text:
Meclis faaliyetiniñ fevqulade nizamı onıñ reisi Refat Çubarov tarafından aprel 26-dan başlap, Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ Meclis faaliyetiniñ yasaq etilmesi qararı qabul etilgen soñ, kirsetildi. Bu aqta Refat Çubarov Kiyevde keçirilgen brifingde bildirdi.
Onıñ qayd etkenine köre, faaliyetniñ fevqulade nizamı qırımtatarlarnıñ bütün öz-özüni idare etüv milliy organları – Qurultay, Meclis, regional meclisleri içün kirsetildi.
Bunen beraber, Refat Çubarov fevqulade nizam müddeti devamında Meclisniñ faaliyetini Meclisniñ Mahsus keñeşi idare etecegini bildirdi. Keñeş terkibine onıñ reisi, qırımtatarlarnıñ halq lideri Mustafa Cemilev (onıñ razılığınen), Ukraina territoriyasında daimiy şekilde bulunğan Meclisniñ diger azaları kirecek.
Meclis reisiniñ qayd etkenine köre, Qurultay, qırımtatarlarnıñ diger öz-özüni idare etüv milliy organlarınıñ vekâlet müddeti Meclisniñ onı toqtatmaq qararı qabul etilecegine ve yañı saylavlarğa qadar devam etecek.
Çubarov böyle qarar 2016 senesi fevral 19-da, Kreml tarafından tayinlengen Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya tarafından Qırımda Meclis faaliyetini yasaq etmek davası açılğanı aqqında belli olğanından soñ, qabul etilgenini bildirdi.
Meclisniñ merkeziy ofisi Kiyevde yerleşecek.
Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi aprel 26-da yarımada territoriyasında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini yasaq etmek qararını qabul etti. Bu qararnı lâğu etmek içün bir ay devamında muracaat etmek mümkün.
Dava boyunca cevapkâr – Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl Meclis azaları şikâyet arizasını berecegini ilân etti.
Aprel 25-te keçirilgen toplaşuvda mahkeme rusiyeli prokuror Natalya Poklonskayanıñ Meclis faaliyetiniñ toqtatılması boyunca qararını davağa qoştı. Poklonskaya toplaşuvda olmadı.
Aprel 13-te Kreml tarafından tayin etilgen Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya Qırımtatar halqınıñ Meclisi faaliyetiniñ mahkeme qararına qadar toqtatılması aqqında qarar alğanını bildirdi.
Aprel 18-de Rusiye Adliye nazirligi Qırımtatar Meclisini «ekstremist faaliyetinden sebep» yasaq etilgen teşkilâtlar cedveline kirsetti. Böyle qarar Ukraina, bir sıra halqara teşkilâtlar ve uquq qoruyıcılar tarafından takbih etildi.
Rusiye prezidentiniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov yarımadada Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilmesi meselesi «Rusiyeniñ içki işi» olğanını, ve Rusiye tıştan kelgen «tevsiyelerni» diñlemeycegini ilân etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


c: text/html

text:
Qırımda Avropa şurası eyyetine ukrain tilinde laf etken qırımlılarnıñ bir sıra meselesi aqqında tarif ettiler. Bu aqta Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde Qırımda Ukrain medeniy merkeziniñ tesisçisi Leonid Kuzmin tarif etti.
Aytqanı kibi, Avropa diplomatlarına Qırımdaki vaqialar aqqında doğru malümatnı bildirip oldılar.
«İlk nevbette, Qırımda ukrain tiliniñ meselesi, çünki bugün onı mekteplerdeki ögretüv çerçivesinden alıp taşladılar. Mesele bar, TMUda ukrain tili fakulteti qapatılğan… Ekincisi, ukrain tilli qırımlılar televideniyeni tek sputnik vastası ile baqa, gazetalarnı yalıız internetten oquy bile… Qırım akimiyetiniñ Qırım ukrainlerine qarşı etken büyük cinayetlerden biri – «Svitanok» bala teatr studiyasınıñ qapatılması», – dedi Leonid Kuzmin, ve Avropa Şurası eyyetiniñ azalarına daa çoq meseleniñ añlatılğanını bildirdi.
Dört insandan ibaret olğan ve İsveçre diplomatı, elçi Jerar Ştudman reberliginde Avropa Şurasınıñ eyyeti Qırımğa yanvar 25 künü keldi. Avropa Şurasınıñ baş kâtibi Turbern Yagland degeni kibi, eyyetni Qırımğa yarımadada insan aqları ile bağlı vaziyetke qıymet kesmek içün yolladı. Bunıñ ile eyyetniñ işi mustaqil olacağını qayd etti, onıñ işi Qırımnıñ territorial statusına bağlı degil eken.
Avropa Şurasınıñ közeticileri Qırımğa soñki bir buçuq yıl içinde kirgen halqara teşkilâtlarnıñ ilk temsilcileri oldı.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırım taqiqat komiteti Aqmescitniñ 38 yaşında sakinine nisbeten cinaiy işniñ taqiqatını bitirdi. O, Rusiye cinaiy kodeksiniñ 105 maddesi 1-nci qısmı («öldürüv») boyunca qabaatlana.
Taqiqatnıñ malümatına köre, 2014 senesi sentâbr 7 künü qabaatlanğan saroş alda olıp, qavğa neticesinde qadın teni ve başına qol-ayaqları ile nice uruv ketirdi. Bundan soñ boğıp öldürdi, haber ete Qırım Taqiqat komiteti idaresiniñ matbuat hızmeti.
Cinaiy işniñ taqiqatı devamında qadınnıñ qabaatını tasdiqlağan deliller tapılğan edi.


text:
Tutulğan faal ve «Qırım birdemliginiñ» cemaat jurnalisti Ayder Kadırov gece keç saatlarda Aqmescitteki FSB binasından çıqarıldı, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Advokatı Aleksey Ladinniñ aytqanına köre, Kadırov avgustnıñ 31-nde saba 6-da tutuldı, cinaiy dava ise 22:45-te açıldı.
«Bu vaqıt devamında onı işkencege oğrattılar, dep sayam. Bu insannıñ birinci derece şeker hastalığı bar. Bu vaqıt devamında aç qaldı, FSB hadimlerine hasta olğanını ve aşamaq kerek olğanını ayttı. Kimse qulaq asmadı. Alına baqmadan, añlaşqan advokatını talap etti. Saba 9-dan berli mında edim, mesaclarnen tahqiqatçığa haber ettim, nevbetçige haber ettim, müvekkilime yiberilmegenim içün şikâyetimni qayd ettim. Aqşamğa qadar kimse qulaq asmadı», – dep qayd etti Ladin.
Advokat Marlen Halikovnıñ aytqanına köre, onıñ müvekkili – bazarertesi künü tutulğan daa bir kişi Ridvan Umerovğa qarşı – cinaiy dava saat 21:00-da açıldı.
«Saba 9-dan berli FSB bölüginde ediler. Tahqiqatçınıñ aytqanına köre, anda tahqiqat tedbirleri keçirildi, şu sebepten meni mında yibermediler. Tahqiqat tedbirleri men olmağanda nasıl keçirildi añlatmadılar. Müvekkilimni advokattan, yani menden vazgeçmesine iqna etmege tırıştılar. Ve qabaatını tanımağa teklif ettiler. Balalar çıqıp evge keteceklerine quvanam, amma advokat ve tutulğanlarğa qarşı böyle munasebetni yañlış dep sayam», – dedi advokat.
Avgustnıñ 31-nde Rusiye quvetçileri tarafından tutulğan dört qırımtatar faali bir yerge ketmemek şartınen yiberildi, dep bildire qırımlılarnıñ advokatları.
Faallerge qarşı «çaqmama» maddesine istinaden (Rusiye Ceza kodeksiniñ 205.6 maddesi) cinaiy dava açıldı. FSB tahqiqatçısı Valeriy Şerstükovnıñ bildirgenine köre, tutulğanlar 2015 senesi «Vkontakte» içtimaiy ağında, FSB bildirgenine köre, Rusiyede terror teşkilâtı tanılğan «IŞİD» teşkilâtınıñ faaliyetinde iştirak etken Umicon Dadajonov ile yazışqan edi.
Uquq qoruyıcılar tünevin keçirilgen tintüvler, tutulğan faaller, qırımtatarlarğa qarşı yapılacaq areketlerni açıq sürette izaatlamay.
Avgustnıñ 31-nde peyda olğan malümatqa köre, Rusiye quvetçileri Sudaq, İçki ve Seyitler rayonlarında qırımtatarlarnıñ evlerini tinte. Faallerniñ malümatına köre, tintüvler Enver Topçi, Ayder Ablâkimov, Ridvan Umerov ve Ayder Kadırovnıñ evinde keçirildi. Onıñ ömür arqadaşı evlerinde tintüv olmadı, amma aqayınıñ Ukraina pasportı tutıp alındı, onı ise Aqmescitke sorğuğa alıp ketkenler, dep bildirdi. Onıñ aytqanına köre, Ayder Kadırov 4 balanıñ babası ola, büyük balasınıñ balalıqtan berli saqatlığı bar, er adamınıñ özü şeker hastasıdır. «Qırım birdemliginiñ» malümatına köre, Rusiye quvetçileri dördüni de Aqmescitke FSB idaresine alıp ketti. Faallerniñ advokatları bildirgenine köre, olarnı FSB binasına kirsetmegen ediler.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası ve politsiyası qırımtatar faalleriniñ evlerinde keçirilgen qanunsız tintüvlernen bağlı cinaiy tahqiqat başlattı. Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy temsilciligi qırımtatarlarnıñ evlerinde saba keçirilgen tintüvlerni takbih etti. Ukraina Tış işler nazirligi Qırımda keçirilgen yañı tintüv ve insan tutuvlarına qarşı narazılıq bildirdi ve Rusiyeden BM qararlarınıñ yerine ketirmesini ve tutulğan qırımtatarlarnı azat etecegini bekley, dep bildirdi.


text:
İşğal etilgen Qırımğa ketirilgen mahsulatnıñ 80% alâ daa qıtadan ketireler. Ukraina yarımdağa ketirileyatqan mahsulatnıñ miqdarını eksiltmey. Amma Qırım tükânlarında mahsulat çeşiti zengin olmayıp, fiyatları arta. Qırımda ukrain mahsulatı nasıl bir «çuqurda» yoq ola?
Qırımnıñ mahsul teminlevi, Ukraina içün işğal etilgen yarımadağa mahsulat ve suv ketirilmesiniñ elverşli olğanı ya olmağanı aqqında «24» haber telekanalınıñ «Qırım.Aqiqat» leyhasınıñ yañı yayınında söz yürsetilecek.
Studiya musafirleri – sanaiy çarşınıñ mütehassısı Mariya Kolesnik ve «Çetel işler meydanı» fondınıñ eksperti Yuriy Smelânskiy.
Programma cumaertesi künü saat 18:30 (Aqmescit vaqtı boyunca saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit vaqtı boyunca saat 12:30) efirge çıqa.
Azatlıq Radiosı ve Qırım.Aqiqat saytlarında ise saat 18:30 (Aqmescit vaqtı boyunca saat 19:30) peyda olacaq.
Azatlıq Radiosınıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegen insanlar içün azırlandı.


text:
İslâm Terek rayoınıñ Seyit Eli köyünde sentâbr 19 künü yerli sakinler politsiya maşinalarını kördi. Köyde yaşağan qırım tatarları tintüvlerden qorqa.
Bunı Qırım.Aqiqat saytına qırımtatar milliy Qurultayınıñ Merkeziy Saylav komissiya reisi Zair Smedlâyev bildirdi.
«Üç politsiya maşinasını köydiler. Köyge ne maqsat ile kelgenlerini kimse bilmey. Bizni ep haberdar etmege rica ettim», – dedi Smedlâyev.
Sentâbr 16-17 künleri Qırımda qırımtatarlarnıñ toplu yaşağan mesken yerlerde kütleviy tintüvler keçirile edi. Çarşenbe künü, Yağmurça qasabasınıñ camisinde, Aqmescit civarındaki Bulğanaq köyünde ve Zuya qasabasınıñ qırımtatar mektebinde tintüvler ötkerildi.
Yaqında, sentâbr 16 künü, qırımtatar milliy Meclis azası Eskender Bariyevniñ evinde tintüv keçirildi, neticede bilgisayarlarını tutıp aldılar. Daa bir tintüv Qarasuvbazar regional Meclisiniñ başı Mustafa Asabanıñ evinde keçti.
Bundan soñ Aqmescitte yerleşken qırımtatar milliy Meclis binasını silâlı insanlar sarıp aldı, içeri tintüvni keçirmege başladılar.
Sentâbr 17 künü «Qırım» Fondı» baş müdiri, Meclis azası Riza Şevkiyevge Aqmescitniñ Merkeziy mahkemesiniñ qırımtatar teşkilâtlarınıñ Meclis binasını boşatmaq kerekligi aqqında qararını oqudılar.
Halqara teşkilâtlar ve uquq qorçalayıcılar işğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı ve qırımtatarlarğa nisebeten etilgen adaletsizlik sebebinden öz qasevetini bildirdiler.


text:
Aqyar sakinlerini internet sıñırlanacağını ve elektrik energiyası kesilecegi aqqında tenbiyeleyler.
Bunı Aqyar ükümetiniñ saytında bildireler.
«Mart 25-te saat 0.00 başlap saat 07.00 qadar keçirilgen reglament işlerinden sebep GUP «Sevastopol Telekom» internet ağınıñ işi toqatılacaq», – aytıla beyanatta.
Bundan ğayrı, keçirilecek işlerden sebep mart 23-ten 27-ge qadar Qaçı qasabası, Morozovka köyü, Kazak körfezi, Alsu rayonında, Ligovskaya 1-5, Kazaçya 54, Ligovskaya 4, Şçelkunova 2,4,6, Klüçevaya 7,2-18,3-5,9-17 ve Kaçinskiy şarap zavodında elektrikler kesilecektir.


