text:
Bağçasaray rayonınıñ sakini Aleksandr Sizikov aprelniñ 24-nde Aqmescitniñ merkeziy meydanında qırımtatarlar ve musulmanlar, hususan Edem Smailovnıñ, apiske alınmasına qarşı bir kişilik narazılıq aktsiyasını keçire. Sizikov soqurlaşqan soñ Smailov oña yardım etken edi.
Sizikov Lenin abidesine «Saqatlar Qırım musulmanlarınıñ tutulmasına qarşı çıqalar» yazuvlı şiarınen çıqtı. Bu aqta qırımtatar faali Nariman Celâl Facebookta haber etti.
«Men – birinci derece saqatı olam, soqurım, 2009 senesi iyünniñ 22-nde yol qazası neticesinde soqurlaştım. Bu dünyanı körmeyim. Bu qıyın vaqıtta ve bütün işlerimde yanımda olğanlardan biri Topçıköy (Dolinnoye) köyünde yaşağan Edem Nazimoviç Smailov oldı. Bıltır, mayısnıñ 21-nde, o ve daa bir din qardaşımız Server adaletsiz bir şekilde tutuldı. O vaqıttan berli menim ayatım zorlaştı», – dedi erkek.
O, «ondan ğayrı, oña yardım etken daa 60 kişi apiske alındı», dep qoştı.
Aprelniñ başında Aqmescit rayonınıñ Qulçuq (Rodnikovoye) köyünde yerli sakin Şevket Kelâmov Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca tevqif etilgen kiyevi, qırımtatarı, musulman Edem Smailovnıñ apiske alınmasına qarşı bir kişilik narazılıq aktsiyasına çıqqan edi.
«Qırım birdemligi» cemaat teşebbüsiniñ koordinatorı Server Mustafayev ve qırımtatarı, musulman Edem Smailov 2018 senesi mayısnıñ 21-nde Qırımda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutulğan edi. Olarnıñ davası Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasına» ilâve etildi.
Fevralniñ 6-nda Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsleri Edem Smailov veServer Mustafayevniñ apiste qaluv müddetini 2019 senesi mayısnıñ 9-na qadar uzattı.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


c: text/html

text:
Rusiye ve Çin Moğolistannıñ iştiraki ile sentâbr 11-den 15-ke qadar nükleer ücümniñ stimulâtsiyasını da içine alğan keniş mıqyaslı arbiy talimler keçirmekni planlaştıralar. Bunı, AQŞnıñ yüksek mevqili memurlarına atıfta bulunıp, «Amesika Sesi» bildire.
Çin arbiy müessisesi, «Vostok-18» talimlerinde iştirak etmek içün Çin Rusiyege 3 biñ 200-den ziyade askeri ile 900 arbiy tertibatını ve ondan ğayrı 30 uçağını yollaycaq, dep bildirdi.
Bu talimatta birinci kere Moğolistan iştirak etecek. Bu devlet, coğrafik olaraq Rusiye ile Çin arasında bulunğanına baqmadan soñki vaqıtlarda AQŞ ile münasebetler qurmağa ıntıla edi.
International Assessment and Strategy Center talil merkeziniñ baş tetqiqatçısı Rik Fişer: «Rusiye aman-aman 20 yıl devamında «Vostok» talimlerinde, esasen artilleriya vastasınen uçurıla bilgen az quvvetli nükleer silânı qullanıp, özüniñ «kerginlikniñ eksilmesi içün kerginleştirüv» adlı yañı doktrinasını mükemmelleştire edi», – dedi.
Rusiyeniñ, arbiy areketler başlağan soñ nükleer silânı qullanıp kelecekteki çatışmalarnı süratnen kerginleştirüvni közde tutqan yañı doktrinası Pentagonnı pek raatsızlay, dep qayd ete neşir.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ delegatı ve «UDAR» firqası Qırım teşkilâtınıñ reberi Emine Bagatırlınıñ zanınca, Vladimir Putin ile Umumrusiye halq cebesiniñ Qırım bölügi körüşüvinde qırımtatar halqınıñ temsilcisi olaraq sözge çıqqan İbraim Şirin yarımadada qırımtatarlarnıñ kerçek vaziyetini aydınlatmadı. Bunı Qırım.Aqiqat mühbiri bildire.
«Putinniñ Qırım işğalinden evel qırımtatarlarnıñ abadanlaştırılmasına para berilmegen kibi lafları bir şeyden haberi olmağanını isbatlay. Ukraina Vatanına qaytqan qırımtatar halqınıñ abadanlaştırması içün er şey yaptı. Qırımtatarlar toplu yaşağan qasabalar quruldı, milliy medeniyet ve tasilge emiyet berildi, akimiyet Qırımtatar Milliy Meclisiniñ fikrini köz ögüne ala edi. Şimdi ise Qırımdaki haberler qırımtatarlarnıñ apiske alınmas ve yañı repressiyalarnen bağlı. Meclis terroristik teşkilâtlar sırasına kirsetildi. İfade serbestligi eñ alçaq seviyede. Şirin bunıñ içün Putinge teşekkürlerini bildirse, qırımtatarlar onı içtimaiy ağlarda dostlarından çıqaralar», – dep izaatladı Emine Bagatırlı.
İbraim Şirinniñ izaatları şimdilik yoq.
Yaltadaki Umumrusiye halq cebesiniñ forumı vaqtında İbraim Şirin çıqışta bulundı. Tedbir teşkilâtçıları onı «qırımtatar halqınıñ temsilcisi» dep ilân ettiler. Şirin qırımtatarlar adından Rusiye prezidenti Vladimir Putinge «köstergen yardımı» içün teşekkür bildirdi.
Umumrusiye halq cebesiniñ lideri Rusiye prezidenti Vladimir Putin oktâbr 27-de Yaltadaki «Areketler forumı. Qırım» umumiy toplaşuvında iştirak etti. Yaltadaki forum – 2016 senesi Umumrusiye halq cebesiniñ regional forumlarından üçüncisidir. Birinci eki forum – Stavropol ve Yoşkar-Olda yanvar ve aprelde keçirildi. Forum iştirakçileri arasında faaller, UHC devlet ve regional ekspertleri, icra akimiyetniñ vekilleri ve jurnalistler bar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Bîrde Astanadağı Ûlttıq kîtaphanada ötken îs-şaradan şığıp kele jatıp bîr âjeden oñbay ûrıs estîdîm.
Jağday bılay boldı: men şığar esîkke bettep edîm, mına jaqtan jañağı kîsî kelîp qaldı. Ârine, âdettegîdey tartınıp ülken kîsîge jol berdîm. Al, qızıq bolğanda âjemîz: «Er adamsıñ, öte ğoy şırağım», - dep menîñ bîrînşî ötuîmdî qaladı. Men kîşîpeyîldîlîkke salıp: «Apa, öte berîñîz, öte berîñîz!», - dep îrkîle berdîm. Er azamat dep sıylap jol berîp tûrğan könenîñ közînîñ arğı...
Âyel tarih sahnasında türlî sındarlı kezeñderden ötuge mâjbür boldı. Köbînese âyeldîñ quanışınan qayğısı, ümîtînen küdîgî basım edî. Âyeldî şaytanğa, tîptî, erkektîñ ermegîne aynalğan kündelîktî qoldanatın zatqa teñeytîn. Âyel jansız bîr tîrşîlîk jâne bastı mîndetî – üy şaruasınıñ qızmetşîsî dep bağalandı. Âyel âlmisaqtan qarğısqa ûşırağan jaratılıs, künâ men jamandıqtıñ közî degen nanım da boldı. Sonımen bîrge, âyel ârî qasîret ârî qûmarlıq, ârî süyîktî ârî sûmdıq ol tozaqtıñ...
Adam boyındağı mînezdîñ körkemdene tüsuîne ülken septîgîn tigîzetîn qasiettîñ bîrî – sabır. Sabırlılıq tanıta bîlu – öz-özîñdî târbieleu, «menmensîgen» nâpsînî qûrıqtau, boydağı qayrattılıqtı nığaytu bolıp tabıladı. Sabır – imandı küşeytedî, aynaladağı ârbîr keremetke, Alla jaratqan âr jaratılısqa süysîngen közqaraspen qarauğa üyretedî, jamandıqtan ada etîp, ruhani tazalıq sıylaydı. Osı maqalamızda sabırdıñ berer paydası jönînde naqtıraq, jeke-jeke toqtalıp ötkenîmîz...
Uâde – şınşıldıq pen âdîldîktîñ bauırı. Al, opasızdıq – ötîrîk pen âdîletsîzdîktîñ jaqını. Uâdede tûru – tîlmen şındıqtı aytıp, îspen sonı jüzege asıru. Uâde ekî türlî boladı:
BÎRÎNŞÎSÎ – ALLAĞA QATISTI UÂDE.
Alla Tağala men adamdardıñ arasındağı uâdelesu. Mûnı «Âl-misaq» deydî, mağınası «söz, uâde beru», «kelîsîm-şart jasasu» degendî bîldîredî. Âl-misaq – adam men Alla arasındağı alğaşqı serttesu. Qûran Kârîmnîñ «Ağraf» süresînîñ 172-ayatında...
İslam dînînde tazalıqqa jete mân bergen. Sebebî, islam – tazalıqtı, âdîldîktî, beybîtşîlîktî negîzge alatın dîn. Bîz tazalıq dep tek bet-qoldı juıp, monşağa tüsîp, taza jüru dep oylasaq qatelesemîz. İslam dînînde mûsılman adamnıñ tân tazalığına qosa, ruhani tazalığı da saqtalu kerek. Sol üşîn de asıl dînîmîzdî nasihattay bastağan Payğambarımız (s.ğ.s.) sol kezdegî azğan qoğamdı üş jağınan tazalağan bolatın. Bîrînşîsî – jürekterdî Alladan özge nârselerge tabınudan tazaladı. Ekînşîsî...
Juırda Astana qalasında Euraziya elderînîñ müftilerî men ğûlamaları bas qosqan «Euraziya keñîstîgîndegî İslam örkenietî: ötkenî, bügînî jâne bolaşağı» taqırıbında halıqaralıq forum öttî.
Forumnıñ bastı maqsatı – ruhani köşbasşılardıñ bîrlese jûmıs jasau alañın qalıptastıru. Atalğan igî bastamağa mûrındıq bolğan Qazaqstan mûsılmandar Dîni basqarması.
Halıqaralıq forumğa jetekşîlîk etken QMDB törağası, Bas müfti Serîkbay qajı Satıbaldıûlı kîrîspe sözînde: «Mûnday îzgî...
– Sîz elîmîzdîñ küntîzbesîndegî Alğıs aytu künînîñ payda boluın qalay qabıldadıñız?
– Asa qamqor, erekşe meyîrîmdî Allanıñ atımen bastaymın! Bîz – adamdar arasındağı alauızdıqqa, dînder arasındağı dau-damaylarğa tosqauıl qoiuğa talpınğan, tınıştıq pen tatulıqtı bastı tîrek etken elmîz. Bauırmaşıldıq, meyîrbandıq, dostıq, qamqorlıq sındı qûndılıqtar – qazaq halqınıñ tabiği bolmısında bar adamgerşîlîk asıl qasietter. Sonıñ nâtijesî bolar, bügînde qazaq topırağında...
İslam dînî qazaq halqınıñ özîndîk ruhaniyatı men mâdenietînîñ qalıptasuındağı negîzgî qaynarlardıñ bîrî ekenî sözsîz. Alayda, özge ûlttıñ azğındağan saltı men dâstürî, jat dînnîñ qisınsız senîmî men nanımı dînîmîz ben dâstürîmîzdîñ basına üzdîksîz qara bûlttay qaptap keledî, süyekke sîñîp baradı. Sonday tükke tûrmaytın, jaramsız, jañadan payda bolğan joralğılardıñ bîrî – 14 aqpanda jastar qapılıp, quana kütetîn, halıq arasında keñ taralğan «Valentin künî» dep atalatın...
Bîz, «İslam jâne Ûlı dala örkenietî» attı konferentsiyağa qatısuşılar, tarihşı ğalımdar Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarmasınıñ ruhani saladağı igî bastamalarına, atap aytqanda, halqımızdıñ dîni sanasınıñ qalıptasuında İslam dînînîñ, onıñ îşînde sunittîk hanafi mâzĥabınıñ rölîn arttıru, İslamnıñ qazaqstandıq dâstürlî ülgîsîn damıtu, ruhani bîrtûtas qoğam qûru ideyasına bîrauızdan qoldau bîldîremîz.
Qazaq topırağınan şıqqan tanımal dîni tûlğalardıñ eñbegîn nasihattau,...
Bügîn, 12 qañtar – Qazaq Elînîñ derbes müftiyatı qûrılğan kün. Osı künî Qazaqstan mûsılmandarınıñ tûñğış qûrıltayında Râtbek qajı Nısanbayûlı Bas müfti lauazımına saylandı. Müftiyattıñ tınıs-tîrşîlîgîn îşten körîp, dîni salağa qatıstı aqparattıñ ortasında jürgennen keyîn aytıluı tiîs altı mâselemen oy bölîsîp otırmın.
1. Eldegî 4 400 dîn qızmetkerî Bas müftige ûyıp, ûyısıp-ûyımdasıp qızmet etude. Alıstı aytpayıq, körşî eldîñ özînde âr aymaqqa jauaptı imam bas-basına müfti. Bûl...
2195219221692163215721562152213721232109


text:
2001-2005 senesi AQŞ-nıñ Moskvadaki elçisi olğan Vershbow aytqanı kibi, Rusiyeniñ Qırım işğali ve onıñ şarqiy Ukrainadaki areketelri Rusiye ve NATO arasındaki munasebetlerini radikal sürette deñştirdi eken. «Biz alâ daa Rusiye qomşusınıñ saylağan yoluna ve mustaqilliginiñ bölünmemesine qol tutamız, Rusiye ise regionda öz birincilikni pekitmek ve sanki «rus dünyasınıñ» qoruvı sebebinden bu memleketlerniñ mustaqilligini sıñırlamaq istey», – dedi Vershbow.
Bu sene aprel ayında NATO Ukraina areketlerinden sebep, Rusiye ile grajdanlıq ve siyasiy saalarda işbirlikni toqtattı.


text:
Qırımnıñ rusiyeli prokurorı Natalya Poklonskaya Qırım energetik qamaçavınıñ teşkilâtçılarını cinaiy ceza ve mülkiyet musaderesi ile qorquza.
«Cumhuriyetiimizge büyük zarar ketirgen Qırım «energetik qamaçavı»nıñ teşkilâtçıları tezden cezasını körecek», – dep yazdı o Facebookta.
Onıñ sözlerine köre, başta bir «Qırım sakinlerine nisbeten cinaiy areketlerniñ etilmesine bağlı ve qabaatlı olğan» şahıslar boyunca deliller toplanacaq.
«Soñra olarğa qabaat seslendirmek içün malümat toplanacaq, soñ olarnı qıdıruvğa ilân etecekmiz ve Rusiye Federatsiyası territoriyasında olğan mülkiyeti musadere etilecek – cumhuriyetimiz içün büyük ziyannıñ tazminatı maqsadı ile, em de olarnı mahkemege teslim etecekler», – dey Poklonskaya.
Qayd etkeni kibi, Qırımda Rusiye FSB idaresi 20 yıllıq apis cezasını nazarda tutqan cinaiy işni endi açqandır.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.
Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini – «Kahovka – Titan» tamirlediler, amma faaller onı işlettirmege bermey. Qırım qamaçavınıñ idarecisi Lenur İslâmov Rusiye tarafından siyasiy mabüslerniñ, şu cümleden qırımtatarlarnıñ azat etilmesinde israr ete.
Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil. Qırımda cuma künü Rusiyeden daa 300 generatornıñ kelmesini bekleyler. Bu afta andan endi o qadar generator ketirilgen edi.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.


