text:
Brazïlïya ğalımdarı apta sayın tabïğatqa mïllïondağan genetïkalıq türlendirilgen masalardı jibermekşi. Zerttewşiler osılayşa awrw taratatın qansorğış masalardı qurtwdı közdep otır. Qorşağan ortağa jiberilgen masalar jabayı masalardıñ arasında jıldam köbeyedi.Brïtandıq Oxitec fïrmasınıñ ökilderi Pïrasïkaba qalasında ornalasqan fabrïkanıñ aptasına 60 mïllïon mwtant-masa şığara alatının aytwda. 2011-2014 jıldarı Panamada, Kayman araldarı men Brazïlïyanıñ Baïya ştatınıñ soltüstik-şığısında jürgizilgen dalalıq zerttewler jabayı masalardıñ sanı 90 payızğa azayğanın körsetken.
Mwtant-masalar tabïğatqa keler jıldan bastap jiberilmek. Pïrasïkaba qalasınıñ äkimi joğarıda atalğan fïrmamen 1,1 mln dollarğa kelisimşart jasap ta qoyğan.
Derekköz: Lenta.rw
Kommentarïï


c: text/html

text:
İnsan aqları boyunca Qırım alâqa grubunıñ koordinatorı Abdureşit Cepparov, «Qırım birdemligi»niñ faaliyetçileri, telükesizlik hadimleriniñ artqan diqqatına baqmayıp, toplaşuvlarını toqtatmaq niyetinde degiller. Bunı o, Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Aq-uquq qorçalayıcınıñ fikrine köre, yanvarniñ 27-sinde Suvdağda «Qırım birdemligi»niñ oturışuvına basıp kirgen telükesilik hadimleriniñ esas maqsadı, tedbirniñ toqtatıluvı ve, kelecekte toplaşmasınlar dep, faaliyetçilerniñ qorqutıluvı edi.
Abdureşit Cepparovnıñ aytqanına köre, Suvdağdaki toplaşuv bu yılda birinci ve «Qırım birdemligi» meydanğa ketirilgen soñ 22-ncisi edi. Onda Qırımnıñ türlü bölgelerinden kelgen 150 Qırım sakini iştirak etti. Aynı zamanda, aq-uquq qorçalayıcısınıñ aytqanına köre, bugün oturışuvğa kelgen telükesizlik hadimleri de yüzden az değil edi.
Olar tahminen saat 18.30-ğa qadar vesiqalarnı teşkerdi ve ifadeler aldılar. Eñ sonunda bir grup advokatlarnen beraber biz kettik. Biz buña daa qarşılıq bildirecekmiz, şimdi endi pek küçlü aks-sada bar.
Yanvarniñ 27-sinde Suvdağda «Qırım birdemligi» cemiyet teşebbüsiniñ oturışuvına Rusiye OMONınıñ hadimleri keldi.
Telükesizlik hadimleri, olarğa «bu adres boyunca silâlı toplaşuv keçe», dep telefon etkenlerini bildirdiler.
Al-azırda Qırım uquqqoruyıcıları tarafından bu vaziyetke dair izaat berilmedi.
İlhaqtan soñ Qırımnıñ ameldeki Rusiye akimiyeti tarafından mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli tanılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler yapıla.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Paytaxtlı balalardıń jazǵı dem alısın biri-birinen qızıq kitaplardı oqıp, mazmunlı ótkeriwi ushın Respublikalıq balalar kitapxanası xızmetkerleri ayanbay xızmet etpekte. Bul jerde balalar qaraqalpaq, ózbek hám dúnya ádebiyatınıń ájayıp shıǵarmaların oqıw menen birge orıs, inglis hám yapon tillerinen dógereklerge qatnasıp, shet tillerin úyrenip atır. Sonday-aq, kitapxanashı apaları tárepinen jiyi-jiyi shólkemlestirilip atırǵan kitapqumarlıq tańlawlarına, shayır hám jazıwshılar menen ushırasıw keshelerine belsene qatnasıp, ózleriniń ruwxıy dúnyasın bayıtıp barmaqta.
Jaqında usınday keshelerdiń náwbettegisi «Kitap-kámillik tiykarı» atamasında ótkerildi. Ilajǵa «Jetkinshek» gazetasınıń dóretiwshilik jámááti mirát etildi. Kesheni kitapxana qánigesi Úrimxan Ábdimuratova ashıp berdi hám qatnasıwshılarǵa keshe miymanların tanıstırdı. Bunnan soń, «Jetkinshek» gazetasınıń juwaplı xatkeri, Dariyxa Úbbiniyazova sózge shıǵıp, balalarǵa gazetanıń tariyxı, búgingi turmısı haqqında qısqasha aytıp berdi. Basılımda balalardı dóretiwshilikke iytermelew, mektep oqıwshıları arasında kitap oqıwdı úgit-násiyatlaw boyınsha islenip atırǵan jumıslar tuwralı maǵlıwmatlar berdi. Sonday-aq, gazetanıń xatlar bólimi redaktorı Zuxra Isakova hám inglis tilindegi klublar jetekshisi Begis Sultamuratovlarǵa sóz berilip, olar balalarǵa gazeta redakciyasına oqıwshılardan kelip atırǵan xatlardıń sanı, basılım janınan shólkemlestirilgen «Dilwar» jas xabarshılar dógeregi, rubrikalar, klublar, joybarlar, tańlawlar haqqında keń túrde aytıp berdi. Miymanlar balalar tárepinen berilgen sorawlarǵa juwaplar berip, olardıń gazeta haqqındaǵı pikir-usınısların tıńladı. Keshe juwmaǵında kitapxana qánigesi Úrimxan Ábdimuratova balalarǵa kitaplar haqqında viktorina sorawların berip, olardıń jaz dawamında kitaplardan alǵan bilimlerin sınaqtan ótkerdi.
B.Sultamuratov
arnawlı xabarshımız
Q.Begimovtıń túsirgen súwretleri


text:
Saqabalar Alla tağala tilemegen isti qılmadı. Barşa saqabanıñ öneri din jolında soğıs jasamaq edi. Kündiz-tüni şaytan lağnettiñ azğıruınan saqtanıp, Alla tağalağa ğibadat qılar edi. İsteri Alla ükimine rizalıq etip, sabır etetin. Tünderde twrıp qwran oqıp, ıjdahat etuşi edi. Tilekteri din jolında ğibrat qılıp, sol jolda şäyit boluğa dayın edi. Barşa …Tolığıraq oqu »
HAZRETİ ĞALI KÄRÄMOLLAHU UÄJİHANIÑ IMAN KELTİRGEN QISSASI
Rasulallağa düysenbi küni payğambarlıq keldi. Seysenbi küni hazreti Ğali kärämollahü uäjiha iman keltirdi. Qatındardan iman keltirgen birinşi kisi Hadi-şa edi. Baliğatqa tolğan erlerden iman keltirgen hazireti Ğali edi. Mwnan soñ Zäyd wlı – Harasa, Ğwsap wlı – Ğafan-Zülnäurayın, Zaber, Ğabrahman, Sağıt, Ebüni-Oqas, Talha iman keltirdi. ĞWMAR RAZIALLAĞANÜHİNİÑ IMAN KELTİRU QISSASI …Tolığıraq oqu »
Mwhammäd Mwstafa sallwlahu-ğalayhi-uässälämğa payğambarlıq kelui
Ol zaman Taurat zamanı edi. YAğni, payğambarlıq kelgenşe Namaz, Tağat, Ğibadat joq edi. Mwhammed ğ.s. 40 jasqa kelgenşe Hara tauınıñ bir üñgirinde twratın edi. İbrahim ğ.s.-niñ şariğatımen ğibadat jasaytın edi. Mwhammed ğ.s.-niñ janı jüdeu tartıp, öñi sarğayıp, erinderi kezerip jürdi. Qwrayış ülkenderi: «Äy, Mwhammed! Ne üşin qayğırıp jalğız jürsiñ? Auruıñ …Tolığıraq oqu »
Payğambarımız Mwhammed ğ.s.-niñ Hadişamen nekelesui
Mwhammed ğ.s. 18 jasqa jetkende atasımen birge tuğan qandası Ğatke Äbutälibke: «Ey, qandasım! Bizdiñ Mwhammed azamat boldı. Qız alıp, üylener uaqıtı jetti. Sen qalay oylaysıñ?» – dedi. Sonda Äbutälib köz jasın ağızıp: «Ey, qız qandasım! Men kündiz-tüni qayğıdamın. Bir qız alıp beruge küşim jetpes. Naşar jerden qız aluın tağı tilemeymin. …Tolığıraq oqu »
Qissa Mwhammed sallwllahü-ğalayhi uässäläm
Ğabbas raziolla Ğanwhma aytadı: «Haqsübihana ua tağala jwmaqtı, tamwqtı, Jer men kökti, ğarış uä kürsini uä häm basqaların jaratqan zamanda Alla tağala öz nwrınan biraz nwr aldı. Sol nwrğa Haqtağala: «Sen habibim, yağni dosım Mwhammed bol», – dedi. Sodan keyin ol nwr Adam ğ.s.-nıñ jaratılğanına deyin 500 jıl boyı ğarışta …Tolığıraq oqu »
«Qisasi Rabğuziy» avtorınıñ tuğan jeri – Rabat Oğız qıstağı Şäuildirde
Qazaq ädebieti, jalpı türki ädebieti tarihında «Qisasul änbiya» nemese «Qisasi Rabğuziy» («Rabğuzi qissaları») attı şığarmanıñ ornı bölek. Äygili ädebiet zertteuşisi Beysembay Kenjebaev 1969 jılı «Qisasul änbiyağa» arnalğan maqalasında onıñ Qazan töñkerisine deyin qazaq arasında köp tarağanın, hat tanığan qazaq onı oqığanın, bilgenin aytqan bolatın. Ataqtı «Birjan sal men aqın Saranıñ …Tolığıraq oqu »
Nasreddin Rabğuzi qissalarındağı danalıq tağılımdar
Türkilik ortağasırlıq oyşıl Rabğuzi öziniñ tereñ oylı mısalğa tolı şığarmalarında önegeli, tälimdik ülgilerdi oqırmandarına wsınadı. Ärine, Rabğuzi qissaları mwsılmandıq syujetterdi örnekteuge arnaluı sol zamandağı basımdıq tanıtqan dünietanım – islam principteri men qalıptarı ekendigin bildiredi. Biraq basqa dinderde kezdesetin wğımdar men añızdar da bwl qissalardan orın alğan. Qazaq oqırmandarın alğaşqılardıñ biri bolıp Rabğuzidiñ …Tolığıraq oqu »
Qissa YAhiya men Jünis ğalayhi-uässäläm
Ğılım tarih naqılı qılıp söyleydi: Hazreti Ğaysa harus patşa zamanında düniege keldi. Ol harustıñ astanası Antakie şaharı edi. harustıñ qarauında köp şaharlar bar edi. Ğibrani, Ionani, Afarij halıqtarına patşa edi. Ğaysa ğ.s.-niñ payğambarlıq habarı äygili boluımen jäne İnjil kitabınıñ ükimi şaih bolğan soñ Jahud patşa harus İnjil kitabın körip, Ğaysa …Tolığıraq oqu »
Qissa Zakariya jäne Mariyam, Ğaysa, ua imratı ğimran
Ğimrannıñ äyeliniñ esimi Hana edi. Hana qartayıp, bala kötermeytin bolğan. Künderde bir kün Hana bir ağaş köleñkesinde otırğanda, bir qwstıñ balapanına jem äkelip bergenin kördi. Hana bala tilep zar jıladı. Qwrsağında bala bilindi. «Iä, Rabbım! Eger balam bolsa, ol bala Baytül-maqdiste qızmet qılsın», – dedi. Ol zamanda balanı azat qılıp, …Tolığıraq oqu »
Qissa Mariyam ua Ğaysa ğalayhi-uässäläm
Märiyam elinen ayırılıp, kün şığıs tarapına barıp, ğwsıl qwyınbaq üşin özine perde twttı. Sonda Alla tağala Märiyamğa Jebireyil ğ.s.-di jiberdi. Jebireyil ğ.s. Märiyamğa jas jigit beynesinde körindi. Sol kezde Märiyam qwrsağına bala tüsti. Segiz ay tolğanda Ğaysa tudı. Märiyam ol kezde on üş jasta edi. Qwrsaqta bolğannan keyin Märiyam elinen …Tolığıraq oqu »


text:
Artıq salmaq jïnağan aqtöbelikterge Lïtva därigeri ota jasadı
AQTÖBE. QazAqparat - Aqtöbe medïcïnalıq ortalığınıñ därigerleri artıq salmaq qosqan adamdarğa ota jasaw texnologïyasın meñgerip jatır. Şeberlik sabağın Lïtvanıñ Kawnas qalasınan kelgen xïrwrg ötkizdi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Aqtöbede medïcïnalıq klasterdi damıtw maqsatında älemniñ jetekşi elderinen därigerler kelip, täjirïbe sabağın ötkizip jatır. Bul jolı Aqtöbege Lïtvadan xïrwrg Almantas Malyaskas keldi. Ol Kawnas qalasındağı wnïversïtet emxanasında jumıs isteydi. Aqtöbege jumıs saparı kezinde törtinşi deñgeyli artıq salmaq jïnağan 7 adamğa ota jasadı. Ota laparoskopïyalıq ädispen jasalıp, aqtöbelik därigerler täjirïbe jïnadı. Barlıq operacïya onlayn rejimde körsetilip, medïcïnalıq ortalıq därigerleri konferenc-zaldan qarap otırdı. Professor Almantas Malyaskastıñ aytwınşa, artıq salmaqtan arılwğa arnalğan otanıñ bul türi keñ taralğan.
«Ota kezinde asqazannıñ kölemi kişireytilip, negizgi qalpına keltiriledi. Munday otadan soñ adam öz salmağın turaqtı ustap tura aladı. Sonımen qatar, boyğa jïnalğan artıq salmaqtıñ 75 payızınan arılwğa boladı»,- dedi professor Almantas Malyaskas.
Ayta keteyik, Lïtva därigeri artıq salmaqqa dwşar bolğan 5 balanı qabıldap, keñes berdi. Xïrwrg küzde tağı kelip, birneşe ota jasap, aqtöbelik därigerler täjirïbe jïnaydı. Al Aqtöbe medïcïnalıq klasterin damıtw maqsatında bawır, büyrek awıstırw otası Oñtüstik Koreya därigerleriniñ kömegimen jasaldı. Sonımen qatar, Resey därigerleri de öz täjirïbelerimen bölisedi. Ewropanıñ jetekşi elderinen täjirïbe jïnaw jumısı äri qaray jalğasadı.


