text:
tatlı küçük yalancılar izle
Tatlı Küçük Yalancılar 12.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar- 12.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-12. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-12. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-12. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-12. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 12.bölüm Tek Parça Full izleTatlı Küçük Yalancılar- 12.Bölüm Tek Parça Full
Tatlı Küçük Yalancılar- 12.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-12. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-12. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-12. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-12. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 11.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar- 11.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-11. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-11. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-11. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-11. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 11.bölüm Tek Parça Full izleTatlı Küçük Yalancılar- 11.Bölüm Tek Parça Full
Tatlı Küçük Yalancılar- 11.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-11. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-11. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-11. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-11. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 10.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar- 10.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-10. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-10. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-10. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-10. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 10.bölüm Tek Parça Full izleTatlı Küçük Yalancılar- 10.Bölüm Tek Parça Full
Tatlı Küçük Yalancılar- 10.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-10. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-10. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-10. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-10. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 9.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar- 9.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-9. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-9. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-9. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-9. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 9.bölüm Tek Parça Full izleTatlı Küçük Yalancılar- 9.Bölüm Tek Parça Full
Tatlı Küçük Yalancılar- 9.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-9. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-9. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-9. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-9. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 8.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar- 8.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-8. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-8. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-8. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-8. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 8.bölüm Tek Parça Full izleTatlı Küçük Yalancılar- 8.Bölüm Tek Parça Full
Tatlı Küçük Yalancılar- 8.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-8. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-8. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-8. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-8. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 7.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar- 7.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-7. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-7. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-7. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-7. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 7.bölüm Tek Parça Full izleTatlı Küçük Yalancılar- 7.Bölüm Tek Parça Full
Tatlı Küçük Yalancılar- 7.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-7. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-7. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-7. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-7. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 6.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar- 6.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-6. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-6. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-6. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-6. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 6.bölüm Tek Parça Full izleTatlı Küçük Yalancılar- 6.Bölüm Tek Parça Full
Tatlı Küçük Yalancılar- 6.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-6. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-6. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-6. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-6. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 5.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar- 5.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-5. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-5. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-5. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-5. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 5.bölüm Tek Parça Full izleTatlı Küçük Yalancılar- 5.Bölüm Tek Parça Full
Tatlı Küçük Yalancılar- 5.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-5. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-5. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-5. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-5. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 4.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar- 4.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-4. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-4. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-4. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-4. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 4.bölüm Tek Parça Full izleTatlı Küçük Yalancılar- 4.Bölüm Tek Parça Full
Tatlı Küçük Yalancılar- 4.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-4. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-4. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-4. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-4. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 3.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar- 3.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-3. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-3. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-3. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-3. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 3.bölüm Tek Parça Full izleTatlı Küçük Yalancılar- 3.Bölüm Tek Parça Full
Tatlı Küçük Yalancılar- 3.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-3. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-3. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-3. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-3. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 2.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar- 2.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-2. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-2. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-2. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-2. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 2.bölüm Tek Parça Full izleTatlı Küçük Yalancılar- 2.Bölüm Tek Parça Full
Tatlı Küçük Yalancılar- 2.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-2. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-2. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-2. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-2. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 1.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar- 1.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-1.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-1. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-1. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-1. bölüm tek parça izle
....
Tatlı Küçük Yalancılar- 1.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-1.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-1. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-1. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-1. bölüm tek parça izle
Tatlı Küçük Yalancılar 1.bölüm Tek Parça Full izleTatlı Küçük Yalancılar- 1.Bölüm Tek Parça Full
Tatlı Küçük Yalancılar- 1.Bölüm
Tatlı Küçük Yalancılar-1.bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-1. bölüm tek parça izleTatlı Küçük Yalancılar-1. bölüm izleTatlı Küçük Yalancılar-1. bölüm tek parça izle


c: text/html

text:
Memet Sevdiyar
Memet Müyedin oğlu Sevdiyar (Müyedinov) (1913 yanvar 15 - 1999 Yün 9) - Qırımtatar yazıcısı.
Memet Müyedinov 1913 senesi yanvarniñ 15-de Aqmescit şeerinde doğdı. 1921 senesi ruşdie mektebine kirip, 1931 senesi onı bitire. Orta bilgi alğan Memet şu yılı Qazan şeerindeki mimarcılıq institutına kire. Lâkin, andaki vaziet mücibi, oquvını bitirip olamay ve Qırımğa qaytıp kele, tasilini Yalta pedagogika tehnikumında devam ettirmege qarar bere. 1935 senesi orduğa çağırıla. Anda eki yıl hızmet etip qayta.
1938 senesi Qırım radiokomitetinde qırımtatar tilinde edebiy eşittirüvler bölügi açıla ve Memet Müyedinov oña muarrirlik vazifesine davet oluna. Bu işte 1941 senesi cenk başlanıp, orduğa tekrar çağırılğan vaqıtqace çalışa.
1941 senesi Or Qapıda mudafaa tutuvda iştirak ete. Lâkin, duşman sarımında qala ve sentâbr 25-te esir tüşe. Ekinci künü esirlikten qaça, evlerine kele. Nemse faşistleri Aqmescitke kirgen soñ, mında rus ve qırımtatar tillerinde gazetalar çıqarıp başlaylar. Yazıcılardan biri Memet Müyedinovğa gazetada çalışmaqnı teklif ete. O: “Gazetanı faşistlerge çalışqanlarnıñ ellerinden çekip almaq kerek”, - dey. Ortağa atılmaq, ya da atılmaq meselesi kelip çıqqan soñ, Memet Müyedinov “Azat Qırım” gazetasında çalışmağa başlay. Muarririette gizli teşkilâtta çalışqan diger arqadaşlar da bar ediler. Olar partizan areketiniñ reberleri, em de nemse faşistlerini sevmegen roman razvedkacılarınen bağ tutalar. Duşman bizim adamlarnı yaqalamaq istegenleriki duyğan roman razvedkacıları Amet Özenbaşlını Ades (Odessa) şeerine qaçıralar. Ondan soñ, Abdulla Kürkçini de qaçıralar. Memet Müyedinovnı nemse propagandasınıñ başı özünen beraber alıp kete ve onı Romaniyada qaldıra.
Memet Müyedinov bu devirde, diger qırımtatarlarnen beraber, çeşit qıyınlıqlarnı başından keçire. Ortalıqnı yaqıp-yıqıp Avropağa barıp çıqqan sovet ordusı Sovet Rusiyesinden ketkenlerni tuta, ata, ya da apislerge qoya edi. Bu vaqıtta qırımtatarlar Türkiye ükümetine muracaat eterek, olarnı qabul etüvini soraylar. Lâkin, Türkie buña bir türlü cevap bermey.
Ölüm kölgesi er bir insannı taqip etip yürgen vaqıtta, Memet Müyedinovnı Roma Papası, gizli alda, altı ay manastırda tuta. Soñ Memet Müyedinov Londondaki Lehistan ükümetinden stipendiya alıp, Vatikannıñ şarqiyat institutında üç yıl oquy. O vaqıtta “İslâm aleminde qadın uquqı” adlı kitabını yaza. Lâkin, bazı sebeplerden tolayı, o dünya yüzü körmey.
1948 senesi Memet Müyedinov Türkiyege ketmege muvafaq ola. Anda Sevdiyar soyadını qabul ete ve 1949 senesi T.C. Basın Yayında mütercim vazifesini üstlene. 1954 senesi Kırım Türkleri Kültür ve Yardımlşma derneğinin kurulmasında önderlik köstere, Ana Tüzügünü yaza. 1957 senesi arqadaşınen beraber “Qırım” mecmuasını çıqarıp başlay.
1961 senesi Memet Sevdiyar Amerika Qoşma Ştatlarına köçe ve anda qırımtatar cemieti teşkil etüvde faallik köstere. Soñra siyasiy-milliy cemietni meydanğa ketirip, sürgündeki qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını tiklemekni talap etip, Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ binası ögüne şiarlar tutıp baralar. Rus, ingliz ve türk tillerinde kitaplar çıqarıp, qırımtatar halqınıñ vazietini bütün dünyağa bildireler.
Memet Sevdiyar balalığından şiiriyetke avesli edi. O “Tatarlığım”, “Ant etkenmen” türkülerini yırlap, olarğa beñzegen teren manalı şiirler yazmaqnı arzulay edi. Mektepte talebe ekende yazğan pyesalarını arqadaşlarınen beraber sanalaştıra ediler. Qazanğa ketken yılı “Sağınuv” şiirini yaza. Radiokomitette çalışqanda efir içün ikâeler, radiomontajlar yarattı. 1935 senesi, orduğa ketecekte, qırımtatar teatriniñ direktorı Abibulla Baqqalğa büyük kölemli “Qaramanlar” adlı pyesasını berip ketken edi. Lâkin, şu yılları ziyalılarımıznı ğayıp etüv siyaseti Abdulla Baqqalnı da çetge qaldırmadı. O atılğan soñ, pyesa da ğayıp oldı.
Memet Sevdiyar ayatnıñ çeşit devirlerine bağışlap şiirler yazdı. Faşistler Qırımda at oynatqan vaqıtlarda bile, o duşmanğa ğadabını gizlemey, şiirler yazıp, divarlarğa yapıştırdı. Onıñ “Ğurbet yollarında” şiirler cıyıntığı Amerika Qoşma Ştatlarında dünya yüzü kördi.
Memet Sevdiyar edebiy yaratıcılıqnen bir sırada, Qırım ve qırımtatarlarnıñ tarihını aydınlatuvnen de oğraştı. 1997 senesi Nyu Yorkta “Qırım fondu” tarafından onıñ “Qırımtatarlar etnogenezi aqqında etüdler” («ЭTюды oб эTHoreHeзe kpыMckиx TaTap») adlı büyük kölemde tedqiqiy kitabı neşir etildi. Eserniñ ayrı bapları “Yıldız” mecmuası (1995, No 5-6, 1996, No 1-3, 6, 1997, No 3-6) ve 1998-1999 seneleri “Qırım” gazetası saifelerinde basıldı.
Memet Sevdiyar Amerika Qoşma Ştatlarınıñ Nyu York şeerinde, 1999 senesi iyül 9-da vefat etti.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ukraina Yuqarı Şurası yanında İnsan aqları boyunca vekâletli Valeriya Lutkovskaya Rusiye zenaatdaşı Ella Pamfilovağa Qırım maküm etilgenleriniñ qıtaiy Ukrainağa avuştırılması ile bağlı mesele boyunca muracaat etti.
Bu aqta Ukraina ombudsmenniñ matbuat hızmetiniñ beyanatında aytıla.
Beyanatqa köre, Qırım türmeleriniñ 22 maküm etilgeni ileride cezanı qataiy Ukrainağa çekmege istekleri aqta bildirdi.
Bu sebepten Lutkovskaya maküm etilgenlerniñ avuştırıluvı boyunca umumiy planı işlep çıqarmağa teklif etti.
«İşbu meseleni olğan halqara qaidelerniñ çerçivesinde al etmege mümkün olmağanını köz ögüne alıp, men Qırım territoriyasından maküm etilgenlerniñ qıtaiy Ukrainağa Ukraina ve Rusiye Federatsiyası ombudsmenleriniñ iştiraki ile avuştırılması içün ad hoc mehanizmniñ işlep çıqarılması aqta memorandum leyhasını azırladım», – dey Lutkovskaya.
Böyle mehanizmniñ leyhası endi Rusiye tarafına yollanıldı, onıñ teklifleri endi beklenile.
Evel bildirilgeni kibi, ukrain yarımadasınıñ Rusiye tarafından işğal etilmesi sebebinden Qırım apishanelerinde bulunğanlar Rusiye vatandaşlığını elde ettiler.


text:
Qırımdaki Ukrain medeniyet merkezi 2015 senesi mayıs 7-de qurulğan edi. Ekiden az yıl içine meslekdeşler gruppası Qırımdaki ukrainlik boşluğına çevirildi. Onıñ maqsadı ise ukrain tili ve medeniyetini saqlap qalmaq, em de Qırım yarımadasınıñ sakinlerini ukrain halqınıñ tarihı, ananeleri, sanatına celp etmektir.
Qırımdaki Ukrain medeniyet merkeziniñ vekilleri Ukraina halq deputatlarına muracaat etip, Qırımda Ukrain medeniyet merkeziniñ ofisi ve kütüphanesi yerleşken bina kirasını bermek içün maddiy yardım istediler.
Qırımdaki Ukrain medeniyet merkezi – subet ve malümat paylaşma yeri
Qırımdaki Ukrain medeniyet merkezi – subet ve malümat paylaşma yeri; ukrain tili dersleri ve til klubı; ukrain kinosınıñ klubı; ukrain tarihı, edebiyatı ve medeniyetinen bağlı tedbirler yeri; Qırım ve esas Ukrainanıñ sakinleri toplamağa yardım etken ukrain edebiyatınıñ kütüphanesidir.
Eminmiz, qırımlılarnıñ menfaatlarını temsil etken ve qoruğan insanlar bizni añlar.
Qırımdaki Ukrain medeniyet merkeziniñ faaliyetinen bağlı problemlerniñ al etilmesi yalıñız bizge bağlı degil, dep tüşünemiz! Ümüt etemiz ki, halq deputatları, lâqayt qalmağan inanlarnıñ yardımı ile faaliyetimiz 2017 senesi de devam etecek!
Leonid Kuzmin, Qırımdaki Ukrain medeniyet merkeziniñ faali
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Deputatlar dört qanun leyhanı baqıp çıqtılar, olardan üçü narazılıq numayışlar aqqında (№4017-1, №4267 ve №4267-1), ve birisi – Rusiye işğali vaqtında Qırımda bulunğan askerlerni arbiy areket iştirakçileri olaraq tanılması aqqında (№4267-2), dep haber ete «Ukrainskaya pravda».
№4017-1 ve №4267-1 qanunlarğa tek 168 deputat qol tuttı. №4267 – 170 insan, em de böyle netice azlıq ete.
Spiker Oleksandr Turçinov bu üç vesiqanı daa da ögrenip çıqmaq, soñra ise olardan birisini reyge qoymağa teklif etti, amma bu ğayege de tek 193 insan qol tuttı.
Oksana Prodannıñ №4267-2 qanun leyhasını yuqarıda añılıp keçken qanunlarınıñ sırasına kirsetmediler, çünki o narazılıqlarğa degil de, Qırımda arbiy areketlerniñ iştirakçilerine aittir. Amma onı da qabul etip olamadılar: 201 deputat qol tuttı.
Qanunlarnıñ muzakeresi devamında deputatlardan bazıları II Cian cenkniñ iştirakçilerini ve studentlerni «bir sırağa ketirmek»ten öz saqınlıqnı bildirdiler. Em de numayışlarda zarar körgenlerniñ belgilenüvinen kim oğraşaycaq sualinen meraqlana ediler.
Bizde «II Cian cenkniñ iştirakçileriniñ» sayısı Rusiyeden de çoq olmasın, dedi deputat Oleg Zarubinskiy.
Muvafaqiyetsiz muzakerelerden soñ Turçinov parlamentni masqara etmemege çağırdı ve nevbetteki sefer bu teşebbüslerge qol tutacaqlarına ümütini bildirdi.


