text:
Velosipedta dönya turı
Törkiyägä urağan almannar töreklärne bik yaratıp qaldı
Velosipedta dönya turına çıqqan häm Törkiyägä urağan ike alman töreklärne bik yaratıp qaldı.
Germaniyaneñ München şähärennän velosipedka utırıp, Singapurğa yul totqan ike alman keşese Törkiyädäge Kastamonu şähäreneñ Hanönü ilçäsenä kilde.
Germaniyadä ber qunaqxanädä êşläwçe 34 yäş’lek Marcel’ Muss belän dus qızı 23 yäş’lek Kristina Wilden yaqınça 4 ay êlek velosiped belän dönya turına çıqtı.
Kastamonunıñ Hanönü ilçäsendä tuqtağan par Şähär xaqimiyäte parkında çatır qorıp, tönne uzdırdı.
Muss yasağan açıqlawında dus qızı belän törle illärne kürü häm bu illärdäge keşelärne yaqınnan tanıp, kürü maqsatı belän Singapurğa qadär däwam itüçe dönya turına çığuların äytte.
Awstriya, Sloveniya, Bosniya-Gerśegovina, Makedoniya häm Greśiya kebek illärdän uzıp, Törkiyägä kilülären beldergän Marsel’ 4 meñ 500 çaqrım uzuların anlattı.
Törkiyädä yar buyınnan Gruziya, Azärbaycan, İran, Törekmänstan, Tacikstan häm Qıtay aşa Singapurğa baraçaqların äytkän Marsel’ barlığı 18 meñ çaqrımlıq yulnı uzaçaqların assızıqladı.


c: text/html

text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko tışqı işler naziri Pavel Klimkinge Moskvağa Ukraina territoriyasında rusiyeli saylavlarnıñ keçirilmesi mümkün olmağanı aqqında bildirmege avale etti.
Bu aqta sentâbr 10-da ukrain prezidentiniñ spikeri Svâtoslav Tsegolko bildirdi.
Sentabr 18-de, rusiyeli Devlet dumasına saylavlar keçirilecek künü, Rusiye Ukrainada Rusiye Kiyevdeki elçiliginde ve Odessa, Lvov ve Harkovdaki baş konsullıqlarında saylav bölüklerini açmağa planlaştırğan edi.
Ukrainada konsul esabatında sentâbr 18-de saylavlarda iştirak etmek aqqı bar olğan 81 biñden ziyade Rusiye vatandaşı bar.
Bunen beraber, Rusiye öz parlamentiniñ aşağı palatasına saylavlarnı işğal etilgen Qırımda da keçirmege niyetlene.
Qırımtatar Milliy Meclisi reisi Refat Çubarov işğal etilgen Qırım sakinlerini rusiyeli Devlet Dumasına qanunsız saylavlarnıñ keçirilmesi teşkil etilmesiniñ bütün basamaqlarını boykot etmege çağırdı.
Ukraina Yuqarı Radası ecnebiy devletler parlamentlerine ve halqara teşkilâtlarğa Rusiye Devlet Dumasına saylavlarnıñ Qırımda keçirilmesini nezaret etmekten vazgeçmege muracaat ete, bunen beraber, er angi şaraitte bunıñ neticeleriniñ tanımamağa çağıra. Ukraina parlamenti de bunıñ neticelerini tanımamağa çağıra.
Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov sentâbr 8-de ilân etti ki, Rusiye ecnebiy devletler parlamentleriniñ Qırım territoriyasında keçirilecek saylavlarnı neticelerini tanımağa red ete bilecegine diqqat bermeycek.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
15 ON BEŞİNCİ DERS
· Keldi baar nur saçıp, Navrez qoquy mor saçıp…
Navrez – halqımıznıñ acayip bayramlarından biridir. Bu bayram er yıl martnıñ 21-inde qayd etile. Qadimiy zamanlardan berli Navrez ziraatçılarnıñ bayramı olıp kelgen. Bugün de Navrez – köy hocalığı işlerinen bağlı bayramımızdır.
Ülkeşınasımız Refat ağa Qurtiyev “Qırımtatarlarnıñ taqvim merasimleri” («KaлeHдapHыe oбpяды kpыMckиx TaTap») adlı kitabında yazğanı kibi, Navrez ayı – tarlalarda işlerniñ başlanğan ayı sayıla.
Navrezge, adetince, er bir evde azırlıq körüle: köbeteler, loqumlar, çiberekler, tavuq etinden laqşa şorbası ve balalarğa dağıtmaq içün yımırtalar pişirile. Bundan ğayrı boğday unundan beyaz elva, şekerqıyıq, qurabiye ve diger tatlı aşlar yapıla. Bürtük qaveni evelden qavurıp, çekip azırlap qoyalar. Sofrağa bal, pekmez, qızılçıq ve ayva tatlısı qoyula.
Balalar ev-evden yürip Navrez yırını yırlay. Ev saipleri balalarğa pişken yımırta, ceviz, fındıq, meyva qurusı ve tatlı şeyler bere.
Navrez gecesi qızlar, yeşil anterler kiyip (bu tüs – yeşerip kelgen baarniñ timsalidir), saçlarına çiçekler, boyunlarına, qulaqlarına ilvanlar taqalar ve biriniñ evine toplaşa ve qısmetlerini bilmegen istep, fal baqa ya da baqtıralar, qısmetlerini bilmege aşıqa. Nişanlısı olmağanlar eki kün evel gül teregi tübüne bardaq tolu suv içine yüzük ve boyuncaqlar taşlay, soñ, Navrez gecesi kelip, eñ yaş qıznıñ közlerini bağlap, bardaq içindeki şeylerni çıqartalar. O qız yüzüklerni çıqarğanda, yüzükniñ saibesine (şaqa tarzında) onıñ taqdirini ayta.
Qartlar saba namazından soñ mezarlıqqa bara ve dualar oqup, ölgenlerni aña. Mezarlıqnı temizley, mezarlarnı tertipke qoyalar.
Dualarında qartlar Alladan bol bereket, sağlıq-selâmetlik ve ayvan sürüleriniñ artmasını istey.
Er bir evde bayram sofraları yapıla, şeñ-şeramet vaqıt keçirile.
Navrez bayramıñız hayırlı olsun!
· Halqıña yardım etecek olsañ, qoluñdan kelgenini yap
Musulman ve türk halqlarınıñ meşur maarifçisi, yañı qırımtatar edebiyatınıñ yaratıcısı, istidatlı yazıcı ve gazetacısı (yani publitsisti), qırımtatar tiliniñ islâatçısı (yani reformatorı), milliy devriy matbuatnıñ yaratıcısı, qırımtatar tilinde yazılğan edebiyatnıñ neşircisi, mektep derslikleri ve qullanmalarınıñ müellifi, milliy oquv müessiselerinde oqutuvnıñ teraqqiy (progressiv) usullarınıñ propagandacısı, musulman ve türk aleminiñ belli ve nufuzlı içtimaiy-siyasiy erbabı İsmail bey Mustafa oğlu Gasprinskiy (1851–1914) parlaq ömür yaşadı ve peyğamberimizniñ yaşına kelip, vefat etti.
Qırımtatar halqınıñ ulu insanı 63 yıl ömür içinde öz milleti içün yapqan işleri qararsızdır. İsmail Gasprinskiy dünyağa belli “Terciman” gazetasınen beraber mahsus qadınlar içün “Alem-i nisvan” jurnalı, arap tilinde “Al-Nahda” gazetası, qırımtatar tilinde “Millet” gazetası, reklama ilâvesi “İlânlar yaprağı”, qırımtatar tilinde “Ha-ha-ha” adlı mizahiy (yumoristik) gazeta çıqardı.
İsmail Gasprinskiy aqqında çoq yazıldı, yazıla ve daa yazılır. Onıñ ömrü ve faaliyetiniñ, em de “Terciman” gazetasınınıñ birinci aqiqiy tedqiqatçısı özümizniñ insanımız Seyitğazı Ğafarov oldı. Gasprinskiy aqqında ğayelerniñ generatorı olğan dostu Basır ağa Ğafarovğa yazğan mektübinde o: ““Terciman” gazetasınıñ birinci kününden başlap 1915 senesinece çıqqan sanlarında basılğan Gasprinskiyniñ 1300-den ziyade (!) maqalesiniñ cedvelini yaptım”, – dep yazğan edi.
İsmail Gasprinskiyniñ tercimeialı aqqında 2000 s. tarih fenleri doktorı V.Yu. Gankeviçniñ «Ha cлyжбe пpaBдe и пpocBeщeHию» adlı salmaqlı monografiyası çıqqan edi. Bu adam Qırım, Moskva, Sankt-Peterburg arhivleri, müzeyleri ve kitaphanelerinden ve çoq diger menbalardan Gasprinskiy aqqında materiallar toplap, olarnı ögrendi, işledi ve sistemağa çekti. Bugün qolumızda olğan kitap – Gankeviçniñ on yıl devamında yapqan işiniñ neticesi oldı.
Ulu mütefikkirimiz aqqında arhiv materiallarını saifelegen ve “Terciman” gazetasında basılğan onıñ maqaleleriniñ serlevalarını közden keçirgen adam, Gasprinskiyniñ ne qadar ulu insan olğanını köre.
Biz bahtlı insanlarmız, çünki bizim sönmez yıldızımız bar. Milletimizniñ qaramanı İsmail Gasprinskiyniñ ömür yolunen ketip, onıñ işini devam etmek – er bir maarifçiniñ, er bir Vatanperver ve milletperverniñ şerefli boyun borcudır.
· Toylarımız aqqında
(Yaş nesilge ve ana-babalarğa)
(Devamı. Başı 10, 11, 12, 13, 14-ünci derslerde.)
Kün-bugünde halqımıznıñ maddiy vaziyeti epimizge belli. Çoqumız öz zenaatımız boyunca iş tapamayıp, bazarlarda bir şeyler satıp, butiklerde “realizator” olıp, ve daa bilmem ne yerlerde rastkelgen işlerni yapıp, çekişip yüremiz. Mañlay terinen qazanılğan para zornen qorantamıznıñ boğazına yete. Kimseniñ aşıp taşqan parası yoq. Bugün cemaatımıznıñ çoqusı parasızlar. Aramızda paralı adamlarımız az, çoq degil.
Böyle ağır bir zamanda, aqça arttırmaq pek küç olğan vaqıtta, aytıñız, dostlarım, yaşlarımızğa eki toy (?) (em kelin tarafta, em kiyev tarafta) kerekmi? “Olân, adet olıp kelgen de!” – dersiñiz. Lâkin, belli olğanı kibi, er bir adet zamanına köre. Zamanına uysa, o – yahşı adet, onı kütmek kerek, uymasa – yaramay adetke çevirile ve ondan tez vazgeçmek kerek. Aqlıñızda olsa, bir zamanlarda Qırımda toylarımız üç kün devam ete edi. Baqıñız, şimdi endi o adet yoq. Ne içün yoq? Zamanına uymağanı içün yoq. Zamanımızğa kelişmegen adetlerimiz bugün endi yapılmamaq kerek, çünki yuqarıda aytqan toylarımız – o vaqıtnıñ, evel zamanlarnıñ adetine uya edi. Onıñ içün adet degen şey deñişip kelgen ve deñişip de keter. Qartlarımıznıñ “zemanesine köre kemanesi” degen sözünde aqiqat bar.
Toy yapmaq içün bizler boğazımızdan qıtıp, başqa şeylerge aqça bermeyip, bir qaç yıl evel aqça toplamağa başlaymız. Atta artqaç işlep biraz daa para toplamaq yollarını da qıdıramız. Bu – qolay şey degil.
Menim fikirimce, biz maddiy taraftan bir derecede özümizge kelgence, biraz ayaqqa turğance (başqa milletlerde olğanı kibi), kelin ve kiyev tarafı qoşulışıp BİR TOY yapsaq, yaramay olmaz, vallai-billâ, yahşı olur. Cebimizge köre iş köreyik, bunıñ iç ayıbı yoq, bu tabiiy bir şeydir.
Endi toyğa çağırılacaq cemaatıñ sayısı aqqında. Toyumızğa 200–250–300–400–500 adam çağırıp, toynı bazarğa beñzetip qoymaq, mencesine, kelişken şey degil. Toyğa bu qadar adam çağırmaqnıñ iç aceti yoq. Öyle toy qalabalıq bazarğa beñzep qala. Eñ yaqın adamlar, çağırılsa, yeter. Pek uzanmağa kerekmey. İnanıñız, meseleni añlağan adam öpke yapmaz, “meni çağırmadılar” dep kimse aleket qoparmaz, can ağırtısı da yapmaz. “Yorğanına köre ayağını uzata!” – der, vesselâm. Rastkelişte lafı çıqsa, toy saibine: “Hayırlı olsun keliniñiz (kiyeviñiz)! Alla yaşlarğa mabet-mabet yaşamağa ve bala-çağalı olmağa qısmet etsin!” – der, artını uzatmaz. Toy yapqan adam da: “Sağ ol! Alla razı olsun!” – dese, olğan.
Zengin adamlarımız da toylarını bir qararınen yapsa, dülber olur. Toy yapıp kimseni şaşırmağa kerekmey. Bilmiş oluñız, öyle qararsız toylar etrafında pek çoq öşek ola. Cemaatımıznı şaşıracaq olsaq, aqıl-fikirnen yapılğan işnen, cemaat içün yapılğan eyiliklernen şaşırmaq kerek.
Biz aqıllı dülber milletmiz, er vaqıt aqıl-fikirnen iş körsek, yapqan işimiz de, areketlerimiz de dülber olur.
(Devamı bar)
· Oquyıcılarımıznıñ icadından
Güzel tilimiz aqqında yaşlarnıñ fikirleri
Alimova Feruze, 2-nci kurs studenti
Universitetke men qırımtatar tili fakultetine kirgen soñ köyge kelgende maña böyle sual bergenler oldı: “Ne içün sen bu fakultetke kirdiñ? Şimdi qırımtatar tili bir yerge qullanmay, “ne prestijno”, ukrain tiline kirseñ olmay edimi?” – dediler.
Menim pek canım avurdı. Bizim qorantamızda er vaqıt qırımtatar tilinde laf ola. Nasıl ola da qırımtatar tili “neprestijnıy” ola? Şimdi endi men birinci kursnı bitirip turam ve mında oquğanıma pek quvanam. Men qırımtatar tili ocamız Azize Fazılovnanıñ maña ögretken yolunen ketecem! Tilimni bilecem ve başqa tilge onı deñişmeycem.
Bağçasaray
Adil Murtazayev,
Bağçasaray 5-inci milliy mektebiniñ mezunı
Beş asırlıq tarihıñ bar, Bağçasaray,
Geray hanlar mekânısıñ, Bağçasaray,
Öz vaqtında Puşkin saña sevda olğan,
İlhamlanıp, “Közyaş çeşmesi”ni yazğan.
Qırım hanlığınıñ paytahtı ediñ,
Medreseñnen dünyada meşur ediñ,
“Zıncırlı”ña başın eggen oca, mezunlar,
Bugün vaziyetiñni körip, yürek ağlar.
Qabristanlar, aziz yerler yernen yeksan etilgen,
Baba-dede baştaşları, taş yollarğa töşelgen,
Quyularnı pislegenler, çoqraqlar qurup qalğan,
Halq variyeti hırpalanğan, oña balta urulğan.
Elli yıllıq küreşten soñ, milletim, qaytıp keldiñ,
Coyuqlarnı tiklemekçün bar küçüñnen tireldiñ,
Pek tırışsa, aziz halqım niyetine tez yeter,
Ana-yurtta, kelir vaqtı, kök bayraqlar yelpirer!
· Şiirler, yırlar
Em oca, em dört balanıñ anası –
Zulmarağa
bağışlana
Közüñiz aydın, cemaat, birden üç batır doğdı!
Zulmarağa üç egizni Rabbimiz bağışladı!
Üç acayip ağa-qardaş: Amethan, Sabri, Fahri,
Olarğa candan tileymiz – sağlam olsun er biri.
Narim beyge oğlanları büyük quvanç ketirdi,
Baba, ğarip, raatlıqnı tüşünde körer endi,
Lâkin mıtlaq kelir bir kün, öser olar ve buyur,
Anası ve babasınıñ qaviy tayançı olur.
Zulmarağa oşağanlar, Alla bersin, çoq olsun,
Barsın er yıl evlâtlarnıñ sayısı arta bersin,
Qorantada dört baladan eksik olmasa eger,
Soñ o vaqıt milletimiz öz maqsadına yeter!
“Maarifçi” birleşmesi adından
Seyran Üseinov
Ali ağa Aliyevniñ
80-yıllıq yubileyine (2007 s. mart 9 künü)
Halqımıznıñ pek acayip insanları az degil,
İstidatlı oğlan-qıznıñ beşigidir bizim il,
Kimseden eksik degilmiz: ne rustan, ne çufuttan,
Calağaylıq – qanımızda, o bizde – atalardan.
Ali ağa ulu insan – halqnıñ sönmez yıldızı,
“Uçansuv”nıñ, “Fidanlar”nıñ – ocası, ilhamcısı,
Yaş neslimiz oynamağa ögrenip kele ondan,
Qaç balamız kelip keçti onıñ cümert qolundan!
Ömür oña beş yılda bir yubileyler bağışlay,
Bol yürekli bu adamnı qartı-yaşı alğışlay,
On yedi yıl bar küçünen çalışa o Vatanda,
Yorulmaqnıñ eseri de, Valla-Billâ, yoq onda.
Barsın bizim Alâğamız yüz yıl daa yaşasın,
Lâkin mıtlaq, Alla bersin, ömürlik o yaş qalsın,
“Uçansuv”ğa, “Fidanlar”ğa daim babalıq yapsın,
Kontsertleri ola bersin, bizlerni quvandırsın!
Hayırlı yaşlar olsun, sayğılı Ali ağa!
“Maarifçi” birleşmesi adından
Seyran Üseinov
Samuil Marşak
Sersem sıçan balası aqqında masal
(Devamı. Başı 13-ünci derste.)
Ana sıçan tavuqqa çapıp bara:
“Dayalıq et balama, – dep yalvara, –
Kelse bugün, aynenniler yırlasa,
Bir yahşılıq et, beşigini sallasa.”
“Qıt-qıt-qıdaq, qıt-qıdaq, – dey tavuçıq,
Közleriñni yum da yuqla, sıçançıq,
Yuqla, canım, yanağıñdan öpeyim,
Qanatımnen seni yahşı örteyim.”
Sersem sıçan balası erke ösken,
Tavuqnıñ da hatrin saymay şay degen:
“Sesiñizden gecesi yuqum qaça,
Mümkün olsa, çekiliñiz uzaqça!”
(Devamı bar)
· Atalar sözleri
Dünya bir merdivendir: biri ener, biri çıqar. – ЭToT Mиp, чTo лecTHицa: oдиH cпyckaeTcя, дpyroй пoдHиMaeTcя.
Zaman zamanğa uymasa, sen zamanğa uy. – Ecли BpeMя He Takoe, kokoe бы xoTeлocb, Hayчиcb жиTb B Takoe BpeMя.
Bereket bersin deñilgen yerde bereket olur. – TaM, rдe жeлaюT, чToбы былo изoбилиe, TaM oHo и бyдeT.
Başqa ilniñ padişası olğance, öz iliñniñ fuqaresi (ya da qulu) ol. – ЧeM быTb пaдишaxoM чyжoй cTpaHы, лyчbшe бyдb бeдHяkoM (paбoM) B cBoeй cTpaHe.
Yahşı at arpasını, yaman at qamçısını arttırır. – Xopoшaя лoшaди yBeличиBaюT пopцию ячMeHя, дypHoй – yдapы kHyToM.
Adıñ çıqqance, canıñ çıqsın. – Лyчшe yMepeTb, чeM пpиoбpecTи дypHyю peпyTaцию.
Çağırılğan yerge quş bol, çağırılmağan yerge taş bol. – Kyдa пpиrлacяT, Tyдa лeTи пTицeй, kyдa He пpиrлacяT – cTaHb kaMHeM, He xoди.
İşlemegen demirni tot basar. – БeздeйcTByющaя жeлeзHaя Beщb пokpыBaeTcя pжaBчиHoй.
Çağırılğan yerden qalma, çağırılmağan yerge barma. – Kyдa пpиrлaшaюT – иди, kyдa He пpиrлaшaюT – He xoди.
· Frazeologizmler
aqlına kelgenini yapmaq – дeлaTb To, чTo BзбpeдëT Ha yM, пocTyпaTb HeoбдyMaHHo
aqlı kesmek – пoHиMaTb, cooбpaжaTb
aqıl ögretmek – пoyчaTb
aqlını oynatmaq – coйTи c yMa, лишиTbcя paccyдka
aqılğa sığacaq şey degil – yMy He пocTижиMo
aqlı yerinde degil – y Hero He Bce дoMa
ne aqılğa hızmet ete? – Ha чTo oH pacчиTыBaeT?; Ha чTo oH HaдeeTcя?
özüni tutmağa bilmek – yMeTb BecTи ceбя
· Ösümliklerniñ adları
rBoздиka – qaranfil – rBoздиka
блeдHaя пoraHka – aqçil ağuv mantar – блiдHa пoraHka
бeccMepTHиk – qara baş ot – бeзcMepTHиk, cyxoцBiT
жacMиH – yasimen – жacMиH
жeлeзHoe дepeBo – demir ağaç – зaлiзHo дepeBo
жиMoлocTb – hanım eli – жиMoлocTb
жëлyдb – pelit fındığı – жoлyдb
зBeздчaTka – yıldız ot – зшpoчHиk
зBepoбoй – sadef ot – зBipoбiй
зeMляHиka – tav cilegi, qanlı kirasa – cyHиця
· Ayvan, quş ve böceklerniñ adları
koзлëHok – ulaq – koзeHeя
kokoH – qoza(q) – kokoH
koлибpи – kölibri – koлiбpi
koMap – kanar, süyrüsinek – koMap
koHoпляHka – kendir quşu – koHoпляHka
kopoeд – qabuq böcegi – kopoiд
kopocTeлb – bıldırcın qılavuzı – дepkaч
kopoлëk – çalı quşu – kopoлbok
kopшyH – çaylaq – шyлika, kopшak
koTëHok – mışıq balası – koTeHя
· Anatomiya terminleri
лoпaTkи – kürekler – лoпaTkи
лyчeBaя kocTb – çaqmaq kemik – пpoMeHeBa kicTka (kicTb)
MeжpëбepHыe Mышцы – qaburğa arası adaleler – MiжpeбepHи M’язи
MизиHeц – çinatiy (ya da kiçik) parmaq – MiзиHeцb
MиHдaлeBидHыe жeлeзы – badem piçim bezler – MиrдaлeBидHi зaлoзи
Mиokapд – miokard – Mиokapд
Moзr – miy – Moзr
MoлoчHыe жeлeзы – süt bezleri – MoлoчHи зcлoзи
MoчeBoй пyзыpb – siydik quvuğı – ceчoBий Mixyp
Myckyл – adale – Myckyл