text:
Törkiyäneñ milli kamikadze Keşesez hawa apparatları (KHA)
Saqlanuda milli proyektlar 3
Törkiyä soñğı yıllarda saqlanu sänäğatendä çığarğan yaña milli êşlänmälär belän iğ’tibarnı cälep itä. Kinematografiyädä hawadan töşerü kamerasın taşuçı dronnar xäzer bik küp tarmaqta qullanıla. Mäsälän, terrorçılıq belän köräştä. Bu mäydanda möhim östenlek birüçe dronnar yäisä KHAlarnı cirle mömkinleklär belän çığarabız. Törkiyä terrorçılıq belän köräş öçen intixar dronnarın AQŞtan satıp alırğa telägän ide. Ämma Amerika birmäde. Anıñ terrorçılıq belän köräştä strategik urtağı sanaluçı ilgä bu êşlänmälärne satmawı aptırata. Bu wäzğıyät’ne ilebez forsatqa äwerelderde häm cirle dronnarnı çığarıp qullana başladı. Törkiyä milli êişänmälärne üz kadrları belän seriyä bularaq çığara başladı. Xätta alarnı alu öçen törle illärdän taläplär kilä. Bu Törkiyäneñ älege eştä alga kitüeneñ kürsätkeçe. Ul dön’yada bu tör “kamikadze KHA” yasıy belüçe 3 däwlättän berse.
Törkiyä keşesez hawa apparatları texnologiyäsendä möhim däräcägä ireşte. İlneñ küktäge yaña ğaskärläre bularaq ataluçı “kamikadze qorallı KHAlar” küpläp çığarıla başladı. Alarnı iminlek köçläre qullana inde.
Saqlanu texnologiyäläre injenerlıq häm säwdä şirkäte tarafınnan milli qoral bularaq proyektlanıp çığarıluçı 3 KHAğa tuqtalıp ütik. Bolar - ALPAGU, KARGU häm TOGAN. Saqlanu texnologiyäläre injenerlıq häm säwdä şirkäte - Törkiyä qorallı köçläre häm Saqlanu sänäğate idaräsendäge sistema injenerlığı, texnik xezmät, proyektlaw, texnologiyä transferı şikelle êşlärne ğamälgä aşıru maqsatı belän Saqlanu sänäğate başqarma komitetı qararı nigezendä tözelgän oyışma.
Törkiyäneñ täwge kamikadze häm küzläw KHAları 2017nçe yılnıñ noyabr’ ayınnan başlap Maxsus köçlär komandalığı häm Diñgez ğaskärläre komandalığına tapşırıla başladı. Milli kamikadze keşesez hawa apparatı Kargu Afrindağı “Zäytün botağı” xäräkätendä qullanılğan ide. Bersendä Kargu 5 keşelek terrorçılar törkeme artınnan barıp, alarğa iñ yaqın bulğan noqtada şartladı häm bişesen dä täêsirsez xälgä kiterde. Anın yärdämendä maxsus quätlär PKKlılarnı 5 kilometr yıraqlıqta torıp yuqqa çığardı. Kargular Afrinnan soñ Kandildäge terrorçılarnıñ qurqınıç töşenä äwerelde.
ALPAGU (Avtonom taktik atuçı xäräkätsez qanatlı KHA)
Milli dronnar bügen assimetrik suğış häm terror belän köräş operaśiyälärendä iñ köçle qarşılıq çaralarıdır. ALPAGUnıñ mäg’näse - berüze doşmanğa höcüm itüçe yeget. Anı ber xärbi yörtä ala. Alpagu maqsatlarnı tabıp doşman berämleklären täêsirsez xälgä kiterü êşen başqara.
Çığaruçı şirkät beldergänçä, qayber texnik üzençälekläre bolar: tikşerenü, küzätü häm keçkenä yanawlarnı täêsirsez xälgä kiterü öçen qullanıluçı KHA. Alpagu tik toruçı yäisä xäräkätlänüçe tämeklärgä qarşı näticäle.
KARGU (Avtonom äylänüçe qanatlı atuçı KHA)
Kargunıñ mäğ’näse “taw başındağı küzätü qalançası” yäisä “qarçığa”. Şul uq waqıtta, “äylänüçe qanatlı kamikadze qorallı dron” dip tä yörtelä. Ul avtonom da, yıraqtan idarä belän dä êşli ala. Sistema “Atuçı äylänüçe qanatlı KHA” häm “Cirdän idarä bloğı”nıñ komponentlarınnan tora.
Kargu köndez dä, kiç tä operaśiyälärdä qatnaşa ala häm êşen berdäy unışlı başqara. Ul törle qoral belän ut açırğa mömkin. Şulay uq, xäräkät itüçe maqsatnı êzärlekläwdä qullanıla. Üz-üzen yuqqa çığaru sälätennän tış, bilgelängän biyeklektä yuqqa çığara ala.
TOGAN (Avtonom äylänüçe qanatlı tikşerenü KHA sisteması)
Togan üzeneñ isemen kisken küzläre belän centekle küzätü yasıy aluçı, köçle qanatları belän hawanı kisüçe qoş törennän alğan. Ul ğomum maqsatlı tikşerenü häm küzätü êşlärendä qullanu öçen uylanılğan. İñ iğtibarğa layıq üzençäleklärennän başqarılası êşlärne planlaştıru, avtonom intellekt häm xäräkät säläte. Ul avtonom yäisä yıraqtan idarä itelä. Anı taşu häm êşlätü öçen ber keşe citärlek.
Bu milli keşesez hawa apparatları terrorçılarğa qaçu mömkinlege birmi. Terrorçılarnı iñ keçkenä tişeklärdän kerep täêsirsez xälgä kiterä alalar. Alpagu häm Kargu 1 minuttan da qısqa waqıt êçendä äzerlänep oçırıla. Alar öslärendä qoral yörtä ala. Şulay uq, maqsatqa taba 120-140 kilometr tizlek belän oçuların da äytep ütärgä kiräk. Öslärendäge qoral 20 kvadrat metrlı mäydandağı barlıq maqsatlarnı yuqqa çığara. Törkiyä üze citeştergän bu milli êşlänmälär belän barlıq terrorçılarnıñ qotın oçırunı däwam itä.
Törkiyä Xärb-Êş hönärçelek berlege mäğarif bülege mödire Tarkan Zängin


text:
2 Haziran 2015 Salı
Yunus Qandım: elyazma defterinden (V)
Haziran 02, 2015 Edebiyat ve tenqit, Qandımov Yunus No comments
Cenğız Dağcığa mektüp yazdım, Daha doğrusı onu maşinkada bastım, bir eki şeyler qoştum. Para tapsam bu künlerde mektüpni, "Sarı an"ni, bir eki dane gazetanı oña yollaycam…
"Yemel" mecmuasınıñ arab urufatında çıqqan sanlarını Gaspralı kütüphanesinde biraz qarıştırdım. N.Çelebicihannıñ 1910 senesi "Terciman"da basılğan mektübini taptım. Yarın inşalla onu köçirip yazıp olacam. İşte, bu şey menim yorğunlığımnı tamamile savuştırdı.
Yorulma atım, yorulma
Bizim içün atacaq tañ
Daha doğmadı. Anasınıñ
Yüregi astında, tañ astında
Yorulma atım, yorulma
04.01.98.


text:
Bu aqta Rusiyeniñ daimiy temsilciliginiñ beyanatında bildirile.
«Rusiyeniñ subyektlerinde, şu cümlede Qırımda insan aqqları ve matbuat serbestliginen bağlı olğan vaziyet Havfsızlıq Şurasınıñ mesülitligi çerçivesine kirmey ve böyle muzakerelerni keçirmek içün sebepçi degildir», – qayd eteler beyanatta.
Vesiqada «böyle körüşüvler Havfsızlıq Şurasınıñ memleket-azalarınıñ itibarına ve BMT HŞ-nıñ şerefine zarar ketire» dep aytıla.
Körüşüv Litvaniya teşebbüsi ile «Arria formulası boyunca toplaşuv» (The Arria Formula Meeting) şekilinde keçti. Bu körüşüv Havfsızlıq Şurasınıñ tedbirlerine ait degildir.
«Arria formulası»nıñ qullanuv suistimalını qayd etemiz. Mürekkep sualleriniñ muzakeresi içün peyda olğan formula matbuat vastaları ve NUO ögünde reklama usulı kibi qullanıla. Böyleliknen BMT HF-nıñ itibarına zarar ketirile», – qayd etti Rusiye missiyası.
Bugün (mart 31 künü) Litvaniya tarafından soñ dereje nahoş şahıslarınıñ davetinen teşkil etilgen teşviqat tedbirini Hafvsızılq Şurasınen qıyaslamağa qatiyen razı degilmiz. Böyle körüşüv Qırımda – Rusiye Federatsiyasınıñ subyektinde yüz bergen vaziyeti aqqında kerçek malümatnı bere bilmez. Tabiiy ki, Rusiye eyyeti böyle alçaq keyfiyetli tedbirni diqqatqa almaycaq, – dep aytıla beyanatta.
Rusiye missiyasınıñ fikrince, Litvaniye teşebbüsinen ötkerilgen körüşüv yalıñız «Ukrainada yüz bergen qıyın vaziyetinden diqqatını bölmek içün bir sebeptir».
«Añlaşıla ki, şu körüşüv regionda üküm sürgen adise-vaqialarğa qıymet kesmek içün degil de, teşviqat tedbirni keçirmek içün teşkil etildi», – dep saya Rusiye daimiy temsilciligi.
Qırımtatar milliy Meclisniñ birinci reisi Mustafa Cemilev New-Yorkta BMT Havfsızlıq Şurasında çıqışta bulunıp, Qırım statusını belgilemek içün keçirilgen sahte referendumnı saçmalıq olaraq tanıy.


text:
Qırımtatarlarnıñ milliy paytahtını Bağçasarayda «Devlet Saray» tarihiy medeniy kompleksiniñ territoriyasında qurmağa teklif eteler.
Bunı «Larişes» müzeyiniñ tesisçisi Gülliver Altın öz Facebook saifesinde yazdı.
«Er bir halqnıñ toplanıp, milliy medeniyet, tasil inkişafınıñ suallerini muzakere etmek, müim tantanalı tedbirlerni keçirmek ve körüşüvlerni teşkil etmek içün milliy merkezleri olmalı. İşbu merkezlerniñ tarihiy yerlerde olması daa da mantıqlıdır. Böyle status kompleksniñ territoriyasında olğan abidelerge ve, şu cümleden, halqnıñ tarihına diqqatnı celp etmek içün yardımcı ola bilir», – dep yazdı o.
Soñra müzey tesisçisi merkezniñ statusını uquqiy ceetten belgilemege teklif ete. «Halqnıñ razılığı kerektir, tabiiy ki, şunıñ içün bu sual keñ sürette muzakere etilecek», – dedi Altın.
«Devlet Saray» kompleksi Bağçasaray kenarında Staroselyede, Qırım hanlığınıñ birinci paytahtı olğan Qırq yerniñ saray kompleksi territoriyasında yerleşe.


text:
Bunı o Abu-Dabi ziyareti çerçivesinde bildirdi, yaza Khaleej Times neşiri, dep haber ete «Ukrinform».
«Men bu meseleni meraqlanğan taraflar – Ukraina, Rusiye, AB ve AQŞ liderleri ile – muzakere ettim. Men bu dört tarafnı da vaziyetni barışıq yollarnen al etmege çağıram ve kerek olsa, özüm de bu işke issemni qoşmağa azırım», – dep ayttı Ban Ki-moon.
BMT Baş kâtibi «Ukrainada zorbalıq olğanına raatsız ve er bir tarafnı Jeneva añlaşmalarına riayet etmege çağıra».
«Men taraflarnı daa bir körüşüvni keçirilmege çağıram, bu añlaşma ne içün yerine ketirilmegenini baqmalımız, taraflar ne sebepten zorbalıqnen oğraşqanını ögrenmek kerekmiz», – bildirdi Ban Ki-moon.


text:
Bir çoq siyasiy mabüslerni qorçalağan Qırım advokatı Emil Kurbedinov Qırım.Aqiqatqa, sizge sorğuğa çağıruv ile celpname ketirgen olsalar özüñizni nasıl tutmaq ve nege diqqat etmek kerek olğanıñız aqqında ikâye etti.
Advokat: «Pek çoq kişi uquqqoruyıcı organlar tarafından ketirilgen ve vatandaşlarnı qabaatlanğan, şübheli ya da şaat sıfatında sorğuğa çağırğan celpnamelerge büyük emiyet bermey», – dey.
Celpnamedeki malümatta soyadıñız, adıñız ve baba adıñız, adresiñiz, sizni nasıl sıfatta, qaysı kün ve saatqa, kim, qayda ve nasıl iş boyunca çağırğanı olmaq kerek
Advokat, böyle vaziyetnen qarşılaşqanlarnı bir qaç esas noqtalarğa diqqat etmekni tevsiye ete. Uquqqoruyıcı organlarnıñ hadimleri sizden birden bu celpnameni imzalamaqnı talap etecekler. Lâkin bunı yapmazdan evel onı diqqatnen oquñız. Celpnamedeki malümatta soyadıñız, adıñız ve baba adıñız, adresiñiz, sizni nasıl sıfatta, qaysı kün ve saatqa, kim, qayda ve nasıl iş boyunca çağırğanı olmaq kerek.
Er bir madde boyunca daa tafsilâtlı:
1. Soyadıñız, adıñız, baba adıñız ve adresiñizniñ doğru yazılğanlarını mutlaqa teşkeriñiz. Eger olar pasportıñızda yazılğanlarından farqlı olsa, bu celpname siziñ içün degil.
2. Celpnamede siziñ statusıñız, yani sizni ne sıfatta çağıralar – şübheli, qabaatlı ya da şaat olaraqmı – qayd etilmek kerek. Bu pek muim, çünki siz anda ne sıfatta baracağıñıznı ve nasıl qorçalav yolunı saylamaq kerek olğanını bileceksiz.
3. Mutlaqa çağırılğan kün ve saatıñız kösterilmek kerek. Aynı zamanda celpname «ertesi künge» olmamalı. Advokatnı tapa bilmeñiz içün eñ azından 3-4 künüñiz olmaq kerek. Sizni ertesi künge çağırsalar, bu qorçalavğa aqqıñıznı boza – sizge qorçalayıcını tapmaq içün munasip vaqıt bermeyler.
4. Sizni çağırğan hadim aqqında malümat olmaq kerek.
5. Celpnamede, çağırılğanıñızğa sebep olğan cinaiy iş aqqında malümat olmaq kerek. Eñ azından iş yürsetilmesiniñ nomerası ve eñ çoq – iş qaysı madde boyunca ve kimge qarşı başlatıldı, qayd etilmek kerekler.
Siziñ yetişmegen malümatnı talap etmege ve yalıñız bundan soñ imzalamağa aqqıñız bar
Eger yuqarıda qayd etilgen maddelerden iç olmadı biri olmasa – celpnameniñ böyle şekli qanunğa uymay ve aqqıñıznı boza, dey advokat. Ondan ğayrı, Emil Kurbedinov, siziñ yetişmegen malümatnı talap etmege ve yalıñız bundan soñ imzalamağa aqqıñız bar, dep qayd ete. Celpnameniñ alâqa vastalarınen teslim etilmesi de ola. Bu taqdirde bütün kerekli olğan mezkür malümatnı sizge oqup yazdırmaq kerekler.
Kurbedinov: «Er ne ise de, bu bir altın qaidedir: celpnameni alğan soñ, oqudıñızmı, yoqmı, advokatqa muracaat etiñiz, ve bütün qalğan tafsilâtlarnı endi onen muzakere etiñiz», – dep hulâsa çıqara.


text:
Qatar Ämire Törkiyädä
Xämit Al Sani Törkiyä ilbaşı belän İlbaşı kölliyätendä küreşte
Qatar Ämire Şeyh Tämim bin Xämit Al Sani Törkiyädä.
Başqala Änkarağa kilgän Al Sanine Milli saqlanu ministrı Nurettin Canikli Äsänboğa hawa mäydanında qarşı aldı.
Qatar Ämire älege säfär qısalarında Törkiyä ilbaşı Ärdoğan belän İlbaşı kölliyätendä küreşte.
Söyläşüdä ike yaqlı mönäsäbätlär bar yaqlap qarala, regional’ mäs’älälärdä fiker alışıla.
Al Sani soñğı tapqır sentäbr’ ayında Änkarada söyläşülärdä qatnaşqan ide.
Ärdoğan belän Al Sani arasındağı söñğı söyläşü isä Qatarda noyabr’ ayında çınğa aşqan ide.