text:
Mayıs 26-da FSB hadimleri tarafından yaqalanğan Qırım sakinleri Timur Osmanov, Hayser Halilov ve Ayder Haltayev uzun vaqıt devam etken sorğulardan soñ azat etildi. Mühbir Şevket Namatullayevniñ bildirgenine köre, olarnı gece «E» merkezinden azat ettiler.
«Olarnı «E» merkezinden tek gece azat ettiler. Olar o yerde saba saat yediden gece saat ekige qadar bulundı. Bütün bu vaqıt devamında olarğa adliyecilerni yibermey ediler. Bundan evel olarnıñ evlerinde tintüvler keçirildi. Sebep olarnıñ ticariy noqtalarında sanki qaçaqlar çalışqanı oldı», – dep yaza mühbir Facebook saifesinde.
Onıñ qayd etkenine köre, uquq qoruyıcılarnıñ Hayser Halilovnıñ evine kelmezden evel kimse azbarda turğan maşnanıñ köpçeklerini boşattı ve bu yerde turğan video nezaret kamerasını çıqardı.
Bunı tasdıqlamaq içün mühbir Hayser Halilovnıñ evinde tintüv keçirilgen vaqıtta yapılğan videonı taqdim ete.
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl yaqalanğan kişilerge bütün kün devamında adliyecini yebermegenlerini bildire.
Mayıs 26-da, saba beraberlikte bir biznes işini alıp barğan Timur Osmanov, Hayser Halilov ve Artur Haltayevniñ evlerinde tintüvler keçirilgeni aqqında malümat peyda oldı. Bu kibi merasimler qırımtatarlarnıñ Aqmescitteki ticaret noqtalarında da keçirildi.
Emil Kurbedinov Alupkada bu kibi tintüvler keçirilgeni aqqında bildirdi.
Tintüvler boyunca yerli uquq qoruyıcılarınıñ resmiy izaatları yoq.
Ukraina Tışqı işler nazirligi Rusiyeni Qırımda qırımtatarlarnı taqip etmege toqtatmağa, Meclis ise dünyanı Rusiyeni daa ziyade etraf müitinden ayırmağa çağırdılar.
Tintüvler, hırsızlıq ve diger qırımtatarlarğa nisbeten yapılğan basqınlar Qırım işğal etilgen soñ bitmey. Bu aqta daimiy şekilde uquq qoruyıcılar, bu cümleden halqara uquq qoruyıcılar bildire. Lâkin, Kreml ve Rusiyege boysunğan Qırım ükümeti bunı red ete, ve er vaqıt «cinayetniñ milleti yoqtır» dep ilân ete.
Ukraina ükümeti ve halqara toplulıq daimiy şekilde Rusiyeni Qırımda repressiyalarnı toqtatmağa çağıralar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Tunç devri
Tunç devri - taş devrinden soñ eneolit (baqır devri) keçici devirniñ yerine kelgen insaniyet tarihında medeniy-tarihiy devir. Özüniñ tunçtan iş ve silâ aletlerini işlep çıqaruv ve qullanuv, köçebe tuvarcılıq, suvarma ziraatçılıq, yazı, qulculıq devletleri (milâttan evel III biñyıllıqnıñ soñu - I biñyıllıqnıñ başı) hususiyetlerine has. Tunç devri, milâttan evel I biñyıllıqta demir devirine deñişken. Umumen, tunç devriniñ hronologik çerçiveleri böyledir: milâttan evel 35/33 — 13/11 as., lâkin diger medeniyetlerde olar farq eter.
Asırlarnıñ üçlük shemasını (taş, baqır, maden) 1836 senesi dan atiqiyatçı, Köpengagen atiqiyatçı müzeydeki toplamınıñ saqlayıcısı H. Tomsen teklif etip, nazariy tarzda esaslağan.
Istılanıñ etimologiyası[deñiştir | kodunı deñiştir]
Tunç devri ıstılası, ilk sefer Gesiodnıñ “İşler ve künler” (daa “İnsaniyetlikniñ devirleri” kibi belli) kitabında rastkele. Bu kitapta insaniyetlik tarihı 5 qısmına bölüne: altın, kümüş, tunç, qaramanlar ve demir devrine.
Atiqiyatnıñ mustaqil ilimge inkişafı ile, dan atiqiyatçı Hristiyan Yürgens Tomsen, iş aletleri yapılğan malzemesine köre artefaktlarnıñ tasnif esasında tarihtan evel zamannıñ devrimini teklif etken. Tunç devrindeki artefaktlarnıñ bu tasnifi, Aq deñiz ve Yaqın Şarqnıñ atiqiyat tapılmalar içün eñ çoq kelişe. Bunen beraber, Qadimiy Qıtaynıñ atiqiyat medeniyetlerinde tunç ve demir devirlerini ayırmağa biraz zor kele.


text:
Rusiye Qırımda Ukrainağa ait radio sıqlıqlarınıñ qullanıluvına yarış ilân etti, albuki bu, Halqara elektrik alâqa birligi nizamnamesiniñ bozuluvıdır. Bunı mart 27-de Kyivde Ukraina İnformatsion siyaset nazirliginiñ birinci muavini Emine Ceppar bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, yarımadadaki Ukraina radio sıqlığı resursı Rusiyeniñ devlet ya da şahsiy KHVlerine berildi.
Emine Ceppar: «İşğalcilerniñ Qırımda birinci işi, Ukraina yayınlavınıñ kesilmesi ve tele ile radio signal üzerinde kontrolniñ alması oldı… Söz serbestliginiñ yoq etilmesinde ekinci adım, aralarında TRK, «Çernomorskaya» ve ATR kibi büyük teleradioşirketleri olğan Ukraina KHVleriniñ çalışa bilmelerini imkânsız yapma oldı. Cemi olaraq Ukrainanıñ 10 KHVsi onlarca jurnalistlernen beraber yarımadanı terk etmege mecbur oldı. Qırım muarririyetleriniñ bir qısmı qapatıldı. Bugün endi vatandaş jurnalistikası tazyıq ve repressiyalar altında buluna», – dep qayd etti.
Mart 27-de Kyivde, yañı sanktsialar cedveliniñ ilân etilmesi içün sebep ola bilecek ilhaq etilgen Qırımda Rusiye tarafından Ukrainanıñ radio sıqlığı resursınıñ zapt etilmesi aqqında esabat taqdim etildi. Esabatnı Televideniye ve radio yayınlav boyunca milliy şura ve Ukraina İnformatsion siyaset nazirligi azırladılar.
Milliy şuranıñ rehberi Yuriy Artemenko, esabatnıñ neşir etilmesine «Ukrainanıñ teleradioinformatsion saasını imaye etmek maqsadınen «ekinci cebhe»niñ açıluvı» dedi.
Milliy şura ve İnformatsion siyaset nazirliginiñ malümatına köre, Qırımnıñ Rusiye tarafından işğali neticesinde yarımadada 39 Ukraina radiostantsiyası ve 31 Ukraina telekanalı yayınlav imkânını bütünley ğayıp etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
28 tamızda astanada oppoziciya mitingisi ötedi degen orında tirkelmegen "Alğa, Qazaqstan" partiyasınıñ keminde üş müşesi wstaldı. Bwl jöninde oqiğa ornınan Azattıq tilşisi habarladı, dep jazdı Ortalıq Aziya jakalıqtar qızmeti.
Jeksenbi küni policiya qarjı ministrligi ğimaratı aldındağı alañda video tüsirip twrğan azamattıq belsendi Venera Jañabaevanı wstadı. Belsendi Dinara Mübärak alañğa kişkentay balasımen birge kelgen. Policeyler oğan tiispedi.
Alañğa kelgen belsendi Qayrat Mwsabaevtı policiya kölikten şıqqan bette birden wstadı. Arnayı jasaq ökilderi belsendiniñ qolın qayırıp, avtozakqa iterip otırğızdı. Mwsabaev "Şal ket!" dep ayqayladı.
Azattıq tilşisiniñ habarlauınşa, miting ötedi degen orın qorşalğan. Aynalağa policiya kölikteri qoyılğan. Onnan astam policey men jäy kiim kigen birneşe adam jürgen. Azattıq tilşisi bes policiya köligi men bir avtozaktı bayqağan.
Bwğan deyin tirkelmegen "Alğa, Qazaqstan" partiyası barlıq partiyanı tirkeudi, sayasi qudalaudı doğarudı jäne Qañtar oqiğasın halıqaralıq därejede tergeudi talap etip, miting ötkizetinin jariyalağan. Bwğan deyin Nwr-Swltan äkimdigi demalıs künderi qalada miting ötetin orındar bos bolmaytının aytıp, belsendilerdiñ miting ötkizu turalı habarlamaların birneşe ret maqwldamağan.
Almatıda "Alğa, Qazaqstan" mitingisi ötedi degen orın – Şoqan Uälihanov atındağı alañda mektep järmeñkesi ötip jatır. Bwğan deyin qala biligi mwnda da "qoğamdıq şara ötetinin" alğa tartıp, belsendilerge miting ötkizuge rwqsat bermegen.
Oqiğa ornında jürgen Azattıq tilşisiniñ habarlauınşa, järmeñkege jinalğan jwrt körinbeydi. Aynalada belgisi joq, äynekteri qarañğılanğan keminde üş avtobus twr. Onnan astam policiya aynalanı toruıldap jür. Biraq belsendiler körinbeydi.
"Vlast'" saytınıñ jazuınşa, belsendilerdi mitingige deyin wstap ketken boluı mümkin. Internet-basılım partiyanı qwru bastama tobınıñ müşesi Arman Imanjanovtıñ wstalğanın habarladı.
Policiya äzirge tüsinikteme bermedi.


text:
Advokat Edem Semedlâyev Aqyarnıñ psihiatrik hastahanesinde Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Aleksandr Sizikovnı yoqladı. Bu aqta «Qırım birdemligi» bildire.
Aleksandr Sizikov birinci derece saqatıdır, 26 künden berli mecburiy psihiatrik ekspertizasında hastahanede buluna.
«Alı bir qarar, amma hastahane şaraitlerinden pek boldurdı. Saşa bir şey körmegeni içün pek zorlanğanını ayta. Onı ayrı baqqan kimse yoq. Advokatnıñ istinaf şikâyeti baqılğan ve 30 künlik ekspertiza müddeti belgilengen mahkeme oturışuvı olıp keçti, dep haber ettim. Müddet cuma künü bite. Bunı ekspertiza keçirgen ekim de tasdıqladı», – dedi Semedlâyev.
Rusiye kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi Sizikovnı statsionar-psihiatrik ekspertizasında tutuv müddetini 30 kün olaraq belgilegen edi.
Daa evel berilgen malümatqa köre, qırımlı Sizikov psihiatrik hastahanesindeki şaraitlerni şikâyet ete.
Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi oktâbrniñ 14-nde Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Aleksandr Sizikovnı Aqyar şeer psihiatrik hastahanesine mahkeme-psihiatrik ekspertizasına bir ayğa yollamağa qarar aldı.
Ukraina Rusiyeden FSB tarafından «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını qurğanında qabaatlanğan qırımlı Aleksandr Sizikovnı azat etmesini talap ete.
Bundan evel Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki temsilciligi, qırımlı Sizikovnı «ceza psihiatriyasından qorumağa» niyetlene, dep bildirdi.
Tintüvler iyülniñ 7-nde saba erte yedi qırımlınıñ evinde keçirildi: Qurman rayonınıñ Büyük Onlar qasabasında yaşağan Emil Ziyadinov, Aqmescit rayonınıñ Kurtsı qasabasında yaşağan İsmet İbragimov, Bağçasaray rayonınıñ Jeleznodorojnoye köyünde yaşağan Seyran Hayretdinov, Bağçasaray rayonınıñ Sevastyanovka köyünde yaşağan Aleksandr Sizikov, Aqmescit rayonınıñ Bavurçı (Kamenka) qasabasında yaşağan Vadim Bektemirov ve Aluştada yaşağan Dilâver Memetovnıñ evinde.
Rusiye FSBsiniñ malümatına köre, «Qırım sakinleri arasında terror mefküresini yayğan, qırımlı musulmanlarnı özüne celp etken» «Hizb ut-Tahrir» bölügini qurğanından ve iştirak etkeninden şübheli sayılğanlar tutuldı.
İyülniñ 7-nde Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını qurğanından şübheli sayılğan Sizikovnı ev apsine yolladı. Sizikov birinci derece saqatı olı, 2009 senesi soqurlaştı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda «fevral 26 işi» boyunca mahküm etilgen Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz kene de mahkeme işi sımarlanğan olğanını qayd etti.
Mayıs 13-te keçirilgen mahkeme toplaşuvında Çiygoznıñ aytqan sözlerini Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl Facebook saifesinde paylaştı.
«Bütün bu areketlerge bir emir bar, siyasetçilerniñ emri, ükümet adamlarınıñ emri bar. İç bir öz başına çalışqan mustaqil mahkeme sisteması, ükümet Rusiyede yoq. Çünki Rusiye terrorizm yolunı aldı», – dedi Ahtem Çiygoz.
Onıñ sözlerine binaen, rusiyeli ükümet qırımtatarlarnı, tek sovet vaqtında degil, diger vaqıtlarda da «siyasetçiler işlep çıqarğan şekil boyunca» mahküm eteler, yaqalaylar.
Ahtem Çiygoz Aqmescitteki apiste 2015 senesi yanvar 29-dan başlap buluna. Aprel 29-da onıñ apiste bulunması müddetini mayıs 22-ge qadar uzattırdılar.
Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi mayıs 13-te «fevral 26 işi» boyunca qabaatlanğan Ahtem Çiygoz ve Ali Asanovnıñ apiste bulunma müddetiniñ uzattırılması boyunca imayeniñ şikâyet arizasını red etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, yarımadada Rusiye uquq qoruyıcıları Ukraina topraq bütünligine qoltutqan ve Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksenov yolbaşçılığında «Rus birligi» firqasınıñ faallerine qarşı çıqqan qırımtatar faallerini mahkeme etmege başladılar.
Vaqialar 2014 senesi fevral 26-da olıp keçken edi. Rusiye taqiqatınıñ malümatına köre, yüz bergen çatışmada eki insan elâk oldı, 79 kişi zarar kördi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Aqyar qurtarıcıları yanvar 22-sinde qayıqnen deñizge çıqqan ve qaytmağan aqaynıñ qıdıruvını devam ete. Bunı Rusiye FVN-niñ Aqyar idareisniñ matbuat hızmeti bildire.
Müessise malümatına köre, ğayıp olğan adamnı İnkerman, Qaçı ve Lübimovka köyü yanında qıdıralar.
"Qıdıruvğa 22 qurtarıcı, 2 maşna ve 3 gemi celp etildi", - denile beyanatta.
Daa evel haber etile edi ki, yanvarniñ 22-sinde kündüz aqay Aleksandrovskiy körfezinden İnkerman tarafına yaldap ketken ve qaytmağan.
Qırımda ve Aqyarda yanvarniñ 23 ve 24-ünde gece ava şaraitiniñ bozulması aqqında habe


text:
WQK baylanıs jelileri men Internetke qol jetkizudi toqtatuğa qatıstı tüsinik berdi, - dep habarlaydı Tengrinews.kz tilşisi vedomstvonıñ baspasöz qızme..
Uaşington – jwma, (bizdiñ uaqıtpen senbiniñ tañında) Donald Tramp (Donald John Trump) resmi türde AQŞ-tıñ 45 kezekti prezidenti bolıp tağayındaldı. Tr..
Bügin Astanadağı Euraziya Wlttıq Universitetinde belgili qoğam qayratkeri, diplomat Saylau Batırşa-wlınıñ 75 jıldıq mereytoyına arnalğan halıqaralıq ğ..
Bügin Wlttıq wlannıñ «Oñtüstik» öñirlik qolbasşılığına qarastı 5571 äskeri böliminiñ saptıq alañında Rio olimpiadasınıñ çempiondarı Dmitriy Balandin, ..
19 qañtar Oñtüstik Koreya aqparat qızmeti Koreya-AQŞ qorğanıs salasındağı lauazımdı twlğalar jäne birqatar diplomattarğa, tayaudağı Soltüstik Koreyanı..


