text:
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresinde "Funduk" ("Fındıq") ticariy markasınıñ temsilcisi Temur Menumerovğa elâllıq sertifikatı berildi.
Şirket farqlı konditer mahsulatlarnı, desertlerni azırlay: baqlava, elva, loqum, rollar, elva, çak-çak, Qırım tatlılıqları, ballı desertler, çaylar, balzamlar, bal ve kökteyller.
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresiniñ "Elâl" sertifikatsiya merkeziniñ vesiqasını Qırım Müftisiniñ muavini Ayder İsmailov taqdim etti.
O, Temur Menumerovğa em Qırımda, em de yarımadadan tış işlerinde muvafaqiyetli çalışmalar tiledi.
"Elâl" mefhumı keyfiyet, havfsızlıq ve doğrulıqnı temsil ete. Şirketiñizge müşterilerniñ inançını qazanmaq ve işlep çıqarğan malıñıznen insanlarnı sevindirmeñizni tileyim", – dep tiledi Ayder İsmailov.
Buña ilâve olaraq, o, Temur Menumerovğa "Funduk" ticariy markasınıñ Qırım Müftiliginiñ hayriye aktsiyalarında faal iştirak etkeni içün teşekkür bildirdi.
Qırım MDİ matbuat hızmeti
[gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="50725,50727,50731,50729"]
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri Müftisi Qırım Cumhuriyeti Milletlerara munasebetler boyunca devlet komitetiniñ reisi Ayder Tippanı doğğan kününen hayırladı.
Qırım Müftisi Milletlerara munasebetler boyunca devlet komitetiniñ cumhuriyette milletlerara ve dinlerara barışıqlıqnıñ saqlanıluvında büyük issesi olğanını qayd etti.
"Siziñ rehberligiñiz altında reabilitatsiya olunğan halqlarnıñ temsilcileri toplu yaşağan yerlerde meskenlerniñ, infrastruktura obyektleriniñ qurulması doğrusında işler alıp barıla", – qayd etile Ayder Tippağa yollanılğan hayırlav telegrammasında.
Bundan da ğayrı, Müfti Ayder Tippağa qaviy sağlıq, qoranta muabbetligi, işinde yañı naaliyetlerge irişmeler, işançlı fikirdeşler ve çoqmilletli Qırımnıñ, Vatannıñ hayırı içün semereli çalışmalar tiledi.
Qırım MDİ matbuat hızmeti
[gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="50737,50739"]
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresiniñ diniy maarif faaliyeti çerçivesinde Saq şeerinde bölgeniñ imamları içün ihtisas yükseltüvi kursu ötkerildi.
İhtisas yükseltüvi kursu çersivesinde lektsiyalar ve seminarlar keçirildi.
"İman esasları", "İslâmda itiqadiy mezhepler" mevzusında lektsiyalarını Qırım Müftisiniñ muavini, fıqıh magistri Ayder İsmailov oqudı.
Qırım Müftisiniñ muavini Raim Ğafarov "İslâm aqaidiniñ aktual meseleleri", "Destruktiv diniy aqımlar: tarihları, peyda oluv sebepleri ve cemiyetke menfiy tesiri" mevzusında lektsiyalar oqudı.
İmamlarnıñ ihtisas yükseltüvi programmasına Qırım devlet müendislik-pedagogika universiteti ocalarınıñ lektsiyaları da kirdi. Professor, filologiya ilimleri namzeti İsmail Kerimov diñleyicilerge XX asırnıñ başında Qırım musulmanlarınıñ yaşayışı aqqında tarif etti, tarihçı-içtimaiyatçı, içtimaiy ilimler namzeti Refiq Qurtseitov lektsiyasını Ekinci Cian cenkiniñ qırımtatarlardan olğan qaramanları ve iştirakçilerine bağışladı.
Umumen ihtisas yükseltüvi kursunda Saq rayonından 50 qadar imam iştirak etti. Qırım Müftisiniñ muavini Ayder İsmailovnıñ sözlerine köre, kursnıñ maqsadı – ealiniñ diniy bilgi seviyesini arttırmaq ve İslâm maarifiniñ keyfiyetini yükseltmek, ekstremizmge qarşı çalışmaqtır.
"Biz bir sıra mevzularnı qavrap almağa tırıştıq, amma eñ büyük diqqatnı imanğa ayırdıq, çünki din hadimleri Qırımnıñ musulman ümmetinde peyda olğan suallerge tolu cevap bermek kerekler. Biznen beraber çalışıp, ealiniñ maarifine büyük isse qoşqan İslâm medeniyeti, ilimi ve tahsiline destek fonduna, QMPU rehberiyeti ve ocalarına teşekkürler bildiremiz", – dep, qayd etti Ayder İsmailov.
İhtisas yükseltüvi kursları Qırımnıñ diger bölgelerinde de keçirilmege devam etecek.
