text:
Rusiye Qırımnı işğal etken soñ yarımadada «qırımtatarlarnıñ Vatanlarında raat yaşayışı bozuldı», dep ayttı Litvaniya parlamentiniñ spikeri Loreta Graujinene. O, aprel 11-de Vilniusta (Litvaniya) keçirilgen Dünya qırımtatar kongressi İdare şurasınıñ toplaşuvında çıqışta bulundı.
Bunı Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ matbuat hızmeti Facebookta bildire.
Berilgen malümatqa köre, Loreta Graujinene «İşğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı» halqara konferentsiyasınıñ iştirakçilerini ve Dünya qırımtatar kongressi İdare şurasınıñ toplaşuvı iştirakçilerini tebrikledi.
«Rusiye Federatsiyası Qırımnı işğal etken ve qanunsız şekilde öz terbine qoşqan soñ qırımtatarlarnıñ Vatanlarında raat yaşayışı bozuldı. İşğalden soñ Qırım Muhtar Cumhuriyetinde insan aqları bozulğanına ve insanlarğa basqı yapılğanına yazıqsınamız», – dep qayd etti o.
Loreta Graujinene Litvaniya parlamentinde keçirileyatqan konferentsiya «insanlarnı Qırımda üküm sürgen qanunsızlıqtan haberdar etecegine» ümüt beslegenini aydınlattı.
Vilniusta aprel 11-13 künleri Dünya qırımtatar kongressi İdare şurasınıñ toplaşuvı keçirilmekte. Konferentsiya Litvaniya parlamentiniñ reisi Loretta Graujinene reberligi altında Litvaniya parlamenti binasında azırlandı. Tedbir «İşğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı» halqara konferentsiyasından başlaycaq.
2016 senesi fevral ayında Avropa parlamenti Rusiye işğal etken Qırımda qırımlılar, hususan, qırımtatarlarnıñ aq-uquqlarınıñ bozulmasını takbih etip, bunıñnen bağlı rezolütsiyanı qabul etti. Dünya qırımtatar kongressiniñ eyyetleri Litvaniya reberligi ile körüşecekler. İdare şura toplaşuvında Qırım, Türkiye, Romaniya, Poloniya, Kanada, Amerika Qoşma Ştatlarından tahminen 70 teşkilât temsilcisi iştirak etecektir.
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti yarımadada insan aqları bozulmağanını bildire. Qırımtatar resurs merkezi mart ayı devamında Qırımda aq ve serbestlik bozulmasını 68 kere qayd etti. Merkez Qırımda insan aqlarınıñ bozulması artqanını bildire. Fevral malümatına binaen, 40 bozuv qayd etilgen edi.
Tintüv, yaqalav, qorquzuv, çeşit türlü yasaqlar Qırımda adiy bir şeyge çevirildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


c: text/html

text:
Portwgalïya quramasınıñ şabwılşısı Krïştïanw Ronaldw 2016 jılğı Ewropa çempïonatındağı jeñisi üşin alğan sıyaqısın balalar obırımen küres qorına awdarıp jiberdi. Bul twralı Lenta.ru xabarlaydı.
Qayırımdılıqqa awdarğan aqşanıñ soması 275 mıñ ewronı quraydı. Jalpı esep boyınşa ol osı künge deyin 10 mln. ewrodan astam aqşanı qayırımdılıqqa bölgen. Jäne osı körsetkişimen sportşılar arasında birinşi orındı ïelenip tur.
Ayta keteyik, Ronaldw Madrïdtiñ «Realı» sapında 2015-2016 jılğı Çempïondar lïgasındağı jeñisi üşin alğan sıyaqısın da balalar obırımen küres qorına awdarğan edi.
QazAqparat
Kommentarïï

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
The questions of calque-making (tracing) of lexical units in Crimean Tatar language are examined in the article. The types of traced words are analysed on material of modern Crimean Tatar press.
Keywords: calque-making (tracing), word-formation calque, semantic calque, phraseological calque.
Zemaneviyey medeniyetniñ hususiy çizgilerinden birisi – bu, bir
taraftan, türlü içtimaiy toplulıqlarnıñ yaqınlaşması, diger taraftan ise öz
milliy ve medeniy özgünligini añlap saqlamasıdır. Bu cietten medeniyetler
arasında haberleşme meseleleri ögge çıqalar, em bu medeniy alâqalarda bulunğan
insanlarnıñ tilleri milliy mensüplikniñ esas alâmeti vazifesini becere. Bir de
bir tilge ait olğan sözler ise haberleşme esnasında esas rol oynaylar, türlü
tillerde laf etken insanlarnıñ biri birini añlamasına yardım eteler. Er milliy
til özgün olğanına baqmadan, medeniyetler arasında haberleşme esnasları
neticesinde türlü tillerniñ sistemaları belli alâqalarda bulunması ve biri-birine
tesir etmesi tabiiy bir al olıp qala. Öyle tesirniñ neticesinde tillerde alınma
sözler peyda ola.
Bir de bir tilniñ sözler hazinesi (leksikası) ise medeniy
alâqalarnıñ izlerini alınma sözler şekilinde saqlap kele. Alınma sözler
meselesi tilşınaslarnıñ diqqatını çekken meselelerden birisidir. Qırımtatar
tilinde alınma leksika üzerinde tedqiqatlarnı A. Memetov yaptı [3].
Kalka yapuv söz alınmanıñ bir usulıdır, kalka yapılğanda söz ya da
söz birikmeniñ assotsiativ (köçme) manası ve strukturası alına, alınğan söz ya
da söz birikmeniñ qısımları ayrı tercime etilip, alınğan söz örnegine baqıp
qoşula [1, s. 27]. Tilşınaslıqta kalkalarnı üç gruppağa ayıralar. Eger de bir
tilden diger tilge sözniñ morfologik strukturası keçirilse, böyle kalkalarğa
söz yapıcı kalka deyler. Meselâ: lider – yetekçi, sotrudniçestvo – emekdaşlıq,
işbirlik kibi sözlerniñ morfologik terkibi beñzer. Semantik kalka yapılğanda,
sözniñ manası alına, meselâ, tamır – rus tilinde kören "sözniñ tamırı,
sözniñ leksik manasını añlatqan esas qısım" manasında semantik kalka ola.
Frazeologik kalka yapılğanda, sintaktik strukturanıñ qısımları alına. Meselâ,
fahriy borc – poçetnıy dolg, "halva, halva" degende, ağzında tatlı
olmay – skolko ni govori "halva", vo rtu sladko ne büdet.
Bu maqalede qırımtatar kündelik matbuatında ve edebiyatta
rastkelgen kalkalar aqqında söz yürsetilip, olarnıñ bazı bir hususiyetleri
talil etile.
Kalka yapılğan sözler XIX asırnıñ soñunda – XXasırnıñ başında neşir etilgen rusça-qırımtatarca ve
qırımtatarca-rusça sözlükler ve laqırdı sözlüklerde de çoq rastkele [2]. Bu
sözlerniñ bir çoqu qırımtatar tiliniñ leksikasına kirip qalğan ve tilimizni
zenginleştirgen: terenfikirli – glubokomıslennıy, yer ölçeyici – zemlemer,
göñül askeri – volnonayemnıy. Digerleri ise tilimizge qabul etilmeyip, sunniy
sözler kibi qaldılar: üçbirlikte – vtroyem, keçirici – perevozçik, defter tutan
– buhgalter, inventar – mal defteri ve b.
Zemaneviy qırımtatar tilinde kalka yapıluvı da leksikanı inkişaf
etken usullardan biri olıp qalmaqta. Kalka yapuv neticesinde qırımtatar tiliniñ
tamır ve affiksal morfemalarından, amma rus tili örnegi esasında yañı sözler
meydanğa ketirile, yani kalka yapuv – sadece ecnebiy söz yerine öz sözüni
qullanmaq degil de, tilniñ öz vastaları ile söz yapmaq usulıdır. Kalka yapıluvı
daa çoq ilmiy üslüpte, resmiy-iş üslübinde, içtimaiy-siyasiy terminologiyada
rastkele. Kalka yapıluvda -lıq /-lik, -çı/-çi, -ğıç/- giç, -qıç/-kiç, -ma/-me,
-ış/-iş/-ş, -uv/-yuv, -la/-le, -laş/-leş ve b. (qanuncılıq, esasçı, yaqarlıq,
işlenme, ionlaştırmaq ve diger ) affiksler eñ çoq işletileler. Bir çoq
kalkalarnıñ terkibinde öz¬-, umum-, -ara, yarı-,tele-, avto-, aero-, kibi
elementler işletile: milletlerara, umumhalq, teleyayın.
Semantik kalkalarnıñ sayısı da arta, bunıñ neticesinde sözlüklerde
endi çoqtan qullanılıp kelgen sözlerniñ yañı manaları körsetile: verhovnıy –
yuqarı, davleniye – basım, statya - madde. Zemaneviy qırımtatar tilinde turğun
söz birikmeleri ve frazeologizmler de kalka yapılalar: vadeler eki yıl
beklenile – öbeşçannogo tri goda jdut,
tehnikanıñ soñki sözü – posledneye slovo tehniki, temiz suvğa çıqarmaq –
vıvesti na çistuyu vodu, ekinci ötmek – vtoroy hleb, bilgi bayramı, işke
tüşürmek – vvesti v ekspluatatsiyu.
Qırımtatar tilinde söz yapuv kalkalarnıñ çoqusı rus tilinden meydanğa
ketirileler. Olarnıñ arasında 1) adiy sözlerniñ kalkaları, 2) mürekkep ve
qısqartılğan sözlerniñ kalkalarını ve 3) söz birikmeleriniñ kalkalarını köstere
bilemiz [3, s. 28].
1. Affiksatsiya usulınen
yapılğan sade rus sözleriniñ kalkaları yarı kalka ve tolu kalka şekilinde
keleler. Tolu kalkalar sade söz şeklinde olıp, söz yapıcı affiksleri vastasınen
yapılalar: vatandaş – sooteçestvennik,
zamandaş – sovremennik, sınıfdaş – odnoklassnik, israfçılıq – rastoçitelstvo. Bir sıra
kalkalar qırımtatar tilinde mürekkep söz şeklinde keleler: işbirlik –
sotrudniçestvo, üstqurum – nadstroyka. Tolu kalkalarnıñ daa bir çeşiti
qırımtatar tilinde söz birikmesi şekilinde ola: ğayrıdan canlandırmaq –
vozrojdat, ğayrıdan tiklemek – vosstanavlivat, işlep çıqarmaq – proizvodit.
Yarı
kalkalarnıñ bir qısmı öz qırımtatar tiliniñ komponenti olıp, diger komponenti
başqa tillerden alınğan söz ya da morfema ola: sportçı – sportsmen, klarnetçi –
klarnetist, kursdaş – odnokursnik, gazlaştırmaq – gazifitsirovat.
2. Mürekkep rus sözleriniñ
kalkaları da qırımtatar tilinde tolu kalka ve yarı kalka şekilinde rastkeleler.
Morfologik terkiplerine köre tolu kalkalarnıñ böyle gruppalarını ayırmaq
mümkün:
a) rus mürekkep sözü
qırımtatar tilinde de mürekkep söz olıp kele: yüzyıllıq – stoletniy, suvölçer –
vodomer, emeksever – trudolübivıy, çoqqatlı – mnogoetajnıy, üçköşe –
treugolnik, eyiallılıq – blagosostoyaniye;
b) rus mürekkep sözü
qırımtatar tilinde söz birikme şekilinde kele: eyi terbiyeli –
blagovospitannıy, hoş (güzel) qoqu – blagovoniye, kino sanatı – kinoiskusstvo,
aşlıq anbarı – zernohranilişçe, altın yipnen işlengen – zolototkannıy.
Yarı kalkalarnıñda eki çeşitini köstermek mümkün:
a) mürekkep rus sözü
qırımtattar tiline mürekkep söz kibi tercime etile, onıñ bir qısmı rus tilindeki
kibi qala, ekinci qısmı ise qırımtatar sözü ola: teleseyirci – telezritel,
telekosterüv, teleeşittirüv – teleperedaça, radiodalğa – radiovolna;
b) birinci komponenti
qırımtatar sözü olıp, ekinci komponenti rus tilinden alınma söz ola:
umumkomanda – öbşçekomandnıy, bütünukraina – vseukrainskiy.
Qısqartılğan sözler ve abbreviaturalar da rus tilinden qırımtatar
tiline çoq kalka yapılalar. Olarnıñ qırımtatar tiline bir qaç usul ile
çevirilgenini köstere bilemiz.
1) kalka etilgen mürekkep
qısqartılğan söz başta tolu şekilge ketirile, soñra ise qırımtatar tiline
tercime etile: bala bağçası – detsad
< detskiy sad, bölük müdiri – zavotdeleniyem < zaveduyuşçiy ötdeleniyem;
2) kalka etilgen sözniñ
bir qısmı rus tilindeki kibi qala, diger qısmı qırımtatar sözünen deñiştirile:
agroteşkilât – agropredpriyatiye, teleyayın – teleperedaça < televizionnaya
peredaça;
3) rus abbreviaturaları
kalka yapılğanda, başta olar açıqlana, soñra tercime etile ve tercime etilgen
sözler qısqartılıp, abbreviatura yapıla: YUŞ – Yuqarı Şura < VR – Verhovnaya Rada, QMC – Qırım Muhtar
Cumhuriyeti < ARK – Avtonomnaya Respublika Krım.
3. Rus tilinden
frazeologik kalkalar yapılğanda, söz birikmelerniñ sözleri ayrı tercime etilip,
yañı bir söz birikmesi meydanğa ketirile. Olarnıñ arsında da tolu kalkalar ve
yarı kalkalar bar. Tolu kalkalarnıñ eki komponenti de qırımtatar sözleri ile
tercime etile: tögerek masa – kruglıy stol, halqara közeticiler –
mejdunarodnıye nablüdateli, milliylik ruhu – natsionalnıy duh, seslenüvler
kitabı – kniga otzıvov, bilgi çoqrağı – istoçnik znaniy. Yarı kalkalarnıñ terkibinde ise bir komponent
rus tilindeki kibi qala ya da morfologik şekili qırımtatar tiliniñ şekillerine
uyğunlaştırıla, diger komponent ise qırımtatar sözü ile tercime etile: Şarqiy
Avropa – Vostoçnaya Yevropa, Avropa Birligi – Yevropeyskiy Soyuz, sotsial saa –
sotsialnaya sfera, narazılıq aktsiyası – aktsiya protesta, Konstitutsion
Mahkeme – Konstitutsionnıy Sud, İlimler Akademiyası – Akademiya Nauk.
Semantik kalkalar yapılğanda ise, qırımtatar sözü rus sözüniñ yapma, köçme manasını qabul
ete. Kalkalarnıñ böyle çeşiti de tilimizde az degil. Meselâ, dalğa – volna. "Dalğa" sözüniñ asıl
manası "yel tesiri ile deñiz ya da göl suvu üstünde olğan çalqantı";
şimdi bu sözni yañı, qoşma manada da qullanalar – ses dalğası, radiodalğa.
Semantik kalkalardan daa bir qaç misal: tögerek – krujok, esabat – ötçet, baş –
glavnıy.
Kalka yapuv, bir taraftan tilimizniñ leksik terkibini kenişlete,
diger taraftan da, sözlerniñ manaları esapqa alınmayıp, kalka yapılğanda,
tilniñ aenkligi bozula. Meselâ, krestit – haçlamaq degil de, çoqundırmaq,
apteçka – ilâchane degil de, ilâc qutusı şeklinde kalka yapılsa ya da añlatılsa
edi, tilimizni qanuniyetlerine daa da uyğun olur edi.
Kalka yapuv qırımtatar tiliniñ öz vastalarını saqlap kelmek
yollarından birisidir. Amma kelişikli, uyğun kalkalar olması içün, elbet te,
yañı yaratılğan sözler tilniñ grammatik qurulışına, semantikasına riayet etmek,
tilniñ aenkligini bozmamaq kerektir. Zanımızca, kalka yapuv esnası qırımtatar tiliniñ
ilmiy, içtimaiy-siyasiy, resmiy-iş üslüpleri ilerilemesinen, umumen, qırımtatar
tiliniñ qullanıluv saaları kenişlemesinen daa da inkişaf etecek.
EDEBİYAT
1. Ganiyev F.A.
Sovremennıy tatarskiy literaturnıy yazık: Suffiksalnoye i fonetiçeskoye
slovoobrazovaniye. – Kazan, 2005. – 360 s.
2. Zaatov O. Polnıy
russko-tatarskiy slovar krımskotatarskogo nareçiya. – Simferopol, 1906.
3. Memetov A.M. Leksikologiya
krımskotatarskogo yazıka. – Simferopol, 2000. – 288 s.
Dr. Nariye Seydametova


