text:
Qırımda insan aqlarınıñ ve hususan, qırımtatar aq-uquqlarınıñ sıñırlanuvı Ukrain akimiyetiniñ diqqatını celp ete.
Bunı Ukraina tış işler naziriniñ muavini Daniil Lubkivskiy bildirdi.
«Rusiye numayışları serbest keçirilgen zaman, Matem künü ve qırımtatar Bayraq künü yasaq etilgen edi. Bu ksenofobiya ve şovinizmdir. Bütün dünya rus devlet imperializmniñ havflı olğanını añlamaq kerek», - dedi o.
Bunen beraber, Lubkivskiy FHH (FSB) tarafından yaqalanğan Oleg Sentsov, Aleksey Çerniy, Gennadiy Afanasyev, Aleksandr Kolçenko ve diger siyasiy mabüslerni añdı.
«Rusiye akimiyetiniñ ukrain vatandaşlarını taqip etüvi pek raatsızlay. Onlarnen adamlar Kremlniñ mabüslerine çevirildiler. Ukraina Rusiyeden vatandaşlarını azat etmege talap ete», - dep qayd etti nazir muavini.
Onıñ malümatına köre, Ukrainanıñ bir sıra resmiy muracaatları öyle de cevapsız qaldı.
«Bizim vatandaşlarımıznıñ qorçalav meselesinde, rusiyeli tarafnıñ qaba nutuqları bütün dünya cemaatçılıq içün bir işarettir, - dedi Lubkovskiy. – Bütün dünya cemaatçılığını qabaatsız ukrainlilerniñ azat etmek talaplarını devam ettirmege çağıramız».
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, qırımtatarlarğa milliy tedbirlerni keçirmege yasaq eteler. Sürgünlikniñ 70 yıllığı arfesinde Qırım baş –naziri Sergey Aksönov kütleviy tedbirlerni keçirmege yasaq etken fermannı imzaladı. Böyleliknen, qırımtatarlar, Ukrainanıñ tarihında birinci kere, matem kününi Aqmescitniñ merkezinde degil de, onıñ çetinde keçirdiler. Tamam bu kibi vaziyet Bayraq künü de yüz berdi.
Mayıs 30 künü Rusiye Federal Havfsızlıq Huzmeti Qırımda «Pravıy sektor» diversion-terroristik teşkilâtınıñ azalarını yaqalağanını bildirdi. Olarnıñ arasında ukrain rejissörı Oleg Sentsov, ve diger teşebbüsçiler Gennadiy Afanasyev, Aleksey Çirniy, Aleksandr Kolçenko apiste bulunmaqtalar, tezden olarnıñ qabaatları da belli olacaq.
FHH bildirgeni kibi, «şeklengenler Qırımda «Pravıy sektor» vekilleri terroristik tedbirlerni azırğanlarını tasdiqlap başladılar».
Ukraina Tış İşler Nazirligi iyün 3 künü Kiyevdeki Rusiye elçihanesine nota yollap, Sentsov ile körüşüvni talap etti.


c: text/html

text:
Qırımdaki Yedi Quyu rayonınıñ Ayıp Eli (Lugovoye) köyünde Keriç parom keçitine biletler satuv kassası açıldı, bunı «Deñiz müdirligi» şirketiniñ saytı bildire.
«Yolcular içün «Deñiz müdirligi» kassirleri biletni qayd etmege ve eñ az yüklengen time-slot saylamağa yardım etecek, bu paromğa keçüv vaqtını qısqartacaqtır. Bu qassada alınğan biletler, elektron biletler kibi, saylanılğan vaqıtta paromdan keçmekni teminley», – dep qayd etile beyanatta.
Kassa, Aqmescit-Novorossiysk yolunıñ 145,5 kilometrinde yerleşken yaqarlıq toldurılğan stantsiyasında çalışa.
«Deñiz müdirligi» hatırlattı ki, elektron bileti olmayıp keçitke kelgende paromğa keçüvniñ vaqtı uzana bile.
Keriç boğazında parom keçiti Qırımnı Rusiye Federatsiyasınıñ Krasnodar ülkesinen bağlağan esas naqliye yolu ola. Ukraina qanunlarına köre, işğal etilgen Qırımğa Keriç parom keçitinden kiriş yasaqtır ve devlet sıñırı keçüvine musaviydir.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
QMC-niñ ve Aqyarnıñ Milliy Polisi, Qırım “samooboronası”nıñ 28 iştirakçisini qıdıruv cedveline kirsetken. Bu aqta martnıñ 19-ında QMC-niñ prokuraturasınıñ matbuat hızmeti bildirmekte.
“Yılnıñ başından berli QMC prokuraturası, Qırım “samooboronası”nıñ 28 iştirakçisini qıdıruv cedveline kirsetti. Umumen, 2018 senesinden başlap, o qanunsız teşkilâtnıñ 165 azası qıdıruv cedveline kirsetildi. 1400 adam aqqında tolu malümat toplandı”, - denile beyanatta.
Müessise, QMC prokuraturası ve QMC ve Aqyar Milliy polisi, “samooborona” rotalarından birisiniñ komandiri davası boyunca mahkemeden evel teqdqiqatnı bitirgenlerini hatırlattı.
Habaatlanğanğa 15 yılğa qadar apis cezası berile bile.


text:
«Simferopol» ava limanı Türkiyege halqara ava seferlerini toqtattı, dep haber etti Rusiye Qırım işleri naziriniñ muavini Andrey Sokolov RİA Novosti agentligine.
«Halqara ava seferleri şimdilik toqtatıldı. Ne sebepten olğanını aytıp olamayım, halqara ava şirketleriniñ tenbileri bardır», – dedi Sokolov.
2014 senesi iyün ayınıñ başında Rusiye ükümetiniñ reisi Dmitriy Medvedev «Simferopol» ava limanınıñ halqara ava seferleri içün açılması aqqında buyruqnı imzaladı.
İyül ayında Qırımnıñ öz başına ilân etilgen akimiyeti tarafından belgilengen birinci ava seferi Aqmescitten Türkiyege yol alıp, Anapada endi, Türkiye ava limanında Simferopol ava limanınıñ iç bir işareti olmasın dep, anda bagaj ğayrıdan qayd etildi.
«Groznıy Avia» ava şirketi avgust 11-de «Aqmescit-İstanbul» ava seferini keçirdi.
Rusiye akimiyeti bu sene sentâbr-oktâbr aylarında yerine ketirilecek Yerevan ve Antaliya ile Qırımnıñ çarter seferi aqqında ilân etken edi.
Mart ayından berli, Qırım işğalinden soñ, Aqmescit ava limanı yalıñız Rusiye ava seferlerini yolladı ve qabul etti.


text:
Aqmescit – Aqmescitteki Ukrain mektep-gimnaziyasında ukrain tilli birinci sınıfnı açtılar. Faqat, Rusiye qanunlarına köre, yuqarı sınıflarda tasil ep bir rus tilinde alıp barılacaq. Balalarnı kelecekte Ukrainanıñ qıtasında oqutmağa niyetlengen ana-babalar bu sebepten çorlandılar.
Gimnaziya müdiriniñ bildirgenine köre, yılnıñ soñuna qadar, oquv yurtnı yañıdan adlandıracaqlar. Evelden oquv ceryanı ukrain tilinde keçken olsa, şimdi 40 ukrain tilli sınıftan tek 9 qaldı.
Balalarğa ukrain tilinde oquvnı yekünlemege izin bermezler
Ukrain mektep-gimnaziyasınıñ 1-nci sınıf talebesiniñ anası Elmira, Qırım.Aqiqatqa bildirgeni kibi, balasını mahsus ukrain sınıfına berdi, kelecekte tasilni ukrain oquv yurtlarından birinde devam ettirmesini istey.
Tamam şu sınıf talebesiniñ babası Roman, Qırım.Aqiqatqa sölegeni kibi, o, yuqarı sınıflarda oquş rus tilinde olacağını bilmey edi. «Bilmeyim, balama qolay olurmı. 8-9 yıl devamında ukrain sınıfında ukrain tilinde oqup ta, soñki eñ ağır yılnı bütünley rusçasına keçmege …Bu pek ağır ve pek yañlış», – dedi o.
Yılnıñ soñuna qadar gimnaziya adını deñiştirecek
«Rusiye qanunlarına keçemiz ve rus programmalarına köre çalışacaqmız», – dep ayttı Qırım.Aqiqatqa mektep müdiri Valentina Lavrik.
Onıñ bildirgenine köre, kadrlar meselesini endi al ettiler: ukrain tili ocalarnı rus tili ve edebiyatı filologları zenaatını almağa yolladılar.
Bunen beraber, Lavrik, qırımtatar tilini ögrenmek içün gruppalar tizilecek. Bunıñ içün aftada eki saat ayıracaqlar.
«İyunniñ soñunda mektepniñ vasiylik şurası, ana-babalar komiteti toplaştı, mektepte sınıflarnıñ 75% rus tilli olğanı içün, oquv yurtnı yañıdan adlandırmağa qarar alındı. Bugünki künde mektepniñ adı etrafındn muzakereler keçe. Şimdiki vaqıtta, Aqmescitteki akademik gimnaziya adını daa çoq begenemiz. Akademik, demek, bir sıra fenler daa teren ögrenilecek», – dep añlattı müdir.
Aytqanına köre, gimnaziya yılnıñ soñuna qadar yani «tasil sistemasında keçüv müddet yekünlengeninden soñ» adını deñiştirecek.
Qırımda ukrain tilinde tasilni yoq eteler, – köçipp kelgen
«Qırımda umumen ve hususan, ukrain mektep-gimnaziyasında olıp keçken vaqialar yarımadada ukrain tilinde tasilni yoq etkenlerini tasdiqlay», – dep bildire mecburen köçip kelgenlerniñ cemaat teşkilâtları Koordinatsion komitetiniñ reislerinden biri Andrey Şçekun.
«Bugünde bugün qanunsız istilâcı akimiyet ukrain mekteplerni ğayıp etmek içün yañı gizli usullarnı, ayın-oyunlarnı qullana. Ne qadar çoq yalanlar aytsa da, Ukraina ve bütün dünya ukrain Qırımnıñ yoq etilüvini añlay», – dedi Şçekun.
Şçekunnıñ fikirince, balalarğa yuqarı sınıflarda ana tilinde tasil almaqnı yasaq etmeleri, aqarettir.
Bundan evel, «Qırım tasil, ilim ve yaşlar naziri» Natalya Gonçarova bildirgeni kibi, ana-babalardan arizalar kelmegeni içün, yarımadada artıq ukrain tilli başlanğıç sınıflar açılmaycaq. İstisna olaraq Aqmescitteki ukrain gimnaziyası olmaq mümkün edi.
Amma, memur qayd etkenine köre, Rusiye qanunlarına binaen, 10-11 –nci sınıflarda oquş yalıñız rus tilinde alıp barıla.


text:
Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ delegatı Edem Dudakovnıñ evinde tintüv keçirgen Rusiye quvetçileri advokatlarnı içeri almay. Bu aqta «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi haber etti.
«Uquqiy yardım içün kelgen advokatlar evge kirsetilmey. Uquqçıları – Edem Semedlâyev, Nazim Şeyhmambetov ve Emine Avamileva Edem Dudakovnıñ yanına keçmege tırışa», – dep aytıla haberde.
İlk malümatqa köre, tahqiqat tedbirleri saba 6:45-ten berli Ekstremizm ile küreş merkeziniñ hadimleri tarafından keçirile.
Tintüv aqqında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov bildirdi. Onıñ aytqanına köre, «Dudakov – Bağçasasaraydaki Han sarayınıñ rus işğalcileri tarafından yoq etilüvi aqqında qorqmayıp aytqanlardan biridir».
Fevralniñ 8-nde «Medeniyet saasındaki müessiselerge hızmet etüv ve inkişaf müdirligi» Rusiye devlet müessisesiniñ reberi İlya Alımçev Bağçasaraydaki Han sarayı binalarından biriniñ divarında «restavratsiya» vaqtında büyük çatlaq oldı, dep bildirdi.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Bağçasaraydaki Han sarayınıñ «restavratsiyası» vaqtında binalardan biriniñ zarar körmesini» «gumanitar uquq bozuluvı» dep adlandırdı.


text:
Morgana
Morgana - Urta ğasır Awrupa xalqı riwäyätlärennän tılsımçı.
Riwäyätlärdä söylängänçä, tuğız bertuğan feyä Awalon atawınıñ (tatarçä — «Almağaçlar utrawı») xucabikäläre bulıp torğan. Alarnıñ Morgana isemlese turındağı xikäyätlär xalıq icatında ayıruça yış iskä alına.
İmeş, ber patşanıñ ulı tua, häm bäbi tuyına Awalon atawınnan da berniçä feyä çaqırıla. Alar bik mul büläklär belän kilälär, bäläkäy şahzadägä batır häm köçle bulsın, suğışta anı qılıç ta, söñge dä almasın, üze yaxşılıq häm ğädellek turında onıtmasın, digän teläklär telilär.
Ä feyalarnıñ Morgana isemlese bu şahzadägä qayçan da bulsa üzem büläk bulırmın, dip ömetlänä. Waqıtı citkäç, şahzadä anıñ atawında yäşi başlayaçaq häm anıñ berdänber yaratqan keşese bulaçaq, dip uylıy.
Menä şahzadä üsep citä. İl gizep, yartı dönyanı kürä, tormışı macaralar häm qurqınıç säyäxätlär belän tulı bula. Anıñ batırlığı häm citezlege turındağı xäbärlär böten dönyağa tarala.
Berwaqıt şahzadä Awalon atawı yanınnan yözep barğanda, Morgana anıñ qorabın batıra. Bu waqıtta inde şahzadä olığayğan, xälsezlängän bula. Şulay da utrawğa qädär yözep kilergä üzendä köç taba. Ğäcäyep matur baqçada printsnı haman da yäş häm güzäl bulıp qalğan Morğana qarşı ala. Qart şahzadägä ul ğaşıyq küzläre belän qarap tora. Annarı anıñ barmağına tılsımlı baldaq kiderä. Şahzadäneñ bökräygän arqası turaya, küzläre yana başlıy, ul üzendä köç häm qüät artqanın sizä. Bäxetennän nişlärgä belmägän prints şunduq üzeneñ tuğan ciren onıta. İmeş, Morgana belän alar äle dä Awalon utrawında matur ğına ğömer kiçerälär.


text:
Bağçasaray rayon istimal birliginiñ paycıları ve binanı elge keçirmege istegen insanlar arasında qarşılıq endi üç kün devam ete.
Qırım.Aqiqatqa Bağçasaray rayon istimal birligi şurasınıñ reisi Margarita Levaşkina aytqanı kibi, binanı tosmenge tutqan insanlar, «halq imayesi» vekilleri olması mümkün, özlerini qaba ve sert alıp baralar.
«Rezil ete, aşalaylar. Kabinetimni tosmenge tutqanlar, amma biz oña sürip kirdik. Erkeklerni binağa kirsetmeyler. Aqşamdan nevbette turğan adamlar mındadır. Politsiya bugün keldi, amma bir şey yapmay, ayatta otura», – dep tarif etti o.
Levaşkinanıñ malümatına köre, «halq imayesi» vekilleri ketirgen vesiqalarda Bağçasaray rayon istimal birligi endi «Qırım ticariy şirketiniñ» qısmı olaraq belgilegendir.
«Yañı müdirniñ tayinlenmesi aqta emirni ketirdiler. Amma oña kimse diqqat etmey. Er kes yerinde qala. Kimse işlemey. Vaziyet pek kergin, soñu ne olur, bilmeyim», – dey qadın.
Bağçasaray rayon istimal birliginiñ yolbaşçıları bildirgeni kibi, şeer akimiyeti alâ daa işbu adisege seslenmedi.
Bağçasaray rayon istimal birliginiñ bölüginde fevral 2-den tayaqları olğan maskalı ve «Qırım arslanları» belgileri ile insanlar tura.
Fevral 3 künü paycılar toplanıp, bina kirişi üzerinde nezaretni qautarıp oldılar. Mında bunı qanunsız zapt etüv olaraq tanıylar.