text:
Bunı Ukraina havfsızlıq Hızmetiniñ reisi Valentin Nalivayçenko bildirdi.
«Daa yaqalanmağan «Berkut» hadimleri ve arbiy cinayetinde iştirak etken «Alfa» hadimleri al-azırda Qırımda gizleneler», – dedi o.
Onıñ aytqanına köre, olarnıñ bu cinayetlerge olğan alâqaları endi tasdıqlanıldı, olarnı şimdi sorğuğa çekmege kerek. O şunı da qayd etti ki, «Alfa» sabıq yolbaşçıları sorğudan keçeler ve taqiqatqa yardım etmekteler.
Noyabr 30-dan başlap, Ukraina toprağında yüz bergen narazılıqlarnıñ neticesinde 103 adam elâk oldı. Ukraina Baş prokuraturası Yevromaydan aktivistleriniñ öldürüvinde qabaatlı olğan 12 Berkut hadimini yaqaladı.


text:
Qırımtatar halqı Milliy Meclis reisiniñ muavinleri İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoz Litva prezidenti Dalia Grybauskaiteve Litva Seyminiñ spikeri Viktoras Pranckietis ile körüştiler. Qırım.Aqiqatqa martnıñ 5-nde bu aqta körüşüvniñ iştirakçisi İlmi Umerov ikâye etip berdi.
«Bugün bizler prezident ve parlament spikerinen körüştik. Bizim taraftan bu bir nezaket ziyareti sayılır: biz Litva ve Litva yolbaşçılarına minnetdarlığıznı izhar etmek istedik. Olarnıñ noqta-i nazarı, olar Ukrainanıñ eñ işançlı dostları olıp çıqqanları içün. Avropa parlamentinde Qırımtatar Milliy Meclisiniñ bir soy informatsion bürosı açmaq meselesinde Litvanıñ qoltutacağını muzakere ettik. Hansaray bağlı vaziyetni de muzakere ettik», – dedi Umerov.
Onıñ sözlerine köre, Litvada «Hansaraynıñ rekonstruktsiyası» meselesi boyunca halqara konferentsiya keçirilüv ihtimali laf etildi.
Daa evel Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov,Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavinleri İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoz martnıñ 4-dü ve 5-nde bazı körüşüvler keçirmek, şu cümleden bu devletniñ prezidenti Dalia Grybauskaitenen körüşmek maqsadınen, Litvanıñ paytahtına barğanları aqqında haber etken edi.
2017 senesi sentâbr ayında Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi Ahtem Çiygoznı 8 yıllık koloniya cezasına mahküm etken edi. O, 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevralniñ 26-nda Qırım Yuqaru Şurası binasınıñ ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine bağışlanğan mitingde iştirak etkeni içün tutulıp alındı. Çiygoz kütleviy nizamsızlıqlar teşkil etmekte qabaatlanğan edi.
Ondan soñ mahkeme İlmi Umerovnı Qırımda eki yıl köy tarzındaki koloniyada qaluv cezasına mahküm etken edi. Umerov açıq menbalarda yapılğan separatizmge çağıruv yapmaqta qabaatlandı.
Rusiye akimiyeti oktâbrniñ 25-nde Umerov ve Çiygoznı azat etip, Türkiyege teslim etti. Daa soñra azat etilgen qırımtatar halqı Milliy Meclisiniñ yolbaşçıları Kyivge keldiler.


text:
Qırımda yaşağan Ukraina vatanperverleri Yañı yılnı Kiyev vaqtı boyunca salütlar ile qarşılar. Bu aqta Qırım ile memuriy sıñırnıñ qamaçavı boyunca vatandaşlıq aktsiyasınıñ ştabı bildire.
«Bugün gece Qırımda yaşağan Ukraina vatanperverleri, Ukrainağa vatanperverlik ve sevgisini kösterip, Kiyev vaqtı boyunca saat 00:00 salütlarnı patlatacaq», – yaza ştab öz Facebook saytında.
ATR qırımtatar telekanalı ve «15 minut» saytı Qırım sakinlerini 2016 senesini Kiyev vaqtı boyunca qarşılamağa çağıra.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
FSB tarafından yaqalanğan «Tsentr jurnalistskih rassledovaniy» mühbiri Natalya Kokorinağa adliyeci Cemil Temişevni kirsetmediler.
Qırım.Aqiqat mühbiri aytqanı kibi, adliyeci endi 40 daqqadır Aqmescitte Franko soqağı, 13 adresi boyunca yerleşken FSB İdaresiniñ binasında buluna.
Mında mühbirniñ tuvğanlarnı, soy-sopları, matbuat vastalarınıñ temsilcileri de kelgenler.
Evel Natalya Kokorina zenaatdaşlarına bildirgeni kibi, saba saat sekizlerde oña telefon etip, ana-babası yaşağan dairge kelmege çağırdılar (özü olardan ayrı yaşay).
Dairege kelgeninden soñ, onıñ ile bağ ğayıp oldı.
Cuma künü, mart 13-de, FSB (Federal havfsızlıq hızmeti) hadimleri Qırımnıñ statusı aqqında «refederndumdan» soñ Qırımdan Kiyevge köçip kelgen Qırım jurnalisti Anna Andriyevskaya ana-babasınıñ dairesinde tintüv keçirdiler.


text:
Törkiyä Äfğanstannıñ qayğısın urtaqlaşa
Äfğanstanda ber xalıq ışanıçlısı namzäteneñ saylaw ofisına kiçä “canlı bomba” höcüme buldı
Törkiyä Äfganstannıñ Xelmand vilayätendäge ber saylaw noqtasında bulğan terrorçılıq höcümen ğayepläde. Tışqı êşlär ministrlığınnan yasalğan belderüdä küp keşeneñ ülemenä häm yaralanuına kitergän bu waqıyğanıñ teträndergeç buluı äytelä.
“Bu xıyanätçel terrorçılıq höcümen ğayeplibez, anda ğomere özelüçelärgä Allahtan räxmät telibez, Äfganstan xökümäte häm qardäş äfgan xalqınıñ qayğısın urtaqlaşabız. Yaralanğannarğa tizräk terelergä yazsın,”-diyelä qayğınamädä.
Äfğanstanda ber xalıq ışanıçlısı namzäteneñ saylaw ofisına kiçä “canlı bomba” höcüme buldı. Anda 8 keşe ülde, 11e yaralandı. Ofista kiläse atnada bulaçaq parlament saylawları öçen kampaniyä oyıştırılğan ide.


text:
Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ idarecisi, Meclis azası Eskender Bariyev yerli sakinlerge esaslanıp, Aqmescit rayonı Acı Qal (Çistenkoye) köyü eki kündir arbiyler tarafından sarıp alınğanı aqqında bildire.
«Aqmescit rayonı Acı Qal köyü eki kündir silâlı arbiyler tarafından sarıp alınğandır», – dey Bariyev.
Aqmecsit rayonı Acı Qal (Çistenkoye) köyünde silâlı ve kamuflâjlı insanlar , sentâbr 28 künü saba toplanğan edi. Politsiya Aqmescitte tibbiyet adamlarını öldürgen insannı qıdırıp, ev, azbar, anbarlarnı tintey edi.
Rusiye politsiyasınıñ hadimleri köylülerge bunı raatlıq künü olğan vaqia ile añlatalar. Uquq qoruyıcılarnıñ aytqanı kibi, şeklengen şahıs Acı Qal yanında saqlana bile.
Cumaertesi künü, sentâbr 26-da, av tüfegi ile silâlanğan erkek Aqmescitte Sevastopolskaya soqağında yerleşken «acele» yardım binasına kirip, hastahaneniñ dört hadimine ateş açtı. Eki hadim elâk oldı. Yaralanğan feldşer bazar kününe keçer gecesi ameliyattan keçti, alı ağır. Ücüm etici vaqia yerinden maşinağa oturıp qaçtı. Birazdan uquq qoruyıcıları bildirgeni kibi, ücüm etken – Aqmescit sakini 1960 senesi doğğan Bekir Nebiyevdir. Qıdıruv alıp barıla.
Qırım boyunca Rusiye Federatsiyasınıñ Taqiqat komitetiniñ baş idaresi Rusiye Cinaiy Kodeksiniñ 105 maddesi 2-nci qısmına binayen cinaiy işni açtı (eki ve ziyade insannıñ öldürilmesi).


text:
Qırım işğali yıllığında Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ukrain devleti Rusiye tarafından işğal etilgen yarımadanı qaytarmağa devam etecegini bildirdi.
Bu aqta devlet başınıñ üç tilde – ukrain, qırımtatar ve rus tillerinde başlanğan muracaatında aytıla.
Muracaatında Poroşenko 1918 senesiniñ vaqialarını añdı. «Moskva bolşevikleri Qırımda, yerli qarşılıqnı qanğa battırıp, meşur qırımtatar erbabı, Qurultaynıñ teşkilâtçı ve reisi, Qırım musulmanlarınıñ Müftisi, qırımtatar milliy gimniniñ müelilfi Noman Çelebicihannı idam ettiler».
Qırımda yıl evelsi yüz bergen vaqialarnı ve «referendum»nı Poroşenko «Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı açıq istilâsını gizlemek içün yapılğan bir areket» olaraq adladı.
«Devletimiz halqara uquqlarına ve Ukraina milliy qanuniyetine qarşı keçirilgen bu küçsüz areketniñ neticelerini iç bir vaqıt tanımaz. Em de Qırım sakinleriniñ büyük bir qısmı, eñ evelâ qırımtatarlar ve ukrainliler Ukrainağa sadıq qalıp, bu siyasiy saçmalıqqa faal sürette qarşı çıqtılar», – denile muracaatta.
«Ukraina iç bir vaqıt Qırım aqqından vazgeçmez, anda yaşağan insanlarnıñ aqlarını bar küçü ile qoruycaq», – dedi Poroşenko.
Prezident künlerniñ birinde Qırımda ukrain devleti ve insan aqlarına qarşı çıqqan er bir insan halqara ve ukrain mahkemelerine tüşeceginden eminligini bildirdi.
Bundan da ğayrı, Poroşenkonıñ aytqanı kibi, şimdi ukrain vatandaşlarınıñ, şirket, müessise ve akimiyet organlarınıñ mülkini «milliyleştirgen», ukrain faydalı qazımtılarını qanunsız sürette elde etkenler er şeyni qaytaracaq ve mesülietni çekecek.
Prezidentniñ sözlerine köre, akimiyet organları endi mülkiyet aqqınıñ qaytarılması içün halqara mahkemelerge muracaatta bulunmaqta.
O emindir ki, Qırımnıñ medeniy inkişafı yalıñız mustaqil ve bölünmez Ukraina terkibinde mümkündir.
«Ukraina devleti vaqtınca işğal etilgen territoriya üzerindeki nezaretini özüne qaytarır. Tez ve qolay olacağını bugün aytmacağım. Amma mıtlaqa qaytarır, birlikte biz Qırımnıñ tamır halqı ve qavmiy, til ve diniy mensüpligine baqmadan, er bir yarımada sakininiñ aq-uquqları qorçalanacaq yañı Qırımnı qurarmız».
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Aqmescit – Qabul etilgen federal qanunına köre, yarımadada faaliyet etken cemaat teşkilâtları 2015 senesi yanvar 1 kününe qadar, ğayrıdan qayd etilmek kerekler. Bunı etip yapmaq ve faaliyetlerni devam ettirmek suallerge cevaplarnı, çeşit teşkilât vekilleri «İnsan aqları boyunca missiya» azaları teşkil etken treningte aldılar.
Cemaat teşkilâtlarnıñ qayd etilüv hususiyetleri aqqında, uquq boyunca mesleatçı, adliyeci Olga Gnezdilova ikâye etti. Bunen beraber, o, Rusiye qanunlarında «çetel agenti» añlamı ve qırımlı teşebbüsçiler mecbur yapacaq seçim aqqında malümat berdi.
Olga Gnezdilova Qırım.Aqiqatqa da izaat berdi: «Rusiyede, çetelden maliye etilgen ve siyasetnen oğraşqan teşkilâtlar (bu yerde akimiyet ile olğan er türlü munasebetler kire) «çetel agenti» olaraq adlandıralar. Rusiyede, iç bir teşkilât göñülli olaraq bu kibi
alğa razı olmayıp, mahkemelerde şikâyet berdi. Qırımdaki cemaat teşkilâtları da, çetelden para almaq ya almamaqnı tüşünmeliler». Aytqanına köre, teşkilâtlar Rusiye tarafından destek ala bileler ve belki de, teşebbüsçilerniñ bir qısımı bunı ister.
Trening bitken soñ, «Tsigun içtimaiy hızmeti» sport-tedavilenüv teşkilâtınıñ reberi İrina Bayevskaya öz teessuratlarınen Qırım.Aqiqat ile paylaştı. Bildirgenine köre, onıñ teşkilâtı Ukrainada kâr ketirmegen bir teşkilât kibi qayd etilgen edi, amma ileride rusiyeli Qırımda faaliyetini devam ettirmek istegenini ayttı. «Rusiye qanunları boyunca teşkilâtnı nasıl qayd etmek mümkünligi meraqlandıra edi, bunı ögrendim işte», – qayd etti Bayevskaya.
«İnsan aqları boyunca missiyası»nıñ vekili Andrey Krisko qayd etkeni kibi, «bu kibi oqutuv tedbiri birinci kere ötkerile, amma ümüt etemiz ki ardı gür olur». Onıñ sözlerine köre, cemaat teşkilâtları azalarınıñ bilgi seviyesini arttıruvı eñ müim meselelerden biri olaraq qayd etildi.
Treningniñ işinde iştirak etip olamağanlar içün, ayırıca malümatlar azırlanıp, «missiyanıñ» saytında yerleştirilecek. Onıñ mütehassısları ileride birleşme ve assotsiatsiyanı serbest teşkil etilüvi, qayd etilüvi ve faaliyetini alıp barmaq imkânlarını nezaret etecekler.
Kriskonıñ sözlerine binaen, bu kibi bilgi dersleri qırımlı uquq-qoruyıcılar, adliyeciler ve yerli matbuat vastaları içün keçirmege planlaştıralar.