text:
Törkiyä - AQŞ arasındağı Mänbiç kileşüe
Kön tärtibe 23
Kön tärtibe 23
Törkiyä häm AQŞ arasında soňğı yıllarda şaqtıy mäs’älädä kiyerenkelek küzätelä. Ayıruça AQŞnıň FETÖ terror oyışmasınıň tüntäreleş kereşüennän soň Pensil’vaniyada yäşäwçe liderı Fätullah Gülänne tapşırmawı häm PKKnıň Süriyädäge törkeme YPGğa xuplaw kürsätep, berlektäş itep iğlan itüe ike il arasındağı mönäsäbätlärgä zıyan sala. Törkiyäneň terrorçılıq belän köräşe qısalarında alıp barğan “Färat qalqanı” häm “Zäytün botağı” operaŝiyalärenä östämä bularaq Astana barışı qısalarında Törek qorallı köçläre İdlib töbägendä qorğan 12 küzätü urını Törkiyäneň töbäktäge aktivlığın arttırdı. Törkiyäneň “Zäytün botağı” xäräkäte belän YPG terror oyışmasınıň iň möhim bazalarınnan bersen terrordan arındıruı Törkiyäne Mänbiç mäs’äläsendä nığıttı.
Sayäsät, iqtisad häm ictimaği tikşerenülär waqıfı SETAda tikşerenüçe, yazuçı Can Acunnıň mäs’älä belän bäyle açıqlawın täqdim itäbez.
Mänbiç Süriyä inqilabınıň berençe yıllarında İrekle Süriyä armiyase tarafınnan qulğa töşerelde, 2014 yılda DEAŞ terror oyışması yawlawına duçar qaldı. 2016da isä AQŞ citäkçelegendäge xalıqara koaliŝiya YPGneň umırtqası bulğan Süriyä demokratik köçläre belän Mänbiç töbägenä qarata operaŝiya başlattı. Törkiyäneň kisätüläre häm qarşı çığularınnan soň AQŞ DEAŞnı töbäktän çığarğannan soň YPG suğışçılarınıň qabat Färatnıň könçığışına küçäçäge häm töbäkneň cirle ğaräplär kontrolendä bulaçağı süzen birgän ide. Amerikan räsmi zatlarınıň YPGneň Mänbiçtän çigelüe belän bäyle açıqlawlarına qaramastan YPG töbäktän kitmäde. Ayıruça AQŞ Mänbiç töbäge öçen barlıqqa kitergän Mänbiç Xärbi şurası YPGneň yapma oyışması bularaq êşçänlek kürsätä. Mänbiç Xärbi şurası räsmi räweştä bäysez buluına qaramastan PKK Mänbiç töbägenä turıdan bilgelägän Cämil Mazlum häm İsmail Därik Mänbiç Xärbi şurası belän citäkli. Şuňa östäp töbäktän xäbär yasawçı şaqtıy jurnalist PKK/YPGneň töbäktäge mäktäplärdä üz ideologiyaseneň propagandasın yasawın citkerä.
Mänbiç töbägendä cirle xalıqnıň YPG citäkçelegennän tınıçsız buluı Törkiyägä köç östäwçe möhim faktör. Şul räweşle Mänbiç töbägendäge YPG zolımınnan qaçuçı meňnärçä keşe Färat qalqanu xäräkäte belän bäysez bulğan töbäklärgä küçep kitä. Ayıruça Mänbiç töbägendäge qabilälär häm cirle xalıq YPGneň yäş’lärne mäcbüri räweştä suğıştıruı häm ğazaplawına qarşı küp tapqır çara oyıştırdı. Cir astında êşçänlek başqaruçı häm YPG suğışçıların üterüçe Äl Kıyam xäräkäte Mänbiçtä qorıldı.
“Zäytün botağı” operaŝiyasennän soň Törkiyäneň Mänbiçkä qarağan açıqlawları häm äzerlekläre Amerikan räsmi zatları belän Törkiyä räsmi zatları arasında diplomatiya xäräkäten başlattı. Êlekke Amerikan däwlät särqätibe Reks Tillersonnıň Törkiyägä säfäre qısalarında Mänbiç mäs’äläsendä kileşü häm urtaq yul taba alu öçen Törek-Amerikan urtaq törkeme qorılğan ide. Tillersonnıň wazifasınnan alınuınnan soň barış tuqtap qalsa da, Mayk Pompeonıň däwlät särqätibe bularaq bilgelänüennän soň barış qalğan urınınnan däwam itte. Törkiyä häm AQŞ urtaq törkeme bilgelägän 3 êtaplı yul kartası mäs’äläsendä kileşü täêmin itelde. Yul kartası qısalarında YPG Mänbiç töbägennän kitäçäk. Törkiyä häm AQŞ Mänbiç töbägendä kontrol’ urnaştıraçaq, Mänbiç töbägendä cirle yaňa citäkçelek qorılaçaq.
Törkiyä häm AQŞnıň Mänbiç mäs’äläsendä kileşüe ike NATO ile arasındağı kiyerenkelekne ciňeläytü häm xezmättäşlekne nığıtu potenŝialına iyä. Bilgelängän yul kartası çınğa aşmağan oçraqta yägni YPG suğışçıları Mänbiçtän çigelmäsä, ike yaqlı mönäsäbätlär arasında yaňa krizis päyda bulaçaq. Ayıruça ike il arasında qaysı oyışmalar häm keşelärneň PKK-YPGğa bäyläneşeneň buluı mäs’äläse çişelüe zarur problema. Mäsälän, Mänbiç Xärbi şurası AQŞnıň açıqlawlarına kürä bäysez bulğanda Kandil tarafınnan citäklänä de. İkençe problema isä - YPGneň Färatnıň könçığışında buluı. Törkiyä cähatennän Mänbiçtäge yul kartasınıň YPG tarafınnan kontrol’ itelüçe barlıq töbäklärdä ğamälgä kerüe zarur. Şul räweşle YPG terror oyışmasınıň Färatnıň könçığışında buluı da Törkiyäneň milli iminlegenä yanıy. AQŞ isä moňa qarşı çığa ala. Ayıruça könçığış Süriyädä YPG tarafınnan kontrol’ itelüçe neft’ mäydannarı cähatennän AQŞ mondıy sŝenariyğa riza bulmas.
Törkiyäneň tışqı êşlär ministrı Mäwlüt Çavuşoğlu belän Amerikan däwlät särqätibe Mayk Pompeonıň Mänbiç mäs’äläsendä kileşüe ike yaqlı mönäsäbätlär öçen zur forsat täşqil’ itsä dä, yul kartasınıň ğamälgä kerüe häm Mänbiçtän soň ike yaqlı mönäsäbätlär öçen zur imtixan bulaçaq.


text:
YAVUZ BAHADIROĞLU KİMDİR?
Yazar Yavuz Bahadıroğlunu etkinliklerinize şirketimiz aracılığıyla davet edebilirsiniz. Yavuz Bahadıroğlu konferans talepleriniz için 0212 533 33 63 - 0535 305 78 35'den iletişim kurabilirsiniz.
Yavuz Bahadıroğlu İletişim Yavuz Bahadıroğlu Telefon
YAZAR YAVUZ BAHADIROĞLU için arama motorlarından gelen çeşitli aramalar: Yavuz Bahadıroğlu, Yavuz Bahadıroğlu Menajer, Yavuz Bahadıroğlu Menajeri, Yavuz Bahadıroğlu Menajerlik, Yavuz Bahadıroğlu Menejeri, Yavuz Bahadıroğlu Menajeri kim, Yavuz Bahadıroğlu Resmi Menajerlik, Yavuz Bahadıroğlu resmi site, Yavuz Bahadıroğlu iletişim, Yavuz Bahadıroğlu İletişim Bilgileri, Yavuz Bahadıroğlu etkinlik, Yavuz Bahadıroğlu konferans, Yavuz Bahadıroğlu Söyleşi, Yavuz Bahadıroğlu Panel, Yavuz Bahadıroğlu telefon , Yavuz Bahadıroğlu telefon numarası, Yavuz Bahadıroğlu'na nasıl ulaşırım, Yavuz Bahadıroğlu kitapları, Yavuz Bahadıroğlu konferans tarihleri, Yavuz Bahadıroğlu etkinlik bedeli, Yavuz Bahadıroğlu konferans ücreti, Yavuz Bahadıroğlu konferans fiyatı, Yavuz Bahadıroğlu konferans telifi, Yavuz Bahadıroğlu söyleşi ücreti, Yavuz Bahadıroğlu söyleşi bedeli, Yavuz Bahadıroğlu söyleşi kaşesi, Yavuz Bahadıroğlu konferans kaşesi, Yavuz Bahadıroğlu konferansı istiyorum,
YAVUZ BAHADIROĞLU ETKİNLİK İLETİŞİM > 0212 533 33 63 - 0535 305 78 35


text:
Rusiye Mudafaa nazirligi «Ğarp-2107» talimlerinden soñ Beyazrusiyede ordusı qalğanını inkâr ete.
Nazirlik temsilcisi olğan general-mayor İgor Konaşenkov beyan etkenine köre, bütün bölükler özleriniñ devamlı bulunğan noqtalarına qaytqan eken. Bu aqta o sentâbrniñ 30-nda rusiyeli jurnalsitlerge bildirdi.
«Rusiye ordusınıñ bölüklerine kelgende, olarnıñ episi «Ğarp-2017» ortaq strategik talimlerden soñ, özleriniñ devamlı bulunğan noqtalarına qayttı», – dep ayttı o.
Bunıñ arfesinde Ukraina Silâlı quvetleri General Ştabınıñ başlığı olğan Viktor Mujenko «Reuters»ke bergen intervyusında, Rusiye ordusınıñ bir qısmını Beyazrusiyede qaldırıp, tek az bir qısmını keri qaytarğanı aqqında ayttı. O ayrıca, Rusiye ordusını çıqarğanını köstermek maqsadınen, 300-400 km mesafeni keçmek içün pek az vaqıt talap etken aviatsiya bölüklerini öz aerodromlarına qaytardğanı da ilâveetti.


text:
Qırımda diversiya azırlamasında qabaatlanğan Vladimir Dudkağa Aqmescit SİZOsına mektüpler kelmey. Bunıñ aqqında avgustnıñ 9-ında onıñ qardaşı Pötr Dudka Qırım.Aqiqatqa haber etti.
“Oña oğlu da, kelini de mektüp yazdı. Olar pek sade edi: eki yaşındaki tornu aqqında, turmuş şaraiti aqqında ve buña oşağan başqa şeyler aqqında. Amma bu mektüpler oña kelmey. Şikâyet etmek faydasız. Olarnıñ qaidesi bar: saña yaramay olsa em de şikâyet etsen, saña daa yaramayca yaparlar”, - dep ayttı Pötr Dudka.
SİZO hadimleriniñ bu aqta halq ögünde yapılğan tefsirleri yoq.
İyülniñ 31-inde Kreml nezareti altındaki Aqyar şeer mahkemesi Vladimir Dudka ve Aleksey Bessarabovnıñ apis müddetlerini 6 ayğa uzattı. Olar Qırımda diversiya azırlamasında qaatlandı.
2016 senesi noyabrniñ 9-da Aqyarda «Ukraina Mudafaa nazirligi baş istihbarat idaresiniñ diversion-terroristik gruppasınıñ azaları» Dmitriy Ştıblikov, Aleksey Bessarabov ve Vladimir Dudka yaqalanğan ediler.
2017 senesi noyabrniñ 16-sında Aqyar şeer mahkemesi Ştıblikovnı 5 yıllıq şiddetli rejim koloniyasına ve 200 biñ rublelik (95 biñ grivna) para cezasına mahküm etti.
Ukraina havfsızlıq hızmeti Qırımda tutulğan Ukraina vatandaşları SBU hadimleri olmağanını bildirdi.


text:
Ekrem Çelebi - Çek Deveci Develeri
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Çek Deveci Develeri
Etiketler : Ekrem Çelebi - Çek Deveci Develeri türkü indir, Ekrem Çelebi - Çek Deveci Develeri türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Çek Deveci Develeri mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Çek Deveci Develeri türküsü, Çek Deveci Develeri sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Çek Deveci Develeri bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Bilmiyorum Hallerinden
Ekrem Çelebi - Çubuk Uzun
Ekrem Çelebi - Hakka Bağlı
Ekrem Çelebi - Kızlar Maraş a Gider
Ekrem Çelebi - Su Sızıyor Sızıyor
Ekrem Çelebi - Ay Gülüm
Ekrem Çelebi - Dağlar Duman Olmadan Gel
Ekrem Çelebi - Ağ Gelin
Ekrem Çelebi - Açış
Ekrem Çelebi - Gonca Güller
Ekrem Çelebi - Bundan Sanane
Ekrem Çelebi - Kütahya nın Pınarları
Ekrem Çelebi - Odam Kireç Tutmuyor
Ekrem Çelebi - Çiçek Dağı
Ekrem Çelebi - Kızılırmak


text:
Könbatış turında
Global' perspektiva 30
Professor doktor Qudrät BÜLBÜL yazması
Soňğı ike ğasır buyı könbatıştan tış cämğiyät’lärneň barısında diyärlek könbatışqa iyärü barışı küzätelä. Bu wazğiyat’ könbatış häm anıň ŝivilizaŝiyase bu barişta täêmin itkän östenlekkä bäyle. Könbatışqa qarşı köräşlärendä ciňelgän cämğiyät’lär çişeleş bularaq bilgele ülçämdä könbatışqa iyärä bara.
Alarnıň bu köräştä ciňelüeneň säbäbe hiçşiksez könbatıştağı täraqqıyät’lär genä tügel. Bu cämğiyät’lärneň üz tarix, ğoref-ğadät, mädäniyät häm ŝivilizaŝiyalärennän ayırılıp, zamana belän bergä atlamawı, ixtıyacların qanäğat’ländermäw yäsiä oçraşqan qurqınıçlarnı yuqqa çığara almawları xäzerge wazğiyät’neň töp säbäbe bula ala. Alarnıň üzlärenä xas adımnar, ontologik qaraş, gnoseologik töşenü belän êzlänülären däwam itterüläre zarur.
Änkara Yıldırım Beyazıt universitetınıñ säyäsi belemnär fakul’tetı dekanı professor doktor Kudrät Bülbülneñ mäs’älä belän bäyle añlatmasın täq’dim itäbez.
Cämğiyät’lärneň bu êzlänüläre hiçşiksez tuqtamayaçaq. Läkin tormış däwam itä. Könbatıştan tış cämğiyät’lär turında “başta üzlären yaňartsınnar, soňınnan könbatış belän êlemtä qorsınnar” dip äytä almıybız. Ber yaqtan bu tırışlıqların däwam ittergändä, ikençe yaqtan qotılğısız bularaq könçığış, könbatış, tön’yaq, kön’yaq belän mönäsäbätlären däwam itterälär. Tormış däwam itä çönki. Üz ontologik torışın qatğilaştırmıyça, könbatıştan tış cämğiyät’lär könbatış häm anıň ŝivilizaŝiyase belän nindi mönäsäbät qoraçaq soň? Könbatışqa qarata nindi poziŝiyadä bulaçaq? İslam ŝivilizaŝiyase kebek ük zur ŝivilizaŝiyalär dä êlekke häm tamırları ütkännärgä barıp totaşa. Küp ğasırlar belän cıyılğan berekmäläre, bik ayırmalı cämğiyät’lärne bergä yäşätä alu täcribäläre belän xäzerge waqıtta bolay da üz mayakları bar. Bu mayakları bügenge köndä oçraşqan problemalarnıň çişeleşe öçen artığı belän yaqtırta. Din bularaq İslam dä ber’yulı tügel, ä tormıştağı wazğiyätlärgä bäyle, êtaplı bularaq cäyelde.
Könbatıştan tış cämğiyätlär ber yaqtan üzlären küp yaqlı qabat qamilläşterü tırışlıqları däwam itkändä könbatışqa qarata nindi totış yäisä poziŝiyadä bulaçaq soň?
Bu sorawnıň cawabı ütkändä dä möhim ide, läkin bügenge köndä tağın da ähämiyätle. Könbatışnıň soňğı 2 ğasırlıq barışta bar dönyağa täêsire tağın da arttı. Tağın da möhime – könbatıştan tış cämğiyät’lärdän 10 millionnarça keşe könbatışta yäşi. Üzläre yäşägän geografiya belän könbatış cämğiyätläre arasında qorılaçaq êlemtä zur ähämiyätkä iyä.
Yawlaw säyäsätläre arqasında könbatıştan tış cämğiyät’lärdä bulsın, assimilyaŝiya säyäsätläre arqasında könbatışta yäşäwçe çittän kilüçe cämğiyät’lärdä bulsın könbatışqa qarşı çığu bik cäyelgän. Könbatışnıň yawlaw yäisä assimilyaŝiya säyäsätlärenä duçar qalğan keşelärneň xis-toyğısın aňlap bula. Monıň belän bergä qaywaqıt bu qarşı çığu könbatış belän genä çiklänmi, tormışnıň barlıq ölkälären dä üz êçenä ala ala. Könbatış, modernizaśiya, kapitalizm, globalizaśiyağa qarşı totışlarnı här ölkädä kürep bula. Qarşı çığu xis-toyğısı qayçaq qarşıdağı äyberne küpertep kürü, urınsızğa qurqu kebek. Zamançalaşu, global’läşü, könbatış, sionizmnan şikkä kerü, yägni zur köçe bulğan täňre köçe urınına kürüder.
Hiçşiksez könbatış häm ŝivilizaŝiyasendä qarşı çığu zarur närsälär bar. Yalğış häm üz-üzeňä artığı belän ışanıp, yasalğan bäyäläwlärdän soň başqarılğan qarşı çığular tügel, kümäk qarşı çığular. Çarasız qalu, ciňelü, qamap alınu, kimsenü xis-toyğısı belän härnärsagä qarşı bulu häm qarşı çıqqan äyberne täňre köçe itep kürü şäxeslärne tınıçlandıradır bälki. Massaküläm bularaq ayıruça da yäş’lärne qızıqtıra ala. Qarşı çığu belän küp närsäne cimerep bula. Läkin rizasıqlıq belän yäki qarşı çığıp, bernindi original’ närsä qorıp bulmıy. Ber keşe, ideologiya, qaraşqa rizasızlıq beldergän oçraqta ul qarşı çıqqan närsäneň tağın da kübräk şäkel aluına êtärgeç bula. Rizasızlıq belderep, üzeňne kürsätü kiresençä qarşı bulğan äybergä ciňelü digän süz.
İkençe yaqtan rizasızlıq belderü tınıçlandırsa da, qamap alunı tağın da tiränäytüdän, tormış, dönya häm çınbarlıqlardan tağın da ayırıp aludan başqa närsä kiterä soñ? Barı tik qarşı çıqqan närsäne tağın da bilgele itä, ixtimallı xezmättäşlek mömkinleklären beterä, çişelmäwçänlek häm çarasızlıqnı tağın da tiränäytä. Bügenge köndä çişelmäwçänlekne arttıru, ciñelgän keşe psixologiyase belän härnärsägä qarşı bulu, kire qağu tügel, ä üz-üzeñä ışanıp, mäs’älälärne çişü zarur. Şunıñ öçen rizasızlıq belderüneñ cälep itüçe yaqlarına aldanmıyça aqıllıq fiker yörtep, här yaq belän mönäsäbät qorırğa kiräk.
Mäs’älägä kilgändä isä könbatışqa qarşı tügel, ä könbatış turında dip äytergä kiräk. Çönki könbatışqa qarşı digändä başta uq qarşı bulunı assızıqlıybız. Rizasızlıq belderü keşelärne yuldan yazdıra, ciñelüne garantiyali. İkençe yaqtan könbatışqa qarşı bulu isä könbatışnı üzäkkä quyu digän süz. Könbatıştan tış cämğiyät’lär üz ışanuı, mädäniyät’ häm śivilizaśiyalärenä ähämiyät birergä tiyeş. Bezneñ qararş cähatebezne isä tabiği bularaq İslam häm śivilizaśiyase, üz tarixıbız häm mädäniyätebez bilgelärgä tiyeş.
Bügenge kön şartlarında isä könbatış turında nindi qaraşıbız bulırğa tiyeş soñ? Bu bäxäs yaña tügel. İke ğasırdan artıq ütkäne bar. Bu täcribälär yaqtılığında bäyäläwne däwam itteräçäkbez.
Professor doktor Qudrät BÜLBÜL - Änkara Yıldırım Beyazıt universitetınıñ säyäsi belemnär fakul'tetı dekanı


