text:
Tarih Qazaq handığına 550 jıl Qazaq şejiresi
Şejire – Abaq Kerey
Abaq Kerey 12 atağa bölinedi. Bwl bölinis Qıtay qaramağına ötken kezden bastaladı. Abaq kereydiñ qaydan, qalay taratılatını turalı şejireler köp jäne olarda birizdilik joq, yağni «ärkimdiki özine jön» degenge sayadı. Oyğırlıq Mäsäli, Döyten, Sahariya qariyalardıñ maqwldauı negizindegi atam Janattıñ (A.J) jazıp qaldırğan şejiresinde Abaqtan Izen, Jusan. Izennen Mağınalı, Sidalı, Jabaydı taratadı. Mağanalıdan Qoylau, Baylau delinedi. Qoylaudan-Iteli. Abaq Kereydiñ işinde iteli ruı «noqta ağa» ataladı.
“Alaş aynası” internet-gazeti halqımızdıñ şığu tegin, taraluın bayandaytın tarmağı – qazaq şejiresi turalı aqparattardı kezeñ-kezeñimen jariyalamaq. Osı arqılı üş jüzdiñ är ruı turalı mälimetterdi toptastırıp, qazaqtıñ ortaq şejire qorın jasap şığarmaq. Eger sizdiñ qolıñızda öz ruıñız jayında mälimetter bolsa, bizdiñ mına: info@alashainasy.kz elektrondı poştamızğa jiberuiñizge boladı.
Noqta ağanıñ jolı – ertede el köşkende kösem tüyeni jeteleydi jäne dastarqanğa bata beru, tabaqtağı sıylı müşeni kesude basımdılıq beriledi. Baylaudan jäntekey, jädik, şeruşi ruları taraydı. Sidalıdan jastaban, şimoyın, könsadaq ruları tarağan. Jastaban ruı negizinen Şığıs Qazaqstan oblısınıñ bwrınğı Şwbartau (qazir Ayagöz audanınıñ qwramında) audanın mekendeydi. Kerey Altayğa bet alğanda Qabanbay batır men Aqtamberdi batır jıraumen dos-jar Şaqantay, Nwralı batırlar naymannan qonıs alıp, mekendep qalğan delinedi. Keyinnen bwl ölkede Abay eli tobıqtılar qoñsılas boladı. Jastaban – belgili ğalım-jazuşı Mwhtar Mağauinniñ eli. Jabaydan qaraqas, molqı, sarbas ruları taraydı. Mağınalınıñ qızı Mäulimnen şwbarayğır taraydı delinedi. Şejireşiler şwbarayğırdı kereydiñ jieni, merkitti jienşarı edi dep qiıstıradı. Merkit – bwdan segiz jüz jıl bwrın, yağni Şıñğıs han zamanına deyin-aq Bayqal köliniñ oñtüstiginde quattı jeke memleket qwrğan el bolsa, ol qalay Kereyge jienşar bolmaq.. Şıñğıstıñ merkit bileuşilerine degen jeke bastıq öşpendiligi saldarınan 1204 jılı qırğınğa wşırap, jeñilgen merkitter Sarıarqağa qaşqandığına, 1216 jılı Joşı äskeri qazirgi Irğız-Torğay ölkesinde Sübedey äskeriniñ merkitterdi tolıq talqandağandığına tarih kuä. Osı qırğınnan aman qalğan merkittiñ azğana böligi keyinen kereydiñ qwramına qosılsa kerek. On eki ruğa bölinu Kögeday töre twsında, Mänji qıtayğa bağınu kezeñinen beri payda bolsa kerek. Şındığına kelgende On eki kereyge birde şimoyındı, birde, jäntekey işindegi qwltaybolattı jatqızuı osını meñzeydi. Är rudıñ öz tañbası, wranı bar. Olar är rudıñ joñğarlarğa, keyinnen qalmaqtarğa qarsı küresken batırlarınıñ esimderi:
1. Iteli (Bwqarbay)
2. Jäntekey (Şaqabay)
3. Şeruşi (Baytaylaq)
4. Molqı (Maşan)
5. Qaraqas (Qaptağay)
6. Merkit (Qwlsarı)
7. Jastaban (Jobalay)
8. Könsadaq (Jabay)
9. Şwbarayğır (Qojabergen)
10. Sarbas (Sarıtoqay)
11. Jädik (Janat)
12. Şimoyın (Älmembet)
Şeruşi ruınıñ wranına aynalğan wzınmıltıq Bayımbet wlı Baytaylaq batır-Er Jänibektiñ qarulas serigi bolğan. Kerey Baytaylaq batırdıñ ziratı delinetin töbeşik Soltüstik Qazaqstan oblısı, Aqjar audanı ortalığı Talşıq kentiniñ Jañauılğa bwrılğan jolayrığı mañındağı qoqıs tögetin orın (svalka) mañına tayau jatır. Mwnı äli de ayqındau qajet. Baytaylaq Semey ölkesinde, Er Jänibektiñ qasında jerlengen degen de pikirler bar. Baytaylaq pen onıñ balası Şwbaş batırlar şeruşi ruın bilegen. Keyinnen Aqtay bilikti qolğa aldı.Qojabergen Jänibekwlı – şwbarayğır ruınan şıqqan batır. Köbinese osı Abaq Qojabergen batırdı Aşamaylı Qojabergen Tolıbaywlımen jañılıs atau kezdesedi. Aşamaylı Qojabergen äygili batır, jırau. Ataqtı änşi Segiz seriniñ wlı atası. Abaq Qojabergen oyrattıñ azatker batırı Amırsanamen jas jağınan şamalas ekendigin bilemiz.Şeruşi ruınan şıqqan Bayğara wlı Kiikbay batırdıñ beyiti Aqmola oblısınıñ Atbasar audanında Sergeevka selosı mañında delinedi. Qalay bolğanda da Kiikbay batırdıñ Qazaqstanda jerlengeni dausız.Jädik, jäntekey, şeruşi ruları tuıstas, qanattas ataladı jäne olarğa bergen halıq minezdemesi de tämsil bolıp aytıladı. Jäntekey- Abaq kereydiñ jartısınan köbin qwraydı. «Kerey bwzılsa jäntekeyge sıyadı, jäntekey bwzılsa, kereyge sıymas»,- degen söz bar.Jädik balası: 1. Mälik 2. Janat 3. ItemgenJanattan taraytın rular: bayqazan, jaqay, qostay, jarasbay, mwñal, tilel, qıdır, boqay.Mälikten taraytın rular: bayğara, bayan, qwlanbay, köten.Jäntekey balası:1. Süyimbay2. Süyindik3. Süyinşäli Süyimbay balası:1. Samwrat2. Qwtı3. Sämembet 4. Bökes (Elgeldi ruı taraydı….Seysenbay-Sambay-Abay)5. Töleke (Esirkep ruı taraydı) Sämembetten taraytın rular: atantay, esentay (barqı, bazarqwl, şaqabay, tüktibay, qıstaubay,t.b.), esembay, 6 tasbike, (aqşa, börte, qarjau, jaman, sarı, elibay), esağası, qazıbek. Tasbike Aqşadan: Bayğon, Bayğonnan: Bäyterek, Bäyterekten: Bayjan, Bayjannan: Uanğan Juanışbay (Qağay), Orayhan, Toqay, Quanıq. Qağaydan: Abay, Baday, Şäkerhan, Abzalhan. Orayhannan: Şämen, Şerihan, Qanağat. Toqaydan: Kämen. Kämennen: Mwrat, Talğat. Quandıqtan: Şäpen, Jeñishan, Sepey (Qajıwlı Janattıñ zayıbı). Şäpennen: Atqazı. Süyindik balası: 1. Altı2. QalkeSüyindikten taraytın rular: jaylau, küntu t.b. Altıdan: Sarı. Sarıdan Berdäulet. Berdäuletten: Jänibek batır. (Kerey Er Jänibek) Jänibektiñ qızı Ermekti (key derekterde qarındası) Tobıqtı Irğızbay alğan. Irğızbaydan Öskenbay. Öskenbaydan: Qwnanbay odan Abay tuadı.Süyinşäli balası: 1. Qojamjar2. Baraq3. Sekel4. Bwlantay.Qojamjardan: Botağara, Äytimbet. Äytimbetten: Qarajan. Baraqtan: Qangeldi, Taylaq. Bwlantay. Bwlantaydan: Köbek.
Al, jalpı alğanda, qazaqtıñ töl şejiresin, är ru men är üş jüzdiñ qalay jäne kimnen tarağanın bilgiñiz kelse, Alaş Orda ükimetiniñ müşesi, tilşi Kärim Bätişwlınıñ 1911 jılı «Ayqap» jurnalına jazğan «Qazaq şejiresi» attı tuındısın şolıp şığuıñızğa boladı.
QAZAQ ŞEJİRESİ
Türik näsilinen «Alaş esimdi bay häm balaları köp baqıttı bir adam Alaşa hannıñ zamanında mäşhür adamdardan sanalıp twrıptı. Sol zamannan qalğan bir söz bar: «Alaş alaş bolğanda, Alaş han bolğanda, tañbasız tay ensiz qoy bolğanda» degen.
Alaştan eki bala tuğan Seyilhan, Jäyilhan degen. Jäyilhannan – Mayqı bi. «Tügel sözdiñ tübi bir, tüp atası – Mayqı bi» degen söz bar. Mayqı biden – Özbek, Sıbiyan. «Özbek – az ağam, sart – sadağam» degen söz osıdan qalğan. Sıbiyannan, Ayırqalpaqtan – Qazaq, Sozaq. Sozaqtan – Qaraqalpaq.
Qazaqtan üş bala tuadı. Aqarıs, Janarıs, Bekarıs. Bwlardıñ ärqaysıları bay häm mäşhür adamdar bolğan. Näsil, nesipteri köp bolıp, tap-tabımen barıp Qaratau degen jerge şähär bolıp, birneşe jıl otırıptı. Ülkenine qarağan eldi «Wlı jüz», ortanşısına qarağan eldi «Orta jüz», kişisine qarağan eldi «Kişi jüz» dep atağan. Kädimgi taudıñ arğı jüzi, bergi jüzi degen sekildi. Mwnan biraz zaman ötken soñ bwlarğa jeti jıl twtas aşarşılıq kelgen. Eñkeygen käri, eñbektegen jas öle bastağan soñ bwlar bas qosıp, oylasıp, tws-twsına bıtırap kün köruge, äuelde taudıñ oñtüstiginde – öziniñ otırğan jağına wlı jüz, künşığıs jaqqa orta jüz, kişi jüz öziniñ otırğan künbatıs jağına, ärqaysısı öziniñ tuğan-tuısına ketip kün körmekşi bolıp, jiılıp amandasıp tarağan. Bwl jiılıp twrğan jerde bir öleñşi zarlıq etip, üş auız öleñ aytqan. Sözdiñ bası osı:
Qarataudıñ basınan köş keledi,
Köşken sayın bir taylaq bos keledi.
Qarındastan ayırılğan jaman eken,
Qara közden möldirep jay keledi.
Mına zaman, qay zaman, bağı zaman,
Bayağıday bola ma tağı zaman?!
Atadan wl, eneden qız ayırıldı,
Közdiñ jasın köl-dariya ağızamın.
Mına zaman, qay zaman, qısqan zaman.
Baqıt qwsı basıñnan wşqan zaman.
Topıraq pen aspannan şañ boraydı,
Qañtardağı kün suıq qıstan jaman.
Bizge qısım körsettiñ qattı, Qwday,
Qabırğama qara jer battı, Qwday.
Jayau jürsem, tabanım auıradı,
Tım bolmasa, bermediñ attı, Qwday!
«Qaratau» degen öleñdi «Men qazaq» degen zattıñ bäri biledi.
Wlı jüz Aqarıstan eki bala – Üysin, Dulat. Üysinnen tört bala – Şañışqılı, Qañlı, Oşaqtı, İrgenekti. Dulattan tört bala – Botbay, Şımır, Siqım, Janıs.
Orta jüz Janarıstan jeti bala – Taraqtı, Arğın, Qıpşaq, Nayman, Qoñırat, Kerey, Uaq. Är atanıñ balası soñğıların özderi bilu mindet. Mine, bwl jerde Qıpşaqtı jazamın. Janarıstan – Aqtımsopı, onan Qıpşaq, onan Aqköbik alıp, odan Solım alıp, onan Müyizdi sarı abız, onan üş bala – Qara, Qwla, Sarı. Qaranıñ äuleti Qaraqıpşaq atanadı. Sarınıñ äuleti Qıtayqıpşaq atanadı. YAğni qonıstarı Qıtay qoltığında bolğandıqtan, Qwlanıñ balaları Qwlanqıpşaq atanadı.
Joğarğı aytılğan Qaradan Qwlandı, onan Toqtar, onan bes bala tuadı: Bwltıñ, Torı, Wzın, Qarabalıq, Köldeneñ.
Kişi jüz Bekarıstan Alşın tuadı, onan Alau batır, onan Qwduar tentek. Aqılıñ bolsa, ala baytal soğa şap degen naqıl osı kisiden qalğan eken. Qwduardan eki bala – Qıdırqoja, laqabı «Bay», Qarakesek. Qıdırqojadan on eki bala – Qıdırsiıq, Baqıtsiıq, Swltansiıq, Esentemir, Asıq, Qızılqwrt, Masqara, Tazdar, Altın, Jappas, Aday, Beriş.
Qarakesekten – Älim, Şömen, Kete, Ojıray, Älimnen Törtqara, Şekti. Şömennen – Aspan, Bozğwl, Toqa, Könen. Kişi jüzge qosılğan jeti rular: Jağalbaylı, Tileu, Tama, Tabın, Kerderi, Kereyt, Ramadan.
Bwl – Alaştıñ barlıq qazaqtıñ atası ekendiginiñ kuäsi. Bwrın qazaq böten halıqpen şektesse, bireui «Alaş» degen wrandı şaqırsa, bäri birıñğay bolıp, tez jiılıp, tilek qosıp qaladı eken. Bwl sözder — bizdiñ bwrınğı kärilerden estigen sözder. Qadiri hal bilgenimizdi jazdıq. Mwnan artıq biluşiler bolsa, bilgenin işine saqtamas, halıqqa jazıp bildirer dep ümit etemiz.
Şejire dlya russkoyazıçnıh kazahov
Şejire (kaz. şejire) — genealogiçeskaya rodoslovnaya u kazahov i kipçakskih narodov, naprimer, tatar i başkir. Kak pravilo predstavlyaet soboy pis'mennoe ili ustnoe pereçislenie predkov po pryamoy mujskoy linii.
Takje rasprostranen sinonimiçeskiy variant şejire — Jeti-Ata (bukv. perevod s kazahskogo — sem' dedov). Sçitaetsya, çto znanie şejire (ili svoih predkov do sed'mogo kolena) yavlyaetsya obyazatel'nım dlya kajdogo kazaha. Eto pozvolyaet izbejat' blizkorodstvennıh brakov.
Kazahi i şejire
Otnoşenie kazahov k şejire yavlyaetsya sakral'nım. Mnogie sovremennıe kazahi pıtayutsya vosstanovit' svoi korni i oçen' ser'ezno izuçayut svoyu rodoslovnuyu. Soglasno drevnim tradiciyam, rod u kazahov peredaetsya çerez mujskuyu liniyu. No inogda v eti zapisi vklyuçayut i naibolee vıdayuşihsya jenşin. Krome imen eti zapisi soderjat biografii, istoriyu i geografiyu naibolee znaçimıh sobıtiy, legendı.
Sovremennıe şejire
Massovoe uvleçenie kazahami şejire vırajaetsya v izdanii mnogotomnikov s pereçisleniem vseh çlenov opredelennogo roda. Naprimer, takie bol'şie rodı kak Naymanı, Dulatı, Albanı, Bayulı ili Alimulı mogut nasçitıvat' do odnogo milliona çelovek tol'ko v sostave kazahov, ne uçitıvaya drugie narodnosti, oni mogut imet' neskol'ko izmenennıe nazvaniya (Dulu→Duglat→Dulat). Dlya sravneniya çislennost' Argınov prevışaet million, a s uçetom nekazahskih Argınov sostavlyaetsya neskol'ko millionov. Knigi s pereçisleniem şejire mogut sostavlyat' 3 i bolee tomov.
Şejire sostoit iz treh juzov
Starşiy juz
Aydarlı
Akarıs
Aksakal
Alban
Alıbay
Asan
Baydibek
Baydolla
Bayterek
Baktiyar
Beimbet
Birmanak
Botbay
Dulat
Eskel'dı
Jalayır
Jalmanbet
Jansakal
Janıs
Jarimbet
Jarıkşak
Joldaboldı
Ibraiım
İle
Kalıbay
Kanlı
Karaş
Keyki bi
Kogam
Kuyıldar
Kurti
Meaykı
Mekreyil
Oysıl
Oşaktı
Sakaldı
Sarı
Sarıuysin
Sirgeli
Suan
Sıykım
Sırmanak
Tolıbay
Uzınsakal
Uysil
Şanışkılı
Şapıraştı
Şegir
Şumanak
Şıbıl
Şımır
Istı
Sredniy juz
Argın
Atıgay
Aşamaylı
Baganalı
Bazarhan
Baytalak
Baltalı
Basentiin
Bahram
Begendık
Beymen
Betke
Bolatkoja
Elemes
Ergenşi
Er-Kosay
Eskara
Jadik
Jamanbay
Jangulı
Jantekey
Janteli
Jastaban
Iteli
Kazıgul
Kambar
Kanjıgalı
Karagerey
Karakas
Karakesek
Karakipçak
Karasopı
Karatay
Karaul
Karauıl
Kensadak
Kerey
Ketbuga
Kitaykipçak
Kokjarlı
Kokkoz
Konırat
Kotenşi
Kuandık
Kulankipçak
Kıldıbatır
Kıpşak
Mad'yar
Matay
Meyram
Merkit
Molkı
Mulkiaman
Naganay
Nayman
Sadır
Sarman
Sarısopı
Suindık
Suyeniş
Taraktı
Tobıktı
Tokpak
Toktamıs
Torteuıl
Tortul
Torıkipçak
Uak
Şegendık
Şeruşi
Şimoylı
Şubaraygır
Şubırtpalı
Mladşiy juz
Aday
Alaşa
Alimulı
Altın
Baybaktı
Baysarı
Bayulı
Baksiik
Beriş
Esentemir
Jagalbaylı
Jappas
Jetıru
Karakesek
Karasakal
Kerderi
Kereit
Kete
Maskar
Nogay-kazak
Ramadan
Sultansiik
Tabın
Taz
Tama
Tana
Teleu
Tortkara
Şektı
Şeneş
Şerkeş
Şumekey
Isık
Vozniknovenie 3-h juzov
Vopros o juzah takje yavlyaetsya ne vpolne reşennım.
V opredelenii samogo termina «juz» bol'şinstvo istorikov sçitayut ego ob'dineniem kazahskih rodov i plemen. Samo slovo «juz» perevodyat kak «vetv'», «çast'», «sotnya». Slojnım yavlyaetsya vopros o priçinah i vremeni obrazovaniya juzov.
Delenie etnosa na çasti tipa juzov imelo mesto v istorii ryada narodov (drevnerimskie tribı-plemya, u severo-amerikanskih plemen – troystvennıe soyuzı), no do nastoyaşego vremeni ono sohranilos' tol'ko u kazahov.
Priçinı obrazovaniya juzov:
1. Hozyaystvenno-ekonomiçeskie usloviya, koçevoy obraz jizni(S. Asfendiyarov, M. Vyatkin, V. Bartol'd). Delenie territorii Kazahstana dlya koçevogo skotovodstva na tri estestvenno-geografiçeskie oblasti: zapadnuyu – na r.Ural; srednyuyu – na reke Sarısu, Çu, nizov'ya Sır-Dar'i, po Işimu, Tobolu i Irtışu, i vostoçnuyu – v Djetısu.
2. Prirodno-geografiçeskie (territorial'nıe) faktorı.
3. Voenno-politiçeskie faktorı (dlya zaşitı).
4. Istoriçeskie tradicii (delenie plemen na zapadnoe, vostoçnoe krılo, centr – eşe s hunnov, tyurkov, mongolov i td.).
Pomimo nauçnıh ob'yasneniy imeyutsya razliçnıe legendı po povodu proishojdeniya juzov. (otrajayut sobıtiya s VIII veka i ranee).
Juzı imeyut nazvaniya: Starşiy (Velikiy), Sredniy i Mladşiy. Znaçenie takoy ierarhii toje ob'yasnyayut po-raznomu. V çastnosti, Velikim sçitaetsya juz po ego drevnemu proishojdeniyu, on – prarodina vseh plemen; Mladşim – potomu, çto on oformilsya pozdnee vseh.
Territorii i osnovnıe rodı i plemena, sostavlyayuşie juzı:
Starşiy juz – eto Semireç'e i YUjnıy Kazahstan – sarıuysin, dulatı, jalairı, kanlı i dr.
Sredniy juz – Vostoçnıy, Severnıy i Central'nıy Kazahstan – argını, kıpçaki, naymanı, kerei i t.d.
Mladşiy juz – Zapadnıy Kazahstan – alimulı, bayulı, jetıru i dr.
Kogda obrazovalis' juzı? Po raznomu traktuyut vremya obrazovaniya juzov, kotoroe otnosyat k periodu s X v. po XVI v. (raspad Zapadno-Tyurkskogo kaganata ili tri samostoyatel'nıh ulusa v XV-XVI vv. polojili naçalo kazahskomu hanstvu i dr. ). Bol'şinstvo sklonyayutsya k XVI veku. Odnako v poslednee vremya takaya toçka zreniya vızıvaet vozrajenie. V çastnosti, E. Arınov, E. Abenov i dr. somnevayutsya v tom, çto komu-to bılo vıgodno razdelit' edinoe Kazahskoe hanstvo na tri çasti, çto ne çasti sostoyat iz celogo, a celoe iz çastey. Takim obrazom, sçitayut oni, obrazovaniyu Kazahskogo hanstva predşestvovalo po vremeni obrazovanie juzov.
Juzı v istorii kazahskogo naroda igrali vajnuyu rol' v regulirovanii obşestvennıh (administrativno-territorial'nıh, hozyaystvenno-ekonomiçeskih, politiçeskih) otnoşeniy.
Alashainasy.kz