Qırım MDİ matbuat hızmeti
[gallery link="file" size="medium" ids="50717,50715,50713,50711,50709,50707,50705,50703,50701"]
İmam Maturidiy adına Qalay islâmiy ilimler medresesi oğlanlar bölügine ilâve qabulnı ilân ete. Vesiqalar avgust 30 kününe qadar qabul etilecek. Medresede oqumağa istegenler vesiqalarnı teslim etip, suhbetten keçerek, oquşqa qoşula bileler.
Qalay medresesine kiriş kampaniyası bu yılnıñ iyül ayında başlandı, medreseniñ qızlar bölügine ve Qurman rayonındaki hafızlıq bölügine yeteri qadar talebi qabul etildi.
Hatırlatamız, medresege 9 ve 11 sınıflarnı bitirgen talebeler qabul etile.
Bütün bölüklerde oquv müddeti 2 yıldır.
Medreseniñ qızlar ve oğlanlar bölüginiñ mezunları, mektepte umumtahsil programmasını yekünlep, tolu orta tahsil aqqında attestatnı alalar ve orta professional diniy tahsil aqqında diplomnı elde eteler.
Medresede oquv, qaluv ve aş-suv bedavadır.
Oquşqa kirmeden evel abituriyentler mulâqattan keçeler.
Mulâqatta tabel ya da baalar ile attestatnı ketirmek kerek.
Mulâqatqa kelgen abituriyentler nevbetteki vesiqalarnı taqdim etmeli:
Baalar ile attestatnıñ asıl nushası ve kopiyası;
Tibbiy spravkanıñ 086-u şekili;
Aşılamalar aqqında cedvelniñ kopiyası;
Flüorografiyanı keçkeni aqqında qayd vesiqası;
Pasportnıñ (doğuv şeadetnamesiniñ) kopiyası;
Ana-babalardan (resmiy temsilcilerniñ) biriniñ pasportınıñ kopiyası;
Tibbiy polisniñ kopiyası;
SNİLS-niñ kopiyası;
3h4 şekilinde 6 renkli mat fotoresimi
Mulâqat nevbetteki adres boyunca keçirilecek:
296173, Qırım Cumhuriyeti, Canköy rayonı, Mayskoye köyü, Gasprinskiy soq., 1 ev.
Telefonlar:
+7978-117-26-17 (Medrese müdiri)
+7978-899-5447 (oğlanlar bölügi).
Qırım MDİ matbuat hızmeti
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri Müftisi hacı Emirali Ablayev Özbekistan musulmanları diniy idaresiniñ reisi, Müfti Usmonhon Alimovnıñ ölümi sebebinden taziyesini bildirdi.
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresi ve, şahsen, öz adımdan Usmonhon Alimovnıñ ölümi sebebinden teren taziyemni bildirem. Biz özbek halqınıñ acısına payedarmız ve Usmonhon Alimovnıñ qorantasına, tuvğanları ve yaqınlarına teren taziyemizni bildiremiz. Bütün Özbekistan halqınen beraber keder içindemiz.
Yüce Rabbimizge dua etip, oña mağfiret ve rahmet etmesini, qorçalamasını, yaqınlarına ise, baş sağlığı, sabır-çıdam bermesini niyaz etemiz.
Şübesiz, epimiz Allah içünmiz ve qaytuvımız Oñadır.
Usmonhon (Usmon) Alimov 1950 senesi, yanvar 1 künü Özbekistanda, Samarqand vilâyetiniñ İştıhan şeerinde dünyağa keldi. O, Buhara medresesinde diniy tahsil aldı. 1989–1990 seneleri Marokkoda Qaraviyin universitetinde tahsil aldı. Özbekistannıñ baş Müftisi olmadan evel, 2006 senesi Alimov Samarqand vilâyetiniñ baş müftisi edi.
Usmonhon Alimov 72 yaşına kelip, Moskvada yürek hastalığından dünyasını avuştı.
Allah rahmet eylesin.
Qırım MDİ matbuat hızmeti
(Foto: Valeriy Şarifulin / TASS)
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresiniñ "Elâl" sertifikatsiyası merkezi aşayt mahsulatlarını azırlap satqan iş adamlarına elâllıq sertifikatlarnı berdi.
Böylece, Qırım MDİ "Elâl" sertifikatsiyası merkeziniñ teşkerüvinden iş adamı Emil Abduramanov keçti. Onıñ şirketi "Biskvitnıy", "Napoleon", "Grafskiye razvalinı", "Medovik" tortlarını, çiz-keyklerni ve diger tatlılıqlarnı pişire (Aqmescit şeeri, Kovılnaya soq., 88-A).
Buña ilâve olaraq, elâllıq sertifikatını "Şaurma№1 doner" şirketi aldı. (İP Dilâver Seytâyev, Aqmescit ş., Generala Rodionova soq., 1).
İş adamlarnı elâllıq sertifikatlarını alğanları munasebetinen Qırım Müftisiniñ muavini Ayder İsmailov hayırladı. O, iş adamlarına hayırlı ve semereli çalışmalar tiledi.
