğa qırımtatarlarnıñ taqip etilüvi ve oğratılğan işkenceleri aqqında malümat berdi.
Dört yıl evelsi, 2016 senesi sentâbrniñ 29-nda, Rusiye Yuqarı mahkemesi Kreml kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesiniñ Qırımtatar Milliy Meclisi yasağı qararını tasdıqladı. Qırımtatarlarnıñ temsiliy organı ekstremist teşkilâtı olaraq tanıldı, resmiy sebep – Rusiye topraq bütünligine qast etüv ve insanlarnı qorquzuv.
Qırımtatar Milliy Meclisi 1991 senesi qırımtatarlar sürgünlik yerlerinden qaytqan soñ quruldı. O, Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ icra organı ola. 2017 senesi aprel ayında BM Halqara mahkemesi Ukrainanıñ Rusiyege qarşı davası boyunca temin tedbirleri çerçivesinde Meclis yasağınıñ lâğu etilüvini talap etti, lâkin Moskva onı yerine ketirmedi.
Qırımtatarlarnı tamır halq olaraq tanıma
2014 senesi martnıñ 20-nde Ukraina Yuqarı Radası qırımtatarlarnı Qırımnıñ tamır halqı dep tanıdı. Bu qararğa 283 halq deputat rey berdi. Ukraina qırımtatar halqınen diger milliy azlıqlarnıñ Ukrainanıñ tamır halqı olaraq etnik, medeniyet, til ve din kimliginiñ saqlap qalması ve inkişafını kefil etmekte. Qırımtatar Milliy Meclisi ve Qurultayı qırımtatarlarnıñ temsiliy organları olaraq tanıldı.
Er yıl avgustnıñ 9-nda dünya tamır halqlar künü qayd etile. Onı BM Baş Assambleyası 1994 senesi tasdıqladı.


text:
Yarımadada qırımtatarlarnıñ ğayıp oluvı Rusiye itibarına halqara toplulığı ögünde menfiy tesir eter, dep tüşüne Qırım tamır halqlarnıñ destek ve taqiqat halqara fondınıñ müdiri Nadir Bekirov.
«Qırımda da bu al olğanı pek yaramay. Böyle ameliyat Şimaliy Kavkazda da bar edi. Eger de Rusiye akimiyeti, regional akimiyeti de, bu al Qırımda Rusiyeniñ peyda oluvı ile bağlı olmağanını tüşünse, bunı izaatlamaq kerek. Bu cinayetçilerni tapıp, cezalamaq kerek. O vaqıt bu vaziyet Rusiye siyaseti ile bağlı olmağanına inanırmız», – dedi Bekirov Qırım.Aqiqat jurnalistlerine.
«Referendum» vaqtına Qırımda Ukraina tarafını tutqan insanlarnı tutıp esirge ala ediler, döge ediler, soñra ise bazıları cansız alda tapılğan edi.
İşbu areketler alâ daa devam ete, qırımtatarlarğa basım arta.
Şu cümleden, sentâbr 27 künü Qarasuvbazar rayonı Sarı-Su köyünde belgisiz şahıslar İslâm Cepparov ve Cevdet İslâmovnı tutıp esirge aldılar. Olarnı alâ daa tapmadılar.
Sentâbr 29 künü Kezlevde qırımtatarı Edem Asanov ğayıp oldı. Oktâbr 6 künü onı cansız alda taptılar. Birazdan qırımtatar milliy Meclisinde Qırım.Aqiqatqa oğlan asılğan alda tapılğanını bildirdiler.


text:
Qırım boyunca aprel 3-4 künleri furtuna havfı ilân etilgen.
Bunı Gidrometeorologiya boyunca Qırım idaresi bildire.
Tahminlerge köre, aprel 3-de kündüz ve aprel 4 künü Qırımda cenübiy-ğarbiy yelniñ 20-25 m/s artması mümkün.
Aqmescitte gece yağanaqlar olmaycaq, kündüz yağmurnıñ yağması beklenile, bazı yerlerde - tuman. Ava arareti gece sıfırdan yuqarı 1-3 derece, kündüz - 6-8 derece etrafında olacaqtır.
Cumaertesi künü, aprel 4-de, gece yağmurnıñ qarğa keçmesi beklenile. Ava arareti gece sıfırdan aşağı 0-2, kündüz 6-8 olacaqtır.


text:
İzrail' Könbatış Yarda häm Gazada 5 fälestinlene üterde
İzrail' xärbiläreneñ Könbatış Yarda häm Gazada kiñküläm xärbi operatsiäläre näticäsendä kimendä 5 fälestinle üterelde. Xäbärlärgä qarağanda, Gazanıñ tönyaq öleşenä bügen yözdän artıq xärbi maşina, şul isäptän tanklar, BTRlar, buldozerlar kergän. Bu urınnan soñğı waqıtta fälestin suğışçıları İzrail'gä raketalar oçıra ide. Fälestinlelär äytüençä, Cabalya qaçaqlar lagerı yanındağı atışlarda suğışçan Hamas törkemeneñ ber äğzası üterelgän. Bu atışlarda tağın 2 fälestinle, şul isäptän ber malay da hälak bulğan. Kiçä suğışçılar İzrail'neñ könyağına 3 raketa oçırdı. Könbatış Yarda İzrail' xärbiläre Jenin şähärenä kerep baruçı taxiğa ut açıp kimendä 2 fälestinlene üterde.


text:
Aqmescit – Qırım sakinleri işğal etilgen Qırımnı terk etmege devam eteler, olarnıñ büyük qısmı qırımtatarlardır. Qırımtatar Milliy Meclisiniñ malümatına köre, Qırımdan tahminen 10 biñ adam ketken. Qırımnıñ Rusiye akimiyeti buña köre adamlarnı cezalamağa azırdır. Qırımlılarnıñ Rusiye seferberliginden nasıl etip qaçqanı aqqında Qırım.Aqiqatnıñ materialında oquñız.
Qırımnıñ Rusiye parlamenti al-azırda Rusiye qanunlarına "seferberlikten qaçqan şahıslarnıñ aqlarını sıñırlamaq" içün deñişmeler üzerinde çalışa. Bulardan biri de, Rusiye orlusına seferber oluna bilecek er kesniñ işğal etilgen Qırım yarımadasını ve Rusiye territoriyasını terk etmesine "açıq yasaq"tır.
Qırımnıñ spikeri Vladimir Konstantinov, Rusiye seferberliginden qaçqanlarnı çetel tesir altında olğan şahıslarnıñ siciline kirsetmege teklif etti.
"Bundan ğayrı, vatanını mudafaa etmek içün konstitutsiyalı borcunı yerine ketirgen Rusiye Federatsiyası vatandaşlarını açıq şekilde takbih etkenlerni ya da Rusiye Federatsiyasınıñ vatandaşlarınıñ vatanını imaye etmek içün konstitutsiyalı borcunı yerine ketirmemege teşviq etmek içün malümat darqatılmasına yönetilgen faaliyetlerde diger şahıslarğa yardım etkenlerni de bu sicilge kirsetmege teklif etemiz", - dep bildirdi Konstantinov.
Genç ve orta yaşlı qırımtatarlarnıñ kütleviy şekilde Qırımnı terk etmesi faktını Aqmescit rayonından olğan qırımtatar faali Rolan Osmanov da tasdıqladı.
Arbiy yaşta olğan erkeklerniñ emiyetli bir qısmı Qırımnı terk etmeli oldıRolan Osmanov
"Qırımda menim yaşlarımdaki semetdeşlerimini körip de qvanacağım vaziyet olacağını iç tüşünmez edim. Qırımda olayatqan vaqialarnıñ şaatları olasıñız. Arbiy yaşta olğan erkeklerniñ emiyetli bir qısmı Qırımnı terk etmeli oldı. Böyle qararn ne içün alınğanını pek yahşı añlayım - öldürmemek ve ölmemek. Bu saçmalıqta iştirak etmemek içün", - dey o.
Ukrayina prezidentiniñ Qırımdaki daimiy temsilciligi bildirdi ki, rusiye tarafdarı faalleri mecburiy seferberlikten qaçmağa tırışqan qırımlılarnı aselet taqip ete. Misal olaraq, rusiye tarafdarı faali ve bloger Eyvaz Ümerov Qırımnı terk etken qırımtatarlar "sağğa-solğa Rusiye Qırımında yaşayış ne qadar yaramay olğanı aqqnda aytıp yürseler", cevap sert olacağını vade etti.
"Menim kibi genç, çaresiz insanlar biznesiñiznin, aileleriñizniñ, tuvğanlarıñıznıñ ayatını öyle "şeñ" yapacaqlar, inanıñız ki, şaqa yoq", - dedi o.
Qırımlı faal, Qırımdaki eñ büyük gençler içün saifeniñ ve "Krımçane v Ukraine. Pobeg iz Mordora" telegram kanalınıñ idarecisi Oleksiy Yevremov Qırım.Aqiqatqa aytqanı kibi, "sentâbrniñ 21-nde başlap yarımadanı terk etmeniñ esas motivleri, elbette ki, kütleviy seferberliktir".
Ekinci yerde o, "cebeniñ Qırımğa yaqınlaşması ve kettikçe daa çoq yüz bergen "patlavlar" ve diger "pamuqlar"nı qoydı. Onıñ sözlerine köre, ketkenler arasında eñ çoq gençlerdir ve olarnıñ arasında büyük faizi qırımtatarlardır.
Elbette arbiy yaşta olğan erkekler keteler, çoqusı apayları ve balaları ileOleksiy Yevremov
"Elbette arbiy yaşta olğan erkekler keteler, çoqusı apayları ve balaları ile. Yani, ekseriyette gençler. Olarnıñ arasında qırımtatarlarnıñ büyük faizi, lâkin olar esasen Avropanı degil de, Qazahistan ya da Gürcistannı saylaylar. Anda olar soñra daa elverişli memleketlerge ketmek maqsadınen Ukrayina pasportıın almaq içün ariza bereler. Volındaki taksistlerniñ aytıp bergenine köre, Ukrayinanıñ nezaretinde olğan topraqlarğa er kün 20-30 kişi Belarustan, daa da az Poloniyadan kele. Yani şimdilik yalıñız yüzlernen, biñlernen degil", - dey o.
Oleksey Yefremov qayd ete ki, qırımlılar Qırımnıñ tezden işğalden azat etilmesine ümüdi ile Ukrayinanıñ nezaretinde olğan topraqlarğa keteler.
Qırım tezden işğalden azat etilecegine ve adamlar evlerine qaytacağına ümütOleksey Yefremov
"Ne içün Ukrayina? Er kesniñ öz sebepleri bar, amma esaslarını ayta bilem - mında tuvğanları ya da dostları, yaşamaq içün yer, olarnıñ bilgen tili ve soñunda Qırım tezden işğalden azat etilecegine ve adamlar evlerine qaytacağına ümüt", - dey faal.
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov oña çoq sayılı muracaatlardan soñ bildirdi ki, Qırımnı kütleviy şekilde terk etken Ukrayina vatandaşlarınıñ "bütün gumanitar felâket alâmetlerine malik kritik vaziyeti" bar". Meclis reisi bu mesele ile bağlı İdarelerara iş gruppasını teşkil etmege teklif etti.
Oktâbrniñ 13-nde Rusiyeniñ silâlı tecavuzı neticesinde Ukrayinağa qaytmaq içün yardımğa ihtiyacı olğan vatandaşlarnıñ aqlarınıñ mudafaası üzre idarelerara iş gruppasınıñ tesis topraşuvı keçirildi. İş gruppası Ukrayinanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarınıñ reintegratsiyası nazirliginiñ reisligi altında teşkil etildi. Toplaşuvda esas meselelerden biri vaqtınca işğal etilgen topraqlarnı terk etken ve muvafıq vesiqaları olmağan diger devletelrniñ topraqlarından bulunğan Ukrayina vatandaşlarınıñ pasport vesiqalarınıñ yañıdan berilmesi ya da alınmasıdır.
"Çetelde olğan Ukrayina vatandaşlarından pasport vesiqalarını almaq içün muracaatlarnıñ çoq olmasını köz ögüne alıp, bu gruppanıñ toplaşuvları muntazam olmalıdır. Şahıs aqqında malümatnı teşkermek içün berilgen bazası olğan organlar arasında malümat aluv-berüv sadeleştirilmelidir ve qısqa müddet içinde berilmelidir. İş gruppasınıñ vazifelerinden biri de uzun müddettir işğal altında olğan insanlarnıñ yaşayış şaraiti köz ögüne alınması ile pasport vesiqalarınıñ alınması içün şahısnıñ aynılanması protsedurasında deñişmeler azırlanması olmalıdır", - dep qayd etti Ukrayina prezidentiniñ Qırım MC daimiy temsilcisi Tamila Taşeva.
Rusiye fevralniñ 24-nde Ukrayinağa büyük istilâ etti, amma istegenini alamadı, hususan ukrainalılarnıñ tirenüvi sebebinden Kyivni zapt etemedi.
Aprelniñ 22-nde Rusiye Ukrayinadaki «mahsus operatsiyanıñ» (anda büyük istilânı böyle adlandıralar) «ekinci fazası» vaqtında yañı planlar aqqında bildirdi. Rusiye arbiyleri işğal etilgen Qırımğa qara ayatını temin etmek ve Pridnestrovyege çıqmaq içün Donbas ve cenübiy Ukrayinanı kontrol altına almağa niyetlene.
Faqat, ğarbiy istihbaratnıñ malümatına köre, Donbasta Rusiye muvafaqiyetli sıñırlı ve Ukrayinanıñ küçlü tirenüvi sebebinden Rusiye ordusınıñ ğayıpları büyük.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Mart 13-te mubarek cuma künü Qırım musulmanları Diniy idaresiniñ qararı ile yarımada camilerinde qırımtatar yazıcısı Cınğız Dağcını dualar ile añacaqlar.
Bunı QMDİ matbuat hızmeti bildire.
Dua merasimleri yerli saatke köre saat 12:30 başlanacaq.
2015 senesi mart 9-da Cınğız Dağcınıñ doğğanından 95 yıl oldı. Yazıcı 2011 senesi sentâbr 22-de Londrada vefat etti. Türkiye diplomatları Qırımda musulman adetleri boyunca defn etilmesini istegen yazıcınıñ mevtanı yarımadağa alıp kelmege yardımcı oldılar.
2011 senesi oktâbr 2-de yazıcını Yaltanıñ Qızıltaş köyündeki eski musulman mezarlığında defn ettiler.