c: text/html

text:
Bursa Yazıcı Servisi iletişim bilgileri.
Telefon numarası, adresi ve mail gönderimi için aşağıdaki bilgileri kullanabilirsiniz
Bursa yazıcı servisi,bursa hp yazıcı servisi,bursa samsung yazıcı servisi, bursa canon yazıcı servisi,bursa epson yazıcı servisi ,hp yazıcı servisi bursa ,samsung yazıcı servisi bursa ,canon yazıcı servisi bursa, epson yazıcı servisi bursa,xerox yazıcı servisi bursa bursa yazıcı servisi, yazıcı servisi bursa ,bursa toner dolumu .dolum bursa, bursa kartuş dolumu ,kartuş dolumu bursa

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Çanaqqala bäreleşe
Çanaqqala bäreleşe yäki Gallipoli bäreleşe yäki Dardanell operatsiäse (törekçä Çanakkale Savaşı; inglizçä Gallipoli Campaign) — Berençe Bötendönya suğışında 1915-1916 yıllarda bulğan xärbi operatsiä: Winston Çerçill niäte buyınça Antanta illäre, ayıruça Britan imperiäse Törkiä başqalası Stambul şähären basıp alırğa uñışsız tırışa. Töp maqsatı - Rusiägä diñgez yulın açu.
ЭчTәлek
Taswir[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Köndäşlär:
- Ğosman imperiäse häm Alman imperiäse
- Britan imperiäse häm anıñ koloniäläre, Frantsiä, öleşçä Rusiä imperiäse
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Berençe çorda 1915 yılnıñ 19 fevrale - 18 martında ingliz-frantsuz flotı Dardanell tışqı kirmännärenä atıp höcüm itä. Töp höcüm uñışsız bulıp çığa: 3 korab yuq itelä, 3 korab zur zıyan kürä, ä Törkiä kirmännäre cimerelmägän diärlek.
- İkençe çorda 25 apreldä frantsuz, ingliz, Yaña Zeland diñgez cäyäw ğäskärläre häm yunan irekle legionı, barlığı 18 meñ keşe Dardanell buğazı yanına desant töşerä.
Qanqoyğıç bäreleşlär näticäsendä 2 Britan linkorı yuq itelä häm ingliz-frantsuz köçläre berni ireşä almağannar.
1916 yılnıñ 9 ğinwarında frantsuz-ingliz köçläre uñışsız bäreleşlärdän çığarıla. Şulay itep, Gallipoli operatsiäse tämamlana, faktik räweştä Törkiä ciñä.
Töp başlap cibärüçe Winston Çerçill bu ciñelüdän soñ ministr xezmät urınınnan otstavkağa kitärgä mäcbür bula.
İstälek[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
24 apreldä Törkiädä Çanaqqala bäreleşendä ciñü könen bäyräm itälär, 2015 yılda 100 yıllıq yübeleye ayıruça kiñ bilgeläp ütä.
Tışqı sıltamalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- ДapдaHeллbckaя oпepaция Ha caйTe XpoHoc
- БиTBa пpи ЧaHakkaлe
- 100 лeT пocлe ЧaHakkaлe. Пoбeдa, изMeHиBшaя иcTopию
- yчacTиe Poccии B ДapдaHeллbckoй oпepaции
- д/ф «ПoдBoдHыe TaйHы Гaллипoли» (Gallipoli´s Deep Secrets, 2010)
- [1]
- ЗиMиH A.A. BиTязb Ha pacпyTbe. ФeoдaлbHaя BoйHa B Poccии XV B. M.,1991.


text:
Bunı Qırım «ükümetiniñ» matbuat hızmeti bildire.
«Men bellesem, birisi Rusiye vatandaşlığından vazgeçecek ve ariza yazmağa yetiştirmegen olsa, biz bu müddetni daa eki-üç aftağa arttıracaqmız», – dep ayttı Aksenov.
Onıñ malümatına köre, Qırımda er kün 20 biñ pasport berile.
Yarımada Rusiyege qoşulğan soñ, Ukraina vatandaşları olaraq qalacaq olğan qırımlılar bunıñnen bağlı arizanı aprel 18-ne qadar Rusiye Federal Migratsion hızmetine bermek kerek ediler. Aks alda olar Rusiye vatandaşları olalar. Rusiye pasportını almağa istemegenler Qırımda yaşamaq içün ruhsetnameni almaq kerekler. Olar Qırımda migratsion hızmetine muracaatta bulunıp, 500 ruble miqdarında bergi tölemeliler.


text:
Bu aqta antimonopol hızmeti bildire.
Belli olğanı kibi, bugünki künde Qırımda dizel yaqarlıqnı 34,26 rub., Aİ-92 37,08 rub., Aİ-95 38,29 rub. satın almaq mümkün.
Fiatlarnıñ tüşmesi FASnıñ vekilleri ve Aqyarnıñ yaqarlıq müessiselerniñ körüşüvinden soñra yüz berdi. Toplaşuv aprel 17 künü 2014 senesi ötkerildi. Onıñ esas mevzusı şeer ve cumhuriyette yaqarlıq fiatlarnıñ durumı ve onıñ eyileşmesi edi.
Şimdiki vaqıtta Qırımda yaqarlıq saasındaki fiyatlarğa bir sıra menfiy faktorlar tesir etmekte. Bular em uquqiy şahıslarnıñ ğayrıdan registratsiyaları, em ketirilüvniñ toqtatılması.
Rusiyeden esas acımı Qırımğa Keriç paromlı keçitten yollanılmaqta. Tolu miqdarda Deñiz vastasınen yaqarlıq Qırımğa mayısnıñ başında kelip başlaycaq.
Mayısnıñ 20-ne qadar ise Qırımnıñ AZS leri ve Kefe cermay bazası teşkerilecek.
«Bizge Qırımdaki yaqarlıq saasınıñ real durumını bilmek kerek. Eger antimonopol qanunları bozulsa, tenbiyelecekmiz, eger yardım etmese, ceza sanktsiyalarını qullanacaqmız», – dep qayd etti UFAS müdir muavini Vâçeslav Tokarev


text:
Kiyev – Qırımlılarnıñ qıtaiy Ukraina ile memuriy sıñırda qabarcılıq ve qanunsızlıqqa rastkelgen vaqıtları keçmişte qala. Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ reberligi bildire ki, adamlarnıñ bir sıra muracaatları baqıldı, bundan soñra içki teşkerüvler keçirilip, qabar alğan ve vazifesini becerip olamağan hadimler işten boşatıldı. Bundan ğayrı, al-azırda Ukraina Devlet sıñır hızmeti memuriy sıñırdan keçüv qaidelerini azırlap, ileride olarnı Qırımğa qatnağan trenlerniñ er bir vagonında asmağa vade ete.
Qırım ile sıñırda vesiqalar teşkerilip başlağan soñ ukrain sıñırcılarından şikâyet etip başladılar. Yolcularnıñ aytqanına köre, olarnı sebepsiz trenlerden çıqara ediler, qoşma vesiqalar talap etip, eşyalarını baqtılar ve qabar alğan ediler. Uquq qorçalayıcılar memuriy sıñırda bozuvlarnen oğraşıp başladılar ve noyabr soñunda bunıñ ilk neticeleri sezildi. Memleketniñ qıtaiy qısmına kirgen qırımlılarnıñ sıñırcılardan şikâyetleri qat-qat eksildi.
Ukraina Devlet sıñır hızmeti qabarcılardan temizlendi
Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ reberligi bildirdi ki, hadimlernen keçirilgen iş sıñırda nizam olmasına yardım etti. Hızmetniñ matbuat kâtibi Oleg Slobodân Qırım.Aqiqatqa bergen malümatına köre, qıtaiy Ukrainağa kirgen vatandaşlardan umumen 219 şikâyet keldi.
«Olardan 36 şikâyet qabarnen bağlı edi, 10 – çirkin areketler ve 56 şikâyet suniy nevbetlernen bağlı edi», – dedi Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ vekili.
Devlet sıñır hızmetiniñ reberligi bu şikâyetlerge sert yanaşıp, büyük bir içki teşkerüvler keçirdi.
«İçki havfsızlıq idaresi 197 teşkerüv keçirdi. Qayd etilgen 202 bozuv yuqarı reberlikke yetkizildi. 106 iş taqiqatı ve 96 iş teşkerüvi belgilendi. Olarnıñ neticesine köre eki arbiyniñ malümatları Herson prokuraturasına berildi», – dedi Slobodân.
Onıñ aytqanına köre, 234 insan nizam mesüliyetine çekildi, 2 insan işten boşatıldı, 32 hadim diger bölüklerge avuştırıldı ve 57 arbiy sıñır nezaretinden çekildi. Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ reberligi bildire ki, teşkerüvler devam etecek.
Kiriş qaideleri açıq olacaq
Devlet sıñır hızmeti sıñırdan keçüv qaidelerini açıq-aydın yapmaq içün bir sıra vesiqalarnı azırlaycaq ola. Bu işke memurlar İnsan aqları Ukraina Helsinki birligi ve diger cemaat teşkilâtlarınıñ vekillerini celp etecekler.
«Bizler memuriy sıñırdan keçken vatandaşlarnıñ aqları ve sıñırcılarnıñ vekâleti ile vesiqa azırladıq. Ümüt etem ki, onı tren ve vokzallarda, maşina nezaret noqtalarında yerleştirilecek», – dep ayttı İnsan aqları Ukraina Helsinki birliginiñ esperti Sergey Zayats Qırım.Aqiqat saytına.
Onıñ qayd etkenine köre, uquq qorçalayıcı teşkilâtlarnıñ uquqçıları ve sıñır hızmetiniñ reberligi qıtaiy Ukrainağa kiriş yasağı aqqında nizamname azırlaycaqlar.
«Bu yazma bir vesiqa olacaq, onıñ içinde kiriş yasağınıñ sebepleri aydınlatılacaq. Böylece insan yasaq sebebini ögrenip, sıñır hızmetiniñ hadimler areketlerinden şikâyet ete bilecek», – dedi uquqçı.
Uquq qorçalayıcınıñ aytqanına köre, sıñırcı kiriş yasağı aqqında aytsa, bunı tasdıqlağan vesiqanı köstermek kerek, böyle etip qanunsız areketler yapıp olamaz.
«Adsız sıñırcılar trenden çıqarıp, keri yollay ediler. Endiden soñ bunı belli bir adam yapacaq. Ve onıñ qararı qanunsız olsa, ondan şikâyet etecekler, sıñırcını ise cezalaycaqlar», – dedi Zayets.
Uquq qorçalayıcılar ve Ukraina Devlet sıñır hızmeti qıtağa kirüv qaideleri ve yolcu ve sıñır hızmeti hadimleriniñ aqlarını belgilegen Qırım ile memuriy sıñırdan keçüv nizamnamesini azırlaylar. Şimdi olar çetel pasportını kösterip, Qırımğa kireler, lâkin yaqın zamanda olar Devlet migratsion hızmetinden mahsus izin alacaqlar.
«Vaqtınca işğal etilgen yerge kirmek içün mahsus izin alma tertibini belgilegen vesiqa Nazirler şurası tarafından baqıla», – dedi Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ qayd ve pasport işi bölüginiñ birinci zabiti Vasiliy Barabaş.
Ukraina Devlet sıñır hızmeti reberliginiñ tahminlerine köre, yarımada ile sıñırdan keçüv ve Qırımğa kirişnen bağlı vesiqalar dekabrniñ üçünci aftasında tasdıqlanacaq.