"Elâllık" sertifikatını elde etkeniñiz istihsalıñıznı mükemmelleştirgeniñizni ve şeriatnıñ yüksek talaplarına uyğanıñıznı köstere. Siz tek cumhuriyet musulmanlarına degil de, yarımadamıznıñ sakinleri ve musafirleri içün hayırlı iş beceresiñiz", – dedi Ayder İsmailov.
İhtar: "Elâl" sertifikatı – Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresi tarafından berilgen vesiqa olıp, mahsulatnıñ terkibinde musulmanlar içün yasaq olğan maddeler olmağanını ve mahsulat musulman qanunları boyunca azırlanğanını tasdıqlay.
"Elâl" sertifikatı bir yıl devamında keçerlidir, şu müddetten bitken soñ onı devam ettirmek mümkündir.
Bugünki künde Qırımda 60 yaqın şirket elâl mahsulatlarını azırlap sata.
Qırım MDİ matbuat hızmeti
[gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="50596,50518,50516,50600,50598"]
1442 senesi yekünlendi ve yañı yıl başladı. Bu kün kendimizge ve öz areketlerimizge qıymet kesmek içün pek müimdir. Ümer bin Hattab (Allah ondan razı olsun) böyle degen edi: "Esapqa çekilmeden evel özüñizni esapqa çekiñiz, amelleriñiz tartılmadan evel, olarnı tartıp, qıymet kesiñiz". Keçken sene içinde yapqan amellerimizni tahlil etmek, yapqan günahlar içün tövbe etip, olarğa qaytmamaq içün qarar almaq kerekmiz. İslâmiy hicriy taqvimniñ ilk ayı olğan muharrem ayını Allahqa ibadetnen keçirilmeli. İnşallah, bu bizge yılnıñ kelecek aylarını da eyi ameller ve ibadetlernen keçirmege küç berir.
Yüce Rabbimizge dua etip, bizge sağlıq, er bir evge bereket, eyi amellerimizni ve niyetlerimizni qabul etmesi ve musulmanlarğa, devletimizge, cumhuriyetimizge ve milletimizge amanlıq bermesi içün niyaz etemiz. Amin.
"İslâm bilgirleri" breyn-ring yarışınıñ ğalipleri Kezlev şeerine kezintige bardılar.
"İslâm bilgirleri" intellektual yarışı Boğurça qasabasınıñ genç sakinleri arasında keçirilip, Aqmescitteki İmam Ebu Hanife adına camide teşkil etilgen edi.
Tedbir teşkilâtçısı İslâm medeniyeti, ilimi ve tahsiline destek fondunıñ destegi ile Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresidir. Yarış ekinci kere ötkerildi, bu seneniñ mayıs ayında yarış Aqmescit rayonında, №2 Kölçugino mektebinde de keçirilgen edi.
İntellektual yarışda üç taqım iştirak etti – "Fetanet", "İlim teregi" ve "İslâm balaları". İştirakçilerniñ bilgilerine mütehassıs jüri qıymet kesti, onıñ terkibine Qırım Müftisiniñ muavini Raim Ğafarov, imam Bekir Adilov, QMDİ diniy tedbirlerni teşkil etüv bölüginiñ rehberi Zenife Ablayeva kirdiler.
Breyn-ringniñ neticesinde 80 baa ile "İlim teregi" taqımı ğalebe qazandı. "Fetanet" taqımı 69 baa ile ekinci yerde, üçünci yerni ise, 56 baa qazanğan "İslâm balaları" taqımı aldı.
Ğalebe qazanğan taqım prizini – Kezlev şeerine kezintini qazandılar. Kezinti esnasında balalar İslâm medeniyetiniñ tarihına ait abidelerni – Hanlar camisini, Dervişler tekiyesini ziyareti ettiler, qadimiy Kezlev şeeriniñ soqaqlarını kezdiler ve şeer delfinariumında yunus balıqlarınıñ mühteşem şousını seyir ettiler.
Qırım Müftisiniñ muavini Raim Ğafarov balalarnıñ diniy bilgi seviyesine yüksek qıymet kesti.
"Balalarnıñ meraqlanğanı, sualler bergeni ve oquğanı quvandıra. Bir vaqıtları üyken nesilimiz bunıñ aqqında ancaq hayal ete bile edi, biz ise, şu hayalnıñ kerçekleşkenini köremiz. Balada diniy temel atılsa, onıñ kelecegi güzel olur", – dep, qayd etti Raim Ğafarov.
Tedbir teşkilâtçılarınıñ fikirince, böyle yarışlar balalarnı birleştire, dostluqnıñ qaviyleşmesine ve taqım duyğusınıñ peyda olmasına siltem bere.
Yañı oquv yılında Qırım Müftiligi "İslâm bilgirleri" yarışını cumhuriyetniñ mekteplerinde keçirmege planlaştıra.
