text:
Qırımtatar vatandaş jurnalisti, bloger Nariman Memedeminov Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki SİZO-1 mahsus blokunda buluna. Bu aqta «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi advokat Emil Kurbedinovnıñ malümatına esaslanıp haber ete.
Onıñ aytqanına köre, SİZO memuriyeti bunı aydınlatacaq bir de bir vesiqalı izaat bermedi.
«Terror» maddeleri boyunca qabaatlanğan şahıslarnıñ bunıñ kibi mahsus bloklarğa qapatuv aqqında ağzaviy şekilde aytıldı. İmaye böyle avuştıruvnıñ sebeplerini ögrenmege istey», – dedi Kurbedinov.
SİZO reberligi ve Rusiyeniñ Cezalarnı yerine ketirüv federal hızmetiniñ vekilleri şimdilik açıq bir izaat bermedi.
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki Şimaliy-Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi mayısnıñ 29-nda qırımtatar vatandaş jurnalisti, bloger Nariman Memedeminovnıñ davasını iyünniñ 10-nda baqmağa qarar aldı.
2018 senesi martnıñ 22-nde Bağçasaray rayonında Rusiye telükesizlik hadimleri ve uquq qoruyıcıları Nariman Memedeminovnıñ evini tinttiler. Ondan soñ faaliyetçi Aqmescitteki Rusiye FSBsi idaresine alıp ketildi. Martnıñ 23-nde mahkeme Memedeminovnı tevqif etti.
Memedeminovnı Rusiye CK-nıñ 205 maddesiniñ 2-nci qısmına ait olğan cinayette (İnternet vastasınen terrosistik areketlerge açıq çağıruvlar) qabaatlaylar.
Martnıñ 23-nde QMC prokuraturası, Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 146-ncı maddesiniñ 2-nci qısmı (insannı qanunsız olaraq azatlıqtan marum etüv ya da alıp qaçuv) ve 162-nci maddesiniñ 2-nci qısmında (mesken toqunılmazlığınıñ bozuluvı) qayd etilgen cinaiy qanun bozuluvlarınıñ alâmetleri boyunca malümatnı Mahkemeden eveldki tahqiqatlarnıñ umumiy cedveline kirsetti.
Ukraina Milliy jurnalistler birligi (UMJB) Qırımda Memedeminovnıñ tevqif etilmesine «fikir serbestligi ve, cümleden İnternet ağı vastasınen, informatsiyanı serbest almaq ve darqatmaq aqqınıñ bozuluvı» dedi.


c: text/html

text:
Rusiye Kününe bağışlanğan «kozaklarnıñ atlı yürüşi» sebebinden Aqyar merkezinde iyün 12-de areket qısmen sıñırlanacaq, haber ete Aqyar rusiyeli ükümetiniñ matbuat hızmeti.
Müessiseniñ malümatına köre, sabadan areket Sapun-Gora tarafından Suvorova meydanında qadar qapaldı. Kolonnanıñ yürüşi ile areket ğayrıdan tiklenecek.
«Şeer boyunca areket naqliyatnıñ er bir çeşiti içün, cemaat naqliyatından ğayrı, 9:00-11:00 saatleri arasında qapalı olacaq», – denile beyanatta.
Cuma künü saat 11:00den Uşakov meydanı ve 4-ünci Bastionnaya soqağında da areket qapalı olacaq.
Aqyar ükümetiniñ saytında aşkâr etilgen tedbirler programmasında yazılğanı kibi, cuma künü şeerde saat 10-da Nahimov meydanında 1941-1942 seneleri Aqyarnıñ Qaramaniy mudafaası abidesine gülçemberlerni qoyuv tedbiri keçer. «Rusiye! Rus! Ulu ülke!» haber-muzıkalı programması, aqşam – «Rusiye – Vatanım» kontserti keçirilecektir.
1992 senesi iyün 12 künü Rusiye Federatsiyasınıñ halq deputatları Devlet mustaqilligi aqta Beyannameni qabul ettiler.
1992 senesi iyün 11-de Rusiye Federatsiyasınıñ Yuqarı Şurası iyün 12 kününi bayramlar sırasına kirsetti.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mayısnıñ 2-den itibaren «Hersones-Tavriçeskiy» muzey-qoruğında «Çoq uremetli Karl Kazimiroviç» adı altında Hersones muzeyiniñ 125 yıllığına ve onıñ esasçısı Karl Kostsüşko-Valüjiniçniñ (1847–1907) 170 yıllığına bağılşlanğan sergi ötkerilmekte. Ekspozitsiya «Tarihiy vernisaj» proyekti çerçivesinde açıldı, dep bildirile qoruqnıñ saytında.
«Onıñ (Karl Kostsüşko-Valüjiniçnıñ – QA) 100 yıl evel Hersoneste teşkil etken qazma işleri qadimiy şeerniñ tarihını sistemetik şekilde ögrenilüvine bir başlanğıç olğandır. Kostsüşko-Valüjiniçniñ ğayretleri sayesinde Hersoneste keçirilgen qazma işleri zarfında tapılğan materiallar sergilengen «Yerli qadimiylik anbarı» muzeyi teşkil etilip, 1892 senesi onı ziyaret etkenlerniñ cedveli tizilgen», - dep bildirile haberde.
«Hersones-Tavriçeskiy» muzey-qoruğı UNESCOnıñ Bütündünya mirasları obyektleriniñ cedveline kirsetigendir, ancaq 2014 senesinden başlap Qırım Rusiye tatarfından işğal etilgeni sebebinden muzey-qoruqnıñ qorçalanmasınen bağlı iç bir türlü monitoring keçirilmemektedir.


text:
Kreml kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi Yalta sakini Elina Mamedovanıñ evinde tintüv keçirmege izin bergen mahkeme qararına qarşı bergen şikâyet arizasını red etti. Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbiri haber ete.
Noyabrniñ 28-nde «VKontakte» içtimaiy ağında paylaşqan bir qaç yazı içün nefret ve duşmanlıq doğurğanında qabaatlanğan Elina Mamedovanıñ dairesinde tintüv keçirildi, tiş fırçısı alındı.
Bu sene iyünniñ 13-nde Rusiye FSBsi hadimleri Elina Mamedovanı Autka (Çehovo, Yalta) köyündeki evini tintken soñ tuttılar. Rusiye Tahqiqat komitetinde olğan sorğudan soñ onı yiberdiler.
Mamedovağa qarşı Rusiye Ceza kodeksiniñ 282-nci maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca «VKontakte» içtimaiy ağında 2014 ve 2015 seneleri paylaşqanları içün cinaiy iş açıldı.
Noyabrniñ 15-nde Rusiye Devlet dumasınıñ deputatları paylaşuv içün cinaiy mesüliyetni lâğu etecek qanun leyhasını birinci oquvda qabul etti. Bu sene iyünniñ 7-nde olğan canlı yayında Rusiye prezidenti Vladimir Putin bunıñ kibi areketler içün cezalar «marazm ve absurd» olmamalı, dedi.


text:
Törkiyä rekord quydı
İñ küp turist qabul itüçe illär bilgele buldı
Törkiyä uzğan yıl iñ küp turist qunaq itkän 6nçı il buldı.
Bötendön’ya Turizm oyışmasına kürä 2019 yılda iñ küp turist qabul itüçe illär bilgele buldı.
Moña kürä uzğan yılnı rekord quyğan Törkiyä turist sanında aldağı yılğa kürä 14% artış belän 52 million 500 meñ turist qunaq itte.
Bu san belän dön’yanıñ iñ küp turist qabul itkän illär isemlegendä Törkiyä 6nçı buldı.
İsemlektä 90 millionnan artıq turist belän Franŝiya berençe urında.
Franŝiyadan soñ 83 million 800 meñ keşe belän İspaniya kilä, annan soñ AQŞ, Qıtay häm İtaliya bar.
Törkiyä belän ber rättän Meksika, Tayland, Germaniya häm Angliya da berençe unlıqta.
Üzbäkstan, Azärbaycan häm Qazaqstan iñ tiz üsüçe berençe 20 turistik töbäk isemlegenä kerde.
Uzğan yılnı iñ küp turist yuğaltqan illär isemlegendä berençe urında Gonkong tora.


text:
Cuma künü, avgust 12-ne keçer gecesi, Rusiye mahsus hızmetleri tarafından işğal etilgen Qırım ile memuriy sıñırdaki «Kalançak» kontrol-kiriş noqtasınıñ qarşısındaki kiriş qapatıldı. Bunı Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ spikeri Öleg Slobodân Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Qırım ile memuriy sıñırdaki kontrol-kiriş noqtaları yavaş çalışa. Tünevin kiriş bir qaç kere toqtatıldı ve aqşam üstü ara berildi: rusiyeliler «Kalançak» kontrol noqtasında işğal etilgen yarımağa kiriş-çıqışnı qapattılar. Teneffüs bir buçuq saat sürdi. Gece insanlarnıñ kirişi açıldı», – dep ayttı o.
Slobodân qayd etti ki, Ukraina devlet sıñır hızmeti vatandaşlarına Qırım ziyaretlerinden vazgeçmege tevsiye ete.
Rusiye tarafı memuriy sıñırnıñ qapatılmasını izaatlamadı.
Şaatlarnıñ Qırım.Aqiqatqa bergen malümatına köre, insanlar diger kiriş noqtalarına, şu cümleden Herson vilâyetindeki «Çaplınka» noqtasına keçmege mecbur edi. Al-azırda anda 500 insan nevbetini bekley. Qırımdan çıqmaq içün beş saat beklemek kerek, ukrain tarafında kiriş-çıqış bir saat içinde bite.
«Kalançak» ve «Çaplınka» kiriş noqtaları yanında yarımada tarafından yolnı KamAZlar qapata, nişancılar tura. Genç erkeklerni maşinalardan çıqıp urbanı çıqarmağa zorlaylar, aynı yerde de insanlar sorğuğa çekile. Sorğu eki ve ziyade saat devam ete. Uquq qoruyıcalar ziyaret maqsadını soray.
Yarımadadan çıqqan maşinalar da baqıla.
Qırım ile memuriy sıñırdaki vaziyet avgust 7-de kerginleşti.
Avgust 10-da Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti bildirdi ki, işğal etilgen yarımadada kerçekleştirilecek teraktlarnıñ ögü alındı. Moskva Ukrainanı qabaatlay. Rusiye prezidenti Vladimir Pütin FSB beyanatını izaatlap, Kiyev muzakereler yolunı degil, terrorğa keçe, dep ayttı. O, «norman formatında» sammitni keçirmek «fayda yoq», dep qayd etti.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Kremlniñ Qırım qabaatları «sebepsiz ve tsinik» olğanını ayttı.
Ukraina Silâlı quvetleriniñ Baş ştabı Rusiye Federal havfsızlıq hızmetiniñ beyanatlarını red etip, bular provokatsiya olğanını aydınlattı. Ukraina devlet sıñır hızmeti bildirdi ki, Rusiye işğal etken Qırım ve esas Ukraina arasındaki memuriy sıñırğa yañı tehnikanen temin etilgen askerlerni qoydı, ukrainlerge yarımada ziyaretlerinden vazgeçmege tevsiye etile.
Ukraina Tış işler nazirliginiñ bildirgenine köre, Ukraina Rusiyeniñ Kiyev Qırımdaki «terrorizm» ile bağlı olğanına dair malümatlarını takbih ete, Kreml kene de provokatsiya yapa ve bu lafları sebepsiz ola.
Ukrainada AQŞ elçisi Geoffrey Pyatt bildirdi ki, AQŞ Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı «Qırım istilâsı» qabaatlarınıñ delillerini körmedi. Onıñ qayd etkenine köre, «Rusiye Ukrainağa qarşı yalan qabaatlar aytıp, özüniñ yañlış areketlerini gizleycek ola».
Ukraina prezident Petro Poroşenko Rusiye işğal etken Qırım ile memuriy sıñır rayonlarında ve Donbass yolunda ordunı cenk alına ketirmege emir etti.


text:
Wikipedia:Wikipedia haqqında
Qaraqalpaqsha Wikipedia - baslı ma'qseti jer ju'zinin' ha'mme tilindegi entsiklopediyasın jaratıw bolg'an ko'p tilli proekttin' bo'limi.
Qa'legen adam Wikipediadan qa'legen mag'lıwmatın (eger bar bolsa) biypul tabıwı mu'mkin. Eger siz izlegen mag'lıwmat tabılmasa, qapa bolman'. Azg'ana waqıttan keyin Wikipediag'a ja'ne kirip ko'rin', ba'lkim siz izlegen mag'lıwmat payda bolıp qalar. Yamasa, o'zin'iz bir-eki maqala qosın'.
Siz maqalanı qashan moderator jariyalag'ang'a shekem ku'temen be dep oylawın'ız mu'mkin, biraq Wikipediada onday emes. Wikipediada moderator joq, qa'legen paydalanıwshı qa'legen maqalanı o'zgerte aladı. Bul o'zgerisler da'rhal basqa paydalanıwshilarg'a ko'rinedi, ha'tteki registratsiyadanda o'tiw sha'rt emes (biraq, akkaunt jaratıwın'izdı ma'slahat etemiz).
Eger Wikipedia proektlerinde birinshi ret qatnasıp atırg'an bolsan'ız, Baslawshılar ushın qısqa qollanba betinen baslawın'ızdı ma'slahat etemiz.
Eger Wikipediada maqala jaratıwdın' qag'ıydaları menen tanıs bolsan'ız, biraq qanday maqala jazıwdı bilmey tursan'ız, Ha'mme Wikipediyalarda bolıwı tiyis maqalalar dizimi menen tanısıp shıg'ın', sol jerden ba'lkim o'zin'izge qızıq bolg'an maqalalardı tabarsız.
Maqala jaratqanda ishindegi mag'lıwmattı tek qaraqalpaq tilinde jazın', basqa tillerde jazıw qadag'an etiledi ha'm olar administratorlar ta'repinen sorawsız o'shiriledi.
Maqala jaratıwdan aldın bul maqala aldın jaratılg'an yamasa jaratılmag'anlıg'ın tekserip ko'rin. Onın' ushın usı bettin' shep jag'ında jaylasqan "izlew" bo'limindegi tekst maydanına maqala atamasın jazıp, "İzle"ni basın'.
Wikipedia ashıq ensiklopediya bolıp, ha'r bir qa'lewshi bul ensiklopediyada qatnasıp o'zinin' u'lesin qosıwı mu'mkin.
BİZ SİZDEN O'ZİN'İZDİN' U'LESİN'İZDİ QOSIWIN'IZDI SORAYMIZ.