text:
Ekrem Çelebi - Bedir
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Bedir
Etiketler : Ekrem Çelebi - Bedir türkü indir, Ekrem Çelebi - Bedir türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Bedir mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Bedir türküsü, Bedir sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Bedir bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Ezme İle
Ekrem Çelebi - İsmini Haber Aldım
Ekrem Çelebi - Sarı Kız
Ekrem Çelebi - Emmioğlu
Ekrem Çelebi - Ağlamasam Mı
Ekrem Çelebi - Metris
Ekrem Çelebi - Ak Elleri
Ekrem Çelebi - Kader Benim Yollarımı Bağlama
Ekrem Çelebi - Bu Dağın Karı Erimez
Ekrem Çelebi - Bülbüller Öttüğü Zaman
Ekrem Çelebi - Çekirge
Ekrem Çelebi - Telli Turnam
Ekrem Çelebi - Ankara da Yedim Taze Meyvayı
Ekrem Çelebi - Çiçekler İçinde Menevşe Baştır
Ekrem Çelebi - Nuhun Gemisi


text:
Ukraina Tış işler nazirligi vaqıtnca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeriniñ Rusiye prezidenti Vladimir Putin ve İtaliyanıñ sabıq baş naziri Silvio Berlusconi tarafından etilgen ziyaretini takbih etti.
Kiyevde deyler ki, bu ziyaret ukrain tarafınıñ izni olmadan ve Ukrainanıñ işğal etilgen toprağına kiriş-çıqış qaideleriniñ bouzuluvı ile keçirile.
«İşğal etilgen Qırımğa işbu ziyaret Rusiyeniñ qanunsız işğalni qanunlaşıtrmaq ve Ukraina devlet mustaqilligini aşalamaq ıntıluvıdır. İtaliya siyasetçisiniñ areketleri de Avropa birliginiñ siyasetine qarşıdır», – denile nazirlikniñ beyanatında.
Tış işler nazirligi kene bir kere ecnebiy vatandaşlarnı Ukraina topraq bütünligini ve mustaqilligini ürmet emtege çağırdı.
Berlusconi Putinge «şahsiy ziyaret» ile kelgendir. Bundan evel eki kün musafir Rusiyeniñ Soçi kurortında bulundı. Sentâbr 9 künü Kreml spikeri Dmitriy Peskov aytqanı kibi, bu eki erkeniñ «eski iş ve şahsiy munasebeti» bar. Berlusconi İtaliyağa sentâbr 13 künü qaytmalı.


text:
Ekrem Çelebi - Postacı
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Postacı
Etiketler : Ekrem Çelebi - Postacı türkü indir, Ekrem Çelebi - Postacı türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Postacı mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Postacı türküsü, Postacı sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Postacı bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Bülbül
Ekrem Çelebi - Çubuk Uzun
Ekrem Çelebi - Yele Karşı
Ekrem Çelebi - Postacı
Ekrem Çelebi - Al Fadimem
Ekrem Çelebi - Nedendir
Ekrem Çelebi - Aşan Bilir
Ekrem Çelebi - Mevlayı Seversen
Ekrem Çelebi - Sızlar Yarelerim
Ekrem Çelebi - Dünya (Neyleyim Seni)
Ekrem Çelebi - Sitem Taşlarına Vurdum Başımı
Ekrem Çelebi - Kanlı Felek
Ekrem Çelebi - Son Bakışım Oldu
Ekrem Çelebi - Sarı Kız
Ekrem Çelebi - Su Sızıyor Sızıyor


text:
Rusiye çetel işler naziri «Ukraina Cenübiy-Şarqında facianıñ» talilini yañlış dep adladı ve işğal etilgen Qırımda insan aqları aqqında Ukrainada insan aqları boyunca BMT Missiyasınıñ sekinci maruzasında olğan tenqidini tanımadı, haber ete Radio Svoboda.
Şu cümleden, BMT maruzasındaki Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ vaziyeti aqqında tenqidi sebebinden Moskvada Qırım Rusiye subyekti olğanını ve andaki vaziyet Ukrainada BMT Missiyasınıñ mandatına ait olmağanını qayd ettiler.
Aynı zamanda Ukraina çetel işler nazirligi işbu maruzanıñ bazı eksiklikleri olğanına baqmadan, onı olduqça obyektiv olaraq tanıy. Kiyevde bildirilgeni kibi, bu maruzada Ukrainada insan aqlarınıñ vaziyeti beterleşüv sebeplerine – Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali ve Ukraina şarqiy regionlarında vaziyetniñ kerginleşüvine – diqqat yeterli seviyede ayırmağan eken.
Nazirlikte «ukrain arbiyleri tarafından insan ve gumanitar aqlarınıñ bozuluvları aqqında «bazı» qaynaqlardan alınğan sahte malümatnıñ aşkâr etilmesini» de qayd ettiler. «Bunıñ ile Ukrainanıñ mustaqilligi ve topraq bütünligiñ qoruvına olğan qanuniy aqqı diqqatqa alınmay», – deyler nazirlikte
Mında BMT diger maruzalarında Ukraina şarqında ve Qırım Muhtar Cumhuriyetinde vaziyetniñ ilerilemesine tesir etken yalıñız içki şaraitlerni degil de, tış faktorlarnıñ qayd etilecegine ümüt besleyler.
Qırım işğali yarımadada insan aqları boyunca halqara missiyalarnıñ olmasını imkânsız etti, deyler uquq qorçalayıcılar.


text:
Qarasuvbazar rayonında Aqmescit – Keriç yolunıñ 53 kilomertinde yol qazası yüz berdi, VAZ 2110 ve Mercedes Sprinter çatıştılar, dep bildire boysunğan Qırım fevqulâde vaziyetler hızmetiniñ saytı.
4 insan zararlandı, birisi VAZ 2110 aydavcısı can berdi. Yol qazasında zararlanğanlarnı Qarasuvbazar şeeriniñ hastahanesine cerrahiy ve reanimatsiya bölüklerine çeşit türlü ağırlıq derecede travmalarnen ketirdiler, dep bildire müessise.
Yol qazasınıñ sebeplerini ekspertler ögreneler.
Rusiyege boysunğan Aqmescit akimiyeti şeerde yol qazalarınıñ arttırmasını ve yol vaziyetiniñ mürekkepleşmesini qayd eteler. Yol qazalarınıñ arttırması «yol keyfiyetiniñ yahşılaştıruvınen» bağlaylar.
Rusiye içtimaiy içki işler nazirliginiñ «Meselesiz yollar» leyhasına köre, keçken sene Qırım eñ yolsuz regionlarınıñ üçüne kirdi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Tarihçı Gülnara Abdula degeni kibi, şimdiki Qırım akimiyetiniñ yarımadağa qırımtatar toponimikasını qaytarmaq vadeleri amelge episi bir keçmez.
Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«2006 senesi, daa Yuşçenko prezident olğanda, bütün adlarnı deñiştirip, eski soylarnı qaytarmaq kerek olğanı aqta sual köterile edi. Ebet, Qırımda olar qırımtatar edi, ve o vaqıt, 2006 senesi bu mesele öyle de al etilmedi. Ebet, bunı ertece yapmağa kerek edi», – dey tarihçı.
Şimdiki vaziyette, dey o, yarımada şeer ve köylerine tarihiy qırımtatar serlevalarınıñ qaytarıluvına ümüt daa da az oldı.
«Qırımda bugün olğanı, doğru aytayıq – işğal, ve «Qırım akimiyetiniñ» bazı temsilcileri eski adlarnı qaytarmağa söz bereler, amma bu yalıñız vadedir, amelge iç bir vaqıt keçmez, şunıñ içün ümüt beslemek kerekmey», – dey tarihçı Gülnara Abdula.
2014 senesi mayıs ayında Qırım Rusiye başı Sergey Aksönov akimiyet tarihiy adlarnıñ qaytarıluvını tüşüngeni aqta bildirgen edi.


text:
İlhaq etilgen Qırımda yerleştirilgen Rusiye arbiyleriniñ sayısı 30 biñ qadar kişini teşkil ete. Bunı Qırım.Aqiqat Radiosı içün bergen intervyüde arbiy ekspert, Ukraina Silâlı quvetleri ştabınıñ sabıq spikeri Vladislav Seleznöv söyledi.
Onıñ aytqanına köre, daa doğru raqamlarnı söylemek mumkün degil, «çünki olar keşfiyat harakterine malikler». Ondan ğayrı, Seleznövniñ aytqanına köre, Rusiye yarımadanıñ territoriyasında faal surette zemaneviy silâlarnı yerleştire.
«Bu em Ava mudafaası vastaları ve şu cümleden S-400 «Triumf» kompleksi, em raketalarnen silâlana bilgen zemaneviy fregatlar, em «Kalibr» kompleksi, uçaqlar ve ağır tehnika. Rusiye 2014 senesiniñ fevralinde Qırımnı işğal etken soñ yalıñız o anda mevcut olğan arbiy şeerçiklerni degil, aynı zamanda daa evel terk etilip yerli akimiyetlerniñ balansına berilgen arbiy şeerçiklerni de ğayrıdan qurmağa ve arbiy hadimler, silâlar ve tehnikanen toldurmağa başladı», – dedi Seleznöv.
Bu hususta daa tafsilâtlı malümat – yaqın künlerde Qırım.Aqiqat saytında derc etilecek intervyüdedir.
2018 senesinde Aqyardaki Fiolent burnunda S-400 «Triumf» ava mudafaası zenit-raketa kompleksleri arbiy nevbetke turdı.
2014 senesinde Qırım ilhaq etilgen soñ Rusiye yarımadada muntazam surette arbiy talimlerni ötkere. Ukrainanıñ Baş ştabında, Rusiyeniñ Qırımdaki areketlerine qanunsız deyler.


text:
«Ümüt etem ki, Rusiye Ukraina prezidenti saylavları arfesinde etken muracaatlarına riayet etecek. Olar Ukraina saylavlarınıñ neticelerini ürmet etecegine ve yañı saylanğan prezident ile işbirlik munasebetinde olacağına işandıra edi», – dedi Almaniya kantsleri.
«Eger de şimdi birincilikte olğan Petro Poroşenko birinci turda ğalip çıqsa, bu «eyi haber» olacaqtır».
«Biz tam neticelerni körgende, Ukraina saylavlarınıñ neticelerine izaat ete bilecekmiz», – dedi Merkel.
Keçken afta Vladimir Putin Rusiye Ukraina prezident saylavlarına ürmet ile davranacağını bildire edi.
Onıñ sözlerine köre, Moskva Ukraina prezidenti saylavlarından soñ teşkil etilecek akimiyet organları ile işbirlikte bulunmağa azırdır.
Bugün Rusiye çetel işler nazirligi Sergey Lavrov Ukrainada prezident saylavları «problemsiz» keçmese de, umumen alğanda, müsbet bir adım olğanını qayd etti. Aytqanı kibi, Moskva Kiyev temsilcileri ve Petro Poroşenko ile muzakerege azır eken.


text:
Kreml nezaretindeki Aqmescit Kiyev rayon mahkemesi cemaat jurnalisti Nariman Memedeminovnıñ nezaret altında bulunma müddetini eki ayğa uzattı, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Bugün terrorizmde qabaatlanğan Nariman Memedeminovnıñ nezaret altında qalma müddetiniñ uzatılması boyunca oturışuvğa keldik. Mahkeme bizim içün sürprizden başladı – qadı, o birisi kün bergen Rusiye ceza-protsessual kodeksiniñ 125-inci maddesine köre şikâyetimiz boyunca oturışuv olğanını ayttı, biz tahqiqatçı dava malümatlarınıñ fotoresimini yapmağa bermeyip, imaye aqlarını boza, degen edik», – dep ayttı advokat Emil Kürbedinov.
Advokat Edem Semedlâyev şikâyetniñ baqılmasını başqa künge qaldırmağa rica etken soñ, mahkeme Memedeminovnıñ tevqif müddetini uzatma meselesini baqmağa başladı.
Bundan ğayrı, Kürbedinovnıñ aytqanına köre, mabüs mahkeme oturışuvında qadınıñ areketlerine qarşı narazılıq bildirdi.
«Nariman qadını çetleştirmege çağırdı, qadı ilk saniyeden başlap oña ikrah etkenini tüşüngenini bildirdi. Onıñ aytqanına köre, bu areketlerinden añlaşıla edi. Qadı çetleştirilmedi. Bundan soñ Nariman adalet olacağını körmeyip, mahkemede olmağa istemegenini bildirdi. Qadı bu muracaatına qulaq asmadı. Bundan soñ Nariman narazılıq bildirmek içün indemeyip oturdı», – dep qayd etti Kürbedinov.
Martnıñ 22-nde Bağçasaray rayonında Rusiye telükesizlik hadimleri ve uquqqoruyıcıları Nariman Memedeminovnıñ evini tinttiler. Ondan soñ faaliyetçi Aqmescitteki Rusiye FSBsi idaresine alıp ketildi. Martnıñ 23-nde mahkeme Memedeminovnı tevqif etti.
Martnıñ 23-nde QMC prokuraturası, Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 146-ncı maddesiniñ 2-nci qısmı (insannı qanunsız olaraq azatlıqtan marum etüv ya da alıp qaçuv) ve 162-nci maddesiniñ 2-nci qısmında (mesken toqunılmazlığınıñ bozuluvı) qayd etilgen cinaiy qanun bozuluvlarınıñ alâmetleri boyunca malümatnı Mahkemeden eveldki tahqiqatlarnıñ umumiy cedveline kirsetti.
Ukraina Milliy jurnalistler birligi (UMJB) Qırımda Memedeminovnıñ tevqif etilmesine «fikir serbestligi ve, cümleden İnternet ağı vastasınen, informatsiyanı serbest almaq ve darqatmaq aqqınıñ bozuluvı» dedi.


