text:
Qırımda rusiyeli saylavlarda Qırım "Yedinaya Rossiya" ("Yekâne Rusiye") firqacıları, yerli parlamentte mandatlarnıñ 80%-ını aldım şeer şuralarında - 71%-ını. "Yekâne Rusiye", belediye rayonlarınıñ şuralarında özüne monopol temsilcilikni temin etti. Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksönov, "Yekâne Rusiye"niñ saylavlarda yeñişi evelden belli edi, dep ayttı.
Onıñ fikrince, sebeplerden birisi, "Yekâne Rusiye" keçken yıllar devamında köstergen, Qırım hayrına çalışmaq ve büyük ve qıyın meselelerni semereli çezmek qabiliyeti, ve partiya taqımınıñ namuskârlıq ve açıqlığıdır".
"Qırımnıñ qabarcılıqqa qarşı bürosı" cemaat birleşmesiniñ koordinatorı Andrey Mezin, rusiye Saylav komiteti ilân etken saylav neticeleri başqa şeyni köstere, dep saya.
"Yekâne Rusiye"niñ yeñişiniñ sadece eki sebebi bar: birincisi - saylavğa kelgen 26%-nıñ (Qırımnıñ rusiyeli Saylav komitetiniñ malümatına köre - 33% - QA), partiya elektoratınıñ - memurlar, quvetçiler, askerler ve olarnıñ qorantaları - tarafından temin etilmesi. Ekincisi - qırımlılarnıñ 74%-ınıñ saylavlarğa lâqayt olğanı", - dedi Qırım.Aqiqatqa Andrey Mezin.
Qırım oppozitsiya faali Aleksey Yefremov, saylavlarda neticege irişmek içün, memuriy resurs qullanılğan, dep saya.
Partiya "yeñişi"niñ sebebi, mence, memuriy resursnıñ qullanuvı, alternativ namzetlerniñ yiberilmemesi ve saylavcılarnıñ ümütsizligi ve közü qaytuvıdırAleksey Yefremov
"Partiya "yeñişi"niñ sebebi, mence, (büdjet işçilerini esabat bermege, bülletenlerniñ süretlerini köstermege mecburlağan ve kelgenlerni qayd etken) memuriy resursnıñ qullanuvı ve, er vaqıt kibi, sahtelev. Ekincisi - alternativ namzetlerniñ ve kerçek oppozitsiyanıñ yiberilmemesidir. Üçüncisi - saylav bölüklerine kelüv yerine, Qırımnıñ küneşli avası ve sıcaq deñizidir. Ve dörtüncisi - saylavcılarnıñ yorğunlığı, saylavlarda bir-de-bir şeyge tesir etmekte ümütsizligi ve olardan közü qaytuvı", - dedi Qırım.Aqiqatqa tefsir bererek faal.
Rusiye jurnalisti Oksana Yakubets, Qırımda "Yekâne Rusiye"niñ yeñişi aqqında laf yürsetmege sebep körmey.
Muvafaqiyet yoq, qırımlılarnıñ faciası ve Qırımnıñ felâketi açıqtan-açıq körüneOksana Yakubets
"Muvafaqiyet yoq, qırımlılarnıñ faciası ve Qırımnıñ felâketi açıqtan-açıq körüne. Kenen şu qabarcılar akimiyette qaldı, kene şu kompetentsiyası olmağan adamlar cumhuriyet başlığında qaldı. Aksönov "yeñiş" degeni ise, evelden çizilgen shemalarnıñ kerçekleştirüvidir. Partiya işinde vefadarlıq yoq. Aksönov, saylav kampaniyası vaqtında iç bir partiya tedbirine qoşulmadı, bölgelerde 10-12-şer saat canlı yayında muşaverelerni alıp bara edi. Konstantinov, öz taqımınen rayonlarğa bara edi, amma tek elektoratnıñ yardımını almaq içün. Saylav strategiyası, yalan ve arzularnen tolu edi. Ne qadardır adam buña inandı", - aytıp berdi Qırım.Aqiqatqa jurnalist.
"Halq nezareti' ("Narodnıy kontrol") cemiyet birleşmesiniñ faali Yelena Gukova, Qırım.Aqiqatqa tefsir bergende, "Yekâne Rusiye", qırımlılar Qırımda rusiyeli saylavlarına inanmağanını sebebinden, ğalebe qazanğanını ayttı.
"Yekâne Rusiye", qırımlılar bu sahte saylavlarğa qoşulmağanları içün tek ğalebe qazandı. Saylavcılarnıñ 33% kelüvinen saylavlar, qırımlılar olarnıñ boykot etkenini köstere", - dedi faal.
"Azat Qırım" ("Svobodnıy Krım") cemiyet areketiniñ faali Emine İbraimovanıñ fikrince, Qırım saylavlarınıñ neticeleri - rusiye akimiyet partiyasıniñ yeñişi degil, muvafaqiyetsizligidir.
"Tam muvafaqiyetsizlikke tek "Yekâne Rusiye" yeñiş der. Qırımda halqnıñ o qadar közü qayttı ki, olar qırımtatarlarğa qoşulıp, saylavğa barmaqtan vazgeçti. Amma akimiyet, büdjet işçilerinen yahşı etip çalıştı: olar rey bergenleri aqqında esabat bermeli ediler, ocalar ise balalarnıñ ana-babaarını nezaret ete edi. Amma halq ep bir saylavnı boykot etti", - dedi Qırım.Aqiqatqa faal.
Malümatname: Sentâbr 8-inde Rusiye akimiyeti Qırım ve Aqyarda Qırım parlamenti ve yerli şuralarnıñ saylavlarını keçirdi. Saylav neticesinde Qırım Devlet şurasınıñ yañı çağırışında LDPR – 10 mandat, RFKP – 5, "Yekâne Rusiye" – 60 alğanını qoştı.
Ukraina, ABD, Aropa Birligi ve dünyanıñ daa bir sıra memleketleri bu saylavlarnıñ qanuniyligini qabul etmey.


c: text/html

text:
«Tsentr jurnalistskih rassledovaniy» malümatına köre, videodaki bölük Rusiye içki işler nazirliginiñ angi bölügine ait belli degil.
Videoda yarımada obyektlerini zapt etüv cedvelleri ve onı tasdıqlağan video delilleri bar. Bazı levhalar bundan evel aydınlatılmağan edi.
Operator işğalciler tarafından video çıqara, aman-aman er yerde o, silâlı adamlar – «yeşil adamçıqlarnen» – birinci sıralarda edi.
Videoda Qırım Nazirler şurasınıñ binasını zapt etüv ve muhtariyet Nazirler şurasınıñ qapalı toplaşuvı bar.
Levhada Aqyarda Ukraina arbiy-deñiz quvetleri komandanlığınıñ ştab ve silâ mağazınıñ ücümi kösterile.
Bundan ğayrı, videoda Qırımda zapt etilgen bir sıra obyektler bar.
İçtimaiy ağlarnıñ qullanıcıları añlap olamaylar, böyle bir malümat arbiyler tarafından iç bir vaqıt aydınlatılmay. Er keste aynı sual peyda oldı: böyle bir tedbirlerni keçirgen memleketniñ «arbiy sırını» açqan malümatlarnı kim ve ne sebepten aydınlata?

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mokruşinniñ sözlerine binaen, onı Melnikovnen beraber soqaqta «imaye askerleri» yaqalap, «ştablarına» alıp kettiler. Sorav ve köteklevni Qırım nazirler Şurası yanında cemiyet şurasınıñ sabıq azası Aleksandr Yüryev ve Aqmescit şeer şurasınıñ deputatı Anatoliy Petrov köz ettiler.
Olar, mühbirlerni qıynağanlarnı körip, kirişmediler, qayd etti Mokruşin.
Mühbirniñ aytqanına köre, onı qara ciger ve büyrekler olğan yerge, Vladlen Melnikovnı ise, başınen camğa urdılar. Telefonlarnı çekip aldılar.
Bir qaç saatke uzanğan soravdan soñ, «ştab»ğa politsiya ve acele yardımnı çağırttılar.
«Politsiya hadimleri kelgen soñ, köteklevni toqtattılar. Olar bizlernen beraber «imaye» «ştabında» eki saat oturdılar, ve ricalarımdan soñra, «imaye» vekilleri acele yardımnı çağırttılar», – dedi Mokruşin.
Başından, mühbirlerni «politsiyanıñ» Merkeziy rayon bölügine alıp ketirdiler. Andaki hadimler mühbirlerniñ aytqanlarını yazıp aldılar, amma, sorav boyunca protokol tizmediler. Qabaatlavlar da seslendirilmedi. Soñra, qaburğaları sınıq ve iç müçeleri zararlanğanına oşağan Mokruşinni Aqmescitniñ 6-nci hastahanesine alıp kettiler. Bunı mühbir Merkezniñ muarriyetine telefon vastasınen bildirdi.
Mokruşinniñ bildirgenine köre, «imaye» vekilleri oña zarar ketirgeni ve qanunsız yaqalağanı sebebinden ariza yazdı. Bundan da ğayrı, hastahanede oña, köksü ezilgeni ve qaburğaları çatlağanını bildirdiler.
«Men bu yaqalavnıñ manasını añlamayım? Ve ne içün «imaye» «ştabında» soravnı Yüryev ve Petrov keçirdiler? Ne içün qanunsız imayeciler, politsiyasız, adamlarnı yaqalap, soravnı keçireler?» – qayd etti Mokruşin.
«İmaye» vekilleri aytqanlarına köre, mühbirlerni «yaramazlıq areketleri sebebinden» yaqaladılar. Em de, «Rusiyeniñ eñ yuqarı vaziyefelerde bulunğanlarnı aqaretlegenlerinde» qabaatladılar.
Gece köteklengen mühbirlerni azat ettiler.
Salı künü «Qırım Cumhuriyeti boyunca içki işler nazirligi» mühbir Sergey Mokruşinniñ arizası boyunca teşkerüvni başladı.
Bunı Qırım.Aqiqat saytına «Qırım Cumhuriyeti boyunca içki işler nazirligi» matbuat hızmetiniñ yolbaşçısı Olga Bogoslavskaya haber etti.
«Ariza qabul etildi ve kerekli kibi qayd etildi. Teşkerüv neticesine köre, üküm etken qanunlar boyunca qarar alınacaq. Er tarafnıñ areketlerine uquq cietinden qıymet kesilecek», – dedi Bogoslavskaya.


text:
Advokat Ayder Azamatovnıñ bildirgenine köre, o, Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Eldar Kantimirovğa qarşı Rostov vilâyetindeki Rusiye Cezalarnı yerine ketirüv federal hızmeti idaresiniñ Federal devlet müessisesiniñ SİZO-1-ini nezaret etken mahsus Rostov prokuratura hadimleriniñ qanunsız areketleri sebebinden Rusiye Baş prokuraturasına şikâyet yolladı.
Advokat, er adamı namaz qılğanda SİZO hadimleri kamerağa kirdi ve onı bu sebepten 2020 senesi sentâbrniñ 17-nde 7 künge kartserge yolladı, dep hatırlattı. O, apiske alınğan kişige nisbeten «sayğısız ve evelden yañlış» munasebet bar, dep tüşüne.
«Ümüt etem ki, Baş prokuratura teşkerüv keçirip, tahqiqat izolâtorında tutulğanlarnıñ, hususan Kantimirov Eldarnıñ, aqlarına riayet etilgenini taqip etip nezaret etmek yerine özleri bu çirkin bozuvlarğa yol açqan ve vatandaşlarnıñ işançını yoq etken müessise hadimlerini mesüliyetke çekecektir», – dep yazdı Azamatov.
Kantimirovnıñ namaz qılğanı içün kartserge yollanılğanını sentâbr ayında başqa advokat Aleksey Ladin bildirgen edi.
Rusiye SİZO hadimleri Kantimirovnıñ cezasınen bağlı açıq izaat bermedi.
2019 senesi iyünniñ 10-nda Aluşta, Qarasuvbazar ve Aqmescit rayonlarında keçirilgen tintüvlerden soñ 8 kişi tutuldı: Ruslan Nagayev, Eldar Kantimirov, Ruslan Mesutov, Lenur Halilov, Riza Ömerov, Enver Ömerov, Ayder Cepparov ve Eskender Suleymanov.
Rusiye FSBsi, tahqiqat tedbirleri 205.5 maddesine istinaden (terror teşkilâtını quruv ya da anda iştirak etüv) açılğan cinaiy dava çerçivesinde keçirile ve «Hizb ut-Tahrir» diniy teşkilâtınen bağlı, dep bildirdi.
Ukraina uquq qoruyıcı organları Rusiye quvetçileriniñ Qırımda keçirgen tintüvleri sebebinden cinaiy tahqiqat başlattı.
Ukraina Tış işler nazirligi, Qırımdaki apiske aluvlarğa qarşı narazılıq bildirip, Rusiyege qarşı siyasiy, iqtisadiy ve sanktsiyalar basqısını quvetleştirmege çağırdı.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Keçken künü Qırımda üç hasta koronavirustan vefat etti. Bu aqta sentâbrniñ 23-nde derc etilgen Qırımnıñ Rusiye sağlıq nazirliginiñ statistikası bildire.
Bu malümatqa köre, Qırımda koronavirustan vefat etkenlerniñ sayısı 54 oldı.
«2504 insan tibbiy közetüv altında buluna, 532-si evde dinamik közetüv altında qala, 1876 kişi hastahanede buluna, 96 insan observatorlarğa alındı», – dep aytıla haberde.
Qırım ve Aqyardaki Rospotrebnadzor idaresiniñ yolbaşçısı Natalya Penkovskayanıñ bildirgenine köre, Qırımda koronavirus hastalarınıñ sayısı artmağa devam ete.
Keçken künü Qırımda 83 koronavirus hastası qayd etildi. Umumen Qırımda 3972 yañı koronavirus hastası qayd etildi, 2526 insan tüzeldi.
Rusiye kontrolindeki Qırım akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Bunı mayıs 27 künü, Türkiye çetel işler naziri Ahmet Davutoğlu bildirdi, – haber ete QHA.
«Qırımtatarlar – Qırımnıñ ayrılmaz qısmıdır. Olarnıñ tınçlığı Türkiye içün ğayet müimdir. Qırımda yaşağan medeniy eali, çeşit millet ve din vekilleri barışıq ve tınçlıqta yaşamağa devam etkenleri pek müimdir. Bu sebepten Qırımda tınçlıqnıñ saqlanmasınıñ yollarını belgilemek kerek», – dedi Davutoğlu toplaşuvdan soñ jurnalistlerge.
Davutoğlu Rusiye, Ukraina ve Qırımğa ziddiyetlerge yol bermemek ve meselelerni muzakereler yolu ile al etmege teklif etkenini bildirdi.
«Rusiye, Ukraina ve Qırımğa ziddiyetlerge yol bermemek kerek. Mesele siyasiy yollar ile çezilmeli. Añlaştıq ki, qırımtatar halqına ait olğan meseleler muzakereler vastası ile çezilecektir», – dedi Türkiye çetel işler nazirliginiñ başı.
Bundan da ğayrı, Davutoğlu toplaşuvnıñ iştirakçileri qırımtatarlarnın meselelri halqara qaidelerge binayen al etilecegi aqqında añlaşqanını qayd etti.
«Bu meseleni telefon vastası ile Türkiye baş naziri ve Rusiye prezidenti muzakere ettiler. Milletler amanlıqta yaşamaq kerekler. Şunıñ içün biz daima Rusiye, Ukraina ve Qırım temsilcileri ile sıqı munasebetlerde bulunğan edik».
Onıñ sözlerine köre, Türkiye qırımtatarlarnıñ vaziyetini taraflarnıñ er birisi ile muzakere etmege devam etecek.