text:
Qırımnıñ «vatandaşlıq» qamaçavınıñ teşebbüsçilerinden biri Lenur İslâmov dey ki, Qırım ile memuriy sıñırda aktsiya işitarkçileri tarafından qoyulğan blokpostlarda endi uquq qoruyıcı organlarnıñ hadimleri gece-kündüz nevbette tura, bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
İslâmov dey ki, qamaçav iştirakçileri Qırım ile memuriy sıñırğa yol alğan aydavcılarnıñ izni olmadan, maşinalarını teşkermeyler. Aydavcı şübe doğurğan şeyni köstermege istemese, uquq qoruyıcı organlarnıñ hadimleri davet etile.
Blokpostlarda GAİ ve militsiya hadimleri nevbette tura.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.


text:
3 biñden ziyade qırımlı ve aqyarlı Ukraina Yuqarı Rada saylavlarında rey berüv yerini vaqtınca deñiştirdi.
Ukraina saylayıcıları devlet reyestriniñ saytında aydınlatılğan malümatqa köre, 2526 Qırım sakini ve 672 Aqyar sakini rey berüv yerini deñiştirdi.
Eñ çoq qırımlı ve aqyarlı Kyivde rey berecek ola – 859 ve 204 kişi.
Nevbetten tış Yuqarı Rada saylavları bazar künü, iyülniñ 21-nde, olacaq.
Ukraina Yuqarı Radasına firqa cedvelleri boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ beş vekili namzet kösterecek: qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev ve Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz (Petro Poroşenkonıñ «Avropa birdemligi» firqası), Meclis reisi Refat Çubarov (İgor Smeşkonıñ «Küç ve namus» firqası), Gayana Yüksel (Ukrainanıñ yeşiller firqası), Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası ve Abmecit Suleymanov («Ukraina Halq Areketi»).
Yuqarı Rada saylavlarına tek Qırımtatar Milliy Meclisiniñ temsilcileri namzet köstermey. Olarnıñ arasında – ukrain jurnalisti ve qırımtatar asıllı devlet erbabı, Ukraina informatsion siyaseti naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar («Ğroysmannıñ ukrain strategiyası» firqası), Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ delegatı Rustem Umerov, «KrımSOS» teşebbüsiniñ koordinatorı Tamila Taşeva ve «VostokSOS» hayriye fondunıñ icra müdiri Aleksandra Dvoretskaya (üçü de Svâtoslav Vakarçuknıñ «Ses» firqasından), qırımlı bloger ve dizayner Liza Bogutskaya (Volodımır Zelenskıynıñ «Halq hızmetçisi» firqası), qırımlı, Ukrainanıñ sabıq halq deputatı Andrey Sençenko («Aq küçü»), cemaat faali, göñülli, Qırımdan köçken Natalya Lütikova («Ukraina Halq Areketi»).


text:
Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca qabaatlanğan qırımlı vatandaş jurnalisti Remzi Bekirov apiske alınmasını vatandaş baqışları ile bağlay, Rostov-na-Donu SİZOsına avuştırılmasını ise «sürgünlik» dep saya. Bu aqta o, mayısnıñ 13-nde Rostov-na-Donu Leninskiy rayon mahkemesiniñ onıñ apis müddetini uzatuv oturışuvında ayttı, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Apiske alınğanımnı faal vatandaş areketlerimnen bağlayım. 2016 senesinden başlap ve apiske alınğanıma qadar men tamır qırımtatar halqına ve Qırımda fikirleri farqlı olğanlarğa qarşı yapılğan repressiyalarnı aydınlattım, aman-aman bütün müim mahkeme esnaslarına bardım, noqtaiy-nazarı sebebinden Qırımda basqığa oğrağan halqımnıñ ve bütün insanlarnıñ kerçek vaziyetini aydınlatmaq içün bütün dünyağa malümat berdim», – dedi Bekirov.
Onıñ qayd etkenine köre, o, «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ azası ola, apiske alınması ise «Qırımda söz serbestligi olmağanınıñ yahşı bir delilidir».
Bekirov 1944 senesiniñ qırımtatar sürgünligini ve Rusiye quvetçileriniñ bugün yapqanlarını qıyasladı.
«Bunı (Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüslerini Aqmescitten Rusiyeniñ Rostov vilâyetine avuştırılmasını – QA) sürgünlik dep sayam. 1944 senesi mayısnıñ 18-nde halqım Qırımdan sürgün etilgen edi. Men de añlaşılmağan sebeplerden Qırımdan Rostov-na-Donuğa yollanıldım», – dedi o.
Bekirov bütün musulmanlarnı mubarek Ramazan ayınen tebrikledi.
Rostov-na-Donu Leninskiy rayon mahkemesiniñ qadısı Vladimir Barvin Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi, qırımlı vatandaş jurnalisti Remzi Bekirovnıñ SİZOda tutuluv müddetini üç ayğa uzattı. O, avgustnıñ 15-ne qadar Rostov-na-Donu tahqiqat izolâtorında qalacaq.
Martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Rusiye FSBsi Qırımda tintüvler keçirilgenini tasdıqladı.
Mezkür dava boyunca 25 qırımtatarı qabaatlana, 23-ü Rostov-na-Donu, Taganrog ve Şahtı SİZOlarına çıqarıldı. Raim Ayvazov Aqmescit SİZOsında tutula, daa bir kişi – Edem Yayaçikov – ğayıp oldı, bulunğan yeri martnıñ 27-nden berli belli degil.
OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désir martnıñ 27-nde Qırımda keçirilgen kütleviy tintüvlerden soñ «Qırım birdemligi» faalleriniñ apiske alınuvını takbih etip, olarnıñ Rusiye SİZOsından acele azat etilüvine çağırğan edi.
Rusiye Tış işler nazirligi OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désirniñ apiske alınğan «Qırım birdemliginiñ» faallerini, Qırımdaki vatandaş jurnalistlerini azat etmek çağıruvları «şaşıra», dep bildirdi.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ yardımcısı Andriy Yermak Ukraina ve Rusiye arasında tutulğanlarnıñ deñişüvi eñ yaqın vaqıtta olajaq, dep ümüt ete, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Şunı ayta bilem ki, eki prezidentniñ telefon subetinde bu mevzu laf etildi, eñ yaqın vaqıtta olacağına ümüt etem. İş devam ete, emin oluñız», – dedi Yermak «İnterfaks-Ukraina» Ukraina haber agentligine.
Yermak Ukraina ve Rusiye prezidentleri ne vaqıt laf etkenlerini aytmadı.
Hatırlatamız, avgustnıñ 30-nda gece Ukraina ve Rusiye arasında tutulğan şahıslarnıñ deñişüvi olacağına dair ilk haberler peyda oldı. Bu aqta keçken çağırılış halq deputatı Artur Palatnıynıñ yardımcısı Anna İslamova yazdı, onıñ malümatını Ukrainanıñ yañı baş prokurorı Ruslan Râboşapko paylaştı. Daa soñra bu yazı yoq oldı.
Ukraina telükesizlik hızmetiniñ spikeri Olena Ğitlânska avgustnıñ 30-nda saba bildirdi ki, «reinelerni deñişüv boyunca zor muzakereler esnası devam ete». O, jurnalistlerni «yañlış malümat tarqatmamalarına» çağırdı. Aynısını Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ ofisi de yazdı.
Daa soñra Ukraina telükesizlik hızmeti Ukraina ve Rusiye arasında tutulğan şahıslarnı deñişüv künü belgilengen soñ onı kütleviy haber vastalarına bildirmege vade etti.
Kütleviy haber vastaları Rusiye ve Ukraina «33-ke 33» deñişüv aqqında añlaştılar, dep bildirgen ediler. Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy Ukraina ve Rusiye arasında tutulğan şahıslarnı deñişüvniñ «birinci neticeleri» eñ yaqın vaqıtta olacağına ümüt etkenini bildirgen edi.


text:
Qırımdan mecburen köçip kelgenlerniñ teşkilâtları vekilleriniñ ekinci Bütünukrain qurultayı 2015 senesi mayıs 29-da keçirilecek.
Böyle bir qarar aprel 9-da olıp keçken «Qırımdan köçip kelmege mecbur olğanlarnıñ cemaat teşkilâtlarınıñ koordinatson şurası» cemaat birliginiñ toplaşuvında qabul etildi, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
Cemaat birliginiñ vekilleri yañı reisni sayladılar. Kelecek üç ay devamında, birlikniñ nimzamnamesi belgilegeni kibi, Koordinatsion şurasınıñ reisi Sergey Kovalskiy olacaq – «Euromaydan-Krım» cemaat areketiniñ koordinatorlarından biri. Bundan evel reis vazifesini Qırım faali Sergey Mokrenüv eda etken edi.
Koordinatsion şurasınıñ birinci vazifesi olaraq Ukraina Baş prokuraturasına icra akimiyetniñ organları memurlarınıñ areketsizligine şikâyet olacaq.
Teşkilâtta qayd etkenlerine köre, memurlar cemaatçılarnıñ Qırımnı işğalden azat etüv ve qırımlılarnıñ aq-uquqları ile bağlı qanunlarğa kirsetilecek deñişmeler boyunca tevsiyelerine emiyet bermeyler.
Qırımdan mecburen köçip kelgenlerniñ birinci Bütünukrain qurultayı Kiyevde 2014 senesi mayıs 23-te keçirilgen edi.
2014 senesi mart ayında Rusiyeniñ Qırım işğalinden sebep bir çoq insan yarımadadan qıtaiy Ukrainağa köçmege başladı. Ukraina Fevqulâde vaziyetler devlet hızmetiniñ malümatına köre, 2015 senesi aprel 15-ke qadar Qırım ve Aqyardan 20 biñ 480 insan köçip keldi.