text:
Qırım jurnalisti Roman Spiridonovnı FSBde bir qaç saatlıq sorğudan soñ yiberdiler. Qırım.Aqiqatqa Spiridonov aytqanı kibi, subet üç saat devam etti, esasen Qırım vatandaşlıq qamaçavınıñ teşebbüsçisi, ATR telekanalınıñ saibi Lenur İslâmov aqqında soraştırdılar.
Rusiye uquq qoruyıcıları ile subeti aqqında tafsilâtlarnı jurnalist bildirmedi.
Dekabr 10 künü Qırım jurnalisti Roman Spiridonovnıñ Aqmescitteki evinde ve ana babasınıñ evinde tintüvler Qırım vatandaşlıq qamaçavınıñ teşebbüsçisi, ATR telekanalınıñ saibi Lenur İslâmovnıñ cinaiy işi çerçivesinde keçirilgen, dep bildirgen edi Qırım advokatı Cemil Temişev. Spiridonovnı tintüvden soñ FSB sorğuğa çağırdı.
Qırım uquq qoruyıcı organları tintüvni izaatlamaylar.
Dekabr 9-da FSB hadimleri tarafından nevbetteki tintüv Elzara İslâmovanıñ evinde keçirildi. Qırım qamaçavı idarecisi, ATR telekanalınıñ saibi Lenur İslâmovğa nisbeten açılğan cinaiy işniñ çerçivesinde keçirilgen ekinci tintüvdir.
Qırımda noyabr 2 künü ATR qırımtatar telekanalınıñ sabıq hadimleriniñ – Elzara İslâmova, Lilâ Bucurovanıñ evlerinde ve telekanal saibi Lenur İslâmovnıñ ana-babasınıñ ve Moskvadaki onıñ şahsiy evinde tintüvlerni keçirdiler. Bu sene mayıs ayında ATR sabıq baş müdiri Elzara İslâmova Lilâ Bucurova ile birlikte «QARA DEÑİZ PRODUCTION» mustaqil production studiyasını teşkil ettiler.
Ukraina Tış işler nazirligi Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı boyunca eki cinaiy işni açtı.


text:
Dönyanıñ törle şähärlärendä Ğiraq suğışına qarşı demonstratsiälär uzdı
Bügen dönyanıñ törle urınnarında Ğiraq suğışı başlanuğa ike yıl yaqınlaşqanda distälärçä meñ keşe bu suğışqa häm Ğiraqnı okupatsiäläwgä qarşı demonstratsiädä qatnaştı. 2003-nçe yılnıñ 20-nçe mart irtäsendä Bağdadqa amerikan bombaları yawa başladı, AQŞ citäkçelegendäge cir öste köçläre ğiraqqa bärep kerep Säddam Xösäin xakimiäten yuq itte. Tokyoda Yaponiäneñ Ğiraqqa şäskär cibärüenä protest demonstratsiäsendä 4 meñnän artıq keşe qatnaştı dielä. Soñraq demonstratsiälär Yewropa şähärlärendä dä ütte. Londonda Ğiraq suğışın yaqlawçı Britaniä premyer ministrı Tony Blairğa qarşı buluların belderep distälärçä meñ keşe demonstratsiägä çıqtı. May ayında Britaniädä ğömümi saylawlar ütäçäk. İstanbulda 15 meñläp keşe alarça äytkädnä AQŞ imperializmın ğäyepläwlären belderde. Stokhol'mda da berniçä yöz Şwetsiäle suğışqa qarşı şiğarlär qıçqırdı. Yewropanıñ başqa şähärlärendä dä şundıy demonstratsiälär ütte.


text:
Sudaq
Sudaq (ukraince Cyдak, rusça Cyдak) — Qırımnıñ yalı boyundaki bir şeerdir, belli kurort.
Orta asırlar devrinde Bizans yunanları şu şeerge Suğdeya (yunanca EouYδaίa), ceneviz italyanları Soldaya (italyanca Soldaia), hazarlar Suğdaq, slavânlar ise Suroj (rusça Cypoж) degen ediler.
Mesafe:
- Aqmescitke qadar — 102 km, (Sudaq — Salı P35, Salı — Aqmescit P23).
- Kefege qadar (eñ yaqın demıryol stantsıyası) — 55 km, P29
- Aluştağa qadar — 67 km, P29
Sudaq şeer bölgesiniñ sıñırında deñiz yalısınıñ uzunluğı — 40 km.
EaliDeñiştir
- 1966 — 8100 kişi
- 2001 — 14 495 kişi
- 2004 — 15 500 kişi
- 2010 — 16 939 kişi
Milliy terkibi: ruslar - 64,3%, ukrainler - 19,4%, qırımtatarlar - 9,8%.
BağlantılarDeñiştir
- Şeer saytı (Rusça)
- Sudaq haritası (Rusça)
- “BиkиcлoBapb”: Sudaq (Cyдak) (Rusça)
AtıflarDeñiştir
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.


text:
Qırım sakinleri halqara Rusiyeniñ ordusında hızmet etmemek içün halqara uquqnı qullana bileler. Celpnameni alğanlarğa ise uquq qoruyıcılar bunı «çağırtma zorlaması» delili kibi qayd etmege tevsiye eteler.
Bu aqta saba yayında Qırım.Aqiqat radiosına Qırım uquq qoruma gruppasınıñ yolbaşçısı Ölga Skripnik bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, Rusiye nevbetteki sefer Qırımda orduğa çağıruvnı keçirip, halqara uquq qaidelerni bozmaqta.
«Qırımdaki kibi üküm sürgen şaraitlerde çağıruv meselelerine cevap olaraq temelli vesiqalardan biri - Jeneva konventsiyasınıñ 51- nci maddesidir. Anda yazılğanı kibi, işğal etilgen yerde, işğal etken devlette, öz ordusına çağırmağa aqqı yoq. Propaganda ve öz isteginen yapılğanğa bile sıqıştırmanıñ yapılması yasaq etile» - dep añlattı Skripnik.
Yayınnıñ başqa musafiri «Sankt - Peterburgnıñ askerler anaları» adlı uquq qoruyıcı teşkilâtnıñ matbuat kâtibi Aleksandar Peredruk aytqanı kibi, qırımda yaşağanlarğa böyle celpname kelgen ve olar rus ordusında hızmet etmege istemegenler, alternativ hızmetni seçmege teklif ete. Bunı yapmaq içün celp etilgen arbiy komissariyatqa ariza yazmaq kerek.
«Ariza celp etken komissiyanıñ adına yazılacaq, arizacı böyle-böyle insan, askerlikke celp etilgen, şimdiki vaqıtta qatiy işanç sebebinden alternativ hızmetnen bağlı öz aqqını ömürge keçirmek istey» - dep añlattı Peredruk.
Uquq qoruyıcınıñ sözlerine binaen, sebep olaraq siyasiy, diniy ya da başqa meseleler ola bile.
Keçken seneden başlap Rusiya qırım sakinlerini öz ordusına celp etmege başladı. Voyenkomatqa kelmegenlernii cezanen qurqutalar.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Aqmescitteki Qırım federal universitetiniñ diplomları, yarımada işğalden azat etilgen soñ, Ukraina tarafından tanılmaz, dep ilân etti Mustafa Cemilev Kiyevde Tavriya milliy universitetiniñ tantanalı açılışında, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Aqmescitte TMU, Qırım federal universitetine çevirildi, o, öz terkibine yarımadanıñ bir qaç aliy oquv yurtunı aldı. Amma onıñ diplomları, işğalden azat etilgen soñ, Ukraina tarafından tanılmaz», – dep bildirdi Cemilev.
Bunen beraber, o qayd etti ki, universitetniñ faaliyeti Qırım Muhtar Cumhuriyeti içün kadrlarnı azırlamaq içün alıp barılacaq.
«İşğalden azat etilgen soñ, bütün strukturalarnıñ «dezinfektsiyasından» soñ, kadrlar yetmemezligi olur, ve TMU mezunları muhtariyetniñ hocalıq ve iqtisadiy faaliyetini idare etecek», – dep ilân etti halq deputatı.
Mustafa Cemilev bildirdi ki, bu universitet kelecekte Ukrainada eñ prestij olacağı içün elinden kelgenini yapar.
Sentâbr 26-da, bazarertesi künü Ukraina Tasil ve ilim nazirligi binasınıñ toplaşuv salonında Vernadskiy adına Tavriya milliy universitetiniñ tantanalı açılış merasimi keçirildi, oquv yurtu işğal etilgen Aqmescitten Kiyevge keçti.
Tavriya milliy universitetinde derslerni sentâbr 27-de başlanmağa planlaştıralar.
Vernadskiy adına Tavriya milliy universiteti 2016 senesinden başlap, Ukraina qıtaiy qısmında çalışa.


text:
Kreml kontrol etken Qırım Yuqarı mahkemesinde dekabr 28-de Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz davasınıñ bu yılda soñki mahkeme oturışı olıp keçti. Toplaaşuvda 2014 senesi fevral 26 adiseleriniñ fotoresim delilleri baqıldı. Soñki oturışnıñ ketişatını advokat Nikolay Polozov Facebookta añlattı.
«Bugün saat 14:04-ten saat 14:09-ğa qadar vaqıt, yani 5 daqqanı qaplap alğan fotoresimler tedqiq etildi. Kütleviy çatışma alâmetleri anda yoq, koridor yapmağa yardım etkenini aytqan qabaat şaatı Eyvaz Ümerov da körünmey. Ahtem Çiygoz o vaqıt Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Şurası azbarınıñ diger qısmında olıp, fotoresimlerde körünmey», – dep bildirdi Polozov.
Ahtem Çiygoz davasınıñ nevbetteki oturışı 2017 senesi yanvar 16-da olacaqtır.
Qırım «mahkemesi» Çiygoznı aprel 8-ne qadar apiste qaldırmağa qarar alğan edi.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Qırğızstannıñ eks-prezidenti Almazbek Atambaev Bişkektegi türmede aştıq jariyaladı. Bwl turalı bwrınğı memleket basşısınıñ advokatı Sergey Slesarev ha..
Keşe Belarus'te jalpıhalıqtıq ul'timatumnıñ merzimi ayaqtalıp, bilikke qarsı jappay ereuil bastalğan. Ädettegidey, el biligi bükilhalıqtıq ereuilge şı..
25 qazanda Minsk pen eldiñ basqa qalalarında jüz mıñnan astam adam şeruge şıqtı. Bwl jolı bilik narazılarğa kedergi bolu üşin granata, qaru qoldanğan...
Amerikanıñ aqapart qwraldarı prezidenttikke ümitker Djo Baydenniñ jemqorlıqqa qatıstı derekterin ädeyi jariyalamay otır, – deydi AQŞ prezidenti Donal'..
Franciyanıñ Wlttıq jinalısı koronavirustıñ ekinşi tolqınına baylanıstı Tötenşe jağday rejimin 2021 jılğı 16 aqpanğa deyin wzartu turalı zañ jobasın ma..


text:
94
Äzirbayjan men armyandar arasında mine, 8-şi kün soğıs jürip jatır. Urıs dalasında jappay qırıp-joyatın qarwdan basqasınıñ bäri qoldanılwda.
Äzirbayjan…
25
Respwblïkalıq partïya atınan AQŞ prezïdenttiginen ümitker, eldiñ qazirgi basşısı Donal'd Tramp pen onıñ bitispes baqtalası, Demokratïyalıq partïyanıñ…
16
Elbası – «Nur Otan» partïyasınıñ törağası Nursultan Nazarbaev praymerïzdegi onlayn dawıs berwge qatıstı. Bul twralı Tuñğış Prezïdenttiñ…
69
27 qırküyek küni Armenïya men Äzirbayjan arasında soğıs örti tağı tutandı. Birinşi bolıp Äzirbayjan Qorğanıs mïnïstrligi Armenïyanıñ qarwlı küşteri…
14
Adamzat jılnamasındağı eñ joyqın Dünïejüzilik soğıstan keyin 1945 jıldıñ mawsım ayında müldem jaña Uyımnıñ qurılwı – barşamız üşin aytwlı äri tarïhï…
18
Belarws'tegi jağday wşığıp, artı qïınğa aynalatın türi bar. Ötken jeksenbi küni Mïnsk pen Belarws'tiñ özge iri qalalarında ötken kezekti narazılıq…
15
Osı aptada Memleket basşısı Qasım-Jomart Toqaev Qostanay, Soltüstik Qazaqstan oblıstarına jumıs saparımen bardı.
Prezïdent memlekettik qoldawmen…
25
– Memleket basşısı Qasım-Jomart Toqaevtıñ Qazaqstan halqına Joldawı elimizdiñ pandemïya jäne postpandemïya jağdayındağı älewmettik-ekonomïkalıq…
17
Nur-Sultan qalası Din isteri basqarmasınıñ bastamasımen elordanıñ dinï birlestikteriniñ basşıları men ökilderi QR Prezïdenti Qasım-Jomart Toqaevtıñ…
42
Qazaqstan Respwblïkasınıñ Prezïdenti Qasım-Jomart Kemelulı Toqaevtıñ bïılğı Joldawı mazmunınıñ erekşeligi eñ aldımen memlekettik basqarw jüyesin…


text:
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ aytqanı kibi, bu sualni «baş nazir muavini»niñ faaliyetini teñqit etken deputat Lentun Bezaziyev kirsetti.
Prezidium kün terkibinde olğan meseleni alğışladı ve işbu sualni mayıs 21-de, çarşenbe künü, Qırım «parlamenti»niñ toplaşuvında muzakere etecek. Mında deputatlar «baş nazir muavinini» işten boşatmaq ya yoq, degen qararnı alacaqlar.
2014 senesi aprel 2-de «Qırım Cumhuriyet Devlet Şurası» Qırım nazirler Şurasında «reis muavini» vazifesini eda etmege Lenur İslâmovnı, milletler ve sürgün etilgen vatandaşlarnıñ işleri boyunca Cumhuriyet komitetiniñ «reisi» olaraq Zaur Smirnovnı tayinlemege qarar aldı. Ekisi de bu vazifelerge qırımtatar milliy Meclis tarafından yollanıldı.


text:
Rice Süriäne AQŞqa teläktäşlegen raslarğa çaqırdı
AQŞ däwlät sekretare Condoleezza Rice Süriä yaqın könçığışta tınıçlıq urnaştıru eşenä qomaçawlarğa tırışuçı islamçı suğışçılarnı yaqlamawın kürsätergä tieş dide. Bügen Rimda İtaliä tışqı eşlär ministrı Gian-franco Fini belän söyläşülärdän soñ Rice Süriägä AQŞ belän naçar mönäsäbättä bulırğa telämäwen kürsätü öçen waqıt citte dide. Rice şulay uq Yewropanı Ğiraq suğışına bäyle qarşılıqlarnı çittä qaldırıp AQŞnıñ dönyada demokratiä taratu eşenä quşılırğa çaqırdı.