text:
Türik prezidenti Rejep Tayip Erdoğannıñ Eruropa elderine wstanğan közqarasına jäne Germaniya men Niderlandını nacistik äreketter jasadı dep ayıptauına..
Türik sırtqı ister ministri Europanı qarañğı tün kütip twr dep qorqıttı. Türkiya sırtqı ister ministri Mevlut Çavuşoglu Niderlandiyadağı saylau dayınd..
BWW Gumanitarlıq mäseleler jönindegi bas hatşısı Stiven O'Brayenniñ 10 naurızda jasağan eskertuin osıdan bwrın da saytımızda jariyalağan edik. Qazirgi..
Mal'tanıñ Goco aralındağı teñizge swğına orın tepken tereze formasındağı jartas qwladı. Küşti teñiz tolqındarınıñ äserinen erekşe körinis qalıptastırğ..
6 naurız küni, Europa Odağına müşe elderdiñ sırtıq ister ministrleri men qorğanıs ministrleri bas qosqan Bryussel'degi otırısta, «Äskeri josparlau jän..


text:
2018 senesi noyabrniñ 25-inde Qırım yalısı yanında Rusiye tarafından zapt etilgen ukrain deñizcilerniñ “keyfi yahşı ve azat etilmelerini bekley”.
Bu aqta Facebookta Moskovada ukrain diplomatlarnıñ sözlerinden Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları boyunca vekâli Lüdmila Denisova yazdı.
Ombudsmen deñizcilerniñ tuvğanlarınen beraber aprelniñ 14-ünde mahkeme oturışlarında iştirak etmek içün Rusiyege keldi. Oturış aprelniñ 17-sinde Moskovanıñ Lefortovo mahkemesinde keçirilecek.
“Soylar, cenk eserlerine emek ve eşyanı yollamağa rica etti. Yarın satın alınğan şeyler Lefortova SİZOsına deñizcilerge yiberilecek”, - dep yazdı Denisova.
Noyabrniñ 25-nde Rusiyeniñ sıñır gemileri Odesa limanından Azaq deñizinde Mariupolge keçken Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ gemilerine qarşı «açıq istilâiy areketler» kerçekleştirdi. Rusiyeniñ «Don» sıñır kateri Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ «Yañı Qapu» reyd buksirine aselet çarptı.
Rusiye FSBsi Ukraina gemilerine qarşı silâ qullanğanını tasdıqladı, mında berilgen malümatqa köre, üç Ukraina cenk gemisi noyabrniñ 25-nde «Rusiye devlet sıñırından qanunsız keçti».
Aqmescit ve Keriç mahkemeleri 24 Ukraina deñizcisini apiske aldı. Olar 2019 senesi yanvarniñ 25-ne qadar apiste qalacaqlar. Ukraina deñizcileri 6 yılğa azatlıqtan marum qala bile. Qırım yalısında zapt etilgen Ukraina deñizcileri noyabrniñ 27-nde Rusiye Ceza kodeksiniñ 322-nci maddesiniñ 3-ünci qısmına istinaden (sıñırdan qanunsız keçiş) qabaatlandı. Esir alınğan Ukraina askerleri Moskvağa avuştırıldı.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Rusiye FSBsi tarafından zapt etilgen ukrain deñiz askerlerini cenk esiri dep tanıdı.
Rusiyeniñ Keriç boğazında yapqanlarını bir sıra Avropa memleketi ve ABD tenqit eteler. NATO, vaziyetni ve Keriç boğazındaki adiselerni diqqatnen közetkenini bildirip, ağır-sabırlı olmağa ve vaziyetniñ daa beterine yol açmamağa çağırdı.


text:
İşğal etilgen Qırımda tünevin prevmoniya ile hastahanege qoyulğan adamlarnıñ sayısı 7-den 20-gece arttı. Bunı yarımadanıñ Felâket tibbiyeti ve acele tibbiy yardım merkeziniñ matbuat hızmeti bildirdi.
Müessiseniñ malümatına köre, koronavirus şübesinen hastahanege qoyulğan adamlarnıñ sayısın 8-den 12-gece çoqlaştı, keskin respirator virus infektsiyası şübesinen ise - 14-tten 21-gece arttı.
Rusiye kontrolindeki Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov bildiregenine köre, işğal etilgen Qırımda keçken künü 4 yañı koronavirus hastası qayd etildi.
Böylece, Qırımda 298 koronavirus hastası qayd etildi. 25-i çetelden, 31-i qomşu Rusiye regionlarından keldi, 9 adam vefat etti. Aqyarda - 139 COVID-19 adisesi qayd etildi, eki adam öldi.
Aqyarda dört yañı COVID-19 hastası qayd etildi. Yılnıñ başından berli 143 adam ola. 83 adam yahşı oldı, 2 adam vefat etti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca qabaatlanğan qırımtatar faali Raim Ayvazov Rusiye uquq qoruyıcıları onı Qırımnıñ memuriy sıñırındaki Kalançak keçiş noqtasında tutıp, «gece çölge çıqarğanını» ve «qurşunğa tizüvni taqlit etkenlerini» tarif etti. Bu aqta advokatı Mariya Eysmont Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi.
Bunı Ayvazov Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesiniñ SİZOda tutuv müddetini uzatuv meselesi baqılğan oturışuvda aydınlattı.
«Qayda ve nasıl tutulğanına dair sualge Ayvazov gece saat 2-3-lerde onı keçiş noqtasından yibermey ediler, dedi. Daa soñra, onıñ fikirince, üç FSB hadimi onı nomeraları qapatılğan maşinağa mindirip (urıp), çölge alıp ketti. Anda topraqqa tizlerine oturtıp, qurşunğa tizüvni taqlit etkenler – onıñ yanında ateş açqanlar. Bundan soñ FSB idaresine ketirip, tutulğanını vesiqalar boyunca resmiyleştirgenler», – dep tarif etti müvekkiliniñ aytqanlarını Eysmont.
Advokat, Ayvazovnıñ aytqanlarında cinayet alâmetleri qayd etile dep, tahqiqat organlarına qarşı şahsiy qarar çıqarılmasını rica etti. İmaye cinayet aqqında ariza bermege de istey.
Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Ayvazovnı avgustnıñ 15-ne qadar SİZOda qaldırdı. Oturışuv qapalı oldı: ne tuvğanları, ne diñleyiciler içeri alınmadı.
Bavurçı (Kamenka) qasabasınıñ sakini, qırımtatar faali Raim Ayvazov aprelniñ 17-nde gece Qırım ve esas Ukraina memuriy sıñırından keçkende ğayıp oldı. Tuvğanları onı qıdırmağa ketti, dep haber etilgen edi.
Aprelniñ 17-nde kündüz Ayvazov tuvğanlarınen bağlandı. Raim Ayvazov 205.5 maddesiniñ 2-nci qısmına (terrorist tanılğan teşkilâtnıñ faaliyetinde iştirak etüv) istinaden qabaatlanğanını ve «Aqmescitteki ekinci Hizb ut-Tahrir davasınıñ» erkânına qoşulğanını qız qardaşına telefonda haber etti.
«Qırım birdemliginiñ» malümatına köre, Raim Ayvazov Qırımda apiske alınğan qırımtatar faallerine Rostov-na-Donuğa aş ve urba yollamaqnen oğraşa edi.
Qırımdaki FSB ve Rusiye sıñır idaresiniñ hadimleri Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ faaliyetinde iştirak etkeninden şübheli sayılğan kişi tutuldı, dep bildire.
Bu dava boyunca 25 qırımtatarı qabaatlana, 23-ü Rostov-na-Donu, Taganrog ve Şahtı SİZOlarına çıqarıldı. Raim Ayvazov Aqmescit SİZOsında tutula, daa bir kişi – Edem Yayaçikov – ğayıp oldı, bulunğan yeri martnıñ 27-nden berli belli degil.
OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désir martnıñ 27-nde Qırımda keçirilgen kütleviy tintüvlerden soñ «Qırım birdemligi» faalleriniñ apiske alınuvını takbih etip, olarnıñ Rusiye SİZOsından acele azat etilüvine çağırğan edi.
Rusiye Tış işler nazirligi OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désirniñ apiske alınğan «Qırım birdemliginiñ» faallerini, Qırımdaki vatandaş jurnalistlerini azat etmek çağıruvları «şaşıra», dep bildirdi.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
YIMIRTASINA KÖRE TAVUĞI
“Men Amet aqaynı ille aldatırım. Onı öyle masqara eterim ki, yalancı dep nam qazanğanına biñ
bir kere peşman eter”, – dey Rahmet Çelebi aldanğanını biraz unutqan soñ.
Aradan çoq vaqıt keçmey. İstanbul yalancılarınıñ paşası Rahmet Çelebi bir daa Amet aqaynıñ
azbarında peyda ola.
– Alla musafiri keldi, eviñe alasıñmı? – dep soray.
Amet aqay musafirni içeri kirsete. Ayaq ve qollarnı yuvmaq içün oña bir quman suv bere.
Rahmet Çelebi ayaq-qollarnı yuva, kilimge basıp, özüne azırlanılğan yerge keçip otura ve Amet
aqayğa şöyle dey:
– Bizde İstanbul civarında yaqında pek büyük bir yımırta taptılar. O yımırtanıñ sarısından aş
azırladılar. Dört yüz adam aşap bitiralmadı. Böyle yımırta tapılğanına sen taaciplenmeysiñmi?
– Yoq, – dey Amet aqay özüni sıqmayıp, – bundan on yıl evelsi menim babam quş körgen, o
quşnıñ bir ayağı Bulğaristanda olsa, ekinci ayağınıñ tırnaqlarınen Boğaz qayaları altındaki Türk
qalesiniñ divarlarını tırnay eken.
Rahmet Çelebi dayanıp olamay ve Amet aqaynıñ sözüni böle:
– Qırım aqqında ne qadar üfürtsen de lafıñnı bölmem. Lâkin İstanbul aqqında böyle yalan
aytqanına dayanıp olamayım, – dey.
– Menim yalan aytqanımnı qaydan bildiñ? – dep soray Amet aqay.
– Tüşün de baq, seniñ şimdi tarif etken quşuñ kibi quş olamı dünyada? Yalannıñ da bir qararı
olmaq kerektir daa!
– Sayğılı musafir, – dey Amet aqay, sen özüñ tüşün de baq, eger menim tariflegen quşum
olmasa, seniñ aytqan yımırtañnı qaysı ayvan qozlaycaq? Sen özüñ qozlar ediñmi?…


text:
İşğal etilgen Qırım sakinleri sıq-sıq Ukraina pasportlarını resmiyleştirmege rica eteler, dep haber ete 5 kanal.
Herson vilâyetiniñ Novotroitskiy migratsion hızmetinde – nevbetler. Telekanalnıñ malümatına köre, er kün aman-aman yüz insan yarımadadan kelip, ukrain vesiqalarını ala.
«Çetel ve içki pasportlarnı dört insan resmiyleştire. Ukrain vesiqalarını alacaq qırımlılar o qadar çoq ki, gece bile nevbet almağa başlaylar», – bildire telekanal.
Novotroitskiy pasport hızmetleriniñ hadimleri yaqın zamanda aynı şekilde işke devam etecekler. Sıñırcılar tenbiyeley: işğal etilgen Qırımda berilgen vesiqalar boyunca Ukrainağa bir kimse kiremez.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Mayıs 10-da Aqyar civarındaki Hayto (Tılovoye) köyünde yaqalanğan qırımtatarlar Ernest ve Enver Seytosmanovlarnı Rusiye FSBsiniñ şubesine alıp kettiler. Adresi belli degil. Bunı «Qırım birdemligi» cemiyet birleşmesi, Qırımdak Rusiye polisiniñ hadimlerine atıfta bulunıp, bildire.
Ondan ğayrı, qırımtatar faaliyetçileriniñ bildirgenine köre, FSB hadimleri Seytosmanovlarnıñ anası Gülnaranı, yaşağan yeri olğan Seyitler (Nijnegorskoye) rayonınıñ Sadovoye köyüne alıp kettiler. Onıñ evi de tintildi.
Daa evel advokat Emil Kurbedinov, Aqyar civarında yaqalanğanlarnıñ Aqyardaki «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca Rusiyede mahküm etilgen Nuri Primovnıñ yaqın soyları olğanını tasdiqladı.
Mayıs 10 sabasında Aqyarnıñ Balıqlava rayonındaki Hayto köyünde tintüvler yapılğan soñ Ernes ve Enver Seytosmanovlarnıñ yaqalanuvı aqqında bildirildi. Daa soñra Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından ihtimal ile üç kişi yaqalanğanı belli oldı.
Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından bu hususta açıq menbalarda şimdilik izaat berilmedi.
2017 senesiniñ sentâbrinde Rostov-na-Donu şeerindeki Şimaliy Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi uküm çıqardı. Oña binaen «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca qabaatlanğan Aqyar sakinleri Ferat Sayfullayev, Rustem Vaitov ve Nuri Primovğa umumiy rejimli tertipke qoyucı koloniyada beşer yıl berildi.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ advokatları, olarnıñ diniy alâmetke köre taqip etilgenlerini tüşüneler. Advokat Emil Kurbedinov, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenlerniñ esasen qırımtatarlar olğanını ve olarnen beraber İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleriniñ taqip etilgenini qayd ete.
«Hizb ut-Tahrir» halqara siyasiy İslâm teşkilâtınıñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletleriniñ bir İslam hilâfeti içinde birleştirilmesinde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarınıñ qullanılmasını red ete ve Rusiyede aqsız olaraq taqip etilgenlerini aytalar. Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2003 senesinde «Hizb ut-Tahrir»ni yasaq etip, «terroristik» tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetti.


text:
Qazaqstan Respublikasınıñ Wlttıq qauipsizdik komiteti İşki ister ministrligimen birlesip, 2017 jılğı 29 mamırdan 30 mamırğa qarağan tüni Almatı qalasında käsipkerlerden aqşalay qarajattı qorqıtıp alumen, Qazaqstan Respublikasınıñ Memlekettik şekarası arqılı QHR-dan kontrabanda arnaların wyımdastırumen aynalısqan wyımdasqan qılmıstıq top müşelerin qwrıqtadı.
Jedel-izdestiru is-şaraların jürgizu barısında qılmıstıq qoğamdastıqtıñ jetekşileri men belsendi müşeleri wstaldı, olardan edäuir kölemde atıs qaruı men oq-däriler tärkilendi.
Sonımen qatar, körsetilgen WQQ jetekşilerimen baylanısı bar Almatı qalası İİD Äuezov AİİB-nıñ bwrınğı bastığı policiya polkovnigi B.Qasabekov twtqındalğan bolatın.
Tergeu jwmıstarı jürgizilip jatır.