text:
14 jasar qostanaylıq Rwbïk tekşesin ayaqpen jïnawdan ulttıq rekord ornattı
QOSTANAY. QazAqparat - Rwbïk tekşesin ayaqpen jïnaw boyınşa Qazaqstannıñ ulttıq rekordın ornatqan Erasıl Bolısbek Qostanayda turadı, dep xabarlaydı QazAqparat.
Älemde satılım jağınan aldıñğı orında turğan oyınşıq - Rwbïk tekşesi. Büginge deyin onıñ 400 mln-nan astamı satılğan degen derek bar.
Tipti, 1987 jılı atalğan «basqatırğıştıñ» 14 mln danası satılğan.
Sonımen, bul oyındı kim oylap taptı? Vengrïyalıq säwletşi Erne Rwbïk Bwdapeşt texnologïya jäne ekonomïka wnïversïtetiniñ qurılıs-arxïtektwralıq fakwltetin bitirip, 5 jıl boyı ğïmarattardı jobalawmen aynalısqan. Odan keyin ol qoldanbalı öner akademïyasına oqıtwşı bolıp jumıs isteydi. Sabaq berw barısında üş ölşemdi keñistikti üyretw öte qïın ekenine közi jetip, onı oñay tüsindirwdiñ jolın izdewmen boladı.
Rwbïk alğaşında öz maqsatına qalay jetwdi köp oylandı. Bir küni ol Dwnaydıñ jağasında otırıp, tolqındardıñ jumır tastardı arı beri qozğaltıp, olardan kölemdi geometrïyalıq fïgwralar jasaytındığına nazar awdaradı. Bul oğan oy salıp, üyine asığa jetip, bir jobanı oylastıra bastaydı. Karton men ağaş iske aspağan soñ plastmassağa toqtaladı. Kişi kölemdegi tekşeler 3 os boyınşa aynalwı üşin Erne Rwbïk işki cïlïndr mexanïzmin oylap tabadı. Ärtürli nusqalardı qarastırğan Rwbïk öz jobasınıñ sırtqı beynesi üşin altı tüsti qarapayım gammanı tañdaydı.
Stwdentterge bul ïdeya öte qattı unap, Rwbïk öte bir qızıqtı oyın jasap şığarğanın tüsinedi.
Rwbïk tekşesin 1974 jıldan bastap keñ taraydı. Alğaş ret älem çempïonatı 1982 jılı Bwdapeştte ötedi. Sport oyındarınıñ qatarına enip, oğan spïdkwbïng atawı beriledi. Sodan beri bul sport köptegen elde qarqındı damıdı. Al Qazaqstan spïdkwbïng çempïonatına 2009 jıldan beri qatısıp keledi. Sol jıldarda jalğız ğana ümitkerimiz älemdik sındarğa barsa, 2016 jılı olardıñ sanı 16-ğa deyin östi. Bıltırğı ötken älem çempïonatına 112 qazaqstandıq qatısıp, birneşewi jüldege ilikti. Solardıñ biri - qostanaylıq Erasıl Bolısbek.
Erasıl büginde Sırbay Mäwlenov atındağı Qostanay mektep-gïmnazïyasında oqïdı. Ol Rwbïk tekşesin mektepke barmay turıp qolğa ustadı.
«13 jasımda Astanada ötken QR çempïonatına qatıstım. Ondağı jetistigimmen maqtana almasam da, Semeyde ötken «Semey Open 2018» xalıqaralıq sayısında Qazaqstannıñ ulttıq rekordın ornattım. 3x3x3 jüyedegi tekşeni 1:19,80 mïnwtta ayaqpen jïnadım», - deydi ol.
Erasıl Bolısbektiñ aytwınşa, kez kelgen tekşeni jïnastırwşığa eñ kemi 20 jüris qajet.
«Negizi, bul ädisti Ogayo ştatındağı Kent wnïversïtetiniñ professorı Morlï Devïdson şığarğan. Ol kompyuterdiñ kömegi arqılı barlıq jüristi muqïyat qarap, tïimdi joldarın jazıp otırğan. Men tekşe qurastırwğa künine 3-4 sağat waqıtımdı arnaymın. Oğan ketken waqıtqa ökinbeymin. Key kezderi äldebir närsege qobaljısam qolıma Rwbïk tekşesin alamın. Sebebi, ol adamnıñ jaysız köñilin sergitedi. Sondıqtan qazir dostarımdı da osı sport türimen aynalıswğa şaqırıp jürmin», - deydi spïdkwbïng şeberi.
Tekşeni şır aynaldırğanda ne qızıq bar dewiñiz mümkin. Biraq mamandardıñ keñesine sensek, onı jay ğana aynaldıra berw azdıq etedi. Kerisinşe, Rwbïk tekşesi - jıldam oylaw men qoldıñ eptiligin qajet etetin sporttıq oyınnıñ bir türi.
«Rwbïk tekşesin qurastırw boyınşa «Spïdkwbïng», «Bir qol» jäne «Reskrambl» jüyeleri bar. Olar türli ädistermen jïnaladı. Spïdkwbïng sportınıñ sabaqta, äsirese, matematïkalıq esepterdi şeşw kezinde paydası zor. Sonımen qatar, oydı lezde jïnaqtap, durıs şeşim şığara bilwge de kömektesedi. Patrïk Ponsw esimdi 15 jasar rekordşı tekşeni nebäri 4,69 sekwndta jïnaydı. Meniñ de armanım - älemdik rekordşılardıñ därejesine köterilw. Ol üşin äli köptegen ädisti üyrenw qajet», - deydi Erasıl.
Erasıl Bolısbek osı waqıtqa deyin 4 xalıqaralıq jarısqa qatıstı. Aktobe Cube Days 2018, Ural Winter 2018, Kazakhstan Open 2017 jarıstarında jaqsı nätïjelerge jetti. Bastısı, onıñ jetistikteri bükilälemdik Rwbïk tekşsesin qurastırwşılardıñ tizimine alındı.


text:
Bu aqqında Ukraina tış işler departamentiniñ beyanatında denile, onıñ metni Qırım.Aqiqat muarririyetinde mevcut.
«Ukrainanıñ ayırılmaz bir parçası olğan Qırım Muhtar Cumhuriyetinde Rusiye hızmetleriniñ Ukraina qanunlarına riayet etmegenlerini sert bir şekilde takbih etemiz», – bildireler tış işler nazirliginde.
Nazirlik Sentsovğa qarşı seslendirilgen qabaatlavlarnı «absurd ve aqılğa uymağan bir şey» dep adladı.
«Olar daa bir kere Kreml areketlerinen ukrain tili, tarihı ve medeniyetine olğan nefret idare etkenini isbatladılar», – aytıla beyanatta.
MİD Rusiye akimiyetinden Oleg Sentsovnıñ azat etilmesi ve «Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyetinde Ukraina vatandaşlarınıñ aq-uquqları ve serbestliginiñ bozulmasını» toqtatmağa talap ete.
Qırımdaki FSB hadimleri tarafından Oleg Sentsovnıñ yaqalanması aqqında malümat mayıs 12-de aydınlatıldı. Onı Aqmescitte tutıp, bellisiz bir yerge alıp kettiler.
Bundan soñ Sentsovnı terakt teşkil etilmesinde şekleyler ve Moskvağa alıp keteler degen malümat peyda oldı.
Sentsov belli ukrain kinorejissöri, em de «Avtomaydan» faali ola.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, Ukraina halq deputatı Refat Çubarov, Ankaradaki Anadolu meydanında qırımtatar halqına qarşı yapılğan genotsidniñ qurbanları hatırasına ötkerilgen matem mitingi iştirakçilerine muracaat etti. Videomuracaatını o, özüniñ Facebooktaki saifeside derc etti.
Çubarov, qırımtatarlarnıñ 1944 senesi faciasınıñ qurbalarını iç bir vaqıt unutmaycaqlarını qayd etti.
Çubarov: «Rusiye Vatanımıznı bir kere daa işğal etti… Halqımız Rusiyeden çoq ağır zulümler kördi. 18-nci mayıs 1944 – bu zulümlerniñ eñ büyügidir. Halqımız Qırımnıñ işğaline qarşı çıqtı, asla qabul etmedi ve iç bir vaqıt qabul etmeycek. Lâkin işğalniñ başından berli, dört senedir, Qırımda yaşağan halqımızğa basqılar, zulümler künden-künge arttı. Zan etemiz ki, kelecekte daa artacaq… İşğalge qarşı çıqqan qaraşlarımızdan öldürilgenler oldı. Qaçırılıp, ğayıp etilgenler bar. 67 vatandaşımız Rusiye türmelerinde tutula. Er afta bir qaç qırımtatarnıñ evi basıla», – dedi.
Halq deputatı, dünya toplulığı: BMT, Avropa parlamenti, bir çoq devlet – Qırımnıñ ilhaqını taqbih etti ve Rusiyege qarşı iqtisadiy sanktsiyalar qullandılar, dep qayd etti. Ondan ğayrı Çubarov Türkiye ukümetine, Ukrainağa ait yarımadanıñ ilhaqını tanımağan içün minnetdarlığını bildirdi. Onıñ aytqanına köre, Türkiyede yaşağan qırımtatarlar endi 4 seneden berli Ankarada matem mitinglerini keçire.
Çubarov: «Halqımızğa yapılğan genotsidni asla unutmaycaqmız. Genotsidni yapqanlar ve bugün Qırımda olğan cinayetçiler muaqqaq mahkeme ögünde esap berip, çezalarını çekecekler. Yaşasın Türkiye Cumhuriyeti, yaşasın Ukraina devleti, yaşasın Qırım, yaşasın qırımtatar milleti», – dep beyan etti.
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ malümatına köre, Ankarada mayıs 13-te qararnen 5-6 biñ kişiniñ toplanması planlaştırıla. İstanbulda miting mayıs 20-de Rusiye baş konsullığı qarşısında yapılacaq.
Daa evel Çubarov, qırımtatarlarnı ilhaq etilgen Qırımda mayıs 18-de, Qırımtatar halqını Qırımdan sürgün etüv qurbanlarını hatırlama kününde umum Ukraina sükünet daqqasına qoşulmağa davet etti.
O, Ukrainanıñ qıtadaki qısmında, qırımtatar halqını sürgün etüv qurbanlarınıñ hatırasına matem tedbirleri Herson vilâyeti, Geniçesk rayonı, Novoalekseyevka, Odesa, Lviv ve tedbirler ukrain ve yeudi cemaatlarınıñ iştiraki ile Holokost muzeyinde yapılacaq Dneprde keçecekler, dep qayd etti.
Qırımdan qırımtatar halqını sürgün etüv qurbanlarını hatırlama künü er yıl mayıs 18-de qayd etile. Bu künde qırımtatarlar ile tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etildi.


text:
Biografiä
Cidençe bülek Soñgı säxifälär 1 Gomere tögällänep kilä torgan Tukaynıñ yaña revolyusion kütäreleş elları icatında gacäep ber sıyfat küzgä taşlana: kiläçäkkä ömet belän karau, tarixi optimizm. «Tatar yaşläre» şigıre üze genä dä şundıy näticä...
Altınçı bülek. Kiläçäkkä karap
Altınçı bülek Kiläçäkkä karap 1 Kalendarda 1910 elnıñ 31 dekabre belän 1911 elnıñ 1 gıynvarı ber-bersennän aerılıp torsalar da, tabigatneñ üzendä alay tügel. Kiçä şärä agaçlarga zıkı töşergän koyaşsız salkın sürän kön ide. Bügen dä...
Bişençe bülek. Moñlı saz çıñnarı
Bişençe bülek Moñlı saz çıñnarı 1909 el kerügä yazıp bastırgan şigırlärennän berse «Täräddöt vä şöbhä» dip atala (Täräddöt vä şöbhä — ikelänü häm şiklänü). Nindider ber süz yaisä vakıyga, küräseñ, şagıyrne äsärländergän dä ädäbiyatka...
Dürtençe bülek. Tugan tufrak
Dürtençe bülek Tugan tufrak 1 1907 elnıñ oktyabr başları. «Yoldız» gazetasınıñ sekretare Galiäsgar Kamal yalgız gına eşläp utırganda, işek şakıp, redaksiya bülmäsenä yaşüsmer kıyafätle ber eget kilep kerä. Täbänäk, çandır. Östeñdä kazakiga da, cilängä...
Öçençe bülek. Irek tañında
Öçençe bülek Irek tañında 1 Başkalanıñ Saray mäydanında yañgıragan mıltık zalpları, yözlägän eşçelärne üterü belän bergä, bik küplär küñelendä patşaga ışanıçnı da üterde: xokuknı sorap tügel, yaulap alırga kiräk ikän! Dähşätle yañgıraş Caekka da...
Ikençe bülek. Mäktäp baskıçları
Ikençe bülek Mäktäp baskıçları 1 Ural suı häm aña koya torgan Çagan elgası bergä kuşılıp yasagan kultıkka keçeräk kenä şähär kerep sıengan. XVI gasırda boyar häm voevodalarnıñ cäberenä häm açlık-yalangaçlıkka tüzä almagan kıyu häm täväkkäl...
«Ğabdulla Tuqay: Tormış häm icat yıl’yazması» Redkollegiädän
Tatar xalık şagıyre Gabdulla Tukaynıñ tormış häm icat yulı küptännän öyränelep kilä. Ädäbiyat galimnäre bu problemanı igtibar üzägenä kuep, küp kenä kitaplar, monografik xezmätlär yazdılar. Berniçä märtäbä äsärläreneñ küptomlı tuplanmaları da basılıp, kiñ katlam ukuçıga...
1886 yıl
14 (26 aprel). Gabdulla Tukay Kazan gubernası Kazan öyaze Kuşlavıç avılında (xäzerge Tatarstannıñ Ätnä rayonı) ukazlı mulla Möxämmätgarif* Möxämmätgalim** mulla ulı belän Bibimämdüdä*** Zinnätulla**** mulla kızı gailäsendä dönyaga kilä. Kazan gubernası Kazan öyaze buença 1886...
1888 yıl
22 dekabr. G.Tukaynıñ änise Bibimämdüdä Malmıj öyaze (xäzerge Baltaç rayonı) Sasna püçinkäse avılınıñ ukazlı mullası Möxämmätşakir Fäyzullinga (1819—1916) ikençe märtäbä tormışka çıga. Mämdüdägä 23, Möxämmätşakirga 69 yaş bula. Nikax mäclese Öçiledä, ätise Zinnätulla yortında ütä....
1889 yıl
Mart—aprel. Änise Mämdüdä Gabdullanı üz yanına Sasna püçinkäsenä aldırta. «Isemdä kalgannar»da bu turıda tübändäge süzlär yazılgan: «…anam da tege mullaga üzläşep citkän bulırga kiräk: ul bervakıt mine üze yanına Sasnaga aldırtırga atlar cibärtkän. Mine bu...


text:
İşğal etilgen Aqyarda aşayt mahsulatınıñ fiyatları ep arta. Bunı Aqyar «ükümetiniñ» istimalcı bazar ve litsenziya baş idaresiniñ yolbaşçısı Nikolay Lişenko sentâbr 29-da toplaşuvda bildirdi.
Qırımnıñ öz başına ilân etilgen ükümetine yaqın olğan Krıminform saytınıñ malümatına köre, Lişenko fiyatlar artmasını «logistika problemlerinen» bağlay.
«Baqqaliye gruppasında fiyatlar arta. Keçken aftağa nisbeten un fiyatı arttı – 3%, pirniç gruppası – 1,6%, künaylan yağı – 3,5%, şeker – 1,8%», – dedi Lişenko. Aynı vaqıtta o yımırta fiyatı – 6% ve et – 4% artqanını ayttı.
Lişenkonıñ qayd etkenine köre, furtuna havfı sebebinden Rusiyeniñ diger regionlarından aşayt mahsulatını ketirmek daa zor oldı, em de Ukrainanıñ Qırım ile sıñırında yükni resmiyleştirmek kerek, bunıñ episi tesir etedir.
Onıñ aytqanına köre, Keriç keçitinde qullanuv müddeti qısqa olğan aşayt mahsulatı içün «yeşil ayat» temin etildi. Ötmek fiyatı deñişmey qala, çünki onı Aqyar ve Qırım müessiseleri azırlay.