text:
Derc
Haber siyaseti nazirligi vilâyet media merkezleri ile İşbirlik Memorandumını imzaladı
20 Çiçek ayı, 16:30
Aprelniñ 24-nde 2015 senesi İnformatsion siyaseti Nazirligi boş vazifelerde çalışmağa istegenleri içün yarış saylavını ötkerecek.
20 Çiçek ayı, 15:27
Nazir Yuriy Stetsniñ «Latviyanıñ kütleviy matbuat vastaları cemaatçılığı» portalına bergen intervyüsi
20 Çiçek ayı, 12:50
Aprel 16 künü Haber siyaseti nazirligi yanındaki Ekspert şurasınıñ nevbetteki toplaşuvı keçti
17 Çiçek ayı, 14:00
Haber siyaseti nazirligi telekommunikatsiya ve bağ saasındaki obyektlerniñ devlet havfsızlığı içün strategik emiyeti olğan obyektlerniñ sırasına qoşuluvı aqta qarar leyhasını işlep çıqardı
16 Çiçek ayı, 20:34
Haber siyaseti nazirligi telekommunikatsiya ve bağ saasındaki obyektlerniñ devlet havfsızlığı içün strategik emiyeti olğan obyektlerniñ sırasına qoşuluvı aqta qarar leyhasını işlep çıqardı
16 Çiçek ayı, 20:33
Ukraina Haber siyaseti nazirliginiñ yardımı ile Milliy radioda Sergiy Garmaşnıñ müelliflik programması başlandı
15 Çiçek ayı, 15:23
Ukraina Haber siyaseti nazirliginiñ yardımı ile Milliy radioda Sergiy Garmaşnıñ müelliflik programması başlandı
15 Çiçek ayı, 15:22
Haber siyaseti nazirligi Nazirler Kabineti tarafından media faaligi içün mukâfatnı elde etken Ukraina mudafaa nazirliginiñ matbuat ve kommunikatsiya İdaresini hayırladı
14 Çiçek ayı, 19:13
Haber siyaseti nazirligi ukrain tış yayınlavınıñ inkişafına imkân bergen UTR ve NRKU leyhasına qol tutı
10 Çiçek ayı, 20:30


text:
Avropa parlamentiniñ prezidenti Martin Schulz Qırım işğal Ukrainanı Avropa yolunda toqtatmaz, dep tüşüne.
Bunı o iyül 3 künü Kiyevde bildirdi.
«Qırımnıñ Rusiye tarafından qanunsız işğali bizni Ukrainanı umumiy Avropa degerliklerimizniñ pekitimelsinde şerik olaraq tanılmamızda toqtatmaz», – dey Schulz.
O şunı da qayd etti ki, bunı cuma künü Avropa parlamenti ve Ukraina Yuqarı Şurası arasında fikirdeşlik memorandumınıñ imzalanuvı tasdiqlar.
Avropa parlamentiniñ prezideti cuma künü resmiy ziyareti ile Kiyevde buluna.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Qıtay şarqında qasırğalı yel ve burçaqnen şiddetli furtuna neticesinde eñ azdan 98 kişi elâk oldı, yüzlerce insanlar yaralandı. Felâket iyün 23-te Şanhay şimaline bir qaç saatlıq yol uzaqlığında yerleşken Yançen şeeri yanında yüz berdi, dep bildire Radio Svoboda.
Qıtay haber agentlikleri iyün 24-te bildirdiler ki, yel süratı saatta 78 milânı teşkil ete edi.
İnternette yerleştirilgen fotoresimler bozulğan evler yanında yatqan yaralanğan adamlarnı, çevirilgen maşnalarnı, sındırılğan terekler ve yırtılğan elektrik ağlarını köstere.
Özbekistanda ziyaretnen bulunğan Qıtay Halq Cumhuriyetiniñ reisi Si Tszinpin zararlanğanlarnıñ qurtarılması içün bütün imkânlarnı qullanmağa çağırdı, dep bildire «Sinhua» devlet haber agentligi.
Qıtayda yaz mevsiminde çoq ava felâketleri ola. Keçken sene iyün ayında furtuna sebebinden Yantszı özeninde kruiz gemisi felâketke oğradı, o vaqıt 442 insan elâk oldı.


text:
Martnıñ 16-sı, cuma künü, Kreml nezaretindeki Aqmescit rayon mahkemesi ekstremistik fikir darqatıluvında qabaatlanğan İsmail Ramazanovnıñ tevqifini aprelniñ 18-ne qadar uzattı. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa advokat Aleksey Ladin ikâye etip berdi.
«İsmail Ramazanovnıñ tevqifi aprelniñ 18-ne qadar uzatıldı», – dep tasdıqladı Ladin.
«Ramazanov işi» boyunca taqiqat devam ete. Qabaatlağan taraf, FSB ekspertizası Ramazanov ile Zello internet-radiosındaki duşmanlıq ve nefret doğurğan mesajlar arasında bir bağ tapmağa areket ete. Bugün iş materiallarına Zello vastasınen qonuşmaq içün internetke kirgen qullanıcığa berilgen IP-adresi ve telefon raqamı boyunca provayderden alınğan cevap ilâve etildi.
Yanvarniñ 23-nde Rusiye küç idaresi hadimleri Novıy Mirde sakini qırımtatarı İsmail Ramazanovnıñ evinde tintüvler ötkerip, onı ekstremiz teşviqatında qabaatlağan edi.
Daa soñra Rusiyeniñ Qırımdaki Taqiqat komitetinde, taqiqatçılar internet-radio vastasınen ekstremistik materiallarnıñ darqatılmasında qabaatlanğan Aqmescit rayonı sakinine qarşı cinaiy iş açılğanı aqqında bildirgen edi.
Kreml nezaretindeki Aqmescit rayon mahkemesiniñ qadısı İrina Kirillova Ramazanovnı fevralniñ 23-ne qadar 30 künge apiske yolladı.
Qırım işğalinden soñ yarımadada rusiyeli akimiyet mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Meclis azaları ve «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirilmege başladı.


text:
Aqmescit – «Qırım» Fondu» hayriye teşkilâtı ve onıñ reberi Riza Şevkiyevniñ yañı sınav zamanı başlandı. Çoq millionlı para cezası aqqında mahkeme teşkerüvleri yerine FSB idaresinde sorğu ve hastahane tintüvleri keldi. Közeticiler uquq qoruyıcılarnıñ areketlerini «nonsense» dep adladı.
Çarşenbe künü, dekabr 17-de, Qırımdaki Federal havfsızlıq hızmetinde «Qırım» Fondu» HT müdiri Riza Şevkiyevniñ sorğusı keçirilecek edi. Sorğu sebebi beş yıl evelsi Qırımğa ketirilgen türk aleminde meşur olğan qırımtatar yazıcısı Cınğız Dağcınıñ şahsiy eşyaları oldı.
FSB idaresine belgilengen saatte kelgen Şevkiyevge Aqmescit rayonınıñ Colman köyündeki hastahanege yazıcınıñ eşyalarını baqmaq içün barıp kelmege teklif ettiler. Fond mülkinde olğan eşyalar yerli hastahanede saqlana. Malüm olğanı kibi, Cınğız Dağcınıñ vefatından soñ onıñ iş odasında olğan eşyalarnı Qırımğa yolladılar, ileride ise onıñ müzeyini açacaq ediler.
«İdarege kelsem, FSB hadimleri hastahanede olğan yükni teşkerecekler, dep bildirdiler. Aqmescitten biz hastahanege yol aldıq. Anda 9 nefer FSB hadimi bulunğan edi. Olar Cinaiy kodeksniñ maddesine esaslanıp, bu kontrabanda yükü olğanı aqqında qararnı seslendirdiler», – dep ayttı Şevkiyev Qırım.Aqiqat saytına.
Onıñ aytqanına köre, Ukrainada Türkiye konsullığı bergen yükni ukrain gümrük hızmetiniñ hadimleri müürlegen ediler, onıñ içün Rusiye arbiyleriniñ onı açmağa aqları yoq edi. Buña baqmadan, olar içeri kirdiler.
«FSB hadimleri bizim yanımızda qapularnı açtı. Yük qutularını sayıp çıqtılar, foto çıqardılar, er şey yerinde edi. Cumaaqaşı künü (dekabr 18-de – muar.) saba bizler FSB idaresine barıp, vesiqanı imzalap, onıñ kopiyasını alacaqmız. Soñra da, añlağanıma köre, vesiqalarnı prokuraturağa berecekler – o, cinaiy iş açılacaqmı-yoqmı qarar alacaq», – dep qayd etti Şevkiyev. Onıñ bildirgenine köre, havfsızlıq hızmetiniñ hadimleri video çıqarmağa yasaq ettiler.
Riza Şevkiyevniñ fikirince, arbiyler tintüv keçirip, Qırım Apellâtsion mahkemesinde büyük para cezaları aqqında iş teşkerüvlerinden diqqatlarını çekecek ola.
«Böyle bir şey bar ki, olar «Qırım» Fondunınıñ» reberligine tüşünip bu areketlerge cevap bermege imkân bermeyler. Bugünde-bugün 7 mahkeme esnası bar. Bizni ofisten quvdılar, imayeni qurmağa bermeyler, esaplarımız buzlatıldı, bizler adliyecini alıp olamayıq. Er kün yañı repressiv usullar çıqarıla. Bu areketler yalıñız fondğa qarşı degil, tamır halq olğan bütün qırımtatar halqına qarşı yapıla», – dep qayd etti Şevkiyev.
Soñki vaqialarğa baqmadan, fond yolbaşçısı Qırımda Cınğız Dağcı muzeyi açılacağına ümüt ete. «Bu türk aleminiñ ulu yazıcısıdır. Onıñ müzeyini mıtlaqa açacaqmız», – dedi o.
«İç bir cinayet tapılmadı»
Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiya yolbaşçısı, milliy areket faali Zair Smedlâyev FSB hadimleriniñ areketlerini «nonsense» dep adladı.
«Olarnıñ zanınca, kontrabanda yükü ketirildi. Bu bir nonsensetir. Rusiye Federatsiyasına bir de bir yük ketirilmegen edi. Bu konsullıq yüküdir. Mında müzeyde olacaq Cınğız Dağcınıñ şahsiy eşyalarıdır», – dep qayd etti Smedlâyev Qırım.Aqiqat saytına.
Onıñ malümatına köre, keçken sene Ukraina havfsızlıq hızmetiniñ hadimleri yükni teşkerip, «bir de bir cinayet tapmadılar».
«Uquq qoruyıcı organlarnıñ areketleri «Qırım» Fonduna mahkeme işlerinen oğraşmağa imkân bermey: mal-mülkini aldılar, para cezasını belgilediler – hayriye teşkilât qanun aqlarını imaye etmege yetiştirmesin dep, yapalar», – dep tüşüne Qurultay MSK reisi.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ tışqı alâqalar bölüginiñ reisi Ali Hamzin de «Qırım» Fondu» HT reisine qarşı FSB areketlerini «yañlış» dep adladı. «2011 senesi Cınğız Dağcını Qırımda defn etüv, em de onıñ eşyalarınıñ ketirilmesi – Türkiye ve Ukraina arasında devletlerara añlaşmadır, onıñ içün bu sualni Riza Şevkiyevge degil, bu taraflarğa bermeli», – dedi Hamzin.
Qırım FSB idaresi hastahane tintüvini izaatlamay.


text:
Qırımda cumaertesi künü, iyünniñ 24-de, doquz mesken noqtasında elektrik kesilgeniniñ sebebi küçlü yel olğan. 9 biñden ziyade insannıñ evinde ışıq yoq. Bunı işğal etilgen Qırımda Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirligi idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Ava vaziyetinden sebep (küçlü yel) Qırım Cumhuriyetiniñ mesken noqtalarından elektrikler kesildi. Saat 11.30-da 9 mesken noqtasında elektrikler kesildi. 9458 insan elektriksiz qala», – dep aytıla haberde.
Ava bozulğanınıñ aqibetlerini 15 taqım çezmekte (53 insan, 20 dane tehnika). Vaziyetni işğal altındaki Qırımda Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirligi kergin vaziyetleriniñ idare merkezi kontrol etmekte.


text:
Gülcihan Koç - Ay Batti
Sanatçı : Gülcihan Koç
Türkü : Ay Batti
Etiketler : Gülcihan Koç - Ay Batti türkü indir, Gülcihan Koç - Ay Batti türkü dinle, Gülcihan Koç türküleri, Ay Batti mp3 indir, Gülcihan Koç türküleri Ay Batti türküsü, Ay Batti sözleri, Gülcihan Koç mp3 dinle, Gülcihan Koç download, Ay Batti bedava mp3, Gülcihan Koç türkü sözleri, Gülcihan Koç türkü dinle, Gülcihan Koç son albüm indir
Gülcihan Koç Türküleri
Gülcihan Koç - Yillar
Gülcihan Koç - Binbir Derdin Varsa
Gülcihan Koç - Usandim
Gülcihan Koç - Sanada Kalmaz
Gülcihan Koç - Şu Dünyada Nice Günler
Gülcihan Koç - Haylilim
Gülcihan Koç - Gülüm Yollarindayim
Gülcihan Koç - Aldim Sazi Elime
Gülcihan Koç - Yar Elinden
Gülcihan Koç - Çekil Daglarimdan
Gülcihan Koç - Barisa Türkü
Gülcihan Koç - Bir Gül Diktim
Gülcihan Koç - Bizim Irmak
Gülcihan Koç - Lalelim
Gülcihan Koç - Yayik Yaydim


text:
Aldın xabar etilgenindey, Qıtay Xalıq Respublikasınıń Ózbekstandaǵı Ayrıqsha həm tolıq huqıqlı elshisi Czyan Yan xanımnıń respublikamızǵa saparı dawam etpekte. Elshi 4-oktyabr kúni Beruniy rayonında boldı.
Miyman dəslep rayondaǵı Qıtay Xalıq Respublikasınıń «SHansi Eko Cement» kompaniyasınıń tikkeley investiciyası menen qurılısı baslanıw aldında turǵan «SHabbaz obod cement» JSHJne tiyisli cement zavodı qurılatuǵın jer maydanın kózden ótkerdi. Bul jerde alıp barılıp atırǵan jumıslar menen jaqınnan tanısıp, sheriklik negizinde qurıp-pitkeriliwi rejelestirilgen cement zavodı joybarın joqarı bahaladı.
Bunnan soń miymanlar «Abay» APJ aymaǵındaǵı «SHaxrixan Nadirbek» fermer xojalıǵında bolıp, usı jıldıń aprel ayında qıtaylı qənigelerdiń qatnasıwında shorlanǵan jerlerde təjiriybe sıpatında egilgen paxta atızın kózden ótkerdi. SHigittiń ónip shıǵıwı həm zúrəəti menen qızıqsındı. Áhmiyetlisi, Czyan Yan xanım usı paxta atızında ayrıqsha qızıǵıwshılıq penen paxta terdi. Ol paxta teriminde tikkeley ózi qatnasqanlıǵınan həm bul arqalı óziniń paxta teriw ərmanınıń orınlanǵanlıǵınan quwanıshlı ekenin aytıp, bul ushın fermer xojalıǵı menen «Abay» APJ basshılarına óz minnetdarshılıǵın bildirdi.
Paxta teriminen soń miymanlar rayondaǵı «Quralpa» qawın bazarın barıp kórip, ol jerdegi bahalar menen tanıstı həm qawınlardıń mazasına joqarı baha berdi.
Kúnniń ekinshi yarımında miymanlar «Kashfiyotchi yoshlar» jeke menshik kərxanasına tiyisli gidroponika usılında pomidor jetistiriwshi teplicada bolıp, ol jerdegi jumıslar menen de jaqınnan tanıstı həm kərxana basshısına óziniń unamlı pikirlerin bildirdi.
Elshiniń paxta terimine qatnasıwı barlıq jaslarımızdı, gúllən xalqımızdı paxtanıń bir xanasın da zaya etpey jıynap-terip alıwǵa ruwxlandıradı, degen úmittemiz.