text:
Truskavets ukrain şeerinde qırımtatarlarnıñ sürgünligi aqqında «Haytarma» filmine hatıra tahtası peyda oldı.
Bunı filmniñ rejissörı ve filmde baş rolüni icra etken Ahtem Seytabalev öz Facebook saifesinde bildirdi.
«Yıl evelsi Türkiye şeerinde «Haytarma» filmniñ festival tarihı başlandı, bugün mında hatıra tahtası peyda oldı. Truskavets şeerine ve festival teşkilâtçılarına filmimizniñ taqımı adından minnetdarım», – yazdı o ve tahtanıñ fotoresimini aşkâr etti.
«Haytarma» filmi 1944 senesi olğan qırımtatarlarnıñ stalin sürgünligi aqqında tarif ete. Halqnıñ tarihındaki bu facialı saife şüretli uçucı, Sovet Birliginiñ eki defa qaramanı – qırımtatarı Amet-Han Sultannıñ noqtaiy-nazarından kösterile.
Filmniñ ilk numayışı 2013 senesi mayıs 17 künü ötkerildi.
2014 senesi noyabr ayında «Haytarma» filmni İtaliyada keçirilgen festivalde eñ güzel film olaraq tanıdılar.


text:
Ukraina yırcısı, qırımlı Camala, dekabr 24 künü Kiyevde işğal etilgen Qırım ve Donbasstan köçip kelgenler ile körüşti. Körüşüvniñ teşkilâtçısı cemiyet teşebbüsi Krım-SOS oldı.
Qırım.Aqiqat mühbiri bergen malümatqa köre, Qırım ve Donbasstan köçip kelgenler ile körüşüvde Camala muzıka, icadiy planları, qorantası aqqında tarif etti, insanlarnıñ suallerine cevap berdi, balalığında olğan adiselerni hatırladı.
«Arzu etmege sevem. Şimdi eñ büyük arzum, – bunı can-yürekten aytam, – epimizniñ evlerimizge qaytıp, anda özümizni evde olğanı kibi is etkenimizni isteyim: raat, bir şeyden qorqmadan, şimdi bu ne qorqunçlı körüne. 21-ncı asırda Ukrainada insanlar öz ayatı içün qasevet çekecegini kimse tüşünmegen edi. Şunıñ içün – bu pek büyük bir arzum ve onıñ amelge keçmesini ve memleketimizde barışıq olğanını isteyim», – dep ayttı Camala.
Camala şunı da qayd etti ki, Ukrainada fikirrdeşlik olğanını da ister edi.
«Biz añlaşırmız. Em Ğarp, em Şarq. İnsanlar er vaqıt bir-birini añlay edi, çeşit yollar ile: söz, muzıka, sanaat ile, – farqsız. Eñ esası – añlaşmaq», – dedi yırcı.
Körüşüvniñ soñunda , Camala köçip kelgenler ile «selfi» çekti.
Evel, dekabr 12 künü, Camala StereoPlaza salonında kontserti ile çıqışta bulundı. Zalda bulunğan seyircilerden çoqusı Qırım ve Donbasstan köçip kelgenler edi. Olar kontsertke Krım-SOS cemiyet teşebbüsinden elde etken bedava davetnameleri boyunca keldiler.


text:
Aqmescitte cuma künü, iyün 12-de, «Krımskaya gazeta» ükümet neşiriniñ beş biñ nushasını tarqattılar. Qırım haber nazirligi bildirdi ki, gazetalarnı «qırımlılarnı haberdar etmek içün» Rusiye Künü munasebetinen tarqattılar.
Berilgen malümatqa köre, Qırım federal universitetiniñ studentlerini gazetalarnı tarqatmağa davet ettiler.
«Tedbir devamında er bir kişi viktorinada iştirak ete ve üç sualge cevap bere bildi. Ğaliplerge bahşışlar ve bir yıllıq gazeta abunesi berildi», – dep aytıla haberde.
Aktsiya Karl Marks soqağında başlap «Aqmescit» kinoteatri yanında yekünlendi. «Krımskaya gazeta» neşiriniñ baş muarriri Mariya Volkonskaya iştirakçiler ve ğaliplerni tebrikledi.
Cuma künü Qırımda Rusiye devlet bayramı – Rusiye kününi qayd eteler. İyün 12 künü tatil ilân etildi, bayram tedbirleri bazar kününe qadar keçirilecek.
Rusiye bayramı munasebetinen Qırımda bir sıra tedbir keçirilecek. Aqmescitniñ Lenin meydanında saat 17:30-da bayram programması ötkerilecek. «Rusiye, bizler – seniñ balalarımız» programmasında şeer ve rayonnıñ icadiy taqımları, balalar içün yarış-oyun programmaları keçirilecek, Aqyar ve Qırımnıñ diger şeerlerinde de kontsert programması ötkerilecek.
1992 senesi iyün 12-de Rusiye Federatsiyasınıñ halq deputatları Devlet mustaqilligi aqqında deklaratsiyanı qabul ettiler.
1992 senesi iyün 11-de Rusiye Federatsiyasınıñ Yuqarı Şurası iyün 12-ni bayram olaraq tanımağa qarar aldı.


text:
ABD Kongressi 2019 maliyeviy yılda Ukrainağa yardım etmekni tevsiye etti. Bu aqta 2018 senesi oktâbrniñ 1-nde başlanacaq kelecek madafaa bücetiniñ maliyeviy senesinen bağlı maruzada söz yürsetilmkte. Bücet leyhasını Kongressniñ eki palatası da tasdıqladı.
«Prezident istegini, şu cumleden uçucı mudafaa silâları içün 250 million dollar ayıruvnı finansirlemek», – denilmekte vesiqada.
Ayrıca Kongress Pentagonnıñ Rusiye mudafaa nazirliginen işbirlik yasağını uzattı. Vesiqa, hususan, Moskva ve Washington arasındaki arbiy isbirlikniñ finansirlenüvini yasaqlamağa tevsiye ete. Faqat ABD mudafaa naziriniñ muayyen buyruqları istisnadır.
Keçken afta ABD mudafaa nazirligi, işbirligi ve devlet havfsızlığını pekitüv programması çerçivesince Ukrainağa 200 million dollar berecegine dair qararnı tasdıqladı. Amerikan arbiy muessisesiniñ malümatına binaen, bu paralar«Ukraina arbiyleri içün ilâve meşğuliyetler keçirmek, arbiy tehnika satıp almaq ve Ukraina ordusınıñ mudafaa qabiliyetini quvetlendirmek içün arbiy mesleatçılar faaliyeti» içün qullanılmaq kerek.
Böyleliknen, 2014 senesinden başlap bu küngece, Ukrainağa berilgen amerikan arbiy yardımınıñ miqdarı 1 millard dollarnı teşkil etecek.


text:
«Qırım» batalyonı Ukraina akimiyetinden memleketniñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarında yaşağan qavmiy ukrain, qırımtatarlarnıñ ve Ukraina diger vatandşalarnıñ milliy-medeniy, içtimaiy ve siyasiy aqlarınıñ amelge keçirilüvini talap ete.
Bu aqta malümat batalyonnıñ Facebook saifesinde aşkâr etildi.
«Ukraina devlet siyasetiniñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarda yapılacaq vazifeleri: ukrain, qırımtatarlarnıñ ve Ukraina diger vatandaşlarınıñ anayasa aqlarını temin etmek, Ukraina devletiniñ mülki ve infrastrukturasını saqlamaq, Ukraina vaqtınca işğal etilgen territoriyalarını acele azat etmek ve anayasa quruluşını pekitmek», – deyler batalyonda.
Beyanatta qayd etilgeni kibi, Ukraina devlet siyasetini vaqtınca işğal etilgen Qırımda amelge keçirmek içün Ukraina Nazirler Kabineti tertibatında, nazirleklerde vaqtınca işğal etilgen territoriyalar boyunca Vekâletli insanlar olmaq kerek.
Batalyonda devlet seviyesinde işğal etilgen territoriyalarda qavmiy ukrain ve qırımtatarlarnıñ qoruvı boyunca Vekâletli insan vazifesini meydanğa ketirmek kerekligini tüşüneler.
Bundan da ğayrı, Qırım ukrainlilerniñ Miiliy Şurasını Qırımtatar Milliy Meclisiniñ tecribesinden faydalanıp teşkil etmek kerek. Bu Şura vaqtınca işğal etilgen topraqlarda yaşağan qavmiy ukrainlilerniñ idare organı olmalı.
Evelsi, Ukraina Yuqarı Şurasınıñ sabıq deputatı Eduard Leonov Mudafaa Nazirligi negizinde «Qırım» batalyonı peyda olğanı aqqında bildirgen edi. Mında bir qaç yüz qırımlı kirmege razı oldı.


text:
Keşe, 5 mausım küni, jeksenbide elimizde tağı bir sayasi mañızdı oqiğa ötti. Ol bolsa prezidenti Qasım-Jomart Toqaev jarnamalağan «Jaña Qazaqstan» üşi..
Prezident Qasım-Jomart Toqaev 16 naurızdağı joldauında Qazaqstanda üş birdey jaña oblıs qwrudı wsındı. Qazirgi Ortalıq Qazaqstan oblısın ekige böle ot..
Almatıdağı prezident rezidenciyası sürilip tastalıp, ornına sayabaq salınadı. Bwl şeşimdi prezidenti Qasım-Jomart Toqaev qabıldağanın onıñ baspasöz ök..
Prezidentten tartıp, memlekettik hatşığa deyin «Qañtar oqiğasına» qatıstı tergeu, sot isteriniñ ädil bolatının uäde etken edi. Alayda, külli el azamat..
Elimiz qiın äri kürdeli tarihi künderdi artta qaldırdı. Bügin, 11 qañtarda ötken Mäjilistiñ keñeytilgen otırısı jäne sonıñ qorıtındısı osını körsetken..


text:
Aqyarda fevralnıñ 3-nde 103 yañı koronavirus hastası qayd etilgen, aynı zamanda 101 kişi tüzelgen soñ hastahaneden çıqarılğan. Bu aqta Rusiye nezaretinde olğan şeer memuriyetiniñ matbuat hızmeti haber ete.
“Bir künde 34 yaştan 91 yaşqa qadar beş kişi öldi. Bütün allarda, hastalıqnıñ ketişatı sürekli hastalıqlar ile ağırlaştı”, – dep yazıla bildirmede.
Pandemiya başlağanından berli Aqyarda 10 108 kişi hastalanğan.
“Şimidiki vaqıtta 9053 hasta tedaviylendi ve 409 öldi. Bugünde, COVID-19 diagnozı tasdıqlanğan 403 insan hastahanelerde yata, alı yengil hastalar bölüginde 79 kişi buluna, 607 adam közetile” – dep qayd ettiler matbuat hızmetinden.
Hatırlatamız ki, Qırımda keçken künü 148 yañı koronavirus hastası qayd etildi. Bir künde koronavirus yuqunçından 8 hasta öldi.
Rusiye nezareti astındaki Qırım ve Aqyar akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Malümatqa köre, çarşembe künü ötkerilecek sessiyada iş-adamı Lenur İslâmov - baş nazir muavini, Zaur Smirnov - milletlerara cumhuriyet komitetiniñ reisi, Remzi İlyasov devlet şurasınıñ vitse-spikeri, Safure Kacametova milletler meseleleri boyunca Komissiyanıñ reisi olaraq namzetleri baqılacaq. Bunıñnen beraber, olacaq memurlar Anayasanıñ azırlanuvında iştirak etecekler.
Temirgaliyevniñ bildirmesine binaen, Meclis reisi Refat Çubarovnıñ Rusiye Federatsiyasınıñ PRezidenti Volodımır Putin ile körüşüv aqqında muzakereler kete.
Bugün Qırımtatar Milliy Meclisiniñ toplaşuvı olıp keçti. Tedbirde Qurultaynıñ avalesi ile akimiyet organlarında vazifeler alacaq namzetler baqıldı. Meclisniñ matbuat hızmeti bildirgenine köre, resmiy qarar kelecek afta ilân etilecek.


text:
ABD Devlet departamenti ve Mudafaa nazirligi, İspaniyanıñ El País neşri çprşenbe künü Rusiyeniñ telükesizilk kefaletleri adlandırılğan talaplarına ABD vn NATO-nıñ asıl cevaplvarınıñ kopiyalarını yayınlağanını tasdıqladı.
Amerkia tarafınıñ Moskvadan yayınlamamasını istegen vesiqalarnıñ İspaniya matbuatına nasıl etip tüşkeni haber etilmey.
Vesiqalar keçken afta Rusiye tarafına berilgen edi. Rusiye prezidenti Vladimir Putin salı künü çıqışta bulunıp, ABD ve ittifaqdaşlarınıñ cevaplarından memnün olmağanını bildirgen olsa da, Moskvadan bugünge qadar resmiy bir cevap kelmedi.
Rusiye dekabr ayında ABD ve NATO-ğa uquq ceetinden mecburiy telükesizilk kefaletleri adlandırılğan eki muqavele tizmege teklif etti. Moskva Ğarp memleketlerinden Ukraina ve Gürcistannı NATO-ğa qabul etmekten red etmege, olarnen arbiy işbirlikni toqtatmağa, NATO-nıñ Merkeziy ve Şarqiy Aropada arbiy infraterkibini dağıtmağa talap etti.
Bıltır küzde kütleviy haber vastalarında istihbaratnıñ Ukraina sıñırında Rusiye ordusı toplaşqanına dair malümatı peyda olıp başladı. ABD ve diger Ğarp memleketleri Moskva arbiy istilâğa azırlana, dep tahmin ettiler. Kreml bunı inkâr etip, ABD ve NATOdan telükesizlik kefaletlerini talap etti – hususan NATOnı şarqqa kenişletmemek. Moskva Washingtondan yazma şekilde cevap bermesini talap ete.
NATO, İttifaq Rusiye ile muzakerelerge azır, amma memleketlerniñ topraq bütünligine ve angi ittifaqlarğa kirmek qararını almaq aqqına ürmet kibi esas printsiplerinen bağlı uzlaşuvğa razı olmaycaq, dep bildirdi.


text:
Bunı Kreml saytı bildire.
Kazakov Rusiye devlet yolbaşçısına «Qırımda qol tutqanı içün» minnetdarlıq bildirdi.
«Soñki daqqağa qadar qıyın edi, lâkin Siz soñuna qadar bizlernen beraber ediñiz. Bilesiñizmi, halq kerçekten de soñuna qadar bizlernen olğanıñıznı is etti, bu qıyın daqqaları qorqudan titremediñiz», – dedi sportçı.
Olimpik çempionı Qırım sportçılarına Rusiye çempionatlarında ve halqara yarışlarda iştirak etmege imkân berilmesini istedi.
«Vladimir Vladimiroviç, doğrusını aytqanda, epimiz Sizge işanamız, unutmañız, bizler daima Siznen olacaqmız», – dep ayttı Kazakov.
Putin Qırım ve Aqyarnıñ sport ayatı aqqında söz yürütip, bunıñnen bağlı er bir şey Rusiye sport ayatınen bağlanacaq, dep bildirdi.
«Sizde yahşı, yüksek dereceli sportçılar bar», – qayd etti Rusiye prezidenti.
Hatırlatamız, olimpik çempionı Rustem Kazakov «Bütünrusiye halq frontu» Bütünrusiye cemaat areketiniñ reislerinden biri ola.