text:
ÇORUM ARAÇ PANDİZOT İMALATI 0507 0 444 307 BEST PANDİZOT On yılı aşkın süredir Pandizot alanında sektördeki bu açığı kapatmak gayesiyle iş tecrübesi, imalat ve tasarım alanında genç, dinamik, deneyimli kadromuz ile hizmet vermekteyiz. Birbirinden şık ve sağlam pandizot tasarımlarımızla sizlere sınırsız ürün seçeneği sunuyoruz. Zevkinize göre istediğiniz ölçülerde, ister özel tasarım pandizotlar isterseniz araçlarınıza uygun […]
ÇORUM PANDİZOT İMALATI 0507 0 444 307
This entry was published on and was updated on / bestpandizot. Posted in araç arka kabin pandizotları, Fiber pandizot imalatı, Genel, hoparlör kabin imalatı, MDF Pandizot imalatı, Oval pandizot imalatı, Pandizot imalatı, Polyester pandizot imalatı and tagged Çorum 16’lık mid imalatı, Çorum araba pandizot imalatı, Çorum araba pandizotları, Çorum araç pandizot imalatı, Çorum araç pandizot tamircileri, Çorum araç pandizot tamiri, Çorum araç pandizotları, Çorum arka raf imalatı, Çorum bagaj kabini imalatı, Çorum bas kabini, Çorum best pandizot imalatı, Çorum en güzel pandizot modelleri, Çorum en ilginç pandizot tasarımları, Çorum en ucuz pandizot fiyatları, Çorum fiber pandizot fiyatları, Çorum fiber pandizot imalatı, Çorum Fiber pandizot modelleri, Çorum ford pandizot imalatı, Çorum hoparlör kabini imalatı, Çorum ışıklı pandizot imalatı, Çorum ledli pandizot, Çorum ledli pandizot imalatı, Çorum mdf pandizot, Çorum mdf pandizot imalatı, Çorum mdf pandizot modelleri, Çorum neon led pandizotlar, Çorum orijinal araç pandizot imalatı, Çorum orijinal araç pandizotları, Çorum oval hoparlör kabin imalatı, Çorum oval hoparlör kabini, Çorum pandizot, Çorum Pandizot fiyatları, Çorum pandizot imalatçıları, Çorum pandizot imalatı, Çorum pandizot modelleri, Çorum pandizot satanlar, Çorum pandizot tasarımı, Çorum Peugeot Araç Pandizot imalatı, Çorum Peugeot Araç Pandizotları, Çorum polyester pandizot, Çorum polyester pandizot fiyatları, Çorum polyester pandizot imalatı, Çorum polyester pandizot modelleri, Çorum Renault pandizot imalatı, Çorum ses sistemi aksesuar imalatı, Çorum ses sistemi aksesuarları, Çorum tofaş pandizot imalatı, Çorum toptan pandizot satan firmalar, Çorum toptan pandizot satanlar, Çorum toptan pandizot satışı, Çorum wolksvagen pandizot imalatı. Bookmark the permalink.
by bestpandizot 3 Kasım 2016


text:
Keçken afta soñu internette Aqyar yalısında çıqarılğan video yerleştirildi, o yerde raatlanğan kişiler rusiyeli politsiya hadimlerinen qavğalaşa. Videoğa köre, politsiya hadimleri yalıdan insanlar taqımını quvmağa tırışa.
«Siziñ yalıda avtomatlarnen yürmeñiz kerekmey. Balalar otura, o ise olarğa avtomatnen...», – dep narazılıq bildire yanıda toplaşqan raatlanğanlar.
Dava sebebi belli degil, amma videonıñ müellifleri yazılmanı rusiyeli Aqyar gubernatorı Sergey Menâyloğa ve rusiyeli prezident memuriyetine yollaycaq, dep qorquzdı.
Aqyar uquq qoruyıcı organlarınıñ, em de yerli akimiyetniñ bu vaqia boyunca izaatları yoq.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda mahküm etilen ve mart 19-dan başlap açlıq tutqan ukrain faaliyetçisi Volodımır Baluhnı Aqmescit tahqiqat izolâtorınıñ kartserine yollamaq isteyler. Bunı aprel 20-de Qırım insan aqlarını qorçalav gruppası bildire.
Aq-uquq qorçalayıcılarınıñ malümatına köre, Balunnı «içerideki kün tertibi qaideleriniñ bozuluvı»nda qabaatlaylar.
Bildirüvde: «Ukrainalı kartserde üç kün üç gece bulunacaq. Bir kişini kartserge yerleştirüv aqqında qarar, tahqiqat izolâtorınıñ hadimlerinden ibaret komissiya tarafından alına. Kartserde bulunğan mabüslerge yazışuv, advokattan ğayrı kişilernen körüşüv ve, ondan ğayrı, azıq ve ilk nevbette kerek olğan şeylerni satın aluv yasaq etile. Olarnıñ, tıştan qutu ile yiberilgen ve paket ile ketirilgen şeyler ve aşlarnı almağa aqqı yoq. Yuqu yerini ise yalıñız gece, mahsus ayırılğan saatlarda qullanmaq mumkün», – denile.
Aynı zamanda, aq-uquq qorçalayıcılarınıñ malümatına köre, Baluh daa kartserge keçirilmedi, çünki tahqiqat izolâtorınıñ rıqma-rıq tolu olğanından sebepli bu çeşit cezalarnıñ eda etilmesi içün nevbet bar.
Qırım Tahqiqat izolâtorınıñ rehberleri tarafından açıq menbalarda bu hususta berilgen izaatlar yoq.
Baluh, mart 19-da ilân etken muddetsiz açlıqnı tutmağa devam ete.
İlhaq etilgen Qırımda mahkeme Baluhnı, arbiy yedeklerniñ saqlanmasında qabaatlı tanıp, oña 3 yıl ve 5 ay muddetine koloniya-qasabada azatlıqtan marum etüv ve ondan ğayrı 10 000 ruble (qararnen 4600 hrivna) miqdarında cöreme tölev ukmüni çıqardı.
Faaliyetçige qarşı ekinci cinaiy iş Aqşeyh (Razdolnoye) qasabasındaki muvaqqat tutuluv izolâtorınıñ rehberi Valeriy Tkaçenko tarafından berilgen ariza esasında açıldı. O, Baluh onı kötekledi, dep iddia ete. Aynı zamanda faaliyetçi ve onıñ imayesi, Tkaçenko özü oña ucüm etkenini bildireler.
Mart 19-da Kremlniñ kontroli altında olğan Aqşeyh rayon mahkemesi Volodımır Baluhqa 2018 senesi iyün 19-ğa qadar tevqif etilüv şeklinde sıñırlav tedbirini sayladı.
Mart 28-de Ukraina Tış işleri nazirligi Baluhnıñ deral azat etilmesini talap etti.
Rusiye FSBsi Volodımır Baluhnı 2016 senesi dekabr 8-de yaqaladı. FSB hadimleri Volodımır Baluh yaşağan evniñ tavanında 90 patron ile bir qaç trotil şaşkasını taptılar, dep iddia ete ediler.
Baluhnıñ qorçalavı ve aq-uquq qorçalayıcıları, onıñ Ukraina vatanperveri olğanı sebebinden – eviniñ azbarında Ukraina bayrağı olğanı içün repressiyalar qurbanı olğanını iddia eteler.


text:
Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesinde aprel 17-de aprel 15-te «fevral 26 işi» çerçivesinde yaqalanğan Ali Asanovnıñ toplaşuvı olıp keçti. Qırım.Aqiqatnıñ muhhbiri bildire ki, Asanovnı eki ayğa taqiqat bitkenine qadar, yani 2015 senesi iyün 15-ke qadar apiske almaq qararı qabul etildi.
Mahkeme qararında İ.A.Postnıy ve V.D.Kornevağa diqqatsızlıq sebebinden ketirilgen ölüm aqqında aytıla. Ali Asanovnı Rusiyeniñ Ceza kodeksiniñ 212-nci maddesiniñ 2-nci qısmı boyunca cinayette (üç yıldan sekiz yılğa qadar apis cezasını belgilegen kütleviy numayış) qabaatlı olaraq mesülietke çekmek qararı alındı.
Ali Asanovnıñ babası bunıñ adaletsiz olğanını ayta.
«O, qabaatlı degil. Ne içün onı bu qadar qıynaylar bilmeyim. Bizni mahkemeniñ içerisine bile almadılar, anda çoq yer bar edi, biz ayaqta turmağa da azır edik», – dep ayttı yaqalanğannıñ babası Ahmed Asanov.
İnsan aqları Qırım alan missiyasınıñ malümatına köre, Ali Asanovnı bir gece Bağçasarayda tutıp, aprel 16-da Aqmescitke Qırımnıñ Taqiqat komitetine sorğuğa alıp kettiler. Uquq qorçalayıcılarnıñ bildirgenine köre, «fevral 26 işi» boyunca 4 qırımtatarı yaqalandı.
Hatırlatamız, 2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası ögünde Qırımtatar Milliy Meclisi ve «Rus birliginiñ» bir qaç biñ tarafdarı toplaşqan edi. Tedbirni Meclis reisi Refat Çubarov ve «Rus birliginiñ» lideri Sergey Aksönov teşkil ettiler. Çatışmalar neticesinde eki insan elâk oldı. Rusiye Taqiqat komiteti bundan sebep cinaiy işni açtı.
Onıñ taqiqatı çerçivesinde «kütleviy numayışlarnı teşkil etüv ve iştirak etüvde şeklengen» Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz yanvar 29-da yaqalandı. Onı 2015 senesi fevral 19-ğa qadar apiske aldılar, soñra da apis müddetini mayıs 19-ğa qadar arttırdılar.


text:
Bazar künü ukrain sıñırcıları memleketke 7 Rusiye vatandaşını kirsetmediler, çünki olar sıñırdan keçüv yañı qaidelerine riayet etmediler.
Bunı Devlet sıñır hızmetiniñ saytı bildire.
«Rusiyeniñ beş vatandaşı sıñırcılarnıñ Harkov taqımı, biri Odessa ava limanında ve daa bir kişi Çernigov sıñır taqımı tarafından toqtatıldı. Olarnı Ukrainağa kirsetmediler», – dep bildirdi matbuat hızmeti.
«Devlet sıñır hızmeti daa bir kere bildire, mart 1-den itibaren Rusiye Federatsiyasınıñ vatandaşları Ukraina sıñırından çetel pasportlar ile keçe bileler, 14 yaşını toldurmağan balalar ana-babasınıñ pasportında qayd etilmeli ya da çetel pasport ile olmalılar. Mart 1-den evel Ukrainağa kirgen Rusiye vatandaşarı memlekette 90 kün devamında içki pasport ile buluna bileler, balalarnıñ ise doğuv şeadetnamesi olmalı», – dep añlattı sıñır hızmeti.
Matbuat hızmetiniñ malümatına köre, sıñırdan keçüv qaideleri deñişse de, kiriş noqtalarında vaziyet tınçtır, bir de bir qavğa olmadı.


text:
Cemil Kermençikli
Cemil Kermençikli (1891 – 1942) – belli qırımtatar şairi.
Cemil Kermençikli 1891 senesinde Kermençik köyünde (şimdi Bağçasaray rayonı) dünyağa keldi. Babası muallim olğanı içün oquv-yazuvnı evde ögrendi. Eki sene Bağçasarayda Abdulalim mektebinde soñra Zıncırlı Medresede oqudı. 1908-de bir yıl İstanbuldamedresede tasiline devam etti. 1909-1913 seneleri arasında Orenburgda Hüsaniye medresesinde tasil yaptı. 1913-de Qırımğaqaytıp muallim tayin etildi. 1916-1917 senelerinde Terciman gazetasında çalıştı. Qırımtatar milliy areketinde müim vazifeler aldı.
İlk şiirlerin Zıncırlı Medresede oquy ekende yazdı. Aqmescitte Küçük Dostlarıma (1917) adlı şiir kitabı neşir etildi. Tatarım, Muqaddes Emelimiz Olurken, Seviñ Ey Şanlı Millet, Çelebicihana kibi pek çoq şiirinde qırımtatar milliy areketi içün fikirlerni akis ettirdi. Bazı ikâye ve icviye denemeleri yaptı.
Cemil Kermençiklige 1937–de milliyetçilik iddasınen ağır apis cezası berilip Sibirge sürgün etildi. Lagerlerdeki zulüm ve eziyetke dayanamadı. 1942 senesinde Arhangelsk lagerinde vefat etti.


