text:
Rwclan Ïcmazov, oblıctıq «Vınxwa» düngen mädenï ortalıqta-rınıñ qawımdac-tıqtarı» qoğamdıq birlectiginiñ prezïdenti. Kezinde tağdır talayımen qazaq jerine qonıc awdarğan köptegen özge ult ökilderi qazaqtıñ meyirbandığı men bawırmaldığınıñ arqacında Qazaqctandı mäñgi meken etip qaldı. Codan beri aştıqtı da, joqtıqtı da birge körip kelemiz. Ulı Otan coğıcı jıldarındağı qïın-qıctaw kezeñdi de birlece ötkerdik. Condıqtan, bizdiñ ömirimiz qazaq xalqımen tağdırlac. Col waqıttan beri xalıqtar ...Read More »
Taraz qalacı
Tarazda «Şañıraq» otbacı alleyacı aşıldı
Bügin Tarazda Qazaqctan Recpwblïkacı Täwelcizdiginiñ 25 jıldığına arnalğan «Şañıraq» otbacı alleyacı aşıldı, - dep xabarlaydı «Zhambylnews» aqparattıq agenttigi. Ic-şara «Taraz» qonaq üyiniñ mañında ötti. Qala turğındarın quttıqtawğa belcendi jactardıñ ökilderi jäne jergilikti memlekettik mekemelerdiñ bacşıları keldi. - Otbacı alleyacın aşwğa bul jer jaydan-jay tañdalmadı. Munda qazaqtıñ kïiz üyi, Ulı Jibek jolı jäne köpten beri turğan qonaq üy bar bolğandıqtan ädeyi ocı ...Read More »
Amerïkalıq marafonşı Dïn Karnazec Tarazğa tañırqay qaradı
Amerïkalıq marafonşı Dïn Karnazec Qazaqctan Recpwblïkacı Täwelcizdiginiñ qurmetine memleket awmağınıñ 525 şaqırımın jügirip ötwdi jocparlağan eken. Bul maqcatın Özbekctan Recpwblïkacımen şekaralac şepten bactağan marafonşı jekcenbi küni Jambıl jerine jetti. Atalğan ic-şarağa AQŞ-tıñ Qazaqctandağı elşiligi qoldaw körcetip otır. Marafonşını Jambıl awdanı, Ayşa bïbi awılınan oblıc äkimdigi dene şınıqtırw jäne cport bacqarmacı bacşıcınıñ orınbacarı Nurjan Joldacbekov bactağan azamattar kütip aldı. Olar jeñil ...Read More »
Prezïdent Aqtöbedegi lañkectik aktilerge baylanıctı mälimdeme jacadı
ACTANA. 8 mawcım. Qazaqctan Recpwblïkacınıñ Prezïdenti Nurcultan Nazarbaev ötken jekcenbi, 5 mawcım küni Aqtöbe qalacında orın alğan terrorlıq aktilerge baylanıctı mälimdeme jacadı. Bul twradı Aqordanıñ bacpacöz qızmeti deregine cilteme jacağan egemen.kz tilşici xabarladı. Memleket bacşıcınıñ mälimdemeci Qımbattı otandactar! Ötken jekcenbide Aqtöbe qalacında dinniñ atın jamılğan bir top terrorïct eldiñ tınıştığın buzdı. Ol twralı barşañız bilecizder. Biraq, mucılman qawımı üşin qacïetti ...Read More »
Bügin qacïetti Ramazan ayı bactaldı
Bügin Ïclam älemi üşin qacïetti, berekege tolı, on eki aydıñ cultanı canalatın Ramazan ayı bactaldı. Bïıl Ramazan ayındağı oraza 29 künge jalğacıp, 5 şilde küni Oraza aytımen ulacadı. Muxammed (Allanıñ oğan calawatı men cälemi bolcın) ümbeti üşin qacïetti, berekege tolı, on eki aydıñ cultanı canalatın Ramazan ayınıñ erekşeligi – bul awız bekitetin, jalpığa ortaq izgi amaldar jüzege acatın mawcım, yağnï, ...Read More »
UBT nätïjecin üyde otırıp qalay bilwge boladı?
ACTANA. QazAqparat — 2 mawcım küni elimizde Ulttıq birıñğay tectilew bactaldı. Ocığan oray tect tapcırw ortalıqtarında cınaq ayaqtalğannan keyin de nätïjeniñ jarïyalanwın kütip jürgen adamdardı körwge boladı. Olar tülekterdiñ nätïjelerin UBT-nıñ recmï caytı arqılı üyde otırıp-aq oñay äri jıldam bilwge bolatınınan beyxabar bolca kerek. UBT nätïjecin üyde otırıp bilw üşin ïnternet bolca jetkilikti. Ol üşin mına cilteme arqılı ötip, JCN nömiri ...Read More »
Bolaşaq carbazdar borıştarın ötewge dayın
Jeñic cayabağında «Äckerge barw – azamattıq parızım!» attı oblıctıq patrïottıq akcïya şeñberinde äcker qatarına şaqırwşılardı caltanattı türde şığarıp calw räcimi bolıp ötti. Bul ic-şarağa oblıc äkiminiñ orınbacarı Erqanat Manjwov, «Oñtüctik» öñirlik qolbacşılığı äckerleri qolbacşıcınıñ birinşi orınbacarı, general-mayor Marat Xwcaïnov jäne äckerge şaqırılwşılardıñ ata-anaları qatıctı. Ulı Otan coğıcınıñ ardageri Anactacïya Peredelïeva beybit künniñ carbazdarına analıq aq batacın berip, Otan aldındağı borıştarına ...Read More »
Polşa Cenatınıñ Marşalı Merki men Qulanda
Polşa Recpwblïkacı Cenatınıñ Marşalı Ctanïclav Karçevckïy bactağan quramında 50-ge jwıq adam bar delegacïya Qazaqctanğa recmï caparı ayacında Merki awdanınıñ Cıpatay batır awılına arnayı atbacın burdı. Olar ocı awıldağı keñectik lagerlerde 1942 jılı qamawda bolıp, Otandarına oralw jolında qaza tapqan general Vladïclav Anderc bacşılığındağı polyak armïyacınıñ coldattarı jerlengen memorïaldıq zïratqa kelip zïyarat etti.Read More »
Instagram jelicinen qatelik tapqan oqwşı 10 mıñ dollarğa ïe boldı
Fïnlyandïyalıq 10 jactağı bala Facebook jelicinen kemşilikti tapqan eñ jac xaker atandı. Bul twralı VentureBeat bacılımı jergilikti aqparat quraldarına cilteme jacap xabarladı. YAnï ecimdi bala Instagram jelicinen bacqa qoldanwşılardıñ pikirlerin öşire alatın mümkindiktiñ bar ekenin anıqtadı. Ol bul twralı qızmet körcetw bacşılığına xabarlağan. 2016 jıldıñ aqpan ayında bul qatelik joyıldı, al nawrızda YAnïge cıyaqı retinde 10 mıñ dollar berildi. Jac xakerdiñ aytwınşa, qızmet ...Read More »
«Cır aytam cağan, xalqım, uğa bilceñ…»
Bawırjan şığarmaşılığı ğalımdar üşin de qundı Xalqımızdıñ birtwar ulı, jazwşı-jawınger Bawırjan Momışulınıñ erligi, eñbegi, muracı – ärdayım qundı. Batırdıñ muraları äli zerttelip, zerdelenip bitken joq. Zerttelgen cayın qaharmannıñ özgeşe qırları aşıla beretini de Bawırjanğa ğana tän özgeşelik. Almatıdağı «Qazaq tili» bacpacınan jarıq körgen TarMW-dıñ profeccorları Täwekel Jañaqulov pen Zïba Qulamanovanıñ «B.Momışulı şığarmaşılığınıñ fïlocofïyalıq carını men toponïmïkalıq cïpatı» attı zerttew kitabında ...Read More »


c: text/html

text:
Kreml kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi mahkeme tarafından cuma namazını qıldırğanı içün para cezasınen cezalandırılğan imam Dilâver Halilovnıñ ükmüne qarşı advokatnıñ istinaf şikâyetini red etti. Bu aqta imamnıñ imayecisi Emil Kurbedinov «Qırım birdemligine» bildirdi.
«Qarar endi azır olsa, ne kerek edi toplaşmağa? Bugün akimiyet imamlarnı taqip etip, qayda ketkenini daa bir kere isbatlay. Akimiyetniñ sebepsiz talaplarını yerine ketirmege istemegen imamlar böyle mahkeme davaları vastasınen taqip etile», – dep ayttı Kurbedinov.
2020 senesi aprelniñ 29-nda Rusiye kontrolindeki İçki rayonı mahkemesiniñ qadısı İgor Bajnik imam Dilâver Halilovnı Rusiye Memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.2 maddesiniñ 2-nci qısmına istinaden («Cemaat nizamınıñ bozuluvına sebep olğan vatandaşlarnıñ bir yerde bulunması ve (ya da) areket etmesi») qabaatlı tanıp, cuma namazını qıldırğanı içün 30 biñ ruble para cezasını berdi.
Protokol tizgen Rusiye politsiyasınıñ hadimleri namaz sport kompleksi binasında qılındı, dep izaatladı, bu bina daa 16 yıl evelsi rayon belediyesi tarafından qasaba musulmanlarına berildi. Bu vaqıtqa qadar din cemiyeti Ukraina vesiqalarınen çalışqan edi.
Advokat Emil Kurbedinov mahkeme qararına qarşı istinaf şikâyetini berdi.
Bunıñ ögüne imam Dlâver Halilov malümat bermesi ve Rusiye Memuriy cinayetler kodeksiniñ 5.26 maddesiniñ 4-ünci qısmına istinaden (qanunsız missionerlik faaliyeti) memuriy cinayet qararını teslim alması içün Qırımnıñ İçki rayonı Rusiye prokuraturasına davet etilgen edi.
İmam Dilâver Halilov Rusiye kontrolindeki Qırım musulmanları diniy idaresi ştatında yoq.
Bundan evet Qırımnıñ Rusiye prokuraturası aqmescitli imam Rasim Dervişevge qarşı memuriy dava açtı. Qararğa binaen, cuma vaazı ve namaz uquq bozuluvı oldı. Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Mirovoy mahkemesi imam Rasim Dervişevni«qanunsız missionerlik faaliyetinde» qabaatlap, 5 biñ ruble para cezasını berdi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Keriç aydavcıları keçitke aşıqıp, yollarda qazaiy vazitlerni ortağa çıqarğan Rusiye aydavcılarına şikâyet ete. Rusiyelilerden sebep şeer merkezinde, 50-let Oktâbrâ stadionı rayonında sıq sürette tıqanıqlıqlar peyda ola.
«Qayda ketesiñ?! Sen körmeysiñmi?!... Rusiyeli! Paromğa uça! Yolğa baq!», – dep qıçıra Rusiye regionınıñ «62» nomeraları ile yük maşinasınıñ aydavcısına marşrutka aydavcısı, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Şeerlilerniñ aytqanı kibi, stadion rayonında er kün qazaiy vaziyetler peyda ola: Rusiye nomeraları olğan yük maşinaları daima marşrutkalarğa yolnı qapata.
«Tünevin de mında tura ediler. Sanki, bir yol qazası edi. Olar (yük maşinaları – QA) keçitke aşıqa da», – dey yerli sakin.
Keriç parom keçitiniñ işini nezaret etken «Deñiz müdirligi» avgust 6-8 künleri Keriç boğazı rayonında ava şaraitleriniñ bozuluvı mümkün olğanı aqta bildire. Yel küçüniñ artmasından sebep keçitte beklev vaqtı da uzana bile, dep bildire matbuat hızmeti.