text:
Kremlin nezareti astındaki Qırım akimiyeti Qarasuvbazar rayonında Kökey (Rusakovka) köyünde 50 kare metr meydalıqta topraq damartısını közy şurasına daimiy qullanuvğa ayırdı. Bunı oktâbr 31 künü Rusiyeniñ kontrolündeki Qırım Mal ve topraq muameleleri nazirliginiñ matbuat hızmeti bildirdi.
«Bu qarar Rusakovka köy şurasına, kadastr işlerini keçirip, topraq damartısını daimiy qullanuv içün ayırmağa imkân berecek», – dep qayd eteler nazirlikte.
Mal nazirliginiñ malümatına köre, Qarasuvbazar rayonında Rusakovka köyündeki bu damartı mesken yerden tış yerleşken. O yerde diniy inşa – temenna haçı yerleştirilecek.
Aqmescit-Kefe anayolunda, sentâbr 26 künü saba, ekseriyetinen qırımtatarları yaşağan Boğurça qasabası yanında ortodoks hristianlarınıñ haçı yerleştirilgen edi.
Bundan evel kazak cemiyetleriniñ teşebbüsi ile yarımadada onlarca ibadet etilecek haçlar tiklenildi. Farqlı yıllarda, 2000 senesinden başlap, bu, diger dinler temsilcileri tarafından narazılıqnıñ peyda olmasına sebep olğan.
2014 senesi avgust ayında, işğalden yarım yıl keçken soñ, haç Bağçasaray rayonındaki Tav Badraq (Skalistoye) köyünde yol kenarında peyda oldı, evel o yerde, qırımtatarlarnıñ fikrince, eski qırımtatar mezarlığı bar edi. 2015 senesi oktabr ayında eñ büyük, yüksekligi 7 metr, ağırlığı 6 tonna olğan haç Nikolayevka kirişinde qoyuldı. 2016 senesi aprel ayında ibadet etilecek haç Sudaqta, mayıs ayında ise, birden üç haç Aqmescitniñ Yalta tarafından kirişinde, Eski Orda (Lozovoye) ve Anğarada (Perevalnoye) tiklenildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Rusiyeniñ Blagoveşçensk şeerindeki kollecde açılğan ateş neticesinde beş kişi yaralandı. Amursk vilâyetiniñ Sağlıq nazirligi vekiliniñ terrorizm ile küreş komissiyasınıñ keniş toplaşuvında qayd etkenine köre, üç kişi hastahanege alındı, daa ekisi qaza yerinde yardım aldı, dep bildirdi TASS agentligi.
«Qaza yerinde acele yardımğa daa eki vatandaş muracaat etti. Bu reaktiv alı (psihik yaradan soñ psihik al – QA) olğan qadın oca ve köküs qafesi zarar körgen genç adam. Olarğa yardım kösterildi», – dep ayttı Sağlıq nazirliginiñ temsilcisi.
Qayd etile ki, Rusiye Tahqiqat komiteti endi üç dava açtı: kollecdeki atış, kerekli qaravulnıñ teminlenmemesi ve emallıqnen bağlı.
Cumaaqşamı künü, noyabrniñ 14-nde, 19 yaşında genç adam Blagoveşçensk şeeriniñ Amursk kollecinde ateş açtı. Odada tahminen 20 kişi bar edi.
Şaatlarnıñ aytqanına köre, ders vaqtında student kenefke çıqıp, tüfeknen qayttı. Regional İç işler nazirligi oğlan elâk oldı, dep bildirdi.
Böyle bir facia Rusiye işğal etken Qırımda da olğan edi. 2018 senesi oktâbrniñ 17-nde Keriç politehnik kollecinde atış ve patlavlar oldı. Rusiye Tahqiqat komitetiniñ malümatına köre, patlavnı 4-ünci kurs studenti, 18 yaşında Vladislav Roslâkovkerçekleştirdi. O, «özüni öldürdi». Şeerniñ Rusiye akimiyeti facia neticesinde 21 insan elâk oldı, dep bildirdi.


text:
«Vladimir Putin ve Angela Merkel Ukrainadaki kerginlikni azlaştırmaq içün effektiv halqara, ilk evelâ OBSE tarafından qararlarnıñ qabul etüvniñ müimligini qayd ettiler», – dep haber ettiler Rusiye prezident memuriyetinde. Bu sebepten mayıs 7 künü Moskvağa İsveçreniñ prezidenti, OBSE reisi Didier Burkhalter kelecek.
Almaniya kantsleriniñ matbuat hızmeti bu subetni daa izaatlamadı.
Keçken afta Washington körüşüvinde Angela Merkel ve AQŞ prezidenti Barak Obama Rusiyeni Ukrainağa qarşı etken areketlerinden sebep mesülietke çağırmağa isteginde bir fikirde olğanını bildirdiler.


text:
Sentâbr 25-te saat 14-te işğal etilgen Qırımda 138 mesken yerde ışıq berildi. MÇS matbuat hızmetiniñ malümatına köre, 6-10 kV 54 ava ağı çalışa, 600 transformator noqtası işke tüşürildi.
Elektrik energiyasını ğayrıdan tiklev ve Qırım ealisiniñ normal yaşayışqa qaytması içün iş gece-kündüz keçirile. Qırımnıñ Yedi Quyu, İslâm-Terek ve İçki rayonlarında ışıqnı sıq-sıq söndüreler.
Umumen fena ava ve küçlü yel sebebinden Qırımda 179 biñ insan yaşağan 203 mesken yeri ışıqsız qaldı, olardan 47 – qısmen, bazı şeerlerde terekler tüşti.
Qırımnıñ Qara deñizinde furtuna havfı qoptı. Sentâbr 24-25 künleri suvuq ava olması beklenile.


text:
Qırımda «yarımadanıñ yarı cenk vaziyetinde» «duşman telekanallarına» yer yoq, – bunı Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov ATR qırımtatar telekanalınıñ işi aqqında aytıp bildirdi. «15 minut» saytı bildire ki, cuma künü, fevral 13-te, Aksenov Bulğaristannıñ «Ataka» sağ firqası eyyetiniñ Qırım ziyareti munasebetinen keçirilgen matbuat konferentsiyasında ATR qırımtatar telekanalını tenqit etti.
Aksenov yarımadada radiostantsiya ve telekompaniyalarnıñ vaziyetini aytıp, Qırım akimiyeti «Qırımnıñ radiostantsiyaları ve telekanalları yahşı çalışmasını istegenini» bildirdi.
«Lâkin biz bazı telekanallar tarqatqan yañlış malümatqa qarşı çıqamız, bazı vaqıtları ayrı mevzularda açıq-aydın yalan aytalar», – dedi Aksenov, ve ATR qırımtatar telekanalı aqqında aytıp başladı.
Onıñ aytqanına köre, «bir de bir vaqia daa olmadı, onı ise endi bam-başqa şekilde aydınlattılar».
«Asılında ise, bazı vatandaşlarğa Qırımnıñ Ukrainağa qaytaralması ile bağlı ümüt bergen kütleviy haber vastalarınıñ işi cumhuriyette olmaycaq. Bugün ealini şaşmalatqan, vaziyetni yañlış aydınlatqan duşman kütleviy haber vastaları nege kerek»,– dedi Aksenov.
«Bazıları qırımtatar ealisini şaşmalatmağa begenedirler, lâkin telekanal ya da radio olsun, birden aytam, bizler milletlerara munasebetlerde kerginlikke yol bermeycekmiz. Bugün yarı cenk vaziyeti üküm sürmekte, sıñırda aman-aman cenk zıddiyeti, onıñ içün af etiñiz – saylamaq kerek. Qırımlı olsañız, namuslı olıp, Qırım ile soñuna qadar oluñız – men böyle tüşünem», – dep ayttı Qırım baş naziri.
ATR qırımtatar telekanalınıñ reberligi Sergey Aksenovnıñ qabaatları ile razı degil.
«Bizler özümizni duşman telekanalı olaraq saymayıq, çünki bizler akimiyetniñ ne dostu, ne de duşmanı olamız. Bu kütleviy haber vastalarınıñ vazifesi degil», – dep ayttı telekanalnıñ baş müdiri Elzara İslâmova.
Onıñ bildirgenine köre, ATR «vaziyetni kerginleştirmeyip, Qırımda olğan problemler aqqında ayta». «Olarnıñ olmağanını, mence, kimse aytmaz», – dedi Elzara İslâmova.
Yanvar 26-da ATR qırımtatar telekanalına silâlı insanlar sürip kirdi. Haberlerniñ acele yayınında alıp barıcı silâlı insanlar Aqmescitte yerleşken ATR qırımtatar telekanalına bir yıl devamında olıp keçken adiselerniñ video malümatını, şu cümleden, fevral 26 künü Qırım parlamenti divarları yanında keçirilgen mitingniñ videosını saqlağan bilgisayar serverini tutıp almaq içün kelgenini bildirdi
Ukraina, Türkiyeniñ resmiy akimiyetleri, em de OSCE, PACE ve Avropa Birligi kanalda keçirilgen tintüvni takbih ettiler.


text:
Qırım insan aqlarını qorçalav gruppasınıñ talilcisi Aleksandr Sedov, «fevral 26 işi»niñ İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesinde (İAAM) çoq perspektivaları olğanını saya. Sedov bu fikirni Qırım.Aqiqatqa, Aqmescitteki mahkemeniñ qararını izalarken bildirdi.
Sedov: «Bu işniñ İAAMğa teslim etilüv perspektivaları pek büyük. İnsan aqları ile alâqalı olğan pek çoq madde bozuldı. Kütleviy barışıqlı tedbirler keçirmek ürriyetleri bozuldı, işğalden evelki adiseler içün insannı mahkemege çekmek olmay. Ondan ğayrı, Rusiyeniñ, işğal etken territoriyalarında öz qanunları boyunca muhakeme etmege aqqı yoq ve ilâhre», – dey.
Onıñ aytqanına köre, mahkeme davasınıñ özü qanunsız olıp, siyasiy motivler boyunca açılğan edi.
«Men bu mahkemeni qanunsız ve esassız sayam. Eñ azından eki figurant – Mustafa Degermenci ve Ali Asanov başta eki yıldan ziyade tahqiqat izolâtorında bulundılar. Ondan soñ olar, evlerini terk etmek yasağı ile ev apisinde de bulundılar. Ondan soñ üküm çıqarıla, ve oña köre, olar episi azatlıqtan qanunsız marum etile ediler. Bu mahkeme – siyasiy noqtai-nazarları içün taqip etilüvdir», – dedi o.
Bu mevzuğa dair: «Fevral 26 işi» boyunca mahküm etilgenler: olar kim?
İyün 19-da Kremlniñ kontroli altında olğan Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesi «fevral 26 işi» figurantlarını şartlı apis müddetlerine mahküm etti. Ali Asanov ve Mustafa Degermenci 4 yıl ve 6 ay şartlı apis müddetine, Arsen Yunusov ve Eskender Kantemirov 4 yıl şartlı apis müddetine ve Eskender Emirvaliyev 3 yıl ve 6 ay şartlı apis müddetine mahküm etilip, episine 3-er yıl sınav müddeti tayin etildi.
2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutqanlar ve qarşı çıqqanlarnıñ keniş mıqyaslı mitingi keçti. Birinciler sırasında qırımtatarlar ve Ukraina tarafını tutqan faaliyetçiler buluna edi. Olarğa qarşı Rusiyeniñ tarafını tutqan faaliyetçiler çıqtı. Olar, şimdi Rusiyege tabi Qırım ükümetiniñ başında turğan Sergey Aksönov başlığındaki «Rus birligi» liderleri tarafından teşkil etilgen ediler.
2015 senesiniñ yanvarinde Rusiye Tahqiqat komitetiniñ Qırımdaki idaresi fevral 26 mitingi esnasındaki kütleviy qarışıqlıqlar boyunca cinaiy iş açtı.
Yaqalanğanlar arasında Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutqanlardan: Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz ve, ondan ğayrı, faaliyetçiler Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov ve Eskender Nebiyev buluna ediler.
Daa soñra mahkeme, baş şübheli – o vaqıt Qırımda amelde Meclis lideri rolüni eda etken Ahtem Çiygoznı ayrı bir protsesske ayırıp, «fevral 26 işi»ni ekige böldi.
Advokat Cemil Temişevniñ teşebbüsi ile faaliyetçi Talât Yunusov ve ATR telekanalınıñ operatorı Eskender Nebiyev, bergen ifadeleriniñ «fevral 26 işi»niñ diger figurantlarına qarşı delil olaraq qullanılmaması şartı ile tahqiqatnen añlaşma yapıp, özlerine qarşı qabaatlavlarnı tanıdılar. 2015 senesinde Talât Yunusovğa şartlı olaraq 3,5 yıl ve Eskender Nebiyevge aynı bunıñ kibi, şartlı olaraq, 2 yıl ceza müddeti berildi.
2017 senesi sentâbr 11-de Rusiye mahkemesi Çiygoznı, yarımadanıñ Rusiye tarafından ilhaqı ile bağlı narazılıqlarnı közde tutqan «kütleviy qarışıqlıqlar»nıñ teşkil etilmesinde qabaatlav boyunca sert rejimli koloniyada sekiz yıl apis cezasına mahküm etti.
2017 senesi oktâbr 25-te Rusiye ükümeti, Qırımda mahküm etilgen Ahtem Çiygoznı azat etip, Türkiyege teslim etti. Daa soñra o, Kyivge keldi.


text:
Muazzez Ersoy-Menajeri-Resmi-web-sitesi
Muazzez Ersoy
Organizasyonlarınız için Temin Edebileceğimiz Anlaşmalı Sanatçı Listemiz için tıklayın
(Bu Sayfa Sanatçıları Tanıtım amaçlı oluşturulmuştur. Organizasyonlarınıza Anlaşmalı Sanatçılarımızı temin ediyoruz)
( Fiyatlara Ulaşım ,Konaklama / Ses , Sahne Sistemleri ve Vergiler Dahil Değildir. )
muazzez ersoy menajeri, muazzez ersoy menajeri,muazzez ersoy menajer,muazzez ersoy menajeri,muazzez ersoy menajeri kim, muazzez ersoy menajeri kim, muazzez ersoy menajeri kim,muazzez ersoy menajeri kimdir,muazzez ersoyun menajeri kim,muazzez ersoy’un menajeri,muazzez ersoy’un menajeri kim,muazzez ersoy’un menajeri kimdir,muazzez ersoy menajerlik,muazzez ersoy menajeri,muazzez ersoy menajerlik şirketi,muazzez ersoy resmi menajeri,muazzez ersoy resmi menajeri kim,muazzez ersoyun resmi menajeri kimdir,muazzez ersoy’un resmi menajeri,muazzez ersoy’un resmi menajeri kim,muazzez ersoy’un resmi menajeri kimdir,muazzez ersoy resmi web sitesi,muazzez ersoy’un resmi web sitesi,muazzez ersoy internet sitesi,muazzez ersoy internet sayfası,muazzez ersoy’un internet sitesi,muazzez ersoy’un internet sayfası, muazzez ersoy menajeri, muazzez ersoy menajeri kim, muazzez ersoy menajeri,
İletişim Bilgileri
Biracılar sok.No:29 34387 Mecidiyeköy / İstanbul.
- Mobil : +90 (507) 403 92 92
- Telefon:+90 (212) 272 01 01
- FAX : +90 (212) 272 68 68
- e-mail: tuncer@tncyapim.com


text:
Terroristlerge qarşı ameliyatnıñ quvetleri iyül 4-de aqşamğa qadar Donetsk vilâyetiniñ Slavânsk rayonında Nikolayevkanı bütünley öz neareti altına qaytardı, dep bildirdi Ukraina içki işler naziri Arsen Avakov.
«Nikolevka bütünley nezaretimiz altındadır! Silânı teslim etken tahminen 50 boyevik zapt etildi», – dedi içki işler nazirliginiñ başı.
Onıñ sözlerine köre, Nikolayevkanı boyeviklerden sekiz saat boşata ediler.
«Silâlı quvetleriniñ, Milliy gvardiya ve içki işler nazirliginiñ mahsus bölükleriniñ ğayreti ile qasaba ket-kete silâlı banditlerden azat etile. Nikolayevkanıñ esas qısmını quvetelrimiz nezaret etmekte», – dep yazdı o Facebook saifesinde.
Nazir bir qaç kün içinde Slavânsk sakinerine tınç ayat qaytarılacağına ümütini bildirdi.
Lugansk ve Donetsk vilâyetlerinde terroristlerge qarşı ameliyat aprelniñ 15-den keçirile.