text:
Onıñ aytqanına köre, onıñ fraktsiyası bir çoq meselelerde ükümetniñ menfaatlarına qol tuta, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
O, şunı bildirdi ki, akimiyetni detsentralizatsiya meselesi bugün esas meselelerden biri ola.
Bundan ğayrı, onıñ aytqanına köre, Regionlar firqası fraktsiyası Anayasada regionlarnıñ bücet cumhuriyeti ve prezidentke impiçment ilân etilmesi esnasınıñ qolaylaştırılmasını talap ete.
Rusiye Ukrainanı rusça qonuşqan adamlar aq-uquqlarınıñ bozuluvında qabaatlap, rus tilini ekinci devlet tili olaraq qabul etmege çağırğan edi. Aynı vaqıtta, keçken ayda regional tiller ve azlıq tilleri Avropa hartiyasınıñ ekspertler Komitetiniñ maruzasında qayd etildi ki, Ukrainada rus tili diger azlıq tillerine nisbeten qat-qat ziyade imaye etile.


text:
Kreml nezaretinde olğan Qırımnıñ Yuqarı mahkemesi, ekinci Bağçasaray «Hizb ut-Tahrir davası»nıñ mabüsi Server Mustafayevniñ anası Venera Mustafayevanıñ davası boyunca istinaf şikâyetini berme müddetini uzatmağa izin bermedi. Qadın oğlunıñ destegine keçirgen bir kişilik piket içün para cezasına mahküm etilgen edi.
Bunı «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi haber ete.
Faallerniñ malümatına köre, mahkemeci Venera Mustafayevanıñ «qanunnen belgilengen müddet içinde arizanı bermek imkânı olğanını» sayağan.
Advokat Lilâ Gemeci bu qararğa itiraz etti ve devamlı hastalıq sebebinden şikâyetni berip olamağanına atfı etti. Mahkeme müddetniñ uzatılması aqqında muracaatnı red etti», – dep haber ettiler birleşmede.
Sentâbrniñ 22-nde qadın Bağçasaray rayonındaki Rusiye İç işler nazirliginiñ bölügine çağırıldı.
Qırımdaki Rusiye İç işler nazirliginiñ saytından Venera Mustafayevağa qarşı açılğan memuriy davalar aqqında malümat yoq.
Sentâbrniñ 15-nde – oğlunıñ ükmü çıqarılğan künü – Venera Mustafayeva Bağçasarayda bir kişilik narazılıq aktsiyasına çıqtı. Qollarında yazuvlı şiar bar edi: «Camideki subetler – cinayet degildir! Oğlumnı qaytarıñız!».
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi Server Mustafayevni «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca 14 yıl sert rejimli koloniyada qalmasına üküm etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Rusiyeniñ nükleer silâ qullanuv ihtimali Ukrayınanı topraq mudafaasında toqtatmaycaq, dep bildirdi Ukrayına milliy telükesizlik ve mudafaa şurasınıñ kâtibi Oleksiy Danılov Azatlıq Radiosına.
«Dünya toplulığı, NATO memleketleri böyle deşetli ücümge (Allah saqlasın, olsa) cevap bermese, toprağımıznı qorumaycaqmız manasına kelmey. Bizni kimse toqtatamaz: ne Putin, ne ordusı. Bu endi çoq kere isbatlandı», – dep qayd etti o.
Danılovnıñ aytqanına köre, Ukrayına milliy telükesizlik ve mudafaa şurası Rusiye taktik nükleer silâ qullansa, vatandaşlar içün tafsilâtlı talimat azırladı ve yaqın künleri «onı mümkün olğanı qadar çoq aydınlatmağa» niyetlene.
Sentâbrniñ 21-nde Vladimir Putin Rusiye «topraqlarını» qorumaq içün «elindeki vastalarını» qullanmağa azır, dep bildirdi. Putin işğal etken Ukrayına topraqlarını da «özüne ait» dep saya.
ABD prezidenti Joe Biden sentâbrniñ 21-nde New Yorktaki BM Baş assambleyasında çıqışta bulunıp, Putinni «Avropanı açıq-açıq nükleer silânen qorquzğanında» qabaatladı.
Sentâbrniñ 26-nda ABD prezidentiniñ milliy telükesizlik mesleatçısı Ceyk Sallivan ABD Rusiyeniñ Ukrayınağa qarşı nükleer silâ qullanmasına cevap berecek dep, Moskvağa körecek «felâketli aqibetlerini» añlattı. O, ABD cevabı nasıl olacağını aytmadı, amma Amerika Birleşken Devletleri «Moskvağa şahsiy olaraq bunıñ ne demek olğanını añlattı», dep qayd etti.
Sentâbrniñ 27-nde Beyaz saray spikeri Karin Jan-Pyer ABD Rusiyeniñ nükleer silâ qullanmağa azırlanğanını körmey, amma bu telükelerge ciddiy yanaşa.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
EKİ YAVLUQ TOPRAQ
Han Amet aqayğa pek açuvlana ve:
– Bugünden soñ menim toprağıma ayaq basma! dep, onı aydap yibere. Ya Amet aqay ne
yapqan?
Aqyarğa barıp, eki yavluq beyaz kireçli topraq qazıp ala. Topraq tolu bu yavluqlarnı çarıqlarınıñ
astından keçirip, sarıp, bağlay ve saray ögünde, hannıñ selbileri arasında yüre.
Han, saraynıñ sofasından Amet aqaynı köre ve oña bağıra:
– Ey, pezevenk, men saña bu yerde yürme degen edim de! Qayda cellât? Bu itaatsıznıñ, oğursız
başını kesip atsın!
Amet aqay hanğa şöyle cevap bere:
– Han azretleri, menim ayaqlarım sizniñ toprağıñızğa basıp yürmekni, aqılma bile ketirmeyler.
Olarğa bunıñ keregi de yoq.
– O ne degeniñ? – dep bağıraqlay ökelengen han, – Sen utanmayıp, menim öz közümnen körip
turğan şeyni, red etecek olasıñmı? Ya da meni soqurlanğan, belleysiñmi?
– Soqurlanmağan olsañız, yahşı baqıñız menim çarıqlarımnıñ tübündeki, Aqyardan alınğan
topraqtır.
Han, Amet aqaynıñ çarıqları, beyaz kireçli topraq tolu yavluqlarnen bağlanğanını körgen soñ,
öyle oşlanıp külgen ki, az qalğan sıqılmağa.


text:
Rosselhoznadzor idaresiniñ devlet inspektorları işğal etilgen Qırımğa qoy etini kirsetmege izin bermediler.
Bunı müessiseniñ matbuat hızmeti bildire.
Etni ketirgen maşina «Canköy» kiriş noqtasına keldi. 5,5 tonna qoy eti ile naqliyat Zaporojye vilâyetinden Canköy rayonına bir iş adamına yollanılğan edi.
«Aydavcı inspektorğa zaruriy vesiqalarnı kösterdi, faqat et buzlatılmayıp, suvutılğan şekilde avuştırıla edi, bu ise Rusiye Federatsiyası ve Gümrük Birligi qanunlarınıñ talaplarını boza», – denile beyanatta.
Etnı Qırımğa kirsetmeyip, qıtaiy Ukrainağa qaytardılar.


text:
Qırım’nıñ birinci sinemaları.
Şunu qayd etmek kerek ki Qırım yarımadasında sinema taa 1900.ss insanlıq daha bu sözünü bile tanımağanda peyda oldu.
Qırım’nıñ zenginleri birinci filmlerini sinema salonlarında ve idare binalarda baqqanda daha faqir seyirciler içün sinemada qullanğan “elektrobiograf”,”illüzion”,”bioskop” degen araçlarını ahırlarda, bodrumlarda yada tükkanlarda yerleştirip film izlete ediler.
Seyirci salonnuñ kirişinde tehnika içün bir küçük oda ayırıp, ekrannıñ altında piyanocu otura edi.
Ekseriyet halda seyirciler filmlerni ayaq üstünde izley ediler.100-200 kişi istegen vaqıt,istegen yerden çıqa ediler.Salon tabanı tegiz olğanı içün hem art hem ög sıradan yaramay körüne edi.Bu ise kimerde çıqqan tartışmalarğa sebep ola edi. Mesela bir kere ekrandan balaban dalğa kelgende her kes panik olup ve kürsülerni yıqıp qaçmağa başladı.Qadınlar esini coydu,bazıları evlerine morluqlarnen ve qırılğan qaburğaları ile qayttı. Ne yazıq ki 1900 senesi bina eskirgeni içün “Mir” sineması yıqtırıldı
1904 senesi Aqmescit’te “Bayan” sineması açıldı.Adını Vadim Bayan taqma adı ile şiirler yazğan Vladimir Sidorov’dan kelgen bu sinemanıñ 800 kişilik salonunda malümatına köre merkez ısıtma sistemi ve yahşı havalandırma da bar edi.
Faqat Sovet devrinde o “Zvezda revolütsii”(“İnqılap yıldızı”) adını deñiştirip, Qırım Ukrayna’ğa keçkende ise Şevçenko adına sineması olup başladı.
Aqmescit’teki “Spartak” sineması 1909-1910 senesi “Lotos” adı ile açılğan edi.
Qırım’da çıqarılğan ilk tolu vesiqalı film “Oborona Sevastopola” (“Aqyar savunması”) 10-15 daqiqa yerine 100 daqiqa sürgen edi.Muzıkanen birlikte ses, ışıq ve atışlar efektleri qullanğan edi.Bunuñ içün bu filmni köstergende barot qoqusu kettirmek içün binanı havalandıra ediler. 1917 senesi bu filmniñ yönetmeni Hanjonkov öz para ile Yalta’da bir çekim deposunu qurdu. Faqat 1919 yılında o fabrika milletleştirip “Qırmızı Qırım” dep adlandırdı, soñra da Yalta film stüdyosu oldu.
Sovet devrinde Aqmescit’teki “Mir” ve “Şevçenko” sinemalarda ecnebî filmlerini köstergende sesini azaltıp, zaldaki tercüman mikrofonğa o filmni tercüme ete edi.Böyle vaqıtlarda salon rıqma-rıq tolu edi.
Menba:Tatyana Şevçenko Kırım Gazetası
Tercüme : Furkan Sarıkamış


text:
Aqmescitte mayısnıñ 23-nde Suleyman Kadırovnıñ davasında şaatlardan biri Rusiye FSB tarafından sorğulandı. Bunı Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında qırımlı advokat Edem Semedlâyev haber etti.
Semedlâyev: «Bügün Suleyman Kadırovğa yaqın lğan biri sorğulandı. Biz, Rusiye Esas qanunınıñ 51-ci maddesine esaslanıp, ifade bermege red ettik. Taqiqatçınıñ pek çoq sualleri bar edi. O bu sorğuğa yahşı azırlandı – adam advokatsız kelecegini tüşündi ve onı (şaatnı – QA) bir de bir şekilde sorğuda keçmege mümkün olacağını tüşündi. Biz anda «Suleyman Kadırov ne qadar güzel adam» olğanı aqqında sualler körmedik ve bu sebepten iç bir ifade bermege razı olmadıq», – dep tarif etti.
2016 senesi oktâbrniñ 5-de Rusiye uquq qoruyıcıları qırımtatar faili Suleyman Kadırovnıñ evine tintüv keçirmege keldi. Tintüv vaqtında bilgisayar ve telefon alındı. Tintüv mahkemeci Rodionov İgor İvanoviçniñ Rusiye Federatsiyası sıñırlarını tanımamaq ve «Asker» qırımtatar batalyonına qoltutmaq çağıruvlarını ögrenme Qararı esasında keçirildi.
Aprelniñ 3-nde qırımlı fail ve uquq qorçalayıcı Suleyman Kadırov, o ekstramistler cedveline kirsetilgeni aqqında beyan etti. Bunen beraber, yekâne qazançı kelgen bank kartası blok etilgen eken.
İşğalden soñ Qırımda mustaqil mühbirlerde, qırımtatar faallerinde ve Meclis azalarında kütleviy tintüvler sıq-sıq keçirilip başladı. Ukraina Tışqı işler nazirligi (TİN) işğal etilgen Qırımda ukrain vatandaşlarınıñ taqip etilmesinden qasevet çekkenini bildirdi ve basqıncılıqnı toqtatmağa çağırdı. TİN halqara toplulıqqa muracaat etip, Rusiye insan aqları ve ifade serbestligini bozmasın, ukrain siyasiy mabusları ve esirlerini azat etsin dep, oña qarşı bütün uquqiy ve siyasiy basqı usullarını qullansın istedi.


text:
«Büyük yedi» memleketleriniñ Tış işler nazirleri aprelniñ 5-6-nda olacaq körüşüvde Qırım, Donbas ve Qırım yalısında zapt etilgen ukrainalı deñizci ve Rusiyedeki diger ukrainalı mabüslerni azat etüv meselesini muzakere etecekler.
Bu aqta aprelniñ 5-nde Ukraina Tış işler naziri Pavlo Klimkin bildirdi, dep yaza Ukraina kütleviy haber vastaları.
«Bugün ve yarın (aprelniñ 5-6-nda – QA) G7 nazirler körüşüvi olacaq, Hrıstâ Friland (Kanada Tış işler naziri – QA) iyül ayında olacaq islâatlar meseleleri konferentsiyasınen bağlı fikirlerini paylaşmağa planlaştıra… Elbette, diger meseleler de muzakere etilecek – Qırım ve Donbas, cenk esirleri, siyasiy mabüsler ve ukrain reineleriniñ azat etilüvi», – dep yaza Klimkinniñ aytqanlarını kütleviy haber vastaları.
Ukraina Tış işler naziri Ukraina bunıñ içün yañı uquqiy aletlerni qullanacaq, dep ayttı, olarnı o, bir qaç künden aydınlatacaq.
NATO yanındaki ABD daimiy vekili Key Beyli Hatçison bildirdi ki, yaqın vaqıtta NATO memleketleri «Qara deñizde tedbir alacaq». Onıñ aytqanına köre, bunıñ sayesinde qanunsız işğal etilgen Qırım yalısında Keriç boğazında «Rusiyeniñ agressiv areketleri» sıñırlanacaq.
Aprelniñ 1-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Almaniya kantsleri Angela Merkel Rusiye tutqan ukrainalılarnıñ azat etilüvini muzakere etti.
Martnıñ 31-nde Poroşenko Ukraina prezidenti saylavlarınıñ ekinci turından soñ «işğal altındaki ukrain topraqlarınıñ qurtarıluvınıñ müim etapına» başlaycaq, dep bildirdi.