text:
9 mart, çarşenbe künü, Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonıñ Turkiye Cumhuriyetine planlaştırılğan eki künlük resmiy ziyareti başlandı.
«Memleket başı Turkiye prezidenti Recep Tayip Erdogan, Turkiye baş - naziri Ahmet Davutoglu ve Turkiye büyük milliy meclisniñ yolbaşçısı İsmail Kahramannen körüşüvlerni keçirmege planlaştıra. Ziyaret çerçivesinde Ukraina ve Turkiye arasında yüksek dereceli Strategik şurasınıñ beşinci oturışı keçirilecek. Bunıñnen bir sırada, Turkiye iş adamları ile körüşüvler de ötkerilecek», -dep qayd etile Ukraina prezidentiniñ resmiy saytında.
Ukraina ve Turkiye arasında munasebetler soñki bir qaç ay devamında faalleşti. Rusiyenen olğan zıddiyetten soñra, Turkiye halqara cemaatçılığınıñ Ukraina territorial bütünliginen, Rusiye tarafından yarımadanı işğal etkeninen bağlı mevamını qabul etip, kendi noqta - i nazarnı seslendirdi. Bunıñnen bir sırada Turkiye qırımtatarlarnen sıq bağlıdır, olarnıñ ekseriyeti Turkiye Cumhuriyetinde yaşamaqta.


text:
Törkiyä serial êksportında ikençe urında
Törek seriallarına çit illärdä zur qızıqsınu kürsätelä
Soñğı 10 yılda şaqtıy üseşkä ireşkän törek serialları industriyäsenä çit illärdä zur qızıqsınu kürsätelä.
Amerika Quşma Ştatlarında “variety.com”da urın alğan mäqalädä törek seriallarınıñ dön’yadağı populyarlığın saqlap qaluı ,Törkiyäneñ serial êksportında AQŞtan soñ ikençe urında toruı belderelde.
Mäqalädän kürengänçä, törek serialları Latin Amerikası illärendä iñ küp qaralğan 15 programma arasında urın ala.
Mäqalädä Törkiyäneñ serial êksportınıñ 350 milion dollarğa citüenä dä basım yasala.


text:
- By Camcı Aynacı
- In Cam & Ayna, Camcı
Çobançeşme Camcı Aynacı
Çobançeşme Camcı, Çobançeşme’de Camcı, Çobançeşme Cam Tamirici, Çobançeşme Kırık Cam Değişimi, Çobançeşme Çatlak Cam Değişimi, Çobançeşme Camcılar, Çobançeşme Cam Servisi, Çobançeşme Cam Tamiri, Çobançeşme Cam Balkon, Çobançeşme Cam Balkon Tamiri, Çobançeşme Isı Cam, Çobançeşme Konfor Cam, Çobançeşme Cama Menfez Açma, Çobançeşme Cam Kapı, Çobançeşme Duşakabin Camı, Çobançeşme Alüminyum Cam Tamiri, Çobançeşme Vitrin Cam Tamiri, Çobançeşme Camcı Servisi, Çobançeşme Cam Kapı Tamiri, Çobançeşme Pimapen, Çobançeşme Pimapen Tamiri, Çobançeşme Pimapen Camları, Çobançeşme Pencere Camları, Çobançeşme Dükkan Camı, Çobançeşme Dekoratif Cam, Çobançeşme Kapı Camı, Çobançeşme Buzlu Cam, Çobançeşme Cam Kestirme, Çobançeşme Ayna, Çobançeşme Aynacı, Çobançeşme Ayna Tamiri, Çobançeşme Kırık Ayna Tamiri, Çobançeşme Çatlak Ayna Değişimi, Çobançeşme Dekoratif Ayna, Çobançeşme Duvara Ayna.
Glass Market Olarak Bizlere Cam Ayna Üretim, İmalat, Satış, Tamir, Servis gibi hizmetler için ulaşabilirsiniz.
TEL : 0212 445 60 14
TEL : 0533 437 60 14


text:
Mayıs 18-de Lvov şeerinde qırımtatar sürgünliginiñ 72 yıllığına bağışlanğan bir sıra merasimler, bu cümleden mitingler, fotoresim sergileri ve diger aktsiyalar teşkil etilecek.
Matem kününe bağışlanğan Lvov merasimleri Qırımtatar Milliy Meclisi, «Krım SOS» cemaat teşkilâtı ve «Lvovda Qırım evi» qırımtatar medeniyet evi tarafından teşkil etile.
Çarşenbe künü Krakovskaya ve Armânskaya soqaqlarınıñ çatışmasında açıq avada qırımtatar fotografınıñ «Men de sağınam. Seniñ Qırımıñ» adlı fotoresim sergisi, Lesâ Ukrainka teatrınıñ yanında «Halqnen vatanğa qaytacağımızda» adlı graffiti taqdim etilecek. Svoboda caddesinde ve T.G. Şevçenko abidesi yanındaki meydanda aqşam matem mitingi, bundan soñ «Yüregiñde çıraq yaq» aktsiyası keçirilecek.
Mayıs 18 – Qırımdan qırımtatar halqı sürgünliginiñ qurbanlarını añma künüdir. Bu kün 1944 senesi yarımadadan Orta Asiyağa qırımtatarlarnen ilk eşelon yollanıldı. Umumen olaraq, 180 biñden ziyade insan sürgün etildi.
Er sene Qırımda matem kününe bağışlanğan kütleviy merasimler, bu cümleden Qırım paytahtınıñ merkezinde Meclis tarafından teşkil etilgen matem mitingi keçirile edi. Amma Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ Aqmescit merkezinde bu kibi merasimlerniñ keçirilmesi yasaq oldı.
Kiyevde ve bütün Ukraina boyunca bir sıra merasimler teşkil etilecek: kütleviy mitingler keçirilecek, mekteplerde qırımtatar halqınıñ sürgünligine bağışlanğan dersler berilecek ve ilâhre.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
2018 senesiniñ baarinde Yaltadaki pekitilgen yalı kenarında Muromlı az. Pötr ve Fevroniyağa eykeller qoymaqnı planlaştıralar. Bunı «RİA Novosti» haber agentligine Rostovdaki Dementyev demir töküv işhanesiniñ yolbaşçısı Dmitriy Plotnikov bildirdi.
Plotnikov: «Eykel bir dalğa şeklinde yapılacaq. Zirvesinde gemi ve gemide Pötr ve Fevroniya turacaqlar. Uzatılğan qollarında, avuçlar içinde beraber gögercinni tutacaqlar», – dep, eykelniñ tunçtan yapılacağını, ve (temel taşsız) yüksekligi 3,5 metr olacağını ilâve etti.
İşlerni 2018 senesiniñ aprelinde bitirmek isteyler. Eykelni kurort sezonınıñ başında Yaltanıñ pekitilgen yalı kenarında qoymaq isteyler.
Rusiye ortodoks kilsesi tarafından aziz olaraq ilân etilgen Pötr ve Fevroniya ortodokslar tarafından qoranta ve evlenüv imayecileri sayılalar.
Rusiyede aile, sevgi ve sadaqat künü iyülniñ 8-nde qayd etile. Bu bayram, ortodokslarnıñ ananesinde qoranta ve evlenüv imayecileri sayılğan az. knâz Pötr ve onıñ apayı Fevroniyanıñ añma kününe doğru ketirilip tayin etildi.
Ukrainada iyülniñ 8-nde prezidentniñ 2011 senesindeki fermanı ile tayin etilgen Aile künü bayramı qayd etile.


text:
23 fevral – Noman Celebiçıhan vefatınıñ 103 yıllığı
23 fevral- qırımtatar halqınıñ tarihında qara künlerinden biridir. 1918 senesi aynı bu künde qırımtatar siyasetçi, cemaat erbabı ve ilk müftisi Noman Çelebicihan bolşevikler tarafından vahşiycesine öldürilip, Qara deñizniñ suvlarına atılğan edi.
Noman Çelebicihan- Qırım Halq Cumhuriyet akimiyetiniñ ilk reisi, 1 qırımtatar halq Qurultayınıñ teşkilãtçısı, Qırım, Litva, Poloniya, Aqrusiye müsülmanlarınıñ ilk müftisi, ‘Ant etkenmen’ qırımtatar milliy gimn sözleriniñ muellifidir.
Qırım demokratik cumhuriyetiniñ prezidenti sıfatında qırımtatar devletçiliginiñ inkişafına büyük issesini qoştı. Qısqa zaman içinde çeşit demokratik islãhatlarnı ömürge keçirdi- qadın ve erkeklerniñ musaviyligini tanıdı, ekitilli gazetalar çıqardı, qırımtatar arbiy bölükleriniñ şekillenmesi oğrunda ğayret kösterdi.
Noman Çelebicihan Qırımda yaşağan bütün halqlar aynı haqlarğa sahip olmaq kerekligine emin edi.


text:
Türkiyede Ankara şeerinde mayısnıñ 20-sinden 24-üne qadar Qırımtatar Yaşlıq Qurultayı keçirilecek. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa teşkilcilerden birisi Fethi Kurtiy Şahin bildirdi.
“Eñ başından berli maqsadımız 15 farqlı memlektte yaşağan Qırımtatar yaşları arasında bağlarnı qaviyleştirmek ve bir muzakere platforması teşkil etmek edi. Bu seneki toplaşuvımızda konkret leyhalar boyunca çalışacaqmız. Böyleliknen Yaşlıq Qurultayını daa faal ve semereli bir alğa ketirmege isteymiz. Bu toplaşuv Qırımtatar yaşları içün halqara bir muzakere platforması olsun dep tırışamız. Qırımtatar yaşlıq teşkilâtlarından, diger teşkilatlarımıznıñ yaşlıq komissiyalarından ya da Qırımtatar yaşlarının faal bir şekilde çoqluq olıp işlegenleri teşkilatlardan vekillerni davet etemiz. Teşkilat olmağan yerlerden ise andaki faalerimiznen bağlanıp kelecek yaşlarımıznı tapamız. İnşallah kelecekte Milliy Qurultayımızda iştirak etecek ve milliy areketimizde faal çalışacaq yaşlar da aramızdan çıqacaqtır”, - dedi Şahin.
Qurultayda Ukraina, şu sıradan Qırım, Romaniya, Bulğaristan, Litvaniya, Poloniya, Türkiye ve başqa memleketlerden 100-den ziyade iştirakçi olacaq.
8-inci Qırımtatar Yaşlıq Qurultayı Ankarada 2016 senesi keçirildi.


text:
Könbatış illärendä koronavirus kizüe belän bäyle soñğı räsmi mäğ'lümat
Soñğı sannar
Dön’yada koronavirus arqasında ğomere özelüçelär sanı 1 million 550 meñ 300dän arttı. Virusnı yoqtıruçılar sanı 67 million 940 meñnän, sawığuçılar isä 47 million 25 meñnän kübräk.
Amerika Quşma Ştatlarında Kovid-19 säbäple ğomere özelüçelär sanı 290 meñ 474kä, yoqtıruçılar 15 million 370 meñ 339ğa citte. İlneñ xalıq sälamätlege idaräse citäkçese Djerom Adams äytüençä, soñğı atnalarda kizü dulqınınıñ üsä başlawı ildäge mediśina xezmätläre mömkinleklärenä tiskäre yoğıntı yasadı. Ul, şul säbäple, Kovid-19dan vakśinalaştıruda östenlekneñ mediśina xezmätkärlärenä bireläçägen belderde.
Franśiyädä koronavirus säbäple soñğı täwlektä 366 keşeneñ ğomere özelde. Kizü başınnan birle ülüçelär sanı 55 meñ 521gä citte. Kovid-19 diagnozı quyılğan keşelär sanı isä 2 million 295 meñ 908.
İtaliyädä ülüçelär sanı 60 meñ 606ğa citte, yoqtıruçılar isä 1 million 742 meñ 557 buldı. İlneñ êçke êşlär ministrı Luçiano Lamorgezenıñ da Kovid-19 testı pozitiv çıqtı. Bu xaqta aña ministrlar kabinetı cıyılışı waqıtında belderälär. Lamorgeze utırıştan çığıp kitä häm üzbiklänügä kerä.
İspaniyädä kizü säbäple 46 meñ 646 keşeneñ ğomere özelde, Yoqtıruçılar – 1 million 702 meñ 328.
Angliyädä Kovid-19dan ülüçelärneñ sanı 61 meñ 434kä, yoqtıruçılar isä 1 million 737 meñ 960qa citte. İldä bügen koronavirustan vakśinalaştıru başlana. Ul Angliyä tarixındağı iñ zur vakśina kampaniyäse bulaçaq. Berençe êtapta 400 meñ keşeneñ vakśinalaştırıluı maqsat itep quyıla.
Avstriyädä koronavirus 3 meñ 897 keşeneñ ğomeren özde, yoqtıru oçraqları 305 meñ 693 buldı. Kizü belän köräş maqsatınnan yaqınça 3 atna yabıq bulğan säwdä üzäkläre Yaña yıl aldınnan qabat açıldı. Moña qadär çittän torıp uqıtqan başlanğıç häm urta mäktäplär yözgä-yöz belem birügä küçte.
Bäyläneşle xäbärlär
İzrailneñ yäşeren qoralları
Yasalma iyärçennän töşerelgän fotolarda İzraildäge atom-töş ob'yektı kürende


text:
Kremlniñ kontroli altında bulunğan Qırım Yuqarı mahkemesinde qırımtatar faaliyetçisi Enver Kroşnıñ tevqif etilmesine şikâyetniñ baqılması başlandı. Aynı vaqıtta apellâtsiyanı bergen advokat başqa oturışuvda bulunğanı içün Kroşnıñ işi boyunca mahkemede bulunamağa çaresi yoq. Bunı yanvarniñ 31-nde Qırım.Aqiqat muhbiri bildire.
Qırımnıñ Yuqarı mahkemesi saytında şikâyetniñ baqılmasına dair malümat yoq.
Rusiye telükesizlik hadimleri yanvar 25 sabasında Canköyde Enver Kroşnıñ evinde tintüv yaptılar. Bundan soñ onı polis rayon bölügine alıp kettiler. Faaliyetçiler, Kroştan telefon, planşet ve noutbuknıñ alınğanını bildireler.
Onı Rusiye kodeksiniñ 20.3 maddesi 1-nci qısmı (ekstrimistik teşkilâtlarnıñ atributları ya da simvolikasını propaganda ya da açıq olaraq numayiş etüv) boyunca memuriy uquq buzuvında qabaatlap, 10 künge tevqif ettiler.
Qırımnıñ ilhaqından soñ Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanından şübheli tanılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler yapa.