text:
Awkcïon lottarınıñ işinde - älem çempïonattarınıñ üş altın medali jäne Jyul Rïme sıylığınıñ köşirmesi bar. Sonday-aq Peleniñ jasöspirim kezinde şulıqtardı orap jasap alğan fwtbol dobı da satıladı.
"Janküyerlerim men kollekcïya jïnawşılarda da meniñ tarïxımnıñ bölşegi bolsın dep şeştim. Olar bul artefakttardı bağalap, meniñ tarïxımdı balalarımen jäne bolaşaq urpaqtarımen bölisedi dep ümittenemin", - dedi Pele.
Awkcïon 7 jäne 9 mawsım aralığında Londonda ötedi. Alınğan qarajattıñ bir böligi brazïlïyalıq Kwrïtïba qalasındağı balalar awrwxanasına beriledi.
Jyul Rïme sıylığınıñ köşirmesi 400 mıñ dollardan bir mïllïonğa, älem çempïonattarınıñ üş altın medali 200 mıñ dollarğa, al Pele soqqan 1000-şı goldıñ dobı 40-60 mıñ dollarğa satıladı dep kütilwde, dep xabarladı Vesti.kz.
Kommentarïï


text:
Kremlniñ kontroli altında bulunğan Bağçasaray rayonı mahkemesi qırımtatar faaliyetçisi Rustem Osmanovğa, resmiy ruhset alınmayıp ötkerilgen mitingde iştirak etkeni içün 10 biñ ruble cöreme yazıldı.
Bunı dekabrniñ 11-nde Qırım.Aqiqat muhbiri bildire.
Mahkeme faaliyetçini «neticede naqliyat ve/veya cayav yürgenler içün zarar ketirilgen kütleviy tedbirniñ tayin etilgen tertibini bozuv»da (Rusiye Mimariy uquq kodeksiniñ 20.2 maddesi, 6.1 qısmı – QA) qabaatladı.
Mimariy uquq bozuv işiniñ materiallarında, Osmanov ve diger faaliyetçiler, daa bir faaliyetçi – Seydamet Mustafayevniñ evinde tintüv yapılğan vaqıtta maşinalar ve cayav yürgenlerniñ keçmesine zarar ettiler, denile.
Adliyeci Rustem Kâmilev: «Asılında onıñ (Osmanovnıñ – QA) cinayeti isbatlanmadı. Mimariy işte, diger mimariy işlerde olğan polis memurlarınıñ raportları ile şaatlarnıñ ifadeleri yer almaqta. Aqiqatta insan işlemegen qanun bozuluvında qabaatlandı, lâkin mahkeme cinayet taptı», – dedi. İmaye em mahkemege, em de İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesine resmen şikâyet etip, Bağçasaray mahkemesi tarafından alınğan qararınıñ ğayrıdan baqılmasını talap etecek.
Faaliyetçige qol tutmaq içün 30-ğa yaqın kişi keldi. Açıq oturışuvğa ömür arqadaşı ile ana-babasından ğayrı kimseni yibermediler. Qalğanlarğa binağa kirmek yasaq etildi.
Dekabrniñ 11-ne saba Bağçasarayda qırımtatar faaliyetçisi Rustem Osmanov yaqalandı. Onı evden üstlerinde tanıtıcı belgiler olmağan adamlar alıp ketti. Daa soñra onıñ, Bağçasaray Rayon içki işler bölüginde bulunğanı belli oldı.
Rustem Osmanov, «Qırım birdemligi» cemiyet areketiniñ faaliyetçisidir.
Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından açıq menbalarda bu hususta iç bir izaat berilmedi.
Rusiye tarafından ilhaqından soñra Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Qırımğa ketem – avgustnıñ soñuna qadar anda olacam. Ömürimde birinci kerek istemeyip yolğa çıqam. İşğalden soñra endi eki kere bardım. İgrendim. Sanki dersiñ, eviñe yat adamlar kirip, er yerde qarıştıralar, aşap-içip, şu yerde acetini yerine ketireler.
Nege anda baram? Ya nasıl barmayım. 2005-te anda ev satın aldım. Aldım, çünki Qırımnı pek sevem. Can yürekten.
Ev saipleri qazaqlar edi – dört bala, içip yürgen baba ve ayattan bezgen qadın. Evniñ içi püsür, azbar püsür. Amma, men birden duydım. Maña pek yaqın. Bu eski tatar evçigi edi. Ondan 1944 senesi saiplerni çıqarıp, yoq ettiler. Divarlarnı tutıp yürdim. Saman. O canlı. Er şeyni hatırlay.
Tamir ettim, terek ve güller saçtım, er yıl dostlraımnı qabul ettim.
İyünde hurma teregi yanına turıp ağladım. Birinci kere meyva berdi – ufaçıq yeşil sadefler.
– Sen ne içün ağlaysıñ?
– Nasıl pişeceklerini körip olamam.
– Men onı saña bir qutuğa toplap yollarım.
– Men aşamaq degil, özüm pişkenini körmege isteyim (o vaqıt 90 kün yarımadada bulunıp, artıq kelip olamaycağımnı tüşündim. Rusiyeli sıñırcı öyle ayttı. Baqarıq).
Anda oğlum östi. O şimdi de anda. Men adetince onı aprelde alıp kettim, noyabrde alıp qaytacam. O endi qanunsız yaşay – ille bulunuv müddetini bozacaq. Bu qanunnı bozğan oğlan 25 künlik olğanda birinci kere Qara deñizde yuvundı. O, taşçıqlar üstünde yatıp, başını kötermege ögrendi. Üç aylıq olğanda Ceneviz qalesini körip, birinci kere sesli küldi. O, üç yaşında olğanda bir kün içinde Aylanma köyünden Arpatqa qadar barıp yetti. O yat, telükeli oldı – Ukraina marşını yırlap, yerli oğlanlarğa Maydan aqqında ikâye etip yüre.
– Siz Rusiye pasportlarını alacaqsızmı? – dep soradı qomşu Tanâ qartana. Ondan oğlum er kün eçki sütüni satın ala.
– Ne aytasız şu. Biz ukrainlilermiz da. Anam, banderovka olğanını ayta.
Eçki üç kün süt bermedi. Dörtünci künü saranlıq aqılsızlıqnı yeñdi.
Telükeli adamlar anda endi çoq
Qomşum Dilâra telükeli – yat bayraqnı asmay, Ukrainanı seve ve er keske bunı bildire. Dostum Svetlana telükeli – evinde qapalıp, ukrain muzıkasını diñley ve ağlay.
7 yaşındaki Yeva qızı da telükeli – er kün evge qaytqanda, ukrain ve rus nomerleri olğan maşinalarnı saya. Evge kelgende, quvançnen haber ete: «Bizimkiler daa çoq. Ukraina yeñe». Svetlana qızınıñ ağzını qapatıp yetiştirmese, qadınlardan balasını terbiyelep olmağanı aqqında öpkeler diñley.
Diger qomşum, Mustafa qartbaba da telükeli, o altı yaşında sürgünlikke oğrağan edi. O referendumğa barmadı, er vaqıt olğanı kibi saba saat 5-ten bostanında çalışa edi. Apayı da telükeli. Mart ayından «huntadan azat etilme quvançına» dayanmayıp, şimdi töşekten aman-aman turmay. Bazıda aqayı onı çıqarıp skemleçikke oturta.
Qırım olarnıñ
Olarnıñ, menim diger qomşum, Mişa kibi soylarnıñ, saba saat 10-nda endi saroş yürgenlerniñ. (– Ölka ber 30 grivna, saña ep bir şey olmaz, men ise bütün küni içip yürerim).
Olarnıñ, Rusiyede ölmege arz etken soylarnıñ – qomşu-nefaqacı, şeer şurasınıñ eki defa vekili, torunı üç yaz devamında oğlumnen beraber azbarımda oynadı, dey: «Men sizni hohollarnı o qadar nefret etem. Ne vaqıt sizlerden boşanacamız?».
Olarnıñ, yaznı beklep, raatlanğanlarnı sevemegen soylarnıñ ( – Artlarından pollarnı da yuvmadılar, qum, suv er yer toldı, yarıqnı artqaç qullandılar. Eşçekler.).
Olarnıñ, iç bir vaqıt dağlarğa barmağan, yalıda yuqlamağan, bir terek oturtmağan, köylerniñ tarihlerini bilmegen bu kibi soylarnıñ.
Qırım menim. Men borşç pişirip, yantıqlar qavuracam, Okean Elzı taqımını diñleycem, vişne qurutacam, Qoznıñ kiyik yalılarında kezecem, Ay-Georgiy dağına minip, kün batqanını közetecem.
Olga Vasilçenko, Ukraina PİMA İnstitutınıñ ileri ilmiy hadimi, psihologiya ilimleri doktorı
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
Xalıqara cinäyät mäxkämäse
Xalıqara cinäyät mäxkämäse (inglizçä International Criminal Court, ICC, fr. Cour pénale internationale) — cinäyät ğädäläte berençe xalıqara mäxkämäse, qırğınnar, genotsid, xärbi cinäyätlär, keşelekkä qarşı cinäyätlärne tikşerep qarıy.
1998 yılda Rim statutı nigezendä oyışqan, 2002 yılnıñ 1 iyülennän eşli başlıy.
Bütän maxsus häm qatnaş cinäyät mäxkämälärennän ayırmalı bularaq daimi räweştä eşli. Rim statutın qabul itkännän soñ qılğan cinäyätlär tikşerep qarala.
Xalıqara cinäyät mäxkämäse Haaga şähärendä urnaşqan, BMO Xalıqara Mäxkämäsennän ayırmalı bularaq BMO strukturasına kermi, läkin BMO İminlek Şurası qararı buyınça cinäyät eşen quzğata ala.
Taswir[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Eş tele - inglizçä, frantsuzça.
Xezmät itü waqıtı - 9 yıl.
Xökemdar sanı - 18.
2013 yılda BMO 193 äğzasınnan 122 Rim statutın raslağan.
2000 yılda Räsäy Rim statutın imzalağan, läkin älegä raslamağan, şuña kürä Xalıqara cinäyät mäxkämäsenä buysınmıy, läkin küzätüçe bulıp xezmättäşlek itä.
AQŞ Xalıqara cinäyät mäxkämäseneñ eşçänlegen xuplamıy, 2002 yılda üz imzasın çaqırıp qaytara.


text:
Qırımtatar Milliy meclis yolbaşçınıñ birinci muavini Nariman Celâl bildirgeni kibi, mart 1 künü Qırımnıñ Yedi Quyu rayonnıñ meclis reisine rus uquq qoruyıcılarnıñ tarafından « ziyaret» etildi, bunıñ sebebi - evniñ emanet qutusında bulunğan av silâsı oldı.
«Soñra belli olğanı kibi, politsiya hadimleri Lenurnıñ evinde rusiye qanunlarğa köre qayd olunmağan av silâsı olğanı içün keldi. Bu sualni çezmek içün özü politsiyağa ketti» - yazdı Feysbukta Celâl.
Onıñ bildirgenine köre, Ablâzimov polis bölügine uquq qoruyıcılarnıñ ricası ile ketti.
«Lenurnıñ özü aytqanı kibi, polis onıñ evinde «silâ ve patronlarnıñ saqlanması baquvını» keçirdiler. Emanet qutusı, vesiqa, seyfniñ içindekilerini közden keçirdiler. Bundan soñ OVD-ge başqa vesiqalarnıñ tizilmesi içün barmağa rica ettiler. » - dep añlattı o.
Qoşma tavsilâtlı malümat belli degil. Qırım uquq qoruyıcı organlarda bu adisenen bağlı resmiy malümat yoq.
Fevral 11 künü, Qırımda, qırımtatarlarnıñ evlerinde bir sıra tintüvler keçirildi. Olarnıñ neticesinde 12 insan tutıp qapatıldı, sorğudan soñ çoqusı azat etildi. Rusiye nezaret astında bulunğan Qırım prokuror Natalya Poklonskaya «Hizb ut - Tahrir» adlı terroristik teşkilâtnıñ faaliyetinen bağlı cinayi işniñ açılması aqqında bildirdi.
Fevral 12 künü qapatılğan dört insan Müslim Aliyev, Emir - Üsein Kuku, Enver Bekirov ve Vadim Siruknı Qırımdaki mahkeme apis etmek qarırını aldı. Olarnıñ advokatı Emil Kürbedinov iddia etkeni kibi, taqiqatta apis etilgenlerni «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ iştirakçileri olaraq qabaatlamaq içün iç bir delilleri yoq. Fevral 12 künü daa tahminen on tintüv keçirildi.
Qırımtatar halqınıñ Meclisi böyle areketlerni qırımtatarlarğa qarşı yapılğan yañı repressiyalar kibi tanığan. Bundan sebep Ukraina tiş işler nazirligi fevral 12 künü narazlıqnı bildirip, Rusiyege basımnı küçleştirmege çağırdı.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeheriniñ işğali kününen belgiledi. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkar etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Astana men Aqmola oblısında burşaq jawadı
ASTANA. QazAqparat - Astanada jäne Aqmola oblısında awa rayına baylanıstı eskertw jarïyalandı, dep xabarlaydı QazAqparat Qazgïdrometke silteme jasap.
14 mawsım küni keşki sağat toğızdan 15 mawsım küngi sağat 21-ge deyin Aqmola oblısınıñ key jerlerinde kün kürkirep, jel aldımen oñtüstik-batıstan, artınşa soltüstik-batıstan sekwndına 15-20 metr jıldamdıqpen soğadı. Juma küni kündiz key jerlerde dawıl turıp, burşaq jawwı mümkin.
Astanada 15 mawsım küni nayzağay jarqıldawı mümkin, oñtüstik-batıstan, soltüstik-batıstan 15-20 m/s soğadı.


text:
Bunı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ matbuat-hızmeti bildire.
Komendnatura endiden Kirovogradnıñ arbiy uçaq alanında yerleşecek. Mında antqa sadıq qalğan Qırım arbiy hızmetçilerini Ukraina delvet bayrağınıñ köterilüvi ile qarşıladılar.
General-leytenant Volodımır Şatov aytqanı kibi, oktâbr ayına qadar aviatsion komendaturanıñ uçucı ve tehnik hadimleriniñ sayısı 200 insan olacaqtır.
Onıñ sözlerine köre, Kirovogradda uçaq köterilüv yolağını tamir etecekler, dispetçer hızmetini ve arbiy uçaq alanınıñ esas obyektleriniñ işini ğayrıdan pekitecekler.


text:
Qırğıy cänleklär höcüm itä
Hindıstanda bu höcümnär näticäsendä 79 keşeneñ ğomere özelde
Hindıstannıñ Uttarakhand vilayätendä soñğı yıl yarımda qırğıy cänleklärneñ höcüme näticäsendä 79 keşeneñ ğomere özelde.
Cirle matbuğatnıñ Urman xucalığı ministrlığı açıqlawına tayandırğan xäbärendä qırğıy xayvannarnıñ ayıruça 11 meñ xucalıq terlekne üterüe, meñ 180 gektarlık igen-basuğa zıyan saluı citkerelde.
Xalıqnıñ üzlären saqlaw maqsatı belän toraq punktlarına yaqın urmannarda yaqınça 7400 qırğıy cänlekne üterüe belderelde.
Cänleklärneñ keşelärgä höcüm itüendäge faktorlar plansız şähärläşü häm urmannarnnıñ yuqqa çığarıluı bularaq kürsätelä.
İldä keşelärgä iñ küp leopardlarnın höcüm itüe äytelä.


text:
Bunı o, iyün 23-de aqşam Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ile telefon vastası ile bağlanıp ayttı, haber ete Ukraina devletiniñ yolbaşçısınıñ matbuat hızmeti, dep bildire Azatlıq Radiosı.
Biden ukrain akimiyetiniñ areketlerini doğru ve ihtisaslı olaraq belgiledi.
Poroşenkonıñ sözlerine köre, ateşniñ toqtatıluvı esirlerniñ azat etilüvi, Rusiye tarafından ücretli askerlerniñ, silâ ve afyonnıñ ketirilmemesi içün sıñırlarnıñ qapatıluvı ile ozğarılmalı. Poroşenko Rusiye barışıqnı pekitmek içün aqiqiy adımlarnı etmek kerek olğanını qayd etti.
Ukraina prezidenti şunı da aytıp keçti, eger de barışıq planı amelge keçirilmese, AQŞ ve Avropa birligi Ukrainağa qol tutmaq içün ciddiy ğayret etmeli.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Avropa birligi yetekçilerine barışıq planınıñ ilerilemesi aqqında malümatnı şahsen bildirecek ola.


text:
Qurultaynıñ teftiş komissiyasınıñ nevbetten tış toplaşuvında Meclisniñ muracaatını baqıp çıqtılar. İşbu muracaat Meclisniñ Qurultaynıñ kelişüvi olmadan, 12.06.2014 senesi №16 qararnı almağa aqqı ile bağlıdır. Mezkür qararda Qırımda kelecek saylavlarğa namzetlerni köstermemek ve yarımadanıñ sakilerine işbu saylavlarda iştirak etmemek çağıruvlar közde tutıla edi.
Bunı Meclis matbuat hızmetine esaslanıp, QHA bildire.
Teftiş komissiya qırımtatar halqınıñ Qurultayı Reglamentiniñ 6.7 ve qırımtatar milliy Meclis aqqında Qaideniñ 1.1 ve 2.2 maddelerine esaslanıp, Meclisniñ işbu qararı qanuniy olğanını tasdiqladı.
«Qırım Cumhuriyetiniñ Devlet Şurası»na saylavlar sentâbr ayında keçirilecektir. Meclis yolbaşçılığı kelecek saylavlarnıñ boykot etüvi aqqında qarar alğan edi.