text:
Aqyarnıñ bazı mikrorayonlarında aprelniñ başında çoq daireli çoq qatlı evlerde merkeziy qızdıruv eksildi. Aynı vaqıtta şeerniñ diger rayonlarında mesken evlerni qızdıralar. Bunı yerli sakinler Qırım.Aqiqatqa bildirdiler.
Ostrâkov caddesinde ömür arqadaşı ve kiçik balası ile yaşağan 28 yaşında Marina onıñ dairesi aman-aman qızdırılmağanını bildire.
«Bizler qalın kiyinmege ve daireni siyrekçe avalandırmağa başladıq. Elektrik qızdırğıçnı qıdıramız», – dep ayta qadın.
Kamışovaya buhta mikrorayonında yaşağan 57 yaşında Georgiy de qızdıruvnıñ keyfiyetinden şikâyetçi.
«Yaramay qızdıralar: batareyalar biraz cıllı. Urba gece bile batareyada qurumadı. Amma qızdıruv parasını tolusınen alacaqlarını tüşünem», – dedi o.
«Lötçiki» mikrorayonında yaşağan 50 yaşında Vladimir ise onıñ dairesi yahşı qızdırılğanını farq etti.
Yerli sakinlerniñ qayd etkenine köre, mart ve aprelniñ başı Aqyarda biraz suvuq oldı. Meselâ, aprel 8-de kündüz Aqyarda ava arareti 5-6 dereceni teşkil etti. Bu avada şeerniñ kommunal hızmetleri evlerni qış cedveline köre qızdırmaq kerekler.
Aqyarnıñ Rusiye akimiyeti şeerde qızdıruv mevsiminiñ yekünlenmesi aqqında bir de bir resmiy malümat bermedi.


text:
Rusiyeli bloger Aleksandr Gornıy Facebook’ta, bozulğan asfalt ve çuqurlarnı köstergen fotoresimlerni derc eterek, Qırımda ağır yük maşnaları yollarnı boza dep bildire.
Gornıyniñ sözlerine köre, o resimlerni Pervomayskoye köyü etraflarında çekken eken.
«Qırım yollarınıñ işi harap. Misli olmağan sıcaq ve ağır yük maşnaları Qırım yollarını çöplük obasına çevirip taşlay. Men bu resimlerni Pervomayskoye köyü etrafında çekken maalde tışarıda+30C sıcaq bar edi», – dep yaza Gornıy.
İyülniñ 1-nden itibaren Qırımda sıcaq künler devamında yük maşnalarınıñ yolda yürmesinen bağlı yasaq kirsetilgen edi. Yasaq sentâbrniñ 30-na qadar devam etecek.
Qırım akimiyeti paromdan kelgen büyük yük maşnaları Keriçniñ tek yollarını degil de, binalarını da harap etkenini qabul etti. Yük maşnalarını başqa yoldan yürsetmege imkân olmağanından şeer şurasına qomşu Rusiyeniñ bücetinden tazminat istemesi tevsiye etildi.


text:
Dekabrniñ 13-nde Kremlniñ kontroli altında bulunğan Qırım Yuqarı mahkemesi qırımtatar faaliyetçisi Seytumer Seytumerovnıñ appelâtsiya şikâyetini onsız baqıp çıqtı.
Faaliyetçi: «Şeerde maşinalar tıqalıp qalğan içün oturışuvğa 10 daqiqa keç qaldım. Meger, bu arada akem şikâyetimni mensiz baqıp çıqmağa yetiştirdi. Mahkemeniñ kâtibi, şikâyetim boyunca qarar poçtama yollanacağını bildirdi», – dedi.
Noyabrniñ 8-nde ilhaq etilgen Qırımnıñ Bağçasaray ve Eski Qırım şeerleri ile Aqmescit rayonınıñ Şumhay (Zareçnoye) qasabasında qırımtatar faaliyetçileri ve cemaatçılarınıñ evlerinde tintüvler yapıldı. «Qırım birdemligi»niñ malümatına köre, Seytumer Seytumerov (Bağçasaray), Alimdar Belâlov (Eski Qırım) ve Eldar Kantemirovnıñ (Şumhay) evlerinde tintüvler yapıldı.
Noyabrniñ 8-nde Seytumerovğa qarşı Rusiye Memuriy uquq bozuluvları kodeksiniñ 20.3 maddesi («ekstremistik teşkilâtlarınıñ atributikası ya da simvolikasını propaganda ya da numayış etüv») boyunca protokol tizildi. Aynı şu künü mahkeme oña 2 biñ ruble cöreme yazdı.
Bugünki künde Seytumerovdan başqaları üstünden serbest kezmelerine dair sıñırlavlar alıp taşlandı.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
2017 senesi dekabr ayınıñ soñunda ukrain Wikipediasına Qırımda yaşağan ameliy sanat ustaları aqqında malümat kirsetilecek. Bu aqta Qırım.Aqitatqa Ukraina medeniyet naziriniñ meslatçısı Esma Aciyeva ikâye etip berdi.
Onıñ aytqanlarına köre,2018 senesi yanvar ayında qırımtatar Wikipediasınıñ teşkil etilgenine 10 yıl tola eken.
«O faal insanlar gruppası tarafından teşkil etilgen edi, lâkin bu teşebbüske kimse qol tutmadı. Bugün bizler İsviçre tarafından qol tutulğan bir leyha çerçivesinde ukrain tilindeki Wikipedianı qırımtatar kontentinen toldurılması üzerinde çalışamız ve, ihtimal, inglizcesi de yapılır. Bizler ameliy sanat saasında çalışqan ustalarğa anketa yollap, olar aqqındaki maqalede neler körmege istegenlerini yazsınlar dep rica ettik. Ustalarnıñ çoqusı cevap berdi», – dep qayd etti Aciyeva.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey.Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü olaraq qabul etti.


text:
Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım Yuqarı Makemesi qararı ile «fevral 26» işi boyunca mabüsleriniñ apiste bulunma müddeti uzatıldı.
Bu aqta Qırım.Aqiqat agentligine advokat Polozov bildirdi. O ise, Ahtem Çiygoznıñ menfaatını qorumaqta.
«Fevral 26» işi boyunca mabüsler Ahtem Çiygoz, Ali Asanov ve Mustafa Degermenci, makeme qararı ile apiste aprel 24 kününe qadar yatacaqlar», - dep ayttı o.
Mart 24 künü Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım Yuqarı Makemesi, Qırım prokuraturasınıñ appelâtsiyasını qabul etmedi. Belli ki, prokuratura, mabüslerge qabaatlayıcı ükümni çıqarmaq içün, cinaiy işni makemege qaytarmağa talap etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, yarımadada Rusiye uquq qoruyıcıları Ukraina topraq bütünligine qoltutqan ve Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksyonov yolbaşçılığında «Rus birligi» firqasınıñ faallerine qarşı çıqqan qırımtatar faallerini mahkeme etmege başladılar.
Vaqialar 2014 senesi fevral 26-da olıp keçken edi. Rusiye taqiqatınıñ malümatına köre, yüz bergen çatışmada eki insan elâk oldı, 79 kişi zarar kördi.
Fevral 15-te Qırımnıñ Yuqarı mahkemesi bu işni tekrar taqiq etilmesine yollamağa qarar aldı.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Jeli qoldanwşısı Aynur Tursınbaevanıñ ïnstagram jelisinde jazılğan keñesine qulaq asıp bala kötergen. Äyel bir qızınan keyin köpke deyin bala kötere almay jürgen eken.
Bul twralı Stan.kz xabarlaydı.
Oraza bastalmas burın Aynur Tursınbaeva öziniñ ïnstagram jelisindegi paraqşasında qasïetti ayğa qatıstı jazbasın bölisken-di. Atalğan jazbasında oraza ustawdıñ paydası twralı aytıp, köpşilikti bul parızın orındawğa şaqırğan. Aytıskerdiñ keñesine qulaq asqan jeli qoldanwşıları densawlıqtarınıñ äldeqayda jaqsarğanın aytadı. Arasında köp waqıttan beri säbï süye almay jürgen ana jükti bolğan.
Aynur Tursınbaevanıñ köpşilikke kömektesken jazbası kelesidegidey. Onı jazw üşin köp waqıt qolı tïmey jürgenin aytadı.
“Keşeden beri basım sınıp telefonğa qarawğa şamam kelmey qaldı. Bügin jazbasam keş bolatının bilip qïnalsam da jazayın dep otırmın. Dostarım, qasïetti Ramazan ayı da keldi, buyırsa bügin tünde awız bekitemiz. Jalpı basqalarğa qarağanda meniñ oqırmandarım öte ïmandı. 80-90% oqırmanım orazanı anıq ustaydı. Bul post orazanı ustawğa dayın emespiz dewşilerge, qïnalıp qalam dep qorqıp otırğandarğa arnaladı.
Eñ aldımen, oraza ustap ölip qalğan eşkim joq, kerisinşe barlıq awrw astan boladı, al keşke deyin aş jürwge şıdamıñız jetpese, siz öte älsiz adamsız! Meniñ bir tanısım därigerler eşqaşan balañ bolmaydı, urıqtarıñ ölip qalğan degen edi, keyin qızdı boldı. Sebebin surağanımda otız kün orazada bir kün demalmay duğa jasadım, oraza bite salıp äyelim bala köterdi degen bolatın. Kimniñ jüregi tınış emes, kimniñ jumısı jürmey jatır kim qïnalıp jür, kimniñ otbasında bereke bolmay tur?!
Bügingi tünnen qalmay oraza ustasın! Eş dayındıqtıñ keregi joq! Men oraza ustawğa nïet ettim, Alla barlıq qïındıqtan qutqar dep duğa jasasa boldı! Bul aydıñ qasïetin men sözben tüsindire almaymın. Ärbir mïnwttı paydalanıp qalıñızdar. Alla aytadı, bäteñkege baw kerek bolsa da menen sura, men barlıq keregiñdi tawıp beremin, barlıq duğañdı qabıl etemin deydi. Al Ramazan ayı barlıq duğa qabıl bolatın ay dostarım. Al kimder orazanı asığa kütip otır eken, ayta otırıñızdar?” – dep jazadı Tursınbaeva.
Jeli qoldanwşıları aytısker aqınnıñ osı mazmundas jazbasın bıltır Ramazan ayına birer kün qalğanda oqığandarın aytadı. Sol kezde Tursınbaevanıñ keñesine qulaq asıp oraza ustağandardıñ biri bala köterip, ul bosanğan. Al ekinşi birewi därigerler emdey almağan densawlığın qalpına keltirgen.
“Osı jazbañızdı paraqşañızdan bıltır oqığanmın. Mağan därigerler EKO-nıñ kömegine jüginwim kerektigin aytqan. Qızımnan keyin köp awırıp, qayta-qayta tüsik tastadım. Emdelmegen jerim joq, kötere almay qaldım. Namaz oqısam da, densawlığıma baylanıstı oraza ustawğa qorıqtım. Öziñiz aytqanday awırıp qalamın ba dep oyladım. Sebebi, därigerler tıyım salğan bolatın. Allam Ramazan ayında bergen balamdı qïnalıp 7 aylığında bosandım. Jaratqan onı aman alıp qaldı. Qazir üş aylıq Ïmran esimdi ulım bar. Allağa şükir! Sizge Alla razı bolsın paydalı äñgimeñiz üşin”, – deydi jeli qoldanwşısı.
“Ïä, Aynur, bïıl meniñ de densawlığım durıs bolmay oraza ustamaymın dep oyladım. Bul oyım üşin Alla özi keşirsin. Sodan sizdiñ bawırıñız Ardaqqa aytqan söziñizdi oqıp, bir kün qaza qılıp, orazamdı bastap kettim. Endi mine Ramazan ayı bitwge az-aq qaldı. Bir qızığı, densawlığım durıstalıp qaldı. Ayağım qattı isinip, jüre almay qalğan bolatınmın. Qazir isik tolıqtay ketti. Tilegiñizdi Alla qabıl qılıp, ul twıñız”, – deydi ekinşi bir jeli qoldanwşısı.
Köpşiliktiñ öziniñ keñesterin oqıp jürgenine Tursınbaeva qwanıp qaldı.
“Orazanıñ bitwine säl ğana waqıt qaldı. Birewler waqıttıñ tez ötkenine qwanıp jürse, birewler qasïetti aydı qïmay muñayıp jür. Ïä, waqıt zwıldap baradı. Bärimiz ömir deytin alıp kemede tirşilik keşip jatırmız. Jäne bul kemede eşkim aman qalmaydı! Yağnï mäñgilik ömirge sınaq tapsırıp jürmiz.
Osı oraza üşin de suralamız. Awız aşqan kezdegi baqıt bir bölek, qïyamette Rabbımnıñ sıylığı qanday boladı eken. Elestete de almaymın. Meniñ oraza jaylı jazbamdı oqıp qanşama adam “sizdiñ söziñiz äser etip, oraza ustadıq” dep jazdı. Qanday baqıttımın. Men Sizderge qazir kömektesken sïyaqtı bolıp turmın ğoy, al şınında Sizder mağan kömektesip jatırsızdar.
Sizder arqılı qanşama sawap aldım, biraz künäm keşirildi dep senemin. Qïyamette osı sözderiñiz mağan şapağatşı boladı. Oylı oqırmandarım, Sizderdi Rabbımnıñ razılığı üşin jaqsı köremin. Sizderge jaman oy salsam, suraqtarıñızğa jawap bermey enjarlıq tanıtsam, xaqılarıñızdı jegen bolsam Alla razılığı üşin keşiriñizder! Qasïetti qadir tünindegi barlıq tilek orındalsın! Oraza qabıl bolsın ustağan jan!” – deydi ol.
Kommentarïï


text:
Rusiye Tış işler nazirligi Türkiye eyyetiniñ qırımtatar halqınıñ vaziyetini ögrenmek içün kerçekleştirgen yarımada ziyaretinen bağlı Türkiye kütleviy haber vastalarında basılğan tenqit haberlerine açuvlana.
«Şunı aytmaq mecburmız ki, soñki vaqıtları Rusiye akimiyetiniñ cumhuriyette köstergen ğayretini tenqit etmek içün qırımtatar halqını alet olaraq qullanalar. Yarımadada «qırımtatarlarnı qaçıruv», «qırımtatar faallerini apiske aluv ve qanunsız tintüvler» aqqında haberler ardı-sıra peyda ola», – dep aytıla Rusiye Tış işler nazirliginiñ saytında.
Nazirlik Türkiye eyyetiniñ yarımada ziyaretine müsbet qıymet kesti.
«Bunıñ kibi körüşüvler qırımtatarlarnıñ vaziyetini yañlış tanıtqan suniy malümat ve teşviqat efsanelerini yoq etmege yardım etkenini tüşünemiz», – dep qayd ete nazirlik.
«Bizler bu meselede siyasetsiz yanaşmağa çağıramız. Yarımadada qırımtatar halqınıñ milliy-medeniy muhtariyetini şekillendirüv işi ketmekte, bunı Qırımnıñ «ukrain devrinde» tasavvur etmek bile zor edi», – dep aytıla beyanatta.
Rusiye Tış işler nazirligi emin ki, «qırımtatarlarnıñ müim problemleri siyasetnen bağlı degil, tam içtimaiy-gumanitar ve hocalıq problemleri, topraq damartılarınıñ uquqiy resmiyleştirilmesi, agrar meseleleri, qırımtatar cemiyetiniñ medeniy inkişafı ile bağlı meseleler bar».
Aprel ayınıñ soñunda Türkiye eyyeti Qırımnı ziyaret etti. Olar şimdiki akimiyet ve Qırımtatar Milliy Meclisiniñ vekillerinen körüştiler. Qırımnıñ Milletlerara munasebetler komiteti eyyet reberi Mehmet Üskül adından onıñ qırımtatarlarnıñ vaziyetinden memnün qalğanını bildirdiler. Üskül ise bunı red etti.