text:
Kreml nezareti altında bulunğan Aqmecsit rayon mahkemesi yanvarniñ 11-nde qırımtatarlar ve musulmanlarnıñ evinde yapılğan tintüv ve tevqiflerge qarşı bir kişilik piket iştirakçisi Rustem Usmanovnı para cöremesimn tayin etti. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa «Qırım birdemliginiñ» faali Server Mustafayev ikâye etip berdi.
Mahkeme Usmanovqa 10 000 ruble (4400 grivna civarında –QA) para cöremesi şeklinde ceza tayin etti.
Mustafayev material ögrenilgeninde bir çoq protsesual yañlışlar yapılğanı aqqında ikâye etti.
«Meselâ, piketçi tutulğan vaqıtta plakatqa yazılğan metinnen, dava materiallarında aks etilgen metin biri-birinden bütünley farqlı. Protokol noyabrniñ 27-nde tizilgen, protokol tizilecegine dair celphameni ise o dekabrniñ 7-nde teslim alğan. Yani ilk-evelâ protokol tizilgen, ondan soñ celpname azırlanğan. Bölük memurinıñ hatasını açıq aydın köstergen faktlar olsa da, mahkemeci buña köz yumdı», – dep qayd ete Mustafayev.
Oktâbrniñ 14-nde Rusiye tarafından ilhaq etilgen yarımadada küç idareleriniñ qırımtatarlar ve musulmanlarğa qarşı yapqan repressiyalarına narazılıq bildirmek maqsadınen bir kişilik piketler ötkerilgen edi. Keççe rusiyeli mahkemeciler işbu piketlerniñ iştirakçilerine para cöremesi şeklinde ceza tayin etken edi.
Piket iştirakçilerine nisbeten piket keçirüv tertibini bozğanları içün (Rusiye Uquq bozuv Memuriy Kodeksiniñ 20.2 madddesiniñ 5 qısmı) memuriy protokollar tizilgen edi.
Ondan soñ mahkeme oturışuvları hususan Aqmescit, Canköy, Aluşta, Sudaq, ayrıca İçki, İslâm-Terek, Qarasuvbazar ve Qurman rayonınlarında da keçken edi. Qabatlağan tarafnıñ esas isbatı Qırım MVDsi ekspert merkeziniñ «piketler bir maqsat, fikirnen birleştirilgen ve umumiy teşkil etildi» degen ekspertizasına bazanğan edi.
Qırım işğalinden soñ yarımadada mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, Meclis azaları ve «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirilmege başladı.


text:
İstihâre duâsı budur;
“Allâhümme innî estehîruke biilmike, ve estakdiruke bikudretike, ve es’elüke min fadlikelazîm Feinneke takdiru ve lâ efediru ve tâ’Iemü ve lâ a’lemü ve ente allâmül guyûp. Allâhümme in künte tâ’lemü enne hâzelemre hayrun lî fi dîni ve meâşî ve âkibet-i emri ve âcil-i emrî ve âcilihi Fakdirhü li ve yessirhü lî sümme barife lîfîhi. Ve in künte tâlemü enne hâzel emre şerrun lîfı dîni ve meâşî ve âkıbet-i emri ve âci¬li emrî ve âcilihîfasrifhü annîvasrifnî anhü vakdir liyel hayre haysü kâne sümme erdim bihî.”
İstihâre Duâsı Nasıldır?
İstihâre duâsı budur;


text:
Ukrain faaliyetçisi Volodımır Baluh, mart 19-da Aqmescitniñ tahqiqat izolâtorında ilân etken muddetsiz açlıqnı toqtatmamaq niyetinde. Bunı mayıs 24-te Qırım.Aqiqat muhbirine Baluhnıñ advokatı Dmitriy Dinze bildirdi.
Advokat, Baluhnıñ açlıq formatını deñiştirmek ve cılap kiselini içmege başlamaq mecbur olğanını tasdiqladı. Baluhnıñ öz beyanatına binaen, o, cemiyet qorçalayıcısı arhiyepiskop Klimentnen aqıl tanışqan soñ «zornen aşatmalarına maksimal şekilde imkân bermemek içün» bunı yaptı.
Advokat: «Baluh biraz başqa rejimde açlıq tuta, o kisel içe. Advokat olaraq, bu yahşıdır, deycegim. Buña baqmadan o, açlıqtan vazgeçmek niyetinde degil», – dedi.
Volodımır Baluh, özü uydurmalardır degen, mahkeme taqipleri ile razı olmağanı içün mart 19-da ilân etken muddetsiz açlıqnı tutmağa devam ete.
Mevzuğa dair: Volodımır Baluh: «sıfır işaretinde» muvazene tutuv
Qırımda mahkeme Baluhnı, arbiy yedekler saqlağanında qabaatlı tanıp, 3 yıl ve 5 ayğa koloniya-qasabada azatlıqtan marum etilmesi ve, ondan ğayrı, 10 000 ruble (qararnen 4600 hrivna) miqdarında cöreme tölemesine dair uküm çıqardı.
Faaliyetçige qarşı ekinci cinaiy iş Aqşeyh (Razdolnoye) qasabasındaki muvaqqat tutuluv izolâtorınıñ rehberi Valeriy Tkaçenkonıñ arizası esasında açıldı. O, Baluh onı kötekledi, dep iddia ete. Aynı zamanda faaliyetçi ve onıñ imayesi, Tkaçenko özü oña ucüm etkenini bildireler.
Rusiye FSBsi Volodımır Baluhnı 2016 senesi dekabr 8-de yaqaladı. FSB hadimleri Volodımır Baluh yaşağan evniñ tavanında 90 patron ile bir qaç trotil şaşkasını taptılar, dep iddia ete ediler.
Baluhnıñ imayesi ve aq-uquq qorçalayıcıları, onıñ Ukraina vatanperveri olğanı sebebinden – eviniñ azbarında Ukraina bayrağı olğanı içün repressiyalar qurbanı olğanını iddia eteler.


text:
Romantizm ceryanının sonki töllerinden birisi olğan şair Mehmet Niyaziy, dünya çapında, Novalis, Tieck, Hoffman, Byron, Shelley, Lemartine, Vigny, Hugo, Leopardi, Puşkin, Lermontov, Poe, Petöfi, Mickiewic, Eminescu, kibi icatkarlarnın arasında hiç farqlamadan yer alıp tura. türk edebiyatında N. Kemal, A. Hamit: T. Fikret, Y. Beyatlı, A. Tuqay, B. Çobanzade, H. Giraybaylar ile bir seviyede.
M. Niyaziy Dobruca tatarların arasında çıqqan birinci Qırımcı. öz vatanı, öz halqqı ve bunlarının keçken vaqıtları ile bağlantısını ve kelecekleri haqqında meraq kesken; qaydan kelgenin ve ne yapacağın bilmegen Dobruca qırımtatarlarına ve sarı ışıqlı lampası ile, yurt yolunı köstermege ıntılğan bir hasretkestir, bir vatancıdır.
Kitapnı endirmek içün link.


text:
Donbassta ateş toqtatuv rejimine baqmadan, Rusiye sıñır rayonlarında arbiy tehnika ve askerlerniñ areketi qayd etile, işğal etilgen Qırımda «Donbass içün» ve «Novorossiya içün» yazılı BTRlar tura.
Bunı Ukraina SNBO matbuat hızmetinde bildireler.
«İşğal etilgen Qırımnıñ Sarabuz qasabasında «Donbass içün» ve «Novorossiya içün» yazılı 5 BTR ile tren turmaqta», – denile matbuat hızmetiniñ beyanatında.
Soñ zamanları Rusiye ordusı qıtaiy Ukrainağa işğal etilgen Qırım tarafından istilâ ete bilecegi aqqında söz yürsetile.
Şu cümleden, bunı yaqında halq deputatı, qırımtatarlarnıñ milliy yetekçisi Mustafa Cemilev bildirdi. O, arbiy areketler başlağanda, Qırımda ilk nevbette beşinci kolonna, yani qırımtatarlarnı yoq etmege başlaycaqlarını tüşüne.


text:
Rusiye tarafından Ukrainanıñ istilâsı ve işğal altındaki Qırımdaki repressiyalar ukrainalılarnı yekâne siyasiy millet olaraq birleştirdi, dep qayd etti avgustnıñ 23-nde Ukraina milliy bayrağı munasebetinen aytqan tebrik sözünde, qırımtatar halqı Meclisiniñ reisi Refat Çubarov.
«Rusiyeniñ Ukrainanı istilâ etmesi neticesinde soñki yıllardaki qorqunç sınavlar, biñlerce insannıñ ölümi, vaqtınca işğal etilgen Qırımdaki qırımtatarları ve ukrainlerniñ er kün repressiyalarğa oğratılması ve taqip etilmesi, çeşit din ve millet mensübi olğan biz, Ukraina vatandaşlarını, yekâne siyasiy millet olaraq birleştirdi. Yaqın bir zamanda Ukraina ve qırımtatar milliy bayrağı rusiyeli işğalcilerden azat etilgen Qırım üzerinde dalğalanacağında iç bir türlü şek-şübe yoqtır», – denilmekte Çubarovnıñ Facebooktaki haberinde.
Bunıñ arfesinde Ukraina prezidenti Pötr Poroşenko yurtdaşlarını devlet bayrağı Kününen hayırlayaraq, «mavılı-sarılı bayrağımız Donetsk, Lugansk, Aqmescit ve Aqyar üzerinde yükselecegini» qayd etti.
Ulkraina Devlet bayrağı Künü –Ukraina devlet timsalleriniñ birine bağışlanğan devlet bayramı. Er yıl avgustnıñ 23-nde qayd etile.


text:
Byudjet
Ata-eneñiz sizdi öziniñ qızınday jaqsı köretindikterin aytadı. Al joldasıñızdıñ äpkeleri Sizderge şın köñilmen baqıt tilep jatadı. Ol köp jağdayda şınayı ömirde orındala bermeydi. Köp jağdaylarda, siz joldasıñızdıñ otbasımen birge tura bastağan sätten bastap, olardıñ otbasılıq şığındar artadı. Sondıqtan da küyewizben birge jalpı byudjetti sawattı jasap, onı durıs jüzege asırw qajet. Tabıstıñ bir böligin qaldırıp, bir böligin ata-anasına berip, al qalğan bölikterin öziñizge jumsawdı üyreniñiz.
Problemalardı öziñiz şeşiñiz
Eger kelgen usaq-tüyek mäselelerdi ata-eneñe ayta berseñiz, olar sizdi qamqorlıqqa alınğan bala, tolıq jetilmegen tulğa retinde qabıldawı mümkin. Bul – olar sizge özderiniñ ömirlik közqarasın tana beredi degen söz.
Dawlardı, kelispewşilikterdi ... alısqa aparmaw
Eger küyewiñiz arasında qanday da bir kelespewşilikter orın alsa onı alasqa aparmawğa tırısıñız. Otbasılıq kïkiljiñderdi öziñizdiñ bölmeñizden uzatpañız nemese sırtta, dämxanada, sayajayda şeşiñiz. Sol jerde ursısıp, sonda tatwlasıñız.
Meyirban bolwı üyreniñiz
Eger eneñiz sizdiñ jeke zattarıñdı alıp, kïim söreñizdi aqtara beretin bolsa, ärïne ol kez kelgen adamnıñ aşwın şaqıradı. Bul jerde qattı şw şığarwdıñ, ayğayğa baswdıñ qajeti joq. Bolğan jağdaylı şınayı türde joldasıñızğa tüsindiriñiz. Ol öziniñ anasımen ol jöninde söylesip körsin.
Bögde üyde öziñizdiñ ustınımdarıñızda tañbañız
Eger Sizge eski üy jïhazdarı unamasa, atañızdıñ üstel basında gazet oqıp otırw dağdısı, eneñizdiñ qurbısımen bitpeytin äñgime aytıp, şäy işip otırıp alw ädesteri köñiliñizge qonbasa, onda oğan şıdawğa twra keledi. Siz sol arqılı ğana ata-eneñizben, kerek bolsa joldasıñızben jaqsı qarım-qatınastı saqtap qala alasız. Sizge deyin qalıptasqan ömir sürw dağdıların özgertw mümkin emes. Bükil älem sizdiñ äweniñizge bïlemeydi ğoy.
Qamqor körşi bolıñız
Eñ durısı ata-eneñizben «jaqın da alıs» qarım-qatınas jasañız. Birlesken otırıstarda jeke keñistiktegi jağdaylardı talqılañız. Eñ durısı äñgime barasında bastamalardı sizdiñ joldasıñız kötergen durıs.
Keste jasaw
Bir as üyde eki qojayınnıñ bası sïya bermeytindigi belgili. Sondıqtan da enemen aldın-ala kündelikti üy şarwasın kelise otırıp istew qajet.
.
Jeke turwğa tırısw
Bizdiñ keñesterimiz, sizdiñ ömiriñizdi sözsiz jeñildetedi. Biraq erkin qïmaldap, erkin tınıstaw üşin ata-eneden jeke turw kerek. Sondıqtan da ata-enemen tatw-tätti ömir süre otırıp, öziñizdiñ bolaşaqta jeke turwıñız üşin ïnvestïcïyalaw jürgiziñiz, Aqşa jïnap nemese ïpotekamen üy alw mäselelerin qosımşa qarastırsañız artıq bolmaydı.
Derekközi: hochu.ua
Kommentarïï


text:
Qırım.Aqiqat malümatına köre, böyle bir qarar Meclis reberligi tarafından Cemilevni «Ermeni Bazar» kiriş noqtasında yibermegeninden sebep qabul etildi.
Meclis reberligi işğal etilgen Qırım yollarını qapatmaq qararını qabul etti. Birinciden, «Turetskiy val» yolunı qapatacaqlar.
Bundan ğayrı, yerli meclislerge Qırımnıñ diger çıqışlarını qapatmağa avale etildi.
Bugün qırımtatarlarnıñ liderini Qırımğa kirsetmediler. «Qırım Cumhuriyetiniñ içki işler naziri vazifelerini» eda etken Sergey Abisov dedi ki, Rusiye qanunları boyunca Cemilevge Qırımğa kelmege yasaq etile, lâkin muayyen bir qanunnı aytıp olamadı.
Abisov «Turetskiy val» kiriş noqtasında Rusiye sıñırcıları degil de, OMON spetsnazınıñ


text:
Arizalarnı 2014 senesi iyül 7-ne qadar havelfellowship@rferl.org poçtağa yollamaq mümkün. Arizada iştirakçi aqqında malümat, istek mektübi, iş nümüneleri, eki tevsiye mektübi, rezüme, «Vaclav Havelge mektüpler» ve ingliz tiliniñ bilmesi aqqında sertifikatlar kopiyası (mecburiy degil) olmalı.
Programmada Ukraina, Rusiye, Aqrusiye, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Moldovadan jurnalistler iştirak ete bile. Saylavdan keçken stipendiatlar AAR/Azatlıq Radiosınıñ Pragada yerleşken baş ofisinde tecribeli jurnalistler ile işbirlikte bulunıp, ameliyatnı keçe bilecekler. Stajlav 2014 senesi oktâbr 1-den – 2015 senesi iyün 30-na qadar devam etecek.
Vaclav Havel adına stipendiya maqsadı – serbest ve mustaqil matbuat vastaları ile problemler olğan memleketleriniñ jurnalistlerine plüralizm destegine zenaat falliyetini devam etilmesine qol tutmaq.
«Programmanıñ teşkil etilmesine Çehiya sabıq prezidenti Vaclav Havelniñ repressiv rejimlerniñ yoq etilüvinde jurnalistik faaliyetiniñ rolüne olğan işançı siltem oldı»,– deyler mukâfat teşebbüsçileri.
2013-2014 seneleri Vaclav Havel adına mukâfatnıñ stipendiatı Ukrainadan Natalya Sedletska oldı – ukrain jurnalist-taqiqatçı, YanukovychLeaks teşebbüsiniñ iştirakçisi.
Vaclav Havel adına stipendiya – Prague Freedom Foundation ve Dagmar and Vaclav Havel Foundation VIZE97 destegi ile amelge keçirilgen AAR/Azatlıq Radiosınıñ ve Çehiya Çetel işler nazirliginiñ teşebbüsidir.