text:
-
9. Sınıf Arapça Çalışma Kitabı ve Ders Kitabı Cevapları
9. Sınıf Arapça Çalışma Kitabı ve Ders Kitabı Cevapları Etkinlik, cevapları Meb, yayınları, ders kitabı,cevapları, tüm yayınlar
-
10. Sınıf Arapça Çalışma Kitabı ve Ders Kitabı Cevapları
10. Sınıf Arapça Çalışma Kitabı ve Ders Kitabı Cevapları Etkinlik, cevapları Meb, yayınları, ders kitabı,cevapları, tüm yayınlar
-
11. Sınıf Arapça Çalışma Kitabı ve Ders Kitabı Cevapları
11. Sınıf Arapça Çalışma Kitabı ve Ders Kitabı Cevapları Etkinlik, cevapları Meb, yayınları, ders kitabı,cevapları, tüm yayınlar
-
12. Sınıf Arapça Çalışma Kitabı ve Ders Kitabı Cevapları
12. Sınıf Arapça Çalışma Kitabı ve Ders Kitabı Cevapları Etkinlik, cevapları Meb, yayınları, ders kitabı,cevapları, tüm yayınlar
Arapça Çalışma Kitabı Cevapları, Ders Kitabı Cevapları 9,10,11,12.Sınıflar Etkinlik, cevapları Meb, yayınları, ders kitabı,cevapları, tüm yayınlar


text:
Qabul etilecek bücette Ukrainanıñ mudafaa ve havfsızlığına masraflar qısqartılamaz, çünki Rusiyeniñ arbiy küçü arta, dedi Ukraina milliy havfsızlıq ve mudafaa şurasınıñ kâtibi Oleksandr Turçinov.
«Vazifemiz – istilâcığa cevap bermek içün azır olmaq ve zapt etilgen topraqlarnı azat etmek, şunıñ içün ordumıznı zemaneviy silâ ve tehnika ile, arbiylerimizni – lâyıq aylıq ile teminlemek kerekmiz», – dep bildire Turçinovnıñ sözlerini Ukraina milliy havfsızlıq ve mudafaa şurasınıñ matbuat hızmeti.
Onıñ sözlerine köre, Rusiyeniñ öz arbiy bücetini daa dört milliard dollarğa arttırmaq niyeti Rusiye yolbaşçılığı öz istilâiy siyasetini toqtamaycağını tasdiqlay.
İqtisadiy buhran ve Rusiye ealisiniñ fuqareleşüvi fonunda arbiy bücetniñ 48 milliard dollarğa arttırılması «Putin Rusiyeni global arbiy telükege» çevirmege devam etkenini tasdiqlay, dey Turçinov.
O şunı da bildirdi ki, Nazirler kabineti tarafından bücetniñ esas noqtaları belgilense, Ukraina milliy havfsızlıq ve mudafaa şurası mudafaa bücetini belgiler.
2015 senesi Ukraina Silâlı quvetlerine 45 milliard grivna ayırılğan edi.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Rusiye Taqiqat komitteiniñ Meclis temsilcileri ve qırımtatar faallerine yarımadanı terk etmek yasağını «Gitler ve Stalin rejimleriniñ usulları» ile qıyasladı.
«Gitler ve Stalin rejimleriniñ usulları ile doğru muqayese … Şunı aqlamaq kerek ki, vaqtınca işğal etilgen Qırımda Putin rejimi Rusiye territoriyası boyunca serbest areket etüv yasağı rejimini sınay… Yaqında bütün Rusiye GULAG zamanına qaytır....», – yazdı o Facebookta.
Evel bildirilgeni kibi, iyül 28 künü Qırımda Rusiye Taqiqat komitetiniñ idaresi Ankarada Bütündünya qırımtatar kongressiniñ keçirilmesi vaqtında Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl, Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reberi Zair Smedlâyevge Qırımdan çıqmağa yasaq etti. Calı künü Rusiye Taqiqat komitetiniñ Qırım idaresi Smedlâyev ve Celâlnı «fevral 26» işi boyunca şaatlar olaraq sorğuğa çağırdı. Bu kibi yasaq Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerovğa da berile bile.
II Bütündünya qırımtatar kongressi birinci kongress teşkil etilgeni kibi şekillene. Amma siyasiy şaraitleri endi başqa, qırımtatar halqınıñ temsiliy organları – Qurultay ve Meclis – Qırımda Rusiye akimiyeti tarafından basqı altında buluna, tanılğan yetekçiler Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov Qırımdan sürgün etilgen, Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz Aqmescit SİZOsında qapalı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ bazı azalarına qarşı cinaiy işler açıldı.
Malüm olğanı kibi, Qırımnıñ Rusiye akimiyeti Ankarada (Türkiye) avgustnıñ başında keçirilecek Bütündünya qırımtatar kongressi ile bağlı qasevetini endi defalarca bildirdi.


text:
2016 senesiniñ soñuna 2017 senesiniñ başına qadar Qırımda yarıqnıñ söndürilmesi toqtala bile. Bu sene devamında Kubanden yarımadağa energokopürniñ işi boyunca tehnikiy azırlıqlar becerilecek.
Bunı o Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde bildirdi.
«Adiy bir tehnika, onıñ içün bu meseleler al etilecek, ve, 2016 senesiniñ soñuna, 2017 ortasına qadar Qırımda yarıqnıñ söndürilmesi olmaz dep tüşünem», – dey ekspert.
Qırımğa dekabr 30-dan qıtaiy Ukrainadan elektrik energiyası berilmey, Herson vilâyetinde elektrik yolağınıñ patlavı buña sebep olmalıdır. Al-azırda elektrik tiremesi tamirlengen, amma energetik muqaveleniñ toqtatılmasından sebep elektrikni bermeyler. Yarıq ile olğan problemlerden sebep bazı regionlarda qazan dairelerini söndüreler, insanlar çeşit qızdıruv aletlerinden faydalanmağa mecbur.


text:
Oqïğa Almatı oblısınıñ Ötegen batır kentiniñ mañında orın alğan.
50 jas şamasındağı äyel 7 jasar qız balanı jetektep Ile awdanındağı Jansügirov köşesindegi jayaw jürginşi jolınan ötip bara jatqan. Kölikterdiñ jartısı jol bergen soñ, kidirmesten ötip bara jatqan ekewin BMW köligi kelip qağadı. Qattı soqqıdan ekewi eki jaqqa uşıp, tas jolğa qulağan.
Atalğan derek boyınşa qazir QR QK 345 babı boyınşa sotqa deyingi tergew amaldarı bastaldı. 1994 jılı twğan jürgizwşi qazir tüsinikteme berip jatır. Qajetti saraptamalar tağayındaldı. Jol-kölik oqïğası kinäli jürgizwşi oqïğa ornınan qaşıp ketpegen. Jäne de jürgizwşiniñ oqïğa kezinde işimdik işpegendigi anıqtalıp otır.
Qazaqparat
Kommentarïï


text:
Bunı «Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar boyunca qullanıcılar aqlarını qoruv ve insan amanlığı Federal hızmetiniñ regionlarara idaresiniñ baş devlet sanitar ekimi» Natalya Penkovskaya bildirdi.
«Roşen» şirketiniñ Kiyev, Vinnitsa, Mariupol ve Kremençug fabrikalarınıñ mahsulatı yasaq altında qaldı, «Novosti Krıma» saytına esaslanıp, bildire «Ukrainskaya pravda».
Bundan ğayrı, Rospotrebnadzor «Dubnomoloko» ve «Prometey» (Ukraina) şirketleriniñ süt mahsulatını yasaq etti. Moldovadan içki mahsulatınıñ ketirilmesi yasaq etildi.
Malüm ki, Rusiyede «Roşen» ukrain fabrikalarınıñ mahsulatı keçken sene avgust ayında yasaq etildi. Bundan ğayrı, bu sene baarde bu şirket müessisesiniñ esapları tevqif etildi.


text:
Aldağı birer jılda obırdı emdewdiñ jaña ädisi klïnkalıq sınaqtan ötkiziledi, dep jazadı Bï-bï-sï.
Brïtandıq ğalımdar adamnıñ ïmmwndıq jüyesi obır isikterimen tïimdi küresetin jaña täsil tapqandarına senimdi.
Onıñ qupïyası är isiktiñ eñ älsiz tusın tabwda bolıp otır. Yağnï, sol osal jerine ïmmwndıq jüyeni bağıttaydı.
Terapïyanıñ bul türi twralı budan burın aytılğan bolatın. London Wnïversïtet kolledjiniñ ğalımdarı bul jaylı endi ğana jarïyalap otır. Olar obır qurılımındağı «älsiz» wçaskelerdi birizdendirw tetikterin tapqan.
Jañalıq obırdıñ är jağdayına jeke täsildi qarastıradı, är obırdıñ jaswşasın zerttew qajet. Bul praktïkada öte qımbat. Alayda qazirgi sätte, ğalımdar bul soñğı jıldardağı osı saladağı eñ senimdi nätïje ekenin mälimdedi.
Ğalımdar klïnïkalıq sınaqtı tayaw eki jılda jürgizip körmek.
Qazaqparat
Kommentarïï


text:
Aqmescitte aprel 15-te Rusiyege boysunğan Qırım Yüksek mahkemesinde işğal etilgen Qırımnıñ Rusiye prokuraturası açtırğan Qırımtatar Milliy Meclisi faaliyetiniñ yasaqlanması davası boyunca toplaşuv başlandı.
«Argumentı nedeli Krım» bildirgenine köre, toplaşuv yarım saatke keç qalıp başlandı.
«Bugünki mahkemede esnasnıñ esas şahısları – Meclisni temsil etken Nariman Celâl ve Natalya Poklonskaya (Qırımnıñ Rusiye prokurorı – QA) yoq», – dep bildire neşir.
Qayd etilgeni kibi, havfsızlıq hızmetiniñ hadimleri bu sefer «kelgenlerni o qadar teşkermeyler», bina yanında nevbetçilik yapqan uquq qoruyıcılar da o qadar çoq degil.
Bu dava boyunca soñki mahkeme aprel 8-de olıp keçti. Kreml kontrol etken yarımada prokuraturası, onıñ fikirince, Meclis reisi Refat Çubarovnıñ Rusiye Federatsiyası topraq bütünligini bozacaq «ekstremistik çağıruvlarını» isbatlağan delillerni berdi.
Mahkeme Meclis vekilleriniñ malümatını ögrene bilmek içün vaqıt bermek muracaatını qabul etti. Nevbetteki toplaşuv aprel 15 kününe belgilendi.
Cumaaqşamı künü, aprel 7-de, mahkemede davacı, davalı ve celp etilgen taraflar – Qırım Adalet nazirligi ve yerli Milletlerara munasebetler komitetiniñ adliyecisi çıqışta bulundılar.
Meclisni temsil etken adliyeci Cemil Temişev mahkeme qararı yarın çıqarıla bile, dep ayta.
Esnas Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskayanıñ teşebbüsi ile başladı. Meclis reberleri prokuraturanıñ talapları yerine ketirilecegini tüşüneler.
Ukraina Tışqı işler nazirligi Meclis faaliyetini yasaq etecek olğan Rusiye akimiyetiniñ areketlerine qarşı narazılıq bildirdi. Birleşken Milletler Teşkilâtı Rusiye Federatsiyasını Qırımda Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilmesine yol bermemege çağırdı. Avropa birligi de Meclis faaliyetini yasaq etmek niyetlerinden qasevetlengenini bildirdi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
QMC Prokuraturası, aprel 23-te Qırım ile memuriy sıñırda yaqalanğan Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ ilhaq etilgen Qırım ve Aqyarda vekili hanımğa qarşı şübheli tanılğanı aqqında bildirüvni azırlay.
QMC Prokuraturasınıñ matbuat hizmetinde Qırım.Aqiqatqa: «Şübheli tanılğanı aqqında bildirüv azırlana ve tevqif etilüv şeklinde sıñırlav tedbiriniñ saylanması meselesi çezile», – dep tasdiqladılar.
Aprel 23 bazarertesi künü «Çoñğar» keçirüv noqtasında, ilhaq etilgen Qırım ve Aqyarda Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ vekili olğan Ukraina vatandaşı hanımnı yaqaladılar.
Prokuraturanıñ malümatına köre, yaqalanğan hanım 2018 senesi saylavında Putinniñ Rusiye prezedenti vazifesine namzet kösterilmesine qol tutmaq içün ilhaq etilgen Qırım ve Aqyarda qanunsız olaraq imzalar toplanmasını teşkil etti ve ötkerdi.
Onı, «Ukrainağa qarşı, onıñ suvereniteti, topraq bütünligi ve toqunılmazlığı zararına yapılğan bozucı areketlerniñ ötkerilmesinden» dolayı şübheli sayalar.
Muessisede yaqalanğan hanımnıñ adını bildirmeyler. Qırım.Aqiqat, bildirüvde «Ğalebe volontörları» Rusiye cemiyet areketiniñ Qırım şubesiniñ rehberi Yelena Odnovol aqqnda aytılğanını işançlı menbalardan ögrendi.
Aprel 3-te Ukraina Telükesizlik hizmetiniñ hadimleri Qırım ile memuriy sıñırda yarımadanıñ ilhaqına alâqası olğanından dolayı şübheli sayılğan, Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımdaki Rusiyeniñ kontroli altında olğan Kezlev şeer şurasınıñ deputatı Sergey Osmininni yaqaladılar. Qırım deputatına 10 yıl muddetine qadar apishane cezası berilmek mümkün.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Bunı jurnalistlerge Rusiye Federal migratsion hızmetiniñ başı Konstantin Romodanovskiy bildirdi.
Onıñ bergen malümatına köre, nevbetler olğanı içün, vesiqalarnıñ qabul etüv noqtalarnıñ sayısı arttırıldı. Şimdi olarnıñ Qırımdaki sayısı tahminen 300. Yarımadada Federal migratsion hızmetiniñ biñden ziyade hızmetçisi çalışmaqta.
«Künde tahminen 20 biñ pasport azırlaymız. Ümüt etemiz ki, iyünniñ soñunda Qırım sakinleriniñ çoqusı olarnıñ Rusiye vatandaşlığını tasdiqlağan pasportlarını elde eter, – dedi Romodanovskiy. – Hatırlatam, mart 18 kününe qadar qayd etilgen sakinler Rusiye vatandaşları olaraq sayıla ve 3 ay devamında olarğa pasportlarnı bermeliler».
Romodanovskiy şunı da qayd etti ki, vesiqalar 30 biñ mektep talebelerinden de qabul etildi. İlk nevbette pasportlarnı aliy oquv yurtlarğa kirecek talebelerge berildi.