text:
Bügin Almatı qalasında Äl-Farabi atındağı QazWU-dıñ Filosofiya jäne sayasattanu fakul'tetinde 27 qazanda QR Prezidenti jarlığımen bekitilgen latın älipbiinde diktant jazu şarası ötti.
Diktant jazuğa sayasattanu mamandığında bilim alıp jatqan 1-4 kurs studentteri men magistranttar qatıstı. 60-qa juıq student "Qayran Qwlager" degen taqırıpta diktant jazdı jäne alınğan mätinde apostrofpen belgilenetin qazaq tiliniñ töl dıbıstarı jii wşırastı. Diktant jazu kezinde bayqağanımızday, mwnda tek qazaq tildi studentter ğana emes, şetelden kelgen studentter de qatıstı.
Jalpı 165 sözden twratın diktanttı studentter 47 minut şamasında jazıp şıqtı. Köpşiligi jaña älipbimen tanısqanmen, äli jazıp körmegenderi belgili. Öytkeni diktantta kezdesken bir ğana "qariya" sözin bir emes birneşe student "qalay jazamız?" dep swradı. Tipti "halıq" sözine kelgende de "h" ärpin latın älipbiinde qalay tañbalanatının şatastırğandar tabılıp jattı jäne köpşiligi diktanttı wyalı telefondağı jäne qağazğa şığarılğan jaña älipbidi qoldana otırıp jazdı.
Studentter diktant jazıp bolğannan keyin şetelden kelgen azamattarıñ birinen diktanttıñ qalay bolğanın swrap kördik. "Real'no slojno bılo", - dep jauap bergen ol "latın älipbiinde jazu emes, qazaqşa sözderdi qabıldau qiın bolğanın" aytadı.
Al Sayasattanu fakul'tetiniñ 3 kurs studenti Qalmaqbaeva Ayyanıñ sözinşe, qazaq tiline tän töl dıbıstardı jazuda biraz qiındıqtar tuındağan.
"Biz latın älipbiine köşuge baylanıstı totaldı diktant ötkizdik. Sol diktanttı jazu kezinde men özim bayqağanım, keybir äripterde qiındıqtar tuındadı. Mısalı "ş", "j" äripterinde jäne "ü", "w" sındı qazaq äripteri bolğandıqtan qiındıqtar boldı. Al diktanttıñ özi oñay äri tüsinikti", - deydi ol.
Bwdan bölek student apostroftan göri ağılşın tilindegi 26 äripti (digraf - red) alğan dwrıs bolatın şığar degen pikirin bildirdi.
"Osı qaripte jazu bizge oñayıraq bolar edi... Jalpı älemniñ 148 eli latın älipbiin qoldanadı... Biz bastapqıda digraftar qabıldanadı dep oylanğan edik. Apostrof qabıldanğanda da asa tañqalmadıq. Biraq biz qanday da bir salıstıru bolatın şığar dep oyladıq. Bwl älipbi boyınşa äli de reforma boladı dep oylaymın. Öytkeni köşu barısında qwjattar boyınşa da, basqa bolsa da qiındıqtar tuındauı mümkin. Sondıqtan bwl jobağa da reformalar jasalatın şığar", - deydi Ayya.
Sonımen bayqağanımızday, köpşiligi latın älipbiine köşudi qoldaydı, alayda soñğı qabıldanğan nwsqa "sälde bolsa özgeretin şığar" degen oy aytadı.


text:
Jayıq (da'rya)
Jayıq da'ryası – Rossiya Federatsiyası (Bashqurtıstan, Chelyabinsk, Orenburg wa'layatları) menen Qazaqstan Respublikası (Atıraw, Batıs Qazaqstan wa'layatları) aymag'ında jaylasqan da'rya.
Da'rya Evropa menen Aziya du'nya bo'liklerin bo'liwshi Ural tawları menen birge shegara bolıp esaplanadı.
Qubla Ural tawı ha'm Kaspiy oypatı, Rossiya Federatsiyasının' Bashqurtıstan Respublikası, Chelyabinsk, Orenburg ha'm Qazaqstanın' Batıs Qazaqstan, Atıraw wa'layatları aymag'ınan ag'ıp, Atıraw qalasına jaqın ornalasqan Ka'spiy ten'izinın' bo'ligine quyadı. Ulıwma uzınlıg'ı 2428 km, suw jiynalatug'ın alabının' aymag'ı 237 mın' km², Qazaqstan aymag'ındag'ı uzınlıg'ı 1084 km. Jayıq ko'binese qar suwı menen (80%) tolısadı. Suw tasqını gezinde orta ag'ısı tusında arnası 10 km-ge, al a'tirapında birneshe onlag'an km-ge deyin jayıladı. Da'rya joqarg'ı ag'ısında – noyabrdın' basında, orta, to'mengi bo'leginde noyabrdın' ayag'ında muz qatıp, muzdın' eriwi to'mengi bo'leginde martdın' ayag'ında baslanıp, joqarg'ı bo'leginde apreldın' ortasına deyin sozıladı. Da'ryadan bekire, choqır, mayshabaq, ko'kserke, Ka'spiy qarako'zi, taban balıq, sazan, awlanadı. Jayıqtın' boyında jaylasqan Rossiya qalaları: Verxneuralsk, Magnıtogorsk, Orsk, Novotroysk, Orenburg, Qazaqstan qalaları: Oral (keme qatnawı baslanatın jer), Atırawdan. Evropa menen Aziyanın' sha'rtli shegarası jayıq da'ryası boyı menen o'tedi.


text:
Neşet Ertaş - Binbir Hayalınan
Sanatçı : Neşet Ertaş
Türkü : Binbir Hayalınan
Etiketler : Neşet Ertaş - Binbir Hayalınan türkü indir, Neşet Ertaş - Binbir Hayalınan türkü dinle, Neşet Ertaş türküleri, Binbir Hayalınan mp3 indir, Neşet Ertaş türküleri Binbir Hayalınan türküsü, Binbir Hayalınan sözleri, Neşet Ertaş mp3 dinle, Neşet Ertaş download, Binbir Hayalınan bedava mp3, Neşet Ertaş türkü sözleri, Neşet Ertaş türkü dinle, Neşet Ertaş son albüm indir
Neşet Ertaş Türküleri
Neşet Ertaş - Kar Yağar Kar Üstüme
Neşet Ertaş - Mecnun Leyla ya Hasret
Neşet Ertaş - Erciyes ten Kar İstersin
Neşet Ertaş - Olamam
Neşet Ertaş - Bu benim divane gönlüm
Neşet Ertaş - Küstürdün Gönlümü
Neşet Ertaş - Ağ Ellerin Sala Sala Gelen Yar
Neşet Ertaş - Sevişmek ibadettir
Neşet Ertaş - Göç Eyleyip Her Yaylada Yaylanmaz
Neşet Ertaş - Halimenin aşıkları
Neşet Ertaş - Ben bilmem onu beşi
Neşet Ertaş - Halime Kız
Neşet Ertaş - Dağlar
Neşet Ertaş - Gülüşün Gülden Güzel
Neşet Ertaş - Al Alma


text:
Aqmescitte II Yekaterinanıñ «Qırımnıñ Rusiyege qoşuluvı aqta» beyannamesi imzalanuvınıñ 232 yıllığına bağışlanğan tedbirler keçirildi.
Bunı Qırımnıñ Rusiye Delvet şurasınıñ matbuat hızmeti bildire.
Tedbirde Qırım parlamentiniñ, Nazirler Şurası ve Rusiye prezidentiniñ Qırım temsilciliginiñ vekilleri iştirak etti.
Matbuat hızmetiniñ malümatına köre, Dolgorukov tiklitaş etegine gülçemberlerni ketirip qoydılar.
Qırım spiker muavini Andrey Kozenko aytqanı kibi, işbu vesiqanıñ imzalanuvı «Neticesi Qırımnıñ bütünley Rusiyege qoşuluvı olğan meşur diplomatik ğalebedir».
Evel Ukraina tış işler nazirliginde işbu beyannameni Qırım işğali olaraq adladılar.
Qırımda kene de Yekaterinağa eykel qoymaq teşebbüsi peyda olda. Aqmescitte, Tavrida Merkeziy müzeyinde olacaq abideniñ maketini köstregen ediler.


text:
Qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilev Pussy Riot iştirakçisi Nadejda Tolokonnikova içün apishanede ilhamcı oldı. Bunı Tolokonnikova keçken seneniñ Halq birligi kününi hatırlap, Facebook saifesinde yazdı.
«Bir yıl evelsi men qırımtatarlarnıñ Qırımğa qaytması içün küreşken Mustafa Cemilevniñ küçünden ilham alıp, apishanede açlıq tutqan edim. Kendi halqını Vatanğa qaytarmaq istegeni içün o, sovetlerniñ apishanelerinde oturdı, 10 aylıq açlıqqa dayandı ve 10 ay zorlap aşatıldı. Bir yıl evelsi men Cemilevniñ cesürligi fikirlerinen yaşadım», – dep yazdı Pussy Riot iştirakçisi.
«Bu sene men – apiste degilim, lâkin noyabr ayı kene de quvançlı degil. Sovetler akimiyetinden kendine ait olğanını qazanğan Cemilevni kene de Qırımğa kirsetmeyler. Onıñ aytqanları basılğan kitaplarnı Qırım tükânlarından alına», – dep yaza Nadejda ve qırımtatarlarnıñ sürgünligi aqqında «Haytarma» filmini seyir etmege tevsiye ete.
2013 senesi sentâbr ayında Nadejda Tolokonnikova – Pussy Riot taqımınıñ 23 yaşında iştirakçisi ortodokslarnıñ «duyğularını aqaretlegeni içün» eki yılğa azatlıqtan marum etilip, açlıqnı ilân etti. O, Mordoviyadaki İK-14 qadınlar içün terbiye-emek koloniyasınıñ şaraitleri ve mahküm qadınlarnı çalışmağa mecbur etkenlerine qarşı narazılıq kösterdi.
2014 senesi baarde qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilevge Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımğa kelmege yasaq ettiler.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi ATR qırımtatar telekanalınıñ Kiyevden sputnik ve internet vastası ile yañartılmasını «haber qamaçavınıñ yoq etilmesi» olaraq adladı. Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerov telekanal yolbaşçılığı doğru qarar alğanını tüşüne.
Bunı Meclisniñ matbuat hızmeti bildire.
«Bu aqiqatnı aytmağa ve kerek ve istenilgen şeylerni köstermege izin berer. Şimdi, Qırım Rusiye tarafından nezaret etilgende, söz serbestligi aqqında arz emege de kerekmey. Qırım sakinlerine doğru malümat kerek, onı ATR bere bile. Biz sağındıq — sabırsızlıqnen bekleymiz», – dep bildire Ümerovnıñ sözlerini matbuat hızmeti.
Programmalarnıñ, şu cümleden bala yayınlarınıñ yañartılması qırımtatar halqı içün haber, içtimaiy-medeniy, cemiyet-siyasiy noqtaiy nazardan pek emiyetlidir, dep tüşüne Qırımtatar Milliy meclisiniñ qırımtatar matbuat vastalarınıñ inkişafı boyunca idaresiniñ reisi Gayana Yüksel.
«Telekanal yayınlavınıñ böyle şaraitlerde zemaneyi tehnikiy imkânlar vastası ile yañartılması Qırımda media saasında olğan vaqialarğa lâyıq bir cevap oldı. İlk evelâ, bu Qırım akimiyeti qırımtatarlarnı qaplap alğan haber qamaçavından bir çıqıştır», – dey o.
ATR yolbaşçılığı Kiyevde iyün 18 künü keçken matbuat konferentsiyaında qıtaiy Ukrainadan yayınlavnıñ pekitilecegi aqqında bildirdi. Bunıñ ile telekanal saibi Lenur İslâmov Qırımda qalğan hadimler bu ketişatta iştirak etmegenini qayd etti.
ATR yayınlavınıñ yañartuvı aqqında iyün 17 künü belli oldı, çarşenbe künü aqşam telekanal efirini Bağçasaray Han sarayında gimnniñ icrasından başladı. «Lâle» bala telekanalı da işke devam etti.
Aprel 1-den dünyada yekâne ATR qırımtatar telekanalı, Rusiye litsenziyasını elde etalmayıp, yarımadada yayınlavını toqtattı.
ATR haber muarririyeti telekanal saytında aşkâr etilecek haber süjetlerini ve mahsus levhalarnı çıqarmağa devam ete
Birazdan telekanalda şunı bildirdiler ki, ATR haber muarririyeti telekanal saytında aşkâr etilecek haber süjetlerini ve mahsus levhalarnı çıqarmağa devam ete eken.
ATR yayınlavınıñ toqtatılması ile cumhuriyet akimiyeti qırımtatar cemaat telekanalını teşkil etmek teşebbüsini bildirdi. Onıñ fikrine köre, bu kanal qırımtatarlarnıñ doğru malümatnı elde etmek aqqını teminler.