text:
Biy Eli (Bağçasaray rayonı)
Biy Eli (ukraince ДopoжHє, Бiй-Eлb, rusça ДopoжHoe, Би-Элb) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 181 kişi (2001 senesi).
Atıflar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Baar... Bıltır Qırımda onıñ kelmesini kimse duymadı. Yeşirgen tabiattan zevqlanmaq yerinde, qırımlılar büyük qorqu ve telâş ile fevralniñ soñunda yarımada soqaqlarında arbiy tehnika ile birlikte peyda olğan «yeşil adamçıqlarnı» közete ediler. Başta olar atta Rusiye adetiy tarafdarlarını quvandırmadı – «Rus dünyası» Qırımğa böyle tarzda kelecegini kimse tüşünmey edi.
Eyecan soñ başlandı, «referendum» arfesinde – çünki istilâcı silâlı qarşılıqnı körmedi. Rusiye televizion teşviqatı da öz işini yaptı. Esirlerniñ nesili quvanç ile yañı saibini qabul etti. «Qırımnı qurşunsız zapt etti», – dep, Putinden ayran qala ediler. Şimdi küç aqiqatta degil de, fizikiy ve arbiy üstünlikte olğanı belli oldı…
Şimdi küç aqiqatta degil de, fizikiy ve arbiy üstünlikte olğanı belli oldı…
Qırımtatarlarda bu ceetten iç bir vaqıt hayal yoq edi. Rusiye Qırımğa endi bu yollardan kelgen edi. Qadındar Qırım yollarında barışıq ve bölünmez Ukraina içün plakatlar ile tura edi, martnıñ 8-de bile. Erkekler gecelernen qasabalarnı patrul ete, soqaqlarnı, ev ve camilerni beklenilmegen musafirlerden qoruy, Qırımnıñ çeşit köşelerinde blok etilgen ukrain arbiy qısımlarına aşayt malları ve ilâclarnı ketire ediler. Kimse raat yuqlap olamay edi.
Aqlımda, Facebookta olğan Qırım gruppalarından birinde yarı gece maalinde biri Aqmescit rayonında patlavğa oşağan bir davuşnı eşitkeni aqta yazdı. Şeer soqaqları boyunca yoqlav başlandı, çeşit farzlar seslendirile edi – Meclis ofisini patlattılar, arbiy qısmını zapt ettiler… Şübe doğurmağan malümatnı yarım saatlıq beklevi ebediyen kibi köründi. Vulkanizatsiya stantsiyasında bir ballon patlağanı aqta haber peyda olğanda, er kes raat oldı… Telâş, ümüt ve kerçek olmağan intizar baari edi.
İşğal etilgen Qırımda telâşlı ayat senesi keçti – öldürüv, hırsızlav, kiriş ve tınç toplaşuv yasaqları, mahkeme ve cezalar… Şimdi Vatanımızda indemeyip yaşaymız, amma biliñiz: qorqu degil, halqımız içün adetiy olğan sabır. Sabırnıñ tübü – sarı altındır. Er şey keçer, bu da. Amma kimse unutılmaz, bir şey unutılmaz… Genetik afızamız eyidir… Ukrainadır!
Elzara Beşuyli, qırımlı
«İşğal delilleri» rubrikasında bildirilgen fikirler müelliflerniñ fikir-tüşüncelerini aydınlatıp, muarririyetniñ fikirleri ile aynı olmay bile
Körgen ve bilgen şeyleriñizni bizlernen paylaşıñız, emailge yazıñız: krym_redaktor@rferl.org


text:
Qırım «prokuraturası» teşkerüv keçirip, ekstremistik faaliyet, şu cümleden, Ukraina Milliy gvardiyasını maliye etüv aqqında cinaiy iş açtı.
Bunı onıñ matbuat hızmeti bildire.
Berilgen malümatqa köre, aktsionerler cemiyetlerinden biri (telefon operatorı) Rusiyede esktremistik olaraq tanılğan Ukraina milliy gvardiyasınıñ erkânındaki silâlı birleşmelerge para bere edi.
«Prokuratura» beyanatında aytıla ki, şirket yolbaşçıları avgust ayından itibaren hadimlerden soramayıp, olarnıñ aylıqlarından «arbiy bergi» ala ediler. Umumen aman-aman 1 million ruble alındı.
«Prokuratura teşkerüviniñ malümatı Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar boyunca Rusiye FSB idaresine cinaiy taqiqat teşkil etilmesi içün yollanıldı. Olarnıñ teşkerüvi neticesinde RF Cinaiy kodeksiniñ 282-nci maddesi 2-nci qısmı boyunca (iş yerinde ekstremistik faaliyetni maliye etüv) cinaiy iş açıldı», – aytıla beyanatta.
Qırım «prokurorı» Natalya Poklonskaya iş taqiqatını nezaret altına aldı.


text:
Salavat (Başkortostan) şeeriniñ koloniyasında ceza çekken qırımlı Ruslan Zeytullayevğa, rus telekanalı “Rossiya 24” reportaj çıqarmaq içün keldi. Bu aqnf öz Facebook saifesinde adliyeci Emil Kurtbedinov haber etti.
““Rossiya 24” kanalı şiddetli rejim koloniyasında bulunğan Ruslan Zeytullayevğa keldi. Ecnebiy siyasiy mabüslerniñ Rusiyede ne qadar güzel baqılğanını köstermege istegen. Ruslan tasvir etti. Reportaj kösterilmedi,” – dep yaza Kurtbedinov.
Zeytullayev Rusiyede ve ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ bölügini teşkil etkeninde qabaatlanıp mahküm etilgen edi.
2017 senesi iyül ayında Rusiye Yuqarı mahkemesi Zeytullayevniñ apis müddetini 15 yılğa arttırdı. Buña cevap olaraq Aqyar sakini açlıq ilân etti.
Ukraina Tış İşler Nazirligi müddetniñ arttırmasına qarşı narazılıq bildirdi.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, maqsatqa bu irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
İlhaq etilgen Qırımda Rusiyeniñ ekstremizmge qarşı qanunlarınıñ qullanılması, repressiyalar ve musulmanlarğa terroristler degen Rusiye KHVleri tarafından yapılğan tecavuzkâr propaganda ile taqip etile. Bunı aprel 26-da informatsion siyaset naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar beyan etti.
Ceppar: «Qırım qapalı bir informatsion zonağa çevirildi. Anda Rusiyeniñ propagandist resursları bizim sıqlıqlarımızda öz yayınlarını translâtsiya eteler. Olar daima, Ukrainanıñ ekstremistik devlet, qırımtatarlarnıñ terroristler, ukrainlerniñ de casus ve diversantlar olğanını tekrarlaylar. Ve bütün bular toqtamağan tintüvler ve yaqalanuvlar ile taqip etile. Olarnıñ esnasında, mecbur etilgen kibi tüşünmek istemegen insanlar repressiyalarğa oğraylar. Vatandaş jurnalistleriniñ, yani mustaqil informatsion saa temizlengen soñ Qırımda olıp keçkenlerni aydınlatqan şahıslarnıñ taqipleri devam ete», – dep bildirdi.
Qırımda Rusiyeniñ sadıq olmağan ealini taqip etmek içün ekstremizmge qarşı qanunlarınıñ qullanılması aqqında QırımSOS teşkilâtınıñ koordinatorı Tamila Taşeva ikâye etti. Aq-uquq qorçalayıcısı, Rusiye KHVleri Qırımda ekstremizm ve terrorizm merkeziniñ mevcüt olğanı aqqında mifni yaratıp, onı, Qırım territoriyasında pek çoq uquqqoruyıcı orğanlarnıñ hadimleri olğanına sebep olaraq köstereler, dep qayd etti.
Taşeva: «Rusiye KHVleri, diñleyicileri ve oquyıcılarınıñ közünde Qırım musulmanlarını marginallaştırmaq isteyler. Bu maqsatnen olarnı ekstremist ve terrorist olaraq köstereler. Aynı zamanda, bu işte pek küçlü bir etnik faktor bar, ve bu, pek havflıdır. Biz bütün halqara meydançıqlarda bu hususta aytamız», – dep qayd etti.
Aq-uquq qorçalayıcısı, Rusiye, sadıq olmağanlarını açıqtan bildirip, yaqalanmadan evel ülkeni terk ete bilgenlerni ekstremist ve terrorist deye Interpol tarafından qıdırılğanlarnıñ cedveline kirsete, dep, bunı Rusiyenıñ ekstremizmge qarşı qanunlarını başqa fikirde olğanlarnı taqip etmek içün qullanılğanına bir misal olaraq köstere.
Aprel 26 sabasında Qarasuvbazarda «Güzel» ticaret ağı ve «KrımOpt» şirketinniñ tükânlarında Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından tintüvler yapılğanı belli oldı. Al-azırda Rusiye telükesizlik hadimleri ve Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım ukümeti tarafından bu vaziyetke dair berilgen izaatlar yoq.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Balabaqşağa qabıldawdıñ jeñildetilgen jüyesi engizildi- meñgerwşi
ALMATI. QazAqparat - Memleket basşısınıñ bïılğı Joldawı mektepke deyingi bilim berw jüyesi aldına elewli mindetter qoyıp tur. Bul twralı Almatıdağı №170 böbekjay balabaqşasınıñ meñgerwşisi Tilewles Sabırova bölisti.
«Elbası öziniñ bïılğı Joldawında: «Mektepke deyingi bilim berw sapasın tübegeyli jaqsartw kerek. Oylaw negizderi, aqıl-oy men şığarmaşılıq qabiletter, jaña dağdılar sonaw bala kezden qalıptasadı. Bilim berw isinde 4K modeline: kreatïvtilikti, sınï oylawdı, kommwnïkatïvtilikti damıtwğa jäne komandada jumıs istey bilwge bastı nazar awdarılwda. Bul salada biliktilik talaptarın, oqıtw ädisin, tärbïeşilerdiñ jäne balabaqşadağı basqa da qızmetkerlerdiñ eñbegine aqı tölew jüyesin qayta qaraw qajet», - dep atap ötken edi. Joldaw biz üşin jaña beles jäne pedagogtardıñ bilim deñgeyiniñ sapasınıñ köterilwi dep bilemin. Qujat mektepke deyingi bilim salasınıñ aldına elewli mindetter qoyıp otır», - dedi balabaqşa meñgerwşisi.
Tilewles Sabırova bilim qay zamanda bolmasın özekti äri qajetti faktorlardıñ biri bolıp kele jatqandığın atap ayttı.
«Qazir balalarımızdıñ sapalı jäne sanalı tärbïe alw üşin, öte köp şaralar jasalıp jatır. Burın jalğa berilip nemese jekeşelendirilip ketken mektepke deyin mekemeler qaytarılıp, qayta bilim ordasına aynalwda. Solardıñ biri Almatı qalasınıñ Dorojnïk ıqşam awdanındağı №170 balabaqşa. Mektepke deyingi uyımğa kezekten tıs orın alw quqığı - sandıq jüyemen qolğa alındı. Open-Almaty jüyesimen elektrondı mätindi xabarlama boyınşa alınğan joldama arqılı balalardı balabaqşağa qabıldaw jeñildetilgen jüyesi engizildi. Sonımen qatar, balabaqşa kz.saytında mekemeniñ ujımdıq jumıstarı körsetilip otıradı», - dedi T.Sabırova.
Eske sala ketsek, 5 qazan küni Prezïdent Nursultan Nazarbaev Aqordada Qazaqstan xalqına jıl sayınğı Joldawın jarïyaladı.
Strategïyalıq qujat elimizdiñ älewmettik-ekonomïkalıq damwınıñ özekti mäselelerine jäne qazaqstandıqtardıñ äl-awqatın odan äri arttırw mindetterine arnalğan.