text:
Ukraina halq deputatı Anton Geraşçenko dey ki, Qırım qaytarıluvı meselesi Rusiye Federatsiyasına qarşı sanktsiyalarnıñ kirsetilmesi ile bir sırada baqılmalı. Bu aqta halq deputatı Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Geraşçenko şunı da qayd etti ki, Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, memleketniñ topraq bütünliginiñ garantı olıp, «işğal etilgen Qırım MC ile olacaq munasebetlerniñ variantını» taqdim etmeli.
Aynı zamanda, aytqanı kibi, «Narodnıy front» firqasınıñ Qırım qaytarılması boyunca öz mevamı bar ve oña köre, Rusiye Federatsiyasına qarşı sanktsiyalar kirsetilmeli.
«Mevamımız böyle: duşmanğa, Rusiye Federatsiyasına zarar ketirmege çaremiz olğan er yerde bunı etmelimiz. Rusiye Federatsiyasına sanktsiyalarnı belgilemek ve oña Ukrainada qazanmağa çare bermemek kerek», – dey Anton Geraşçenko.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi milliy azlıqlar meselelerinden OSCE yuqarı komissarı Kayrat Abdurahmanovnı “Qırım platforması”na davet etti. Bu aqta Meclis reisi Refat Çubarov Facebookta haber etti.
Qırımtatar halqı milliy lideri Mustafa Cemilev, Refat Çubarov, İlmi Ümerov, Riza Şevkiyev ve Eskender Bariyev OSCE yuqarı komissarını Qırımdaki vaziyet, yani “Rusiye akimiyeti tarafından Qırım tamır halqınıñ basqılarğa oğratıluvı ve taqip etilüvi, ayrıca ealiniñ işğalciler tarafından demografik ve etnik erkânınıñ suniy deñiştirilüvi aqqında” aytıp berdiler.
Öz nevbetinde OSCE yuqarı komissarı Kayrat Abdurahmanov, “şimdiki zamannıñ mürekkep geosiyasiy qıyınlıqlarnıñ vaqtında al etilmyesiniñ, bunıñ da öz mandatınıñ salâhiyetlerinde olğan meselelerniñ al etilüvine emiyetli derecede tesir kösterilmesiniñ” müimligini qayd etti.
Ukraina prezidenti ofisiniñ reber muavini İğor Jovkva «Qırım platforması» boyunca halqara sammit Ukrainada 2021 senesi avgustnıñ 21-nde olacaq, dep bildirgen edi.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yaynında, kelecek yılnıñ mayıs ayında keçirilmesi planlaştırılğan yarımadanı işğalden azat etüv «Qırım platforması»sammitiniñ neticelerine köre muvafıq beyanname qabul etilecek, dep bildirdi.
Rusiye Tış işler nazirliginiñ spikeri Mariya Zaharovanıñ aytqanına köre, Rusiye tarafı Ukraina teşebbüsinen keçirilecek Qırım platformasında iştirak etmege azır, amma meydançıqta yarımada problemleri muzakere etilmeli – suv teminlevinden naqliyatqa qadar.
Qırımnı işğalden qurtaruv halqara meydançığı (Qırım platforması) – Ukraina akimiyetiniñ qırımlılarnıñ aqlarını qorçalamaq ve işğal altındaki yarımadanı azat etmek içün Ukraina ve halqara ortaqlarınıñ areketlerini koordinatsiya etmek içün muzakere platformasınen bağlı teşebbüsidir.
2020 senesi sentâbr ayında Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-nci sessiyasında iştirakçi memleketlerni bu platforma qurulmasına qoşulmağa çağırdı.
Daa evel böyle planlarını Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi ve Ukraina Tış işler nazirligi aydınlatqanlar. Ukraina Tış işler nazirligi, Donbastaki zıddiyetni çezüv ve Qırımnı işğalden qurtaruv muzakere meydançıqları bir-birinden ayrı olmalı, dep tüşüne.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar bildirgenine köre, Rusiyeni Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasında iştirak etmege davet etecekler, amma iştirak etecegine inanmaylar. Bundan evel Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, Rusiyeni bu meydançıqta körmey, dep ayttı.
2020 senesi oktâbr ayında Poloniya Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platforması çerçivesinde çalışmağa meraqlı, dep bildirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy bildirgenine köre, Avropa Birliginiñ liderleri Avropa Birliginiñ Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına qoşulmağa azır olğanını ayttı. Resmiy Kyiv Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına Türkiye, Malayziya, Slovakiya, Büyük Britaniya ve diger memleketler qoşulır, dep bekley.
Kreml, Qırım meselesi qapatıldı ve Rusiye onı halqara muzakerelerge almaycaq, dep bir qaç kere bildirgen edi.


text:
Dekabrniñ 15-nde Rusiye idaresi astındaki Qırım Yuqarı mahkemesi Tofik Abdulgaziyevge qarşı uydurılğan "dava"nıñ materialları ile tanış oluv müddetiniñ qısqartılmasına dair advokatnıñ istinaf şikâyetni red etti.
Advokatı Emil Kurbedinovnıñ bildirgenine köre, Qırımdaki tahqiqat tevqifhanesinde tutulğan Abdulgaziyevniñ eşitüv qabiliyeti fenalaşqan.
“Bu mutlaq ayneciliktir. Ne men ne de menim müvekkilim öz aqqımıznı suistimal etmedik ve esnasnı sozmadıq. Materiallar FSB tarafından kerekli kibi azırlanmadı. Bunı imaye tarafı ve bizim müvekkilerimizge qarşı qullanmağa istediler, tez-tez yılnıñ soñunace davanı Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesine bermek içün… Men istinaf şikâyetni berdim, bugün ise o baqıldı ve elbette qanaatlenidirilmedi”, – aytıp berdi Kurbedinov “Qırım birdemligi” cemaat birleşmesine.
Oña belli olğanına köre, dava materialları artıq Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesindedir.
“Biz ballarnıñ Rostov-na-Donuğa etap etilmesini bekleymiz”, – dedi o.
Advokatnıñ bildirgenine köre, Tofik Abdulgaziyeaniñ sağlığı fenalaşqan – şu cümleden eşitüv qabiliyeti de.
“Endi yarmay eşite. Ne olğanını añlamay, amma eşitüv qabiliyeti fenalaştı. Bir qulağı azçıq eşite, ekincisi pek yaramay eşite”, – aytıp berdi advokat.
2019 senesi martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden "Qırım birdemligi" faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Umumen Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda yasaqlanğan "Hizb ut-Tahrir" teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlanğan 24 faal tutulğan edi. "Memorial" aq-uquq qoruyıcı merkezi olarnı siyasiy mabüsler olaraq tanıdı.
OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désir martnıñ 27-nde Qırımda keçirilgen kütleviy tintüvlerden soñ "Qırım birdemligi" faalleriniñ apiske alınuvını takbih etip, olarnıñ Rusiye SİZOsından acele azat etilüvine çağırğan edi.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
YouTube, Mixcloud, Anchor Spotify, Google Podcasts -da Valeriy Vozgrinniñ dört tomlıq «Dünyalar. Halqlar. Qırımtatar tarihı» neşiriniñ ukrain tilinde ses kitabı yayınlandı.
«Müelliften», «Kiriş sözü», ve «I-nci bölük» qısımlarnı artıq diñlemek mümkün. Biraz soñra ses kitabınıñ diger bölükleri de peyda olıp başlaycaq, olarnıñ arasında «Qırımnıñ devletçilik yaşayışı» (Qırım Hanlığı), «XVII asırda Qırım ve ZaporijjâM, «İlhaq», «SürgünlikM.
Leyhanıñ brend sesi Ukrainada nam qazanğan artist, ukrain teatr, kino ve dublâj aktörı Andriy Saminin oldı. Leyhağa Emine Ceppar, Ahtem Seitablayev, İvan Len, Sevgil Musayeva, Eskender Bariyev, Elmaz Asan, Nulsum Halilova, Ayder Mujdabayev, Elvina Zeynedinova, Bogdan Benük qoşuldılar.
«Velıka İdeya» saytında tarihçı Valeriy Vozgrinniñ dört tomlıq «Dünyalar. Halqlar. Qırımtatar tarihı» neşiriniñ ses kitabını azırlamaq içün para toplandı.
Qayd etilgenine köre, leyhağa 213 insan qol tuttı. Umumen 148 250 ğrıvnâ toplandı. Kitapnı 2021 senesiniñ başında diñlemege mümkün olacaq.
Tarihçı Vozgrin kitap üzerinde 25 yıl devamında çalıştı.
Kitapta müellifniñ tedqiqat malümatları (tarih, turmuş, qadimiy zamanlarnıñ qırımtatar ananeleri), arhiv vesiqaları ve keçmişniñ çetel tarihçı seyaatçılarınıñ qısqa yazma tasvirleri bar.
Valeriy Vozgrin – tarihiy ilimler doktorı, Sankt-Peterburg devlet universiteti Yañı ve eñ yañı zaman tarihı bölüginiñ professorı, «Menşikovskiy institut» ilmiy-tedqiqiy merkeziniñ müdiri, Qıral dan ilimler akademiyasınıñ azası, yañı diplomatiya, Rusiye, Avropa, Skandinav memleketleri, Grenlandiya tarihınen bağlı 187 ilmiy maqaleniñ müellifidir. Onıñ ilmiy işleri Ukraina, Danimarka, Norvegiya, Almaniya, Estoniya, Finlândiya, Türkiye, İtaliya, Rusiyede derc etildi. Vozgrin 2020 senesi yanvarniñ 10-na keçer gecesi Sankt-Peterburgda vefat etti.


text:
«DHC» ve «LHC» temsilcileri iyün 30-ne qadar ateşni toqtatmağa vade ettiler.
Bunı cuma künü Donetskte Ukraina şarqında vaziyetniñ tınçlandıruvı boyunca mesleatlardan soñ «DHC» «baş naziri» Aleksandr Boroday bildirdi, dep yaza «RİA Novosti».
«Poroşenko (Ukraina prezidenti) iyün 30-na qadar ateşni toqtatmağa vade etkenini bildik, biz de, öz tarafımızdan, bu müddet devamında ateş açmamağa vade etemiz», – dedi Boroday.
Belli olğanı kibi, iyün 20 künü Poroşenko Silâlı quvetleriniñ, Milliy gvardiya ve sıñır hızmetiniñ bölüklerine ateşniñ toqtatıluvı aqqında emir bergen edi.
Bazarertesi künü Ukraina, Rusiye ve «DHC» ve «LHC» terroristik teşkilâtınıñ temsilcileri ile muzakerelerden soñ boyevikler iyün 27 kününe qadar barışıqnıñ saqlanmasına razılığını bildirgen ediler.
Salı künü Slavânsk civarında Karaçun dağnıñ yanında boyevikler Mi-8 ukrain arbiy vertolötnı urıp tüşürdiler. Bunıñ ile boyevikler ATO noqtasına ücüm etti ve 2 arbiyni öldürdiler, daa üçü zarar kördi.
İyün 24 künü Poroşenko ukrain arbiylerine terroristlerniñ areketlerine qarşı beklemeyip ateşni açmağa avale etken edi.
İyün 27 künü Poroşenko Donbassta ateş toqtatuv rejiminiñ devam etilecegi aqqında qarar almağanını bildirgen edi.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Ukraina Donbassta ateşniñ toqtatuv rejimini devam etmek kerekligini bildirgen edi.