text:
Qırımdaki Rusiye politsiyasınıñ hadimleri vatandaşlarnıñ observatorlardan qaçmaq ıntıluvlarına yol bermedi. Bu aqta Moskva kontrolindeki Qırımnıñ Sağlıq naziri İgor Çemodanov COVID-19 tarqaluvına qarşı operativ ştab toplaşuvında bildirdi.
«Er kes observatornı ziyaret etmege istemey. Qapular qırıla, çeşit yollarnen kirgenler bar. Amma İç işler nazirliginen beraber operativ çalışamız», – dep qayd etti Çemodanov.
Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov ileride buña yol bermemege ve bozucılarnı mesüliyetke çekmege emir etti.
Aprelniñ 29-nda Aksenov, Qırımğa kelip, mında meskeni ve mülki olmağanlar 14 künge observatorğa alınacaq, dep bildirdi. Onıñ aytqanına köre, kelgenlerniñ observatorlarğa yollanıluvı «deñizge bedava baruv» ola.
Umumen Qırımda 104 yañı koronavirus hastası qayd etildi, Aqyarda – 85, bir hasta vefat etti.
Qırımda bir çoq müessise ve teşkilâtnıñ faaliyetini toqtatqan ve vatandaşlarnıñ özüni izolâtsiya etmesini belgilegen yüksek seviyeli azırlıq rejimi devam ete. Aqyarda bu rejim mayısnıñ 30-na qadar uzatıldı.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
БюpokpaT/ Bürokrat
Wikimedia proyektlarında, tübändägelärne yasarğa texnik mömkinlege bulğan qullanuçığa bürokrat diyelä:
- Başqa qullanuçılarğa idäräçe yäki bürokrat xoquqların birü;
- Qullanuçığa bot bayrağın birü häm kire alu;
- Qullanuçılarnı lokal' konsensus nigezendä buldırılğan xisap yazmalar yasawçı, beterüçe, h.b. oxşaş cirle törkemnärgä kertü yäki çığaru;
- Qullanuçı xisap yazmasınıñ isemen üzgärtü;
- Qayber proyektlarda qullanuçınıñ idäräçe häm/ yäki bürokrat bayraqların kire alu (tübändä qara).
Bürokratlar bulmağan wikilärdä bu rollär röxsät täläpläre bitendä taswirlanğan mexanizm nigezendä Stüartlar tarafınnan başqarıla. Keçkenä cämğiyätkä iä bulğan wikilärdän kilüçe täläplärne stüartlar ozaqqa suzmıyça xäl itä aluları säbäple, şundıylarğa ğädättä üz bürokratı kiräkmi; bu xoquqları bulğan qullanuçığa ğädättä berniçä cirle idäräçe bulğanına qadär kiräge bulmıy. Başqa wazifalar minimal' cämğiyät täläplären bilgeläwçe Checkuser policy häm Oversight policy kebek global' qağidälär täläplärenä buysına. MediaWiki program täminatınıñ ğomumi konfiguratsiäse Special:UserRights bülegenä kerä alğan bürokratlarğa qullanuçılarnı bar qullanuçı törkemnärenä östäw häm çığaru mömkinlegen birä. Wikimedia Fondı wikilärendä Special:UserRights bülegendäge tulı mömkinleklären qullana alğan stüartlardan ayırmalı bularaq, bürokratlarğa ayırım qorallar ğına birelgän.
Botlar häm qullanuçılar statusın kütärü
- Шyлaй yk kaparыз/ Şulay uq qara: qullanma
Sez bürokrat bulsağız, başqa qullanuçığa idäräçe, bürokrat, bot yäki başqa statusın birü yäki kire alu oçen, bürokratlıq wazifağıznı başqarğanığız wikida Special:UserRights bitenä barığız. Bu bitkä sıltamanı maxsus bitlär isemlegendä tabıp bula.
Anda tübändäge formanı küräçäksez:
Tekst kertü urınında qullanuçı xisap yazmasın kertep, statusın üzgärtü säbäben kürsätegez. Bu qullanuçığa birergä/annan alırğa telänelgän xoquqlarnı bäyle tartmalarnı bilgeläp/ bilgeläwne yuqqa çığarıp saylağız. Qullanuçı törkeme yanında yıldız (*) torsa, anı yuqqa çığara almıysız dimäk. Eşegezne betergäç, press the Save user groups (Qullanuçı törkemnären yazdır) töymäsenä basığız.
The user will gain their access immediately and the action will be recorded at the User rights log.
If you make a mistake and need to remove an access level which you cannot remove, contact a steward.
Qullanuçınıñ xisap yazması isemen üzgärtü
- Шyлaй yk kaparыз/ Şulay uq qara: qullanma
Prior to 15 September 2014, bureaucrats were able to rename local accounts through
Special:RenameUser. The
renameuser right was removed from bureaucrats' toolset as part of SUL finalization. After this date, only stewards are able to rename local accounts. Renaming of global accounts are now done by global renamers and stewards. See global rename for details.
Maxsus qorallar qullanu xoquqların kire alu
Tübändä bürokratlarnıñ idäräçe häm bürokrat qorallarnı qullanu xoquqların kire qağu mömkinlekläre bulğan publik wikilärneñ isemlegen taba alasız. Ğadättä şundıy xoquqlardan mäxrüm itü ğamäle stüartlar tarafınnan qılına.


text:
Listings for Okmeydanı Escort (1)
Escort bayan Okmeydanı, Okmeydanı olgun escort, Vip escort Okmeydanı, Okmeydanı rus escort, Escort kızlar Okmeydanı, Okmeydanı trv, Okmeydanı escorts, Okmeydanı escort manken, Okmeydanı şişman escort, Okmeydanı olgun escort bayan, Sınırsız escort Okmeydanı, Okmeydanı yeni escort bayanlar, Okmeydanı orospu numaraları, Escort girls in Okmeydanı, Masöz escort Okmeydanı, Okmeydanı sınırsız escort, Escort sitesi Okmeydanı, Okmeydanı anal escort, Escort in Okmeydanı, Okmeydanı escort türbanlı, Escorts Okmeydanı, Şişman escort Okmeydanı, Okmeydanı türbanlı escort, Okmeydanı escort ara, Okmeydanı gerçek escort, Fetiş escort Okmeydanı, Okmeydanı escort kadın, Okmeydanı escort telefon, Grup escort Okmeydanı, Okmeydanı genç escort, Strapon escort Okmeydanı, Okmeydanı escort ucuz, Okmeydanı escort service, Mature escort Okmeydanı, Üniversiteli escort Okmeydanı, Escort ilan Okmeydanı, Okmeydanı russian escort, Gecelik escort Okmeydanı, Okmeydanı escort siteleri, Okmeydanı yabancı escort, Okmeydanı yaşlı escort, Okmeydanı escort tavsiye, Okmeydanı manken escort, Okmeydanı bayan partner, Okmeydanı kaliteli escort, Okmeydanı model escort, Çıtır escort Okmeydanı, Okmeydanı escort servisi, Escort whatsapp Okmeydanı, Escort grup Okmeydanı, Okmeydanı elit escort bayan, Orospu numaraları Okmeydanı, Okmeydanı escort bul, Okmeydanı escort ajansı, Balık etli escort Okmeydanı, Esc bayan Okmeydanı, Okmeydanı asyalı escort, incall escort Okmeydanı, instagram escort Okmeydanı, Eve gelen escort Okmeydanı, Cim cif escort Okmeydanı, Kondomsuz escort Okmeydanı, Okmeydanı özel escort, Okmeydanı sex partner, Okmeydanı azeri escort, Tombul escort Okmeydanı, Okmeydanı uygun escort, Okmeydanı otel escort, Ofise gelen escort Okmeydanı, Okmeydanı 18 yaş escort, Okmeydanı dolgun escort, Dul escort Okmeydanı, Okmeydanı elit escort, Okmeydanı fetiş escort
Sevgi Dolusu Kız Kendi Evi Olan İstanbul Escorts
Sevgi Dolusu Kız Kendi Evi Olan İstanbul Escorts Selamlar, saygılar… Benim adım sevgi dolusu kız İstanbul escorts Defne. Kızıl, göz alıcı ve her zaman cinselliğe yönlendiren bir […]
YORUM ALAN ESCORT BAYANLAR
POPÜLER ESCORTLAR
- Kayseri Zamanı İyi Kullanan Tek Seans Escort Bayan Burçin
- Üsküdar Anadolu yakası arkadaş bayan Özlem
- Fatih Minyon Tipli Escort Bayan Eslem
- İstanbul Escort Bayan Çağla Enerjik ve Ateşli
- Büyükçekmece Sana Hayatının Seksini Engelsiz Yaşatan Escort Kumsal
- Mahmutbey Bayan Escort Ela
- Avrupa Yakası Beş Yıldızlı Lüks Otelde Görüşen Escort Pelin
- Eve Gelen Güzeller Güzeli Esenler Escort
- Alanya Lüks Seven Escort Bayan Arzu
- İstanbul Otele Gelen Yeni Vip Escort Bayan Burcu
Popüler İstanbul Escortları
- Beşiktaş Escortları ile zevk serüveni (93 views)
- Avcılar Bayan Escort da Sular Durulmuyor (88 views)
- Ümraniye Ateşli Bayan Escort Duş Fantazi (87 views)
- Beylikdüzü El Yakan Bayan Escort Fiyatlar (85 views)
- Acıbadem Sakızağacı Rezidans Görüşmesi Yapan Escort Beren (79 views)
- Etiler Bayan Escortları ile Sırlar (79 views)
- İşini Çok İyi Bilen Bayan Deniz – Bağcılar (77 views)
- Şişli Escortları Trafik Pozisyonları (72 views)
- Şişli Escortlar ile Nargile Şişesinin Tadı (66 views)
- Ümraniye Bayan Escortları Yine Formunda (65 views)


text:
Qırım gazetaları yarımadada özüni tecrit etme rejiminiñ uzatılması ve sekinleriniñ oña uyğulanması aqqında, ve Aqmescit rayonında yarmalıqnın keçirilmesi aqqında yaza.
"Krımskaya pravda" ("Qırım aqiqatı") gazetası "Kimge azatlıq, kimse azatsızlıq" maqalesinde Qırımda tecrit rejimi aprelniñ soñunace uzatılğanı aqqında yaza. Matbuatqa köre, Rusiye nezaretindeki Qırım akimiyeti normal rejimde çalışa bilecek teskilâtlarnıñ cedvelini keñleştirdi. Olarğa çoq qatlı evlerni qurğan şirketler, internet tükânlarınıñ alış-veriş noqtaları, şımarışlarnıñ ketirme hızmetleri, cenaze hızmetleri işhaneleri aittir.
Gazeta, Qırımda polis hadimelri er kün özüni tecrit etüv rejimini bozğan adamlarnı cezalağanını yaza. Politsiyada aytalar ki, cöreme kibi cezalar sadece ekinci kere tutulğan adamlarğa yazıla. Qalğa allarda ise rusiye quvetçileri bir haberdarlıqnen sıñırlana. "Sual peyda ola ki: bazıları bölge ve atta memleket arasında anda-mında yürgence, adamlar daa ne qadar evde oturmağa mecbur? Elbette, yarımadağa kelgenlerniñ karantinge qadar sert nezareti kerek, amma bütün cumhuriyetni ev apsine mecburlamaq ne kerek?", - yaza maqaleniñ müellifi.
"Krımskaya gazeta" ("Qırım gazetası") qırımlılarnıñ mecburiy izolâtsiyağa uyğulaşması aqqında yaza. Matbuatnıñ malümatına köre, "aprelniñ 12-sinece Qırım akimiyeti talebelerni resmiy olaraq distant oquşqa keçirdi. Bu rejimni Qırım aliy oquv yurtları da menimsey. Olardan birisiniñ studentleri ilk online dersleri aqqında teessüratları ile biznen paylaştı". "Başından içtimaiy ağda qapalı gruppa yaratıldı, anda er kes kerekli malümatnı ve bağlantılarnı alıp ola. Lektsiyanıñ özü BigBlueButton platformasında keçti. Bu meydançıq çoqusına tanış, onıñ bir qaç üstünligi bar, misal içün siz sade diñleyici ola bilesiñiz ya da sesnen qoşula bilesiñiz". Bundan ğayrı umumiy subet bar, anda er kes ocanınıñ suallerine cevap berip ve öz suallerini berip ola", - aytıp berdi birinci kurs talebesi Milada Krapivina.
N.A. Semaşkonıñ adına cumhuriyet hastahanesi, karantinde olğan adamlarnıñ distantsion qayd etmesini yapa, yaza matbuat. Koronavirus hastalığı olğan memleketlerden qaytqan qırımlılar İçmimaiy sigorta fondunıñ saytında "Şahsiy kabinet"ten ariza bere bile.
"Krımskiye izvestiya" ("Qırım haberleri") gazetası Aqmescit rayonınıñ Badana (Perovo) köyünde Pasha bayramınıñ arfesinde keçirilgen yarmalıq aqqında yaza. "Satıcılar ve alıcılar maskanen edi, biri birinden uzaq turmağa tırıştı. Ve qomşunıñ şahsiy mekânını kirmeyip, ürmet kösterdiler. Aferin! Ebet, pandemiya vaqtında yarmalıq - eñ yahşı bir ğaye degil. Amma ne yapmalı? Bu mahsulatnı yahşı fiyatqa almağa bir imkândır", - yaza gazeta.
"Şimdi soğannıñ fiyatıarttı, - dep şeikâyet ete pensiyalı Tamara Vasilyevna. - Tükânda - 80 rublege qadar. Mında ise 45. Havuç - 15-ten, pekin qapıstası - 70-80 rubleden, qartop ise bir kilo içün asıl 30-ar kümüş oldı. Alıp qoydım". "Qırımlılar provokatorlar qorquzğan erzaq qıtlılığına inanmağanı pek müimdir. Fermerlerimiz çalışmağa seve ve bile. Bizni ac qaldırmazlar", - yaza matbuat.
Maqalede ilhaq etilgen yarımadada qullanılğan ıstılaat işletile