text:
Udmurtiädä yäşäwçe marıylar milli bäyrämnärenä milli kiemnärdän kilgän
Ütkän şimbädä Udmurtiäneñ öç töbägendä milli bäyrämnär bulıp uzdı. Alar tatarlarnıñ yazğı çäçü eşläre tämamlanğaç uzdırıla torğan sabantuynı xäterlätä. Besermännär Yar rayonında Qorban bäyrämenä cıyıldı, çuaşlar — Aqatuy dip atalğan bäyrämnären Graxovo rayonında uzdırdı. Qaraqül töbägenä marıylarnıñ Semıq dip atalğan bäyrämenä respublikada yäşäwçe marıylar ğına tügel, xättä Tatarstannıñ Ägerce rayonınnan, Çallı şähärennän, Başqortstannan, Mari El respublikalarınnan da delegatsiälär kilgännär ide. Semıq bäyräme, respublikada ğömer itüçe olı yäştäge apa süzlärençä, elek bäyräm itelmägän. Kraynı öyränüçe, respublikanıñ atqazanğan mädäniät xezmätkäre Robert Toqmurzin äytüençä, elek üzeşçän sänğät ostaları konsertları bik yış bulğan, xäzer alar yuq däräcäsendä. Bu xäl äkrenläp soñğı yıllarda marıy xalqınıñ üzeneñ telen, ğöref—ğädätlären yuğaltuğa kitergän, qatnaş ğailälär sanı artqan, şuña da mondıy bäyrämnärneñ bigräk tä yäşlär öçen ähämiäte zur dip bilgeläp ütte. Dörestän dä, bıyılğı bäyrämne oyıştıruçılar anı äzerläwdä yäşlärne cäläp itkän. Bäyräm Qama yılğası buyında matur alanda uzdı. Urman yanında quyılğan säxnädä konsert, mäydanda uyınnar oyıştırıldı. Konsert programması zur häm törle — marıy xalqınıñ «Tıpırton» iyüllärennän alıp, törle—törle yolaların çağıldırğan çığışlar küp buldı. Xalıqta programma zur qızıqsınu uyattı. Respublikanıñ milli säyäsät ministıyrlığı xezmätkäre Natal'ya Smirnova Udmurtiädä yäşäwçe başqa xalıqlarnıñ milli bäyrämnärennän ayırmalı bularaq, marıylar tapqan aqçaların büläkkä totmıy, ä awılların tözekländerü, klub qarşında tuplanıp eşläwçe ansambl'lärgä milli kiemnär, muzıka uyın qoralları alu öçen tota dip bilgeläp ütte. Milli kiemnär digäç, tatar sabantuyında milli kiemnärdän yörgän keşelär siräk oçrıy, oçrasa da alar nindider kollektiv äğzaları bulıp çığa, häm çığış yasağannan soñ milli kostyumnarın zamança külmäklärgä alıştırıp kienälär, xättä ir—yegetlärneñ başlarında tübätäy dä bulmıy. Ä marıylarnıñ bäyrämendä zamança tegelgän milli kiemnärdän küzlär qamaşa. Şul uq waqıtta äbilärennän qalğan külmäklär dä yış oçrıy. Däres, alar da ul külmäklärne bäyrämnärdä genä kiä. Ämmä kiä, häm kübese aña östenlek birä. Här delegatsiä kiemnärendäge üzençälek belän ayırılıp tordı. Tağın şunı da bilgeläp ütärgä kiräk, Başqortstan delegatsiäseneñ milli kiemnärendä — tatar-başqort xalqı yaratqan — yäşel töskä östenlek birelgän ide. Marıylarnıñ Semıq bäyrämendä şulay uq tatarlarnıñ sabantuylarındağı küp kenä uyınnar, yarışlar da qabatlandı — su belän tulı çiläklär belän uzışu, qapçıq kiep yögerü, bağanağa ürmäläw, xättä köräştä dä tastımal qullanalar.


text:
Qırımtatar halqınıñ aqlarınıñ peketilmesi boyunca ilk adımları olaraq, iştirakçiler şunı talap ettiler: qırımtatar halqınıñ sürgünligi neticesinde deñiştirilgen tarihiy adlarnı ğayrıdan yaratmaq; Qırım Cumhuriyetiniñ icraiy ve qanun çıqarıcı akimiyetiniñ organlarında qırımtatarlarnıñ tarafından saylanğan qırımtatarlarnıñ temsilcilligini temin etken qanunlarnı qabul etmek.
Bundan da ğayrı, rezolütsiyada qırımtatar halqınıñ umummilliy toplaşuvını – Qurultaynı ve onıñ tarafından teşkil etilgen milliy idare organı – qırımtatar milliy Meclisni Qırımnıñ tarihiy halqınıñ temsiliy organları kibi tanımağa talap bar.
Ayırıca mında qırımtatarlarğa nisbeten siyasiy, milliy ve diniy meseleler boyunca repressiyalarnıñ toqtatılmaı aqqında yazıla.
Bugün Aqmescitte qırımtatarlar toplu yaşağan Aq-Meçet qasabasında sürgünlik qurbanlarınıñ hatırasına bağışlanğan matem mitinginde 15 biñden ziyade insan iştirak etti. Resmiy «akimiyet»ten mitingde Qırım «baş nazir muavini» Lenur İslâmov bulundı.
Mitingde tatarlarnıñ bütündünya kongressniñ prezidenti Rinat Zakirov (Kazan şeeri) ve Qabardin-Balqar Cumhuriyetiniñ balqar halqınıñ aqsaqallarınıñ Şurası (Nalçik şeeri) Ahmad Baysiyev de iştirak ettiler.


text:
UNİAN malümatına köre, böyle bir qarar Luxembourgda Avropa Birligi Şurasınıñ tış işler nazirleri körüşüvinde qabul etildi.
Bundan ğayrı, bugün Şura Ukraina ve Avropa Birligi arasında assotsiatsiya añlaşmasınıñ imzalanmasına tehnikiy azırlıqnı yekünledi. Neşirniñ malümatına köre, vesiqa iyün 27-de Avropa şurasınıñ toplaşuvı çerçivesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, Avropa Birligi Şurasınıñ prezidenti Herman Van Rompuy, Avropa komissiyasınıñ prezidenti José Manuel Barroso ve Avropa Birligi memleketleriniñ devlet ve ükümet yolbaşçıları tarafından imzalanacaq.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Brüsselde Avropa Birligi ile assotsiatsiya Añlaşmasını kenişletüv ve eyi qomşulıq siyaseti işleri boyunca Avropa komissarı Ştefan Füle ile muzakere etti.
Hatırlatamız, Añlaşmanıñ siyasiy qısmı mart soñunda imzalanğan edi, kelecek cuma künü, iyün 28-de, Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Brüsselge kelip, vesiqanıñ iqtisadiy qısmı altında qol qoyacaq.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi muavini Nariman Celâl avgust 28 künü Qırım Yuqarı mahkemesiniñ toplaşuvından olğan teessuratları ile paylaştı. Mında «fevral 26» işi boyunca yaqalanğan Mustafa Degermenciniñ şikâyet arizasını red ettiler.
«Qanunsız sürette qabaatlanğan Ahtem Çiygoz, Ali Asanov, Mustafa Degermenci, tuvğanları, dostları, cemaattan nice senelerge ayırılmaq istiqbaline baqmadan, cesürlik ve sebat nümünesi olalar», – dep yazdı Celâl Facebookta ve apiste bulunğanlarnıñ fotolarını paylaştı.
«Bugün serbestlikte öz kölgesinden qorqqan, iş yerini tüşüngen, özü ve aqları bozulğan vatandaşlarına arqa olmağa saqınğanlarğa işbu mahkeme toplaşuvlarına barıp, qaramanlarımızğa baqmağa tevsiye eter edim. Belki, bundan soñ olar, iç olmağanda, halq aqlarınıñ qoruvı aqta muracaatlarnıñ altına imzalarını qoyarlar», – dey o.
Avgust 28 künü Aqmescitte mahkeme «fevral 26» işi boyunca apiste bulunğan qırımlı Mustafa Degermenciniñ şikâyet arizasını red etti.
Mustafa Degermenci mayıs 7 künü Sudaqnıñ Suvuq Sala qasabasına yaqalandı.
Hatırlatamız, 2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası ögünde Qırımtatar Milliy Meclisi ve «Rus birliginiñ» bir qaç biñ tarafdarı toplaşqan edi. Tedbirni Meclis reisi Refat Çubarov ve «Rus birliginiñ» lideri Sergey Aksönov teşkil ettiler. Çatışmalar neticesinde eki insan elâk oldı. Rusiye Taqiqat komiteti bundan sebep cinaiy işni açtı.
Onıñ taqiqatı çerçivesinde «kütleviy numayışlarnı teşkil etüv ve iştirak etüvde şeklengen» Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz yanvar 29-da yaqalandı.


text:
Bugünki künde Qırımtatar Milliy Meclisiniñ terkibinden çıquv aqqında iç bir ariza yoq, dedi Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev.
«Prokuraturağa olğan arizadan ğayrı başqa bir ariza yoq edi», – dedi Smedlâyev.
Meclisten azalarınıñ çıqması aqqında aytqanda, Smedlâyev dedi: «çürük almalar terekten tüşer».
Moskva tarafından idare etilgen Qırım prokuraturasınıñ başı Natalya Poklonskaya Qırımtatar Milliy Meclisi faaliyetiniñ yasaq etilmesi aqqında muracaatnıñ mahkemege berilmesi aqqında bildirdi.
«Qırım Cumhuriyetiniñ Yuqarı mahkemesine Rusiye Federatsiyasında qayd etilmegen qırımtatar milliy meclisi faaliyetiniñ, «Ekstremist faaliyetine qarşılıq aqqında» federal qanunına köre, yasaq etilmesi aqqında arizanı imzaladım. Bunıñ ile qayd etilmegen meclis reisiniñ muavini Nariman Celâlovğa işbu teşkilâtnıñ faaliyeti yasaq etilmesi aqqında davanıñ kopiyasını berdim», – yazdı o Facebookta.
Poklonskaya işbu qararnı añlatqanı kibi, «soñ zamanları Qırım cumhuriyeti prokuraturasına qırımtatar ealisi tarafından Rusiye Fedeartsiyasında resmiyleştirilmegen teşkilâtnıñ faaliyetini qanunsız ve tarik etici olaraq tanımağa ricası ile muracaatlar kele».
Oktâbr 23 künü Rusiye Federatsiyasınıñ Cemaat palatası Rusiye Baş prokuraturasına muracaat etip, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini ekstremizmge teşkermege rica etti. Böyle muracaatnıñ sebeplerinden biri – Qırımnıñ Herson vilâyeti tarafından «ticariy» qamaçavı oldı. Qırımnıñ rusiyeli prokurorı Natalya Poklonskaya Meclisniñ «ekstremist teşkilât» olaraq tanılacağını ve faaliyetiniñ yasaq etilecegini nazarda tutqanını bildirgen edi.
Rusiye Qırımnı 2014 senesi baarde işğal etkeninden soñ, qırımtatarlarnıñ yetekçileri Refat Çubarov ve Mustafa Cemilevge yarımada kirişini beş yılğa yasaq ettiler.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımtatarlar Aqmescitte fevral 26 vaqialarınıñ üçünci yıllığında mitingge toplaşmasın dep, işğal etilgen Qırımnıñ Rusiye akimiyeti olarğa qarşı repressiyalarnı quvetleştirdi. Bunı fevral 23-de Ukraina Yuqarı Radasında Rusiye advokatı Nikolay Polozov ayttı, dep yaza QHA.
«Menim fikirimce – qorquzmaq isteyler, 2014 senesi fevral 26 vaqialarınıñ yıllığı arfesinde bir aktsiya, insanlar toplaşmasını istemeyler. Artıq tek saylanğan qurbanlarnı tutmaylar, olarğa qoltutmağa ve adiseni başqalarğa yetkizmek içün kelgen faallerni de alalar. Mence, bu Rusiye akimiyetiniñ repressiyalarıdır», – dep ayttı Polozov.
Advokatnıñ qayd etkenine köre, yaqalavlar arfesinde Bavurçı sakinleri birleşmege qarar berdiler. Aqmescitteki Bavurçı qasabasında hırsızlıq ve çapullar sıq-sıq olğanından soqaqlarda nevbetçilik yapmağa qarar alınğan edi.
Qırımda, Aqmescitteki Bavurçı qasabasında, fevral 21-de Rusiye uquq qoruyıcıları Marlen Mustafayevniñ evinde tintüv keçirgenler.
Marlen Mustafayevge qoltutmağa kelgen insanlardan da 10-dan ziyadesi yaqalandı. İnsanlarnı yaqalamazdan ögüne politsiya hadimleri megafon vastasınen toplaşqanlar kütleviy merasimler aqqında qanunlarnı bozğanlarını ilân ettiler.
Kreml kontrol etken Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Marlen Mustafayevni 11 künge memuriy apiske aldı. Mustafayevni Rusiye Memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.3 maddesiniñ 1-inci qısmı (natsist timsalleriniñ teşviqatı ve açıq numayışı) boyunca qabaatlaylar. Bunıñ sebebi 2014 senesi iyül ayında «VKontakte» içtimaiy ağında paylaşqan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına ait timsallerniñ fotoresimi oldı.
Fevral 21-de Bavurçı qasabasında yaqalanğan qırımlılarnıñ bir qısmı beş künge qadar apiske alındı. Olarğa nisbeten Rusiye Memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.2 maddesine köre (toplaşuv, miting keçirilmesi ya da teşkil etilmesine dair nizamnı bozuv) protokollar tizildi.
Ukraina Tışqı işler nazirligi defalarca zapt etilgen Qırımda Ukraina vatandaşlarına qarşı basqı ve taqip areketleri yapılğanınen raatsız olğanını bildire edi, ondan da ğayrı Rusiyeni yerli sakinlerge basqını toqtatqanını ve ukrainalı siyasiy mabuslarını azat etilmege çağıra edi.


text:
Böyle bir adım Poloniya mudafaa naziriniñ emiri ile yapılğan memleketniñ mudafaa sistemasınıñ bir qısmı ola. Plannı Poloniya milliy mudafaa Akademiyasında azırladılar. Oña binaen, yüz biñlik ordunıñ sayısı 10 biñge arttırılacaq.
İstekleri olğanlardan 16 bölük tizilecek. Olar Poloniyanıñ on altı regionında areket etecekler. İşbu bölüklerniñ vazifesi Rusiyeniñ Qırım işğali vaqtında areket etken «yeşil adamçıqlar» kibi birleşmelerge yol bermemektir.
Mekzür islâatnıñ müelliflerinden biri general Boguslav Patsek dey ki, Ukraina ve Rusiye arasında zıddiyet böyle bir bölükni meydanğa ketirmege sebepçi oldı.
Poloniya milliy mudafaa Akademiyası mahsus bölüklerde hızmetnen meraqlanğan adamlarnı paranen mukâfatlandırmağa teklif ete.


text:
Yaltada iyün 29-ında "Deo neksiya" maşnasınıñ aydavcısı samokatta yürgen balanı urdı ve qaza yerinden qaçtı.
Bunı rusiye Qırım İİÑ-niñ matbuat hızmeti bildire.
"Ösmür yaralandı. Zarar körgen oğlan elektrik samokatnı ayday edi. Maşna aydavcısı onı çaprazda urğanından soñ qaza yerinden qaçtı", - denile beyanatta.
Politsiyanıñ malümatına köre, qaza soqaq kameralarına yazıldı. Şimdilik aydavcını qıdıralar.
Qırımda rusiye politsiyasınıñ hadimleri 25 yaşındaki Aqmescit sakinini maşna hırsızlavında şübeli sayıp tuttı, cinayetçi gece Aqmescit sakininden Nissan maşnaşını hırsızladı, soñra yol qazasına oğradı. Qazadan soñ maşnanı taşlap ketti.