text:
Kiyevde mayıs 1-de köçip kelgenlerniñ balaları içün baar bayramı teşkil etilecek.
Bunı tedbirni teşkil etken KrımSOS göñülliler teşkilâtı ve Firefly hayriye leyhası bildireler.
«Bayramda şeñlik ve quvanç olacak: qoqla teatriniñ oyunı, oyunlar, fokus ve klounlar. Bundan ğayrı, er bir balanı kiçik ediye bekley», – dep bildire teşkilât.
Bayramnıñ keçirilmesi saat 11:00-den saat 12:30-ğa qadar planlaştırıla, köçip kelgenlerniñ 4-11 yaşında balaları davet etile.
Tedbirni ziyaret eteceklerge anketanı toldurmağa teklif etile, bundan soñra qayd etilgen iştirakçilerge tedbir keçirilecek yerni bildirecekler.


text:
Vatanına avdet olacaq olğan babalarımız eñ müim sualge cevap qıdırdılar – sürgünlikte halqnı nasıl etip saqlamaq mümkün ve onı Qırımğa nasıl qaytaracaqsıñ. Sovet rejimi ile küreşte olarnıñ işaretleri ilham bere edi – yalıñız 1921 senesiniñ «Lenin cumhuriyeti» degil, ondan evel olğan vaqia ve adlar bile – İsmail Gasprinskiy, Noman Çelebicihan, Cafer Seydamet, Ali Bodaninskiy, Şefiqa Gasprinskaya. Tarihnıñ bu facialı devir saifelerini silecek ediler. Bugün, şükürler olsun, vaziyet deñişti...
1917 senesiniñ başı. Siyasiy teşkilâtlar artıq gizlenmey. Fevral soñunda Qırım musulmanlar hayriye cemiyetiniñ toplaşuvı olıp keçe, mında Ali Bodaninskiyniñ yolbaşçılığında vaqtınca musulman inqilâp komiteti meydanğa ketirile. O, Qırımda saylavlarnı keçirip, 1917 senesi mart 25-te Bütünqırım musulman qurultayını toplay.
Qurultay Vaqtınca Qırım-Musulman icra komitetini saylay, onıñ reisi 32 yaşındaki tasil alğan (uquq ve din bilgileri olğan) Noman Çelebicihan ola. Onı müfti olaraq da saylaylar – Tavriya musulmanları diniy idaresiniñ vekâletlerini yalıñız qırımlılar degil, Poloniya ve Litva tatarları da tanıylar. Vaqıf komissiyasınıñ reisi Cafer Seydamet oldı.
Ve, beyaz general Klimoviçniñ yazğanına köre, «Komitet yerli tatarlarnıñ yaşayışında tez-tez reberlik etmege başladı». Noman Çelebicihannıñ yolbaşçılığında musulman komitetiniñ idaresi keniş faaliyetke başlay: diniy ve topraq idareleri qurula, milliy maarif müessiseleriniñ islâatı keçirile, qırımtatar tilinde «Millet» gazetası ve rusça «Golos tatar» gazetası neşir etile.
Vaqtınca Qırım-Musulman icra komiteti Vaqtınca ükümetke qoltutsa da, bazı neşirler onıñ areketlerini Qırımnı ayırmaq talapları olaraq aks ettire. Bundan sebep komitet Rusiyede milliy-federativ temellerde demokratik cumhuriyet qurum tiklenmesine ıntılğanını añlatmağa mecbur oldı.
Bu devirde Qırım yarımadası bir qaç siyasiy küçniñ küreş merkezinde qala: Rusiye yarımadada sovet akimiyetini tiklep, yañı bölşevistler Rusiye terkibinde Qırımnı qaldıracaq ola; Ukraina ise Qırımnı muhtar, ileride ise mustaqil Ukrainağa qoşmaq istey. Angisi daa küçlü olacaq, kim ğalip çıqacaq? 1917 senesi iyül 22-de çıqqan «Golos tatar» gazetasında berilgen malümatqa köre, qırımtatarlar «siyasiy cumhuriyet olmasını talap etmeyler», lâkin Qırımda «yarımadanıñ medeniy, tarihiy, etnografik aqları olmağan halqnıñ siyasiy reberlik» tiklenmesine izin bermezler.
Noman Çelebicihannıñ siyasiy büküliciligi ve diplomatik ustalığına baqmadan, bu devirde qırımtatar milliy areketi ve onıñ liderleriniñ ittifaqdaşları yoq. 1917 senesi iyül 23-te Çelebicihan ve onıñ ortağı 1-inci Qırım musulmanları batalyonınıñ komandanı Şambarovnı apiske alalar. Qırım müftisini devlet hainliginde qabaatlap, duşman Türkiye ile alâqalar bar olğanında şekleyler. Neticede bir sıra qırımtatarı apishane yanına barıp, liderniñ azat etilmesini talap ete. Müftiniñ bu binada olmağanını aytqan apishane memuriyetine işanmayıp, qırımtatarlar bütün kameralarnı baqıp çıqalar (asılında Çelebicihannı Aqyarğa alıp ketken ediler). Ertesi künü qırımtatar teşkilâtlarınıñ acele qurultayı ötkerile, ve güberniya memuriyeti Çelebicihannı azat etmege mecbur ola.
Farqlı itibarlı strukturalarnıñ vekilleri ile çatışmalarnen er şey bitmedi...
Qırımda Rusiye imperatorlığınıñ bir çoq musulman yerlerine has olğan çatışmalar yüz berip başladı – şeriatqa köre halqlarnıñ devletçilik tiklenmesine ıntılğan konservatik musulmanlar ve devletçilikniñ demokratik olmasını istegen islâatçı musulmanlar arasında.
Qırım müftisi Bütünqırım din alimleriniñ qurultayını keçirmege yasaq etse de, onıñ keçirilmesi 1917 senesi sentâbr 24-ne belgilengen edi. Çelebicihannıñ emri ile toplaşqanlarnı Han camige kirsetmediler, anda da şeriatçılarğa ketmege teklif etken musulman teşkilâtlarınıñ vekilleri keldiler.
Neticede oktâbr 1-de Aqmescitte qırımtatar cemaat teşkilâtlarınıñ ekinci qurultayı açıldı – delegatlar arasında 20 qadın bar edi. Qayd etmeli ki, Qırımda inkişaf etken qadınlar areketi, diger regionlarğa baqqanda, kendi adımlarını umummilliy teşkilâtlar ile muzakere etken edi ve olarnıñ qoltutuvını qazanğan edi. Qırım musulman qadınlarınıñ lideri Şefiqa Gasprinskaya şeerniñ «erkek» teşkilâtları ve köy cemiyetleri «qadın» komitetleriniñ masraflarını ödegenlerini aytqan edi.
Noman Çelebicihan Qırım musulmanları icra komitetiniñ yarım yıllıq iş esabatınen çıqışta bulunır eken, yarımadanıñ er bir şeer ve köyünde cemaat-siyasiy teşkilâtlar qurulğanını bildirdi. «Bizim ıntıluvlarımız Rusiyede tışqı siyaset ve askerlik meselelerinden ğayrı millet olaraq mustaqilligimizni kefil etecek demokratik federativ cumhuriyet tiklenmesinden ibarettir», – dep qayd etti o.
Tesis toplaşuvına komitet azaları Cafer Seydamet ve Amet Özenbaşlı saylandı. Cafer Seydamet çıqışta bulunaraq, Frenkistan maarifçileri Şarl Monteskye ve Ögüst Mirabonıñ sözlerini tekrarlap, «belli bir sebeplerden alâ daa... milletlerniñ aq-uquqları müim olmadı. Rusiye cumhuriyeti şahsiyet serbestligi ve aqlarını ilân etip, halqlarnıñ aq-uquqlarına diqqat ayırmağanını» ayttı.
1917 senesi noyabr 26-da açılğan I Qırımtatar Milliy Qurultayı qırımtatar siyasiy faaliyetiniñ kulminatsiyası oldı. 1917 senesi dekabr ayında Qurultayda demokratik anayasa qabul etildi. Vesiqada umumiy saylav aqqı, unvan ve privilegiyalarnıñ yoq etilmesi, erkek ve qadınlarnıñ musaviy uquqlığı, parlament çağırıluvı ve milliy ükümet saylanmasınıñ tertibi aqqında aytıla edi. Noman Çelebicihan milliy ükümet reisi ve adalet idaresiniñ yolbaşçısı olaraq saylandı, Cafer Seydamet – arbiy nazir ve tışqı işler naziri vazifesine tayinlendi. O vaqıt Qırımda bulunğan çetel istihbaratlardan biriniñ rezidenti pek doğru qayd etken edi «böyle qanunlarnıñ qabul etilmesinden... Avropanıñ eñ medeniy halqları bile utanmaz edi».
Qurultay qırımtatar ükümetini saylap, Qırımnıñ diger halq aqlarına iddia etmegenini qayd etti. «Bizim vazifemiz, – dep aytqan edi Çelebicihan, – İsviçre kibi bir devletni qurmaqtır. Qırım halqları güzel bir demetni temsil eteler, ve er bir halqnıñ aynı aq-uquqları ve şaraitleri olmalı, çünki bizler el-elge tutuşıp ketecekmiz».
Lâkin genç qırımtatar cumhuriyetiniñ taqdiri mezkür printsip ve qanunlarnıñ yerine ketirilmesine imkân bermedi... 1918 senesi yanvar ayınıñ başında bolşevikler Qurultayğa şartlarını seslendirdiler, muzakereler neticesiz oldı. Qanlı çatışmalar neticesinde yanvar ortasında bolşevikler Qurultaynı dağıttılar. Qırımtatarlarnıñ bölükleri üç kere bolşeviklerge qarşılıq köstergen edi, lâkin olarnıñ sayısı qat-qat ziyade edi.
1918 senesi fevral 22-24 künleri Aqyar apishanesinde tahminen 600 insan qurşunğa tizildi, olarnıñ arasında Qırım müftisi Noman Çelebicihan da bar edi... Onıñ ölümi bütün memleketniñ musulmanlarını ğadapladı.
Ve yalıñız 74 yıl soñra, 1991 senesi iyün ayında, Ekinci Qırımtatar Milliy Qurultayı ötkerildi. On yıllarnen devam etken sürgünlikten soñ halqnıñ eñ güzel vekilleri Qırımda keçirgen milliy qurultay milliy areket ve Feniks kibi külden canlanğan halqnıñ ğalebe qazanğanını ifade etti.
Ve, körgenimiz kibi, bugün yüz yıl soñra, – bu sözlerniñ doğru olğanı belli ola.
Gülnara Bekirova, Qırım tarihçısı, Ukraina PEN-klubınıñ azası


text:
Beşiktaş Pimapen Servisi
Beşiktaş Pimapen Servisi, Beşiktaş Pimapen Tamiri, Beşiktaş Pimapenciler, Beşiktaş Pimapenci, Beşiktaş Pimapen Fiyatları, Beşiktaş Pimapen Tamircisi, Beşiktaş Pencere Tamiri, Beşiktaş Pimapen Balkon, Beşiktaş Pencere Fiyatları, Beşiktaş Pimapen Bayileri, Pimapen bayii, Beşiktaş Pimapen Sistemleri, Beşiktaş Pimapen Tamirci, Beşiktaş Pimapen Servis, Beşiktaş Pimapen Pencere Tamiri, Beşiktaş Pvc Tamiri, Pvc Pencere Sistemleri, Pencere Fiyatı, Beşiktaş Camcı, Beşiktaş Cam Tamiri, Pimapen Fiyatı,


text:
Uquq qoryıcılarnıñ işğal etilgen Qırımda vatandaşlarnıñ demokratik serbestligi ve aqlarınıñ bozuluvı ile vaziyetniñ aqqında esabatları Avropa Şurasınıñ Parlament Assambleyasında ukrain eyyeti tarafından qullanıla bile.
Bunı Qırım.Aqiqatqa halq deputatı, Ukraina Yuqarı şurasınıñ insan aqları, milliy azlıqlar ve halqara munasebetler boyunca komitetiniñ reisi muavini Georgiy Logvinskiy bildirdi.
«Keleck afta bu vesiqalarnı Avropa Şurasınıñ Parlament Assambleyasında qullanacaqlar. Bular cezalarnı kirsetmek, vesiqalarğa tayanmaq ve öz mevamını tasdiqlamaq imkân yarata. Menimce, bular ğayet müim şeyler ve bunı devam etmek kerek», – dedi Logvinskiy, Qırımda insan aqları ile bağlı vaziyet aqta ukrain ve türk uquq qoruyıcılarınıñ esabatlarını izaatlap.
O dey ki, Rusiye uquq qoruyıcıları da yarımadada insan aqlarınıñ bozuluvını teşkereler, amma öz faaliyeti aqqında bir şey aytmaylar.
«Er şey pek yavaş keçirile. Çünki Qırım – Rusiye degil. Bandit teşkilâtıdır. Havflı, şunıñ içün olar muqaytlıqnen areket eteler.
Türkiyeden Qırımğa insan aqlarınıñ vaziyetini ögrenmek içün yollanğan ğayrı resmiy eyyet yolbaşçısı Zafer Üskül bildirdi ki, eyyet Qırımda söz serbestligi, mahkeme meseleleri, tasil, mal-mülk ve mesken toqunmamazlığı ile bağlı insan aqlarınıñ bozulmasını qayd etti


text:
Kreml tarafından tayinlengen Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya qayd ete ki, yarımadada hırsızlanğan Ervin İbragimovnı, onıñ ğayıp olmasından bir ay keçken soñ, sağ olğanını körgen ediler.
Bu aqta Poklonskaya işğal etilgen Qırımğa tünevin kelgen frenk parlamentariylernen körüşüvde ayttı, dep bildire Qırım ükümetiniñ «ruporı» olğan «Krıminform» saytı.
«Taqiqat-operativ yolunen qayd etildi ki, onıñ ğayıp olmasından bir ay keçken soñ, onı yarımada territoriyasında sağ-selâmet körgen ediler. Bunen beraber, onıñ ğayıp olması video kamerağa yazılğan, qaysı biri uquq qoruyıcı organları onı uquq qoruyıcılarnıñ avtomobiline tıqqanını qayd etti», – dep ayttı Poklonskaya.
Onıñ qayd etkenine köre, yüz bergen vaqia «cumhuriyet uquq qoruyıcı organlarına qarşı tecavuz ve negativ peyda etmek içün yapılğan provokatsiya» ola bile. Ve ayttı ki, «Qırımda adamlarnıñ sanki hırsızlanması yarımadada insan aqları bozulması mevzusı boyunca şamata kötermek içün yapılğan».
Ervin İbragimovnıñ hırsızlanması aqqında 2016 senesi mayıs 24-te haber peyda oldı. Rusiye Taqiqat komitetiniñ Qırım idaresi ğayıp olğan Qırım sakinini qıdırmağa başlağanını bildirgen edi.
Bağçasarayda hırsızlanğan Ervin İbragimovnıñ soy-sopları onıñ qaytarılması içün 1 million ruble bereceklerini ilân etti.
Rusiyege boysunğan işğal etilgen Qırımnıñ prokurorı Natalya Poklonskaya hırsızlanmanıñ üç ola bilecek sebebini ayttı: para almaq maqsadınen hırsızlav, İbragimovnıñ ticariy faaliyeti ve «Qırım uquq qoruyıcı organlarına iftira atmağa istep, Qırımdaki vaziyetni kerginleştirmek maqsadınen yapılğan hırsızlav».
Kiyevde faaller Ervin İbragimov ve Qırımda zorbalıqnen ğayıp olğan diger ukrainler ve qırımtatarlarğa destek olaraq aktsiya teşkil etti. Tahminen 20 kişi Rusiye Federatsiyasınıñ Ukrainadaki elçiligine «Ervin qayda?» şiarınen levhalarnen keldi.
Qırım işğal etilgen soñ yarımada territoriyasında adamlar, hususan qırımtatarlar ğayıp olmağa başladı. Bunen beraber, Rusiyege boysunğan Qırım taqiqat komitetinde «yarımadada qırımtatarlar kütleviy şekilde ğayıp olmağanını» bildireler.