text:
QIRIM MUSULMANLARI DİNİY İDARESİNİÑ UKRAİNADAKİ KARANTİNNEN BAĞLI MURACAATI
Sayğılı hanım ve bey efendiler! Ürmetli qardaşlarımız! Bütün Ukrainada ve ayrıca Kiyev şeerinde koronovirusın yayılmasına qarşını almaq içün Qırım musulmanlarnı Diniy İdaresi şu idarege bağlı olğan mescitler ve ibadethanelerde bir sıra profilaktik tedbirlerni kirsetmege qarar aldı. Bütün camilerde ve ibadethanelerde el dezinfektsiya vastalarını qoyulması tevsiye etile.
Cami ve ibadethanelerniñ kirişinde müminlerin sıcağını ölçemek kereklidir.
Eger ateşi yüksek olsa, böyle hastalarğa kirmemek tevsiye etilsin.
Karantin vaqtında Cuma hutbeleri namaznen beraber 15 daqiqada keçirmeli.
Eger özüñizni yahşı duymasañız ve ateşiñiz olsa, eviñizde qalğanñıznı ve ekimge körünmeñizni rica etemiz.
Ukraina sağlıq nazirliginiñ malümatına köre mart 11-de 2020 s. sabasına dünyada 114219 insan COVID-19 virusnen hastalandılar. Olarnıñ 4024 adam keçindi, 64147 (56,2%) insan tedavilendiler. Çin ülkeden tış 103 ülkelerde/ bölgelerde 33295 al qayd etildi.
Avropa ülkelerinde COVID-19 hastalıqtan 15114 al qayd olunğan. (İtaliya – 9172, Almaniya – 1139, Frenkistan – 1412, İspaniya – 1024, İsviçre – 332, Büyük Britaniya – 323, Felemenk – 321, Belçika – 239, İsveçiya – 248, Norvegiya – 192, Avstriya – 131, Yunanistan – 73, İslandiya – 55, San-Marino – 49, Danimarka – 90, İsrail – 35, Finlândiya – 30, Çehiya – 36, İrlandiya – 21, Portugaliya – 30, Gürcistan – 15, Hırvatistan – 11, Estoniya – 10, Azerbaycan – 9, Sloveniya – 23, Romaniya – 15, Belorusiye – 6, Rusiye – 7, Macaristan – 9, Şimaliy Makedoniya – 4, Slovakiya – 5, Bulgaristan – 4, Malta – 3, Bosna ve Hersek – 2, Latviya – 6, Sirbistan – 2, Andorra, Ermenistan, Litvaniya, Lüksemburg, Monako, Moldova, Ukraina birer insan) ve 529 keçindiler.
Ukrainada COVID-19 laboratoriyada 1 al tasdıqlandı. Bütün devir boyunca Ukrainanıñ içtimaiy sağlıq merkezi COVID-19 hastalıqqa dair 40 insan şübhe altında qalalar. Şu cümlede 2 kişi Kiyev şeerinde. Şimdi 4 nümüne araştırıla.
Yüce Allahtan bütün dünyanı qaplap alğan hastalıqtan qorumasına ve hastalanğanlarğa hayırlı şifalar bersin dua etemiz.
QMDİ matbuat -hızmeti


text:
Aqmescitte fevral 2 künü Yalta şeer mahkemesiniñ maşinalarnı ateşke berüvde şeklengen Müedin Alvapovnı apiste qaldırmağa cezası aqta qarırna itiraz arizası baqıldı.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, Qırımnıñ Yuqarı mahkemesi birinci mahkemeniñ qararını lâğu etmeyip, Alvapovnı apiste qaldırdı.
Yanvar 25 künü Yalta şeer mahkemesi Yaltada maşinalarnı ateşke berüvde qabaatlanğan qırımtatar faali Müedin Alvapovnı mart 23-ne qadar apiske aldı.
Yaltala maşinalarnı ateşke berüvinde şeklengen üç insannı yaqaladılar. Müedin Alvapovnı «mülkniñ aselet yoq etüvi ya da bozuluvı»nda şekleyler. Bu maddege köre beş yıllıq apis cezası belgilene.
Alvapovnıñ tuvğanları onıñ qabaatsızlığında eminler.
Yanvar 24 künü Muedin Alvapovnıñ yaqalanğanı aqqında Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl bildirdi.


text:
Faal Leyla Yaşlavskaya alâ daa Aqmescitniñ Kyiv rayon bölüginiñ polisinde buluna. Aynı zamanda faalniñ advokatını binağa yibermeyler.
berilgen melümatqa köre, faalni tutqan vaqıttan üç saat keçken. Polisniñ üyken leytenantı Sergey Minayev Yaşlavskayanı "polis aqqında qanunğa" esaslanıp tutqan. Polis bölügine kelgen advokat Hatice Mamutovanı binağa yibermeyler.
Aqmescitte, qırımtatar faali ve siyasetçi Nariman Celâlnıñ davası boyunca mahkeme oturışı başlamazdan evel, Rusiye polisiniñ hadimleri kelgen insanlarnı mahkeme binasına yibermeyip, olarnıñ pasport malümatını yazıp alalar. Aynı zamanda, polis hadimleri mahkeme binası yanında faal Leylâ Yaşlavskayanıtuttılar.
Biraz soñra, mahkeme outrışı qapalı şekilde keçirilecegi ilân etildi.
Oktâbrniñ 1-nde Rusiyeniñ nezaretinde olğan Qırım Yuqarı mahkemesi qırımtatar faali ve siyasetçi Nariman Celâlnıñ apiske alınmasına qarşı berilgen istinaf şikâyetini baqıp, tevqif müddetini bir künge qısqarttı. Böylece, faal SİZO-da noyabrniñ 3-nece bulunacaq.


text:
Belçikanıñ qırımtatar diasporası martnıñ 16-nda Rusiyeniñ Belçika elçihanesi ögünde yarımadada qırımtatarlarnıñ taqip etilüvini toqtatmaq talabınen barışıq narazılıq aktsiyasını teşkil etti, dep bildirdi tedbir teşkilâtçılarından biri – qırımtatar faali Riza Asanov Qırım.Aqiqatqa.
Onıñ malümatına köre, koronavirus pandemiyası sebebinden olğan yasaqlarğa baqmadan, Belçika akimiyeti teşebbüske añlayışlı yanaşıp, keçirilmesine izin berdi.
«Bu barışıq numayış 2014 senesi martnıñ 16-nda Qırımda Rusiye Federatsiyası tarafından keçirilgen «referendumnıñ» (Ukraina ve Ğarp memleketleri tanımağan – QA) 7-nci yılına bağışlana. Barışıq aktsiyanıñ maqsadı – Rusiye ükümetini qırımtatar siyasiy mabüslerini azat etmesine, ğayıp olğan qırımtatar faallerini tapmasına ve azat etmesine, qırımtatarlarnıñ taqip etilüvini toqtatmasına çağırmaqtır. Aktsiyanıñ daa bir maqsadı halqara teşkilâtlarnıñ ve kütleviy haber vastalarınıñ diqqatını Rusiye akimiyetiniñ qırımtatarlarğa qarşı artqan basqısına celp etmek oldı», – dep bildirdi faal.
Riza Asanovnıñ qayd etkenine köre, kütleviy haber vastalarına aktsiya aqqında evelden haber etildi, aktsiya matbuatnıñ diqqatını celp etti. Elçihane vekilleri bu aktsiyağa cevap bermedi.
Poloniya Tış işler nazirligi de Rusiyeni qırımtatarlarnıñ taqip etilüvini toqtatmasına çağırğan edi. Temsilcilik, «Rusiyeniñ Qırım ve Aqyar şeeriniñ qanunsız ilhaqı Avropanıñ stabilleşüvi ve telükesizligi içün ciddiy telüke ola», dep qoştı.
«Qırım referendumınıñ» yedinci yılında ABD ve bir sıra ğarbiy memleket Rusiyeniñ Qırımda yapqanlarını takbih etip, işğalni toqtatmasına çağırdı. Ukraina Tış işler nazirligi, Ukraina Qırımnı qaytarmaqta ve Rusiyeni yarımada işğali sebebinden mesüliyetke çekmekte qararlıdır, dep bildirdi.
Kreml, 2014 senesi Qırımda «referendum» «qanunğa uyğun» şekilde keçirildi, dep bildirdi, Rusiye Tış işler naziri Sergey Lavrov ise Qırım ve Aqyar «daima Rusiyenen» qalacaq, dep ayttı.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qazahistan prezidenti Kasım-Jomart Tokayev Rusiye Ukrainağa ait yarımadanı öz toprağına «qoşqanı» aqqında ilân etken 2014 senesi Qırımda olıp keçken adise-vaqialarnı ilhaq dep adlandırmağa istemey.
Bu aqta o, Deutsche Welle intervyüsında ayttı.
«Qırımda olıp keçkenlerni ilhaq dep adlandırmaymız. Olğanı oldı. İlhaq – Qırımğa nisbeten qullanılğan pek ağır bir söz», – dep qayd etti Qazahistan prezidenti.
2014 senesi Rusiye Qırımnı işğal etken soñ Qazahistan Tış işler nazirligi yapqan beyanatında «Qazahistan, BM Nizamnamesine köre halqara uquqnıñ esas printsiplerine sadıq qalğanını tekrar qayd etip», Qazahistanda «Rusiye Federatsiyasınıñ bu vaziyette» alğan qararını añlaylar, dep qayd etken edi.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıynı Qırım mevzusını dekabrniñ 9-nda «norman formatındaki» körüşüvde kötermesine çağırdı. Bu aqta Çubarov Facebook saifesinde yazdı.
Meclis reisi, Ukraina prezidentini «Ukraina topraq bütünliginiñ halqara seviyede tanılğan sıñırlarda, Qırım Muhtar Cumhuriyeti, Aqyar şeeri ve Qara ve Azaq deñizlerinen beraber ğayrıdan tiklenmesini» talap etmesine çağırdı.
Çubarovnıñ aytqanına köre, «norman formatındaki» sammitte Volodımır Zelenskıy açıq-açıq aytmalı: «Qırım ve Donbas beraber qaytalar».
«Ukraina prezidenti, Ukrainanıñ işğal etilgen Qırımnen bağlı fikrini sammit vaqtında açıq ve bütün dünyağa ilân etmese, Ukrainanıñ topraq parçalanması başlana bile», – dep yazdı Çubarov.
Daa evel Qırımtatar Milliy Meclisi Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıynı qırımtatar milliy muhtariyetini tasdıqlaycaq Ukraina Anayasasınıñ deñişmelerine dair qanun leyhalarını Yuqarı Radağa acele kirsetmesine çağırdı.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy Qırım.Aqiqatqa intervyü berip, «Qırım içün «Ştaynmayyer formulası yoq» ve halqara ortaqlar olmasa, yarımadanı işğalden qurtarmaq imkânsız olacaq, dedi.
Kreml, Qırımnıñ aitlik meselesi er angi formatta olamaz, dep israr etmege devam ete.
«Norman formatındaki» körüşüv dekabrniñ 9-nda Parijde keçirilmeli. Böyle muzakereler soñki sefer 2016 senesi oktâbr ayında olğan edi.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qara deñizde Maestro ve Candy tankerlerinde yanğın on beş künden berli devam etmekte.
Fevralniñ 4-üne saba gemilerniñ qıbırdaması körünmey, dep yaza Fevquade hızmetler hadiminiñ sözlerinden TASS agentligi.
“Yanğın devam etmekte, deñişmeler yoq”, - dedi adını bildirmegen hadim.
Şimdilik vaziyetke bağlı müessiselerniñ resmiy saytlarıda bu malümatnıñ tasdıqı yoq.
Yanvarniñ 21-nde Qırım yalısında Tanzaniya bayrağı altında MAESTRO ve CANDY tankerlerinde patlav ve yanğın oldı.
«Maestro» tankeri Rusiyeniñ Temrük şeerine kete edi, anda 14 Türkiye ve İndistan vatandaşı bar edi. «Candy» tankerinde 17 insan bar edi – olap da Türkiye ve İndistan vatandaşları. Ukrainalı jurnalist Andriy Klımenkonıñ aytqanına köre, tankerler «ABD Suriye sanktsiya cedvelinde» olğan Milenyum Denizcilik Gemi türk şirketine ait.
Haber etilgenine köre, 10 insan elâk oldı, daa 12-si qurtarıldı. Yaralanğan deñizciler №1 Keriç şeer hastahanesine alıp ketirildi.
Yanğın ve patlavğa oğrağan tankerler Suriyege qanunsız şekilde şingen gaz taşığan edi, dep bildirdi Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi.
2014 senesi iyül ayında Ukraina ükümeti Rusiye işğal etken yarımadanıñ bütün limanlarını resmiy şekilde qapattı, Qırım limanları halqara gemiler içün qapalı qala.


text:
Aqyarda «Skrâbin» taqımınıñ vefat etken solisti Andriy Kuzmenkonıñ hatırasına kontsert keçirilecek.
Vkontakte içtimaiy ağındaki «Skrâbin» resmiy gruppasında peyda olğan ilânlarğa binaen, Kuzma ile Taras Şevçenko eykeli yanında (Ğalebe Parkı durağı) Moskva saatine köre saat 19:00 vedalaşacaqlar.
«Skrâbin» taqımınıñ aqyarlı mühlisleri Qırım.Aqiqat mühbirine bergen malümatlarına köre, kontsert keçirilmesi şeer akimiyeti ile muzakere etilmegen, bu sebepten adamlar «tituşkalar», uquq qoruyıcı organlar ve kazaklar birleşmeleri tarafından provokatsiyalar ola bilecek, dep qorqalar.
Aynı vaqıtta, mühlisler deyler ki, bir şeyge baqmadan, vedalaşuv kontserti ötkerilecek.
Bazarertesi künü, fevral 2-de, Dnepropetrovsk vilâyetinde yol qazası neticesinde «Skrâbin» rok-taqımınıñ lideri Kuzma olaraq meşur olğan Andriy Kuzmenko vefat etti.
Bunıñ kibi kontsertler mühlisler tarafından bütün Ukrainada keçirilecek.


text:
Huygenstan kilgän Titan sürätläre kürsätelde
Yewropa Ğäläm agentlığı xezmätkärläre Saturnnıñ iärçene Titanğa töşep utırğan Huygens isemle tikşergeç maşinadan kilgän mäğlümätlärme iğlan itte. Bu mäğlümätlär kiçä 2 säğät buyı däwam itkän Titanğa töşü barışında tuplanğan. Huygens Titanğa töşep utırğannan soñ mäğlümätlär tapşırunı 2 säğät çaması däwam itkän. Huygens AQŞ, Yewropa häm İtaliä ğäläm agentlıqlarınıñ 3 milliard dollarlıq urtaq proyektınıñ ber öleşe. Bügen kürsätelgän fotosürätlärdä Titannıñ ciñelçä metan tomanı belän qaplanğan äflisun tösendäge öslege, metan diñgeze bulırğa häm andağı zur boz kisäkläre utrawı bulırğa oxşağan närsälär kürenä. Ğalimnär Titannıñ atmosferası bik borınğı Cir atmosferasına oxşaş dip isäpli. Alar äytüençä, Huygens cibärgän mäğlümätlär bezneñ planetada tormışnıñ niçek yaralğanı turında söylärgä mömkin.