text:
Ukraina tarafdarı Qırım faali ve blogeri Yelizaveta Bogutskaya Qırımda FSB idaresinden sorğuğa davetni elde etti. Bunı Kiyevde yaşağan Bogutskaya öz Facebook saifesinde bildirdi.
Bogutskaya, FSB cevaplarına esaslanıp, Qırım kirişi yasaq olmağanı ve oña nisbeten cinaiy işlerniñ olmaması aqqında bildire.
«Rusiye FSB idaresinden ufaq arifler ile yazılğan mektüpler menim içün Qırımğa kiriş yasaq olmağanı aqta bildire. Moskvadan kelgen biri FSBde maña qarşı cinaiy iş yoq olğanı aqqındadır. Yaqında Qırım FSB mektübi keldi, sıñırdan qolay keçe bilem eken, Qırımda da maña iç bir telüke yoq, sanki», – dey Bogutskaya.
Bazar künü, mayısnıñ 3-de, Aqmescitte ev adersi boyunca oña FSB mektübi keldi. Blogerni Ekstremizmge qarşılıq merkezine sorğuğa çağıralar: «Tünevin ise meni baş taqiqatçı Ekstremizmge qarşılıq merkezine sorğuğa çağırğanı aqta bildirgen mektüp kelip çıqtı».
Bunıñ ile Bogutskaya, yaqalana bileceginden saqınıp, taqiqatçığa barmaycaq ola. «Tüşündim ki: poçtadan mektüplerni almağa daa da havfsızdır. Aks alda ellerim kelepçelerge alına bile. Belki, daima olğanı kibi, abartam. Amma aç ayvannı açuvlatmağa kerekmey dep tüşünem. Em de olar içün men – çetel vatandaşı olam. Mında, Kiyevde, körüşmege razım».
Hatırlatamız, bıltır sentâbr ayında Yelizaveta Bogutskaya altı saat devam etken sorğu ve tintüvden soñ Qırımnı terk etti.


text:
Keçken künü Moskva ve civarlarında yüz bergen qasırğa qurbanlarınıñ sayısı 14-ke qadar arttı. Rusiye akimiyetiniñ malümatına köre, qasırğa neticesinde 11 insan Rusiye paytahtında ve daa üç kişi Moskva vilâyetinde elâk oldı.
Moskvada qasırğa 4 saat devam etip, tereklerni tamırlarınen qoparıp aldı, elektrik ağlar ve damlarnı yoq etti. Moskva sakinler ava bozulacağına dair bir malümat almağan ediler.
Ekimlerniñ malümatına köre, 168 insan hastahanelerge muracaat etti, yaralanğan 108 kişi arasında 22 bala bar. Sekiz insannıñ alı ağır olıp qala.
Rusiye akimiyeti qasırğa sebebinden 7000 insan elektriksiz qalğanını bildirgen edi.
Moskva şeer yolbaşçısı Sergey Sobânin saatta 110 kilometr süratlı ruzgâr sebebinden 3500 terek yıqılğanını bildirdi.


text:
Rusiye quvetçileri Canköyde Dilâver İbragimovnıñ evinde tintüvni kecirdi, ondan soñ onı bilinmegen yerge alıp kettiler. Bunı advokat Emil Kurtbedinovğa tutulğan adamnıñ soyları haber etti, bildire "Qırım birdemligi".
"Bugün Canköyde tintüvden soñ 3.02.1994 senesi doğma İbraimov Dilâver Tairoviç tutuldı. Tuvğanlarınıñ aytqanına köre, Dilâver evde bir özü edi. Tintüvden soñ qadını evge kirip olamay, çünki Dilâverden ğayrı kimseniñ anahtarı yoq edi. Mennen tuvğanları bağlandı. Şimdi olar acele hattına telefon etip, adamnıñ hırsızlavı aqqında arizanı qaldıracaqlar. Onı tapıp olamaylar. İİN ve FSB-ge barıp keldiler. O qayda olğanını kimse aytmay", - dedi Kurtbedinov.
Faallerniñ malımatına köre, evde tintüv yapılğanı aqqında qomşular bildirdi.
Rusiye küç organları vaziyetni şimdilik tefsir etmedi.


text:
Federatsiya Şurası tarafından Ukrainada Rusiye ordusını qullanmaq ruhsetiniñ lâğu etilmesi Rusiye prezidentini Ukrainağa ordularnı kirsetmek aqqından marum qaldırmay.
2009 senesiniñ soñunda o vaqıt prezident olğan Dmitriy Medvedev Federatsiya Şurasından çetelde silâlı quvetlerni qullanmaq müddetsiz aqqını qazandı, dep yaza Vedomosti.
Federatsiya Şurasınıñ anayasa qanunları ve devlet qurulışı komitetiniñ reis muavini Konstantin Dobrıninniñ aytqanına köre, o ruhset lâğu etilmedi, lâkin onıñ lâğu etilmesi de kerekmey. Şimdi vaziyet «bam-başqa», dep qayd ete neşir.
Rusiye Anayasasına köre, prezidentke diger memleketlerge ordu kirsetmek qararınıñ lâğu etilmesi kerekmey. Böyle bir qarar lâğu etilmesiniñ yekâne manası onıñ qabul etilmesiniñ sebebi olğan şaraitlerni yoq etüvdir, daa doğrusı – Ukrainada muzakere esnasınıñ başlanmasıdır, dep qayd etti Dobrınin.
Neşirniñ Rusiye mudafaa Nazirligine yaqın olğan menbasınıñ bildirgenine köre, 2009 senesi Medvedev tarafından elde etilgen ordularnı kirsetmek ruhseti çalışmağa devam ete.
Hatırlatamız, iyünniñ 25-de Federatsiya Şurası Ukrainada Rusiye ordusını qullanmaq ruhsetini lâğu etti. Lâkin Ukraina tış işler Nazirligi mında «kerçek bir areketler» olmağanını qayd etip, bu adımda memleket şarqında zıddiyetni yoq etmek azırlığını körmedi.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Prezident Volodımır Zelenskıy teklif etken anayasa deñişmelerinde Aqyarnıñ mahsus statusınıñ añılmaması, Kreml tarafından ilhaq etilgen şeer etrafında siyasiy tartışmalarğa yol açtı. Prezidentniñ ofisinde Aqyar (Sevastopol) aqqında sadece unuttılarmı, aceba? Ya da Qırımnı işğalden boşatqan soñ, Rusiyeniñ o şeer üzerinde yurisdiktsiyasınen razı olmağa niyetlener?
Amma Aqyar - bu sadece Ukraina şeerlerinden birisidir. Ve Qırım şeerlerinden. Onıñ mahsus statusı - sovet rudimentidir. SSSR başlıqları içün Aqyar, kirişini sıñırlamaq kerek olğan, arbiy baza edi. Onıñ içün partiyanıñ merkeziy komiteti Aqyarnı SSSR Mudafaa Nazirligine "bağışladı", böyleliknen, oña soyuz cumhuriyetleriniñ - başta RSFSR, soñra USSR - akimiyetleriniñ tesirini sıñırladı. Ve böylece Aqyarnıñ mahsus statusı Anayasadan Anayasağa "köçip yüre edi", mustaqil Ukrainanıñ Anayasasına qadar.
O, şeerniñ sakinleri içün bir resmiyet olıp, köçip yüre edi. Ebet, SSSR Arbiy ve Deñiz Quvetleriniñ başlığı, soñra Rusiyeniñ Qara deñiz flotunıñ reberligi Aqyarnı öz mülkü kibi qabul ete edi ve alâ daa qabul ete. Amma reberlik ve sakinler - aynıbir şey degildir.
Hatırlatayım, mustaqil Ukrainada Aqyarnıñ mahsus statusı yerli idare içün bir üstünlik yaratmaq içün degil, bu imkânnı sıñırlamaq içün qullanıla edi. Ukraina parlamenti Aqyar aqqında qanunnı qabul etmegeni içün, şeer sakinleri - ve bütün memlekette sadece olar - ilhaqqa qadar şeer başını saylap olamay ediler. Men bu mevzuda bir çoq maqale yazğan edim, amma maña er vaqıt maña - açıq şekilde degil, ebet - "separatist meri" içün imkân yaratmaq kerekmey, dep cevaplana ediler. Amma şeerni ilhaq etmege kerek olğanda, "separatist meri" olmazdan da, "halq" şeer başını qullanıp çaresini taptılar.
Aqyar Odessa ve Harkiv, Yalta ve Kefeden iç farqlanmay. O Qırımda anklav degil, Qırımda şeer olmalı
Amma aqyarlılarnıñ ilhaqtan soñ da öz yerli idaresine tesir etmek aqqı peyda olmadı ve Qara deñiz flotunıñ komandalığınıñ ve onen bağlı kriminal gruppalarınıñ tebaalarına çevirildi. Ve, bellesem, ilhaqtan soñ Ukrainanıñ maqsadı - bu hucur aq-uquq añlaşılmamazlığını devam etmeyip, bütün Ukraina şeerleriniñ ve Qırımnıñ qalğan şeerleriniñ sakinlerinde olğan aqlarnı aqyarlılarğa bermektir
Aqyar Odessa ve Harkiv, Yalta ve Kefeden iç farqlanmay. O Qırımda anklav degil, Qırımda şeer olmalı. Onıñ sakinleriniñ öz şeer başını saylamağa ve Qırımnıñ yerli akimiyetiniñ saylavlarında iştirak etmek aqqı olmalı ve yarımadadaki adanıñ sakinleri kibi özlerini duymamalı.
«Fikir» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün
Vitaliy Portnikov, Kyivli jurnalist, Qırım.Aqiqat közeticisi


text:
Qırım yarımadasında keskin nefes virus yuqunçı (KNVYU) hastalarınıñ sayısı artqanı içün mektep ve bala bağçaları qısmen karantinge qapatıla, dep bildire Rospotrebnadzornıñ Qırım idaresi.
Müessise malümatına köre, soñki afta içinde Rusiye işğal etken Qırımda qırğınlıq seviyesinden 29,4% çoq oldı.
«2020 senesiniñ 6-ncı aftasında Qırım Cumhuriyetinde ve Aqyar şeerinde keskin nefes virus yuqunçı hastalarınıñ sayısı arta. Qırım yarımadasında (03.02.2020 tarihinden 09.02.2020 tarihine qadar) 9528 insan nefes virus yuqunçına oğradı, 10 biñ/ealige 49,8 ola. Qırğınlıq seviyesine nisbeten hastalıq 29,4%-ğa yüksek», – dep aytıla haberde.
Qayd etilgenine köre, Aqyarda 2181 insan keskin nefes virus yuqunçı oldı, 10 biñ/ealige – 49,8. Böylece, matbuat hızmetiniñ malümatına köre, Aqyarda hastalarnıñ sayısı qırğınlıq seviyesine nisbeten 13,6% ola.
Rospotrebnadzor qayd etkenine köre, keçken afta içinde Qırımda 19 mektepniñ oquv esnası qısmen toqtatıldı, 55 sınıf, 6 mektepten evel müessisede ise 7 gruppa karantinge qapatıldı.
Aqyar şeerinde 17 mektepniñ 43 sınıfı, 3 mektepten evel müessisede 3 gruppa qapatıldı, dep bildire matbuat hızmeti.
Qırım ve Aqyardaki Rospotrebnadzor idaresiniñ bildirgenine köre, 2020 senesiniñ beşinci aftası devamında yarımadada gripp ve keskin nefes virus yuqunçı olğan insanlarnıñ sayısı tez arttı.
Bundan ğayrı, Qırımda keskin nefes virus yuqunçı alâmetlerinen hastahanege alınğan sekiz kişi koronavirus şübhesinen teşkerile.
Daa evel yarımadada bu yıl gripp olacaqlarnıñ sayısı yüksek seviyede olacaq, dep tahmin etildi.
Qırım ve Aqyarda bıltır sentâbr ayında gripp aşıları yapılıp başladı.


text:
Keriç parom keçitininiñ yük ve yolcu yolaqları alâ daa şiddetli ruzgâr sebebinden qapalıdır. Limanlarda olğan maşina nevbetlerinde endi 900-ge yaqın yengil ve yük maşinaları tura.
Bu aqta Yekâne naqliyat müdirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Müessiseniñ bergen malümatına köre, saba, noyabr 21-de, Keriç boğazı civarında yel suratı 20 m/s yete edi. Qırım gidrometeomerkezinde bu kibi ava şaraitleri daa bir qaç kün devamında saqlanılacagını bildireler.
«Şimdilik yük yolağında nevbette: Novovrossiysk limanında – 240 yük maşinası, Slavânskta – 161 maşina, Keriç balıq limanında – 297 yük maşinası tura. Yolcu yolağında: «Kavkaz» limananda – 200, «Krım» limanında –10 avto tura. Umumen keçken kün devamında 947 maşina ve 3678 yolcu avuştırıldı», – denile beyanatta.
Aydavcılarğa şimdi seferlerge çıqmamaq tevsiye eteler.
Keriç keçiti noyabr 21 keçer gecesi ava şaraitleri sebebinden işini toqtattı.


text:
A'debiyat
A'debiyat bir tilge, da'wirge yamasa ma'deniyatqa tiyisli jazba shıg'armalardın' toplamı. A'debiyat adamlardın' baxalı ha'm qızıq waqıyaların aytıwda ja'rdem beredi. Ko'plegen adamlardın' pikirinshe, a'debiyat basqa ma'deniyatlardı uyreniwdin' en' jaqsı jollarının' biri.
A'debiyat bir ma'mleket yamasa ma'deniyat jaratqan en' jaqsı jazbalar. Ol so'zlerdin' sanaatı esaplanadı.
A'debiyat degende, ko'rkem a'hmiyetliligi ushın qaralatug'ın qıyalıy yamasa do'retiwshilik shıg'armada na'zerde tutılıwı mu'mkin.