text:
Er şey yerinde olğanını aytalar, amma uyanğanda başımız ağıra – Ermeni Bazar sakinleri (video)
Ermeni Bazar ekologik felâket alanı olıp qala. Avgustnıñ 23-den 24-ne keçer gecesi Ermeni Bazarda ne olğanı belli olmağan taşlamalar qayd etildi. Qırım memuriyeti aytqanına köre, zararlı maddeler taşlantılarınıñ sebebi yarımada şimalinde «Qırım titanı» qullanğan ekşilik havzularından çıqqan buvlanuvdan olğan eken. Uzun yıllar devamında istisal taşlantıları aqızılğan havuz sıcaqtan sebep quruğan, dep iddia ete memurlar. Kyiv, Qırımda himik maddelerniñ taşlatıları Rusiye arbiyleri sebebinden olğanını tüşüne. Talimler vaqtında titan ve soda zavodlarınıñ istisal qalımtıları ile tındırğıçlarğa ateş açılğan eken.


text:
2015 senesi yanvarniñ 1-den başlap işğal etilgen Qırımda eki baladan ziyade olğan qorantalar içün devlet qol tutuv programmaları olacaq.
Bunı Aqmescitte «Nefaqa fondunıñ» yolbaşçısı Marina Şçerbina matbuat konferentsiyasında bildirdi.
Federal qanunğa binaen, programma Rusiye vatandaşları içün çalışa ve 429 biñ 408 ruble miqdarında bir kerelik tölevni nazarda tuta, dep yaza KİA.
«Ailede 2007 senesinden 2016 senesine qadar ekinci bala doğsa, olar evni satın almaq ya da qurmaq, bala tasili ya da anasınıñ emek nefaqasınıñ tolduruv qısmı şekillendirilmesi içün devletten yardım ala bileler», – dep añlattı Şçerbina.
«Nefaqa fondunıñ» yolbaşçısı bildirdi ki, balalarnı alğan qorantalarğa da yardım kösterile, ana-babasız qalğan balalar ise 23 yaşına qadar para saibi olmaları mümkün.
Bala üç yaşını toldurğan soñ, maddiy yardım almaq içün yaşağan yerge köre Nefaqa fonduna muracaat etmek kerek.
Qırım içün programma hususiyetleri daa muzakere etile, bir de bir deñişmeler olmasa, 2015 senesi yanvarniñ 1-den başlap Qırım sakinleri Rusiyeniñ diger vatandaşlarınen bir sırada yardım ala bilecekler.


text:
Ukrainanıñ qıta qısmında Qırım sakinleriniñ iç pasportları ne içün uzun muddet deñiştirile? Bu ini tezleştirmek mumkünmi? Pasport içine fotosuret yapıştırmaqne qadar vaqır ala? Şahsiyetniñ tasdıqlanması içün nasıl vesiqalar kerek? Bu suallerge Qırım.Aqiqat Radiosına kelgen musafir ve mutehassıslar cevap bere.
Herson vilâyeti Ukraina Migratsion baş hızmetiniñ ictimaiy bağlar boyunca üyken mutehassısı Viktoriya Magdıç, Qırım sakinleri içün Ukrainanıñ iç pasportında fotosuret deñiştirmek içün yahşısı şahsiyetni tasdıqlaycaq ilâve vesiqalar olsa yahşı ola, meselâ, çetel pasportı.
Bazen bizler insannıñ şahsiyetini tasdıqlap olamaymız, onıñ içün muddet uzatılaViktoriya Magdıç
– Fotosuret yapıştıruv esnası – aslında bedava ve üç iş künü devamında yapıla. Bazen bizler insannıñ şahsiyetini tasdıqlap olamaymız, onıñ içün muddet uzatıla. Şahsiyet tasdıqlanmadan ne fotosuret yapıştırıla, ne de vesiqa berile. Er türlü şeyler olabile: pasport resmiy olmadan, hırsızlanğan olabile. 2018 senesiniñ beş ayı zarfında biz 1259 dane yañı türdeki pasport berdik – kitapçıq şeklindekisini yapmaymız, bular biometrik ID-kartalar sayıla. Aynı muddet içinde 10 biñ Qırım sakini muracaat etti, işğal başlanğandan berli ise bizler yarımadanı sakinlerine 150 biñ kere memuriy hızmet kösterdik. Bunıñ içine pasport deñiştirmek, fotosuret yapıştırmaq ve çetel pasportları kire.
Vaqtınca işğal etilgen territoriyalar naziriniñ birinci muavini Yusuf Kürkçi, Ukraina qanunnamesinde işğal etilgen topraq sakinleri içün vesiqa berilüvinen bağlı ayrı bir tertip yoqtır dep qayd ete.
– Yekâne devlet demografik sicil çalışıp başladı. İnsan, bergi dairesinden başlap Devlet migratsion hızmetine qadar er türlü organlarğa muracaat eterek ariza yaza. Bu insannıñ şahsiyeti bu sicil vastasınen teşkerile. Eger o anda yoq ise, işbu insannen çalışqan munasip hızmet, onı ayrıca teşkermek kerek. Er bir normativ vesiqada Qırım, Donetsk, Lugansk sakinleriniñ teşekrilüvi aqqında iç bir sözçik yoq, lâkin eki aynı keçmeycek olğan muddet bar. Bu, işğal etilgen topraqlarda malümat bazasına kirmek imkânsız olğanınen bağlı. Nazirlik insanlarğa qolaylıq yaratmaq maqsadınen qısqartuv yollarını araştıra: meselâ, o özüniñ esas vesiqasını teslim eterek, başqa birisinen qaytmağa çaresi olsun dep.
Yusuk Kürkçi Qırım sakininiñ elinde migratsion hızmetke muracaat etkende ne qadar çoq vesiqa buunsa, onıñ şahsiyeti tasdıqlanması ve vesiqanıñ berilüvi o qadar tezleşir dep qayd ete. Eger bir insan ukrain mermuriy hızmeti aldı ise, demek ki, onıñ malümatı yekane sicilge kirsetilgen olmalıdır dep ilâve ete nazir muavini.
– Bizim maqsadımız kiriş-çıqış noqtalarını yañıdan teşkil etmek ve hususan servis zonalarına yaqın yerde tek memuriy hızmet bermekten ğayrı, ufaq musafirhaneler açmaqtan ibaret. Eger protsedura bir-eki kün alacaq olsa, insan bir künden soñ bir daa kelmek içün qaytmağa mecbur qalmaz. Yahşısı bu musafirhanede qalıp, kerek saatini bekleryerek, artıq Qırımğa işini bitirip qaytmaq daa da uyğun olur. Şimdi sezon başındamız, çünki qıta qısmında aliy oquv yurtlarına oqumağa kirmek istegen Qırım abituriyentlerine yardım ve konsultatsiya bermek kerek olacaq. Bu ise, ilk-evelâ ID-kartalarnıñ yapıluvı, çünki Qırım mezunlarınıñ ekseriyetinde Ukraina pasportları yoq.
İnsan aqları boyunca Ukraina Helsinki birligi uquqçısı Anna Rassamahina Qırım sakinleri esasen protsedurağa degil de, icra etkenlerge şikayet etkenlerini iddia ete.
Er şey UBMH hadimleriniñ kompetentliginen bağlı, çünki olar gizlice, işğal etilgen topraqlardan kelgen insan aqımını azlaştırmağa tırışalarAnna Rassamahina
– Eñ çoq muracaatlar Devlet migratsion hizmeti hadimleriniñ yañlış çalışqanı, vatandaşlarğa yañlış malümat bergeni, ve esassız red etkenlerinen bağlı. İnsanlar pasport almağa kele – bu imkânsız, yeterli vesiqalarıñız yoq, Rusiye vatandaşlığı degen şey bar ve saire denilmekte. Diger tehnikiy meseleler pek qolay al etilmekte. Umumen alğanda, qanun normaları yeterli ve olarğa kerek şekilde riayet etiilse, er şey tertipke köre kete. Er şey Ukraina Devlet Mihgratsion hızmeti hadimleriniñ kompetentliginen bağlı, çünki olar gizlice, işğal etilgen topraqlardan kelgen insan aqımını azlaştırmağa tırışalar. Hadimleri oqutılmay, bu topraqlarda yaşağan sakinlerge pasport berilüv iç bir şekilde rağbertlendirilmey. Eger birisine red etilgen ise, o insan aylânıp kete – bunıñ içün kimse mesüliyetli olmay.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)


text:
İnterpol Ukraina şefaatı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovnıñ Rusiye teşebbüsi ile başlanılğan qıdıruvını toqtattı. Bunı İçki işler nazirliginiñ başı Arsen Avakov ukrain ükümetiniñ toplaşuvında bildirdi.
«Noyabr 6 künü İnterpol memleket-azaları adreslerine Rusiye Federatsiyası tarafından Rusiye topraq bütünliginiñ bouzuluvına çağıruvları içün vatandaş Refat Çubarovnıñ qıdıruvğa ilân etilgeni aqqında beyanat keldi», – dey o.
Avakovnıñ sözlerine köre, bu Çubarovnıñ 5 kanal efirinde Qırımnıñ Ukrainağa qaytarıluvı aqqında aytqanları ile bağlı.
«İnterpolnıñ ukrain bürosı Qırım – Ukraina mevamınıñ tarafdarıdır. Rusiye – Qırımda işğalci akimiyettir ve Çubarovnıñ halqara qıdıruvını toqtatmaq içün İnterpolnıñ merkeziy ofisine mütenasip şefaatnı yolladı… İnterpolnıñ baş kâtibiyeti bu işte er angi işbirlikniñ yasaqlanuvı aqqında qarar aldı, Çubarovnıñ halqara qıdıruvı ise toqtatıldı», – dey o.
Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya bildirdi ki, Qırımdaki Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti idaresiniñ taqiqat bölügi Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovğa qarşı cinaiy iş açtı. Onıñ aytqanına köre, cinaiy işniñ sebebi devletniñ topraq bütünligini bozmaq çağıruvları oldı.
Poklonskayanıñ qayd etkenine köre, cinaiy iş 280.1 maddesi boyunca (Rusiyeniñtopraq bütünligini bozacaq areketler yapılmasına çağıruv) açıldı.
Çubarovnıñ Rusiyege ve Rusiye işğal etken Qırımğa kirişi beş yılğa yasaq etildi. Faqat yaqında Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya bildirdi ki, Refat Çubarov Qırımğa kele bile, çünki onı mında «ilk taqiqat organları» bekley.


text:
İyün 23-te, cumaaqşamı künü Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda, Aluşta-Aqmescit yolunda Aqyardan Krasnodarğa ketken MAN turistik avtobusı yandı. Kremlge boysunan Qırım Fevqulade vaziyetler nazirliginiñ matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, vaqia Yuqarı Şuma (Verhnâya Kutuzovka) köyü yanında yüz berdi, avtobus yolcuları arasında zararlanğanlar yoq.
Müessisede qayd etkenlerine köre, avtobusta 44 yolcu bar edi, olarnıñ arasında 37 bala bar edi. Qırım kütleviy haber vastalarınıñ bildirgenine binaen, olar 8-10 sınıf talebeleri ola.
«Yanğın saat 18.35 söndürildi. Yanğın meydanı 30 kvadrat metrni teşkil etti», – dep aytıla beyanatta.
Qırım Fevqulade vaziyetler nazirligi matbuat hızmetiniñ yolbaşçısı Vladimir İvanovnıñ «Krıminform» Qırım saytına bildirgen malümatına köre, yolcular tuman qoqusını duydı ve vaqtında avtobusnı terk etti.
Onıñ qayd etkenine köre, avtobus yaqarlıqnen beraber bütünley yandı.
Yanğın kerçek sebebini ekspertiza belgileycek, dep bildirdiler müessisede.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Mikro millätçelek qurqınıçı
Kön tärtibe 43
Awrupa Berlege illärendä rasaçılıq könnän-kön arta bara. Germaniya, Hollandiya häm Bel’giyadan soň Awstriyada da saylawçılar citäkçelekne uňçı rasaçı partiyalärgä tapşırdı.
Uzğan atnada Awstriyada ütkärelgän saylawda uňçı häm möselmannarğa qarşı säyäsätlär alıp baruçı Awstriya Xalıq partiyase ciňde. İkençe urınnı isä artıq uňçı häm naŝist süzläre belän belenüçe Awstriya Bäysezlek partiyase aldı.
Uzğan ayda Germaniyada da ütkärelgän saylawda möselmannarğa häm ayıruça töreklärgä qarşı näfrätkä qadär citüçe süzläre bulğan partiyalär qazandı. Xätta keşe xoquqların yaqlawın häm demokratiya yaqlı buluın däğwa itüçe Alman soŝial’ demokratlar da möselmannarğa, çit il êşçelärenä häm qaçaqlarğa qarşı rasaçı süzlär belän propaganda yasadı.
Awstriyadağı saylawlar Awrupada rasaçılıqnıň tizlek belän üsüen tağın ber tapqır kürsätte. 1945nçe yıldan bügengä qadär tınıç çor kiçergän Awrupanıň rasaçılıq, naŝizm häm doşmanlıqqa taba awışuı ber dä ğacäp tügel.
Bu qitğa berqayçan da 100 yıl buyı suğışsız yäisä watandaşlar suğışsız tormadı.
Awrupanıň iň ozın bäreleşsezlek barışı 1945nçe yıldan birle bügengä qadärge barıştır. Monıň säbäbe – Awrupadan tış köçlär dä urın alğan tınıçlıq urnaştıru kileşüe häm ul alıp kilgän säyäsi näticälärder.
Ayıruça texnologiyaneň üsüe belän bar Awrupanıň diyärlek bombağa totular näticäsendä yuqqa çığıp, iqtisadnıň kimüe dä aktiv säbäpter.
Bügenge köndä “tarixi şähär” dip ataluçı barlıq Awrupa şähäräre dä yuqqa çığarıla. Tarixi äsär bulğan qorılmalar häm töbäklärneň barısı da ciröste häm hawadan oyıştırılğan bombalawlar näticäsendä yuqqa çığa.
1945nçe yıldan 70nçegä qadär Awrupa qabat tözelü häm yaraların beterü çorın kiçerä. Awrupada terrorçılıq premyer-ministrlarnıň urlanıp, üterelüenä qadär barıp citä. İtaliyan premyerı Aldo Moronı Qızıl brigada isemle sulçı terror oyışması urlap, üterä. Soňınnan yaqınça 10 yıldan soň yänä Awrupa terror oyışması bulğan PKK Şveŝiya premyer-ministrı Olof Palmenı üterä. Awrupa terror spiraleneň üzenä yünälüen kürgäç ber mizgeldä barlıq oyışmalar beterelä.
Mäsälän, almannarnıň tanılğan Baader-Maynhof oyışmasınıň barlıq citäkçeläreneň ber töndä törmädä intxar itüläre açıqlana.
Könbatış dönyasında cıyılğan terrorçılıq gazı qızğanıç Yaqın Könçığış häm Aziyağa yünälde. Bügen möselmannar, irtägä isä qaçaq häm çit il êşçelärenä qarşı adımnan soň mäzhäbi häm mikro millätçelek bäreleşenä yünaläçäk.
Möselmannar, qaçaqlar häm çit il êşçeläre illärenä kire qaytqaç Awrupadağı bu rasaçı gaz niçek tarqalır mikän soň?
Keşelek doşmanı bulğan rasaçılıqqa cawaplar kilä başladı. Mäsälän İspaniya. Katalonnar üzäk xökümättän bülenergä teli. Barselonadağı katalan millätçelege İspaniyane kimerä. Läkin şul uq millätçelek mäs’äläse katalannarğa da qağılaçaq.
Bügen üzlärenä başqala itep kürsätkän Barselona katalannarnıň da ispaniyalelärneň dä cire tügel. Barselonanı gizmäwçe häm belmäwçelär öçen şunı äytik: Barselonanı Barselona itkän barlıq tarixi mädäni äsär häm qimmätlär aragonnarnıqı. Barselona tarixtan alıp mädäniyätenä qadär aragondır. Häm aragonnar patşa Ferdinandnıň onıqları. Alarda da mikro millätçelek xis-toyğısı küp.
Katalannarnıň İspaniyadan bülener bülenmäs aragonnar belän kiyerenkelek barlıqqa kiläçäge ap-açıqtır.
Germaniya, Bel’giya, İtaliya, Franŝiya, Skandinaviya illäre, bolarnıň barısında da küzätelgän bu millätçelek äkrenläp mikro millätçelekkä taba äylänep bara. Almannarnıň iň zur häm iň bay bulğan Bavyera vilayäte baş kütärde inde. İtaliyaneň Tönyaq Ligası da ul yulda bara. Şveŝiya 21 vilayättän tora. Vikinglarnıň onıqları xäzerdän ük ber-bersenä qarşı çığa başladılar.
Franŝiyaneň Korsika häm qalğan töbäklärdä problema bar. Häm regional’ millätçelek bu Urta diňgez ilen dä tozaqqa kertä.
Yıllar buyı krizis beläň köräşüçe Greŝiyada da êtnik millätçelek qurqınıçı xökem sörä.
Barlıq bu mikro millätçelek ağımnarına qarşı uzğan atnada törkiyä Cömhüriyäte ilbaşı Ärdoğan Serbiya däwlät başlığınıň çaqırulı qunağı bularaq bu ilgä säfär yasadı. Serbiyalelär belän töreklärneň ber-berse belän bulağn tarixi köndäşlekne häm zur yaralarnı belmäwçe yuqtır. Soňğı itep Yugoslaviya bülengäç töreklär belän yaqın tuğan bulğan bosniyalelärgä qarta başqarılğan küpläp üterü, Kosova suğışınıň barlıq qayğı-xäsräte här törekneň yörägendä tirän êzlär qaldırdı.
Läkin törek liderı Ärdoğan bu cäyelüçe mikro millätçelek dulqınına qarşı säyäsi, säwdä ölkäsendä häm diplomatik mönäsäbätlärne üsterä. Dönyanıň nindi qurqınıç astında buluın aňlawçı ikençe lider isä – Serbiya ilbaşı Aleksandr Vuçiç. Vuçiç ilenä çaqırğan Ärdoğannı ber säfärendä dä yalğız qaldırmadı häm dönyanıň 16nçı ğasırda bulmawın äytep, törek serb ittifaqınıň zarurlığına iğtibarnı cälep itte.
İke lidernıň bu yaqınayuı Awrupada cäyelüçe qurqınıç rasaçı dulqınğa cawap üzençälegenä. Ber-bersenä qarata salqın mönäsäbätlärdä bulğan ike il bügenge köndä iqtisasi häm säyäsi bularaq berlektäş bula ala ikän bu Awrupa öçen ömet bulırğa tiyeş. Bügenge köndä Awrupa Parlamentı häm komissiyase rasaçı häm naŝistlar bulğan ike tüşämder. Awrupalı säyäsätçelärneň Merkel’ häm Kruz kebek rasaçı süzlär äytüläre bu ike qorılışnı rasaçılıq häm naŝizm möstäqillegenä qaldırırmı?