text:
Qırım akimiyeti non grata olğan matbuat vastalarınıñ cedvelini tizdi: bu neşirlerniñ jurnalistlerine yarımadada keçirilgen kütleviy tedbirlerde işlemege imkân bermezler. Qırımda «yasaqlanğan» matbuat vastalarınıñ sırasına Qırım.Aqiqat saytı, ATR qırımtatar telekanalı, QHA haber agentligi ve «15 minut» kirdi.
Bu aqta ATR telekanalınıñ baş müdir muavini Lilâ Bucurova iyün 25 künü Facebook saifesinde bildirdi. Bucurovanıñ aytqanı kibi, bu kibi avale Qırımnıñ İçki siyaset ve haber nazirliginiñ mektübinde yazılğan.
«Qırımda qanuniy sürette çalışqan ATR telekanalınıñ hadimleri, «Kvinmedia» tarafından berilgen Roskomnadzornıñ şeadetnamesini taqdim etip, tek resmiy organlar içün degil de, «özleri» içün de non grata oldılar. Soñ eki künde qırımtatar medeniyet müessiseleri bizni çıqaruv imkânsızlığı aqta tenbiyeleyler. Bunıñ ile Qırımnıñ içki siyaset ve haber Nazirliginiñ mektübine esaslanalar. Mında ATR, «15 minut», Qırım.Aqiqat ve QHA jurnalistlerini yollamamaq tevsiye etile. Vatanımızda nefes almağa mümkünmi? Öyle devam etse, bizge hastahanelerde tibbiy yardım köstermeycekler, tükânlarda aş satmaycaqlar, naqliyatqa oturtmaycaqlar, urbamızda Sarı yıldıznı taşımağa mecbur eterler, ellerimizde ise lager nomerası ile tatu eterler», – dey Lilâ Bucurova.
Qırım.Aqiqat muarririyeti Qırımnıñ içki siyaset ve haber nazirliginden bu aqta malümatnı elde etmege tırışa.
2015 senesi aprel ayında Freedom House teşkilâtı Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım söz serbestliginiñ seviyesi eñ alçaq olğan memleket ve territoriyalar sırasına kirgeni aqta bildirdi. Yarımada bu cedvelde Aqrusiye, İran, Turkmenistan, Özbekistan ile birliktedir.


text:
Bağçasarayda musulman Seydamet Mustafayevniñ evinde keçirilgen tintüv vaqtında Rusiye uquq qoruyıcıları insanlarnı köteklemege ve tutmağa başladı. Ateş açılğanı da eşitildi. Bunı «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ faali Server Mustafayev Facebookta yazdı.
Qırımlı Mümine Saliyeva tintüv keçirilgen insanlarğa qoltutmağa kelip tutulğan dört insannıñ adını aydınlattı.
«Suniy şekilde yapılğan provokatsiyalar vaqtında insanlarğa qoltutmağa kelgen Mustafa ve Şevket Abduramanovlar (oğlu ve babası), Eskender Memetov, Remzi Zudiyev yaqalandı», – dep yazdı Saliyeva.
Jurnalist Şevket Namatullayev bildirdi ki, qırımtatarlardan birisini uquq qoruyıcılar kötekledi, o, esini coydı.


text:
Aqmescitte Lesi Ukrainki rayonındaki Hatice Kantemirova ve Zera Bazirovanıñ evletinde yapılğan tintüvler yekünlendi. Tintüvler esnasında diyiy edebiyat musadere etildi. Bunı yanvarniñ 5-nde «Qırım birdemligi» birleşmesi Facebookta bildire.
Bildirüvde: «Ev sakinleriniñ aytqanına köre, ögüni aluv tahqiqat tedbirleri yapıldı. Araştıruv yapıldı, lâkin kâğıtlarda Kyiv rayonı mahkemesiniñ qararı añıla… Telefon ve planşetni musadere ettiler. Bir qadınnıñ oğlu Türkiye ve Beyazrusiyege barğan edi. Onı bu hususta soraştırdılar. Ondan ğayrı, Ekstremizmge qarşı küreşüv boyunca merkezniñ hadimleri tarafından adları söylengen şahıslarnı tanıp tanımağanını tayin etmege tırıştılar. Protokolnıñ kopiyasını qaldırmadılar. Kâğıtlar kerek olsa, olarğa kelsinler, dediler», – denile.
«Qırım birdemligi», evlerniñ sakinleri video şeklinde izaat bermekten vazgeçtiler, dep qayd ete.
Bundan evel cuma künü Usadebnaya (Markoviça) soqağı 34 ve Turistov soqağı 49 adresleri boyunca yerleşken evlerde yapılğan tintüvler aqqına haber alındı.
Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ yarımadada muntazam surette mustaqil jurnalistler, qırımtatar faaliyetçileri, muhalefet ve Ukraina tarafını tutqan cemiyet erbapları ve diniy azlıqlar vekilleriniñ yaqalanuvları, tintüvleri ve sorğulamaları yapıla. Aq-uquq qorçalayıcıları Rusiye telükesizlik hadimleriniñ bu areketlerine siyasiy maqsatlı areketler deyler.


text:
Qasiet pen qasiret
«Dánikkennen qunyqqan jaman» degen sózge mán bersek, munda úlken fılosofııalyq maǵyna bar. Táýba, bireý bireýden nan surap jeıtin zaman emes qazir. Toqshylyq zaman. Ózimizdi qoı ústine boztorǵaı jumyrtqalaǵan barshylyqta, etek-jeńniń keń kezinde dúnıege kelgen, zárýlik kúıin sezinbeı ósken urpaqqa balaımyz. Dastarqannan nan, maı, qant, sút, qaımaq eshqashan úzilgen emes. Sonymyzben baı sanalmasaq ta, bardyń sanatynan bolatynbyz... Qudaı saqtaı gór, taǵamǵa talǵam-talabymyzdyń sharyqtap ósip ketkeni sonshalyq keıde dastarqannan búginde nan qoıylatyn bos oryn tappaı qınalatynymyz ras. Sóıte tura, toqshylyq zamanda ómir súrip jatqanymyzdy sezinbeıtinimiz jaman. Moıyndaǵymyz kelmeıtini qorqynyshty.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerov Qırım mahkemesiniñ oña bergen para cezasını ödep olamadı, bank programmasında onı «ekstremist» olaraq blok etkenler. Bunı Ümerov dekabr 29-da Facebookta bildirdi.
«Noyabr 9-da Qırımnıñ sözde Yuqarı mahkemesi Bağçasaray rayon mahkemesiniñ meni memuriy cinayet işlemesi ile qabaatlamaq ve para cezasını bermek qararını tasdıqladı. Men özüm bankqa keldim, amma bu yardım etmedi. Bank hadimleri yolbaşçılarınen aqıl tanışıp ve menden afu sorap, menim adımdan er angi bank tedbirlerini keçirmek imkânsız, çünki İlmi Ümerov programmada «ekstremist» olaraq blok etildi, dep ayttılar. İşğal etilgen Qırım banklarınıñ hızmetlerinden faydalanmayım, amma bu olar bergen para cezasıdır, onı nasıl ödeycem bilmeyim. Yanvar 9-na qadar bunı yapmaq kerek», – dep yazdı Ümerov.
Sentâbr 26-da Qırımda olğan 8 Meclis azasını, şu cümleden İlmi Ümerovnı, «E» merkezine (ekstremizm ile küreş idaresi – QA) çağırıp, «yasaq etilgen toplaşuvlarda» iştirak etmeleri içün memuriy protokollar tizdiler.
Ümerov Rusiyeniñ Memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.28 maddesiniñ 1-inci qısmı «Faaliyeti toqtatılğan cemaat ya da din teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etüv» ile qabaatlanjı.
Sentâbr 28-de toplaşuvda iştirak etkeni içün İlmi Ümerovğa para cezası berildi.
Sentâbr 22-de Meclis azaları Meclis azaları Emirali Ablayev, Ruslan Yakubov ve Ayder Acimambetovnıñ vekâletlerini toqtatqan toplaşuvda iştirak etti. Acimambetov Meclis reisiniñ muavini vazifesinden de ayırıldı.
Rusiyege bağlı olğan Qırım Yuqarı Mahkemesi aprel 26 künü Meclisniñ areketini toqtatmaq qararını alğan edi. Dünya toplulığı rus akimiyetiniñ böyle faaliyetine qatiyen qarşı çıqtı. Meclisniñ imayesi Rusiye Yuqarı Mahkemesine şikâyet arizasını yollağan edi.
Sentâbr 29-da Rusiye Yuqarı Mahkemesi şikâyet arizasına cevap olaraq Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini yasaq etti.


text:
Bunı arbiy-siyasiy tedqiqler Merkeziniñ müdiri Dmıtro Tımçuk Facebook saifesinde bildirdi.
«Ukraina devlet sıñır hızmeti Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ sıñırında sert bir teşkerüv keçirip başlağan soñ, devlet bölünmesiniñ tarafdarları ve provokatorlar başqaca areket etip başladılar. Olar Rusiye mahsus hızmetlerine hızmet etip kelgen Qırımda yaşağan Ukraina vatandaşları olıp, qıtağa birer-birer ve adiy adamlar kibi keteler», – dep yaza Tımçuk.
Onıñ malümatına köre, provokatorlar qıtağa kelip, yerli separatistlernen bağlanıp, silâ alalar. «Ukraina mahsus hızmetleri bu diversantlarnı yoq etmege tırışa», – qayd etti Tımçuk.


text:
Qırımnıñ rusiyeli akimiyetiniñ başı Sergey Aksenov Qırımnı halqara seviyede «tanıtmaq» içün çetel ziyaretlerini planlaştıra. Bu aqta Qırımnıñ rusiyeli Nazirler şurasınıñ reisi muavini Georgiy Muradov bildirdi, haber ete Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti.
Onıñ sözlerine köre, Aksenovnıñ «Qırım Cumhuriyetiniñ teşviqatı boyunca bir sıra halqara forumlarda iştiraki beklenile, şu cümleden Qıtay Halq Cumhuriyetinde, Ermenistanda».
«Böyle forumlarnıñ muayyen neticeleri ola. Biz, elbette, tış ticaret sisteması üzerinde faal çalışmalımız», – dedi Muradov.
Muradov aytqanı kibi, Qırımnıñ «tış iqtisadiy faaliyetinde ilerileme qayd etile». Bu sırada o «Yalta iqtisadiy forumında» añılğan bir qaç leyhanı hatırlattı.
Aynı zamanda nasıldır bir muayyen leyha ya da yatırımcılar aqta o bir şey aytmadı.
«Qırımğa çeşit siyasiy erbaplarnıñ ziyaretlerinden tesir müsbet ola. Frenklerden ğayrı mında almanlar, italyanlar da kelecek ola. Bunıñ artından tış iqtisadiy faaliyetniñ ilerilemesi de kele. Şunıñ içün, çeşit sanktsiyalarğa baqmadan, ğarbiy-avropalı şeriklerimiz ile leyhalarımız muvafaqiyetli olacağına ümüt besleymiz», – dey Muradov.
Evel «Yalta-İnturist» musafirhanesinde açılğan «Krım-2015» yatırım-qurucılıq forumı iştirakçilerniñ beklenilgen sayısını toplamadı ve aynı sırada Qırım akimiyetinden de diqqatqa nail olmadı.


text:
Astanalıq stwdenttiñ jantürşigerlik ölimin tergegen Işki Ister mïnïstrliginiñ tergewşilerine qatıstı qılmıstıq is qozğalwı da ıqtïmal. Öytkeni, «Erasıl Äwbäkirovtı azaptap öltirdi» dep ayıptalğandardıñ biri Nurbek Äjimbaydıñ advokatı polïceylerdiñ üstinen şağımdanıp, prokwratwrağa arız tüsirdi.
Bul twralı KTK arnası xabarlaydı.
«Tergewşilerdiñ is-äreketi zañsız dep tanıldı. Öytkeni, küdikti Äjimbaydıñ quqığı buzıla jazdadı. Bolaşaqta isti jan-jaqtı qaraw üşin tergewdiñ keybir tustarın qayta qarawdı talap etw josparımızda bar», — deydi advokat Erlan Ğazımjanov.
Advokattıñ aytwınşa, tergewşiler küdiktilerdiñ twıstarına qılmıstıq istiñ awdïo jäne vïdeomaterïaldarınıñ köşirmesin körsetpegen. Al, ol taspalarda elordalıq stwdenttiñ qalay ölgeni jäne fïgwranttardıñ telefon äñgimeleri jazılğan eken.
Bastı küdikti bolğan Ayan Meyirbaevtıñ jawapkerşilikten nege bosatılğanın da sol taspalardan qarap tüsinwge bolar edi, — deydi advokat. Äri zañ boyınşa küdikti tergew materïaldarımen tolıq tanıswğa quqılı.
Polïceyler «Erasıldı öltirwge tapsırıs berdi» degen ayıppen ustalğan Ayan Meyirbaevtı mamırda bosatıp jibergen bolatın. Tergewşiler Öskemendik iri käsipkerdiñ ulın kinäsiz dep otır. Onıñ äreketinen eş qılmıs tappadıq dep, tergewdi de toqtattı.
Qalğan 3 küdikti Andrey Tïxonenko, Vïtalïy Şerstenev pen Nurbek Äjimbay äli abaqtıda. Esteriñizge salsaq, bïıl aqpan ayında Astanada Medïcïna wnïversïtetiniñ 6 kwrs stwdenti 23 jastağı Erasıl Äwbäkirovtıñ öli denesi qala sırtınan tabılğan bolatın.
Keyin marqumdı Ayan Meyirbaev azaptap urıp, qïnap jatqanı tüsip qalğan taspa taradı.
Kommentarïï


text:
Qırım «prokuraturası» mahkemege qırımtatar milliy Meclisi sabıq başı Mustafa Cemilevniñ «Qırım» Fondı» hayriye teşkilâtınıñ tesisçilerinden çıqarmağa talap etti.
Bunı Qırımnıñ öz başına tayin etilgen akimiyetiniñ ruporı Krıminform saytı bildire.
«Prokuratura»da eminler, fondnıñ yolbaşçılığında olıp, Cemilev Qırımda «içtimaiy ketişatlarğa tesir ete bile».
Mında «Qırım» Fondı» qırımtatar hayriye teşkilâtınıñ faaliyetine bir sıra bozuluvlarnı qayd etkenleri aqqında bildireler. Olardan birisi, deyler «prokuraturada», «Ticariy olmağan teşkilâtlar aqqında» Rusiye qanunıñ bozuluvıdır. Oña köre, bu kibi teşkilâtnıñ tesisçileri sırasına çetel vatandaşı ya da Rusiyege kirişi yasaq etilgen şahıs kiremez.
«Prokuratura»da qayd eteler ki, 2002 senesinden hayriye teşkilâtınıñ tesisçileri sırasına kirgen Mustafa Cemilev Ukraina vatandaşıdır. Mında şunı da aytalar ki, 2014 senesi aprel 19-da akimiyet onıñ Rusiye Federatsiyasınıñ territoriyasında bulunuvını beş yılğa yasaq etti.
«Qırım» Fondı» tesisçileriniñ sırasından Cemilevniñ çıqarıluvı aqqında mesele Aqmescit şeeriniñ Merkeziy rayon mahkemesinde sentâbr 22 künü baqılacaq.
Sentâbr 17 künü «Qırım» Fondı» baş müdiri, Meclis azası Riza Şevkiyevge Aqmescitniñ Merkeziy mahkemesiniñ qırımtatar teşkilâtlarınıñ Meclis binasını boşatmaq kerekligi aqqında qararını oqudılar.
Halqara teşkilâtlar ve uquq qorçalayıcılar işğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı ve qırımtatarlarğa nisebeten etilgen adaletsizlik sebebinden öz qasevetini bildirdiler.