text:
Avropanıñ Rusiyege qarşı sanktsiyalar «Qırım Rusiye nezaretinde qalacağı qadar» devam etecek. Bunı «Dojd» telekanalına bergen intervyüsinda İsveçiya Tışqı işler naziri Margot Wallström birdirdi.
«Sanktsiyalarımız, Avropa Birliginde qabul etilgen edi, ve olar Qırım vaqialarınen bağlı... Bir Avropa ülkesiniñ parçası qanunsız zapt etildi. Avropa telükesilzik siyasetine köre, bu mümkün degil», – dedi Wallström, ve «Qırım işğal olunğanı qadar Rusiyege qarşı sanktsiyalar qalacaq» dep qoştı.
Bunnen beraber fevral 21 künü Rusiye Tışqı işler naziri Sergey Lavrovnen körüşmek içün Moskvanı ziyaret etken Wallström, İsveçiya Rusiyenen diger yönelişlerde işbirlik yapmağa azır olğanını qayd etti.
Bundan evel haber etildi ki, Lavrov ve Wallström körüşüv keçirgenleri vaqıtta, Rusiyeli nazir «kerçek vaziyetini ögrenmek içün» İsviçiyalı işdeşlerini Qırımnı resmiy ve resmiy olmağan şekilde ziyaret etmege davet etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Köktöbel
Köktöbel (ukraince KokTeбeлb, rusça KokTeбeлb) — şarqiy Qırımnıñ Kefeden cenüp-ğarpqa taba 20 km qadar uzaqlıqta Kefe-Aluşta avtoyolunda bulunğan bir qasaba. Qara deñiz yalı boyunda Köktöbel körfezi yalısında Qara Dağ yanındaki şeer.
Eali[deñiştir | kodunı deñiştir]
Ealiniñ sayısı — 2841 kişi (2001): rus — 50 %, ukrain — 36 %, bulardan da ğayrı qırımtatarlar, yunanlar, bulğarlar, almanlar ve başqa milletler yaşaylar.
Naqliyat[deñiştir | kodunı deñiştir]
Avtostantsiya Aqmescit, Sudaq, Keriç ve Kefe şeerleri arasında köçürüvler eda ete. Marşrut taksiler toqtamadan qatnap tura.
Tarih[deñiştir | kodunı deñiştir]
Köktöbel qurulğan doğru tarihı belgisiz. Qasaba yanındaki Tepsen platosında Erte Orta asırlardan berli belli olğan qadimiy meskün yer edi. XIX asırnıñ soñunda Köktöbel ealisi qırımtatarlar ve Qırımğa icret etken bulğarlardan ibaret edi. Şimdiki Köktöbel qasabası Köktöbel köyü, bulğar Baraq Göl, yunan Armutluq, rus Kordon hutorları ve körfez yalısındaki yazlıq evler qasabası birleşkeni neticesinde quruldı.
XIX asırnıñ soñundan berli Köktöbel yazlıq raatlanuv populâr yerine çevirildi. Yazlıq evli Köktöbel temel qoyucı — Eduard Andreyeviç Yunge edi. Köktöbelde başqa-başqa zamanlarda Maksimilian Voloşin, Aleksey Tolstoy, Vikentiy Veresayev ve başqa medeniyet erbapları otura ediler. 1930 seneleri bu künge qadar saqlanıp qalğan Köktöbel adlı yazıcılar yaratıcılığı evi qurulğan edi.
Şimdiki Köktöbel[deñiştir | kodunı deñiştir]
Şimdiki Köktöbel — deñiz yanındaki populâr kurort.
Voloşin yaşağan evinde şimdi şair müzeyi çalışa.
Köktöbel yanında Qara Dağ qoruğı buluna.
Galereya[deñiştir | kodunı deñiştir]
Bağlantılar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- "Bizim Köktöbel" adlı Köktöbel internet resursı
- Köktöbel fotoları ve yañılıqları
- Welcome to Coctebel
- Köktöbel haritası
Atıflar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ https://www.webcitation.org/6bKnaJmPV?url=http://www.gks.ru/free_doc/new_site/population/demo/perepis_krim/tab-krim/pub-01-03.xlsx


text:
Audio, Tom Malinowski
"Jeneva konvensiäse suğış waqıtında ğämäldä sanalsa, tınıç çor öçen dä şundıyraq berniçä kileşü, qağidä, standart bar, di Malinowski, häm
Audio, Tom Malinowski
"Jeneva konvensiäsen alasızmı, başqasınmı, alar barısı da, keşelärne yäşerep, aralaştırmıy totunı tıya" dip belderä. Malinowski bu uñaydan, Berläşkän Millätlärneñ cäfalawğa qarşı konvensiäsen, xalıqara sivil wä säyäsi xoquqlar kileşüen telgä ala, alar bar keşegä qarıy, bu oçraqta alarnıñ saq astında bulu-bulmawı, suğış qanunnarın inkär itkän törkemgä kerü-kermäwe möhim tügel di. "Human Rights Watch" wäkile süzlärenä qarağanda, amerikan xökümäteneñ terrorğa bäyle buluda şiklänelgän keşelärgä şundıy mönäsäbät kürsätüe, demokratiä häm keşe xoquqların saqlaw ürnäge bularaq tanılğan Quşma Ştatlarnıñ üzenä zian kiterä, xätta Bush xakimiateneñ ikeyözlelegen kürsätä. Üzen yañadan saylatu öçen Bush Ğiraqqa demokratiäne torğızu öçen basıp kerüen täqrarlıy, ä çınbarlıqta isä üzendäge totqınnarğa şundıy qırıs möğämälä kürsätep dönyağa bötenläy başqa xäbär cibärä di Malinowski.
Audio, Tom Malinowski
"Bu dönyağa amerikan administratsiäseneñ ğämäldä üze tabınğan qimmätlärne qullanmağanın kürsätä" di "Human Rights Watch" oyışması wäkile. Anıñ şuşı fikere belän keşe xoquqların yaqlawçı ikençe ber mäğlüm oyışma "Freedom House" mödire Arch Puddington da kileşä. Totqınnarnı dönyadan yäşerep totu, başqalarnı keşe xoquqların ütäwgä öndägän il öçen bötenläy kileşmi dip belderä ul. Berük waqıtta "Freedom House" mödire, amerikan xökümäteneñ "Human Rights Watch" telgä alğan kimendä 11 keşene yäşerep totuı öçen üz säbäpläre bula ala dip isäpli, alar ğadi totqınnar tügel, ä "äl-Qaidä"neñ 11-nçe sintäbr höcümnären planlaştırğan yuğarı däräcäle wäkilläre dip belderä. Şunnan çığıp Puddington, terrorğa qarşı köräş bälkem dä, andıy totqınnar öçen yaña säyäsät, yaña qağidälär buldırunı taläp itäder digän fiker dä äytä. Anıñ süzlärençä, Quşma Ştatlar xäzer üz berektäşläre häm Berläşkän Millätlärdäge başqa illär belän bergä utırıp Jeneva konvensiälären, başqa şundıy kileşülärne zamana taläplärenä qarap üzgärtü kiräkme-yuqmı, şunı xäl itärgä tieş.
Kärim Kamal


text:
Qırımda apis etilgen faal Volodımır Baluhnıñ müddetten evel şartlı azat etilmesinen bağlı Rusiye nezaretindeki Keriç şeer mahkemesiniñ oturışını yanvar 25-ine avuştırdılar.
Bu aqta Qırım.Aqiqat muhbiri bildirmekte.
2019 senesi yanvar 9-ında yerli vaqıtnen saat 10:30 Volodımır Baluhnıñ müddetten evel şartlı azat etilmesinen bağlı mahkeme oturışı keçirilecek edi. Oturış 2019 senesi yanvar 25-inde saat 14:00 avuştırıldı.
Baluh advokatınıñ aytqanına köre, oturışnı qanuniy incelikler içün keçirildi.
Dekabr 4-ünde “Qırım uquq qoruyıcı gruppası” Keriç koloniyasında apis etilgen ukrain faalcisi Vladimir Baluhqa destek mektüplerni yazmağa çağırttı.
Bundan evel Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi 5 yılğa mahküm etilgen Vladimir Baluhnıñ ükmüni qısmen yımşatıp, onı 4 yıl ve 11 ay umumiy rejim koloniyasında qalmasına ve 10 biñ ruble (tahminen 4 biñ ğrıvnâ) para cezasını ödemesine üküm etti. Faal eki cinaiy iş boyunca tevqif etildi.
Baluh, 2018 senesi martnıñ 19-ında ilân etken müddetsiz açlıqnı devam etmekte. Mabüsnıñ bir ay iç aş aşamağanından soñ, Qırım arhiyepiskopı Kliment, onı iç olmadan 2 stakan cılap kiseli, 50-70 gramm qara ötmek peksimeti ve ballı çaynı içmege qandırdı, böylece onıñ ölmemege küçü yetecek.
Daa evel Baluhnıñ açlıqnı vaqtınca toqtatmaq qararı aqqında belli olğan edi. Advokat Dmitriy Dinzeniñ aytqanına köre, Baluh 200 kün açlıq tutqan soñ ülser ve pankreatit şübesi bar.
FSB Vladimir Baluhnı 2016 senesi dekabrniñ 8-nde tuttı. FSB hadimleri Vladimir Baluh yaşağan evniñ çardaqında 90 patron ve bir qaç trotil taş tapılğanını bildirgen edi. Baluhnıñ imayesi ve aq qorçalayıcıları onıñ Ukrainağa qoltutqanı içün repressiyalarnıñ qurbanı oldı, dep tüşüneler. Onıñ evinde Ukraina bayrağı bar edi.


text:
Büyük Britaniyanıñ baş naziri olaraq memleketniñ Konservativ firqası Cemiyetler palatasınıñ deputatı ve sabıq tış işler naziri Boris Johnson saylandı. Bu aqta Reuters agentligi haber ete. Rey berüv aqqı Britaniya firqasınıñ bütün azalarında bar edi.
Azalarınıñ soravı eki namzet arasında Boris Johnsonğa qoltutqanlar daa çoq olğanını köstere edi. Siyasetçi Brexit añlaşmasınıñ qabul etip-etilmeycegine baqmadan, oktâbrniñ 31-nde Büyük Britaniyanıñ Avropa Birliginden çıqmasını istey.
Mayısnıñ soñunda şimdiki baş naziri Tereza Mey istifa aqqında ilân etti. O, Büyük Britaniyanıñ Avropa Birliginden çıquv şartlarını belgilep olamağanı içün afu soradı. O vaqıttan berli baş nazirge bir qaç rey berüv basamağı keçirildi.


text:
Oktâbr 21-inde Qırım ve Aqyar boyunca Rusiye Tahqiqat Komiteti, Seyitler rayonınıñ 39 yaşındaki sakine qarşı dava açqanını bildirdi. Aqaynıñ 14 yaşındaki qız balanıñ namsına keçkeninde qabaatlaylar.
"Qarasuvbazar rayonarası tahqiqat bölügi, qızçıq aqşam üstü qardaşınen beraber Seyitler rayonınıñ bir köyünde kezingenini tayinledi. Balağa sarğoş qomşu kelip, onıñ zornen ormanğa alıp ketip, namusına keçti", - denile beyanatta.
Müessisege köre, aqaynı yaqaladılar, qabaatladılar ve mahkeme qararı boyunca tevqif ettiler.
"Ekimler balağa kerekli yardımnı etti. Tahqiqatçılar ve kriminalistler cinayet yerini baqıp çıqtı, yaqalanğan adamnıñ cinayetke alâqasını tasdıqlağan delillerni taptılar. Bütün kerekli ekspertizalarnı tayin ettiler. Cinayetniñ tafsilâtını bilmek içün tahqiqiy ve başqa usul tedbirlerni keçireler", - qayd ettiler Tahqiqat komitetinde.
Tevqif etilgen kişiniñ adı ve soyadını aydınlatmaylar.


text:
Qazan turında istäleklär ozaq yıllarğa saqlansın öçen turistlar suvenir, milli yadkär büläklär alıp kitä. Läkin barmı alar? Qazannıñ küreneşlären, tatar milli mädäniäten çağıldırğan milli suvenirlarnıñ bulmawı xaqında respublika xakimiätläre inde ber niçä yıl borçu belderä. Törle komissiälär oyıştırıldı, bu eşkä ministrlıqlar, törle cawaplı keşelär kilep quşıldı, bäygelär iğlan itelde, kürgäzmälär oyıştırıldı. Yıllar ütte, närsälär üzgärde? Qazaqstan tatarları, internet aşa xat yullap, mäcleslärdä cırlarğa karaoke kassetalar, lazer tälinkälärdäge cır cıyıntıqların, häm tatar tele däreslelegen alıp kilüne soradılar. Azatlıq radiosı xäbärçese, şulay itep, büläklärne ezlärgä, dip kibetlärgä çığıp kitte. Tatarça cırlar şähärneñ üzäk uramnarda, kassetalar sata torğan säwdä noqtalarnıñ barsında da yuq bulıp çıqtı. Alarnı tatar artistlarınıñ äsärlären çığaruçı Bars-Media şirkäte kibetlärendä ezlärgä kiräk. Bu şirkät, tatar qullanuçılarnıñ mänfäğätlären iskä alıp, tatar cırların zamança itep çığara. Audio kassetalar qına tügel, CD cıyıntıqlar, MP3 formatındağı kompakt tälinkälär kiñ satuda bar. Video kassetalarnıñ da törlese täqdim itelä, konsert yazmaları da, kliplar tuplanması da, cır tekstların ekranğa çığarıp uynata torğan karaoke cıyıntıqları da oçrıy, DVD tälinkälär dä bar. Ezli torğaç, xätta, audio tasmağa yazılğan Abdulla Aliş äkiätläre dä tabıldı. Milli audio-kassetalarnıñ bäyäläre, urıs estrada cıyıntıqlarınnan qıybatraq tügel, xätta arzanraq ta. CD häm kassetalarnı satuçı cirlärdä,«Tatarça cırlar barmı?», dip nıqlap qızıqsınırğa kiräk. Çönki alar ğädättä, berär çatlıqta, kürenmi torğan kiştälärgä quyılğan bula. Mäsälän, TSUM kibetendäge bülektä, kibetçe yärdämennän başqa, tatarça kassetalarnı ezläp tabu awır.Kitap kibetlärendäge xäl dä, muzıka, milli kasseta belän tuğan wazğiätkä bik oxşağan. «Mäğärif» näşriäte nindi genä avtornıñ, nindi genä kitabın çığarmağan. Näşriätneñ Bauman uramındağı kibetendä tatar kitapları, kibetneñ iñ yıraq poçmağında tezelep tora. Biredä tatar klassik yazuçılarnıñ, Tuqay, Qayaz İsxaqi äsärläre cıyıntıqları da, zamança proza ürnäkläre dä bar. Törle fännärdän tatarça däresleklär täqdim itelä. Balalar öçen äkiätlär, şiğerlär, tatarça-inglizçä maxsus öyrätü äsbabı ta iğtibarnı cälep itä. Kitaplarnıñ bizäleşe dä zamança, sıyfatlı käğäzdä eşläneşe dä, başqala qunaqları aldında yözgä qızıllıq kiterelik tügel. Ämma, tatarça ädäbiät bülegendä kitap aqtarıp yörüçelär bik kürenmi. Cıyıntıqlarnıñ bäyläre dä bik arzan, 30-40 sum tiräse genä. Yıllar buyı satılmağan kitaplarnıñ xaqlarnı berniçä tapqırğa töşergännär. Alarnı 6 sumnan alıp, 70 tiengä qädär bäyägä alıp bula.
İnde milli baş kiemnär, çigüle äyberlärne ezli kittek.Mäsälän, Rässamnar berlege urnaşqan sänğät salonına kerdek. Biredä dä, serle tınlıq xökem sörä. Salon äyberläre sänğätle itep, yuğarı professional däräcädä eşlängän. Ämma alar, uramda satılğan waq-toyäktän ber 10 tapqırğa qıybatraq buluı belän dä ayırılıp tora. Monda rässamnarnıñ maylı buyawlar belän yasalğan räsemnäre, asıl taşlar belän eşlängän beläzek, ağaçtan uyılğan sınnar, künnän yasalğan kompozitsiälär, neçkäleklärenä qadär eşlängän milli kiemnärdän qurçaqlarnı kürep, xozurlanıp bula. Här ber äyber berämläp eşlängän, bäyäläre – 2000 meñ sum tiräse. Açqa citärlek tügel ikän, ä büläk alası kilä ikän, suvenirnı uramdağı satuçılardan ezläp qararğa mömkin. Alarnı ğädättä Qazannıñ Bauman uramında ciñel tabıp bula. Uram kiştälärendäge äyberlärne dä rässamnar, çigügä osta keşelär yasıy. Bu ölkädä, kem närsä buldıra ala, şunı eşli. Töp taläp - Qazan küreneşe bulsın häm artıq qıybat bulmasın. Uramda satuçılar bazar şartlarına da tiz caylaşa. Mäsälän Rusiä Prezidentınıñ tübätäy kigän räsemen dä anda satalar. Çigelgän küzlek sawıtları, tübätäylär häm qalfaqlar bar. Äyber küp bulsa da, saylaw mömkinlege çikle. Şulay itep, tatar kasseların häm däreslekne alıp buldı, ä menä tatar mädäniäten çağıldırğan zatlı da, artıq bäyäle dä bulmağan milli büläk, älegä tabılmadı.
Bikä Timerova.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Ukrainağa qarşı iqtisadiy sanktsiyalar kirsetme fermanını imzaladı. Böyle bir qarar oktâbrniñ 22-nde Kreml saytında aydınlatıldı.
Qararda aytıla ki, sanktsiyalar «Ukrainanıñ Rusiye vatandaşları ve şirketlerine qarşı duşmanlıq ve halqara uquqqa zıt kelgen areketlerine cevap olaraq Rusiyeniñ milliy menfaatlarını qorumaq içün» kirsetile. Putin Rusiye ükümetine sanktsiyalarğa oğraycaq şahıs ve şirketlerniñ cedvelini tizmege ve bu sıñırlav tedbirlerini belgilemege emir etti.
Haberde aytılğanına köre, ferman imzalanğan künü işke tüşürile – oktâbrniñ 22-nde, amma Kyiv Rusiye vatandaşları ve şirketlerine qarşı sanktsiyalardan vazgeçse, lâğu etile bile.
İyül ayında Kreml Ukrainanıñ areketlerine cevap olaraq yüzlernen Ukraina vatandaşı ve şirketini yañı sanktsiyalar cedveline kirsetmege vade etken edi.
Bu sene mayıs ayında Ukrainanıñ milliy havfsızlıq ve mudafaa şurası Rusiyege qarşı sanktsiyalarnı kenişletmege ve 30 şirket ve 14 şahısqa qarşı sıñırlav tedbirini kirsetmege qarar aldı. Daa soñra prezident Petro Poroşenko bu qararnı işke tüşürtti. Böylece, al-azırda sanktsiyalar cedvelinde 1762 şahıs ve 786 şirket mevcut.