text:
Ekrem Çelebi - Nedendir
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Nedendir
Etiketler : Ekrem Çelebi - Nedendir türkü indir, Ekrem Çelebi - Nedendir türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Nedendir mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Nedendir türküsü, Nedendir sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Nedendir bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Şu Dağlarda Kar Olsaydım
Ekrem Çelebi - Eylen Sunam
Ekrem Çelebi - Cumbullu
Ekrem Çelebi - Mihriban
Ekrem Çelebi - Çiçek Dağı
Ekrem Çelebi - Ah Yalan Dünya
Ekrem Çelebi - Sen Şehirli Ben Köylü Müyüm
Ekrem Çelebi - Mavili Yazma
Ekrem Çelebi - Artık Çıkmam Meyhaneden
Ekrem Çelebi - Kızılırmak
Ekrem Çelebi - Bir Nazar Eyledim
Ekrem Çelebi - Ağlamasam Mı
Ekrem Çelebi - Niğde Bağları
Ekrem Çelebi - Gel Deyi Deyi
Ekrem Çelebi - Yalan Dünya


text:
30.03.2018(1068)
Erteñ, 16 qaraşada, sağat 15:00-de Astana qalasındağı Qazmedïa ortalığında «BAQ qoğamdağı quqıq buzwşılıqqa «müldem tözbewşilikti» qalıptastırw quralı retinde» attı konkwrstıñ qorıtındısı şığarılıp, jeñimpazdar men jüldegerler marapattaladı.
15.11.2017(1799)
Bastıq ğïmaratqa kirgende-şıqqanda mañayda, korïdorda eşkim bolmaw kerek degen
13.11.2017(484)
Resmï Semïpalatïnsk atawınan Semey qalasına awısqanına bïıl 10 jıl bolsa da elmizdiñ Ulttıq kompanïyası äli otarşıldıq atawdı qoldanıp keledi.
13.11.2017(665)
Gollïvwdtıq juldızdıñ qalawlısı 40 jastağı käsipker, brïtandıq fïlantrop boldı. Äzirşe onıñ esimi belgisiz.
13.11.2017(551)
Kez-kelgen eldiñ zañdarı men kodeksteri xalıqqa qıltqısız qızmet etetin bir ğana jağday bar. Ol – sol qoğamnıñ öz mindetterin men quqığın bilwi.
12.11.2017(334)
Mäyitti satatın sawdagerler ol jerdi köleñkeli bïznes közine aynaldırğanın bäriñiz bilesizder...
12.11.2017(647)
Tarazdıq quqıq qorğawşılar qılmıstıñ aldın almaq.
11.11.2017(532)
Tarïf jañarğanmen, avtoparkter eski küyinde qaşanğa deyin qala bermek?
09.11.2017(522)
Oñtüstikte gazdan wlanğandardıñ sanı jıl sanap artwda. Jıl basınan beri öñirde munday 60 qayğılı jağday tirkelip, 14 azamat qaza tapqan.
09.11.2017(510)
Körikti jerlerdegi sayajaylardıñ süreñsiz körinisi körer közge türpidey tïedi eken. Bul mäselege tïisti mekemelerdiñ jawaptı tulğaları ne deydi?
09.11.2017(1709)
Zañ men qoğamnıñ egiz uğım ekeni beseneden belgili. Zañ arnayı orta bolmasa kimge kerek, şınımen de. Sol qoğamımız kün sanap qarıştap damıp keledi.
09.11.2017(535)
Töreligi kürdelenip, şeşimi birneşe sot procesterine ulasatın dawğa kez kelgen adam basın suğa qoymaydı.
09.11.2017(400)
Derekterge qarağanda, 2015 jıl men bïılğı jıldıñ alğaşqı 6 ayına deyin elimizde 4 swd’ya sottalıptı.
09.11.2017(742)
Pavlodar qalası işki sayasat böliminiñ arızınan soñ polïcïya Qazaqstannıñ memlekettik eltañbasın qoqısqa laqtırğan uyımdı izdewdi bastadı.
08.11.2017(912)
Soñğı kezderi kölik tiziginde otırıp smartfondarın şuqılaytındardı jïi bayqaymız. Bağdarşamdarğa toqtağan kezde, jol jïeginde, tipti keyde jürip kele jatqan kölikterdiñ özinde jürgizwşileri smartfondarın qarap, birdeñeler jazıp otıradı.
08.11.2017(1093)
Byudjette onday qarajat joq. Sol üşin jük dïrektorlarğa tüsedi. Dïrektor bayqus ata-analarğa ayta almaydı, za to mektepti 40 jıl burın bitirip ketkenderge salmaq saladı.
08.11.2017(388)
Qarwlı qaqtığıstan 7 adam japa şegip, bir adam qaza boldı. Al mıltıq atqan küdikti izdestirilip jatır.
08.11.2017(463)
Därigerlerdiñ aytwınşa, bala awzı bwılğan pakettiñ işinde jatır eken.
08.11.2017(591)
Zañ buzwşılardan eki qayıq, qayıq motorları, jalpı uzındığı 360 metrge jetetin sïntetïkalıq aw men 30 keli balıq tärkilendi.
08.11.2017(451)


text:
Bratislava
Bratislava — Slovakiya Respublikasının' paytaxtı, Avstriya ha'm Vengriya shegarasına jaqın jaylayqan. Ma'mleketdin' iri ekonomikalıq ha'm ma'deniy orayı. Xalqı sanı 452 mın' adam (1997). B. 10-a. baslarında Ullı Moraviya knyazlıg'ındag'ı qala spatında tilge alınadı. Bul knyazlıqdı vengerler ja'ksan etkenen son' (907), B. Pojon atı menen Vengriyag'a qosıldı. Worta asirlerde bolsa nemisler qolına o'tip, Presburg dep atalg'an. 1536 jılda gabsburglardın' Vengriyadag'ı orayına aylandı. 1541—1784 jıllarda B. Vengriya patshallıg'ı paytaxtı, 18-a. Aqırınan Slovakiya milliy azatlıq ha'reketleri orayı bolg'an. 1918 jılda Chexoslovakiya du'zilgennen son', Slovakiya Respublikasının', 1992 jıldan g'a'rezsiz Slovakiya Respublikası paytaxtı.
Bratislava transport jolları tu'yini. Dunay boyındag'ı iri portlardan biri. mashinasazlıq ha'm stanoksazlıq, elektrotexnika, ag'ashsazlıq, toqımashılıq, azıq-awqat, poligrafiya, qurılıs materialları ha'm basqa sanaat tu'rleri rawajlang'an. Ximiyo ha'm neft ximiyası sanaatı orayı. Slovakiya FA (1953), Slovakiya muzeyi, universitet, politexnika inistitutı, ekonomika, teatr inistitutları bar. Arxitekturalıq esteliklerden gotika u'slıbındag'ı sobor (1221), Mixaylov da'rwazası (14—18-a.lar) ha'm b. saqlang'an.
A'debiyatlar[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
- OʻzME. Birinshi tom. Tashkent, 2000-jıl
- Бoлbшoe CoбeTckaя eHциkлoпeдия


text:
Mayıs 9 künü olacaq Ğalebe paradınıñ repetitsiyası vaqtında ondan ziyade zırhlı maşina ve bir qaç yüz arbiy insan Keriç soqaqalarından keçti.
Bunı Keriç şeer şurasınıñ matbuat hızmeti bildire.
Añlaşmağa köre, repetitsiyada zırlhlı maşinalar, «Gradlar» «Osa» kompleksleri ve diger arbiy tehnika iştirak etti.
«Repetitsiya şeerniñ merkeziy qısmında keçti. Bunı yüzlerce insanlar seyir etti», – deyler şeer şurasında.
Mında şunı da qayd ettiler ki, mayıs 9 kününe qadar parad repetitsiyası Keriçte daa eki kere keçirilecek.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerov FSBge sorğuğa çağırıldı, oña video boyunca taqiqattan aldın teşkerüv keçirilgenini haber etkenler. Bunı dekabr 16-da advokat Emil Kürbedinov bildirdi.
«Bugün İlmi Ümerovnen FSB binasında edik. Taqiqatqa köre, İlmi Ümerov Qırım, Rusiye ve Ukrainanen bağlı meseleler boyunca izaat bergen video boyunca daa bir taqiqattan aldın teşkerüv keçirilgenini ayttılar», – dep tarif etti advokat.
Kürbedinovnıñ aytqanına köre, sorğudan soñ cinaiy iş açılacaqtır.
«Nevbetteki adım – cinaiy iş açılmasıdır. Taqiqatçı Ümerovnı sorğuğa çekmege tırıştı. O, şimdilik bir de bir malümat bermedi», – dep qayd etti advokat.
Mayıs 12-de Qırımnıñ sabıq prokurorı Natalya Poklonskaya FSB taqiqatçıları İlmi Ümerovğa qarşı ekstremizm maddesi boyunca cinaiy iş açqanını bildirgen edi.
Qırımtatar milliy areketiniñ meşur iştirakçisi, Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerovnıñ yaqalanması, evinde keçirilgen tintüv ve oña qarşı cinaiy iş açılması, mecburiy mahkeme-psihik ekspertizanıñ keçirilmesi içün psihiatrik hastahanede tutılması cemaat arasında ve halqara seviyede büyük rezonans doğurğan.


text:
Ukraina, mütenasip avale olmasa, 2014 senesinden berli Rusiye nezareti altında olğan Qırımğa elektrik energiyasını bermeycek, dedi jurnalistlerge yanvar 13 künü Ukraina energetika ve kömür sanayı naziri Vladimir Demçişin.
«Rusiye tarafı Ukraina şartları boyunca añlaşmanı imzalamağa razı degil, bizim siyasiy mevamımız ise evelden seslendirilgen edi – (eletkrik energiyasını – QA) berip olamaymız, sebep yoq. Şunıñ içün fiyat aqqında laf etmege acet yoq. Al-azırda anlaşma yoq, şunıñ içün bermeymiz», – dedi nazir.
O şunı da qayd etti ki, Kuban energetik köprü olğanına ve Rusiyeden ketirigen generatorlarğa baqmadan, Qırım yıl devamında energetik teminlevi ile problemlerni is etecek.
Qırımğa dekabr 30-dan qıtaiy Ukrainadan elektrik energiyası berilmey, Herson vilâyetinde elektrik yolağınıñ patlavı buña sebep olmalıdır. Al-azırda elektrik tiremesi tamirlengen, amma energetik muqaveleniñ toqtatılmasından sebep elektrikni bermeyler. Yarıq ile olğan problemlerden sebep bazı regionlarda qazan dairelerini söndüreler, insanlar çeşit qızdıruv aletlerinden faydalanmağa mecbur. Rusiye FVN Qırım idaresiniñ reberi Sergey Şahov aytqanı kibi, Qırım şimdi kerek olğan 1350 megavattan 931 MVt ala.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Bähtişat SOPİEV, «Uyğur avazi»/ Qazaqstan Җumhuriyiti Parlamenti Mäҗlisiniŋ deputati Şahimärdan Nurumov Almutidiki Mäsim Yaqupov namidiki 101- vä Abdulla Rozibaqiev namidiki 153-mäktäp-gimnaziyaniŋ kollektivi, mäzkür bilim därgahlirida oquvatqan oquğuçilarniŋ ata-aniliri bilän uçraşti.101-mäktäp-gimnaziyadiki uçrişişni Jetısu nahiyäsi hakiminiŋ orunbasari Sanjar Toğay eçip, uçrişişniŋ mähsitigä tohtaldi.
— hazir җay-җaylarda deputatlar ahali bilän uçrişişlarni štküzüvatidu, — dedi hakimniŋ orunbasari. —Şahimärdan Üsäyin oğliniŋ uyğur mäktivini tallavelişi täsadipi ämäs. U azsanliq millätlärniŋ beşini qoşuvatqan Qazaqstan hälqi Assambleyasi täripidin saylanğan toqquz deputatniŋ biri. Mäҗlis deputati šzliri atquruvatqan işliri häqqidä hesap beripla qoymay, silärniŋ pikir-täklipliriŋlarni tiŋşimaqçi. Undaq bolsa, qeni, märhämät, sšz novitini mehmanğa beräyli.
— Birinçidin, bu mäktäptä talay qetim boldum, — däp sšzini başlidi Şahimärdan Üsäyin oğli. — Deputat bolup saylanğandin keyin üçinçi qetim kelişim. Mäktiviŋlar muräkkäp җšndäştin štüptu. Uni kšrüp hoşal boldum. Prezident deputatlarğa dayim: «Häliqniŋ arisida jürüŋlar» däydu. Biz qanun çiqiridiğan organ bolğanliqtin, häliqniŋ arisida jürüp, şu qanunlar häliqqä qandaq «hizmät» qilivatidu, şuni bilişimiz keräk. Män Parlament Mäҗlisiniŋ İhtisadiy islahat vä regionalliq täräqqiyat komitetida paaliyät elip barimän. Komitetta meniŋdin başqa yänä 15 deputat bar. Häliqniŋ pikir-täkliplirini biliş niyitidä Qazaqstanniŋ barliq vilayätlirini arilavatimiz. Şähsän šzäm, addiy qoyçi, dehan, işçilar bilän uçrişişlarni štküzdüm. Çünki bizgä häliqniŋ pikri havadäk haҗät. Ändi bügün novät muällimlärgä kelivatidu. Qazaqstanda bilim elişqa barliq mümkinçiliklär yaritilğan. Balilirimiz šz ana tilida bilim elivatidu. Uyğur mäktividin uçum bolup, namimizni duniyağa tonutuvatqan pärzäntlirimiz bar. Ötkändä dšlät vä җämiyät ärbabi Zauıtbek Turısbekov bilän bolğan bir uçrişişqa qatnişip qaldim. U yaq Amerikiğa berip käptu. U bizgä Amerikida turup işlävatqan 28 qazaqstanliqniŋ tizimini oqup bärdi, ular härhil millätniŋ väkilliri. Ularniŋ arisida duniyadiki on alimniŋ biri bolğan Şšhrät Mutälipovmu bar. Şšhrät Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ Avat yezisidiki Ömär Muhämmädiy namidiki uyğur ottura mäktividä oquğan. Muzäppär Mutälipov isimliq addiy bir muällimniŋ oğli. Moşundaq misallar kšpäysun. Bilimlik şagirtlarni täyyarlaş üçün muällimlärgä şarait yaritişimiz keräk. Ändi muällimlärni tiŋşap kšräyli.
— Meniŋ mundaq bir täklivim bar — dedi, ata-anilar namidin sšz alğan Gülsüm Ablapova. — İlgiri «Altun medal'niŋ» qädir-qimmiti nahayiti üstün edi. Uniŋ šzigä çuşluq imtiyazliri bolidiğan. hazir «Altın belgi» alğanmu, almiğanmu ohşaşla konkursqa çüşidiğan boptu. Moşu pikrimizni Bilim vä pän ministrligigä yätküzüp qoysiŋiz.
Qazaq tili päniniŋ muällimi Araylım Seydildaeva muällimlärni turuşluq šy bilän täminläş mäsilisigä tohtalsa, Gülnisäm Yunusova muällimlärniŋ pensiya yeşini tšvänlitiş häqqidä šz pikri bilän ortaqlaşti.
— Meniŋ pedagogikiliq ämgäk stajim 28 jil. Yeşim 50tä. Pensiyagä çiqiş üçün yänä 13 jil işlişim keräk ekän. Bu muällim üçün az vaqit ämäs. İlgiri muällim 25 jil işläp pensiyağa çiqiş mümkinçiligigä egä edi. Äşu imtiyazni äsligä kältürüşkä bolamdekin? — dedi Gülnisäm Sadiq qizi.
Deputat pedagogniŋ bu iltimasini Parlamentta muhakimigä qoyuş täräpdari ekänligini izhar qildi. A.Rozibaqiev namidiki mäktäp-gimnaziyagä qädäm täşrip qilğan Şahimärdan Üsäyin oğli ikki muällimniŋ därisigä qatnaşti. Bäşinçi sinip oquğuçiliri bilän hämsšhbättä bolğan deputat šziniŋ soaliğa ulardin üç tilda: uyğur, qazaq vä ingliz tillirida җavap aldi. Ularniŋ җavapliridin qanaätlängän u keläçäk ävlatniŋ oquşiğa utuq tilidi.
Andin Ş.Nurumov mäzkür bilim därgahiniŋ mäҗlislär zalida muällimlär, ata-anilar bilän jiğin štküzdi. Jiğinğa mäktäp-gimnaziyaniŋ mudiri, Almuta şähärlik mäslihätniŋ deputati Şavkät Ömärov riyasätçilik qildi.
Däsläpki sšz novitini alğan Şahimärdan Nurumov Dšlät rähbiri N.Nazarbaevniŋ «Keläçäkkä nişan: mäniviy yeŋiliniş» maqalisini täşviqat qiliş, şundaqla Prezidentniŋ başqimu programmilirini ämälgä aşuruş boyiçä atquruluvatqan işlarğa täpsiliy tohtaldi. U šz sšzini Qazaqstan hälqi Assambleyasiniŋ, šzi rähbärlik qilivatqan җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkiziniŋ paaliyiti bilän yäkünlidi.
Jiğin qatnaşçiliri täripidin däsläpki pikir Assambleyaniŋ paaliyiti häqqidä boldi.
— Män Qazaqstan hälqi Assambleyasi täripidin ämälgä aşuruluvatqan işlarni gezit-jurnallardin oqup bilimän, — dedi Polat Qurbanov. — härqandaq yeŋiliqni adämlärgä yätküzüştä televiziya muhim rol' oynaydu. Meniŋ demäkçi bolğinim, Assambleyagä alaytän bir kanal eçişqa bolmamdu? Uniŋ arqiliq Qazaqstandiki yüzdin oşuq millätniŋ urpi-adät, räsim-qaidiliri turaqliq berilip tursa, nur üstigä nur bolatti. Moşu pikrimni mäs°uliyätlik orunlarğa yätküzüp qoysiŋiz.
Bu yärdimu muällimlär bilän ata-anilar šzlirini oylandurup jürgän mäsililär ätrapida oy qozğidi. Җümlidin muällimlärniŋ ayliq maaşi, ularni turuşluq šy bilän täminläş mäsilisi vä başqilar.
Ahirida Mäҗlis deputati mäzkür uçrişişlarni uyuşturuşta kšp küç çiqarğan nahiyälik hakimiyätkä vä mäktäp-gimnaziya mudirliriğa šziniŋ minnätdarliğini izhar qildi.
SÜRÄTTÄ: 1. Mäҗlis deputati oquğuçilar bilän hämsšhbättä boldi.
«Silärniŋ pikriŋlar bizgä havadäk haҗät»
Bähtişat SOPİEV, «Uyğur avazi»/ Qazaqstan Җumhuriyiti Parlamenti Mäҗlisiniŋ deputati Şahimärdan Nurumov Almutidiki Mäsim Yaqupov namidiki 101- vä Abdulla Rozibaqiev namidiki 153-mäktäp-gimnaziyaniŋ kollektivi, mäzkür bilim därgahlirida oquvatqan oquğuçilarniŋ ata-aniliri bilän uçraşti.101-mäktäp-gimnaziyadiki uçrişişni Jetısu nahiyäsi hakiminiŋ orunbasari Sanjar Toğay eçip, uçrişişniŋ mähsitigä tohtaldi.