text:
Sergey Aksönov S.İ.Georgiyevskiy adına Qırım devlet tibbiy universitetiniñ rektorı Anatoliy Babaninni resmiy şekilde işten boşattı. Bu aqqında Qırım ükümeti «yolbaşçısınıñ» buyruğında aytıla.
Böyle qararnıñ sebebi Rusiye Federatsiyası Emek kodeksiniñ 81-inci maddesiniñ 4-ünci noqtası oldı – «müessiseniñ mal-mülk saibiniñ deñişmesi (teşkilât reberi, onıñ muavinleri ve baş muasebecige nisbeten)».
Tibbiy universitetniñ yañı reberi tibbiy ilimler doktorı, oftalmolog Nana İvanova olacaq. Bundan evel o, oftalmologiya ve otolaringologiya kafedrasınıñ müdiri edi.
Malüm ki, işğal etilgen Qırımda studentler ve ocalar istemese de, Qırım tibbiy universitetini işğalci akimiyet tarafından qurulğan Federal universitet terkibine kirsettiler.
Qırım tibbiy universitetiniñ reberligi Rusiye akimiyetiniñ qararına baqmadan, mustaqil bir aliy oquv yurtı olmağa qarar aldı.
Georgiyevskiy S.İ. adına Qırım devlet tibbiy universitetiniñ studentleri yıllardır aliy oquv yurtınıñ rektorı olğan Anatoliy Babaninniñ işten boşatılmasına menfiy qıymet kesip, narazılıq aktsiyasına çıqmağa azır olğanını bildirdiler.


text:
Qırımtatar ve rus tilli oqutuvı ile Bağçasaray umumtasil mektebiniñ birinci sınıfına bu sene 70 bala kirdi. Birinci sınıf talebeleri tedbirge qırımtatar timsalleri ile kelgenler. Umumen mektepte 480 insan oquy.
Mektepte Bilgi künü munasebeti ile tantanalı tedbir teşkil etildi. Mında bir qaç yüz insan toplandı. Bu sene mektepniñ 70 birinci sınıf talebesi bar.
Birinci sınıf talebeleri tedbirge tamğalı kök boyunbağları ile kelgenler. Qızçıqlar qırımtatar milliy feslerini kiygenler.
Tedbir başlanuvında üç gimn yanğıradı: Rusiye, Qırım ve qırımtatar. Bunıñ ile soñkisi yanğırağanda, bulunğnalarnıñ çoqusı yırlay edi.
Bundan soñ musafirlerge Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksenovnıñ ve Qırım Delvet Şurasınıñ başı Vladimir Konstantinovnıñ hayırlav sözlerini oqudılar. Mektep yolbaşçılığı oca ve talebelerni fahriy yarlıqlar ile taqdirledi. Tedbirni timsaliy birinci çañ ve üç gimniñ icrası ile yekünlediler.
Tedbirniñ soñunda birinci sınıf talebeleri öz birinci dersine kirdiler. Diger seyircilerni Amerika mültfilm ve filmlerniñ qaramanları eglendirdi. Şu sırada, «Minyon» ve «Spider-Man».
Birinci sınıfqa Qırımda 18 461 bala baracaq, 11-inci sınıfqa – tahminen 11 biñ bala.
Evel tasil naziri Natalya Gonçarova yarımada mekteplerine bu sene qırımtatar tilinde yazılğan dersliklerniñ berilmeycegi aqqında bildirgen edi.
«Maarif» qırımtatar tasil hadimleriniñ birligi 2015-2016 oquv yılları arfesinde Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksenovğa yarımadada qırımtatar tilinde tasil meseleleriniñ çezilmesinde muayyen qararlarnı almaq teklifi ile muracaat etti.
Bundan evel Qırımtatar Milliy Meclisiniñ temsilcileri ve cemaatçılar, Qırım Rusiye nezareti altına keçkenden soñ, yarımadada devlet tilleriniñ ögrenilmesine ayırılğan saatlerniñ teñ olmağanı aqta bildirgen ediler.


text:
Moskvada çarşenbe künü, 10 yıllıq tamir işlerinden soñ Cuma Cami açıldı.
Açılış tedbiriniñ iştirakçileri arasında – Rusiye prezidenti Vladimir Putin, Türkiye ve Qazahistan prezidentleri Recep Erdoğan ve Nursultan Nazarbayev, Filistin cumhuriyetiniñ başı Mahmud Abbas ve musulman memleketlerinden kelgen diger siyasetçiler buluna.
Moskva işbu adiseni dinlerara Rusiyeniñ ğayrıdan canlanmasını temsil etken tarihiy vaqia olaraq köstere.
Moskva Cuma Camisi 1904 senesi tatar iş adamınıñ parasına qurulğan edi. Onı 2005 senesi tamir etmege başladılar. Böylece caminiñ meydanı 20 qat arttı. Yañı cami 10 biñ kişini sığdıracaq. Qurucılıq işlerine 170 million dollar sarf etildi. İşbu paranıñ büyük qısmını iş adamı Suleyman Kerimovnıñ ianesi, Türkiye Cumhuriyetinden kelgen para ve «Filistin balalarından» 25 biñ dollarnı bergen Mahmud Abbasnıñ yardımı teşkil etti. Mında 6 qat, 20 biñ metr kâre bar. Camide islamnıñ zemaneviy müzeyi de açılacaq. Umumen Moskvada, Cuma Caminen beraber, resmiy şekilde qayd etilgen beş cami bar.
İslâm – Rusiyede, müminlerniñ sayısına köre, ekinci din olaraq sayıla. Çeşit malümatlarğa köre, 15-23 Rusiye vatandaşı – musulmandır.


text:
Qırım akimiyeti turistik saasında muayyen bir añlaşma olğanını bildire. Qırım Nazirler Şurasınıñ reis muavini Ruslan Balbek kütleviy turizm inkişafı meseleleri boyunca toplaşuvda «Solneçnaya Tavrika» Qırım delvet şurasınıñ sabıq yolbaşçılığı tarafından aracı sheması meydanğa ketirilgenini bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, sabıq reber Yelena Nikitenko «Kurort tükânı» Yekâne kurort ağı» mesuiyeti sıñırlı olğan cemiyetke devlet şirketi adından kurort hızmetlerini satmağa izin bergen añlaşmanı imzalağan eken.
«Ebet, merağlanğan şahıslarnıñ zenginleştirüv shemasını qurğan temelli aracı şirketler bar olmalı», – dey Ruslan Balbek.
Qırım ükümetiniñ matbuat hızmetinde aytılğanı kibi, añlaşma 2014 senesi dekabr 30-da bir senege qabul etildi.
«Saa siyasetini teşkil etken nazirlik bunı mıtlaqa bilmek kerek edi. Bilmese –tecribesizlik meselesi, bilse, merağı bar, demek», – dedi Balbek.
Malüm olğanı kibi, evel Ruslan Balbek Qırım kurort Nazirligi Rusiyeniñ eñ büyük turopretorı ile işni qurıp olamağanını bildirgen edi.


text:
SAYMAN ARUZ NEFTÇALA DA:
16.05.2018-ci il tarixinde Neftçala rayon İcra Hakimiyyetinin teşkilatçılığı ile Neftçala rayon Heyder Eliyev merkezinde deyerli şairimiz Sayman ARUZ beyle görüş keçirildi. Görüşle bağlı çekilen video yaxın günlerde Medeniyyet kanalında yayımlanacaq. Görüşün teşkilinde emeyi olan Neftçala rayon İH-nın başçı İsmayıl Veliyev, Merkezin rehberi Ruhengiz xanım, Millet vekili Fazil Mustafa, Millet vekili Jale Eliyeva, Medeniyyet kanalının direktor müavini İlham Rehimli, eziz ziyalımız Elebker Zahid, xalq artistleri Ağaselim Abdullayev ve Fexreddin Dadaşov, emrkdar artist Zakir Eliyev, xanende Zeynal Ehmedov, Akademik Enver Ehmed, şair Oktay Rza ve diger önde gelen ziyalılarımıza teşekkür edir Güney Azerbaycan edebiyyatı, ümumilikde SÖZ – SENET camiyyesi adından minnetdarlığımızı bildiririk! Meclisden fotolar:
YAZARLAR.AZ olaraq bu günlerde hemçinin İrak-Türkmen Yazıçılar Birliyinin Azerbaycan üzre temsilçisi vezifesine seçilmesi münasibeti ile Sayman Aruz beyi tebrik edir, başarılarının devamlı olmasını dilerik!
İLKİN MƏNBƏ:Sayman Aruz


text:
Rusiye Federatsiyasınıñ ükümeti «İqtisadiy inkişaf ve innovatsion iqtisadiyat» devlet programması çerçivesinde Qırımdaki küçük ve orta iş adamlarına qoltutmaq maqsadı ile 170,8 mln ruble yollaycaq, – dep haber ete Qırım Rusiye ükümetiniñ matbuat hızmeti.
Qayd etilgeni kibi, para miqdarı 2015 senesi iyül 18-de qararda belgilendi, oña binaen 16,9 milliard ruble Rusiyeniñ 85 subyeti arasında yarış neticesinde ayırıldı.
«Böyle adımlar Federatsiya subyektleriniñ devlet programmalarınıñ kapitalizatsiyasını ve küçük ve orta biznes boyunca belediye programmalarını arttırmağa yardım etecek, böylece maliye yardım kösterilecek küçük ve orta biznes subyetleri kenişleycek», – dep aytıla haberde.
Malüm olğanı kibi, Aqmescitte çarşı yoq etilgen soñ iş adamları Qırım ükümeti yanında piket ötkerdiler. Kezlevde ise iş adamlarınıñ işini sıñırlamağa başladılar.


text:
Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan Belorusiyede ötkergen ziyareti devamında memleketniñ paytahtı Minsk şeerinde yañı Cuma caminiñ açılışında iştirak etti, dep bildire Radio Svoboda.
Belorusiye kütleviy haber vastalarında ketirilgem sözlerinde Türkiye devlet yolbaşçısı «yañı cami belorus ve türk halqlarınıñ dostluğına timsal olacağını» qayd etti.
Türkiye cami qurulışınıñ soñ qısımını ödedi. Qurılış Suudi Arabistannıñ paralarına yapılıp başlanğan edi ve 19 yıl devam etti.
Cami qurulğan yerde evelden de cami tura edi, lâkin eski bina sovet-kommunist devirinde bayağı zarar körgen edi.
Belorusiyede şimdige qadar on biñ insan nufuzında lipka-tatarlar yada polonya-litvaniya tatarlar cemiyeti yaşay, ecdatları – 14-ci asırda Büyük Litvaniya Knâzlığına köçken qırımtatar ve İdil tatarları edi. O zamandan berli olar öz tillerini coydılar ve zemaneviy Belorusiye, Litvaniya ve Poloniya tillerine keçtiler, lâkin olarnıñ çoqusı öz dinini ve medeniyetini saqlağanlar.


text:
Rusiye Devlet Dumasınıñ deputatı Konstantin Zatulin, Rusiye işğal etilgen Qırımnıñ 1954 senesi Ukraina erkânına berilmesinen bağlı aktlarnı lâğu etmek kerek olğanını bayan etti.
«Sovetler Birliginiñ devamcısı olğan devletniñ qanun çıqarğan organı, 1954 senesiniñ aktalarınıñ lâğu etilmesinen bağlı qarar qabul etmek kerek, çünki bizler 2014 senesi birisiniñ toprağını çekip aldıq, birisiniñ deñizini çekip aldıq degen laflarnı eşitmekten bezdik», – dedi Zatulin «Qırım dostlarınıñ forumı» toplaşuvında.
Noyabrniñ 6-nda Yaltada «Qırım dostlarınıñ forumı» açıldı. Kreml nezaretindeki Rusiye Devlet Dumasındaki Qırım deputatı Mihail Şeremetniñ malümatına köre, yarımadağa 90 yaqın çetel musafiri kelgen.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırımda ve Aqyar şeerinde yarımadanıñ statusınen bağlı dünyada tanılmağan referendum olıp keçti, onıñ neticesi olaraq, Rusiye Qırımnı öz terkibine kirsetti. Ukraina, Avropa Birligi, ABD bu rey berüvni tanımadı. Martnıñ 18-nde Rusiye prezidenti Vladimir Pütin Qırımnı Rusiyege «qoşulğanı» aqqında ilân etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
İyül 5-te musulmanlar qayd etken Oraza bayramı munasebetinen Qırım müftisi hacı Emirali Ablayev dindaşlarğa hutbe keçirip, barışıq ve insafqa çağırdı.
Qırım ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresi (QMDİ) matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, tahminen bir yarım biñ insan Aqmescitteki Zenaat birlikleri medeniyet sarayında Qırım musulmanlarınıñ diniy yetekçisi hacı Emirali Ablayev tarafından qıldırılğan bayram namazına toplaştı.
«Biz, musulmanlar, er kes içün insaf, sabır ve ikmet nümünesi olmaq kerekmiz. Qırımda yaşağan bütün milletlernen dostluq köpürlerini qurmaq kerekmiz. Esas vazifemiz, barışıq ve amanlıqtır, qadınlar ve balalar közyaş tökmesin, dava ve cenk olmasın», – dep ayttı Qırım müftisi.
Müftiniñ qayd etkenine köre, «musulmanlar el-elge olmalı, bir-birine destek köstermeli, birlik olmalı ve bir-birini ürmet etmeli». Bayram künleri o, yaqınlarğa ve soy-soplarğa diqqat etmege, muhtaclarğa yardım elini uzatmağa çağıra.
QMDİ matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, Qırım camilerinde biñlerce musulmanlar Oraza bayramı namazını qıldı. Elde etilgen malümatqa binaen, üç bayram künü devamında Qırımnıñ bütün rayonlarında tantanalı merasimler keçirilecek.
Rusiyege boysunğan işğal etilgen yarımadanıñ yolbaşçısı Sergey Aksönovnıñ qayd etkenine binaen, Qırımda «cemaatnıñ ahlâq qaideleriniñ qaviyleştirilmesi ve bütün konfessiyalar müminleriniñ birligine yol bergen unikal diniy adetler tiklenildi».
Qırım işğal etilgen soñ Qırım musulmanları diniy idaresi Rusiye qanunları boyunca Qırım ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresi olaraq qayd etildi. 2016 senesi yanvar ayında qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev Ukrainanıñ qıtaiy qısmında qırımtatar müftiyatınıñ teşkil etilmesi kerek olğanını ilân etti, çünki QMDİ Qırımnıñ rusiyeli ükümeti menfaatı boyunca faaliyet alıp bara.
İyül 5-te musulmanlar muqaddes Ramazan ayınıñ yekünlenmesini, Oraza bayramını qayd ete. Qırımtatar Milliy Meclisi reisi Refat Çubarov vatandaşlarnı bayramnen hayırladı ve Qırımnıñ işğalden azat etilmesi içün bütün ğayretler muvafaqiyetli olmasını tiledi. Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda bu bayram raatlıq künü olaraq ilân etilgen.
Ramazan (Ramadan) ayı bütün musulmanlar içün müim olğan bir aydır. Ramazan bitken soñ musulmanlar Oraza bayramını qayd ete.
Bu kün olar bayram namazını qıla, eñ güzel urba kiye, milliy aşlar pişire, bayram sofralarını donata, musafirlerni qarşılay ve musafirlikke ediyelernen bara, quvana ve şenleneler. Bayram üç kün devam ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Musulmanlarnıñ Qurban bayramı Qırımda raatlıq künü olaraq ilân etildi. Bundan sebep işğal etilgen yarımada sakinleri oktâbr 6-da raatlanacaqlar.
Bunı Qırım «baş naziriniñ muavini» Ruslan Balbek jurnalistlerge bildirdi.
Onıñ bildirgenine köre, Qırım «baş naziri» Sergey Aksönov imzalağan «buyruqqa» binaen, Qurban bayramınıñ birinci künü cumaertesi kününe rastkelgeni sebebinden raatlıq künü bazarertesi künü oktâbr 6-na keçirildi.
Balbek şunı qayd etti ki, Qırım akimiyeti musulman bayramlarını raatlıq künleri olaraq ilân etip, Qırım musulmanlarına olğan sayğılarını kösterdi.
Qurban bayramı – hacnıñ yekünlenmesini ifade etken islâm bayramıdır, onı Oraza bayramından 70 kün keçken soñ qayd eteler.


