text:
Qazaqstan Jazuşılar odağınıñ VI plenumı. Kim ne ayttı?
Aqpannıñ 12-si küni Almatıda Qazaqstan Jazuşılar odağı basqarmasınıñ VI plenumı ötti. Qalamgerler bas qosqan jinalıstı odaq törağası Nwrlan Orazalin aşıp, aldağı qwrıltayda odaq törağalığınıñ saylauına tüspeytinin mälimdep, «Besinşi s'ezde saylauğa tüspeytinimdi tağı da qaytalap aytamın», – dedi. Al plenumnıñ negizgi bayandamasın odaq törağasınıñ birinşi orınbasarı Ğalım Jaylıbay jasap, odaqtıñ wlt ömirindegi mañızdılığına toqtaldı. Bayandamaşı qoğamdıq wyım – Jazuşılar odağınıñ memleketten bir tiın almaytının, öz künin özi körip otırğanın jäne de 2014 jıldan beri jürip kele jatqan älemdik ekonomikalıq dağdarıs odaqtı da aynalıp ötpegenin, tipti sonıñ saldarınan qarjı ünemdeu maqsatında wyım qızmetkerleri qızmettik kölikten bas tartqanın da ayttı. Bayandamadan soñ, tağı da söz alğan N.Orazalin Jazuşılar odağınıñ kezekti qwrıltayın 24 aqpanda ötkizu turalı äñgime jürip jatqanın, oğan qarsılığı joğın, eger qalamgerler sol künge qwrıltay ötui qajet dep tapsa, wyım jarğısı boyınşa ötkizuge bolatının aytıp, osı mäselege qatıstı jarıssöz jariyaladı. Äueli ädebiet sınşısı Serik Qirabaevtıñ plenumğa qatısuşılarğa arnap jazğan hatı oqıldı. Söytip, jarıssöz bastalıp, Qabdeş Jwmadilov, Tölen Äbdik, Dulat Isabekov, Säbit Dosanov, Iran-Ğayıp qatarlı qalamgerler öz oyların ortağa saldı.
Säbit Dosanov, jazuşı:
Kim kelse de, sonı qoldayıq, soğan qızmet eteyik
– Eki mäsele boyınşa pikir aytu kerek dedi ğoy. Birinşi – jwmısqa bağa beru kerek, ekinşi – qwrıltaydıñ uaqıtın belgileuge qatıstı pikir aytu. Sözdi köp sozbayın, men Serik Qirabaev ağamızdıñ pikirine tolıq qosılamın. Özderiñiz bilesizder, Nwrlannıñ jwmısınıñ üş jılı otpen, sotpen ötti. Öziniñ bedeliniñ arqasında, prezidenttiñ, siz ben bizdiñ kömegimizben satılıp ketken, şaşılıp ketken dünieniñ bärin jinadı. Mwnı ülken eñbek dep qana emes, ülken erlik dep bağalau kerek. Odan keyingi jwmıstardı bir-aq sözben aytatın bolsaq, jwmıs öz qalıbımen jürip jattı. Bizdiñ emociyağa beriletin ağayındarımız bar, key kezde artıq aytıp qoyamız. Bir kezde mınaday äñgime de bolğan: osı odaqtıñ keregi ne, tek ölik şığaradı, mereytoy ötkizedi dep. Jwrttıñ bärin opera teatrınan şığarmaydı ğoy, ol da ülken jwmıs. Al endi Nwrlannıñ tağı bir eñbegin aytayın, qalamaqı mäselesin deputat kezinde de elbasına deyin barıp, köterdi. Bir mısal aytayın, osıdan üş-tört jıl bwrın memlekettik hatşı üş-tört jazuşını qabıldadı. Sonda men de boldım. Sol jerde de qalamaqı mäselesin tabandap twrıp ayttı. Eñ ülken eñbeginiñ biri – qalamaqı mäselesin şeşkeni. Ärine, kemşilik bar. Kün bar jerde köleñke boladı, jwmıs bar jerde kemşilik te boladı. Al endi twtas alğanda odaq öziniñ jwmısın abıroymen atqarıp keledi. Sondıqtan, meniñ wsınısım, odaqtıñ jwmısına qanağattanarlıq degen bağa bersek. Qwrıltaydı 24 aqpanda ötkizeyik degenge öz basım üzildi-kesildi qarsımın. Nege? Qwrıltay ötkizu oñay emes. Bizdiñ oblıstarda jatqan 300-dey müşemiz bar. Qwrıltayğa solardıñ bäri qatısuı kerek. Olardıñ bärine hat jazu, şaqıru, qwrıltaydı wyımdastıru kädimgidey process. Kim kelse de, öz bauırımız keler. Reniştiñ bärin jiıp qoyıp, kim kelse de, sonı qoldayıq, soğan qızmet eteyik. Jaña basşığa bärin iterip tastasaq ol qiındau boladı. Sondıqtan, meniñ wsınısım, qwrıltaydı mamırdıñ ekinşi jartısında ötkizu kerek. Wsınısım sol, özderiñiz şeşesizder.
Jañağı Serik Qirabaev ağamızdıñ ağalıq, batalı sözi. Bir-birimizdiñ jağamızdı jırtpayıq, ökpe-renişti keyinge qoyalıq. Plenumğa sättilik tileymin!
Qabdeş Jwmadilov, jazuşı:
Jañğırmay twrıp qalğan mekeme – bizdiñ Jazuşılar odağı
– Al endi aytatın söz köp emes, jaña Säbit Dosanovqa biraz aqıl aytıp ketti. Aqıldı jigitterdiñ biri ğoy. Mınau qwrıltaydı qaşan ötkizu kerek, odaqtıñ jwmısına – Orazalinniñ jwmısına qalay bağa beru kerek degen närseler: ol – principti mäseleler. Endi eki auız söz sol turalı.
«Ruhani jañğıru» degen wran köterildi, bir jılğa taqap qaldı ma, jartı joldı ma?! Ol der kezinde köterilgen wran. Bir ğana ättegen-ayı bar, öte keş aytıldı. Ol osıdan 25 jıl bwrın aytıluı kerek edi. Biz ruhani degen närseni säl-päl büldirip alıp, artınan barıp esimizge tüsti. Jemqorlardı köbeytip alıp, qılmıskerlerdi, qatıgezderdi köbeytip alıp, artınan wran şaqırıp jatırmız, eşten keş jaqsı. Ruhani jañğırıp jatqanda, jañğırmay ortasında twrıp qalğan mekeme – bizdiñ Jazuşılar odağı. Törağa 22 jıl otırdım dep otır ğoy, men Ğabiden Mwstafinnen bergi törağalardı bastan keşirip kele jatırmın, jasım 80-nen astı. Sol törağalardıñ eşqaysısı tört-bes jıldan aspağan eken. Änuar Älimjanov qana toğız jıl otırdı. Esesine qanday jwmıs bitirdi. Mına otırğan ğimarattı, anau qıtaydıñ qonaqüyi bolğan jazuşılardıñ şığarmaşılıq üyin Älimjanov saldırıp ketti. Qanşa jazuşığa üy äperdi. Al Orazalin 22 jılda ne istedi degende, daulı närse köp. Alğaşqı 10 jılı öz kezegi, eki s'ezd, eki saylaudıñ arası. Meyli, otırdı delik. Keyingi 12 jılı ırıñ-jırıñmen ötti. Bireuler «Nwrlan, jolıña tüs, sen de jazuşısıñ ğoy, otırıp jaz, ılği mansapta otıra bermey, ket» dedi. Äy, Nwrlan, men seni jaqsı körem, talantıñ bar äjeptäuir. Bwrınğı törağalar «meni bosatıñdar, jazuımdı, qalam-qağazımdı sağındım» dep rwqsat swrauşı edi. Al mına Nwrlan ketpeudiñ qamın qattı qarastırdı. Älgi «Alaş» sıylığın bir künde 42 adamğa ülestiru – özine dauıs jinap, ömiri keşpeytin närse. Nwrlannıñ betinde qaladı ol. Alaş degen attı ayaqqa salıp, 42 adamğa bir künde ülestiru degen, ne boldı sonşa, ne jetti? Bwrın ol sıylıqtı wzasa eki-üş adam alatın, özimiz sol sıylıqtı beru komissiyasınıñ müşesi edik. Al Nwrlan sol komissiyanıñ bärin jiıp qoyıp, öz ülestirdi. Meniñ Nwrlanğa keşpeytin bir närsem – osı. Ol Alaştıñ, odaqtıñ märtebesin köteru emes, öziniñ märtebesin köteru, orıntağın saqtap qalu, jalpaq tilmen aytqanda, basqa ne ol?!
Ekinşi bir mäsele – Ädi Şäripov bastap, Änuar Älimjanov salıp berip ketken şığarmaşılıq üydiñ esiginen sığalay almay qaldıq, kire almaymız. Ötken jılı ma, bir şaruamen sol jaqqa barıp, kire keteyin desem, avtomat asınğan küzetşi mañayına jolatpaydı. Sonıñ qazir qıtaydıñ qonaqüyi bolıp otırğanına işiñ uday aşidı. Nwrlanğa ekinşi keşpeytin närsem – osı. Qalamaqını qayta-qayta ayta beredi, ol bärimizdiñ şulap jürip jetken närsemiz.
Jazuşılar odağı mıñdağan qoğamdıq wyımnıñ biri eken. Bwl – jazuşılardı qorlaudıñ eñ joğarğı türi. Biz halıqtıñ ruhani düniesin jasap otırmız ğoy. Odaqtı qoğamdıq wyım degen tizimnen aldıra almadıq. Üş jıl senator bolıp otırğanda osı turalı bir auız söz aytqan joq.
Al endi plenum, qwrıltaydıñ uaqıtına kelsek, ekeui de uaqıtınan köp keşigip ötip keledi. Men tipti ekeuin birge ötkizuge de qarsı emespin. «Temirdi qızğan kezinde soq» deydi. 24 aqpanda qwrıltaydı ötkizu kerek. Jwrttı tağı da partiya-partiyağa bölmey, ärkim öz «poklonniktarın» soñdarınan ertpey. Dayındıq degen – sol. Onday dayındıqtıñ tükke keregi joq. Endi qwrıltaydı kim ötkizedi degenge kelsek. Qwrıltaydı mına komanda ötkize me? Jaña Orazalin ayttı. Onı ornınan tüsti dep esepteuimiz kerek. Söytip, qwrıltaydı ötkizetin komissiya qwruımız kerek.
Jaraydı, meniñ aytarım, osı jigitter! Bayağıda qwrıltayda da aytqanmın. Nwrlan Orazalindi dwrıstap şığarıp salayıq, sosın aldağı tirşiligimizdi oylayıq.
Iran-ĞAYIP, aqın:
– «Orazalin wzaq otırdı» deysiñder, talasañdar, bilikte bwdan da wzaq otırğandar bar ğoy.
Maral Isqaqbay, jazuşı:
Ne degen asığıstıq ekenin tüsinbeymin
– Sözim basqaşalau bolar dep oylap em. Söyleuşilerdiñ bağıtı adamdı jañıldırıp jiberedi eken. Nwrlandı jaqsı köreyik, jek köreyik, saylauğa tüsem dep jatqan joq qoy, jağasınan ala bergende qaytemiz. Tağı da tüsem dese, jağalassañdar jarasadı. Ketem dep otırğan adamdı tömpeştep ketiremiz deu bolmaydı. Sondıqtan istiñ bağıtın bilmeytin kisi bolıp söylemeuimiz kerek. Qoğamdıq mekemeniñ atı – qoğamdıq mekeme. Zamanımız Sovet Odağınıñ zamanı emes. Mwnı aytıp otırğanım, men de bir qoğamdıq mekemeniñ bastığımın. Seksenge keldim. Aytılıp jatqan qiındıqtar bizdiñ de basımızda bar. Ükimetten eşqanday kömek joq. Sondıqtan osınday qiın jağdayda Jazuşılar odağın qwlatıp almay, osı künge jetkizgenimiz üşin bärimiz özimizge özimiz raqmet aytamız ba, joq älde qosılıp Nwrlanğa aytamız ba, ol – basqa mäsele. Nwrlannıñ da, bizdiñ de eñbegimiz bar. Nwrlandı maqtayın dep twrğan joqpın, 22 jılğı jwmısına bağa bergeli jatqan da joqpın, Serik Qirabaev ağamızdan asırıp eşteñe aytpaymız. Bärimizge belgili närse ğoy.
24 aqpanda s'ezd ötkizeyik degendi men qazir estip otırmın. Bwl ne degen asığıstıq ekenin tüsinbeymin. Bes jıldan beri roman, povest', äñgimeler jazıldı. S'ezde biz sonı qorıtındılauımız kerek emes pe?! Sonşalıqtı küyip bara jatqan ne bar?
Tölen Äbdik, jazuşı:
Taq üşin küreskendi qoyayıqşı
– Ädebietimizdiñ qaraşañırağı dep jürgen Jazuşılar odağınıñ tağdırı bärimizdi oylandıradı, tolğandıradı. Zaman özgerude, zamanğa qaray adam da, qoğam da özgerude.Osı zaman tudırıp otırğan jaña talaptarğa jauap berip jatırmız ba, soğan osı bizdiñ wyım layıq pa degen mäseleler aytılmağalı köp boldı. Jañağı jigitter ärtürli pikir aytıp jatır. Bireuler qanağattanarlıq, jaqsı dep te jatır. Sın aytıp jatır. Eger Jazuşılar odağında eşqanday problema joq desek, ärine, qatelesemiz. Ol problemalardı aytpay, jauırdı jaba toqıp, bäri tamaşa, jaqsı boldı, ketip bara jatır ğoy, raqmet aytayıq desek, onda sol jabulı qazan jabulı küyinde qaladı. Sol problemamen tağı da qalamız. Sondıqtan şındıqtı aytuımız kerek, joldastar! Şındıqtı aytsaq, Nwrlannıñ osı qızmetke keluine ıqpal etken adam – menmin. Onı özi de biledi. Kerek kezinde qoldadıq. Jürdik. Qızmet qıldıq. Biraq endi zaman özgeredi, uaqıt özgeredi. Bwl – qoğamdıq wyım. Qoğamdıq wyım demokratiyalıq negizde qwrıluı kerek. Basşılıqtıñ auısıp twruı degen bar, ol da boluı qajet. Bir adam şekten tıs otırsa, ol özine-özi problema jasaydı. Problemanı onıñ töñiregindegiler jasaydı. Ol aytılıp jür. Oğan Nwrlan renjuge tiisti emes. Qarjılıq mäselelerdi aytıp jatadı. Men onı tolıq bile qoymaymın. Biraq oğan tolıq jauap berilui tiis. Jazuşılardıñ şığarmaşılıq üyinde 20 jıldan astam uaqıt demalmay jürmiz deui oylandıra ma, oylandıradı. Eger ol jalğa berilgen bolsa, ol az aqşa emes, s'ezd ötkizuge, adamdarğa aylıq beruge nege jetpey jatır? Soğan jauap bersin, sonda jwrttıñ bäri toqtaydı. Jaña Qabdeş ağamız aytıp jatır ğoy, söziniñ köbine qosılamın. Öytkeni ol şındıqtı tura aytatın jigit. Jazuşılar odağı qoğamdıq wyım ekeni ras. Onı odan alıp tastay almaymız. Jazuşılardıñ erikti qoğamdıq wyımı. Bwğan byurokratiya, bastıqtıq degen jürmeydi. Bilikpen aytısudıñ, tartısudıñ qajeti joq. Biraq Jazuşılar odağı halıqtıñ sözin söyleytin, qajet bolsa bilikke qarata sın ayta alatın wyım boluı kerek. Bwlay jüre beruge boladı. Jazuşılar odağı bwrın talanttı qalamgerlerdiñ ortası bolatın. Jwrt kelip-ketip jatatın. Qazir swrasam, «odaqqa barmaymız» deydi. Sonda Jazuşılar odağı kimge kerek? Biz bayağıda odaqtan şıqpaytınbız. Eşkim kelmese, wrpaq pen wrpaqtıñ baylanısı üziledi. Kelesi keletin basşılıqtan swraytınımız, odaqtıñ jwmısı aşıq boluı kerek. Aşıq bolmasa, onda ösek-ayañ damidı. Eger bir mäsele tuındaytın bolsa, oğan anıq jauap berilui kerek. Sodan keyin, ağayındar, taq üşin küreskendi qoyayıqşı. Jarğını özgertu degen qiyanat. Är kelgen basşı jarğını öz ıñğayına qaray özgertetin bolsa, ne boladı? «Qwrmetti törağa» degen ne söz? Nwrlan, aynalayın, sağan eşqanday qarsılığım joq, ötken plenumda estidim, Qwrmetti törağa saylanğan törağanıñ üstinen qaraydı eken. Onday närse qoğamdıq wyımda bolmaydı ğoy dep edim, jwrttıñ bäri sonda mağan jabılıp qarsı söylep, men zaldan şığıp ketuge mäjbür boldım. Mwnıñ artı jaqsılıqqa aparmaydı. Osınday närseler aytıluı kerek. Mwnı aytu bireuge jamandıq oylağannan emes, älgindey dünieler jalğaspau üşin, qaytalanbau üşin.
Jaña jigitter «qwrıltayğa biz nege asığamız» dep otır ğoy, qwrıltay bir jarım jılğa keşigip otır. Bwğan qarap otırsañız, basşılıq legitimdi emes bolıp şığadı. Asıqpaytın eşteñe joq emes, asığu kerek. Öytkeni merzim ötip ketti. Endi tağı da dau tudırmau üşin qwrıltaydı aqpannıñ 24-inde ötkizip jibereyik degen pikirdi men qoldaymın.
Temirhan Medetbek, aqın:
…Jazuşılar odağı bügjiip otırdı
– Serik Qirabaev ağamızdıñ sözin alğa tarttı. Ol kisiniñ ıntımaqqa, birlikke şaqırğan, bir-biriniñ jağasınan almasın degen sözin tıñdadıq. Biraq men sol kisiniñ özin ülken märtebeli, ülken twlğa dep oylamaymın. Ol kisi kezinde Qasım Amanjolovtıñ qanatın qayırğan, Mwqağali Maqataevtıñ mañdayın ayırğan adam. Endi bügin kelip birlikke şaqıradı. Ärkim de birlikke şaqıradı. Men ne birlikke qarsımın ba, ıntımaqqa qarsımın ba? Qwrıp ketsin onday dünie, odan da öle qalğan jaqsı.
Jazuşılar odağınıñ atağınan at ürketin, ayağın tartatın aybarı joq. Jazuşılar odağı aybardan jwrday boldı. Mäselen, bayağı Kolbindi osı jerge şaqırıp alıp twrıp, Jwban Moldağalievtiñ, Safuan Şaymerdenovtiñ söylegen kezindegi aybarı qanday edi! Al keşegi Jañaözen oqiğası, «jer satılmasın» degen oqiğalarda Jazuşılar odağı bwğıp, bügjiip otırdı. Sol oqiğalar kezinde Qabdeş Jwmadilov, Ğabbas Qabışevtar ün qattı. Jañaözen oqiğası kezinde Äbdijämil Nwrpeyisov qanday söz ayttı… Solardıñ qwlağın qwntitıp, mwrnın şwntitqan eşkim joq. Qan tögilip jatır. Jer satılayın dep jatır. Sol kezde Jazuşılar odağı bügjiip otırdı. Qan tögilmesin, jer satılmasın degenniñ qanday sayasatqa qarsılığı bar, aynalayın, jazuşılar-au! Eşqanday sayasatqa qarsılığı joq qoy. Eliñ men jeriñ, tiliñnen basqa neñ bar?! Mine, osınday närselerdi körgende adam küyedi, küyinedi.
Bayağıda plenumnan keyin ile-şala qwrıltay ötetin. Sondıqtan qwrıltay 24 aqpanda ötui kerek. Äytpese arada tağı da nebir intriga, şantaj närseler bolatının biz estip, körip jatırmız.
Bekswltan Nwrjekeev, jazuşı:
Jazuşılardıñ bedelin qwrtıp jatqan özimiz
– Tıñdau üşin, pikirimizdi aytu üşin keldik. «22 jıl otıru wyat emes pe, ıñğaysız emes pe?» dep aytıp jatırmız. Özimiz kezinde saylap alamız da, özimiz kelip nege otırasıñ deymiz. Osınıñ özi zañdılıq pa, adamgerşilik pe? Sonı oylaytın, tüsinetin, zañdı biletin jasqa kelmedik pe, bärimiz de? Bärimizdi zorlap, közimizdi jwmıp, aldap kelip otırıp alğan siyaqtı. Är s'ezd sayın esep beriledi, tıñdaymız, dauıs beremiz, saylaymız, sodan keyin kelip nege otırasıñ deymiz. Biz zañdı sıylaytın, bağalaytın jasqa jetpedik pe, bärimiz? Qayta-qayta Sovet ökimetiniñ kezin ayta beresiñder, onı kelip salıstırasıñdar. Jaña Maral kökem ayttı ğoy, men de osınday qoğamdıq wyımdı basqarıp otırmın, mäñgi basqara beruime boladı dep. Öytkeni halqıñ seni dwrıs dep saylasa boldı. Jarğını oqımaysızdar ma? Jazuşılardıñ bedeli qwrıdı deysizder, onı qwrtıp jatqan özimiz ğoy. Jazuşılarda pätua joq deydi. Keşe ğana men elu jıl dos bolıp jürgen dosıma ayttım: äy, kökem, on eki künniñ işinde s'ezd dayındau degen ne swmdıq? Bes kün qonaq şaqırsañ, bes kün dayarlanamız. On eki künniñ işinde 780 jazuşını şaqıru… Älde Orazalin s'ezd ötkize almay masqara bolsın dep otırsıñdar ma? Jazuşılardıñ, bizdiñ abıroyımız ğoy ol. «Ketem» dedi, osığan endi bir layıq inileriñizdi qoyıñızdar dedi. Raqmet dedim. Söytip alamız da, büyrekten siraq şığaramız. Sosın 47 adamğa «Alaş» sıylığın berdi, süytti, büytti dep. Berilmesin degen zañ bar ma? Men oylaymın, «Alaş» sıylığın ala almay qalğandar riza emes şığar dep. Ol sıylıq bekerden-beker berilmeydi, oğan 100 mıñnan, 70 mıñnan aqşa kerek. Sol aqşa tabılğan kezde berip qalu kerek. Äytpese ana demeuşi aqşanı sağan künige dayındap bermeydi. Sonı bilip otırsañızdar da, bilmegensisizder. Bwl bola ma eken, endi? Mağan «sen iniñe jaqtasıp otırsıñ» deydi. Äy, kökelerim, saylaudı ağam, inim üşin ğana ötkizip otırsaq, onda jetisken ekenbiz. Ol ne degen swmdıq! Sonda men inim bolğanı ğana üşin Jazuşılar odağı kerek, Orazalin joq bolsa tükke qajeti joq deymin be? Jazuşılar odağı 80-nen asqan Qabdeşke, mına Tölen, Dulatqa, mağan kerek bolmauı mümkin, onsız da kün köresiñ, mına artımızdan kele jatqan jastar bar, olar orden, sıy-siyapat alıp, wyımdasıp, Jazuşılar odağı degen wyım bar ekenin körui kerek. Ol wyımnıñ ğimaratı boluı kerek. Biz solar üşin qam jeuimiz kerek qoy. 22 jıl boyı är s'ezde reviziya komissiyasınıñ esebi tıñdalıp, dauıs berip kelemiz. Qwrıltaydı komissiya qwrıp ötkizu degen – jarğını bilmeytin adamnıñ sözi. S'ezd saylanğan qwram ğana ötkizedi dep jarğıda jazılğan. Jarğını bwzatın biz sonşalıqtı kimbiz? Büyrekten siraq şığarıp daulasamız da, sırttağılarğa wyatqa qalamız. Qwrıltaydı 24 aqpanda ötkizu degen özimizdi de, Jazuşılar odağın da masqara qılu dep esepteymin. Mamırda ötkizu tım keş deseñder, onda beri, kökekke qoyıñdar. Jau quıp kele me, jau şapqalı jatır ma? Özimizdi-özimiz şabatınday ne körindi bizge? Sondıqtan, meniñ wsınısım, Jazuşılar odağınıñ jwmısın qanağattanarlıq deyik, qwrıltaydı mamırdıñ yaki bolmasa kökektiñ işinde ötkizeyik delik.
Endi meniñ bir wsınısım bar. «S'ezdi 24 aqpanda ötkizeyik» dep eldiñ bäri hat jazıp jatır degen soñ, men de prezidenttiñ atına bir hat dayındap äkeldim. Üştildilik turalı. Üş tildi balabaqşadan bastap oqıtu kerek dep jatır. Mine, osığan oray, üştildilikti bastauış sınıptardan keyin ğana engizu jöninde hat jazıp alıp keldim.
V plenumdağı jarıssözdiñ negizi osılay örbidi. Är söyleuşini minbege şaqırıp otırğan Nwrlan Orazalin sınğa qatıstı jauap beretinin aytıp otırdı. Biraq qwrıltay ötkiziletin uaqıtqa dauıs beru ayaqtalğan soñ qalamgerler tarap ketti de, odaq törağasınıñ qorıtındı söz aytıp, sınğa jauap qatuğa mümkindigi bolmadı.
Plenumğa qatısuşılar basım dauıspen Jazuşılar odağınıñ kezekti qwrıltayın 12 naurızğa belgiledi.
Tüpnwsqadağı taqırıp: «Talasañdar, bwdan da wzaq otırğandar bar ğoy…»
"Jas Alaş"