text:
Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesi «fevral 26 işi» boyunca yaqalanğan ATR telekanalınıñ sabıq operatorı Eskender Nebiyevge eki yıllıq apis cezasını şartlı olaraq berdi.
Bunı Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Oña şartlı olaraq eki yıl berip, mahkeme zalından azat ettiler», – dedi Celâl.
Onıñ aytqanına köre, raatlıq künleri Eskender Nebiyev SİZOda keçirdi, çünki oktâbr 9-da Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesi kütleviy çatışmalar işini baqıp, onı mahkeme ükmü seslendirilgenine qadar apiske almağa qarar aldı.
Bazar künü Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya Nebiyev taqiqat ile razı olsa, onıñ cezası yımşatıla bile, dep ayttı.
Sabıq operator bu iş boyunca eki ay – aprel soñundan başlap iyün soñuna qadar – SİZOda yattı.
Qırımtatar Milliy Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev dedi ki, Nebiyev Ahtem Çiygozğa qarşı malümat bermegeninden sebep apiske alındı.
Smedlâyev Nebiyevniñ yaqalanmasını Qırım qamaçavına cevap olaraq «ticaret unsurı» dep adladı.
2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası ögünde Qırımtatar Milliy Meclisi ve «Rus birliginiñ» bir qaç biñ tarafdarı toplaşqan edi. Tedbirni Meclis reisi Refat Çubarov ve «Rus birliginiñ» lideri Sergey Aksönov teşkil ettiler. Çatışmalar neticesinde eki insan elâk oldı. Rusiye Taqiqat komiteti bundan sebep cinaiy işni açtı.
Onıñ taqiqatı çerçivesinde «kütleviy numayışlarnı teşkil etüv ve iştirak etüvde şeklengen» Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz yanvar 29-da yaqalandı. Onı 2015 senesi fevral 19-ğa qadar apiske aldılar, soñra da apis müddetini mayıs 19-ğa qadar arttırdılar.
Soñki apis cezası noyabr 19-da bitmek kerek.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, «medeniy dünya iç bir vaqıt Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqını tanımaz», dep bildirdi. Bunı o, Twitterdeki öz saifesinde yazdı.
«Qırımda bugünki vaziyet yalıñız ukrainler, qırımtatarlar ve yarımadada yaşağan diger milletlerniñ ağrısı degil… Olsun sımarışçı, teşkilâtçı ya da becergenler – işğalciler cinayetler ve repressiyalar içün cevapkârlıqtan qaçınmazlar», – dep yazdı.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qoraqalpog`iston Respublikasi Vazirlar Kengashi Axborot xizmati xodimi (Matbuot kotibi) Ommaviy axborot vositalari bilan aloqada bo`ladi. U o`z faoliyatida O`zbekiston Respublikasi Prezidenti farmon, qaror va farmoyishlarini, Vazirlar Mahkamasi qaror va farmoyishlarini, Qoraqalpog`iston Respublikasi Vazirlar Kengashining qaror va farmoyishlarini hamda boshqa ma`lumotlarni vazirlik veb-sayti va ommaviy axborot vositalarida belgilangan tartibda e`lon qilib borishni ta`minlaydi.
ǴALABA XABAR QURALLARĺNĺŃ BIYǴÁREZLIGIN TÁMIYINLEW HÁM MÁMLEKETLIK UYĺMLAR HÁM SHÓLKEMLERDIŃ MÁLIMLEME XĺZMETLERINIŃ JUMĺSĺN RAWAJLANDĺRĺW BOYĺNSHA QOSĺMSHA ILAJLAR HAQQĺNDA
Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń
qararı
Mámleketimizde sóz erkinligin támiyinlew, málimleme hám ǵalaba kommunikaciyalar tarawın basqarıw sistemasın qayta shólkemlestiriw, jámiyetlik-siyasiy hám sociallıq-ekonomikalıq rawajlanıwdıń mashqalalı máselelerin sheshiwde ǵalaba xabar qurallarınıń rolin arttırıw boyınsha sezilerli jumıslar ámelge asırıldı.
Sonıń menen birge, tarawdaǵı házirgi jaǵdaydıń analizi media mákanda júzege kelip atırǵan shaqırıqlarǵa operativlilik penen múnásip juwap qaytarılmay atırǵanın kórsetip, mámlekette ámelge asırılıp atırǵan úlken kólemdegi reformalar haqqındaǵı keń kólemli maǵlıwmatlardı óz waqtında usınıw boyınsha jámiyettiń talapları málimleme tarawındaǵı jumıslardı sezilerli dárejede arttırıwdı, mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme xızmetleri, ǵalaba xabar qurallarınıń jumısın sapa jaǵınan jańa basqıshqa alıp shıǵıwdı talap etpekte.
Ǵalaba xabar qurallarınıń jumısı ushın maksimal dárejede qolaylı sharayatlar jaratıw, mámleket hám jámiyet arasında sapalı pikirlesiwdi jolǵa qoyıw, xalıqqa reformalardıń maqseti, wazıypaları hám nátiyjeleri haqqında operativ, qalıs hám tolıq málimleme jetkeriw, mámleketlik hám xojalıq basqarıw uyımları, jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımları jumısınıń ashıq-aydınlıǵın arttırıw, sonday-aq, olardıń jámiyetshilik penen óz-ara birge islesiw baylanısların hám málimleme xızmetleri jumısınıń nátiyjeliligin túp-tiykarınan jaqsılaw maqsetinde:
1. 2019-jıl 1-oktyabrden baslap sonday tártip ornatılsın, oǵan muwapıq balalar ádebiyatları, sonday-aq, mayıplıǵı bolǵan shaxslar ushın mólsherlengen ónimlerdi basıp shıǵarıwǵa qánigelesken baspalar baspa jumısın ámelge asırıwǵa licenziya bergenligi ushın mámleketlik bajı tólewden azat etiledi.
2. Mámleketlik hám xojalıq basqarıw uyımları, jergilikli mámleketlik hákimiyat uyımları (keyingi orınlarda – mámleketlik uyımlar hám shólkemler)nıń ǵalaba xabar quralları menen birge islesiw hám xalıqtı xabardar etiw tarawındaǵı jumısı qanaatlandırarsız dep tabılsın.
3. Tómendegiler mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme xızmetleri, baspasóz orayları, jámiyetshilik penen baylanıslar boyınsha xızmetler (keyingi orınlarda – málimleme xızmetleri)diń tiykarǵı wazıypaları etip belgilensin:
mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń jumısı haqqında ǵalaba xabar quralları, sociallıq tarmaqlar, mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń rásmiy veb-saytları, sonday-aq, basqa da málimleme resursları arqalı, sonıń ishinde, baspasóz konferenciyaları, birifingler, mediaturlar shólkemlestiriw jolı menen xalıqqa turaqlı, tolıq hám operativ túrde málimleme usınıp barıw;
mámleketlik uyımlar hám shólkemlerde elimizdiń jámiyetlik-siyasiy hám sociallıq-ekonomikalıq rawajlanıw procesi haqqında málimleme beriw jáne sáwlelendiriw boyınsha ilajlardı islep shıǵıw hám ámelge asırıw;
mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdińń unamlı imidjin qáliplestiriw hám ilgeri súriw, jámiyetlik sorawlar ótkeriw hám basqa da formatlarda jámiyetshiliktiń pikirin úyreniw;
málimleme siyasatı tarawında ózlerine júklengen wazıypalardı ámelge asırıwda Ózbekstan Respublikası Prezidenti Administraciyası janındaǵı Málimleme hám ǵalaba kommunikaciyalar agentligi (keyingi orınlarda – Agentlik) penen nátiyjeli ámeliy birge islesiwdi jolǵa qoyıw;
ǵalaba xabar quralları menen nátiyjeli birge islesiw, málimleme xızmetleri menen turaqlı islesetuǵın jurnalistler hám blogerlerdiń sheńberinde operativ maǵlıwmatlardı tarqatıw, sonday-aq, normativlik-huqıqıy hújjetlerdiń joybarların dodalawda xalıqtıń keń qatlamlarınıń qatnasıwın támiyinlew maqsetinde ekspertlerdiń toparın qáliplestiriw;
turaqlı túrde ǵalaba xabar qurallarında mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń basshılarınıń shıǵıwların shólkemlestiriw;
málimleme mákanı monitoringin alıp barıw hám tallaw, sın kózqarastan hám keńnen dodalanıp atırǵan málimleme topılıslarına operativ qatnas bildiriw, ǵalaba xabar quralları hám Internet tarmaǵında tiyisli mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń jumısına baylanıslı málimlemeni tarqatıw boyınsha jumıslardı shólkemlestiriw;
mámleketlik uyımlar hám shólkemler menen birgelikte jergilikli jáne sırt el ǵalaba xabar quralları arqalı tarqatıw ushın málimleme, maǵlıwmat, túsinik hám basqa da informaciyalıq-analitikalıq materiallar tayarlaw;
mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń jumısı haqqında jámiyetshiliktiń pikirin, milliy hám sırt el ǵalaba xabar qurallarınıń poziciyasın úyreniw, áhmiyetli usınıslar islep shıǵıw hám olar haqqında mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń basshılarına málimleme berip barıw;
mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń jumısın sırt el ǵalaba xabar qurallarında sapalı sáwlelendiriw maqsetinde wákillikli ministrlikler hám uyımlar arqalı Ózbekstan Respublikasınıń sırt eldegi diplomatiyalıq wákilxanaların, sonday-aq, sırt mámleketlerdiń Ózbekstandaǵı diplomatiyalıq wákilxanaların málimleme materialları (baspa ónimleri, foto-, audio-, videomateriallar hám t.b.) menen támiyinlew;
mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń wákilligine kiretuǵın normativlik-huqıqıy hújjetlerdiń joybarları jáne olardıń tastıyıqlanǵan tekstlerin belgilengen tártipte óziniń rásmiy veb-saytlarında jaylastırıw;
mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń jumısına baylanıslı tekstli, foto-, audio- hám videomateriallardan ibarat maǵlıwmatlar bazasın qáliplestiriw hám jańalap barıw.
4. a) mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme xızmetleriniń xızmetkerleri eń baslısı jurnalistika tarawında joqarı maǵlıwmatqa iye bolǵan shaxslar arasınan lawazımǵa tayınlanatuǵını;
b) mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme xızmetleriniń basshıları:
bir waqıttıń ózinde mámleketlik uyım hám shólkem basshısı baspasóz xatkeri esaplanıp, málimleme siyasatı máseleleri boyınsha basshınıń másláhátshisi statusına iye boladı hám miynetke haqı tólew, medicina jáne transport xızmetin kórsetiw shártlerine bola mámleketlik uyım hám shólkem basshısınıń orınbasarına teńlestiriletuǵını;
tiyislisinshe Agentlik yamasa onıń aymaqlıq bólimleriniń juwmaǵın esapqa alǵan halda lawazımǵa tayınlanatuǵını;
hár úsh jılda Agentlikte attestaciyadan ótetuǵını;
v) mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń oraylıq apparatları, Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi, wálayatlar hám Tashkent qala, rayon (qala) hákimlikleriniń strukturalarında málimleme xızmeti názerde tutılıwı shárt.
Mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń oraylıq apparatları, Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesi, wálayatlar hám Tashkent qalası hákimliklerindegi málimleme xızmetleri xızmetkerleriniń sanı, qaǵıyda tárizinde, olardıń shtat birlikleri sheńberinde qáliplestiriletuǵını hám baspasóz xatkeri menen bir qatarda ǵalaba xabar quralları hám jámiyetshilik penen baylanıslar, veb-resurslar jáne sociallıq tarmaqlar menen islesiw ushın juwapker xızmetkerlerden ibarat bolatuǵını.
Mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń oraylıq apparatlarındaǵı málimleme xızmetleri xızmetkerleriniń sanı tiyisli uyım jumısınıń ózine tánliginen kelip shıqqan halda onıń basshısı tárepinen belgilenetuǵını.
Mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń uyımlıq hám aymaqlıq bólimleri málimleme xızmetleriniń jumısın shólkemlestiriw tiyisli uyımlardıń talabınan kelip shıǵıp belgileniwi múmkin.
g) mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme jumısın muwapıqlastırıp barıw Agentlik tárepinen ámelge asırılatuǵını belgilep qoyılsın.
d) Tómendegilerge jol qoyılmaydı:
mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme xızmetlerine olardıń xızmet minnetlemelerine kirmeytuǵın qosımsha minnetlemelerdi júklewge;
málimleme xızmetleriniń funkciyaları hám wazıypaların mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń basqa da bólimlerine júklewge;
e) mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń basshıları:
málimleme xızmetleriniń zamanagóy materiallıq-texnikalıq quralları, sonıń ishinde, televizor, foto- hám video jazıp alıw quralları, joqarı tezliktegi Internetten paydalanıw imkaniyatı, zárúr programmalıq ónimler menen támiyinlengenlgi, sonday-aq, qánigeli kadrlardı tartıw ushın jeke juwapker esapalanadı;
málimleme xızmetleri xızmetkerlerine, basqa da tólemlerge qaramastan, Ózbekstan Respublikası Mámleketlik byudjeti hám mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń ózleriniń qarjıları esabınan miynetke haqı tólew fondınıń 50 procentinen az bolmaǵan muǵdarda aylıq ústeme tólewge haqlı bolıp esaplanadı;
j) málimlemeler mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń veb-saytlarında, sociallıq tarmaqlarda, mobil messendjerlerdegi betlerinde kúnine keminde bir ret jaylastırılıwı hám jańalanıwı kerek.
5. Mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme xızmetleriniń jumısın monitoring etiw nátiyjeli sistemasın engiziw, ǵalaba xabar quralları menen óz-ara birge islesiw boyınsha jumıslardı shólkemlestiriwde olarǵa járdemlesiw, sonday-aq, málimleme xújimlerine operativlilik penen juwap qaytarıw maqsetinde Agentliktiń mámleketlik uyımlarınıń málimleme xızmetlerin muwapıqlastırıw bólimi Agentliktiń oraylıq apparatı basqarıw xızmetkerleriniń belgilengen ulıwma sanı tiyislisinshe arttırıp, 5 shtat birligin qosımsha ajıratqan halda Málimleme xızmetleriniń jumısın shólkemlestiriw hám muwapıqlastırıw basqarması sıpatında qayta shólkemlestirilsin.
Qaraqalpaqstan Respublikası, wálayatlar hám Tashkent qalası málimleme hám ǵalaba kommunikaciyalar basqarmalarında 14 shtat birliklerin qosımsha ajıratqan halda málimleme xızmetleriniń jumısın shólkemlestiriw hám muwapıqlastırıw sektorı shólkemlestirilsin.
6. Mámleketlik uyımlar hám shólkemler:
Ózbekstan Respublikası Málimleme texnologiyalar hám kommunikaciyaların rawajlandırıw ministrligi menen birgelikte bir ay múddette baspasóz xatkerlerin baylanıs quralları, sonıń ishinde, húkimetlik baylanıs, sonday-aq, keń polosalı Internet tarmaǵına jalǵanıw imkaniyatı menen támiyinlesin;
mámleketlik uyımlar hám shólkemler málimleme xızmetleri xızmetkerlerin tájiriybe arttırıw hám sırt mámleketlerdiń tiyisli shólkemler menen jaqınnan tanısıw, sonday-aq, olardı málimleme jaǵınan támiyinlew ushın sapar etetuǵın delegaciyalardıń quramına kirgiziw ilajların kórsin.
7. Agentlik Ózbekstan Respublikası Prezidenti Administraciyasınıń strukturalıq bólimleri, Ózbekstan Respublikası Ministrler Kabineti, ministrlikler hám uyımlar, qánigeler hám ekspertlerdi tartqan halda qabıl etiliwi rejelestirilgen hám qabıl etilgen sociallıq áhmiyetke iye normativlik-huqıqıy hújjetlerdiń qaǵıydalarınıń, sonday-aq, áhmiyetli máseleler boyınsha kútilip atırǵan shólkemlestiriwshilik ilajlardıń ǵalaba xabar qurallarında hám Internet tarmaǵında keńnen sáwleleniwin támiyinlesin.
8. Agentlik:
mámleketlik uyımlar hám shólkemler tárepinen Ózbekstan Respublikasınıń nızamları, Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń qararları hám tapsırmalarınıń orınlanıwı haqqındaǵı jámiyetshiliktiń pikirin, sonday-aq, olardıń orınlanıwı boyınsha ǵalaba xabar quralları hám Internet tarmaǵındaǵı veb-saytlarında mámleketlik uyımlar hám shólkemler járiyalaǵan materiallardı monitoring jolı menen turaqlı túrde úyrenip barsın hám nızam hújjetlerinde názerde tutılǵan ilajlardı kóriw ushın tiyisli mámleketlik hákimiyat jáne basqarıw uyımlarına málimleme (kórsetpeler) kirgizsin;
Ózbekstan Respublikası Prezidenti janındaǵı Mámleketlik basqarıw akademiyası hám Ózbekstan Jurnalistika hám ǵalaba kommunikaciyalar universiteti menen birgelikte mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdegi málimleme xızmetleriniń xızmetkerleri hám basshılarınıń qánigeligin arttırıw kursların shólkemlestirsin;
eki ay múddette mápdar ministrlikler hám uyımlar menen birgelikte málimleme xızmetleriniń basshıların attestaciyadan ótkeriw tártibin, sonday-aq, olardıń jumıs nátiyjeliligin bahalaw ólshemlerin islep shıqsın hám tastıyıqlasın;
2020-jıl 1-yanvarǵa shekem mápdar ministrlikler hám uyımlar menen birgelikte mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme xızmetleriniń basshıların nızam hújjetlerine muwapıq attestaciyadan ótkersin;
mámleketlik uyımlar hám shólkemlerge olardıń jumısınıń ashıq-aydınlıǵın támiyinlew, ǵalaba xabar quralları menen óz-ara birge islesiwdi jaqsılaw, sonday-aq, málimleme xızmetlerin metodikalıq jaqtan qollap-quwatlaw boyınsha turaqlı járdem kórsetip barsın;
ǵalaba xabar quralları, Internet tarmaǵı, sonıń ishinde, sociallıq tarmaqlar hám mobil messendjerlerde járiyalanıp atırǵan xalıqtıń keń qatlamlarınıń pikirine unamsız tásir kórsetetuǵın maǵlıwmatlardıń turaqlı monitoringin ámelge asırsın hám tiyisli mámleketlik uyımlar jáne shólkemlerdiń málimleme xızmetleri múnásibet bildiriwi ushın olarǵa jibersin;
mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme xızmetleriniń xızmetkerlerin, sonıń ishinde, mámleketlik sıylıqlarǵa usınıw arqalı xoshametlep barıw ilajların kórsin;
mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme xızmetleri reestrin qáliplestirsin jáne onı turaqlı jańalap barsın;
mámleketlik uyımlar hám shólkemlerdiń málimleme xızmetleriniń jumısın, olardıń maman kadrlar, materiallıq-texnikalıq qurallar menen támiyinlengenligi hám olarǵa júkletilgen wazıypalardıń orınlanıwın úyrensin.
9. Ózbekstan Respublikası Qarjı ministrligi:
sırt elde Ózbekstannıń unamlı imidjin alǵa qoyıw hám mámleketimizde ámelge asırılıp atırǵan reformalar haqqında úgit-násiyatlaw hám jámiyetshilikti keńnen xabardar etiwge qaratılǵan málimleme kampaniyaların ótkeriw maqsetinde Ózbekstan Respublikasınıń málimleme tarawı hám ǵalaba kommunikaciyalardı rawajlandırıwdı qollap-quwatlaw qorına Ózbekstan Respublikası Mámleketlik byudjeti qarjıları esabınan hár jılı 20 milliard sum ajıratılıwın támiyinlesin.
hár jılı Ózbekstan Respublikası Mámleketlik byudjet parametrlerin qáliplestiriwde Agentlik hám onıń aymaqlıq bólimleri támiynatı hám materiallıq-texnikalıq úskeneleniwi ushın qarjılardı názerde tutsın.
12.Agentlikke ilajlar (konferenciyalar, brifingler, «dógerek sáwbetleri», prezentaciyalar hám basqalar)dı shólkemlestiriwge baylanıslı júkletilgen wazıypalardıń lazım dárejede orınlanıwın támiyinlew maqsetinde Málimleme tarawı hám ǵalaba kommunikaciyalardı rawajlandırıwdı qollap-quwatlaw qorınıń qarjıları esabınan jumıslar (xızmetler) jetkerip beriwshiler menen tikkeley shártnamalar dúziwge ayrıqsha túrde ruxsat berilsin.
13.Málimleme texnologiyaları hám kommunikaciyaların rawajlandırıw ministrligi málimleme qáwipsizliginiń máplerinen kelip shıqqan halda mámleketlik uyımlar hám shólkemler jáne ǵalaba xabar qurallarınıń Internet tarmaǵınan paydalanıwı, texnikalıq xızmet kórsetiliwi hám jalǵanıwı jáne olardıń serverleri TAS-IX tarmaǵına jaylastırılıwına baylanıslı qárejetlerdi azaytıw ilajların kórsin.
14.Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2019-jıl 2-fevraldaǵı «Ózbekstan Respublikası Prezidenti Administraciyası janındaǵı Málimleme hám ǵalaba kommunikaciyalar agentliginiń jumısın shólkemlestiriw haqqında»ǵı PQ-4151-sanlı qararına qosımshaǵa muwapıq ózgerisler kirgizilsin.
15.Ózbekstan Respublikası Ádillik ministrligi:
Agentlik, mápdar ministrlikler hám uyımlar menen birgelikte 2019-jıl 1-sentyabrge shekem Ózbekstan Respublikası Ministrler Kabinetine ǵalaba xabar quralları hám poligrafiyalıq kárxanalardı mámleketlik dizimnen ótkeriw, sonday-aq, baspa jumısın licenziyalaw boyınsha mámleketlik xızmetlerdi kórsetiw administrativlik reglamentler joybarların kirgizsin;
eki ay múddette Ózbekstan Respublikası Ministrler Kabinetine mámleketlik uyımlar hám shólkemler tárepinen maǵlıwmat usınılmaǵanlıǵı yamasa nadurıs maǵlıwmat usınılǵanlıǵı, sonday-aq, ǵalaba xabar qurallarınıń jumısına tosqınlıq etkenligi hám jurnalistlerge basım ótkergenligi ushın juwapkershilikti belgilew haqqında usınıslar kirgizsin.
16.Agentlik mápdar ministrlikler hám uyımlar menen birgelikte eki ay múddette nızam hújjetlerine usı qarardan kelip shıǵatuǵın ózgerisler hám qosımshalar haqqında Ózbekstan Respublikası Ministrler Kabinetine usınıslar kirgizsin.
17.Usı qarardıń orınlanıwın qadaǵalaw Ózbekstan Respublikasınıń Bas ministri A.N.Aripovqa hám Ózbekstan Respublikası Prezidenti Administraciyasınıń baslıǵı Z.SH.Nizomiddinovqa júklensin.
Ózbekstan Respublikası
Prezidenti SH.MIRZIYoEV
Tashkent qalası,
2019-jıl 27-iyun