text:
Kore Klip Günah Benim
Fast Download Kore Klip Günah Benim video
Title : Kore Klip Günah Benim
Uploader : Korea Armytr
Description : Dizi Adı Exo Wolf Drama Kore Klip Günah Benim music mp3 and video mp4
Tags :
Releated post : çin Klip O La La Junur Kore Kore Klip Vıdı Vıdı Reyhan çınar çukur Kamera Arkası çukur Kore Klip Banka Soygunu Gece Gölgenin Rahatına Bak Minecraft Kıralı24 çağatay Akman Sensin Benim En Derin Kuyum Kore Klip Tarık çeliksu Kore Klip Acıta Acıta Reyhan çınar Ya Lili Kore Klip 2 Meraklısına Bizden Tayland Klip Takvim Bal10cuk Master Kore Klip Ilk öpücük Benden Olsun Serenity Sm Kore Klip Günah Benim Suç Benim 3 Görkem Hd Download Video


text:
MocTaфa ҖәMилeB: «BaTaHыбыз KыpыMдa әши aлMacлыk xәлrә kилдek»
"Watanıbız Qırımda yäşi almaslıq xälgä kildek"
Bu xaqta Mostafa Abdulcämil Ukrainadağı protest çarasında beldergän. 2014 nçe yılnıñ martında Rusiyäneñ Qırımnı üz cirlärenä quşuına Ukrainada tağın ber tapqır protest belderelgän. Protestçılar isä Qırım tatarları bulğan. Tatarlar başqala Kiyevtäge Rusiya Federatsiyäse tulı wäqalätle ilçelege binası yanında cıyılğan. Çarada yawlap aludan soñ taratılğan Qırım Tatar Mäclese başlığı Mostafa Abdulcämil dä qatnaşqan. Mostafa Abdulcämil:”Watanıbız Qırımda yäşi almaslıq xälgä kildek. Rusiyägä oppozitsiya buluçılar töbäktän kitärgä mäcbür itelä. Tatarlardan buşağan urınnarğa Rusiyägän kiterelgännärne urnaştıralar”, -dip äytkän.
Qırım 13 nçe ğasırdan birle tatarlarnıñ Watanı bulğan.
Soñğı mäğlümatlarğa kürä ,alar Qırımdağı xalıq sanınıñ 15%ın täşkil itä.
Tatarlar İkençe bötendönya suğışı waqıtında da Sovet Rusiyäse tarafınnan kümäk sörgengä duçar itelgän.
Yaqınça 200 meñ keşeneñ yartısı sörgen yulında hälaq bulğan.
Rusiya Federatsiyäse däwlät başlığı Vladimir Putin uzğan yıl bu sörgenne zakonsız dip iğlan itep tatarlarnıñ xoquqlarınıñ täminat astına alınuın beldergän ide.
http://www.trt.net.tr/tatarca/


text:
Älemdi aralap şığwğa degen armanıñızğa qarjılıq tapşılıq kedergi bolsa, sayaxattıñ däl osı türi sizge layıq. Tipti dïvanda jatıp-aq, dünïe jüziniñ tükpir-tükpirin şarlawğa boladı.
Kawçserfïngtiñ payda bolğanına 10-jıldan astam waqıt boldı. Keysï Fentan esimdi amerïkalıq stwdent Ïslandïyanı körwdi armandağan. Qarjısı jetkilikti bolmağandıqtan, Ïslandïya wnïversïtetiniñ 1500 stwdentterine az waqıtqa baspanağa turwğa mümkindik berwin surap, elektrondı xat jiberedi. Degenmen tabısqa jeterine özi de senbegen. Biraq oğan birden 50 adamnan jawap keledi. Alğaşqı täjirïbesinen keyin ol älemdegi ünemdi twrïzmniñ bastı ïdeologına aynaldı.
Kawçserfïngtiñ mïssïyası — özge elderdi tanwğa tırısqan sayaxatşılardıñ bir-birine kömekteswine mümkindik berw. Siz şetelden kelgen twrïsti qonaq qılıp, tegin baspana usınsañız, kelesi sayaxatıñızda sizge de däl osınday qızmet türin usınadı. Tipti eşkimdi panalatpasañız da, şetelge saparıñız kezinde tegin orın alwğa mümkindigiñiz bar. Kawçserfïngtiñ negizin qalawşı Keysï Fentan öz täjirïbesin özgelermen bölisw üşin onlayn-servïs qurwğa kirisedi. 2004 jılı sayt iske qosıldı.
CouchSurfing.org saytın büginde 230 elden 6 mln adam paydalanadı. Tirkelw uzaq waqıttı almaydı. Osıdan keyin basqa qoldanwşılardı qurmettew, spam jibermew, baspana üşin aqşa suramaw jäne 18 jasqa tolmağandarğa sayttı qoldanwğa ruqsat bermew, tek 1 paraqşa ğana aşw kerek degen Kawçserfïng erejelerimen tanısıp şığwıñız qajet. Sonday-aq akkawntıñızdıñ şınayı ekendigin däleldew üşin kem degende 12,23 dollar köleminde jarna töleyiz. Logotïptiñ swreti bar süykimdi japsırma alğannan keyin siz qoğamdastıqtıñ tolıqqandı müşesi bolasız.
Kawçserfïng arqılı tek jolıñız ben tamaqtanwğa ğana aqşa jumsaysız. Foto: Corbis / East NewsŞeteldik qonaqtı qabıldawğa dayın adam — xost, al sayaxattawşı serfer boladı. Baratın eliñizden xost tabw üşin sayttıñ izdew jüyesine qalanı belgilep, sayaxatıñızdı merzimi men maqsatıñız twraı qısqaşa jazwıñız kerek. Öziñizge unağan ümitkerlerdi tañdağannan keyin olarğa kim ekeniñizdi jäne nege ol adamdı tañdağanıñızdı jazıp, ötiniş Couch Request jiberesiz. Siz profïliñiz ben ne jazğanıñızğa baylanıstı da sizdi qabıldaydı.Al siz öziñiz xost retinde, serferdi qabıldağıñız kelse, baptawıñızdağı statwsıñızdı «qonaq qabılday alamın» dep özgertwiñiz qajet. Eger sayaxatşını öz üyiñizde qabılday almaytın, biraq qalanı tegin aralatwğa dayın bolsañız, onı da anketañızğa jazıp qoyuğa boladı.Tirkelgennen keyin öz anketañızdı mindetti türde toltırw kerek. Sizdiñ qanday ekeniñizdi sol paraqşañız arqılı tanïdı. Sondıqtan qızığwşılıqtarıñız twralı, ömirdegi maqsatıñız ben bul saytta nege tirkelgeniñiz jöninde tolığıraq jazıp, swretteriñizdi engiziñiz. Eger qonaq qabıldaytın bolsañız, baspanañızdı da sïpattañız.
Qazaqstandıqtar arasında
Qanğa siñgen qonaqjaylılıq qasïetke baylanıstı qazaqstandıqtar da bul qozğalısqa belsendi türde aralasa bastadı. Şeteldikter Almatı, Astana jäne Qarağandı tärizdi qalalarğa jïi keledi. Eger qonağıñızğa Qazaqstanda qalay qarsı alğanıñız unasa, ol estelikterimen özge de kawçserferlermen de bölisedi. Ewropa turğındarınıñ köpşiligi sizge de sonday qonaqjaylılıqpen qarap, bağalı kädesıylar berwge dayın boladı.
Souchsurfing.org saytında mıñğa jwıq qazaqstandıqtar tirkelgen. Biraq barlığı birdey tegin baspana usınwğa dayın emes. Köpşiligi jüyeniñ qalay jumıs isteytindigimen tanısadı. Qazaqstandıqtardıñ özine arnalğan Couchsurfing Kazakhstan paraqşası da jumıs isteydi. Äzirge bul jerde 300-den astam qazaqstandıq bar. Şetel emes, öz elimizdiñ qalaların aralap şığw üşin de osı paraqşanıñ qızmetin paydalana alasız. Älewmettik jelidegi paraqşanı aşqan Aynur Jazılbekova. Qıtayda oqïtın dosınan osınday qoğamdastıq twralı estigen Aynur qazaqstandıqtar üşin de paraqşa aşwdı jön köredi. Qazir onı sayaxatşılardıñ özderi jürgizedi, xost izdep, swret salıp, jaña kawçserferlermen keñesterimen bölisedi.
«Özim äli xost bolğan joqpın. Biraq Bişkekke serfer retinde barğan edim. Baqıtqa oray, mağan qızıqtı, meyirimdi adamdar kezdesti. Degenmen, qızdardıñ barınşa saq bolğanı durıs»,-deydi ol. Onıñ sözinşe, şetelde oqïtın qazaqstandıqtar osı qozğalıs twralı köbirek biledi, köbirek atsalısadı. Degenmen, Qıtay, Ündistan sïyaqtı Azïya elderinde kawçserfïng twralı az biledi.
Souchsurfing.org servïsinen bölek osınday jolmen sayaxattaytın twrïsterge arnalğan basqa da ïnternet-servïster de bar. Olar: BeWelcome, Hospitality Club, Flat Jump, Place to stay. Biraq olardı tanımaldılığı tömendew. BeWelcome-de 60-qa jwıq qazaqstandıq tirkelgen.
Kawçserfïngtiñ artıqşılığı men kemşiligi:
Artıqşılığı:
— Baspanağa ünemdew. Kawçserferler bir-birine jatın orındı tegin usınadı.
— Ortağa enw. Qızıqtı adamdarmen kezdesw.Kawçserfïng — jaña mädenïetti işinen tanıp-bilwdiñ tamaşa jolı.
— Şet tilin damıtw. Şeteldik adamğa qonaq bolıp, siz ağılşınnan bölek özge de tilderdi üyrene alasız.
— Özara kömek. Kawçserfïng — kez-kelgen waqıtta kömek körsetwge dayın sayaxatşılardıñ özara qoğamdastığı.
Kemşiligi:
— Belgisi orta. Sizdiñ xostıñızben nemese serferiñizben ortaq til taba alatındığıñızğa eşkim kepildik bermeydi.
— Qawipsizdik. Jağımsız oqïğa kawçserfïng tarïxında bir ret qana orın alğan. Sayaxatşını şaqırmas burın, onıñ profïlin jaqsılap zerttep alw kerek. Telefonmen ne skaypqa şığıp, söylesip, baqılap alıñız.— Ornalaswdıñ ıñğaysızdığı. Sizdiñ ne öz bölmeñiz nemese bölmeniñ bir burışındağı ornıñız ğana boladı. Sondıqtan xosttan baspanada turw şarttarın aldın-ala anıqtap alıñız.
Derekközi: 7kun.kz
Kommentarïï


text:
Oktâbr 26 künü işğal etilgen Qırımnıñ Yalta şeerinde olıp keçken «Areket Forumı. Qırım» Umumrusiye milliy front forumında qırımtatarı olğan İbraim Şirin Vladimir Putinni Hıdırlez bayramına davet etti. Puttinnıñ çıqışı ve oña berilgen sualler «Rossiya 24» kanalında canlı numayış etildi.
Şirin daa dedi ki, «Qırımnıñ Rusiyege qoşulması sayesinde» qırımtatarlar içün çoq şey «yahşı tarafqa deñişti, neşirler inkişaf etti, «Millet» telekanalı açıldı, qırımtatar tilinde mektepte oqumağa mumkün».
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Nariman Celâl Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında dedi ki, «siyasetçı, lider ya da diktatornen» hoşlanmaq – er kesniñ şahsiy işidir, eñ esası «bunı obyektiv şekilde yapmaq».
«Qırımtatarlarğa qarşı, Rusiye qanunlarına ters şekilde, ötkerilgen yaqalavlar ve mahkemeler vaqıtında o şahıslarğa sadıqlığını ve sevgisini köstermek içün bayramlarnı keçirip te olarğa davet etmek – bu ya da menfaat içün yapıla, ya da bunı yapqan adam ruhtan hasta», – dedi Celâl.
Ondan da ğayrı o «Millet» telekanalnıñ peyda oluvından ögüneATR telekanalı qapatılğanını ayttı. Neşiriyatınen de aynı vaziyet: «Meraba» gazetası açıldı, «Avdet» ise zapt etilgen Qırımnı terk etmege mecbur oldı.
Ukraina Tışqı işler nazırligi Putinniñ Qırımğa barıp kelgenine qarşı çıqıp, Rusiyege itiraz bildirdi.
Bundan evel Vladimir Putin ve Dmitriy Medvedev zapt etilgen yarımadada sentâbr 15 künü olğan ediler. O vaqıt Keriçte «ülkeniñ cenübi ile naqliyat sistema meselesi» boyunca Rusiye Devlet Şurasınıñ prezidium toplaşuvı olıp keçken edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımnıñ Rusiye ükümeti bu sene qırımtatarlarnıñ Hıdırlez bayramını mayıs 3-te Moskva artistleriniñ iştirakinen keçirmek istey.
«İlk sefer bu şekilde Hıdırlez 2011 senesi keçirilgen edi. Bu sene eñ büyük sana qurulacaq, belli Moskva artistleri davet etildi», – dep ayttı Bağçasaray rayon şurasınıñ reisi Refat Derdarov akimiyetke qoltutqan Krıminform saytına.
Onıñ malümatına köre, Hıdırlezge bağışlanğan tedbirler Bağçasaray-Aqmescit yolundaki «Şaherizada» kompleksi yanında Bağçasaray rayonında keçirilecektir.
Bayramnı ziyaret etecek insanlar içün Aqmescit ve Bağçasaraydan avtobuslar, Bazarçıqtan (Poçtovoye) ise trenler yürecek.
Keçken sene Mustafa Cemilevni Moskva ava limanından Qırımğa kirsetmegenleri içün Meclis Hıdırlez bayramını lâğu etti.
Hıdırlez qırımtatarlarnıñ baar bayramıdır. Onı «quralay» (mayıs) ayınıñ birinci aftasınıñ cuma künü qayd eteler.