text:
Ukraina Tış işleri nazirligi ilhaq etlgen Qırımda rusiyeli telükesizlik hadimleri “Qırım birdemligi”niñ faali Osman Belâlovnıñ evinde ötkergen tintüvini taqbih etti.
“Qırım MC yapılğan nevbetteki tintüvlerni taqbih etemiz. İşğalciler qırımtatar halqınıñ iradesini sındırmağa tırışa. Bu halqara uquqnıñ qaba şekilde bozulğanı sayıla”, – dep yazaTIN matbuat kâtibi Maryana Betsa Twitterde.
Ukraina TİN “Rusiye halqara uquq normalarını ve BMT Halqara mahkemesi buyruğını qaba şekilde bozğanını” qayd etti.
Sentâbrniñ 13-nde saba rusiyeli telükesizlik hadimleri Bağçasarayda “Qırım birdemligi”niñ faali Osman Belâlovnıñ evinde tintüv ötkerdi.
Tintüv yapılğan maalde Osman Belâlov evde yoq eken. O, Aqmescitke ketken, lâkin baracaq yerine barıp yetalmağan. Faaller al-azırda onen bağlanıp olamağanları aqqında ayta.
Osman Belâlov Bağçasaraydaki “Hizb ut-Tahrir davası”nıñ iştirakçisi Memet Belâlovnıñ qardaşı ola.
Qırım.Aqiqat olıp keçkenlerniñ inceliklerini ögrenmege tırışa.
Malümat derc etilgen maaldegece rusiyeli telükesizlik hızmetleri tintüv boyunca iç bir bir izaat bermedi.
2016 senesi Qırımnıñ rusiyeli mahkemesi Osman Belâlovqa 10 biñ ruble para cezası tayin etken edi. O, 2016 senesi mayısnıñ 12-nde Bağçasaraydaki “Salaçıq” kafesi yanında “ruhsetsiz mitingte” iştirak etüvde qabaatlanğan edi. O künü faaller rusiyeli telükesizlik hadimleri qırımtatarlarda tintüv yapqanını eşitip, kafe yanında toplanğan ediler.
Qırım ilhaqından soñ yarımadada rusiyeli akimiyet mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ile alâqası olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirip başladı.


text:
Mayıs 18-de Lvov şeerinde qırımtatar sürgünliginiñ 72 yıllığına bağışlanğan bir sıra merasimler, bu cümleden mitingler, fotoresim sergileri ve diger aktsiyalar teşkil etilecek.
Matem kününe bağışlanğan Lvov merasimleri Qırımtatar Milliy Meclisi, «Krım SOS» cemaat teşkilâtı ve «Lvovda Qırım evi» qırımtatar medeniyet evi tarafından teşkil etile.
Çarşenbe künü Krakovskaya ve Armânskaya soqaqlarınıñ çatışmasında açıq avada qırımtatar fotografınıñ «Men de sağınam. Seniñ Qırımıñ» adlı fotoresim sergisi, Lesâ Ukrainka teatrınıñ yanında «Halqnen vatanğa qaytacağımızda» adlı graffiti taqdim etilecek. Svoboda caddesinde ve T.G. Şevçenko abidesi yanındaki meydanda aqşam matem mitingi, bundan soñ «Yüregiñde çıraq yaq» aktsiyası keçirilecek.
Mayıs 18 – Qırımdan qırımtatar halqı sürgünliginiñ qurbanlarını añma künüdir. Bu kün 1944 senesi yarımadadan Orta Asiyağa qırımtatarlarnen ilk eşelon yollanıldı. Umumen olaraq, 180 biñden ziyade insan sürgün etildi.
Er sene Qırımda matem kününe bağışlanğan kütleviy merasimler, bu cümleden Qırım paytahtınıñ merkezinde Meclis tarafından teşkil etilgen matem mitingi keçirile edi. Amma Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ Aqmescit merkezinde bu kibi merasimlerniñ keçirilmesi yasaq oldı.
Kiyevde ve bütün Ukraina boyunca bir sıra merasimler teşkil etilecek: kütleviy mitingler keçirilecek, mekteplerde qırımtatar halqınıñ sürgünligine bağışlanğan dersler berilecek ve ilâhre.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Rusiye Yuqarı mahkemesi çarşenbe künü, sentâbr 2-de, Ukraina Yuqarı Radası deputatı, qırımtatarlarnıñ milliy yetekçisi Mustafa Cemilevniñ oğlu Hayserniñ ükümne şikâyetni baqmalı.
Bunı Hayser Cemilevniñ advokatı Nikolay Polozov bildirdi.
Şikâyet arizasında imayesi ükümni lâğu etmek, işni toqtatmağa rica ete. Hayser mahkeme toplaşuvında video bağı vastasınen iştirak etecektir.
Hayser Cemilevni 2013 senesi mayıs 27-de onıñ Bağçasaraydaki evinde yaqaladılar. Anda 44 yaşında Fevzi Edemov öldürilgen edi. Militsiya Cinaiy kodeksniñ 115-inci maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca (planlaştırılğan öldürüv) cinaiy iş açtı.
Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Hayser Cemilevni apiske aldı. Qırım işğalinden soñ taqiqat organları bu işni ğayrıdan taqiq etmege qarar berdiler. Hayserni Qırım SİZOsından Krasnodar ülkesine alıp kettiler.


text:
Mart 18 künü, Aqmescit şeheriniñ Kebir camisinde Reşat Ametovnıñ añına bağışlanğan dua oqılacaq. Bu aqta Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım ve Aqyar müslüman diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildirdi.
«Reşat Ametovnıñ facialı ölüminden 2 yıl keçti. 2014 senesi, onıñ cesedi Qarasuvbazar rayonı Ortalan köyüniñ civarında tapılğan edi. Cenazesi 2014 senesiniñ mart 18 künü Aqmescitniñ «Abdal» mezarlığında olıp keçti. Onıñ çağına yetmegen üç balası ve ömür arqadaşı qalğan...Dua merasimi saat 12:20 başlanacaq. Bütün istegenler buyura bileler», - dep aytıla mesacda.
Keçken sene Reşat Ametovnıñ añına bağışlanğan dua merasimi Kebir camisinde ötkerilgen edi.
Mart 16 künü Kiyevde sessiz fleşmob keçirildi. Aynı bu künü 2014 senesi Qırımda sözde referendum ötkerilgen. Onıñ keçirilmesine qarşı çıqqan Reşat Ametov, Aqmescitteki Qırım Nazirler Şurasınıñ binası yanına ukrain bayrağı ile kelgen edi. Bundan soñ faalni tutıp esir ettiler. Bir qaç künden soñ ise, onınıñ cesedi bir çoq qıynav izleri ile tapıldı. Onıñ qatiyi ale daa tapılmadı.
Ukraina Tışqı İşler Nazirliginiñ yolbaşçısı Pavel Klimkin, eki sene evel olğan vaqialarına Qırımnıñ «qırslanması» , - dep ayttı. Türkiye Tışqı İşler Nazirligi 2014 senesi keçirilgen referendumnı takbih etip, yarımadada qırımtatarlarğa qarşı yapılğan siyasiy basqıncılığı devam etkeni aqqında bildirdi. Amerika Qoşma Ştatlarınıñ Devlet Departamenti, Rusiyege qarşı tizilgen sanktsiyalar, yarımadanıñ qaytarılmasına qadar çalışacağı aqqında ilân etti.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Özüni yahşı etip tanımaq içün başqasınıñ fikrini ögrenmek kerek. Keçken bir qaç kün dünya matbuat vastalarında nasıl aydınlandı, ne kibi serlevalar oldı, angi haberlerge ise diqqat etilmedi – Qırım.Aqiqatnıñ ananeviy qaydları.
«Ukraina bütün topraqlarını, şu cümleden Qırımnı keri alğanına qadar Amerika Qoşma Ştatlarınıñ Rusiyege qarşı cezaları devam etecek», – dep tekrarlay iyün 29-da prezident Barack Obamanıñ Rusiye ve Merkeziy Asiya yardımcısı Celeste Wallanderniñ aytqanlarını Bursada Bugün türk portalı.
«Rusiye: Qırım ve ordu parası yoq» – Poloniyanıñ Rzeczpospolita gazetasında bunıñ kibi bir serleva altında maqale çıqtı. Neşir Rusiye Federatsiyası maliye nazirliginiñ mudafaa parasını 15%-ğa, Qırım masraflarını ise eki qat kesmege teklifi ile maruzasını qayd ete. Gazetanıñ bildirgenine köre, Qırım devlet memurlarınıñ aylıqları 10%-ğa eksilecek. Sebep olaraq cermay fiyatınıñ tüşmesi ve «Rusiye iç buhranı» qayd etile.
Poloniyanıñ Gazeta Wyborcza gazetası iyün 30-da öz mühbiriniñ işğal etilgen Qırım maqalesini derc etti. Maqalede 2014 senesinden berli ğayıp olğan ve qaçırılğan 20 qırımtatarı, em de 18 siyasiy mabus aqqında aytıla. Tintüv, qorquzuv, FSBniñ mektep talebeleri ile keçirgen «subetleri» – işğal etilgen Qırımnıñ bugünki alı. «Ana-vatanımızda yaşap, özümizni serbest is etmek istegenimiz içün qabaatlı oldıq. Avropa Qırımda olğanlarğa lâqayt qalmamalı», – dep qayd ete neşir bir yıldan ziyade apiske alınğan Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ ömür arqadaşı Elmira Ablâlimovanıñ aytqanlarını.
Yeni Haber türk portalı Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonıñ Bulğaristan ziyareti aqqında yaza. Bu memleketniñ prezidenti Rosen Plevneliyev şöyle dedi: «Qırım bizim içün – Ukrainadır, Ukraina ise – Avropadır. Bulğaristan Rusiyeniñ Qırım işğalini iç bir vaqıt tanımaz».
«Erdoğan ve Putin öpüşip süsleneler», – International Business Times itibarlı bir iş portalı bu serleva altında «Rusiye-Türkiye munasebetleriniñ eyilişmesi Qırımnıñ turistik saasını yoq ete bile» maqalesini derc ete. İç turizm Moskva ve Ankara munasebetleri bozulğanında fayda körgen edi. Şimdi ise Rusiyeniñ cenüp musafirhaneleri, şu cümleden işğal etilgen Qırım qorqalar. Bodrumdaki dört yıldızlı musafirhaneler Yaltadaki üç yıldızlı ötellerden ucuz olacaq. Turistlerniñ 10-15% Türkiyeni saylap keter. Turistik operatorlar tatilini Aq deñizde keçirecek olğan insanlardan bir sıra haber ala. Olarğa keder ete bilecek tek bir şey bar – terroristik telükeniñ yüksek derecede olması.
«İsrail qorantası Qırımda ğayıp oldı» – dep haber ete iyül 2-de The Times of Israel gazetası. «Qartana, qartbaba ve 6-10 yaşları arasında üç torunı cuma künü saba Qırımda enip, şimdige qadar qoranta azalarınen bağlanmadılar». Aile Moskvadan Aqmescitke keldi, amma ukrain şirketinde sigorta alğan edi.
Rzeczpospolita gazetası iyün başında Aluştada Rusiye politsiyası tarafından narazılıq mitinginiñ dağıtılması ve mayıs soñunda Aqmescitte «kazaklarnıñ» quvulmasını bildire. Neşirniñ qayd etkenine köre, 2014 senesi Rusiyege yarımadanı işğal etmege yardım etkenler bile yaqalana.
«Rusiye Qırımda nükleer silânı yerleştire bile», – dep tekrarlay Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonıñ aytqanlarını Zamanında haber türk haber toplayıcısı. O, Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı alıp barğan gibrid cenkinde qullanğan on biñlernen asker ve yüzlernen tanknı hatırlata.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Amerika Qoşma Ştatları prezidenti Barak Obamağa Qoşma Ştatlarınıñ milliy bayramı, Mustaqillik künü munasebetinen hayırlav telegrammasını yolladı.
Bu aqta iyül 4-te Kreml matbuat hızmeti bildire.
«Rusiyeli-amerikalı munasebetlerniñ tarihı, musaviy uquqlı ortaq temeline esaslanıp areket etip ve bir-birimizniñ qanuniy menfaatlarını ürmet etip, biz eñ qıyın halqara meselelerni eki devlet ve bütün insaniyetniñ amanlığı içün çeze bilgenimizni tasdıqlay», – dep aytıla telegrammada.
Kremlniñ matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, Rusiye prezidenti «keçkenniñ müsbet tecribesi Rusiye ve AQŞ arasındaki dialognı konstruktiv yönelişke qaytaracağında emin olğanını bildirdi».
Amerika Qoşma Ştatları iyül 4-te Büyük Britaniyadan mustaqilliginiñ 240 yıllığını qayd ete. Bu munasebet ile bütün devlet boyunca parad, kezintiler ve fişenkler teşkil etilecek.
Amerika sesiniñ bildirgenine köre, prezident Obama Beyaz Sarayda askerlerniñ qorantaları içün barbekü, bundan da ğayrı, kontsertni teşkil ete, o yerde Kendrik Lamar ve Janel Mone iştirak etecek.