c: text/html

text:
«Qazaq Air twralı aytatın bolsaq, biz äweli memlekettik-jekemenşik seriktestikti qurğımız keldi. Biraq jekemenşik ïesi memlekettik kompanïyanıñ esebinen uşpaq boldı. Oğan kelisken joqpız, sebebi bizde kommercïyalıq kelisim boldı. Sondıqtan, qazir 100 payızdıq memlekettik kompanïyanı qurw şeşimin qabıldadıq», — dediŞökeev.
Onıñ aytwınşa, jaña äwe kompanïyası öz jumısın bastağanşa memlekettik kompanïya bolıp qala beredi.
«Birinşi şildede bul kompanïyanıñ uşaqtarı alğaşqı reysti orındaydı. Biz onı jekeşelendirwge dayınbız», — dedi ol.
Derekközi: Qazaqparat
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Raşidäm RÄhMANOVA, «Uyğur avazi»/ Yeqinda «ODAQ» Ämgäkçiqazaq Al'yansi» šziniŋ novättiki lahiyäsi boyiçä Ämgäk yezisida alma pärviş qilivatqanlar bilän mevilik däräqlärni šstürüş boyiçä seminar uyuşturdi. Däsläp sšz alğan alim Vladimir Beloborod'ka elimizdiki yäl-yemiş pärviş qiliş sahasiniŋ bügünki ähvali vä täräqqiyati häqqidä lektsiya oqudi. Uniŋ eytişiçä, vilayättiki yeza egiligi mähsulatlirini yetiştüridiğan äŋ çoŋ nahiyä dehanliriniŋ kšçätlärni çättin setivelişiniŋ toğra ämäs ekänligini täkitlidi.
– Kšçät bilän billä ağriq vä ziyankäşlärniŋ kelidiğanliği sšzsiz. Ändi ağriğan kšçätni davalaş üçün härhil zähärlik himiyaliq dorilarni paydilinişqa toğra kelidu. Bu, šz novitidä, yäl-yemişniŋ dämini yoqitipla qoymay, uni yegän adäm organizminiŋmu zähmilinişigä elip kelidu, – degän pikirni alğa sürdi alim.
Seminarğa qatnaşquçilar alma, näşpüt vä başqimu mevilik däräqlärni šstürüş boyiçä šzlirini oylandurup jürgän soallarni qoyup, ätrapliq җavap aldi.
Seminarni yäkünligän «Odaq» Ämgäkçiqazaq Al'yansi» layihäsiniŋ rähbiri hurqiz İlieva 40 ayğa molҗalanğan layihä dairisidä nahiyä dehanliriniŋ yänimu nurğun muhim ähbaratlarğa egä bolidiğanliğini eytti.
Ämgäkçiqazaq nahiyäsi.
Alma pärviş qilişni bilimizmu?
Raşidäm RÄhMANOVA, «Uyğur avazi»/ Yeqinda «ODAQ» Ämgäkçiqazaq Al'yansi» šziniŋ novättiki lahiyäsi boyiçä Ämgäk yezisida alma pärviş qilivatqanlar bilän mevilik däräqlärni šstürüş boyiçä seminar uyuşturdi. Däsläp sšz alğan alim Vladimir Beloborod'ka elimizdiki yäl-yemiş pärviş qiliş sahasiniŋ bügünki ähvali vä täräqqiyati häqqidä lektsiya oqudi. Uniŋ eytişiçä, vilayättiki yeza egiligi mähsulatlirini yetiştüridiğan äŋ çoŋ nahiyä dehanliriniŋ kšçätlärni çättin setivelişiniŋ toğra ämäs ekänligini täkitlidi.


text:
Kreml kontrolündeki Qarasuvbazar memüriyet yolbaşçısınıñ muavini, prokuratura tarafından qabarcılıqta qabaatlanıp, işten boşatıldı. Bunı dekabr 23 künü Qırımdaki Rusiye prokuraturasınıñ matbuat-hızmeti bildirdi.
«Qarasuvbazar şeer idaresiniñ yolbaşçı muavini, şeerde köçüci ticaret obyektiniñ qoyması içün öz apayına ruhset berilmesine yardımcı olğanı tasdiqlandı. Ömür arqadaşınen añlaşma tizilgen soñ ise yarım yıl devamında köçüci ticaret obyektiniñ yerleştirilmesi içün para alınılmay edi», – dep aytıla bildirüvde.
Matbuat-hızmetinde qayd eteler ki, şeer yolbaşçısınıñ muavini «belediye saipligindeki şirketke zarar ketirip, şahsiy şirkeniñ ticariy işlerine qanunsız şekilde destek bere edi».
Keçende Kreml kontrolündeki Keriç şeer yolbaşçısınıñ muavini Oleg Şevçenko, qabarcılıqta qabaatlanıp, yaqalanğan edi.


text:
18 tamız küni Ündistan prezïdentiniñ äyeli Swvra Mwkredjï. Bul twralı The Times of India xabarladı.
Prezïdent sarayı baspasöz qızmetiniñ xabarlawınşa, Mwkredjïdiñ köpten beri jüregi awıratın bolğan. Ol ötken juma küni jağdayı kürt naşarlap ketwine baylanıstı awrwxanağa jatqızılğan eken. Alayda, därigerler onı saqtap qala almağan.
Swvra Mwkerdjï küyewi Pranab Mwkerdjïge 1957 jılı küyewge şığıptı. Ol än salıp, teatr qoyılımdarına qatısqan. Sonımen qatar talanttı swretşi de bolıptı.
Derekközi:Gazeta.Ru
Tegï: Sayasat,
Kommentarïï


text:
«Larişes» Qırım tarihiy müzey-qoruğınıñ tesisçisi Güliver Altin bu sene Qırım hanı Mengli Girey adına ilmiy forumı çerçivesinde toponimikanıñ ögrenilmesi boyunca er yıllıq konferentsiyanı teşkil etmek niyetindedir. Konferentsiyanı haritacı, İstanbulda ilk Osman basmahanesiniñ hadimi, qırımtatarı Ahmed Qırımige bağışlamağa isteyler.
«Aqiqaten Qırım toponimikasınıñ ve Rusiye, Ukraina, Qazahistan, Romaniya, Moldovanıñ türk toponimlarınıñ ögrenilmesi boyunca daimiy işniñ olması lâzim», – yazdı Altin Facebookta.
Onıñ malümatına köre, 2011 senesi «Larişes» Qırım tarihiy müzeyiniñ açılması vaqtında Ahmed Qırımi adına Qırım toponimikasınıñ müzeyi de teşkil etildi. O vaqıt 50 metr kare meydanlığında 1550-1941 senelerine ait bir 30 (olğan 100-den) haritanı taqdim etken ediler.
«Menimce, sergi zenginleşir ve kösterilmegen haritalarnı taqdim etermiz», – dey Altin.
2014 senesi mayıs ayında Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksenov ükümet tarihiy serlevalarnıñ qaytarılması üzerinde çalışacağını bildirgen edi.