text:
Qırımda Rusiye quvetçileri Aqmescit civarındaki Molodejnoye qasabasında tahqiqat tedbirlerinden soñ belli olmağan yerge alıp ketken Eldar Mensitovnıñ bulunğan yeri belli degil. Bu aqta «Qırım birdemligi» advokat Refat Yunusnıñ malümatına esaslanıp bildire.
«Aqmescit rayonınıñ Molodejnoye qasabasında tintüvden soñ tutulğan Qırımtatar Milliy Meclisiniñ sabıq azası, 51 yaşında 3-ünci derece saqatı Eldar Mensitovnen bağ yoq, ondan bir haber de yoq. Advokat Refat Yunus onıñ bulunğan yerini bilmek içün Qırımdaki FSB idaresine, Qırım Cumhuriyetiniñ ve Rusiyeniñ prokuraturasına muracaat etti», – dep aytıla haberde.
Advokatnıñ malümatına köre, er adamnıñ evinde sentâbrniñ 7-nde saba saat 9-larda tintüv başladı ve tek yarı gecege yaqın yekünlendi. Evde tek apayı bar edi, bütün bağ vastaları alındı, tahqiqat tedbirleri yekünlengen soñ Eldar Mensitovnı belli olmağan yerge alıp kettiler. Quvetçiler tintüv qararını kösterdi, amma evde başqa kimse olmağanında emin olmaq içün qadınnı ayrı odağa qapatqanlar. Mensitovğa bir qabaatlav aytıldımı ve angi maddege istinaden belli degil.
Bu malümatnı advokat Nikolay Polozov da Qırım.Aqiqatqa tasdıqladı. Onıñ bildirgenine köre, Eldar Menseitov Qırımda ğıyabiy şekilde mahküm etilgen qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilevniñ davasında şaat ola.
«O, (Eldar Menseitov – QA) Ahtem Çiygoz (Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini – QA) davasında şaat oldı, Mustafa Cemilev davasında imaye şaatı oldı. Qayda tutuldı ve şimdi qayda buluna bilmeyim», – dep ayttı Polozov.
Rusiye quvetçileri «Qırım birdemliginiñ» malümatına tefsir etmey. Qırım.Aqiqat tafsilâtlı malümat almağa tırışa.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisovanıñ malümatına köre, Rusiye quvetçileriniñ daa evel belli olmağan yerge alıp ketilgen Eldar Mensitovğa qarşı areketleri avgustnıñ 23-nde Aqmescit civarındaki gaz borusında olğan kibi aytılğan «diversiyanen» bağlı.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Olarnıñ arasında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. Eki doğmuş qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar eki ayğa apiske alındı, Azizniñ babası Eskender Ahtemov 10 künge apiske alındı. Asan Ahtemovnıñ qardaşı Arsen 15 künge apiske alındı. Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı eki ayğa – noyabrniñ 4-ne qadar apiske aldı. Nariman Celâl bütün qabaatlavlarnı inkâr ete.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar Rusiye akimiyeti raatlıq künleri tutulğan beş insannı Aqmescit civarındaki Anğara (Perevalnoye) köyü yaqınlarında gaz borusında olğan diversiyanen bağlay, dep bildirdi. Amma gaz borusında bir şey oldımı belli degil, «başqa menbalar gaz hattı zarar körgenini tasdıqlap olamadı».
Ukraina akimiyeti qırımtatar faalleriniñ tutuluvı ve apiske alınuvını avgustnıñ 23-nde Kyivde keçirilgen «Qırım platformasınıñ» sammitinen bağlay. Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Qırımda insanlarnıñ apiske alınması sebebinden BM İnsan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bacheletke muracaat etti.
FSB, diversiyanı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi teşkil etti, dep israr ete.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ baş istihbarat idaresi Rusiye FSBsiniñ qabaatlavını «bir maqsadı olğan provokatsiya» olaraq köre.


text:
Karantin bitse bile, Ukraina koronavirus ile küreşine devam etecek. Bu aqta Ukraina baş naziri Denıs Şmığal «RBK-Ukraina» neşirine bergen intervyüsında ayttı, dep bildire Azatlıq Radiosı.
«Dünya sağlıq teşkilâtı tenbiley, ve biz razımız, kelecek eki yıl devamında bu hastalıq ile küreş ve insanlarımıznıñ ayatı ve sağlığını saqlav şaraitlerinde yaşaycaqmız. Mayısta karantin biter ve epimiz çıqıp unutacaqmız, dep tüşünmemelimiz», – dep qayd etti Şmığal.
Onıñ aytqanına köre, hastalıqnıñ birinci basamağı keçken memleketler «bugün nevbetteki basamaq bosağasında tura».
«Qıtayda bile tekrar dalğa oldı. Birinci dalğası keçken diger memleketlerde de bugün hastalıqnıñ ekinci dalğası qayd etile. Ukraina birinci dalğanı yeñdi ve er şey güzel dep tüşünmeñiz. Yañı şaraitlerde yaşamağa ögrenmelimiz», – dep qoştı baş nazir.
Aprelniñ 22-ne qadar Ukrainada 6592 COVID-19 hastası qayd etildi. Aprelniñ 21-i devamında 467 yañı hasta aqqında haber etildi. 424 insan endi tüzeldi, 174-ü vefat etti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda mahküm etilen ve mart 19-dan başlap açlıq tutqan ukrain faaliyetçisi Volodımır Baluhnı Aqmescit tahqiqat izolâtorınıñ kartserine yollamaq isteyler. Bunı aprel 20-de Qırım insan aqlarını qorçalav gruppası bildire.
Aq-uquq qorçalayıcılarınıñ malümatına köre, Balunnı «içerideki kün tertibi qaideleriniñ bozuluvı»nda qabaatlaylar.
Bildirüvde: «Ukrainalı kartserde üç kün üç gece bulunacaq. Bir kişini kartserge yerleştirüv aqqında qarar, tahqiqat izolâtorınıñ hadimlerinden ibaret komissiya tarafından alına. Kartserde bulunğan mabüslerge yazışuv, advokattan ğayrı kişilernen körüşüv ve, ondan ğayrı, azıq ve ilk nevbette kerek olğan şeylerni satın aluv yasaq etile. Olarnıñ, tıştan qutu ile yiberilgen ve paket ile ketirilgen şeyler ve aşlarnı almağa aqqı yoq. Yuqu yerini ise yalıñız gece, mahsus ayırılğan saatlarda qullanmaq mumkün», – denile.
Aynı zamanda, aq-uquq qorçalayıcılarınıñ malümatına köre, Baluh daa kartserge keçirilmedi, çünki tahqiqat izolâtorınıñ rıqma-rıq tolu olğanından sebepli bu çeşit cezalarnıñ eda etilmesi içün nevbet bar.
Qırım Tahqiqat izolâtorınıñ rehberleri tarafından açıq menbalarda bu hususta berilgen izaatlar yoq.
Baluh, mart 19-da ilân etken muddetsiz açlıqnı tutmağa devam ete.
İlhaq etilgen Qırımda mahkeme Baluhnı, arbiy yedeklerniñ saqlanmasında qabaatlı tanıp, oña 3 yıl ve 5 ay muddetine koloniya-qasabada azatlıqtan marum etüv ve ondan ğayrı 10 000 ruble (qararnen 4600 hrivna) miqdarında cöreme tölev ukmüni çıqardı.
Faaliyetçige qarşı ekinci cinaiy iş Aqşeyh (Razdolnoye) qasabasındaki muvaqqat tutuluv izolâtorınıñ rehberi Valeriy Tkaçenko tarafından berilgen ariza esasında açıldı. O, Baluh onı kötekledi, dep iddia ete. Aynı zamanda faaliyetçi ve onıñ imayesi, Tkaçenko özü oña ucüm etkenini bildireler.
Mart 19-da Kremlniñ kontroli altında olğan Aqşeyh rayon mahkemesi Volodımır Baluhqa 2018 senesi iyün 19-ğa qadar tevqif etilüv şeklinde sıñırlav tedbirini sayladı.
Mart 28-de Ukraina Tış işleri nazirligi Baluhnıñ deral azat etilmesini talap etti.
Rusiye FSBsi Volodımır Baluhnı 2016 senesi dekabr 8-de yaqaladı. FSB hadimleri Volodımır Baluh yaşağan evniñ tavanında 90 patron ile bir qaç trotil şaşkasını taptılar, dep iddia ete ediler.
Baluhnıñ qorçalavı ve aq-uquq qorçalayıcıları, onıñ Ukraina vatanperveri olğanı sebebinden – eviniñ azbarında Ukraina bayrağı olğanı içün repressiyalar qurbanı olğanını iddia eteler.


text:
Jalpı, jaña jüye iske qosılğan 2017 jıldıñ şildesinen qañtar ayınıñ soñına deyin tüsken tüsimderdiñ jalpı kölemi 38 mlrd teñgeni qwradı.
Onıñ işinde, 31,3 mlrd teñge (82,4%) jwmıs beruşilerdiñ audarımdarı bolsa, qalğan 6,7 mlrd teñgege juıq qarjı (şamamen 17,6%) jeke käsipkerler men azamattıq-qwqıqtıq kelisimşart negizinde eñbek etetin twlğalarğa tiesili.
Aumaqtıq twrğıdan alğanda, jarna töleu jağınan Almatı men Astana qalaları, sonday-aq, Qarağandı oblısı köş bastap keledi.
Ayta keteyik, mindetti äleumettik medicinalıq saqtandıru jüyesi Qazaqstanda 2017 jıldıñ 1 şildesinen bastap iske qosılağan. Bwl jüyeniñ qosıluına sarapşılar qarsılıq tanıtqan edi. Sonday-aq, enti Qazaqstan prezidenti Nwrswltan Nazarbaev mindetti äleumettik medicinalıq saqtandıru jüyesindegi kemşilikterge nazar audarıp, atalğan jüyeni engizuge asıqpauğa şaqırğan edi.


text:
İyünniñ 11-nde Avropa insan aqları mahkemesi Qırımda silâ ve patlayıcı maddelerni saqlağanında qabaatlanğan qırımtatar faali Edem Bekirovnıñ davası boyunca qarar çıqardı. Mahkeme onıñ hastahanege acele yatqızılmasını talap etti.
Bekirovnıñ advokatı İslâm Velilâyevniñ aytqanına köre, «bu qarar beklenmegen edi, amma bu vaziyette tamamen doğru ola».
«Men advokat olaraq bu qararnı Edem ağa Bekirovnıñ davası boyunca tahqiqatçığa ve İnsan aqları vekâletlisi Tatyana Moskalkovağa yollaycam. Tahqiqatçı seslenmese, men mahkemege muracaat etmege mecbur olacam. Yarım yıldan berli advokatlar müvekkilimiz SİZOda öle, dep ayta. Ve er kün müim», – dep ayttı Qırım.Aqiqatqa advokat.
Edem Bekirovğa nisbeten qullanılğan Avropa insan aqları mahkemesi reglamentiniñ 39-ıncı qaidesine binaen, Rusiye akimiyeti onı apishanege ait olmağan hastahanege acele yatqızmağa mecbur.
Aqmescit mahkemesi Edem Bekirovnıñ apis cezasını daa eki ayğa uzattı. O, avgustnıñ 12-ne qadar SİZOda qalacaq.
Mayısnıñ 28-nde Bekirovnıñ advokatı İslâm Velilâyev müvekkilini Aqmescit SİZOsında ziyaret etip, sağlıq vaziyeti kritik fenalaşqanını bildirdi. Velilâyevniñ aytqanına köre, yürek, baş ağrıları, mide astı bezi problemleri, ayaqlarnıñ üyüşüvi, yüksek qan basımı ve yüksek qan şekerinden ğayrı, boğulmağa ve qannen öksürmege başladı.
Daa evel mayısta qırımtatar faali Edem Bekirov Aqmescitteki Semaşko hastahanesine teşkerüvge çıqarılğan edi.
Herson vilâyetindeki Novooleksiyıvka qasabasınıñ sakini Edem Bekirov dekabrniñ 12-nde saba Qırım kirişinde Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutıldı. O, 78 anasını ve aqrabalarını ziyaret etmek içün Qırımğa ketti. Daa soñra onı Aqmescitteki Rusiye FSB binasına alıp ketkenler. Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Bekirovnı eki ayğa apiske aldı.
Advokat Aleksey Ladinniñ bildirgenine köre, Bekirov Rusiye Ceza kodeksiniñ 222-nci maddesiniñ 2-nci qısmı ve 222.1-inci maddesiniñ 2-nci qısmı boyunca (patlayıcı madde ve patronlarnı saqlav ve berüv) şeklene. Uquqçı Lilâ Gemeci qayd etkenine köre, faal 10 kilogramm trotil ve 190 muarebe patronını taşuv ve tarqatuvda qabaatlana.


text:
Ukraina onıñ subyekti olğan Qırımğa elektrik energiyasını bermege azır, yarımada qamaçavı kibi bir şey yoq. Bunı Ukraina prezidenti Petro Poroşenko yanvar 14 künü matbuat konferentsiyasında bildirdi.
«Biz elektrik energiyasını bermege azırmız, amma Ukraina Qırımına. İsteseñiz – alıñ, istemeseñiz, ukrain mustaqilliginiñ qaytarılmasını beklermiz», – dedi prezident.
Onıñ sözlerine köre, Ukraina Qırım sakinleri-ukrainlerge «ayatnı zorşlaştırmamaq» içün er şeyni yapa ve Qırımğa elektrik energiyasınıñ berilmesi aqta yañı añlaşmağa azır. «Añlaşmada Ukraina, Qırım Muhtar Cumhuriyetinde olğan şirketke elektrik energiyasınıñ berilmesi aqqında yazılmalı», – qayd etti Poroşenko.
Devlet başı em Ukraina, em de dünya Qırım işğalini tanımağanı aqqında hatırlattı.
«Açıq-aydın aytılğan edi: iç bir qamaçav yoq. Halqara añlaşmalarnıñ şekli bar, yani, hocalıq añlamaşları edi, bütün dünya tarafından tanılğan mevamımıznı qayd etemiz», – dey Petro Poroşenko.
Qırım qamaçavınıñ teşebbüsçileri, qırımtatarlarnıñ yetekçileri, yañı añlaşma qabul etilse, vesiqada Qırımnıñ – Qırım Muhtar Cumhuriyeti olaraq qayd olunmasında israr ete.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Ozğarğanlarnıñ birisi içtimaiy ağlarda bildirgenine köre, «sıñırda olmaycaq bir grup «artıq sizge 5 yılğa kiriş yasaq» degen sade bir A4 kâğıtnı tutturdılar. Amma ondan soñ «resmiy» sıñır hızmeti «Mustafa Ağa, bu grup bizden degil, resmiy olaraq afu soraymız, hayırlı yolculıqlar», dep keçirdiler.
Mustafa Cemilevniñ bugünge Amerika Qoşma Ştatalarınıñ prezident muavini Joseph Biden ve Bank of America-nıñ müdiri ile körüşüvi belgilendi.
Bundan soñra, aprel 24 künü Alma-Atada Avrasiya forumında iştirak etecek. Cemilevniñ aytqanına köre, forum Ukrainağa bağışlanacaq ve onı kelmege rica ettiler.
«Çıqışta bulunacaqlar arasında Rusiye yaqlı şahıslar bar, onıñ içün barmam kerek, dep qarar aldım», – dedi Cemilev.