Qırım MDİ matbuat hızmeti
[gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="50538,50544,50536,50526,50534,50532,50530,50528,50524,50522,50520,50560,50558,50556,50554,50552,50550,50548,50546"]
Aqmescitte Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri Müftisiniñ Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeerinde UFSİN ile işbirlik boyunca yardımcısı, Aqmescitniñ baş imamı Muhammed İslamovnıñ QC ve Sevastopol şeeri boyunca UFSİN başlığı vazifesini vaqıtınca icra etken içki hızmet polkovnigi Sergey Suvorovnen körüşüvi olıp keçti.
Körüşüv devamında yapılğan işlerniñ neticeleri çıqarıldı ve Qırım MDİ ve Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeriniñ UFSİN-i arasında 2021 senesiniñ soñuna qadar işbirlik planları belgilendi.
Aqmescit rayonınıñ Sarabuz qasabasındaki Tüzetüv merkezini ziyaret etmek ve şartlı olaraq mahküm etilgenler içün lektsiyalar ve diger tedbirler keçirmek planlaştırıldı.
"Maneviy, diniy terbiye insannı nizamğa çeke. Bu yönelişte işimiz devam etecek. Maqsadımız – hata yapqan insanlarnı cemiyetke qaytarmaq ve olarğa aynı maneviyatnıñ ayatlarını yañıdan başlamağa yardım etecegine, ayatları bitmegenine işandırmaqtır. Yazıq ki, pandemiya zamanında işlerni keñleştirmek imkânı yoq, amma bu saada işler devam ete", – qayd etti Muhammed İslamov.
Mahkümler ve tahqiqattan keçkenler arasında virus hastalıqları ve şahsiy temizlik profilaktikası boyunca da suhbetler keçirilmekte.
Qırım MDİ matbuat hızmeti
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresinde Qırım Müftisi hacı Emirali Ablayevniñ rayon imamları ile iş körüşüvi olıp keçti.
Körüşüv devamında diniy erbaplar ay devamında yapqan işleri içün esabat berdiler, hususan, Qurban bayramına bağışlanğan tedbirler aqqında tarif ettiler, ve kelecek ayğa planlarınen paylaştılar. Buña ilâve olaraq, imamlar koronavirusnen hastalarnıñ sayısı ep artqanı munasebetinen qasevetlerinen paylaştılar.
Aqmescitniñ baş imamı Muhammed İslamov koronavirus hastalığı sebebinden vefat etken insanlarnıñ "Abdal" mezarlığında defin etilüv hususiyetlerini añlattı.
Qırım Müftisi hacı Emirali Ablayev imamlarnı yaşağan yerlerinde koronavirus infektsiyasınen bağlı añlatuv işlerini arttırmağa çağırdı.
"Bugünki künde hastalıqnen bağlı vaziyet alâ daa kergindir, insanlarğa kütleviy tedbirlerniñ tehlikeleri aqqında añlatıñız. Biz, körüşkende, quçaqlaşmağa ve qol tutuşmağa alıştıq. Amma şimdi böyle areketlerden vazgemek kerek olğanını añlatmalımız. Bugün bu havflıdır. İnşallah, bir kün pandemiya bitecek, şimdi ise, sabırlı olmalımız. Hususan, bu esli başlı insanlarnen bağlıdır. Bugün er birimizniñ ögünde aşılama meselesi turmaqta, er birimiz özümiz içün qarar almalımız", – dedi Müfti efendi.
Al-ı azırda Qırım MDİ imamlarınıñ çoqusı aşılavdan keçti.
Buña ilâve olaraq, iş körüşüvi devamında rayon imamları muharrem, hicret ve Aşure künü aqqında maruzanı diñlediler, dersni Qırım Müftisiniñ muavini Raim Ğafarov añlattı.
Tedbirniñ soñunda Müfti efendi imamlarnı kene keçken Qurban bayramınen hayırladı, yapqan faaliyetleri içün teşekkürler bildirdi ve olarğa sağlıq ile yañı musulman yılında muvafaqiyetler tiledi.
Qırım MDİ matbuat hızmeti
[gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="50490,50488,50486,50484,50482,50480,50478,50476,50474,50472,50470,50468,50466,50464"]
Aqmescitteki Molodöjnoye qasabasınıñ camisi erkânında qızlar içün yazlıq lager yekünlendi. Lager yarıstatsionar şekilde bir ay devamında çalıştı, qızlar oña aftada üç kere qatnadılar.
Şu vaqıt devamında qızlar abdest almağa ve namaz qılmağa ögrendiler. Oquv programması boyunca ösmürler dua ve surelerni ezberlediler, peyğamberlerniñ ayatları aqqında bilgi aldılar, iman ve İslâm şartlarını ögrendiler, arap elifbesini menimsediler.
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresiniñ "Faydalı ilim" maarif leyhasınıñ ocası, İslâm temelleri ve Quran ocası Ayşe Duran qayd etkenine köre, qızlar büyük quvanç ile oqup, din aqqında bilgi almağa tırıştılar, ğayretlerini kösterdiler.