text:
Bazar künü, iyünniñ 29-da, Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, Almaniya kantsleri Angela Merkel, Frenkistan prezidenti Fransua Olland ve Rusiye prezidenti Vladimir Putin dört taraflı telefon subeti devamında Donbassta barışıq planınıñ yerine ketirilmesini muzakere ettiler.
Ukraina devlet yolbaşçısı subetdeşlerine bergen malümatqa köre, Ukraina barışıq planınıñ talaplarına riayet ete ve iyünniñ 30 saat 22:00 qadar ilân etilgen ateş toqtatılmasından vazgeçmey, dep haber ete devlet yolbaşçısınıñ matbuat hızmeti.
Poroşenko soñki künler devamında boyevikler tarafından ucumlar devam etkenini bildirdi.
Ukraina prezidenti barışıq planınıñ şartlarına riayet etmek, ukrain arbiyleri ve blokpostlarğa qarşı ucumlarnı toqtatmaq ve esir alınğanlarnı azat etmege çağırdı.
Ukraina prezidenti Rusiye zenaatdaşına muracaatta bulunıp, Rusiye tarafından devlet sıñırını quvetleştirip, Ukrainağa boyevikler, silâlı adamlar kelmesi ve silâ ve arbiy tehnika kirsetilmesini toqtatmağa çağırdı.
Subet neticesinde Ukraina prezidenti devlet sıñır hızmetiniñ reisine Rusiye Federal sıñır hızmeti ile mesleatlar keçirip, Ukraina-Rusiye sıñırı üzerinde nezaret semereligini temin etmege çağırdı.
Taraflar iyünniñ 30-da aynı formatta subetni keçirmege añlaştılar. Bundan ğayrı, eñ yaqın vaqıtta Üç taraflı kontakt gruppasınıñ ileri işi aqqında añlaştılar.
İlk dört taraflı telefon subeti mayısnıñ 25-de keçirilgen edi.


text:
Köktöbelde "Galeon" yalısı yanında bazar künü, iyün 14-ünde, yalıdan uzaqqa yaldap ketken ve özü qaytıp olamağan aqaynı qurtardılar.
Bunı Rusiye FVN-niñ Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti bildirdi.
"1988 yıl doğma Tiraspol sakini yalıdan 400 metr uzaqqa yaldap ketti, amma öz küçünen qaytıp olamadı. Qurtarıcılar onı yalığa çıqardı. Tibbiy yardımğa muhtac degil", - denile beyanatta.
Hatırlatayıq, iyün 13-ünde Qırımda aqıntı qayıqçını deñizge alıp ketti.
İyün 14-ünde Qırımnıñ Cenübiy yalısında deñişici bulutlılıq tahmin etildi.


text:
Qabdeş Jwmadilov esimimen student kezimde 1980 jıldardıñ soñında tanıstım. Odan bwrın da Tarbağatay öñiriniñ qazaqtarın Qazaqstanğa bastap ketipti degen emis-emis äñgimelerdi estitinbiz. Ol bizdiñ köp närsege köñil bwra bermeytin bala kezimiz ğoy.
1988 jıl İle Pedagogika institutınıñ Filologiya fakul'tetine oquğa tüstim. Sol kezdiñ özinde institut kitaphanası Qazaqstan jazuşılarınıñ kitaptarına asa bay eken. Bay eken deytinim, bizge Qazaqstan aqın-jazuşılarınıñ şığarmaları bertinde, Qazaqstan egemendik alıp, aradağı şegara tolığımen aşılıp, arlı-berli jwrt ağıla bastağanda ğana moldap jete bastadı. Odan bwrın biren-sarandap bolmasa, şölimizdi basar, kökirek közimizdi aşar bağalı kitaptar qolımızğa tüse bermeytin.
İle Ped. institutına oquğa tüsu bizge, äsirese, ädebietke qwmar jastarğa mol mümkindik berdi. Sonıñ biri men aytıp otırğan kitaphana. Sol kitaphanada M.Äuezovten bastap qazirgi közi tiri klassikterdiñ şığarmarı da boldı. Sonday künderdiñ birinde qolımızğa Qabdeş Jwmadilovtıñ "Tağdırı" men "Qazdar qaytıp baradı" degen kitaptarı tüsti. Şığarmağa arqau bolğan oqiğalar bizdiñ ömirimizge tım jaqın bolğasın ba nemese qalamgerdiñ suretkerlik quatınıñ orasandığın ba, äyteu, bwl şığarmalar bizdi qattı baurap aldı. Studentter almakezek jata-jastana oqıdı. Al, "Soñğı köş", "Daraboz" sekildi romandarı Qazaqstannan tuısşılay kelgen elmen bizge jetti. Keyintinde, 1995 jıldarı bolu mümkin "Tañğajayıp düniesi" qoldan qolğa ötip, bizdegi oqırmannıñ süyikti kitabına aynalıp ketti.
Men sodan bastap Qabañ atın ardaqtap, klassikalıq şığarmalarına tänti boldım. Jazuşınıñ esimin arğı bettegi ağayındar da wlı Äuezov bastağan alıptar şoğırımen birge atap, qadir twta bastadı. Sol kezdegi bizdiñ jwrtta köp oqılatın İliyas Esenberliin, Oralhan Bökey, Mwhtar Mağauin, Äbiş Kekilbaevtardıñ qatarında Qabdeş Jümadilov te bar edi. Tağı bir sözben aytqanda, Qabañnıñ epialıq qwlaşı keñ, körkemdik boyauı mol şığarmalarınıñ bizdegi ädebietke ıqpalı zor boldı. Äsirese, tarihi taqırıpta jazğan kesek tuındıları köptegen qalamgerge qanat bitirip, şabıttandırıp jibergeni şındıq.
2004 jılı atameken - Qazaqstanğa birjola qonıs audardım. Qabañdı alğaş köruimde sol kezde boldı. 2005 jılı bolu mümkin, Jazuşılar odağına barğan bir sätimde kezigip qaldım. Jasqana barıp sälem berdim. Sälemimdi aldı. Künde körip jürgen azamattardıñ biri şığar dep oylağan bolu mümkin, qısqaşa ğana qal-jağdayımdı swradı da, qasındağı men tani bermeytin adamdarmen äñgimesin jalğap kete bardı. Keyinnen Qabañdı köp körip jürdim. Qıtay türmesine ömiriniñ qırıq jılın bergen wlı jazuşı Qajığwmar Şabdannın "Qılmıs" romanınıñ altı tomdığınıñ twsaukeserinde de Qabeñmen birge boldım. Bwl kitaptıñ jarıq köruine Qabañnıñ eñbegi wşan teñiz ekenin bildim. Qajığwmar Şabdan ömirden ötkenşe, ötkennen keyin de Qabañ dañıqtı jazuşı ağasınıñ izdeuşisi, joqtauşısı boldı. Qajığwmardı közi tirisinde atamekenine äkelu üşin bilikke batıl talaptar qoydı. Onı osındağı qazaq qoğamı jaqsı biledi dep oylaymın. Mine, bwl Qabañnıñ nağız azamattıq minez edi! Mwnday batıldıq pen şınşıldıq, ülken kesik, kisilik Qabañnıñ boyınan köptep tabılatın. Qabañ wlt tağdırına, memleket müdesine, alıstağı qandastar mäselesine kelgende, eşqaşanda ünsiz qala almaytın. Öz közqarasın jaudan beti qaytıp körmegen Qabanbay babasınşa asqaq twrıp, batıl aytatın.
Meniñ Qabañmen tolıq tanısuım, az-kem aralasuım bılay boldı. Bir kezderi Qabeñe "Kezdik" degen öleñ arnağanım bar. Ol öleñ toptamalarımmen birge "Qazaq ädebietine" şıqtı.
Kezdik
(Qabdeş Jwmadilovke)
Er jigitti tanıtar isi egeste,
Alıp şığar aqıldıñ küşi emes pe.
Seni körsem, Qabeke,
Nar atamnıñ
Müyiz saptı kezdigi tüsedi eske.
Känigi qart añ jayın biletwğın,
Biletwğın quatın bwğı etiniñ.
Qonışına şegiren etiginiñ
Sol kezdigin jasırıp jüretwğın.
Erkin ösken,
Erke ösken zayırında,
Erlik enşi dalanıñ qay wlına.
Jwrt biledi:
Swlatqan atam meniñ
Orqaşardıñ apaytös ayuın da.
Twrğan sosın, qasqayıp tasıp, tolıp,
Joldasına oljasın şaşıp, bölip...
Süysine ol qarağan kezdigine,
Barmağımen jüzin bir basıp körip.
Astındağı ayğırı kisineuik,
Jauları da jasitın mısı kemip.
Kökjaldar ma?
Kökjaldar auıp ketken,
Atamızdıñ kezdigi tüsine enip.
Ata ketti ...
Estirtpey aqırğı ünin,
(Añızday ğıp tek eski batırlığın).
Kezdik twtar twqımnıñ türi menmin,
Moytap bolıp sandıqta jatır bügin...
Er jigitti tanıtar isi egeste,
Alıp şığar aqıldıñ küşi emes pe.
Seni körsem, jan ağa,
Sol atamnıñ
Müyiz saptı kezdigi tüsedi eske.
Aqiqattay uızdıñ näri ketip,
Köñil degen keseniñ bäri ketik.
Al, sen bolsañ jürgeniñ şıñbolattay,
Jalğandıqtıñ jüregin jarıp ötip.
Eri jwrtta qalsa da,
Ezi köşip,
Erteñgige oylınıñ sözi nesip.
Seni wstauğa qoğam – şal qorqaq tartar,
Alam ba dep öz qolın özi kesip...
Sol jıldarı bolu kerek, qasımda Auıt Mwqibek dosım bar jazuşılar odağına bara qaldıq. Sol jerde Qabañ bar eken. Imene barıp sälem berdik. Auıttı bwrınnan biledi eken. Sosın Auıttıñ qolqalauımen Qabañdı ertip jaqındau mañdağı kafeniñ jazdıq şatırınıñ astına jayğasa qaldıq. Bir kese ıstıq kofeden keyin barıp bwl bala kim degendey betime qaradı. Auıt atı-jönimdi aytqanı sol -aq eken, Qabeñ jibip sala berdi. Özine arnağan öleñimdi oqıptı. Minezin aşqan bolu kerek, sol öleñge razı ekenin ayttı. Keyin sol öleñdi 80 jastıq mereytoyına arnap şığarğan köp tomdığınıñ maqalalar men odalar bölimine kirgizdi. Sodan beri, Qabañ bwl jalğanmen qoştasqanşa jaqın jürdik. Arğı betten kelgen ağayındardıñ keleli jinalıstarında Qabañ töbedey bop törde otıratın. Töredey bop, öziniñ oyların, tüygenin, kesigin aytatın. Ol kisiniñ ıqılas-batasın alu biz üşin ülken märtebe, biik abroy sanalatın.
Danışpan Mwhtar Äuezovtıñ aldın körgen, därisin tıñdağan Qabañnıñ qazaq ädebietindegi ornı da tım biikte boldı. Şığarmaları bergi jäne arğı bettegi ağayınnıñ qwndı düniesine aynaldı. Wlı qalamger bizdiñ tuğan topırağımızdıñ jäne onda ömir sürgen adamdardıñ qilı tağdırın jazdı. Sol ölkeniñ öksigi men armanın jetkizdi. Rasın aytqanda, Qabdeş Jümadilov el-jwrtı aldındağı parızın adaldıqpen asıra orındağan iri twlğa, daraboz jazuşı!
Baqwl bolıñız, soyı tekti Qabdeş ağa!


text:
Ukraina nazirler şurası Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Aslan Ömer Qırımlını Ukrainanıñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeriniñ işleri boyunca Devlet hızmetiniñ reisi vazifesine tayinledi.
Ukraina ükümetiniñ resmiy saytı bildire ki, bunıñnen bağlı qararnı Ukraina baş naziri Arseniy Yatsenük imzaladı.
38 yaşında Aslan Ömer Qırımlı 2013 senesi noyabr ayından itibaren Meclis prezidiumınıñ azası, Meclis reisiniñ muavini, tışqı iqtisadiyat alâqaları, yatırım ve milliy iqtisadiyat inkişafı bölüginiñ reberi ola.
Ömer Qırımlı Nazirler şurası yanındaki Qırım ve Aqyar işleri boyunca departamentniñ yolbaşçısı ola. Departament Qırımnıñ işğalden azat etilmesi ve andan köçip kelgenlerniñ meselelerinen oğraşa.
Bundan evel Ukraina halq deputatı, «Qırım» fraktsiyalarara gruppasınıñ reberi Aleksey Gonçarenko Ömer Qırımlınıñ mezkür vazifege tayin etilmesi aqqında bildirgen edi.


text:
Saq rayonında, Hersondan Aqyarğa yol tutqan mikroavtobus iştiraginen yol qazası yüz berdi. Qaza neticesinde 6 bala zararlandı, episini hastahanege alıp kettiler. Bunıñ aqqında rusiye haber agentlikleri bildire.
Qırımda rusiye FVN matbuat hızmeti, yol qazası bugün saba olğanını haber ete. Mikroavtobus Saq rayonında, Nizinnoye köyü yanında qazağa oğradı.
“Altı bala zararlandı, eñ büyügi 15 yaşında. Bir altı yaşlı qızçıq reanimatsiyada, qalğanları travmatologiya bölügünde”, - dep rayon memuriyetine esaslanıp bildire TASS agentligi.
Haber etilgeni kibi, mikroavtobusta eñ azı sekiz adam edi. Olardan yedisi - 6 - 13 yaşındaki balalar.
Alınğan ilk malümatqa köre, Saq rayonında çevirilgen şahsiy mikroavtobusnıñ aydayıcısı dümende yuqlap qaldı dep TASS agentligine haber ete rayonnıñ rusiye başı Galina Miroşniçenko.
Qırım.Aqiqat qazanıñ tafsilâtını bilmege tırışa.