text:
Teatr
Teatr (frenkçe théâtre < yunanca θέatpov — "temaşa yeri") - sanada seyirciler ögünde aktörlar, icra etken yaşayışnı ifadelegen sanat çeşiti ve artistlerniñ ayrı bir kollektivi ile sana temaşalarını icra etken müessise ve temaşalar ötkerilgen binası. Teatr sanatınıñ nazariyesini ve ameliyatını tetqiq etken ilmine teatrşınaslıq aytıla. İnsanlar ile rollerni canlandırılğan teatrlardan ğayrı, qoqlalar teatrları da bar, esas qaramanları - doğru manada oyuncaq olmağan ve buña köre idare etilgen teatr qoqlalarıdır.
Teatr sanatınıñ hususiyetleriDeñiştir
Teatr sanatı, öz tabiatına köre, icatileli ola. Onıñ eserleri diger sanat çeşitlerinden ibaret: edebiyat, muzıka, tasviriy sanat, horeografiya ve başqalarından. Bundan da ğayrı, çeşit türlü ilimlerniñ ve tehnika saalarınıñ çoq sayılı yeñişlerni qullanalar. Misal olaraq, semiotika, tarih, içtimaiyat, cısmenfenlik saalarındaki tetqiqleri kibi ruhiyatçılığınıñ ilmiy işlenmeleri, aktör ve rejissörlıq yaratıcılığınıñ temeline qoyulğan edi.


text:
Rusiye ordusınıñ Mıkolayiv vilâyet devlet memuriyeti banasınıñ ateşke tutması neticesinde elâk olğanlarnıñ sayısı 16-ğa yetti. Bunı saba martnıñ 31-nde Ukrayina Fevqulâde vaziyetler devlet hızmetiniñ matbuat hızmeti haber etti.
Qayd etkenleri kibi, qurtarıcı işler bütün gece devam etti.
"Martnıñ 31 biri saba saat 07:00 itibarınen 16 adam öldi (qurtarıcılar dağıntılar tübünde 15 ceset taptı bir kişi hastahanede öldi", - dep yazıla bildirmede.
Al-azırda qaza yerinde 47 qurtarıcı çalışa.
Martnıñ 29-nda saba saat 08:45 Mıkolayivde Mıkolayiv Vilâyet devlet memuriyetiniñ doquz qatlı binasınıñ ateşke tutulması neticesinde onıñ doquzıncı qattan birinci qatqa qadar merkeziy qısmı dağıldı.Şu künü 12 adam ölgeni ve 33 yaralanğanı aqqında haber etilgen edi.
Ukrayinağa qarşı Rusiye silâlı ücümi fevralniñ 24-nden sabadan berli devam ete. Rusiye ordusı arbiy ve vatandaş infrastrukturasınıñ esas obyektlerine avadan darbe endire, uçaq alanları, arbiy bölük, cermay bazaları, yaqıt stantsiyaları, kilse, mektep ve hastahanelerni viran ete.
Mesken rayonlarğa top, çoqlu ateş sistemaları ve ballistik raketalar vastasınen ateş açıla. Rusiye ordusınıñ zırhlı tehnikası Kıyiv ve Rusiye sıñırına yaqın bir qaç vilâyet merkezini sarıp almağa tırışa.
Rusiye Ukrayinağa qarşı basqıncılıq cenk alıp barğanını inkâr ete ve bunı maqsadı «askeriysizleştirüv ve denatsifikatsiya» olğan «mahsus operatsiya» dep adlandıra.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://d3enufiq6nhnir.cloudfront.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy memleketniñ futbol taqımını İsveçiya taqımı ile oynağan matçta qazanğan ğalebelerinen tebrikledi. O, Ukraina futbolcılarına bütün memleket Qırımnen beraber qol tuttı, dep qayd etti.
«Bugün siz ve biz yoq edi. Bugün BİZ bar edik. Ukraina! 40000000-dan çoq insan olğan taqım. Ujğoroddan Luganskqa qadar. Çerniğivden Aqmescitke qadar», – dep yazdı Zelenskıy içtimaiy ağlarda.
Ukraina taqımı iyünniñ 29-nda Avropa futbol çempionatı finalınıñ 1/8-inde İsveçiya taqımını 2:1 esabınen yeñdi. Çerik finalda Ukraina almanlarnı 2:0 esabınen yeñgen İngiltere taqımınen körüşecek. Matç Romada olacaq.


text:
Reggi
Reggi (inglizce reggae — HFE: ['regei]) - 1968 senesi Camaykada Karib taqımadalar memleketleri muzıkasınıñ vezin-avalı qurulışlar, meşur yırlar ve nyü-örlean blüzniñ tesiri astında peyda olğan muzıkalı üslübi. Bu ıstılasınen daa Camayka ve onıñ diasporasınıñ zemaneviy pop muzıkasını da adlaylar.
Reggi muzıkası, oyuncılıq hususiyeterinen farq ete. Regginiñ eñ belli hususiyetlerinden biri - tek vezinli ya da tek ava aletli qısımlarnıñ yoq oluvıdır (çalğıcılar, vezin ve avanı birden icra eteler). Diger hususiyetlerden şulardır: One drop dare partiyası (ölçüniñ üçte birinde bas davulı), çift qısımlarda çalğan gitarası ve deñişip turğan bas. Bas ve perkusiyanıñ yañğıraması, vezin qurulışları, intonatsiyalaşuvnıñ ayrı tarzı da oña has.


text:
Ameldeki ükümetke boysunğan Qırım yarımadasınıñ «Krıminform» agentligi avgust 10-da bildirdi ki, «şimaliy Qırımda sıñırda ukrain keçirüv noqtaları işini yañıdan başladı».
Bunen beraber, neşirde «Çonğar» keçirüv noqtasını tanıp, Qırımnıñ Ukraianğa ait olğanını tasdıqladılar. «Krıminform» agentliginde hatırlattılar ki, Rusiye Fevqulade vaziyetler nazirligi Qırım baş idaresi «Çonğarğa» müessiseniñ hadimlerini «yarımada sıñırında adam aqını çoqlaşqanı munasebetinen» yolladı. Bundan evel rusiyeli Qırım ükümeti bu keçirüv noqtasını «Canköy» devlet halqara avtomobil keçirüv noqtası» dep adlandırğan edi.
İşğal etilgen Qırımnıñ ameldeki ükümetiniñ memuriy sıñırdaki vaziyet boyunca resmiy izaatları yoq.
Avgust 10-ğa keçer gecesi, saba saat 4:30-da rusiyeli taraf Ermeni Bazar yanındaki «Kalançak» keçirüv noqtasını bloktan azat etti, bu noqta avgust 7-den başlap çalışmadı.
Böyle etip, işğal etilgen Qırım ile memuriy sıñırda bütün üç keçirüv noqtası çalışa, dep bildire Ukraina Devlet sıñır hızmeti.
Qırım yarımadası ile memuriy sıñırda kritik vaziyet avgust 7-de saba başlandı, o vaqıttan berli rusiyeli taraf üç keçirüv noqtasında bir qaç sefer keçirüv rejimini deñiştire edi, de olarnı blok etip, de açıp. Evel olğanı kibi, rusiyeli taraf bunıñ sebebini añlatmay.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ankarada Türkiye tış işleri naziri Mevlüt Çavuşoğlu Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işleri boyunca vekâletlisi Mustafa Cemilevnen körüşti. Bu aqta iyünniñ 7-nde nazir özüniñ Twitter saifesinde haber ete.
«Qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilevnen yapqan körüşüvimizde, qırımtatarlarnıñ aqlı davasınıñ bütün dünyağa bildirilmesine yönelgen areketler ve bölgedeki soñki vaziyetnen bağlı fikir alışverişi yaptıq», – dep yaza Çavuşoğlu.
KHVnıñ malümatına köre, daa evel Cemilev ve Ukraina tış işleri naziri Pavlo Klimkin iştirak etken Ankara qırımtatar kültür ve yardımlaşma derneginde, Çavuşoğlu «Türkiye Qırım ilhaqını tanımağanı ve tanımaycağı» aqqında aytqan.
Daa evel Klimkin Twitterde Türkiye TİNniñ reberi Çavuşoğlu, Türkiyedeki qırımtatar teşkilâtlarınıñ temsilcileri ve iş adamlarınen meselelerniñ keniş yelpazesini, şu cumleden Rusiyedeki siyasiy mabüslerniñ azat etilüvi ve ilhaq etilgen Qırımda Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aq-uquqlarınıñ tiklenüvini muzakere etecegi aqqında yazğan edi.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Varşvada, insan ölçemesi ve söz serbestligi meseleleri boyunca OSCE toplaşuvı çerçivesinde qırımtatar medeniyeti aqşamı keçirildi. Bu aqta Facebook saifesinde mühbir ve cemaat erbabı Yuriy Lukanov bildirdi.
«Qırımtatarlar yaşayış sanatını taqdim etti, bunen beraber, musafirlerini aşattı», – dep bildirdi mühbir.
Bundan da ğayrı, toplaşuvda Mustafa Cemilevge bağışlanğan fotogalereya açıldı.
«Sabıq dissident öz itibarlı yaşında kene de halqnıñ aq-uquqlarını qorçalamaq mecbur olacağını kim tüşünir edi», – dep qayd etti Lukanov.
Bu künleri Varşavada insan ölçemesi ve söz serbestligi meseleleri boyunca OSCE toplaşuvı keçirile. Bundan evel ukrain eyyetini temsil etken Gennadiy Afansyev, Emine Ceppar ve Yuriy Lukanov işğal etilgen topraqlarda söz serbestligi vaziyeti aqqında bir sıra maruzalarnen sözge çıqtılar.


text:
Ukraina Telükesizlik hizmeti (SBU) Kyivde, cümleden terorristik faaliyetke alâqası olğan çetel vatandaşlarını ülkemizde qanunsız olaraq qanuniyleştirüv shemasını toqtattı, dep iddia ete.
SBU matbuat merkeziniñ bildirgenine köre, cinayetçiler, daa soñra biometrik parportlarnı almaları içün «müşteriler»ne Ukraina vatandaşları – Qırım Muhtar Cumhuriyeti sakinleri pasportlarını temin ete ediler.
Bildirüvde: «Sahte vesiqalar yasalğan laboratoriyada tintüv vaqtında mahsus hizmetniñ hadimleri AB sıñırını keçüv aqqında «tarih ştampları», SNG devletlerinden biriniñ migratsion kartaları, arap devletleriniñ vizalarını taptılar. Ondan ğayrı, cinayetçilerden Devlet migratsiya hizmetiniñ ştampları, Ukraina vatandaşı – Qırım MC sakini pasportları, devlet içinde köçürilgen şahıslarnı qaydğa aluv aqqında vesiqalar ve uquq bozucı faaliyette qullanılğan diger malzemeler ve donatmalar tutıp alındı», – denile.
SBUnıñ malümatına köre, Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 258-3 maddesi ve 332 maddesiniñ 2-nci qısmına muvafıq olaraq cinaiy iş açıldı. İşniñ beş figurantına cinayet işlemelerinden dolayı şübheli olğanları aqqında ilân etüvge dair mesele çezile.
Mahsus hizmette, cinaiy gruppanıñ diger iştirakçileri ve halqara terroristik ve ekstremistik teşkilatlarınıñ temsilcilerini tayin etüv boyunca tahqiqatnıñ operativ areketleri devam ete, dep ilâve ettiler.


text:
Sentâbr 7 künü 150den ziyade musulman «Aqmescit» ava limanından acılıqqa yol aldı, dep bildirile Qırımnıñ şimdiki ükümeti saytında.
Seyyalarnıñ ekinci qısmı Mekkege sentâbr 8 künü çıqacaq. Acılıq 20-21 kün devam etecektir.
Bu sene Rusiyeniñ acılıq eyyetine kirgen qırımlılar içün 300-den ziyade yer berildi.
Berilgen malümatqa köre, Saudiy Arabistan 200 Qırım acısına maddiy yardım köstermege azır. Bunı Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ Ukraina Saudiy Arabistan Qırallığınıñ fevqulâde ve vekâletli elçisi Cudiya Alhazal ile körüşüvinden soñ ayttılar.
Acılıq ibadeti – islâm dininiñ beş farzlarından biridir. Er bir musulman acılıq ibadetini yerine ketirmeli.