text:
HSN: Çonğardaki qulle resmiy şekilde açıldı
Bugün, martnıñ 17-de Herson vilâyetindeki Çonğar köyünde Ukraina haber siyaseti Naziri Yuriy Stetsniñ iştiragı ile, Qırım Muhtar Cümhuriyeti territoriyasına ukrain yayınlavını teşkil etmek içün qurulğan telekommunikatsion qulle resmiy şekilde açıldı. Bundan da ğayrı, tedbirde iştirak etti: Ukraina vaqtınca işğal olunğan territoriyalar ve içki yerleşken şahıslar meselelerinden Nazir Vadım Çernış; halq deputatı, Milliy Meclis reisi Refat Çübarov; teleradioyayınlav meselelerinden Ukraina Milliy Şurasınıñ başlığı Yuriy Artemenko; Milliy Şura azası Serğiy Kostınskıy; Herson devlet vilâyetiniñ başlığı Andriy Ğordeyev.
Yuriy Stets qayd etti: “Dijital televizionğa konkurs keçirilgen soñ Çonğardaki qulleniñ yuksekligi 200 metroğa qadar köterilecek. 92-den 110-ğa qadar metroğa bu sene Çaplınkada da qulle yuksekligi köterilecek. Bundan da ğayrı, Qırımnen memuriy sıñırda daa bir qulle qurulışınıñ imkâniyeti baqıla. Yıl devamında Qırımğa yayınlağan radiostantsiyalarnıñ sayısı ekige qadar arttırılacağı beklenile”.
Milliy Şura başlığı Yuriy Artemenko haber etkeni kibi, kelecek bir qaç afta devamında regulâtor Ukraina radiodalğaları devlet merkezinden taqminiy dijital dalğasını alacaq, kelecek ayda ise “Çonğar mültipleksinde yer aluvğa konkurs ilân etilecek”.
Qırımğa konkurs neticeleri bıyunca daimiy olaraq 4-ten 6-ğa qadar ukrain teleradiokampaniyası yayınlaycaq. Çonğar qullesinde episi işlerniñ bitirilmesi, endi bugün, signalnen qaplav aluv effektivliginiñ talili içün Qırım territoriyasına test dijital yayınlavı kirsetmege imkân berdi.
Qayd etemiz, yarımadağa şimdi 6 ukrain teleradiokampaniyası yayınlay. Bundan da ğayrı, test rejiminde, 105.0 MGts dalğalarında bericiniñ 5 kVt quvetinen “Qırım.Aqiqat” radiostantsiyası işini başladı. Tolusınen o, mayıs ayında çalışmağa başlaycaq. Şimdi Çonğardan endi Ukrain radiosınıñ bericileri – 100,7 MGts dalğasında, radio “Meydan” – 101,4 MGts, “Herson FM” – 107:8 MGts dalğalarında yayınlana.
Hatırlatamız, Herson vilâyetinde ve Qırım territoriyasına yayınlav inkişafı, Ukraina haber siyaseti Nazirligi yanındaki milliy televizion ve radioyayınlav sistemasınıñ stabil çelışması teminlenüvi meselelerinden Komissiya çerçivesinde keçirile. 2016 senesi oktâbr 21-de onıñ yañı terkibi tasdıqlandı. Komissiyanıñ başlıqları – Ukraina haber siyaseti Naziri Yuriy Stets, televizion ve radioyayınlav meselelerinden Ukraina Milliy Şura başlığı Yuriy Artemenko, vaqtınca işğal olunğan territoriyalar ve içki yerleşken şahıslar meselelerinden Nazir Vadım Çernış – oldılar.
Cedvel


text:
İşğal etilgen Qırımda yol işaretlerini deñiştirmege başladılar. Kefe yolundan başladılar, mında ukrain tilinde olğan «Trudove – Urojayne» işaretini «Trudovoye – Urojaynoye» soyuna deñiştirdiler.
Bunı öz Facebook saifesinde jurnalist Şevket Namatullayev bildirdi.
«Tedbirge cumhuriyet ve yerli memurlar kelip çıqtı – pekitilgen işaret tübüne beton ile birinci leskerni Vladimir Konstantinov attı. Onıñ sözlerine köre, yarımdada 4 biñge yaqın yol işaretlerini deñiştirecekler eken. Söz berdi – qırımtatar tilinde yazılğan yol işaretleri yalıñız qırımtatarlarnıñ toplu yaşağan yerlerde pekitilecek», – dep yazdı o.
Evel Qırım naqliyat «naziri» Vâçeslav Petuşenko yarımadada yol işaretleri Rusiye qanunına körip deñişecegi ve ukrain tilinde yazılğan işaretlerniñ qalacağı aqqında bildirgen edi.
İyün ayında Qırım «spikeri» Vladimir Konstantinov yarımadada ukrain ve ingliz tillerinde yazılğan yol işaretlerini deñiştirmege teklif etken edi. Bu teşebbüsni Qırım «Nazirler şurası»nda eyi alğışladılar.


text: Download Full HD Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) Video Songs | Download Bangla, English, Hindi, Tamil Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) Full Mp3 Album Songs Bangla | Bangla Romantic, Love, Funny, Comedy, Hasir Natok Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) Natok full HD PC Mp4 3gp 720p, 1080p Download Now | Download Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) HD Bangla Video Songs Free | Download Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) Kolkata Bangla Video Songs| Download Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) Bollywood Movie Videos | Download Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) English Romantic, Vevo HD Video Songs | Download New Unrelesed Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) Bangla Full Mp3 Songs 192 kbps 64 kbps| Download New Unrelesed Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) Bollywood Hindi Full Mp3 Songs 192 kbps 64 kbps | Download New Unrelesed Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) HollyWood English Movie Full Mp3 Songs 192 kbps 64 kbps| Download Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) Telugu Tamil Full Mp3 Songs 192 kbps 64 kbps | Download New Unrelesed Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) full album zip file CD rip download | Download, Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) full Movie Download uTorrent | Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) full Movie Download kickass torrent 1080p HD | Download Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) Full Bangla HD Movie | Download Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) Kolkata Bangla, Bengali Full HD Movie | Download Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) BollyWood Full HD Movie Watch, Now | Download Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) Hollywood English Movie | Download Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) Hindi, Tamil Movie | Download, Bangladesh, India, Pakistan MP3, 3GP, MP4, HD, MKV, Avi Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) (2016) all video Free Download | Download Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) clear print download, master print download full movie | Download Ay Lav Yu - Tek Parça Film (Yerli Film) full movie official print download DVDrip Vcdscam webrip Dvdscam download now


text:
Qırım işleri boyunca Rusiye naziri Oleg Savelyev dedi ki, Yañı yılda Qırımda elektrik energiyası kesile bile. Bunı o cumaaqşamı künü, dekabr 25-te, Moskvada bildirdi, – dep haber ete İnterfaks.
«Qorqu er daim bar. Birinciden, bu tehnikiy problemler, em de ukrain energetik sistemasınıñ problemlerinen bağlı ola bile. Onıñ içün er kes ciddiy şekilde vaziyetni közetecek, elbet de, kerek olsa, qazaiy tedbirler de keçirilecek», – dedi o.
Nazirniñ bildirgenine köre, al-azırda «yarımadanı energiyanen temin etmek içün bütün işler yapıldı».
«Eminim ki, yaqın zamanda büzler bunıñ kibi sıñırlarğa rastkelmeycekmiz», – dep qoştı o.
Savelyevniñ qayd etkenine köre, Qırım yarımada iqtisadiyatınıñ inkişafı boyunca federal planğa binaen, 2017 senesiniñ soñuna qadar regionnıñ energetik sisteması mustaqil olacaq.
Malüm ki, dekabr 25-te saba Ukraina Qırımğa berilgen elektrik energiyasını 400 MVtqa qadar sıñırlattı.
Çarşenbe künü, dekabr 24-te, saat 11:20 Qırım ve Aqyar ışıqsız qalğan ediler. Saat 15:00 elektrikler berildi.
Ukraina energetika ve kömür sanayı naziri Vladimir Demçişin bildirdi ki, Qırım yarımadası litimlerni bozğan soñ elektriksiz qaldı.


text:
Türkiye Cumhuriyetiniñ Ukrainadaki fevqulâde ve salahiyetli elçisi Yönet Can Tezel, «2014 senesi olıp keçken vaqialar, iç bir zaman qanuniyleştirilmez», dep beyan etti, dep haber ete fevralniñ 26-nda «Ukrinform».
«2014 senesi olıp keçken vaqialar (Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqı - QA), iç bir zaman qanuniyleştirilmez. Vaqıt keçken sayın bu bir fakt olayata», – dep bildire KHV diplomatnıñ fevralniñ 26-nda Kyivde keçken «Zapt etilgen yarımada: dört yıllıq tirenüv» adlı dördünci halqara forum çerçivesinde aytqan sözlerini.
Qırım.Aqiqat haber etkenine köre, elçi qırımtatar halqınıñ «Qırımdaki yaşayışı ve barışıq» aqqında da söz yürsetti.
«Ukrainanıñ Qırımğa nisbeten yürsetken siyaseti barışıq dialogı üzerinde qurulğanını da qayd etemiz. Belki de, belli bir vaqıttan soñ, bu dialogqa Rusiye de qoşulır. Qırım añlaşmalar elementi olmalı. Men, bir realist olaraq, ukrainalılar cemiyetçılıqnıñ siyasette emiyetli olğanını köstergenlerini qayd etmek isteyim. Qırımtatarlar da bizim devletimiz qol tutqanı ve ürmet etkeni içün, tesir etip olalar», – dep qayd etti elçi.
2014 senesi martnıñ 20-nde Ukraina Yuqarı Radası qırımtatarlarnı Qırımnıñ tamır halqı dep tanıdı. Bu qararğa 283 halq deputat rey berdi. Ukraina qırımtatar halqınen diger milliy azlıqlarnıñ Ukrainanıñ tamır halqı olaraq etnik, medeniyet, til ve din kimliginiñ saqlap qalması ve inkişafını kefil olmaqta.
Fevralniñ 26ünde Kyivde «Zapt etilgen yarımada: dört yıllıq tirenüv adlı dördünci halqara forum ötkerildi.
Ukrainada fevralniñ 26-sı kününi «Qırımnıñ Rusiye işğaline qarşı tirenüv künü» olaraq qayd etilmesi teklif etile. 2014 senesi bu künü Qırım Yuqarı Şurasınıñ binası ögünde Ukraina torpaq bütünligine bağışlanğan miting ötkerilgen edi. O zaman miting iştirakçilerine Rusiye tarafdarı olğan faaller, şu cümleden «Rus birligi» firqasınıñ vekilleri qarşı çıqqan edi.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Öskemen qalasındağı «AZÏYa AVTO Qazaqstan» kompanïyası avtoönerkäsip klasterin qurıp, jılına 120 mıñ temir tulpar şığarwdı josparlap otır. «AZÏYa AVTO Qazaqstan» – elimizdiñ kölik şığaratın iri kompanïyası. Otandıq narıqta öz ornın tapqan käsiporın endi şetelderdi bağındırmaq. Bügingi tañda olar älemge äygili KIA Motors, Volkswagen Group, General Motors, Renault-Nissan-AvtoVAZ öndirwşilerimen äriptestik ornatqan. Munda temir tulparlardıñ 27 türi qurastırıladı. Almas Toqtarbekov olardıñ sapasına jawap beredi.
Almas Toqtarbekov, bayqaw wçaskesiniñ texnïgi: - Biz memlekettik standarttar boyınşa jumıs isteymiz. Onı jıl sayın älemniñ iri kompanïyaları kelip tekserip ketedi. Äzirge kemşilikter bolğan emes. Öskemen qalasında qurastırılğan kölikterdi reseylikter tizgindemek. Jürgizwşilerdiñ suranısı zor. «AZÏYa AVTO Qazaqstan» käsipornında qurastırılğan kölikterdiñ alğaşqı legi Reseyge 2016 jılı şığarılmaq. Bul bastaması ğana. Öndiris oşağı avtoönerkäsip klasterin salıp, jılına 120 mıñ temir tulpar şığarwdı josparlap otır. Onıñ 70 mıñı körşi elderge eksporttalmaq. «AZÏYa AVTO Qazaqstannıñ» salınıp jatqan zawıtında «Lada» köliginiñ jaña türleri qurastırılmaq. Atap aytsaq: XRAY krossoveri, VESTA sedanı. Bul – otandıq maşïna jasaw salasınıñ tıñ jobası. Sarapşılardıñ boljamı boyınşa, 2018 jılğa qaray käsiporınnıñ jıldıq jalpı işki önimi 1 mlrd 100 mln dollarğa deyin jetpek.
Derekközi: 24.kz
Kommentarïï