text:
Qazaqstandıq mamandar Özbekstanda köp qabattı üylerdiñ beriktigin sınawda
12.10.2018 02:09
TAŞKENT. QazAqparat - Özbekstanda iri paneldi 9 qabattı üydiñ vïbrodïnamïkalıq sınawları bastaldı. «Özbekstandağı qoljetimdi turğın üy» bağdarlaması boyınşa serïyalıq öndiriske engizwge josparlanatın jaña qurılımdıq sızbanıñ seysmïkalıq tözimdilikke eksperïmenttik sınawların Qazaq qurılıs jäne säwlet ğılımï-zerttew jäne jobalaw ïnstïtwtınıñ («QazQSĞZÏ» AQ) mamandarı jürgizip jatır, dep xabarlaydı QR ÏDM baspasöz qızmeti.
«QazQSĞZÏ» AQ basqarwşı dïrektorı Eralı Şokbarov eksperïmenttik zerttewlerdi jürgizw barısında alınğan taldamalıq mälimetter ğılımï qızığwşılıqqa ïe jäne Qazaqstannıñ qurılısında qoldanıla aladı dep esepteydi.
«Taşkenttegi vïbrodïnamïkalıq sınawlar Qazaqstan men Özbekstan arasındağı xalıqaralıq ıntamaqtastıq üşin öte mañızdı oqïğa. Seysmïkalıq tözimdilikke qatıstı sınawlardıñ barısında Belorwssïyadan kelgen jobalawşılar äzirlegen jaña qurılımdıq sızba tekseriletin boladı. Berilgen qurılımdıq şeşim seysmïkalıq qawipti aymaqtarda burın qoldanılmağan, sondıqtan eksperïmentaldı tekseristi talap etedi. Munday zerttewler kötergiş elementteriniñ naqtı şarttarın modeldewge jäne olardıñ seysmïkalıq äser etwlerine qarsı turw qabilettiligi twralı şınşıl aqparattı alwğa mümkindik beredi. Qazaqstan awmağınıñ bir böligi seysmïkalıq belsendiligi joğarı aymaqta ornalasqandıqtan eksperïmentaldı tekseris barısında alınğan nätïjeler bizdiñ ïnstïtwtımızdıñ sarapşılarımen zertteletin boladı, al keyin seysmïkağa tözimdi qurılıstı damıtw üşin tek Özbekstandağı ğana emes, sonday-aq Qazaqstanda da paydalanılatın boladı», - dedi «QazQSĞZÏ» AQ basqarwşı dïrektorı Eralı Şokbarov.
Ğïmarattıñ teñselwin onıñ betinde ornatılğan V-3 ülgidegi vïbromaşïnanıñ ïnercïyası qozğaydı. Vïbracïyalıq maşïnanı qoldanw sınawlar kezinde zertteletin kötergiş qabırğalıq qurılımdardıñ jüktelwiniñ dïnamïkalıq sïpatın iske asırwğa jäne seysmïkalıq ülgidegi jüktemeler kezinde olardıñ äreket etwdiñ negizgi erekşelikterin anıqtawğa mümkindik beredi.
Vïbrodïnamïkalıq sınawlardı 5 kezeñnen ötkizw josparlanıp otır. Sınawlardıñ ärbir kezeñinde ğïmarat birsarındıdan bastap amplïtwdalarmen belgilenetin şetke deyin teñseletin boladı.
Är kezeñnen keyin vïbracïyalıq sınawlardı jürgizgen kezde: teñselwlerdi tirkew jäne aldın ala derekterdi öñdew, qurılımdardı vïzwaldı zerttew, payda bolğan zaqımdardı fotobelgilew, sonday-aq ğïmarattardıñ teñselwi beynege tüsiriletin boladı. Vïbrosınawlar barısında alınğan sınaqtar men derekter keyin joyqın jer silkinisi bolğan jağdayda ğïmarattıñ jağdayın taldawğa qoldanılatın boladı. Sonımen qatar, «QazQSĞZÏ» AQ mamandarı betonnıñ naqtı beriktiginiñ jobağa säykestigin tekseredi.


text:
Aqtöbe planetarïyi juldızdı aspannıñ keremettiligin däripteytin ğalamat astronomïyalıq ortalıq. Jalpı, Aqtöbedegi planetarïy Qazaqstandağı jalğız stacïonarlıq planetarïy bolıp esepteledi. Atalğan ortalıq 1967 jılı aşılğan.
Älemde 4 mıñğa jwıq planetarïy jumıs jasaydı. Yağnï öte az. Onıñ elw payızğa jwığı — Amerïkada, 40 payızı — Ewropa elderinde, on payızı — Japonïyada, 1 payızı ğana TMD elderinde, sonıñ işinde Resey men Qazaqstanda. Reseyde — 40, Qazaqstanda 3 planetarïy jumıs jasaydı. Biri — Almatı qalasındağı oqwşılar sarayındağı astronomïya üyirmesi esebinde turğan planetarïy. Ekinşisi — YuNESKO-nıñ şeşimimen xalıqaralıq astronomïya jılı bolıp jarïyalanğan 2009 jılı «Böbek» ortalığınıñ janınan balalarğa arnalıp aşılğan observatorïyadağı planetarïy. Üşinşisi — Aqtöbedegisi. Üşewiniñ işinde bizdiñ planetarïy ğana zañdı tulğa retinde tirkelgen.
Aqtöbe planetarïiniñ negizgi bölmesi - juldızdı bölme. Onıñ ortasında «Ceys» markalı «Planetarïy» apparatı qondırılğan. Osı apparattıñ kömegimen jasandı kümbezden juldızdar älemin körwge boladı. Tabïğattıñ tamaşa qubılıstarın Kün men Aydıñ tutılwın, polyar şuğılasın, meteorlıq jañbırlar, Künniñ şığwı men batwın tamaşalawğa boladı. Sonımen qatar juldızdı bölmede astronomïya, ğarış, tabïğattanw boyınşa qızıqtı därister oqıladı.
Planetarïy foyesinde körermender «Kün jüyesi», «Mars planetası» jäne «Elimizdiñ ğarışkerleri», astronomïyalıq burışpen tanısa aladı. Bügingi tañda planetarïy oqwşılar men stwdentterge arnalğan ğılımï tanımal bağdarlamalar, teleskoppen baqılaw jumıstarın, bazadan tıs şaralar, körmeler, konkwrstar, konferencïyalar ötkizedi, muğalimder men oqwşılarğa ädistemelik kömekter körsetedi.
Derekközi: http://visitkazakhstan.kz
Kommentarïï


text:
Şaş ülgisin baskïim kïgende qalay saqtawğa boladı?
Analarımız ben äjelerimiz: «Sulwınan jılwı», – dese, jas qızdar, kerisinşe «Jılwınan sulwı», – dep, köpşiligi qaqağan ayazda da jalañbas jüredi. Onıñ jalğız sebebi – ädemi şaş ülgilerin buzıp almaw. Al şaştı da «jatqızıp tastamay», basqa da swıq tïgizbewdiñ jolın bilesiz be?
Şaş ülgisin buzıp almaw üşin köptegen arwlar sırtqa şığar aldında şaştarına lak, köpirşik, mwss nemese gel jağıp jatadı. Ondağı oyları şaştarınıñ formasın saqtap qalw. Al şın mäninde bulardı şaşqa jaqqannan eş payda joq. Kerisinşe, zïyanı köp, yağnï şaştıñ forması osılardıñ kesirinen odan arı buzıladı.
Saw, berik şaş formasın jaqsı saqtaydı. Al äbden qurğap, eşqanday kütim körmegen şaştıñ twdırar qïındığı köp boladı. Sondıqtan şaşqa ärdayım kütim jasap jürgen jön.
Käsibï stïlïsterdiñ keñesi:
Bolwı mümkin qïındıqtar: uzındaw kekil. Baskïim kïgennen keyin kekiliñiz kölemin joğaltıp, «jatıp» qala ma?
Endeşe, kekiliñizdi köterip, artqa qaray tarap turıp baskïim kïiñiz. Al onı şeşken waqıtta kekiliñizdi qayta aldığa taray salasız. Sonda ol kölemin joğaltpay, qayta ornına keledi.
Bolwı mümkin qïındıqtar: uzın şaş baskïim kïgende maylanıp ketkendey basıñızğa jabısıp tura ma?
Endeşe, baskïim tañdağanda qısıp turatın, tarların emes, keñ, kölemdisine basımdıq beriñiz. Mısalı, basta erkin turatın keñdew beret tañdawğa boladı. Bastısı, şaşıñız taza bolsa jäne baskïim asa qısıp turmasa, onda şaş öz kölemin saqtap qaladı. Sonımen qatar şaşıñızdı büldirip almaw üşin şaşıñızdı jïnap, töbeñizge baylañız (soberïte volosı v svobodnıy ïlï v twgoy ï vısokïy xvost). Al sırttan kirip, baskïimiñizdi şeşkende şaşıñızdı jiberseñiz, kölemin saqtap qaladı.
Bastısı, baskïimdi durıs tañdaw. Tar, awa ötkizbeytin baskïimnen bas terlep, şaş maylanıp, kirlep ketkendey körinetin boladı. Sonday-aq qısıp turğan baskïim şaştı jatqızıp tastaydı.
Baskïimdi şeşkennen keyin qısqa şaştı öz qalpına keltirw oñay. Ol üşin sömkeñizde staylïngke qajetti quraldarıñızdı ala jüriñiz. Baskïimdi şeşkennen keyin şaşqa arnalğan quraldı şaştıñ uşına azdap jağıp, sawsağıñızben şaştıñ tübinen köterip, öz şaş ülgiñizdi jasap alwıñızğa boladı.
Şaş ülgisin buzıp almaw üşin şaştı türli täsilmen örip alğan durıs. Örilgen şaş baskïimnen eş «jamandıq» körmeydi. Öz qalpın saqtap qaladı.
Derekközi: anabol.kz
Kommentarïï


text:
Ekrem Çelebi - Açış
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Açış
Etiketler : Ekrem Çelebi - Açış türkü indir, Ekrem Çelebi - Açış türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Açış mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Açış türküsü, Açış sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Açış bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Arada Bir
Ekrem Çelebi - Gel Sevelim
Ekrem Çelebi - Dost Muhabbeti
Ekrem Çelebi - Aziziye
Ekrem Çelebi - Mihriban
Ekrem Çelebi - Dağlar Bizim Dağlarımız
Ekrem Çelebi - Karanfil Suyu Neyler
Ekrem Çelebi - Kader Benim Yollarımı Bağlama
Ekrem Çelebi - Yiğit Gurbet Elde Sağ Mı Olur
Ekrem Çelebi - Beyaz Gül Kırmızı Gül
Ekrem Çelebi - Torşahin Misali
Ekrem Çelebi - Çek Deveci Develeri
Ekrem Çelebi - Çerkez Oğlu
Ekrem Çelebi - Çubuk Uzun
ekrem çelebi - dinek dağı yeni geldim gurbetten (kırşehir)


text:
Öç tarlawıq (GES)
Öç tarlawıq (qıtayça 三峽, pinyin Sānxiá) — Qıtay, Yancı yılğasında urnaşqan bua häm dönyanıñ iñ yegärlekle elektr stantsiäse. Brazil-Paragvay "İtaypu" gidroelektrostantsiäse belän bergä dönyada iñ küp energiä çığara.
İñ ere gidrotexnik qorılmalarnıñ berse.
Xubey wiläyäte, Sändoulin şähäreneñ İçan bülgesendä urnaşqan.
Susaqlağıçnıñ gravitatsion beton dönyada iñ zurlarınıñ berse.
Susaqlağıçnı tutırğanda, 1,3 mln keşe yaña cirgä küçerelgän. Yasalma qorılma yasağanda, bu küçerü dönya tarixında iñ zurı bulğan.
Taswir[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tözeleş 1992 yılda başlana, 2012 yılda GES açıla.
GES qorılmaları:
- gravitatsion beton buası, ozınlığı 2309 m, bieklege 185 m.
- sul yardağı GES binası, 14 gidroagregat belän
- uñ yardağı GES binası, 12 gidroagregat belän
- uñ yardağı cir astı GES binası, 6 gidroagregat belän
- biş basqıçlı, ike yullı şlüz (ütü waqıtı 4 säğät)
- köymä kütärgeç (kütärü waqıtı 30 min)
Proyekt yegärlege 22,5 GWt, 2012 yılda 98,1 mlrd kWt*säğ çığardı.
Susaqlağıçnıñ mäydanı 1045 km², faydalı küläme 22 km³.
Susaqlağıçnı yasağanda, 27820 ga eşkärtelgän cir batırılğan, Vänsän häm Uşän öähärläre su astında qalğan.
Öç tarlawıq GES häm Geçkouba GES Qıtay iqtisadı öçen zur ähämiätkä iä. Şulay uq ul Yancı yılğasınıñ däräcäsen tärtipkä sala, su basudan yaqlıy.
Sıltamalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- BиkиҗыeHTыkTa Öç tarlawıq (GES) TeMacыHa Meдиaфaйллap бap
- China Three Gorges Corporation
- China Yangtze Power Co., Ltd.


text:
Derc
HSN: Bahmutivkada telequlle işke kirgenden soñ Peredilske köyüniñ sakinleri antennalarını ukrain yayınlavına qoyalar
17 Ekim ayı, 12:30
Qırımtatarlarnıñ özgünligi Kırım Ukrainağa qaytarılmasınıñ kefaletidir
13 Ekim ayı, 17:17
Dmıtro Zolotuhin: "Ukraina kiber meydanında tek glotal telükelerge degil de, Rusiye tarafından konkret telükelerge de qarşılıq köstermek kerek"
13 Ekim ayı, 10:37
Artem Bidenko: "HSN ve gönülliler Ukraina Şarqında silâlı tecavuznı isbatlarını işlep çıqarıp, taqdim etecekler"
11 Ekim ayı, 10:54
Emine Ceppar: "Territoriyalarnıñ işğalinen beraberlikte insanlarımıznıñ añını da zapt eteler"
10 Ekim ayı, 15:16
A.Bidenko: "Pokrov qullesi "o taraftan" teşviqat içün kerçek informatsion divar olacaq"
10 Ekim ayı, 14:52
Пoпyляpизaцiя ЗбpoйHиx Cил ykpaïHи
10 Ekim ayı, 12:52
HSN: 14 oktâbr künü Ukrainağa ilk kere manga şeklinde ukrain arbiyleriniñ bediiy eserleri ile yapon ressamı kelecek
9 Ekim ayı, 17:27
Emine Ceppar: "Mezep - haber siyasetiniñ kompleks qoruv sistemasını şekillendirgen birinci vesiqa"
9 Ekim ayı, 10:50


text:
VİDEO
Cumaaqşamı 1 yanvar 2015
-
-
-
-
-
-
29 dekabr 2014
Poroşenko energetika naziri ile elektrik energiyasını kesüv meselesini muzakere etti
Energetika ve komür sanayı naziri Vladimir Demçişin prezident ile körüşüvinde dedi ki, üküm sürgen vaziyette elektrik energiyasınıñ italini temin etmeli. Poroşenkonıñ qayd etkenine köre, bu işnen devlet müessisesi oğraşmalı. (Video: Ukraina prezidentiniñ memuriyeti)
-
28 dekabr 2014
Qırımdan köçip kelgenler naqliyat qamaçavına qarşı çıqa
Kiyevniñ Sofiya meydanında naratnıñ yanında dekabr 28 künü Qırımdan köçip kelgenlerniñ iştiragi ile narazılıq numayışları keçirildi. Olar ukrain akimiyetinden işğal etilgen yarımada ve qıtaiy Ukraina arasında yolcu alâqasınıñ qaytarılmasını talap etmek içün toplaştılar.
-
-
27 dekabr 2014
Oğurlar olsun!
Yolkinniñ karikaturası – Santa Riot
-
-
27 dekabr 2014
Remzi İlyasov «Qırım» başı oldı
«Devlet şurası»nıñ spiker muavini, qırımtatar milliy Meclis azası Remzi İlyasov «Qırım» cemaat areketiniñ başı olaraq tayinlendi. Bu kibi qarar cumaertesi künü, dekabr 27-de, Qırım akademik muzıkalı-drama teatrinde keçirilgen konferentsiya iştirakçileri tarafından alındı


text:
«Avdet» qırımtatar gazetasınıñ yolbaşçılığı işine Roskomnadzor qaydı olmadan devam etmek içün imkân taptı.
Muarririyette aytılğanı kibi, Rusiye qanuniyeti, gazetalarnıñ tirajı biñden çoq olmasa, olarğa qaydsız da çıqmağa izin bere.
«Amma böyle alda abunecilerimiz zarar körecek. Şunı bildirmege isteymiz ki, bu vaziyetten de çıqış yollarını qıdıramız ve abunecilerimizge para qaytarmaq ya da qaydnı elde etmek içün areket etemiz. Oquyıcılarımız ile qalamız. Birazdan bizni yañartılğan saytımızda da oquy bileceksiñiz, şimdi o daa çalışmay», – deyler gazetada.
2015 senesi mart 31-ne qadar Qırımda bir sıra qırımatatar matbuat vastası işley edi: «Yañı Dunya», «Qırım», «Golos Krıma», «Avdet» gazeteları, «Qasevet», «Yıldız» mecmuaları, «QHA Qırım haberleri» ve «15 minut» internet portalı, ATR ve Lâle telekanalları, Meydan radiosı.
«Armançıq» qırımtatar bala mecmuası Roskomnadzordan qayd etüv şeadetnamesini elde etti.
Malüm olğanı kibi, aprel 1-den itibaren ATR işini toqtattı. Mart ayınıñ soñuna qadar telekanal Rusiye qanunlarına köre öyle de qayd olamadı.