text:
Qurılıs jobası maquldanğan şamşıraq burın ornalasqan jerine jaqın jerde Faros aralına salınadı.
Qurılıs salwşılar onı mätindik sïpattamasına negizdep salmaq, sebebi onıñ birde-bir swreti bizge deyin jetken joq.
Aleksandrïya şamşırağı öz zamanındağı öner men ğılımnıñ ğajayıp ülgisi bolıp tabıladı. Ol bizdiñ däwirimizdiñ 956, 1303 jäne 1323 joldarında orın alğan jer silkisinen qattı zardap şekken.
Bïiktigi 120 m şamasındağı üş qabattı munaranıñ birinşi qabatı orasan zor şarşı kölemde äktastan turğızılğan. Ekinşi qabat segiz qırlı munaradan turadı, onıñ segiz qırı belgili segiz jeldiñ bağıtına qaray ornalastırılğan.
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Qosqan waqıtı Nawrız 1, 2016 | 815 ret oqıldı | saýtqa qosqan shalqar0
Küý
«Küý – burın-soñdı qulaqtı bitkenniñ qulağımen tıñdap, jürekti bitkenniñ jüregimen sezip körgen dıbıs, ırğaq, ün, äwen bitkenniñ sonaw alıs asqarda turğan qojası» (Belgilew däpterden)
Küýden basqa önerdi Allatağala dünïejüzindegi barşa xalıqqa ortaq etip taratqan eken. El bitkenniñ arasınan azğana darın ïeleri qudaýdıñ jarlığımen jaralıp öz-öz zaman, kezderin öleñmen örnektep, swretpen beýnelep… degen sekildi önerdiñ ärbir türimen özgege jarıq sıýlasa kerek. Al «KÜÝ» – degen, qudireti basım önerdi qudaý tek qazaqqa ğana enşilepti.
Küý – söz emes, öleñ emes, swret emes.
Küý – degen, öleñmen örnektewge kelmeýtin, sözben kestelep beder-türi kemïtin, swretpen beýnelep öñ-beýnesi jetpeýtin sondaý joğarı sezimdi qos işekpen jürekke jetkizgen, qanğa siñirgen, süýekten ötkizgen «sözsiz, tilsiz, öñsiz» sïqırlıdan sïqırlı alaman asqaq äserli äwen. Äwen bolğanda da sezimnen jumsaq, waqıttan jüýrik, qaýğıdan qattı, jaladan awır, jannan tätti, şındıqtan aşı, jahannan keñ, körden tar, közden ötkir, kökirekten köregen, oýdan tereñ o dünïe men bu dünïede uqsastığı joq orasan bir oqşaw dıbıs – ırğaq.
Burın-soñdı qulaqtı bitkenniñ qulağımen tıñdap, jürekti bitkenniñ jüregimen sezip körgen dıbıs, ırğaq, ün, äwenniñ sonaw alıs asqarda turğan qojası. Küýsiz bolsa qazaqtıñ ömiri qarañ. Küý qudiretin sezinbegen, küý sïqırına urınbağan, odan lyazzat almağan qazaq balası älemde birew bar dese men senbeýmin. Öýtkeni küý adamnıñ erkinen tıs süýegine siñetin, qalawınan tıs qanına jetetin küñirenip turğan kürdeli sarın. Samarqaw, jabarqaw, jarıq jarqın jandünïeñdi terbegen jaña da tıñ älem. Küý altınnan qımbat, ardan taza, ädemi, äserli, äşekeýli saz.
Ol – atañdaý aqıldı, äjeñdeý äñgimeşil, äkeñdeý äldi, anañdaý ardaqtı, süýgeniñdeý süýikti, ulıñdaý ulıqtı, urpaqtaý mäñgi baqï öşpeýtin swıqqa toñbaýtın, ıstıqqa küýmeýtin, sumıraý sumnıñ aýlasına könbeýtin mändi de maqsattı mädenïet. Mäjilissiz, mäsilïqatsız kelisetin şınaýı şın mälimet.
El awzınan: Ertede el arasında küýşiligimen ataqqa şıqqan Nurqoja attı eki önerpaz jigit bolıptı. Öner süýgiş Tıñdarman köpşilik sonıñ birin jürgen jerin qızıqqa bölep jüretindikten «Qızıqtı Nurqoja» al endi birin on sawsağına on altın jüzik salıp jarqıldata küý tartatın seriligine baýlanıstırıp «jüzikti Nurqoja» atandırğan eken. Sonıñ Jüzikti Nurqojası birde el aralap jürip ïen dalağa keledi de atın şalğınğa tusap özi küý şertwge otıradı. Däl osı sätte tañerteñnen beri ökşelep añdıp kele jatqan ataqtı urı küýşiniñ atın bosatıp mine salıp tasırlatıp şaba jöneledi. Sonda uzaq ta tätti küýge balqıp otırğan küýşi atın alıp şawıp bara jatqan urınıñ artınan:
– Oý, aqımaq, körkökirek beýşara! At kerek bolsa ündemeý dıbıs şığarmaý urlap alıp jüre bermeýsiñ be. Mıñ jılqı da qaýta oralmas qaýran küýimdi üzdiñ ğoý – dep aýğaýlaptı. Qazaq üşin küý osındaý bağalı, osındaý qımbat. Bılaýşa aýtqanda astıñdağı minip jürgen altın erli arğımaq atı arındağan jalğız küýdiñ üzilwinen arzan…
Esimdegiden: Meniñ atam Bäkeý degen kisi on sawsağınan öner tamğan zerdeli kisi boldı. Men dombıra şertwdi sol kisiden üýrendim. Birde üýlerine barsam atam tamıljıta küý şertip otır eken. Kire amandastım. Ol kisi sälemimdi almadı. Tek küý bitken soñ ğana basın köterip:
– Balam, sen mınanı tüsin. Ämanda namaz oqıp otırğan adamğa namazı men küýi ayaqtağanşa amandaspağan abzal. Öýtkeni birewi quranına siñip, endi birewi tätti küýge balqıp otıradı. Ekewine de bergen sälemiñ böget boladı – dep edi. Ïä, adam balası üşin bir-birine sälem berw degen orındamawğa bolmaýtın dästür, jazılmağan zañ. Äýtsede küñirenip turğan küýdi üzseñ ol asqan qïyanat.
El awzınan: Burın urpağı joq bir azamat moýnına burşaq salıp Alladan urpaq jalğaýtın ul berwin tilep jalbarınğan eken. Alla bir ul beripti de ulın tilsiz meñirew etip jaratıptı. Sosın ulınıñ meñirew ekenin bildirmew üşin äkesiniñ tıñdaw qabiletin qaýtarıp alıp qoýıptı. Meñirew ul öse kele äkesine qulaq kirgizw üşin ärekettenip erteli keş äkesine jalıqpaý küý şertip beredi eken. Keýin balasınıñ äreketi iske asıp äkesi bebewlegen äsem küýdi estï bastaptı da balası söýleý bastaptı. Söýtip qudiretti küşti küý äweni sañıraw äkege qulaq, meñirew ulğa til sıýlaptı-mıs.
Ïä, küý – qudaýdaý qudiretti, quldaý elpek, säbïdeý päk, säldedeý aq, sälemdeý jeñil, säwledeý jıldam.
Ïä küý – Küýedeý qara, köñildeý näzik, körpedeý jılı, teñizdeý tereñ, tawdaý bïik, jawdaý qatal.
Küý – qos şek, qw şanaqtan tögilip bir ketkende: Qañqıldap, sañqıldap, qoñırlap, mamırlap, tamtumdap, alqıldap.
Tıñdawşını –
Uýıtıp, eliktirip, erkeletip, eritip, eljiretip, jılatıp,
Küý –
Qalıqtap, şarıqtap, qarqındap, jarqıldap,
Tıñdawşını –
Tasıtıp, jasıtıp,
Qwandırıp, şattandırıp,
Maqtandırıp,
Küý –
Qomdanıp, jorğalap,
Uşıp,
Sorğalap, şımırqanıp,
Şırqırap, şırıldap,
Tıñdawşını –
Emeksitip, ekilendirip, ertip, şıñ basına şığarıp, şıñırawğa qulatıp barıp tübine jetkizbeý qanatına qondırıp, qaýta örletip belgisiz bir älem dünïesine qaraý bastap ketedi de eptep tömendete, tömendete, äkelip ornına otırğızadı. Sosın özi alıstaý, alıstaý tüsip ünsiz üziledi. Sondaý köziñdi aşıp, esiñdi jïsañ saý salañnan ter ağıp, sora-sorañ şığıp jılap otırasıñ.
Ïä küýdiñ şınşıl, küýden muñşıl, küýden minşil, küýden ünşil, küýden mıqtı, küýden quttı, küýden sustı, küýden jarıq, küýden anıq, küýden alıp närse jalğanda birew de joq. Meniñ küýden alğan ulağatım uşan teñiz, küýden üýrengen önegem üýilgen qazına, tapqan tabısım taw töbe.
Meniñ jazğan öleñ sözderim birde ötkir kekşil, birde näzik erke oýşıl, birde aşı şınşıl bolıp kelse ol meniñ mıqtılığım emes küýden alğan ğalamatım.
Küý twralı tolğawımdı men osılaý ayaqtadım. Budant arı küý twralı söýlewge sirä meniñ til darınım jetpedi.
Baýıt Qabanulı, Erdenet qalası, Moñğolïya


text:
Keriç keçitinden bir kün içinde 3376 maşinanı keçirdiler. Bunı iyül 23 künü Rusiyeniñ Yekâne naqliyat müdirligi bildirdi.
Olğan malümatqa köre, iyül 22 künü saat 18:00-den iyül 23 künü saat 10:00-ğace paromlar eki tarafqa 36 sefer yaptı.
Nevbetçiniñ aytqanına binayen, al-azırda «Kavkaz» limanında 632 maşna nevbette tura, «Qırım» limanında nevbet yoq.
Keçken kün devamında 3376 maşina ve «yekâne bilet» boyunca 3062 yolcu keçirildi.
«6 parom çalışa edi. «Olimpiada» ve «İonas» 6 sefer yaptı, eki tarafqa 919 maşina avuştırıldı», – deyler Yekâne naqliyat müdirliginde.
Evel bildirilgeni kibi, Keriç paromlı keçitinde avgust 1-den maşinalar içün mahsus meydançıqlarnı açmağa planlaştıralar.


text:
Stanford universiteti ukrainliler içün «Ukrainian Emerging Leaders Program» adlı mahsus programmanıñ açılması aqqında ilân etti.
Qoşulmaq içün arizalar 2017 senesi 15 fevralge qadar qabul etilecek. Bütün namzetlerden üç iştirakçi saylanılacaq, olar endi bu sene sentâbr ayında Silicon vadiysine yol alıp, 10 ay devamında ögrenecekler. Burs – 70 000 dollarnı teşkil ete.
Oquv yurtunıñ Demokratiya, uquq üstünligi ve inkişafı Merkezi tarafından azırlanılğan bu programma siyasetçi, adliyeci, iş adamları ve cemaat teşkilâtlarınıñ yolbaşçılarına yöñelgen.
Namzetler işbu talaplarğa uymaq kerekler – ukrain vatandaşlığı ve programma yekünlengen soñ Ukrainağa qaytmaq niyeti, eñ azından 28 yaşında, demokratiya, uquq üstünligi ve inkişafı saasında irişmeleri, eñ azından 5 yıllıq iş tecribesi ve yeterli seviyede inglis tiliniñ bilgisi.
Mezkür programma boyunca oquş 2017 senesi sentâbr ayından 2018 senesi iyün ayına qadar devam etecek.


text:
Ünemi izdeniste jüretin tanımal prodyuser Bayan Esentaeva jaqında jaña jobamen köpşilikti qwantpaq. Ol bul twralı ïnstagramdağı paraqşasında ayttı.
«Jaqında!!! Jaña joba - bul ärqaşan belgisizdikti kütw. Meniñ birew ketip, birew keletin jayttarğa äbden etim üyrenip aldı! Bul jerde meniñ senetinim – şınayı DARIN. Ol eşkimge uqsamaytın darın ïesi»,-dedi.
Bayan xanımnıñ sözimen aytsaq, birew kelip, birew ketkenge äbden üyrengen prodyuser äzirge jobanıñ naqtı qanday bağıtta bolatındığın aşıp aytpadı.
Bayannıñ söz lämïninen bayqalğanday, äzirge qupïya bolıp otırğan joba tağı da qızdarmen baylanıstı bolmaq.
Derekközi: reactor.inform.kz
Avtorı: Abay Aysara
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümümerguzel.sakarya.edu.tr merguzel@sakarya.edu.tr
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüyilmazd.sakarya.edu.tr yilmazd@sakarya.edu.tr
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüocalan.sakarya.edu.tr ocalan@sakarya.edu.tr
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüykoktan.sakarya.edu.tr ykoktan@sakarya.edu.tr
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüeatmaca.sakarya.edu.tr eatmaca@sakarya.edu.tr
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümüskursadkoca.sakarya.edu.tr skursadkoca@sakarya.edu.tr
Türk Dili ve Edebiyatı Bölümühurkmez.sakarya.edu.tr hurkmez@sakarya.edu.tr