text:
Kezlev şeerinde ışıqberme yolaqlarınıñ söndürülmesi beklenile. Bu ise elektrik aletlerniñ tamir etilmesinen bağlı. Bu aqta «Krımenergo» bildirmekte. Teşkilâtnıñ qaydlarına köre, söndürüv cedvel boyunca 8:00 - den 17:00 - ge qadar devam etecek.
Tamir işleri alıp barılğanda, bozuluvdan saqlamaq içün, hızmetçiler vetandaşlarımızğa elektrik aletlerni sönük alda tutmağa tevsiye eteler.
«Elektrik malzemelernıñ tamiri - sağlam ve istiqrarlı ışıqnıñ berilmesini temin eter. Bu söndürüvlerge añlayışnen davranmağa rica etemiz.», – dep bildirdiler «Krımenergo»da, bunıñnen bir sırada, tamir işleri devamında, cedvelden çıquvnıñ yüz bermesi de mümkün.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeeriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini red etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
İşğal etilgen Qırım dekabr 12 künü ilk sefer resmiy şekilde Rusiye Federatsiyasınıñ Anayasa Kününi qayd etecek, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Bu munasebet ile Qırım «parlamenti»nde cumaaqşamı künü, Rusiye bayramı arfesinde, tantanalı cumhuriyet toplaşuvı keçe, mında hor Rusiye ve Qırım gimnini icra etti. Zal ayaqqa turıp diñledi.
«Rusiye Anayasa Kününi 21-nci kere qayd etecek, cumhuriyetimizde – Rusiye Federatsiyasınıñ teñ uquqlı subyektinde ise bu kün ilk sefer devlet seviyesinde qayd etile», – dedi toplaşuvda Qırım «spiker»i Vladimir Konstantinov.
Qırımlılarnıñ adından Rusiye prezidenti Vladimir Putinge, Federatsiya Şurası ve Devlet dumasına yarımadanıñ Rusiye terkibine qoşuluvı sebebinden minnetdarlığını bildirdi. Ve «region sakinleri küçlü memlekette yaşamağa, küçlü ükümet ve devlet başı olmasını istegenleri» aqqında bildirdi.
Toplanğanlar, şu cümleden memur ve uquq qoruyıcılar, mukâfatlarnı elde etti.
1993 senesi dekabr 12 künü Rusiye Federatsiyasnıñ Anayasası qabul etildi, 1994 senesi Rusiye prezidentiniñ avalesi ile dekabr 12 künü devlet bayramı olaraq ilân etildi.
2014 senesi fevral soñunda mart başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar


text:
Ükümet yolbaşçısınıñ saifesinde: «Aqmescittem. Bugün mında Ükümet Qırım inkişafını muzakere etecek», – dep qayd etile.
Rusiye memurı Qırım Rusiyege qoşulğan soñ ilk sefer yarımadağa kele. Ükümet yolbaşçısınen beraber baş nazir muavinleri ve nazirler şurasınıñ ekseriyeti keldi.
«Ükümet gruppası» erkânına Rusiye baş naziriniñ birinci muavini İğor Şuvalov, Rusiye ükümetiniñ reis muavini Dmıtro Kozak, Serğiy Prihodko, Olğa Golodets, Arkadiy Dvorkoviç, Dmıtro Rogozin, Yuriy Trutnev, Oleksandr Hloponin, federal nazirleri ve profil bölükleriniñ reberleri kirdi.
Muşaverede 2014 senesi martnıñ 24-de ükümet reisiniñ toplaşuvı neticesinde berilgen avalelerniñ yerine ketirilmesi muzakere etilecek.
Keçken afta Medvedev nazirler ve bölüklerge Qırım boyunca bir sıra vazifeler berdi. Rusiye baş naziri bir afta içinde Qırım ve Aqyarğa ava seferleri sayısınıñ arttıruvı aqqında tekliflerni azırlamağa emir etti.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ müavini, Ukraina halq mebusı Ahtem Çiygöz, ne Ukraina prezidentiniñ ofisi, ne de prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ özü qırımtatarlarnıñ boşatıluvını Meclisnen muzakere etmegenini qayd etti.
Bunı o Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirind aytıp berdi.
"Yazıq ki, diaologımız olmadı. Amma tünevin (dekabrniñ 29-ında - QA) biz baş nazir Aleksey Gonçaruknen körüştik, qonuştıq, amma, yazıq ki, baş nazirniñ, bizim kibi, deñişüvge alâqası yoq. Biz sadece o oğraşqan meselelerni muzakere ettik. Körüşümiz bir saattan çoq oldı ve mence, onıñ birinci körüşüv olğanını közden tutsañ, yahşı keçti", - aytıp berdi Çiygöz.
Daa evel Ukraina prezidentiniñ Ofisi Qırım esirleriniñ Rusiye türmelerinden azat etilüvini muzakere etmek içün qırımtatarlarnıñ timsaliy organına muracaat etmegenini Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov ayta edi.
Zelenskıy qırımtatar Meclisiniñ vekilleriniñ qaydlarına öyle de cevaplanmadı.
Dekabrniñ 29-ında soñki deñişimden soñ Ahtem Çiygöz, ilhaq etilgen Qırımda ve Rusiyede tutulğan qırımtatarlarnı azat etmek içün Rusiuye prezidenti Vladimir Putinge basqı ziyadece olmaq kerek, dep qayd etti.
İşğal etilgen Ğorlivka yanındaki sıñırda «Mayorske» keçiş noqtasında dekabrniñ 29-nda tutulğan şahıslar deñiştirildi.
Dekabrde Parijde «normand formatı» sammiti keçirildi – Frenkistan, Almaniya, Ukraina ve Rusiye liderleri körüşti. Taraflar, Kyiv ve Moskva «er kesni er keske» formulası boyunca şahıslarnı dekabrniñ 31-ne qadar deñişecek, dep añlaşqan edi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy tutulğan şahıslarnı deñişim dekabrniñ 29-nda olacaq, dep tasdıqladı.


text:
Yanvar 17-sinde Aqmescitniñ (Simferopol) bir qaç soqağı bütün künge yarıqsız qalacaq.
Bu aqta "Krımenergo" müessiseniñ matbuat hızmeti bildirmekte.
Bildirüvge köre, Aqmescitte elektrik teminatnıñ toqtatılması, tayanğıçlarnıñ deñiştirmesinen ve temelli tamir işlerinen bağlı.
"Yanvarniñ 17-sinde elektrik teminat böyle adresler boyunca olmaycaq: Aeroflotskiy aral., 10-14, Zavodskoy aral., 13, 33, 35, 46-52, "Raduga", "Nadejda", "Geolog", "Sadovod", "Romaşka" ortaqlıqları, Krjijanovskogo soq., 10, Yabloçkova soq., 1-11", - denile beyanatta.
2016 senesi baarde rus energoköprüniñ üçünci pıtağı işini başlağanına baqmadan, Qırımda yarıq söndürmeleri devam etmekte. 2015 senesi dekabrden başlap Herson vilâyetinde energetik tiremelerniñ bozulğanından soñ, Ukrainadan Qırımğa elektroenergiya berilmey. Şimdilik Qırım öz generatorları, Rusiye generatorları ve Kuban energoköprüniñ elektrik ağını qullana.
Martnıñ 18-inde Rusiye prezidenti Vladimir Putin Aqyarğa keldi, anda ise Balıqlava TES-iniñ açılışında iştirak etti.


text:
İşğal etilgen Qırımda mahküm etilgen ukrain faali Volodımır Baluh Tver vilâyetindeki Torjok şeeriniñ №4 icra koloniyasında buluna. Bu aqta Qırım aq qorçalayıcı gruppası advokat Taras Omelçenkonıñ malümatına esaslanıp bildire.
Rusiyeli jurnalist ve cemaat faali Viktoriya İvleva Baluh Rusiyeniñ Tver şeerindeki tahqiqat izolâtorınıñ kartserinde tutula, dep bildirgen edi. Martnıñ 13-nde İvleva işğal etilgen Qırımdan etap etilgen ukrain faali Volodımır Baluh Rusiyeniñ Yaroslavl şeerinde «tapıldı», dep haber etken edi.
Yarım aydan berli Baluhnıñ tuvğanları ve advokatları onıñ bulunğan yerini tam olaraq bilmegen edi.
Kreml kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi ukrain faali Volodımır Baluhnıñ imayesine cezası müddetiniñ ğayrıdan baqıluv muracaatını red etti. Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi Volodımır Baluhnı 4 yıl ve 11 ay umumiy rejim koloniyasında qalmasına ve 10 biñ ruble (tahminen 4 biñ ğrıvnâ) para cezasını ödemesine üküm etti. Faal eki cinaiy iş boyunca tevqif etildi.
2018 senesi martnıñ 19-nda Volodımır Baluh açlıqqa başlağan edi. Bir aydan ziyade bir şey aşamağan Baluh Arhiyepiskop Klimentnidiñlep, kisel içmege, peksimet aşamağa razı olğan edi. Daa soñra mahküm etilgen ukrain faali açlıqnı vaqtınca toqtatmağa qarar aldı.
Advokatlarnıñ malümatına köre, 200 künden çoq açlıq tutqan Baluhnıñ ülser ve pankreatit şübesi peyda oldı.
FSB, Volodımır Baluhnı 2016 senesi dekabrniñ 8-nde tuttı. FSB hadimleri Volodımır Baluh yaşağan evniñ çardaqında 90 patron ve bir qaç trotil taş tapılğanını bildirgen edi. Baluhnıñ imayesi ve aq qorçalayıcıları onıñ Ukrainağa qoltutqanı içün repressiyalarnıñ qurbanı oldı, dep tüşüneler. Onıñ evinde Ukraina bayrağı bar edi.
«Memorial» aq qorçalayıcı merkezi Volodımır Baluhnı siyasiy mabüs olaraq tanıdı. Aq qorçalayıcılarnıñ fikirince, faalni taqip etüv sebebi evinde tiklegen «Sema Yüzü Qaramanları soq., 18» levhası olğan.