text:
Bunı «Vesti» yaza.
«Şimdi iç bir haber yoq. Bilgenime köre, hatalarnı tüzetmek içün işni mart 20 künü qaytardılar. İşni nasıl qanunlarğa köre – Ukraina ya da Rusiye – baqacaqlar bilmeyim», – dedi advokat.
Fevralde Lesovoy haber etti ki, Hayser Cemilevniñ işini Bağçasaray mehkemesine baqılmaq kerek edi eken.
Hayser 2013 senesi mayıs 27 künü Bağçasarayda öz eviniñ azbarında yaqalandı. Onıñ ateşinden 43 yaşında olğan yerli sakin vefat etti. Mustafa Cemilevniñ sözlerine binayen, silânı oğlu musadesiz alğan edi. Hayserge Kiyevde ruhiy ekpesrtizanı keçirip, onıñ sağlam olğanını bildirdiler. Prokuratura onı Cinaiy kodeksiniñ 115 maddesi 2 qısmına köre qabaatlay – huligan sebeplerinden öldürüv. Ceza ya 10-15 sene ya da soñsuz apis qapaluvı süretinde olmaq kerek edi.


text:
Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında Köktaş köyünde qırımtatarlarnıñ küçü ile yañıdan tamirlengen 16 asır camisiniñ aqlarını belgilegen vesiqaları yoq. Qarasuvbazar rayonı Rusiye memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, bu mesele şimdi akimiyet ile muzakere etile.
«Qarasuvbazar rayonınıñ memuriyetinde rayon memuriyeti başınıñ muavini Nazim Yunusovnıñ reberligi altında Köktaş köyünde yerleşken cami binasına vesiqalarnıñ azırlanuvı boyunca muşavere keçirildi», – denile beyanatta.
Toplaşuvda Qırım musulmanları diniy idaresiniñ temsilcileri bulundı. Cami vesiqalarınıñ deral resmiyleştirüvi ile meraqlanğanlar.
Bildirilgeni kibi, Köktaş camisinde Oraza bayramı kününde bayram namazı keçirildi. Tamir işleri bıltır küzde başlandı.


text:
Bunı «Slava Sevastopolâ» şeer gazetsına «Aqyar akimiyetiniñ maliye ve iqtisadiy siyaset departamentiniñ müdiri, gubernator yardımcısı» Vâçeslav Aksönov bildirdi.
Onıñ malümatına köre, bugün bankomatlarnıñ ağı ğayet faal sürette peyda ola eken.
«Ağnıñ negizinde halqara ödeme tertibatınıñ varaqaları degil, çünki olar Avropa ve Amirkanıñ siyasiy qararlarına bağlı,kerçekten de çalışqan Rusiye ağınıñ varaqaları olacaqtır. O biraz oñaytsızca olsa bile, olarnen Rusiye tışına ketmege olmay, amma mında nevbetlerni azlaştıra bile, insanlar poçta ve banklarda saatlernen turmayıp, nefaqa ve aylıqlarnı bankomatlardan ala bilecek», – dedi Aksönov.
Krıminform bergen malümatqa köre, aynı şu zamanda şeerde terminal ağı da peyda ola. «İyün ayında bir qaç yüz terminal peyda olunması planlaştırıla. Bu vazife de amelge keçirilecek. Kerginlik bütünley yoq olmasa bile, ğayet azlaşır», – dedi «gubernator yardımcısı».


text:
Jumbaq
Jumbaq - ko'rkem awızeki do'retpelerinin' belgili bir janrı bolıp esaplanadı. Uyqasımlı qatarlardın' ja'rdeminde bir na'rsege usatıw arqalı jasırg'an zattı tabıwdı qoyıw jumbaqlardın' tiykarg'ı mazmunın quraydı. Jumbaqlar adamlar arasında, a'sirese onın' jas buwını - balalar arasında ko'p aytılıwı, ko'p qollanılıwı menen ayrılıp turadı.
Qaraqalpaq folklorındag'ı jumbaq janrın folklordın' basqa janrları menen shatastırıw kerek emes. Biz jumbaq degende xalıq ta'repinen do'retilgen bir, eki, to'rt, altı, onnan da ko'p qatardan turatug'ın, o'z betinshe ko'riniske iye, bo'lek aytılıp sheshiwdi talap etetug'ın tayar qa'liplesken tekstke iye, u'lkenler, ko'binese balalar arasında aytılatug'ın o'z aldına bir janrdı tu'sinemiz.
Jumbaqlar tematikası jag'ınan og'ada bay. Olardın' bir qatarı ay, ku'n, haqqında, juldızlarg'a arnalg'an. Mısalı: ku'n haqqında "Aq sandıg'ım ashıldı, ishinen jipek shashıldı", "Bir pa'rshe pa'tir, a'lemge tatır" delinse, ay ha'm ku'n tuwralı "Bir ko'lde eki jayın, biri ketse biri tayın" degen jumbaqlar do'retilgen. Al juldızlar jo'ninde "Tam basına tarı jaydım", "Biz, biz, biz edik, biz mınlag'an qız edik, tan' atqansha jayıldıq, tan' atqan son' joyıldıq"- degen jumbaq toqılg'an. Sonday-aq jumbaqlar burınnan son'g'ı o'z mazmunına iye aspan a'lemin qorshap alg'an ta'biyattı, haywanat ha'm o'simlikler dunyasın, adam ku'n-ko'risinin' barlıq ta'replerin, u'y ruzgershiligin zatlardın' ha'mmesin, o'ndiris quralların o'z qarmag'ına alıp, olardın' sır sandıg'ı etip, jas a'wladqa olardı sheshiwdi u'yretip baradı. Jumbaq balalardın' en' su'yikli janrı. Durısında da jas a'wladtın' g'ana emes, al ulıwma adamlardın' oy-o'risin, oylanıwın oy qortıwın salıstırmalı usıl menen belgili bir logikalıq juwmaqlarg'a kelip ta'miyinleytug'ın, ko'rinislerdi tolı sır menen o'zinshe ko'rkem bayanlawdı u'yretetug'ın qaraqalpaq ko'rkem awızeki xalıq do'retpelerinin' en' a'hmiyetli bir tu'ri bolıp esaplanadı.


text:
«Kaneloğa» Golovkïndi almastıratın boksşı tabıldı
ASTANA. QazAqparat - Boxingnews24.com jwrnalïsi Den Embrowz qırküyekte Gennadïy Golovkïnmen (38-0-1, 34 KO) jekpe-jek ötpese, Sawl Alvares (49-1-2, 34 KO) üşin alternatïvti nusqa twralı pikir ayttı, dep xabarlaydı Sports.kz.
«Davïd Benavïdestiñ bapkeri Aleks Arïsa öziniñ qamqorlığındağı boksşını 5 mamırda IBF, IBO, WBA, WBC älem çempïonı Gennadïy Golovkïn üşin alternatïvti qarsılas retinde körgisi keletinin mälimdedi. Biraq, ol Vanes Martïrosyanmen kezdeswdi jön kördi. Arïsanıñ aytwınşa, «Kanelo» Golovkïnmen rematçta kezdespese, Benavïdes Alvares üşin jaqsı nusqa bolmaq. Golden Boy qarsılas retinde swperorta salmaqtağı WBC çempïonın qoldanwğa nïetti emes ekendigi anıq, biraq 15 qırküyek -Meksïka täwelsizdigi küni ülken qızığwşılıq twdırar edi», - dep jazdı avtor.


text:
Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq qamaçavı ve yarımadanıñ işğalden azat etilmesi Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ Avropa ve Avraziyada Devlet departamentiniñ qaparcılıq ile küreş bürosınıñ idarecisi, Amerika diplomatı George Kent ile körüşüvinde muzakere etildi.
Bunı vekâletliniñ matbuat hızmeti bildire.
«Muzakere etilgen esas noqta Qırımnıñ işğalden azat etilmesine, vatandaşlıq qamaçav aktsiyasına, Qırım boyunca informatsion faaliyet ve Ukrainadaki islâatlar ile bağlı edi», – denile beyanatta.
İşbu körüşüvniñ neticeleri belli degil.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay.


text:
Avgustnıñ başında Qırımda yaqalanğan ve «Qırımlı diversant» olaraq qabaatlanğan, Ukraina vatandaşı Yevgeniy Panov FSB hadimleri tarafından köteklenile ve qıynavlarğa oğratıla edi. Bunı 8 dekabrde onıñ advokatı Dmitriy Dinze beyan etti, dep bildire Mediazona.
«Demir boru ile başım, arqam, büyreklerim, qollarım, ayaqlarım etrafında ura ediler. Ellerimi arqadan, üyüşkenlerine qadar, kelepçelernen sıqa ediler, kelepçelerden asa ediler. Ayaqlarımı tizlerimde büküp, ellerimi tizlerimden aşağı kelepçelernen bağlap, tizlerimniñ tübüne demir tayaq soqa ediler, bundan soñ eki erkek, eki taraftan tutıp, bu tayaqnı ve meni kötere ediler, bundan maña pek ağırta edi», – degen Panovnıñ sözlerini Dinze seslendirdi.
«Bundan ğayrı, qıynavlar vaqıtında cinsiy muçeme qırçma taqıp, siyarğanına qadar sıqa ediler, ve aynı zamanda: «Sen kimni patlatmağa keldiñ?», dep soray ediler. Men bu sualge cevap berip olamay edim, çünki menim böyle maqsadım yoq edi, ve men añlamay edim, ne içün olar böyle tüşüneler», – dedi Panov.
Yaqalanğannıñ advokatı dey ki, bundan soñ Panovnı, başına çuval keçirip, azbarğa çıqardılar ve «qurşunğa tizeceklerini, ayttılar».
«Çuvalnı başından qısqa müddetke çıqarğanları vaqıtta, Panov, onı qıynağan eki erkerni körüp, közden keçirdi: körünüşlerinden olar 35 yaşlarında ediler, ve «diversant» olarnı körüp tanımağa azır», – dedi advokat Dmitriy Dinze.
Advokatnıñ sözlerine köre, Panov Rusiyeniñ Taqiqat komitetiniñ idaresine muracaat etip, onı yaqalağan FSB hadimleriniñ areketlerini qanun ceetinden teşkirmege rica etti.
Avgust 10-da FSB bildirdi ki, avgust 7-ge keçer gecesi «ukrain diversantları» taqımı yaqalandı, olar sanki Qırımda terakt azırlay ekenler. Bundan ögüne zapt etiilgen Qırımnıñ Rusiye kontrolündeki memuriy sınırnıñ keçitleri üç kün devamında qapatıla edi.
Rusiye mahsus hızmetleri, Yevgeniy Panov ile Andrey Zahteyni – yarımadanıñ turistik ve içtimaiy infrastruktura obyektlerinde terrakt yapmağa niyetli olğan «diversantlar grupasınıñ» azaları olaraq tanıta.
Oktâbr 10 künü, Aqmescitniñ Kiev rayon «mahkemesi» Panov ve Zahtey içün apis müddetini 10 dekabrge qadar uzattı. Oktâbr 13 künü Moskvanıñ Cemiyet közetüv komissiyası Panovnı ve Zahteyni «Lefortovo» apishanesinde taptı.


text:
Ukrainanıñ Rusiyeniñ Qırım işğalinden körgen zararı 1 trillion 80 milliard grivnanı teşkil etti. Bunı Adalet naziri Pavlo Petrenko Kiyevdeki matbuat konferentsiyasında bildirdi.
«Şimdi Qırımnen bağlı zararlarnıñ ilk raqamı şekillendirildi. Bu trillion grivnadan ziyadedir. Bu 1 trillion 80 milliard grivnadır, ve bizler yahşı añlaymız ki, Ukraina şarqınıñ zararlarını saymaq kerekmiz», – dedi o.
Adalet naziri aqımdaki seneniñ soñuna qadar Rusiye Federatsiyasına qarşı BMT Halqara mahkemesine dava azırlaycağını bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, dava Rusiye Federatsiyasınıñ bir sıra konventsiya bozğanınen bağlı olacaq.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Ekrem Çelebi - Sarı Kız
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Sarı Kız
Etiketler : Ekrem Çelebi - Sarı Kız türkü indir, Ekrem Çelebi - Sarı Kız türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Sarı Kız mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Sarı Kız türküsü, Sarı Kız sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Sarı Kız bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Leylim Ley
Ekrem Çelebi - Köylü Kızları
Ekrem Çelebi - Veda Mektubu
Ekrem Çelebi - Zahidem
Ekrem Çelebi - Cumbullu
Ekrem Çelebi - Yardan Ayrı Düşeli
Ekrem Çelebi - Al Fadimem
Ekrem Çelebi - Bu Ne Güzel Bir Düğün
Ekrem Çelebi - Çek Deveci Develeri
Ekrem Çelebi - Misket
Ekrem Çelebi - Dost Muhabbeti
Ekrem Çelebi - Seni Düşünmemek Elimde Değil
Ekrem Çelebi - Al Gonca Gül Deremedim
Ekrem Çelebi - Çaya İner Ağlarım
Ekrem Çelebi - Ham Meyvayı Kopardılar Dalından


text:
2015 senesi aprel devamında Qırımda tamır halqınıñ vaziyetine qıymet kesken türk nezaret eyeyteiniñ esabatı Halqara mahkemege Rusiye areketleri boyunca qarar çıqarmağa yardım eter, dep tüşüne Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov.
Onıñ malümatına köre, Ankarada iyün 15 künü taqdim etilgen esabat «Moskva qonaqbayları içün şaşırtıcı oldı».
«Amma atta bu kibi diplomatik ceetten bayağı tüzetilgen, menimce, esabat Qırım işğalcileri ve Moskva qonaqbayları içün şaşırtıcı bir şey oldı… Mustaqil türk eyyetiniñ esabatı Halqara mahkemege Rusiye üzerinde qarar çıqarmağa yardım etecek vesiqalardan biri olur... «, – yazdı Çubarov Facebookta.
Türkiyeden Qırımğa insan aqlarınıñ vaziyetini ögrenmek içün yollanğan ğayrı resmiy eyyet yolbaşçısı Zafer Üskül bildirdi ki, eyyet Qırımda söz serbestligi, mahkeme meseleleri, tasil, mal-mülk ve mesken toqunmamazlığı ile bağlı insan aqlarınıñ bozulmasını qayd etti.
Türkiye eyyetiniñ Qırım vaziyetine dair maruzası Rusiye Federatsiyasınıñ prezidenti Vladimir Putinge de yollandı.
Alim ve uquq qorçalayıcılardan ibaret ğayrı resmiy Türkiye eyyeti 2015 senesi aprel soñunda yarımadanı ziyaret etti.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Foto
Yuriy Stetsniñ, Zurab Alasaniyanıñ ve Yuriy Artemenkonıñ beraberlikte keçirgen press-konferentsiyası
07.06.2016
HSN Mustafa Cemilevniñ ve Jamalanıñ ecnebiy jurnalistler ve blogerlernen körüşüvini teşkil etti
07.04.2016
Ukraina informatsion siyaseti Nazirligi "Qırım Ukrainadır kommunikativ kampaniyasını taqdim etti
23.02.2016
Sloveniya Ukrainağa ATO zonasında yayınlavnıñ ğayrıdan tiklenilmesi içün bericilerni ayırdı
27.01.2016
Yuriy Stetsniñ jurnalistler ve cemaatçılıq ögünde İnformatsion siyaseti Nazirliginiñ çalışqan yıllıq esabatı
08.12.2015


text:
Cumaaqşamı künü, iyül 23-te, aqşam Frenkistan deputatlarınıñ gruppası Qırımğa keldi. Qırım parlamentiniñ matbuat hızmeti bildire ki, deputatlarnı Aqmescit ava limanında Qırımnıñ Rusiye Devlet şurasınıñ reisi Vladimir Konstantinov, onıñ birinci muavini Konstantin Baharev ve prezidium azası Yefim Fiks qarşıladılar.
«Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar Rusiye Federatsiyasına subyektler olaraq kirgen soñ yarımadağa Frenkistan Cumhuriyeti parlamentiniñ tışqı işler komissiyasınıñ reisi Tyerri Mariani yolbaşçılığında Frenkistan deputatları gruppası ilk sefer keldi», – dep qayd etti matbuat hızmeti.
Eki künlik ziyaret çerçivesinde Frenkistan deputatları Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksenov, daa bir kere – Konstantinov ile, Aqyarnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Menâylo ile körüşecekler.
Bundan ğayrı, programmada Yalta ve Aqyarnıñ müzey kompleksleriniñ ziyareti, deñizge yaqın şeerlernen tanış oluv, yarımada sakinleri ve musafirlerinen subetler olacağı qayd etildi.
Malüm olğanı kibi, Frenkistan parlamentiniñ reisi Klod Bartolon senatorlarğa memleketniñ qanun çıqarıcı organı adından çıqışta bulunmağa yasaq etti, Senat reisi Jerar Larşeniñ yardımı ile eki deputat ziyaretten vazgeçti.
Frenkistan Tışqı işler nazirligi mezkür ziyaretni halqara uquqnıñ bozulması olaraq tanıdı.
Ukraina Tışqı işler nazirligi, deputatlarnıñ Qırım ziyareti ukrain tarafı ile muzakere etilmegenini ve aqibetleri olacağını bildirdi.