text:
Törkiyädä tatar tele däresläre
Törkiyäneñ İstanbul qalasında tatarça öyrätelä
Märmär universitetınıñ Törkiyät tikşerenüläre institutı qarşında êşçänlek alıp baruçı Qayum Nasıyri isemendäge belem häm mäğarif üzägendä mart ayınnan başlap tizländerelgän tatarça kurs alıp barıla.
Atnada ike tapqır ütkärelüçe tatar tele kursların çığışı belän Tatarstannıñ Çirmeşän yaqlarınnan, Törkiyädä xezmät itkän tanılğan tatar ğalime Äqdäs Niğmät Quratnıñ yaqtaşı fännär kandidatı Läysän Şahin alıp bara.
Zur qızıqsınu kürgän tatar tele kursları iyüngä xätle baraçaq. Uquçılarnıñ kursnıñ däwamı buluın teläwen äytüçe Läysän xanım, közen “Tatarça-2”neñ bulaçağın assızıqlap, kiläse yılda isä tağın başlanğıç tatar tele kursınıñ oyıştırılaçağın belderde häm: “Monnan soñ bu 3 aylıq tatar tele kursları här yıl bulaçaq”, - dip süzlärenä östäde.


text:
Sentâbrniñ 26-si: “Azat etilgen Donbass: separaristlerniñ revanşına telüle”
26-ci sentâbr saat 9.30-da “Ukrinform” haber agentliginde, “Azat etilgen Donbass: separatisler revanşına telüke” mevzusında “tögerek masa” ötkerilecek. (2-ci zal)
Teşkilâtçılar: Ukraina haber siyaseti Nazirligi; “Ukrainska initsiativa” cemaat teşkilâtı; “Tavriyska gumanitarna platforma” cemaat teşkilâtı; Ukrainaşınaslıq ilmiy-araştırma institutı.
İştirakçiler: Yuriy Kosenko – “Ukrainska initsiativa” idare başlığı; Viktoriya Bak – “Bahmutskıy tsentr gunnoyi pedagogikı” cemaat teşkilâtınıñ başlığı; Andriy İvanets – “Tavriyska gumanitarna plarforma” cemaat teşkilâtınıñ başlığı; Dmıtro Tkaçenko – Donbass reintegratsiyası meselelerinden Ukraina haber siyaseti naziriniñ mesleatçısı; Svitlana Kravçenko – “Bahmut ukrayinskıy” cemaat teşkilâtınıñ idare azası; Viktor Zipir – Donetsk vilâyetinde vilâyet cemaat şurasınıñ azası; Olena Vasılenko – Donetsk vilâyetinde “Ukrayinska initsiatıva” cemaat teşkilâtınıñ vekâletli temsilcisi.
İştirak içün davet etilgenler: ekspertler toplulığınıñ vekilleri, Donbass ve Ukrainanıñ başqa regionlarından cemaat faalleri, devlet organlarınıñ ve müessiseleriniñ vekilleri.
Qısqaca. Tedbir belgilengen mesele aqqında cemiyetni ve devlet orgabnlarını haberdar etmek içün, mesele çezilmesi mehanizmlerini qıdıruv, cemaat faalleri ve devlet arasında sıq bağ tüzetilmesi içün, separatistler revanşına yüz bermemek ve Donbassta medeniy-maarif ve milliy-patriotik faaliyet quvetleşmesi maqsadınen keçirile.
Donbassnıñ Ukrainanen nezaret olunğan territoriyalarında vaziyet inkişafını diqqatqa alıp, separatistler quvetleriniñ ve olarnıñ mühbirleri revanşınıñ telükesi kerçek olğanı neticesine kelmek mümkün. Yerli patriotik baqqan grajdan cemiyeti daa terence inanmasızlıq ve içki buhran alına dala, “russkiy mir”niñ gizli muhbirleri ep arta. Episi bular Ukraina devletçiligi, Ukraina vatandaşlarınıñ aqq-uquqları içün büyük telüke köstere ve devlet organları tarafından ve cemiyet tarafından büyük diqqatqa muhtac.
Malümat olaraq. “Tögerek masa” işiniñ neticesinde devlet akimiyeti organlarına rezolütsiya ve muracaat azırlanacağı planlaştırıla.
Ukrainada ve dünyada iç bir müim vaqianı qaçırmañız! Bu künniñ tolu anonsını (044) 244-90-88 telefonı, ya da [email protected] e-mail boyunca sımarlañız.
“Ukrinform” adresi:B.Hmelnitskogo soq., 8/16 (“Teatralna” m.st)
Kontakt telefonları: (044) 279-20-60, 279-00-05
KHV qayd etilmesi [email protected] adresi boyunca.
Kiriş iş şeadetnameleri ve Milliy jurnalistler toplulığı varaqaları boyunca.


text:
Sentâbr 24-te işğal etilgen Qırımda «Qırım devlet gerbi ve devlet bayrağı kününe» bağışlanğan merasimler keçirile.
Bu kün yarımadada teatr ve kontsert programmalar, sergiler taqdim etilecek.
Bundan da ğayrı, Yaltada Ay-Petri dağında bayraq tantanalı şekilde tiklenecek.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Bazar künü, sentâbrniñ 14-nde işğal etilgen Qırımda birinci kere Rusiye qanunlarına köre, «Devlet şurası», Aqyarda ise, «Şeerniñ qanun çıqarıcı toplaşuvı» akimiyet organlarına saylavlar başlana. Bunen beraber yerli akimiyet organlarna da saylavlar ötkerilecek.
Yarımadada 1205 saylav uçastkası bar, olardan 43 - muvaqat sayıla, olar saba saat 8.00-den aqşam saat 20.00-ge qadar çalışacaqlar. Qırımda 27 territorial saylav komissiyası, Aqyarda - 4 saylav komissiyası meydanğa ketirildi, 190 bölük açıldı.
Qırım parlamenti ya da Devlet şurası kibi bilingen organğa saylavlar qarışıq sistema boyunca ötkerilecek. 75 deputtan 50-si firqa cedvelleri boyunca, 25 – bir mandatlı majoritar bölükler boyunca saylanacaqlar.
Aqyarda «Qanun çıqarıcı toplaşuvğa» saylavlar qarışıq sistemağa köre keçirilcek. 24 halq vekilinden 16 siyasiy firqalarnı temsil etecekle, 8 – zi bölüklerde saylanacaqlar.
Qırım İçki İşler Nazirliginiñ beş biñ hadimi ve şahsiy qoruv teşkilâtlarnıñ 200 vekili saylavlar devamında tertip nizamnı temin etecekler.
İşğal etilgen Qırımnıñ akimiyeti saylaycılarnıñ sayısı 80%dan çoq olacağını tahmin eteler.
Bundan evel Meclis reisi Refat Çubarov Qırım sainlerni sentâbr 14 künü ötkerilecek saylavlarnı boykot etmege çağırğan edi.
Ukraina baş prokuraturası, işğal etilgen Qırımda saylavlarnıñ ötkerilüvi akimiyetni elde etmek ıntıluvı, dep bildirgen edi. Saylavlar teşkilâtçılarnı 10 yılğa qadar müddet bekley.


text:
Bunı Ukraina baş prokuraturasınıñ matbuat hızmeti bildire.
Mında qayd ettiler ki, bu qararlar Ukraina topraq bütünligi, mustaqilligi, devlet quruluşını boza bilecek edi.
«Separatizmge qol tutıp, şeer şurası şimdiki akimiyetniñ ve onıñ merkeziy organlarınıñ tanılmamasını qayd etti. Bundan da ğayrı, Aqmescit şeer şurası deputatlarnıñ Ukraina siyasiy vaziyeti aqqında bilidrüvini tasdiqladı, Qırım Yuqarı Şurasınıñ referendum keçirmek teşebbüsine qol tuttı», – denile Baş prokuraturanıñ beyanatında.
Bunıñ ile mında şeerniñ yaşayış faaliyetiniñ temini boyunca Aqyar idaresiniñ teşkiyatlandıruvı boyunca koordinatsion şurasınıñ peyda oluvını da qanunsız olaraq tanıylar.
Baş prokuraturada qayd etkeneri kibi, işbu şura tarafından, Anayasa maddelerine ve «Ukrainada yerli idare aqqında» qanunına baqmadan, yerli milis, prokuratura organları, havsızlıq hızmeti ve Aqyar deñiz ticaret limanı meydanğa ketirildi. Aynı zamanda şeer şurası Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ ve Aqyarnıñ mustaqilligi aqqında Deklaratsiyanı tesdiqladı. Ukraina baş prokuraturası bu qararlarnı qanunsız oaraq tanıdı ve lâğu etti.
Mart 16 künü Qırım statusı boyunca referendum keçti, ondan soñ mart 18 künü Rusiye yarımadanıñ ve Aqyarnıñ Rusiye Federatsiyası terkibine kirgeni aqqında añlaşmanı imzaladı. Mart 21 künü Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırım ve Aqyarnıñ Rusiyege federatsiya subyektleri olaraq qabul etilmesi aqqında qanunnı imzaladı.


text:
Aqmescit sakinleri ötmek qıtlığına şikâyet etmekteler. Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, ticariy ağda elektroteminlevniñ daimiy söndürilüvi sebebinden ötmek mahsulatı yetişmey.
Aqmescitniñ merkeziy çarşısında ötmekni almağa istegenlerden uzun nevbetler tizile, üylege tükânlarda boş raflar qala. Ötmekni satqan küçük erzaq tükânları büyük ötmek zavodlarınıñ mahsulatına keçmege mecbur. Amma işbu şirketlerniñ ötmek mahsulatı aqmescitlilerge yetişmey.
Evel bildirilgeni kibi, Canköy rayonı köyleriniñ sakineri mahsulat qıtlığından saqınıp, rayon merkezine kele ve anda ötmekni çuvallarnen satın ala.
Işıqsız qalğan Keriçte ötmekni öyle tez satın alalar ki, onı atta tükânlarğa ketirmege yetiştirmeyler. Aqyarda da büyük nevbetler peyda olmağa başladı.
Noyabr 22-ne keçer gecesi Herson vilâyetiniñ Çaplinka qasabası rayonında patlavlar yüz berdi. Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq qamaçavı ştabında bildirilgeni kibi, «Qırımnı elektrika ile teminlegen elektrik bericileriniñ yolağı tüşti ve ğayrıdan tiklenemez».
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.
Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini tamirlemege başlağanlar.


text:
İyülniñ 23-nde Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeeri Şimaliy-Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesinde Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca qabaatlağan tarafnıñ şaatı – FSB hadimi Nikolay Artıkbayev sorğulandı.Bu aqta Qırım.Aqiqat muhbirine adliyeci Oksana Jeleznyak haber etti.
«Sorğulav esnasında şaat Hizb ut-Tahrirniñ faaliyet printsiplerini izaatlamağa ıntıldı. Bu arada o, bu bilgini öz işi devamında şaatlarnıñ ikâyelerinden toplağanı aqqında ayttı. FSB hadiminiñ bergen cevapları arasında esasen biz imaye etken şahıslar, sanki dersiñ, Bağçasaray sakinleri arasında diniy teşviqat alıp barğanları aqqında aytılğan umumiy sözlerden ibaret edi», – dep ikâye etti adliyeci.
Jeleznyaknıñ sözlerine köre, qabaatlanğan şahıslar nasıl kitaplar dağıtqanı, nasıl teşviqat alıp barğanı, bunı kimler düñlegenine dair konkret suallerge şaat cevap berip olamadı. O, tahqiqat bu insanlarnı tapmadı dep iddia etti, dedi Jeleznyak.
Bir kün evel sorğulanğan Bağçasaraynıñ diger sakini Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir işi»niñ iştirakçileri aqqında musbet sözler ayttı.
2016 senesi mayısnıñ 12-nde Bağçasarayda Rusiye telükesizlik hadimleri musulmanlar, qırımtatarlarnıñ evleri ve yerli qavehanede bir sıra tintüvler keçirdi. Neticede Bağçasaraynıñ dört sakini: Zevri Abseitov, Remzi Memetov, Rustem Abiltarov ve Enver Mamutov tutulııp, terrorizmde qabaatlandı. Olar, Rusiyede terroristik dep tanılğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenlerinde şübeli dep sayıla.
Bu yıl dava iştirakçileri Qırımdan qomşu Rusiyege yollanıldı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Ukrain uquqorçalav organları Qırım ükümetiniñ al-azırdaki yolbaşçısı Sergey Aksönovnıñ cinayetleri boyunca malümat toplağan edi, dep ayttı Qırım.Aqiqat Radiosı yayınında Qırımda Ukraina İİN Baş idaresiniñ sabıq yolbaşçısı Mıkola Palamarçuk.
Onıñ fikrine köre, Aksönovnıñ cevapkârlıqqa çekilmemesi, uquqqorçalav organlarınıñ yetersiz çalışqanını köstermekte.
«Aksönovnen uquqorçalav organları oğraşa edi, çünki o cinayetler işlegeninde qabaatlana edi. Ancaq materiallar mahkemege yollanmadı – onı cinaiy cevapkârlıqqa çekecek deliller yoq edi. Belki bu – uquqqorçalav organlarınıñ yetersiz çalışqanını köstermektedir. Organlarnıñ elinde olğan malümat, sadece, Aksönov qanun bozğanını köstere edi», – dep qayd etti Palamarçuk.
Bu aqta tafsilâtlıca Qırım.Aqiqatnıñ «Aksönovqa qarşı kompromat: Qırımnıñ rusiyeli yolbaşçısı keçmiş içün nasıl mahkemeleşe» adlı materialında oquñız.
Rusiye tarafından tayin Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönov Aqmescitli bloger İlya Bolşedvorovnı mahkemege berdi. Buña blogerniñ Facebookta Qırım ükümetiniñ yolbaşçısınıñ keçmişte işlegen cinayetlerine ima etkeni sebep oldı.
Aksönov bloger paylâşqan malümatnı yalan olğanını tanımağa, onı silmesine mecbur etmege, red yazmasına ve maneviy zarar içün 1 million ruble tölemesini talap ete. Davacı paralarnıñ Aqmescit babalar evine yollanılmasını rica ete.


text:
Qostanay mektepterinde sabaqtar 30 mïnwtqa deyin qısqaradı
ASTANA. QazAqparat - Qostanay qalasında orta bilim berw mektepterinde sabaqtar 30 mïnwtqa qısqartıladı, dep xabarlaydı QazAqparat Alaw-TV saytına silteme jasap.
Atap ötilgendey, munday şeşim 25 qırküyek küni Qostanay qalasında awızswdıñ berilwiniñ toqtatılwına baylanıstı qabıldanıp otır.
«Qostanay Sw» kompanïyası bul küni mektep oqwşıların sabaqtan bosatwdı usınğan. Alayda, äkimdiktiñ bilim böliminiñ bölim basşısı Evgenïy Terentev bul usınıstı qoldamaytındarın atap ötti.
«Bizde oqw procesi bar jäne zañ boyınşa sabaqtardı osı üşin toqtata almaymız. Biz şara qoldanamız, biraq munday emes. Mektepterdegi sabaqtardı 30 mïnwtqa deyin qısqartamız. Ata-analar balalardıñ tamaqtanwı jağın oylastırwı tïis. Sebebi munday jağdayda asxanalar istemeydi. Balabaqşalar jumıs istemeydi. Oqw orındarın swmen jetkilikti deñgeyde qamtw üşin usınıstar beremiz», - dedi Evgenïy Terentev.