text:
İşğal etilgen Aqyarda dört yañı koronavirus hastası qayd etildi.
Hastalardan biri – ana-babasından hastalanğan yedi yaşında bala. Bu aqta şeerniñ Rusiye ükümetiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Mayısnıñ 20-si sabasına daa 18 kişi tüzelip hastahaneden çıqarıldı. Dört COVID-19 hastası qayd etildi, episi hastalarnen alâqada olğan edi. Yedi yaşında hastanıñ diagnozı tasdıqlandı… Bugünki künde 86 insan yuqunç hastahanesinde qala, 68 kişi №9 şeer hastahanesinde qala. 705 insan yaşağan yerinde közetile», – dep aytıla haberde.
Böylece, Rusiye akimiyetiniñ malümatına köre, yılnıñ başından Aqyarda 147 koronavirus hastası qayd etildi. 101 insan tüzeldi, 2 kişi vefat etti.
Mayısnıñ 20-nde saba Qırımda bir koronavirus hastası aqqında haber etildi. Bugünge qadar 299 koronavirus hastası qayd etildi. 25-i çetelden keldi, 31-i – Rusiyeden. 122 insan tüzeldi, 9 insan vefat etti. Umumen yılnıñ başından berli Aqyarda 143 kişi koronavirus yuqunçına oğradı, eki insan vefat etti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Aluştanıñ Rusiye prokuraturası «Aluşta» din cemiyetiniñ imamı Yusuf Aşirovğa qarşı köstergen «qanunsız missionerlik faaliyeti» içün memuriy dava açtı. Bu aqta «Qırım birdemligi» cemaat teşkilâtı Facebookta bildire.
«Onı telefonnen prokuraturağa davet etip, bu davetniñ sebebini aytmadılar. Yusuf Aşirov kelgen soñ oña qarşı memuriy dava açılğanını ögrendi», – dep tarif etti advokat Lilâ Gemeci.
Onıñ aytqanına köre, qarar Yusufqa berildi, imayeci hızmetlerinden faydanlamaq aqqı ise bozuldı.
«Aşirov Yusuf onıñ areketlerini añlata bilecek dinşınasnı mütehassıs olaraq celp etmege talap etti. Prokuratura memuriy cinayetni 2019 senesi iyülniñ 25-nden saya, o künü Qırım cumhuriyetiniñ Yuqarı mahkemesi din cemiyetine qarşı memuriy dava açtı», – dep qayd etti Gemeci.
Onıñ bildirgenine köre, Aşirov resmiy şekilde qayd olğan cemiyet imamı ola, ve müminlerge vaaz etti, bu ise «qanunsız missionerlik faaliyeti» sayılmay, çünki böyle faaliyet diger din insanları ya da bu dinni kütmegenler arasında öz dinini yaymaqnen bağlı olmalı.
2019 senesi iyünniñ 10-nda keçirilgen tintüvlerden soñ «Aluşta» din cemiyetiniñ reisi Lenur Halilov ve teftiş komissiyasınıñ azası Ruslan Mesutov apiske alındı.
Rusiye FSBsi, tahqiqat tedbirleri 205.5 maddesine istinaden (terror teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etüv ya da iştirak etüv) keçirile ve «Hizb ut-Tahrir» din teşkilâtınen bağlı, dep bildirdi.
Ukraina uquq qoruyıcı organları Rusiye quvetçileriniñ Qırımda keçirgen tintüvleri sebebinden cinaiy tahqiqat başlattı.
Ukraina Tış işler nazirligi Qırımda insanlarnıñ apiske alınuvına narazılıq bildirip, Rusiyege qarşı siyasiy, iqtisadiy ve sanktsion basaqını quvetleştirmege çağırdı.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Rusiye akimiyeti Qırımnıñ 2015 senesi bücetini bir qaç yılğa uzatmağa qarar aldı. 2015 senesi Qırımnıñ inkişafı boyunca yekâne programmağa 373 milliard yerine, 100 milliard ruble ayıracaqlar.
Rusiye Maliye nazirliginiñ malümatına köre, endi aqçalarnı seneler devamında berecekler: 2016 senesi – 134,6 milliard, 2017 – 138,4 milliard.
Qırım işleri boyunca Rusiye naziriniñ muavini Andrey Sokolov qayd etkeni kibi, Maliye Nazirligi Qırımnıñ inkişafını İnvestfond boyunca keçirmek içün bu aqçanı birden bermege istey edi.
«Böyleliknen Maliye nazirligi aqçanı toplamaq istey, ileride nasıldır bir meseleler çıqsalar bile, Qırım masrafları saqlanır», – dedi o.
«İnvestfondnıñ qullanuvı boyunca ğaye muzakere etilse de, ondan vazgeçmege qarar alındı», – dediler matbuat hızmetinde.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, Ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Qırımtatarı olğan ukrainalı yırcı Jamala qırımtatar milliy lideri, Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı Mustafa Cemilevni noyabrniñ 13-nde Kyiv şeer devlet memuriyetiniñ Kolonnıy salonında keçirilgen tantanalı merasimde hayırladı.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ malümatına köre, Jamala birinciler sırasında Mustafa Cemilevni hayırlap, «Meni ğamdan azat eyle» qırımtatar yırını icra etti.
«Mustafa ağamıznı can-yürekten hayırlayım. Uzun-uzun ömürler tileyim. Bizni er daim quvandırsın», – dedi Jamala ve Mustafa Cemilevni quçaqladı.
Malüm ki, Ukraina prezidenti Petro Poroşenko noyabrniñ 13-nde 75 yaşını toldurğan qırımtatar halqınıñ lideri, Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı, Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevni şahsen hayırlap, Azatlıq Nişanını berdi.
Mustafa Cemilev, Rusiye ve Qırımda siyasiy sebeplerden tutulğan qırımlılarnıñ balalarına yardım etmege çağırğan edi.
Cemilev, «Qırım» Vaqfı» hayriye teşkilâtınıñ esabına para yollap, «Qırımlı siyasiy mabüslerniñ balalarına yardım» dep yazmağa rica etti.
Mustafa Cemilev, qırımtatar halqınıñ aqları oğrunda küreşip, halqınıñ ürmetini ve qırımtatar milliy lideri statusını qazandı.
1966-1983 seneleri devamında o, altı kere apiske alınğan edi. Yedi kere mahküm etilgen Cemilev «sovetler qurumını aqaretlegen fikirleri» içün 15 yıl apiste yattı. 1975-1976 seneleri Omsk apishanesinde 303 kün açlıq narazılığını tuttı. 1986 senesi azatlıqqa çıqtı.
1991 senesinden 2013 senesine qadar Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi edi. Mustafa Cemilev – III-VII çağırılış Ukraina Yuqarı Radasınıñ halq deputatı. 2014 senesi noyabr ayından berli – VIII çağırılış Ukraina halq deputatıdır.
2014 senesi avgustnıñ 20-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonıñ №657/2014 fermanı esasında Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi olaraq tayin etildi.
Mustafa Cemilev Türkiyedeki Selçuk universitetiniñ uquq fahriy doktorı, «Ukrain cemiyetiniñ demokratizatsiyası içün» Orlık halqara mukâfatınıñ laureatı ola. Nansen medali (BM), V ve IV seviyeli Yaroslav Mudrıy knâziniñ nişanınen taqdirlengen edi.


text:
Kaлып:Baş bit/Waqiğalar/3 mart
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Bu tatar Wikipediäseneñ 2012 yılnıñ 24 dekäberendä Tatarstan Respublikası Däwlät Sovetı tarafınnan tatar teleneñ räsmi latin imläsı bularaq bilgelängän yazılışlı Baş bitenä saylanıp urnaştırılğan können waqiğaları qalıbı.
Başqa mäğlümatlar öçen 3 mart biten qara.
Bäyrämnär häm istälekle könnär:
Waqiğalar[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tuular[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- 1859 — Aleksey Kazem-Bek, Qazan gubernasında tuberkulözğa qarşı köräşne başlağan azärbaycan tabibı, Qazan impiratır universitetınıñ professorı.
- 1931 — Äğzam Timerşin, gazeta xäbärçese, tatar şağire.
- 1948 — Tañsılu Qaramış, tel beleme ğalimäse, matbuğat, radio häm televidenie xezmätkäre, başqort yazuçısı.
- 1957 — Salawat Nizametdinov, başqort kompozitorı.