text:
Qırımda yaqın üç künde deñişecek ve yağmurlı ava olacağını tahmin eteler. Bu aqta yerli Gidromettsentrniñ matbuat hızmeti bildirdi.
«Eñ yaqın üç künde ava deñişmeleri Qırımdan keçken atmosfera frontal bölükleriniñ keçmesinen bağlı olacaq, yarımadağa çoq beklengen yağmurlar ketirilecek. Cenübiy-ğarbiy yel saniyede 8-13 metr süratınen şimaliy-ğarbiy yelge keçecek, bazı yerlerde saniyede 15-20 metr olacaq. Ava arareti gece +1…+6°, yalıda +9°, kündüz +7…+12°, dağlarda +1…+6° olacaq», – dep aytıla haberde.
Sinoptikler bildirgenine köre, yanvarniñ 6-nda ve 7-nde Qırımda tuman ve yağmur olması mümkün.
Bundan evel Rusiye Gidromettsentri Qırımda çoq yağanaq olacağını beklememeli, dep haber etken edi.


text:
Alâqa, informatsion tehnologiya ve kütleviy kommunikatsiya nezareti boyunca Federal hızmetine «Avdet» qırımtatar gazetasına şikâyet keldi. Bunı Qırım.Aqiqat saytına neşirniñ baş muarriri Şevket Kaybullayev bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, bugün onı FSB idaresiniñ matbuat hızmetine davet etip, işbu şikâyet aqqında haberdar ettiler.
Şikâyet vatandaş Rinat Şaymardinov adından yazıldı. O, «Avdet» gazetasını ekstremist malümatnıñ tarqatıluvında qabaatladı. Böyle malümatnıñ sırasına o, misal içün, qırımtatar milliy Meclisiniñ iyül 4-de alınğan «Devlet şurasına» ve akimiyetniñ yerli organlarına saylavlarnı boykot etmege qararınıñ basıluvını kirsetti»,– dedi Şevket Kaybullayev.
«Avdet» gazetasınıñ baş muarriri aytqanı kibi, FSB matbuat hızmetiniñ vekilleri nezaketnen subetleşe edi, amma «bu vesiqa ciddiy aqibetlerge ketire bilecegini añlattılar». Onıñ sözlerine köre, bu şikâyette diger qırımtatar gazetasını – «Qırım» gazetasını da ekstremizmde qabaatlaylar.
Şevket Kaybullayevniñ aytqanına binayen, «Avdet» gazetası siyasetini deñiştirmeycek.
«Avdet» gazetası qırımtatar milliy Meclisiniñ neşir organı sayıla. 1990 senesi iyül 15-den neşir etile.


text:
Qırımtatar faalleri Qırımtatar bayraq kününe bağışlanğan «Bayraq areketi» avtoyürüşini ötkere, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Faaller Qırımnıñ köy ve şeerlerinde toqtap, qırımtatarlarnen körüşe ve bayraq künü munasebetinen tedbirler keçire. Avtoyürüş iyünniñ 24-nde başladı, bir kün içinde faaller 17 meskün yerni ziyaret etti.
«Marafonnıñ temeli bıltır qoyulğan edi. Akimiyet bazı qırımtatarlarnı ekstremist namzeti ya da azır ekstremist olaraq sayğanı içün olarnı qayd ete ve açıq faaliyet aqlarını sıñırlay, şu sebepten bayraq kününe bağışlanğan ananeviy yarış ve kontsertlerniñ çoqusını keçirmek imkânsız oldı, böylece bu ğaye peyda oldı», – dep tarif etti qırımtatar faali Nariman Celâl.
O, qırımtatar yaşları «vatandaş fikrini eksiltti ve ananeviy tedbirler pek paalı oldı», dep ayttı.
«Yañı bir şey uydurmaq kerek, dep dostlarımıznen qarar aldıq. Akimiyetten izin almaq yerine küçük gruppanen yürmege, amma insanlarnı toplaşmağa ve küçük tedbirlerni keçirmege çağırmağa qarar aldıq», – dedi Celâl.
İyünniñ 26-nda qırımtatarlar Milliy bayraq kününi qayd ete. Bayram künü olaraq 1991 senesi iyünniñ 26-27-nde Aqmescitte ötkerilgen ekinci Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ birinci künü saylânğan edi.
Qırımtatar bayrağı üzerinde altın renkli tamğa tasvir etilgen kök renkli bir bayraqtır.


text:
Qubla-shıg'ıs Aziya
Qubla-shıg'ıs Aziya — Qitaydın', Hindistannın' ha'm Avstraliyanın' arasındag'ı kontinental ha'm u'lken territoriyalardı iyelegen u'lken kontinent. Og'an Hindiqıtay yarımatawı ha'm Malay arhipelagı, da kiredı. Kontinental bo'legınde Vietnam, Kambodja, Laos, Myanmar ha'm Tailand, qubla bo'legınde bolsa Bruney, Shıg'ıs Timor, indoneziya, Singapur ha'm Filippin jaylasqan. Malakka yarımatawının' qubla bo'legi ha'm Borneyo atawının' arqa bo'leginde Malayziya jaylasqan. Og'an Vietnam, Kamboja ha'm Laos ma'mleketleri ha'm qosıladı, kontinent arqadan qublag'a 3,2 mın' km, batıstan shıg'ısına shekem bolsa 5,6 mın' km-ge jayılıp ketken.


text:
`yulçı` Näticälär
Xäbärlär [63]
- Sabiha Gökçän hawa mäydanında xalıqara yulçı sanı artqan
- İstanbul aêroportında yulçı sanı arta
- İke yulçı avtobusı bäreleşte
- 11 ayda 3 million yulçı
- İstanbul hawa mäydanınnan küpme yulçı säyäxät itte?
- Yulçı avtobusına höcüm
- Üzbäkstanda yulçı avtobusında şartlaw
- Orbitağa yulçı taşu maqsatına tağın ber adım yaqınayu
- Hindstanda yulçı poyızdınıñ vagonnarı lokomotivtan ayırıldı
- Yulçı poyezdı yök maşinası belän bäreleşkän
- İndoneziyada yulçı köymäse yöztübän qaplanğan
- Filippinnarda yulçı köymäse batqan
- Yulçı sanı artışı
- 76 yulçı tabılğan
- İň küp yulçı bulğan kön
- Qazan aêroportında 2 million yulçı
- THYnıñ yulçı sanı 25 millionğa citte
- “Bıyılğı maqsat - yulçı sanın 200 millionğa citkerü”
- Yulçı sanı artqan
- Rusiyä raketaları yulçı oçqıçlarına yanıymı?


text:
Qazaqstan belän Törkiyä arasındağı säwdä küläme 15 märtäbä arttı
Qazaqstan belän Törkiyä arasındağı säwdä külämeneñ 30 yılda 15 märtäbä artuı belderelde
Qazaqstan säwdä häm integraśiya ministrı Bakıt Soltanov Törkiyä belän Qazaqstannıñ säwdä ölkäsendäge mönäsäbätlärne bäyäläde.
Soltanov, kiläse yılda ike il arasındağı diplomatik mönäsäbätlärneñ 30 yıllığın qotlayaçaqların iskä töşerep, ike il arasındağı säwdä êlemtäläreneñ uñay üseş aluı belän alğa baruın äytte.
Säwdä külämeneñ 1990nçı yıllar başında 200 million dollar tiräsendä buluına iğ’tibarnı yünältüçe Soltanov: “İke ilneñ säwdä küläme 30 yılda 15 märtäbä arttı. Xäzerge waqıtta Törkiyä ilebezneñ iñ zur 10 säwdä urtağınnan berse”, - dip belderde.
Soltanov bıyıl ğinwar-iyün aylarında säwdä külämeneñ uzğan yılnıñ şul uq çorına qarağanda 5,3%qa artıp 1 milliard 788 million dollarğa citüen äytte.
Soltanov urtaq maqsatnıñ säwdä külämen qısqa waqıtta 5 milliard, ozaq möddättä 10 milliard dollarğa citkerü buluın iskärtep uzdı.
Bäyläneşle xäbärlär
Naxçıvan tamğaxanäse Azärbaycanğa bäylände
Naxçıvan üzidaräle cömhüriyäteneñ Däwlät tamğaxanä komitetı Azärbaycan Üzäk tamğaxanä (tamojnya) komitetına bäylände
Bügen Tatarstan bayrağı köne
Monnan 31 yıl êlek Tatarstan cömhüriyäte parlamentı älege däwlät simvolın qabul itte


text:
Bügin Almatı qalasında bir top belsendi "Nwr Otan" partiyası ğimaratınıñ aldında narazılıq akciyasın ötkizdi.
Astana qalasında «Nwr Otan» partiyasınıñ kezekti qwrıltayı bastalğan uaqıtta Almatıdağı «Nwr Otan» ğimaratınıñ aldında bir top belsendi öz narazılıqtarın bildirdi. Narazılıq akciyasına qatısqan belsendilerdiñ biri, köp balalı ana Dariğa Abajanova öziniñ bwl şarağa ne üşin qatısqandığın bılay dep tüsindiredi:
«Bağana bizdi iterip, jwlqılap maşinağa salıp alıp ketti. Biz bilikke ökpemizdi aytqımız keldi... Mağan eşnärseniñ keregi joq. Mağan Nazarbaevtıñ ketkeni jaqsı, biliktiñ özgergeni jaqsı»
Narazı toptıñ talaptarın tıñdauğa şıqqan Almalı audanınıñ äkimi Bekqali Torğaevtıñ sözinşe, «Nwr Otan» partiyası ğimaratınıñ aldına jinalğan halıqtıñ miting ötkizui zañsız. Sebebi olar şahar basşılığınan şeru ötkizuge baylanıstı rwqsat almağan.
«Men osı jerde twrğanda resmi türde eskertu jasadım. Öytkeni bizdiñ özimizdiñ qoldanıstağı zañnamağa baylanıstı, bwlar osınday şeru, jinalıs nemese demonstraciya ötkizu üşin olar mindetti türde zañ boyınşa ötiniş jazuı kerek... Eger qabıldauğa kelse men dayınmın. Al sırttağı şara zañsız bolğandıqtan men olarğa eskertu jasadım. Arı qaray qwqıq qorğau organdarınıñ isi...» - dep mälimdedi Torğaev mırza jurnalister saualına bergen jauabında.
Mitingige qatısqan belsendi Ergeş Esmırza özin WQK qızmetkerleriniñ nwsqauımen wstap alıp ketkendigin jäne policiya bölimşesinen şıqqannan keyin, «Nwr Otan» partiyasına qaytıp kelmek bolğan birneşe adamdı tärtip saqşıları ekinşi märte wstağandığın ayttı.


text:
Sinoptikler, Qırımda dekabrniñ 10-unda dumanlı ve yağanaqlarsız avanı tahmin ete,
Bunı yarımadanıñ Gidrometeomerkezi bildire.
Sinoptiklerniñ tahminlerine köre, Aqmescitte deñişici bulutlılıq, yağanaqlarsız, gece ve saba bazı yerlerde dumanlı. Ğarbiy yel 6-11 m/s. Ava arareti kündüz 10…12º.
Aqyarda deñişici bulutlılıq, yağanaqlarsız. Sabadan duman. Cenüp-şarqiy yel 5-10 m/s. Ava arareti kündüz 9…11º.
Qırımnıñ cenübiy yalısında deñişici bulutlılıq, yağanaqlarsız. Gece ve saba duman. Şarqiy yel 6-11 m/s. Ava arareti kündüz 11…13º.
Keriçte deñişici bulutlılıq. Yağanaqlarsız. Gece, saba ve üylege qadar bazı yerlerde duman, Şimaliy yel 3-8 m/s. Ava arareti kündüz 7…9º.