text:
Ukrainanıñ Rusiye ile munasebetleri asğarğa yetmeli, bu devlet Avropa Birligi tarafından istilâcı olaraq tanıldı. Bunı Ukraina halq deputatı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Qırım.Aqiqat radiosınıñ yayınında ayttı.
Böylece o, Ukrainanıñ Rusiye ile diplomatik munasebetlerini bozma ihtimalini izaatladı.
«Al etecek eñ eyi yol – orta bir şeydir. Men Rusiye ile istilâcı devlet olaraq munasebetlerni asğarğa yettirmege çağıram. Ukrainanıñ ğayreti sayesinde de bu memleket Birleşken Milletler Teşkilâtı Baş assambleyasınıñ 2016 senesi dekabr 19 künü rezolütsiyasında istilâcı memleket olaraq tanıldı. Böylece, Rusiyege nisbeten areketlerimiz buña esaslanmalı», – dep ayttı Çubarov.
Meclis reisiniñ qayd etkenine köre, Ukraina memleket ortaqları içün işğal etilgen Qırım ve Donbassnıñ işğal etilgen topraqları meselelerini «bir formulağa» birleştirmeli.
«Cenk vaziyeti ya da bir de bir diger statusnıñ ilân etilmesine baqqanda Ukrainanıñ istilâcı memleket ile munasebetlerniñ belgilenmesi daa aktualdir. Bu formula Qırım ve şarqiy Ukrainanı birleştirmeli. Bu formula böyle olmalı: Ukraina topraq bütünligi halqara seviyede tanılğan sıñırlarda, Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeerinen beraber ğayrıdan tiklenmeli. Bu formula tışında birisinen muzakere masasına oturmamalımız», – dep qayd etti Çubarov.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Rusiyeli kanallar çökmekte olğan Avropa ve Amerika, Ukrainada da aman-aman kollaps başlaycağı, İŞİDten (İGİL) kelgen telüke aqqında ikâye etip oturğa arada, Qırım sakinleriniñ buz dolaflarındaki vaziyet, ketken sayın fenalaşmaqta. Aynı zamanda olarnıñ yüregini de kün sayın acınıqlı alda.
Qırım sakinleri özlerini aldatılğan dep is ete. 2014 senesi – ukrain fiyatları olğan vaqıtta – 12-15 biñlik aylıqlar olar içün pek yüksek dep körüne edi. Lâkin artıq üç yıl keçken soñ, bu aylıq – yoqsulluqnı añdıra. Onı kimse kötermek niyetinde de degil. Amma fiyatlar ep artıp otura.
Rusiyeliler de özüni aldatılğan dep saya. Olarğa «krımnaş»nı (Qırım bizim oldı) – ğayrıdan doğğan imperiya timsali kibi tutturıp qoydılar amma, aslında impariya, hususan, iqtisadiy olaraq küçsüz olğanı ortağa çıqtı.
Oktâbr ayında faqırlıqqa qarşı bütün Rusiye boyunca keçken mitingler, Navalnıynıñ PR kampaniyası degil de, 2013 senesinen qıyaslanğanında (eñ adiy esaplarğa köre) rusiyelilerniñ ayat seviyesi aman-aman eki qattan ziyade tüşkenini köstergen ezici bir kerçek edi. Yazıq ki, Rusiyede başlağan bütün menfiy esnaslar, artıq Qırım sakinlerine de tesir etip başladı.
Yaqında Qırım köyleriniñ birindeki mektepte ocapçe olıp çalışqan bir soyumnen laf ettim. Şok ve açuvınıñ sıñırı yoq. Pek az olğan oca aylıqlarını az olsa da uyğun bir derecege ketirgen rağbetlendirici tölevler, ketken sayın ep kesilmekte. Eninde-soñunda, olarğa bu tölevler mektep fondından tölenecegi aqqında haber etkenler, bu ise kapikler tölenecek degen manağa kele. Ondan da ğayrı, staj ve ocalıq kategoriyası içün qoşulacaq koeffitsiyentler endiden soñ keçirilgen dersler içün degil de, berilgen aylıqqa köre esaplanacaq eken. Yani, ocalarnıñ real aylığı artacağı yerine, ep tüşmekte. Ancaq talaplar daa ziyade arta. Plan ve esabat yazmaqtan başını köteralmağanından, balalarnen oğraşmağa vaqıt qalmay, dep ayta. Lâkin eñ deşet şey daa ögde. Aytqanlarına köre, 2018 sensinden başlap Qırımnıñ bütün mekteplerinde talebe sayısına köre aylıq tölenecek eken. Rusiyeniñ bu şekildeki yañılığı ocalarnı tamamile faqırlaştırır, çünkü köyde oquğan talebe sayısı pek az. Zaten mekteplerniñ bu şekilde ayaqta qalması da küç olur. Akimiyet ise bunı pek begenir, çünki muvafaqiyetli optimizatsiya yapıldı dep, esabat berir!
Elimizge Qırımnıñ bir rayon memuriyetinen qonuşma fursatı da keçti. O da, memnün degil. Al-azırda çalışqan soylarına para yetişmey turğanda yañı bala bağçası qurmağa ne mana bar, dep ayta. Bücetni «tübü tamırınen kesip alalar». Yerli memuriyetlerniñ bir derdi bar– bücet esabındakilerniñ aylığını ödemek içün, qaydan para tapmaqnı qasevet eteler. İşte bu sebepten de, toqtamayıp iş adamlarnı teşkerip, olarğa yüksek cezalar yazalar – para bir yerden temin etilecek ya!
Qırım memurları iqtisadiyatnı ileriletmek yolunen para qazanmağa bilmegenleri, kederli bir al, ebet. Onı da nasıl becersinler, mında idarecilik vazifesine tayin etüv printsipi soy-sop ve dostluq üzerine qurulğan.
Al-azırda Rusiyede olıp keçkenlerniñ epsi, maña SSCB soñki yıllarını hatırlata. O zamanlardaki «perestrpoyka» eyforiyası bütün ealini sarıp alğan edi, ancaq ondan soñ, faqırlıq ve yoqsullıq dalğası er kesni yıqıp taşladı. Artından devlet de dağılıp, dünyanıñ siyasiy haritasından ğayıp olıp ketti.
Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (havfsızlıq maqsadınen muellifniñ adı ve soyadı deñiştirilgendir)
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün.


text:
Bunı o öz Facebook saifesinde bildirdi.
«Demek, Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ sakinleri, Kiyevniñ öz başına tayin etilgen «akimiyeti»niñ referendumğa keder etmek içün yapılğan ğayretine baqmadan, mustaqillikni sayladılar», – dep yazdı Temirgaliyev.
Onıñ malümatına köre, Donetsk vilâyetinde Ukrainadan mustaqil olmaq içün 89% rey berdi eken.
«Endi Odessa ve Harkov vilâyetlerinden belgilevni bekleymiz», – yaza Temirgaliyev.
Mayıs 11 künü Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinde regionlarnıñ statusı aqqında «referendum»lar keçti. Neticeler mayıs12 künü saat 15:00 soñ belli olacaq olacağı beklenile.
Ukraina qanunlarına köre, işbu saylavlarda yuridik negiz yoq ve onı AB, AQŞ, OBSE ve dünyanıñ diger memleketleritanımaycaq.


text:
Qırımğa elektrik berilmesi eki basamaqtan ibaret olacaq: birinci elektrik ağları açılğan soñ Qırım elektrik energiyasınıñ 20-25% alacaq. Rusiye akimiyeti Qırımda apiske alınğan doquz siyasiy mabusnı azat etse, o vaqıt daa bir elektrik ağı çalışmağa başlaycaq, dep ayttı Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilev. O, Qırımğa elektrik energiyasını berüv yañı añlaşması Ukraina içün elverişli olacağına ümüt ete.
Cemilevniñ aytqanına köre, ilk 220 MVt Qırımğa bir de bir şart qoyulmayıp kirecek, çünki hastahane ve içtimaiy infrastruktura müessiseleriniñ işi toqtatılmamaq kerek. O, Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı asker ve politsiyağa sarf etecegini de red etmey. Qırımda işlep çıqarılğan elektrik energiyası ve dizel taşıma elektrik stantsiyaları yarımada ihtiyaclarınıñ aman-aman 30% qarşılay. Buña daa 25% (220MVt) qoşulsa, yarımada kerek olğan elektrik energiyasınıñ yarısını alacaq.
Bir aydan soñ Qırımğa elektrik energiyasını berüv añlaşması bitmekte. Baş nazir Arseniy Yatsenük qırımtatarlarnıñ liderini yañı añlaşma Meclis ile muzakere etileceginde işandırdı. Şimdiki añlaşma qanunlarğa uymay ve Ukraina içün elverişli degil, dep aytalar añlaşmanıñ mündericesi ve imzalama tarihını ögrengen ükümet komissiyasınıñ azaları.
«Anda qaza olmaması içün, hastahaneler zarar körmesin dep, birinci 220 MVt berecekmiz. Amma esas diqqat yañı añlaşmağa ayırılacaq, çünki imzalanğan añlaşma elverişli degildir. Aytqan şartlar esasında añlaşma tekrar baqılmalı», – dep ayttı Cemilev jurnalistlerge.
Onıñ bildirgenine köre, Qırımnıñ naqliyat qamaçavı ştabınıñ reberi ile mesleatlar keçirilgen soñ elektrik ağlarınıñ tamiri başladı.
Energetika ve kömür sanayısı naziri Vladimir Demçişin 5 kün içinde Qırımnı elektrik energiyasınen temin etmege azır olğanını bildirdi.
Yaqın şarq tedqiqleri merkeziniñ eksperti Sergey Danilov nazirniñ aytqanlarını tenqit etmege çağıra. «Vaziyet tekrarlanmasın dep, doğru tehnik qararlarnı almaq kerek. Vaqıt kerek. Nazir er şeyni tez-tez yapacağını ayta. Amma yaparmı – büyük bir sual», – dep ayttı Danilov Qırım.Aqiqatqa.
«Maydan inostrannıh del» hayriye fondu nezaret şurasınıñ reisi Bogdan Yaremenkonıñ zanınca, 2016 senesi de Qırımğa elektrikler berilecek, amma ne miqdarda ve angi şartlar esasında aytmağa azır degil. Ekspertniñ fikirince, ükümet Qırım işğaliniñ aqibetlerine alâ daa kerek olğanı qadar qıymet kesip olamadı.
«Ükümetimiz ayrı biznes taqımlarınıñ menfaatlarına zarar ketirip, devlet menfaatlarını köz ögüne alaraq, areket etmege azır olğanını aytmaq pek qıyın. Mesele şu ki, devlet menfaatları içün areket etmege azırmı», – dep ayttı o Qırım.Aqiqatqa.
Aynı vaqıtta, qırımlılar elektrikler kesilgen soñ başlanğan qıyınlıqlarğa dayanmağa azır olğanını bildireler. Rusiye akimiyetiniñ tarafdarları baqışlarından vazgeçmediler, amma Ukrainağa qoltutqan qırımlılarnıñ fikirleri de deñişmedi.
Aqmescit sakini Zarina bir elektrik ağı çalışıp başlasa, yarımada tolusınen elektrik energiyasınen temin etilir, dep qorqa. «Birini çalıştırıp, başqalarnı da açarlar yavaş-yavaş. 80-90-ıncı yıllarda bizni aşalay ediler, vaqtınca qurulğan inşaatlarda bala doğura edik, qayd olmağan olsañ, hastahanege almay ediler – ışıqsız, suvsız er şeyge dayandıq. Şimdi dayansınlar», – dep ayttı o Qırım.Aqiqatqa.
Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerovnıñ fikirince, qıtadan Qırımğa elektrikler berilmemek kerek. «İşğalcinen alış-veriş olacaq, Rusiye maqtandı ya, çaresini de özü tapsın. Yaqarı yeter», – dedi o Qırım.Aqiqatqa. İşğalden soñ Qırımda qalğan Ümerov «Ukrinterenerge» devlet şirketi imzalağan elektrik energiyasınıñ berilmesi aqqında añlaşmanı «satqınlıq» dep adladı. Yatsenük ve Cemilevniñ aytqanlarına baqılsa, Qırımğa elektrikler berilmesi aqqında añlaşma uzatılacaq. Aynı vaqıtta, vesiqanıñ yañı metni daa azırlanmay. Şimdiki añlaşma dekabr 30-da bite.