text:
17 nçe dekabr’- Mäwlananı iskä alu köne
Tanılğan din êşleklese,fiker iyäse häm şağir’ Mäwlana sufıylıqnıñ aldınğı wäkillärennän berse bulıp tora
Anadolunıñ tanılğan din êşleklese,fiker iyäse häm şağir’ Mäwlana sufıylıqnıñ aldınğı wäkillärennän berse bulıp tora. Ul äytkänçä ülem - Allahqa qawışu köne. Yılawnı, borçılu-qayğırunı tıyğan Mäwlananıñ Anadolu ofığında yañğırağan süzläre bügenge köndä dä ähämiyäten yuğaltmıyça Törkiyädä genä tügel dön’yanıñ törle poçmaqlarında yañğırawın däwam itterä.
Här yıl 17 nçe dekabr’dä Törkiyäneñ Konya qalasında ütkärelüçe Şäb-i Arus kiçälärenä dönyanıñ törle poçmaqlarınnan meñnärçä keşe anıñ “Kem bulsañ da kil! “çaqıruına qolaq salıp kilä. Keşene alğı planğa çığarğan fälsäfäse belän dönyanı yaqtırtqan Mäwlananı yaqtı xislär belän iskä alabız.


text:
Aqmescit – Aqmescitteki Ukrain mektep-gimnaziyasında ukrain tilli birinci sınıfnı açtılar. Faqat, Rusiye qanunlarına köre, yuqarı sınıflarda tasil ep bir rus tilinde alıp barılacaq. Balalarnı kelecekte Ukrainanıñ qıtasında oqutmağa niyetlengen ana-babalar bu sebepten çorlandılar.
Gimnaziya müdiriniñ bildirgenine köre, yılnıñ soñuna qadar, oquv yurtnı yañıdan adlandıracaqlar. Evelden oquv ceryanı ukrain tilinde keçken olsa, şimdi 40 ukrain tilli sınıftan tek 9 qaldı.
Balalarğa ukrain tilinde oquvnı yekünlemege izin bermezler
Ukrain mektep-gimnaziyasınıñ 1-nci sınıf talebesiniñ anası Elmira, Qırım.Aqiqatqa bildirgeni kibi, balasını mahsus ukrain sınıfına berdi, kelecekte tasilni ukrain oquv yurtlarından birinde devam ettirmesini istey.
Tamam şu sınıf talebesiniñ babası Roman, Qırım.Aqiqatqa sölegeni kibi, o, yuqarı sınıflarda oquş rus tilinde olacağını bilmey edi. «Bilmeyim, balama qolay olurmı. 8-9 yıl devamında ukrain sınıfında ukrain tilinde oqup ta, soñki eñ ağır yılnı bütünley rusçasına keçmege …Bu pek ağır ve pek yañlış», – dedi o.
Yılnıñ soñuna qadar gimnaziya adını deñiştirecek
«Rusiye qanunlarına keçemiz ve rus programmalarına köre çalışacaqmız», – dep ayttı Qırım.Aqiqatqa mektep müdiri Valentina Lavrik.
Onıñ bildirgenine köre, kadrlar meselesini endi al ettiler: ukrain tili ocalarnı rus tili ve edebiyatı filologları zenaatını almağa yolladılar.
Bunen beraber, Lavrik, qırımtatar tilini ögrenmek içün gruppalar tizilecek. Bunıñ içün aftada eki saat ayıracaqlar.
«İyunniñ soñunda mektepniñ vasiylik şurası, ana-babalar komiteti toplaştı, mektepte sınıflarnıñ 75% rus tilli olğanı içün, oquv yurtnı yañıdan adlandırmağa qarar alındı. Bugünki künde mektepniñ adı etrafındn muzakereler keçe. Şimdiki vaqıtta, Aqmescitteki akademik gimnaziya adını daa çoq begenemiz. Akademik, demek, bir sıra fenler daa teren ögrenilecek», – dep añlattı müdir.
Aytqanına köre, gimnaziya yılnıñ soñuna qadar yani «tasil sistemasında keçüv müddet yekünlengeninden soñ» adını deñiştirecek.
Qırımda ukrain tilinde tasilni yoq eteler, – köçipp kelgen
«Qırımda umumen ve hususan, ukrain mektep-gimnaziyasında olıp keçken vaqialar yarımadada ukrain tilinde tasilni yoq etkenlerini tasdiqlay», – dep bildire mecburen köçip kelgenlerniñ cemaat teşkilâtları Koordinatsion komitetiniñ reislerinden biri Andrey Şçekun.
«Bugünde bugün qanunsız istilâcı akimiyet ukrain mekteplerni ğayıp etmek içün yañı gizli usullarnı, ayın-oyunlarnı qullana. Ne qadar çoq yalanlar aytsa da, Ukraina ve bütün dünya ukrain Qırımnıñ yoq etilüvini añlay», – dedi Şçekun.
Şçekunnıñ fikirince, balalarğa yuqarı sınıflarda ana tilinde tasil almaqnı yasaq etmeleri, aqarettir.
Bundan evel, «Qırım tasil, ilim ve yaşlar naziri» Natalya Gonçarova bildirgeni kibi, ana-babalardan arizalar kelmegeni içün, yarımadada artıq ukrain tilli başlanğıç sınıflar açılmaycaq. İstisna olaraq Aqmescitteki ukrain gimnaziyası olmaq mümkün edi.
Amma, memur qayd etkenine köre, Rusiye qanunlarına binaen, 10-11 –nci sınıflarda oquş yalıñız rus tilinde alıp barıla.


text:
Aşğabat
Aşğabat (türkmence Aşgabat, farsça عشق آباد) – Türkmenistannıñ paytahtıdır. 773 400 (01.01.2004) kişinen Türkmenistannıñ eñ balaban şeeridir. İran sıñırı yanında, Qopet Dağlarınıñ eteginde, Qaraqum Çölünde bir oazistedir. "Aşğabat şeeri" adlı özüne ait vilâyette, memleketniñ Ahal vilâyetinde bulunır. Aşğabat,Türkmenistannıñ cenübinde, İran sıñırından 26 km-de yer ala. 1881-de bu vilâyet Rus işğal quvetleri tarafından alınğandır. İrannıñ eñ balaban ekinci şeeri Meşhedden 920 km uzaqlıqtadır.
Aşğabad bir paytaht olaraq çeşitli idare binalarınen bezengendir. Bular özelliknen şeerniñ eñ müim caddesi olğan Türkmenbaşı caddesinde toplanğandır. Şeer bir liman ve milletlerara bir ava limanına saiptir, ayrıca müim bir sanayı merkezidir. Hususan maşna, elektrotehnika, tekstil ve ğıda sanayı pıtaqları sıqlıqtadır. Şeerde bir medeniyet merkezi, universitet, çeşit yüksek mektepler, teatr, müzeyler ve bir ayvanat bağçası bardır.
Münderice
Etimoloji[deñiştir | kodunı deñiştir]
Aşğabat türkmence Aşgabat, farsça عشق آباد, rusça Aшxaбaд olaraq biline. Evelâ daa Ashkabat, Ashgabad, ve `Ishqábád qullanımları da körülmekte edi. Adnıñ Farsça Aşq-ābād, "Arsaces Şeeri"nden tür etilgeni sayıla. Başqa bir açıqlama da adnıñ Farsçadaki عشق (eşq:"aşk") ve آباد (ābād: "yerleşim yeri" ya da "şeer"), sözleriniñ birleşmesinden "aşq şeeri" añlamında olğanıdır.
Tarih[deñiştir | kodunı deñiştir]
Aşğabat 1818-de kervan yollarınıñ kesişme noqtasında bir köy olaraq qurulğandır. Nisa köyünden (qadimiy paytaht Parfia) ve Yipek Yolundaki qadimiy şeer Konjikalanıñ (Moğollar tarafından XIII asırda yoq etilgendir) arabelerinden ziyade uzaqta degildir.
1881 senesi vilâyetteki bir Rus Ordu Bazasınıñ etrafında inkişaf etmege başlağandır. Transkaspiy Demiryoluna bağlantısı, Qazahistan, Özbekistan ve Hazar deñizinen bağlanmasını ve bunıñ neticesinde şeerniñ 1885 senesinden itibaren devamlı kenişlemesine sebep olğandır. 1919-1927 senesleri arasında şeerniñ adı Poltoratsk edi.
1919 senesi Aşğabatta dünyanıñ ilk Bahai mabeti yasalğandır. 1938-de zaruriyetten sanat galereyasına çevrilgen ve 1963 senesi de yıqılğandır.
1924-te Aşğabat Türkmenistannıñ paytahtı olğandır. 1948 senesi oktâbr 5-deki yıqıcı yer tepremi neticesinde şeer tamamen zarar körgen ve daa soñra yañıdan inşa etile. 1962-de Aşğabatnıñ Qara Qum Kanalıına bağlantısı kerçekleştirilgendir. Bu suv kanalı, dünyanıñ eñ uzun suv kanallarından biri olıp, 600 kilometr şarqtan aqqan Amu Derya özeninen bağlanğandır.
1991 senesi oktâbr 27-de Türkmenistannıñ mustaqilligini ilân etmesinen Aşğabat paytaht olğandır.
[deñiştir | kodunı deñiştir]
Anav vilâyetinde 1904, 1905 sneleri yasalğan qazuvlarda M.E. 9000 yılında başlağan bir Neolitik medeniyetine rastkelgendir. Bu medeniyet M.E. 8000 yıllarında ayvancılıqtan ve M.E. 6000 yıllarında ise madencilikten faydalanğandır. Bilingen eñ eski medeniyetini mında qurulğanı ve dünyağa medeniyetniñ mından cayılğanı atiqiyatçılar tarafından açıqlanğandır. Atiqiyatçılar, tapılğan şeylerniñ ilk Orta Asiyalı ög-türklerge ait olğanını ve medeniyetniñ Çinge ve İranğa mından cayılğanını aytalar.
Eali[deñiştir | kodunı deñiştir]
Aşğabat, 773 400 (01.01.2004) kişinen Türkmenistannıñ eñ balaban şeeridir. Şeerniñ ealisi esasen Türkmenlerden ibaret. Daa soñra sırasınen Rus, Ermeni ve Azeri kibi qavmiy azlıqlar kele. Şeerniñ büyük çoqluğınıñ sünniy musulman olmasınıñ yanında, hristian azlıqlar da buluna. Ayrıca Aşğabat keçmişte Bahai azlığınıñ da müim bir yerleşim yeri edi.
Körülmege lâyıq yerler[deñiştir | kodunı deñiştir]
1948 senesindeki 7,3 büyükligindeki zelzel neticesinde eski şeer merkezi tamamen yoq olğandır. Bu sebepten diger Orta Asiya şeerlerinde tipik olğan şarqiy tarz eski şeer yoqtır. Aşğabat şeer merkezi zelzelege dayanıqlı zemaneviy çelik-beton ve cam binalarnen donatılğandır.
Müim Şahsiyetler[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Sergey Balassanân, Türkmen Komponist
- Saparmırat Nıyazov, ilk Türkmenistan devlet başı
- Dmitriy Şçepilov, sovet siyasetçi ve tış işleri naziri
- Gaygisiz Atabayev, sovet siyasetçi
- Cüneyit Han, Türkmenlerniñ soñ qaramanı, Hive Hanı


text:
Qızılordada kïeli jerlerdiñ 3D formatındağı kartası äzirlenwde
ASTANA. QazAqparat - Qızılorda oblısınıñ tarïxï-mädenï eskertkişteriniñ 3D- kartası äzirlenedi. Bul twralı «Rwxanï jañğırw» bağdarlamasına arnalğan baspasöz mäslïxatında Qızılorda oblısınıñ äkimi Qırımbek Köşerbaev mälim etti, dep xabarlaydı QazAqparat.
«Qazaqstannıñ kïeli jerleriniñ geografïyası» jobasınıñ birinşi kezeñi jüzege asırılıp, öñirimizdiñ kïeli eskertkişteri sanalatın 6 nısanğa - Jankent, Sortöbe, Jent, Şirik-Rabat qalaşıqtarına, Kerderi kesenesine jäne de qazaq xandığınıñ alğaşqı astanası bolğan Sığanaq qalaşığına arxeologïyalıq zerttew jumıstarı jürgizildi», - dedi oblıs äkimi Ortalıq kommwnïkacïyalar qızmetinde.
Onıñ sözine qarağanda, bügingi küni olardıñ 3D formatındağı kartası äzirlenwde. «Qazaqstannıñ kïeli jerleriniñ geografïyası» jobası boyınşa Qızılorda oblısınan jalpıulttıq qasïetti nısandar tizimine 12, öñirlik kïeli nısandar tizimine 35 tarïxï-mädenï eskertkiş engizildi.
«Tarïxï jädigerlerdi qayta qalpına keltirw maqsatında oblıs ortalığındağı oblıstıq tarïxï-ölketanw mwzeyi jañğırtılıp, ekspozïcïyası zamanawï ülgide jañartıldı. Elbasınıñ tapsırmasına säykes, Qarmaqşı awdanındağı Qorqıt ata eskertkiş keşeni tolıq rekonstrwkcïyadan ötkizildi. Bügingi küni eskertkiş respwblïkalıq mañızı bar tarïx jäne mädenïet eskertkişteriniñ memlekettik tizimine engizildi. Jumıstardı ğılımï negizde üylestirw üşin sözimde atap ötkendey respwblïkanıñ zïyalı qawım ökilderiniñ qatıswımen oblıs äkimdiginiñ janında ğılımï-ädistemelik keñes jemisti eñbek etwde», - dedi Köşerbaev.


text:
Utnı tuqtatu täêmin itelde
İzrail belän fälästinle törkemnär arasında ut tuqtadı
İzrail belän fälästinle törkemnär arasında Misır aradaşçılığında utnı tuqtatu täêmin itelde.
Utnı tuqtatu cirle säğat’ belän kiçke 22.45ta ğamälgä kerde.
Şul räweşle soñğı ike ayda Misır aradaşçılığında İzrail belän fälästinle törkemnär arasında 5nçe tapqır ut tuqtadı.
İzrailneñ “Yediot Ahronot” gazetı İzraille ber çığanaqqa tayandırğan xäbärendä isä tön tınıç uzğan oçraqta İzrailneñ dä tınıçlıqnı bozmayacağı, raketa ırğıtılğan oçraqta isä moña cawapnıñ qaytarılaçağı belderelde.
İzraildäge Kanal 2 televideniyesı da yuğarı däräcäle ber räsmi zatqa tayandırğan xäbärendä “Tınıçlıqqa qarşı tınıçlıq nigeze” belän êş başqaraçaqların citkerde.
İzrail armiyasennän yasalğan yazma açıqlawda çärşämbe kiçennän bügengä qadär Ğazzädä 150dän artıq tämekkä xärbi oçqıçlardan utnıñ açıluı, moña cawap bularaq Ğazzägä İzrail tarafına 180 raketanıñ ırğıtıluı belderelgän ide.