text:
Estoniya prezidenti Kersti Kaljulaid Ukrainanıñ şarqındaki çatışmanı cenk dep tanımağa çağırdı. Keçken afta Donbassnı ziyaret etken Kaljulaid bu aqta, iyünniñ 1-nde sabıq prezident Lennart Meriniñ adına bağışlanğan konferentsiya iştirakçilerinen keçirgen üyle yemegi esnasında ayttı, dep haber ete Estoniya prezidentiniñ matbuat hızmeti.
«Ukrainada yalıñız soñki afta devamında yapılğan atışlar neticesinde dört kşi öldürildi, olar arasında 15 yaşında bir qız bar edi ve 15 kişi yaralandı. Bu buzlatılğan çatışma degil de – bu cenk», – dedi Kaljulaid.
O ayrıca, Ukraina bayağı inkişaf etkenini de qayd etti.
«Eger biz unıutsaq, bularnıñ epsi ğayıp olur. Eger qulaq asmasaq. Eger bizim iqtisadiy menfaatlarımıznı birinci sırağa, degerliklerni – ekinci sırağa qoysaq. Ya da sadece özümizniñ zayıflığımıznı is etip, mında, Avropada, dört yıldan berli cenk yoq dep kösterecek olsaq», – dedi Estoniya prezidenti.
O, bu yıl Ğarp Gürcistannıñ bir qısmı işğal etilgenine «bir şey yapıp olamağanına» 10 yıldan tolacağını hatırlattı. «Bizler Gürcistandaki hayırsız işğal sıñırını muqayıtlıqnen başqa türlü adlandıramız», – dep qayd etti Kaljulaid.O, gürciler ögünde olarğa ait topraqnıñ bir qısmı işğal etilgenini tanımağa çağırdı.
Mayısnıñ 24-nde birleştirilgen küçler Operatsiyası ştabınıñ matbuat hızmeti, Estoniya prezidenti Kersti Kaljulaid Donbasstaki ayıruv sızığını ziyaret etken çetel devletniñ ilk lideri olğanını haber etken edi.
Donbasstaki silâlı çatışma 2014 senesinden itibaren, Rusiye Qırımnı ilhaq etkeninden berli devam ete. Ukraina ve Ğarp Rusiyeni separatistlerge silâlı yardım köstergeninde qabaatlay. Kreml bu qabaatlavlarnı inkâr ete ve Donbassta olsa bile, rusiyeli «göñülliler» bardır dey. BMTniñ malümatına köre, çatışma esnasında 10 000-den ziyade kişi elâk oldı.


text:
İşğal etilgen Qırımnıñ gümrük ve kiriş noqtaları yañı yıl bayramları vaqtında gece-kündüz çalışacaq.
Bunı «Qırım gümrükhanesi»niñ matbuat hızmeti bildire.
Şu cümleden, «Armânsk», «Canköy», «Perekop» avtomobil kiriş noqtaları ve «Armânsk» ile «Canköy» demir yol noqtaları, Kefe, Yalta, Kezlev ve Keriç deñiz nezaret kiriş noqtaları, em de «Aqmescit» ava limanınıñ gümrük noqtaları yañı rejimge keçe.
Evel bildirilgeni kibi, dekabr 26 künü avtomobil ve avtobus stantsiyalarınıñ saipleri Qırımğa biletlerniñ satuvını toqtatmaq kerek edi.
Ukraina infrastruktura nazirliginiñ beyanatına köre, Qırımğa naqliyatnıñ qatnavı «havfsızlıqnı pekitmek» içün toqtatılğan eken.
«Ukrzaliznitsâ» Qırım ile demir yol alâqasını toqtattı ve yarımadağa qatnağan halqara trenlerini lâğu etti.


text:
Tatarstannıñ 2004 yılnıñ berençe yartısında ictimaği häm iqtisadi üseş näticäläre xaqında respublikanıñ İqtisat häm sänäğät ministrlığınıñ kiñäytelgän kollegiäsendä söyläştelär. Älege utırışta respublikanıñ bar citäkçeläre - prezident ta, premyer-ministrı da, Däwlät Şurası räise dä, ministrlar da qatnaştı. Töp notıq belän İqtisat häm sänäğät ministrı Aleksey Paxomov çığış yasadı.
Anıñ çığışında menä nindi sannar kiterelde. 2004 yılnıñ altı ayında respublikada 150 milliard sumnan artıq tawar citeşterelgän häm xezmät kürsätelgän. Qayber tarmaqlarda bıltır belän çağıştırğanda şaqtıy ğına üseş tä küzätelä. Mäsälän, Ximiä häm neft’ ximiäse, maşina citeşterü häm metall eşkärtü kebek ölkälärdä üseş 17-18 protsentqa artqan. Respublikanıñ qayber töbäklärendä yäşäw däräcäse dä üskän. Mondıy küreneş Qazan şähärendä häm Tatarstannıñ neft’le cirlärendä – Älmät, Aznaqay, Tübän Kama, Bawlıda küzätelä ikän. Aleksey Paxomov respublikada qullanu äyberläreneñ bäyäläre artuı xaqında da äytte. Uzğan 6 ayda alarnıñ üseşe 10 protsentnı täşkil itkän. Urtaça xezmät xaqına kilgändä isä, ul yün ayında Tatarstanda 5743 sumnı täşkil itkän. İqtisatçılar fikerençä, här keşe isäbenä kerem 2003 yılnıñ yünendä 4500 sumnı täşkil itkän häm bıyıl ul 10 protsentqa diärlek artqan. Xezmät xaqların tülämäw oçraqları da uzğan yıl belän çağıştırğanda kimegän.
Monnan tış Tatarstannıñ İqtisat häm sänäğät ministrı tağın menä nindi sannar kiterde. Uzğan yartı yıllıqta respublikada 15 million tonna neft’ tabılğan, bu uzğan yıl belän çağıştırğanda 3 protsentqa diärlek kübräk. Şulay uq 30 meñnän artıq yök häm ciñel maşina, 5 milliardtan artıq avtomobil şinaları, 24 meñ tonna it, 103 meñ tonna söt häm söt produktsiäse citeşterelgän. Kollegiä utırışında süz şulay uq respublikada innovatsion eşçänlek turında da bardı. Mäsälän, yañaça eş oyıştıru xätta sälämätlek saqlaw ölkäsendä kertelä ikän. Bu xaqta Sälämätlek saqlaw ministrı söyläde.
Ä Mintimer Şäymiev isä üzeneñ çığışında, respublika elekkeçä çimal citeşterügä östenlek birsä dä, produktsiä citeşterüne dä arttırırğa tieş, çönki bu östämä tüläwdän alınğan salımnı arttırırğa mömkinlek biräçäk, dip äytte. Häm älege yünäleştä KamAZ, Qazanorgsintez, TübänKamaneftexim berläşmäläreneñ uñay täcribäsen bilgeläp ütte.
Gölnaz İlgizär


text:
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy cumaertesi künü, dekabrniñ 7-nde, Milliy telükesizlik ve Mudafaa şurasınıñ qapalı toplaşuvını keçirmek niyetinde. Bu aqta MTMŞ kâtibi Oleksiy Danılov bildire.
«Çarşenbe künü Zelenskıy Ukraina telükesizlik ve mudafaa sektorı organlarınıñ vekillerinen toplaşuv keçirdi. Onıñ neticesinde cumaertesi künü, dekabrniñ 7-nde, Milliy telükesizlik ve mudafaa şurasınıñ qapalı toplaşuvını keçirmege qarar alındı», – dep aytıla haberde.
«Normand formatındaki» körüşüv dekabrniñ 9-nda Parijde ötkerilmeli. Böyle muzakereler soñki sefer 2016 senesi oktâbr ayında keçirilgen edi. Ukraina prezidenti Zelenskıynıñ aytqanına köre, «norman dördü» memleketleriniñ liderleri esirlerniñ qaytuvı, ateş toqtatıluvı, Ukraina-Rusiye sıñırınıñ kontroli ve Donbastaki saylavlarnı muzakere etecekler.
Üç parlament fraktsiyası Ukraina prezidentine dekabrniñ 9-na keçirilmesi planlaştırılğan «normand formatındaki» muzakereler ögüne beraber azırlağan beyanatlarınen muracaat etti.


text:
Rusiye telükesizlik hadimleri Eski Qırımda nevbetteki qırımtatar evini tintti. Bunı iyün 18-de «Qırım birdemligi» birleşmesi içün bergen izaatta cemiyet imayecisi Mustafa Seydaliyev bildirdi.
Seydaliyev: «Ev kimniñ tarafından ve neniñ esasında teşkerildi, belli degil. Uquqqoruyıcı organlarınıñ hadimleri iç bir protokol tizmedi, özüni tanıtmadı, adiseni qanunsız olaraq qayd ete ediler. Teşkerüvden soñ Yunus Seytumerovnıñ qızını yanlarına alıp kettiler», – dep bildirdi.
Qırım.Aqiqat adiseniñ tafsilâtlarını ögrene. Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından bu hususta açıq menbalarda izaatlar berilmedi.
İlhaqtan soñ Qırımdaki faktik Rusiye ukümeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqaları bar dep şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler keçire.


text:
Rostov-na-Donu şeerindeki Cenübiy Bölge Arbiy mahkemesi, Yalta "Hizb ut-Tahrir davası" boyunca soñki söz aytmaqnıñ kününi 2019 yılı noyabr 8-ine deñiştirdi. Bunı Qırım.Aqiqatqa advokat Edem Semedlâyev haber etti.
"Bugün oturışta prokuror öz sözüni ayttı. Bundan soñ dava iştirakçileri, soñki sözge azır olğanlarını ilân etti. Amma mahkemeci, bizge belli olmağan sebeplerge köre, oña, müşterilerimiz azır degil, dep körüngeni sebebinden, sanki azırlıq körmek içün eki aftalıq teneffüsni ilân etti", - aytıp berdi advokat.
Advokat, mahkeme mahkeme protsessini aselet uzata, dep tüşüne. Qabaatlav tarafınıñ tefsirleri şimdilik yoq.
Rusiye prokurorı, beraber qoşıp sayğanda, Yalta "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ iştirakçileri içün 98,8 yıllıq apis cezasını istedi: Muslim Aliyevğa - 20 yıl, İnver Bekirovğa - 20,6 yıl, Emir-Üsein Kukuğa - 15 yıl, Vadim Sirukqa - 15 yıl, Arsen Cepparovğa - 13,6 yıl, Refat Alimovğa - 14,6 yıl.
Bu dava boyunca qabaatlanğanlar 2016 yılınıñ fevral-aprel aylarında tutulğan edi. Olarnı, Rusiyede yasaqlanğan islâmiy siyasiy "Hizb ut-Tahrir" teşkilâtına aitliginde qabaatlaylar.
Ukrainanıñ Tış İşler Nazirligi, Yalta "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ iştirakçilerini azat etmege Rusiyeden talap ete.


text:
Kremlge tabi olğan işğal etilgen Qırımnıñ akimiyeti Ahtem Çiygoznıñ metinliginden ve tarafdarlarınıñ qararlığından qorqa, dep tüşüne Qırımtatar Milliy Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev. Bunı o sentâbrniñ 12-de Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yayınında ayttı.
«Küç idareleri üküm çıqarılmasına kelecek insanlarnı qorquzğan edi, tutulacağı aqqında tenbiyelegen edi, naqliyat yollarını bile blok etken ediler. Bu on daqqa içün mahkeme ögünde silâlı insanlar çoq edi – OMON, politsiya hadimleri, maden qıdırıcıları. Bu areketler akimiyet Ahtem Çiygoz ve qırımtatarlardan qorqqanını köstere. Üküm videokonferentsiya rejiminde seslendirildi. Buña maqmadan, insanlar mahkeme ögünde toplaşıp, Ahtem Çiygozğa qoltutmaq içün qadılarğa «Masqaralıq!» dep muracaat etkenler», – dep qayd etti faal.
Sentâbrniñ 11-nde Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi qırımtatar halqınıñ liderlerinden biri olğan Ahtem Çiygoznı 2014 senesi fevralniñ 26-nda Qırım Yuqarı Şurasınıñ binası ögünde kütleviy nizamsızlıqlar teşkil etmesinde qabaatlap, 8 yıllıq apiske mahküm etti.
Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen territoriyalar nazirligi İnsan aqları Avropa mahkemesine ükümnen bağlı şikayet bermek niyetinde.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevralniñ 26-da Qırım Yuqarı Şurasınıñ binası ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutulmasına bağışlanğan mitingde iştirak etkeni içün tutulğan edi. O zaman miting iştirakçılerine Rusiye tarafdarları, şu cumleden «Russkoye yedinstvo» firqasınıñ temsilcileri qol tutqan edi.
«Çiygoz davasını» Rusiye mahkemesi qapalı toplaşuvda - qırımtatar Meclisi yolbaşçısınıñ muavini sıfatındaki Ahtem Çiygozniñ davası olaraq ve ayrıca, davanıñ eki iştitakçisi olğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci davası şeklinde ekige ayıraraq, «26 fevral» davası çerçivesinde baqmaqta.


text:
Bчepa B 21:53 B пoceлke ИзMaйлoBo пpoизoшлo BoзropaHиe capaeB
26çe apreldä Tatar yäşläre üzäge wäkilläre Qazanda «Min tatarça söyläşäm!» aksiädä qatnaştılar.
Tatar yäşläre üzäge tarafınnan «Min tatarça söyläşäm!» dip isemlägän aksiä ütkärü turında xäbär itelgän ide.
Şuşı aksiäne ğamälgä quyuçılar “Üzebez” yaña buın xäräkäte, Bötendonya tatar kongressı Başqarma komitetı häm
Bötendonya tatar yäşläre forumı Qazannıñ Bauman uramında oyıştırılğan maxsus çarada aksiäneñ näticälären iğlan ittelär. Anda Ulyanovsk şähäreneñ Tatar yäşläre üzäge wäkilläre dä çaqırığan ide. Alar aksiäneñ embleması
Töşerelgän bilgelär häm tatar telen öçen maxsus äzerlängän bukletlar taratuda qatnaştılar.
“Üzebez” yaña buın xäräkäte koordinatorı Rezedä Safiullina, «Min tatarça söyläşäm!» aksiädä ottıruçılar yuq, hämmäse dä ciñde dip beldergän. Ul Ulyanovskidan kilgän yäşlärneñ tırışlığın ayıruça bilgeläp ütkän häm alarğa maxsus diplom belän qimmätle büläklär tapşırdı. TYäÜ räise İ. Usmanov üzeneñ çığışında «Min tatarça söyläşäm!» dip isemlägän aksiäne oyıştıruçılarğa räxmät beldergän.