"Bu güzel bir ay oldı. Men balalarnen çalışmağa pek begendim. Er bir bala – ayrı bir dünya, olar bizge öz acayıp dünyalarına qapı açqanları içün minnetdarmız", – dedi Ayşe oca.
Lagerniñ yekünlengenine bağışlanğan bayram tedbiriniñ soñunda balalar içün dostluq kvesti teşkil etildi, mında balalar taqım içinde çalışmağa ögrendiler. Bundan soñ balalar içün tatlı sofra donatıldı ve hatıra bahşışları berildi.
Qırım MDİ matbuat hızmeti
[gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="50359,50357,50355,50353,50351,50349,50347,50345"]


c: text/html

text:
Qırımnıñ rusiyeli Devlet şurasınıñ «Yedinaya Rossiya» firqasından deputatı Lentun Bezaziyev Ankarada raatlıq künleri keçirilgen Bütündünya qırımtatar kongressini «siyasiy macera» olaraq adladı.
«Birinci Kongress keçirilgen 2009 senesi teşkilâtçılarğa qol tutıp, qırımtatar halqınıñ yañıdan doğuvı içün faydalı bir şey olacağına ümüt besley edim. Soñu ne oldı? Nizamname yoq, programma yoq. Grant aldılar, paranı masraf ettiler. Bu sefer de öyle olacaq», – dedi Bezaziyev Qırım.Aqiqatqa.
Deputatnıñ fikrine köre, «mezkür kongress tarikten ğayrı bir şey bermez».
«Kongresste tek iñley ediler: anda öyle, mında böyle. Razım, qırımtatar halqınıñ abadanlaştıruvı ile bayağı sual daa bar. Bunıñ ile, şunı qayd eteyim, Qırım akimiyeti soñunace yapamadı, o milletlerara munasebetlerniñ emiyetini kerekli derecede añlamay. Amma, menimce, Qırım yolbaşçılığında muayyen deñişüvler daa olacaqtır», – dey Bezaziyev.
«Fevral 26» işi boyunca Rusiye taqiqat organlarına sorğuğa çağırılğanı sebebinden Ankarağa kelip olamağan Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev dey ki, qırımtatarlar, II Bütündünya qırımtatar kongressini keçirip, «Qırımda keçken ve alâ daa olayatqan adiseler boyunca halqnıñ mevamını bütün dünyağa kösterdiler».
Avgust başında Türkiye paytahtı Ankarada II Bütündünya qırımtatar kongressi keçirildi. Mında qırımtatarlarnıñ Vatanı – Qırımdaki vaziyetleri muzakere etildi. Toplaşuv devamında Kongress prezidentini sayladılar ve dünya toplulığı, qırımtatarlarğa bir sıra muracaat ve beyanname qabul etildi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bunı Meclis kâtibiyetiniñ yolbaşçısı Dilâver Akiyev Facebook saifesinde bildirdi.
Onıñ bildirgenine köre, iyüniñ 11-de Meclis iyün 26-da Aqmescitteki Trenöv bağçasında Qırımtatar bayraq Kününe bağışlanğan tedbirler keçirilecegi aqqında Aqmescit şeer şurasına bildirdi.
Bugün Meclis şeer şurasından menfiy cevap aldı.
Şeer şurası al-azırda K.A.Trenöv bağçasında bala oyun meydançıqları, attraktsionlar çalışa, dersler, yarış ve sergiler keçirile dep, bir yerde çoq adam toplaşması tertip-nizamnı boza bile, dep qayd etti.
Akiyevniñ malümatına köre, Qırımtatar bayraq Kününe bağışlanğan bala yarışları, sergi ve diger tedbirler planlaştırılğan edi.
Aynı vaqıtta, şeer şurası Mecliske Bayraq kününi Gurzufskaya soqağındaki «Salğırka» bağçasında keçirmege tevsiye etti.
Malüm olğanı kibi, Qırım «akimiyeti» Aqmescit merkezinde sürgünlik qurbanlarınıñ hatırasına bağışlanğan matem mitingini keçirmege yasaq etken edi. Merkeziy meydannı OMON sarıp alğan edi, qırımtatarlar ise Aqmescitniñ Aq-Meçet mikrorayonında toplaşqan ediler.


text:
Ukrainada Qırımdan mecburen köçip kelgenlerni imtiyaz meskennen temin etmeycekler. Bunı iyülniñ 17-de içtimaiy siyaset naziri Lüdmila Denisova bildirdi, dep haber ete «İnterfaks-Ukraina».
«Zanımızca, qırımlılar kendi evlerine keri qaytacaqlar, şimdi ise devlet olarnıñ yahşı yaşaması içün şaraitler yarata», – dep ayttı Denisova.
«Qırımlılar – bu 11 biñ insan – yerleştirildi, ve bunıñnen bağlı problemler yoq», – dep qoştı o.
Nazirniñ qayd etkenine köre, mecburen köçip kelgenlerni imtiyaz meskennen temin etüv meselesi ükümet tarafından baqılmay, çünki Ukrainada 11 million insan mesken bekley.