text:
Süriyädä 15 terrorçı qulğa alındı
DEAŞ häm PKK/YPG terror oyışmalarına qarağan operaŝiyalarda 15 terrorçı qulğa alındı
Süriyäneñ tön’yağındağı Êl Bab häm Cerablusta DEAŞ häm PKK/YPG terror oyışmalarına qarağan operaŝiyalarda 15 terrorçı qulğa alındı.
Êçke êşlär ministrlığınnan yasalğan açıqlawğa kürä ütkärelgän küzläw häm tikşerü êşçänlekläre näticäsendä DEAŞ häm PKK/KCK-PYD/YPG terror oyışmalarınıñ sabotaj, höcüm oyıştıru, şartlatqıç yasawda qullanılğan terrorçılarınıñ qanunsız yullar belän Törkiyägä kerergä cıyınuı öyränelde.
Bu qısada Süriyäneñ Êl-Bab häm Cerablus rayonnarında 29 sentäbr’ könne başqarılğan operaŝiyalarda 11 DEAŞ belän 4 PKK/KCK-PYD/YPG terrorçıları qulğa alındı.
Terrorçılarnıñ yäşägän urınnarında kalaşnikov mıltıqları, pistolet, 570 kartridj, aw mıltığı, binokl’, qorıç jilet häm şaqtıy didjital’ material qulğa töşerelde.
Bäyläneşle xäbärlär
Türkiyä belän Tön’yaq Kipr arasında urtaq künegülär
Türkiyä afat häm ğadättän tış xällär idaräse (AFAD) belän Tön'yaq Kipr Törek Cömhüriyäte grajdan saqlanu oyışması urtaq êzläw qotqaru künegülären ütkärde
AQŞ Türkiygä F-16larnı sataçaqmı?
Türkiyäneñ AQŞtan F-16 xärbi oçqıçların alu mäs'äläse aktual' bulıp qala birä
Ärdoğannıñ “Türkiye 2023 sammitı”na videoyullaması
Türkiyä İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan êksportnıñ, här ayda rekord quyıp, 300 milliard dollarğa citüen äytte


text:
Tel Avivde "Eurovision-2019" yır yarışınıñ ekinci yarıfinalı yekünlendi. Rey berüvniñ neticesinde finalğa Şimaliy Makedoniya, Felemenk, Arnavutlıq, İsveçiya, Rusiye, Azerbaycan, Daniya, Norvegiya, İsveçre ve Maltadan iştirakçiler keçti.
Birinci yarıfinal mayıs 14-ünde keçti. Onıñ neticesinde finalğa Avstraliya, İslandiya, Yunanistan, Belarus, Sırbistan, Qıbrız, Estoniya, Çehiya, San-Marino ve Sloveniyadan icracılar keçti. Konkurs finalı mayısnıñ 18-inde olacaq.
Fevralniñ 23-nde «Eurovision-2019» ukrain milliy saylavında yırcı Maruv ğalebe qazandı. Maruv Rusiyede çıqışta bulunğanını aytqan edi. Daa soñra MARUV «Eurovisionğa» barmaycağı aqqında belli oldı. O, Ukraina milliy devlet teleradiokompaniyası ile añlaşıp olamadı.
Daa soñra Freedom-jazz, Kazka ve Brunettes Shoot Blondes taqımları yarışta iştirak etmekten vazgeçti.
Ukraina bu yıl «Eurovision-2019» yır yarışında iştirak etmey.


text:
Qırımnıñ Rusiye prokuraturası yarımadada bir yüz mabüsniñ afu tilmesini teşkerip turdı. Bu 1941-1945 seneleri olğan cenkte ğalebeniñ 70 yıllığına bağışlanğan Rusiye Devlet dumasınıñ avalesi amelge keçirile.
«Al-azırda amnistiya aqqında aktlar 150 mabüske nisbeten qullanıldı», – haber ete prokuraturanıñ matbuat hızmeti.
Mında şunı qayd ettiler ki, Qırım prokurorı yarımada türmelerinde bulunğan mabüslerge nisbeten amnistiya aqqında aktnıñ amelge keçirilmesini nezaret ete eken.
Evel bildirilgeni kibi, 2014 senesi baarden Rusiye Federatsiyası nezareti altında olğan Qırımda bütünrusiye amnistiyasına 160 mabüs oğray bile.


text:
Qırımtatar bayrağı
Qırımtatar bayrağı — yuqarı sol köşesinde sarı tamğa olğan kök tüste ketendir. Kök tüs — türkiy halqlarnıñ ananeviy tüsüdir — atta Qırım Hanlığınıñ bayraqlarında işletilmekte edi. Hanlıq devrinden de Qırımda üküm sürgen Geraylar sülâlesiniñ tamğası - bayraqtaki taraq tamğa qaldı. Belleyler ki, ilki defa işbu belgini Qırım Hanlığınıñ temelcisi I Hacı Geray tarafından işletildi. Zemaneviy tarihta Rusiyedeki Fevral inqilâbından soñ 1917 senesiniñ yazından başlap bayraq faal tarzda qullanılıp başladı. 1991 senesi iyün 28-de işbu bayraq [1] qırımtatarlarnıñ Qurultayı tarafından milliy olaraq qabul olundı.
Başqa türleri[deñiştir | kodunı deñiştir]
İhtar[deñiştir | kodunı deñiştir]
Menbalar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Tarak Tamgalı Gökbayrak 18 dekabrniñ 2008 s. arhivlengen. - Tuncer Kalkay
- Kırım Bayrağı Ölçüleri 3 dekabrniñ 2009 s. arhivlengen. - Vatan KIRIM


text:
Ukraina prezidenti namzetleri Petro Poroşenko ve Volodımır Zelenskıy prezident saylavlarınıñ ekinci turında rey berdi.
Zelenskıy saylav bölügine ömür arqadaşınen beraber keldi. Kimge rey berdiñiz sualine şöyle cevap berdi: «Ukrainağa rey berdim». Poroşenko apayı Marına Poroşenko ile beraber Kyivniñ Zabitler evindeki bölükke keldi. Ukrainanıñ şimdiki prezidenti «Kim saylanacaq müim degil, millet ve devlet areket etmege devam etecek strategiya ve yol müimdir», dedi.
Ukraina merkeziy saylav komissiyası bildirgenine köre, saat 13-ke qadar saylayıcılarnıñ 18,05 fayızı rey berdi. Ukraina politsiyası saylav esnasında 281 bozuv qayd etildi, dep haber ete. Olarnıñ arasında qarunsız teşviqat, bülletenlerniñ fotoresimleri, öldürüv qorquzuvları, bülletenlerniñ çıqarıluvı ve saylayıcılarnı satıp aluv bar.
Bugün, aprelniñ 21-nde, Ukraina vatandaşları öz prezident namzetine rey bere.
Saylav bölükleri saat 8-de açıldı ve aqşam 20-de qapatılacaq.
Ukrainanıñ sabıq prezidenti Viktor Yuşçenko rey berdi. «Bizim içün azatlıqnı, memleketimizni ebediyen saqlap qalmağa isteyim», – dep yazdı o Facebookta. Ukraina Pravoslav kilsesiniñ yolbaşçısı Epifaniy ve patriarh Filaret saylavlarda rey berdiler. Ekisi de ibadetke ketti, çünki bugün pravoslavlar Tal bazarı bayramını qayd ete.
Tünevin Ukraina Milliy politsiyası «sessizlik kününde» saylav esnasınen bağlı 262 bozuvğa dair arizanı qayd etti, dep bildirdi UNİAN agentligi. Politsiya esasen qanunsız teşviqatnen bağlı malümat aldı. Politsiya berilgen arizalar esasında cinaiy tahqiqat başlatıldı, dep bildirdi.
Aprelniñ 19-nda Ukraina prezidenti namzetleriniñ munaqaşaları Kyivdeki «Olimpiyskıy» milliy sport kompleksinde keçirildi. Bunı tek ukrainalılar degil de, rusiyeliler de bekledi. Munaqaşalarnı Rusiye Federal telekanalları yayınladı, alıp barıcılarnıñ izaatlarını diñlemege istemegenler alternativ internet yayınları menbalarına keçmege mecbur edi.
Aprelniñ 21-nde keçirilgen ekinci turdan evel martnıñ 31-nde birinci tur olğan edi. Poroşenko ve Zelenskıy reylerniñ 50 fayızını qazanıp olamadı. Şimdiki prezident 16%-nı aldı, şoumen – 30.


text:
Rusiye FSBsiniñ sıñırcıları aqyarlı yaldayıcı marafoncı, sabıq dissident Oleg Sofânikniñ işğal etilgen Qırımnı terk etmesine ekinci kere izin bermedi.
Bu aqta Sofânik Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, o, aprelniñ 27-nde saba Qırım ve Herson vilâyetiniñ memuriy sıñırındaki «Canköy» Rusiye keçiş noqtasına kelip, daa bir kere esas Ukrainağa ketmege tırıştı. Faqat Rusiye sıñırcıları «Rusiye ükümetiniñ martnıñ 27-nde alğan qararına» esaslanıp, onı yibermedi.
«Sıñırcılar meni tanıylar ve Rusiye pasportı maña Qırımdan ketmege bermey, dep ayttı. Qırımnı ne içün terk etip olamağanımnı yazma şekilde añlatmağa razı olmadılar. Rusiye vatandaşlarınıñ Rusiyeden çıqış ve kirişini sıñırlağan ükümet qararına ağzaviy şekilde esaslandılar», – dedi o.
Sofânikniñ aytqanına köre, Qırımdan ketmek içün Rusiye vatandaşlığından çıqması kerek.
O, Ukraina prezidentiniñ ofisi ve Yuqarı Radanıñ insan aqları vekâletlisi eñ yaqın vaqıtta oña işğal etilgen Qırımdan esas Ukrainağa çıqmağa yardım eterler, dep bekley. O, areket serbestligi aqqı sıñırlanğanını Avropa insan mahkemesine şikâyet etmege niyetlene, dep qayd etti.
Oleg Sofânik aprelniñ 17-nde Qırımdan esas Ukrainağa ketmege tırıştı. Amma Rusiye FSBsiniñ sıñır idaresi buña izin bermedi. Daa soñra Rusiye vatandaşlığından çıqmaq içün ariza bergenini bildirdi.
2019 senesi noyabrniñ 14-nde Rusiye quvetçileri Oleg Sofânikni Qırım ve Herson vilâyetiniñ memuriy sıñırında tuttı. Bundan evel o, Lukull limanından (Qırımnıñ ğarbinde) Aqyardaki Ömega körfezine yaldadı. 30 km mesafeni 10 saat içinde yaldadı – raatlanmayıp ve bir özü olıp. Bunı Sofânik qırımtatar sürgünliginiñ 75 yılına bağışladı.
Oleg Sofânik – meşur aqyarlı yaldayıcı marafoncı, Ukraina rekordları kitabınıñ rekordçısıdır. 2012 senesi mayıs ayına qadar Sofânik 50 marafonda yaldadı, eñ uzunı 350 km Cenübiy-Qıtay deñizinden edi. Sofânik Aq deñiz, Marmara deñizi, İstanbul boğazını, Çanaqqale boğazını yaldap keçti. Qırım yalısında 100 kilometrge qadar marafonlarda iştirak etti. Qışta suvuq suvda da yaldağanınen bellidir.
Aqyarlı dissident ola. Askerlikten ve Sovetler Birliginiñ vatandaşlığından vazgeçkeni içün onı psihiatrik tedaviylevge mecbur etken ediler.


text:
Bağçasarayda politsiya tarafından cami parasınıñ hırsızlığında şeklengen adam yaqalandı. Qırım İçki işler nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire ki, 37 yaşında yerli sakin mart 4-te «Bağçasaray» avtostantsiyasında yaqalandı.
«Elde etilgen malümatqa köre, mart 26-da kündüz şübeli adam Bağçasaray rayonınıñ Kokluz köyündeki (Bogatoye Uşçelye) cami binasında bulunıp, içinde tahminen 8 biñ ruble olğan sadaqa parası ile qutunı hırsızladı», – aytıla beyanatta.
Matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, er kişi bundan evel de hırsızlıq, em de narkotikler ile bağlı cinayetler içün mesüliyetke çekilgen edi.
Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 158-inci maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca (hırsızlıq) cinaiy iş açıldı. Şeklengenni eki yılğa qadar azatlıqtan marum qaldıra bileler.
Malüm ki, Qırımdaki camilerde sadaqa parası sıq-sıq hırsızlanıp başlandı. Belgisiz şahıslar camilerge kirip, sadaqa parasını çıqarğan ediler.
Qırım musulmanları Diniy idaresi cami imamları, musulman cemiyetleriniñ reislerini camilerde sadaqa parasını ve qıymetli şeylerni qaldırmamağa çağırdı.


text:
Astana Club 2019 sammitine qatısu üşin Qazaqstanğa kelgen Iran SİM basşısın bwrınğı prezidenti Nwrswltan Nazarbaev qabıldadı. Iran sırtqı ister ministri Javad Zarif elinen düysenbi küni attanğan bolatın.
QR jäne IIR Sırtqı ister ministrlikteri taratqan resmi mälimetterge qarağanda, seysenbidegi Nazarbaev pen Zarif arasındağı kezdesude eki el arasındağı qarım-qatınas mäselelerimen qosa, aymaqtıq jäne älemdik keybir mäseleler talqılanğan.
Qazirgi Parsı şığanağındağı kürdeli jağdaylarğa jäne Iran-AQŞ qayşılıqtarına qaray otırıp, Irannıñ energetika jäne sauda qatınasın Ortalıq Aziya men TMD elderine qaray damıtu jobasınıñ bar ekenin bilemiz. Kezekti kezdesude de osı taqırıptardıñ aytılğanı sözsiz.


text:
Bügin mwsılmandar üşin qadirli Ramazan ayınıñ bastaluı. Elimizdegi bastı senim ökilderiniñ izgi amaldarğa, abzal ädetterge wmtılıp, qayırlı dwğada b..
Bügin äz jürip, kün men tün teñeletin, barşa tirşilik ataulığa jan bitip jañaratın kün! Wlıstıñ wlı küni! Mıñdağan jıldıq tarihı bar osı mereke halqı..
Jıl basınan beri respublikanıñ jer-jerinen 48 jüyrik aqın aytısqa tüsken «ASSYL DOMBYRA» aqındar aytısınıñ superfinalı Almatıdağı «Alatau» dästürli ön..
Şımkent qalalıq mädeniet üyi Şämşi Qaldayaqov ändiriniñ koncertin ötkizu üşin CiMediaGroup kompaniyasımen 60 mln teñgege kelisimşart jasasqan. Al aşı..
Sıbaylas jemqorlıqqa qarsı is-qimıl agenttigi "Şımkent mädeniet basqarmasınıñ lauazımdı ökilderi para bermekşi bolğanı üşin küdikke ilindi" degen aqpa..