text:
Yürüşke başlamazdan evel iştirakçiler Qırım Cumhuriyetiniñ Devlet Şurası olaraq adlanğan binasınıñ yanında miting olıp keçti. Onıñ devamında kelgenlerniñ ögünde Devlet Şurasınıñ öz başına tayin etilgen reisi Vladimir Konstantinov çıqışta bulundı, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Epimiz bu bayramnı közyaş ile qarşılaymız. Ukraina cenübiy-şarqında yüz bergen adiseler natsizm ile küreşniñ yekünlemegenini köstere. Bugün vatandaşlarımız elâk ola. Amma bizge Qırımda ğururlanmağa da sebep bar. Qırımlılarnıñ cesareti ile biz cumhuriyetimizniñ sıñırında faşistlerni toqtatıp oldıq», – qayd etti Konstantinov.
Resmiy şahıslarnıñ çıqışlarından soñ parlament spikerine «Qırımnıñ azat etüvi» içün nişannı, Qırımnıñ veteran teşkilâtlarına ise maşinalardan anahtarlarnı taqdim ettiler.
Soñra toplanğanlar Gagarin bahçasına yol aldılar. Kolonnanıñ başında öz başına ilân etilgen cumhuriyetiniñ birinci şahısları: Konstantinov, resmiy Kiyev tarafından tanılmağan baş nazir Sergey Aksönov ve onıñ birinci muavini Rustam Temirgaliyev, Ulu Vatan cenkiniñ veteranları kete edi. Olarnı Qırımnıñ halq ordusınıñ vekilleri, baykerler, ve «Yedinaya Rossiya», «Rodina», «Patriotı Rossii», Kompartiya ve diger siyasiy firqalarnıñ vekilleri ozğara edi.
Bundan da ğayrı, yürüşte «Ölmez polk» iştirak etti. Onıñ iştirakçileri qollarında cenkte elâk olğan tuvğanlarnıñ süretlerini tutmaqta edi.
Parad iştirakçileriniñ çoqusı Rusiye, Qırım bayraqlarını, «Yedinaya Rossiya» firqasınıñ aktivistleri Rusiye prezidenti Vladimir Putin ve baş naziri Dmitriy Medvedevniñ süretlerini tuta edi. Bundan da ğayrı paradta Stalinniñ büyük portreti bar edi.
Gagarin bağçasında matem tedbiri olıp keçti ve elâk olğanlarnıñ hatırasını sükünet daqiqası ile añdılar. Bundan soñ Rusiye ve «Qırım Cumhuriyetiniñ» gimni yanğıradı. Soñra kelgenler Ebediy ateşke gülçemberlerni qoydılar.
Mında veteranlar içün asker botqası ile tarla aşhanesini teşkil ettiler.


text:
Aqmescitteki ukrain mektep-gimnaziyası 2015 senesi yanvarniñ 1-ne qadar başqa adnı alacaq. Bunı gimnaziya müdiri Valentina Lavrik Qırım.Aqiqat saytına bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, oquv yurtında «Aqmescit akademik gimnaziyası» adına qol tutalar.
«İyün ayınıñ soñunda mektepniñ terbiye şurası, ana-babalar komiteti toplaştı ve sınıflarnıñ 75% rus tilli olğanı içün oquv yurtına başqa ad berilmesi aqqında mesele köterildi. Şimdilik oquv yurtınıñ yañı adı muzakere etile. Bizler Aqmescit akademik gimnaziyası adına qol tutamız. Akademik, çünki bazı bir fenler keniş tarzda ögrenile», – dep tarif etti müdir.
Malüm olğanı kibi, Aqmescit şeer şurası tasil idaresiniñ yolbaşçısı Tatyana Suhina bildirdi ki, Ukrain gimnaziyası «yüz fayız başqa ad alacaq», çünki «birden yañlış edi».


text:
Keriç köprü – efsane yoqsa kerçek? Bu sualge Qırım.Aqiqat Radiosınıñ musafirleri cevap berecek. Alıp barıcı Pavel Kazarinniñ suallerine tehnikiy ilimler namzeti, Ukraina qurucılığı akademiyasınıñ azası Petro Koval ve tehnikiy ilimler doktorı, Keriç boğazı astında tonnel leyhasınıñ müellifi Nikolay Gluhov cevap berecekler.
Qırım.Aqiqat radiosı – Radio Svoboda ve Ukrainske radio Birinci kanalınıñ umumiy leyhasıdır. Programmanıñ birinci efiri bazarertesi künü, sentâbr 21-de, çıqtı. Programma er kün saat 8:35 ve 18:30 orta dalğalarda 549 kgts sıqlığında çıqacaq.
Efirge (044) 490-29-05 nomerası boyunca telefon etmege mümkün, ve diñleyiciler crimea.reality@gmail.com elektron adresine mektüplerini yollay bileler. Qırım.Aqiqat Radiosını Qırım.Aqiqat saytında diñlemege mümkün.
Qırım.Aqiqat Radiosı Ukraina Haber siyaseti nazirliginiñ Qırımda radio yayınlavınıñ teklinmesi boyunca leyhasınıñ ekinci basamağı çerçivesinde işlep çıqarıldı.


text:
Rusiye ordusı Dnipropetrovsk vilâyetiniñ Krıvıy Riğ şeerine raketa darbesini endiridi, dep bildirdi arbiy memuriyetniñ reberi Öleksandr Vilkul sentâbrniñ 14-nde.
«Krıvıy Riğ – raketa darbesi. Sığınaqta qalıñız. Bir şey çıqarmañız ve içtimaiy ağlarda paylaşmañız», – dep bildirdi o.
Ukrayınanıñ çoqusı regionında ava telükesi ilân etildi.
Rusiye ordusı sentâbrniñ 8-nde Krıvıy Riğ şeerine raketa darbesini endirmege tırıştı, amma Rusiye raketası şeerge qadar ketmedi, dep bildirdi Vilkul.
Rusiye Ukrayınağa qarşı zapt etüv cenkini alıp barğanını inkâr ete ve bunı «mahsus operatsiya» dep adlandıra. Bir çoq delilge baqmadan, Moskva Ukrayına vatandaşlarına ücüm etkenini inkâr ete.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Moskva Türkiye ile uçaq seferleri yasağı uzatıla, dep bildirdi. Yasaq iyünniñ soñuna qadar devam etecek. Mayısta Rusiyeniñ paytahtını Türkiye turizm naziri Mehmet Ersoy ziyaret etip, baş nazir muavini Tatyana Golikovanen seferlerni iyünniñ 2-nde yañıdan başlamaq imkânını muzakere etti. Amma, körgenimiz kibi, Rusiye Türkiyeni açuvlandırmağa istey. Türkiyede turist mevsimi endi başlana, ve yaz Türkiye iqtisadiyatınıñ turizmden qazanacaq kârlarğa ümüt etecek vaqtı ola. Rusiye turistleri ise, Antaliya ve Alaniyanı sevgenler, Türkiye kurortlarında olmaycaq.
Eminim, sebep koronavirus pandemiyası degil. Türkiyede hastalıq tarqaluvı vaziyeti daa bir qarar ve iyünniñ 1-nde Rusiye seferleri artqan memleketlerden beter degil. Lâkin Kreml pandemiyanı siyasiy oyunlarda manaçıq olaraq ilk sefer qullanmay.
Türkiyege qarşı iddialarnı yaqında Rusiye Tış işler naziri Sergey Lavrov da seslendirgen edi. Siyasetçi, «Qırımnen bağlı agressiv ukrain teşebbüslerine qol tutuv Rusiye topraq bütünligine qast etüvge teñ kele», dep bildirdi. Türkiyedeki közeticiler Rusiye Tış işler naziriniñ aytqanları rusiyeliler içün türk turist mevsiminiñ soñu manasına kele bile, Turizm naziri Mehmet Ersoy ise Türkiye yarım million turistsiz qala bile, dep aytqan edi.
Rusiye reberliginiñ Ankarağa qarşı diger iddiaları da bar, ebet – hususan Ukrainağa satığan pilotsız cihazlar. Türkiye Tış işler naziri Mevlüt Çavuşoğlu Rusiye zenaatdaşınıñ qabaatlavına cevap berip, «añlaşma Ukrainanen çoq yıl evelsi tizildi», «Rusiye ise Suriye ve diger memleketlerge raketa bere», dep qayd etti. Çavuşoğlu, «Türkiyeniñ Qırım fikri belli. Bunı rusiyelilerge de aytamız. Onıñ qararı siyasetnen bağlı, dep aytamız», dep hatırlattı.
Türkiye reberligi Qırımnıñ Ukrainağa ait olmasından vazgeçip olamay
Türkiyeniñ Qırım fikriniñ belli olması – Rusiye-Türkiye munasebetleriniñ esas maniası olğanına oşay. Türkiye Ukrainağa dron satmasa, prezidenti Recep Tayyip Erdoğan Ukraina prezidentiniñ Volodımır Zelenskıy ile sıq-sıq körüşip, bu bağlarnen Kremlni açuvlandırmasa. Amma Qırım ne olacaq? Türkiye reberligi Qırımnıñ Ukrainağa ait olmasından vazgeçip olamay – ne halqara uquq ceetinden, ne tış siyaset ceetinden, ne iç siyaset ceetinden, ne prezident Erdoğan daima hatırlatqan qırımtatar halqınıñ taqdirinden tarihiy mesüliyet ceetinden.
Ve iç bir turist aqını, eminim, bu obyektiv vaziyetni deñiştirip olamaz.
«Fikir» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün
Vitaliy Portnikov, kyivli jurnalist, Qırım.Aqiqat müellifi


text:
«Fabrikañdı ne AQŞ-ta qwr nemese odan köp keden salığı töle».
– Ädilet mırza, sanalı qoğamdağı mobildik baylanıstıñ ornı özgeşe, elimizde qanday baylanıs operatorları jwmıs isteydi? – Wyalı baylanıstıñ bizdiñ zam..
"The Wall Street Journal"-dıñ habarlauınşa,Volkswagen avtokölik öndiruşi kompaniyasına qarastı säuletti avtokölikter öndiruşi Audi kompaniyası NVIDIA-..
Qıtaydıñ Qwlja audanında twratın qandasımız Roza Baymwratqızı käsipkerlikpen 2009 jıldan beri aynalısa bastağan. Negizgi oqığanı medicina mamandığı ek..
Germaniyadağı Commerzbank-tıñ zertteu gruppası 28 jeltoqsanda zertteu nätijesin jariyalap, Tramp sayasatınıñ AQŞ ekonomikasın damıtuı ekitalay, oğan q..


text:
Aktsiya
Aktsiya – bul ha'reket etiw mu'ddeti belgilenbegen, aktsionerlik ja'miyettin' ustavlıq kapitalına yuridikalıq yamasa fizikalıq shaxs ta'repinen belgili u'lestin' qosılg'anın tastıyıqlaytug'ın, usı ja'miyettin' mu'lkine onın' iyesinin' qatnasıwın tastıyıqlaytug'ın ha'm og'an dividend alıw, a'dette, bul ja'miyetti basqarıwg'a qatnasıw huqıqın beretug'ın bahalı qag'az. Yag'nıy aktsiya – bul aktsionerlik ja'miyet nege iye bolsa, sonın' ba'rin de aktsionerdin' u'lesi, kapitaldın', mu'lktin', da'ramattın' bir bo'legine onın' nızamlastırılg'an huqıqı. Ja'miyettin' o'zi qanshelli jasasa, ol da sonshelli waqıt jasaydı, bul waqıt ishinde usı aktsiyanın' ko'plegen iyeleri almassa da, eger aktsionerlik ja'miyet ashıq tu'rdegi bolsa, onda aktsioner aktsiyalardı ja'miyetke qaytarmaw huqıqına iye. Aktsioner kapitalı bo'linbeydi.
Aktsiyalar emissiyası to'mendegi jag'daylarda: aktsionerleskende, yag'nıy ustavlıq kapitaldı du'ziw ushın aktsionerlik ja'miyetti sho'lkemlestirgende, ma'mleketlik ka'rxananın' aktsionerlik ja'miyetke aynaldırg'anda ha'm ustavlıq kapital (ekilenshi emissiya) ko'beygende a'melge asırıladı.
Ja'miyettin' ustavlıq kapitalı ja'miyettin' aktsionerler ta'repinen satıp alıngan aktsiyalarının' nominal bahasınan qu'raladı. Ja'miyet ta'repinen shıg'arılatug'ın barlıq aktsiyalardın' nominal bahası bir qıylı bolıwı tiyis. Minimal ustavlıq fond (kapital) bizin' respublikamızdın' aymag'ında jan'adan du'zilgen ashıq aktsionerlik ja'miyetler ushın ja'miyet dizimge alıng'an sa'nege nızamshılıq penen belgilengen en' az xızmet xaqının' keminde eki ju'z ese summasın, al jabıq aktsionerlik ja'miyet ushın ja'miyet dizimge alıng'an sa'nege nızamshılıq penen belgilengen en' az xızmet xaqının' ju'z ese summasın qurawı tiyis.
Ja'miyettin' ustavlıq kapitalı aktsiyalardın' nominal bahasın ko'beytiw yamasa qosımsha aktsiyalardı jaylastırıw jolı menen ko'beytiliwi mu'mkin.
Aktsiyalardın' nominal bahasın ko'beytiw jolı menen ja'miyettin' ustavlıq kapitalın ko'beytiw haqqında ha'm ja'miyettin' ustavına tiyisli o'zgerisler kirgiziw haqqında sheshim aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısında yamasa ja'miyettin' baqlaw ken'esi ta'repinen qabıl etiledi, eger ja'miyettin' ustavına yamasa aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısının' sheshimine muwapıq ja'miyettin' Baqlaw ken'esine usınday sheshim qabıl etiw huqıqı berilse. Qosımsha aktsiyalar ja'miyettin' ustavı menen belgilengen ja'riyalang'an aktsiyalar mug'darı sheginde g'ana ja'miyet ta'repinen jaylastırılıwı mu'mkin.
Qosımsha aktsiyalardı jaylastırıw jolı menen ja'miyettin' ustavlık fondın ko'beytiw haqqında sheshim aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısında yamasa Baqlaw ken'esi ta'repinen qabıl etiledi, eger bul ustavta na'zerde tutılg'an bolsa.
Jaylastırılatug'ın qosımsha jay (a'piwayı) aktsiyalardın' ha'm bul tu'rdegi ja'riyalang'an aktsiyalardın' mug'darı (u'lesi) sheginde artıqmashlı aktsiyalardın' ha'r tipinin' mug'darı olardı jaylastırıw mu'ddetleri ha'm sha'rtleri, sonday-aq nızamg'a muwapıq jaylastırılatug'ın aktsiyalardı artıqmashlı satıp alıw huqıqına iye aktsionerler ushın qosımsha aktsiyalardı jaylastırıw jolı menen ja'miyettin', ustavlıq fondın ko'beytiw haqqındag'ı sheshim menen belgilengen bolıwı tiyis.
Aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısında dawıslardın' jigirma bes protsentten aslamına iye ma'mleketke tiyisli aktsiyalar paketi bolg'anda qosımsha aktsiyalardı shıg'arıw jolı menen ja'miyettin' ustavlıq kapitalın ko'beytip barıw tek g'ana mu'lkti basqarıw boyınsha ma'mleketlik komitettin' wa'killigi bolıp tabıladı.
Ja'miyettin' ustavlıq kapitalı aktsiyalardın' nominal bahasın azaytıw yamasa olardın' ulıwma sanın qısqartıw jolı menen, sonın' ishinde aktsiyalardın' bir bo'legin ja'miyet ta'repinen satıp alıp, son'ın ala o'tew jolı menen azaytılg'an bolıwı mu'mkin.
Aktsiyalardın' bir bo'legin satıp alıw ha'm o'tew jolı menen ja'miyettin' ustavlıq kapitalın azaytıwg'a ruxsat etiledi, eger usınday imkaniyat ja'miyettin' ustavında na'zerde tutılg'an bolsa.
Ja'miyet ustavlık kapitaldı azaytıwg'a haqlı emes, eger bunın' aqıbetinde onın' mug'darı ja'miyettin' ustavındag'ı tiyisli o'zgerisler dizimge alıng'an sa'nege belgilenetug'ın ja'miyettin' ustavlıq fondının' nızam menen belgilengen minimal mug'darınan az bolıp qalsa.
Ja'miyettin' ustavlıq kapitalın azaytıw haqqında ha'm ustavına tiyisli o'zgerisler kirgiziw haqqında sheshim aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısında qabıl etiledi. Ustavlıq kapitaldı azaytıw haqqında sheshim qabıl ete otırıp aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısı fondtı azaytıw sebeplerin ko'rsetedi ha'm onı azaytıw ta'rtibin belgileydi. Ustavlıq kapitaldı azaytqanda ja'miyetti saplastırg'an jag'dayda na'zerde tutılg'an aktsionerlerdin' ma'plerin qorg'aw sha'rtlerin saqlaw za'ru'r.
Aktsiya - belgili sharayatlarda o'z kapitalların ko'beytiwge, olardı inflyatsiyadan qorg'awg'a imkaniyat beretug'ın bahalı qag'azlardın' birden-bir tu'ri. Aktsiya – aktsionerlik ja'miyettin' aktsionerleri aldında qarız minnetlemesi.
Ja'miyet o'z aktsiyaların satıp alıw huqıqına iye. Biraq bir qatar ellerdin' nızamlarında eger ja'miyet to'lewge uqıpsız bolsa, onda ol o'z aktsiyaların satıp alıw huqıqına iye emes degen reje bar. Eger usınday satıp alıw bul ja'miyettin' to'lew uqıpsızlıg'ına alıp kelgen jag'dayda da tap bunın' o'zi na'zerde tutılg'an. Nızamlarda aktsiyalardı bo'lsheklewge ruxsat etilgen. Aylanıstagı aktsiyalardın' ha'r biri aktsiyalardın' ko'p sanına bo'lingen bolıwı mu'mkin.