text:
Qazaqstannıñ 5 qalasında awa sapası tömendeydi
14.02.2018 07:43
ASTANA. QazAqparat - 14 aqpan, särsenbi küngi meteorologïyalıq jağdaylar Qazaqstannıñ 5 qalasınıñ atmosferasında lastawşı zattardıñ jïnalwına ıqpal etedi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA «Qazgïdromet» RMK-ğa silteme jasap.
Qolaysız meteojağdaylar Aqtöbe, Astana, Atıraw, Aqsay, Oral qalalarında awada lastawşı zattardıñ şoğırlanwına ıqpal etedi.
Almatı, Aqtaw, Jañaözen, Aqsw, Ekibastuz, Pavlodar, Kökşetaw, Qostanay, Qızılorda, Petropavl,Taldıqorğan, Taraz, Öskemen, Şımkent qalalarında meteojağdaylar awada lastawşı zattardıñ taralwına jağday jasaydı.
Awanıñ lastanwına boljam jasawda atmosferadağı zïyandı (lastawşı) zattardıñ jïnalwına ıqpal etetin meteorologïyalıq faktorlar, atap aytqanda, jelsiz awa, bayaw jel, tuman, ïnversïya äserin tïgizedi.


text:
Bir qaç yıl evel Büyük Yaltanıñ Grajdan Komitetiniñ faalleri, memorial mezarlığınıñ meydanlığını yañı saipler tarafından zapt etmesine qarşı çıqtı. Qurulış qaraullarınen tutuşta atta tüfek atuvlarınace bardı - yaralanğanlar oldı. Amma küçler teñ kelmedi: küç ve itibarı olğan qurucı mezar toprağına kirip, başlağanını bitirdi. Yanında başlanılğan qurulışnı ise toqtatıp oldılar.
Yaltanıñ yañı idarecileri, Pale-Kur memorialını “Rusiye Federatsiyasınıñ medeniy asabalıq abidesi” olaraq resmiy tanıdı. Buña rağmen, onıñ alı baqımsızlıqqa oşay


text:
UMMA Ukraina musulmanları Diniy idaresiniñ müftisi, şeyh Said İsmagilov dindaşlarnı evlerini terk etmege mecbur olğan Qırım ve Donbas sakinlerine, em de yaralanğan, yetim ve qartlarğa sadaqalarnı yollamağa çağırdı, – haber ete Qırım.Aqiqat.
Bu çağıruvnı İsmagilov öz Facebook saifesinde aşkâr etti.
Musulmanlarnıñ Diniy idaresi müftisi dey ki, Avropa memleketlerinde adet üzre iane aşnen degil de, paranen berile. «Ukrainada bu sene al-fitrniñ miqdarı bir insandan 75 grivnanı teşkil ete. İmam an-Navavi dey edi: İnsan al-fitrni özü içün ve paranı masraf etken insanlar içün: qadını, bala ve ana-babası içün bermeli», – dey İsmagilov.
Onıñ sözlerine köre, al-fitr fuqare, yetim, saqat, hasta insanlarğa, evsiz qalğan qaçaqlarğa berilmeli.
«Maalesef, bugün böyle insanlarnıñ sayısı pek büyük. Böyle ianeni bermek içün parası olmağanlarğa al-fitr farz degil, işbu insanlar özleri onı elde ete bileler. Zakâtnı bayramdan bir qaç kün evel başlap bermege mümkün», – dey müftiy.
Hatırlatamız, iyün 18-den musulmanlarda muqaddes Ramazan ayı başlandı. Ay devamında islâmnı kütken er bir insan orazanı tutmaq kerek.


text:
Poloniya Tış işleri nazirligi beyanat çıqarıp, ilhaq etlgen Qırımda Rusiye prezidenti saylavınıñ ötkerilmesini taqbih etti.
Mart 18-de muessiseniñ beyanatında: «Poloniya Tış işleri nazirligi, Poloniyanıñ, bütün transatlantik toplulığı ile birlikte Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı areketlerine qatiy narazılıq bildirgenini hatırlata», – denile.
Poloniyanıñ tış siyaseti muessisesinde, «Ukrainanıñ topraq bütünligine urmet köstermek kerekliginiñ tarafdarı olğanlarını ve Qırımnı Ukraina devletiniñ bir qısmı olaraq tanığanlarını hatırlattılar.
Poloniya TİNinde: «Ondan ğayrı, bu, Rusiye tarafından yarımadada ötkerilgen prezident saylavı qanuniy sayılmaycaq, manasına kele», – dep, ilâve ettiler.
Mart 18-de Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda prezident saylavında rey berüv yapıldı. Resmiy Kyiv ve ondan ğayrı bir sıra halqara teşkilât ve bir çoq dünya devleti yarımadadaki saylavnıñ neticelerini tanımaylar.
Daa evel Ukraina TİNinde, Qırımda mart 18-deki rey berüv, qomşu Rusiye prezidenti saylavınıñ qanuniyliginde şübhe doğura, dep bildirdiler.
İlhaq etilgen Qırımda Rusiye prezidenti saylavınıñ tanılmaması aqqında ABniñ tış işleri ve telükesizlik siyaseti boyunca Yüksek temsilcisi Federika Mogerininiñ beyannamesinde bildirile.
OSCE yanındaki Demokratik muessiseler ve insan aqları boyunca bürosınıñ közeticeleri, ilhaq etilgen Qırımdaki saylav bölüklerinde bulunmaycaqlarını bildirdiler.
Daniya, Estoniya, Latviya, Litva, Poloniya, Romaniya, İsveç ve Ukraina TİNleri, Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaq etilgeniniñ dörtünci yıllığı munasebeti ile otraq beyanatta bulundılar. Metinde, Avropa tış işleri nazirleri «Qırımğa, dünyadaki kün tertibinden ğayıp olmağa yol bermezler», denile.


text:
Kebir camide birinci iftar olıp keçti (FOTO)
Ramazan ayınıñ birinci künü, mayısnıñ 16-sında, Aqmescitniñ merkeziy Kebir camisinde ilk iftar keçirildi. İftarğa 200 insan qoşuldı. Olarnıñ arasında müsulman devletlerinden kelgen Qırım universitetleriniñ studentleri, yerli sakinler ve Aqmescit musafirleridir.
Ezan sesi yañğırağan soñ, oraza tutqanlar aqşam namazını qıldılar.
Ramazan ayı devamında hayriye iftarlarınıñ Kebir cami ve Qırımnıñ diger camilerinde ötkerilmesi planlaştırıla. Bundan da ğayrı, Qırım müsulmanları Diniy idaresi “Açıq yürekler” göñüllüler teşkilâtı ile birlikte uzaq yerleşken köylerde iftarlarnıñ keçirilmesi kibi leyhanı ömürge keçire.
Muqaddes Ramazan ayı mayısnıñ 16-sında başlandı ve iyünniñ 14 qadar devam etecek. Oraza bayramı ise iyünniñ 15, 16 ve 17 künleri qayd etilecek. Ramazan ayı devamında müsulmanlar içün oraza tutmaq farzdır. Olar küneşniñ doğuvından batmasına qadar suv ve aştan vazgeçeler. Orazanı yüklü ve balanı emizdirgen qadınlar, yedi yaşına yetmegen balalar, hasta ve esli başlı adamlar, yolcular tutmaybileler.
QMDİ matbuat hızmeti


text:
Qırımda bazarertesi künü, noyabr 23-de, küçlü yağmurnıñ yağması ve saniyede 30 metrge yetecek yelniñ olması beklenile, dep bildire Qırımnıñ rusiyeli Fevqulâde işler nazirliginiñ matbuat hızmeti.
Bunıñ ile bildirilgeni kibi, yarımadada bazı yerlerde tumannıñ olması beklenile.
Qırımda noyabr 23 künü yağanaqsız bulutlı ava olacaqtır. Cenübiy-ğarbiy 15-20 m/s, bazı yerlerde 25-30 m/s yelniñ olması tahmin etile. Ava arareti sıfırdan yuqarı gece 8-13, kündüz 19 derece etrafında olacaq.
Aqyarda cenübiy-şarqiy yel gece 12-17 m/s, ava arareti sıfırdan yuqarı gece ve kündüz 14-16 derece olacaq.
Keriçte bazı yerlerde bulutlı ava beklenile. Cenübiy yel 6-11 m/s, bazıda 14 m/s qadar yetecek. Ava arareti gece 10-12, kündüz 14-16 derece etrafında olacaq.
Keriçte noyabr 22 künü qızdıruv söndürilgen. Şeerde ışıq yoq, suv teminlevi sıñırlanğan.


text:
Radoslav Sikorskiy Rusiye naziriniñ Kreml Ukrainanıñ NATO azası olmasına qarşı çıqqanı aqqında beyanatını izaatladı.
«NATO aqqında söz yürsetilse, men Rusiye zenaatdaşımnı tınçlandıra bile. Bilgenime köre, Ukraina Anayasası onıñ bloktan tış olmasını qayd ete ve NATO azası olmaq niyetleri aqqında aytılmay», – dep ayta Sikorskiy.
Radoslav Sikorskiy Poznande studentler ögünde çıqışta bulunıp, Ukraina vaqiaları – «suvuq cenkten soñ» devirniñ soñu olğanını ayttı. Bugün bizler Avropada yaşaymız, Ekinci cian cenkinden soñ ilki sefer bir Avropa devleti ekinci Avropa memleketiniñ toprağını tartıp aldı», – dep qayd ete Poloniya tış işler naziri.
Studentler, Rusiye başqa topraqlarnı, şu cümleden Ukrainağa ait olmağan topraqlarnı işğal ete bilemi, dep soradılar. O, dedi ki: «Ümüt etem ki, yoq, lâkin işğal ete bile, dep qorqam»
Bloomberg telekanalına bergen intervyüsında Rusiye tış işler naziri Sergey Lavrov Ukraina «vatandaşlarara cenkke yaqınlaşqanını bildirdi». Lavrov qayd etti ki, Rusiye bir de bir yerge ordularını yollamaycaq.
Moskva aytqanlarına baqmadan, Ukraina akimiyeti ve Ğarp Qırım işğalinden soñ Ukraina ile sıñırda Rusiye ordularınıñ çoqlaşmasını bildireler.


text:
Qırım ile memuriy sıñırda yük maşinalarınıñ aydavcıları kiriş noqtalarını terk etip, qıtaiy Ukrainağa qaytalar.
Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, salı künü, sentâbr 22-de, saat 18-ge, «Kalançak» kiriş noqtasında bir 39 yük maşinası qaldı. «Çaplinka»da – 54 yük maşinası. «Çonğar» noqtasında iç bir maşina yoq.
Ukraina Devlet sıñır hızmetinde deyler ki, sıñırcılar «Pravıy sektor» temsilcileri ile Qırım territoriyasına resmiy kiriş noqtaları etrafından keçken yollarnı qıdırğan ediler. Amma böyle yollar tapılmadı.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.
Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti böyle areketlerni takbih ete, amma yarımada sakinleri erzaq qamaçavınıñ aqibetlerini duymaz, dep tüşüne.


text:
Qırımda cuma künü, iyül 10-da, Aqmescit-Yalta yolunda tanknıñ avdarılğanı neticesinde bozulğan yol areketini öyle de tiklep olamadılar.
Qırım Naqliyat naziri Andrey Bezsalov aytqanı kibi, «Krımtrolleybus» Aluşta yönelişinde areketni tikledi, şimdi Aqmescit yolağı ile oğraşa. Onıñ sözlerine köre, Aluştadan Aqmescitke taba yol qısmında zarar daa da büyüktir, – haber ete Krıminform.
«Qırımlı ve yarımada musafirlerini sabır etip, tıqanıqlıqnı ayat telükesi ile aydap keçmemek çağıralar», – dey o.
Malüm olğanı kibi, tıqanıqlıq ve qaza yerini aydap keçmege istegen aydavcılardan sebep endi daa bir qaç qaza yüz berdi. Şu cümleden, «Gazel» maşinası yol qazasına oğrap, özenge tüşti.
Qırımda cuma künü, iyül 10-da, Aqmescit-Yalta yolunda, Perevalnoye köyü yanında, tank avdarıldı.


text:
İyün 14-te, salı künü Kiyevde «İlmiy-ameliy profilaktika ve klinik tıbbiyeti merkezi» Devlet ilmiy müessisesiniñ binasında Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ve rusiyeli apishanesinden yiberilgen Gennadiy Afanasyev ve Yuriy Soloşenkonıñ brifingi keçirilecek.
Ukraina prezidenti matbuat hızmetiniñ bildirgenine binaen, brifing tahminen saat 17:00-de başlanacaq, amma Qırım.Aqiqat mühbiriniñ malümatına köre, brifing başlanuvı keçiktirile.
Brifingniñ canlı yayınlamasını Qırım.Aqiqat alıp bara.
Bundan evel Ukraina prezidenti Petro Poroşenko iyün 14-te, salı künü Rusiyeden qaytqan ukrain siyasiy mabuslarınen körüşecegi aqqında malümat bildirilgen edi. Ukraina prezidentiniñ matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, körüşüv tıbbiy merkezde keçirilecek.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko iyün 14-te ukrainlerniñ Moskvadan evge çıqqanları aqqında bildirgen edi.
İyün 14-te, saba Rusiyede mahküm etilgen Qırım sakini Gennadiy Afanasyevniñ anası Qırım.Aqiqatqa Kiyevge kelgenini ve oğlunıñ Ukrainağa qaytacağını beklegenini ayttı.
Bundan evel, Odessada mayıs 2-de yüz bergen vaqialar boyunca şeklenilgen eki Rusiye vatandaşınıñ Rusiyede mahküm etilgen eki Ukraina vatandaşı Yuriy Soloşenko ve Gennadiy Afanasyevge ola bilecek deñiştirüv aqqında malümat peyda olğan edi. Bu aqta, hususan, Ukraina baş prokurorı Yuriy Lutsenko ve Ukraina havfsızlıq hızmetiniñ yolbaşçısı Vasiliy Gritsak bildirgen ediler.
Ukraina adliye naziri Pavel Petrenkonıñ bildirgenine köre, ukrain tarafı Rusiyege Soloşenko ve Afanasyevniñ vatanğa qaytarılması içün vesiqalarnı teslim etti.
Rusiyede 26 yaşındaki Gennadiy Afanasyev Qırım territoriyasında terroristik birligini teşkil etkeninde qabaatlanğan ve 2015 senesi 7 yılğa apiske qaldırılğan, 74 yaşındaki Yuriy Soloşenko ise, casuslıqta qabaatlanıp 6 yılğa apiske qapatılğan edi.