text:
Qırım faali ve bloger Yelizaveta Bogutskayanı Aqmescit rayonınıñ «politsiya» rayon bölüginden yiberdiler. Bugün, sentâbr 8-de, saba onıñ evinde tintüv keçirildi.
Yelizaveta Bogutskaya Qırım.Aqiqat saytına bergen malümatına köre, tintüv ve «politsiyada» devam etken sorğu sebebi onıñ mayıs 3-te Qırımğa kiriş noqtasında Mustafa Cemilevni qarşılav tedbirinde iştiragi oldı.
«Biz mında kelgen soñ, men evde Molotov qarışmalarnı, özek bombalarnı azırlayım degen laflar olmadı. Esasen menim Rusiye Federatsiyasınıñ devlet sıñırında bulunmam aqqında ayta ediler. Em de bilgisayarımda milletlerara dava doğurğan malümatlar barmı. Bizde iç bir vaqıt milletlerara dava olmağanını, biz epimiz biri-birini sevemiz, dep ayttım», – dep tarif etti Yelizaveta Bogutskaya.
Onıñ bildirgenine köre, sorğu belli bir cinaiy taqiqat çerçivesinde keçirildi.
«Bu cinaiy iş çerçivesinde edi. Qırım ile sıñırnı keçkende atış eşitilgen eken, birisi başqasınıñ qolunı tarttı, ve Krupskiy soyadı olğan bir militsionerni aqaretlegen ekenler. Krupskiyniñ torunıdır, onıñ içün o qadar qabartalar. Krupskiy ve onı tartqan qırımtatarlarğa iddialarım barmı-yoqmı, dep soradılar», – dedi o.
Başqa iddialar da oldı, – dep ayttı Qırım faali. Uquq qoruyıcılarnıñ malümatına köre, Yelizaveta Bogutskayanıñ qomşuları oña şikâyet eteler.
«Menim Facebooktaki yazılarım ekstremizmge oşap ketkenlerini ayttılar. Bundan sebep menim Rusiye Federatsiyasına munasebetimni begenmegen qomşularım ariza yazğan ekenler. Bizler ketkende, qomşulardan biri bizni ozğardı. O, külümsiredi, quvandı. Men oña el salladım. Menim Rusiye, Rusiye Federatsiyasınıñ prezidenti, Rusiye vatandaşlarına munasebetim aqqında soradılar, olarnı aqaretlemeyimmi kibi sualler oldı», – dedi Bogutskaya.
Qırımlı onıñ sorğusı Mustafa Cemilevni qarşılav taqiqatınen bağlı olğanında şübelene. Yelizaveta Bogutskayanıñ aytqanına köre, esas sebep – Qırım «Devlet şurasınıñ» yaqınlaşqan saylavlarıdır.
«Olar men ealiniñ belli bir qısmına start ya da finiş bere bilem, dep tüşüneler. Aksönov qırımtatarlar rey berecegini ayta. Er kes rey berecek, er kes «Yedinaya Rossiya» firqasına qol tutacaq. Faal olğan adamlarnı saylavlarğa keder etmesinler dep, çetleştirmege tırışacaqlar», – dep ayttı Yelizaveta Bogutskaya Qırım.Aqiqat mühbirine.
Sentâbrniñ 8-de saba Qırım faali ve bloger Yelizaveta Bogutskayanıñ evine arbiyler kelip, tintüv keçirip başladılar. Faalniñ aqayı Qırım.Aqiqat saytına bergen malümatqa köre, evlerine arbiyler silâlılarnen beraber keldiler. Narkotik, yasaq etilgen edebiyat, silâ qıdırğan ekenler.
Tintüv sebebi Yelizavetanıñ mayıs ayında Ermeni Bazarda qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilevni qarşılav tedbirinde iştiragi oldı.
Yelizaveta Bogutskaya Liza Bogutski tahallüsini qullanıp, içtimaiy ağlarda ve farqlı neşirlerde, şu cümleden Qırım.Aqiqat saytında, Qırım işğaline qarşı maqalelerni bastıra edi.


text:
ATR qırımtatar telekanalı salı künü mart 31-de yaynlavını toqtattı. Soñki saatte telekanal baş müdiriniñ muavini Lilâ Bucurova sözge tesisçi Lenur İslâmov ve baş müdir Elzara İslâmovanı davet etti.
Telekanal yolbaşçılığı telekanalnı qayd etmege ve yayınlavnı devam etmege tırışacağını bildirdi.
Lilâ Bucurova şunı qayd etti ki, «ATR telekanalanıñ qapatıluvı aqta qarar «telekanalğa degil, halqqa tesir etti».
«Bu ğaye muvafaqiyetli olıp çıqacağını beklemek kerekmey. Biz bundan da beterni kördik. Halqımız Stalinni başından keçirdi. Bu problemlerge dayanmazmı? Dayanır. Öz evini öz toprağında qurmağa devam eter. E, bugün yayınlavımız toqtala, amma biz qaytırmız. Biz er zaman qaytamız. Ve kene bir kere «Efirde ATR telekanalı» dermiz», – bildire Bucurovanıñ sözlerini «15 minut» saytı.
Telekanal baş müdir muavini Lilâ Bucurova «sürgünlikte yaşağanlarğa daa da qıyn olğanını» qayd etti.
ATR qırımtatar telekanalı yayınlavını mart 31 künü toqtattı. Qalğan soñki saniyelerini telekanalnıñ icadiy taqımı nezaret ete, bazıları ağlay edi.
Aprel 1 kününden ATR yayınlavınıñ toqtatılması mümkün. Eger de telekanal martnıñ soñuna qadar Rusiye qanuniyetine köre matbuat vastası olaraq qayd etilmese, işi toqtatılacaq.
Teleşirket bir qaç kere Roskomnadzorğa vesiqalarını bere edi, amma çeşit sebeplerden olarnı qaytara ediler. ATR şirketine kirgen Lâle qırımtatar bala telekanalı, «Meydan» ve «Lider» radiosı, «15 minut» internet neşiri de şimdi aynı vaziyettedir.


text:
Martnıñ 30-nda Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesinde ekinci Aqmescit «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca oturış vaqtında 60 yaşındaki qırımtatar Servet Gaziyev midye ağrısı sebebinden yaramadı, mahkemege acele yardımı çağırdılar, dep haber ete «Qırım birdemligi».
Buña mahkemeciniñ diqqatını davanıñ diger mabüsi Alim Karimov celp etken. Mahkeme ekimlerni çağırmaq içün teneffüs ilân etken.
Bazarertesi künü, martnıñ 29-nda, Kreml kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesiniñ tibbiy bölük ve Cezalarnı yerine ketirüv federal hızmetiniñ Qırım temsilciligi Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Cemil Gafarovnıñ sağlıq vaziyetine dair malümat bermekni qanunsız red etkeni aqqında qararı işke tüşürildi.
Hatırlatamız, FSB Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüslerini beş gruppağa böldi.
«Memorial» aq qorçalayıcı merkezi dava mabüslerini siyasiy mabüs dep tanıdı.
2019 senesi martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Umumen 24 faal Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlanğan 24 faal tutulğan edi. Edem Yayaçikov – ğayıp oldı, onıñ bulunğan yeri martnıñ 27-nden berli belli degil. Soñra daa bir şübheli Raim Ayvazov tutuldı.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Bazarertesi künü, oktâbrniñ 26-nda, Kyivdeki Rusiye elçihanesi ögünde «KrımSOS» cemaat teşkilâtınıñ faalleri «Find and Free» kampaniyası çerçivesinde işğal etilgen Qırımda hırsızlanğan insanlarnıñ tuvğanları ve yaqınlarına qol tutmaq içün 51-inci aktsiyanı keçirdi.
Tedbir teşkilâtçılarınıñ Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, aktsiya «Qorqunen sarılğan yarımada ikâyeleri» adı altında keçirildi. Faaller Rusiye elçihanesi ögünde Qırımda «başqa fikirlerni ve tirenüvni bastırmaq içün» insanlarnı qorquzalar, dep tarif etti.
Aktsiya iştirakçileriniñ hatırlatqanına köre, işğal devamında yarımadada 44 insan hırsızlandı, 15-i alâ daa ğayıp olğan olaraq biline.
«2014-2016 seneleri hırsızlanğan altı insan ölü tapılğan edi: Reşat Ametov, Edem Asanov, Bilâl Bilâlov, Memet Selimov, Osman İbragimov ve Cohar Melâsanov. Aktsiya bu facialı adiselerge bağışlandı. Aktsiya vaqtında KrımSOS faalleri 2014 senesi oktâbrniñ 3-nde hırsızlanğan Eskender Apselâmov aqqında hatırlattı», – dep bildirdi teşkilâtçılar.
Aktsiyada eski siyasiy mabüs İsmail Ramazanov iştirak etti. O, Ukraina akimiyetini «işğal altındaki Qırımda insanlarnı hırsızlağanından qabaatlı olğanlar üzerinde ğıyabiy mahkeme esnasını başlatmasına» çağırdı.
Aktsiya bitken soñ faaller elçihane kirişinde Halloween qabaq fenerçiklerini bu yerden «yaramay küçlerni» quvuv timsali olaraq qaldırdı.
Ukraina Tış işler nazirligi dünya toplulığını işğal etilgen Qırımda ve Donbas topraqlarında insanlarnıñ hırsızlanmasına diqqat ayırmasına çağırdı. Bu beyanat müessiseniñ resmiy saytında Hırsızlanğan insanlar künü munasebetinen derc etildi.
Qırım işğalinden soñ yarımadada insanlar, hususan qırımtatarlar hırsızlanıp başlandı. Qırımdaki Rusiye Tahqiqat komiteti «yarımadada qırımtatarlar kütleviy şekilde hırsızlanmay», dep bildire.
Alâ daa haber alınmağan ğayıp olğan insanlar cedveli derc etilgen edi. Valeriy Vaşçuk, İvan Bondarets, Vasiliy Çernış, Timur Şaymardanov, Seyran Zinedinov, İslâm Cepparov, Cevdet İslâmov, Eskender Apselâmov, Fedor Kostenko, Muhtar Arislanov, Arlen Terehov, Ruslan Ganiyev, Arsen Aliyev, Eskender İbraimov ve Ervin İbragimov.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Zaporijjâ ve Herson vilâyetleriniñ Rusiye tarafından işğal etilgen topraqlarından Ukraytna vatandaşlığından red etip, Rusiye pasportlarını alğan ve asker namzeti olğan erkeklerge işğalciler seferberlik celpnamelerini bereler. Bunı Ukrayina Silâlı Quvetleriniñ Baş ştabı haber ete.
Qaç kişi aqqında söz ketkeni belli degil.
"Rusiye işğalci ordusınıñ arbiyleri ealige qarşı qanunsız areketler yapmağa ve soğuncılıq ile oğraşmağa devam eteler. Mevcut olğan malümatqa köre, Melitopolde "kadırovlar" çiftçilik tehnikasınıñ tarqatıcılıq anbarını zapt etip, bütün mal-mülkni satmağa tırışalar", - dep qoştılar baş ştabda.
Arbiy areketler sebebinden diger menbalardan bu malümatnı teşkermek imkân yoq.
Rusiye Federatsiyasınıñ prezidenti Vladimir Putin sentâbrniñ 21-nde memlekette qısmiy seferberlik ilân etilecek, dep bildirdi. Buyruqta tek yedekteki vatandaşlar ve arbiy hızmet körgenler alınacaq, dep aytıla. Başta olar qoşma azırlıq körecek.
Rusiye Mudafaa naziri Sergey Şoygu Rusiye ordusına 300 biñ insan alınacaq, dep bildirdi.
Şoygu bir qaç ayda ilk sefer Ukrayınağa qarşı cenkte ölgen Rusiye askerleriniñ sayısını aydınlattı. Onıñ aytqanına köre, fevralniñ soñundan berli Ukrayınadaki cenkte 5937 insan elâk oldı.
Ukrayına Silâlı quvetleriniñ Baş ştabı sentâbrniñ 21-ne qadar Rusiye ordusı Ukrayınada 55 biñden çoq askerni coydı, dep haber ete.
Sentâbrniñ 21-nde Rusiyede ilân etilgen qısmiy seferberlik sebebinden Qırım ve Aqyarnıñ Rusiye akimiyeti askerlikke aluv komissiyalarını quruv aqqında bildirdi. Sergey Aksenov esas Ukrayınağa 1200 «göñüllini» yolladı ve daa eki batalyon azırlay, dep bildirdi.
Qırımdaki Rusiye kütleviy haber vastaları «añlaşmalı arbiy hızmetniñ» reklamasını yapa.
İşğal etilgen Qırımnıñ tahminen 5000 sakini Rusiye prezidenti ilân etken qısmiy seferberlikten soñ arbiy komissarlıqqa celpname aldı.
Daa evel berilgen malümatqa köre, Qırım ve Aqyarda Rusiyeniñ Ukrayınağa qarşı cenkinde ölgen Rusiye arbiylerini defin etmege devam eteler.
Ukrayına prokuraturasınıñ malümatına köre, 2015 senesinden başlap Rusiye Qırımda Rusiye Federatsiyasınıñ silâlı quvetlerine askerlikke aluv qanunsız kampaniyasını 15 kere keçirdi. Aq qorçalayıcılar Qırım ve Aqyar sakinleriniñ Rusiye ordusına aluvını halqara uquq bozuluvı dep adlandıra.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Krasnodar ülkesiniñ mahkemesi qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilevniñ oğlu Hayserniñ mahkemesini adliyeci hasta olğanından sebep başqa künge qaldırdı.
Bunı Hayser Cemilevniñ adliyecisi Nikolay Polozov özü Twitterde bildirdi.
Onıñ malümatına köre, mahkeme mayıs 19-da ötkerilecek.
«Hastalığımdan sebep Hayser Cemilevniñ işi boyunca mahkeme 19.05 kününe qaldırıldı. Amma bugün kelmege ep bir mecbur oldım», – dep yazdı o.
TASS Rusiye agentligi bildire ki, Hayser Cemilevniñ imayesi mahkemege eñ azından daa üç şaatnı çağıracaq.
«İşte qabaat tarafınıñ 20 şaatı bar ve imayeniñ yalıñız bir şaatı bar, bunıñ içün ateş açılğan vaqıtta yanında olğan bir qaç adamnı çağırmaq kerek: qomşular, em de mahküm etilgenniñ dostu», – dep ayttı agentlikke adliyeci.
Hayser Cemilevni 2013 senesi mayıs 27-de onıñ Bağçasaraydaki evinde yaqaladılar. Anda 44 yaşında Fevzi Edemov öldürilgen edi.
Militsiya Cinaiy kodeksniñ 115-inci maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca (planlaştırılğan öldürüv) cinaiy iş açtı. Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Hayser Cemilevni apiske aldı.
Qırım işğalinden soñ taqiqat organları bu işni ğayrıdan taqiq etmege qarar berdiler. Kiyevniñ Apellâtsion mahkemesi ise Hayser diqqatsızlıqtan cinayet yaptı qararına kelip, onı azat etmege qarar aldı. İnsan aqları Avropa mahkemesi de Hayser Cemilevniñ azat etilmesi aqqında qararnı qabul etti. Lâkin Rusiye onı yerine ketirmey. Hayserni Qırım SİZOsından Krasnodar ülkesine alıp kettiler.