text:
Boğurça (Kamenka) qasabası Aqmescit şeeriniñ sıñırlarına kirsetilecek.
Bunı bugün Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov bildirdi.
«Boğurça qasabası Aqmescit şeeriniñ sıñırlarına kirecek, anda da, kerek olğanı kibi, qayd etilmek mümkün olacaq», – dedi Aksönov, dep haber ete Qırım «akimiyetiniñ» ruporı «Krıminform» saytı.
Onıñ aytqanına köre, bunıñnen bağlı iş başlandı, Aqmescit yolbaşçılığınıñ da haberi bar.
İyün 30-da Boğurça qasabasındaki bağçacılıq birleşmeleriniñ sakinleri nevbetteki mitingge toplaşıp, şeer terkibine territorial bölük ya da territorial subyekt olaraq, Rusiye qanunlarına köre, qoşulmasını talap ettiler.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznıñ davası boyunca mahkeme oturışında Ümerov Eyvaz Asanoviç – 77 zarar körgen ve 48 qabaat tarafınıñ şaatından birincisi – Çiygozğa qarşı malümat berdi. Bunı noyabr 22-de advokat Nikolay Polozov Twitterde bildirdi.
«Qabaat tarafınıñ üçünci şaatı – Ümerov Eyvaz Asanoviç. Onıñ bergen malümatına köre, Çiygoz qırımtatarlarğa «bas», dep emir etken edi», – dep yazdı Polozov.
Polozov bildirdi ki, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznıñ davası boyunca mahkeme oturışında «Donbasstaki cenk areketleriniñ iştirakçisi» sorğuğa çekildi.
Advokatnıñ malümatına köre, sorğu vaqtında belli oldı ki, şaat «Minasân Qırımnıñ yalı boyundaki «halq göñüllileriniñ» yolbaşçısı edi ve Donbasstaki uruşlarda iştirak etti».
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Russkoye Yedinstvo» («Rus Birligi») firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Bunı mesken-kommunal qocalığı idaresiniñ baş muavini Yuriy Yakimenko bildirdi, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
Yakimenkonıñ aytqanına köre, şeer sakinleriniñ borcu al-azırda 600 biñ grivna miqdarındadır. Keçken yıllarnı ise esapqa alsaq, Yalta sakinleriniñ umumiy borcu 5 million grivna miqdarından ziyadedir.
«Şeerliler er şey bir-birine bağlı olğanını añlamaq kerek: eger de hızmet içün para ödememek, ondan marum qalmağa imkân peyda olur. Em de böyle alda şeer müessiselerinde tamir işlerini, aletlerniñ deñiştirüvini ve yaqarlıq ödevlerini amelge keçirmege çare olmaycaq», – añlattı o.
Onıñ aytqanına köre, Yalta sakinleri kommunal hızmeti boyunca ödevlerini em rusiye rublesi, em grivna birlmeminde tek şeerniñ poçta bölüklerinde töley bileler.
«Oşçadbank» al-azırda tek grivnalarnı qabul ete. Diger banklarnen «añlatuv işleri alıp barıla ve añlaşmalar imzalana».


text:
Kraxmal
Kraxmal — tabiği polimer. Ul üsemleklärdä qoyaş nurlanışı energiäse yotılu isäbenä bara torğan fotosintez eşçänlege näticäsendä barlıqqa kilä. Başta küp kenä protsesslar näticäsendä uglekislıy gaz belän sudan glükoza sintezlana.
Kraxmal — suda eremi torğan aq poroşok xälendäge matdä, qaynar suda ul bürtä häm kolloid eremä — kleyster xasil itä.
Üsemleklärneñ yäşel (xlorofillı) küzänäklärendä uglerod (IV) oksidın üzläşterüdän barlıqqa kilgän produkt bularaq, kraxmal üsemleklär dönyasında ayıruça küp taralğan. Bäräñgedä — 20% çaması, boday häm kukuruzda — 70% çaması, dögedä 80% çaması kraxmal bar.
Kraxmal — keşe öçen kiräkle tuqlıqlı matdälärneñ berse. Kraxmal azıq produktı itep qullanıa. Azıq sänäğätendä annan glükoza häm patoka da äzerlilär.


text:
“Altın nesil” – Muhammed Peyğamberge (s.a.v.) mektüpler (FOTO)
“Altın nesil” bala-yaşlar klubında iştirakçilerniñ er aylıq körüşüvi olıp keçti. Tedbir QMDİ “Faydalı ilim” diniy-maarif leyhası çerçivesinde keçirildi. Tedbirde 15 insan iştirak etti.
Ay devamında iştirakçiler farqlı yarışlardan, viktorinalardan ve kvestlerden keçti. Körüşüvde de viktorina, Sevimli Muhammed Peyğamberniñ (s.a.s.) ayatı aqqında subet ve “Muhammed Peyğamberge mektüp” yarışı keçirildi.
Yarış şartları boyunca Peyğamberge (s.a.s.) bağışlanğan şiir ya da muracaatnı yazmaq kerek edi. Balalar vazifeni alâ derecede al ettiler. Olarnıñ samimiy mektüpleri jüri azalarını lâqayd qaldırmadı ve ğaliplerni seçip almaq kibi mürekkep vazifeni yerine ketirmek qolay olmadı.
Birincilikni Ayşe Velilâyeva, Sureya Bairova ve Fatime Yusupova qazandılar. Klub reberleri onlayn yarışlarında faaliyet köstergen iştirakçilerni de taqdirledi. Körüşüv dostane ve sıcaq müitte keçirildi. Tedbirniñ soñunda balalar attraktsionlarda kezdiler.
Hatırlatamız, “Altın nesil” bala musulman internet-klubı genç musulmanlar içün faaliyet köstermekte. Onıñ esas maqsadı: 10-16 yaşındaki gençler içün alternativ musulman qonuşuv meydanını qurmaqtır. Klub azası olmaq içün telefon nomerası: +79788639566.
QMDİ matbuat hızmeti


text:
Serbest nefes alğanda – ava aqqında tüşünmeysiñ. Ukrainada yaşaysıñız. Problemeleriñiz ola bile. Amma siz bu problemler aqta ayta, serbest toplana, istegiñizni yapa bilesiñiz. Em de er bir tilde qonuşa bilesiñiz. Qırımda yaşağan vatandaşlarımız bunı yapamaz. Milletke baqmadan, olar episi – Ukraina vatandaşı, ukrainler.
Qırımda yaşağan ukrain vatandaşlarını ne bekley ve Rusiye işğalinde aqlarını nasıl qorçalay bileler – «24» haber telekanalınıñ «Qırım.Aqiqat» leyhasında.
Studiya musafiri – Ukraina halq deputatı Georgiy Logvinskiy ve Qırım advokatı Diana Plüta.
Programma cumaertesi künü saat 18:30 ve bazar künü saat 11:30 efirge çıqa. Radio Svoboda ve Qırım.Aqiqat saytlarında saat 18:30 seyir etmek mümkün.
Radio Svobodanıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegen insanlar içün azırlandı.