text:
Ankaara Boyacı ustası
Boyacı Ustası Ankara
Badana Ustası Ankara
0532 173 67 34
Seyranbağları boyacı ustası yılların verdiği tecrübeyle Seyranbağları badana boyacı ustası dalında müşterilerimizin Seyranbağları boya boyacı ustası, Seyranbağları badana işlerinizde Seyranbağları badana boyacı firması olarak müşteri taleplerini özenle karşılıyoruz bizi aradığınız andan itibaren ücretsiz keşif hizmetimizle Ankara'nın her semtlerine ve mahallelerine kadar boya badana hizmetini sunuyor ev boyası yaptıran müşterilerimizin taleplerini en iyi şekilde karşılayıp referans ve tavsiye edilen Seyranbağları boya badana firmasıyız
Badana ustası Seyranbağları, Seyranbağları boya badana ustası, 3+1 ev boyama fiyatları 600 tl, 0532 173 67 34,
Seyranbağları boyacı badana fiyat Ankara, olarak en uygun fiyatta hizmete devam etmekteyiz.. Seyranbağları boya badana fiyatları, ucuz boya badana Seyranbağları, Seyranbağları boya badana fiyatları Ankara, Seyranbağları boyacı ustası Ankara, Seyranbağları boya badana ustaları, Seyranbağları boya badana firmaları, Seyranbağları de boya badana ustası arayanlar, Seyranbağları ucuz boyacı, Boyacı Ustası Seyranbağları, boya badana ustası Seyranbağları, ucuz boyacı ustası Seyranbağları, boyaci Seyranbağları, Ankara boya boyacı ustası Seyranbağları.
Ev boyama fiyatları nı etkileyen faktörler ; Duvarın boya rengi koyu ise üzerine açık boya renk boyanması, evin odalarının farklı boya renklerde boyanması, duvarda çatlak, yarık, alçı, sıva işlerinin çok olması, duvar da işçiliği artıran evin duvar köşelerinde kartonpiyerlerin olması , kirişlerin olması, girinti çıkıntıların olması fiyatı arttırdığı gibi kullanılan malzemenin kalitesi de ücreti arttırır. Bunun dışında balkon boyama, pencere ve kapı boyama, yağlı boyama işçilik fiyatlara eklenir
Ucuz Boyacı ustası olarak ankara da 16 yılı aşkın iş deneyimi ve 8 kişilik ekibi ile ve her biri boya badana işinde profesyonel olduğu için ve aracısı, karcısı, komisyoncusu olmadığından birebir yeri ve mekanı olan güvenilir, güler yüzlü, işin ehli boyacı ustaları ile çalışacağınıza emin olabilirsiniz
Seyranbağları Boyacı ustası - badana ustası
Seyranbağları badana boyacı ustası : Evinizin badana boya işini Ankasite dekorasyon garantisi altında profesyonel ekibimizle en iyi şekilde, zamanında bitiriyoruz.
Boya badana boyacı ustası fiyatları Seyranbağları
Seyranbağları boyacı ustası ankara boya boyacı ustası, 1+1 ev boyama fiyatları ankara 600 tl
Seyranbağları boyacı ustası, Seyranbağları badana boyacı ustası, 2+1 ev boyama fiyatları ankara 800 tl
Seyranbağları boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, 3+1 ev boyama fiyatları ankara 1090 tl
Seyranbağları boyacı ustası, Seyranbağları badana boya ustası, 4+1 ev boyama fiyatları ankara 1090 tl
Ankara ucuz boyacı
Ankarada boyacı ustası na ihtiyacınız varsa hemen profesyonel ucuz boyacı ustası nı arayın (0532 173 67 34)
ankara boya badana fiyatları / Seyranbağları ankara 3+1 ev boyama fiyatları 1090 tl
Ankarada boya badana ustası arayanlar ın tek adresi ucuz boyacı ustası Ankasite dekorasyon dur
Ankara boya badana fiyat olarak da en ucuz boyacı ustası ankasitedekorasyon.com dur. 3+1 ev boyama fiyatları malzeme hariç boş ev için 600 tl dir
Ankara boya badana iş ilanları içinde en aktif kaliteli işçilik ucuz boyacı ustası ankasite dekorasyon bünyesindedir.
Ankara boyacı iş ilanları içinde en ucuz boyacı ustası nı ankasite dekorasyonda bulabilirsiniz
Ankara ucuz boyacı, ankara boya badana fiyat, 3+1 ev boyama fiyatları, boyacı arıyorum ankara, ankara boya badana fiyatları Seyranbağları ankara, ankara boya badana fiyat, ankarada boyacı ustası arayanlar, ankarada boya badana ustası arayanlar, ankara boya badana iş ilanları, ankara boyacı iş ilanları, boya badana fiyat hesaplama
çankaya boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Seyranbağları boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası Seyranbağları , 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
dikmen boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
mamak boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası, Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
sincan boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Seyranbağları uygun boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Seyranbağları ucuz boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Seyranbağları boyacı işçilik fiyatı,, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Seyranbağları boyacı ustaları, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Seyranbağları boya boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Seyranbağları badana boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Seyranbağları badana ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Seyranbağları badana işçilik fiyatı, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Seyranbağları ucuz badana ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
bağlıca boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
batıkent boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
konutkent boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
esat boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
ayrancı boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
öveçler boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana, ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
ilker boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası, Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
sokullu boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
cevizlidere boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
hoşdere boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
kurtuluş boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Balgat boyacı ustası Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
cebeci boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
çukurambar Boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Keklik Pınarı Boyacı Ustası, BİLKENT BOYA BADANA USTASI, BİLKENT BADANA USTASI BİLKENT UCUZ BOYACI USTASI, BİLKENT BOYACI USTASI, Keklik BOYA BADANA USTASI, 0532 173 67 34, BOYACİ ANKARA USTASI ANKARA KARTONPİYER 3 + 1 EV BOYAMA FİYATLARI ANKARA MALZEME DAHİL BOŞ EV 1090 tl Seyranbağları Boyacı, ANKARA BOYACI USTASI
Altındağ Boyacı ustası Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Birlik boyacı ustası sancak boyacı ustası yıldız boyacı ustası Çankaya, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
İncirli boyacı ustası, Seyranbağları boya badana ustası, Seyranbağları badana ustası Seyranbağları Ucuz Boyacı ustası, Seyranbağları boyacı ustası, boya badana ustası, 0532 173 67 34, Boyaci Ankara ustası Ankara Boya Badana Fiyat 3 + 1 ev boyama fiyatları Ankara malzeme dahil boş ev 1090 tl Seyranbağları Boyacı, Ankara boyacı ustası
Ankara Boyacı Boyacı, Pursaklar boya badana Ustası Seyranbağları, Ankara boya badana Çankaya/ankara, ankara boya badana fiyatları keçiören/ankara, Etimesgut Badana boya Fiyatları, Esertepe Boya Badana ustaları, Boyacı Ustası Sincan, Boya Badana Kazan, Etlik boya badana ustaları, Çubuk Boya Badana Ustaları, Altındağ Boya Badana şirketleri Ankara, Eryaman boya badana, Sincan boya badana, Çankaya boya badana ustası, Etimesgut boya badana Ustası, Mamak Boya Badana ustaları, İncirli Boyacı ustası, Danışment Boya badana ustası, Dikmen Keklik Boyacı ustası, Dikmen İlker Boyacı Ustası, Çankaya Hilal Boyacı ustası, Çankaya yıldız boya badana ustası, Çankaya sancak boya badana ustası, Çankaya turangüneş boya badana ustası, Çankaya birlik boya badana ustası, Dikmen Boya badana ustası, Dikmen Sokullu Boya badana ustası Çankaya, hoşdere boya badana ustası, Ayrancı Boyacı Ustası, esat Boya badana ustası Çankaya, Tunalı Hilmi Boyacı Ustası


text:
İşğal etilgen Aqmescitniñ trolleybuslarında yol parası arttı – 10 rubleden 20 rublege qadar, dep bildire «Novosti Krıma» «Krımtrolleybus» müessisesiniñ malümatına esaslanıp.
«Qırımda zemin elektrik naqliyatı ile yolcu ve bagaj taşımasınıñ fiyatları belgilenmesine dair» buyruq esasında 01.01.2017-den itibaren şeer içinde yolcu ve bagaj taşıması 12 ruble olacaqtır», – dep tekrarlay müessise matbuat hızmetiniñ malümatını neşir.
Aynı vaqıtta, 2017 senesi iyül 1-den başlap Aqmescit trolleybuslarında yol parası daa 15%-ğa – 14 rublege qadar artacaqtır, dep qayd ete «Novosti Krıma».
Neşirniñ bildirgenine köre, Aqmescit trolleybuslarında yol parası soñki kere bir yıl evel, 2016 senesi yanvar 1-de, – 8 rubleden 10 rublege qadar artqan edi. Kreml kontrol etken Qırım naqliyat nazirligi yol parası bütün masraflarnı köz ögüne almay, dep bildirgen edi.
İşğal etilgen Qırımda 2017 senesi yanvar 1-den itibaren şeerlerge qatnağan demir yol naqliyatında yol parası arttı.
Yañı yıldan Aluşta, Yalta ve Aqmescit trolleybuslarında yol parasınıñ miqdarı deñişicek, dep vade etilgen edi.


text:
Apiske alınğan qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl tutulğan Aqmescit SİZOsınıñ kamerası pek az qızdırıla. Bu aqta advokatı Nikolay Polozov Facebookta bildirdi.
«Kameranıñ qızdıruv problemi çezilmedi. Nariman SİZO hadimleri ara-sıra kelip, batareyadan sıcaq kelemi-yoqmı dep soray. Batareyalar qızdırmay. Yani tam suvuq degil, amma issi de degil. Kameradaki pencere de tamamen qapatılmay. Şimdilik dayanalar, amma avalar suvusa, bu problem daa keskin olacaq», – dep bildirdi advokat.
Onıñ aytqanına köre, SİZO reberligi kameranı buzdolabı ve televizornen donatmaq içün alâ daa izin bermedi. «Saç qırquv maşinasın da şimdilik izin bermeyler», – dep qayd etti Polozov.
Onıñ aytqanına köre, Nariman SİZO mahsus blokunıñ kamerasında daa bir kişinen buluna, anda haber alması zor ola.
«Narimanğa mektüp ketirmeyler. Reberlik advokatnıñ sualine cevap berip, mektüpler tsenzorda ve daa teşkerilmedi, SİZO hadimleri Narimanğa oña kimse yazmay, şunıñ içün mektüp yoq (bu yalan ola), dep ayta», – dep ayttı Polozov.
Rusiyeniñ Cezalarnı yerine ketirüv federal hızmeti Polozovnıñ aytqanlarını tefsir etmey.
Noyabrniñ 8-nde Celâl patlayıcı cihaznıñ qaçaqçılığında da qabaatlandı. Oktâbrniñ 28-nde faalniñ SİZOda qaluv müddeti 2022 senesi yanvarniñ 23-ne qadar uzatıldı.
Anğara köyündeki «gaz borusında diversiya» davası
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Olar arasında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. Eki doğmuş qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar eki ayğa apiske alındı, Azizniñ babası Eskender Ahtemov 10 künge apiske alındı. Asan Ahtemovnıñ qardaşı Arsen 15 künge apiske alındı. Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı eki ayğa – noyabrniñ 4-ne qadar apiske aldı. Nariman Celâl bütün qabaatlavlarnı inkâr ete.
Sentâbrniñ 7-nde TASS Rusiye malümat agentilgi Rusiye FSB-sine atfı etip, Aqmescit civarındaki Anğara (Perevalnoye) köyü yaqınlarında gaz borusında diversiya yapqanından şübheli sayılğanlar qabaatını itiraf etkenler, dep bildirdi. FSB yayınlağan videoda eki ekrek kimden talimat alğanlarını ve Anğara köyünde gaz borusınıñ patlatılmasını nasıl teşkil etkenlerini tafsilâtlı aytıp berdi.
FSB, diversiyanı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi teşkil etti, dep israr ete.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ baş istihbarat idaresi Rusiye FSBsiniñ qabaatlavını «bir maqsadı olğan provokatsiya» olaraq köre.
Ukraina akimiyeti qırımtatar faalleriniñ tutuluvı ve apiske alınuvını avgustnıñ 23-nde Kyivde keçirilgen «Qırım platformasınıñ» sammitinen bağlay.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Qırımda insanlarnıñ apiske alınması sebebinden BM İnsan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bacheletke muracaat etti.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımdaki faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler ve tutuvlardan soñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası cinaiy tahqiqat başlattı.


text:
2022- jıldıń yanvar-fevral aylarında Ózbekstan 14 shet el mámleketlerge qunı 2,6 mln. AQSH dollarına teń bolǵan 2,6 mıń tonna burısh eksport qılǵan.
Burısh eksportı ótken jıldıń uyqas dáwiri menen salıstırılǵanda 388 tonnaǵa azayǵan.
2022- jıldıń dáslepki eki ayında Ózbekstan burısh ónimlerin eń kóp eksport qılǵan mámleketler:
Qazaqstan - 1, 8 mıń tonna
Qırǵız R.- 273 tonna
Rossiya - 147 tonna
Germaniya - 125 tonna
AQSH - 105 tonna
Ukraina - 83 tonna
Shet elge eń kóp burısh eksport qılǵan aymaqlar :
Surxandárya wálayatı - 1, 2 mıń tonna
Jizzaq wálayatı - 344 tonna
Samarqand wálayatı - 317 tonna
Málimleme xızmeti


text:
Onlarnen muhalifet faali iyünniñ 6-nda Qazahistanda politsiya tarafından tutuldı. Bu eki muhalifet firqasınıñ demokratik islâatlar keçirmek talabınen bir qaç şeerde planlaştırılğan mitinglerniñ başında oldı, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
İnsanlar Qazahistannıñ ticaret paytahtı Almatı ve eñ az dört diger şeerinde tutuldı.
Qazahistanda iyünniñ 6-nda eskisinden daa numayış qanunı işke tüşürildi. O, evelden izin alınmasını talap etmey ve teşkilâtçılarnıñ planlaştırılğan aktsiyadan 5 kün ögüne akimiyetke haber etmelerini belgiley.
Aq qorçalayıcılar, 30 yıl akimiyette qalğan ve 2019 senesi prezident vazifesinden ayırılğan Nursultan Nazarbayev resmiy şekilde akimiyetten çekilgen soñ insan aqlarına sayğı köstermegen prezident Kasim-Jomart Tokayevni tenqit etti.
19 mln insan ealili ve cermayınen zengin Qazahistan fiyatlar tüşkeninden ve koronavirus yuqunçı pandemiyasınıñ aqibetlerinden büyük zarar kördi. 4 milliondan çoq insan eki aylıq karantinden soñ kelirsiz qaldı.


text:
Eşref Şemizade
(1908-1978)
Eşref Şemizade belli qırımtatar şairi, edebiyatşınas, tercimandır.
Şair 21 Haziran 1908 senesi Kezlevde halq hocasınıñ qorantasında dünya yüzüne keldi. Eşref Şemizadeniñ babası Abduraman Şemi tahsilini Romaniyada ve İstanbulda alğan edi, soñra Kezlevde halq kütüpanesini açmaq içün qaytqan edi.
Eşref Şemizade Kezlevde Rüşdiye mektebini bitirgen edi. Genç yaşlarından berli şiir yazmağa başladı. 1924-1925-inci yıllarında ilk şiirlerini bastırdı. Belli şairlerimiz Bekir Çobanzade ve Abdulla Latifzade Eşref Şemizadeni ümüt bergen, istidatlı genç şair olğanını qayd ete ediler.
1927-1929 yılları " Közaydın" dergisiniñ muharriri oldı. 1927 senesi arap yazısından latin yazısına keçüv komissiyasınıñ ilmiy kâtibi olaraq tayin etildi.
1932 senesi Moskvada Kinematografiya institutı edebiyat fakultetini bitirdi.
1934 senesi Sovetler birligi Yazıcılar İttifaqınıñ azası oldı.
Eşref Şemizade, Sovet qurumunı qarşı faaliyette qabaatlandı, eki kere apiske alınıp, apishanege ve ceza kampına qapatıldı, 8 yıl GULAGda keçirdi. Onıñ hayatı zalim Stalin rejimi tarafından yoq etilgen bütün qırımtatar ziyalılarınıñ taqdirleriniñ bir timsalidir.
Eşref Şemizadeniñ "Qaval" (1965), "Toğan Qaya" (1969) şiirler cıyıntıqları, "Dneprelstan" (1930), "Alime", "Közyaş divar" (veya "Aslıhan"), "Özbekistan balladası" poemaları, "Ömür ve yaratıcılıq" (1974) qırımtatar edebiyatı aqqında tenqidiy maqaleler cıyıntığı kibi eserleri derc olundı. Qırımtatar edebiyatşınaslarından XVII-nci asır qırımtatar saz şairi Aşıq Ümerniñ icadını tedqiq etken de Eşref Şemizade edi.
Edip öz tercimanlıq faaliyeti ile de bellidir. O, Aleksandr Puşkinniñ "Bağçasaray çeşmesi" poemasını, Taras Şevçenkonıñ "Vasiyet" (Zapovit) şiirini, Lev Tolstoy, Adam Mitskeviç, Sergey Yesenin, William Shakespeare ve diger yazıcılarnıñ eserlerini qırımtatar tiline tercime etdi.
Şairniñ "Rustem", "Ay yarığını tañ belledim", "Urum qaanfili", "Eminem" kibi şiirleri halq tarafından pek sevilgen yırlar olaraq bellidir.
Sürgünlik yılları Qırım ve qırımtatarlarınıñ sürgüni aqqında yazmağa yasaq olğanı içün, Eşref Şemizade mecaziy ve kinayeli bir şekilde qırımtatar halqınıñ accı taqdirini añlatdı. Bunıñ eñ parlaq misalini şairniñ "Közyaş divar" (Aslıhan) destanında körmek mümkün. Bu destanda mecaziy bir şekilde Aslıhan siması vastasınen öz halqına ve vatanına sevgisini añlata. Aslıhan, özü bir taş divar içine qalanıp, ğayıp olacağını bilse de, hep bir öz balasını tüşüne, qayğıra, bebeyini, yani nesilini ve halqını qorçalamağa tırışa. Destannıñ şırnıqlı, ifadeli tili ayırıca diqqat çeke. Öz ana tilini, qırımtatar folklorını pek yahşı bilgen Eşref Şemizade destanda qırımtatar milliy ruhunı ve maiyetini aks etken atalar sözlerini, aytımlarını, milliy qaramanlarnıñ simalarını, ürf-adetlerni, halq bayramlarını ustalıqnen qullana:
Dünya degen cefa eken,
Yahşılarğa cürüm yoq.
Dünya degen sefa eken,
Yamanlarğa ölüm yoq.
Bir örkende üç qavun,
Birday olıp bürlemez.
Beş parmaağıñ beş başqa,
Biri-birine beñzemez.
Terek sınsa, tal qalır,
Cüyrük ölse, nal qalır.
Yigitlikten qaytmañız,
Yigit ölse, nam qalır.
Şair zengin qırımtatar tiliniñ "incileri"ni bu destanda toplağan, dep aytmaq mümkün.
Soñunace oqup çıqıp
Şu bıralqı eserni:
"Tilimiz pek zengin eken!"
Deseñ, maña yeterli.
Bu zengin til halqımıznıñ
Qalp sevinçi, fiğanı.
Türkiy tiller gülzarınıñ
Eñ çeçekli fidanı.
Menim işim şu fidandan
Süslü güllerni termek,
Soñ olardan demet yapıp,
Qaytıp halqıma bermek.
Edebiyat
Шaиp HaMыH xaлkъ cakълap / PeдakTop-cocTaBиTeлb P. Фaзыл. CиMфepoпoлb: KPП ИздaTeлbcTBo «Kpы-Myчпeдrиз», 2008. 248 c. // Şair namın halq saqlar
ШeMbи-зaдe Э. Koзbяш диBap: ПoэMa-дecTaH, шииpлep / Peдak-Top y. ЭдeMoBa. CиMфepoпoлb: «TaBpия», 1993. 128 c. // Közyaş divar: Destan