text:
Antaliyada awıl xucalığı yärminkäse uza
Anda cirle häm çit ildän 800 firma qatnaşa
Antaliyada “Awıl xucalığı häm texnologiyanıñ global’ oçraşuı” iseme astında Growtech Eurasia 18 nçe xalıqara parnik,awıl xucalığı texnologiyäläre häm xaywançılıq törkemnäre yärminkäse cirle häm çit ildän 800 firma qatnaşında çärşämbe könne üz êşen başlap cibärä.
Çara orlıqçılıq, parnik häm suğaru texnologiyäläre,üsemlek tuqlandıru häm saqlaw,traktor häm awıl xucalığı agregatları ,xaywançılıq kategoriyälärendä uza.
Yaqınça 3 ildän 800 firma häm marka qatnaşaçaq yärminkägä 85 meñnän kübräk keşe kiler dip kötelä.
Yärminkä 1 nçe dekabr’gä qadär däwam itäçäk.


text:
Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ reisi, Meclis azası Eskender Bariyev bildire ki, Rusiye uquq qoruyıcıları aprel 14-te Qarasuvbazar regional meclisiniñ reisi Mustafa Asabanıñ evinde tintüv keçirip, patronlarnı taptılar. Olarnı, Bariyevniñ aytqanına köre, özleri qoydılar.
Onıñ bildirgenine köre, regional meclisniñ reisini Rusiye Taqiqat komitetiniñ Qırım idaresine alıp kettiler.
«Pek sert çalışalar, birisiniñ qolunı silâ almasına izin bermeycek milliy areket faaliniñ evinde patronlarnı tapalar... Em de yarım yıl evelsi evinde keçirilgen tintüvden soñ patronlarnı kim tutacaq ki... Basqı devam etmekte. Qırımtatar halqını aşalamağa devam eteler. Bugün qırımtatarlarğa dünyada basqı altında qalğan halq statusı berilmek kerek», – dep yazdı o Facebookta.
Berilgen malümatqa köre, Qarasuvbazar regional meclisiniñ reisi Mustafa Asabanıñ evinde aprel 14-te saba uquq qoruyıcılar tintüv keçireler. Qırımtatar milliy areketiniñ faali, Qurultay Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyevniñ bildirgenine köre, uquq qoruyıcılar «fevral 26 işi» boyunca malümatnı qıdıralar.
Mustafa Asabanıñ evinde tintüv ekinci sefer keçirilmekte. Uquq qoruyıcılar 2014 senesi sentâbr 16-da da tintüv keçirgen ediler. O vaqıt, tintüv neticelerine köre, Asabanıñ qırımtatar milliy areketinen bağlı diniy risaleler alındı. Tintüvden soñ er kişini politsiyağa subet içün davet ettiler.


text:
Sentâbr 6-da, salı künü Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda bir qaç mahkeme davası keçirilecek. Kremlge boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi «fevral 26 işi» çerçivesinde «Ahtem Çiygoznıñ işi» boyunca toplaşuvnı devam etecek. Zararlanğanlarnıñ sorğuğa çekilmesiniñ devam etmesi planlaştırıla.
Aynı bu kün Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesi «Hizb ut-Tahrir» işi» boyunca şeklenilgen eki kişi, yani yaltalı Vadim Siruk ve Refat Alimovnıñ apiste bulunması müddetiniñ uzattırılması aqqında meseleni baqmağa planlaştıra.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Russkoye Yedinstvo» («Rus Birligi») firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Fevral 11-12 künleri Rusiye uquq qoruyıcıları Qırımda islâm dinini kütkenlerniñ evlerinde bir sıra tintüv keçirip, insanlarnı yaqaladılar. Umumen 14 insan yaqalandı, olardan dörtü apiske alındı: Yaltada İnsan aqları bağ gruppasınıñ azası Emir-Üsein Kuku, Yalta rayonınıñ sakini Enver Bekirov, Aluşta rayonınıñ sakini Müslim Aliyev ve Yaltalı Vadim Siruk. FSB taqiqatçıları olarnı Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etmeleri ile qabaatladılar. Refat Alimov 2016 senesi aprel ayında rusiyeli uquq qoruyıcılar tarafından aynı «Hizb ut-Tahrir» ile bağlı olğanında şeklenilip, yaqalandı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Mırza Ulug'bek
Mırza Ulug'bek (Shag'ataysha/Parsısha: (میرزا محمد طارق بن شاه رخ (الغبیگ Mīrzā Mohammad Tāregh bin Shāhrokh (Ulugh Beg) - XV-a'sirdin' ko'zge ko'ringen alımlarınan ha'm patshalarınan biri. Ol Temuriylardan bolg'an sha'wketli patshalardın' biri Shaxruq Mırzanın' ulı A'mir Temurdin' aqlıg'ı. Haqıyqıy atı Muxammed Tarag'ay bolıp Temurdin' shıg'ıs ellerine bolg'an sawashlarının' birinde 1394-jılı 22 martta İrannın' Sultakiya qalasında tuwılg'an.
Temur sarayındag'ı da'stu'rlerge baylanıslı jas Ulug'bek Temurdin' ba'ybishe Saray mu'lk-analıqtın' ta'rbiyasına berilgen. Aradan bir jıl otkennen keyin 1395-jılı o'z aqlıg'ın a'ke-sheshesine qosıp Samarqandqa jibergen.
Aradan to'rt jıl o'tkennen keyin 1398-jılı Samarqandtın' belgili alımı ha'm shayırı Shayx Azariy Ulug'bektin' mug'allimi sıpatında belgilenedi. Ulug'bek onnan til, a'debiyat ha'm tariyx ta'limin u'yrengen. Ol Temuriylar da'stu'rine ko're altı jasınan baslap-aq bir neshe sawashlarda qatnasqan. Yag'nıy jas ballar sawashlarda qaharmanlıq ko'rsetpese de, a'sker qorshawındag'ı arbalarda ju'rip o'z atalarının' qaharmanlıq ha'reketlerin baqlap barıwı tiyis bolg'an. Sebebi patsha bolatug'ın adamg'a o'zinin' jas waqıtlarınan baslap-aq sawash maydanların ko'zden keshiriw za'ru'r ekenligi uqtırılg'an. Usınday sebepler menen Ulug'bek altı jasınan on jas aralıg'ında Siriya (1400-1404), Qıtay (1404-1405) sawashlarında qatnasqan.
Bul arada A'mir Temur qazalanıp Maveranaxrdin' taxtın onın' aqlıqlarının' biri Xalil Sultan iyelegen edi. Bul jag'day shaxzadanın' o'z basımshılıg'ı menen bolg'anı ushında Temur a'wladları arasında u'lken kelispewshiliklerge alıp keldi.
Sonın' ushında Ulug'bek babası A'mir Temur qazalang'an ku'n 1403-jıldın' 18 fevralınan baslap tap 1409-jılı Xalil Sultan Shaxruq a'mirleri ta'repinen tutqıng'a alıng'ang'a shekem Xiratta o'z a'kesinin' panasında boldı. Xalil Sultan ha'kimliginen keyin Maveranaxr taxtı 1409-jıldın' aqırınan baslap Ulug'bekke na'sip etken edi. Bul waqıtta ol on u'sh jasar bala bolıp, sonda da A'mir Temurdin' aqlıg'ı bolg'anı ushın g'ana ma'mleketti basqarıwı kerek edi. Sonın' ushında ol ma'mleketti a'kesinin' en' jaqın adamlarının' ja'rdeminde basqardı. Sol tiykarda ol tap 1449-jıl 25-oktyabrge shekem qırıq jıl dawamında ma'mleketti basqaradı. En' son'ında o'z perzentinin' qaslıq etiwinen ashınarlı jag'dayda qaytıs bolg'an.
Ulug'bek qırıq jıl patsha bolıwına n'aramastan urıs qag'ısqa onshama kewli shappaytug'ın adam bolg'an. Sonın' ushında tariyxshılar ol haqqında orta da'rejedegi ha'kim ha'm a'wmeti onsha kelispegen sarkarda sıpatında ta'riypleydi. Biraq og'ada talantlı alım bolg'an. Sonın' ushın tariyxta onın' patshalıg'ınan ko're alımlıg'ı ko'birek tilge alınadı. O'zi patshalıq etken da'wirde ko'birek ilim ha'm pa'nge itibar bergen. Samarqandqa bir neshe ilim orayları ha'm medreseler qurg'ızg'an. Bunnan tısqarı ol talantlı astronom alım edi. Sonın' ushında Shıg'ıstag'ı en' eski astronomiyalıq observatoriyalardın' biri Samarqand qalasında sol da'wirde Ulug'bek ta'repinen saldırılg'an.
Astronomiya tarawındag'ı onın' en' ko'lemli miyneti 'Zichi jadidi Kuraganiy' (Ko'raganiydin' jan'a astronomiyalıq kestesi) 1437-jılı jazılg'an. Ekinshi en' ko'lemli miyneti tariyx ilimine bag'ıshlang'an bolıp XIII-XIV a'sirdegi mon'g'ol imperiyasın so'z etetug'ın 'Ulusiy arbayi Chingiziy' (Chingiziylardın' to'rt ulısının' tariyxı). Bul tu'rki mong'ol tariyxına bag'ıshlang'an og'ada a'jayıp kitaplardan biri bolıp, kiris bo'limi payg'ambarlar tariyxınan baslanıp, tu'rklerdin' an'ızg'a aylang'an babaları Efas ha'm Nux payg'ambarlardan baslanıp, son'ınan Tu'rk xan ha'm Shıg'ıs xan haqqında so'z baslaydı.
Birinshi bo'lim, ullı jurt, yag'nıy Mon'g'olstan menen arqa-qıtay tariyxına bag'ıshlang'an bolıp Ugedey xan (1227-1241) jıllardan baslanıp, son'ı Orday xan zamanı menen tamamlanadı.
Ekinshi bo'lim, Joshı ulısınan baslang'an Altın Orda tariyxı. Bul Orda Edil ha'm Jayıq boylarınan baslanıp Xorezm, Tu'rkstan u'lkenlerin o'z ishine alg'an. Kitaptag'ı bul ellerdin' tariyxı tap XV a'sirge shekemgi waqıyalardı so'z etedi.
U'shinshi bo'limde Elxaniylar hu'kimranlıg'ı so'z etilip eki a'sir aralıg'ındag'ı İran ha'm A'zerbayjan arasındag'ı tariyxıy waqıyalar so'z etiledi.
To'rtinshi bo'lim Shıg'atay ulısının' tariyxına bag'ıshlanıp (Qashqar, Jeti suw, Mavarunaxr ha'm Arqa Awg'anstan) xalıqlarının' mon'g'ollar qol astında bolg'an da'wirindegi tariyxı bayanlanadı.
Ulug'bek bul xanlıqlardın' tariyxın a'dewir jetik bilgen. Sonın' ushında tariyxshılar bul kitaptın' o'mir haqıyqatlıg'ınan jazılg'anlıg'ın da ta'n aladı. Mırza Ulug'bek o'z da'wirinin' ko'rnekli patshalarının' biri bolıwı menen birlikte ko'p ellerge atı jayılıp ketken alım da edi.


text:
Human Rights Watch uquq qoruyıcı teşkilâtı, Qırım advokatı Emil Kurtbedinovnı imaye ete. Rusiye Adliye nazirligi onı “Qırım merkeziy advokatlar kollegiya”sından çıqarıp qoymaq istey.
“Şimdi Qırımda uquq qoruyıcılıqnen oğraşqan advokatlarnıñ azı çalışmağa azır. Yaqında Adliye nazirliginden advokat Emil Kurbedinovğa kelgen mektüp onıñ zenaatını telüke astına qoya ve rusiye akimiyeti keri çekilmeycegini köstere”, - denile teşkilâtnıñ beyanatında.
Vesiqada, evel Kurbedinov 2013 senesi Facebookta Hizb-ut Tahrir diniy teşkilâtınıñ körüşüvi aqqında paylaşqanları içün “ekstremist teşkilâtlarnıñ işaretleri ya da timsalleriniñ teşviqatı ve açıq numayış etilmesi”nde qabaatlanıp 5 künge apiske alınğanı da añıldı.
Bu Ukrainada ruhset etilgen, amma Rusiyede yasaqlanğan teşkilât, Qırım ilhaqından soñ yarımada da yasaqlandı. Amma, uquq qoruyıcılar hatırlattı ki, 2017 senesi Kurbedinov bu yazı içün (amma başqa içtimaiy ağda derc etilgen) qabaatlanıp, 10 küngeapis etilgen edi.
İlk tevfiqten boşanğan soñ, 2017 senesi dekabr 25-te Rusiye Adliye Nazirligi, Emil Kurbedinov ve “Qırım merkeziy advokatlar kollegiya”sına, “ekstremist faaliyeti”nen bağlı olğanı içün onı martnıñ 1-inece kollegiyadan boşatmaq talabınen mektüp yolladı.
“Kurbedinov - bu kollegiyanıñ teşkilcilerinden birisi, ve bu mektüplerniñ maqsadı, şübesiz, onı advokatlıqtan marum qalmaq telükesini yaratıp, qorquzmaqtır. İşte, bu olarnıñ nevbetteki adımı ola bile”, - dey uquq qoruyıcılar. Olar, Kurbedinov - Qırımda eñ büyük advokat olğanını, siyasiy sebepli davalarda insan aqlarını imaye etkenini ayrıca köstere, böylece, “akimiyet onı taqip etkeni şaşırtıcı şey degil” dep aytıla vesiqada.
Rusiye Adalet nazirligi qırımlı advokat Emil Kurbedinovnı 2019 senesi martnıñ 1-ne qadar «Qırımnıñ merkeziy advokatlar kollegiyasından» çıqarmağa talap etti.
Kurbedinov Facebooktaki saifesinde bu malümatqa böyle cevap berdi: «Advokatlarğa qarşı basqı devam ete. Rusiyeniñ ekstremizm ve terrorizm saasındaki qanunları advokat ve faallernen küreşmek içün alet olaraq qullanıla».
Qırımlı advokat Emil Kurbedinovnı Rusiye uquq qoruyıcıları 2018 senesi dekabrniñ 6-nda tutıp aldı. Mahkeme onı 2013 senesi Facebookta paylaşqanları içün ekstremist teşkilâtlarnıñ işaretleri ya da timsalleriniñ teşviqatı ve açıq numayış etilmesi sebebinden 5 künge apiske aldı. Kurbedinovnıñ zenaatdaşları dey ki, onı Suriye paytahtı Dimaşqqa köçken Qırım sakini şikâyet etti.
Advokatnıñ fikirince, onıñ dekabrniñ 6-nda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutulması «olmaycaq sebeplerden» yapıldı, o, ekstremizm qabaatlarını tanımay. Emil Kurbedinov qayd etkenine köre, tutulmasınıñ kerçek sebebi onıñ aq qorçalayıcı faaliyeti, siyasiy mabüslerge köstergen yardımı ve Ukraina askeri Bogdan Nebılitsanı qorçalağanı ola.
Rusiye Qırımnı işğal etken soñ andaki akimiyet mustaqil jurnalist, cemaat faalleri, qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, Milliy Meclis azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen alâqaları bar olğanında şeklengen Qırım musulmanlarınıñ evlerinde sıq-sıq tintüv keçire.