text:
Qırım territoriyasında 2015 senesi noyabr 22-den qıtaiy Ukrainadan elektrik energiyasınıñ berilmesi toqtatılğanından sebep fevqulâde vaziyet rejimi saqlanıl
Yalta mahkemesi qırımtatar faalini eki ayğa yaqaladı
Yaltada maşinalarnı ateşke berüvde şeklengen Muedin Alvapovnı Yalta şeer mahkemesi eki ayğa yaqaladı – mart 23-ne qadar. Bu qararnı yanvar 25 künü mahkeme toplaşuvı berdi, dep bildireler Qırımtatar Milliy Meclisinde.
Malümatqa köre, toplaşuvnı qapalı tarzda keçirmege istey ediler.
Yaltala maşinalarnı ateşke berüvinde şeklengen üç insannı yaqaladılar. Müedin Alvapovnı «mülkniñ aselet yoq etüvi ya da bozuluvı»nda şekleyler. Bu maddege köre beş yıllıq apis cezası belgilene.
Alvapovnıñ tuvğanları onıñ qabaatsızlığında eminler.
Yanvar 24 künü Muedin Alvapovnıñ yaqalanğanı aqqında Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl bildirdi.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin ilhaq etilgen Qırımğa keldi. Mında o Telükesizlik şurasınıñ azalarınen toplaşuv keçirmege niyetli ve «Tavrida» gençlik forumını ziyaret etecektir.
Kremlin matbuat hızmeti Putinniñ işğal etilgen Qırımda keçirgen ziyareti aqqında malümat şimdilik yerleştirmey.
Bundan ögüne Vladimir Putin ilhaq etilgen Qırımnı mart 18 künü ziyaret etken edi. O vaqıt o helikopternen Keriç köpürüniñ qurulğan yerlerini nazardan keçirdi ve Qırımnıñ içtimaiy-iqtisadiy inkişafına bağışlanğan muşavere ötkerdi.
İyül 25 künü Qırımda ziyaret ile Rusiye baş naziri Dmitriy Medvedev bulunğan edi, o vaqıt o Qırımda yollarnıñ qurulması mevzusınen bağlı muşavere keçirdi. Bundan ögüne yapılğan Qırım ziyareti çerçevesinde mayıs 22 künü Medvedev Kefe şeerinde işğal etilgen Qırım muzeyleriniñ yolbaşçılarınen körüşken edi.
Soñki vaqıtları Moskva ve Kyiv arasındaki kerginlik beterleşti.
Avgust 10-da Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti ilân etti ki, işğal etilgen Qırımda «yarımada infrastrukturası ve ayat teminlemesi içün pek müim obyektlerde» teraktlarnıñ ögüni kördi, Ukraina Mudafaa nazirligi Baş istihbarat idaresini bunı azırlağanında qabaatladı, «diversiya» teşkilâtçılarından biri yaqalanğanı aqqında bildirdi. Rusiye prezidenti Vladimir Putin, FSB beyanatını izaatlar eken, Kyivni muzakere yollarını qıdırmaq yerine teror usullarına keçkeninde qabaatladı.
Ukraina Arbiy quvvetlerniñ baş merkezinde FSB beyanatını inkâr ettiler ve onı provokatsiya kibi tanıdılar. Ukraina Devlet sıñır hızmeti Rusiyeniñ soñki künler devamında qıtaiy Ukraina ve işğal etilgen Qırım arasındaki memuriy sıñırğa yañı tehnika ile arbiylerni yaqınlaştığanı aqqında beyan etti, ve ukrainlilerni yarımadanı ziyaret etmemege çağırdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
HP YAZICI
hp yazıcı driver,hp yazıcı kartuş,hp yazıcı servis,hp yazıcı yükleme,hp yazıcı kurulum,hp yazıcı kablosu,hp yazıcı resetleme,hp yazıcı destek,hp yazıcı servis ankara,hp yazıcı garanti sorgulama,hp yazıcı,hp yazıcı arkalı önlü yazdırma,hp yazıcı adaptör,hp yazıcı ayarları,hp yazıcı açılmıyor,hp yazıcı arıza,hp yazıcı a3,hp yazıcı arıza kodları,hp yazıcı ağ ayarları,hp yazıcı adaptörü,hp yazıcı akakçe,hp yazıcı bitmeyen kartuş,hp yazıcı bellek hatası,hp yazıcı bimeks,hp yazıcı bayileri,hp yazıcı bilgisayar bağlantı kablosu,hp yazıcı bulma,hp yazıcı bağlantı noktası,hp yazıcı belge yazdırmıyor,hp yazıcı bulucu,hp yazıcı bilgisayara nasıl bağlanır,hp yazıcı canlı destek,hp yazıcı cd sini kaybettim,hp yazıcı cd den nasıl kurulur,hp yazıcı cd nasıl yüklenir,hp yazıcı cd si yükleme,hp printer cartridges,hp printer customer service,hp printer control,hp printer cartridge,hp printer cable,hp yazıcı çevrimdışı,hp yazıcı çalışmıyor,hp yazıcı çeşitleri,hp yazıcı çizgili çıkarıyor,hp yazıcı çıkarmıyor,hp yazıcı çağrı merkezi,hp yazıcı çıktı vermiyor,hp yazıcı çalıştırma,hp yazıcı çok yavaş yazıyor,hp yazıcı çalışıyor ama yazdırmıyor,hp yazıcı duraklatıldı,hp yazıcı driver windows 7 indir,hp yazıcı driver yükleme sorunu,hp yazıcı driver yüklenmiyor,hp yazıcı driver nasıl yüklenir,hp yazıcı driver p1102,hp yazıcı destek hattı,hp yazıcı driver windows 10,hp yazıcı driver indir gezginler,hp d’1600 yazıcı yükleme,hp yazıcı elektrik kablosu,hp yazıcı en ucuz,
hp yazıcı eklentisi,hp yazıcı ekle,hp yazıcı e2 hatası,hp yazıcı ekşi,hp yazıcı ekleme,hp yazıcı e3 hatası,hp yazıcı error veriyor,hp yazıcı e hatası,hp e yazıcı,windows 8 e hp yazıcı nasıl yüklenir,hp yazıcının e posta adresi,hp yazıcı fiyatları,hp yazıcı fax,hp yazıcı fotokopi tarayıcı fiyatları,hp yazıcı fiyatları sahibinden,hp yazıcı fax ayarları,hp yazıcı fax nasıl gönderilir,hp yazıcı fotoğraf kağıdı,hp yazıcı fotokopi fiyatları,hp yazıcı fiyatları tonerli,hp yazıcı faks nasıl alınır,hp f2420 yazıcı driver,hp yazıcı güç kablosu,hp yazıcı güncelleme,hp yazıcı gittigidiyor,hp yazıcı garanti süresi sorgulama,hp yazıcı görmüyor,hp yazıcı garanti servisi,hp yazıcı güç ışığı yanıp sönüyor,hp yazıcı geç yazdırıyor,hp yazıcı gölgeli çıkarıyor,hp yazıcı hata kodları,hp yazıcı hatalı durumda,hp yazıcı hataları,hp yazıcı hafızasını temizleme,hp yazıcı hizalama,hp yazıcı hata,hp yazıcı hataları ve çözümleri,hp yazıcı hizalama sorunu,hp yazıcı hepsiburada,hp yazıcı hizalama başarısız,hp yazıcı ıp adresi bulma,hp yazıcı ışığı yanıp sönüyor,hp yazıcı ıp adresi güncelleme,hp yazıcı ışıkları yanıp sönüyor,hp yazıcı ındır,hp yazıcı ışıkları,hp yazıcı ışığı yanmıyor,hp yazıcının ıp adresi nasıl bulunur,hp yazıcı kırmızı ışık yanıyor,hp yazıcı indir,hp yazıcı indir gezginler,hp yazıcı ikinci el,hp yazıcı indirme,hp yazıcı ile bağlantı kurulamıyor,hp yazıcı iletişim,hp yazıcı ip adresi öğrenme,hp yazıcı internete bağlanmıyor,hp yazıcı ile tarama nasıl yapılır,hp yazıcı ip ayarları,hp indir yazıcı,hp printer j4580,hp printer jam paper,hp printer carriage jam,hp laserjet printer,hp printer officejet j4580 all in one,hp printer officejet j6480 all-in-one,hp printer officejet j4580 all in one driver,hp printer j4680,hp printer jual,hp yazıcı kartuş takma,hp yazıcı kullanımı,hp yazıcı kafası sorunu,hp yazıcı kafası temizleme,hp yazıcı karşılaştırma,hp yazıcı kafası nasıl temizlenir,hp yazıcı kartuşu tanımıyor,hp yazıcı lazer,hp yazıcı lambası yanıp sönüyor,hp yazıcı laptopa nasıl bağlanır,hp yazıcı lazer fiyatları,hp yazıcı lekeli çıkarıyor,hp yazıcı laserjet,hp yazıcı laserjet p1005,hp lazer yazıcı tarayıcı fotokopi,hp lazer yazıcı toner fiyatları,hp laserjet yazıcı modelleri,hp yazıcı mürekkebi,hp yazıcı mürekkep,hp yazıcı mürekkebi nasıl doldurulur,hp yazıcı motoru,hp yazıcı mürekkepleri,hp yazıcı modelleri,hp yazıcı mürekkep hatası,hp yazıcı müşteri hizmetleri,hp yazıcı müşteri hizmetleri telefonu,hp yazıcı modelleri ve özellikleri,hp m1132 yazıcı,hp m125 yazıcı,hp yazıcı ne kadar,hp yazıcı nasıl bağlanır,hp yazıcı nasıl yazdırılır,hp yazıcı nasıl kullanılır,hp yazıcı nasıl kurulur,hp yazıcı neden yazdırmıyor,hp yazıcı neden çevrimdışı görünüyor,hp yazıcı nasıl yüklenir,hp yazıcı nasıl kurulur resimli anlatım,hp yazıcı nasıl çevrimiçi olur,hp yazıcı okumuyor,hp yazıcı obb temizleme,hp yazıcı onarım programı,hp yazıcı otomatik yükleme,hp yazıcı özellikleri,hp yazıcı fiyatı,hp yazıcı all in one,hp p1102 yazıcı özellikleri,hp 2060 yazıcı özellikleri,hp 1515 yazıcı özellikleri,hp 1510 yazıcı özellikleri,hp 2515 yazıcı özellikleri,hp 1025 yazıcı özellikleri,hp 1050 yazıcı özellikleri,hp yazıcı programı,hp yazıcı p1102,hp yazıcı power kablosu,hp yazıcı parola,hp yazıcı pc tanımıyor,hp yazıcı program,hp yazıcı programı indir,hp yazıcı programı indir gezginler,hp yazıcı parçaları,hp yazıcı pdf yazdırmıyor,hp p1102 yazıcı,hp yazıcı renkli,hp yazıcı renkleri karıştırıyor,hp yazıcı renkli yazmıyor,hp yazıcı reset,hp yazıcı resetleme programı,hp yazıcı resetleme nasıl yapılır,hp yazıcı renk ayarları,hp yazıcı renkli kartuş fiyatları,hp yazıcı renkli çıktı nasıl alınır,hp yazıcı servisleri,hp yazıcı sıfırlama,hp yazıcı sürücü,hp yazıcı servis bursa,hp yazıcı sorunları,hp yazıcı servis bakırköy,hp yazıcı servis numarası,hp yazıcı servis adana,hp yazıcı şifresi,hp yazıcı şikayet,hp yazıcı şikayetleri,hp yazıcı şifre,hp yazıcıya şifre koyma,hp şarjlı yazıcı,hp yazıcı wifi şifresi,hp yazıcı servisleri şanlıurfa,hp yazıcı servis şişli,hp yazıcı teknik şartnamesi,hp yazıcı tarayıcı,hp yazıcı teknik servis,hp yazıcı tarama,hp yazıcı teknosa,hp yazıcı tamiri,hp yazıcı tarama yapmıyor,hp yazıcı toner,hp yazıcı tanımlama,hp yazıcı tamir,hp yazıcı tamiri izmir,hp yazıcı uyku modu kapatma,hp yazıcı usb görmüyor,hp yazıcı ucuz,hp yazıcı uyarı ışıkları,hp yazıcı usb tanımıyor,hp yazıcı usb kablosu,hp yazıcı usb aygıtı tanınmadı,hp yazıcı uyarı işaretleri,hp yazıcı uygulaması,hp yazıcı uzaktan yazdırma,hp yazıcı ünlem işareti yanıp sönüyor,hp yazıcı ünlem işareti,hp yazıcı üç renk sorunu,hp yazıcı servis ümraniye,hp yazıcı vatan,hp yazıcı ve fotokopi makinesi,hp yazıcı varsayılan olarak ayarlanmıyor,hp yazıcı ve tarayıcı fiyatları,hp yazıcı vatan computer,hp yazıcı ve tarayıcılar,hp yazıcı ve fotokopi,hp yazıcı ve tarayıcı programı ındır,hp yazıcı ve kartuşları,hp yazıcı ve fotokopi makinaları,hp yazıcı yetkili servis,hp yazıcı yükleme sihirbazı,hp yazıcı yavaş yazdırıyor,hp yazıcı yazılımı,hp yazıcı yükleme sorunu,hp yazıcı yazmıyor,hp yazıcı yazılım yükleme,hp yazıcı yetkili servisi,hp yazıcı yardım,hp yazıcı zarf yazdırma,hp printer installeren zonder cd,hp printer online zetten,hp yazıcı 1102,hp yazıcı 1510,hp yazıcı 1020,hp yazıcı 1020 driver,hp yazıcı 1018 driver indir,hp yazıcı 1515,hp yazıcı 1515 driver,hp yazıcı 1018 fiyatları,hp yazıcı 1515 kurulumu,hp yazıcı 1510 driver,hp yazıcı 2060,hp yazıcı 2135,hp yazıcı 2515,hp yazıcı 2130,hp yazıcı 2.el,hp yazıcı 2050,hp yazıcı 2060 driver,hp yazıcı 2515 indir,hp yazıcı 2515 driver,hp yazıcı 2545,2.el hp yazıcı fiyatları,2.el hp 1018 yazıcı,2.el hp 1020 yazıcı,2.el hp p1005 yazıcı,2 el hp lazer yazıcılar,2.el hp 1536 yazıcı,hp yazıcı 3635,hp yazıcı 301 kartuş fiyatları,hp yazıcı 3515,hp yazıcı 3525,hp yazıcı 350 kartuş fiyatları,hp yazıcı 3545,hp yazıcı 3055,hp 3515 yazıcı kurulumu,hp 3050 yazıcı,hp 3650 yazıcı yükle,hp 3 boyutlu yazıcı,hp 3 fonksiyonlu yazıcı,hp yazıcı 4500,hp yazıcı 49 hatası,hp yazıcı 4615,hp yazıcı 4645,hp yazıcı 4625,hp yazıcı 4515,hp 4500 yazıcı driver,hp 4500 yazıcı driver indir,hp 4500 yazıcı kartuşu,hp 4615 yazıcı kurulumu,hp 4 kartuş yazıcılar,hp 4 fonksiyonlu yazıcı,hp yazıcı 5525,hp yazıcı 5610,hp yazıcı 50 tl,hp yazıcı 5600,hp yazıcı 5610 driver indir,hp 5200 yazıcı,hp 5610 yazıcı fiyatı,hp 5510 yazıcı,hp 5610 yazıcı kartuşu,hp 5525 yazıcı kurulumu,hp yazıcı 6500,hp yazıcı 60 tl,hp yazıcı 6700,hp 6000 yazıcı,hp 6500 yazıcı kafası,hp 650 yazıcı,hp 6500a yazıcı kafası,hp 6310 yazıcı fiyatı,hp 6500 yazıcı kartuşu,hp 6020 yazıcı,hp yazıcı 79 hatası,hp 7500a yazıcı,hp yazıcı 7610,hp yazıcı 79 service error,hp 7000 yazıcı,hp 7500a yazıcı kafası,hp 7000 yazıcı kafası,hp 7110 yazıcı,hp 7500a yazıcı fiyatları,hp 704 yazıcı,windows 7 hp yazıcı kurulumu,windows 7 hp yazıcı sorunu,windows 7 hp yazıcı yükleme,windows 7 hp yazıcı kurulum,windows 7 hp 1010 yazıcı sorunu,windows 7 için hp yazıcı yükleme sihirbazı,windows 7 hp 1020 yazıcı sorunu,windows 7 hp 1018 yazıcı sorunu,windows 7 hp 1005 yazıcı sorunu,windows 7 uyumlu hp yazıcı driver,hp yazıcı 8600,hp 8500a yazıcı,hp 8500a yazıcı kafası,hp 8500a yazıcı kafası hizalama sorunu,hp 8600 yazıcı kafası,hp 8100 yazıcı,hp 8600 yazıcı kartuşu,hp 8610 yazıcı,hp 8000 yazıcı,hp 8500a yazıcı kafası sorunu,windows 8 hp yazıcı yükleme,windows 8 hp yazıcı,hp yazıcı 99 tl,hp yazıcı 910,hp 910 yazıcı fiyatı,hp 910 yazıcı kartuşu,hp 910 yazıcı fiyat,hp 900 yazıcı,hp 910 yazıcı yazdırmıyor,hp 910 yazıcı driver windows 7,hp 910 yazıcı ışığı yanıp sönüyor,hp 910 yazıcı satın al
Site Ekle


text:
Çobançeşme Pimapen Servisi
Çobançeşme Pimapen Servisi, Çobançeşme Pimapen Tamiri, Çobançeşme Pimapenciler, Çobançeşme Pimapenci, Pimapen Fiyatları, Çobançeşme Pimapen Tamircisi, Çobançeşme Pencere Tamiri, Çobançeşme Pimapen Balkon, Pencere Fiyatları, Pimapen Bayileri, Çobançeşme Pimapen bayii, Pimapen Sistemleri, Pimapen Tamirci, Pimapen Servis, Pimapen Pencere Tamiri, Pvc Tamiri, Pvc Pencere Sistemleri, Pencere Fiyatı, Çobançeşme Camcı, Cam Tamiri, Çobançeşme Pimapen Fiyatı, Panjur Tamiri, Otomatik Panjur Sistemleri, Motorlu Panjur Tamiri,


text:
Ukrainadan bazı bir ilâclarnıñ ketirüvini toqtattılar, Rusiye Federatsiyanıñ merkeziy vilâyetleri ile munasebet daa pekitilmedi.
Aqyarda retseptler boyunca satılğan tek bir ilâchane qaldı. Mında añlatalar: ilâclarnıñ ketirüvini bir tertipke ketirmek içün ilâchaneler fevral ve mart aylarında bedava berilgen ilâclar içün borclarını ödemek kerekler. Şeer sağlıq qoruv idaresinde borclarnı yaqında ödeyceklirini bildireler.
Vaziyetni şu mesele de kerginleştire, şeerge zaruriy olğan ilâclarnıñ bir qısmı gumanitar yardım ile keldi. Faqat, mında da bazı ilâclar yetişmey.
Rusiye sağlıq qoruv nazirliginde Qırımğa ilâclarnıñ berilmesini eñ yaqın vaqıtta tertipleştirecekler. Ukrainada satılğan, amma Rusiyede qayd etilmegen ilâclarnıñ ketirilmesinen ile problemler de çoq. Bu mesele üzerinde nazirlikte işler alıp barıla, dep bildireler telekanalda.
Mütehassıslar qayd eteler ki, eger de patsiyentler yarımadada kerek olğan ilâclarnı tapmasa, olar öz ekimlerine başqa ilâclarnı bermege rica etmeliler.


text:
Qazir eldi alañdatıp, tipti köñiline ürey salıp otırğan mäsele - Konstituciyağa jañadan wsınılıp otırğan 26 bapqa qatıstı özgerister. Osı jöninde belg..
Qazaqstan Sırtqı ister ministrligi reseylik äriptesterine mälimdeme joldap, reseylik deputattıñ "dünie jüzindegi orıstardı, sonıñ işinde Qazaqstanda t..
25 qañtar Qazaqstannıñ sayaci jağdayında señ qozğalğanday boldı. Bwl – memlekettiñ bolaşağı üşin asa mañızdı reformanıñ bastaluı. Elordada QR preziden..
Ötken jıldıñ ayağında, şöldalada 1979 jıldan keyin alğaş ret qar jauğan. Aljirlik fotograf Karim Buşatetten keyin, osı sirek kezdesetin qwbılıstıñ kad..
Aldağı üş täulikte Qazaqstannıñ soltüstik jäne oñtüstik öñirleriniñ auarayı turalı "Qazgidromet" mamandarına silteme jasap “The Qazaq Times” habarlayd..