text:
Haberler
Emine Ceppar "Büdinok "Slovo" filmı aqqında: Aman-aman asır keçti, amma Ukrainanı bozğan rejimniñ "şahısları" deñişmediler"
30 Ekim ayı, 16:04
HSN "STRATCOM MiniSUMMIT"te: Ukrainanıñ tecribesi — teşviqat ile alıpbarıcı avropa küreşçileriniñ diqqatında
30 Ekim ayı, 15:16
HSN: Milliy Meclis reisiniñ muavinleri İlmi Ümerov ve Ahtem Çiygoznıñ birinci press-konferentsiyası
27 Ekim ayı, 16:17
Yuriy Stets Almaniya Elçisi Ernst Rayhel, AQŞ Elçisi Mari Yovanoviç ve Büyük Britaniya Elçisi Cüdit Gof ile körüşüvler keçirdi
27 Ekim ayı, 11:45
HSN ATO zonasında: Petropavlivka köy şurasınıñ territoriyasında efirde ukrain tele- ve radiokanalları pek çoq
26 Ekim ayı, 10:55
HSN: General Petro Grıgorenko, Kırım içün ve qırımtatarlar içün küreşte zemaneviy ukrainler içün misal olmaq kerek
25 Ekim ayı, 13:42
HSN: Brüsselde, Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ ve Aqyar şeeriniñ vaqtınca işğal etilmesiniñ uquqiy neticeleri meselelerinden Ukraina-Avropa Birligi muzakereleri keçti
24 Ekim ayı, 11:34


text:
Rusiye Federatsiyasına nisbeten cezalar ukrain Qırımnıñ azat etilmesinden soñ lâğu etile bile. Bunı mart 16 künü Ukraina prezidenti Petro Poroşenko twitterde bildirdi.
«Cezalar Qırım yarımadası azat etilmesinden soñ lâğu etile bile», – dep yazdı prezident.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Belgiyanıñ Baş nazirni muavini, Ecnebiy ve Avropa işleri naziri Didye Reynders ilhaq etilgen Qırımda mart 18-de ötkerilmesi planlaştırılğan Rusiye prezidenti saylavını qanunsız saya.
Reyders, Twitterdeki saifesinde: «Men, 4 yıl evel Rusiye tarafından yapılğan Qırımnıñ ilhaqını taqbih eterek, ABniñ ecnebiy işler boyunca Yüksek temsilcisi Mogerinige qatılam. Bu bazar künü, mart 18-de Rusiye ukümeti tarafından Qırımda teşkil etilgen saylav qanunsızdır», – yazdı.
Rusiye ukümeti mart 18-de ilhaq etilgen Qırımda Rusiye prezidenti saylavını ötkermek istey. Onda sekiz namzet iştirak etecek – Sergey Baburin, Pavel Grudinin, Vladimir Jirinovskiy, Vladimir Putin, Kseniya Sobçak, Maksim Suraykin, Boris Titov ve Grigoriy Yavlinskiy.
Fevral 16-da Ukraina prezidenti Petro Poroşenko dünya toplulığını ilhaq etilgen Qırımda kelecekteki Rusiye prezidenti saylavınıñ neticelerini tanımamağa davet etti.
İlhaq etilgen Qırımda Rusiye prezidenti saylavınıñ tanılmaması aqqında ABniñ tış işleri ve telükesizlik siyaseti boyunca Yüksek temsilcisi Federika Mogerininiñ beyannamesinde bildirile.


text:
İşğal etilgen Keriçte Qırımtatar bayrağı kününe bağışlanğan avto yürüşni iyün 26-da keçirmeycekler. Bu aqta Kremlge boysunğan şeer memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildire.
Bildirilgen malümatqa köre, merasimni diger bir kün keçirmek qararı alındı.
«Muqaddes musulman Ramazan ayınıñ yekünlenmesi munasebetinen şeerde bir sıra merasimler, bu cümleden avto yürüş, istidat taqımlarınıñ çıqışları, milliy aşlarnen sıylama teşkil etilecek. İyün 26-da keirilmesi planlaştırılğan avto yürüş musulman orazası yekünlenmesine bağışlanğan bayram programmasına kirecek», – dep aytıla beyanatta.
Avto yürüş keçirilecek tarih, vaqıt ve yer aqqında malümat bildirilmey.
Qırımtatar bayrağı kününe bağışlanğan merasimler Kiyevde ve Herson vilâyetinde de keçirilecek. Programma çerçivesinde resim yarışı, avto yürüş ve vatanperverlik mitingi teşkil etilecek.
Qırımtatar bayrağı künü bir qaç yıl evel Qırımda qayd etilip başladı. Bayram künü, 1991 senesi iyün 26-27 künleri Aqmescitte keçirilgen ekinci Qırımtatar Qurultayınıñ ilk künü olğan kün belgilendi.
Qırımtatar bayrağı, üstünde altın tamğa olğan kök tüsteki ketenden ibarettir.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Kreml nezareti altındaki Qırım parlamenti başınıñ yardımcısı Remzi İlyasov istifa arizası yazğan. Bu aqta Qırım parlamentiniñ saytı haber ete.
«Remzi İlyasov Qırım Cumhuriyeti Devlet Şurasınıñ reisi Vladimir Konstantinovqa muracaat eterek, öz istegine binaen onı öz vazifesini professional esasta eda etken Qırım Cumhuriyeti Devlet Şurası reisiniñ yardımcısı vezifesinden azat etilmesi boyunca ariza yazdı», – denilmekte haberde.
Aprel ayı soñunda İlyasovnıñ istifası aqqında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov haber etken edi.
Qırım.Aqiqat İlyasovdan işbu malümatnı taqsdıqlasın ya da inkâr etsin degen ricasına: «Men çalışam. Er şey yolunda», dep cevap berip, başqa izaat bermekni red etti.
Mevzunen bağlı olaraq: «Men çalışam. Er şey yolunda»: Qırımda parlament başınıñ yardımcısı Remzi İlyasovnıñ istifası aqqında aytıla
Qırım parlamentiniñ saytındaki malümatqa köre, Qırım ilhaqından evel İlyasov Qırım Muhtar Cumhuriyeti Yuqarı Şurasınıñ milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan halqlarnıñ daimiy komissiyasınıñ reisi olaraq çalışa.
Qırım ilhaqından soñ, o 2014 senesi mayıs ayından itibarten Qırım parlamenti başınıñ yardımcısı olaraq çalışıp başlay.
2016 senesi dekabr ayında Qırım MC prokuraturası devlet hainliginde qabaatlanğan Qırım Muhtar Cumhuriyeti Yuqarı Şurasınıñ sabıq deputatlarına nisbeten qabaatlavnı mahkemege yollağan edi. Deputatlar cedveline İlyasov da kire.
Cinaiy işler tahqiq etilüvi esnasında Qırım MC prokuraturası «2014 senesi mart ayında Qırım Muhtar Cumhuriyeti Yuqarı Şurasınıñ deputatları Qırımnıñ ilhaq etilüvine yardım köstergeni ve qol tutqanına» dair doğrulığı isbatlanğan deliller elde etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız dep tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Bolat Baqawov Pavlodar oblısı äkimi apparatınıñ basşısın tağayındadı
PAVLODAR. QazAqparat - Pavlodar oblısınıñ äkimi Bolat Baqawov Qazaqstan Respwblïkası Prezïdenti Äkimşiligimen kelise otırıp, oblıs äkimi apparatınıñ basşısı lawazımına Ağıbay Qoyşıbayulı Ämrïndi tağayındadı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
«Ol 2012-2014 jıldar aralığında Pavlodar oblısı äkimi apparatınıñ uyımdastırw-baqılaw böliminiñ basşısı qızmetin atqarğan. 2014 jıldan 2016 jılğa deyin Pavlodar oblısı äkimi apparatı basşısınıñ etïka jönindegi orınbasarı bolğan. Büginge deyin Aqtoğay awdanın basqarıp keldi», - deydi Pavlodar oblısı äkimdiginiñ baspasöz qızmetiniñ ökilderi.
Ağıbay Ämrïn 1972 jılı 9 mamırda Bayanawıl awdanında twğan. Memlekettik basqarw salasında basşı qızmetinde qomaqtı täjirïbe jïnaqtağan.