text:
Muqaddes Ramazan ayı arfesinde Qırım Müftiyatında rayon imamlarınıñ nevbetteki toplaşuvı keçirildi. Merasimde musulmanlar içün muqaddes Ramazan ayına azırlıq meselesi muzakere etildi. Hususan, camilerde ve etraftaki territoriyalarda, mezarlıqlarda temizlik işleriniñ keçirilmesi, bundan ğayrı, iftar berilmesi içün mahsus yerlerniñ temin etilmesi planlaştırıla.
Bu aqta Qırım ve Sevastopol musulmanları diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
Matbuat hızmetiniñ malümatına köre, Ramazan ayı devamında rayon camilerinde çeşit mevzularğa, şu cümleden «zekât» ve «cenaze» mevzularına bağışlanğan lektsiya ve seminarlar keçirilecek. Regional camilerde Ramazan devamında İslâm dini temelleri ve Quran oquvı kursları çalışacaq.
Qırım müftisi din erbaplarını keleyatqan Ramazan ayınen hayırladı, ve bu orazada «Allahtan qorqqan, tek başqalar ögünde namuslı olğan degil de, öz vicdanı ögünde namuslı olğan kişi» olmağa tiledi.
Muqaddes Ramazan ayı devamında musulmanlar oraza tuta, yani yarıq kün devamında aş-suvdan vazgeçe. Ağırayaqlı ve bala emizdirgen qadınlar, yedi yaştan kiçik balalar, hasta ve qart adamlar, yolcular içün oraza tutması farz degil.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin prezident saylâvlar kününi Qırımnıñ istilâsı qayd etilecek 2018 senesi martnıñ 18-ne avuştırğanı aqqındaki qanunnı imzaladı. Bu aqta Kremlniñ saytında haber etilmekte.
«Vladimir Putin «Rusiye Federatsiyası Prezidentiniñ saylâvı aqqındaki» qanunğa deñişmeler kirsetilüvi aqqındaki Federal qanunnı» imzaladı, – denilmekte haberde.
Daa evel mayıs ayında prezident saylâvları Qırımnıñ istilâsı qayd etilecek 2018 senesi martnıñ 18-ne avuştırılacağını Devlet duması ve Federatsiya Şurası taqdir etken ediler.
2014 senesi martniñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı boyunca dünyada tanılmağan referendum keçirildi ve bunıñ neticesi olaraq Rusiye Qırımnı özüne qoşıp aldı. Ukraina, Avropa birligi ve AQŞ bu rey berüvni tanımadı. Martnıñ 18-nde Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırım Rusiyege qoşulğanı aqqında «ilân etti».
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Kaлып:Baş bit/Waqiğalar/6 dekäber
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Bu tatar Wikipediäseneñ 2012 yılnıñ 24 dekäberendä Tatarstan Respublikası Däwlät Sovetı tarafınnan tatar teleneñ räsmi latin imläsı bularaq bilgelängän yazılışlı Baş bitenä saylanıp urnaştırılğan können waqiğaları qalıbı.
Başqa mäğlümatlar öçen 6 dekäber biten qara.
Bäyrämnär häm istälekle könnär:
Waqiğalar[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tuular[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- 1855 — Äbübäker Diwayev, türkolog, etnograf häm folklorçı ğalim.
- 1964 — Marat Ğäniev, velosipedta uzışları buyınça dönya çempionı.


text:
Cuma künü, oktâbrniñ 12-nde, yırcınıñ beşinci studiya albomı dünya yüzüni kördi. Bunı yırcınıñ matbuat hızmeti bildirdi.
Haber etile ki, albomnıñ on yırı bar: yedi danesi ukraince ve üçü inglizce.
Relizniñ yazılmasında New Yorkta yaşağan ukrain caz pianisti Yefim Çupahin ve «Okean Elzı» taqımınıñ gitarcısı Vladimip Opsenitsa iştirak ettiler. Albom 211 Recording Studio ve Istok Studioda qayd etildi.
Relizden bir aydan soñ Jamala yañı albomğa qoltutmaq içün turğa çıqacaq. O, noyabrniñ 14-nde başlap sekiz şeerni qaplap alacaqtır: Kyiv, Odesa, Harkiv, Dnipro, Lviv, İvano-Frankivsk, Lutsk ve Rivne. Kyivde yañı programma Bel Etage klubında noyabrniñ 23-nde taqdim etilecek.
Jamalanıñ «Krıla» albomını sentâbrniñ 28-nden başlap iTunes Store, Apple Music ve Google Playde sımarlamaq mümkün. Jamalanıñ «Krıla» yañı klipi sentâbrniñ 12-nde taqdim etilgen edi.


text:
İşğal etilgen Qırımda «V.İ. Vernadskiy adına Qırım federal universitetiniñ» (KFU) müdiri Sergey Doniç, vazifesinden boşatılmaq içün öz isteginen istifa arizasını yazğan. Bunı avgustnıñ 7-nde Qırımdaki kütleviy haber vastaları bildire.
Yarımadadaki akimiyetni desteklegen «Krıminform» agentligi, istilâ etilgen Qırımnıñ tasil ve ilim nazirligindeki menbalarına atıf etip, müdirlik vazifesini Andrey Falaleyev eda etecegini haber ete.
Aqyarlı «Primeçaniya» neşiri bildire ki, Falaleyev eñ keç avgustnıñ 9-na, çarşenbe kününe qadar işini başlamaq kerek.
KFU hadimleri sırasından mustaqil menbalar, Sergey Doniçniñ istifası aqqında malümat doğru olğanını Qırım.Aqiqatqa tasdiqladı.
Bu haberniñ resmiy tasdığı ne KFU, ne de Kremlge tabi olğan Qırım Tasil nazirliginiñ sitesinde bildirilmegen. Doniçniñ özü de resmiy beyanat seslendirmegen.
Sergey Doniç 2014 senesi oktâbr ayından berli KFU yolbaşçı ola.
2015 senesiniñbaşında Qırımnıñ Rus akimiyeti yarımadada «federal universitetniñ» tesis etilmesini avale etken edi. Onıñ erkânına bir-qaç oquv yurtı kirgen – şu sırada yoq etilgen Vernadskiy adına Qırım Tavriya Universiteti, Georgiyevskiy adına Qırım devlet tibbiyet universietti, ve bazı başqa ilmiy müessiseler. «Qırım federal universitetiniñ» erkânına tahminen 13 tasil ve ilim teşkilâtı kirmekte.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqid etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Dmitriy Mendeleev
Dmitriy Mendeleev (orıs. ДMиTpий ИBaHoBич MeHдeлeeB, 8 fevral 1834, Tobolsk – 2 fevral 1907, Sankt Peterburg) orıs ximigi. Ol elementlerdin' periodlıq kestesinin' birinshi nusqasının' baslı jaratıwshı bolg'an. Aytıwlarınsha, Mendeleev pasyans, solityor karta oyınların jaqsı ko'rgen, solay etip izbe-izlikti ko'riw a'meli bolg'an. Ol kartalardı elementlerde ha'r qıylı usıllarda diziwge ha'reket etti. O'z gezeginde, birinshi elementlerdin' periodlıq kestesi karta oyını sıyaqlı jıynaldı.


text:
Boris Conson
Boris Conson yäki tulı iseme Aleksandr Boris de Pfffel-Conson (inglizçä Alexander Boris de Pfeffel Johnson, Boris Johnson; 1964, Nyu-York, AQŞ) — Böyekbritaniä premyer-ministrı, säyäsätçe häm jurnalist, Çit il eşläre ministrı (2016-2018 yılda Tereza Mey xökümätendä), London merı (2008-2016), Cämäğätlär pulatınıñ äğzası (2001-2008, 2015-x.w.), 2019 yılnıñ 23 iyülennän Konservativ firqäneñ citäkçese, 24 iyülennän Böyekbritaniä premyer-ministrı[1].
Tormış yulıYзrәpTү
1964 yılda AQŞ Nyu-Yorkta tuğan.
Anıñ däw-ätiseneñ ätise - Törkiä jurnalistı Ali Kemal Ğosmanlı imperiäseneñ soñğı Böyek wäzire Äxmäs Täflik-paşa xökümätendä eçke eşlär ministrı bulıp eşlägän häm Kemal Atatürk ne qulğa alu xaqında ämer birgän. Atatürk xakimiätkä kilgännän soñ, Nuretdin-paşa boyırığı buyınça qıynap üterelgän (linçlängän).
Annarı Consonnıñ babayı Ğosman Ali Böyekbritaniägä qaçqan häm anda Wilfred Conson (Wilfred Johnson) isemen alğan.
Däw-äniseneñ änise - Xänifä Fered - çirkäs millätennän, Qawqaz suğışında Räsäydän qaçqan.
Tağı ber däw-ätiseneñ ätise - AQŞ ğälime Elias Levi - yähüd millätennän, Räsäydä tuğan.
Boris başlanğıç belem Brüssel şähärendä ala, soñraq ğailäse Böyekbritaniägä küçä.
1983-1984 yılda Oksford universitetınıñ Ballol köliätendä uqıy.
1987 yılda Daily Telegraph digän gäcitendä eşli.
2001 yıldan säyäsättä. 2008 yılda London merı bulıp saylana.
QaraşlarıYзrәpTү
2016 yılda uzğan referendumda Brekzit çaralarınıñ aktiv tarafdarı häm yaqlawçı bula.
Faraz itelgän premyer-ministr urınına nibarı çit il eşläre minisrı buldı. Şul eştä Räsäygä qarşı kisken çığış yasıy, Xäleb öçen suğışta Räsäy häm Süriä xökümäteneñ xärbi eşçänlegen qırıs tänqitli, "urtaça" terroristik törkemnären yaqlıy.
ÄdäbiätYзrәpTү
- The Boris Johnson Story // BBC News. − 03.05.2008.
- Oб ocoбoй любBи Бopиca ДжoHcoHa k BeлocипeдaM.
- The Village: Бopиc ДжoHcoH, ЛoHдoH. — 24.04.2012
IskärmälärYзrәpTү
- ↑ AлekcaHдp ЮpbeB. Бopиca ДжoHcoHa избpaли пpeMbep-MиHиcTpoM BeлиkoбpиTaHии. ИHTepHeT-raзeTa «Pидyc», 23.07.2019(pyc.)