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko «Kreml esabatı» Rusiye tecavuzına qarşı yapılğan küreşte yetekçilikniñ daa bir numayışı olğanını beyan etti. Bu aqta o özüniñ Facebook saifesinde yaza.
«Rusiye tecavuzına qarşı yapılğan küreşte bir daa yetekçilikni numayış etken Washingtonğa samimiy teşekkürlerimni bildirem. Umumiy transatlantik cebeniñ qaviyleştirülüvi içün bizim Avropalı işdeşlerimiz tarafından kerekli qararlar qabul etilecegine inanamız», – dep yaza o.
Poroşenkonıñ sözlerine köre, sanktsiyalarnıñ küçü ve tesiri daa ziyade arta.
«Sıñırlav çareleriniñ toplağıç effekti tecavuzcınıñ maddesini qaçınılmaz bir tarzda ve eminliknen sıñırlay. Ukrainanıñ suvereniteti ve topraq bütünligi bütünley tiklenmegence bu böyle devam etecek», – dep ilâve ete Ukraina prezidenti.
ABD maliye nazirligi yanvarniñ 30-nda Rusiye prezidenti Vladimir Putinnen sıq munasebette olıp, olarğa nisbeten sanktsiyalar kirsetilmesi mümkün olacaq sımalar kirgen vesiqanu derc etken edi. Matbuatta bu cedvel «Kreml esabatı» adınen bellidir. Oña hususan, Rusiyeniñ 114 memurı ve 96 «oligarhı» kirdi.
Esabatqa Rusiye memuriyetiniñ idaresi, hususan, memuriyet reberi Anton Vayno, onıñ muavini Aleksey Gromov, Vladimir Putinniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov, prezident mesleatçısı Vladislav Surkov kirdiler. Aynı zamanda cedvelge Federatsiya Şurasınıñ spikeri Valentina Matviyenko, Devlet dumasınıñ spikeri Vyaçeslav Volodin, «Rosneftniñ» reisi İgor Seçin,«Gazprom» reberi Aleksey Miller, tış istihbarat hızmetiniñ müdiri Sergey Narışkin ve FSB müdiri Aleksandr Bortnikov kirdi.
Yanvarniñ 29-nda Vladimir Putinniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov, Moskva azırlanması beklenilgen «Kreml esabatı»nı ABDniñ, martnıñ 18-nde keçirilmesi planlaştırılğan Rusiye prezidenti saylâvlarına tesir etmekniñ bir teşebbüsi dep tanığan edi.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Käsipkerlik üşin nesïe alwğa bolatın alğaşqı reswrs — «Damw» käsipkerlikti damıtw qorı. Qor qızmet körsetw türlerin usınatın, sonday-aq tawar öndirw jäne qayta öñdewmen aynalısatın, turaqtı bïznesi bar şağın jäne orta bïznes swbektilerin qarjılandıradı. Siz 7 jılğa deyingi merzimge 750 mln. teñge köleminde nesïe ala alasız.
«DAMW» qorı onğa jwıq bağdarlama boyınşa nesïe beredi.
Negizgileri:
• SMSP aymaqtıq qarjılandırw bağdarlaması;
• «DAMW aymaqtarı III»;
• «DAMW öndiris»;
• «Bïznestiñ jol kartası – 2020»;
• Lïzïngtik mämilelerdi qarjılandırw bağdarlaması;
• Äyelder käsipkerligin mïkronesïelew bağdarlaması.
Aymaqtıq qarjılandırw bağdarlaması — awıl şarwaşılığı önimderin, mal şarwaşılığı, aralas awıl şarwaşılığı, balıq awlaw, akvaönimder, azıq-tülik öndirisi, maqta-mata buyımdarı, kïim, mektepke deyingi bilim salasımen aynalısatın käsipkerlerge körsetiletin kömek.
Bïznesti qoldawdı tağı bir bağdarlaması – «DAMW aymaqtarı III». Bağdarlamanıñ basım salaları tizbesinde: agroönerkäsip keşeni, taw-ken salası, jeñil önerkäsip, jïhaz öndirisi, twrïzm, aqparat jäne baylanıs, bilim salası qızmeti, densawlıq saqtaw, mädenïet, mädenï qızmet körsetw, sport jäne t.b. bar.
«DAMW öndiris» qarjılıq bağdarlaması JK swbektileri üşin jäne dağdarıs jağdayınan şığwğa arnalğan nesïe reswrstarı tapşılığın tartıp otırğan ken bayıtw öndiristerine kömek körsetw maqsatında jumıs isteydi. Osı bağdarlama payızdıq mölşerlemeni qayta qarap, 8% -ğa tömendetw jağına özgertwge mümkindik beredi.
Lïzïngtik bağdarlama boyınşa 8%-dıq nesïe alwğa mümkindik bar. Käsipker jaña quraldar aladı jäne nesïe alwşınıñ qarjılıq jağdayı turaqtı bolğan jağdayda qosımşa kepildeme usınbaydı.
Sonımen qatar, äyelder käsipkerligin mïkronesïelendirw bağdarlaması jumıs isteydi. Onda qarjılandırw salasına şektew qoyılmay, jılına 14%-dan aspaytın nesïe beriledi. Onı bes bank jüzege asıradı, olar: «CentrKredït» AQ, «Cesnabank» AQ, «Delta bank» AQ, «Evrazïyalıq bank» AQ jäne «AsiaCredit Bank» AQ.
Qarjılıq emes bağdarlamalar – mügedek-käsipkerlerge olardıñ mäselelerin şeşip, aqparattandırw deñgeyin arttırw üşin jasalğan bağdarlama. Qor «DAMW-kömek» saytın jasap, oğan öziniñ şağın isin aşqan jäne kömekke müddeli mügedek-käsipkerler twralı aqparattar ornalastıradı.
Joğarıda atalğan bağdarlamalar boyınşa nesïe alw üşin siz barlıq şarttardı qanağattandırwıñız qajet. Nesïeni bank arqılı alatındıqtan olardıñ talaptarı boyınşa kepildik müligiñizdi jäne bïznes-jobañızdı usınasız. Bank oñ şeşim şığarsa, qujattar arı qaray jiberiledi. Nesïe berw twralı nemese bas tartw twralı soñğı şeşimdi Aymaqtıq üylestirw keñesi (AÜK) şığaradı.
Bankke jäne üylestirw keñesine öz jobasınıñ ömirşeñdigin däleldey alğan käsipkerler jıldığı16%-dan aspaytın nesïe alwğa mümkindik aladı. Soñğı engizilgen özgerister boyınşa, birinşi bağıtında – 12 payızdıq mölşerleme sıyaqısı kezinde 5% — ın, 14%-dıq mölşerlemeniñ 7%-ın memleket jabadı. Eksportqa bağıttalğan öndiristerge qoldaw körsetw boyınşa swbsïdïyalaw tağı da 14% aspaytın mölşerde jüzege asırıladı, olardıñ 6% eksporter töleydi de, qalğan 8% memleket öz esebinen jabadı.
«DAMW» bağdarlaması boyınşa seriktes bankter tizimi:
• «Alfa Bank» AQ EB
• «AsiaCredit Bank» AQ
• «ATF Banki» AQ
• «Astana banki» AQ
• «Bank Kassa Nova» AQ
• «Qazaqstan Damw banki» AQ
• «Bank CentrKredït» AQ
• «Bank VTB (Qazaqstan)» AQ
• «Delta Bank» AQ
• «QazaqstanEksïmbanki» AQ
• «Qazïnvestbank» AQ
• «QazKommercbanki» AQ
• «QazaqstanXalıq Banki» AQ
• «Nurbank» AQ
• «Qazaq Banki» AQ
• «Sberbank» AQ EB
• «Cesna Bank» AQ
Agroönerkäsip salasındağı käsipkerler nesïe alw üşin «QazAgro» ulttıq basqarw xoldïngineötiniş bere aladı. Bağdarlamanıñ maqsatı: awıldı jerlerde, mono jäne şağın qalalarda käsipkerlik qızmetti damıtwğa ıqpal etw. Qarjılandırw kölemi 500 000 mıñ teñgeden bastaladı. Sıyaqı üstemesi — 14%. Tolığıraq mına silteme arqıla bile alasızdar.
Jeke granttar, konkwrstar
«Öz bïznesiñdi qalıptastır», «Bïznes-serpin», «Startup «Bolashak» sındı käsipkerlikke qoldaw körsetw maqsatında uyımdastırılatın bayqawlar jaylı bilgeniñiz jön. Bïznes jobañızdıñ bolaşağı bar ekenin däleldeseñiz jobañızdı damıtwğa arnalğan grantqa qol jetkize alasız.
«Öz bïznesiñdi qalıptastır» konkwrsı belgili pïar mamanı Älişer Elikbaevtıñ ïdeyası. Al konkwrstıñ qarjılay demewşisi «Kaspi Bank» AQ dïrektorlar keñesiniñ törağası Vyaçeslava Kïm, «Kazkommercbank» AQ dïrektorlar keñesiniñ müşesi, käsipker Keñes Raqışev jäne «Säbï» qayırımdılıq qorı. Oğan jası 18 ben 35 aralığındağı tört jüzden astam käsipker qatısadı. Ärbir qatıswşı öziniñ bïznes-jobasın tanıstıratın 2 mïnwttik rolïk dayındawı tïis.
2013-2014 jıldarı konkwrs ayasında 340 mıñ dollar köleminde 15 joba qoldaw tapqan. Bïılğı jılı bayqawdıñ jülde qorı 200 mıñ dollar bolıp, 9 qatıswşı ötewsiz grantqa ïe boldı.
«Bïznes-serpin» bayqawı – Ulttıq käsipkerler palatası men «Zwmrad» korporacïyasınıñ birlesken jobası. Oğan jaña bïznes qurwğa nemese burınnan kele jatqan bïznesin keñeytwge nïetti 18 ben 29 jas aralığındağı qazaqstandıqtar qatısadı. Ümitkerler 10 mïnwttiñ işinde öz käsibin tanıstırwı tïis.
2014 jılı konkwrs ayasında üş jeñimpaz 5 500 000 teñge, 2 700 000 teñge, 1 300 000 teñge mölşerindegi granttarğa ïe boldı.
«Startup «Bolashak» konkwrsınıñ uyımdastırwşıları «Bolaşaq» qawımdastığı. Bayqawğa 18 ben 29 jas aralığındağı jastar qatısa aladı.
2015 jılı üzdik bïznes jobaların usınğan 5 lawreat, bayqaw jeñimpazdarı granttar aldı. Birinşi orın ïesi – 7 mln teñge, 2 orın – 5 mln teñge jäne 3 orın– 3 mln teñge aldı.
Mälimetter «Nur Otan» XDP bağdarlaması dayındağan «Erteñiñ üşin ayanba!…» « 100 ömirlik jağdaylar » kitabınan alındı.
Derekközi: http://7kun.kz/
Kommentarïï


text:
Bïometrlik bankomattıñ aldına ornatılğan kamera qoldanwşınıñ betin swretke alıp, özinde bar mälimetpen salıstıradı. Qurastırwşılardıñ aytwınşa, jaña jüye adamnıñ bïologïyalıq erekşelikterin de añğara aladı. Sondıqtan adamnıñ türiniñ är türli sebeppen özgeriske uşırawı eşqanday qïındıq twdırmaydı eken.
Tzekwan kompanïyasınıñ bas dïrektorı Gw Czïkwn (Gu Zikun) bank qızmetin körsetwdiñ jaña ülgisi jwırda narıqqa şığatının xabarladı. Al apparattıñ jumıs istew algorïtmi twralı äzirge eşteñe aytılmadı.
Gwdıñ aytwınşa, adamnıñ beynesin tanï alatın ATM-bankomattar qarjı qılmısına qarsı kürestiñ küşeyuine aytarlıqtay septigin tïgizedi. Sonımen qatar, bankomat qawipsizdikti tolığımen qamtamasız etw maqsatında özi bergen aqşanıñ serïyalıq nömirlerin saqtap otıradı.
Resmï aqparatqa oray, jaña jüyemen jabdıqtalatın qızmet ülgisi büginde qoldanılıp jürgen bankomattarğa qarağanda 20%-ğa utımdı jumıs isteytin boladı, dep jazadı massaget.kz.
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
HSN Qurultay aqqında haber kampaniyasını başladı
Noyabrniñ 30-da "Ükrinform" haber agentliginde Haber siyaseti Naziriniñ Birinci muavini Emine Ceppar haber etkenine köre, Ukraina haber siyaseti Nazirligi "Qırımtatar milliy Qurultayınıñ 100 yıllığı" haber kampaniyasını başlay. Onıñ maqsadı — Qurultay ne olğanını añlatmaq ve qırımtatar halqı içün onıñ tarihiy emiyetini köstermek.
"Kampaniya pek qolay. Onıñ maqsadı: Qurultay — milliy toplaşuv, parlament olğanını aytıp bermek, çünki "Qurultay" sözüni er bir ukrain bilmey, onıñ içün bu marrif faaliyeti. Onıñ içün, kampaniyağa biznen azırlanğan videolevha kire, şu cümleden ingliy tilinde, soñra biz onı Nazrilgine bu kampaniyanı çetelde ileriletmek içün, Tış işler Nazirligine yollaycaqmız", - dedi Ceppar.
Bundan da ğayrı, kampaniyağa bir sıra bord ve sitilaytlar kire, olarnı Kiyevde körmek mümkün. Teleradioyayınlav meselelerinden Milliy şura Qurultay aqqında videolevhağa içtimaiy reklama statusını berdi, yani onı taqdim etüv ricasınen ukrain telekanallarına yiberecekler.
Bundan ğayrı, kampaniya çerçivesinde risale bastırıldı. Bu risaleni Nazirlik qırım tarihçısı, ukrain PEN-klubınıñ azası Gülnara Bekirovanen işlep çıqarıldı. Risale Qurultaynıñ esas vazifeleri, onı nasıl yarıtqanlarını, onıñ maqsadı ve qırımtatarlar içün neticeleri aqqında malümat bermek.
Öz nevbetinde, Refat Çubarov, Ukraina halq deputatı, Milliy Meclis Reisi, haber etkenine köre, Ukraina Yuqarı Şurası, bu sene dekabrniñ 6-da, saat 15-te Birinci Qırımtatar Qurultayınıñ sayesinde tantanalı merasim keçirecek.
Çubarov aytqanına köre, tedbirde siyasiy erbaplar, diplomatlar, deputatlar, Qırımdan vatandaşlarımız, Poloniya, Litvaniya ve Romaniya müftiyleri iştirak etecek.
Hatırlatamız, qırımtatar halqınıñ Qurultayı — milliy toplaşuv, qırımtatar halqınıñ eñ yüksek temsil etici organı. 1917 senesi dekabr ayında Milliy Qurultay mavı tüste milliy bayraqnı, qırım hanlarınıñ altın tamğasını tamğasını ve milliy marşını milliy temsalleri olaraq tasdıqladı.
Matbuat konferentsisında iştirak etkenler: Refat Çubarov — Ukraina halq deputatı, Milliy Meclis reisi; Emine Ceppar — Ukraina yuqarı Şurasınıñ Birinci muavini; Gülnara Bekirova — qırım tarihçisı, ukrain PEN-klubınıñ azası; Gayana Yüksel — Milliy Meclis azası, "Qirim Haber Ajansi" neşriyatınıñ yolbaşçısı; Natella Şavadze — "Qırım evi"niñ PR-meneceri.
Cedvel


text:
Ulttıq bank törağası Danïyar Aqışev qazaqstandıqtarğa qarjısın teñgedey jäne valyuta türinde ustawğa keñes berdi.
Astanada senattıñ plenarlıq otırısında söylegen Aqışev "ulttıq valyuta - teñgeniñ ayırbas bağamı birde älsirep, birde küşeyip turğan şaqta aqşanınıñ jartısın teñgedey, jartısın valyuta küyinde ustaw keregin" ayttı.
Ulttıq bank 1 aqpannan bastap jeke azamattardıñ ekinşi deñgeyli bankterde teñgemen aşqan depozïtiniñ sıyaqı mölşerlemesin 10 payızdan 14 payızğa köterip, şetel valyutasımen aşqan depozïtiniñ sıyaqı mölşerlemesin 3 payızdan 2 payızğa tüsirgen.
Derekközi: Azattıq
Tegï: Qarjı jäne ekonomïka, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
3-4 säwir aralığında Mısırdıñ äygili Aleksandrïya kitapxanasında Asyut wnïversïteti men osı kitapxananıñ birlesip uyımdastırwımen «Mäwrenahr elderiniñ ïslam örkenïetin damıtwdağı röli» taqırıbında xalıqaralıq konferencïya ötti.
QR SIM baspasöz qızmetiniñ xabarlawınşa, is-şarağa Mısır jäne basqa elderge tanımal Ïslam jäne Ortalıq Azïya elderiniñ tarïxın zerttewşi ğalımdar, akademïyalıq qayratkerler, sonday-aq Kaïr qalasında akkredïttelgen Qazaqstan, Özbekstan jäne Täjikstannıñ dïplomatïyalıq mïssïyalarınıñ basşıları men ökilderi qatıstı.
Qatıswşılar Mäwrenahr elderinen şıqqan ataqtı adamdardıñ ömiri men ğılımï şığarmaşılığına arnalğan zerttewleri men bayandamalarında ortağasırlıq Orta Azïya ğalımdarı eñbekteriniñ ïslam örkenïetin bayıtwğa, arab tili men ädebïetin, fïlosofïya, teologïya jäne jaratılıs tanw ğılımdarınıñ damwına jäne beybitsüygiş ïslam dinin tarata otırıp, adamzattıñ ortaq qundılıqtardıñ saqtalwı men artwına qosqan ülesterin jan-jaqtı aşıp körsetti.
Öz bayandamasında Qazaqstannıñ Mısırdağı Elşisi Berik Arın qazirgi Qazaqstan jerinen şıqqan, ïslam örkenïetine bağa jetpes üles qosqan Äbw Nasır Äl-Farabï, Äbw Ïbraxïm Isqaq Äl-Farabï, Äbw Nasır Äl-Jawharï, Xwsam Ad-Dïn Sığanaqï, Axmed Yasawï jäne basqa da ataqtı ğalımdardıñ ömiri men şığarmaşılığı jayına toqtaldı. Ol qatıswşılarğa osı ğalımdardıñ esimderin mäñgi este qaldırw, eñbekterin zerttep, jarıqqa şığarw bağıtında Qazaqstan Ükimeti jasap jatqan şaralar jayınan tolıq mağlumat berdi.
Osı orayda qazaqstandıq dïplomat 2004 - 2011 jıldar aralığındağı kezeñde Qazaqstan Prezïdenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ bastamasımen iske asırılğan, älem kitapxanalarınan qazaq xalqınıñ tarïxı, etnografïyası men öneri twralı mıñdağan qundı murağattardı tabwğa mümkindik bergen «Mädenï mura» memlekettik bağdarlamanıñ nätïjeleri twralı mälimdedi.
Konferencïya barısında Elşi Aleksandrïya kitapxanası men Asyut Wnïversïteti kitapxanasınıñ qorına Qazaqstannıñ tarïxı men bügingi damwı twralı arab jäne ağılşın tilderinde jarıq körgen kitaptardı, solardıñ qatarında Elbasınıñ Qazaqstannıñ täwelsiz memleket retinde qalıptaswına arnalğan eñbekteriniñ jïnağın, sonday-aq qazaq aqın-jazwşılarınıñ ädebï şığarmaların, atap aytqanda, Abay Qunanbaevtıñ, Ilïyas Esenberlïnniñ, Nemat Kelimbetovtıñ twındıların sıyğa berdi.
Tegï: Teatrlar, murajaylar, körmeler,
Kommentarïï


text:
Mïsswrï turğını Bernï Skïtïerï öziniñ äyeliniñ 12,5 karattı neke jüzigin abaysızda laqtırıp jibergen. Saqïnanıñ qunı bolsa, 400 mıñ dollar.
Er adamnıñ sözine qarağanda, onıñ jarı Karla jüzigin as üydegi üsteldiñ üstine qağaz sülgige qoyıp ketken. Qoqıstı äketetin köliktiñ kelgenin estigen Bernï qağaz oramaldı alıp, onı qoqıspen birge jük köligine salıp jibergen. Osılayşa, qundı zat qoqıstardıñ arasına tüsti.
Er adam qoqıs jïnawşılardı 10 tonna qoqıstıñ arasınan saqïnanı izdewge köndirdi.
25 mïnwttan keyin operacïyalıq menedjer Djo Evans jüzikpen keldi.
- 10 jağdaydıñ 10-da munday zattardı taba almaymız, - dedi Evans. - Saqïnanı tawıp, ïesine qaytarw biz üşin ülken qwanış.
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
«BDB» ve «BaykalBank» iyülniñ 11-den başlap işğal etilgen Qırımda çalışıp başladılar. Kredit teşkilâtlarınıñ ekisi de Aqmescitte birer bölükni açtılar, dep haber ete İTAR-TASS.
Neşirniñ malümatına köre, umumen iyülniñ 11-ne qadar Qırımda 22 Rusiye bankınıñ 423 bölügi çalışa.
RNKB bank ağı eñ büyüktir – tahminen üç yüz bölük. Regionda Krayinvestbank, Genbank, Cast Bank, «Pervomayskiy» bankı, KB «Rublev», VladiKomBank, FİA-Bank, Severnıy kredit, AB «Rossiya», Mast-bank, Kuban Kredit, Finansovıy standart, Ruskobank, «Verhnevoljskiy» bankı, Agroinkobank, Smartbank, AKB «Smoleviç», AB «Taatta», ÇBRR ve «Morsköy» bankı çalışalar.
«Biznes biznes içün» (BDB) ticaret bankı 1990 senesi Çuvaşiya cumhuriyetinde meydanğa ketirildi. Aktivler miqdarına köre bank Rusiye kredit teşkilâtlarınıñ yedinci yüzüne kire. «BaykalBank» 1993 senesi Burâtiya Cumhuriyetiniñ Ulan-Ude şeerinde meydanğa ketirilgen edi. Aktivler miqdarına köre bank Rusiye kredit teşkilâtlarınıñ üçünci yüzüne kire, dep haber ete neşir.
2014 senesi martnıñ 16-da Qırımda ve Aqyar şeerinde yarımada statusı aqqında sahte referendum olıp keçti. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qabul etti. Ukraina, Avropa Birligi, AQŞ rey berüvni tanımayıp, Qırım Rusiye tarafından işğal etildi degen fikirdeler.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâlnıñ fikirince, Rusiye ordusında askerlik yapmaq ya da ondan vazgeçmek meselesi er bir Qırım qorantasında ayrı baqılmaq kerek.
Bunı o, Rusiye ordusına çağıruvnı izaatlap, Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Qırımda qalıp, bugünki uquq alanını qabul etip, genç, qorantası Rusiye vatandaşı pasportını alsa, olar Qırımdaki qanunlarğa köre askerlik yapmağa mecburlar. Qanunğa köre vazgeçüvniñ bir sıra menfiy aqibetleri bar», – dedi Celâl.
Celâlnıñ aytqanına köre, daa bir variant Qırımnı terk etmek.
«Lâkin olar (askerlikke çağırılğanlar – muar.) Ukrainada da askerlik olğanını añlamaq kerekler, vaziyet tınç degil, er kesni askerlikke çağıralar. Men kene de tekrarlamaq kerekim: er bir qoranta özü qarar almaq kerek», – dep ayttı Meclis reisiniñ birinci muavini.
Meclisniñ askerlikke çağrılacaq qırımtatarlarnıñ sayısı aqqında haberi barmı sualine Celâl böyle bir malümat olmağanını ayttı.
Aprel 1-den itibaren Rusiyede orduğa çağırmağa başlaylar. Bu sene Qırım sakinleri ilk sefer Rusiye ordularına askerlikke çağırılacaq. Böylece, Rusiye Mudafaa nazirliginiñ malümatına köre, tahminen 500 Qırım gençi Rusiye Silâlı Quvetleri saflarına kirecek. Olar yarımadada hızmet etecekler, dep bildireler Rusiye mudafaa nazirliginiñ resmiy vekilleri.