text:
Kyivde oktâbr 28-de «Kyiv» kinoteatriniñ Mavı zalında «Mustafa» filmniñ premyerası olacaqtır. Vesiqalı levha qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilevniñ ömür yolunı añlata.
Levha müellifleri qırımtatarlarnıñ itibarı ve şerefi, yaşama aqqı içün küreşken erbapnıñ ikâyesini aydınlatacaqtır.
Film «Gençlik» Kyiv halqara kinofestivaliniñ «Ukrain premyeraları» programmasında taqdim etilecektir.
Levha büceti 50 biñ dollarnı teşkil etti. Para demokratiyağa qoltutuv milliy fondundan berildi ve 150 biñ grivna hayriye parasıdır.
ПoдпиcыBaйTecb Ha Hac B Twitter и пepBыMи yзHaBaйTe rлaBHыe HoBocTи


text:
Kyivde mart 16-da «Yaroşnıñ devlet teşebbüsi» milliy areketiniñ faalleri Rusiye elçihanesi yanında Qırım işğaline qarşı «Qırım – Ukrainadır» şiarı altında narazılıq bildirdiler. Bunı Qırım.Aqiqat mühbiri bildire.
«Yaroşnıñ devlet teşebbüsiniñ» vekili Andrey Şaraskinniñ aytqanına köre, faaller Rusiye elçihanesi yanında toplaşıp, «Rusiye Ukraina devletiniñ bir qısmını qanunsız zapt etkenini hatırlatmağa istediler».
«Bu mesele (Qırım işğali – QA) ket-kete uzatıla. Qırım meselesi bugünde-bugün pek az añıla. Buña diqqat celp etecek olamız. 21-inci asırda Avropanıñ merkezinde mustaqil bir devletniñ topraqları işğal etildi – buña baqıp indemeycekmiz. Ukraina milletçileri Qırım oğrunda küreşecek», – dedi Şaraskin.
Narazılıq aktsiyasıda umumen 10 insan bar edi. Rusiye elçihanesiniñ hadimleri faallerniñ yanına çıqmadı.
2014 senesi mart 16-da Qırımda ve Aqyar şeerinde dünyada tanılmağan referendum olıp keçti, onıñ neticelerine köre Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ukraina, Avropa Birligi, Amerika Qoşma Ştatları bu rey berüvni tanımadı. Mart 18-de Rusiye prezidenti Vladimir Pütin Qırımnı Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Yanvarniñ 30-ında Qırımda gece ve saba yağmur yağacaq, Aqmescitte ve cenübiy yalıda sılaq qar yağacaq. Kündüz ava arareti +10 derecege qadar köterilecek.
Bunı yarımadanınıñ gidrometeorologiya merkezi haber ete.
Qırım sinoptikleri bergen malümatqa köre, Aqmescitte (Simferopol) deñişici bulutlılıq beklenile. Gece ve saba yağmur, sılaq qar, kündüz yaganaqlarsız. Şimal-şarqiy yel 8-13 m/s. Ava arareti kündüz +6…+8° derecede olacaq.
Aqyarda (Sevastopol) deñişici bulutlılıq. Gece yağmur, kündüz yağanaqlarsız. Şimal-şarqiy yel 6-11 m/s. Ava arareti kündüz +7…+9° derecede olacaq.
Qırımnıñ cenübiy yalısında deñişici bulutlılıq. Gece ve saba yağmur, sılaq qar, kündüz yağanaqlarsız. Şimal-şarqiy yel 8-13 m/s. Ava arareti kündüz +8…+10° derecede olacaq.
Keriçte deñişici bulutlılıq. Yağmur beklenile. Şimal-şarqiy yel 10-15 m/s. Ava arareti kündüz 4…+6° derecede olacaq.


text:
Birneşe ay boyı Almatıdağı Qıtay elşiligi aldında Şıñjañda qalğan tuıstarın qaytarudı talap etip jürgen bir top adam 21 qırküyek küni astanada narazıl..
Amerikanıñ Freedom House adam qwqığın qorğau wyımı Net Freedom dep atalatın jıl sayınğı jeli erkindigi turalı reytingisin jariya etti. Bügin (21 qır..
Almatıdağı Aqbwlaq şağınaudanında bolğan atısqabaylanıstı eki qılmıstıq is qozğaldı. Bwl aqparattı Almatı qalalıq policiya departamentiniñ basşısı Qan..
Türkiya prezidenti Rejep Tayıp Erdoğan Reseyge memlekettik saparmen barmaq. Kreml' türik basşısın kütip alu dayındığında ekenin Putinniñ baspasöz hatş..
Qazaqstan densaulıq saqtau ministri Aleksey Coy elde koronavirustıñ "Yota" ştamı anıqtalğanın habarladı. Bwl jöninde ol 21 qırküyek küni Facebook-tağı..


text:
Rusiye Federatsiyasınıñ ükümeti «İqtisadiy inkişaf ve innovatsion iqtisadiyat» devlet programması çerçivesinde Qırımdaki küçük ve orta iş adamlarına qoltutmaq maqsadı ile 170,8 mln ruble yollaycaq, – dep haber ete Qırım Rusiye ükümetiniñ matbuat hızmeti.
Qayd etilgeni kibi, para miqdarı 2015 senesi iyül 18-de qararda belgilendi, oña binaen 16,9 milliard ruble Rusiyeniñ 85 subyeti arasında yarış neticesinde ayırıldı.
«Böyle adımlar Federatsiya subyektleriniñ devlet programmalarınıñ kapitalizatsiyasını ve küçük ve orta biznes boyunca belediye programmalarını arttırmağa yardım etecek, böylece maliye yardım kösterilecek küçük ve orta biznes subyetleri kenişleycek», – dep aytıla haberde.
Malüm olğanı kibi, Aqmescitte çarşı yoq etilgen soñ iş adamları Qırım ükümeti yanında piket ötkerdiler. Kezlevde ise iş adamlarınıñ işini sıñırlamağa başladılar.


text:
Rusiyä-Ukraina suğışı kiskenläşä bara
Könüzäk mäs'älälär 5/2022
Rusiyä İlbaşı Vladimir Putinnıñ “öleşçä mobilizaśiya” iğ’lan itüe belän Rusiyä-Ukraina suğışı yaña êtapqa kergän bulsa, basıp alınğan cirlärdä uzdırılğan referendum belän bergä suğış köçäyä, kiskenläşä bara. Rusiyälelär Xar’kov töbägendäge awır ciñelüdän soñ suğış qırında ğaskäri yaqtan yañadan tigezlek täêmin itü maqsatınnan çığıp öleşçä mobilizaśiya belän 300 meñ keşene, qullarına qoral tottırıp, frontqa cibäräçägen belderde. Fäqät bu adımnıñ suğış qırındağı çınbarlıqnı ni qadär rusiyälelär faydasına üzgärtäçäge bilgesez. İq’tisad häm ênergetika ölkäsendäge qarşılıqlar da däwam itä. Rusiyälelär Awrupa Berlegenä gaz qudıruçı ütkärgeçlärne yabıp quyğan bulsa, barı tik “Törek ağımı” ğına aktiv bularaq gaz citkerüen däwam itterä.
Ukraina cirlärendäge suğışnıñ barışına täêsir itäçäk ike kritik waqıyğa yäşände. Berençese, Rusiyäneñ basıp alğan Donbass, Xerson häm Zaporoj’ye töbäklärendä referendum ütkärü qararı. Kötelgäne kebek böten bu töbäklärdä 100%qa yaqın näticälär belän Rusiyägä quşılu qararı çıqtı, älbättä, bu referendumnarnıñ bernindi xoquqi nigeze yuq, läkin rusiyälelär ägär referendum näticälären tanıp bu töbäklärne annekśiyäläwen açıqlasa häm soñınnan Ukraina ğaskäreneñ bu töbäklärne nişan itep alğan oçraqta Rusiyä cirlärenä yasalğan höcüm bularaq qabul itep, xätta atom-töş qoralın qullanu belän bergä böten xärbi mömkinleklären qullanu belän yanıy.
Referendumnıñ başqa ber näticäse isä – buluı mömkin tınıçlıq söyläşülären tulısınça beterüe. Zelenskiy açıqtan-açıq bu referendumnar uzdırılğan oçraqta rusiyälelär belän hiç östälgä utırmayaçaqların belderde.
Başqa möhim ber waqıyğa isä – Putinnıñ kisken çığış yasap, öleşçä mobilizaśiya iğ’lan itüe. Saqlanu ministrı Şoygu yasağan belderüdä 300 meñ keşeneñ ğaskärgä alınaçağı, bolarnıñ 250 meñeneñ isä bolay da zapastağı rezerv ğaskärilärdän toruı yünäleşendä.
Läkin mobilizaśiya iğ’lan itelgännän soñ il külämendä distälärçä meñ keşe mäcbüri räweştä armiyağa alınırğa tırışılğan bulsa, meñnärçä rusiyäleneñ ildän qaçıp kitärgä tırışuın kürsätüçe sürätlär matbuğatta päydä buldı. Şulay uq Dağıstan kebek üzidaräle cömhüriyätlärdä dä xalıq zur reakśiya kürsätte. Suğışnıñ il cämäğätçelegendäge çığımnarı Putin öçen arta başladı.
Putinnıñ öleşçä mobilizaśiya qararı belän Rusiyä armiyası, ğaskäri sanın arttırıp, front sızıqlarında Ukraina ğaskären tigezlärgä tırışa. Bigräk tä Xar’kovta yäşängän awır ciñelü Putinnı häm yärdämçelären citdi mäğ’nädä borçuğa saldı. Könbatış illärennän kürsätelgän çiksez xärbi yärdäm häm suğış qırındağı köçle ruxıy köç motivaśiyası Ukraina armiyasınıñ xärbi xäräkät östenlegen aluın häm Rusiyägä qarşı östenlek urnaştıra başlawın kürsätä ide. Xäzer Putin kim digändä front sızıqlarında tigezlek urnaştırırğa teli, läkin Rusiyä armiyasınıñ häm saqlanu sänäğäteneñ yuğaltuların alıştıru mömkinlegeneñ bulmawın küz aldına kitergän çaqta arıqlaw suğışınıñ ciñüçeseneñ Rusiyäneñ buluı mömkin kebek kürenmi.
Rusiyälelärneñ öleşçä mobilizaśiyanı tulı mobilizaśiyağa äyländerep, böten sänäğät asqormasın häm keşe köçen suğışqa yünältep kenä Ukraina häm berlektäşläre aldında ciñüçe bulu ixtimalı bar, tiskäre oçraqta taktik atom qoralların qullanaçaq yäki êtaplı räweştä basıp alğan urınnardan çigenäçäklär. Xäzerge xärbi tigezleklär uylanılğan çaqta rusiyälelärneñ öleşçä mobilizaśiya belän suğış qırınnan ciñüçe bulıp qaytuı mömkin tügel.
Can Acun
SETA säyäsät, iq’tisad häm cämğiyät tikşerenüläre waqıfınıň tışqı säyäsät tikşerenüçese


text:
«Qırım.Aqiqat» teleleyhası: Qırım hırsızlığı. Qabaat ve ceza
Rusiye prezidenti ukrain Qırım yarımadasını işğal etmek emri oña ait olğanını ayttı. İşğal içün nasıl ceza olmaq kerek? Halqara mahkemeler cinayetçini mesüliyetke çekip olurlarmı? Ukraina davalarınıñ Avropa mahkemelerinde neticesi barmı? Ukrainanı satqan Qırım memurlarını nasıl ceza bekley? Studiya musafirleri – Ukraina halq deputatı Georgiy Logvinskiy ve kriminoloya eksperti Anna Malâr, yayınnıñ alıp barıcısı – Qırım jurnalisti Aleksandr Yankovskiy.


text:
Şıñjañ mäselesi qazirgi AQŞ- Qıtay qatınasında asa mañızdı tüyinniñ biri sanaladı. Şıñjañdağı etnikalıq azşılıqqa jasalğan qısımdar, qudalau, sayasi ..
Qarjılıq monitoring agenttigi Qazaqstannıñ eks-densaulıq saqtau ministri Eljan Birtanov isine baylanıstı tüsinikteme berdi. 29 qırküyek küni vedomstvo..
«Taliban» 28 qırküyek seysebi küni mälimdeme jasap, Auğanstandı basqaru üşin «şariğat zañına qayşı kelmeytin» 1964 jılğı Auğanstan Konstituciyasın uaq..
Prokuror "Tıyım salınğan wyımdı qwruğa atsalıstı" jäne "jwmısına aralastı" dep ayıptalğan 13 belsendiniñ törteuine 5 jıl türme jazasın swradı. Bwl tur..
Düysenbi küni NATO bas hatşısı Yens Stoltenberg pen Qıtay sırtqı ister ministri Uañ I beyne dialog ötkizdi. Dialog barısında Stoltenberg Qıtaydıñ yadr..