text:
Ermeni Bazarda Mustafa Cemilevge qarşı sahte mahkeme devam etmekte. Bu sefer ğıyabiy şekilde. Amma Qırımda ve Rusiyede bu teatr oyunı degil, kerçekten mahkeme dep yanaşalar, ve er şey pek ciddiy – şaatlarnı diñleyler, yazma delillerni tedqiq eteler. Dava qadılarnıñ közleri ögünde bozula: advokat Nikolay Polozov Qırımnı zapt etkenler özleri ve Rusiyeniñ «Rusiye Federatsiyasınıñ devlet sıñırı» qanunına zıt şekilde qurğan o qanunsız «sıñırları» bozulmağanını bir qaç kere isbatladı. Amma qadılar cübbelerini kiyip ve ciddiy çıraylarını sıtıp, birini mahkeme eteler kibi yapmağa devam ete. Mahkeme davasınıñ tam bir profanatsiyası.
Zaten Rusiyede vatandaşnıñ devlet ile munasebetler meselesinde başqa türlü oldımı? Sovetler tarihında yedi kere mahküm etilgen qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevniñ ikâyesi tam da bunıñ örnegi ola. Ögümde endi ekinci kere 2003 senesi Aqmescitte «Ocaq» neşriyatı tarafından basılğan «Rusiye Federatsiyası Mustafa Cemilevge qarşı. Omsk esnası, 1976 senesi aprel ayı» kitapçığı tura.
«Qırım adliyesinden» keçken bir çoq qırımtatarı ve ukrain onıñ qabaatlav tarafını is etti
Mence, uquq oquv yurtlarınıñ talebeleri içün bu kitap pek qıymetli ola – o, mahkeme sisteması nasıl olmaycağını köstere, lâkin Sovet Sotsialistik Cumhuriyetler Birliginde çoq yıllar devamında o bar edi. O, hususan Aqmescitte Qırım Yuqarı mahkemesi olğan Pavlenko soqağındaki Rusiye devlet adliye universitetiniñ studentleri içün müim ola.
Bugün bu sovet sisteması Rusiye tarafından Qırımğa ketirildi. Ve «Qırım adliyesinden» keçken bir çoq qırımtatarı ve ukrain onıñ qabaatlav tarafını is etti, qabaatlavnıñ «delilleri» aqiqat olaraq qabul etile, imayeniñ delillerine qulaq asılmay, muracaatları ise red etile.
Bu kitap Mustafa Cemilevniñ dördünci mahkeme esnasına bağışlana. Birincisi 1966 senesi «Qırımtatar yaşları birligi» gençler teşkilâtını qurğanı ve «XIII-XVIII asırlarnıñ Qırımdaki türk medeniyetiniñ qısqa tarihiy ikâyesi» tedqiqatını azırlağanı içün Özbek Sovet Sotsialistik Cumhuriyeti Ceza kodeksine istinaden oldı, amma mahkeme askerlik yapmaqtan vazgeçüv maddesi manaçığınen yapıldı. Ekinci kere 1970 senesi Petr Grigorenko ve İlya Gabaynen beraber «sovet cemaat qurumını aqaretelegn vesiqalarnı tizip tarqatqanları» içün mahküm etildi, aslında qırımtatar halqına qarşı yapılğan akimiyet cinayetleri aqqında laf ketken edi. Üçünci kere, 1974 senesi, «Cemilevniñ Moskvağa barıp, SSCB-ne kelgen ABD prezidenti Nixonğa qırımtatarlarnıñ problemlerine dair istidaname bermek niyeti olğanı aqqında malümat» esasında, resmiy şekilde ise onı kene «askerlik yapmağa istemegeninde» qabaatladılar.
Omsk vilâyetinde sert rejimli lagerde cezası bitmesine üç kün qalğanda Cemilevniñ azatlıqqa çıqmasına yol bermemek içün onı dördünci kere apiske alıp, mabüsler arasında sovetlerge qarşı propaganda yapqanı içün mahküm eteler.
Dava kene tamamen sahte. Lager reberligi mabüslerden biri olğan Dvorânskiyni qorquzıp ve cezalandırıp, Cemilevge qarşı yalan şaatlıq etmege mecbur etti. Razı olsa, vaqtından evel azat etilecek ve uquq aliy oquv yurtına qabul etilecek, dep vade etkenler. Mustafa Cemilevnen aynı fikirde olğan Dvorânskiy mahkemede basqı altında şaatlıq etkenini aytıp, ondan vazgeçse de, mahkeme – Rusiye mahkeme sistemasınıñ daa bir ayneciligi, kelişken şaatlıqnı saylap, onı doğru dep tanıta – mahkemedeki şaatlıqnı degil, ilk tahqiqatta qorquzuv ve basqı altında bergen malümatına emiyet berdi.
Razı olsa, ne olur edi? Dvorânskiy azat etilir edi, böylece ceza qaçınılmamazlığı printsipi bozulır edi. Uquq aliy oquv yurtuna kirmege yardım eter ediler. Nasıl bir uquqçı olur edi? Muvafaqiyet, aliy oquv yurtu, zenaat yolu satqınlıq ve yalandan, provokatsiyalardan keçkenini yahşı bilecek edi. Nasıl bir uquqçı olur edi? Sovetler Birliginde bu şantajğa razı olğan yüzlernen ve biñlernen uquqçı öyle degil edimi?
Bu kitapnen bağlı bir ikâye bar, o, ukrainler ve Rusiyeniñ bazı vekilleri, hususan memurları ve deputatları ne qadar farqlı olğanını köstere. 90-ıncı yıllarda, Mustafa Cemilev halq deputatı olğanda, Ukrainada akimiyet vekilleri sovetlerden soñraki Rusiye deñişti, artıq halqlar apishanesi degil, medeniy devlet olğanını tüşünip, onıñnen dost ve ortaq munasebetlerini qurmağa tırıştı. Kyivge bağ qurmaq içün Rusiye Federatsiyası Devlet dumasınıñ deputatları davet etildi. Olar, daima olğanı kibi, saipler kibi yanaştı. Ve Yuqarı Radadaki kitap tükânçığında bu kitapçıqnı körgenler. Ve başlandı: em çıqışlarında, em subetlerinde açuvlarını bildirgenler, birinciden, siyasiy dissident aqqında çıqqan kitapqa açuvlanıp, ekinciden, kitapnıñ adına. Nasıl olur da, balaban Rusiye Federatsiyası Mustafa Cemilevge qarşı çıqtı?
Oña propaganda, sahtelev aytqanlar, kitapta ise bir şey uydurılmadı – tek Rusiye mahkemesiniñ Omsk mahkeme esnasınıñ vesiqaları bar edi: qabaatlav qararları, mahkeme protokolı, Rusiye Federatsiyası çıqarğan üküm, temyiz şikâyeti ve Rusiye Sovet Federativ Sotsialistik Cumhuriyeti Yuqarı mahkemesiniñ qararı. Demek ki, Rusiyege qarşı eñ küçlü propaganda Rusiye mahkemesiniñ uydurılmağan ve bir yerde bile deñiştirilmegen vesiqaları oldı. E, bu tam bir kitap degil – bu Rusiye mahkeme sistemasınıñ altına qoyulğan bir bomba.
Qadı reis degil, er şeyge saip biri kibi areket etti
Kitapta bu vesiqalar sovetlerniñ mahkeme sistemasını yahşı aks ete. Mahkemege Mustafa Cemilevniñ bazı soy-sopları ve yaqınları kirsetilmedi, yerlerni mahsus çağırılğan studentler aldı. Mustafanıñ qardaşına qadı defterde yazmağa bile izin bermedi, qanunda qadınıñ böyle bir aqqı yoq, aslında.
Qadı reis degil, er şeyge saip biri kibi areket etti: şaatlar ve mabüsniñ özüniñ lafını böldi, bir şey begenmese, «Yalan aytmañız!», «Propaganda yapmañız!», «İftira atasıñız!» dep ayttı. Şaat Dvorânskiyni yalan şaatlıq etse, cinaiy mesüliyetke çekilecek, dep qorquzdı, o ise, KGB tahqiqatçıları ve hadimleri onı qorquzğanını, basqı yapqanını aytıp, tahqiqatçılarnıñ aytqanlarından şaatlıq etti ve özü bundan haberdar degil, dep bildirdi.
Prokuror da özüni saip saydı, şaatlar ve mabüsniñ lafını «Aldatmañız!», «Propaganda yapmañız!» dep ayttı.
Yarımadadaki Rusiye mahkemelerinde qadı ve prokuror – bir-birini destelegen qabaatlav tandemidir
Mustafa Cemilev 1944 senesinde olğan qanunsız sürgünlik, taqipler ve Qırımğa qaytıp, çalışmağa mümkün olmağanı aqqında tarif etkende 1976 senesi edi, qadı ve prokuror lafını «İftira atmañız!» sözlerinen bölgen edi. Mabüs daa 1967 senesi sentâbr ayında SSCB Yuqarı Şurası qırımtatar halqına qarşı qabaatlav sahte olğanına ve bütün uquqiy sıñırlavlar lâğu etilgenine dair qarar ve buyruqnı qabul etkenini aytsa, mahkeme buña qulaq asmayıp, «İftira atmamasını!» talap etmege devam etti.
Ve bugünki künde yarımadadaki Rusiye mahkemelerinde qadı ve prokuror – bir-birini destelegen qabaatlav tandemidir. Qırımda bir söz bile peyda oldı, esnasta qadı özü qabaatlasa, prokurornıñ iştirakine ne kerek bar.
Şimdi tüşünem: qırımtatarlar ve ukrainlerge qarşı siyasiy esnaslarnen oğraşqan, şimdi Mustafa Cemilevni mahküm etken qadılar bu kitapnı oqudımı? Aslında, kitap oqumalarına da kerek yoq – sovet ve Rusiye siyasiy mahkeme esnasları aqqında malümatnı oqudılarmı, mahkemeler yalan ve sahtelik, yalan şaatlıq tolu olğanını kördimi? Sahte ekspert qararlarını kördimi, davalarda olğan sahte delil mantığına qıymet kesip olurmı? Özleri de böyle siyasiy davalarnı imzalay… Çünki işğal etilgen Qırımnıñ Rusiye mahkemeleriniñ aqiqat tapmağa maqsadları yoq, maqsadları bir – insan «siyasiy cinayette» qabaatlansa, onı mahküm etmekten ğayrı başqa çare yoq.
Lâkin şuña diqqat etilmeli ki, Mustafa Cemilevniñ mahkemesi aqqında kitapta qadı, prokuror, tayinlengen advokat, sahte şaatlıq etkenlerniñ kerçek adları ve soyadları derc etildi. Yıllar keçti, olarnıñ adaletsiz işlerini evlâtları oquv ve özüñden soray: böyle bir şey olurmı? Oldı ve şimdi devam ete. Faqat vaqıt kelir, bu adlar da derc etilecek. Ve olarnıñ evlâtları insanlarğa ne aytacaq?
Mıkola Semena, qırımlı jurnalist, Qırım.Aqiqat müellifi
«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün


text:
Qırımda fevral 12 künü qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüvlerniñ keçirilmesi devam ete. Qırım adliyecisi Emil Kürbedinovnıñ aytqanı kibi, bir on tintüv keçirile. Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildire.
Onıñ sözlerine köre, şimdi tintüvler Bağçasaray rayonı (Küçük Yaşlav köyü), Seyitler ve Canköy rayonında (Qambar Vaqıf köyü) keçe.
«Tintüvlerniñ tam sayısı belli degil, daa devam ete, malümatnı teşkeremiz, amma Qırım boyunca ondan az olmağanını şimdi de ayta bilem. Tintüvlerni qırımtatarlarda, Qırım musulmanlarında keçireler, dedi adliyeci.
Kürbedinov dey ki, kütleviy tintüvler qırımtatarlarnıñ evlerinde eki kündir keçe, olarnı «ayırım ve qorquzuv tedbirleri» olaraq tanımağa mümkün.
Fevral 11 künü sabasından Qırımda qırımtatar faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirildi. Uquq qoruyıcınıñ yaqalanuvı aqqında haber etken ediler. Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâlnı prokuraturağa çağırdılar. Uquq qoruyıcılar işbu vaqialarnı izaatlamay.
Qırımnıñ Rusiye FSB idaresi tarafından «Hizb ut-Tahrir» terroristik teşkilâtında faaliyet» cinaiy işiniñ çerçivesinde dört insan yaqalanğan. Bunı akimiyet tarafdarı olğan «Krıminform» haber agentligine Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya bildirdi.
Ukraina musulmanları diniy idaresiniñ reisi Said İsmagilov dey ki, fevral 11 künü qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüvler Qırım musulmanlarını «terrorist» olaraq köstermek içün yapılğan. Bunı o, tintüvlerge oğrağan 12 insannıñ adını berip, Facebookta yazdı.
Cuma künü, fevral 12-de, Kiyevde Ukraina Tış işler nazirligi binasınıñ yanında qırımtatarlar Qırımda Rusiye mahsus hızmetleri tarafından qırımtatarlarnıñ evlerinde keçirilgen tintüvlerge cevap bermege talabı ile aktsiyağa toplana.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Qırımdaki Ukrain medeniyet merkezi 2015 senesi mayıs 7-de qurulğan edi. Ekiden az yıl içine meslekdeşler gruppası Qırımdaki ukrainlik boşluğına çevirildi. Onıñ maqsadı ise ukrain tili ve medeniyetini saqlap qalmaq, em de Qırım yarımadasınıñ sakinlerini ukrain halqınıñ tarihı, ananeleri, sanatına celp etmektir.
Qırımdaki Ukrain medeniyet merkeziniñ vekilleri Ukraina halq deputatlarına muracaat etip, Qırımda Ukrain medeniyet merkeziniñ ofisi ve kütüphanesi yerleşken bina kirasını bermek içün maddiy yardım istediler.
Qırımdaki Ukrain medeniyet merkezi – subet ve malümat paylaşma yeri
Qırımdaki Ukrain medeniyet merkezi – subet ve malümat paylaşma yeri; ukrain tili dersleri ve til klubı; ukrain kinosınıñ klubı; ukrain tarihı, edebiyatı ve medeniyetinen bağlı tedbirler yeri; Qırım ve esas Ukrainanıñ sakinleri toplamağa yardım etken ukrain edebiyatınıñ kütüphanesidir.
Eminmiz, qırımlılarnıñ menfaatlarını temsil etken ve qoruğan insanlar bizni añlar.
Qırımdaki Ukrain medeniyet merkeziniñ faaliyetinen bağlı problemlerniñ al etilmesi yalıñız bizge bağlı degil, dep tüşünemiz! Ümüt etemiz ki, halq deputatları, lâqayt qalmağan inanlarnıñ yardımı ile faaliyetimiz 2017 senesi de devam etecek!
Leonid Kuzmin, Qırımdaki Ukrain medeniyet merkeziniñ faali
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Ukrzaliznitsâ tarafından yarımada ile demir yol alâqasınıñ toqtatuvı sebebinden Qırım demir yolu Aqmescit-Canköy, Canköy-Armânsk trenlerini kirsetti.
Bunı Facebook saifesinde «Qırım demir yolunıñ» reberi Andrey Karakulkin bildirdi.
«Rusiye Federatsiyası ve SNG territoriyasında alınğan biletlerni Ukrainadan ğaryı, SNG memleketleriniñ bilet kassalarında qaytarmağa mümkün. Ukrainada satın alınğan biletler yalıñız Ukrainada qaytarıla», – dep yazdı Karakulkin.
Daa da tafsilâtlı malümatnı elde etmek içün demir yol vokzalına muracaat etmek ya da «Qırım demir yolu» saytına kirmege teklif ete.
Dekabr 27 kününden «Ukrzaliznitsâ» Qırım ile demir yol alâqasını toqtattı ve yarımadağa qatnağan trenlerni lâğu etti. Qırım yönelişi boyunca qatnağan trenler yalıñız Novoalekseyevka ve Hersonğa qadar baracaq. Bunıñ ile Qırımğa halqara seferleri de lâğu etildi: Aqmescit, Keriç-Moskva, Aqyar, Aqmescit, Kezlev-Moskva, Minsk-Aqmescit.