text:
Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Monitoring missiyası, ilhaq etilgen Qırımda bu yıl içinde ağustosnıñ ortasından noyabrniñ ortasına qadar Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından 49 qırımtatarnıñ yaqalanğanını bildirdi.
Bunı Ukrainada insan aqları boyunca BMT Monitoring missiyasınıñ reisi Fiona Freyzer, 2017 senesi ağustosnıñ 16-sından noyabrniñ 15-ne qadar devam etken muddet içünde Ukrainada insan aqları saasındaki vaziyet boyunca 20-nci maruzanı taqdim etkende söyledi, dep bildire UNİAN.
«İnsan aqlarınıñ bu bozuluvları qırımtatarlarğa tesir ete. Esabat muddeti içinde 49 qırımtatar yaqalanıp, belli bir muddetke apis etildi», – dedi Freyzer.
Cümleden o, qırımtatarlarnıñ evlerinde yapılğan tintüvlerden soñ ekstremistik teşkilâtnı teşkilâtlandırğan ya da böyle teşkilâtta iştirak etkende qabaatlanğan 10 kişiniñ yaqalanğanını qayd etti. Yaqalanğanlar ile birdemligini numayış etken daa 9 kişi de tevqif etildi.
Freyzer, İnsan aqları boyunca BMT Baş komissarınıñ idaresi, BMT Baş assambleyasınıñ qararlarına esaslanıp, közetmege, vesiqalar şeklinde qayd etmege ve Qırımda insan aqları saasındaki vaziyet ile alâqalı faktlar aqqında esabatlar bermege devam ete, dep ilâve etti.
Ondan ğayrı BMT temsilcisi, Qırımda yalıñız noyabr ayında Rusiye telükesizlik hadimleri qırımtatarlarnıñ evlerinde 18 tintüv yaptılar, dep qayd etti.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.
Halqara teşkilâtları, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri oña qarşı bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Bugün Aqmescitteki matbuat konferentsiyası devamında Rusiye FMH Qırımdaki İdaresiniñ yolbaşçı vazifesini eda etken Pötr Yaroş, al-azırda Aqmescitte pasportlarnı resmiyleştirgen 20 noqta çalışqanını ayttı.
Onıñ malümatına köre, Qırımda büyük müessiseler, uquq qorçalayıcı organlaır ve icra akimiyet bölüklerinen iş tutqan bir sıra gruppalar da bar.
Cumhuriyetniñ öz başına ilân etilgen akimiyetniñ «Krıminform» saytı, yaqın vaqıtta rayonlarnıñ köy şuralarında iş başlanacaq, dep yaza
«Bizler nevbetler olmasın dep, yerli hadimlerni ögretip, pasportlarnı resmiyleştirüv esnasına celp etecekmiz», – dedi Yaroş.
Mart ayınıñ soñunda Qırım ve Aqyar sakinlerine Rusiye Federatsiyası vatandaşlarınıñ 15 biñ pasportı berildi.


text:
Aqyar ve Qırımda tükânlardaki fiyatlar ağır logjistika ve imalatçılar arasına reqabetniñ zayıf olğanından sebep paalılaşa. Bunı qırımdaki jurnalistlerge Rusiye tarafından tain etilgen Monopoliyağa qarşı Federal hızmetniñ idrarecisi İgor Artemyev beyan etti, dep haber ete «Krıminform».
«Qırımda ve Aqyarda imalat masrafları çoq sebeplerten daa paalı olmaq mumkün. Çünki köpürni (Keriç boğazından – QA) qurmağa kerek, ondan mahsulatlartnı yollamağa ve kerekli malzemeleri ve Qırımda çıqarılmağan şeylerni mında ketirmege mumkün olsun dep. Aynı zamanda biz köremiz ki, Krasnodar vilâyetinde imalat masrafları azca ola. Anda raqiplik daa yüksek, daa küçli. Bundan tükândaki fayatlar da ucuzlaşa. İmalatçılar arasındaki raqiplik anda müşterilerniñ kârına kele», – dedi Artemyev.
Kremlin nezareti astındaki Qırım parlamentiniñ Sanayı siyaseti, naqliyat ve yaqarlıq-energetika kompleksi bounca komiteti oktâbrniñ başında mahsulatlarnıñ fiyatları qanunsız şekilde arttırılğanı aqqında beyan etken edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Evelden, Rusiye yaşayışı aqqında teñqidiy maqalelerde rusiyeliler çökkenlerini oquğanda, men müelliflerniñ bayağı qabartqanlarını tüşüne edim. Amma, ayatımda kerçekten de maqalelerdeki fikirlerniñ tasdiqınen rast keldim.
Men eki biri-birinen bağlı olmağan ikâyeni aytıp bereyim, olar soñunda biri-birine alâqası olğanını körmek mümkün olacaq. Birinci ikâye - menim ikâyem, onıñnen Qırım.Aqiqat oquyıcıları endi tanış oldılar. Qısqadan aytacaq olsaq, men Qırımlı mühbir, işğalnen razı olmayıp, Lvov şeerine köçtim, yarım yıl içinde buña iç te yazıqsınmadım.
Lvov sakinleri açıq göñülli, merametli, bir qaç tilde laqırdı eteler, öz medeniy seviyelerini köterip, filarmoniya, teatr, sergi ve edebiy oquv derslerine qatnaylar, hayriye işlerinde iştirak eteler. Avtobuslarda yaşlar üykenlerge yer bere, çoq qatlı evlerniñ sakinleri tanış olmasalar bile, biri-birinen selâmlaşalar. Bu şeerde er şey yahşı, amma devlette cenk ketkeni içün adamlar raat yuqlap olamaylar. Künlerden bir kün Lvovnı taşlap ketmege mecbur olsam, onı Qırımnı kibi qolay-qolay terk etemem.
Endi ise, başqa bir ikâye. Menim yaqın dostum, tatam desem de olur, aqıllı, işkir qız, rus tili ocası Qırımda yaşap, daima Ukrainanı yamanlay edi. Rusiyege köçmege istegi yoq edi, aksine Qırımda yetişti. Rusiyede tesadüfen olacaq aqayını rast ketirdi ve o yaşağan Podmoskovyege köçti.
Yarım yıl içinde Qırımdan tış yaşap, eki migrant İnternette körüşti. Men – bahtlı köçebe, o da bahtlı, amma qadın olaraq..
«Sen mında nasıl adamlar yaşağanını tasavvur etip olamazsıñ! Episi içe! Soqaqlarda daima saroşlar sallanıp yüre. Halq fuqare yaşay. Men ders bergen mektepte ise, balalar…Mektep daa yahşı sayıla. Olmaycaq bir şey! Beşinci sınıftan başlap, içeler, afyon qullanalar, fahişeliknen oğraşalar. Derslerde yapqanları aqqında asıl aytmağa istemeyim. Bizim qırımlı balalar, olarnıñ yanında zekâlı, terbiyeli, işkir balalardır. Bizim! Qırımlı! Bazılarını men daa terbiyesiz dep saya edim. Men saña şimdi Moskvağa yaqın bir yer aqqında tarif etem. Ya uzaq bir köylerde ne ola eken, aceba?!» – dep añlattı Rusiyeniñ yañı vatandaşı.
Dostum aytqanına köre, Rusiyede ösmürler episi böyle olsa, demek devletni köterecek adamlar yoq. Qayd ettiñizmi, bunı men degil, Rusiyede yaşağan, Ukrainanı sevmegen bir qadın ayta.
Tanışlarımnıñ ekseriyeti Rusiyege köçip ondan nefret etip başladılar. Ukrainanıñ başqa regionlarına saqınıp köçkenler, aksine raat oldılar.
Bizim teessuratlarımıznı teñeştirgen soñ, Lvov Qırımğa baqqanda yüksek bir basamaqta buluna, Qırım ise, Podmoskovyege baqqanda yüksek tura. Rusiyelilerni acıdım, amma asılında olarnı çoq begenmeyim.
Vaziyetni talil etip başlasañ, bunıñ episi ne sebepten ola, kibi sual doğa: rusiyeli akimiyet yaş nesilniñ çökkenini bilmeymi, ya bilse, bu meseleni ne içün al etmey? Avropa memleketleri kendi ve qomşu devletlerde afyoncılıqnı yoq etmek içün belli bir leyhalarnı teşkil eteler, AQŞ köçip kelgenlerni alıştırmağa tırışa… Amma, Rusiyede bu kibi şeyler yapılmay. Körmedilermi? Problemanı qayd etmedilermi? Saçmalıq! Çünki totalitar maşinası er şeyni köre ve bile.
Meselege diqqat ayırılmağanı sebebinden, Türkiyede «Nijniy Tagil» muvafaqiyetsiz raatlanğanı ya da ava limanınıñ saroş hadimi yüzlernen adamlar tolu uçaqnı ğayıp etkeni aqqında ikâyeler eşitemiz.
Yekâne çıqış yolu: meseleni mahsus kötermeyler. Bunıñ öz mantığı bar.
Rusiyeli devlet apparatı totalitar sektası kibi areke tete. Allı-taqatlı adam oña oğramaz. Aqılsız, fuqare, bir qaç menfiy alışqanlığı olğan adam sekta içün pek kelişe. Em de Putin ve taqımı içün kelişe. Putinni çette qaldırayıq. Er diktatorlıq ükümet tekmil bile, tış ve içki siyasetinde muvafaqiyetsiz olğan akimiyetni halq birden yoq etmesi mümkün. Onıñ içün, akimiyetke cemaatçılıqnıñ çökkeni pek elverişli.
Bu akimiyetke zekâlı, ileri ketken, çetelge barıp kelgen adamlar kerek degil. Olar mıtlaqa memnüniyetsizlikni numayış etmege ıntılırlar. Bu adamlar ükümdarlarnıñ eski usul davranışına dayanmazlar. Fikir yüretken, tüşüngen adamlarnıñ sayısı artsa, devletteki vaziyet deñişe.
Rusiyede er şey aksine. Aqıllı adamlar devletni terk etmege tırışalar. Tek közge çarpmağan adamlar yerinde qalalar. İçki ve kendir altında şu adamlar teşviqatqa pek uyalar. Teren ve teñqid ile fikir yürütmege imkânı olmağanlar, televizordan eşitkenine candan inana.
İçtimaiy ağlarda alıp barılğan munaqaşalar bunıñ isbatıdır. Televizion teşviqatından ğayrı başqa bir deliller ketirip olamağan şahıslarnıñ munaqaşalarnı alıp barğanını közetmege pek sevem. Eñ qorqunçlısı şu ki, Rusiyede belli bir vazifelerde bulunğan adamlar bu kibi fikirlerni bildireler. Olarnıñ qafalarında ne olğanını tek tahmin etip olam. Pasta-başlarğa oşaylar.
Olarnıñ sayısı çoq olğanı içün Putin yuttura, amma, umumen Rusiye yutquza. Ondan soñ, akimiyetke kelecek adamlar çeşit meselelernen qarşılaşacaqlar, yañı tehnologiyalarnı uydurğan, IT mütehassıslarnıñ qıtlığı, ve atta oca, ekimler kibi zenaat saipleriniñ yetişmemezligi olacaq. Rusiyede şimdi de, keşf etken, dünya içün müim bir şeyler yapqan adamlar yoq desek, yañlış olmaz.
Vaziyet daa ziyade kerginleşken soñ, onı öz küçünen çezmege mümkün olmaz, tıştan yardım soramağa kerek olacaq. Bu ise, ilk evelâ adamlarnıñ yardımı. Adamlar Rusiyege qomşu devletten kelecekler. Şarqta yerleşken şu devlet çoqtan yañı topraqlarnı arz ete. Ve arbiy areketler de kerek olmaz. Başqa devletlerden çetleşken, içinden çürügen Rusiye özü dağılıp, Qıtay ve Yaponiyanıñ qoluna tüşecek. Aqıllı ve tehnologiya cietinden daa ileri ketken qomşular şu çürük şeyden kebap yapmağa çekinmezler.
Nastâ Drozd, bloger, qırımlı
«Fikir» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
Qırım «baş nazir muavini» Dmitriy Polonskiyniñ sezlerine köre, Bağçasaray şeer ve rayonınıñ yolbaşçıları milliy mensüpligi boyunca tayinlenmeycekler. Bunı KİA agentligi bildire.
Polonskiyniñ aytqanına köre, evel yolbaşçılarnı Bağçasarayda tek olarnıñ milletlerine baqıp tayin ete ediler. Amma insanlarnı bunıñ kibi vazifelerge olarnıñ qabiliyetlerine köre tayinlemek kerek, – dedi Polonskiy. Bağçasaraynıñ meri Konstantin Rubanenko ona qol tuttı.
Avgustnıñ 25-de Valeriy Gonçarenko Bağçasaray rayon devlet memuriyetiniñ reisi vazifesini eda etecegi belli oldı. Evelki reis İlmi Ümerov avgustnıñ 19-nda öz isteginen ariza yazıp, işten boşatıldı.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bildirgeni kibi, Turkiye akimiyeti ile olacaq muzakereler devamında esas mevzulardan biri qırımtatarlarnıñ aq-uquq qoruması ve Rusiyenen işğal etilgen yarımadanıñ Ukraina terkibine qaytarılması boyunca umumiy areketlerniñ koordinatsiyası olacaqtır.
«Bugünki künde Qırımda yüz bergen insanlar uquqlarnıñ bozulması mümkün degil», - dep izaatlay Turkiyede eki künlük resmiy ziyareti ile bulunğan Poroşenkonı mutbuat hızmeti.
Devlet yolbaşçısı mustaqillik qoruma meselesinde qırımtatarlar qattı noqta-i nazarda turğanları, Rusiye tarafından yapılğan işğalni qabul etmegenleri içün bütün halqqa minetdarlıqnı bildirdi.
Prezidentniñ qayd etkenine köre, Ukraina ve Turkiye arasında munasebetler şimdi «pek yüksek seviyede». Belli olğanı kibi, Turkiyeniñ akimiyeti ile körüşüv devamında umumiy telükesizlik, Qara deñiz regionınıñ telükesizligi, iqtisadiy işbirlik ve içtimaiy qoruma kibi meseleler baqılacaq.
«Turkiye Cumhuriyeti Ukraina mustaqilligi meselesinde daimiy ve qattı destek köstergeni içün, oña minetdarlığımıznı bildiremiz», -dep qoştı prezident.
Halqara cemaatçılıq, olarnıñ arasında Avropa parlamenti, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda yüz bergen insan aq-uquqlarnıñ bozulması aqqında defalarca bildirip, Moskva akimiyetini bozuvlarnı toqtatmağa çağırdılar.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeeriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini red etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Qırımtatar halqı yarımadanıñ Rusiye Federatsiyasına qoşulmasından soñ Ukrainada arz etmegen şeylerni bile aldı.
Bu aqta Rusiye Tışqı İşler Nazirliginiñ reisi Sergey Lavrov İTAR-TASS agentligine bergen intervyüsında bildirdi.
Lavrov Qırımda «referendum» sanalaştırılmasınıñ mümkün olmamasını ayırıca qayd etti.
«Bunı o vaqıt yarımadada çalışqan jurnalistler de, şu cümleden ecnebiy mühbirler de qayd eteler, – dep bildirdi Rusiye TİN reisi. – Elbet, adamlarnıñbir gruppası, hususan qırımtatar Milliy Meclisi reberliginiñ bir qısımı, Qırımnıñ Rusiyege qoşulmasından memnün degil. Amma şimdi qırımtatar halqı Ukraina devletiniñ içinde olıp arz etip olamağan bile şeyni – til statusı ve topraq amnistiyasını aldı».
Nazirniñ işandırğanına kore, qırımtatarlar ve yarımadanıñ diger milletleri arasındaki munasebetlerine kerginlikni qoşqan meseleler yoq etile.
«Devletimiz anda (Qırımda – muar.) qan tökülmesine, «maydannıñ» tekrarlanmasına ve bundan soñ (Ukrainanıñ – muar.) şarqiy cenüpte yüz bergen cenkke yol bermedi», – dep bildirdi Lavrov.
Qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevge kibi işğal etilgen Qırımğa kirişi yasaq olunğan Qırımtatar halqınıñ Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Qırımda insan aqlarınıñ qorçalanması boyunca halqara nezaretniñ teşkil etilmesini maqsatqa uyğun kibi saya.
Refat Çubarov hatırlattı ki, Qırım işğal etilgen soñ, yarımadada insan aqları, hususan qırımtatar halqınıñ aqları kütleviy şekilde bozula: evlerde tintüvler keçirile, adamlar soravlarğa çekile, taqip etile.
Çubarov, Qırımnıñ bugünki ükümet maqsatlarına irişmek içün, suniy şekilde Qırım sakinlerini din ve millet mensüpligine köre bir-birine qarşı etebileceginiqayd etti. Meclis reisiniñ fikirince, boyle areketler qırımtatarlarnı tizilgen struktura olaraq yoq etmek içün yapıla.
2014 senesi, mart 16-da Qırım ve Aqyar territoriyasında yarımadanıñ statusı aqqında referendum keçirildi, onıñ neticelerine esaslanıp, Rusiye Qırımnı öz erkânına kirsetti. Ne Ukraina, ne Avropa Birligi, ne de Amerika Qoşma Ştatları bu rey berüvni qabul etmedi, ve Rusiye Qırımnı işğal etti, dep sayalar.