text:
Aral boyı delta basqarması baslıǵınıń
wazıypaları
Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2003 jıl 21-marttaǵı PF-3226 sanlı pármanı, Ministrler Kabinetiniń 2003 jıl 21-iyuldaǵı 320-sanlı qararı, Ózbekstan Respublikası Awıl hám suw xojalıǵı Ministrliginiń 2003 jıl 29-iyuldaǵı 121-sanlı buyrıqlarında belgilep berilgen Suw xojalıǵı salasında birden-bir strategiyalıq siyasatı qáliplestiriw hám Suw xojalıǵı tarmaǵınan paydalanıw hámde zamanagóylestiriliwin támiynleydi.
Aral boyı delta basqarmasınıń jumıs alıp barıw baǵdarına ulıwma basshılıq etedi. Basqarıw principleri tiykarında jer usti suw resurslarınıń hukimetlik basqarıwın ámelge asıradı hám barlıq dárejede suwdan paydalanıwshılardıń bazar principlerin engiziwdi shólkemlestiredi.
Basseyn basqarmasında duzilgen Suw xojalıǵı Keńesiniń aǵzası esaplanıp, onıń menen birge jumıs alıp barıw baǵdarın muwapıqlastıradı hámde onıń usınısı tiykarında qabıl etilgen komissiya qararlarınıń orınlanıwın támiynleydi.
Tómengi Ámiwdárya irrigaciya tarmaqları basseyn basqarması menen kelisilgen halda obektlerdiń ekspluataciya qárejetleri, saqlaw, kapital hám kishi ońlaw jumısları ushın Respublikalıq byudjetiniń maqsetli paydalanıwına jeke juwap beredi hám tiyisli finans hujjetlerine qol qoyadı.
Aral boyı delta basqarması tárepinen duziletuǵın hár turli shartnamalardı, Basseyn basqarması tárepinen jazba juwmaq hám pikirlerdi, keltirilgen usınıslardı kórip shıǵıp, razılıq yaki rad etiw boyınsha Basseyn basqarmasına usınıslar beredi.
Aral boyı delta basqarması baslıǵı orınbasarı, bas buxgalter hám Qurılıs hám ońlaw jumısları boyınsha bas qániyge lawazımlarına tańlaw tiykarında tayınlaw ushın namzadlardı Tómengi Ámiwdárya irrigaciya tarmaqları basseyn basqarmasına usınıs etedi.
Sonday-aq basqarmanıń shtat kestesiboyınsha usınıslardı Ózbekstan Respublikası Awıl hám suw xojalıǵı Ministrliginde tastıyıqlaw ushın Basseyn basqarmasına jiberiledi.
Aral boyı delta basqarması basqarıw apparatınıń shtat kestesin Suw xojalıǵı bas basqarması menen kelisilgen halda záruriyat tuwǵanda, shtattaǵı xızmetkerlerdiń belgilengen sanın hám miynetke haqı tólew fondı dógereginde tastıyıqlanǵan smeta qárejetlerine ózgertiwler kiritiw huquqına iye.
Basqarma apparatı hám tarmaqları xızmetkerlerin tańlaw tiykarında lawazımlarǵa tayınlaydı.
Sonday-aq basqarma apparatı bólimleri hám tarmaqları haqqındaǵı nızamların tastıyıqlaydı. Basqarmanıń Ózbekstan Respublikası nızam hujjetleri buzılǵan jaǵdaylarda qabıl etilgen qararların (kórsetpelerin) biykar etedi.
Óziniń jumıs alıp barıw baǵdarı dógereginde nızam hujjetlerinde belgilengen basqa da huquqlarǵa iye.
Aral boyı delta basqarması basshı xızmetkerlerin hámde qániygelerin «Suw xojalıǵınıń aǵlası» kókirek nıshanı, Hurmet jarlıǵı hámde hukimet sıylıqları menen sıylıqlaw ushın Basseyn basqarmasına usınıslar beredi.
Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesine, Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Keńesine hám Tómengi Ámiwdárya irrigaciya tarmaqları basseyn basqarmasına jiberilip atırǵan xat hám maǵlıwmatlarǵa qol qoyadı hám apparat májilisin ótkeredi.
Aral boyı delta basqarması basqarıw apparatı, buxgalteriyası, qurılıs hám ońlaw jumısları bólimi, kadrlar, is jurgiziw hám yuridikalıq bólimleriniń jumıs alıp barıw baǵdarlarına tikkeley basshılıq etedi. Basqarma quramına kiriwshi tarmaqlarınıń jumıs alıp barıw baǵdarlarına óziniń orınbasarı arqalı basshılık etedi.
Aral boyı delta basqarması baslıǵı orınbasarınıń wazıypaları.
Tómengi Ámiwdárya irrigaciya tarmaqları basseyn basqarması baslıǵı menen kelisilgen halda basqarma boyınsha mashqalalardı sheshedi. Qadaǵalawda bolǵan hujjetlerdiń orınlanıwın támiynlewge juwap beredi hámde tómendegi bólimlerge tikkeley basshılıq etedi hám basqaradı.
Aral boyı delta basqarmasınıń basqarıw apparatınıń:
- Qurılıs hám ońlaw jumısları bólimi;
- Avtomexkolonna;
- Kishi xızmetkerler bólimlerine tikkeley basshılıq etedi.
Óziniń huquqları hám wazıypaları dógereginde Respublikanıń basqa ministrlik hám mekemeler menen qátnasta bolıw, birgelikte usınıslar tayarlawǵa hám kórip shıǵıw ushın basqarma baslıǵına kiritiwge;
Basqarma tárepinen tiyisli ráwishte hukimet qararlarınıń, pármayıshlarınıń orınlanıwın analiz qıladı. Basqarma tarmaqlarınan kelis tusken xat hám shaǵımlardı kórip shıǵadı hám basqarma basshısına usınıs beredi;
Basqarmaǵa tiyisli máseleler boyınsha tarmaqlardan maǵlıwmat alıw hám olarǵa tapsırmalar beriwge, sonday-aq basqarma baslıǵı menen kelisilgen halda bar mashqalalardı sheshiw maqsetinde tekseriwler, keńesler hám seminarlar ótkziwge;
Basqarma balansındaǵı gidrotexnikalıq soorujenielerdiń, dambalardıń, avtotransport hám texnikalardıń islew nátiyjeliligin arttırıw rejeleri, muǵdarları hám qárejetleriniń ulıwma jıllıq esabatın anıqlaydı;
Suw xojalıǵı obektlerin paydalanıwǵa sarplanǵan miynet, materiallıq-texnikalıq resursları, byudjet qarjılarınıń esap-kitabın shıǵaradı hám is-ilajlar duzedi hámde remont jumıslarınıń orınlanıwın támiynleydi;
Basqarma balansındaǵı suw xojalıǵı obektleriniń kompleksi remont jumısların shólkemlestiriw hám monitoring alıp barıw, olardan isenimli paydalanıwdı shólkemlestiriw, avtomatika, telemexanika hám baylanıstıń jańa turleri hám basqa ásbap-uskeneler, texnologiyalar engiziwi hám orınlanǵan jumıslardıń kóleminiń proekt-smeta hujjetlerine sáykes keliwin qadaǵalaydı;
Gidrotexnikalıq qurılmalarda paylanaıwdı jánede tereńlestiriw maqsetinde remont jumıslarına tayarlanǵan proekt-smeta hujjetlerin ekspertizadan ótkiziw, gidrotexnikalıq qurılmalardı pasportlastırıw boyınsha zárur is-ilajlardıń islep shıǵarılıwın hám orınlanıwın shólkemlestiredi.
Avtotransport, mexanizaciya hám támiynat jumısların rawajlandırıwda birden-bir texnikalıq siyasat hám texnika jetiskenligi nátiyjelerin engiziw boyınsha xızmet bólimleriniń jumıs ónimdarlıǵı asırıw ilajların kóredi;
Aral boyı delta basqarması apparatı xızmetkerleriniń jumıs alıp barıw baǵdarında zárur shart-sharayatlar jaratıp beriw hám barlıq xızmetkerler tárepinen orınlaw hám tártip-intizamǵa qatań boysınıwın qadaǵalap baradı.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Ukraina, Ğarbnıñ destegi ile, Rusiye ile böyle şekilde añlaşa bilemi: Qırım aqqında «unutılacaq», ve bunıñ ile Rusiye orduları Donbassnıñ işğal etilgen rayonlarından çıqarılacaq, Putin ise Ukrainanı raat qaldıracaq? Cenkniñ yekünlenmesi, istiqrar ve barışıq içün böyle fiyat azmı? Em de, Qırım ealisiniñ ekseriyeti, bu topraqlar Rusiyeniñ kontrolünde olğanını istegenleri vaqıtta?
Böyle davranış doğru olmağanını isbatlamaq içün birinci delil – halqata uquq saasından alınğan delildir. Rusiye bu uquqnıñ bütün qaidelerini bozıp, Qırımnı ilhaq etti. Buña boyun egmek mümkün degil – bu tek Ukraina içün degil, bütün dünya toplulığınıñ yüzüne urulacaq şamar kibidir. Lâkin qarşı taraftan Baltik ülkelerniñ misalini hatırlata bileler. Sovetler Birligi, halqara uquqnı bozıp, olarnıñ da devletçiligini yoq etken edi. Qoşma Ştatlar iç bir zaman Latviya, Litvaniya ve Estoniya öz mustaqilliklerini ğayıp etkenlerini qabul etmey edi. Lâkin Moskva ile munasebet qurmağa bu keder etmey edi. Baltiya devletleriniñ işğali sebebinden sanktsiyalar qabul etilmegen edi. Ne içün, aysa, Ukraina ve Ğarp devletleri Qırımğa da Baltiya ülkelerine kibi davranmasın? Qabul etmemek, lâkin ceza da bermemek. Barışıqta yaşamaq.
Lâkin Qırım ve Baltiya devletleri arasında bir büyük farq bardır. Stalinge, kerçekten de, «Sovetler Baltikası» kerekli edi. Putinge ise Qırım kerekli degil. Oña bütün Ukraina kerek. Tamamen ve bütünley.
Qırım işğali – urkain devletçiliginiñ bütünley yoq etilmesi yolunda sadece ilk adımdır
Qırım işğali – urkain devletçiliginiñ bütünley yoq etilmesi yolunda sadece ilk adımdır. Putin Qırımda öz operatsiyasını başlağanda, o vaqıt ta ğarbiy siyasetçilerniñ çoqusı zan etti ki, sanki mesele sadece bu simvolik yarımada ile bağlı, ve rusiyeli diktator daa ileri ketmeycegini tüşündiler. Bu tüşünceler yañlış çıqqan. Ğam ile adı çıqqan «Qırım nutuğında», yarımadanıñ ilhaq merasimi vaqıtında, Putin bütün şarqiy Ukrainağa dair iddialarını seslendirgen edi, onıñ fikirine köre, bu topraqlarnı Ukrainağa bolşevikler «ediye etken» ediler. Soñra Ukrainanıñ şarqiy vilâyetlerini qoşmaq içün operatsiya başlatılğan edi. Bu areketlerni ancaq bizim askerlerimiz ve göñüllilerimiz toqtattı. Şu operatsiya muvafaqiyetli olsa edi – endi iddialar Ukrainanıñ qalğan topraqlarına dair olacaq ediler. Belki de, endi Putinniñ adından degil de, Donetsk ya da Harkovde saqlanğan Ukrainanıñ «kerçek» qoqla akimiyeti adından bu iddialar seslendirilecek edi. Ve soñra bu qalğan topraqlar da işğal etilip, devamında Rusiye Federatsiyasına qoşulacaq ediler.
Söz kelimi, Moskvanıñ merkezinde Kyiv knâzi Volodımırniñ abidesi – bu plannıñ soñ noqtası olcaq edi. Bu abide, «evel-ezelki topraqlar» Rusiyege qoşulğanını hatırlatacaq edi. Bütün Ukrainanıñ işğali kerçekleşmedi, amma abide qaldı. Ve Putinniñ, bizim devletimizni yoq etmek planları da qaldı.
Rusiyeli diktator Qırım içün bu niyetlerinden vazgeçecegi pek şübeli.
Vitaliy Portnikov, jurnalist ve siyasiy izaatçı, Radio Svoboda közeticisi
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarlarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Ukraina telükesizlik hızmetiniñ matbuat kâtibi Yelena Gitlâska Ukraina millet vekili Andriy Artemenko Rusiye paytahtı Moskvağa ziyaretlerini UTH ile uyğunlaştırğanını red etti. Bunı o «112 Ukraina» telekanalında beyan etti.
«O biznen bir şey uyğunlaştırmadı», – dedi o.
Bazarertesi künü saba Andriy Artemenko soñki aylârı Moskvanı ziyaret etkenini tasdiqladı, amma bu UTH mudirligi ile uyğunlaşqanını ayttı.
Fevral 19 künü New York Times gazetinde derc etilgen maqalede yazıla ki, Milliy telükesizlik suallerinde AQŞ prezinetniniñ mesleatçısı Michael Flynn, istifağa ketmezden bir afta ögüne, Donald Trumpqa yaqın olğan şahıslardan Ukrainadaki umumiy vaziyetiniñ tüzetilmesi çerçivesinde Rusiyege qarşı kirsetilgen sanktsiyalarını toqtatmaq tekliflerini aldı.
Neşirde qayd etkenlerine köre, Trumpnıñ advokatı Michael Cohen, SSBC-de doğğan AQŞ prezidentniñ iş ortağı, Rusiyede biznes saasında oña yardım etken Felix Sater ve Ukraina millet vekili Andriy Artemenko bu tekliflerniñ azırlanmasında iştirak ettiler. Neşirniñ malümatına köre, muabbetlik planı – Ğarbiy Ukrainadan bütün Rus ordularınıñ çıqarılması ve Qırımnıñ Rusiyege 50 ya da 100 yılğa kirağa berilecegi aqqında Ukrainada referendumnıñ ötkerilmesi kire edi. Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası bu mesele boyunca cinaiş iş açtı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Bir sıra malümatlarğa köre, Rusiye prezidentiniñ matbuat hızmeti Vladimir Putinniñ acele çıqışı aqqında malümatnı red ete, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Evel qayd etilgeni kibi, cumaaqşamı künü, avgust 18:30 (Moskva vaqtı boyunca) «Rossiya» telekanalında Vladimir Putinniñ acele çıqışı beklenile edi.
URA.ru haber agentliginiñ bergen malümatına köre, VGTRK bütün bölüklerine bu vaqıtta efirde iç bir şey olmamaq kerekligi aqqında bildirüv yollanıldı.
Tahmin etilgeni kibi, prezidentniñ çıqışı Ğarp memleketlerge nisbeten kösterilecek qararlar aqqında olacaq edi.


text:
Rusiyege boysunğan işğal etilgen Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya Yaltada «Hizb ut-Tahrir» tarafdarlarınıñ yaqalanğanını bildire. Bunı o aprel 18-de «TASS» Rusiye agentligine ayttı.
«Rusiye qanunlarında terroristik tanılğan teşkilâtnıñ faaliyetinde iştirak etkeninden sebep Yaltanıñ eki sakinine qarşı 205.5 maddesiniñ 2-nci qısmı boyunca cinaiy iş açıldı. Taqiqat çerçivesinde bu şahıslar yaqalandı. Delillerni toplamaq içün taqiqat-operativ tedbirler keçirile», – dedi Poklonskaya.
Aprel 18-de adliyeci Emil Kürbedinov Yaltanıñ Qızıltaş köyünde keçirilgen tintüv ve yaqalanğan eki kişi aqqında bildirdi.
Fevral 11-12 künleri Rusiye uquq qoruyıcıları Qırımda islâm dinini kütkenlerniñ evlerinde bir sıra tintüv keçirip, insanlarnı yaqaladılar. Umumen 14 insan yaqalandı, olardan dörtü apiske alındı: Yaltada İnsan aqları bağ gruppasınıñ azası Emir-Üsein Kuku, Yalta rayonınıñ sakini Enver Bekirov, Aluşta rayonınıñ sakini Müslim Aliyev ve Yaltalı Vadim Siruk. FSB taqiqatçıları olarnı Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etmeleri ile qabaatladılar. Dörtü de Aqmescitte SİZOda yatalar. Teşkilâtqa alâqaları olmağanını aytalar.
2015 senesi qışta Aqyarda dört musulman apiske alındı: Ruslan Zeytullayev, Rustem Vaitov, Nuri Primov ve Ferat Sayfullayev. Olarnı da «Hizb ut-Tahrir» ile alâqalarında qabaatlaylar. Apiske alınğanlarnıñ soy-sopları tuvğanlarını qorumaq içün birleştiler.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Şolom Aleyhem (köy)
Şolom Aleyhem (ukraince ШoлoM-AлeйxeM, Koлockи, rusça ШoлoM-AлeйxeM, Koлockи) — Qırımnıñ Canköy rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 502 kişi (2001 senesi).
AtıflarDeñiştir
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ ola bilecek yasağı – Rusiye akimiyetiniñ Qırımdan qırımtatarlarnı quvmağa nevbetteki ıntıluvıdır. Bunı Kiyevde fevral 17 künü Meclis reisi Refat Çubarov matbuat konferentsiyasında bildirdi.
«İşğalci akimiyetniñ areketlerinde iç bir şübe yoq. Qarar alınacaq. Şunıñ içün Qırımda, añlamalısıñız, mahkeme olaraq adlanılğan er şey… sahtedir. Kreml qarar bere ve Qırımğa yollay. Meclis yasaqlanacaq», – dedi o.
Çubarovnıñ fikrine köre, söz regional meclislerine saylanılğan «biñlerce insan» aqqında kete. «Meclis azalarınıñ büyük bir qısmı Qırımdan quvulacağını añlaymız», – dedi o.
Çubarovnıñ fikrine köre, «Qırımda azırlanğan daa da çoq cinayetlerniñ» ögüni almaq içün Rusiyege qarşı cezalarnı arttırmaq kerek».
«Şeriklerimiz ile şunı muzakere etemiz ki, Rusiyege qarşı halqara cezalarnıñ arttırılması, bu sualniñ BMT Havfsızlıq şurasınıñ toplaşuvına çıqarmaq», – qayd etti Meclis reisi.
Poklonskaya işbu qararnı añlatqanı kibi, «soñ zamanları Qırım cumhuriyeti prokuraturasına qırımtatar ealisi tarafından Rusiye Fedeartsiyasında resmiyleştirilmegen teşkilâtnıñ faaliyetini qanunsız ve tarik etici olaraq tanımağa ricası ile muracaatlar kele».
Oktâbr 23 künü Rusiye Federatsiyasınıñ Cemaat palatası Rusiye Baş prokuraturasına muracaat etip, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini ekstremizmge teşkermege rica etti. Böyle muracaatnıñ sebeplerinden biri – Qırımnıñ Herson vilâyeti tarafından «ticariy» qamaçavı oldı. Qırımnıñ rusiyeli prokurorı Natalya Poklonskaya Meclisniñ «ekstremist teşkilât» olaraq tanılacağını ve faaliyetiniñ yasaq etilecegini nazarda tutqanını bildirgen edi.
Rusiye Qırımnı 2014 senesi baarde işğal etkeninden soñ, qırımtatarlarnıñ yetekçileri Refat Çubarov ve Mustafa Cemilevge yarımada kirişini beş yılğa yasaq ettiler.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Amerika Qoşma Ştatlarından sürgün etilgen 35 Rusiye diplomatı uçaq ile Moskvağa yanvar 2-de kelip çıqqan, dep bildire «İnterfaks».
«Rusiye» yaz otrâdınıñ mahsus uçağı Washington Dulles ava limanından yolğa çıqqanını tünevin bildirgenler.
Cuma künü, dekabr 30-da, Rusiye prezidenti Vladimir Putin memleketniñ Tışqı işler nazirligi seslendirgen teklifni qabul etmeyip, AQŞ diplomatlarını Rusiyeden sürgün etmedi. «Rusiye cevap berme aqqını saqlay, amma «aşhane» diplomatiyası seviyesine tüşmeycek», – dep aytıla Kreml saytında derc etilgen Putin beyanatında.
Dekabr 29-da AQŞ bildirdi ki, 35 Rusiye diplomatı memleketten sürgün etilecek ve Rusiyege qarşı yañı cezalar kirsetilecektir. Bunıñ sebebi Amerika prezidentiniñ saylavları vaqtında olğan kiber ücümleri olğandır.
Amerikanıñ Beyaz sarayı New York ve Maryland ştatlarında Rusiye diplomatlarına ait eki müessise istihbarat faaliyeti içün qullanıldı, dep tahmin ete. Bu sebepten olar qapatılacaq, diplomatlar ise sürgün etilecektir.