İyülniñ 16-na qadar Qırım, Aqyar ve Ukraina şarqınıñ vilâyetleriniñ sakinlerini yerleştirüv ve yaşayış teminlevinen bağlı meseleler boyunca Kiyev merkezine imtiyaz meskenni resmiyleştirmek ve qayd etilmek içün 10 biñ insan muracaat etti.


text:
Greśiyäne kisätü
Tışqı êşlär ministrı grek xökümäten töreklärgä qarata basımnı tuqtatırğa çaqırdı
Tışqı êşlär ministrı Mäwlet Çavuşoğlu Greśiyäneñ Könbatış Trakiyasında töreklär saylağan möftilärgä qarata basım säyäsäten häm intervenśiyä praktikasın tuqtatırğa kiräklegen belderde. Ul Twitterda Könbatış Trakiya törek azçılıqları konsul’tativ şurası räise häm Komotininıñ saylanğan möftiye İbriahim Şärifneñ yazmasın da urtaqlaştı. Anda bolay diyelä: “5 yıl êlek Alankuyundağı qardäşlärebez oyıştırğan sönnät mäyletendä qatnaşuıbız xakimiyätne üzläşterü bularaq qabul itelep 7nçe oktyabr’dä Saloniki Bidayät mäxkämäsenä çaqırıldıq. Xoday bezgä yärdäm itsen.”
Çavuşoğlu grek xökümäten töreklärgä qarata mondıy mönäsäbätne tuqtatırğa çaqırdı. “Bez Lozan solıx kileşüendäge xoquqlar häm dini ireklärneñ saqlanuı mäs’äläsendä millättäşlärebezne yaqlıybız,”-dip yazdı ministr.
Bäyläneşle xäbärlär
Bill Geyts Fätxiyägä kilde
Forbs isemlegendäge iñ bay 4nçe keşe yaxtası belän Törkiyä yarların iñlärgä yarata
İstanbul hawa mäydanı – “Awrupanıñ iñ yaxşı aêroportı”
İstanbul hawa mäydanı Xalıqara aêroportlar şurası (ACI) tarafınnan oyıştırılğan "17th ACI Europe Awards" qısalarında "Awrupanıñ iñ yaxşı aêroportı” häm “İreşerlek hawa mäydanı" büläklärenä layıq buldı
Törkiyä Ğıyraqtağı terror höcümen gäyepläde
Törkiyä Ğıyraqnıñ Diyala vilayätendäge ber awılğa “DEAŞ” terror oyışması oyıştırğan höcümne gäyepläde


text:
Qırımda yılnıñ başından 491 yanğın södürilgen edi,olarda 42 adam elâk oldı, dep bildire Rusiye FVN-niñ Qırım idaresi.
Keçken yılnıñ köstergiçlerine köre, bu miqdar 83%-ğa arttı.
“Qırım akimiyeti ve FVN bunı ciddiy mesele saya, ve bunıñ içün kene ve kene yanğın havfsızlığına mesuliyetli yanaşmağa adamlarğa muracaat etemiz. Adamlarnıñ çoqusı sadece yanğın havfsızlığı qaidelerine boysunmamaqtan ğayrı, soñsuz tekrarlavlar ve ihtarlarğa baqmadan, olarnı bozıp tura”, - dep yaza müessise müdiri Sergey Şahov sözlerinden matbuat hızmeti.
Mayısnıñ 6-sından 8-inece yarımadada büyük yanğın telükesi bar, dep bildire Rusiye FVN-niñ Qırım idaresi.


text:
Keçken raatlıq künleri Aqmescitte sıcaqlıq rekordı qayd etildi.
Bu aqta Qırımdaki gidromettsentr yolbaşçısı Tatyana Lübetskaya «Krıminform» akimiyet tarafdarı saytına bildirdi.
Onıñ malümatına köre, cumaertesi künü Aqmescitte ava arareti 36,4 derece oldı.
«İyülniñ 4-nde Aqmescitte sıcaqlıq rekordı oldı. 1996 senesi 35,5 derece, keçken cumaertesi künü 36,4 derece qayd etildi – iklim normasından 1,1 derece yüksek», – dep tarif etti Lübetskaya.
Soñki sefer Qırımdaki sıcaqlıq rekordı aqqında 2020 senesi mart ayında haber etken ediler, o vaqıt ava arareti +25,2 derece oldı.
Qırımda iyülniñ 8-ne qadar anomal sıcaq aqqında tenbileyler. Azaq deñizinde suv sıcaqlığı +27 derecege köterildi.


text:
Rusiye apishanelerinde bulunğan jurnalistlerniñ yarısından çoq işğal etilgen Qırımda tutuldı, dep aytıla New York merkezli Jurnalistlerni qoruv komitetiniñ (JQK) 2019 senesiniñ esabatında, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Rusiye yedi jurnalistni apiste tuttı, dördü işğal etilgen Qırımda çalışıp, qırımtatar azlığınıñ vaziyetini ve Rusiyeniñ ücümlarını qayd etken edi», – dep aytıla haberde.