text:
KP UPK-niñ saytında numayış etilgen muracaata bu şey aqta haber bar.
İlânda qayd olunğanı kibi, Qırım yeparhiyası Aqyardaki Ukraina Arbiy-deñiz küçleriniñ oquv otrâdınıñ territoriyasında yerleşken Muqaddes cefakeş Rimli Klimentniñ haramı üzerinde nezaretçiligini tamam ile ğayıp etti.
«Saqçılıq yapqan rusiyeli arbiyler ibadethanege, milleti rus olğan, Arbiy-deñiz flotınıñ sabıq askeri, ruhaniy arhimandrit Makariyge (Şçipakov) ve din kütken cemaatqa yol bermeyler», – dep, bildireler KP UPK-de.
Bundan da ğayrı, Aqmescit rayonı, Perevalnoye köyünde «Pokrova Böjiyey Materi» ibadethanesinde de kerginlik peyda oldı.
«Ruhaniy protoiyerey İvan Katkalo ve yerli KP UPK din cemaatına Moskva Patriarhatı Ukraina Pravoslaviye kilsesiniñ vekilleri maneviy tazıyıq köstereler. «Vhod Gospoden v İyerusalim (Verbnoye voskresenye)» diniy bayramı ötkerilgende, kamuflâj kiygen yaşlar kerginlik peyda etmege areket ettiler», – dep, KP UPK-niñ ilânında bildirile.
Yeparhiya hatırlata ki, akimiyet KP UPK-niñ faaliyetine keder etmeycegini beyan etken edi.
«Yuqarıda qayd etilgenlerni közge alaraq, Simferopol ve qırım boyunca arhiyepiskopı Kliment bütün KP UPK-niñ Qırım yeparhiyası adından Rusiye Federatsiyası prezidenti Vladimir Pütinge Kiyev patriarhatına sadıq olğan ukrainlerge Qırımda ibadet ve kilse faaliyetini serbest keçirilmesine ve pravoslaviye dininiñ ve milliy-medeniy ananelerniñ serbest kütmesine başqalarnen teñ aq-uquğını temin etmekniñ talabınen muracaat etti», – dep, qayd eteler KP UPK-de.
Evelde, arhiyepiskop Kliment Qırımda ukrain ruhaniylerine tazıyıq köstermesine MP UPK Qırım yeparhiyasınıñ vekilleri qoltutqanını bildirgen edi.
Bundan da ğayrı, o, eger de din hızmetçilerini Qırım ibadethanelerden quvsalar, o haramlarnıñ ğayıp etilmesi yerine Ukrainanıñ qıta qısımında yerleşken MP UPK-niñ parafiyalarından cöremeni bütünley tölemekni talap etmege mecbur olacağını ilân etti.


text:
Ukraina Medeniyet nazirligi Ukraina halq artisti, Ukraina vatandaşı Enver İzmaylovnı Koktebelde Koktebel Jazz Party tedbirinde iştirak etüvi sebebinden kirişi yasaqlanacağ ecnebiylerniñ cedvelinden çıqardı.
Bu cedvel avgust 17 künü aşkâr etilgen edi.
Qırım.Aqiqat Medeniyet nazirligine Ukraina vatandaşına Ukraina kirişini nasıl etip yasaqlamağa mümkün olğanı aqta mektübini yollağanından soñ İzmaylovnıñ adını cedvelden aldılar.
Qırım.Aqiqatnıñ soravına kelgen cevapta böyle yazıla: «Oña qarşı Avropa birligi, Kanada, İsveçre ve Ukraina cezaları kirsetilgen Rusiye alıp barıcısı, Rusiye Federatsiyası prezidenti Vladimir Putinniñ Qırım boyunca mevamını ve memleketimizniñ şarqındaki istilâsına qol tutqan Dmitriy Kiselev tarafından işğal etilgen territoriyada azırlanılğan tedbirlerde iştirak etken ecnebiy artistler istilâğa ve memleketimizniñ topraq bütünliginiñ bozuluvına destegini bildirecekler».
«Böyle ise, işbu artistler «Cezalar aqqında» ve «Ukraina haber tele ve radio alanınıñ qoruvı ile bağlı Ukraina qanunlarına deñişüvlerniñ kirsetilmesi aqqında» Ukraina qanunlarına köre mesüliyet körmeli.
Bunıñ ile nazirlikte deyler ki, qıtaiy Ukrainağa köçken qırımlı-sanat erbaplarına er taraflama destek kösterile.
Ukraina Medeniyet nazirliginiñ beyanatında aytılğanı kibi, Koktebel Jazz Party tedbirinde iştirak etecek ecnebiy çalğıcılar sanktsiyalarğa oğray bile.
Ukraina Medeniyet nazirligi bu bildirüvini aşkâr etkeninden soñ, Koktebel Jazz Party saytından festival programması yoq oldı. Böylece, çalğıcılardan angi soyları çıqışlarını lâğu etkenini ögrenmege imkânsız.
Ukraina Medeniyet nazirliginiñ cedvelinde 25 çalğıcı bar edi, olarnıñ arasında Enver İzmaylov – belli qırımtatar gitara çalğıcısı ve Ukraina halq artisti.
Çalğıcınıñ bu aqta fikirlerini şimdilik ögrenip olamadıq. Qırım.Aqiqatnıñ mühbiri izaatını sorağanda, İzmaylov onda «intervyü yasağı» olğanını bildirdi.
Aynı zamanda, qırımlı ukrain yırcısı Camala İzmaylovnıñ Koktebelde Dmitriy Kisilevnıñ tedbirinde iştiraki aqqında «öşeklerni» izaatlamadı.
«Öşeklerni izaatlamaq ve böyleliknen belli ve sevimli çalğıcını lekelemege istemeyim… Medeniyet nazirligimizge öz evinde çıqışta bulunacaq artistlerge Ukrainakirişini yasaq etmek yerinde leyhalar üzerinde çalışmağa tiler edim. Kiyevde qırımtatar muzıkası festivalini teşkil etsinler, faydası daa da büyük olur», – dedi o Qırım.Aqiqatqa.
Yırcı memurlarğa ömür boyu Qırımda yaşağan ve «muzıkası ava kibi kerek olğan» çalğıcılar ne yapmalı kibi sualni tüşünmege tevsiye etti.
Camala Kiselevnıñ tedbirini siyasiy PR-aktsiya olaraq adladı
«Rossiya segodnâ» baş müdiri Dmitriy Kiselev işğal etilgen yarımadada avgust 28-30 künleri «Koktebel Jazz Party» festivalini keçire.


text:
Herson vilâyetinde «Kahovka – Titan» yolağınıñ tamiri içün tek üç saat kerek, amma faaller mütehassıslarnı keçirmey, dedi Ukraina energetika naziri Ukrainı Vladimir Demçişin.
O şunı hatırlattı ki, Herson vilâyetinde elektrik tiremeleriniñ patlavından soñ eki ştab teşkil etildi: biri «Ukrenergoda» ve daa biri Herson vilâyet devlet memuriyeti yanında.
«Vaqia yeriniñ yanında, Çaplinka ve Çonğar rayonında» «Ukrenergonıñ» altı iş taqımı bar. İşlemege azır, amma faaller olarnı keçirmey. Faallerniñ mevamını nazarğa alıp, «Kahovka – Titan» ava yolağında tek iş yapıldı. İşni soñunace bitirmek içün üç saat kerek», – dedi Demçişin.
Nazir şunı da qayd etti ki, cuma künü energetik ştabınıñ baş nazir muavini ile toplaşuvı keçirilecek.
Noyabr 22-ne keçer gecesi Herson vilâyetiniñ Çaplinka qasabası rayonında patlavlar yüz berdi. Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq qamaçavı ştabında bildirilgeni kibi, «Qırımnı elektrika ile teminlegen elektrik bericileriniñ yolağı tüşti ve ğayrıdan tiklenemez».
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.
Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini – «Kahovka – Titan» tamirlediler, amma faaller onı işlettirmege bermey.


text:
Rostov-na-Donu şeerindeki (Rusiye) SİZOda tutulğan aqyarlı «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Ruslan Zeytullayev bloger ve jurnalistlerni oña qarşı keçirilgen mahkeme esnasına diqqat ayırmağa çağırdı. Bu muracaatını advokatı Edem Semedlâyev Facebookta derc etti.
«Rica etem! Apellâtsiyama kelip, bütün esnasnı tarafsız aydınlatıñız, cinaiy iş ve bütün esnasnıñ manasız olğanına mümkün olğanı qadar diqqat celp etiñiz», – dep yazdı Zeytullayev.
Şikâyet arizası iyülniñ 27-de Moskva şeerindeki Yuqarı mahkemede baqılacaq, dep bildirdi advokat.
Rostov-na-Donu şeerindeki Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesi 2016 senesi sentâbrniñ 7-de Zeytullayevni «terrorist cemiyette iştirak etkeninde» qabaatlı olaraq tanıp, oña 7 yıl apis cezasını berdi. Rusiye prokuraturası Rusiye Yuqarı mahkemesiniñ bu qararına itiraz bildirdi ve dava tekrar baqılması içün kene Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesine qaytarıldı. Taqiqat organları Zeytullayevnıñ terrorist cemiyet iştirakçisi degil de, teşkilâtçı olaraq tanılmasını istey. Rusiye Ceza Kodeksiniñ bu maddesi eñ azından 15 yıl ve atta ömür boyu apis cezasına ketirmek mümkün.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokat Emil Kürbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
«Qırımnıñ merkeziy advokatlar kollegiyası» Rusiye Adliye nazirliginiñ talabına uymayıp, advokat Emil Kurbedinovnı öz saflarından çıqarmağa razı olmadı. Bu aqta o, fevralniñ 22-nde Facebook saifesinde bildirdi.
«Kollegiya meni öz saflarından çıqarmamağa qarar aldı. Qırımnıñ Advokatlar palatasınıñ prezidenti Kançi Yelena Andreyevnağa printsipial ve küçlü qararı içün teşekkürler bildirem! Kollegiya reisi Velilâyev İslâm da sağ olsun! Maña qoltutqan er keske teşekkürler bildirem! Birlikte quvet!», – dep yazdı Kurbedinov Facebook saifesinde.
Daa evel haber etilgeni kibi, fevralniñ 22-nde «Qırımnıñ merkeziy advokatlar kollegiyası» prezidium toplaşuvını keçirip, Rusiye Adliye nazirliginiñ qırımlı advokat Emil Kurbedinovnı erkânından çıqarmaq talabını baqacaq.
2019 senesi yanvar ayında Rusiye Adliye nazirligi Kurbedinovnı 2019 senesi martnıñ 1-ne qadar «Qırımnıñ merkeziy advokatlar kollegiyasından» çıqarmağa talap etken edi.
Kurbedinovnıñ Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, o, Rusiye Adliye nazirliginiñ onı advokatlar kollegiyasından çıqarmaq talabını şikâyet etecek.
Qırımlı advokat Emil Kurbedinovnı Rusiye uquq qoruyıcıları 2018 senesi dekabrniñ 6-nda tutıp aldı. Mahkeme onı 2013 senesi Facebookta paylaşqanları içün ekstremist teşkilâtlarnıñ işaretleri ya da timsalleriniñ teşviqatı ve açıq numayış etilmesi sebebinden 5 künge apiske aldı. Kurbedinovnıñ zenaatdaşları dey ki, onı Suriye paytahtı Dimaşqqa köçken Qırım sakini şikâyet etti.
Advokatnıñ fikirince, onıñ dekabrniñ 6-nda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutulması «olmaycaq sebeplerden» yapıldı, o, ekstremizm qabaatlarını tanımay. Emil Kurbedinov qayd etkenine köre, tutulmasınıñ kerçek sebebi onıñ aq qorçalayıcı faaliyeti, siyasiy mabüslerge köstergen yardımı ve Ukraina askeri Bogdan Nebılitsanı qorçalağanı ola.
İşğalden soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faalleri, Qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


text:
Zapt etilgen Yaltada «sebze bazarında» keçirilgen teşkerüvden soñ Rusiye köy hocalıq nezareti 48 kilo Avropa penirlerini ve qıtaiy Ukrainadan ketirilgen 40 kilo qolbaslarnı tutıp aldı. Bunı müessiseniñ matbuat-hızmeti bildire.
«Devlet inspektorlari İngiltere, Felemenk, Poloniya, Almaniya, Frenkistan, Ukraina, İtaliyada çıqarılğan, umumen 48,08 kilo çekide penirlerni ve Ukrainada yapılğan 40,82 kilo qolbaslarnıñ satılğanını kördü», – dep bildirile matbuat-hızmetiniñ bildirüvinde.
Matbuat hızmetiniñ malümatına köre, mahsulatlar satılıştan alındı ve «Brener 500» furunında yaqılıp yoq etildi.
Qomşu Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda aşayt mahsulatlarına ve köy hocalığınıñ çıqarğan mahsulatına yaptırımlar kirsetildi. İtalniñ sıñırlanması – evel Qırımnıñ işğal etilmesi ve Ukrainanıñ şarqiy bölgelerine tecavuz etkeni içün Moskvağa qarşı sanktsiyalnı qullanğan bir sıra devletlerge qarşı qabul etildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ukraina baş naziri Arseniy Yatsenükniñ zanınca, Ukrainanıñ topraq bütünligi ğayrıdan tiklengenine qadar ve işğal etilgen Qırım onıñ nezareti altına qaytarılğanına qadar Rusiyege qarşı sert bir siyaset, şu cümleden cezalar, saqlap qalmaq kerek.
Bunı o aprel 3-te yapqan muracaatında ayttı, dep bildire Ukraina ükümetiniñ portalı.
«İstilâcı devlet olğan Rusiye Federatsiyasına qarşı sert bir siyaset. Ukrainanı qullanıp bir de bir añlaşma yoq. Ukraina devletiniñ topraq bütünligi ğayrıdan tiklenmek kerek. Donetsk, Lugansk vilâyetleri ve Qırım qaytarılmalı», – dep qayd etti ükümet reisi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Kyivde mart 17-de «Mustafa Cemilev. Mazun olmağan» kitabınıñ taqdim merasimi keçirilecektir. Kitap müellifleri «Ukrainskaya pravda» neşiriniñ baş muarriri Sevgil Musayeva-Borovik ve «KrımSOS» cemaat teşkilâtınıñ esasçılarından biri Alim Aliyev olalar.
«Kitap olacağını tüşünmegen edik. Birinci körüşüvimiz (Mustafa Cemilev ile – QA) Donbassta cenk tedbirleri başlağan soñ oldı, intervyü basacaq edik, amma neşriyattan bir muracaat keldi, bizler tercimeiyallı bir kitap degil, Qırıda işğalden soñ neler ola ve Cemilev özü ne yapqanını yazmağa qarar aldıq», – dep tarif etti Qırım.Aqiqatqa Musayeva-Borovik.
Kitapta baş qaramannıñ intervyüları ile beraber qırımtatar milliy areket iştrakçileri ve sovet dissidentlerniñ baqışları, em de Qırımnıñ şimdiki vaziyeti aks ettirilgendir
«Anda eki parallel sızıq bar – Cemilevniñ ayatı ve yarımada ayatı, qırımtatarlarnıñ işğalden soñ vaziyeti. Qırımtatar milliy areketinen bağlı çoq malümat da bar, areket qaramanları, sürgünlik ve qırımtatarlar üzerinde olğan esnaslar bar. Kitap qırımtatarlarnıñ tarihınen tanış ete», – dep qoşştı Musayeva-Borovik.
«Mustafa Cemilev. Mazun olmağan» kitap eki tilde – rusça ve ukraince çıqa, cemi 7 biñ nushası bar.
Oquyıcılarğa kitap «Knijnıy arsenal» halqara festivalinde taqdim etilecektir.
Mustafa Cemilev – qırımtatarı, SSCB zamanınıñ ve Ukrainanıñ siyasiy ve cemaat erbabıdır. Qırımtatar milliy areketiniñ reberlerinden birisi, uquq qorçalayıcı, dissidentler areketininiñ iştirakçisi, siyasiy mabus, Ukraina halq deputatı, 2014 senesi avgust 20-den başlap Ukrana prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisidir.
2014 senesi mart 20-de Ukraina Yuqarı Radası qırımtatarlarnı Qırımnıñ tamır halqı olaraq tanıdı. Bu qararğa 283 deputat rey berdi. Ukraina qırımtatar halqınıñ Ukrainanıñ tamır halqı olaraq etnik, medeniyet, til ve din kimliginiñ saqlap qalması ve inkişafını kefil etmektedir.