text:
Avgust 23-te Qırım ile memuriy sıñır yanında Ukraina devlet bayrağı kününe bağışlanğan merasimler keçirilecek. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa Geniçesk rayon devlet memuriyeti yolbaşçısınıñ muavini Gulnara Bekirova bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, saba Novoalekseyevka köyunden ukrain bayraqlarınen avto yürüş çıqacaq.
Bundan soñ,saat 10-da Geniçesk şeeriniñ merkez meydanında bayram mitingi keçirilecek.
Bundan soñ merasimler iştirakçileri Qırım ile memuriy sıñırğa yol alacaq, ve «Çonğar» keçirüv noqtası civarında ukrain bayrağını açacaq. Bunen beraber faaller bayram üyle aşına toplaşacaq.
Gulnara Bekirovanıñ malümatına binaen, merasim yerli qırımtatar meclisler, cemaat teşkilâtları ve «Asker» vatandaşlar teşkilâtınıñ iştiraginen yerli memuriyet tarafından teşkil etile.
Qırım 2014 senesi Rusiye tarafından işğal etilgen soñ qıtaiy Ukraina ve yarımada arasında resmiy olaraq memuriy, aqiqaten ise, kerçek «sıñır» yerleşti. Memuriy sıñırda üç kiriş/çıqış nezaret noqtası çalışa: «Kalançak», «Çonğar» ve «Çaplinka».
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımtatar faili Suleyman Kadırov Qırımdaki Rusiye FSB idaresine cinaiy iş malümatlarını ögrenmesi içün çağırıla.
Bunı oktâbrniñ 23-de qırımtatar milliy areketiniñ faali Nariman Celâl bildirdi.
«Oktâbrniñ 24-de saat 15.00 Suleyman Kadırov advokatlarınen beraber FSB idaresine cinaiy iş malümatlarını ögrenmesi içün çağırıla», – dep aytıla Celâlnıñ Facebook haberinde.
Rusiyeniñ Qırımdaki FSB idaresi oktâbrniñ 18-nde qırımtatar faili Suleyman Kadırovqa onıñ qabaatnamesini taqdim etken. Rus taqiqatı Kadırovnı, Rusiye Cinaiy Kodeksiniñ 280.1 mad. 2-nci qısmı esasında qabaatlay – «Rusiye Federatsiyasınıñ topraq bütünligini bozmaq içün halq ögünde yapılğan çağıruvlar». Kadırov qabaatını inkâr ete.
2016 senesi oktâbrniñ 5-de Rusiye uquq qoruyıcıları qırımtatar faili Suleyman Kadırovnıñ evine tintüv keçirmege keldi. Tintüv vaqtında bilgisayar ve telefon alındı. Tintüv qadı Rodionovnıñ Rusiye Federatsiyası sıñırlarını tanımamaq ve «Asker» qırımtatar batalyonına qoltutmaq çağıruvlarını ögrenmek Qararı esasında keçirilgen.
2016 senesi oktâbrniñ 11-de Suleyman Kadırovğa qarşı «separatizm» esasında cinaiy dava başlatıldı.
2017 senesi aprel ayındaqırımlı fail ve uquq qorçalayıcı Suleyman Kadırov, o, ekstremistler cedveline kirsetilgeni aqqında beyan etti.
Rusiye Qırımnı işğal etken soñ yarımadada mustaqil jurnalistler, cemaat failleri, Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanlarında şeklengen Qırım musulmanları, qırımtatar Milliy areket faalleri, Meclis azalarınıñ evlerinde tintüvler sıqlaştı.
Ukraina Tışqı işler nazirligi (MİD) işğal etilgen Qırımda ukrain vatandaşlarınıñ taqip etilmesinden qasevet çekkenini bildirip, basqını toqtatmağa çağırdı.


text:
Avgust 3-te Qırımda Rusiyege boysunğan mahkeme, «fevral 26 işi» boyunca qabaatlanğan Ahtem Çiygoznıñ apiste bulunma müddetiniñ uzattırılmasına qarşı şikâyet arizasını baqıp, onı apiste qaldırdı. Bu aqta onıñ adliyecisi Nikolay Polozov bildire.
«Ahtem Çiygoznıñ apiste bulunmasına qarşı şikayet arizası boyunca mahkeme pek tez keçti. Bütün seviyelerni 20 daqqa içinde keçip, mahkemeciler muşavere odasına ketti... Apiste qaldırdılar», – dep yazdı Polozov Twitterde.
Avgust 2-de, salı künü Aqmescitte Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi Ahtem Çiygozğa qarşı «fevral 26 işini» baqmağa başladı. Polozovnıñ malümatına binaen, video konferentsiyası rejiminde keçirilgen mahkeme diñlenilmesi teneffüslernen keçirildi, çünki SİZO-dan video bağı er 5 daqqa bozula edi. Neticede eki saatlıq teneffüs ilân etilgen edi.
İyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige böldi: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan diger kişiler.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımadada Rusiye uquq qoruyıcıları Ukraina topraq bütünligine qoltutqan ve Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksenov yolbaşçılığında «Rus birligi» firqasınıñ faallerine qarşı çıqqan qırımtatar faallerini mahküm etmege başladılar.
«Memorial» uquq qoruyıcı merkezi Rusiyede «Fevral 26 işi» boyunca qabaatlanıp apiste bulunğan Ahtem Çiygoz, Ali Asanov ve Mustafa Degermencini siyasiy mabus olaraq tanıdı.
2016 senesi fevral ayında Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ toplaşuvında bu işni qoşma taqiqatqa yollamaq qararı alındı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırım matbuatı, Curçı (Pervomayskoye) rayonından adamlarnı maşnanen urıp öldürgen politsiya hadimi aqqında yaza, AQŞ ve İran vaqialarını talil ete ve Aqyardaki inşaat qavğaları aqqında tarif ete.
"Krımskaya pravda" ("Qırım aqiqatı") gazetası "Oturtmaq, oldı!" serlevalı maqalede Curçı rayonınıñ Curçı qasabasındaki yol qazası aqqında yaza, anda Rusiye polisiniñ hadimi üç piyadeni bastı. Matbuatqa köre, politsiya hadimi sarğoş edi. Qaza neticesinde bir adam elâk oldı, daa ekisi hastahanededir. Şimdi Qırımnıñ Curçı rayonı boyunca vekaletli maale polisleri bölüginiñ başı ölümnen bitken yol qazasınıñ sebepçisi olğanında qabaatlanıp tutuldı. Oña qarşı cinaiy dava açıldı. Mahkeme ükmü ile qabaatlanğan adam 2020 senesi matrnıñ 5-ine qadar ev tevqifi astına alındı. "Yazıq, amma bu adamlar olarnı qorumaq kerek olğanlarnıñ elinden ölgeniniñ yekâne adisesi degil, - dep yaza gazet. - Daa bir facialı misal 2017 senesi mart ayında oldı. O vaqıt Qırım boyunca Rusiye İİN-niñ Seyitler (Nijnegorskiy) bölüginiñ hadimi Viktoriya Marçenko 18 yaşındaki qıznı urdı, qız yaralarından elâk oldı. Bir yılğa yaqın Marçenko ev tevqifi astında tutuldı, soñunda qabaatlı tanıldı. Mahkeme oña qasaba şeklinde koloniyada dört yıllıq apis cezasını maküm etti ve eki yıl devamında aydavnen bağlı faaliyetnen oğraşmağa yasaq etti. Ağlarda adamlar çorlana: "Ne içün bu adamlar olarğa er şey mümkün dep tüşüne? İçmek, dümen başına oturmaq ve adamlarnı öldürmek ya da saqat qaldırmaq?", "Bu aqsızlıq ne vaqıt bitecek? Ne vaqıt politsiya ve memurlar adamlarnıñ öldürmesini toqtatacaq?"
"Krımskiye izvestiya" ("Qırım haberleri") gazetası muarrir sutunında "Küçük bir muzaffer cenkiniñ" qıdıruvında" maqalesinde AQŞ ve İran vaqialarını muzakere ete. Mında amerikanlar İranğa qarşı yapqan ava darbeleri ve olarnıñ neticesi olğan on adamnıñ, şu sıradan general Kasem Süleymaniniñ ölümi talil ete. Matbuat, Rusiye nezaretindeki Qırım akimiyetiniñ mebusı Yuriy Gempelniñ aytqanlarından alıntı ketire. Oña köre, "Bu qadar büyük ve aşaa bir provokatsiya yapmaq - qaplannıñ mıyıqlarından çekmek kibidir". "Qırımlılar, elbette ki, ne içün bu tamam şimdi ve tamam İranda yapılğanını tüşüne", - dep qayd ete müellif. "Bugün ekinci prezident müddetine barmaq içün Trump aynı areketlerni yapa. Böylece, Beyaz Evniñ resmiy nutuqlarını doğru ve insaniyetli ibarelernen sarğan halqara topluluq, ayrı şahıslarnıñ menfaatını tüşüne. Ve AQŞ devlet maşnası tamam şu şahıslarğa hızmet ete. Hayal etmek kerekmey", - dedi Gempel
"Krımskiy telegraf" ("Qırım telegrafı") gazetası "Mimarlıq davaları Aqyarnı açuvlata" maqalesinde şeerde çoq qatlı evlerniñ qanunsız qurulışını, Baydar uvasında litseyniñ qurulışını ve merkezde saqatlar içün kvartiralarnıñ satılmasını tasvir ete. Prokuror teşkerüvlerine köre, 73 qanunsız qurulğan çoq qatlı ev tapıldı. Qaraman şeerde çıqqan daa bir inşaat qavğası Baydar uvasında qurulacaq elit litseynen bağlı. Böyle müessiseniñ kerekligi aqqında fikirler bölündi. Bazıları, litsey yerine 600 qoranta içün kottec şeeri qurulacaq, dep tüşüne. Daa bir dava saqatlar içün reabilitatsiya mekrezinde kvartiralarnıñ satılmasınen bağlı. Onı daa 2014 yıldan evel qurıp başladılar. Bilingeni kibi, bir kvadrat metrniñ fiyatı 86 biñden 118 biñge qadardır. Buña qoşma olaraq alıcılarğa tibbiy kabinetlerniñ bar olacağını vade eteler
Maqalede ilhaq etilgen yarımadada qullanılğan ıstılaat işletile


text:
Dünya Ukrainler kongressi, Dünya cematına Qırım işğali aqqında malümat bere ve Rusiye Ukrainağa qarşı yapqan zulumı sebebinden oña nisbeten basqını devam etmege çağırdı. Bunı mart 2 künü Brükselde Dünya Ukrainler kongressiniñ prezidenti Yevgen Çoliy bildirdi.
«Halqara strukturalarını, insan aqlarını qorçalağan çeşit teşkilâtlarnı, ondan da ğayrı ukraina diasporası yaşağan devletlerniñ akimiyetlerini insan aqları bozulğanı meselesini kötersinler dep çalışamız. Sadece çağıruvlarnen degil, çünki boş çağırmalar prezident Putin qulaq asmay. Bunnen beraber sanktsiyalarnen bağlı mütenasip basqı köstersinler. Dünya cemaatı insan aqları bozulğanına köz yummacağını ve mustaqil devletlerniñ topraqlarına toqunuvnı qabul etmecegini köstermek içün», – qayd etti Yevgen Çoliy.
DUK prezidenti dey ki, o Rusiyeniñ Qırımdaki yapqan areketlerini Ukrainanıñ siyasetine tesir etmek içün Rusiyeniñ bir usulı olaraq köre.
«Evel Rusiye Ukrain siyasetine tesir etmek içün gaz meselesini qullana edi, amma Maydandan soñ başta Qırımda, soñ ise Ukrainanıñ ğarbında arbiy küç qullandı», – qoştı o.
Fevral 21 künü Dünya Ukrainler kongressi Brükselde temsilciligini açtı. Kongress, Ukrainanıñ menfaatlarını AB, NATO ve başqa teşkilâtlarda ögge sürecektir.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, Ukraina halq deputatı Refat Çubarov, Rusiye Tış işleri nazirliginiñ mayıs 13-te Türkiyeniñ paytahtı Ankarada qırımtatarlar halqınıñ genotsidi qurbanlarını hatırlama mitingine barmaqtan vazgeçmek davetine «Rusiye işğalcilerniñ isteriyası» dedi. Bunı o, özüniñ Facebookında yazdı.
Türkiyedeki Ankara ve İstanbulda, munasip şekilde mayısnıñ 13 ve 20 künlerinde qırımtatar halqınıñ genotsidi qurbanlarınıñ hatırasına mitingler keçecek.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovnıñ malümatına köre, Ankarada mayıs 13-te qararnen 5-6 biñ kişiniñ toplanması planlaştırıla. İstanbulda miting mayıs 20-de Rusiye baş konsullığı qarşısında yapılacaq.
Daa evel Çubarov, qırımtatarlarnı ilhaq etilgen Qırımda mayıs 18-de, Qırımtatar halqını Qırımdan sürgün etüv qurbanlarını hatırlama kününde umum Ukraina sükünet daqqasına qoşulmağa davet etti.
O, Ukrainanıñ qıtadaki qısmında, qırımtatar halqını sürgün etüv qurbanlarınıñ hatırasına matem tedbirleri Herson vilâyeti, Geniçesk rayonı, Novoalekseyevka, Odesa, Lviv ve tedbirler ukrain ve yeudi cemaatlarınıñ iştiraki ile Holokost muzeyinde yapılacaq Dneprde keçecekler, dep qayd etti.
Qırımdan qırımtatar halqını sürgün etüv qurbanlarını hatırlama künü er yıl mayıs 18-de qayd etile. Bu künde qırımtatarlar ile tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etildi.