text:
Qırımtatarlarnıñ al-vaziyetini örgenmek içün Qırımğa kelgen Türkiye eyyeti yarımadadaki vaziyet ve tamır halqınıñ aq-uquqları aqqında yañlış malümat aldı.
Böyle bir fikirni Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerov Qırım.Aqiqatqa bildirdi. O, Türkiye eyyeti reberiniñ qırımtatarlarnıñ yaşayış şaraitlerinden memnün qalğanı aqqında aytqanlarını izaatladı.
Qırımnıñ Rusiye ükümetiniñ milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca devlet komiteti Türkiye eyyetiniñ reberi Mehmet Üskülniñ aytqanlarına esaslanıp bildirdi ki, qırımtatarlar raat yaşaylar.
«Eyyetimiz mında bulunğan eki kün içinde bizler Qırım ükümeti, cemaat vekilleri ile körüştik, qırımtatarlar toplu yaşağan yerlerni ziyaret etti. Bugün körgenimiz – meni tınçlandıra, Qırım tarafına teşekkür bildirip, olarnı da Türkiyeni ziyaret etmege davet etem», – dep tekrarladı Üskülniñ aytqanlarını Qırım komitetiniñ matbuat hızmeti.
İlmi Ümerov bildirdi ki, Türkiye eyyeti Meclis azaları ile körüşkende qaçırılğan ve öldürilgen qırımtatarlar, em de tintüv, apis cezaları ve semetdeşlerniñ sorğuları aqqında malümat seslendirildi. Ümerovnıñ qayd etkenine köre, Üskül temsil organı ile körüşüvge «keç qalıp, körüşüvniñ aman-aman soñuna yetişti».
«Tünevin, Türkiye eyyeti Bağçasarayda Dilâra Seitveliyeva («Ocalar şurası» cemaat teşkilâtınıñ reisi. – muar.), Edem Dudakov (Qırımnıñ milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri komitetiniñ sabıq reisi. – muar.) ve Elmira Ablâlimova (Bağçasaray tarihiy-medeniy qoruğınıñ sabıq müdiri. – muar.) ile körüşkende Mehmet bey eyyet erkânında yoq edi. O, Hanlar sarayına barğan edi, anda Qırım musulmanlarınıñ müftisi Emirali Ablayev ve Ayder Acimambetov (Qırım musulmanları Diniy idaresiniñ kâtibi, Meclis reisi. – muar.) bulunğan ediler. Olar anda subetleştiler», – dep ayttı Ümerov.
Onıñ malümatına köre, bu körüşüvde qırımtatarlarğa qarşı olğan Oleg Rodivilov – Qırım Yuqarı Radasınıñ sabıq deputatı, şimdi ise Mustaqil Devletler İttifağı Ukrain filialınıñ müdir muavini iştirak etti.
«Olar eski tanışlar kibi körüştiler, selâmlaştılar ve Rodivilov olarnen beraber ketti», – dedi Ümerov.
«Mehmet Üskül böyle bir şey kerçekten aytsa ya da Devlet komiteti bunı uydursa da, esası şu ki, bu kerçek vaziyetni aks ettirmey», – dep ayttı Meclis reisiniñ muavini.
Ayder Acimambetov Qırım.Aqiqatqa Bağçasaray sarayındaki körüşüvde Rodivilovnıñ iştirakini tasdıqladı. Amma Rodivilovnıñ Türkiye eyyetine ne alâqası bar aytıp olamadı
Bazarertesi künü, aprel 27-de, Aqmescitke ğayrı resmiy Türkiye eyyeti keldi. Qırımtatarlarnıñ Qırımdaki vaziyetini ögrenecek olğan eyyetniñ erkânında alim ve uquq qorçalayıcılar bar. Türkiye eyyeti Qırımda aprel 30-ğa qadar bulunacaq.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin memlekette qısmiy seferberlik ilân etilgenini haber etti. Buña ait fermannı o saba sentâbrniñ 21-nde imzaladı.
"Vatanımıznı ve bütünligimizni qorumaq içün qısmiy seberberlik ilân etilmyesini kerek dep saya", - dedi o.
Fermanda qayd etilgeni kibi, yalıñız yedekte olğan ve arbiy hızmetten keçken vatandaşlar arbiy hızmetke çağırılacaq. Cenkke yollanmazdan evel olar ilâve azırlıqtan keçecekler.
Seferberlik tedbirleri bugünden başlanacaq.
Ukrayina Silâlı quvetleriniñ malümatına köre, Rusiyeniñ Ukrayinağa qarşı kerçekleştirgen büyük istilâsı başlağanından tahminen 55,1 biñ Rusiye arbiyi ölgen.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Qırımda Küçük Özen kurort qasabası bir aftadan berli ışıq ve qızdıruvsız qala. Qasaba sakinleriniñ mektübini Qırımnıñ şimdiki başı Sergey Aksenov fevqulâde vaziyetniñ yoq etilmesi boyunca ştabnıñ toplaşuvında oqudı.
«Işıq ve qızdıruvsız. Tünevin deputatlar keldi, inkognito, sakinlerge bildirmeden. Mobil ağı peyda oldı, olar ketkende, söndürildi. Qasabamızğa kelseñiz, tarif etilecek şeyimiz bar», – dep oqudı mektüpni Aksenov, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene.
Qırımğa dekabr 2 künü kelgen Rusiye prezidenti Vladimir Putin Kubanden Qırımğa energetik köpürniñ birinci yolağınıñ berilmesi tedbirinde iştirak etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Kyivde mart 30-da Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov ve qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilev Türkiye medeniyet ve turizm naziri Mahir Ünal ile körüştiler.
Mustafa Cemilev Qırım.Aqiqatqa izaat berip, bu körüşüvni «nezaket ziyareti» dep adladı ve ayrı meseleler baqılğanını bildirdi.
«Türkiye medeniyet ve turizm nazirligi öz saasında ne yapa bile, onı laf ettik. Kyivdeki Qırım eviniñ tamir işlerinde yardımcı olacağını ayttılar. Ve nazirlik kiril urufatından latincege (qırımtatar tiliniñ – QA) keçmek içün neler yapacağını laf ettik», – dep qayd etti Cemilev.
Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ ofisi Ukraina medeniyet nazirligine muracaat etip, memlekette qırımtatarcanıñ latin urufatında qullanmasını kirsetmek ricasını aydınlattı.
Malüm ki, 2014 senesi mart ayında Rusiye Qırımnı işğal etken soñ yarımadada qırımtatar tiliniñ kiril urufatından latincege keçüv meselesi toqtatıldı. Rusiye Federatsiyasında bütün devlet tilleriniñ elifbesi kiril urufatına esaslanacaq («Rusiye Federatsiyası halqlarınıñ tilleri aqqında» qanun, «Tillerniñ uquqiy vaziyeti» 3-ünci madde, 6-ncı noqta). Diger urufatnı yalıñı Rusiye qanunları belgiley bile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Radio Free Europe/Radio Liberty (RFE/RL) mediaşirketi Rusiyedeki prezident saylavı ve prezident kampaniyası aqqında balanslı ve doğru haberler taqdim ete edi. Bunı şirketniñ vekili Martins Zvaners, Rusiye Federatsiya Şurasınıñ azası Andrey Klimovnıñ, Rusiye prezidenti saylavı esnasına yer alğan çetel kütleviy haber vastalarınıñ qarışuvı aqqında iddialarını izalarken bildirdi.
«RFE/RL haber hizmetleri, bütün namzetler ve problemalarnıñ keniş surette aydınlatılmasını teklif etip, Rusiyedeki prezident saylavı ve kampaniyası aqqında balanslı ve adaletli haberni temin etti», – dedi Zvaners.
Bunıñ arfesinde komissiyanıñ reisi Andrey Klimov «RİA Novosti» agentligine, Azatlıq Radiosınıñ rus hizmeti ve onıñ Krım.Realiyi, Kavkaz.Realiyi, Sibir.Realiyi ve İdel.Realiyi leyhaları; «Golos Ameriki», «Nastoyaşçeye vremâ» telekanalı, Doutsche Welle, BBC ve IFR radiostantsiyası, ve bunıñ kibi de «Meduza» ve «Eho Kavkaza» radiostantsiyası Rusiyedeki prezident saylavına tesir etmege tırıştılar, dep bildirdi.
Mart 18-de Rusiye ukümeti ilhaq etilgen Qırımda Rusiye prezidenti saylavını keçirdi. Vladimir Putin altı yıllıq muddetke ğayrıdan saylandı.
Mart 19-da Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda keçirilgen saylavnıñ neticelerine «sıfır derecesinde» ve «uquqiy neticeleri olmaycaq», dedi.
Ukraina Yuqarı Radası mart 22-de ilhaq etilgen Qırım territoriyasında Rusiye prezidenti saylavınıñ tanılmaması aqqında qarar içün rey berdi. Munasip qarar içün kerek olğan 226 yerine 255 halq deputatı rey berdi.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qırımtatar milliy Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl bildirgenine köre, Meclis advokatlarına, Rusiye nezaret astında bulunğan Qırım prokuraturasınıñ istegi ile açılğan, organnıñ qapatılma davası boyunca vesiqalarnı tek mart 7 künü teslim ettiler.
«Şimdi tek advokatnen beraber prokuraturadan kelemiz. Bizge vade etilgen, Mecliske qarşı dava vesiqalarnı tek bugün, dört kün keçken soñ teslim ettiler. Berilgen yedi künden dörtüni ğayıp ettik. Biz tedqiq işlerini keçirmek içün makemeden on kün soradıq, amma oturış devamında prokuror bizim ihtimal uzatmaq isteycegimizni bildirgen edi. İşler ise böyle», – dep yazdı Facebookta Celâl.
Böyleliknen dava işiniñ malümatlarnı, olar ise 600 - den ziyade saifeni teşkil etmekte, ögrenmek içün 3 künden az qaldı.
Celâl bergen malümat boyunca prokuratura vekilleriniñ resmiy izaatları yoq.
Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım Yuqarı Makemesi Meclisniñ qapatılmasınen bağlı davanı muakeme etmege başladı. Mart 3 künü, birinci oturışta davacılar qırımtatarlarnı temsil etken organnıñ faaliyeti ekstremistik ve qanunsız olğanını isbatlağan işke daa qoşma olaraq vesiqalarnı qullanmağa talap etti. Meclis yolbaşçılarnıñ fikirince, büyük ihtimal makeme prokuraturanıñ talabını qabul eter.
Mecliske dava işinen tanış olmaq içün yedi kün berildi. Nevbetteki makeme oturışı mart 10 künü keçirilecek.
OON birleşken milletler teşkilâtı Rusiye Federatsiyasını Qırımdaki qırımtatar Meclisiniñ qapatılmasına izin bermemege çağırdı.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeheriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Tünevin Qırımda yedi yañı koronavirus infektsiyası qayd etildi, bunı Facebookta Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksönov bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, olardan beşi evel tasdıqlanğan adiseler boyunca epidemiyağa qarşı tebdirler keçirilgende qayd etildi, daa ekisi - sağlam adamlarnıñ laboratoriya skriningi yapılğanda belli oldı. Hastalarnıñ episi hastahanelerge qoyuldı, alâqa daireleri belgilendi, olarğa qarşı profilaktika tedbirleri keçirile.
Akimiyetniñ malümatına köre, Qırımda 546 koronavirus hastası qayd etildi, 36-ı çetelden keldi, 87-si qomşu Rusiyeden kelgenler ve olarnen alâqada olğanlardır. 16 COVID-19 hastası vefat etti. Aqyarda 185 insan hastalandı. 152 kişi tüzeldi, 3 insan vefat etti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
«Mustafa» filminiñ muellifi Ahmed Sarıhalil qırımtatar halqınıñ lideri aqqında film oktâbr ayında Kyivte «Molodost» festivalinde taqdim etilecek.
Sarıhalil «QirimInfo» sitesine intervyüda filmniñ süjetini añlattı.
«Biz Mustafa Cemilevniñ hayatında yüz bergen esas vaqialar aqqında tarif etmege qarar aldıq: sürgğnlik, onıñ ilk kere apiske alınması, açlıq. Qararlaştırıp, bu yoldan kettik. Oña köre Vahtang Kipiani (tarihçi ve jurnalist – QA) filmniñ qaramanlarından intervyü alğanda çalıştı. Mustafa ağanıñ öz ayat ikâyesini esas etip aldıq. Onnen şahsen tanış olğan adamlar: dissident, uquq qorçalayıcılarnıñ hatıravlarını bu ikâyeden keçirdik. Filmde kadr arqasından oqulğan metinler qullanılmadı, bu sebepten ikâyeni qaramanlar tarif etmek kerek edi», – dey rejissör.
«Mustafa» – Mustafa Cemilev aqqında vesiqalı film. Maqsadı – cemaatçılıqqa qırımtatarlarnıñ küreşini, ar-namus, menligini aks etken ukrain siyasetçisiniñ canlı tarihı aqqında tarif etmek. «Mustafa» leyhası üzerinde prodüser, «KrımSOS» cemaat teşebbüsçisiniñ tesisçisi ve koordinatorı Tamila Taşeva, ukrain bestekârı, pianinocı, sound-prodüser Fima Çupakin, ukrain jurnalisti, publitsist, tarihçı Vahtang Kipiani çalıştılar.


text:
Fevral 15 künü Emil Kürbedinov ve Edem Semedlâyev, Qırımda Rusiyeniñ ekstremizmge qarşı küreş Merkezinden celpname aldılar. Bunı Kurbedinov öz Facebook saifesinde bildirdi.
«Maña ve işdeşime qarşı daa nasıl yañı iş taqiq etmek istegenlerini bilmeyim, amma şunı aytayım, ofisimizden alınğan, advokat sırını taşığan bütün tehnikamız bu vaqıtqa qadar mahsus hızmetlerde buluna», – dep yazdı advokat.
Yanvar 26 künü Rusiye silâlı hızmetleri Emil Kürbedinovnıñ ofisi ve evinde tintüv keçirdiler. Tintüv devamında bütün tehnika alınğan edi.
Advokat Emil Kürbedinov yanvar 26 künü Bağçasarayda Rusiyeniñ silâlı hızmetleri tarafından yaqalandı. O qırımtatar faali Seyran Saliyevniñ evine, adliyeviy yardım bermek içün kete edi. Aqmescitniñ Demiryol rayon mahkemesi advokat Emil Kürbedinovnı Memuriy qanun bozuvları Kodeksiniñ 20.3 maddesi (Natsist timsalleriniñ teşviqatı ve açıq numayışı) boyunca qabaatlı olaraq tanıdı ve 10 künge apis etti. Bunıñ sebebi – Kürbedinov «Vkontakte» saifesinde 2013 senesi Aqmescitte «Hizb ut-Tahrir» mitingi aqqında yazını paylaşqanı oldı.
Kürbedinov siyasiy davalarnı baqqan eñ eyi Qırım advokatlarından biridir. O ve zenaatdaşları apiske alınmasını advokat faaliyetine keder etmek ıntıluvı olaraq tanıylar.


text:
Aqmescit rayonınıñ Davıdovka köyünde garaj yanğan, bir er kişi zararlandı. Bu aqta Rusiye FVN-niñ Qırım idaresi bildirmekte.
“Martnıñ 24-ünde Davıdovka köyünde Vladimirskaya soqağında garaj yanıp başlağan. Ateş 15 metr kvadratlıq inşaatnı yoq etken. Yanğında bir er kişi yaralanğan. Yanğın saat 18:35-te söndürildi”, - denile beyanatta.
Keçken kün devamında yanğın söndüriciler 7 kere yaşalmağan binalarda olğan yanğınlarnı söndürmege çıqa edi. Yalta, Kezlev ve Aqmescitte qullanılmağan binalarda olğan yanğınlarnıñ sebebi - qurulış çöplüginiñ yanması.