text:
Ukraina Merkeziy saylav komissiyasınıñ malümatına köre, saat 18:25-te kelgen raqamlarğa esaslansa, Ukraina prezidenti saylavlarında şimdiki prezident Petro Poroşenkoğa rey bergenlerniñ sayısı 15,99%-ğa eksildi, Volodımır Zelenskıyge saylayıcılarnıñ 5 million 90 biñi rey berdi.
MSK malümatına köre, protokollarnıñ 90%-ı baqılğan soñ Yuliya Tımoşenkoğa 2 mln 247 biñ insan (13,35%), Poroşenkoğa – 2 mln 690 biñ saylayıcı (15,99%) rey berdi.
Volodımır Zelenskıy lider olıp qala, oña saylayıcılarnıñ 30,26%-ı (5 mln 90 biñ insan) rey berdi.
Ukrainada martnıñ 31-nde prezident saylavları olıp keçti. Saylayıcılarnıñ 63,5%-ı rey berdi.
Milliy exit poll malümatına köre, Volodımır Zelenskıy 30,6%, Petro Poroşenko – 17,8%, Yuliya Tımoşenko – 14,2%, Yuriy Boyko – 9,7%, Anatoliy Grıtsenko – 7,1%, Aleksandr Şevçenko – 0,5% qazandı.
Merkeziy saylav komissiyası saylavlarnıñ soñki neticelerini aprelniñ 10-na qadar ilân etmeli. Ekinci tur aprelniñ 21-nde olacaq.


text:
Qırımtatar halqınıñ Meclisi Rusiye tarafından işğal etilgen yarımadada qalğan qırımlılarğa qol tutmaq içün, bütün imkânlarnı qullanmağa areket ete. Kerek resurslarnıñ temin etilmesine qırımtatar halqınıñ özü yardım ete. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa qırımtatar halq Meclisiniñ reisi, Ukraina halq deputatı Refat Çubarov bildirdi.
«Bizler,imkânı ve çare tapqan şekline köre, qırımtatar halqınıñ haysiyet ve birliginiñ saqlanmasında iştirak etken er bir qırımtatarına minnetdarmız. Bizler insanlarnıñ balalarğa yardım etmek, advokatlarğa qol tutmaq içün nasıl birleşkenini köremiz. Bügün artıq babaları apiske atılğan balalarnıñ sayısı yüzge yetti. Kün keçken sayın advokat sayısı ep artmaq kerek, Qırımdan ğayrı, Rusiyede de qırımtatarları mahkeme etilgen yerlerde bulunmaq içün resurslar tapmaq kerek», – dep qayd etti Çubarov.
O, bu şekildeki yardım devam ettirilecegini de ayttı.
Qırım Rusiye nezaretine keçkenden soñ, FSB yarımadada muntazam surette insanlarnı tutıp ala, tintüvler keçire, mustaqil jurnalist, qırırmtatar faalleri, muallefet ve Ukraina tarafdarı olğan cemaat erbapları ve diniy azınlıqlarnı teşkil etkenlerni sorğulay. Uquq qorçalayıcılar rusiyeli küç hadimleriniñ işbu areketlerini siyasiy ceetke esaslı dep tanıy.
Qırımtatar faalleri öz nevbetinede bar küçüni birleştirip, rusiyeli küç hadimleriniñ areketleri sebebinden ağır ağa tüşken ailelerge yardım etmek maqsadınen hayriye fondları ve aktsiyalar teşkil ete.
Oktâbrniñ 14, cumaertesi künü, Rusiye işğal etken bütün Qırım boyunca, yarımadada rusiyeli küç hadimleriniñ, husussan qırımtatarları, Qırım musulmanlarına yapılğan repressiyalarına qarşı bir kişilik piketlerge onlarnen insan çıqqan edi.«Qırım birdemligi»niñ malümatına binaen, piketlerde 100-den ziyade insan iştirak etken, 30-dan ziyadesi tutulıp politsiya idarelerine alıp ketilgen.


text:
Ukrainada mayısnıñ 8-inde Hatıra ve barışıq Künü qayd etile. Bu kün 1945 senesi Almaniya Ekinci cian cenkinde teslim olğanını ilân etii.
Bu tarihni Ukraina Yuqarı Şurası, dekommunizatsiya (kommunizm timsalâtından vazgeçüv) siyasetini kerçekleştirerek, 2015 senesi aprel 9-ında tayin etti. O zaman mayısnıñ 9-ını, sovet vaqtından qalğan 1941-1945 seneleri Ulu Vatan cenkinde Ğalebe künü kibi degil de, Ekinci cian cenkinde natsizm üzerinde Ğalebe künü kibi qutlamağa qarar alındı. Hatıra timsali olaraq qaşqaş çiçegi saylanıldı.
2004 senesi BMT-niñ Baş Assambleyası, mayısnıñ 8-i Hatıra ve barışıq künü kibi tayinledi.
İlhaq etilgen Qırımda 2014 senesinden soñ, “Ğalebe künü” - Qızıl ordu ve sovet halqınıñ natsist Almaniya üzerinde yeñiş bayramı kibi - sovet ve Rusiye bayramı qutlana.


text:
Qırımda ukrainca çıqqan «Krımska svitlıtsâ» gazetası yalıñız elektron şekilde olacaq, dep haber etti Milliy gazeta mecmua neşriyatınıñ baş müdiri Roman Ratuşnıy Radio Svobodağa.
«Onı («Krımska svitlıtsâ» gazetasını – muar.) kimse qapatmaycaq. Bu laf qaydan çıqqanını bilmeyim. O, elektron şekilde olacaq. Yalıñız «Krımska svitlıtsâ» bastırılmasına degil, diger neşirlerge de para yoq», – dedi Ratuşnıy.
Neşirciniñ aytqanına köre, esas mesele para degil, gazetanı işğal etilgen topraqqa ketirmek imkânsızdır. Yanvar 1-den itibaren Qırım akimiyeti bütün kütleviy haber vastalarınıñ ğayrıdan qayd etilmesini istey, «Krımsoyüzpeçat» gazetanı tarqatmağa istemey, GP «Pressa» ve «Novaya poçta» onı kirsetemeyler, dedi o.
«Bir de bir insan neşirge para bermege azır olsa, ne içün olmasıñ? Yarımadağa kirsetmek – esas mesele budır. Bizler gazetanı almağa istegen abuneciler ile ne yapacağımıznı tüşünemiz. Bu pıtraqlı bir meseledir. Muarririyet Aqmescitte. Bizler baş muarrirge Herson ya da Nikolayev vilâyetine avuşmağa teklif etken edik, lâkin o istemedi. Olar anda gizli-gizli kibi çalışalar, işğalci hızmetler olarğa, eñ azından, iddiada buluna bileler», – dep ayta Ratuşnıy.
2015 senesi «Krımska svitlıtsâ» gazetasına 200 insan abune oldı.


text:
Qırımnıñ bir yetmiş meskün yeriniñ adı dekommunizatsiya aqqında ukrain qanunıñ çerçivesinde ğayrıdan tiklenecek. Ukraina prezidentini qırımtatar hadlqınıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, bu 1944 senesi sürgünliginden soñ deñiştirilgen serlevalar olacaq.
«Daa bir 1400 serleva Milliy hatıra ukrain institutı ve Qırımtatar Milliy Meclisiniñ temsilcilerinden ibaret olğan mahsus iş gruprası tarafından işlep çıqarılacaq ayrı qararda baqılacaq», – denile beyanatta.
Matbuat hızmetinde şunı da qayd ettiler ki, SSCB zamanında qırımtatarlarnıñ tarihiy vatanından sürgün etilmesinden soñ deñiştirilgen tarihiy serlevalarnıñ ğayrıdan tiklenmesini «Milliy mensüpligi boyunca sürgün etilgen şahıslarnıñ aqlarınıñ ğayrıdan tiklenmesi aqta» Ukraina qanunınıñ 3-nci maddesinde yazılğan.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Rusiye akimiyeti Qırımğa kirişni yasaq etken qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev apayını soñki sefer yazda körgen edi, Rusiyede apiste olğan oğlu ile bağ aslı da yoq.
Bunı o DePo neşirine bildirdi.
Cemilevniñ aytqanına köre, soñki kere apayını o iyün ayında körgen edi. «Biz Poloniyağa beraber barğan edik, soñra körüşmedik», – dedi Cemilev.
Hayser oğlumnen yalıñız adliyeciler laf ete. «O, Rusiyede, onıñnen bağ yoq. Adliyeci anda bar», – dep bildirdi Cemilev. Onıñ aytqanına köre, Hayserniñ apis müddetini 2 ayğa arttırdılar ve «soñra kendi qanunlarına köre mahkeme etecek olalar».
Malüm olğanı kibi, Qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevniñ oğlu Hayser Cemilevni Qırım SİZOsından Krasnodar ülkesine avuştırdılar. Lâkin İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesi ve Ukraina taqiqat organlarınıñ Hayser Cemilevni azat etüv qararları bar eken.
Hayser Cemilevni 2013 senesi mayıs 27-de Bağçasaraydaki evniñ azbarında yaqaladılar. O, 44 yaşında Fevzi Edemovğa qarşı ateş açıp, onı öldürdi.
Militsiya Cinayi kodeksiniñ 115-inci maddesi 1 qısmı (aselet öldürüv) boyunca cinaiy iş açtı. Mecliste bunı muqaytsızlıq sebebinden öldürüv dep adlaylar. Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Hayser Cemilevni apske almağa qarar berdi.
Qırım işğalinden soñ taqiqat organları onıñ işini ğayrıdan ögrenmege istediler. Bu arada Kiyevniñ Apellâtsion mahkemesi Hayserniñ areketlerini muqaytsızlıqtan öldürüv olaraq tanıp, onı azat etüv aqqında qarar aldı. İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesi Cemilevniñ oğlunı azat etmege çağırdı. Lâkin Rusiye buña qulaq asmay.


text:
Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan Türkiye terrorizmge qarşı «soñuna qadar» küreşecegini ilân etti. Bu aqta o, iyün 7-de İstanbul merkezinde yüz bergen patlavdan soñ bildirdi. Vaqia neticesinde 11 insan elâk oldı, 36 kişi yaralandı.
Kütleviy haber vastalarınıñ malümatına binaen, bombalı avtomobil onıñ yanında politsiya hadimlerini taşığan avtobus keçken vaqıtta uzaqtan patlatıldı.
Bildirilgenine köre, patlav çoq adam olğan vaqıtta şeer merkezinde, İstanbul universiteti ve tarihiy kvartal yanında yüz berdi, o yerde çoq tarihiy obyektler yerleşe.
Patlav yüz bergen yerni köstergen fotoresimde zararlanğan avtobus ve binalarnı körmek mümkün.
Bundan da ğayrı, patlavdan soñ rayonda ateş açılması eşitilgeni bildirile. İç kimse bu vaqia boyunca mesüliyetni boynuna almadı.
Soñki vaqıtta Türkiyede ucumlarnı kürd silâlı taqımları, «İslâm devleti» taqımınıñ ekstremistleri ve «Kürdistan iş firqası» silâlı taqımları yapa.
Ukraina Tışqı işler nazirliginiñ konsul hızmeti bölügi, baş konsullıqnıñ ilk malümatlarına esaslanıp, patlav neticesinde zararalanğanlar arasında Ukraina vatandaşları yoq olğanını bildirdi.