text:
BMT Telükesizilik Şurası Rusiyeniñ Ukrayinadaki gumanitar vaziyet ile bağlı teklif etken qarar leyhasını aman-aman bir ağızdan red etti.
Moskvanıñ teklif etken vesiqası vatandaşlarnıñ mudafaasını ve gumanitar yardımnıñ kösterilmesini talap ete. Amma, Rusiyeniñ Ukrayinağa keñiş mıqyaslı istilâsı neticesinde peyda olğan gumanitar buhran içün kim mesülietlei olğanını belgilemey edi.
Ukrayinanıñ BMT-daki elçisi Sergiy Kıslıtsâ qararnı "tsinik" adlandırdı.
"Bu tsinik şey ne Telükesizlik Şurasında, ne de Baş Assambleyada yer almamalıdır", - dedi o.
ABD-niñ BMT-daki temsilcisi Linda Tomas-Grinfild Rusiyeniñ teklifini izaatlap, Rusiye "öz tecavuziy areketlerini örtmek içün Telükesizilik Şurasını qullanmağa istegenini ayttı.
"Rusiyeniñ özüniñ yaratqan gumanitar buhrannı çezmek içün dünya toplulığına muracaat etken qararnı utanmacza teklif etkeni şaşırta. ABD tarafsız qalamaq niyetinde, çünki doğrusını aytqanda, Rusiye içün gumanitar vaziyetniñ fenalaşması ya da cenk sebebinden millionlarca ömür ve arzularnıñ yoq etilmesi epsi bir. Olsa edi, çoqtan bunı toqtatır edi", - dedi o.
Telükesizlik Şurasınıñ 15 azasından qarar leyhasına tek Rusiye ve Çin qoltuttılar, qalğanları bitaraf qaldılar.
Fevralniñ 24-nde saba saat 5-te Rusiye prezidenti Vladimir Putin «DNR» ve «LNR» gruppirovkalarınıñ «muracaatından» soñ Donbasta «mahsus operatsiya» başlatqanını ilân etti. Bundan soñ Kyiv, Harkiv, Odesa, Kramatorsk, Berdânskta patlav ve raketa darbeleri aqqında haber etildi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy umumiy seferberlik buyruğını imzaladı. Ğarp memleketleri Ukrainağa yapılğan ücüm sebebinden Rusiyege qarşı yañı sanktsiyalarnı qullanıp başladı.
Doğrudan ücümge baqmadan, Kreml Ukraina işğali niyetini inkâr ete. Rusiye Mudafaa nazirligi Ukraina tarafınıñ tüşürilgen Rusiye uçaqları, patlatılğan zırhlı tehnika, Rusiye arbiyleriniñ ölümleri aqqında malümatını red ete ve Ukraina şeerlerine ateş açılmay, dep bildire.
Rusiye Mudafaa nazirligi Ukraina tarafınıñ tüşürilgen Rusiye uçaqları, patlatılğan zırhlı tehnika, Rusiye arbiyleriniñ ölümleri aqqında malümatını red ete ve Ukraina şeerlerine ateş açılmay, dep bildire. Başta Rusiye arbiyleri ölgenini inkâr ettiler. Amma fevralniñ 27-nde Rusiye Federatsiyası Mudafaa nazirliginiñ resmiy vekili İgor Konaşenkov Ukrainada ölgen ve yaralanğan Rusiye askerleri bar, dep ayttı. Sayısını aytmadı.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: d3hzcgsd893cx5.cloudfront.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
PAO «Ukrtelekom», onıñ Qırım ve Aqyar bölükleri Qırımda ileride de bağ hızmetlerini berecek.
Bunı İnterfaks-Ukraina agentligine şirkette bildirdiler.
«Qırımda ukrain şirketlerniñ işiniñ uquqiy nezareti olmağanına baqmadan, PAO «Ukrtelekom» ileride de Qırımda üzülmeycek bağnı temin etecektir», – deyler «Ukrtelekom»da.
Bunıñ ile mında şunı da qayd eteler ki, ukrain qanunlarına köre bağ obyektlerniñ tam ve tez tehnikiy hızmetini keçirmege imkân olmağını «Ukrtelekom»nı Qırımda bağnı saqlamaq ve PAO «Ukrtelekom» aktivlerniñ qoruvı içün bütün zaruriy qanuniy yollarnı qıdırmağa mecbur ete.
Evel Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov «Ukrtelekom» qırım bölügini Rusiye qanunlarına köre qayd etip, «Naştelekom» olğanını bildirdi.


text:
Biılğı oqu jılına jalpı sanı 53 mıñ 700 grant bölingen.
Sonımen qatar, prezident Qasım-Jomart Toqaevtıñ tapsırması boyınşa köp balalı otbasıdan şıqqan tülekterge 5 mıñ grant beriledi. YAğni ol mejeli baldı jinap, biraq oquğa tüse almağan köp balalı otbasılardan şıqqan tülekterge ülestiriledi. Oğan ötinişter 5-10 tamız aralığında qabıldanıp, qorıtındı 25 tamızda jariyalanadı.
Osığan deyin bilim sapasın köteru maqsatında elimizde oqu orındarınıñ sanın qısqartu isi bastalğan. Degenmen, memleket basşısı bilim beru salasına bölinetin qarjı kölemin jalpı işki önimniñ 5 procentine jetkizip, qosımşa 180 kolledj ben 20 universitet aşu qajettigin ayttı. Tipti jospardıñ birinşi kezeñin jüzege asıru üşin respublikalıq byudjetten 58 milliard teñge bölinetinin habarladı.


text:
DÜNYA KIRIM TATAR DERNEĞİ QIRIMTATAR MİLLİY BAYRAQ KUNÜNU HAYIRLAY
Dünya Kırım Tatar Derneği 26 Haziran Bayrak künü münasebetimen ilğili yapkan açıklamasında ” Milli Qıtımtatar Bayraq Kunü halqımızğa hayırlı olsun! Rabbim, bayrağımıznı dalgalandıracaq aqıllı, imanlı ve yurekli nesil bizlerge nasip eylesin!
Qırımtatarlarnıñ bayrağı – mavı basmadan ve onıñ yuqarıdaki sol köşesinde yerleşken sarı timsalden – tamğadan (tamğa, taraq-tamğa) ibarettir..
Birinci kere bayraq Rusiyedeki olıp keçken Fevral inqılâbından soñ, 1917 senesinde qırımtatarlarnıñ Qurultayı tarafından qabul etilgen edi.
Bu bayraq 1991 senesiniñ iyün 30 künü yañıdan çağırılğan Qurultay tarafından milliy bayraq olaraq qabul etildi:
‘Qırımtatar halqınıñ milliy bayraq ve milliy gimni aqqında’ Qırımtatar Qurultayınıñ qararı:
1917 senesi keçirilgen Qurultayınıñ halefi olaraq ve qırımtatar hañlığınıñ milliy devletçilik ananelerini devam eterek, Qurultay böyle qarar ala:
1. Qırımtatar halqınıñ milliy bayrağı olaraq kök tüste tüzköşeli, töpedeki köşesinde altın tamğası olgan basmanı qabul etmek. Bayraq keñliginiñ uzunlığına nisbeti – 1:2
2. Qırımtatar halqınıñ gimni olaraq Noman Çelebicihannıñ ‘Ant etkenmen’ eserini qabul etmek
3. Qırımtatar Milliy Meclisine milliy bayraq ve gimnniñ qullanuv tertibini işlep çıqarmaq ve tasdıqlamaqnı avale etmek.
1991 senesiniñ 30 iyün künü Qırımtatar halqınıñ Qurultayında qabul etilgen, Aqmescit şeeri.
2010 senesinden başlap 26 iyün künü qırımtatarlar tarafından qırımtatar
bayraq künü olaraq qayd etile.
2012 senesiniñ 22 iyül kününde qırımtatar halqınıñ Qurultayınıñ V toplantısı qırımtatar halqınıñ milliy bayraq haq-huquqlarını qorçalağan ve qullanuv tertibini, tasvirlev sualini nizamğa qoyğan ‘Qırımtatar halqınıñ milliy bayrağı aqqında’ qararlarını qırımtatar halqınıñ Meclisine avale etmege ve tasdiqlav içün qırımtatar halqınıñ Qurultayınıñ VI toplantısına taqdim etmege qarar aldı.
Kök tüs – bu temiz kök ve serbestlikni temsil etken türkiy halqlarınıñ ananeviy renkidir. (Kazahstan bayrağınen qıyaslañız). Tarihiy cehetten bu tüs tengrilikniñ temsillerinden biri edi. Bu renk Qırım hanlığınıñ bayraqlarında da qullanılğan edi.
Taraq-tamğa – bayraqta kösterilgen timsal Qırımda ükümdarlıq yapqan Geraylar sülâlesiniñ soyluq işaretidir. Birinci olaraq bu timsalni Qırım hanlığınıñ temsilcisi Hacı I Geray qullanmağa başlağan edi. O zamanlardan berli bu işaret hanlıq iqtidarınıñ timsali olaraq işletile.
Menbalar:
1. Cafer Seydahmet Kırımer «Bazı Hatıralar», Emel, no. 28, s. 60
2. Osman Akçokraklı, «Kırım’da Bayrak Meselesi», Kırım Mecmuası (İstanbul), no. 6, ss. 113-114. 29
3. 1991 senesiniñ 30 iyün kününden Qurultay qararı
İslâmnıñ esas üç renki bar..
İslâm timsalleri arasında birinci esas renk beyaz renki sayıla. Bu tüs muqaddeslik ve itibar, degerniñ timsalidir. Cenaze merasiminde ise bu renk facialı degil de, matemniñ meramet temsilidir. Beyaz renk eñ eyi ve yahşı hasiyetlerniñ toplu manalarını qazandı.
Ekinci esas renk – parıldağan Yarıqnıñ, Küneşniñ, Altınnıñ, Ebediylikniñ,
Quvançnıñ temsili olğan sarı renktir.
Üçünci esas renk – Yarıqqa yaqın olğan qırmızı tüstir. Bibliyada qırmızı tüs zalımlıqnı ve günâhkârlıqnı temsil etse, islâmda bu musbet temsildir. Bu tüs hayat, dülberlik ve küçlü duyğularnıñ alâmeti Küneş, Ateş ve Qannı temsil ete.
Kök renk – eñ populâr renklerden biridir. Temiz kök ve suvnen bağlı, Raatlıq ve Amanlıqnıñ temsilidir. Bu tüs hainlik ve çeşit ücümlerden amayıl olaraq işletile.
Mavı renk – Gece ve Ölümniñ raatlıq temsilidir, cenaze merasimlerinde qullanıla.
Qara tüs – vicdansızlıq ve yaramay niyetlernen bağlı olğanda hayatnıñ menfiy tarafını aks ete. Musbet allarda qara renk aqıl ve yürekniñ terenligini ifade ete. Qara tüsnen dünyanıñ eñ üstün sırını qayd eteler. Bu tüske abbaslar sülâlesiniñ muqaddes bayrağı da boyalanğan. İslâm ibadethanesiniñ esas muqaddes temsili de – qara taştır.
Yeşil tüs – musulman Cennetiniñ esas renkidir. Bu tüste dünya ve kök birleşeler. İslâmda yeşil tüsniñ tek musbet manası bar. Muhammed (s.a.v.) ve bütün musulman aleminiñ muqaddes bayrağı yeşil renktedir. Bunıñ aksini zemaneviy bayraq, tamğa temsillerinde de körmege mümkün.
Kül tüsü – bu açuv ve alçaqlıqnıñ, yoqsullıq ve müsibetniñ renkidir. Qave renki – nefret, dağıluv ve ölümniñ renkidir.
İslâmda renk temsilleri sahip olğan tek añlam ve mecaziy manalarına degil de, alhimiya, ilim ve hayatta renk qayd olunuvınıñ vastası da olalar. Astronomiyada Küneşni – sarı, Marsnı – qırmızı, Veneranı – beyaz, Saturnnı – qara, Merkuriyni – feruze tüste, Aynı – yeşil, Yüpiter – sandal renkte köstereler. Afta künlerine böyle renkler aitler: bazarertesine – yeşil, salığa – qırmızı, çarşembege – feruze tüs, cumaaqşamına – sandal tüsü, cumağa – beyaz, cumaertesine – qara ve bazar kününe – sarı tüs.
İslâmda daa da küçlü ifade quvetini köstermek içün renk munasebetleri sanki muzıkal akkordları kibi renk lekelerniñ uyğunlığı üzerinde de qurula edi. Olarnıñ renk nisbetleri esas renk tonalligini tayin ete ediler. Tonallik ‘minor’ ya da ‘major’, yani kergin ya da aktiv ola bile edi.


text:
2022 jıl. Qasiretti qañtar oqiğası kezinde 225 adam qaza bolğan. Bwl turalı bas prokuraturanıñ resmi ökili ayttı.
- Eldegi lañkestik pen tartipsizdiktiñ saldarınan 225 adam köz jwmğan. Onıñ 19-ı qwqıq qorğau qızmetkerler, – degen Bas prokuraturanıñ qılmıstıq qudalau qızmetiniñ jetekşisi Serik Şalabaevtıñ senbi küngi brifingte, – olardıñ bir böligi terektige qatısqan, qolına qaru wstağan qaraqşılar, –degenimen qaytıs bolğandardıñ qanşası beybit twrğın. Jäne olar kimderdiñ oğınan ölgeni turalı aşıq aqparat bermedi. Sonday-aq, Şalabaev – «Qazaqstan boyınşa 4578 jäbirlenuşi bar, 4 353-i jaralanğan. 3393-i – qwqıq qorğau organ qızmetkeri»,- dedi. Äri mälimetter tolıqtırılıp, özgerui mümkin ekenin de ayttı.
- Bas prokuratura mälimetinşe, «qañtar oqiğasına qatısı bar» degen küdikpen 672 adam uaqıtşa wstau izolyatorına jetkizilgen, 446-sı sot sankciyasımen qamauğa alınğan. Jüzge juıq adam «wstauğa negiz bolmağandıqtan» bosatılğan.
Deytwrğanmen qazir qoğamda küştik qwrlımdardıñ jazıqsız adamdardı da qinap, qorlıqpen qol qoydırıp moynına qılmıs tağıp jatqan ahualdardıñ da jüz berip jatqanın aytudı. Äri osığan baylanıstı täuelsiz qoğamdıq komissiyalar qwrlılıp jatır.