text:
Panda Tercüme
"Güvenilir, Hızlı ve Müşteri Odaklı"
Kadıköy Tercüme Bürosu - Panda Tercüme Bürosu
Erenköy Tercüme Bürosu : Erenköy Bölgesinde tercüme bürosu arıyorsanız tercümelerinizi itina ile gerçekleştirip size kargo ile gönderiyoruz.
Erenköy Bölgesinde Hizmetlerimiz: Erenköy Noter Yeminli Tercüme, Erenköy Sözlü Tercüme, Erenköy Apostil Tasdikli Tercüme, Erenköy Noter Onaylı Tercüme, Kimlik Tercümesi, Resmi Tercüme, Tıbbi Tercüme, Teknik Tercüme, Web Sitesi Tercümesi, Hukuki Tercüme, Nüfus Kayıt Örneği Tercümesi, Pasaport Tercümesi, Diploma Tercümesi, Transkript Tercümesi, Evlilik Cüzdanı Tercümesi, Mahkeme Kararı Tercümesi, Taahhütname Tercümesi, Muvaffakatname Tercümesi, Vekaletname Tercümesi, İkametgah Tercümesi, Adli Sicil Kaydı Tercümesi, Simultane Tercüme, Noter Tasdikli Tercüme, Apostil Tasdikli Tercüme, Nikah Tercümanlığı, Alt Yazı Tercümesi ve diğer tüm tercüme ihtiyaçlarınızda en kaliteli hizmet ve en uygun fiyat garantisi ile hizmetinizdeyiz.
Erenköy bölgesine noter onaylı yeminli tercüme hizmeti verdiğimiz diller:
Erenköy Abhazca Tercüme, Erenköy Adigece Tercüme, Erenköy Afganca Tercüme, Erenköy Afrikanca Tercüme, Erenköy Almanca Tercüme, Erenköy Amharca (Habeşçe) Tercüme, Erenköy Arapça Tercüme, Erenköy Arnavutça Tercüme, Erenköy Assamca Tercüme, Erenköy Avarca Tercüme, Erenköy Azerice Tercüme, Erenköy Baskça Tercüme, Erenköy Belarusça Tercüme, Erenköy Bengalce Tercüme, Erenköy Boşnakça Tercüme, Erenköy Bulgarca Tercüme, Erenköy Burmaca Tercüme, Erenköy Çeçence Tercüme, Erenköy Çekçe Tercüme, Erenköy Çince Tercüme, Erenköy Çingenece Tercüme, Erenköy Danca Tercüme, Erenköy Endonezce Tercüme, Erenköy Ermenice Tercüme, Erenköy Eskimoca Tercüme, Erenköy Estonca Tercüme, Erenköy Farsça Tercüme, Erenköy Felemenkçe Tercüme, Erenköy Hollandaca Tercüme, Erenköy Filipince (Tagalog) Tercüme, Erenköy Fince Tercüme, Erenköy Fransızca Tercüme, Erenköy Galce Tercüme, Erenköy Gronlandca Tercüme, Erenköy Gürcüce Tercüme, Erenköy Hemşince Tercüme, Erenköy Hırvatça Tercüme, Erenköy Hintçe Tercüme, Erenköy İbranice Tercüme, Erenköy İngilizce Tercüme, Erenköy İngusça Tercüme, Erenköy İrlandaca Tercüme, Erenköy İspanyolca Tercüme, Erenköy İsveççe Tercüme, Erenköy İtalyanca Tercüme, Erenköy İzlandaca Tercüme, Erenköy Japonca Tercüme, Erenköy Karadağca Tercüme, Erenköy Katalanca Tercüme, Erenköy Kazakça Tercüme, Erenköy Khmerce Tercüme, Erenköy Kırgızca Tercüme, Erenköy Korece Tercüme, Erenköy Kürtçe Tercüme, Erenköy Laoca Tercüme, Erenköy Latince Tercüme, Erenköy Lazca Tercüme, Erenköy Lehçe Tercüme, Erenköy Letonca Tercüme, Erenköy Litvanca Tercüme, Erenköy Lüksemburgca Tercüme, Erenköy Macarca Tercüme, Erenköy Makedonca Tercüme, Erenköy Maltaca Tercüme, Erenköy Moğolca Tercüme, Erenköy Moldovca Tercüme, Erenköy Nepalce Tercüme, Erenköy Norveççe Tercüme, Erenköy Osmanlıca Tercüme, Erenköy Özbekçe Tercüme, Erenköy Pencapça Tercüme, Erenköy Pomakça Tercüme, Erenköy Portekizce Tercüme, Erenköy Rumca Tercüme, Erenköy Rumence Tercüme, Erenköy Rusça Tercüme, Erenköy Sırpça Tercüme, Erenköy Slovence Tercüme, Erenköy Soranice Tercüme, Erenköy Svanca Tercüme, Erenköy Tacikçe Tercüme, Erenköy Tamilce Tercüme, Erenköy Tatarca Tercüme, Erenköy Tayca Tercume, Erenköy Tayvanca Tercüme, Erenköy Tibetçe Tercüme, Erenköy Türkmence Tercüme, Erenköy Ukraynaca Tercüme, Erenköy Urduca Tercüme, Erenköy Vietnamca Tercüme, Erenköy Yunanca Tercüme, Erenköy Zazaca Tercüme


text:
Ukraina ve Türkiye mudafaa ve avacılıq saalarında eki taraflı işbirlikni muzakere ettiler. Bunı mart 14 künü ukrain akimiyetiniñ matbuat hızmeti bildirdi.
Ukraina baş naziri Volodımır Groysman, Türkiye baş naziri Binali Yıldırım ile körüşkende, eki devlet işbirlik imkânlarını yeterli qadar qullanmağanını ayttı.
Akimiyet yolbaşçısı: «Bir-qaç kelimenen aytacaq olsaq, bügün bizim kâinattan, kâinat uçuşlarında işbirlik suallerinden başlap, Ukrainanıñ terenliklerine qadar, işbirlik imkânlarımız bar. İşbirlik saamız ğayet keñiştir», – dep qayd etti, ve dedi ki, «devletler ukrain-türk uçaqlarını qurmaq mümkünler, olarnıñ reqabetli keyfiyeti olacaq ve özleri avacılıq bazarında kerekli olacaqlar».
Berilgen malümatqa köre, taraflar energetik işbirlikni de muzakere ettiler. Volodımır Groysman hatırlattı ki, martnıñ soñunda energetika meselelerine dair ukrain-türk iş gruppasının toplaşuvı ötkerilecek.
Keçende Groysman, Türkiye er angi türk gemilerine işğal etilgen Qırımnı ziyaret etmege yasaq etkenini bildi, ve, onıñ sözlerine köre, bu qarar «Ukraina ve Türkiye Cumhuriyeti arasında dostane musebetlerniñ olmasını qattı şekilde işaratlegen beyanattır».


text:
İşğal etilgen Qırımda keçken künü 1935 senesi doğma koronavirus hastası vefat etti. Bu aqta Qırımnıñ Sağlıq naziriniñ muavini Anton Lâskovskiy Aqmescitte er künlik brifingde bildirdi.
«1935 senesi doğğan hasta vefat etti, o, hronik hastalıqlarınen reanimatsiyada edi, başta COVID-19 şübhesi yoq edi, amma skrining neticesinde yañı koronavirus yuqunçı qayd etildi», – dep ayttı o.
Lâskovskiyniñ malümatına köre, Qırımda 187 koronavirus hastası tedaviylene, 11-i ağır alda buluna, 130 hastanıñ alı orta ağır. 3 biñden çoq kişi tibbiy közetüv altında buluna.
Keçken künü işğal altındaki Qırımda 10 yañı koronavirus hastası qayd etildi.
Umumen Qırımda, akimiyetniñ malümatına köre, 623 yañı koronavirus hastası qayd etildi. 36-sı çetelden keldi, 93-ü qomşu Rusiyeden kelgenler ve olarnen alâqada olğanlar. 416 insan yahşı oldı, 21 kişi vefat etti. Aqyarda 207 insan yañı koronavirus yuqunçına oğradı, 3 kişi vefat etti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Kaлып:Baş bit/Tanılğan şäxes/05-14
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.
Rafael Mostafin (14.05.1931, TASSRnıñ Bawlı eşçelär poseloğı, RSFSR, / SSRB - 14.04.2011, Tatarstan Respublikası başqalası Qazan, Rusiä Federatsiäse) — ädip, tänqitçe.
Qazan universitetında yuğarı belem alğaç, xezmät yulın uqıtuçı bulıp başlıy.
1965-1968 yıllarda “Qazan utları” jurnalınıñ baş möxärrire bula.
Dissertatsiäse häm küp äsärläre Musa Cälilneñ tormışı häm icatına bağışlanğan.
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.


text:
Sentabrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Pötr Poroşenko er yıl Ukraina Yuqarı Şurasında yapqan muracaatında devlet, Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı başlatqan arbiy tecavuzından evel Moskva Kyivge nisbeten esas alet olaraq qullanğan «gaz şantajını» bitirgenini beyan etti.
«Noyabr ayında (2017 senesi –QA) Ukrainanıñ Rusiyeden gaz satın almamaqnı toqtatqanına eki yıl tola. Gaz şantajı yapılğan devir keri qaytmamaq şartınen keçmişte qaldı», – dep qayd etti Poroşenko.
«Naftogaz Ukraina» ve «Gazprom» sözleşmesi boyunca Rusiyeden gaz italâtı 2015 senesi noyabrniñ 25-nde toqtatılğan edi. Resmiy olaraq «Gazprom»dan gaz satın almaqtan vazgeçilgenini ukrain tarafı fiyatınıñ qabul etimeycek derecede yüksek olğanını sebep etip köstergen edi.
2016-2017 isitüv sezonında Ukraina 6,7 milliard m3 gaz qullanğan edi. Gaz çeküv toqtatuv anından itibaren yerastı gaz anbarlarında 8 milliard m3 ziyade yaqıt mevcut edi.
2017 senesi sentâbr ayınıñ başı itibaren Ukraina özüniñ yerastı gaz anbarlarına 15 milliard m3 gaz toplağan edi, bu ise, devletniñ evelki isitüv sezonına kiriş miqdarını ozıp keçkenini köstere.


text:
Aqmescitte Qırım musulmanları diniy idaresinde qadınlar içün diniy-maarif seminarları keçirilecek. QMDİ matbuat hızmetiniñ bildirgeni kibi, yañı oquv yılında birinci seminar sentâbr 9 künü keçirilecek.
Kurslar Qırım musulmanlar diniy idaresiniñ «Faydalı ilim» tasil leyhasınıñ çerçivesinle keçirilecek. Bildirilgeni kibi, islâm ilimleri ocası Zeyneb Bairova İslâmda musulman qadınınıñ inkişafına, turmuş, aileviy, içtimaiy ayatında maarifine, diniy bilgilerniñ arttırılmasına bağışlanğan seminarlarnı er afta keçirecektir.
Qırım musulmanlar diniy idaresinde bildirilgeni kibi, kurs programması ekinci sene devam ete.


text:
Ukrayina TİN noyabrniñ 24-nde Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeeriniñ Cenübiy bölgesiniñ arbiy mahkemesiniñ qırımlı vatandaş jurnalistler Osman Arifmemetov, Ruslan Suleymanov ve Rustem Şeyhaliyev ve faaller Yaşar Muyedinov ve Enver Ametovğa çıqarğan ükümlerni takbih etti.
"Osman Arifmemetov, Ruslan Suleymanov ve Rustem Şeyhaliyev 14 yıl sert apis cezasına mahküm etildi. Yaşar Muyedinov ve Envera Ametov 13 yıl apis cezasına mahküm etildi. Böylece, qırımlı siyasiy mabüslerniñ umumiy mahkümiyet müddeti 1300 yılğa yaqınlaşa", - dep yazıla Ukrayina Tİn izaatında.
Nazirlik, 2019 senesi mart ayında vatandaş jurnalistleri terroristik teşkilâtınıñ teşkil etilüv, onıñ faalitinde iştirak etüv ve akimiyetni elge keçirmege azırlanuv ile qabaatlanıp tevqif etilgenlerini hatırlata.
Ukrayina TİN dünya toplulığını ve "Qırım platforması"nıñ ortaqlarını Putin rejimi tarafından qanunsız tevqif etilgen bütün Ukrayina vatandaşlarınıñ deral azat etilmesi içün Rusiyege tazyıqnı devam etmege çağırdı.
2019 senesi martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Umumen Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlanğan 24 faal tutulğan edi. Tutulğanlar arasında qırımtatar cemaat jurnalistleri Rustem Şeyhaliyev, Osman Arifmemetov ve Remzi Bekirov bar ediler.
2019 senesi martnıñ 27-nde ve 28-nde Aqmescitniñ rayon mahkemesi bütün tutulğanlarnı apiske aldı.
OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désir martnıñ 27-nde Qırımda keçirilgen kütleviy tintüvlerden soñ «Qırım birdemligi» faalleriniñ apiske alınuvını takbih etip, olarnıñ Rusiye SİZOsından acele azat etilüvine çağırğan edi.
Rusiye Tış işler nazirligi OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désirniñ apiske alınğan «Qırım birdemliginiñ» faallerini, Qırımdaki vatandaş jurnalistlerini azat etmek çağıruvları «şaşıra», dep bildirdi.
«Memorial» aq qorçalayıcı merkezi 2019 senesi martnıñ 27-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tarafından tutulğan 24 qırımtatar faalini siyasiy mabüs dep tanıdı.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
“Hersones Tevriçeskiy” müzey qoruğında Ekinci Cian Cenkinden qalğan patlayıcı maddeler tapıldı.Bu aqta müzey hadiminiñ sözlerinden rusiye matbuatı bildirdi.
“Cenk vaqtından eki el granatası ve bomba”, - dep yaza TASS rusiye haber agentligi.
Şimdi Rosgvardiyanıñ müendis-tehnik taqımı, mermini o yerde patlatmaq mümkünmi ya da mahsus alanğan çıqarmaq kerekmi dep tetqiq ete.
Müzey qoruğınıñ saytında bu aqta haber yoq.
Daa evel «Hersones Tavriçeskiy » müzey qoruğı «şübheli nesne» tapılğanından sebep politsiya tarafından sarıp alınğanı bildirile edi.
Hersones Tavriçeskiy Qırımnıñ cenübiy-ğarbiy yalısında qadimiy yunanlar tarafından quruldı. Al-azırda bu Aqyar toprağı sayıla. Eki biñ yıl devamında Hersones Şimaliy Qara deñiz sailleriniñ büyük siyasiy, medeniy, iqtisadiy merkezi oldı.
2014 senesine qadar çeşit memleketlerniñ talebe ve studentleri Hersonesteki eski şeylerni qazıp çıqarmağa kele edi. Yıl devamında 2-3 halqara konferentsiya keçirile edi. 2013 senesi Hersones UNESCO dünya mirasınıñ cedveline kirsetilgen edi. 2014 senesinden berli UNESCO müzey qoruğınıñ monitoringini keçirmey.
2018 senesi Aqyarnıñ Rusiye akimiyeti Hersones viranelerinde opera sanasını ve hocalıq inşaatlarını qurdı. Qadimiy divarlar altında yüksek voltlı kabel qoyulğan edi.