text:
Kefe şeer şurasınıñ yolbaşçı muavini Sergey Forostân istifağa çıqtı. Bunı o Kefe şeer şurasınıñ 68-ci sessiyası çerçivesinde beyan etti, dep haber ete «Novosti Krıma» agentligi.
O, deputatlarğa muracaat etip: «Eki yıl evelsi siz şeer şura yolbaşçısınıñ muavini vazifesine menim nemzetime qol tuttıñız. Men namus ve insafnen çalıştım. Endi öz istegimnen ketmek vaqıtım keldi», – dedi.
Forostân, deputat olaraq işini devam etecegini ve istifadan soñra öz saylav ilçesinde daa çoq çalışmağa niyetli olğanını ayttı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımğa bıltır sürgünlikten qaytıp kelgen insanlarnıñ ihtiyacına ayırılğan 800 mln rubleden yalıñız 74 mln masraf etildi.
Bunı jurnalistlerge Qırım «Devlet şurasınıñ» milletlerara munasebetler boyunca komitetiniñ reisi Edip Gafarov bildirdi, haber ete Krım.Media.
O, buña «farqlı sebep» olğanını bildirdi.
«Birinciden, bütün vesiqalarnı yañartmaq kerek edi. Ekinciden, keçici müddet edi, müeesise, teşkilâtlar ğayrıdan resmiyleştirile edi. Çoq sebep bar»,– dedi o.
Onıñ malümatına köre, 2014 senesi masraf etilmegen 726 mln ruble bu senege keçer. Şimdilik Milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca Qırım «devlet komiteti» işbu vastalardan faydalanmağa daa başlamadı.


text:
Rusiyeniñ paytahtı Moskvada İldar Dadinge qoltutmaq içün keçirilgen bir kişilik aktsiyalarda dört faal yaqalandı, dep bildire «OVD-İnfo» portalı. Qayd etile ki, yaqalanğanlarnı politsiya bölügine alıp ketkenler.
Faaller vaqia yerinde piketler devam etkenini haber ete.
Narazılıq aktsiyaları yanvar 24-de Dadinniñ Ceza kodeksiniñ mitinglerde bir qaç bozuv maddesinden bergen şikâyetini baqqan Rusiye Anayasa mahkemesiniñ toplaşuvına bağışlana.
İldar Dadin Rusiyede miting keçirüviniñ qaidelerini defalarca bozğanı içün ilk olaraq mahküm etildi. Mahkeme onı eki buçuq yılğa qadar azatlıqtan marum etti. Sentâbr başında Dadin Segeja şeerindeki apishanege avuştırıldı. Noyabr 1-de o, Cezalarnı yerine ketirüv federal hızmetine azap çekkeninden ve urulğanından şikâyet etti. Dekabr ayında onı Altay apishanesine avuştırğanlar.


text:
Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenovnıñ bildirgenine köre, Keriç boğazında yanğan eki gemide 14 deñizci elâk oldı.
«Adiseniñ sebepleri aqqında bir şey aytıp olamayım. Şimdilik elâk olğan 14 kişi aqqında malümat bar, bunı saba saat doquzda Qırımnıñ fevqulâde vaziyetler naziri bildirdi. Qalğan deñizciler hastahanege daa ketirilmedi, qurtarıcı gemilerde bulunalar. Olarnı Keriç hastahanelerine ketirip, tibbiy yardım kösterecekler», – dedi o, jurnalistlerge.
Yanvarniñ 21-nde Qırım yalısında Tanzaniya bayrağı altında «Maestro» ve «Kandi» tankerlerinde patlav ve yanğın oldı.
«Maestro» tankeri Rusiyeniñ Temrük şeerine kete edi, anda 14 Türkiye ve İndistan vatandaşı bar edi. «Kandi» tankerinde 17 insan bar edi – olap da Türkiye ve İndistan vatandaşları. Ukrainalı jurnalist Andriy Klımenkonıñ aytqanına köre, tankerler «ABD Suriye sanktsiya cedvelinde» olğan Milenyum Denizcilik Gemi türk şirketine ait.
Rusiye Tahqiqat komiteti Qırım yalısında yanğın neticesinde tankerlerde insanlarnıñ elâk olğanı sebebinden «diqqatsızlıqtan sebep eki ve daa ziyade şahısnı öldürüv» maddesi boyunca cinaiy iş açtı.
Yanğın ve patlavğa oğrağan tankerler qanunsız şekilde Suriyege şingen gaz taşığan edi, dep bildirdi Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi.
2014 senesi iyül ayında Ukraina ükümeti Rusiye işğal etken yarımadanıñ bütün limanlarını resmiy şekilde qapattı, Qırım limanları halqara gemiler içün qapalı qala.


text:
Salih Saydaşev
(3 dekabr 1900 – 16 dekabr 1954)
Salih Saydaşev Zamaletdin ulı küp illärgä bilgele, kürenekle tatar kompozitorı, tatar professional muzıkaga nigez salıp, sänğat äsärlär icat itüçe.
Ätise balasın kürmi dönyadan kitä. Avırıp, ülär aldında, kibettä eşläüçe üzeneñ prikazçigı, N. Hämitovka ğailäsen tapşıra. Salih änise, señlese belän Hämitovlar öyendä, yomşak, küñelle keşelär arasında tärbiyälänä. Dürt yıl mädräsädä uқıy. İñ berençe küñelen garmunga saluçı M. Rafikova, balanıñ barmaқların üz barmaғına bäyläp, garmun tellärenä basırғa öyrätä. Öydä küp balalar. Uyın başlansa, Salih zur miç kapkaçın ritm belän sugıp, kızlar biyep şatlanalar ikän. Şul yıllarda iñ yaratқan häräkäte – garmun uynau.
Aña 12 yäş tulganda señlese Äminä Şigab Ahmerovka kiyävgä çıga. Tuyga, yegetneñ iñ berençe dusı bulıp, şağıyr Gabdulla Tuқay kilä. Bu oçraşu, yugarı däräcägä citkän, ike keşeneñ – S.Saydaşev belän G.Tukaynıñ, berençe märtäbä yulıgıp, tanışıp duslaşıp kitüeneñ başlanuı bula. Alarga başka zıyalılar G.İbragimov, F.Amirhan, G.Kulahmetov, G.Kamal da kilgäli ikän. Äminäneñ kiyäve, Ş. Ahmerov üze dä aldıñғı tatar intelligentlarnıñ berse bula. Salih señleseneñ ğailäsendä yäşäp kala. Anıñ muzıkaғa talantı barlıgın, iñ berençe bulıp Şigab sizä. Ätise kebek tärbiyäläp, yul kürsätüçese bula. Üsä kilä, Zagidulla Yarullinda fortepiano uynarga öyränä, aña royal satıp alıp birälär. Kazanda muzıkal uçilişeda uқıy. Yäşüsmer çagında da garmun, fortepiano, halıқ ansambl muzıykasın işetep, yämle tavışlar anıñ yörägenä señä bara. Törle uқıtuçı–muzıkantlar belän bergä eşläp, öyränep beleme tagın arta.
1918 yıl yäş muzıkant orkestr oyıştıra. 1919-1920 yıl. üze soranıp, Қızıl Armiyäda hezmät itä; demobilizovat itelgäç, Orenbur muzıkal mäktäbendä eşli.
Қazannıñ muzıkal uçilişesendä kompozitor otdeleniyäsı bulmaғan. Muzıka äsäre avtorı bulırga teläp, Saydaşev Mäskäügä uқırga bara. Başkalaga teatrda eşläp, bilgele, täcribäle bulıp barsa da, aña: «Sänğat añında citeşmägänlek (ziyäyuşiy probel) bar ...» - dip, küñelen niçekter suıtkannar. Tırışıp ukıp, üz talantın, icat yulın tagın arttırıp, ukuın betergäç, Saydaşev Kazanga kayta.
1922 yılda Kazanda G.Kamal isemendäge Tatar däülät dram teatrında diricer bulıp, orkestrnı başқara. Muzıkal äsärläre berse artınnan ikençese қuyıla: «Galiyäbanu» M. Fayzi; »Başmaғım» H. İbrahimov; »İl», »Zäñgär şäl» K. Tinçurin; «Nayımşik» T. Gizzata ... Ul 60-tan artık spektaklneñ muzıka avtorı. Häzerge köngä, ul, üze diricer bulgan, äsärlärneñ berse - «Tahir häm Zöhrä» genä saklangan. Radiokomitetta, pocardan saklanu digän bulıp, başkaların yukka çıgargannar.
G.Kaşşaf häterenä töşerep yaza: «Bez-yazuçılar S.Saydaşevnı yahşı beläbez, anı muzıkada, bezneñ Tuқay dip sanıybız. Barça halıқ anı ihlas küñeldän, bik nıқ hörmät itep, yaratıp häm ikesen berdäy kürep, «Bezneñ Tuқay», »Bezneñ Saydaş» dip maқtıylar.» Salih Saydaşev muzıkada klassik bulsa, poeziyäda klassik – Gabdulla Tukay.
1925 yılda Salih muzıkaga küñele töşkän, yagımlı, Valentina isemle қıznı yaratıp, öylänä. Ozak bergä yäşi almıylar, ber yıldan soñ hatını vafat bula. Ulı Alfred, yahşı gına bulıp üsep, sugışta katnaşıp, isän kayta.
Tatar dönyasına yañalıқ kertkän, fän, sänğat yagında ataқlılar, S.Saydaşev ta islam külägäsendä tärbiyä alalar. İslam yuaşlık, sabırlıknı alga kuyıp, қıyınlıққa künegep yäşärgä öyrätsä dä, reformatorlar aşkınıp, avırlıknı ciñep, can aktivlıғı belän üz telägenä- idealga omtıla. Ruhi belem buyınça: tigezlekkä (ravnovesiye) citkän keşe genä alga bara. Saydaşev şul urta ülçämne taba. Berençedän, ul kan tamırı belän tatar sredasında; ikençedän – uylap eşläüçe üzençälekle hudocnik. Elek tatar halkı garmun belän genä sanaşkan bulsa, Saydaşev tatar halık muzıkasın Evropa muzıkası belän berläşterä. «Muzıkalnaya drama» dip, yaña canr da tudıra.
Tatar Däülät akadem teatrında pedagog, diricer bulıp eşli. Küp yıllar da ütmi, tatar iskusstvosı yaña yünäleş ala. Çıғış illärendäge kebek muzıkaga hor, küptavışlılıқ, simfoniyä orkestrı ... kuşıla.
Halıқ, üzgäreşne yahşı kürep, üz muzıkası itep yaratıp tıñlıy. Bu S.Saydaşevnıñ uñışlı räveştä eşläp kitüe bula.
Tatar mädäniyäten, muzıka yagınnan da, başka halıklardagı yugarılıkka kütärü kiräklege sizelgän yıllar bula. Kazanda balalar öçen muzıka mäktäbe oyıştırıp, däreslekne dä Saydaşev üze yazıp çıgargan.
İ.Ştraus marşı kebek, iskitkeç ähäñle, moñlı köy ezläp tabıp, böten halıkka bilgele «Sovet armiyä marşı» yaza. Ciñeş Köneneñ 65 yıllık bäyrämendä, 9-nçı may könnärendä yıl sayın Mäskäüdä, üzençälekle vizit kartoçkası kebek, Қızıl mäydanda şul marşnı başқaralar. Här könne poyızd Mäskäüneñ Kazanskiy vokzalınnan çıkkanda, Saydaşev marşı uynala,
Saydaşev muzee Tatarstan däülät teatrı yanında, kompozitor yäşägän öydä, 1993 yıldan birle açık. Anda ekskurtsiyä vakıtında, 16 äsären işetterälär. Muzey eksponatları arasında, «Қızıl armiyä marşı»n başқaruı öçen S.Saydaşevka, Narkom oboronı K. Voroşilov büläk itkän, altın säğatneñ kapkaçı saқlana. Muzeyda beraz üzenä karagan şähsi milek: kara pianino (Berlin...), şörep-ayaklı kara tügäräk urındık, diricer paloçkası, abaylap, kaygırtuçanlık belän, üzeneñ ak-bülmäsendä saklana. Radiotarelka bar, muzıka redaktorı bulgan çakta, S.Saydaşevnıñ tavışı, zur ilebezneñ kalaları gına tügel, avıllarga da citkänlegen kürsätä. Şulay uk, muzeyda S.Saydaşevka kıymmätle yakınnarı (änise Mähüpcamalnıñ, Şihab Ahmerovnıñ, Gabdulla Tukaynıñ ...) foto-räsemnäre.
P.Çaykovskiy törle millätneñ muzıkasında bulgan, halıkka çiten kürengän tavışnı kütärep tä, töşerep tä törle ottenok ezlägän. Ä üze çın rus halқı kompozitorı bulıp қala.
S.Saydaşev ta şulay, Batış illär muzıka stile belän matur tavışlı köylär yazsa da, ä üze çın küñelennän tatar muzıka kompozitorı. Kıyulık belän ritmika kertä (marş, vals), rusça revolyutsion häm yäşlär cırın kullana. Üze yäşägän zamannıñ könküreş mäsäläsenä bagışlangan muzıka da anı kızıktıra, Çıgış ile muzıkasın da çit kürmi. Bu yagınnan, ul Çaykovskiyga yakın bula.
Salih Saydaşev üzeneñ muzıkaları belän halık isennän ber dä çıkmaslık söyekle kompozitor. Obşestvo, yugarı urında başkarıp utıruçılar tiyeşle räveştä anı qaderläp citmägännär, ahırı. Muzıkaga rähätlänep yäşäsä dä gömere kıska bulgan.
Halıkara Yazuçılar soyuzı
äğzası, şağıyr, tärcemäçe,
Nailya Abdulkärimova Almatı 2010g