text:
Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ toplaşuvında prokuror Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygozğa qabaatlavnı oqudı, onı «fevral 26 işi» boyunca qabaatlaylar. Amma Çiygoz özüni qabaatlı tanımağa red etti, dep bildire onıñ adliyecisi Nikolay Polozov.
«Taqdim etilgen qabaatlav boyunca öz fikrini bildirip, Çiygoz taqdim etilgen qabaatlavnıñ konkret ve açıq-aydın olmağanını qayd ete», – dep yazdı Polozov Twitterde.
Onıñ malümatına köre, Çiygoznıñ işi boyunca nevbetteki toplaşuvnıñ avgust 9-da keçirilecegi belgilendi.
Avgust 2-de, salı künü Aqmescitte Rusiyege boysunğan QırımYuqarı mahkemesi Ahtem Çiygozğa qarşı «fevral 26 işini» baqmağa başladı. Polozovnıñ malümatına binaen, video konferentsiyası rejiminde keçirilgen mahkeme diñlenilmesi teneffüslernen keçirildi, çünki SİZO-dan video bağı er 5 daqqa bozula edi. Neticede eki saatlıq teneffüs ilân etilgen edi.
İyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige böldi: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan diger kişiler.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımadada Rusiye uquq qoruyıcıları Ukraina topraq bütünligine qoltutqan ve Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksenov yolbaşçılığında «Rus birligi» firqasınıñ faallerine qarşı çıqqan qırımtatar faallerini mahküm etmege başladılar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Awıl kvotasımen bilim alğandar öz mindetterin orındap jür me
ASTANA. QazAqparat - Bügin Astanada QXA depwtattıq tobınıñ otırısında Parlament Mäjilisi törağasınıñ orınbasarı Vladïmïr Bojko awıl kvotasımen JOO-da bilim alğandardıñ tek 43 payızı awılda jumıs istewge baratının ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat.
«2022 jılğa qaray awıldağı önimdilik deñgeyin 2,5 esege arttırw usınıldı. Sonımen birge, awıldıq jerlerde eñbekaqı deñgeyi tömen bolıp tur. Keybir mälimetterge qarağanda, soñğı 5 jılda traktorlar men kombayndar qunı eki esege, al awıl şarwaşılığı jabdıqtarı bağası 1,9 esege artqan. Qajetti kölemde tıñaytqıştar sebilmegendikten, egis alqaptarında topıraq quramı tozıp jatır. Texnïkanıñ jartısınan astamı 18 jıldan beri paydalanılıp keledi. Sonımen qatar, joğarı oqw orındarında awıl kvotasımen bilim alıp jatqan jastardıñ tek 43 payızı ğana eldi mekenderge oralıp jatır, sonday-aq olardıñ jumıspen qamtılwı deñgeyi de köñil könşitpeydi», - dedi Vladïmïr Bojko.
Osı orayda, ol Mäjilistegi QXA depwtattıq tobı aldağı aptada öñirlerge jasağan saparı kezinde atalğan mäselelerge erekşe män berwi qajettigin jetkizdi.
«Awıldarda därigerlerdiñ, muğalimderdiñ, veterïnarlardıñ, pedagogtardıñ, mexanïzatorlardıñ jäne basqa da käsip ïeleriniñ jetispewşiligi bayqalıp otır», - dedi Mäjilis törağasınıñ orınbasarı.
Budan burın xabarlanğanday, 17-27 qazan aralığında Qazaqstan xalqı Assambleyanıñ depwtattıq tobı öñirler saparmen boladı. Osı orayda QXA-nıñ depwtattıq tobı QXA Xatşılığımen birlese Memleket basşısı Joldawın tïimdi jüzege asırw mäselelerine ekpin qoymaq.
Sonımen qatar, depwtattar öñirlerge saparlağan kezde balabaqşalardıñ beynebaqılaw qurılğılarımen jabdıqtalwına nazar awdaradı.
Ayta keteyik, jaqında Mäjiliste ötken talqılaw kezinde ne sebepti keybir awdan ortalıqtarına jas mamandar barmaytındığı aytılğan edi.


text:
Rusiye nezaretindeki Qırım akimiyeti, Qırımdan sürgün qurbanlarınıñ hatırasına «Süren» stantsiyası yanında yerleştirilgen memorial kompleksinde, demiryol vagonından ğayrı, muzey binası, cami, kiçik kilse, eykel ekspozitsiyası, «Qırım halqlarınıñ tirilmesi» stellası, köşük ve çeşme qurmağa teklif ete. Kompleksni 2019 senesi qurıp bitirmege niyetliler, dep yaza Kreml kontrolündeki Qırım akimiyetiniñ matbuat-hızmeti.
Berilgen haberge köre, Memorialnıñ qurucılığına 500 million ruble masraf etilecek.
Qurulacaq monumentniñ müellifi – rusiyeli eykeltraş, İlya Glazunov adına Rusiye ressamcılıq, eykel ve mimarlıq akademiyasınıñ eykelci kafedrasınıñ müdiri Salavat Şerbakov ola. O Aqmescitteki «nezaketli insanlar» eykelini qurğan edi.
«Süren» demiryol stantsiyası yanında Sürgünlik memorialınıñ birinci qısımı 18 mayıs künü açılğan edi. O yerden 1944 senesi sürgün etilgenlerni alıp ketken eşelonler köçe edi. Episi olıp 180 biñden ziyade insan sürgün etilgen edi.


text:
Avropa Şurasınıñ Parlament assambleyası Qırım ve ATO rayonlarını, ukrain qanunlarına baqmadan, ziyaret etken Avropa deputatlarına mesüliyet aqqında qarar aldı, dep bildire PACEde Ukraina eyyetiniñ reisi muavini, Ukraina halq deputatı Georgiy Logvinskiy.
Deputat bildirgeni kibi, PACEde Assambleya azalarında olğan immunitetni yalıñız PACE işinde qullanmağa mümkün.
«Başqa bir vaziyetlerde Avropa deputatları milliy qanuniyetke köre areket etmeli. Eger de ATO rayonı ya da işğal etilgen territoriyağa kiriş yalıñız Ukraina akimiyetiniñ izni ile mümkün olğanı aqqında yazılsa – demek, izin al da, soñ ise ziyaretni planlaştır. İzinsiz kirsen – mesüliyetni kör. Qanuniyetimizge köre – cinaiy mesüliyetni», – yazdı Logvinskiy Facebookta.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Ukraina içki işler nazirligi iyülniñ 11-de kündüz Slavânsknıñ sabıq şeer yolbaşçısı Nellâ Ştepa yaqalanğanı aqqında malümatnı derc etti.
Şimdi yaqalanğan memurnı Harkov vilâyetiniñ SBU idaresine protsessual tedbirler keçirilmesi içün alıp keteler.
Berilgen malümatqa köre, Nellâ Ştepa Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 110-uncı maddesi 2-nci qısmına ait areketler (Ukraina topraq bütünligi ve mustaqilligine zarar ketirüv) yapılmasında şeklene.
Bundan ğayrı, Nellâ Ştepanıñ Slavânsk ve Slavânsk rayonında silâlı boyevikler ve terroristik gruppalarnıñ faaliyetine qol tutuvı ögrenile.


text:
Avanıñ ısınmasına baqmadan, yarıqnı Keriç şeerinde daa sıq söndürmege başladılar. Yerli sakinlerniñ qayd etkenlerine köre, soñki bir qaç kün devamında elektrik energiyası büyük ara ile berilmekte: «künde üç kere söndüreler, bunıñnen bir sırada aqşam daa bir qaç kere» - dep bildirdi Qırım. Aqiqatnıñmuhbiri.
«Bazar künü, aqşam aman - aman er saat kesile edi. Bazar ertesi de aqşam devamında eki kere, birinci kere bir saatke, ekinci - üç saatke söndürdiler. Elbette, saba ve kündüz de yarıq yoq edi», – dep ayttı yerli sakinlerniñ biri.
Şeer akimiyeti böyle söndürüvlerni Kubandan Qırımğa yapılacaq energo köpürniñ işlerinen ve üçünci ağnıñ işletüvniñ başlamasınen bağlamaqta. Keriçniñ baş energetigi Aleksandr Zabelinniñ bildirgenine köre, «Şart olaraq ekinci ağnı birincisinde çalışmaq mümkün olsun dep söndürdiler». Onıñ qaydlarına nisbetten, Qırımğa elektrik energiyasınıñ berilmesi 120 mVtqa kesildi, Keriçte - sekizge, evelki qullanması - 44 mVt edi.
Fevqulade vaziyetler boyunca Keriç bölüginiñ toplaşuvında Zabelin vaziyetni böyle açıqladı: «energokopürnen işler eki künge planlaştırıldı, anda ise nasıl olur». Bunıñnen bir sırada bu kibi söndürüvler ileride de ola bile. Şeer akimiyeti yerli sakinlerni sabır etmege rica eteler, «şeerni yarıqtan ne qadar sıq kesseler, o qadar tez energopokürniñ işletilmesi başlar» - dep.
İçtimaiy kerginlikten qaçınmaq içün energetikler «toqunmaz» ve yarıq pek siyrek kesilgen evlerde de özüleri yarıqnı söndürmege başladılar.
Energetiklerniñ işandırmalarına köre, yigirmi dört saat içinde Keriç 20 saat yarıqnı almaqta. Elektrik energiyanen şeerni yel ve küneş generatsiyası temin ete.
Keçmiş raatlıq künleri ve fevral 29 sabası Rusiye nezaret astında bulunğan Qırımnıñ şeyer memuriyetlerniñ resmiy saytlarında haber etilgeni kibi, yarımadada elektrik energiyasınıñ sıñırlanması Kubandan Qırımğa nevbetteki energokopürniñ ağ kirsetilmesinen bağlı.
Bazar künü Qırımnıñ bir qaç şeerinde qaza sebebinden yarıqtan kesilüvler olıp keçti.
Dekabr 30 künü Herson vilâyetinde yerleştirilgen elektrotayamanıñ ihtimal patlavı sebebinden Ukrainadan Qırımğa elektrik energiyasınıñ kelmesi toqtatıldı. Şimdiki vaqıtta Qırımğa 250 megavat bergen elektrik keçirme ağı tamir etilgen, lâkin yarımadağa onıñ temin etilmesi añlaşma bitkeni içün berilmey.
Şimdiki vaqıtta, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım kendi generatsiya, Rusiyeden generator tertibatı ve Kubandan yapılğan energo köpüri yardımı ile teminlene. Köpür böyle yükke dayanamay, bundan sebep sıq olğan qazalar yüz bermekte.Sakinlerniñ çoqusı regionlarğa köre adaletsizli üleştirüvğa şikâyet etmekteler.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeeriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini red etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Ukraina halq deputatı Refat Çubarov, oktâbrniñ 6-nda Yuqarı Rada minderinde prezidentniñ Donbassta mustaqillikniñ temin etilmesinen bağlı qanun leysası (№7163) hususındaki rey berüvnen evel yapqan çıqışından, bu qanun leyhasına qol tuttı, lâkin qanunnıñ ekinci oquşında Qırımnıñ azat etilmesinen alâqalı normalarnıñ kirsetilmesine çağırdı.
Çubarovnıñ sözlerine binaen, artıq işğal altındaki Qırımnı Ukrainanıñ işğal etilgen diger topraqlarından ayırmaq olmaz.
«Hususan teklif etilgen №7163 sanlı qanun leyhası vastasınen bizim ahır soñu bütün dünya, partnörlarımız ve duşman ögünde yekâne bir formulağa irişmek içün acayip bir fursatımız bar. Bu –Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri de halqara cemaatçılıq tarafından tanılğan sıñırlar içinde olmaq üzre, Ukrainanıñ topraq bütünliginiñ yekâne bir formulasıdır. Böyleknen, işbu proyektten başlap bütün metin içinde bizler Qırımnı ilâve eterek, azat etilmesine alıp baracaq normalarnı belgilemek kerekmiz. №7163 sanlı qanun leyhasınıñ birinci oquşına ve ekinci oquşına Minsk añlaşmaları ve Qırım kibi kilit noqtalarnıñ çezilmesi şartınen rey berilmesine çağıram», – dedi o.
Oktâbrniñ 6-sı, Cuma künü, Ukraina Yuqarı Radası prezidentniñ (№7163)Donbassta mustaqillikni temin etüv siyasetiniñ hususiyetlerinen bağlı qanun leysasını bir esas olaraq qabul etti.
Oktâbrniñ 4-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Yuqarı Radağa vaqtınca işğal etilgen Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinde, Ukraina devlet mustaqilligini temin etüv boyunca devlet siyaseti hususiyetlerinen bağlı qanun leyhasını teklif etken edi.
Ondan da ğayrı qanun leyhasında ukrain akimiyet organları çalışmağan Donbassnıñ ayrı bir rayonlarındaki uquqiy rejimniñ belgilenmesi de teklif etilmekte. Ukrain parlamentine Donbasstaki vaziyetni barışıq yolunen çezilmesinen bağlı prezidentniñ daa bir qanun leyhası teklif etile ve hususan «Samopomiç» fraktsiyasınıñ azaları olğan halq deputatlarınen baş nazir yardımcısı Oksana Sıroidten prezident teklifine bir alternatif olaraq başqa qanun leyhası (№7163-1) teklif etilmekte.