text:
Köptegen adamdar kesilip, qwırılğan nan jasap jewdi unatadı. Sebebi ol äri jeñil äri tez jasalatın tağamnıñ biri.
Onı dayındaw üşin bizge:
- 3 tilim nan;
- 1 jumırtqa;
- 2 as qasıq süt;
- jartı qızanaq;
- 3 as qasıq ügitilgen sır;
- askök;
- tuz, burış;
- ösimdik mayı kerek boladı.
Dayındaw jolı:
Jumırtqanı sütpen, askökpen aralastırıp, az ğana tuz, burış sebiñiz. Qospanı şanışqımen aralastırıp, köpirşitw kerek.
Nandı kesip, jumırtqa qospasına salıp, äbden siñgeninşe kütiñiz. Äzirşe tabağa may quyıp, otqa qoyıp, qızdıra beriñiz.
Nandı eki jağınan qwırıp alıñız. Dayın nannıñ üstine qızanaqtı juqalaw etip kesip qoyıñız. Tuzdap, üstinen ügitilgen sırdı sebiñiz. Peşkea qoyıp, sırdıñ erip, nannıñ qızarwına deyin ustañız.
As bolsın!
Derekközi:massaget.kz
Tegï: As mäziri,
Kommentarïï


text:
Home » 1925 , 1928 , Derslikler , İsmail Otar , Kitaplar , Mehmet Abdullah , Nadir Kitaplar » M. Abdullah. Tabiat derslerinin usul tedrisi (Qırım). 1925 / 1928.Endir.
M. Abdullah. Tabiat derslerinin usul tedrisi (Qırım). 1925 / 1928.Endir.
By Tahir Kerim Mart 06, 2017
Hocamız İsmail Otarnın kütüphanesinde saqlanğan Mehmet Abdullah'ın "Tabiat derslerinin usul tedrisi haqqında" adında fenniy kezintiler ve laboratoriya işleri kitabı Qırım Maarif Komissarlığı tarafından Aqmescitte 1925 senesi 1000 nüshada bastırılğan edi. Bugün qırımtatar terminolojisi üzerinde çalışqanlarnın işine faydalı olur, diye kitapnın elektronik şeklini paylaşmağa arzettim. Kitap eki kere basılğan edi 1925 ve 1928 senesi. Men teklif ettigim failde eki kitabı bar. Başında Arap elifbesi sonunda ise Latin elifbesile qırımtatar metinleridir. Yani arap hurufatını bilmegenleri içün büyük bir sürprizdir. Kitapnı elde ettirmege yardımcı olğan Bilge Otar hanımğa ve İSAM kütüphanesinin direktoruna teşekkürlerimni bildirem. Sayğı ile Doç.Dr. Tahir Kerim. Kitapnı endirmek içün link.


text:
Lenara Osmanova
Lenara Osmanova - Qırım Muhtar Cumhuriyetinde nam qazanğan sanatçı, yırcı, kino aktrisası, ötkerici ve oyuncı.
1986 senesi mayısnıñ 7 künü Özbekistannıñ paytahtı olğan Taşkent şeerinde doğdı. Anası muzıka ocası olıp çalışa edi. 1991 senesinde Qırımnıñ Aqmescit şeerine kelgen soñ Qırım Yıldızları-91 yarışmasında ğalebe qazandı.
Aqmescit Sanat Mektebiniñ muzıka sanatı ve horeografiya bölügini alâ derece ile bitirip Kiyev Devlet Estrada ve Tsirk Sanatı Kollecinde estrada yırcılığı oquvına başladı.
Lenara Osmanova, Devlet Medeniyet ve Sanat İdaresi Akademiyası 5-nci kursunda talebelikke devam ete.
2007 s. fevral 5 tarihında resmiy olaraq Qırım Muhtar Cumhuriyeti nam qazangan artisti unvanına saip oldı.


text:
Tarqalğan üzañnar
Global’ perspektiva 6
Global' perspektiva 6
Professor doktor Qudrät BÜLBÜL yazması
Könnän kön tarqala baruçı üzañnar keşelekne qaya alıp bara soñ?
Bez yäşägän çorğa,bügenge köndäge waqiğalarğa küz salğanda Berençe bötendönya suğışınnan êlekke waqıtlarğa oxşawın küräbez.Ütkännärdän ğıybrät almasañ ,tarix qabatlana dilär.
Näq’ yöz yıl êlek dönyada yaña üzañnar xökem sörä ide. İmperatorlıq qorılışına qarşı suğış başlandı. Näticädä bilgele waqıt aralığında Ğosmanlı, Angliya, Avstriya,Vengriyäne dä kertep barlıq imperatorlıqlar tarqaldı.
Qızğanıç dönya Franśiya inqıylabınıñ häm millätçelegeneñ keşelekkä kitergän bälasennän qotıla almıy. Bu çir ağım-ağım böten dönyanı ağulawnı däwam itterä.
Tirä yağıbızğa küz salğanda Berençe bötendönya suğışınnan êlekke däwergä oxşaş wäzğiyät’ne küräbez: bülgälängän Balkan, Könçığış Awrupa, Yaqın Könçığış, bülenügä yöz totqan İspaniya…
Bülgälängän yäisä bülenügä taba barğan däwlätlär genä tügel, yaña barlıqqa kiterelgän ütergeç üzañnar belän böten cirlär äyterseñlä şartlarğa äzer mäydannarğa äwerelderelä.
İmperatorlıqlar däwere tämamlanğannan soñ yaña üzañnar häm yaña däwlätlär belän dönya tınıçlıqqa qawışmadı. Kiresençä tağın da kübräk bülgälängän dönyada illär tağın da kübräk imperialistik aktyerlarnıñ höcümnäre qarşında tağın da saqlawçısız häm yaqlawçısız qaldı.
Tağın da kübräk tarqalğan üzañnar dönyanı qaya alıp bara soñ?
Nigezdä bu wäzğiyät’ keşelekkä çit närsä tügel.Awrupanıñ feodalizm däwerendä cir belän bergä alıp satılğan, qolğa äwerelderelgän keşelekne beläbez.
Ğosmanlı däwlätennän êlek Anadolu bilekläre däwerendä keşelär küpme irekle räweştä xäräkät itä ala ide soñ?
Däwlätlärneñ, milli üzañnarnıñ tağın da kübräk tarqaluı keşelekkä iq’tisad ,säwdä ,sälamätlek saqlaw,mäğarif, säyäxät cähätennän köndälek tormışnı tağın da kübräk awırlaştırudan tış närsä qazandıra ala soñ?
Mega üzañnar tarqala barğan sayın keşe tağın da yalğız qalaçaq. Bu wäzğiyät’ bik küp psixologik, sośiologik, patologik problemalar belän bergä bik citdi iminlek problemaları da tudıraçaq.
Bügenge köndä böten däwlätlär bik awır bilgeli ala torğan cinayät’ törkemnäre yäisä terror oyışmaları ber keşelek yäisä keçkenä törkemnärdän torğan terror oyışmaları. Tarqalğan üzañnar belän barı tik üzenä genä xas qimmät barlıqqa kitergän keşedän yäisä keçkenä törkemnärdän tağın da qurqınıç närsä bulırğa mömkin?
Ğayepsez xalıqlar häm illär tağın da kübräk bülgälänep qorı êtnik häm mäzhäb rasaçılığı öçen tağın küpme cäfa çigäçäk? Mondıy rasaçılıq raśional’ dä, humanitar da, äxlaqıy da, İslami da tügel.
Ul waqıtta Näcip Fazıl äytmeşli “Tuqtağız, bu uram tupikka iltüçe yul, qayçı kebek qullarımnı açıp sörän salam” diyü zarur. Keşelek öçen tağın da kübräk bülgälänü, ayırıp qaraw tügel, tağın da kübräk berläşterüçe töşençä,viziyon buldıru kiräk. Tağın da kübräk bülgälänü ,tarqalu ,minminlekkä tügel,üzara urtaqlaşuğa, äxlaqıy,prinśipial’ torışqa,qıyulıqqa moxtacbız. Global’,äxlaqi, İslami qiymmätlärgä ,tınıç, imin şartlarda bergä yäşäwgä ähämiyät birü kiräk. Bu yünäleştä säyäsätlär buldıru bik möhim.
Ämma moña niçek ireşergä soñ? Çınnan da alarnı ğamälgä aşıru bik awır. Sabır kiräk, qatğıylıq kiräk.
Berençe çiratta böten illär êtnik, ideologik, mäzhäb häm dini törkemnärgä qarşı säyäsät alıp barırğa tiyeş. Därwiş Yunıs äytmeşli “Adäm balasına anı Allah yaraltu säbäple yaxşı möğalämädä bulu kiräk”.
Mondıy tördäge säyäsätlär alıp barılırğa mömkin. Ämma bolar ğına citmi. Bu säbäple ikençese bälki tağın da möhim: keşe xoquqları,töp xoquq häm ireklär tışqı säyäsät qoralı itep qullanılmasqa tiyeş. Qayber illärdäge bar närsägä strategik ısul bularaq qarağan naçar, mäkerle niyätle dairälär başqa illärdäge üzgäleklärne ul illärgä zıyan salunıñ iñ caylı çarası itep kürmäskä tiyeş. Êçendä törle milli üzañ häm mädäniyatlar urın alğan illär imperialistik aktyerlarnıñ mondıy tördäge maqsatlarına qarşı uyaw buluları kiräk.
Äye bolar küp keşe öçen bügenge könneñ mänfäğätlärenä nigezlängän tışqı säyäsät häm real’ säyäsäte cähätennän barı tik ber teläk itep qabul iteläçäk.Bolay uylawçılar global’ imperialistik aktyerlarnıñ ğamälläre häm maqsatları cähätennän çınlap ta xaqlı. Bügenge könneñ real’ säyäsäte budır dip başqa törlegä yünälgän bernindi çaqıru yasamasqamı? Keşelek dönyasın härkem öçen urtaq yaxşılıqqa çaqırmasqamı? Şunı onıtmasqa kiräk: här ildä däwlät êçendä yäisä tışında bulsın hiçşiksez aqıllı fiker yörtüçe möhim bülem bardır häm yaxşılar härwaqıt otarlar.
Professor doktor Qudrät BÜLBÜL - Änkara Yıldırım Beyazıt universitetınıñ säyäsi belemnär fakul'tetı dekanı.


text:
Jasandı urıqtandırw jolımen ömirge kelgen balalardıñ alğaşqısınıñ jası 19-da. Al osı 20 jıldıq eñbekterin reprodwktolog mamandar bir fïlm men bir kitapqa sıyğızıptı. Fïlmdi alğaş ret ekrannan, osı joldı birge ötkergen otandıq, şeteldik mamandar jäne sol ölşewsiz eñbektiñ nätïjesin quşaqtarına qısıp kelgen baqıttı ata-analar tamaşaladı.
- Bizdiñ memlekette, äsirese Astanada elşiliktiñ, şeteldiñ adamdarı da emdelip jatadı. Qazaqstanda bul sala jaqsı damıdı. Ärïne mamandar az, labaratorïya köp emes, 20 şaqtısı bar. Alğaş bolıp jol salğannan keyin bizge qïın bolğanı ras. Sonı köresizder, oqïsızdar, - dedi «Ekomed» klïnïkasınıñ negizin qalawşı jäne jetekşisi Saltanat Bayqoşqarova.
Jartı sağatqa sozılatın derekti fïlmdi aq xalattılar öz küşterimen tüsiripti. Tütikten şıqqan säbïleriniñ tağdırın ekrannan körgen analar közderine jas aldı.
Kommentarïï