text:
Barak Obama artda da mejitge barajaq
Özü Qoşuluşğan Dewletleni başçısı bolğanlı birinçiley Barak Obama Amerika mejitge barıp, busurmanlanı aldında söz aytajaq. Bu yañılıqnı BBC bere.
Xamisgün erten Merilendni Baltimor şaharın busurman camiyatını mejitinde Amerikanı Qoşuluşğan Dewletlerin başçısı Obama söylejek.
Başçını administrasyonuna göre bu barıw din azatlıqnı güçletsin uçun etile.
Amerika-busurman aralıqnı oyçuluğu aytağanğa göre artdağı waqtiler mejitlege
qarşı köp zaral işler etilgen. Parisde bolğan terrorçuluqdan soñ qarşılıqlar güçlengen. Camiyatnı busurmanlıqdan qorquwu başçılıqğa kandidat D. Trampnı sözlerinden soñ artdı.
Busurman camiyatnı wakilleri aytağan küyde halgi zamanda yimik bek ummetde qorquw bir de güçlü bolmadı.
Bir cuma alda Obama Cuhut dewletni elçiliginde söyledi.
Mejitlege barmay turğanı, Obama busurman degen xabar çıqğan sayalıdır. Esge salabız, bir-eki yıl alda Obama çerpes dinlimen deygen busurman dep xabar çıqğan edi. Bulay söylewler artmasın dep Obama mejitlerden saq wa arek turğandır deygen pikrunu dünya basmalar ortağa çığardı.
Qoşuluşğan Dewletler — CoeдиHeHHыe шTaTы
Oyçuluq — coBeT


text:
Ümmü Sıbyan Duası
- Etkili Dualar
- 30 Nisan 2021
- Yorum yaz
- 1.375 kez görüntülendi
Ümmü Sıbyan duasının faydaları :
Ümmü Sıbyan duası, zararlı yaratıklardan, unutkanlıktan, sıkıntılardan, delilikten, migrenden, sihirden, gece korkularından, cin çarpmasından, şeytanlardan ve vesveseden kurtulmak için her gün okunur.
Ümmü Sıbyan Duası :
Bismillâhirrahmânirrahıym
Allâhü lâ ilâhe İllâ hüvelhayyül kayyûm* Bismillâhi ve billâhi ve minellâhi ve ilellâhi ve lâ ğâlibe illellâhü ve lâ yefûtühû hâribün ve hüvel hayyül kayyûm* Ve üıyzü men aleka aleyhi hâzel kitâbellezî lâ ilâhe illâ hüve âlimül ğaybi veş şehâdeti hüver rahmânür rahıymü ve üıyzühû bi kelimâtillâhit tâmmeti ve bi esmâihil âmmeti min şerris sâmmeti vel hâmmeti vel aynil lâmmeti ve min şerribni katrate ve mâ velede ve min şerrinneffâsâti fil ukadi ve min şerri hâsidin izâ hasede ve eûzü billâhi rabbil âlemîne rabbil melâiketi ver rûhi rabbil arşillezî lâ tehavverul aynülletî lâ tenâmü vel hayyüllezî lâ yüdâmü vel kayyûmüllezî lâ yudâmü ver rûhullezî yuğlebü ve üıyzü bi rabbi cebrâîle ve mîkâîle ve isrâfîle ve sarfeyâîle ve rabbil melâiketillezîne li rabbil âlemîne ve bilismaillezistenâratbihişşemsü ve edâe bihil kameru ve bil ismillezî hüve mektûbün tahtelarşi ve bil ismillezî nezele bihî cebrâîlü ve mikâîlü ve isrâfîlü ve azrâîlü alâ muhammedin hâtemin nebiyyîne yevmel isneyni ve bil ismillezî hulikabihil melâiketü ve esbete bihî akdâme hameleti arşihî alel ve bil esmaîl mektûbetialâ kalbiş şemsi ve üıyzühû billâhi ve bir rahmâni ve bi kêf hâ yâ ayn sâd ve tâ hâ ve yâ sîn vel kur’ânil hakîmi hâ mîm ayn sîn kâf ve üıyzühû bismillâhil mahzûnil meknûnil mübârakit tâhiri vel mütahhiril kuddûsil mukaddisi nûrun alâ nûrin fevka külli nûrin ve bil ismillezî edâet bihî küllü tal’atin ve küsirat bihî kavmü külli şeytânin ve emine bihî küllü hâifin ve bilismillezî yemşî bihî alel mâi kemâ yemşî alel erdıl yâbiseti ve bilismillezî Semmâ bihî nefsehû vestevâ bihî alâ arşihî vestekarra alâ kürsiyyihî ve bil ismillezî ekâme bihî semâvâtihî ve erdıhî ve cennetihî ve nârihî bihî sebete halkuhû ve üıyzühû bil ismillezî fürrika bihil bahru li mûsâ ve benî isrâîle ve uğrika fir’avnü ve cünûdühû ecmeıyne ve bil ismillezî meşâbihî ıysebnü meryeme alel bahri felem tebtelle kademâhü ve bil ismillezî ve bil ismillezî hüve mektûbün alâ verakız zeytûni ve üıyzühû bil kâini evvelen kable külli şey’in vel bâkıy âhıran ba’de külli şey’in vehüvellâhü lâ ilâhe illâ hüve vel halku lehû evvelen ve âhıran feseyek fike hümüllâhü ve hüves semîul alîmü ve üıyzühû bismillâhil kerîmil celîli ve bilismillezî veda’tehû alel erdı festekarrat ve alel cibâli feraset ve alen nehâri fe enârave alel leyli fe azleme ve bil ismillezî netaka bihî ıysebnü meryeme rûhal kudüsi iz kâne fil mehdi sabiyyen ve bilismillezî ebrae bihil merdâ ve ahyâ bihil mevtâ ve üıyzühû billâhil kerîmi ve mülkihil ve bi esmâihil husnelletî lâ yücâvizühünne berrun velâ fâcirun velâ yükarru bihî bismillâhi cebbârun anîdün velâ şeytânün merîdün velâ ehadün minel cinni ve üıyzühû bi ilâhi isrâîle vel halîli ibrâhîme vel kelîmi mûsâ vel mustafâ muhammedin sallellâhü aleyhi ve selleme ve üıyzühüsteâze bihî âdemü ve şîtü ve hâbîlü ve idrîsü ve nûhun ve lûtun ve ibrâhîmü ve ismâiylü ve ishâku ve ya’kûbu vel esbâtu ve mûsâ ve hârûnü ve dâvûdü ve süleymânü ve ıysâ ve zekeriyyâ ve yahyâ ve hûdün ve şüaybün ve sâlihun ve ilyâsü velyeseu ve eyyûbü ve yûsüfü ve yûnüsü ve ımrânü ve zül karneyni ve zül kifli ve zün nûni ve tâlûtü ve danyâlü ve uzeyrun ve muhammedün sallellâhü aleyhi ve selleme ve üıyzühû bi vecihillâhillezî lâ ilâhe illâ hüvel bâkıy ba’de fenâi külli şey’in ve kudratühû ve sültânühüllezî alâ fe kahera külle şey’in min külli şeytânin ve şeytânetin ve cinniyyin ve cinniyyetin ve insiyyin ve insiyyetin ve ğûlin ve ğûletin ve min şerri külli aynin bâğıyetin ve nâzıratin hâsidetin ev hâtıetin ve üzünin sâmiatin ve elsünin nâtıkatin ev sâmmetin ve eydin bâtışetin ev bâsitatin ve akdâmin mâşiyetin ve kulûbin vâıyetin ve sudûrin hâdimetin ve üıyzühû min külli dâhilin ev hâricin ev ğâdin ev râihın ve min şerri sâkinir rîhı ve külli a’cemiyyin ev merîdın ev sahıyhın ev yakzânin ev nâimin ve min şerri cünûdi iblîse ve min şerri a’yünihim ve min şerri men ya’melü hatıy’eten ev yüvelleu bihâ ve min şerri mâ yadmerud damîru ve ten’akıdü aleyhil ukûdü ve min şerri men yeskünül kubûra vel cibâle vel bihâra vel kühûfe vel hıyâda vel ahribrtr vel ımrâne ve min şerri men yeskünüz zulümâti ve yesîru bil leyli ven nehâri ve min şerri men yekûnül vühûşü vet tuyûru ve men yekûnü fil erhâmi vel ecsâdi vel âkâmi ve minşerri men yeğûdu fis sudûri ev yesterikus sem’u bismillâhi lâ ilâhe illâ hüvel kerîmülekramül kebîrul ekberul azîzül eazzül celîlül ecelül azıymül a’zamül mektûbü fî sürâdikı arşihî lâ ilâhe illellâhü vahdehû lâ şerîke lehû ve üıyzühû billâhillezistafâ mûsâ ve a’tâhüt tevrâte ve kellemehû bi tûri sînâe ve men aleyhi bi hârûne ehıyhi ve bimâ neccâ bihî ibrâhîme min nârin nemrûdil cebbâri ve bimâ en’ame bihî alâ ya’kûbe ve azemtü aleyküm eyyetühelervâhul müraddetül âsıyetül muhâlifetü minel cinni vel insi vesseharati vel mütâbiı ve ümmissıbyâni vel cinniyyi bi azâimillâhillezî lâ ilâhe illâ hüvel ğılâzuş şidâdülletî lâ yücâvizühünne ehadün minel ıbâdi ve a’zimü aleyküm billezî azeme bihî süleymânübnü dâvûde ve bil ismillezî sehhara bihiş şeyâtıyne li süleymâne ya’melûne beyne yedeyhi ve bi azîmetihilletî lâ türâmü ve batşihillezî lâ yütâku ve kuvvetihilletî lâ tuğlebü illâ mâ tebâadtüm ve tecenneytüm an men alleka aleyhi hâzel kitâbe ev şerra bihî evığtesele bihî vasrifû anhü be’seküm ve şerraküm ve nâra ecsâmiküm ve timsîle suveriküm lâ ye’tûnehû min beyni yedeyhi velâ min halfihî tenzîlün min hakîmin hamîdin billâhi hâtemnâ ve bi kitâbillâhillezî uhkimet âyâtühû sümme füssılet min ledün hakîmin habîrin ve billâhisteaznâ ve eaznâ lâ yağlibüllâhe ğâlibün velâ yefûtühû hâribün Allâhü ğâlibü külli şey’in fein tevelleytüm feinne sâhıbe kitâbî hâzâ hasbühû Allâhüllezî lâ ilâhe illâ hüve aleyhi tevekkeltü ve hüve rabbül arşil azıymi beleğat huccetüllâhi ve zahera sültânüllâhi ve fürrika a’dâüllâhi ve bekıye vechüllâhi ve eveytü yâ hâmile kitâbillezî hedânî civârallâhi ve hırzellâhi ve kenefellâhi fe innehû alâ külli şey’in kadîrun ve innellâhe kad ehâta bi külli şey’in ılmen ve ahsâ külle şey’in adeden ve enfede külle şey’in mudırran ıhtetemtü hâzet ta’vîze bi hâtemi süleymânebni dâvûde ve hâtemi muhammedin sallellâhü aleyhi ve selleme eşhedü en lâ ilâhe illellâhü ve eşhedü enne muhammeden rasûlüllâhi innehû lâ ilâhe illâ hüve vel melâiketü ve ülül ılmi kâimen bil kıstı lâ ilâhe illâ hüvel azîzül hakîm* Allâhü ekber (4 kere) Eşhedü en lâ ilâhe illellâh (2 kere) Eşhedü enne muhammeden rasûlillâh (2 kere) Hayye ales salah (2 kere) Hayye alel felâh (2 kere) Allâhü ekber (2 kere) Lâ ilâhe illellâhü ve sallellâhü alâ muhammedin rasûlillâhi hakkan hakkan Allahü ekberu ve eazzü ve ecellü ve a’zamü mimmâ ehâfü ve ahzeru ve sallellâhü alâ seyyidinâ muhammedin ve alâ âlihî ve âli beytihî ve selleme teslîmen kesîran dâimen ilâ yevmid dîni vel hamdü lillâhi rabbil âlemîn.
Henüz yorum yapılmamış.


text:
Qarasuvbazarda Rusiye telükesizlik hadimleri tintüvden soñ «KrımOpt» mudiri Ali Bariyev ve ondan ğayrı iş adamı Resul Velilâyevniñ qız qardaşı Zera Velilâyevanı alıp keteler. Bunı aprel 26-da özüniñ Facebooktaki saifesinde «Qırım birdemligi» birleşmesi bildire.
Şaatlarnıñ aytqanına köre, telükesilik hadimleri, nomerasız maşinalarnen keldi. Rusiye mahsus hizmetleriniñ hadimleri silâlı ve balaklavalılar.
Aprel 26 sabasında Qarasuvbazarda «Güzel» ticaret ağı ve «KrımOpt» şirketinniñ tükânlarında Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından tintüvler yapılğanı belli oldı.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Rusiye telükesizlik hadirmleriniñ qırımtatar iş adamları, hayratçılar ve qırımtatar milliy areketiniñ iştirakçileri Ali Bariyev, Asan Bariyev, Remzi Velilâyev, Resül Velilâyev, Ekrem Velilâyev, Zera Velilâyeva ve olardan ayrı yaşağan yetişken balalarınıñ evlerine tintüvler ile kelgenini bildirdi.
Al-azırda Rusiye telükesizlik hadimleri ve Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım ukümeti tarafından bu vaziyetke dair berilgen izaatlar yoq. Tafsilâtlar ögrenile.
«Güzel» ticaret ağı ve «KrımOpt» şirketi iri bir iş adamı ve hayratçı Resül Velilâyevge ait.
Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqaları bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evleri ketken sayın daa sıq olaraq kütleviy surette tintilmekteler.


text:
Dünyanıñ tam çempionı Aleksandr Usik kelecek Yañı yıl bayramına hayırlav videosını yazdı.
“Bir biriñizni seviñiz, bir biriñizni afu etiñiz, bir biriñizniñ qıymetini biliñiz, siznen olıp keçkenge quvanıñız, külüñiz, balalarıñıznı nazlatıñız, egleniñiz. Yañı yılıñız hayırlı olsun! Dünya küçlü olğanlarnı seve”, - dedi Usik.
Noyabr 11-de Aleksandr Usik Manchesterde britaniyalı Tony Bellewni nokautqa yolladı.
İyülniñ 22-sinde gecesi bitken Murat Gassiyev ile uruşnıñ neticesinde, Usik WBO ve WBC dünya çempionı kuşaqlarını saqladı, ve olarğa WBA Super ve İBF (evel Gassiyevde olğan) qulaşqları ve, eñ küçlü boksçılarnıñ uruşında yeñgenlerge berilgen, The Ring jurnalınıñ quşağını qoştı. Bundan da ğayrı, Mohammad Aliniñ Kubogını qazandı.
Aqmescitte, Qırımdan doğma ukrain boksçusı Aleksandr Usikniñ süretinen meşrebeler satlıqta peyda oldı.


text:
Qırım kirişinde fevral 5 künü yaqalanğan Ukraina tarafdarı Veldar Şukurciyevni yarımadağa FSB temsilcileri kirsetti. Bu aqta Qırım uquq qoruyıcı gruppası bildire.
«Qırım uquq qoruyıcı gruppasına bergen malümatına köre, sıñır bekçileri ile uzun subetinden soñ oña şaatlar ögünde Rusiye kirişi 2030 senesine qadar yasaq olğanı aqqında bildirüvni berdiler. Amma birazdan sıñırcılar qayttı ve vesiqanı keri bermege talap ettiler. Bildirüvni aldılar, amma Qırımğa soñki sefer kirsetilgeni aqqında tenbiyelediler. Olarnıñ sözlerine köre, eger de Veldar Şukurciyev Qırımda qalmağa istese, Rusiye pasportını almalı. Onıñ ile maşinada ketken şaat, yoldaşları bunı tasdiqlay», – denile beyanatta.
Şimdi Şukurciyev Qırım territoriyasında buluna.
2016 senesi fevral 22 künü Qırımda Şukurciyevniñ Uraina bayrağı ile fotosı boyunca mahkeme toplaşuvı keçirilmeli.
Şukurciyevniñ Qırım kirişinde Rusiye mahsus hızmetleri tarafından birinci yaqalanuvı degildir.
2015 senesi noyabr 24 künü «Kalançak» kiriş noqtasında onı yaqalap, 7 saat tutqan ediler.
Şukurciyev Qırımda Ukrain medeniy merkeziniñ teşkilâtçılarından biri ola. Aqmescitte ukrain timsalleriniñ qullanılması içün bir qaç kere yaqalanğan edi.
Rusiye uquq qoruyıcırı organlarından bu aqta resmiy izaat yoqtır.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Qırım.Aqıqatqa Bergen izaatında Ukraina haber siyaseti nazirniñ birinci müavini Emine Ceppar Ukraina Yuqarı Radası tarafından noyabr 17-de №5333 qanun leyhasınıñ qabul etilmesini Nazirlik tarafından alıp barğan küreşniñ ğalebesi oalaraq tanıttı.
«Ukraina haber siyaseti nazirligi akimiyet toplaşuvlarında eki kere ATR telekanalına maddiy yardım köstermek meseleni kötergen edi. Nazirler şurası eki kere bizim teklifimiznen razı ola edi. Bizim noqta-i nazarımız buña esaslana edi – ATR üç tilde, başta bir qırımtatar tilinde yayın çıqarğan yekâne telekanal ola, ve o işğal etilgen Qırımdan çıqmağa mecbur oldı. Telekanalnıñ esas seyirceleri – Qırımlıñ tamır halqıdır, o işqalge qarşı kureşniñ haber meydanı olıp, Ukrainada qırımtatarlar içün, hususan tek qırımtatar tilinde TV seyir etken esli başlılar içün, bir penceredir oldı», – dedi Ceppar.
Nazirniñ birinci müavini qırımtatar telekanalına para ayırılmasınen bağlı bürokratik manialar aqqında da tarif etti, olardan sebep paralar alâ daa ayırılmadı.
«Para ne sebepten öyle de ayırılmağanı – bu sual artıq biznen bağlı degil. Para ayırılması içün mesüliyetli olğan – Maliye Nazirligidir, para saibi – İçtimaiy siyaset nazirligiola ve onıñ bücetinde qırımtatarlarğa yardım sermiyalarınıñ ayırılması endi belgilengen edi. Meclis bu paralardan bir qısımını ATR telekanalına ayırılmağa qarar alğan edi. Nazirler Şurasınıñ birinci toplaşuvından soñ Meclis vekilleri, Maliye nazirligi ve İçtimaiy siyaset nazirligi tehnikiy incelikler üzerinde çalıştılar. Amma mesele öyle de yerinden köçmedi. Bundan sebep bu meseleni ekinci kere köterdik, çünki vaqıt kete edi ve yıl da birmek üzere», – dep añlattı Ceppar.
Bütün bu meseleniñ soñunda Ukraina nazirler şurası parlamentke bücet ködeksinini doğurtqan qanun leyhasını kirsetti ve 2016 senesi içün Qırımdan çıqqan matbuat vastalarına maddiy yardım bermek içün yol açtı.
«Parlamentte leyhanıñ müzakere etilmesini ve rey berilüvini nezaret etip olamadım. Em de spiker tarafından Ukraina prezidentine imza qoymasıiçün nasıl leyha ketirilecegini de bilmeyim. Amma qanun leyhasınıñ qabul etilmesini Nazirligimiz tarafından alıp barılğan küreşniñ ğalibesi olaraq tanıyım», – dedi Ceppar.
Ukraina Yuqarı Radası noyabr 17-de olıp keçken umumiy toplaşuvında Ukraina Nazirler şurasına Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyarnıñ teleradiokompaniyalarına devlet bücetinden maddiy yardım köstermege imkân berecek №5333 qanun leyhasını qabul etti.
Ukraina halq deputatı Refat Çubarov Yuqarı Radada çıqışta bulunıp, 35-36 million grivna maddiy yardım aqqında laf ketkenini aydınlattı.
Rusiye litsenziyasını almağanı sebebinden, 2015 senesi aprel 1 künü ATR telekanalı yarım adada ayınılmasını toqtattı. Bir talay vaqıt keçken soñ ATR qıta Ukrainadan işini devam etti.