text:
Türkiye Qırımtatar milliy Qurultayınıñ keçirilmesi içün kendi territoriyasını bermege azır, dep bildirdi Türkiye tışqı işler naziri Mevlüt Çavuşoğlu Kiyevdeki matbuat-konferentsiyasında .
«Biz Qurultaynıñ ya Türkiyede, ya Ukrainada, ya da diger bir yerde keçirilüv meselesini muzakere ettik»,– dedi Türkiye tışqı işler naziri. – Qurultaynıñ başqa bir yerde ötkerilmesiniñ müsbet ve menfiy taraflarını bütünley ögrenmek kerekmiz».
Türkiye tışqı işler naziri şunı da qayd etti ki, işbu mesele boyunca muzakereler devam etmekte.
Qırımtatarlarnıñ milliy yetekçisi Mustafa Cemilev Meclisniñ yañı erkânı saylanacaq Qırımtatar milliy Qurultayınıñ nevbetteki toplaşuvınıñ İstanbulda keçirile bilecegi aqqında bildirgen edi. Bunıñ ile o, Türkiyede ötkerilecek toplaşuvdan soñ qırımtatarlarnıñ bir qısmını yarımadağa keri kirsetmeyceklerini de inkâr etmey.


text:
Modernization of the Curricula in sphere of smart building engineering - Green Building (GREB)
- Détails
- ЖaйлacTыpылғaH ўakTы: 16.10.2017
- Oқылыўлap caHы:261
Erasmus + baǵdarlaması sheǹberinde GREB joybarı dúzilgen bolıp, ol Evropa awqamı hám qatar birge islesiwshi mámleketler joqari oqiw orinlarin óz ishine aladı.
Joybardıǹ tiykarǵı maqseti búgingi rawajlanıp atırǵan dáwirde insanlar turmısın ele de jaqsılaw hám abadanlastırıw ushın jaǹa tiptegi zamanagóy, aqıllı hám ekologiyalıq jaqtan jetilistirilgen turaq-jaylar hám imáratlardı qurıw hám olardı joybarlaw bolıp tabıladı.
Joybar kóleminde Italiya, Avstriya, Shveciya, Ispaniya, Sloveniya, Rossiya, Mongoliya, Ózbekistan universitetleri birge jumıs alıp baradı.
Evropali birge islesiwshiler
1.L’Aquila universiteti (Italiya)
2.KTH Texnologiyaliq karollik universiteti (Shveciya)
3.Madrid politexnika universiteti (Ispaniya)
4.Sloveniyadaġi qurilis klasteri (Sloveniya)
5.Salzburg ilimiy jetilisken universiti (Avstriya)
Rossiyali birge islesiwshiler:
6.Moskva mámleketlik puqaraliq injeneriya universiteti
7.Astraxan puqaraliq injeneriya instituti
8.Kazan mámleketlik arxitektura hám qurilis universiteti
9.Ogarev Mordavia mámleketlik universiteti
10.Puqaraliq injeneriyaliq bilimlendiriw instituti assocaciyasi
11.Regional jámiyetlik shólkem (Rossiya texnologiyaliq jámiyeti)
Mongoliyali birge islesiwshiler:
12.Mongoliya milliy universiteti
13.Mongoliya bilim hám ilim, texnologiyalar universiteti
Ơzbekistanli birge islesiwshiler:
14.Tashkent málimleme texnologiyalari universuteti
15.Urgenish mámleketlik universiteti
16.Qaraqalpaq mámleketlik universiteti
Joybardiǹ tiykarǵi maqseti
Bu’gingi rawajlanip atirǵan dáwirde insanlar turmisin ele de jaqsilaw hám abadan turmisti támiyinlew ushin jaǹa tiptegi zamanagóy, aqilli hám ekologiyaliq jaqtan jetilistirilgen turaq-jaylar hám imaratlardi quriw, olardi joybarlaw bolip tabiladi.
Joybardiǹ tiykarǵi waziypalari
Waziypalar sonnan ibarat, ol óz ishine aqilli qalalardi quriw, imaratlardiǹ qolayliliq dárejesin asiriw, usi baǵdarda tiyisli teoriyaliq hám ámeliy bilimlerdi jetilistiriw, oqiw baǵdarlamalari, tiyisli qollanbalar menen támiyinlew, oqiw, oqitiw, ilimiy jumislardi qollap-quwatlawdi aladi.
QMU oqıtıwshısı Avstriyadaǵı seminarǵa qatnasıp qayttı
2017-jılı 21-25-mart kúnleri Erasmus+ baǵdarlaması sheńberinde dúzilgen GREB joybarınıń gezektegi oqıw-ámeliy seminarı Avstriya mámleketiniń Zalcburg ámeliy pánler universitetinde bolıp ótti.
Oǵan Berdaq atındaǵı QMUdıń texnika fakulteti arxitektura hám qala qurılısı kafedrası baslıǵı B.Qıdırbaev qatnasıp qayttı.
Seminardıń birinshi kúni joybar shólkemlestiriwshileri qatnasıwshılar toparı aǵzaların rásmiy túrde kútip aldı hám universitettiń tiykarǵı hám tayanısh imáratları menen tanıstırdı. Bunnan soń 5 kúnlik seminar jobası tiykarında shólkemlestirilgen oqıw kursları óz jumısın basladı.
22-23-mart kúnleri joybar qatnasıwshıları Grac qalasında bolıp, qurılıs jumısları boyınsha medicina universitetiniń qurılıs jumısları, HOG arxitektura byurosında arxitektura joybarları menen tanıstı hám qalada qurılǵan energiya tejemli imáratları boyınsha ekskurciyalar shólkemlestirildi.
24-mart kúni universitette aqıllı imárat joybarı boyınsha oqıw dástúrlerin qanday ámelde qollaw mumkinligi boyınsha kórip shıǵıldı. Sonday-aq, seminarǵa Rossiya, Mangoliyadan qatnasqan professor-oqıtıwshılar menen bir qatarda QMU oqıtıwshısı B.Qıdırbaev óziniń prezentaciyasın inám etti.
25-mart kúni universitet rektorı menen ushırasıw bolıp ótti hám qánigeler kelip izertlew hám qurılıs joybarlarınıń prezentaciyaları bolıp ótti.
Seminar joqarı dárejedegi shólkemleskenlik penen ótkerildi.
Tashkent málimleme texnologiyalar universitetinde GREB joybarınıń seminarı bolıp ótti
2017-jıl 21-22-iyun kúnleri Tashkent málimleme texnologiyalar universitetinde GREB joybarınıń birinshi oqıw-ámeliy seminarı bolıp ótti.
Seminardı Ózbekistandaǵı Erasmus Milliy ofisi (NEO) kordinatorı A.Abdiraxmanova, GREB joybarı kordinatorı, italiyalı professor, L’Akuila universiteti prorektorı Anna Tozzi hám basqalar sózge shıǵıp ózleriniń bilim-tájiriybelerin bólisti.
Seminar dawamında injenerlik bilimlendiriw, toplanǵan tájiriybelerdi óz-ara almasıw, aqıllı imáratlardı qurıw boyınsha pikirlesiwler bolıp ótti. Seminar dawamında treyningler shólkemlestirilip óz ara diskussiyalar menen dawam etti.
Italiyanıń L’Aquila universitetinde GREB joybarını oqıw-ámeliy seminarıń bolıp ótti
Evropa awqamınıń Erasmus + baǵdarlaması boyınsha dúzilgen GREB joybarı sheńberinde 2017-jılı 24-25-oktyabr kúnleri Italiyanıń L’Aquila universitetinde oqıw-ámeliy seminarı bolıp ótti.
Onda joybar sheńberindegi joqarı oqıw orınlarınıń professor oqıtıwshıları qatnastı. Seminardı L’Aquila universiteti rektorı, professor Paola Inverardi ashıp berdi. Bunnan soń GREB joybarı kordinatorı, professor Anna Tozzi, Dr. Massimiliano D’Innosenso sózge shıqtı. Al, rossiyalı professor Irina Petrova hám italiyalı professor Anna Tozzi jańa oqıw baǵdarlamaları, óz-ara tájiriybe almasıw, oqıtıwǵa arnalǵan bayanatların jasadı.
Seminarda dúnya standartlarına sáykes qala landshaftın dóretiw, imáratlardı aqıllı hám ekologiyalıq normalarǵa say qurıw boyınsha óz ara pikir talaslar boldı. Òtkerilgen seminarda Erasmus + baǵdarlaması QMUdaǵı kordinatorı B.Paluanov, joybar aǵzası, arxitektura hám qala qurılısı kafedrası assistenti A.Turdıbaevlar qatnastı.
Seminar juwmaǵında mádeniy orınlar menen tanısıw maqsetinde qala orayındaǵı dıqqatqa ılayıq jerlerge ekskursiyalar shólkemlestirildi.
Italiyanıń L’Aquila universiteti hám Qaraqalpaq mámleketlik universiteti arasında eki tárepleme shártnamaǵa qol qoyıldı
GREB joybarı sheńberinde ótkerilgen seminar dawamında Italiyanıń L’Aquila universiteti hám Qaraqalpaq mámleketlik universiteti arasında 5 jıl múddetke ilimiy hám tájiriybe almasıw boyınsha eki tárepleme shártnamaǵa qol qoyıldı.
Oǵan muwapıq student jaslar óz ara tájiriybe almasıw maqsetinde belgilengen múddette shártnamadaǵı oqıw orınlarında ámeliyat ótewi hám oqıwın dawam ettiriwi múmkin.
Avstriyanıń Zalcburg qalasında GREB joybarınıń náwbettegi oqıw-ámeliy seminarı bolıp ótti
2018-jıldıń 20-21-fevral kúnleri Avstriyanıń Zalcburg qalasında GREB joybarınıń náwbettegi oqıw-ámeliy seminarı bolıp ótti.
Onda joybar sheńberinde alıp barılıp atırǵan jumıslar boyınsha keńnen maǵlıwmat berildi. Búgingi kúnge shekem ekologiyalıq jaqtan taza imaratlardı qurıw, dáwir talabına juwap beretuǵın zamanagóy tiptegi jaylardı joybarlaw boyınsha pikir-talaslar boldı. Bul seminarda GREB joybarı boyınsha oqıw orayın ashıw máselesi qaraldı. Joybar sheńberinde alınǵan oqıw úskeneleri boyınsha maǵlıwmatlar berildi.
Seminarǵa Erasmus + baǵdarlamasınıń QMU daǵı kordinatorı B.Paluanov qatnasıp, islengen jumıslar boyınsha prezentaciyasın usındı.
Qatnasıwshılar óz-ara tájiriybe almastı hám seminar juwmaǵında Zalcburg qalası boyınsha mádeniy sayaxat shólkemlestirildi.
Sloveniya mámleketiniń Lyublyana qalasında GREB joybarınıń náwbettegi oqıw-ámeliy seminarı bolıp ótti
2018 jıldıń 17-18-aprel kúnleri Evropa awqamınıń Erasmus+ baǵdarlaması boyınsha shólkemlestirilgen GREB joybarınıń náwbettegi oqıw-ámeliy seminarı Sloveniya mámleketiniń Lyublyana qalasında bolıp ótti.
Onda birge islesiwshi joqarı oqıw orınlarınan oqıtıwshılar qatnastı. Seminarda joybar sheńberindegi alıp barılıp atırǵan jumıslardıń nátiyjeleri hám endigi isleniwi tiyis bolǵan jumıslar boyınsha pikirlesiwler boldı.
Seminarǵa QMU dan xalıq aralıq baylanıslar bóliminiń baslıǵı Sh.Shaniyazov, arxitektura hám qala qurılısı kafedrasınıń assistent oqıtıwshısı B.Seytekov qatnastı. Sonday-aq, Erasmus + baǵdarlamasınıń QMU daǵı kordinatorı B.Paluanov qatnasıwshılarǵa orınlanǵan wazıypalar haqqında maǵlıwmatlar berdi.
Qaraqalpaq mámleketlik universitetiniń Texnika fakultetinde GREB joybarı tiykarında lobaratoriya kabineti ashıldı
Berdaq atındaǵı qaraqalpaq mámleketlik universitetiniń Texnika fakultetinde Evropa awqamınıń Erazmus+ baǵdarlaması GREB joybarı tiykarında lobaratoriya kabineti ashılıw máresimi bolıp ótti.
Lobaratoriya kabinetin ashıwdan tiykarǵı maqset arxitekturalıq jańa imáratlardı joybarlaw, olardıń ekologiyalıq jaqtan qáwipsiz hám zaman talabına sáykes smart úyler etip jaratıw baǵdarında jumıslardı shólkemlestiriw bolıp esaplanadı. Búgingi kúnde lobaratoriya zamanagóy hám xalıq aralıq standartlar tiykarında kompyuter texnologiyaları menen tolıq táminlengen.
- Shólkemlestirilgen Lobaratoriya kabinetinde student jaslar teoriyalıq bilimlerin bekkemlew ushın ámeliy tájiriybelerdi alıp baradı. Bunda tiykarinan studentler ózleri islep shiqqan imáratlardiń joybarlari, sizilmalar hám professor-oqitiwshilar menen birgelikte jumis alip baradi.
Ashılıw máresiminde universitet rektorı A.Reymov qatnastı.