text:
Qırım
Qırım (ukraince KpиM, rusça KpыM) ya da Qırım yarımadası (ukraince KpиMcbkий пiBocTpiB, rusça KpыMckий пoлyocTpoB) – Qara deñizniñ şimaliy yalısında bir yarımada, qırımtatar halqınıñ vatanı. Meydanlığı 26,2 biñ km². Ealisiniñ sayısı 1.994 300.kişi (2005 s. malümat).
2014 senesinden berli Qırım - Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep oldı. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
TarihDeñiştir
- Qırım dağlarınen yalı boyunıñ eñ qadimiy ealisi - tavrlar.
- M.E. (milâttan evel) XII asır — Qırım çöllerinde kimmerler yaşap keldiler.
- M.E. VII asırnıñ ortası — Kimmerler Qırımdan skitler tarafından quvuldılar.
- M.E. VII—VIII asırlar — Yunanlar Qırımğa kelip öz şeerlerini qurıp başladılar.
- M.E. V asır — Şarqiy Qırımdaki yunan şeerleri Bosporos Devletine birleştiler.
- M.E. 422 senesi — Yunanlar Hersonesos şeeriniñ temelini qoydılar.
- M.E. III—II asırlar — Skit memleketiniñ Özü özeni boylarından Qırımğa avuştı.
- M.E. II asır — Skilurnen onıñ oğlu Palak yolbaşçılığı altında skitler deñiz limanları oğrunda yunan şeerlerinen cenkleşip başlaylar. Yunanlarnıñ tarafdarı Pontos Devletiniñ ükümdarı VI Mitridat Evpator Qırımğa Diofant yolbaşçılığı altında ordular yolladı. Diofant ordusı skit memleketini tar-mar etip yunan şeerlerini Pontos terkibine kirsetti.
- M.E. 63 senesi — Pontos Roma İmperiyası tarafından feth etildi, Qırım şeerleri romalılarnıñ nezaret altına keçeler.
- M.S. (milâttan soñ) I asır — Sarmatlar Qırımnıñ çölüne kirdiler.
- M.S. II asırnıñ ekinci yarımı — Bosporos devleti soñki qalğan Qırım skitlerinen küreşe. Skitler mağlübiyetke oğradılar ve yerleri Bosporos, Roma ve sarmatlar arasında bölündi.
- III asırnıñ ortası — Gotlar istilâsı. Olar romalılarnen sarmatlarnıñ bütün müstemlekelerini (Hersonesostan başqa) basıp alıp Bosporos Devletini öz nezaret altına qoyalar.
- 269—270 seneleri — Roma orduları varvarlarnı Tuna özeniniñ o bir tarafına çekiltti. Pirat flotu Yunanistan yalısınıñ yanında mahv oldı.
- 375 senesi — Hunnular kelüvi. Hunnular Bosporos devletini tar-mar ettiler.
- IV—V asırlar — Rum (Bizans) İmperiyasınıñ Qırımnıñ dağlı rayonlarnıñ müstemlekeleştirüvni başladı. Hunnular kelüvinden soñ sağ qalğan gotlar Bizans iqtidarını qabul ettiler.
- VI asırnıñ soñu - Türkiy Qağanatnıñ orduları şarqiy Qırımğa kirip vaqtınca Bosporosnı basıp aldılar.
- VII asırnıñ soñunda hazarlar deyerlik bütün Qırımnı zapt eteler, faqat Hersonesos Bizans iqtidarınıñ altında qaldı.
- X asır - Hazar Qağanatı ruslar tarafından tar-mar etilgeninen Qırımnıñ çölü beçeneklerge keçti.
- XI asır - Qırımnıñ çölüni qıpçaqlar feth ettiler.
- XIII asır - Bizansnıñ iqtidarı zayıflaştı. Müstemlekeleriniñ bir qısmı cenevizlerge keçe, bir qısmı mustaqil Gotiya prinsligi (ya da Teodoro prinsligi) olıp ayrıldı.
- 1239 senesi - Qırımnı Batu hannıñ tatar-moğol ordusı feth etti. Qırımnıñ çölü Altın Ordunıñ bir qısmı olıp qaldı.
- XIV - XV asırnıñ ortası - Cenevizler Teodoro prinsliginen Qırımnıñ yalı boyu oğrunda cenkleşeler.
- 1441 senesi — Mustaqil Qırım Hanlığı meydanğa keldi.
- 1475 senesi — Osmanlı ordusı Gedik Ahmet paşa yolbaşçılığı altında ceneviz müstemlekelerini ve Teodoro prinsligini feth etti.
- 1783 — Qırım feth etilip Rusiye İmperiyasınıñ terkibine kirsetildi.
- 1780-90 seneleri — Qırımtatarlarnıñ Dobrucanen Anadoluğa birinci kütleviy icreti.
- 1853—1856 — Qırım cenki.
- 1860 seneleri — Qırımtatarlarnıñ Osmanlı Devletine ekinci kütleviy icreti.
- 1917—1920 — Rusiye Vatandaş cenki. Qırımda "beyazlar" ve "qızıllar" ükümetleri biri-birlerini bir qaç kere almaştıralar.
- 1921 oktâbr 18 — Sovet Rusiye terkibinde Qırım Muhtar Şuralar Sotsialistik Cumhuriyeti meydanğa keldi.
- 1941 avgust — Qırım almanları sürgün etildiler.
- 1941—1944 — Natsist alman ordusı Qırımnı işğal ettiler.
- 1944 mayıs 18 — Qırımtatarlar sürgün etildiler.
- 1944 iyün 26 — Yunanlar, ermeniler ve bulğarlar Qırımdan sürgün etildiler.
- 1945 iyün 30 — Cumhuriyetniñ yoq etilüvi: Qırım MSŞC Qırım vilâyetine çevirildi.
- 1954 fevral 19 — Qırım vilâyeti Ukraina terkibine kirsetildi.
- 1989 — Qırımtatarlar kütleviy tarzda Qırımğa qaytıp başladılar.
- 1991 fevral 12 — Qırım vilâyeti USŞC terkibinde Qırım MSŞCne çevirildi, Aqyar şeeri ise USŞC terkibinde cumhuriyet riayetindeki bir şeer olıp qaldı.
- 1992 fevral 26 — Yuqarı Şuranıñ qararı ile Qırım MSŞC adı Qırım Cumhuriyeti olaraq deñiştirildi.
- 1992 mayıs 6 — Qırım cumhuriyetiniñ ilk esas qanunı qabul olundı.
- 1998 dekabr 23 — Qırımnıñ yañı esas qanunı qabul olundı. Qırımnıñ resmiy adı Qırım Muhtar Cumhuriyeti olaraq deñiştirildi.
- 2014 fevral-mart — Rusiye Qırımnı aldı ve ondan berli yarımada de-fakto Rusiye tarafından idare etile. Buña baqmadan dünya devletleriniñ çoqusı Qırımnıñ Ukrainağa ait olğanını qabul ete.
Memuriy-territorial bölünüvDeñiştir
Memuriy ceetinden cumhuriyet 25 regiondan ibaret, olardan 14 rayon (ealiniñ çoqusı köylü) ve cumhuriyet riayetinde bulunğan şeerlerniñ şuralarına boysunğan 11 territoriya (ealiniñ çoqusı şeerli). Kösterilgen haritada körüne ki, işbu 11 territoriyadan bazıları büyük meydanlıqta yerleşip merkezden ğayrı bir çoq meskün yerden ibaret.
Rayonlarnıñ başları Qırımnıñ baş naziriniñ teklifinen Ukraina prezidenti tarafından tayin etileler, şeerlerniñ başları ise umumiy saylavda saylanalar.
Regionlar ise şeer, qasaba ve köy cemiyetlerinden ibaret.
CoğrafiyaDeñiştir
Qırım yarımadası Ukrainanıñ cenübinde buluna. Yarımada üzeriniñ meydanlığı 27 biñ km². Ğarp ve cenüp tarafında Qırım Qara deñiznen, şarq tarafında ise Azaq deñizinen sıñırlana. Şimal tarafında Qırım tar (8 km qadar) Or boynunen qıtağa qavuşa. Qırımnıñ şarqında Qara ile Azaq deñizleri arasında Keriç yarımadası, Qırımnıñ ğarbında ise Tarhan Qut yarımadası buluna. Qırımnıñ şimaliy kenar noqtası Or boynunda buluna, cenübiy kenar noqtası — Sarıç burnu, ğarbiy kenar noqtası — Tarhan Quttaki Qara burun, şarqiy kenar noqtası — Keriç yarımadasındaki Fener burnudır. Şimaliy kenar noqtasınen cenübiy kenar noqtası arasındaki mesafe — 200 km, ğarbiy kenar noqtasınen şarqiy kenar noqtası arasındaki mesafe — 325 km. Qaranen deñiz sıñırlarınıñ umumiy uzunlığı 2500-den ziyade km.
Qırım Muhtar Cumhuriyeti Aqyar şeeri ve Arabat beliniñ şimaliy ucundan ğayrı yarımadanıñ bütün yerini ala.
Qarada keçken Qırımnen Ukrainanıñ Herson vilâyetiniñ kiçik sıñırı Or boynundan keçe. Bundan da ğayrı deñizde Qırım Rusiye (Krasnodar ülkesi), Romaniya, Bulğaristan, Türkiye ve Gürcistannen sıñırdaş ola.
Coğrafik ceetten Qırım eki teñ olmağan qısımğa bölüne: onıñ şimali çöl (bütün yarımadanıñ 4/5 qısmı), cenübi ise ormanlı Qırım dağlarıdır (meydanlıqnıñ 1/5 qısmı). Aqyardan Kefege qadar üç dağ sırası uzana. Eñ yüksek soyu yalı boyunda uzanğan Baş ya da Cenübiy dağ sırasıdır, onda Qırımnıñ eñ yüksek noqtası Roman Qoş degen dağ (1545 m) buluna.
Qırımnıñ özenleri az suvludır. Salğır, Alma, Belbek, Qaçı eñ esas özenlerdir. Dağ ile dağ aldındaki rayonlarda özenlerniñ çoqusında suv anbarları bar. Şimaliy Qırım boyunda Şimal Qırım kanalı uzana, oña suv Özüden kele. Qırımda bir qaç balaban tuzlu göl bar: Doñuzlav, Sasıq, Saq, Aqtaş, Töbeçik, Çoqraq gölleri ve digerler.
Meşur kurort regionları:
Müim şeer ve qasabalarDeñiştir
İqtisadiyatDeñiştir
Esas pıtaqlar — turizm, sağlıq saqlav, köy hocalığı.
İqtisadiy köstermelerDeñiştir
Ukrainanıñ statistika komitetiniñ malümatına binaen
NaqliyatDeñiştir
Qırımdaki er bir şeer diger meskün yerlernen avtobus marşrutlarınen bağlı. Şeerlerara trolleybus marşrutları da bar (Aqmescit ava limanı — Aqmescit — Aluşta — Yalta yolunda). Yalta, Kefe, Keriç, Aqyar, Aqmeçit ve Kezlev deñiz marşrutlarınen bağlı. Kezlevde tramvay mevcut. Ermeni Bazar — Keriç (Kefege çatal ile) ve Melitopol — Aqyar (Kezlevge çatal ile) demiryolları Qırımnı qıtanen bağlaylar.
Turizm ve raatlıqDeñiştir
Qırımda çoq istiraat evi, lager (meselâ, Artek), çeşit musafirhane bar. Eñ populâr raatlıq yerleri — Yaltanen Aluşta ile beraber bütün Qırımnıñ yalı boyu, Sudaq, Kezlev. 2007 senesi yanvar ayından dekabrgece Qırımda 5718 biñ kişi raatlandı.
Qırımnıñ mahsus itibarğa lâyıq yerleri:
- Qırımnıñ qobaları (Mermer Qobası, Qızıl Qoba)
- Dağlar (Ay Petrinen yip yolu, Qırımnıñ Büyük kanyonı, Çatır Dağ)
EaliDeñiştir
2001 senesi toplanğan malümatqa köre — 2 024 056 kişi (58,3 % ruslar, 24,3 % ukrainler, 12,1 % qırımtatarlar, bundan ğayrı qaraylar, qırımçaqlar ve digerler)
Ruslar, ukrainler, yunanlar ve bulğarlarnıñ çoqusı ortodoks hristianlardır, qırımtatarlar ise musulmanlar (sunniler), bundan da ğayrı yeudiler, protestantlar ve katolikler bardır.
BağlantılarDeñiştir
- Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Nazirler Şurasınıñ portalı 22 fevralniñ 2014 s. arhivlengen.
- Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Radasınıñ saytı
- meta.ua saytındaki Qırım saytlarınıñ reestri 23 dekabrniñ 2008 s. arhivlengen. (3200 sayttan ziyade)
- yandex.ru saytındaki Qırım saytlarınıñ katalogı (400 sayttan ziyade)
- ↑ ПoлHoe coбpaHиe cTиxoTBopeHий, MakcиMилиaH BoлoшиH


text:
2016 senesiniñ on ayı içinde «Aqmescit» halqara ava limanınıñ yolcular sayısı 2015 senesine köre 3%-ğa 4,79 million insanğa qadar arttı. Bunı noyabr 15-de ava limanınıñ matbuat hızmeti bildire.
Ava limanı qayd ete ki, qabul etilgen ve yollanılğan yük 14,3%-ğa arttı, taşılğan bagaj ise 65,3%-ğa artıp, 44,7 mln kilogrammnı teşkil etti.
Matbuat hızmeti qayd ete ki, ava limanı yolcularınıñ 83,7%nı aqımdaki seneniñ 10 ayı içinde «Aeroflot», «Globus», «Rossiya», «Uralskiye Avialinii», «Vim avia» ve «Red Vings» ava şirketleri taşıdı.
«Taşımalarnıñ lideri «Uralskiye avialinii» ola – 876 456 yolcu bu ava şirketiniñ hızmetinden faydalandı, bu 2016 senesiniñ 10 ayı içinde yolcularnıñ 18,28%-nı teşkil etmekte», – dep qayd etti matbuat hızmeti.
2015 senesi noyabr ayında Ukraina Nazirler şurası Rusiye aviatsiyasına Ukraina ava boşluğını qullanmağa yasaq etti. İşbu yasaq em arbiy, em de grajdan uçaqlarına aittir.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ukraina ilhaq etilgen Qırımnıñ azat etilüvinen bağlı halqara rejimni pekitmek kerek.
Bu aqta Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Facebook saifesinde yaza.
«Bizler Qırımnıñ azat etilüvinen bağlı halqara rejimni pekitmek kerekmiz. Rusiye yarımadanı tezliknen arbiyleştirerek, sovet devrine ait bazalarnı tiklep Qırımnı «serbestlik olmağan adağa» çevirgen maalde, bizler halqara uquq mehanizmlerini olduqğa semereli şekilde qullanaraq, işğal etilgen yarımadanı Moskva köterip olamaycaq yükke çevirmek kerekmiz», – dep qayd ete prezident.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko iyülniñ 1-nde Ukraina Silâlı quvetleriniñ Arbiy-Deñiz quvetleri Künü munasebeti ile tebrik sözünen çıqış yaparaq, Ukraina bayrağı ilhaq etilgen Aqyarda tekrar köterilecegine ümit beslegeni aqqında ayttı.
Poroşenko Ukraina ADQ askerlerine sadaqat, cesaret ve qaramanlıqları içün minnetdarlıq bildirdi. «Büyük ğalebe oğrunda qararlılıq ve israr» tiledi.
İyülniñ 1-nde Odessada ve diger şeerlerde Ukraina Arbiy-Deñiz quvetleri Künü munasebetinen tantanalı merasimler ötkerile. Bayram çerçivesinde flotqa yañı zırhlı artilleriya gemilerini ilâ


text:
Rusiye prezidentiniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov, Rusiye prezidenti Vladimir Putin AQŞ prezidenti Donald Tramp ile Qırım meselesini müzakere etmek niyetinde olmağanını bildirdi.
İyül 2-de keçken matbuat konferentsiyasında Peskov: «Rusiye prezidenti, kün tertibinde Qırım kibi meselesiniñ olması mümkün degil ve olmaycaq, çünki Qırım Rusiyeniñ ayırılmaz qısmı ola, dep defalarca beyan etti ve subetdeşlerine añlattı. Bütün diger meseleler – konsensus meseleleri, müzakereler ve ihtimallı uzlaşuv noqtalarını qıdırma meseleleridir», – dedi. Bunı «İnterfaks-Rossiya» bildire.
Bunıñ arfesinde Tramp jurnalistlerge, iyülde keçecek Rusiye prezidenti Vladimir Putinnen müzakerelerinde ilhaq etilgen Qırım meselesini müzakere ete bilecegini bildirdi.
Daa soñra Beyaz evniñ milliy telükesizlik boyunca mesleatçısı Con Bolton CBS telekanalınıñ yayınında, Donald Trampnıñ, Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaq etilmesini ihtimal ile tanuv aqqında sözleri, Qoşma Ştatlarnıñ noqtai-nazarı degil, dep bildiri.
Bolton Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile Moskvada iyün 27-de körüşti. Körüşüvden soñ o, subet esnasında, 2016 senesinde AQŞ prezidenti saylavına qarışuvnı köz ögüne alaraq, kelecekteki AQŞ Kongressine saylavları münasebeti ile Moskvanıñ areketleri aqqında meselege toqunğanını ikâye etti.
Boltonnıñ aytqanına köre, Putin: «2016 senesinde Rusiye devleti tarafından iç bir qarışuv olmadı», dep iddia etti.
AQŞ ve Rusiye prezidentleri iyül 16-da Helsinkide birinci kere körüşecekler.
Donald Tramp ile Vladimir Putin halqara körüşüvlerniñ kuluarlarında eki kere körüşti ve eñ azından sekiz kere telefon ile laqırdı ettiler. 2014 senesinde Qırımnıñ ilhaqından soñ Rusiye ve AQŞ prezidentleriniñ resmiy körüşüvi olmadı.