text:
İşğal altındaki Qırımda mahküm etilgen ve Türkiyege teslim etilgen qırımtatar milliy areketiniñ liderleri Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerov, Rusiye prezidenti Vladimir Putinden afu etilmesini istemegen ediler. Qırım.Aqiqatqa bu aqta advokat Nikolay Polozov bildirdi.
«Ne Ahtem Çiygoz, ne de İlmi Umerov, afu etilmeleri içün rica etmegen ve bir ariza yazmağan, ya da basqa bir vesiqa imzalamağan ediler. Olar - ahlâqiy printsip ve namus uriyetlerinden de ziyade üstün olğan qırımtatar halqınıñ qaramanları, ukrain siyasiy mabüslarıdır. Olar Rusiye devletinden afu soramaq içün tiz çöktürilebilecek bir insan degiller», – dedi advokat.
İşğal altındaki Qırımda mahküm etilgen qırımtatar milliy areketiniñ liderleri Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerov oktâbrniñ 25-nde teslim etildi.
Kreml nezaretindeki Aqmescit rayon mahkemesi sentâbrniñ 27-nde Umerovnı eki yıllıq yaşav tarzındaki koloniyada qalmasına üküm etken edi. Bunıñnen beraber, Umerovğa eki yıl devamında açıq faaliyet ile oğraşması ve kütleviy haber vastalarında çıqış yapması yasaqlanğan edi. Rusiyeli prokuror İlmi Umerovnı 3 yıl ve 6 ay müddetlik şartlı surette azatlıqtan marum etilmesini, oña 3 yıllıq sınav müddeti tayin etilmesini ve üç yıl devamında cemaat faaliyetinen beraber ocalıq yapmasınıñ yasaqlamasını talap etken edi.Umerov kutleviy surette separatizmge çağırmaqta qabaatlanğan edi. Onıñ özü oña qarşı qozğatılğan cinaiy iş siyasiy renk taşığanını aytqan edi.
Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi qırımtatar halqınıñ liderlerinden biri olğan Ahtem Çiygoznı 8 yıllık koloniya cezasına mahküm etken edi. Çiygoznıñ özü çıqarılğan ükümni Aqmescit SİZOsında bulunaraq videobağ vastasınen diñlegen edi.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevralniñ 26-nda Qırım Yuqaru Şurası binasınıñ ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine bağışlanğan mitingde iştirak etkeni içün tutulıp alınğan edi. O zaman miting iştirakçilerine qarşı Rusiye, şu cumleden «Russkoye yedinstvo» firqası tarafdarları olğan faaller qarşı çıqqan edi. Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti Çiygoznı kutleviy nizamsızlıqlar teşkil etmekte qabaatlay.
Rusiyeli mahkeme «Çiygoznıñ davası» iyülniñ 20-nde keçirilgen qapalı mahkeme toplaşuvından soñ, bu dava – qırımtatar Meclisi yolbaşçısınıñ muavini Ahtem Çiygoz ve davanıñ diger iştirakçileri olğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci olaraq ekige bölüngen - «26 fevral davası» çerçivesinde baqqan edi.


text:
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda «Rosselhoztsentr» müdiri Andrey Alekseyenko, yarımadada asiya satınçqası yoq etilgenini ayta. Em de koy hocalığında qullanılğan topraqlar zarar körmegen, çünki böceklerniñ aşağan yemi – qamış edi, sarınçqa ise Qırımnıñ çöllerine kelgen. Böceklerniñ zapt etken topraqları cemi meydanlıqta 1200 gektarnı teşkil etken, dep aytı Alekseyenko Qırım.Aqiqatqa.
«Problema, kerçekten, 100 faizğa al etilgen, çünli körgenimiz bütün topraqlarda himiya işlemeleri yapılğan... Em yer üstünde, em de avadan ilâçlar sepildi. Bu saniede menim adamlarım nezaret etmekte, ilâçlarnıñ qullanuv semereligini közetmekte. İlaçlar uzun müddet devamında tesir ete, semeresi 100 faizğa qadar yete», – dep işandırdı «Rosselhoztsentr» müdiri.
Onıñ sözlerine köre, tarlalarda sarınçqa tapılmay edi, qamışnıñ ösken yerlerinde ise böcek sayısı «zararnıñ iqtisadiy sıñırından artqaç» edi.
Yarımadağa sarınçqanıñ kelmesi aqqında Qırım.Aqiqatnıñ mahsus maqalesi derc etilgen edi.
Rusiyege tabi olğan Qırım akimiyetiniñ baş nazir muavini Yüriy Gotsanük iyülniñ 16-nda, sarınçqanı yoq etmek içün Qırımnıñ yedek fondından sermiya ayırılğanını beyan etken edi.
İyülniñ 14-nde, Qırımğa asiya sarınçqası kelebileceginiñ hafvı aqqında haber etilgen edi. Yerli sakinler sarınçqa istilâsınıñ video-levhalarını yayınlağan edi.


text:
Türkiye baş naziri Ahmet Davutoğlu bildirgenine köre, Ankaradaki patlavlar işiniñ taqiqatında «İslâm devleti» ekstremistik gruppirovkasınıñ iştiraki ögrenilmekte.
Davutoğlu türk televideniyesinde çıqışta bulunıp, taqiqatçılar şeklengenlerden biriniñ adına DNK testi yardımı ile yaqlaşqanını bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, ücümniñ maqsadı noyabr 1-de keçirilmesi planlaştırılğan parlament saylavlarınıñ neticelerine tesir etmek edi.
Oktâbr 10-da Türkiyeniñ paytahtında yüz bergen eki patlav neticesinde eñ azından 97 insan elâk oldı. Patlavlar kürdlerge qoltutkan teşkilâtlar ve faaller teşkil etken numayıştan evel yüz berdi.


text:
Advokat Aleksey Ladin, Qırım.Aqiqat mühbirine tefsir bergende, ilhaq eilgen Qırımda dekabrniñ 20-sinde Yalta blogeri ve jurnalisti Yevgeniy Gayvoronskiyniñ sürgüni "Rusiye territoriyasından" sürgüni aqqında qararnı qabul etti, dep bildirdi.
"Rusiye territoriyasından zoraki çıqaruv. Şimdilik o, Krasnodar ülkesinden olğan sürgün etilecek adamlarnıñ politsiyanıñ mahsus merkezine yollanıldı. Mahkeme hızmetçileri onı tintti ve ondan soñ Gayvoronskiyni şu merkezge yolladılar. Ukraina vatandaşını böylece sürgün etilgeni evelde iç olmadı", - qoştı advokat.
Aleksey Ladin, Gayvoronskiy Donbassta qayd etilgeni içün ve adamlarnı qayd etilgen yerine sürgün eteceklerini bilip, onı onı "DNR"ge yollacaqlarından saqına.
Şimdilik ilhaq etilgen Qırımnıñ resmiy müessiselerinden bu malümatnıñ tasdıqı yoq.
İlhaq etilgen Qırımda dekabrniñ 20-sinde bloger ve jurnalist Yevgeniy Gayvoronskiyni politsiyanıñ Massandra bölügine alıp kettiler. O, dekabr 20-sinde onıñ mahkemesi olmaq kerek, dep haber etken edi.
Oktâbrniñ 31-inde Gayvoronskiy içtimaiy ağlardaki Rusiye prezidenti Vladimir Putin aqqında yazı içün Rusiye Memuriy kodeksiniñ 20.1 maddesine köre qabaatladılar.
Yaltada Rusiye uquq qoruyıcıları martnıñ 6-nda «Primeçaniya» Aqyar neşiri ile iş tutqan jurnalist ve bloger Yevgeniy Gayvoronskiyniñ yaşağan yerini tintti. Bu aqta Rusiye tarafdarı cemaatçısı İlya Bolşedvorov Qırım.Aqiqatqa haber etti.
Yevgeniy Gayvoronskiy Donetskte dünyağa keldi, yerli aliy oquv yurtunıñ jurnalistika bölüginde oqudı ve şeerde jurnalist olıp çalıştı. Yaltada bir qaç yıl yaşay. Daa evel «Narodnoye yedinstvo» yerli Rusiye tarafdarı cemaat teşkilâtınıñ matbuat kâtibi olıp çalışqan edi. Onıñ faalleri 2014 senesi mart ayında yarımadanıñ Rusiyege qoşuluvı aqqında «referendum» keçirilmesi içün imza toplağan edi. Soñra Gayvoronskiy «Yevraziyskiy jurnal» Rusiye tarafdarı mecmuasınıñ muarriri oldı. Bu vazifede Yalta yalısında kösterilgen Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ er yılki beyanatı vaqtında onı maqtağan edi. Bir müddet Gayvoronskiy «Komsomolskaya pravda» Rusiye neşiriniñ Qırım muarririyetinde mühbir olıp çalıştı. İşten boşatılğan soñ ise yerli akimiyetni tenqit etkeni içün muhalifet dep adlandırılğan «Primeçaniya» Aqyar neşiri ile işbirligi yapmağa başladı. Bazı maqaleler içün jurnalist Yalta akimiyetini de raatsızlay. Ara-sıra onı şeer şurasınıñ sessiyasına yibermeyler.
2018 senesi fevral ayınıñ başında qırımlı jurnalist Yevgeniy Gayvoronskiy onı Yalta merkezinde köteklegenler, dep bildirgen edi. Onıñ aytqanına köre, o künü oquyıcı ile körüşip, şeer parkında olacaq tamir işlerini muzakere etecek edi. Jurnalist bu ücümni Yalta iş adamı Dmitriy Tükayev sımarladı, dep tüşüne. Gayvoronskiy onıñ «işine ve qanun bozuvlarına» bir qaç jurnalist tahqiqatını bağışlağan edi. Tükayev bu ikâyede onıñ adı keçkeni içün Gayvoronskiyge qarşı namus, itibar ve iş reputatsiyasını qorçalamaq içün dava açtırğanını bildirdi. Gayvoronskiy olıp keçken adiseni özü azırlağanında qabaatlandı.


text:
«Vatandaşlar teşebbüsi» fırqasından Rusiye prezidenti namzeti Kseniya Sobçak Rusiyede Ukrainanıñ elçiligine, Qırımğa Ukraina territoriyasından kirmege izin sorap mektüp yollağanını bildirdi.
«Eho Moskvı» radiostantsiyasınıñ efirinde: «Men edni Ukraina elçiligine mektüp yolladım, şimdi cevap bekleymiz. Qırımğa barsam, yalıñız Ukraina territoriyasından keçip baracam. Ukraina territoriyasından kirişke izin alsam, baracam», – dep, Sobçakniñ sözlerini naqil eteler.
Sobçak, baracaq olsa, cümleden qırımtatarlarnen de körüşecegini bildirdi.
«Men qırımtatarlardan çoq mektüp alam. Olarnen körüşecem ve qarşılaşqan zorluqları aqqında suhbetleşecem», – dep qayd etti o.
2017 senesi oktâbrniñ 18-nde Kseniya Sobçak qomşu Rusiyedeki prezident saylavında iştirak etmek istegenini resmen bildirdi. O, özüne «er keske qarşı» namzet, dey.
Sobçak, ilhaq etilgen Qırımda saylavdan evelki teşviqat kampaniyasını yapmaycağını iddia ete edi. O, Rusiye Qırımnı ilhaq etip, halqara mecburiyetlerini bozdı, dep bildire edi.
Sobçaknıñ fikrine köre, Kyiv ile Moskva birlikte ilhaq etilgen Qırımnıñ statusına dair referendumnı ötkermek kerekler.
Rusiye prezidenti saylavınıñ ötkerilmesi 2018 senesi mart 18-ne – Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqınıñ yıllığına tayın etildi.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko dünya toplulığını ilhaq etilgen Qırımda Rusiye prezidentiniñ kelecekteki saylavı neticelerini tanımamağa davet etti.
Martnıñ 1-nde Yuqarı Rada BMT Telükesizlik şurası ve Baş assambleyası, Avropa Birligi, NATO, halqara teşkilâtlar, çetel parlamentleri ve ükümetlerini Qırımda Rusiye saylavınıñ qanuniyligini tanımamağa davet etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
ABD ve Türkiye prezidentleri Donald Trump ve Recep Tayyip Erdoğan bazarertesi künü, aprelniñ 29-nda, C-400 Rusiye uçaqquvar-raketa kompleksleriniñ Türkiyege teslim etilüvini telefonda laf ettiler. Bunı resmiy haberlerde em Ankara, em Washington tasdıqladılar, dep bildire Azatlıq Radiosınıñ rus bürosı.
Türkiye tarafınıñ haberinde Erdoğan Trumpqa C-400 teslimatı ile bağlı meselelerni muzakere etecek ortaq işçi gruppanı meydanğa ketirmege teklif etti, dep aytıla. Beyaz Saray bunı qayd etmey.
Türkiyeniñ Rusiyeden C-400 komplekslerini satın almaq planları ABD tarafından tenqit etilmekte. Mında Rusiye silâsınıñ Türkiyede yerleştirilmesi NATO standartlarına zıt kele, dep qayd eteler.
Erdoğan Türkiye öz qararından vazgeçmeycek, dep bildirgen edi. Yaqında bunı Moskvada Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile körüşip de tasdıqladı.
Birinci kompleksler iyül ayında teslim etilecek, dep haber etile. ABD ve Türkiye arasında añlaşmamazlıq çıqarğan diger meseleler arasında Amerikanıñ İranğa qarşı sanktsiyaları, Suriyedeki vaziyet – anda Erdoğan Birleşken Devletlerniñ «İslâm devleti» terror teşkilâtı ile küreşte ittifaqdaşı olğan kürtlerge qarşı silâlı tedbirler keçirecegini ayta.