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, ilhaq etilgen Qırımda Rusiye ukümeti UNESCOnıñ missiyasınıñ ihtimallı kelmesine er türlü usullarnen qarşı çıqacaq, dep saya.
Bunı o, aprel 18-de Yuqarı Radada keçken «Ukrainada medeniy mirasnı qorçalavnıñ problemaları ve perspektivaları» parlament diñlemeleri esnasında söyledi.
Çubarov, Rusiyeniñ UNESCO missiyasına ihtimal ile qarşı çıqacağı munasebeti ile parlament diñlemeleriniñ neticeleri boyunca olarnıñ tevsiyelerine «Qırımda qırımtatar abidelerini mahv etken Rusiye işğalcileri ve bunı bivasta olaraq icra etkenlerni taqip etüv ve mesüliyetke çeküv qısmında milliy qanunlar ve halqara teşkilâtlarnıñ imkânlarını kenişletmekni» közde tutqan maddelerni kirsetmek teklif etti.
1Aprel 11-de Ukraina tış işleri naziri Pavlo Klimkin, UNESCO icra komiteti tarafından Qırımda közetüv missiyasınıñ çalışması imkânlı olğanı aqqında qarar alınğanını bildirdi. TİN başlığınıñ firkrine köre, halqara teşkilât vekilleriniñ ziyareti Qırımda medeniyet abideleriniñ saqlanmasına yardım etecek.
Bundan daa soñra Ukraina medeniyet naziriniñ birinci muavini, Ukrainanıñ UNESCO işleri boyunca milliy komissiyası yanındaki medeniyet ve medeniy miras bölüginiñ rehberi Svetlana Fomenko, ilhaq etilgen Qırımğa UNESCO missiyasını yollamaqtan evel Kyiv, onıñ yapacaq işleriniñ mehanizmlerini uzlaştırmaq kerek, degen edi.
UNESCOnıñ qararında cümleden, BMTniñ Ukrainada insan aqlarınıñ kütülmesini közetüv boyunca missiyasınıñ Qırımğa endi üç yıldan berli kirip olamağanı qayd etile. Daa evel yarımadağa halqara közeticilerni yibermege azır olğanını Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım başlığı Sergey Aksönov bildirgen edi.
Ukraina Medeniyet nazirligi, Rusiyeniñ ilhaq etilgen Qırım territoriyasında yapqan areketleri yarımadanıñ topraqlarındaki Ukrainanıñ medeniy mirasına zarar ketire, dep iddia ete. Bu areketler, Ukrainanıñ «Medeniy mirasnıñ muafaza etilmesi» qanunını ve, ondan ğayrı, UNOSCOnıñ 1972 senesi Konventsiyasını bozalar.


text:
Kyivde "Qırım - bu Ukraina" internet leyhasını numayış ettiler. O, Qırımnıñ qıta Ukrainanen sıqı bağını tasdıqlağan arhiv, müzey, ilmiy ve publitsistika, maarifçi ve haber malümatlarınıñ bütünukraina onlayn bankıdır. Leyhanıñ neden ibaret olğanı aqqında Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde aytıldı.
"Yevromaydan-Qırım" cemaat teşkilâtınıñ başı ve "Qırım - bu Ukraina" saytınıñ teşkilâtçılarından birisi Sergey Mokrenük, böyle ğaye nasıl peyda olğanı aqqında Qırım.Aqiqatqa aytıp berdi.
- Vaqtınca işğal etilgen topraqlarnıñ meseleleri boyunca Nazirlikte idare başı olıp çalışqanda, daima bir meselenen qarşılaşa edim: ilhaq etilgen Qırımğa qarşı devlet siyasetini kerçekleştirgen iç bir organ olmadı, yani müessisemiz kibi onı tizecek degil de, amma konkret vazifelerni çezecek organ olmadı. Ekinciden, Qırım ne olğanını, işğal nasıl yapılğanını ve ne içün Qırım, başqa vilâyetler kibi Ukraina toprağı añlatmaq içün pek çoq vaqıt kete edi.
Yani neticede adamlarğa konkret vazifeler yetmey edi - olar obyektiv malümat tapacaq yer yoq edi. Böylece bu leyhanıñ ğayesi peyda oldı, soñra men Herson vilâyet devlet memuriyetiniñ müavini Andrey Bogdanoviçke işbirlikni teklif ettim. O razı oldı.
Sergey Mokrenük, leyha teşebbüsçileri başta çeşit-türlü arhiv vesiqalarını, mantığı ve qurulışı aqqında tüşünmeyip sayta yüklegenlerini qayd ete.- Aytacağım, bu apansızdan oldı. Anda sadece quru tarihiy malümat degil - türlü vaqialar çeşit usullarnen tasvir etile. Amma er şey vesiqalarğa, ililmge esaslannsın dep teşkeremiz, uydurmalar olmasın, sadece faktlar olsun dep. Bu bazada Ukrainanıñ er bölgesiniñ sakini içün meraqlı malümat bar olğanı eñ müimdir. Başından yerli matbuatqa meraqlı olsun dep yapa edik, amma şimdi, alannı keñiştirmek kerek olğanını köremiz. Qırımlılarnıñ tarafından, misal içün, genealogiyanıñ tiklenmesine talap bar. Onıñ saytımızda mıtlaq buña bağışlanğan bölük açılacaq. Ümüt etemiz ki, malümatımız Qırım aqqında kontent yaratqan audio ve video leyhalarğa faydalı olur. Em de bu leyhağa devlet büdjetiniñ bir kapigi masraf etilmedi.
Ukraina Devlet arhiv hızmetiniñ başı Anatoliy Hromov, "Qırım - bu Ukraina" leyhası içün vesiqalarnıñ qıdıruvı nasıl keçkenini añlattı.
Böyleliknen, asırlar devamında qıta Ukrainanıñ Qırım ile yaqın alâqalarını köstergen bir çoq şaatlıq tapıldı
- Er bölgedeki devlet arhivlerinden bu saytnıñ toldurılması içün kelişecek malümatnı saylamağa muracaat ettik. Böyleliknen, asırlar devamında qıta Ukrainanıñ Qırım ile yaqın alâqalarını köstergen bir çoq şaatlıq tapıldı. Biz türlü arhivlerden türlü vesiqalarnı mevzu boyunca birleştirmege tırıştıq. Misal içün, ukrainler qırımlılarğa 1927 senesindeki zelzeleniñ aqibetlerinen küreşmege yardım etkeni, para toplağanı aqqında vesiqalar bar. Yani biz imperiya ve sovet akimiyetiniñ tarihına qarşılıq olaraq, Qırımnıñ ukrain, qırımtatar, başqa tamır halqlarınıñ tarihını köstermege isteymiz. Menimce, uydurmalarnıñ temelsiz olğanını köstermege iç bir vaqıt keç degil ve bu leyha ukrain devletke de ait olğan eski paradigmanı deñiştirmek içün yapılğan.
Anatoliy Hromov, Qırımdaki ukrain arhivler 2014 yılda olğan ücüm vaqtında Rusiye tarafından hırsızlanıldı dep saya. Amma Ukraina Devlet arhiv hızmeti Halqara Arhiv Şurası vastası ile Qırım ve Aqyarnıñ arhiv fondlarını işğal altında olğanlarını qayd ile temin etti. Anatoliy Hromovnıñ aytqanına köre, müessisesi, ilhaq etilgen yarımadadan ukrain vesiqalarnı qaytarmaq içün halqara davalarnıñ açması imkâniyetini baqa.
"Qırım - bu Ukraina" leyhasınıñ emiyetini añlatqanda, Qırım tarihçısı, siyasiy ilimler nazmeti Gülnara Bekirova, ukrainlerniñ Qırım tarihınıñ müim vaqialarında habersiz olğanına şikâyet ete.
- Qırım tarihı - eñ çoq zamet çekken saalardan birisidir. Çoq yıl devamında men, tarihçı olaraq, aksiomalarnıtasdıqlayım. Amma cemaat şuurında tarihiy hatırada qalğan çoq uydurma ve stereotipler bar. Bundan ğayrı, ukrain ilmiy monografiyalarında ve zemaneviy ukrainlerniñ aqlında Qırım ve qırımlılar aqqında olğan malümatnıñ büyükten-büyük farqı bar. Hususan, qırımtatarlarnıñ fantasmagoriya alğısına rastkelem. Olar devletçiligini coyğanına baqmadan, olarnıñ yarımadada basıp çıqarğanlarına baqmadan, Qırım çoq yıl devamında qırımtatar edi - ve soñra olar öz tarihiy vatanında azlıqqa çevirildi.
Gülnara Bekirova, yarımadada ruslar ve qırımtatarlarğa binaen onıñ fikrince eki esas uydurma bar olğanını ayta.
- Esas uydurmalardan birisi - "rus Qırımı" aqqındadır, sanki ruslar paleolitten berli yarımadanıñ saipleri edi. Tarihçılar bile, 1441 - 1783 senelerde Qırımnıñ qırımtatar devletçiligi olğanını bazıda unuta, Rusiye devletçiligi ise mında eki kere qısqacadır. Başqa temelsiz uydurma - qırımtatarlarnıñ ekinci cian cenkinde kolloborant ve dezertir olmaları aqqındadır. Yazıq ki, Qırım tarihına pek çoq siyasiy tesir bar.
Ukrain jurnalist Olga Duhniç, ne içün Rusiye ukrainlerniñ arasında Qırım aqqında uydurmalarnıñ tarqalmasını istegeni aqqında fikir yürsete.
- Rusiye devleti "böl ve üküm ete" printsipini qullanıp cemiyetlerni idare etmege tırışa, onıñ içün olarnıñ içinde er türlü çatışmalarğa destek köstere.Bunı yapmaq içün, adamlarnıñ arasında biri-birine inanç olmaması kerek, böyleliknen bunı istegen vaqıtta öz kârıñ içün qullanmaq mümkün. Qırımğa barğanda, er türlü uydurmalar - bu olıp keçken vaqilar aqqında obyektiv haberlerniñ yetmemezligidir. Ve yarımada aqqında bizim endi altı yıldan ziyade böyle malümatımız olmağanı içün, bu boşluqnı uydurmalar toldura. Qırım evelde de, ukrainler anda raatlanmağa barğanına baqmadan, ayrı bir bölge edi.
Olga Duhniçniñ fikrince, Qırımda rus tilli ealiniñ basqısı aqqında uydurma 2014 yılda işğalge sebep oldı. Bütün bular, ekspertlerniñ fikrince, "Qırım - bu Ukraina" leyhasınıñ müim ve kerekli olğanını köstere.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)


text:
Alp tawları
Alp tawları Fransuzsha: Alpes, Italiyansha. Alpi), Batis Evropanın' en' ba'lent taw shoqqısı. Ol Frantsiyanın', italiya, Shveytsariyanın', Germaniyanın', Avstriyanın', Lixtenshteynin' ha'm Sloveniyanın' bir bo'legin iyeleydi. Alp tawları bir-birlerinen pa'st shinkler arqalı ajralıp turg'an tawlardın' diziminen ibarat. Uzınlıg'ı 1200 km, ken'ligi 50–260 km. En' iri shinkleri — Simplon (2005 m), Sen-Gotard (2108 m), Brenner (1371 m) ha'm b. Tawlar jo'nelisine ko'ndelen' jaylasqan shuqır salmalar (Bo-den ko'linen Komo ko'line shekem) Alp tawlarının' batıs ha'm shıg'ıs bo'limlerine ajıratıp turadı.. Alp tawlarının' en' ba'lent bo'limlerinde muzlıqlar ha'mda muzlıq payda qılg'an relyef tu'rleri ko'p. Shıg'ıs Alp tawları (4049 m, Ber-nin tawı) batıs Alp tawları (4807 m, Monblan tawına)n pa'sirek. Olar ha'm ayrım dizbeklerge bo'linip ketken. Alp tawları eteklerinde ha'ktas, dolomitler ken' tarqalg'an, karst rawajlang'an. Taw eteklerinde klimat ortasha, taw biyikliklerinde ha'miyshe qar ha'm muzlıqlar bar, klimatı ha'm suwıq. Muzlıqlardın' ulıwma maydanı. 4140 km². Muzlıqlar ha'm a'bediy qarlardın' to'mengi shegarası 2500– 3200 m ba'lentlikde. . En' ko'p jawın arqa ha'm qubla jan bawırlarında jawadı (2000– 3000 mm). Alp tawlarınan ag'ıp tu'setug'ın da'ryalar (Reyn, Rona, Drava, Adije ha'm b.) sersuw, serostona, gidro-energiya imka'niyatlarına bay. Ko'rkem ko'ller ko'p: Jeneva, Syurix, Boden, Lago-Majore ha'm b. Tabiyiy o'simlik tu'rleri ba'lentlik kontinemtlerin payda qılg'an. Taw yeteginen 800 m ba'lentlikge shekem ma'deniy landshaftlar, 1200 m ba'lentlikler-de ken' japıraqlı tog'aylar,, 1300–1700 m ba'lendliklerde iyne japıraqlı tog'aylar bar. 2600 m den 3200 m ge shekem aralıqlar subalp putazarları, jaylawlar menen ba'nt. Taw dizbeglerinde tunneller qazılıp, temir jol ha'm avtomobil jolları o'tkizilgen. Al-pinizm ha'm turizm ken'nen rawajlang'an.


text:
Aqmescitte memuriy mesüliyetke mayıs 18 künü qırımtatar sürgünliginiñ yıllığına keçirilmesi planlaşıtırılğan avtoyürüşniñ sekiz iştirakçisi mesüliyetke çekildi.
Bunı «Moskva – Aqmescit» video köpüri vaqtında Qırımnıñ Rusiye baş nazir muavini Ruslan Balbek bildirdi, haber ete Krım.Media.
Onıñ malümatına köre, umumen 29 insan yaqalandı, olardan çoqusı – çağına yetmegen balalardır.
Balbek añlatqanı kibi, sürgünlik qurbanları ruhuna keçirilgen dua merasiminde iştirak etip, gençler «duyğulanıp», Aqmescit soqaqlarında qanunsız avto yürüşni teşkil ettiler.
Jurnalistlerge izaat berip, Qırımnıñ Rusiye baş naziri iştirakçilerge yüklengen memuriy para cezalarını öz esabına ödemege azır olğanını bildirdi.
Gençler Balbekniñ teklifi ile razı oldılarmı, belli degil.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, mayıs 18-de Aqmescitte uquq qoruyıcı organlarnıñ hadimleri qırımtatar sürgünliginiñ qurbanları hatırasına keçirilgen avtoyürüş iştirakçilerini «Zapadnaya» avtostantsiyasında blok ettiler. Avtoyürüş iştirakçileri yaqalanıldı.
Altı saat devam etken sorğudan soñ avtoyürüş iştirakçilerini boşattılar.