JQK, bütün kütleviy haber vastalarında, hususan internette, haberlerni aydınlatqan ya da cemaat işlerini izaatlağan insanlarnı jurnalist dep saya. Şu sebepten cedvelde qırımlı bloger Nariman Memedeminov da bar, o, Azatlıq Radiosınıñ Qırım.Aqiqat leyhasına da malümat bergen edi.
Aynı vaqıtta bu cedvelde Donetskte Rusiye tarafdarı aydutlar tarafından tutulğan Azatlıq Radiosınıñ müellifi Stanislav Aseyev yoq. Esabatta tek devlet akimiyetiniñ apishanelerinde bulunğan jurnalistler aqqında aytıla. Devletten tış subyektlerniñ esirligine tüşken ya da ğayıp olğanlar aqqında laf ketmey.
Umumen alğanda, JQK ilk malümatına köre, dünya devletleri 2019 senesi dekabrniñ 1-nde 250 jurnalistni apiste tuta. 2018 senesi tasdıqlanğan malümatqa köre aman-aman aynı raqam edi (o vaqıt mütehassıslar apiske alınğan 255 jurnalistni sayğan edi). JQK, qoşma malümat raqamnı deñiştire bile, dep qayd ete.
Türkiyede 47 jurnalist apiste qala (bıltır olarnıñ sayısı 68 olğan edi), amma ekspertler vaziyet eyileşkenini tüşünmey, çünki taqip etilgenlerniñ bir qısmı alâ daa mahkeme altında ya da istinaf esnasında buluna ve ileride apiske alınması mümkün.
48 jurnalist Qıtayda, eñ azından 26 jurnalist Saudiy Arabistanda apiste buluna, Mısırda da apiste yatqan jurnalistlerniñ sayısı aynı. Soñra bu cedvelde Eritreya, Vyetnam ve İran keteler.
JQK, apiske alınğan jurnalistlerniñ eñ büyük sayısını 2016 senesi qayd etken edi – o vaqıt umumen dünyada olarnıñ sayısı 273 edi.


text:
Qırım matbuatı çoqusı alda yarımadadaki koronavirus infektsiyası aqqında, bundan ğayrı özüni izolâtsiya etüv rejiminiñ sertleşmesi aqqında yaza.
"Qırım aqiqatı" gazetası "Yeñilmez ğamsızlıq" maqalesinde, "koronavirus infektsiyası yarımadada daa tez yayılıp başlağanını" qayd ete. "Esas sebep - adamlarnıñ öz sağlığına ve bütün dünyanı qaplağan felâketke mesuliyetsiz munasebettir. Adamlar alâ daa yarımadağa epidemiologiya baqımından yaramay olğan ülke ve bölgelerden kele ve ne kelgenleri aqqında akimiyetke bildirmek, ne de başqalarnıñ telükesizligi içün özüni izolâtsiya etmek kerekli saymaylar", - yaza gazeta. Matbuat yazğanına köre, şimdi er kün yañı infektsiya adiseleri qayd etile: "Episi ya da ketirilgen, ya da kelgenlernen qonuşqanlar. Em de testlerniñ episi degil hastalıqnı birden kösterip olğanı belli oldı. Böylece, yaqında aşkâr olğan hastalıq adisesi yalıñız üçünci teşkerüvden soñ tasdıqlandı. Ondan evel olğan eki testlerniñ menfiy neticeleri edi".
"Komsomol aqiqatı. Qırım" "Eski telüke, yañı sıñırlavlar" maqalesinde yarımadada koronavirus infektsiyasınıñ yayılması ile bağlı yañı sıñırlavlar aqqında malümat bere. "Aprelniñ 14-ünden başlap Qırımğa vahta usulınen çalışqan qurucılar yiberilmeycek. Bundan ğayrı, cenazelerden ğayrı, mezarlıqlarnıñ ziyaret etmemek tevsiye etile. 65 yaşından büyük adamlarğa ve hronik hastalıqları olğan adamlarğa tışarığa çıqmaq yasaqtır. Sağlıq ve yaşayışqa telüke olğan vaziyetler, erzaq satın alınması ve ayvanlarnıñ kezindirmesi istisnadır. Bu qıyın vaqıtta işini devam etken esli adamlar mahsus keçit vesiqasını almalı", - yaza matbuat. Bunıñnen beraber bazı qolaylaşmalar bar, dep qayd ete matbuat. Qurulış şirketlerini, köy hocalığı mahsulatınıñ istisalınen bağlı şirketlerni çalışmağa izin berilgen işhaneleriniñ cedveline kirsettiler. Bundan ğayrı, balıqçılıq saasınen bağlı şirketlerniñ ve matbuatnıñ çalışmasına razılıq bar.