text:
BOZATAW RAYONÍ ABITURIENTLERI UShÍN QARAQALPAQSTAN MEDICINALÍQ INSTITUTÍNA QOSÍMShA GRANT ORÍNLARÍ AJÍRATÍLDÍ
Ózbekstan Respublikası bilimlendiriw mákemelerine oqıwǵa qabıllaw boyınsha Mámleketlik komissiyası májilisiniń 7-sanlı protokolı qararına muwapıq, joqarı maǵlıwmatlı medicina xızmetkerlerine bolǵan úlken zárúrlikti esapqa alıp, 2020-2021-oqıw jılı qabıllawında Qaraqalpaqstan medicinalıq institutı bakalavriatına belgilengen mámleketlik grant tiykarındaǵı qabıllaw kórsetkishlerine qosımsha tárizde Bozataw rayonı ushın mámleketlik grant tiykarında maqsetli 20 orın ajıratıldı.
Bul haqqında Ózbekstan Respublikası Prezidenti Sh.M.Mirziyoevtiń basshılıǵında 2020-jıldıń 6-noyabr kúni medicina tarawın rawajlandırıw boyınsha ótkerilgen májiliste tapsırmalar berilgen edi.
Bunda Mámleketlik test orayı bir kún múddette:
– Qaraqalpaqstan Respublikasınıń Bozataw rayonında turaqlı jasap atırǵan (turaqlı propiskada bolǵan), Qaraqalpaqstan medicinalıq institutınıń bakalavriat bilimlendiriw baǵdarlarına dizimnen ótiw dawamında birinshi joqarı oqıw ornı sıpatında saylap, test sınaqları nátiyjelerine muwapıq studentlikke usınıs etilmegen, biraq toplaǵan balları 56,7 ball hám onnan joqarı bolǵan abiturientlerdiń dizimin toplanǵan ballar izbe-izligine qatań ámel etken halda qáliplestiredi.
Eki kún múddette:
– tiyisli bakalavriat bilimlendiriw baǵdarları kesiminde test sınaqları nátiyjeleri betlerin qaǵazǵa shıǵarǵan halda belgilengen tártipte rásmiylestiriw ushın Qaraqalpaqstan medicinalıq institutına jetkeredi.
Islam Matekov.


text:
Rusiye arbiyleri Qırımnı işğal etip başlağan künü, fevralniñ 20-nde, Büyük Britaniya Tış işler nazirligi yarımada sakinlerine yardım etüv yañı leyhasınıñ başlanmasını ilân etti.
«Büyük Britaniya Qırım ile qomşu Hepson vilâyetinde yerli memuriy qurulışlarğa qol tutuv leyhasına 168 biñ funt sterling ayırdı, onıñ sayesinde yardımğa muhtac olğanlar yerli hastahanelerge bara ve Ukraina pasportlarını ala bilecektir», – dep aytıla memleketniñ Tış işler nazirliginiñ saytında.
Büyük Britaniya akimiyeti Rusiyeniñ Qırım işğaliniñ yedinci yılında Ukraina ile birdemligini bildirdi.
«Büyük Britaniya Ukraina ile beraber Qırımnıñ qanunsız ilhaqına qarşı çıqa ve ayatı Rusiye istilâsınıñ tesiri altında qalğanlarğa qol tutmağa devam etecek», – dep bildirdi memleketniñ tış işler naziri Dominic Raab.
Büyük Britaniya Tış işler nazirligi yarımadanı işğalden qurtaruv «Qırım platformasınıñ» qurulıvını alğışladı.
Müessise, yarımadada insan aqları bozuluvını qayd etken BM İnsan aqları monitoring missiyası keçken sene Büyük Britaniyadan aman-aman 700 biñ funt sterling aldı.
Fevralniñ 20-nde Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, Ukraina Qırımnı işğalden qurtaruv ğayretleri etrafında dünyanı birleştirmege tırışacaq, dep bildirdi.
Ukrainada fevralniñ 20-nde Sema yüzü qaramanlarını añıla. 2014 senesi fevralniñ 18-nden 20-ne qadar Kyivniñ mekrezinde yüzden çoq kişi elâk oldı, eñ çoq – fevralniñ 20-nde. Narazılıq aktsiyasınıñ elâk olğan iştirakçilerine «Sema Yüzü qaramanları» dep aytıp başladılar. Elâk olğanlar arasında ondan çoq uquq qoruyıcı da bar edi.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Yaltada kötere mal anbarında 22 kilogramm Avropa qaşqavalını taptılar. Bunı Rosselhoznadzor müessisesiniñ matbuat hızmeti bildire.
Beyanatqa köre, olarnıñ arasında - Rusiye ve ilhaq etilgen Qırımda satmaq yasaq olğan "Dorblu", "Camembert" ve "Brie" qaşqavallarıdır.
"Mahsulat saipleri kerekli sertifikatlarnı kösterip olamadı, sarğılıqta ise rus tilinde markirovka yoq edi. Yasaq etilgen malnı tutıp aldılar ve yoq ettiler", - dep qoştılar müessisede.
Daa evel Rosselhoznadzor Aqyar ve Kezlev tükânlarında Rusiye ve ilhaq etilgen Qırımğa ketirilmesi yasaq olğan qaşqavallarnı tapqan edi.
Keçken yıl Rusiye prezidenti Vladimir Putin, Qırım ilhaqından soñ sanktsiya kirsetken memleketlerge qarşı embargonı uzattı. Qara cedvelge Avropa Birliginiñ memleketleri, AQŞ, Kanada, Avstraliya, Norvegiya, Arnavutlıq (Albaniya), Montenegro, İslandiya ve Lihtenşteyn kirdi. Keççe anda Ukrainanı da qoştılar.


text:
Qırım musulmanların Diniy İdareniñ yardımınen № 119 Börispol ceza koloniyasında ibadethane açıldı
Fevral 6-da 2020 senesi emiyetli adise oldı. “Devlet ceza koloniyasında 119″ Martusivka köyünde Börispol rayonında birinci ibadethane açıldı. Kiyev vilâyetinde böyle ceza müessiselerde bu birinci ibadethanesi. Musulman faalleri özlerini tesirli ve faydalı sotsial- psihologik reabilitolog ve terbiyeci kibi bildirdiler. Cinayet cezalarnıñ icrası Devlet hızmeti böyle teşebbüslerni desteklegenini bildire ve mahkümler (mabüsler) arasında maneviyat ve dindarlığın inkişafına mümkün olğanı qadar yardım etecegini bildirdiler. Neticede, şahsiyetin tüzetecek eñ çoq emiyetli şey Allahqa olğan imandır.
İbadethaneniñ açılması Qırım musulmanların Diniy İdareniñ yardımınen oldı. Açılışta Qırım musulmanların müftisi Ayder Rustemov iştirak etti. Öz çıqışında o böyle güzel işlerniñ müimligini qayd etti. Tedbirde degerli musafirler, Ukraina Musulmanları Birliginiñ azaları, Kiyev vilâyetiniñ musulman faalleri de iştirak ettiler ve hoş, samimiy şaraitte keçti.
Qırım musulmanların Diniy İdaresi ” 119-cı Börispol ceza koloniyanıñ” Devlet müessiseniñ rehberlerine minnetdarlığını bildire.
Qırım musulmanların Diniy İdareniñ matbuat – hızmeti.


text:
Mäcles yaña başlığın saylıy
Berençe turda berkem dä kiräkle 400 tawışnı cıya almadı
Törkiyä Böyek Millät Mäclese yaña başlığın saylıy.
Saylawda namzätlär berençe turda saylanu öçen kiräkle 400 tawışnı cıya almadı.
Törkiyä Böyek Millät Mäclese Ğomüm şurasında berençe turda ütkärelgän tawışqa quyuda 528 xalıq ışanıçlısı tawış birde.
Berençe turdağı tawışqa quyuda Ğadälät häm qalqınu partiyaseneñ Tekirdağ xalıq ışanıçlısı Mostafa Şentop 322, Cömhüriyät Xalıq partiyaseneñ İstanbul xalıq ışanıçlısı Ängin Altay 120, Xalıqlarnıñ demokratik partiyase İzmir xalıq ışanıçlısı Serpil Kemalbay Pekgözegü 45, Yaxşılıq partiyase Gaziantäp xalıq ışanıçlısı İmam Xösäyen Filiz 35 tawış cıydı. 6 tawış ta yaraqsız itep sanaldı.
İkençe turda kandidatlardan berseneñ saylana alınuı öçen 400 tawış cıyuı kiräk bulaçaq.
Öçençe turda isä 301 tawış zarur.


text:
Mültimedia
QRM qırımtatarlarnıñ öz vatanında yaşamaq haqqı içün küreşi haqqında filmni taqdim ete (türkçe)
Qırım işğaliniñ 7 yıllığına Qırımtatar resurs merkezi ‘Qırımtatarlar- ömür davası’ (türkçe) qısqa filmni taqdim ete. İşbu film 2014 senesi yüz bergen vaqialar, tamır halqına qarşı repressiyalar ve yarımadada insan haqlarınıñ bozuvları haqqında hikãye ete.
7 yıl evel, fevralniñ 26-sında, biñlernen qırımtatarı, ukrain ve Qırımnıñ diger millet sakinleri qırımtatar Meclisiniñ daveti ile Qırım Yuqarı Şurasınıñ binası yanına kelip, rusiye tarafdarları olğan deputatlarğa Qırımnı Ukrainadan ayırılması boyunca anayasağa ters kelgen qararnı qabul etmege musaade bermegen ediler.
Şu künü cemaatçılıq huquqqnı bozmağan, barışıq yolunen Ukrainanıñ territorial birligini qorçaladılar ve Rusiyege ve Qırımdaki agentlerine Qırımnıñ sanki öz isteginen Rusiyege keçirilmesini numayış etecek nevbetten tış sessiyanı keçirmege musaade etmediler.
Yarımada sakinleriniñ kütleviy şekilde qarşılıqları, yazıq ki, Qırımnıñ işğal etilmesine keder etemedi. Qırımtatar halqı, yüz biñlernen ukrain ve Ukrain devletine sadıq qalğan bir çoq diger millet vekilleri artıq yedi yıl devamında rusiye işğalcılarnıñ esirinde bulunmaqtalar.
QRM filmi nevbetteki meselelerni aydınlata:
Qırımtatar ve ukrain tillerini ögrenilmesinde qoyulğan manialar;
Qırımda söz serbestligi olmağanı ve tamır halqlarnıñ milliy neşirleri qapatılması;
Yarımadanıñ arbiy meydanğa çevirilmesi;
Qırımtatar Meclisiniñ faaliyeti yasaqlanılması;
Halqara teşkilãtlarnıñ qararları Rusiye tarafından közge alınmaması.
Mezkür filmniñ vastasınen halqara cemaatçılıqnıñ diqqatını Qırım işğali meselesine tekrar celp etmege isteymiz. 7 yıl içerisinde qırımtatarlar öz vatanında serbest yaşamaq haqqı içün küreşmege devam etmekteler, çünki yürekleri hala daha ağıra. Ya siziñ ağıramı?


text:
Avgust 3-ünde üyleden soñ kimer yerlerde küçlü yağmurlar, sağanaq, iri burçaq, 20-25 m/s yel üfürmeleri beklenile. Avgustnıñ 5-ine qadar yarımadada furtuna ihtarı ilân etilgen, dep bildire Qırım gidrometeomerkezi.
Sinoptiklerniñ tahminlerine köre, Aqmescitte deñişici bulutlılıq, kündüz kimer yerlerde yağmur, bora. Cenüp-ğarbiy yel 7-12 m/s. Ava arareti kündüz 29…31º.
Aqyarda deñişici bulutlılıq, yağanaqlarsız. Şimaliy yel 7-12 m/s. Ava arareti kündüz 28…30°.
Qırımnıñ cenübiy yalısında deñişici bulutlılıq. kündüz kimer yerlerde yağmur, bora. Şimal-ğarbiy yel 7-12 m/s küç. Ava arareti kündüz 28…33°.
Keriçte deñişici bulutlılıq. Yağanaqlarsız. Ğarbiy yel 5-10 m/s. Ava arareti kündüz 27…29°.


text:
`Yaña yıl` Näticälär
Xäbärlär [516]
- Yaña logotip bilgele
- “Yıl başınnan bügenge köngä qadär 635 terrorçı täêsirsez xälgä kiterelde”
- Ğayepsez kileş 26 yıl törmädä utırğan
- Yaña Zelandiyädä keşe zurlığında pingvin fosile
- Futbolçı Salanıñ üleme belän bäyle yaña detal'lär açıqlandı
- Arakanlı möselmannarğa yaña tanıqlıq
- Xirosima hm Nagasakidağı qurqınıç şartlawlarğa - 74 yıl
- Ärdoğan yaña xökümät räisen qotladı
- Boris Djonson - Angliyäneñ yaña xökümät räise
- Tüntäreleş kereşüenä 3 yıl
- Cir şarıbız yaña könen teträwlär belän başladı
- 15nçe iyül' belän bäyle yaña videolar
- Sudanda yaña tüntäreleş kereşüe
- Yıl yarım aradan soñ AQŞ ilçese kilde
- Törek qorallı köçlärenä yaña bronetexnika
- Lavrov: “Süriyä öçen yaña sammit”
- Trampnıñ İranğa yaña yanawı
- Antarktikadan alınğan ürnäklärdä - yaña bakteriya
- Venesuêlada yaña tüntäreleş kereşüe
- Awrupa Şurasınıñ yaña ğomum särkätibe