text:
AEF: Amerïkalıq ğalım adam ağzaların jasandı jolmen ösirw twralı aytıp berdi ASTANA. QazAqparat - Elorda törinde ötken Astana ekonomïkalıq forwmına AQŞ-tıñ Soltüstik Karolïna ştatınan kelgen medïcïna ğılımdarınıñ doktorı Entonï Atala qwıq, bulşıq et jäne şemirşek sındı adam müşelerin ağzadan tısqarı jerde ösirwge qol jetkizgen. Büginde Weyk Forest Regeneratïvti medïcïna ïnstïtwtına basşılıq jasaytın ğalım QazAqparat tilşisine bergen suxbatında ğılımï jumıstarı jayında aytıp berdi.
McKinsey ïnstïtwtınıñ dïrektorı: Ïnvestïcïya salwğa tartımdı qalalardıñ biri - Astana ASTANA. QazAqparat - Tayaw arada ïnvestïcïyalar üşin jarıs jolında elder emes, qalalar men klasterler alğa şığadı. Bunday pikirdi McKinsey jahandıq zerttewler ïnstïtwtınıñ dïrektorı Djonatan Votcel ayttı. Astana ekonomïkalıq forwmı alañında «QazAqparat» XAA tilşisine bergen suxbatında bilikti sarapşı älemdik ekonomïka aldında turğan sın-tegewrinder jayında pikir bildirdi.
AEF-da Prezïdent älem aldında turğan bes qawip-qaterdi atadı ASTANA. QazAqparat - Elbasımız keşe ekonomïkalıq forwmda söylegen sözinde bükil älemdi zattandırw boyınşa jahandıq deñgeyde bes bastama köterdi. Bul twralı pikirdi Kömir xïmïyası jäne texnologïyaları ïnstïtwtınıñ dïrektorı Bolat Ermağambet bildirdi, dep xabarlaydı QazAqparat.
Cïfrlandırw mïnïstrdiñ jumısın emes, xalıqtıñ ömirin jeñildetw kerek - Estonïyanıñ täjirïbesi ASTANA. QazAqparat - Estonïyanıñ eks-prezïdenti Toomas Xendrïk Ïlves öz elinde cïfrlandırwdıñ qalayşa iske asqanın aytıp berdi. Büginde atalğan memlekette üş-aq qızmetti alw üşin adam özi kelwi kerek. Qalğanın onlayn rejïmde jasawğa boladı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Azamattıq qoğamdı aşıq dïalogqa tartw qajet - nemis ğalımı ASTANA. QazAqparat - Azamattıq qoğamdı ğalamdıq procesterge, xalıqaralıq jäne ulttıq deñgeydegi aşıq dïalog formatına tartw qajet. Bul twralı bügin Global Challenges Summit-2018 forwmı ayasında ötken «Azamattıq qoğamnıñ bolaşağı. Jaña azamattıq belsendilik» attı sessïyada «Hertie» memlekettik basqarw joğarı mektebiniñ prezïdenti, älewmettanwşı Xelmwt Anxeyer ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Qazaqstannıñ memlekettik apparatı bolaşaqta şağın, biraq tïimdi boladı - Asqar Jumağalïev ASTANA. QazAqparat - Qazaqstannıñ memlekettik apparatı bolaşaqta şağın, biraq tïimdi boladı. Bul twralı bügin Global Challenges Summit 2018 forwmı ayasındağı sessïyalardıñ birinde QR Premer-Mïnïstriniñ orınbasarı Asqar Jumağalïev ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
AEF: Aqparattıq keñistiktegi xawstı qalay awızdıqtawğa boladı ASTANA. QazAqparat - Jalğan aqparattıñ älemge qawip töndirip turğanı ayqın. Onıñ küşi tipti tutas memleketterdi tirestirip qoyuğa qawqarlı. Bul twralı Qazaqstan Prezïdenti Nursultan Nazarbaev küni keşe Global Challenges Summit 2018 forwmında aytıp ötken bolatın. Al AQŞ sekildi alpawıt elderde jalğan aqparattarmen küres qalay jürgizilip jatır? Ol jaylı forwmnıñ bügingi sessïyasında Florïdadağı «Tampa Bay Times» basılımınıñ faktçekïngti «Politifact» jobasınıñ ştattağı jazwşısı Djon Grïnberg äñgimelep berdi.
AEF: Ulıbrïtanïya kïberqılmıspen qalay küresip jatır ASTANA. QazAqparat - Memleketterdiñ özi ulttıq mañızı bar mälimetterdi qorğawğa kepildik bere almay otırğan zamanda kïberqılmıstar legin qalay bögewge boladı? XI Astana ekonomïkalıq forwmında Ulıbrïtanïya Ükimetiniñ texnologïya mäseleleri boyınşa keñesşisi Lïam Maksvell osı jaylı keñirek aytıp berdi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Qazaqstan Prezïdentiniñ 5 megatrendi älem elderi üşin özekti - BUU keñesşisi ASTANA. QazAqparat - BUU Damw bağdarlamasınıñ bas strategïyalıq keñesşisi Ben Sley QR Prezïdentiniñ Astana ekonomïkalıq forwmınıñ jalpı otırısında jarïya etken 5 megatrendine qatıstı pikir bildirdi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Bolaşaqta şaharlardıñ derbestigi arta tüsedi - sïngapwrlıq ğalım ASTANA. QazAqparat - Bolaşaqta şaharlardıñ derbestigi arta tüsedi. Bul twralı Astana ekonomïkalıq forwmı barısında qalalardıñ damwı taqırıbına arnalğan sessïya jumısında Sïngapwr memlekettik basqarw mektebiniñ ğılımï qızmetkeri, sayasattanwşı Parag Xanna mälim etti, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
«Astana» XQO der kezinde aşılğalı otır - Ulıbrïtanïyanıñ sawda jäne ïnvestïcïya eks-mïnïstri ASTANA. QazAqparat - Ulıbrïtanïyanıñ sawda jäne ïnvestïcïya eks-mïnïstri Frensïs Mod «Astana» Xalıqaralıq qarjı ortalığınıñ Ortalıq Azïya aymağında aldağı waqıtta alar orını twralı aytıp berdi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Qazaqstannıñ salıq qızmeti blokçeyn qoldanbaq ASTANA. QazAqparat - QR Qarjı mïnïstrliginiñ Memlekettik kirister komïteti salıqtı äkimşilewde blokçeyn texnologïyasın qoldanwdı josparlap otır. Bul twralı bügin Global Challenges Summit 2018 forwmı ayasındağı baspasöz mäslïxatında Ïnnovacïyalıq texnologïyalar parkiniñ bas dïrektorı Sanjar Kettebekov ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
arı qaray
Murağat
Joğarı qaray


text:
Bul texnologïyanıñ xalıqaralıq atawı MNP (Mobile Number Portability). MNP - öziniñ on mändi nömirin, sonıñ işinde atalmış DEF-kodın (777, 701 jäne t.b.) tolıq saqtay otırıp, uyalı operatorın awıstırwdı bildiredi. Äzirşe köptegen abonentter öz operatorınıñ qızmetimen nemese bağasımen qanağattanbawına qaramastan, öz mobïldi nömirin saqtap qala almağandıqtan, basqa operatorğa awısa almaydı. Sondıqtan bul qızmettiñ endirilwin «mobïldi quldıqtıñ» joyılwı dep ataydı.
Endi osını qarapayım tilmen tüsindirsek. eger adam «Ksell» sekildi mobïldi operator qızmetin paydalanıp jürse, biraq «Beeline» operatorına awısqısı kelse, onda oğan basqa «sïm-karta» satıp alwdıñ qajeti bolmaydı, sol özi qoldanıp jürgen nömirimen tegin awıswına jol aşıladı. Yağnï, ol ötiniş berip, nömirin awıstırmastan-aq kez kelgen kompanïyağa, kez kelgen baylanıs türine awıswına boladı. «Mobïldik täweldilikten» qutılw qağïdatınıñ özegi osı. Munıñ bäri tegin jürgiziledi. Mine, osılay...
Naqtı derek közderine qarağanda, MNP qızmetin alğaş 1995 jılı Gonkong iske asırğan eken, odan keyin Sïngapwr eli bul ürdisti jalğastırğan. Büginde älemniñ 70-ten asa elinde qoldanılıp otır. Bul jüyeniñ tïimdiligi joğarı ekendigin älem elderiniñ täjirïbesi körsetip otır, mäselen Türkïya atalğan qızmetti engizgenge deyin tarïfi qımbat elderdiñ biri bolatın, sosın MNP jüyesine köşkennen keyin baylanıs bağası aytarlıqtay tüsti.
Jaña jıldan bastap osı xalıqaralıq jüyege ötetin Qazaqstanda da baylanıs bağası aytarlıqtay tüsedi dep boljanwda...
Arnayı mamandardıñ aytwına qarağanda, eldegi barlıq baylanıs operatorlarınıñ jaña jüyege köşwi otandastarımızğa psïxologïyalıq jağınan tïimdi bolmaq. Öytkeni olar özderi üyrengen eski nömirin qaldıra otırıp, prïfïksti de awıstırmay bir operatordan kelesi operatorğa oñay awısa aladı. Bul eldegi baylanıs jüyesiniñ sapasın arttıratını sözsiz.
Bizdiñ baylanıs kompanïyalarımız jaña jüyege köşwge qızw dayındıq üstinde. Qazirgi kezde «mobïldik quldıqtan» qutqarw tetikteri da qarastırılıp qoyğan. Mäselen, nömerdi awıstırw qızmeti aqısız jürgiziledi. Bul qızmetti 60 küntizbelik künde bir ret paydalana alasız. Nömerdi awıstırw üşin jeke kwälik jäne tïisti ötinişti toltırsañız bolğanı.
Endi nömerimizge tïimdi tarïf tañdaw ädisterine qaray oyıssaq. Qazaqstannıñ baylanıs kompanïyaları usınatın, özara tïimdi nemese jalpı tïimdi tarïfter jeterlik... Tek öziñizge tïimdi tarïf tañday alsañız bolğanı. Tarïftı tïimdi tañdaw eñ birinşi kezekte sizdiñ baylanıs qızmetine jumsaytın qarajatıñızdı ünemdewdiñ bastı kepili bolmaq. Sonımen qazaqstandıq baylanıs operatorları qanday tarïfter usınıp otır soğan qısqaşa şolw jasasaq.
Beline
«Bäri» 3 tarïften turatın top
Tarïftik josparlawdıñ aymaqtıq tobı
Beeline men DOS nömirlerine qoñıraw soğw qunı
1 tg/mïn
QR-dağı basqa operatorlar men Qıtayğa soğılğan qoñırawlar qunı
8 tg/mïn
Jergilikti qoñırawlar
Beeline men DOS nömirlerine qoñıraw soğw qunı
1-mïnwt
8 tg/mïn
söyleswdiñ 2-mïnwtınan bastap soñına deyin
1 tg/mïn
QR boyınşa barlıq operatorlar men qalalıq nömirlerge soğılğan qoñırawlar qunı
1-mïnwt
16 tg/mïn
söyleswdiñ 2-mïnwtınan bastap soñına deyin
8 tg/mïn
Atalğan aymaqtardan tıs jerlerde soğılğan qoñırawlar qunı
Beeline men DOS nömirlerine
8 tg/mïn
QR boyınşa basqa operatorlar men qalalıq nömirlerge
16 tg/mïn
Tolıqıraq aqparattarmen mına jerden tanıswğa boladı
Tele2
Ülken
0 teñge jeli işindegi qoñırawlar men SMS-terge
0 teñge QR basqa operatorlarına qoñıraw şalwğa
0 teñge 18 Gb Ïnternet trafï
Keregi osı
0 teñge jeli işindegi qoñırawlar men SMS-terge
0 teñge QR basqa operatorlarına qoñıraw şalwğa
0 teñge 12 Gb Ïnternet trafïkke
Odan da arzanıraq!
Birinşi mïnwttan jeli işinde
0 teñgege, QR barlıq bağıttarğa 6 tg/mïn söyles.
Bäribir-2
Birinşi mïnwttan bastap barlıq bağıttarğa 5,9 teñgemen qoñıraw şal jäne sms jiber. Eşqanday abonenttik tölemsiz
Tolıqıraq aqparattarmen mına jerden tanıswğa boladı
Active
Allo, Qazaqstan XS
1 190 mïnwt Qazaqstan boyınşa jeli işinde jäne BARLIQ jelilerge täwlik boyı 0 teñgemen!
6 GB ayına (4 GB tünde, 2 GB kündiz)!
500 SMS jeli işinde!
Ïnternet-trafïktiñ 2 GB kölemindegi Welcome bonws "Allo, Qazaqstan Start, XS, S, M, L" tarïftik jelisine alğaş qosılğan kezde osı tarïftik jospar arqılı berilip, 30 kün täwlik boyı jaramdı boladı. Alımen Welcome bonws, sodan keyin ïnternettiñ bonwstıq kölemi jumsaladı.
Allo, Qazaqstan S
1 290 mïnwt Qazaqstan boyınşa jeli işinde jäne BARLIQ jelilerge täwlik boyı 0 teñgemen!
15 GB ayına (10 GB tünde, 5 GB kündiz)!
500 SMS jeli işinde!Ïnternet-trafïktiñ 3 GB kölemindegi Welcome bonws "Allo, Qazaqstan Start, XS, S, M, L" tarïftik jelisine alğaş qosılğan kezde osı tarïftik jospar arqılı berilip, 30 kün täwlik boyı jaramdı boladı. Alımen Welcome bonws, sodan keyin ïnternettiñ bonwstıq kölemi jumsaladı.
Tolıqıraq aqparattarmen mına jerden tanıswğa boladı
Derekközi: reactor.inform.kz
Tegï: Narıq jäne turmıs, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Tanımal änşi Şakïra men onıñ joldası Pïke Barselonanıñ körikti awdanınan zäwlim üy satıp aldı. Bir qızığı, bul üş qabattı baspana ornalasqan jerde fwtbol juldızı Neymar da Sïlva Jwnïordıñ da üyi tur eken.
Jalpı juldızdı otbası osı zäwlim üydi satıp alwdı burınnan közdep kelgen.
Tek osığan deyin sol awdannan jıljımaytın mülik satwşılar 10 mln ewrodan tömenge tüspey qoyğan.
Al osı jolı säti bolıp, Şakïra men Pïke baspananı sonıñ teñ jartı bağasına satıp alıptı, dep jazadı espanarusa.com-ke silteme jasap 24.kz.
Derekköz: 24.kz
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Tuvğan tilim! Ana tilim! Kene yaşa! edebiy-bediiy teatrleştirilgen programma seyircilerni tüşüncege daldırdı
Ana tilimiz halqımıznıñ ruhiy baylığıdır. Onıñ inkişafı millet olaraq saqlanıp qalmaq meselesinde esas yer tuta. Şu sebepten ana tili problemi diger müim meselelernen bir sırada tura.
Mart 31 künü Qırımtatar akademik milliy-drama teatrimizde "Tuvğan tilim! Ana tilim! Kene yaşa!" adlı edebiy-bediiy teatrleştirilgen programma olıp keçti. Bu programmanı Milliy Meclisniñ qoltutuvınen "Qardaşlıq" cemaat teşkilâtı, "Maarifçi" birleşmesiniñ yaşlar bölügi, Qırımtatar akademik muzıkalı-drama teatri teşkilâtlandırdı.
Programmada "Qardaşlıq" teşkilâtı azaları, Milliy teatrimiz, "Cemile" balalar ansambli, "Qırım gençleri" ansambli, Aqmescit şeer 42 sanlı mektepniñ 2-nci sınıf talebeleri iştirak ettiler.
Edebiy-bediiy programmada klassik ve zemaneviy şairlerimizniñ tilnen bağlı şiirleri oquldı, "Qırım gençleri" ansambli öz oyunlarınen seyircilerni quvandırdılar. "Cemile" ansambli "Qalaylı qazan", "Salaçıq" ve diger oyunlarnı numayış etti.
42 sanlı mektep talebeleri til aqqında şiirler oqumaqnen bir sırada teatrniñ yaş artisti Niyara Mecitovanen beraber Memet Nuzetniñ "Ana ile bala arasında" şiirini sanalaştırıp oqudılar. Soñra milliy urba kiygen qızçıqlar ellerine qoqlaçıqlar tutıp, "Aynenni" yırladılar.
"Qardaşlıq" azaları ve teatr artistleri beraberlikte tilimizniñ bugünki vaziyeti ve kelecegine ait levhalarnı numayış ettiler. Tilimizni yahşı bilgen yaş yigit tilimizge ecnebiy sözlerni qarıştırıp laf etken dostlarına doğru yapmağanını añlatmaq maqsadınen qarıştırılğan er bir ecnebiy söz içün qutu içine bir kapik taşlamağa talap ete. Bu insan yüzünde tebessüm peyda olmağa sebepçi levha nutqumızğa diqqat etmege çağıra.
Ekinci levhada aradan 65 yıl keçe ve bu eki genç endi qart ola. Olar sanki teleyayın baqalar. Sanada bugünki künümiz ve ümüt berici kelecegimiz aqqında qısqadan videofilm kösterile. Bunı baqıp, yaşlıqta ana tilimizge diqqat etip, nutuqlarını ecnebiy sözlerden temizlegenlerine quvanalar.
Bu tedbirde ana tilimizni unutsaq, oğraycaq faciamız aqqında da levhalar yardımınen söz yürsetile.
Teşkilâtçılar edebiy-bediiy teatrleştirilgen programmada böyle levhalarnı numayış eter ekenler, bizim kelecegimiz bugünki künde özümizni nasıl alıp barsaq, onen sıqı bağlı olğanını köstermege tırışalar, yani eger biz bugünden başlap, milletimizni saqlap qaluvda esas faktor olğan ana tilimizde laf etsek, Qırım bizimki olur, barıp da unutsaq, ecnebiy til üstünlik yapsa, biz İvan ağa Mambetovlarğa çevirilirmiz.
Programmanıñ soñunda "Maarifçi" birleşmesi milliy tasil keñeşiniñ yolbaşçısı QMPU üyken ocası, bir sıra luğatlarnıñ müellifi Seyran Üsein, V Milliy Qurultay teftiş komissiyasınıñ reisi Qurtegen Asan, Milliy Meclis medeniyet ve tasil idaresiniñ reisi Safure Kacamet, Milliy teatrimizniñ iş yürüticisi Reşat Ahtemov ve digerleri çıqışta bulundılar. Olar tilimiz, devletçiligimiz aqqında çoq nasiatlı, güzel sözler ayttılar, istekler bildirdiler.
Bu acayip "Tuvğan tilim! Ana tilim! Kene yaşa!" programmanıñ müellifleri "Maarifçi" birleşmesi yaşlar bölüginiñ reberi Elvira Böriyeva ve "Qardaşlıaq" yaşlar teşkilâtınıñ reisi Zaur Halkeçtir. Sanalaştırmağa ve oynamağa Qırımtatar akademik muzıkalı-drama teatri yardım etti. Bular rejissör Refat Seit-Ablayev, artistler Enver Bilâlov, Zeynep Yağyayeva, Eldar Celilov, Eskender İslâmov, Niyara Mecitovadır.
Milliy teatrniñ bediiy reberi Ukrainada nam qazanğan sanat erbabı Bilâl Bilâlov, leyihanıñ reberi Milliy Meclis medeniyet ve tasil idaresiniñ reisi Safure Kacamet.
Programmanıñ soñunda teşkilâtçılarğa ve icracılarğa "Maarifçi" teşkilâtı tarafından güller taqdim etildi.
Naciye AMETOVA
Qırım gazetasından alındı:


text:
Aytayın degenim…
Kürşim audanı jwrtşılığı üşin büginde ülken merekege aynalğan aytulı şara –ömirden erte ozğan darındı sazger jerlesimiz Oralhan Köşerovtiñ tvorçestvosına arnalğan, eki jılda bir ötip kele jatqan «Oralhan köktemi» attı än konkursı. Bastabında audandıq deñgeyde ötkenimen, kele-kele wyımdastıruşılar men mecenattardıñ ülken eñbekteriniñ arqasında aldımen oblıstıq, soñınan respublikalıq masştabtağı än bayqaularınıñ birine aynala bastağan «Oralhan köktemine» biıl «festival'» märtebesi berilip, öz elimizdiñ änşilerinen basqa, Qıtay, Resey, Moñğoliya ümitkerleri qızığuşılıq tanıtıp otırğan sıñaylı.Artına elu şaqtı än qaldırğan, bergeninen bereri köp şağında baqilıq bolğan Oralhan marqwmnıñ än-ğwmırı osılay jalğasıp kele jatqanı-onıñ tıñdarmandarı üşin köñilge medeu,quanış äkelse, ekinşi jağınan talay änşiniñ bağın aşqan dübirli doda bolğanı kürşimdikterdiñ köñilinde orındı maqtanış tuğızadı.Bizdiñ köp rette osınday igilikti is qalay düniege keldi, onıñ bastauına ıqpal etken kim, onı kimder jüzege asırdı degen swraqtarğa enjar qaraytınımız bar. Al, şındığında, keşegi şarua-bü gingi tarih. Sonanda, eren eñbekterimen el esinde qalatın birtuar azamattar jaylı keyingi buınğa jetkizip otıru-wrpaqtar sabaqtastığınıñ bir parası bolar. Osı maqsatta «Oralhan köktemine» qatıstı özim kuä bolğan bir jäytti äñgimelep berudi jön kördim.
2003 jılı säuir ayınıñ basında meni sol kezdegi audan äkimi Q.Töleubekov qabıldauına şaqırtıptı. Ol kezde Kürşim öndiristik-jol bölimşesin basqarıp jürgenmin.Köktemgi su tasqını qaupi küşeyip twrğan mezgil, joldardıñ jayı da qay kezdegidey, mäz emes.Ärine, basşı şaqırtuına quana qoymağanım ras-tı. Kütkenimdey, Qonısbay Qoyşıbaywlı äñgimeni jwmıstan bastap,meni biraz tığırıqqa tirep terletip alğan soñ:
-Maqalañızdı oqıdım, mağan wnadı,öte qajetti mäseleni uaqıtında kötergensiz.Meni bwrınnan osı swraq mazalap jürgen-di, endi bir şeşimge kelgendeymin.-dedi.
Men, şını kerek,abdırap qaldım. Audandıq gazetpen tığız baylanısta ekenim ras, jazğandarımnıñ redakciyada jatqandarı da barşılıq,onıñ qaysısı qajetti bolğanın qaydan bileyin?.. Äkim betime bajaylap qarap, meniñ eşteñe wqpağanımdı bayqadı-au deymin, sözin äri jalğadı:
-Men Abay audanında äkim bop twrğanımda, marqwm Jänibek Kärmenovti este qaldıru maqsatında, «Jänibektiñ köktemi.., jazı.., küzi..,qısı…»-dep jıldıñ tört kezeñinde Jäkeñ orındağan Arqa änderiniñ bayqauın ötkizip twrdım. Jwrtşılıqtıñ da,änşilerdiñ de ıntası keremet boldı, ökinişke oray, menen keyin bwl ürdis jalğasın tappadı-Biraz uaqıt stolğa tesilip otırdı da kenet ornınan atıp twrdı-Men Oralhanğa da sonday bayqau jasaymın. Äli şeşkem joq qalay atalatının, biraq, köriñiz de twrıñız, osı joba jüzege asadı. Al, Sizge meniñ oyımdı döp basqan maqalañız üşin köp rahmet!-Jıldam basıp kep mağan qolın berdi…
Men kabinetten şıqqan soñ barıp, ötken jıldıñ ayağına taman özimniñ Oralhan Köşerov turalı maqala jazğanımdı, onıñ äldebir sebeptermen jartı jılday uaqıt jariyalanbağanın, al, Qonısbay Qoyşıbaywlınıñ jañağı aytıp otırğanı, özim äli körmegen sol maqala ekenin wqqanday boldım. Şınında, onı jazuğa sebep bolğanı-sol kezde Oşan jarıqtıqtıñ atı wmıtıla bastağan sıñaylı edi, birer ret onı eske alu keşteri ötkizilgenimen, odan ärige tereñdey qoymağan şaq bolatın. Men öz öremde oquşılar men körkemönerpazdardıñ audandıq bayqaularında O. Köşerovtiñ änderi aytılsa, mektepterde onıñ tvorçestvosına arnalğan fakul'tativter ötkizilse.., t.s.s. wsaq wsınıstar aytqanmın-dı. Jäne meniñ oyım-meniñ jazğanımdı keybir oqırmandar qoldap öz wsınıstarın jariyalasa, söytip köpşilik arasında rezonans tusa, ol joğarğı bilikke jetse, sodan äldebir şaralar jüzege assa degen şamada edi… Al, maqalağa eldiñ aldımen audan äkimi ün qatadı, ol mınanday ülken şaranı jobalaydı degen oy mende bolğan emes. Şının aytqanda, onşa seniñkiremegenim de ras.
…Keyinnen bilsem, bwl maqalanı «Rauannıñ» jauaptı hatşısı Kädirbek Aydarhanwlı Oralhannıñ tuğan künine oraylap ötken jıldan biılğı säuir ayına deyin wstap kelgen eken. Al, gazetti birinşi bolıp Qonısbay Qoyşıbaywlı oqidı eken. Meni qayran qaldırğanı-bwl adamnıñ öte şapşañ şeşim qabıldaytındığı boldı. Onı aytıp otırğanım-bwl äñgime tañerteñgilik jwmıs bastalğannan keyin bolğan-dı. Sol küni tüsten keyingi äkimdiktiñ keñeytilgen otırısında aldağı mamırdıñ ortasında «Oralhan köktemi» attı än bayqauı ötetini, soğan är auıldıq okrugten eki änşiden sazgerdiñ änderin dayındauın baqılauğa alu tapsırıldı…
Bwrınğıdan jetken «Jüyrikte de jüyrik bar-qazanatı bir basqa, jigitte de jigit bar-azamatı bir basqa»-attı atalı söz kezinde Maqanşı,Abay, Kürşim audandarınıñ äkimi, oblıstıq jer qatınastarı basqarması men auılşaruaşılıq basqarmasınıñ basşısı bolğan Qonısbay Qoyşıbaywlı Töleubekov sındı, biregey jandarğa arnalğan siyaqtı.Onıñ tek qana Jänibek Kärmenov, Oralhan Köşerov siyaqtı talanttardıñ ruhın halıq köñilinde jañğırtıp, olardıñ ayşıqtı önerin ğwmırlı etken osı eñbeginiñ özi ğana qay maqtauğa layıq-au…
Qwmarbek QALIEV
Kürşim auılı
kerey.kz


text:
Bir yıl içinde işğal etilgen Qırımda orta aylıq 3 biñ rublege artıp, 2015 senesiniñ neticelerine köre 14-ğa arttı. Bunı Kreml kontrol etken Qırım isaiyat devlet hızmetiniñ matbuat hızmeti bildire.
Hızmetniñ malümatına köre, sentâbr ayına qırımlılarnıñ aylığı 24 763 rubleni teşkil etti.
«Eñ çoq Qırımda maliye saasınıñ hadimleri qazana – 54,7 biñ ruble, faydalı qazımtılarnı çıqarğanlar – 46,5 biñ, memurlar – 35,1 biñ, musafirhane ve qavehanelerniñ hadimleri – 30,7 biñ. Eñ az balıq tutqanlar – 11,8 biñ ve köy hocalığınen oğraşqanlar qazana – 19,6 biñ ruble», – dep qayd ete matbuat hızmeti.
Hızmetniñ bildirgenine köre, ocanıñ orta maaşı 16,4 biñ ruble, tibbiyet saasında çalışqanlarnıñ ise 23,5 biñ ruble ola.
Rusiye Cemaat palatasınıñ vekili Eduard Gavrilov resmiy isaiyat tibbiyet saasında çalışqanlarnıñ aylıqlarından pek farqlaşa, dep aytqan edi. Gavrilovnıñ bildirgenine köre, Qırım rayonlarında feldşerniñ maaşı 15-18 biñ ruble, sanitarnıñ ise 7 biñ ola. Ekim, Merkeziy rayon hastahanesi ya da poliklinika olğanına köre, 20 biñ civarında aylıq ala.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qazaqstandıq käsipqoy boksşı Qanat Ïslam (69 kg deyin) mamır ayında ötetin jekpe-jegine Pahokee qalasında qızw dayındalıp jatır. «Qanat jekpe-jekke tıñğılıqtı dayındalıp jatır. Barlığı josparlanğanday. Bizdiñ jeñiske mümkindigimiz bar»,- dep xabarlaydı sportşınıñ menedjeri Nurğazı Ïsmağambetov.
Jekpe-jek 8 mamır küni AQŞ-tıñ Leyklend qalasında ötedi. Qarsılası – kolwmbïyalıq Xwan De Anxel.
Ayta keteyik, Qanat Ïslam büginge deyin şarşı alañda 20 jekpe-jek ötkizip, barlığında jeñiske jetti. Qazir ol älemdegi eñ bedeldi menedjerlerdiñ biri El Xeymonnıñ qol astında jattığıp jür.
Tegï: Bizdiñ maqtanışımız, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 9
Sanatçı : Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı)
Türkü : Dedeler 9
Etiketler : Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 9 türkü indir, Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 9 türkü dinle, Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) türküleri, Dedeler 9 mp3 indir, Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) türküleri Dedeler 9 türküsü, Dedeler 9 sözleri, Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) mp3 dinle, Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) download, Dedeler 9 bedava mp3, Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) türkü sözleri, Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) türkü dinle, Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) son albüm indir
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) Türküleri
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 8
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 10
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Fehmi Cuma Laylanlı
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 1
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Sıddık Benne Gafur
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 6
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 9
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 4
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 11
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 7
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 5
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 13
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 2
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 12
Kerkük Türküleri (Dedeler Yadigarı) - Dedeler 3


text:
AQŞ-ta jarılıs uyımdastırmaq bolğan 20 jastağı florïdalıq Djoş Golbderg qolğa tüsti dep jazadı Washington Post gazeti.
FBR agentteri lañkesti ğalamtordağı xattarı arqılı ustağan. Golbderg öz xattarında jarılğış zattı qalay qoldan jasawğa bolatının täptiştep jazğan.
Ol şege men egewquyrıq wınıñ qaynatpasınan bomba äzirlep, 11 qırküyektegi lañkestik aktiniñ qurbandarın eske alwğa arnalğan jïında iske qoswdı josparlağan.
Goldberg ÏSÏM sodırlarınıñ jasap jatqan äreketterin ülgi tutıp, olardıñ «erlikterin» qaytalawdı köpten beri oylap jüripti. Eger jasöspirimniñ kinäsi däleldense, ol 20 jılğa deyin bas bostandığınan ayırılwı mümkin.
Ayta ketw kerek, 11 qırküyektegi lañkestik aktiniñ qurbandarın eske alw jïını AQŞ-tıñ barlıq iri qalalarında uyımdastırıladı.
Kommentarïï


text:
PAYDALANWŞILIQ KELISIMI
1. Sayttı paydalanwdıñ jalpı şarttarı.
1.1. Sayttıñ ïesi «QazAqparat» Xalıqaralıq aqparat agenttigi» JŞS (äri qaray - «QazAqparat» XAA) bolıp tabıladı.
1.2. Saytqa qoljetimdiligi bar kez kelgen tulğa sayt paydalanwşısı (äri qaray - Paydalanwşı) bolıp tabıladı.
1.3. Sayttı paydalanw osı Kelisimniñ tömende körsetilgen barlıq şarttarın Paydalanwşınıñ qabıldaytının jäne saqtawğa mindetteletinin bildiredi.
1.4. «QazAqparat» XAA osı Kelisimdi kez kelgen waqıtta jäne arnayı eskertwlersiz tolıq nemese işinara özgerte aladı. Kelisimniñ jaña redakcïyası ol Kelisim Saytta jarïyalanğan sätten bastap küşine enedi.
1.5. Osı Kelisimde mınaday tüsinikter qoldanıladı:
- Aqparattıq xabarlama - qısqa, jıldam berilgen aqparattıq xabarlama;
- Saraptamalıq maqala - qanday da bir mäseleniñ, onıñ keltirgen sebep-saldarına anıqtaw jäne ayğaqtar keltirwmen baylanıstı zerttewler türinde beriletin maqala;
- Suxbat - buqaralıq aqparat quraldarında jarïyalawğa arnalğan tilşiniñ qanday da bir tulğamen äñgimesi;
- Ïnfografïka - Saytta ornalastırılğan grafïkalıq materïaldar, grafïkalar, dïagrammalar, blok-sxemalar, kesteler, kartalar, tizimder, ïllyuctracïyalar, logotïpter;
- Fotomaterïaldar - cïfrlıq apparatpen tüsirilgen swretter;
- Beynematerïaldar - aqparattardı saqtaw maqsatında jäne onıñ kelesi jolı paydalanw mümkindigine baylanıstı jäne engizw qurılğısı arqılı körsetw üşin naqtı tasımaldawışqa jazılıp körsetiletin aqparat;
- Awdïomaterïal - texnïkalıq qurılğılar arqılı jazılğan dıbıs jazbası.
2. Saytta ornalastırılğan materïaldardı paydalanw şarttarı
2.1. Osı Kelisimniñ 1.5. tarmağında körsetilgen materïaldardı köşirip baswğa, şığarwğa jäne onı arı qaray taratwğa tek «QazAqparat» XAA JŞS jazbaşa kelisimi bolğan jağdayda ğana ruqsat etiledi, degenmen, aqparattıq xabarlamalardı jazbaşa kelisimdersiz paydalanwğa boladı. Aqparattıq xabarlamalarğa «Paydalanwğa tıyım salınğan» belgisi qoyılsa, onda osınday belgisi qoyılğan aqparattıq xabarlamalardı paydalanwğa tıyım salınadı.
2.2. Saytta ornalastırılğan aqparattıq xabarlamalardı taratw tek qana onı basqa redakcïyada (rerayt) mazmundağannan key in ruqsat etiledi. Bul rette atalğan taratılatın materïaldıñ birinşi abzacında osı materïalğa gïpersiltemesin jäne «dep xabarlaydı QazAqparat» mazmundamasın qosa berw mindetti bolıp tabıladı.
2.3. «QazAqparat» XAA jäne onıñ şet eldegi äriptesterinen alınğan, sonımen qatar «Paydalanwğa tıyım salınadı» belgisi bar materïaldardı taratwğa tıyım salınadı.
2.4. «QazAqparat» XAA Saytında ornalasqan ïnfografïkalardı, foto, vïdeo jäne awdïomaterïaldardı paydalanwğa qatıstı jazbaşa ruqsat alğan jağdayda, osı materïaldardı qanday da bir öñdewge, redakcïyalawğa tıyım salınadı.
Şağımdar bolğan jağdayda sayt äkimşisini nemese moderatorına xabarlasıñız
«QazAqparat» XAA
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Melbwrn ïnstïtwtında avtralïyalıq ğalımdar 40-tan asqan adamdar aptasına keminde üş kün jumıs istew qajet degen tujırımğa keldi, dep xabarladı VVS.
Mamandardıñ aytwınşa, munday jumıs rejimi olarğa joğarı eñbek önimdiligin saqtawğa jäne öz ağzasın artıq fïzïkalıq jäne psïxologïyalıq jüktemeden qorğawğa mümkindik beredi. Olar 40-tan asqan 6,5 mıñ adamnıñ jumısqa barınşa den qoyuın saqtaw mümkindigin zerdeledi.
Barlıq qatıswşılarğa birneşe test tapsırw usınıldı. Sonımen, eriktilerge keri bağıtta dawıstap oqw jäne rämizderdi salıstırw usınıldı. Qorıtındısında aptasına 25 sağat jumıs istegenderdiñ körsetkişteri jaqsı nätïje berdi.
Ğalımdardıñ aytwınşa, bul 40-tan asqan adamdar qısqartılğan jumıs rejimine köşw qajettigine dälel boladı. Bul şekten tıs şarşawdı boldırmay, kognïtïvtik mümkindikterdi tömendetwge ıqpal etedi. Yağnï, eñbek önimdiligin arttırıp, orındalğan jumıstıñ sapasın jaqsartadı.
QazAqparat
Tegï: Densawlıq,
Kommentarïï


text:
Qırımda yaqarlıqnıñ satuvı etrafında olğan şamata yaqarlıq stantsiyalarınıñ saiplerini benzin fiyatlarını kötermege mecbur etti.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, A-95 benzini TES stantsiyalarında noyabr 25 künü 50 kapikke paalılaştı. Al-azırda 40 ruble 40 kapik tura, yaqında ise 39,90 ruble edi.
Firma yolbaşçılığı fiyatnıñ köterilmesini yaqarlıqnıñ Rusiyeden ketirilmesi ile añlattı, onıñ içün fiyatı paalıca ola.
Qırım benzin stantsiyalarında avto saipleri arasında alâ daa şamata qayd etile. Bir qısmı qapatılğan.
Qırım akimiyeti işandırğanına köre, Qırımda yaqarlıq tam derecede yeterlidir. Qırımınñ rusiyeli başı Sergey Aksenov fiyatlarnı kötergen iş adamlarını «qara cedvel» ile qorquzdı.
Noyabr 22-ne keçer gecesi Herson vilâyetiniñ Çaplinka qasabası rayonında patlavlar yüz berdi. Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq qamaçavı ştabında bildirilgeni kibi, «Qırımnı elektrika ile teminlegen elektrik bericileriniñ yolağı tüşti ve ğayrıdan tiklenemez».
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.
Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini – «Kahovka – Titan» tiremesini tamirlediler.