text:
«Yandex» kompanyası temsilcileri ofislerinde tintüvler keçirilgenini tasdıqladı, lâkin sebeplerinden haberi olmağanlarını bildirdi.
«Bügün SBU yapqan areketleriniñ sebeplerinen bağlı bir malümatımız yoq, bizim uquqçılar ofislerimizge keteler. «Yandex» ukrain qanuniy protseduralarına istinaden Ukrainada yapqan bütün işleri aqqında malümat bermege azır», – dep ayttı Azatlıq Radiosına «Yandex» matbuat hızmetiniñ temsilcisi Asya Melkumova.
Daa evel mayısnıñ 29 bazaertesi künü Ukraina havfsızlıq hızmeti rusiyeli «Yandex» kompanyasınıñ terkibindeki Kyiv ve Odessada şubeleriniñ ofislerinde tüntüvler keçirgeni aqqında bildirgen edi.
Taqiqat işleri Ukraina Cinayet kodeksiniñ 111 maddesine binaen (Vatan hainligi) cinaiy iş çerçivesinde ötkerilmekte, dep bildire muessiseniñ temsilcisi.
«Yandex» kompanyasında işbu taqiqat areketlerine iç bir izaat berilmedi.
Mayısnıñ 15-nde Ukraina prezidenti Pötr Poroşenko öz emirinen Ukraina milliy telükesizlik ve mudafaa Şurasınıñ, Rusiyeli bazı vatandaşlar ve şirketlerine nisbeten yañı sanktsiyalar kirsetmekni közde tutqan qararını küçke kirsetti. Bu cedvelge kirgen 468 şirket arasında, hususan «Yandex» servis hızmeti, «VKontakte» «Odnoklassniki» ictimaiy ağları da bardır. Qararğa istinaden, internet-provayderler añılğan internet-resurs kirişlerini blok etmege mecburlar.
Bu qarar zıt reaktsiya doğurdı. Hususan Human Rights Watch adlı halqara uquq teşkilâtı, yasaqnı lâğu etmek kerek olğanını qayd eterek, Ukrainada söz ve informatsiya serbestligini qorçalamaq içün çareler qabul etilmeli, dep bildirdi. NATO ise, Rusiye internet-resurslarınıñ blok etilmesi söz serbestligini bağlı degil de, havfsızlıq maqsadınen yapılğanını bildirip, Kyivniñ noqtayi nazarınen razı oldı.


text:
Qırımda Rusiye Taqiqat komitetiniñ idaresi mayıs 21 künü 10 yaşında oğlançıqnıñ öz-özüni öldürüvini taqiq ete. Bildirilgeni kibi, işbu vaqia boyunca cinaiy iş açıldı.
Qırım Taqiqat komitetiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, cinaiy iş Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 110 maddesine köre cinayet terkibi hususiyetleri boyunca açıldı.
«Taqiqatnıñ malümatına köre, 2015 senesi mayıs 21 künü Lenin rayonınıñ köyleri birinde 10 yaşında oğlançıq öz eviniñ azbarında özüni öldürdi. Al-azırda yüz bergen vaqia şaraitleriniñ belgilenmesine yönelgen taqiqat areketleri keçirile», – denile beyanatta.
Cinaiy işnin taqiqatı devam ete. Diger tafsilâtlar aqqında malümat yoq.
Evel Qırım Taqiqat komitetinde Razdolnoye rayonında 16 yaşında qıznıñ öz-özüni öldürüvi boyunca cinaiy işniñ açılması aqta bildirgen ediler.


text:
Rusiyege tabi olğan Qırım Variyet ve topraq munasebetleri naziriniñ sabıq muavini Nikita Garanin artıq yarımadadaki Yol hızmetleriniñ yolbaşçısı olğan. Bunı oktâbrniñ 18-nde «Krıminform» saytı bildire.
Qırım Yol hızmetleriniñ veb-saytında Nikita Garanin teşkilât reisi olaraq qayd etilgen, albu ki müessisedeki haberler bölüginde onıñ tayinlenüvine dair haber yerleştirilmegen.
İstilâ etilgen Qırımnıñ Variyet ve topraq munasebetleri naziriniñ muavini Nikita Garanin 2017 senesi avgustnıñ 18-nde Rusiyege tabi olğan Qırım yolbaşçısınıñ fermanınen işinden boşatılğan edi. Vesiqada boşatuvnıñ sebebi olaraq «taraflarnıñ añlaşması»qayd etilgen.
Garanin 1984 senesi Moskvada doğğan edi. Moskva akimiyetiniñ yanındaki Moskva saibkârlıq akademiyasında tasil alğan. 2015-2016 seneleri devamında Kremlge tabi olğan Qırım Naqliyat nazirliginde avtomobil yollarınıñ inkişafı saasında regional siyaset idaresiniñ yolbaşçısı olğan edi. 2016 senesi iyün ayından başlap Qırım Variyet ve topraq munasebetleri naziriniñ muavini vazifesinde çalışqan.
2017 senesi avgust ayında Qırımda «Qırım Yol hızmetleri» devlet şirketiniñ reisi Aleksey Safronovğa qarşı cinaiy dava açılğan edi. O, işke qabul etilgeni vaqıtta sahte vesiqa qullanğanında qabaatlandı.


text:
Ukrainanıñ qırımtatar asıllı yırcısı Camala insan ticaretine qarşılıq kösterüvde hususiy yararlıqlar içün mukâfatlama merasiminde iştirak etecek. Bu hususta tedbir teşkilâtçılarınıñ matbuat bildirüvinde aytıla.
«Dekabrniñ 7-sinde Kyivniñ akademik Genç teatrinde VII İnsan ticaretine qarşılıq kösterüvde hususiy yararlıqlar içün mukâfatlama merasimi ötkerilecek. Merasimde diplomatik missiyalar ile halqara teşkilâtlarınıñ vekilleri ve Migratsiya boyunca halqara teşkilâtınıñ eyi niyet elçisi Camala iştirak etecekler», – denile bidirüvde.
Camala 2016 senesi İsveçte (Şvetsiyada) keçken «Eurovision» yarışında qırımtatar halqınıñ sürgün etilüvi aqqında «1944» yırını icra etip, ğalebe qazandı. Ukrainalı yırcınıñ ğalibesinden soñ 2017 senesinde yarış Kyivde ötkerildi.
Yırcı, Ukraina prezidenti Petro Poroşenko tarafından «halq artisti» ve Kyiv belediye başlığı Vitaliy Klıçko tarafından «fahriy Kyivli» unvanlarınen mukâfatlandı.
2016 senesi dekabrniñ soñunda Camala, BMT ve Migratsiya boyunca halqara teşkilâtınıñ insan aqlarını qorçalav kampaniyasına qatıldı. O, bir rolikte oynap, ukrainlerni mustaqil olmağa ve öz aq-uquqlarını qorçalamağa davet etti.


text:
Veneŝiyadağı gondolalar Säyhan yılğasında
Adanada oyıştırıluçı turlar cirle häm çit il turistlarnı cälep itä
Çukurovanı su belän täêmin itüçe Säyhan yılğasında İtaliyaneň Veneŝiya şähärendägelärnekenä oxşaş gondola turlarında qatnaşuçılar pal’malar arasında küňel aça.
Urta diňgezgä qoyıluçı 560 çaqrımlıq Säyhan yılğası Adanada igençelek belän ber rättän soŝial’ tormış öçen dä zur ähämiyätkä iyä.
Tirä-yağı yäşellek bulğan yılğada gondolalar belän oyıştırıluçı turlar cirle häm çit il turistlarnı cälep itä.


text:
Pirogovoda Milliy mimarcılıq ve turmuş müzeyinde iyün 21 künü «Krayina mriy» on ekinci halqara qavmiy festivali keçti. Populâr meydançıqlarından biri qırımtatar medeniyetini taqdim etken «Qırım alanı» oldı.
Bu sene festivalde bir 40 meydançıq bar edi. Mında ziyaretçiler ukrain ünerleri boyunca master klasslarda iştirak ete bile edi. Bunıñ ile musafirler el sanatları mahsulatını, savut, ilvan, milliy ukrain kiymini satın ala bile edi.
Festivalniñ muzıka sanaları yüzge yaqın taqımnı topladı, olarnıñ arasında Bumboks, TNMK, Vopli Vidoplâsova, Acoustic Quartet, Jadan i Sobaki, ONUKA, Magazin mısley.
«Qırım alanında» beşinci kere qırımtatar medeniyetini taqdim ettiler. Meydançıqnıñ teşkilâtçısı Tamila Taşevanıñ aytqanı kibi, qırımtatar meydançığı eñ populâr yerlerden biri oldı, insanlar çiberek ve pilâvğa bir buçuq saat devamında nevbette tura edi.
«Ukrain ve qırımtatar medeniyetleriniñ umumiy hususiyetleri çoq. Qırım işğali ile bağlı facialı vaqialardan sebep qırımtatarlarğa ve qırımtatar medeniyetine meraq artqanını köremiz», – dey Taşeva.
«Krayina mriy» Ukraina içün – Ukraina inkişafınıñ timsalidir. Mükemmel memleketni arz etken insanlarnı toplaymız. Bu memleketni quramız. Başta festival çerçivesinde, soñra bu tecribeni cemiyette qullana bilemiz. Festival ğayelerinden biri – qavmiy ekologik ayat, insanlar ile saf munasebetler. Em, elbette ki, mında vatanperverlik de bar. 12 yıl içerisinde qavmiy şeyler pek mot oldı», – dedi festivalniñ teşebbüsçisi Oleg Skripka.
«Krayina mriy» – Kiyevde eñ büyük open-air, Ukrainada miqyaslı world music. Bu sene tedbirde 3 muzıka sanası oldı: World Music Stage, Ethno-Jazz Stage ve Disco-Lounge Stage. Mında eñ eyi ukrain ve halqara çalğıcıları çıqışta buluna.


text:
Kremlniñ kontroli altında olğan Aqşeyh (Razdolnoye) rayon mahkemesi ukrain faaliyetçisi Volodımır Baluhnı 5 yılğa umumiy rejimli koloniyağa ve 10 biñ ruble (qararnen 4 biñ hrivna) cöremege mahküm etti.
Qırım.Aqiqat muhbiriniñ mahkeme zalından bildirgenine köre, faaliyetçini böyle apis müddetine eki cinaiy işniñ birleştirilmesi boyunca mahküm ettiler.
Akem hanım ükümde, Baluh «cinayetlerini, mevcüt olğan idare sistemasından nefret etkeni içün işledi, ve bu, evelden işlegen cinayetleri ile tasdiqlana», dedi.
İyül 2-de Rusiye prokurorı, Baluhnıñ muvaqqat tutuluv izolâtorınıñ işini nizamsız alğa ketirgeninde qabaatlavı boyunca umumiy rejimli koloniyada 4 yıl ve birinci cinaiy işini köz ögüne alıp – umumiy rejimli koloniyanıñ 6 yıl ve 10 biñ ruble (4 biñ hrivna) cöreme istedi.
Faaliyetçige qarşı bu iş, Aqşeyh (Razdolnoye) qasabasındaki muvaqqat tutuluv izolâtorınıñ rehberi Valeriy Tkaçenkonıñ arizası esasında açıldı. O, Baluh onı kötekledi, dep iddia ete. Aynı zamanda faaliyetçi ve onıñ imayesi, Tkaçenko özü oña ucüm etti, dep bildireler.
Daa evel mahkeme ukrain faaliyetçisine tevqif etilüv şeklinde sıñırlav tedbirini ağustos 14-ke qadar uzattı.
Baluh, mart 19-da ilân etken muddetsiz açlıqnı tutmağa devam ete.
Rusiye FSBsi Volodımır Baluhnı 2016 senesi dekabr 8-de yaqaladı. FSB hadimleri Volodımır Baluh yaşağan evniñ tavanında 90 patron ile bir qaç trotil şaşkasını taptılar, dep iddia ete ediler. Qırımda mahkeme Baluhnı, arbiy yedekler saqlağanında qabaatlı tanıp, 3 yıl ve 5 ayğa koloniya-qasabada azatlıqtan marum etilmesi ve, ondan ğayrı, 10 000 ruble (qararnen 4600 hrivna) miqdarında cöreme tölemesine dair üküm çıqardı.
Mevzuğa dair: Volodımır Baluh: «vatanğa sevgi içün er angi fiyatnı tölemege azırım»
Baluhnıñ imayesi ve aq-uquq qorçalayıcıları, onıñ Ukraina vatanperveri olğanı sebebinden – eviniñ azbarında Ukraina bayrağı olğanı içün repressiyalar qurbanı olğanını iddia eteler.
Ukraina TİNi ve AQŞ ukrain faaliyetçisi Volodımır Baluhnıñ Rusiye ükümeti tarafından azat etilmesinde israr eteler.


text:
Qurbanbek
Qurbanbek
Äyyem zamanda, sol zamannıñ qädiminde, jetti paytax noğaylı elinde. Alawşa degen zulım xan boldı. Eli—xalıq onıñ soramında «Qaşan bul bäleden qutılar ekenbiz?!» dep künin zorğa körip, tirişilik etti. Sonıñ elinde Erdara degen biy jasadı. Biydiñ eki balası bar edi. Birisiniñ atı Qarrı biy: ol Kandexar degen elge qonıs bastı. Bunıñ bir balası bolıp, atını Sultan batır der edi.
Erdara biy basqa bir balasına Qara biy dep at berdi. Qara biydiñ bir balası boldı. Atıy sorasañ Qurbanbek batır der edi. Erliginiñ belgisi: atsa mıltıq ötpegen şapsa qılış kespegen.
Qurbanbektiñ Maqsım qız degen qarındası boldı. Seyilxannıñ qızı Mäliyka qubba onıñ hayalı edi. Bu periyzat häm bahadır palwan, häm ilimi de köp naşar bolıp şıqtı. Ol aldındağı qırq jıllıqtı, keynindegi qırq jıllıqtı oqıwı menen bilip turdı.
Qurbanbektiñ erligi asıp, ğayratı tasıp, här elge batırlığın bildirip, qas etkenin öltirip, «Däwir kimniñ däwiri—Qurbanbektiñ däwiri, zaman kimniñ zamanı—Qurbanbektiñ zamanı» bolıp, tulparın meylinşe minip, qustı meylinşe salıp ömir sürdi. Onnan hätte Alawşa xan da aybnatuğın edi.
Bir küni Qurbanbek Mäliyka ayım menen birge tesekte jatqanda:
Tañ mezgili bolğanda.
Batırdıñ oyanar şağında,
«Ğapıl qalma balam»,—degen
Qulaqqa saza keledi:
«Äy, Qurbanbek, perzentim,
Tur ornıñnan, tur, deymen!
آردینی اوخو/Ardını oxu


text:
Kiyevde iyün 17 künü «Yolçıq» leyhası başlana. Maqsadı – ukrain şeerlerini ukrain ve qırımtatar örnek, timsalleri ile birleştirmek. Negiz olaraq qırımtatar ustası Rustem Skibinniñ işleri alınğan.
Leyha müellifleri deyler ki, tedbirge er bir ukrain şeeri içün ayrı «yolçıq» variantlarını işlep çıqarğan ukrain ve leh ressamları qoşuldı. Leyha amelge keçirilecek birinci şeerler Kiyev, Vinnitsa ve Çernovtsı olacaqtır.
«Yolçıq» leyhası Qırım mevzusını cemaat diqqatı alanında tutmaq içün teşkil etilgnedir. Qıtaiy Ukraina ve Qırım arasında bağnıñ saqlanılması da ğayet müim bir şeydir. Şimdi Qırımda olğan basqı şaraitlerinde sanat böyle bağnı saqlaycaq imkânlardan biri ola», – deyler leyha müellifleri.
İyün 17 kününden Kiyevde Poloniya soqaq ressamı Artur Vabik işleycek. O, Goloseyev caddesinde köpür astında «yolçıqnı» etmege başlaycaq. Leyha müellifleri aytqanı kibi, negiz olaraq Rustem Skibinniñ mimarcılıq ile bağlı örnekleri alınğan. Ressam olarnıñ yardımı ile «Qırım adetleri ve büyük şeerniñ zemaneviy meyillerini birleştirgen bir alannı yaratacaq».
«Vinnitsada «yolçıq» Mihail Kotsübınskıynıñ Bağçasaray aqqında yazğan metn parçalarından ibaret olacaq. Ressamlar sözlerini, qırımtatar, yunan ve qaraylarnıñ örnekleri ile birleştirip, tsitata ketirecekler», – deyler leyha müellifleri.
Çervnotsı şeerinde «yolçıq» Türk köpründen Türk quyu ile meydanına kelecek.
Teşkilâtçılarnıñ aytqanı kibi, «yolçıq» Ukrainanıñ diger şeerlerinden ve onıñ tışından da keçip, er yerde Qırım aqqında hatırlatacaq izni qaldıra bile.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.