text:
Ukrayina Prezidenti ofisiniñ yolbaşçısınıñ mesleatçısı Mıhaylo Podolâk, Kıyivniñ Qırımnıñ Saq rayonındaki Novofedirivka qasabasında arbiy uçaq alanında olğan patlavlarğa alâqası olmağanını bildirdi. Bunı o "Dojd" Rusiye telekanalınıñ yaynında bildirdi.
"Elbette yoq. Bizim ne alâqamız bar?", - resmiy Kıyivniñ Qırımda yüz bergen patlavlarğa köre mesülietni özüne alıp almağanı sualine cevaplanıp dedi Podolâk .
Podolâk, Qırımdaki patlavlarnıñ ihtimal sebebi "Rusiye Federatsiyasınıñ içinde semeresiz idare, arbiy taqımnıñ patlaması" olğanını tahmin etti.
Bundan ğayrı Qırımdaki Rusiye arbiy uçaq alanını partizanlar da patlana bilgenini tahmine ete.
Avgustnıñ 9-nda Qırım ve Rusiye kütleviy haber vastaları, telegram kanalları Novofedirivka qasabasında (Saq) uçaq alanında patlavlar oldı, dep bildirdi.
Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenov adise yerine bardı. Rusiye akimiyeti «yaqın evlerden» 30 insan tahliye etildi, dep bildirdi. Umumiy tahliye olmadı.
Rusiye Mudafaa nazirligi Novofedirivkada (Saq) arbiy uçaq alanında olğan patlavlarnıñ sebebi «bir qaç aviatsiya silâsınıñ detonatsiyası» oldı, dep bildire. «İnterfaks» Rusiye neşiri Rusiye Federatsiyasınıñ Mudafaa nazirligindeki menbasına esaslanıp haber etkenine köre, müessise patlavlarnıñ esas sebebi olaraq «yanğın telükesizligi qaideleriniñ bozuluvını» saya.
Ukrayına Mudafaa nazirligi Novofedirivka qasabasındaki Rusiye arbiy aerodromında patlavlarnı izaatlap, müessise «yanğın sebeplerini bilmey», dep qayd etti.
Rusiye fevralniñ 24-nde Ukrayinağa büyük istilâ etti, amma istegenini alamadı, hususan ukrainalılarnıñ tirenüvi sebebinden Kyivni zapt etemedi.
Aprelniñ 22-nde Rusiye Ukrayinadaki «mahsus operatsiyanıñ» (anda büyük istilânı böyle adlandıralar) «ekinci fazası» vaqtında yañı planlar aqqında bildirdi. Rusiye arbiyleri işğal etilgen Qırımğa qara ayatını temin etmek ve Pridnestrovyege çıqmaq içün Donbas ve cenübiy Ukrayinanı kontrol altına almağa niyetlene.
Faqat, ğarbiy istihbaratnıñ malümatına köre, Donbasta Rusiye muvafaqiyetli sıñırlı ve Ukrayinanıñ küçlü tirenüvi sebebinden Rusiye ordusınıñ ğayıpları büyük.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
BM insan aqları Yuqarı komissarınıñ idaresi 3153 vatandaşnıñ ölümini ve 3316 vatandaşnıñ yaralanğanını tasdıqladı. Bu raqamlar fevralniñ 24-nden mayısnıñ 1-ne qadar oldı, dep bildirdi BM insan aqları Yuqarı komissarınıñ idaresi.
Teşkilât kerçek raqamlar daa yüksek, dep qayd ete, «çünki büyük cenk areketleri devam etken bazı yerlerden malümat vaqtında kelmey ve vatandaşlar ölgen yerlerden kelgen bir çoq haber teşkerilmeli».
Bu, meselâ, Mariupol (Donetsk vilâyeti), İzüm (Harkiv vilâyeti) ve Popasna (Lugansk vilâyeti) meskün yerlerinen bağlı, «anda, berilgen malümatqa köre, vatandaşlar arasında ölgen ve yaralanğanlar çoq. Olar verifikatsiyağa tabiiydir ve yuqarıdaki statistikağa kirsetilmegen».
BM, çoqusı vatandaş ölümi ağır top ve reaktiv topçu ateş sistemalarından açılğan ateş, raketa ve ava darbeleri olğan keniş zararlı patlayıcı silânıñ qullanıluvınen bağlı, dep qoştı.
Ukrayinağa qarşı Rusiye silâlı ücümi fevralniñ 24-nden sabadan berli devam ete. Rusiye ordusı arbiy ve vatandaş infrastrukturasınıñ esas obyektlerine avadan darbe endire, uçaq alanları, arbiy bölük, cermay bazaları, yaqıt stantsiyaları, kilse, mektep ve hastahanelerni viran ete.
Aprelniñ başında Moskva Ukrayina şimalinde faal olğanını toqtattı, dep bildirdi. Tezden Ukrayina akimiyeti Kıyiv, Çerniğiv ve Sumı vilâyetinde Rusiye arbiyleri qalmadı, dep ayttı.
Rusiye ordusı çekilgen soñ azat etilgen köy ve şeerlerde kütleviy öldürüv adiseleri aqqında belli oldı. Bazı ğarbiy liderler Rusiyeni cenk cinayetlerinde qabaatladı. Rusiye akimiyeti arbiyleriniñ öldürüvlerge alâqası bar olğanını inkâr etip, olarnı «uyduruv» dep adlandıra.
Rusiye Ukrayinağa qarşı basqıncılıq cenk alıp barğanını inkâr ete ve bunı maqsadı «askeriysizleştirüv ve denatsifikatsiya» olğan «mahsus operatsiya» dep adlandıra.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://d2ud65mnh9spru.cloudfront.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Rusiye Federal telükesizlik huzmeti, feralniñ 9-nda Qırımda keçirilgen tintüvlerden soñ tutulğan dört qırımtatarnıñ "Hizb ut-Tahrir" areketi ile alâqası olğanını ve "anayasağa qarşı faalit" etkenini bildire. Bunı idareniñ matbut hızmeti haber etmekte.
"Federal telükesizlik hızmeti Rusiye İç işler nazirliginiñ Qırım Cumhuriyetindeki bölügi ile birlikte "Hizb ut-Tahrir" halqara terroristik teşkilâtınıñ (Rusiyede yasaq etilgen teşkilât) bölüginiñ faaliyetiniñ qarşısı aldı. Terroristik teşkilâtnıñ dört azası yaqalandı. Bölükniñ azaları hilâfetniñ yaratılması doktrinasına esaslanğan, dünya cemiyet institutlarını dağıtıp, bar olğan akimiyetni küçnen devirmek maqsadı olğan anayasağa qarşı faaliyetni omürge keçirdiler. Gizlilik qaidelerine riayet etip, olar yarımadanıñ sakinleri arasında terroristik mefküreni tarqattılar", - TASS devlet haber agenligi Rusiye FSB-siniñ beyanatından alıntı ketire.
İşğal etilgen Qırımda fevralniñ 9-nda saba Rusiye quvetçileri Ansar Osmanov, Ernest Seytosmanov, Marlen Mustafayev ve Amethan Abdulvapovnıñ evlerinde tintüv keçirdi. Neticede dört qırımtatar yaqalandı.
Fevrlniñ 9-nda saba Rusiye quvetçileri tarafından yaqalanğan qırımtatarlarnıñ aqrabaları, tintüvler saba saat 4-te başlanğanını, aynı zamanda telefon alâqası ve advokatlarnen bağlanmağa çaresi olmağanını bildirdiler. Tutulğan qırımtatar faali Ansar Osmanovnıñ ömür arqadaşı Meryem, saba keçirilgen tintüv vaqtında Rusiye quvetçileri kitaplar qoyıp ketkenini bildire.
"Qırım birdemligi" cemaat birleşmesinde qayd etkenleri kibi, tutulgan Ansar Osmanov, Ernest Seytosmanov ve Marlen Mustafayev"Qırım musulmanları davaları"nıñ mahkeme oturışlarına qatnağa faallerdir.
Ukraina TİN yolbaşçısınıñ birinci muavini Emine Ceppar qırımtatarlarnıñ evlerinde keçirilgen yañı tintüvlerni izaat etip, Rusiyeni "Qırımdan def olıp ketmege" ve qanunsız sürette tutulğan bütün Ukraina vatandaşlarını azat etmege çağırdı.
Qırım MC ve Aqyar şeeri prokuraturası Rusiye quvetçileriniñ qırımtatarlarnıñ evlerinde keçirgen tintüvlerden soñ Ukraina Ceza qanunnamesiniñ 162-nci maddesiniñ 2-nci qısmına binaen cinayet davasını açtı.


text:
Ukraina Yuqarı Radasınıñ İnsan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova, Qırımda ve Donbassta "milliy ve diniy sebepli taqibatnı", qurbanları yanvarniñ 27-sinde añılğan Holokostqa oşattı.
"Holokost - insaniyetniñ tarihında qorqunçlı bir saifedir, ve ondan ders almadan, sadece çevirmek olmaz. Natsiatleniñ rejimi 12 yılnıñ içinde yeudilerni yoq ete edi. Hitler ve tarafdarlarınıñ siyaseti neticesinde 6 millionğa qadar adam öldürildi. Ukrainada bu qorqunçlı künlerni yaşadı. Amma bugün vatandaşlarımız vaqtınca işğal etilgen Donbass topraqlarında ve vaqtınca işğal etilgen Qırım topraqlarında işğalci akimiyetniñ tarafından şeklini deñiştirgen diniy ve milliy sebepli taqibattan horlana", - yazdı Facebookta o.
Ombudsmen, dünyanı birleşmege ve Holokost kibi facialar bir daa tekrarlanmasın dep, bütün küç-quvetini qoymağa çağırta.
2014 senesi baarde Qırımnıñ Rusiye işğalinden soñ yarımadada Rusiye quvetçileri mustaqil jurnalist, vatandaş faalleri, qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ve «Tebliğ Cemaatı» teşkilâtlarınen alâqaları bar olğanından şübheli sayılğan insanlarnı apiske alıp başladı.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ İnsan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova, Rusiye apishanelerinde tutulğan ukrainalı siyasiy mabüslerniñ farqlı sayısı aydınlatqan edi: 113-ten 115-ke qadar, 80-den çoq – qırımtatarıdır. Qırımtatar resurs merkeziniñ cedvelinde 86 qırımlı siyasiy mabüs bar. Qırım aq qorçalayıcı gruppası da aynı raqam aqqında ayta.
Aq qorçalayıcılar ve advokatlar bu cinaiy davalarnı siyasiy, milliy ya da diniy sebeplerden taqip dep adlandıra. Rusiye akimiyeti bu sebeplerni inkâr ete.


text:
Qırım müftisi haci Emirali Ablayev qırımtatarlarnı milliy neşilerni (gazeta ve mecmualarnı) desteklemege çağırdı.
Bu aqta Qırım musulmanları Diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Qırımtatar gazeta ve jurnalları millet içün zengin qırımtatar tiliniñ, medeniyet ve ahlâqnıñ tiklenüv vastası ola. Olar özlerinde tarih, adet, tarihiy adiseler ile bağlı unikal malümatnı saqlaylar ve zemaneviy mevzularnıñ talilini eteler»,– dedi Qırım müftisi.
O, kendi tarafından musulman diniy cemiyetlerniñ abune olmasını temin etmege söz berdi. Qırım musulman diniy idaresiniñ tertibatında 300-den ziyade neşir bar.
«Halqımızğa ricam bar – bütün gazetalarımızğa abune olmalımız, olarnı oqumaq kerekmiz, oqumağa bilmeseñiz, neşirlerimizni desteklemek içün abune olmalısıñız – borcumızdır: baba, ana, qartbaba ve qartanalarımıznıñ borcu, çünki torunlarımız er şeyni köre. Biz neşirlerimizni desteklemesek, kelecek nesiller de bunı yapmaz. Er bir musulmannıñ, qırımtatarınıñ evinde bu gazetalar olmalı», – dey müfti.
Qırımtatar neşirlerine Qırımnıñ poçta bölüklerinde dekabrniñ 25-ne qadar abune olmaq mümkün.


text:
Sälättä liderlık mäktäbe ← kire kaytirga
Bu könnärdä Bilär muzey-tıyulıgıterritoriyasendä «Sälät» forumınıñ yomgaklau, altınçı smenası - LIDERLIK BILÄR FORUM (LIDERSTWO/LEADERSHIP) uza. Bay uku-ukıtuprogramması kısalarında katnaşuçılarictimagıy oeşmalar wäkilläreneñ hämbelgeçlärneñ ostaxanälärendä bulalar. Ostaxanälärneñ ölkäläre törle: SMMnan alıp, akterlık ostalıgına kadär. Alar balalargakiläçäktä hönär saylarga, maksatlar kuyarga yardäm itäçäk.
Niçek lider bulırga häm ul nindi möhimsıyfatlarga iya bulırga tieşlege turında bez «Fabrika-Deti» proektı ukıtuçısı häm ostazıDinara Sägdiewa, «NAMES» eşmäkärlär klubı witse-prezidentı Kseniya Fäyzullina häm Mäskäüpolitexnik uniwersitetınıñ studentlar «SWIPE» trening üzäge citäkçese Tatyana Bizina belänsöyläştek.
Dinara Sägdiewa balalarga lidernıñ biznes-tirälektäge pozitsiyase turında söyläde hämemotsional intellektnıñ möhimlegenbilgeläp ütte.
Min Sälättä 8 el äydaman bulıp eşlädem hämbügen berençe tapkır spiker bularak çıgışyasadım, minem öçen bu iskitkeç täcribä häm zuralga taba sikereş. Minem töp yunäleşem - liderlık, ä proektta min ostaz bulıp eşlim, andabez balalarnı eşmäkärlek eşçänlegeneñ töpkünekmälärenä öyrätäbez. Bu uñaydan üzemneñostaxanämne eşmäkärlektä liderlık temasınabagışlarga buldım.
Minemçä, lidernıñ iñ töp sıyfatı – kıyulık. Ul üz östenä cawaplılık alırga häm aktiw xäräkät itärgä kurıkmaska tieş. Şulay uk ul maksatçan, täwäkkäl, punktual häm igelekle bulırga tieşdip tä östim. Igelekle digändä min ideallidernıñ başka keşeneñ xälenä kerü sälätenä iyabulırga tieşlegen küz uñında totam, çönki küpkenä yaxşı citäkçelär - berençe çiratta, urtak tel taba belü yardämendä dus buluçı häm eşprotsessların cayga saluçı keşelär.
Şundıy gıybarä bar - «dönyanı üzgärtergäteläsäñ, üzeñnän başla». Minemçä, çın liderlarüz yulların, berençe çiratta, üz-üzlären üzgärtüdän başlıy, ä nindider masştablınärsälärne inde soñınnan uylap taba. Bu üzösteñdä gayat zur eş häm küp kenä awırlıklarnıciñü.
Şulay uk Kseniya Fäyzelxakowa, citäkçelärneñhärwakıt küz aldında bulmawı säbäple,alarnıñ eşlärendä üzara yardäm itä belüeneñmöhimlegen bilgeläp ütte.
Minemçä, lider - üz komandasınıñ ixtıyaclarıntıñlıy, işetä, kaygırta häm añlıy belgän keşe. Şul uk wakıtta sin külägädä kalıp ta, liderbulıp eş itä alasıñ, aktiw lider da bula alasıñ. Yagni formal häm formal bulmagan: formallidernı barısı da tawış birü yardämendäsaylıylar, ä ikençe oçrakta tawış birüneñbötenläy kiräge yuk, çönki barısı da bu keşeneñlider buluın toya häm anıñ fikerenä kolak sala.
Şunı da äytep ütäm, yaxşı komanda cıya alırlıkbik küp äybät citäkçelär bar, ämma barı tik çınlider gına kollektiwnıñ eşen köyli genä tügel, anı saklap ta tora alaçak.
Tatyana Bizina, kayber başka möhimsıyfatlarnı bilgeläp, tendentsiyane däwamitte.
Yaxşı lider bulu öçen üz eşeñne yaratırga häm, balalarga äytkänemçä, üz komandañ häm üzeñ belänsinxron elemtädä bulırga kiräk.
Yaxşı lider, berençe çiratta, üz artınnan alıpbarırga, komandaga yardäm itärgä häm komandanıñhär ägzasınıñ potentsialın mömkin kadär kübräkaçu ısulların ezlärgä äzer bulgan, açık keşebulırga tieş. Mondıy keşelär sabırlıkları hämaralaşuçanlıkları belän, şulay uk böten bulganyañalıklarga omtıluları belän aerılıp toralar. Kıskası, bu barısın da diyarlek belüçe hämbarısına da ölgerüçe keşe.