text:
Ekrem Çelebi - Menberi
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Menberi
Etiketler : Ekrem Çelebi - Menberi türkü indir, Ekrem Çelebi - Menberi türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Menberi mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Menberi türküsü, Menberi sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Menberi bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Dünya Dünya
Ekrem Çelebi - Gel Deyi Deyi
Ekrem Çelebi - Odam Kireç Tutmuyor
Ekrem Çelebi - Gitme Bülbül Gitme
Ekrem Çelebi - Allı Sunam
Ekrem Çelebi - Bir Nazar Eyledim
Ekrem Çelebi - Eylen Sunam
Ekrem Çelebi - Yaban Elleri
Ekrem Çelebi - Nenni Bebek
Ekrem Çelebi - Şekeroğlan
Ekrem Çelebi - Gayrı Dayanamam
Ekrem Çelebi - Haydi Güzelim
Ekrem Çelebi - Ak Elleri
Ekrem Çelebi - Çerkez Oğlu
Ekrem Çelebi - Atım Bağladım


text:
AQŞ-tağı Twstï qalasında (Kalïfornïya ştatı) Konjo attı ït aldıñğı ayaqpen jıldam jügirwden älemdik rekord ornattı.
Bul twralı Gïnnestiñ rekordtar kitabı saytında xabarlandı. Ït bes metrdi aldıñğı ayağımen jügirw arqılı 2,39 sekwnd işinde eñsergen.
Ïttiñ ïesi Yulïya Pasternak Konjo aldıñğı ayaqpen jügirwdi küşik kezinen kündelikti dağdısına aynaldırğanın ayttı.
Munıñ aldında aldıñğı ayaqpen jügirwden rekord Djïf attı ïttiñ enşisinde bolatın. Ol 7, 76 sekwndta bes metrdi jügirip ötken.
QazAqparat
Tegï: Älemde talay qızıq bar,
Kommentarïï


text:
Xabarlamada AQŞ-tıñ «Şetel şottarın salıqtıq baqılaw twralı» zañ (FATCA) talaptarına säykes şetel qarjı uyımdarı AQŞ salıq tölewşileri şottarınıñ bar-joğına baqılawdı jüzege asırwğa jäne sol şottar twralı AQŞ Qazınaşılığın xabardar etwge mindetti ekeni aytılğan.
Sonımen birge, Qazaqstan men Amerïka Qurama Ştattarınıñ ükimetteri AQŞ azamattarı twralı osınday aqparat berwdiñ joldarına qatıstı ekijaqtı kelisimdi parafïrlegen, al Qazaqstan tüpkilikti kelisim boyınşa jumıs jasawdı jalğastıratının mälimdegen.
Sonday-aq, FATCA erejeleri 2015 jılğı 1 qazanda zañdı küşine enetinine qaramastan, AQŞ pen Qazaqstan arasında soñğı kelisim jasalmağanşa, Amerïka Qurama Ştattarı FATCA erejelerin buzğan qazaqstandıq bankterge ayıppul salwdı waqıtşa toqtatqanın xabarlağan.
Derekközi: Qazaqparat
Tegï: Qarjı jäne ekonomïka,
Kommentarïï


text:
Jezde men baldız aytısı
Ämir men Gülnär wzaq jıldar boyı bir mekemede qızmet istedi. Ämirdiñ äyeli men Gülnär rulas bolğandıqtan Ämir men Gülnär birin-biri «jezde», «baldız» dep äzildesip twradı. Äzildeskende de keyde tipti qattı ketetin kezderi bar. Biraq oğan eşqaysı da renjimeydi. Ämir 70-ke deyin qızmet istep, jwmıstan ketse de, «tuğan» mekemesine ara-twra kelip twradı. Gülnär bolsa 40-ta, qızmet isteydi. Boydaq. Ekeuiniñ de öleñ jazatını bar.
Bügin de Ämir «öz» mekemesine kirip, dälizben kele jatır edi, aşıq twrğan esikten Gülnärdiñ «jezde» dep ayqay salğan dauısın estidi. Kabinette zatı äyel eki adam otır eken.
— Jezde, apam qalay? — deydi Gülnär közi oynaqşıp.
Sonda Ämir säl ünsiz otırıp, bılay deydi:
Men seni bayağıdan baldız deymin,
Jetedi sağan sirä qay qız deymin.
Apañ qartayıp, qasına jolatpaydı,
Jezdeñ qalay jatadı jalğız deymin,
Osını bir oylaşı baldız deymin.
Otırğandar du küledi. Ämir kabinetten şığıp ketedi. Bir sağattay jigittermen äñgimelesip, qaytıp kele jatqanında «jezde» dep ayqaylağan Gülnärdiñ dauısı tağı estiledi. Kabinetke kirgen Ämirge Gülnär bılay deydi:
Men seni bayağıdan jezde deymin,
Qız izdep, köşelerdi kezbe deymin.
Aytqanın baldızıñnıñ tıñdamasañ,
Qalarsıñ 70-iñde sözge deymin.
— Oy, bärekeldi, baldız, — dep quanıp qalğan Ämir säl ünsizdikten keyin:
Bwl mağan «tiış jür» dep tıyğanıñ ba,
Joq älde basqalarğa qimadıñ ba?
Qız izdep, köşe kezip qayteyin men,
Balpanaqtay baldızım twrğanında, —
dep kabinetten şığıp ketedi.
Bir sağattan keyin onıñ telefonına SMS keledi. Onda bılay dep jazılğan eken:
Jılannıñ qwyrığın sen basıp kettiñ,
Jeñdim dep meni öziñşe tasıp kettiñ.
Bir şumaq öleñiñdi ayta salıp,
Jezdeke, nege jıldam qaşıp kettiñ?
Ämir az oylanıp otırıp, oğan SMS-pen bılay dep jauap qaytaradı:
Mañdayğa tağdır jazğan bwyrıqpenen,
Jaqsı ğoy basıp jürseñ qwyrıq degen.
Jılan bolıp qaytesiñ, baldızım-au,
Qorqıtpa meni onday «swmdıqpenen.
Aytıs SMS arqılı odan äri qaray jalğasadı.
Baldızı:
Üyde jatıp, jezdeke, erigesiñ,
Jas jigittey qiyalğa berilesiñ.
Quarıp, sualğan şaq jetpisiñde,
Nemeneñe jetisip, jeligesiñ?
Jezdesi:
Quarıp, sualdıñ dep tabaladıñ,
«Asıp-tasqan» köñilime qaramadıñ.
Men de bir wrpağımın sekseninde,
Serilik qwrğan keşe babalardıñ.
Baldızı:
Mıqtı boldı ol ras babalarım,
Olarğa qalay kinä tağa alarmın.
Jas et jep, qımız işip, serilik qılsa,
Bilgen ğoy, sirä öziniñ şamaların.
Quarıp, sualmay ma jetpisinde,
Araq işse bügingi ağalarım.
Jezdeke, «sau siırdıñ» biri emessiñ,
Sondıqtan köñiliñe qaramadım.
Jezdesi:
Bwl araq köñiliñdi lepirtedi,
Maqtanşaqtıñ sau auzın köpirtedi.
Quarğan ne 100 gramm işke barsa,
Qalt-qwlt etken şaldı da «sekirtedi».
Swluğa söz aytudan wyalmadım,
Jetpiste de özimdi tıya almadım.
Qartaydıñ dep baldızjan tabalama,
Sezine almay jürmin ğoy sualğanım.
Baldızı:
«Jan-jaqqa» «şalabıñdı» şaşıp bolıp,
Jetpisiñde jürsiñ be tasıp-tolıp.
Bwl siqıñmen, jezdeke qalt-qwlt etip,
Sekseniñde jürersiñ ğaşıq bolıp.
Jezdesi:
Ğaşıq qılsañ, baldızjan seksenimde,
Boladı bar tilegiñ eskeruge.
«Qalt-qwlt» etken şağımda jezdekeñniñ,
Kelip twr küş-quatın tekseruge.
Baldızı:
«Senemin», küş-quatıñ tasqanına,
«Senemin» senen qarttıq qaşqanına.
Küte twr, äli «jastau» emessiñ be,
Kelermin kerek qılsañ toqsanıñda.
Jezdesi:
«Senim artıp» küşimniñ tasqanına,
Rizamın tağı on jıl qosqanıña.
Köñili «alıp-wşıp», Jambıl babam,
Swlularğa söz aytqan toqsanıñda.
On jıl degen nemene, o, täyiri,
Öte şığar zırıldap, qas-qağımda.
Kempir bolmay, qwlpırğan qızday bop kel,
On jıl boyı sağınıp, tosqanımda.
Baldızı:
Qwp boladı, jezdeke, tilegiñiz,
Şaması asıl şığar süyegiñiz.
Ölip-öşip barasız bozbaladay,
Basıñızşı aptığın jüregiñiz.
Qız degende jeligip jetpisinde,
Jemtik körgen qıranday tülediñiz.
«Qalt-qwlt» etip seksenge kelgenimde,
Ğaşıq qıl dep baldızdan tilediñiz.
Sağınıp, sarğayğan kez toqsanıñda,
Moynıñızğa oralar bilegimiz.
Balqıp-şalqıp, bal ayın ötkizermiz,
«Aljıp» eger ketpese «şümegiñiz».
Osımenen aytıstı ayaqtaymın
Üzilmesin eşqaşan küderiñiz.
Jezdesi:
Baldızjan, üzbeymin eş küderimdi,
Qayradıñ jetpistegi jigerimdi.
Öziñ aytqan qıranday «qiqulatıp»,
Sezip em tübinde bir ilerimdi.
Sağıntıp, toqsanıñda kelemin dep,
Jiberdiñ nwrğa bölep jüregimdi.
Bwrqıratıp isiñdi qwlpırıp kel,
Joğaltpay qırıqtağı reñiñdi.
Nazdanıp, jezdeke dep «köziñ süzseñ»,
Üzermin jürek tulap, «jügenimdi»...
Toqsannıñ otına orap küydirgende,
Bilmessiñ jılarıñ ne küleriñdi.
Balqıp-şalqır bal ayın añsap jürseñ,
Qwdayım qabıl qılsıñ tilegiñdi.
Damir Äbişev
Abai.kz


text:
Cuma künü, mayıs 30-da, Aqmescitte oğlançıqlar içün «sunnet» tedbiri olıp keçti. 2-7 yaşlı tahminen 100 oğlançıqqa sunnet yapıldı, dep bildire Qırım musulmanları Diniy idaresiniñ (QMDİ) matbuat hızmeti.
Turkiye mütehassısları «sunnet» merasimlerini keçirmek içün Qırımğa keldiler. Olar tibbiyetniñ eñ zemaneviy usullarından faydalanalar.
Matbuat hızmetiniñ malümatına köre, bunıñ kibi merasimler QMDİ tarafından er yıl keçirile. Böyle etip, bir çoq musulman qorantalarına din ceetinden müim olğan merasimni keçirmege imkân berile.
Servis hatası
Oops, as you can see, this is not what we wanted to show you! This URL has been sent to our support web team to look into it immediately. Our apologies.
Onı başqa yerde tapa bilecegiñizni körmek içün qıdırıñız


text:
Jıl sayın National Geographic sayaxattawşılar arasında fotobayqaw ötkizip keledi. Bïıl atalğan bayqawğa 17 000 asa swret kelip tüsken, onıñ işinen eñ üzdik degen 10 swret tañdalıp alındı.
Bayqawğa qatıstırılğan fotolar tört taqırıptıq sanattarğa bölinedi: twrïstik portretter, aşıq aspan astındağı tüsirilim, sezim ornı jäne kenetten tüsirilgen swretter.
Bayqawdıñ bas jüldesin jäne birinşi orındı kït pen onıñ balası beyneleytin fotograf Anwar Patjanniñ swreti jeñip aldı. Qara-aq tüsti swret Meksïkadağı Roka Partïd aralında tüsirilgen.
Ekinşi orındı Banladeştegi üş jumısşını beyneleytin Faysala Azïmniñ swreti aldı. Al üşinşi orındı tüyeler jarısın tüsirgen omandıq fotograf Axmedw Al Twgrïge buyırdı. Bayqaw jeñimpazdarına demalıs orındarına demalıp qaytwğa joldamalar berildi.
Bas jülde: Whale Whisperers
Ekinşi orın: Gravel Workmen
Üşinşi orın: Camel Ardah
Derekközi:http://www.buro247.kz/lifestyle
Kommentarïï


text:
Nyu-York bïligi kisi öltirdi degen ayıppen sottalıp, 25 jıl türmede otırğannan keyin aqtalğan er adamğa 6,25 mln dollar tölewge kelisti dep xabarlaydı BBC.
Djonatan Flemïngtiñ ayğaqtı dälelin prokwrorlar moyındağannan keyin onı ötken jılı türmeden bosatqan.
«Flemïng türmeden bosağannan keyin özine jalğan ayıp tağılğanı üşin 162 mïllïon dollar ayıppul talap etpekşi boldı. Alayda eki tarap bir mämlege keldi. Biz ärïne, qapasta otırğan jıldarın qaytarıp bere almaymız. Tek Nyu-York oğan qatıstı jasağan ädiletsizdigi üşin ötemaqı usına aladı», - dedi Nyu-York qazınaşısı Skott Sïnger.
Belgili bolğanday, 1989 jılı ayıptaw jağına şıqqan prokwrorlarda Djonatan Flemïngte naqtı ayğaq - Nyu-Yorktegi orın alğan kisi ölimine deyin bes sağat burın tölengen Florïda qonaqüyiniñ çegi bolğan. Alayda prokwrorlar bul ayğaqtı jasırıp qalğan.
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Jospar boyınşa Qıtay astanasındağı 6 awdannıñ turğındarın 15%-ğa deyin azaytw közdelgen. Qıtay bïligi 2020 jılğa qaray Beyjiñ turğındarınıñ sanın 23 mïllïonnan asırmaw kerek dep josparlap otır. Ol üşin qalanıñ şetinen Twnçjow dep atalatın arnayı äkimşik ortalıq salıp jatır. Resmï derek boyınşa, büginde alıp megapolïste 21 mln 700 mıñ adam turadı. Soñğı jıldarı Beyjiñ turğındarınıñ sanı kürt ösip, qaladağı ïnfraqurılımğa ülken salmaq tüse bastadı. Äsirese kölik keptelisi kimdi de bolsa mezi etti. Oğan qorşağan ortağa tïgizer zalalın qosıñız. Osınday olqılıqtar qalanıñ damwın tejep tur. Qıtay bïligi buğan deyin birneşe ret astana xalqınıñ sanın şektew jöninde qawlı qabıldağan bolatın.
Alayda 2004 jılı 2020-ğa qaray qala turğındarın 18 mln asırmaw jönindegi josparı jüzege aspadı. Endi qala sırtınan Twnçjow attı qosımşa äkimşilik ortalığın salwğa kiristi. Keleşekte bul jerge 400 mıñ adam köşirilwi tïis.
Lï Şïsyan, Beyjiñ meriniñ orınbasarı:
- Beyjiñniñ astana üşin bası artıq fwnkcïyalardı sırtqa ığıstırw maqsatında qosımşa äkimşilik ortalığın tezirek salwımız kerek. 2017 jılğa deyin negizgi memlekettik mekemeler men qalanıñ keybir keñsesin jaña keşenge köşirwge küş salamız. Bïıl jıl soñına deyin el astanasındağı 300-dey käsiporın bas qaladan basqa jerge köşiriledi. Bul tizimge awanı qattı lastaytın öndiris oşaqtarı engen. Budan bölek qalanıñ 4-şeñberinde ornalasqan logïstïkalıq bazalar men bazarlar da aldağı bes jılda irgesin awlaqqa saladı. Al bïıl zañsız turğızılğan 15 mln şarşı metr qurılıs kürelip tastalmaq.
Derekközi: 24.kz
Kommentarïï