text:
22 şilde: Twğan kün ïeleri
ASTANA. QazAqparat - Bügin, yağnï 22 şilde küni tulğalardan kim dünïege kelgen? QazAqparat oqırmandarına esimder küntizbesin usınadı.
22 şilde, JEKSENBI
ESIMDER
97 jıl burın (1921) Ulı Otan soğısınıñ ardageri, partïya jäne memleket qayratkeri, qurmetti temirjolşı, Tarïxï eskertkişter men mädenïetti qorğaw jönindegi Qazaq qoğamınıñ qurmetti prezïdenti JÏENBAEV Sultan Süleymenulı dünïege keldi.
Almatı qalasında twğan. Qazaq memlekettik wnïversïtetiniñ fïzïka-matematïka fakwltetin, Almatıdağı sayasï jetekşilerdiñ orınbasarların dayındaytın kwrstı bitirgen. Almatıdağı «Qazaq mal dayındaw» keñsesinde, odan keyin Qazaqstat basqarmasında qızmet isteydi. 1941 jıldıñ jeltoqsan ayında Almatı qalasında jasaqtalıp jatqan 100-şi derbes qazaq atqıştar brïgadasınıñ atqıştar rotasına starşïna bolıp tağayındaladı, keyin vzvod komandïri boladı. 100-şi derbes atqıştar brïgadası 1942 jılı qaraşada Kalïnïn maydanında 39-şı armïya quramında surapıl soğısqa kirisip ketedi, sol urısta Sultan ayrıqşa erlik ülgisin körsetedi. 100-şi derbes atqıştar brïgadasınıñ Velïkïe Lwkï, Nevel, Rjev mañındağı jerlerdi jäne köptegen eldi mekenderdi nemis basqınşılarınan azat etwdegi erlik isteri tarïxtan belgili. 1944-1950 jıldarı Türkistan-Sibir temir jolı jumısşı jabdıqtaw basqarması jüyesinde är türli basşı qızmetterde boldı. 1950 jılı KSRO Sawda mïnïstrliginiñ Mäskew qalasındağı joğarı sawda kwrsına jiberilip, onı üzdik bitiredi. 1954 jıldıñ küzinde Almatı qalalıq partïya komïtetiniñ äkimşilik, qarjı-sawda böliminiñ meñgerwşisi boladı. Al odan bes jıldan soñ Almatı qalasınıñ Frwnze awdandıq partïya komïtetiniñ birinşi xatşısı bolıp saylanadı. 1962 jılı Sultan Jïenbaev respwblïkanıñ Sawda mïnïstri bolıp tağayındaladı. Mïnïstrlikti basqarw barısında 1962-1970 jıldarı Sultan Süleymenulı sawda jäne köpşilik tamaqtandırwdı damıtw men sala qızmetin jetildirwge köp küş-jigerin jumsaydı. Salanıñ materïaldıq-texnïkalıq bazasın nığaytwğa, sawda qızmetin körsetwdiñ progresşil türlerin engizwge zor ülesin qosadı. Sultan Jïenbaevtıñ ömirindegi belesti kezeñniñ biri onıñ 1970 jılı Qazaq KSR Mïnïstrler keñesi törağasınıñ orınbasarı bolıp tağayındalwımen baylanıstı. Ol bul qızmette 15 jılğa jwıq eñbek etti. Bul rette sawda, jeñil jäne tamaq önerkäsibi salalarımen qosa respwblïkanıñ Qarwlı Küşterine qamqorlıq jasawmen aynalıstı. Orta Azïya äskerï okrwginiñ qurılwına belsendi kömek körsetti. Okrwg äskerleriniñ oqwı men tärbïesine köp köñil böldi. Ol 1985 jılı Respwblïkanıñ tarïxï jäne mädenï eskertişterin qorğaw qoğamı Ortalıq keñesi prezïdïwmınıñ törağası bolıp saylandı jäne 1988 jılğa deyin osı qızmetti atqardı. Sultan Jïenbaevtıñ jeke bastamasımen jäne ğılımï, mädenï jäne qoğamdıq mekemelerdiñ tilekterin eskere otırıp, 1992 jılı Dinmuxammed Qonaev atındağı Xalıqaralıq qor qurıldı. Qordıñ birinşi prezïdenti bolıp Sultan Süleymenulı saylandı, qazirgi tañda ol Qordıñ qurmetti prezïdenti bolıp qızmet atqaradı.
Oktyabr revolyucïyası, üş Eñbek Qızıl Tw, Xalıqtar dostığı jäne «Qurmet» ordenderimen, eki «Birinşi därejeli Otan soğısı» ordeni, «Erligi üşin» medali, sonday-aq Qazaq KSR Joğarğı Keñesiniñ birneşe qurmet gramotalarımen marapattalğan.
2016 jılı 25 şildede Elbası Nursultan Nazarbaev S.Jïenbaevqa qoğamdıq jäne etnosaralıq kelisimdi ornıqtırwğa, el xalqınıñ birligin nığaytwğa qosqan ayrıqşa ülesi üşin Memlekettik beybitşilik jäne progress sıylığın tabıs etti.
79 jıl burın (1939) änşi, Qazaqstannıñ xalıq ärtisi, professor KESOGLW Lakï Konstantïnovïç dünïege keldi.
Grwzïyanıñ Batwmï qalasında twğan. Almatı konservatorïyasın bitirgen. 1967 jıldan osı konservatorïya janındağı opera stwdïyasında jumıs istegen. 1972 jıldan Qazaqstan teledïdarı men radïosınıñ änşisi boldı. Osı jıldan bastap ol otandıq jäne bükilodaqtıq radïo men teledïdar arqılı tanıldı. Qazir T.Jürgenov atındağı Qazaq ulttıq öner akademïyasında däris beredi.
72 jıl burın (1946-1999) jazwşı, aqın MUXTARULI Seysen dünïege keldi.
Qızılorda oblısınıñ Jañaqorğan awdanında twğan. Äl-Farabï atındağı Qazaq ulttıq wnïversïtetin bitirgen. 1971-1982 jıldarı - Qazaq Sovet encïklopedïyasınıñ ağa ğılımï qızmetkeri. 1982-1986 jıldarı - «Öner» baspasınıñ redaktorı, redakcïya meñgerwşisi. 1992-1995 jıldarı «Jalın» baspasınıñ ağa redaktorı, Qazaqstan Respwblïkası Memlekettik Ortalıq murağatı ğılımï basılımdar böliminiñ bastığı bolğan. Ömiriniñ soñğı jıldarı Türkistandağı Qoja Axmet Yassawï atındağı Qazaq-türik wnïversïtetiniñ ağa oqıtwşısı bolğan.
Aqınnıñ «Qum kesken kerwen», «Saptağı sarbaz», «Tağı bir köktem», «Nur tağısı» öleñder jïnağı, «500 suraqqa jawap» attı önertanw, zerttew kitabı, «Şoqan jäne öner» attı ğılımï-pwblïcïstïkalıq kitabı jäne xalıq swretşisi Qanapïya Teljanov twralı tarïxï-bïblïografïyalıq «Atameken» povesi jarıq körgen.
68 jıl burın (1950) «Astana Opera» balet trwppasınıñ dïrektorı NURQALÏEV Tursınbek Äbdibayulı dünïege keldi.
Almatı oblısınıñ Qaskeleñ qalasında twğan. Almatı memlekettik xoreografïyalıq wçïlïşesin, balet ärtisi; T. Jürgenov atındağı Qazaq ulttıq öner akademïyasınıñ «Baletmeysterlik şeberlik» fakwltetin, rejïsser-xoreograf mamandığı boyınşa bitirgen. 1970 jıldan - Abay atındağı Memlekettik akademïyalıq opera jäne balet teatrı baletiniñ jeke orındawşısı. 2000 jıldan beri - K. Bayseyitova atındağı ¥lttıq opera jäne balet teatrınıñ bas baletmeysteri. 2013-2015 - «Astana Opera» balet trwppasınıñ körkemdik jetekşisi, «Astana Opera» bas baletmeysteri. Qazirgi qızmetinde 2015 jıldan beri. Qazaqstannıñ Eñbek siñirgen qayratkeri.
58 jıl burın (1960) Qazaqstan Respwblïkası Parlament Senatınıñ depwtatı - Qarjı jäne byudjet komïtetiniñ müşesi, fïzïka-matematïka ğılımdarınıñ kandïdatı PLOTNÏKOV Sergey Vïktorovïç dünïege keldi.
Şığıs Qazaqstan oblısında twğan. Saratov polïtexnïkalıq ïnstïtwtın bitirgen.
Şığıs Qazaqstan oblısı Bolşenarım awdanınıñ äkimi, Şığıs Qazaqstan oblısı äkiminiñ orınbasarı qızmetterin atqarğan. 2008 jıldan - Şığıs Qazaqstan oblısınan Qazaqstan Respwblïkası Parlamenti Senatınıñ depwtatı.
Eki medalmen marapattalğan.
56 jıl burın (1962) QR Işki ister mïnïstriniñ birinşi orınbasarı SÜLEYMENOV Janat Qwanışulı dünïege kelgen.
Qarağandı oblısında twğan. 1984 jılı KSRO Işki ister mïnïstrliginiñ Qarağandı joğarı mektebin, QR IIM akademïyasın bitirgen.
Är jıldarı jedel qızmetterdi basqardı, esirtki bïznesine qarsı küres jäne krïmïnaldıq polïcïya departamentteriniñ törağası, köliktegi işki ister departamentiniñ bastığı bolıp qızmet etken.
1998 jıldan QR Işki ister mïnïstrliginde türli lawazımdı qızmetter atqarğan. QR IIM Esirtki bïznesimen küres departamenti bastığınıñ orınbasarı, Krïmïnaldıq polïcïya departamenti bastığınıñ orınbasarı bolğan. Pavlodar oblıstıq işki ister departamenti bastığınıñ birinşi orınbasarı qızmetin atqarğan.
2009 jıldan QR IIM Esirtki bïznesmen küres jäne esirtki aynalımın baqılaw komïtetiniñ törağası, Köliktegi işki ister departamentiniñ bastığı, Krïmïnaldıq polïcïya komïtetiniñ törağası bolğan. Jaña qızmetke tağayındalğanğa deyin Qızılorda oblıstıq işki ister departamentin basqarğan.
2017 jıldıñ jeltoqsan ayınan beri qazirgi qızmetinde.
«IIM-degi üzdik qızmeti üşin», «IIM-niñ eñbek siñirgen qızmetkeri», «Qazaqstan polïcïyasına 15 jıl» tös belgilerimen, «Qazaqstan Respwblïkası işki ister organdarınıñ ardageri», «Qazaqstan Konstïtwcïyasına 10 jıl», «Quqıq tärtibin qamtamasız etwde üzdik şıqqanı üşin» medaldarımen marapattalğan.
56 jıl burın (1962) Oñtüstik Qazaqstan memlekettik wnïversïtetiniñ rektorı QOJAMJAROVA Darïya Perneşqızı dünïege keldi.
Jambıl qalasında dünïege kelgen. 1984 jılı S.M.Kïrov atındağı Qazaq memlekettik wnïversïtetin bitirdi.
D. Qojamjarova 1984-1989 jıldarı Jambıl pedagogïkalıq ïnstïtwtında oqıtwşı, 1989-1990 jıldarı stajer-izdenwşi, 1990-1995 jıldarı Abay atındağı Almatı memlekettik wnïversïtetiniñ aspïrantı.
1995 jılı «1925-1929 jıldarındağı qazaq awılındağı älewmettik-ekonomïkalıq jäne sayasï özgerister» taqırıbında kandïdattıq, 2010 jılı «Patşalıq Reseydiñ Oñtüstik Qazaqstandı jawlawı: äserï-otarlıq äkimşilik pen jergilikti xalıq arasındağı qatınas (XIX ğ.II j - XX ğ. bas kezi)» taqırıbında doktorlıq dïssertacïya qorğadı.
1995-2001 jıldarı M.X.Dwlatï atındağı Taraz memlekettik wnïversïteti «Tarïx» kafedrasınıñ docenti, 2001 jılı pedagogïka fakwlteti dekanınıñ orınbasarı, 2001-2003 jıldarı «Sayasattanw jäne älewmettanw» kafedrasınıñ meñgerwşisi, 2003-2008 jıldarı Joğarı oqw ornına deyingi dayındıq, jaratılıstanw-älewmettanw ğılımdarı, gwmanïtarlıq-älewmettik ğılımdar fakwltetteriniñ dekanı, 2008-2010 jıldarı tärbïe jumıstarı jäne qoğammen baylanıs jönindegi prorektor, 2010-2013 jıldarı oqw-ädistemelik jumıstar jönindegi prorektorı. 2013-2018 jıldarı Taraz memlekettik pedagogïkalıq ïnstïtwtınıñ rektorı.
2018 jıldıñ mamır ayınan bastap qazirgi qızmetinde.
QR Prezïdentiniñ Alğıs xatımen, «QR bilim berw salasınıñ qurmetti qızmetkeri» tösbelgisimen, «QR täwelsizdigine 20 jıl» medalimen marapattalğan.
49 jıl burın (1969) Qazaqstan Respwblïkasınıñ Ulttıq ekonomïka vïce-mïnïstri - JUMANĞARÏN Serik Maqaşulı dünïege keldi.
1993 jılı Mäskew energetïka ïnstïtwtın «jılw fïzïkası» mamandığı boyınşa, 1997 jılı E. A. Böketov atındağı Qazaq memlekettik wnïversïtetin «qarjı jäne kredït» mamandığı boyınşa bitirgen.
Eñbek jolın 1993 jılı «Tınay» ŞJK kommercïyalıq dïrektorı qızmetinen bastadı. 1994-1995 jıldarı «Medkorp» ŞJK dïrektorı bolıp jumıs istedi. 1995-1998 jıldarı «ASB» ŞJK bas bwxgalteri, dïrektorı boldı. 1998-2000 jıldarı «Atıraw MÖZ» AQ ökildiginiñ dïrektorı qızmetin atqardı. 2000-2003 jıldarı «Kompanïya Global» JŞS kommercïyalıq dïrektorı. 2003-2004 jıldarı - «Batıs Oyl Gaz» Korporacïyası» JŞS bas dïrektorı. 2005-2006 jıldarı - Aqtöbe qalasınıñ Ekonomïka jäne byudjettik josparlaw bölimi bastığınıñ orınbasarı. 2006 jılğı säwirde bastap jeltoqsanğa deyin - Aqtöbe qalasınıñ Käsipkerlik böliminiñ bastığı. 2006-2007 jıldarı - QR Tabïğï monopolïyalardı rettew agenttiginiñ Aqtöbe oblısı boyınşa basqarması bastığınıñ orınbasarı. 2007-2008 jıldarı - QR Tabïğï monopolïyalardı rettew agenttiginiñ Aqtöbe oblısı boyınşa basqarma bastığı. 2008 jılğı nawrızdan mawsımğa deyin - QR Tabïğï monopolïyalardı rettew agenttiginiñ Aqtöbe oblısı boyınşa departamentiniñ dïrektorı. 2008 jılğı mawsımnan 2010 jılğı säwirge deyin - QR Ïndwstrïya jäne sawda mïnïstrligi Sawda komïteti törağasınıñ orınbasarı, Sawdanı damıtw departamenti dïrektorı. 2010 jılğı säwirden mawsımğa deyin - «Qazaqstandıq Kelisimşart agenttigi» AQ Basqarma törağasınıñ orınbasarı. 2010 jılğı şildeden 2011 jılğı qaraşağa deyin - «NadLoc» jergilikti qamtwdı damıtw jönindegi ulttıq agenttigi» AQ Basqarma törağasınıñ orınbasarı, birinşi orınbasarı. 2012 jılğı nawrızdan şildege deyin - Qazaqstan Respwblïkası Ekonomïkalıq damw jäne sawda mïnïstrliginiñ Öñirlik sayasat jäne byudjetaralıq qatınastar departamentiniñ dïrektorı. 2012 jılğı şildeden 2013 jılğı qañtarğa deyin Qazaqstan Respwblïkası Ekonomïkalıq damw jäne sawda mïnïstrliginiñ Öñirlik damw komïtetiniñ törağası. 2013 jılğı qañtardan 2014 jılğı tamızğa deyin Qazaqstan Respwblïkası Öñirlik damw vïce-mïnïstri lawazımdarın atqardı. 2014 jılğı tamızdan 2017 jılğı qañtarğa deyin Qazaqstan Respwblïkası Ulttıq ekonomïka mïnïstrliginiñ tabïğï monopolïyalardı rettew jäne bäsekelestikti qorğaw jönindegi komïtettiñ törağası lawazımın atqardı.
2017 jılğı qañtarda QR Ulttıq ekonomïka vïce-mïnïstri bolıp tağayındaldı.
39 jıl burın (1979) Qazaqstan Respwblïkası Ulttıq ekonomïka mïnïstrligi Statïstïka komïtetiniñ törağası AYDAPKELOV Nurbolat Serğalïulı dünïege keldi.
Jambıl oblısında twğan. 2000 jılı Qazaq memlekettik basqarw akademïyasınıñ «Bwxgalterlik esep jäne awdït» mamandığı boyınşa bitirdi. 2002 jılı Qazaq gwmanïtarlıq-zañ wnïversïtetin «Zañtanw» mamandığı boyınşa tämamdadı.
2001 jıldıñ qañtar ayınan 2003 jıldıñ qaraşa ayına deyin QR Statïstïka agenttiginiñ «Aqparattıq-eseptew ortalığında» RMQ jumıs istedi. 2003-2007 jıldarı aralığında «Memlekettik eksporttıq kredïtter jäne ïnvestïcïyalardı saqtandırw korporacïyası» AQ bas mamanı, Qarjı departamentiniñ dïrektorı bolıp jumıs istedi. 2007-2008 jıldarı «QazAgro «UQ» AQ basqarwşı dïrektor. 2008-2009 jıldarı «QazAgroGarant» AQ basqarma törağası. 2009 jıldıñ şildesinen bastap jeltoqsanğa deyin «Astana Knowledge City» AQ konswltantı. 2009-2011 jıldarı QR Statïstïka agenttigi törağasınıñ orınbasarı. 2011-2013 jıldarı QR Statïstïka agettiginiñ Jawaptı xatşısı, 2013-2014 jıldarı QR Statïstïka agenttigi Älewmettik jäne demografïyalıq statïstïka departamentiniñ dïrektorı. 2015 jıldıñ qañtar ayınan 2016 jıldıñ mamır ayına deyin türli kommercïyalıq qurılımdarda basşılıq qızmetterdi atqardı.
2016 jılğı 26 mamırdan bastap - QR UEM Statïstïka komïtetiniñ törağası.
«Eren eñbegi üşin» memlekettik nagradasımen, «Qazaqstan Respwblïkasınıñ Täwelsizdigine 20 jıl» tösbelgisimen marapattalğan.
196 jıl burın (1822-1884) avstrïyalıq bïolog, genetïkanıñ negizin salwşı Gregor MENDELb dünïege keldi.
72 jıl burın (1946) francwz änşisi Mïrey MATbE dünïege keldi.


text:
Merkeziy İmtian Eyyeti (Lehistan)
Merkeziy İmtian Eyyeti, MİE (lehçe Centralna Komisja Egzaminacyjna, CKE) – Lehistandaki 8 bölge imtian eyyetiniñ işine reberlik etken, tışqı baa sisteması (yani gimnaziya imtianları, matura ve zenaat mektepleri imtianları) içün mesül olğan müessisedir. Merkeziy İmtian Eyyetiniñ esas vazifeleri ve iş tertibi maarif sisteması aqqındaki qanunda tasvirlengen. MİE-niñ işini maarif içün mesül nazir (şimdiki ükümette halq maarifi naziri) nezaret ete, o müessise Lehistanniñ parlamenti qabul etken mahsus qanunına binaen yaratılğan (lehçe Ustawa z dnia 25 lipca 1998 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty[1]).
Münderice
Eyyet vazifeleri[deñiştir | kodunı deñiştir]
Merkeziy İmtian Eyyetiniñ esas vazifeleri:
- tışqı imtianlar (lehçe egzaminy zewnętrzne, yani gimnaziya imtianları, zenaat imtianları ve matura) içün materiallar azırlav (meselâ, imtian blankları, vazifeler);
- imtian vazifelerine baa qoyma qaidelerini azırlav;
- imtianlar aqqında malümatnameler (informatorlar) azırlav ve olarnı MİE saifesindeki Cemaat Malümatnamesinde (Biuletyn Informacji Publicznej) imtianlar aqqında malümatnı derc etüv;
- imtian materiallarını basıp çıqaruv ve tarqatuv;
- tışqı imtianlarnıñ neticelerini talil etüv;
- er yıl sayın imtianlar neticeleri aqqında maarif içün mesül nazirge esabat berüv;
- Bölge İmtian Eyyetleri (lehçe Okręgowa Komisja Egzaminacyjna) ile birlikte imtiancı rutbesine namzetler ve çalışqan imtiancılar içün materiallarnı azırlav;
- Lehistandaki ve başqa memleketlerdeki imtian aluv müessiseleri ile çalışuv;
- MİE saifesindeki Cemiyet Malümatnamesinde (Biuletyn Informacji Publicznej) er sene sayın:
- tışqı imtianlar cedveli aqqında bildirüv;
- imtian vaqtında talebeler qullana bilgen materiallar ve aletler haqqında bildirmeni derc etüv;
- imtianlarnıñ mahsus tertipleri (mes. mektepten tış, sağlıq imkânları sıñırlanğan talebeler içün) aqqındaki bildirmeni derc etüv;
- tışqı imtianlarnıñ tertibi aqqında resmiy bildirmeni derc etüv;
Eyyetniñ terkibi[deñiştir | kodunı deñiştir]
MİE müdiri (lehçe Dyrektor CKE) Merkeziy İmtian Eyyetiniñ reberidir. Eyyet 8 bölükten ve 2 ayrı rutbeden ibarettir.
Bölükler[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Gimnaziya talebeleri imtianları bölügi (Wydział Egzaminów dla Uczniów Gimnazjów, WG)
- Maturalar bölügi (Wydział Matur, WM)
- Zenaat imtianları bölügi (Wydział Egzaminów Zawodowych, WZ)
- Tedqiq ve baa qoyma bölügi (Wydział Badań i Ewaluacji, WB)
- Muallimlerniñ ihtisasını yükseltüv bölügi (Wydział Programów Doskonalenia Nauczycieli i Promocji, WP)
- İqtisadiy-memuriy bölük (Wydział Ekonomiczno-Administracyjny, WE)
- İnformatika işhanesi (Pracownia Informatyczna, PI)
Ayrı rutbeler[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Baş muasebeci
- Uquqiy mesleatçı
Bağlantılar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Strona Centralnej Komisji Egzaminacyjnej
- Biuletyn Informacji Publicznej Centralnej Komisji Egzaminacyjnej