text:
Tamız 28, 2017 | avtor shalqar
Qazaqstan Respwblïkası Din isteri jäne azamattıq qoğam mïnïstrliginiñ qoldawımen «Xalıqtıñ ulttıq-mädenï birligin saqtawdağı zïyalılardıñ röli» taqırıbındağı joba ayasında Elbası N.Nazarbaevtıñ
Tamız 26, 2017 | avtor shalqar
2017 jılğı 25 tamız küni Qazaqstan Jazwşıları kitapxanasında «Qazaqtıñ tarïxï orındarı men eskertkişteri» taqırıbında döñgelek üstel ötti. Jïın maqsatı
Tamız 25, 2017 | avtor shalqar
«Azamattarğa arnalğan ükimet» memlekettik korporacïyası» KE AQ Almatı qalası boýınşa fïlïalı – «Xalıqqa qızmet körsetw ortalığı», «Jer kadastrı jäne jıljımaýtın mülikti texnïkalıq tekserw» jäne
Tamız 20, 2017 | avtor shalqar
2017 jılğı 25 tamız küni, sağat 15.00-de Qazaqstan Jazwşıları kitapxanasında (Almatı qalası, Altınsarïn köşesi, 37.Jandosov köşesimen qïılısı. Qazaqstan Jazwşıları kitapxanası.)
Tamız 17, 2017 | avtor shalqar
Tarïxï atamekenine köş tüzep jatqan qandastarımızdıñ sanı jıl saýın artıp, büginde mïllïonnan asa qandastarımız elge qosılğan. Memleket tarapınan olarğa barınşa
Tamız 17, 2017 | avtor shalqar
Qazaqstan Respwblïkasınıñ «Xalıqtıñ köşi-qonı twralı» Zañınıñ 1 babına säýkes (2015 jılğı 24 qaraşadağı özgerister men tolıqtırwlar): Qazaqstan Respwblïkasına kelgen étnïkalıq
Tamız 11, 2017 | avtor shalqar
Xalıqaralıq «Janaşır» qoğamdıq qorı Din isteri jäne azamattıq qoğam mïnïstrliginiñ qoldawımen «Azamattıq bastamalardı qoldaw ortalığı» kommercïyalıq emes akcïonerlik qoğamınıñ granttıq
Tamız 1, 2017 | avtor shalqar
«Qazaq étnografïyası salaları» taqırıbında döñgelek üstel ötedi Xalıqaralıq «Janaşır» qoğamdıq qorı Din isteri jäne azamattıq qoğam mïnïstrliginiñ qoldawımen «Azamattıq bastamalardı


text:
Qırımtatar resurs merkezi Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda 2016 senesi aprel ayı devamında yüz bergen vaqialar ve qanun bozuvları boyunca talilni taqdim etti.
Merkezde, hususan, aprel 1-de Aqmescit rayonınıñ Colman (Pionerskoye) köyünde yüz bergen qırımtatarlarnıñ kütleviy yaqalavları kibi eñ esas qanun bozuvları qayd etildi.
«Er kesniñ parmaq izlerini, tükürçikni aldılar, fotoresimler yaptılar ve sorğuğa çektiler», – qayd etile talilde.
Bundan da ğayrı, merkezniñ tarafından toplanılğan qanun bozuvları arasında Aqmescitteki ötmek furunında tintüvler, rusiyeli uquq qoruyıcılarnıñ Qırımtatar Qurultayı teftiş komissiyasınıñ reisi Ali Özenbaşnıñ Aqmescitteki evine kirmege ıntıluvı, mahkemeci tarafından «fevral 26 işi» boyunca qabaatlanğanlarnıñ apiste bulunma müddetiniñ uzattırılması ve olardan biri olğan Ahtem Çiygozğa qarşı yañı qabaatlavlarnıñ peyda olması, «Hizb ut-Tahrir» ile bağlı olğanında qabaatlanğanlarnıñ apiste bulunma müddetiniñ uzattırılması, bazarlarda yaqalavlarnen neticelengen reydler, yarımadada Meclis faaliyetiniñ yasaq etilmesi, Qırım mühbirleriniñ evlerinde tintüvler ve olardan biri olğan Nikolay Semenanı separatizmde qabaatlav ve diger qanun bozuvlarıdır.
Umumen olaraq, talilde 60-dan ziyade qanun bozuvı qayd etile.
Fevral ayında Avropa parlamenti Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda Qırım sakinleriniñ, hususan qırımtatarlarnıñ aq-uquqlarını «yüksek seviyede» bozuvını takbih etti.
Rusiyeli Qırım ükümeti yarımadada insan aqları bozuvları aqqında malümatnı red ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
HSN BQO zonasında: Poltavska köy şurası territoriyasında teleefirde 12 ukrain kanalı çalışa
Ukraina haber siyayeti Nazirliginiñ nezaret missiyası Donetsk vilâyetiniñ Kostântınivsk rayonundaki Poltavska köy şurası territoriyasında teleradioyayınlav alınıñ talilini keçirdi.
"Efir antennasına eñ azından 12 ukrain kanalı tuta. "Deyenerivlerinki" aqqında aytmağa qıyın, çünki yerlilerden kimse bunı aytmay", - dep, haber etti yayınlav yañartuvı meselelerinden Nazir mesleatçısı, Ukraina halq deputatı, nezaret missiyasınıñ reberi Oleksand Brığınets.
Köy aşlığı Yevgen Maslovnıñ sözlerine köre, Poltavkada çoqusı sakinler internet-televizionunen qullana, yoldaş antennalar pek az.
Hatırlatamız, Ukraina haber siyaseti Nazirligi yanında Milliy televizion ve radioyayınlav sistemasınıñ stabil çalışması teminlenilmesinden Komissiyanıñ eki yıllıq işi devamında üç telequlle quruldı: Donetsk vilâyetiniñ Kramatorsk şeyerinde (2016 senesi dekabrniñ 5-de), Herson vilâyetiniñ Çongar qasabasında (2017 senesi martnıñ 17-de) ve Lugansk vilâyetiniñ Bahmut qasabasında (2017 senesi avgustnıñ 22-de).
Cedvel


text:
Mustaqil Devletler Birligi ve avroaziya integratsiyası işleri boyunca Rusiye Devlet duması komiteti reisiniñ birinci muavini Konstantin Zatulin Azatlıq Radiosınıñ rus bölügine bergen izaatında ukrainalı rejissör, Qırım sakini Oleg Sentsovnıñ deñiştirilebilme ihtimalı aqqında ayttı.
«Eger biz bu usulnı mesele Savçenko ve bizim sabıq ve şimdiki rusiyeli arbiylernen bağlı olğan işte qullanğan ve deñiştirgen olsaq, printsip olaraq bunı bir emsal şeklinde qullanılması içün mania teşkil etecek iç bir şey yoq», – dedi Zatulin.
Bu arada deputat, «qarar bermege tutunmağanını ve er türlü allar olğanını», ancaq Sentsov işinde öldürilgen kimse olmağanını qayd etti.
«Savçenko rusiyeli jurnalistlerniñ öldürilüvinde iştirak etkeninde qabaatlanğan edi. Sentsov bizim qanunlarğa binaen qabaatlı sayılsa da, onıñ qabaatı mahkemede isbatlandı, faqat mında ölüm yoq, öldürilgen kimse de yoq. Elbette, bu deñiştirüv noqta-i nazarından da muim ve esapqa alınmaq kerek olğan husus», – dep izaatlay rusiyeli deputat.
Rusiyeniñ Kopeysk (Çelâbinsk vilâyeti) apishanesinde yatqan Qırım sakini olğan Oleksandr Kolçenko açlıq tutacağı aqqında mayısnıñ 31-nde ilân etken edi.
Oleg Sentsov mayısnıñ 14-nde Rusiye apishanelerinde yatqan bütün ukrainalı siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi talabınen muddetsiz açlıq ilan etken edi.
Ukrainalı rejissör Oleg Sentsov Rusiye apishanelerinde yatqan bütün ukrainalı siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi talabınen muddetsiz açlığını devam ete. O, mayısnıñ 31-nde «onı deñiştirüv meraqlandırmağanı», çünki o «soñuna qadar baracaq insan olğanını» ilân etken edi.
Ukrainada ve bütün dünyadaki faaller Rusiye ve prezident Vladimirr Putinden qanunsız tutulğan ukrainalılarnın azat etilmesini talap etmege devam eteler. Çeşit devlet ve qıtalarda #FreeOlegSentsov и #SaveOlegSentsov yazıları altında tedbirler ötkerile.
Sentsov ve Kolçenko Rusiye mahsus hizmetleriniñ vekilleri tarafından Qırımda 2014 senesi mayıs ayında, yarımadada terroristik aktlar azırlağanlarında qabaatlanıp tutulğan ediler. 2015 senesi avgust ayında Rostov-na-Donu şeerindeki Şimaliy Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi Sentsovnı, Qırım territoriyasındaki terroristik faaliyette qabaatlap, 20 yıllıq şiddetli rejim koloniyasına qalmağa mahküm etti. Kolçenkoğa 10 yıl koloniya cezası berildi. Ekisi de qabaatlarını tanımay.
«Memorial» insan aqlarını qorçalav merkezi Sentsov ve Kolçenkonı siyasiy mabüsler cedveline kirsetti.


text:
Kyivde Rusiye tarafından Qırımnıñ ilhaq etilgeni ve repressiyalar aqqında «Boz tüsteki zonanıñ» insanları» adlı kitapnıñ taqdimnamesi yapıldı.
Kitapnıñ muellifleri– qırımlı jurnalist, Qırım.Aqiqat muellifi Anna Andriyevskaya ve Ukraina mlliy hatıra institutınıñ mutehassısı Olena Halimon.
«Bu kitapta sizler Rusiye ordusı Qırımnı nasıl işğal etkeninen, insanlar, faaller nasıl munasebet köstergenlerinen bağlı tafsilâtlı malümat tapabilesiñiz. Bu 2014 senesi fevralnıñ 26-sı Qırımnıñ işğal etilüvini iç olmağanda bir kün keçiktirgen kündir. Ayrıca kitapta, Keriçte parom vastasınen insanlar kelerek, Rusiye timsalleri alıp yarımadada kezgenlerini, Qırımnıñ bahtlı sakini olğanın köstermege areket etkenlerini körmek mumkün. Muim bir bölük Qırımda yapılğan repressiyalarğa bağışlana. Eñ şiddetli qısım qıynavlarğa bağılşlana: XXI asırnıñ insanları işbu sovet maşnasınıñ bütün maiyetini öz başlarında keçireler.
Diger muellif Olena Halimonnıñ sözlerine köre, bu kitapqa şahsiy ikâyeler kirgen.
«Bu ikâyelerniñ epsi kerçek. Er bir insannıñ hususiy ikâyesi – pek ağırttırıcı, er kesniñ öz taqdiri bar. Bu kitapta yer alğan 57 şaat, dost ve qomşularıilhaqnı nasıl qabul etkeni aqqında yaza. Biz bu insanlarnıñ eyecan ve başlarından keçirgenleri bu kitapta aks olunğanını istedik. Biz olarnı iç taraftan köstermege areket etttik», – dedi o.
Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ, mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirilip başladı.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonı Üç Köz (Novoklönovka) köyünde noyabrniñ 24, cuma künü, qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşkanıñ cenazesi ötkerildi. «Qırım Birdemligi» birleşmesiniñ malümatına köre, onen vedalaşmaq içün qırımtatarları yarımadanıñ dört bir tarafından kelip çıqtılar.
Noyabrniñ 23-nde ruisye küç idaresiniñ hadimleri Aqmecsitte qırımtatar faallerini tutıp alğan vaqıtta, 83 yaşındaki Veciye Kaşkanıñ yüregi yaramay. Onı «acele yardım» maşnası alıp kete, ancaq soñradan o qadın alemden keçkeni aqqında belli ola.
Veciye Kaşka 1934 senesi Aluştağa yaqın yerleşken Üsküt (Privetnoye) köyünde dünyağa kele. Qırımtatar milliy areketine o keçken asırnıñ 50-nci yıllarında kelip qoşula.
Azatlıq Radiosınıñ muhbiri Anton Naumlük, Veciye Kaşkanıñ ölüminden evel olıp keçken vaqianıñ inceliklerinen paylâşa.
Faaller tutulıp alınğan arada Veciye Kaşkanıñ yüregi yaramay, «acele yardım» çağırıla, lâkin hastahanege ketken vaqıtta qadın vefat eteAnton Naumlük
– Belli olğanı kibi, noyabrniñ 23-nde, saba ekstremizmge qarşı küreş Merkezinden kelgen rusiyeli küç idaresi hadimleri, «Rusiyede yasaqlanğan Meclisniñ bir qaç azasını» tutıp aluv operatsiyasını keçire. Aslında olarnıñ iç birisiniñ Meclisnen alâqası yoq. Aqmescitniñ Vorovskogo soqağında yerleşken kafede qırımtatar milliy areketiniñ faaalleri olğan üç erkek kişi tutulıp alına – Veciye kaşka da olar arasında buluna. Faaller tutulıp alınğan arada Veciye Kaşkanıñ yüregi yaramay, «acele yardım» çağırıla, lâkin hastahanege ketken vaqıtta qadın vefat ete. Soñradan belli olğanına köre, tutulıp alınğan üç kişi Türkiye vatandaşından para talap etkeninde qabaatlana eken. Yani vaqialarnıñ mundericesi deñişe ve kün devamında yañı şeyler açılıp tura.
Albuki, rusiyeli küç idaresi derc etken videosında, bir qısım fragmentler eksik. Anton Naumlük, şimdilik bu ne ile bağlı olğanı aqqında aytmaq pek erte, dep saya.
– Bunı belki tehnik ceetten izah etmeleri mümkündir ya da kerçekten de küç idaresiniñ hadimleri Veciye Kaşkağa nisbeten pek sert davranğandırlar. Bir üküm çıqarmaq qıyın. Ekstremizmge qarşı küreş Merkeziniñ taqiqatçıları, videonıñ qalğan fragmentleri yaqında derc etilecegini vade eterek, oña nisbeten küç qullanılmağanını qayd eteler. Noyabrniñ 24 itibaren video alâ daa derc etilmedi.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov rusiyeli küç idaresiniñ hadimleri Veciye Kaşkağa nisbeten küç qullanğanlarından emin.
Men bilgenime köre yaruv neticeleri, 83 yaşındaki qadınnıñ qollarına qırçma taqılğanı, onıñ yerge yıqtırılıp, köteklegenini köstermekteRefat Çubarov
– FSB hususiy bir operatsiya teşkil etip, qırımtatar halqınıñ daa bir qaç faalini parmaqlıq artına oturtmağa areket etkenini er kes pek yahşı bile. Bunen beraber – Meclisniñ itibarını tüşürip, qırımtatarlarına qarşı yapılğan repressiyalarnı devam ettirmek maqsadınen, siyasiy sanağa yañı motivatsiyalar çıqarmaq niyetinde. Rusiyeli küç idaresiniñ hadimleri artıq faallerni cinayette qabaatlaylar. Faalller tutulıp alınğan soñ, rusiyeli propogandacılar bunen bağlı yalan materiallarnı derc ete. Bu az olğanı kibi, biz Veciye Kaşkadan da ayrıldıq. Men bellesem, işğalciler özü de bunı beklmey ediler. Men bilgenime köre yaruv neticeleri, 83 yaşındaki qadınnıñ qollarına qırçma taqılğanı, onıñ yerge yıqtırılıp, köteklengenini köstermekte.
Qırımlı tarihçı Gülnara Bekirova, Veciye Kaşka ve onıñ ailesi qırımtatarları içün eñ qıyın olğan sovet devrinde halqnıñ vatanına qaytuvınen bağlı küreşiniñ, eñ keskin usturası üstünde bulunmaqta edi.
Veciye Kaşkanıñ ailesi üzerinden spetsposelenets (mahsus köçürilgen insan) statusı alıp taşlanğan soñ, olar Qırımğa ketmege areket eteler. Bunı tek ateşközlü insanlar yapabile ediGülnara Bekirova
– O, taa Özbekistanda, 1950-de qırımtatar milliy areketiniñ negizinde turğan soylarından edi. 1960-ncı seneleri Veciye Kaşkanıñ ailesi üzerinden spetsposelenets (mahsus köçürülgen insan) statusı alıp taşlanğan soñ, olar Qırımğa ketmege areket eteler. Bunı tek ateşközlü insanlar aypabile edi, o ise iç bir şeyden qorqmay edi ve o arada olar dört balanıñ saibi ediler. 1969 senesi olar Qırımğa kelip, ev satın ala. Halqnıñ aqlanğanınen bağlı uydurma qarar olğanına baqmadan, qırımtatarları Qırımda epbir yazdırılmay ve aydap yiberile edi. Veciye Kaşkanıñ parası berilmeden evi tutulıp alına, qorantası da aydap yiberile. 1974 senesi olar başqa köyden kene de ev satın alalar. Olarnıñ evine sarhoş insanlar bastırıp kire, pencerelerini sındıra, atta ağzını sıqmağa istep, Veciye Kaşkanıñ çengesini yerinden çıqaralar.
Refat Çubarov Veciye Kaşka öz ölüminen FSB’niñ tutulıp alınğanlarnen bağlı bütün planlarını akt-üst etti, dep saya ve Ukrainanıñ bütün vatanperverlerini onı unutmamalarına çağıra.
O, öz ömrüni qırımtatarlarınıñ vatanına avdet etmesine adağan ediRefat Çubarov
– Bu bizler içün, elbette, bir şok oldı. O, qırımtatar areketiniñ efsanesi edi ve Qırımda halqımız arasında onı bilmegen insan yoq edi. O, taa gençliginden başlap öz ömrüni qırımtatarlarınıñ vatanına avdet etmesine adağan edi.Veciye Kaşka o devirniñ belli desidentlerinen işbirlik yapğan edi. Bu kerçekten de pek büyük ğayıbımız.
(Matirialnıñ metin şeklini Vladislav Lentsev azırladı)