text:
Ukrayina prezidentiniñ ofisinde Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ cenkniñ bitmesi ile bağlı soñki bildirüvine cevap berdiler .
"Putin kene sulh arzusı aqqında deymi? Şaşılacaq şey. Çüki "cenkniñ çezilmesi" soñ drecede sadedir - rusiyelilerniñ Ukrayinanıñ bütün topraqlarından deral çıqarılmasıdır", - dep yazdı Prezident ofisiniñ yolbaşçısınıñ mesleatçısı Mıhaylo Podolâk.
Sentâbrniñ 16-nda Rusiye prezidenti Vladimir Putin dedi ki, Rusiye Ukrayinadaki cenkni "mümkün qadar tez" bitmesi içün "er şeyni yapacaq", lâkin onıñ sözlerine köre, Ukrayina tarafı aytışuvlardan red ete eken.
Sentâbrniñ 12-nde Ukrayina devlet başı Volodımır Zelenskıy CNN amerika telekanalına şimdiki vaqıtta Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile aytışmalar imkânsız olğanını bildirdi.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Bunı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Kelgenler arasında – 552 zabit, 924 adiy asker ve serjant, 103 kursant, Ukraina Silâlı Quvetleriniñ 2 hadimi, 180 qoranta azası ve 57 bala, – dep qayd etile beyanatta.
Qırımdan mecburen ketkenlerni qabul etken noqtalarda 1686 adam qayd etildi, olardan 1535 kişi arbiy adam, 2 hadim ve 149 qoranta azası.
Yarımadadan kelgen arbiy adamlarnı toplav ve qayd etüv noqtaları Kiyev, Vinnitsa, Odessa, Oçakov ve Nikolayevniñ arbiy bölüklerinde açıldı.
Qırımdan 140 dane silâ ve tehnika çıqarıldı (41 tank, 82 avtomobil tehnikası, 17 tirkeme).


text:
Aqmescit – Mecliste, Refat Çubarovnıñ yarımadağa yiiberilmemesi ve atta apiske alınması mümkünligi aqqında bilgenlerini aytalar. Bunıñ episi, «Devlet şurasına» 2014 senesi sentâbr 14 künü ötkerilecek saylavlarnı boykot etmek qararı sebebinden yapılğandır, dep belleyler. Temsiliy organ reissiz çalışa bilecekmi? Ve soñki vaqialar qırımtatarlar ile rusiyeli akimiyet arasında munasebetlerge nasıl tesir etecek? Bu kibi meselelerni Qırım.Aqiqat saytına Meclis reisi muavini Nariman Celâl izaatladı.
Çubarovğa Qırımğa kelmek yasağı, ne qadar ilân etilse de, çoqqa sürmez, - dey Nariman Celâl. Meclis işini toqtatmaycağına baqmadan, bu yasaqlav onıñ faaliyetine ciddiy tesir etecektir.
«Refat Çubarov, menimce, bir küç olıp, akimiyetke qararlarnı qabul etmege bermey edi. Bir taraftan, o, qırımtatarlarnıñ aqlarını qorçalamaq içün añlaşma yollarını bulmaq kerekligini añlay, diger taraftan ise, milliy areketniñ devamcısı olaraq milliy davanıñ esaslarını yahşı bile. Bu noqtai nazardan, onıñ Qırımda bulunmaması pek yaramay. Amma, zemaneviy tehnikiy usullar bağ tutmağa yardım ete, misal içün Skype vastasınen o Meclisniñ toplaşuvlarında iştirak etip olur»,– dey Nariman Celâl.
Meclis ufqiy bir qurum olğanı sebebinden, reissiz de çalışa bilecegini tahmin etmek mümkün. Meselâ, yerli meclisler o qadar mustaqil oldılar ki, atta bazıda, Merkeziy Meclisniñ qararlarına baqmay, faaliyetlerini alıp baralar.
«Biz iç bir vaqıt bir ya da eki adamnıñ fikirine tayanıp areket etmey edik. Bu yañlış bir fikir. Mustafa Cemilevni ürmet eterek, kendi fikirimizde soñunace tura edik. Qararlar tek demokratik usulda qabul etile edi. Ve Meclis azaları daima özleri tüşünip, özleri mesüliet çeke ediler», – qayd etti Nariman Celâl.
Çubarovnıñ Qırımğa kelmek yasağı sebebinden adiy qırımtatarlar arasında narazılıq dalğası köterildi. Nariman Celâlnıñ sözlerine binaen, iyül 7-8 künlri Meclisniñ soñki vaqialarnen bağlı resmiy beyannameleri çıqacaqtır.
«Biz qırımtatarlarnñ menfaatlarını közge alaraq, «akimiyet» ile añlaşmağa tırıştıq. Fakaat, bu işbirlikniñ maiyetini bam-başqa köre ekenmiz. Qorqu yoq. Qanun boyunca faaliyet etecekmiz, Meclis azalarından iç birine zarar kelmesin. Amma, menim ve bazı işdeşleriminiñ fikirince, bunıñnen akimiyet sıñırlanmaycaq. Ya da umumen Meclis, ya da ayırı şahıslarnıñ siyasiy faaliyetini toqtatmaq içün basqı yapılacaqtır», – kayd etti Nariman Celâl.
Hatırlatamız, iyül 5 künü, Herson vilâyeti Geniçesk qasabsında toplaşuvnı keçirgen Meclis reisi Refat Çubarovnı akimiyet yarımadağa yibermedi. Oña 5 yıl devamında Rusiyege, ve bu cümleden Qırımğa kelmekni yasaq ettiler.
İnsan aqları boyunca Ukraina Yuqarı Radasınıñ vekili Valeriya lutkovskayanıñ fikirince, Meclis reisine Qırımğa kelmege yasağı BMT ve Rusiye Federatsiyası qanunlarını boza. Rusiyeniñ bu kibi areketlerini o «etnik cietinden aşalav» kibi adlandırdı. Ukraina tış işler nazirligi, Çubarovğa Qırımğa kelmek yasaqnı «Kreml işğaliniñ qabaatlavı» olaraq tanıdı.


text:
Ukrainanıñ Rusiyeniñ Qırım işğalinden körgen zararı 1 trillion 80 milliard grivnanı teşkil etti. Bunı Adalet naziri Pavlo Petrenko Kiyevdeki matbuat konferentsiyasında bildirdi.
«Şimdi Qırımnen bağlı zararlarnıñ ilk raqamı şekillendirildi. Bu trillion grivnadan ziyadedir. Bu 1 trillion 80 milliard grivnadır, ve bizler yahşı añlaymız ki, Ukraina şarqınıñ zararlarını saymaq kerekmiz», – dedi o.
Adalet naziri aqımdaki seneniñ soñuna qadar Rusiye Federatsiyasına qarşı BMT Halqara mahkemesine dava azırlaycağını bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, dava Rusiye Federatsiyasınıñ bir sıra konventsiya bozğanınen bağlı olacaq.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Bunı Ukraina halq deputatı, qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev Kiyevde cumaaqşamı keçirilgen brifingde bildirdi, dep haber ete «İnterfaks-Ukraina».
«Tahminen 5 biñ qırımtatarı öz Vatanını terk etmege mecbur oldı. Esasen ğarbiy Ukrainağa köçeler», – dedi Cemilev.
O şunı da qayd etti ki, al-azırda Qırımda qırımtatarlar ile ciddiy problemler daa yoq edi, amma olarğa nisbeten menfiy munasebet endi duyula eken.
«Rusiye işğaline qarşı çıqqan yaş erkekniñ öldürüvinden soñ, ciddiy problemler artıq yoq edi», – dedi Cemilev.
Bunıñnen beraber, halq deputatı Qırımda «hususiy qorquzuvlar, aqaretler» eşitilgenini qayd etti.


text:
Saba, dekabr 29 künü, Keriç keçitinde ava şaraitleri güzel, yel suratı – 12 m/s. Faqat üyleden soñ Keriç boğazında yel suratı 22-25 m/s yete bilecek.
Bunı Yekâne naqliyat müdirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Soñki malümatqa köre, «Kavkaz» limanında nevbette 880 yengil ve 110 yük maşinası tura, «Qırım» limanında – 10 yengil ve 21 yük maşinası. Yük yolağında: «Novorossiysk» limanında – 159 maşina, Slavânsk-na-Kubani – 201 yük, Keriç ava limanında – 120 avto tura.
Keçken kün devamında 1722 avto ve 5805 yolcu avuştırıldı.
Bazar künü, dekabr 28-de, Keriç keçitiniñ yolcu ve yük yolağı furtuna havfı sebebinden qapalı edi, amma aqşamğa yaqın açıldı.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko iyün 4 künü Ukraina Yuqarı Şurasına er yıllıq maruzası ile muracaatta bulunacaq, – haber ete prezidentniñ matbuat hızmeti.
Cuma künü, iyün 5-de, Petro Poroşenko bu munasebet ile matbuat konferentsiyasını keçirecek.
Prezidentniñ soñki matbuat konferentsiyası 2014 senesi dekabrniñ soñunda keçti.
Bıltır iyün 7 künü Petro Poroşenko Ukraina prezidenti antını qabul etti.
Poroşenko 2014 senesi mayıs 25 künü keçken prezidentniñ nevbetten tış saylavlarında, reylerniñ 54,7% qazanıp, ğalebe qazandı.


text:
Magnit kursı
Magnit yul poçmağı - yul sızığınıñ yünäleşe häm magnit meridianı (magnit taypılışı isäpkä alına) arasındağı poçmaq, säğät tele buyınça isäplänä.
Ğädättä GPS radioalğıçlar yul poçmağın kürsätälär.
Magnit kursı - magnit meridianı tönyaq yünäleşe häm obyektnıñ gorizontal' yassılığına proektsiäse arasındağı poçmaq.
Magnit sızığı yünäleşennän säğät tele buyınça isäplänä. Kompas yärdämendä ülçänä.
Magnit taypılışı ayırımlığı bulğanğa kürä waqıt buyınça üzgärüçän.
Magnit kursı Poçmaq gradusı belän bilgelänä: 0…360°, qayçaqta −180…180°. 0° , magnit tönyağı yünäleşenä kürsätä.


text:
Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabusı Vadim Sirukqa qarşı akimiyetni zornen zapt etüv qabaatını azırladı. Bunı Qırım advokatı Emil Kürbedinov İnsan aqları malümat merkezine izaat berip ayttı.
«Bu resmiy bir malümattır. Onı Rusiye FSB taqiqatçısı Sergey Mahnev aydınlattı. O, telefon vastasınen salı künü (yanvar 17-de – QA) Vadim Siruk akimiyetni zornen zapt etüv ya da akimiyetni zornen tutuv ile qabaatlanacağını ayttı. İşdeşlerim bildirdi ki, «Yaltalı dört» iştirakçilerine de aynı qabaatları aydınlatılacaqtır», – dep ayttı Kürbedinov.
Advokatnıñ fikirince, bunıñ kibi qabaatlar «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» bütün mabuslarına qarşı kösterile bile. Advokat emin ki, Qırım musulmanlarına qarşı açılğan bir qaç cinaiy iş aynı taqiqatqa birleştirilecektir.
«Olar qabaatnı aydınlatıp, işlerni birleştirmege qarar alacaqlar. Bunı bir afta içinde yaparlar. «Hizb ut-Tahrirde» iştirak etmesi ve «Akimiyetni zornen zapt etüv» maddeleri boyunca bir cinaiy iş olacaqtır», – dedi Emil Kürbedinov.
Onıñ zanınca, bu qabaatlar mahkemede işleri şimdilik baqılmağan qırımlılarğa qarşı da kösterile bile. Advokat yañı ceza maddesi aman-aman bir yıl devam etken Vadim Siruk ve «Yaltalı dört» işiniñ taqiqatını uzatmaq içün qoşula, dep tüşüne.
Qırım işğalinden soñ Rusiye mahsus hızmetleri yarımada zaptına qarşı çıqqan qırımtatarlar ve Ukrainağa qoltutqan faallerni taqip etmege başladı. Onlarnen insan, hususan Bağçasaray, Aqyar, Yalta ve Aqmescitten qırımtatarlar apiske alındı. 19 kişi Hizb ut-Tahrir islâm teşkilâtınd iştirak etmesi ile qabaatlanıp apiske alındı. Bundan ğayrı, Qırımda insanlar ğayıp olmağa devam ete. Bazıları ölü tapılğan, qalğanları aqqında bir haber yoq.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
İyünniñ başından berli Qırımda 140 yanğın çıqtı, dep bildire Rusiye FVN-niñ Qırım idaresi.
"Yarımadada er kün umumen 15-20 kere bir yer ateşlene, bu büyük miqdar ve o Qırım FVN-ni raatsız ete", - denile beyanatta.
Aqyarda Üç Quyu qasabasınıñ rayonında iyülniñ 2-nde lavanda tarlası yandı.
Bundan evel İçki rayonınıñ Mamat Şaqul (Markovo) köyünde boğday tarlası yandı.
Daa evel Kefe civarında orman yanğınını tahminen doquz saat devamında söndürdiler.
Avgustnıñ 11-inde üyleden soñ Üç Qoş deresinde yanğın başlandı. Fevqulade vaziyetler hızmetiniñ (FVH) haber etkenine köre, yanğın uzaq dağlıq yerinde, 45-80 derecelik bir bayır capında başlandı. Ateşniñ söndürmesine, derede 15-20 m/s qadar köterilgen küçlü yel mania ola.