text:
Qosqan waqıtı Qaraşa 19, 2015 | 1 342 ret oqıldı | saýtqa qosqan shalqar0
MXQKO-nıñ bügingi qızmet türleri
Mamandandırılğan XQKO qızmetkeri Muxtar Otarbaýmen suxbat.
– Mamandandırılğan XQKO-da qandaý qızmet türleri körsetiledi?
– Negizinen kölik quraldarın tirkew, qaýtaw tirkew memlekettik qızmeti, kölik quralınıñ nömirlik agregattarın baýqaw, jürgizwşi kwäligin berw memlekettik qızmeti, teorïyalıq jäne praktïkalıq emtïxandardı qabıldaw.
– Avtokölikti tirkew twralı kwälik pen memlekettik nömirlik
belgi tapsırıs bergennen bastap qanşa waqıtta daýın boladı?
– QR İİM-niñ 2015 jıldıñ 14 säwirinde №341 buýrığımen bekitilgen
«Kölik quralınıñ säýkestendirw nömiri boýınşa kölik quraldarınıñ jekelegen türlerin memlekettik tirkew jäne esepke alw» memlekettik qızmet standartı boýınşa qızmet alwşı ortalıq qızmetkerine qujattar paketin tapsırğan sätten bastap 2 (eki) sağat aralığında daýın boladı.
– Jolda jürw erejeleri men avtokölikti jürgizw boýınşa teorïyalıq jäne praktïkalıq emtïxandardı qabıldaw barısına özgerister engizildi me?
– Ïya, mınadaý özgerister engizildi:
a) QR İİM-niñ 2014 jıldıñ 2 jeltoqsanında №862 buýrığımen bekitilgen «Emtïxandar qabıldaw jäne jürgizwşi kwälikterin berw qağïdalarınıñ» 74-tarmağına säýkes «Teorïyalıq nemese praktïkalıq emtïxandardı tapsırw kezinde üş naşar bağa alğan jağdaýda jürgizwşilikke ümitker emtïxandardı keýinnen tapsırwğa jiberilmeýdi jäne qaýtadan oqw üşin oqw uýımına jiberiledi».
b) Qazaqstan Respwblïkasınıñ “Jol jürisiqawipsizdigi twralı” Zañıboýınşa emtïxandar qabıldawdı, azamattarğa «A», «V», «S», «D», «VE», «SE», «DE», «Tm», «Tb» sanattarındağı, «A1, B1, C1, D1, S1E ï D1E» kişi sanattarındağı jürgizwşi kwälikterin berwdi jüzege asırwdamız.
v) «A», «V», «S», «D», «E», «Tm», «Tb» sanattarı bar, 1996 jıldan bastap berilgen, Qazaqstan Respwblïkasınıñ ulttıq jürgizwşi kwälikterin awıstırğan kezde mınadaý jürgizwşi kwälikteri beriledi:
1) «A» sanatı bolğan kezde – «A», «A1» sanattarı;
2) «V» sanatı bolğan kezde – «V», «V1» sanattarı;
3) «S» sanatı bolğan kezde – «S», «S1» sanattarı;
4) «VS» sanattarı bolğan kezde – «S», «S1», «VE» sanattarı;
5) «D» sanatı bolğan kezde – «D», «D1» sanattarı;
6) «E» sanatı jäne «S» ne «D» sanattarı bolğan kezde – tïisinşe «SE», «S1E», «DE», «D1E» sanattarı tïisinşe;
7) «Tb» sanatı bolğan kezde – «Tb» sanatı, al «D», «D1» sanattarı praktïkalıq emtïxan tapsırğannan keýin;
8) «Tm» sanatı bolğan kezde – «Tm» sanatı.
g) Jürgizwşi kwäliginiñ qoldanılw merzimi ötken kezde kölik quraldarın basqarw quqığı teorïyalıq jäne praktïkalıq emtïxan tapsırğannan keýin qalpına keltiriledi, burınğı qağïdalar boýınşa tek qana teorïyalıq emtïxandı tapsıratın edi.
d) Qazaqstan Respwblïkasınıñ “Jol jürisiqawipsizdigi twralı” Zañıboýınşa kölik quraldarın basqarw quqığı 74-babına säýkes:
«A1» kişi sanatındağı kölik quraldarın – on altı jasqa tolğan adamdarğa;
«A», «V» sanattarındağı jäne «V1», «S1» kişi sanattarındağı kölik quraldarın – on segiz jasqa tolğan adamdarğa;
«S» sanatındağı jäne «D1» kişi sanatındağı kölik quraldarın – jïırma bir jasqa tolğan, keminde üş jıl jürgizwşi jumıs ötili, onıñ işinde keminde bir jıl «S1» sanatına jatqızılatın kölik quraldarın basqarw ötili bar adamdarğa;
«D», «Tm» jäne «Tb» sanattarındağı kölik quraldarın jürgizw – jïırma bes jasqa tolğan, keminde bes jıl jürgizwşi jumıs ötili, onıñ işinde «D1» sanatına jatqızılatın kölik quraldarın keminde üş jıl basqarw ötili bar adamdarğa;
«VE», «SE», «DE» sanattarındağı kölik quraldarınıñ quramdarın – keminde on eki aý boýı tïisinşe «V», «S» nemese «D» sanattarındağı kölik quraldarın basqarwğa quqığı bar adamdarğa;
«S1E», «D1E» kişi sanattarındağı kölik quraldarınıñ quramdarın – keminde on eki aý boýı tïisinşe «S», «D» sanattarındağı ne «S1», «D1» kişi sanattarındağı kölik quraldarın basqarwğa quqığı bar adamdarğa beriledi, yağnï burınğıdaý V,S sanattarına oqığan azamattar birden osı eki sanat boýınşa jürgizwşi kwäligin ala almaýdı.
– Jürgizwşi kwäligin daýındaw jäne berw qanşa waqıtta jüzege asırıladı?
– QR İİM-niñ 2015 jıldıñ 14 säwirinde №341 buýrığımen bekitilgen «Jürgizwşi kwälikterin berw» memlekettik qızmetiniñ standartı boýınşa qızmetalwşı ortalıq qızmetkerine qujattar paketin tapsırğan sätten bastap 2 (eki) sağat aralığında daýın boladı. Ärïne, eger azamattar teorïyalıq jäne praktïkalıq emtïxandarınan oñ bağa alğan jağdaýında.
– Sebebi, qızmetti alwşı emtïxannıñ nätïjeleri boýınşa teris bağa alğan kezde Ortalıq qızmetkeri körsetiletin qızmetti alwşığa teorïyalıq jäne praktïkalıq emtïxan nätïjeleriniñ bağasımen qujattarın qaýtaradı jäne körsetiletin qızmetti alwşığa praktïkalıq dağdıların kem degende:
1) kölik quraldarın jürgizwşilerdi dayarlaw jönindegi oqw uýımın ayaqtağannan keýin jürgizwşi kwäligin alğaş alw kezinde küntizbelik jeti künnen keýin qaýta tekserw küni twralı xabarlaýdı (birinşi ret alıp jatqandar);
2) kölik quralın basqarw quqığına jürgizwşi kwäliginiñ merzimi, kölik quralın basqarw quqığınan aýırw merzimi ayaqtalğannan keýin teorïyalıq bilimin tekserw kezinde emtïxandardı qaýtalap tapsırw merzimi rettelmegen. (24 sağat ötken soñ)
– «Bir tereze» qağïdasımen jumıs istewdiñ tïimdiligi twralı aýtsañız.
– Ortalıqtıñ qızmetkerleri öziniñ mindetteri men fwnkcïyalarına säýkes:
1) ötiniş berwşilerge qujattardı resimdewge ötinişterdi, ädette «élektrondıq kezek» jüýesimen anıqtalatın kezektilik tärtibinde qabıldaýdı (talonğa säýkes);
2) «Xalıqqa qızmet körsetw ortalıqtarınıñ ıqpaldastırılğan aqparattıq jüýesi» aqparattıq jüýesindegi (budan äri – XQKO IAJ) tizbege säýkes ötinişterdiñ durıs toltırılwın jäne usınılğan qujattar paketiniñ tolıqtığın tekseredi;
3) ötinişke qol qoýğan tulğanıñ jeke basın säýkestendiredi;
4) tïisti byudjetke mindetti tölemderdiñ engizilgendigin rastaýtın qujattardıñ bolwın jäne olardıñ derektemelerin tekseredi;
5) XQKO IAJ-ğa ötiniş berwşi twralı tïisti aqparattı jäne usınılğan qujattardıñ tizimin engizedi.
6) XQKO IAJ bergen ştrïx-kodı bar ötiniş berwşiden qabıldanğan qujattar twralı qolxattı beredi;
7) wäkiletti organdarğa joldanatın xat-xabarlardı daýındaýdı;
8) qolxatta körsetilgen merzimde ötiniş berwşilerge qujattardı beredi;
9) Ortalıqtardıñ basşılığına Ortalıqtardıñ awmağındağı özine belgili bolğan tärtip jäne zañ buzwşılıqtar twralı xabarlaýdı;
10) XQKO IAJ wäkiletti organdarğa qujattardı tapsırw boýınşa, wäkiletti organdardan qabıldaw, qujattardı berw sektorına tapsırw jäne ötiniş berwşige qujattardı berw boýınşa is-äreketterdi baqılaýdı (ştrïx-kodtı skanerlew täsilimen).
– Avtokölikti arnaýı XQKO-da tirkew barısında jürgizwşilerge ötiniş blankilerin toltırw, üý kitapşasınıñ köşirmesin äkelw, anıqtama qağazdarın jïnaw qajet pe?
– Qızmet alwşı ortalıqqa jügingen jağdaýında ötiniş blankilerin toltırw, üý kitapşasınıñ köşirmesin äkelw, mekenjaý anıqtama qağazdarın jïnaw qajet emes, sebebi XQKO qızmetkeri aqparattıq jüýeler arqılı mälimetterdi ala aladı.
– Texnïkalıq jabdıqtaw twralı aýtatın bolsaq, bir waqıtta neşe kölikti teksere alasızdar?
– Ortalıqta kölik quralınıñ nömirlik agregattarınıñ baýqawın jürgizw üşin 4 jeñil kölikterge, 1 awır kölikterge arnalğan añğar joldarı bar jäne äkimşilik polïcïya qızmetkerleri aqparattıq jüýede kölik quralınıñ nömirlik agregattarın räsimdew üşin 14 kabïna ornatılğan. Bir mezette 14 avtokölikti texnïkalıq baýqawın tekserwge boladı.
– Praktïkalıq emtïxandı qabıldawğa arnaýı avtodrom mäselesi qarastırılğan ba?
– Avtomattandırılğan avtodromnıñ awmağı bir gektar. Praktïkalıq emtïxandı osı avtodromda tapsırw öte ıñğaýlı, sebebi adamï faktorlar joq. Avtodrom qaladağı joldardı, temir jol ötkelderin, jayaw jürginşi jolaqtarın, buralañ (ïzvïlïstıe) joldardı, 60-tan astam jol belgileri, bağdarşamdardı tolıqtaý eliktetedi. Bul avtodrom kölik jürgizwşileriniñ qalalıq jağdaýlarda kölik quralın derbes jäne qawipsiz daýındalwğa öte zor kömektesedi.
– Avtokölikti şetelde satıp alğandar üşin tïisti qujattardı sizderdiñ ortalıqta räsimdeý ala ma?
– Ïya, ortalıqtıñ ğïmaratında kedendik räsimdewdi jürgizwge arnalğan keden qızmetkerleri ornalastırılğan.
– Avtokölik salığınan kimder bosatıladı?
Ortalıqta tirkelwge säýkes keletin kölik quraldarı QR Salıq Kodeksiniñ 365-babınıñ 3-tarmağına säýkes:
1) salıq salw obektisi bolıp tabılatın bir avtokölik quralı boýınşa Ulı Otan soğısına qatıswşılar, solarğa teñestiriletin adamdar, Ulı Otan soğısı jıldarında tıldağı janqïyarlıq eñbegi men minsiz äskerï qızmeti üşin burınğı KSR Odağı ordenderimen jäne medaldarımen nagradtalğan adamdar, sondaý-aq 1941 jılğı 22 mawsımnan 1945 jılğı 9 mamırğa deýingi aralıqta keminde altı aý jumıs istegen (qızmet etken) jäne Ulı Otan soğısı jıldarında tıldağı janqïyarlıq eñbegi men minsiz äskerï qızmeti üşin burınğı KSR Odağı ordenderimen jäne medaldarımen nagradtalmağan adamdar;
2) salıq salw obektisi bolıp tabılatın bir avtokölik quralı boýınşa – menşiginde motokolyaskaları men avtomobïlderi bar mügedekter;
3) salıq salw obektisi bolıp tabılatın bir avtokölik quralı boýınşa – Keñes Odağınıñ Batırları men Socïalïstik Eñbek Erleri, “Xalıq qaharmanı”, “Qazaqstannıñ Eñbek Eri” ataqtarına ïe bolğan, Dañq ordeniniñ üş därejesimen jäne “Otan” ordenimen nagradtalğan adamdar, “Ardaqtı ana” atağın alğan, “Altın alqa”, “Kümis alqa” alqalarımen nagradtalğan köp balalı analar kölik quraldarı salığın tölewşileri bolıp tabılmaýdı.
– Merzimi ötken jürgizwşi kwäligin qaýta alw üşin qandaý talaptar qoýıladı? Ol kisiler qaýta emtïxan tapsırıp ala ma älde tek qana awıstırıp beresizder me?
– Merzimi ötken jürgizwşi kwäligin qaýta alw üşin kelesideý talaptar qoýıladı:
Qızmetalwşı memlekettik qızmet körsetw standartına säýkes qajetti qujattarın usınwı tïis (olar: 083/w formasındağı medïcïnalıq anıqtama, memlekettik baj tölengenin rastaýtın qujattı jäne t.b.), sonımen qatar teorïyalıq jäne praktïkalıq emtïxandardı tapsırwı qajet.
– Merzimi bitken künnen bastap, neşe waqıt aralığında awıstırw kerek. Bul jağdaýda da aýıppul mäselesi qarastırılğan ba?
– Qazaqstan Respwblïkasınıñ “Jol jürisiqawipsizdigi twralı” Zañıboýınşa ulttıq jürgizwşi kwäligi, eger Qazaqstan Respwblïkasınıñ zañdarında özgeşe şektew közdelmese, on jıl merzimge beriledi.YAğnï, azamat osı waqıt aralığında öziniñ qalawı boýınşa emtïxan tapsırmaý-aq aýırbastaý aladı.
– Suxbatıñızğa raxmet!
Suxbattasqan G.Alpamısqızı


text:
Aqyar şeer devlet memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, Rusiye tabiat nazirligi Aqyarnıñ öz başına tayin etilgen «akimiyeti» ile Ğalebe bağçasında olacaq yolçıqnıñ yerini belgiledi.
«İşbu bağça – şeer bağçalarnıñ eñ büyügi ve Aqyar sakinleri içün ğayet emiyetlidir. Bağça 70 seneleri Moskva, Leningrad, Volgograd ve diger qaraman-şeerlerniñ destegi ile şeerliler tarafından meydanğa ketirildi».
Al-azırda bağçanı ğayrıdan tiklemek kerek.
Rusiye tabiat resursları ve ekologiya naziri Sergey Donskoy aytqanı kibi, işbu baqımsız territoriyada «Rusiye yolçığınıñ» qoyuluvı Aqyarnıñ ve onıñ adetleriniñ tiklenmesinde temsil olur, yañı bağça ise aqyarlılar ve şeer musafirleri içün güzel bir bahşıştır».
«Rusiye yolçığınıñ» tantanalı qoyuluvı mayıs 9 künü olacaqtır.


text:
Äwe kompanïyası baspasöz qızmetiniñ mälimetinşe, Almatı - Astana bağıtındağı alğaşqı reys 2015 jıldıñ 27 tamızında uşırıladı. Uşaqtar kelesi bağıttar boyınşa uşadı: Almatı - Astana - kündelikti, bïlet qunı bir bağıtqa 10495 teñge; Almatı - Pavlodar - aptasına 3 reys (düysenbi, särsenbi, juma), bïlet qunı bir bağıtqa 10916 teñge; Almatı - Şımkent - aptasına 4 reys (düysenbi, seysenbi, senbi, jeksenbi, bïlet qunı bir bağıtqa 10495 teñge; Şımkent - Pavlodar - aptasına 2 reys (seysenbi, jeksenbi), bïlet qunı bir bağıtqa 14857 teñge; Şımkent - Qızılorda - aptasına 2 reys (düysenbi, senbi, bïlet qunı bir bağıtqa 8556 teñge.
2015 jıldıñ 14 tamızınan bastap Qazaq Air äwe kompanïyası www.flyqazaq.com saytı, keñseleri men äwe agenttikteri arqılı bïletterdi sata bastaydı.
Qazir äwe kompanïyasınıñ flotında Bombardier Q400 NextGen twrbïnalı-vïntti eki uşağı bar, üşinşisi tamızdıñ soñına deyin keledi dep kütilip otır.
Kompanïya kelesi reyster boyınşa bağıttar sanın köbeytwdi josparladı: Almatı - Qostanay; Şımkent - Aqtöbe; Aqtöbe - Qostanay; Aqtöbe - Atıraw.
Qazaq Air äwe kompanïyasınıñ tanıstırılımı 6 şildede ötti. Degenmen alğaşqı reys ruqsat etilgeni twralı qujattardıñ bolmawınan keyinge qaldırıldı. 6 tamızda kompanïya äwe tasımalına ruqsat etetin sertïfïkattı aldı.
Derekközi: Tengrinews.kz
Kommentarïï


text:
neşet ertaş - al yanak allaniyor (kirsehir)
Sanatçı : Neşet Ertaş
Türkü : al yanak allaniyor (kirsehir)
Etiketler : neşet ertaş - al yanak allaniyor (kirsehir) türkü indir, neşet ertaş - al yanak allaniyor (kirsehir) türkü dinle, Neşet Ertaş türküleri, al yanak allaniyor (kirsehir) mp3 indir, Neşet Ertaş türküleri al yanak allaniyor (kirsehir) türküsü, al yanak allaniyor (kirsehir) sözleri, Neşet Ertaş mp3 dinle, Neşet Ertaş download, al yanak allaniyor (kirsehir) bedava mp3, Neşet Ertaş türkü sözleri, Neşet Ertaş türkü dinle, Neşet Ertaş son albüm indir
Neşet Ertaş Türküleri
neşet ertaş - çiçek dağı derler var mı sana zararım (kırşehir)
Neşet Ertaş - Biter Kirsehirin Gülleri Biter
Neşet Ertaş - Bir Anadan
Neşet Ertaş - Şu Garip Gönlüm
Neşet Ertaş - Hoş muhhabbet
Neşet Ertaş - Evelim sen oldun
neşet ertaş - kaşların karasına (kırşehir)
Neşet Ertaş - Gurban Olduğum
Neşet Ertaş - Öldürme Beni
Neşet Ertaş - Sana bir sözüm var
Neşet Ertaş - Anam Ağlar
Neşet Ertaş - Badı saba
Neşet Ertaş - Nasıl Vasfedeyim
Neşet Ertaş - İncitme canı incitme
Neşet Ertaş - Konuşma


text:
Şaşıñız tez össin deseñiz, mına üş erejeni umıtpañız:
• Uştalğan şaştı qïıp otırıñız:
• Şaşıñızdı künine birneşe ret tarañız. Sebebi, bul bas terisiniñ qan aynalımın jäne şaştıñ jıldam öswin jedeldetedi.
• Mümkindiginşe şaştı ösiretin maskalardı jïi qoldanıñız.
Xalıqtıq medïcïna da jaqsı kömektesedi. Mısalı, burıştıq tunba bas terisiniñ qan aynalımın küşeytip, şaştıñ öswin tezdetedi. Qışımanıñ japırağı men sabağınan qaynatılğan qaynatpanı jïi qoldanğan durıs.
Pïyaz maskası. 4 as qasıq ükkişten ötkizilgen pïyazben bir as qasıq baldı aralastırıp, onı bas teriñizge jağıp, 40 mïnwt ustaysız. Berilgen waqıt ötken soñ basıñızdı swsabınsız jwasız.
Konyak qosılğan aloe maskası. Aloe şırının, bal, konyak jäne sarıwızdı qosıp, aralastırıñız. Biraq bul maskanı şaşıñızdı jwıp bolğan soñ basıñızğa jağıp, sırtınan cellofanmen orap tastañız. Arada bir sağat ötken soñ swsabınsız jılı swmen şayıp tastañız.
Qışa (Gorçïca) maskası. 2 as qasıq qışa men zäytün mayın, sonday-aq 3 as qasıq ayrandı qosıp aralastıramız. Keyin bul maskanı şaşıñızğa jağıp, 30 mïnwtqa qaldırasız. Sodan soñ jılı basıñızdı swmen şayıñız.
Qışa (Gorçïca) maskasınıñ tağı da bir tür bar. Ol üşin: 2 as qasıq qışa untağı, 2 as qasıq jılı sw, 1 sarıwız, 2 ülken qasıq zäytün mayın qosıp, barlığın aralastırıñız. Bul maskanı bas teriñizge jağıp, onı cellofanmen orap tastañız. Atalmış procedwranı 15 mïnwttan 1 sağatqa deyin ustawğa boladı. Waqıt ötken soñ jılı swmen şayıñız.
massaget.kz
Kommentarïï