text:
«Krab» buksiri Keriç balıq limanına «Conro Trader» muazzam paromnıñ keçirüvini becere eken.
Aynı «Conro Trader» paromı Krasnodar diyarından benzovozlarnı ketire. Olarnıñ vastası ile Qırımğa Rusiye Federatsiyasından yaqarlıq ketirile.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ aytqanı kibi, buksirde yelpiregen sarı-mavı tüste bayraq Keriç yalısındaki insanlarnıñ diqaqatını celp etmekte.
Kimdir buksirni sızğıruv ile ozğara, kimdir, aksine, külip, ellerini sallay.
Qırım işğalinden soñ yerli «akimiyetiniñ» vadelerinden biri – yarımadada benzin fiyatınıñ eksiltüvi ve Rusiyedeki orta fiyatına yaqınlaştıruvı – yani 1 litr içün 31-35 ruble. Yaqarlıqnı parom ile Rusiyeden ketirmege başladılar, amma vade etilgen fiyatlar daa yoqtır.


text:
Qırımtatar milliy lideri, Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı, Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilev noyabrniñ 13-nde 75 yaşını qayd ete.
Kyiv şeer Devlet memuriyetinde Cemilevniñ yubileyi munasebetinen tantanalı merasim planlaştırıla.
Mustafa Cemilev 75 yaş yubileyi arfesinde Rusiye ve Qırımda siyasiy sebeplerden tutulğan qırımlılarnıñ balalarına yardım etmege çağırğan edi.
Mustafa Cemilev, qırımtatar halqınıñ aqları oğrunda küreşip, halqınıñ ürmetini ve qırımtatar milliy lideri statusını qazandı.
1966-1983 seneleri devamında o, altı kere apiske alınğan edi. Yedi kere mahküm etilgen Cemilev «sovetler qurumını aqaretlegen fikirleri» içün 15 yıl apiste yattı. 1975-1976 seneleri Omsk apishanesinde 303 kün açlıq narazılığını tuttı. 1986 senesi azatlıqqa çıqtı.
1991 senesinden 2013 senesine qadar Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi edi. Mustafa Cemilev – III-VII çağırılış Ukraina Yuqarı Radasınıñ halq deputatı. 2014 senesi noyabr ayından berli – VIII çağırılış Ukraina halq deputatıdır.
2014 senesi avgustnıñ 20-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonıñ №657/2014 fermanı esasında Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi olaraq tayin etildi.
Mustafa Cemilev Türkiyedeki Selçuk universitetiniñ uquq fahriy doktorı, «Ukrain cemiyetiniñ demokratizatsiyası içün» Orlık halqara mukâfatınıñ laureatı ola. Nansen medali (BM), V ve IV seviyeli Yaroslav Mudrıy knâziniñ nişanınen taqdirlengen edi.


text:
Sänäğat’ citeşterüe arttı
Törkiyä statistika oyışması iyün’ ayınıñ sänäğat’ indeksı näticälären açıqladı
Törkiyädä sänäğat’ citeşterüe iyün’dä aylıq nigezdä 1,35, yıllıq nigezdä 8,5% üseş kürsätte.
İlneñ statistika oyışması iyün’ ayınıñ sänäğat’ indeksı näticälären açıqladı. Aña qarağanda, qalendar’ täêsirennän arındırılğan sänäğat’ citeşterü indeksı, uzğan yılnıñ şul uq ayı belän çağıştırğanda, 8,5%qa üste. Arındırılmağan indeks isä yıllıq nigezdä - 8,4%.
Bäyläneşle xäbärlär
Qara diñgezdä tabiğıy gaz êşçänlege däwam itä
Türkiyä ênergetika häm tabiğıy çığanaqlar ministrı Fatih Dönmäz Qara diñgez gaz mäydanında kabel’lärne diñgez töbenä salıp quyaçaq köymäneñ Bosfor buğazına kilüen belderde
Çarl'z portretı sürätlängän aqçalar çığa
Angliyä aqça suğu yortı kiläse atnadan başlap 50 pens täñkäläreneñ kollekśionerlar öçen satuğa çığaçağın, yıl axırınnan alda isä ğomumi qullanuğa äzer bulaçağın belderde


text:
Ukraina Yuqarı Rada deputatrlarından ibaret gruppa «Başer al-Asadnıñ rejimi ve Rusiye tarafından Suriyede yapılğan cinayetlerge dair» beyanat yerleştirdi. Böylece, parlament vekilleri dünya toplulığını Rusiyege qarşı sanktsiyalarnı Suriyede yapqan areketlerinden sebep küçlendirmege çağırdı.
«Biz, Ukraina millet vekilleri, büyük telâş ile Suriyedeki silâlı davanıñ kerginleşmesini taqip etemiz. Başer al-Asad rejimi ve onıñ ecnebiy ittifaqdaşları tarafından Halep (Aleppo) ealisiniñ qıyır-çıyır yoq eyilmesini köremiz. BM ve insaniy yardım teşkilâtlarınıñ malümatlarına köre, şeerde biñlerce yerli sakinler yoq etildi», – dep aytıla beyanatta.
Deputatlarnıñ fikirince, böyle vaziyet «Rusiye ve Dimaşq arasındaki muqavele neticesinde yüz berdi, olar terroristlerge qarşı küreşkenlerini aytıp, amelde ise sistematik surette ve qasten Suriye halqını yoq eteler».
«Rusiye Federatsiyası, Suriyede yapılğan arbiy cinayetlerde doğrudan özü iştirak ete. Buña Rusiye ava quvetleri ile Halepte ve diger yerlerde içtimaiy obyektler, şu cümleden hastahaneler ve insaniy yardım konvoyları viran etilgeni işaretley», – dediler ukrain deputatları.
Deputatlar dava etrafındaki er bir tarafnı deral arbiy areketlerni toqtatmağa çağıra ve «Suriyeteki arbiy cinayetlerniñ ortağı olğan Rusiye Federatsiyasına qarşı sanktsiyalar arttırılmaq kerek» olğanında israr ete.
Ukrain muzakerecileri bundan evel de Suriyedeki vaqialar munasebetinen seslene ediler, hususan oktâbr ayında olar Suriyedeki silâlı dava iştirakçilerini bütün memlekette ve hususan Halep şeerinde arbiy areketlerni toqtatmağa çağıra etiler.
Rusiye, İran ve Türkiye Tışqı işler nazirleri dekabr 20 künü Moskvada körüşüv keçirip, öz tarafından Suriyede ateşniñ toqtatılması ve insaniy yardım berilmesine imkân açılması içün areket eteceklerini ve er angi barışıq añlaşmasına kefil olacaqlarını beyan ettiler.
Suriyede 2011 senesi mart ayından berli devam etken davada Rusiye Suriye prezidenti Başer Asadnıñ tarafını tuta. 2015 senesi sentâb ayından berli Rusiye Suriyedeki arbiy areketlerge qoşuldı – ve amelde Suriyeniñ akimiyet quvetlerini destekley.


text:
KrımSOS aq qorçalayıcı teşkilâtı bildirgenine köre, Rusiye uquq qoruyıcılarınıñ Qırımda hırsızlanğan vatandaş jurnalisti, «Krımskaya meditsina bez oblojki» teşebbüsiniñ koordinatorı İrına Daniloviçke qarşı cinayetleri cenk cinayeti olaraq tahqiq etilmeli.
«Halqara uquq er angi vaqıt, er angi yerde ve er angi vaziyette – cenk, işğal, fevqulâde vaziyet ve ilâhre – işkencelerni yasaqlay. İşğal altındaki Qırımda işkenceler Halqara ceza mahkemesiniñ yurisdiktsiyasına cenk cinayeti olaraq oğray ya da diger devletler tarafından universal yurisdiktsiya mehanizmi çerçivesinde tahqiq etile bile», – dep bildirdi KrımSOS talilcisi Yevgeniy Yaroşenko.
O, Rusiye uquq qoruyıcılarınıñ İrına Daniloviçke qarşı munasebeti işkence olaraq qabul etile bile, dep qayd etti.
«Bir insandan malümat yalmaq ya da bir şey yapqanını qabul ettirmek içün işkence vekâletli insanlar tarafından büyük ağrı, bedeniy ve maneviy azaptan ibaret ola bile», – dep qayd etti Yaroşenko.
Mayısnıñ 13-nde advokat Ayder Azamatovnıñ bildirgenine köre, İrına Daniloviç hırsızlanğan soñ Qırımdaki Rusiye FSBsiniñ idaresinde sekiz kün tutuldı. Onı bir şey gizlese, «ormanğa çıqarırlar», dep qorquzdılar. Bu vaqıt devamında Daniloviçke künde bir kere aş berildi. Rusiye FSBsinde tutuluvınıñ soñunda hırsızlanğan vatandaş jurnalistine azat etilecek dep boş kâğıtlar imzalaması içün berildi. Bunı yapqan soñ Daniloviçke onıñ çantasında 200 gramm patlayıcı madde tapıldı dep, onı mahkemege sıñırlav tedbiriniñ belgilenmesi içün alıp kettiler.
Rusiye uquq qoruyıcıları advokat Azamatovnıñ aytqanlarını izaatlamadı.
Mayısnıñ 11-nde bulunğan yeri aprelniñ 29-ndan berli belli olmağan İrina Daniloviç Aqmescit SİZOsında tutulğanına dair malümat resmiy şekilde tasdıqlandı.
Daniloviç patlayıcı madde ya da patlayıcı cihazlarnen qanunsız areketlerde (Rusiye Ceza kodeksiniñ 222.1 maddesiniñ 1-inci qısmı) şübheli sayıla. O, mayısnıñ 7-nde apiske alındı. Advokatı Ayder Azamatov onı sekiz kün devamında, em FSB idaresinde, em advokatlar palatasında qıdırğanına baqmadan, oña devlet advokatı berildi.
Hatırlatamız, vatandaş jurnalisti İrına Daniloviç aprelniñ 29-nda sabadan berli bağğa çıqmadı. Yaşağan evde onsız Rusiye FSB hadimleri tintüv keçirdi. Tintüv neticesinde Daniloviçniñ ana-babasından bütün cep telefonları alındı ve bir qaç kün olar kimsege haber etip olamadı.
Mayısnıñ 5-nde belli olğanına köre, yaqarlıq stantsiyalarından birinde kameralar hırsızlavnı qayd etti. Daniloviçniñ babası aytqanına köre, videoda İrına Danilovıç kiyingenine oşağan bir urbada qadın duraqta tura ve qara maşina toqtala. Maşinadan bir qaç kişi çıqa ve qadın tirense de, onı maşinağa mindireler. Video babağa berilmedi, çünki onı yalıñız polis hadimleri ala bile, dep haber etildi.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası İrına Daniloviçniñ qanunsız tutuluvı ve tintüvlerinen bağlı cinaiy tahqiqat başlattı.
Ukrainanıñ cemaat teşkilâtları vatandaş jurnalisti İrına Daniloviçni azat etmege talap etti.
İrına Danilovıç emşire olıp çalışa ve içtimaiy ağlarda saifesi ve bir qaç bloger saifesi bar. Anda işğal etilgen yarımadadaki tibbiyet hadimleriniñ aqları ve sağlıq problemlerinen bağlı yazılar paylaşa.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net . Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Latviya, Rusiye türmelerinden azat olunğan deñizcilerni reabilitatsiya tatiline qabul etecek.
Bunı, tış işler naziri Vadım Prıstayko, Latviya tış işler naziri Edgars Rinkeviçsnen beraberlikte keçirgen briefingde haber etti.
"Bügün Edgars Rinkeviçs, azat etilgen deñizcilerimizniñ Latviyağa reabilitatsiya kursuna davetini tasdıqladı. Dostlarımızğa daima qol tutqanları içün minnetdarmız!", - denile Ukraina TİN-niñ beyanatında.
Sentâbrniñ 7-nde Ukraina ve Rusiye arasında tutulğanlarnı deñişim kerçekleştirildi. 35 ukrainalı ile uçaq «Borıspil» Kyiv ava limanında qondı.
Oleğ Sentsov, Oleksandr Kolçenko, Volodımır Baluh, Edem Bekirov, Yevğen Panov, Pavlo Ğrıb, Stanislav Klıh, Mıkola Karpük, Roman Suşçenko, Artur Panov, Oleksiy Sizonovıç ve 2018 senesi noyabrde zapr etilgen 24 deñizci azat etildi.


text:
Qırımda sentâbrniñ 5-nde furtuna telükesi ilân etilgen. Bunı Qırımnıñ Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ matbuat hızmeti haber ete.
"Sentâbrniñ 5-nde Qırımda saniyede 17-22 metr şimal-şarqiy yel devam etecek", - dea yazıla bildirmede.
Evel sentâbrniñ 2-4 şiddetli yel sebebinden furtuna telükesi ilân etilgen edi.
Qırım sakinlerini tereklerden, yaramay pekitilgen inşalardan, elektrik naqil hattılarından uzaq turmağa çağıralar.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisinde Qırımda Canköy sakini Enver Kroşnıñ yaqalanuvı aqqında bildireler, FSB hadimleri onı elektrik ceryanı ile qıynalğanlar.
Meclis matbuat hızmeti bildirgeni kibi, 24 yaşında Enver Kroşnı dekabr 16 künü yaqaladılar ve Canköy politsiyasınıñ rayon bölügine ketirip, FSB hadimlerine teslim ettiler, olar ondan işbirlikke yazı şeklinde musaadeni almağa tırışqanlar.
«Beklenilgen neticelerni elde etip olamağan hadimler Enver Kroşnı elektrik ceryanı ile qıynadılar. Dekabr 17 künü sabası onı azat etti ve böyle dediler: «Apayıñ, bala, tuvğanlarıñ bar… bunı tüşüñ, teklifimiz aqqında tüşüñ», – dep yazalar beyanatta, qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilevniñ malümatına esaslanıp.
FSB hadimleriniñ böyle azap vastası ile neni ögrenmege tırışqanları belgisizdir.
Qırım FSB idaresi ve Qırım uquq qoruyıcı organlarınıñ bu aqta resmiy izaatları şimdilik yoq.
Dekabr 15 künü Keriçte eki adam ğayıp oldı – Ruslan Ganiyev ve Arlen Terehov. Olarnıñ taqdiri aqqında alâ daa malümat yoq.


text:
Ukraina Devlet sıñır hızmetinde bildireler ki, iyül 22-de saba işğal etilgen Qırım ile memuriy sıñırda rusiyeli askerler avağa aerostat uçurdı.
«Tahminen saat 9:00-da Arabat beli rayonında Berdânsk taqımınıñ «Geniçesk» otrâdınıñ sıñır taqımı rusiyeli işğalci ordusı avağa aerostat uçurğanını belgiledi. Nişan areketsiz tura ve vaqtınca işğal etilgen Qırım territoriyasında, memuriy sıñırdan tahminen bir kilometr uzaqlığına, ğaliba, video közetüv maqsadınen, köterildi», – dep aytıla müessiseniñ beyanatında.
Bu malümatnıñ tasdıqlanması diger menbalarda yoq. Rusiyeli taraf ve Qırımdaki uquq qoruyıcı organları ukrain sıñırcıları bildirgen malümatqa şimdilik izaat bermey.
2014 senesi mart ayında Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, ukrain sıñırcıları yarımada tarafından olğan rusiyeli askerlerniñ ava nezaretini muntazam sürette qayd ete.
Bundan evel bildirilgen malümatqa binaen, Rusiye Fevqulade vaziyetler nazirligi işğal etilgen Qırımda uçucısız aviatsiya merkezlerinden birini teşkil ete.