"Komsomol aqiqatı. Aqyar" gazetası Qırımda endi 11 yıl yaşağan yerli italyan iş adamı Roberto Lelli ile intervyüni bastırdı. Aqyarda o dondurma sata ve merkeziy bazarda italyan restorannıñ saibi ola. Gazeta yazğanı kibi, pandemiya başlamazdan evel Roberto Lelli vatanını Riyeti şeerini ziyaret etti. Anda yañı yıl bayramlarına barıp, Roberto fevralniñ başında Aqyarğa qayttı. "Ülke tamamınen qarışıq, - dedi Roberto matbuatqa. - İtaliyanıñ şimalinde bir çoq adam hasta. Ve sade vatandaşlardan ğayrı, ekimler de hasta. Ükümet yıl-yıldan tibbiyetke para ayırmasınıñ eksiltüvi buña sebeptir. Aqça yoq - mütehassıslar ve donatma yoq. Atta maska ve qoruyıcı köstümlarnıñ da olmağanına qadar bardı. Nasıl yani? Ne içün? Menim bu suaallerge cevabım yoq. İş adamı şeer sakinlerine evde oturıp, bütün talaplarğa uymağa muracaat etti: "Evden çıqsaq, Aqyar Lombardiyağa çevirilir. Ellerni çoqça yuvmaq kerek olsa - yuvuñız. Bir-biriñizden bir metrlik mesafede turmaq kerek olsa - turıñız. Çoq adam olğan yerge barmağa kerek olmasa - barmañız. Karantin o qadar yaramay şey degil".
Maqalede ilhaq etilgen yarımadada qullanılğan ıstılaat işletil


text:
Soñki eki yıl devamında Herson vilâyetiniñ Geniçesk rayonında bir-çoq vatanperverlik tedbirleri keçirildi. Olarda qırımtatar cemiyeti de faal surette iştirak ete. Bu yerdeki cemiyet – Ukrainanıñ qıtaiy qısımında eñ büyüktir. Qırımtatar tiliniñ regiondaki tasil yurtlarında inkişaf etmesine de büyük diqqat ayırıla.
2014 senesiniñ soñunda Geniçesk rayon devlet memuriyetiniñ yolbaşçısı Aleksandr Vorobyöv, öz muavinleriniñ yerinden birini qırımtatarlarnı temsil etecek mutehassıs içün ayırdı. Bu yerge Qırımtatar Milliy Meclis azası Gülnara Bekirova keldi.
O Qırım.Aqiqatqa öz adiy iş kününiñ ketişatı ve areketiniñ maqsatları aqqında tarif etii, öz tarihiy vatanı – Qırım yarımadasınıñ kelecegi aqqında fikirlerinen paylaştı.
2016 senesi «Ukrainanıñ muvafaqiyetli qadını» leyhasında yer alğan Gülnara Bekirova dey ki: «Menim ayat şiarım – halqlarnıñ dostluğı. İsteyim ki, er kes dostluq ve barışıqta yaşasın, birlik olsun, çünki bunda – Ukrainanıñ küçü».
Devlet memuriyetniñ yolbaşçı muavininiñ iş künü
Ev zahmetlerini Gülnara hanım saba erteden baqıp başlay: saat beş, beş buçuqlarda – «işten evel pek çoq şey yapıp yetiştirmege kerek». Devlet işinde ve milliy temsil organlarında çalışmaqtan ğayrı, o yaqınlarına ve evine de vaqıt tapa. O sadece idareci degil de, bunen beraber evlât, ana ve refiqadır.
Endi 16 yıldan berli Bekirovlar ailesi Gülnara hanımnıñ ömür arqadaşı – Edem beyniñ hastalığınen küreşe. Evel o felçli edi, lâkin şimdi özü yüre bile.
«Kün sabası kuvars ve sarğılav prosedürlerinden başlana. Soñra – sabalıq. Sabalıq azırlağan arada, endi çamaşır yuvula, tez-tez olarnı asam. Yedige qadar er şeyni yetiştirem. Kün terkibime çoq iş kire – menim qapılarım er zaman er kes içün açıq, elimden kelgeni qadar yardım etmege tırışam. İş er daim çoq ola, lâkin altığa qadar yetiştirmege tırışam, çünki hastalarnı, dostlarımı ziyaret etmege, özüm de musafir qabul etmege isteyim. Aqşamlıqnı aqayımnen beraber azırlaymız. Kimerde musafirler kele, mıtlaq ATR-de haberlerni baqamız, subetleşemiz. Saat on ekige qadar ev işleri yapılmaq mümkün, ve kelecek künge plan tizile», – dep tarifley Gülnara Bekirova.
Er kün çoq iş ve vazifeler ola, lâkin boş vaqıtta o aş pişirmege, hususan milliy yemeklerni azırlamağa seve.
«İlk qarılğaçlar»
Umumen, Gülnara hanımnıñ ayat ikâyesi Geniçesktetki çoqusı semetdeşleriniñ ayat ikâyelerine beñzeydir: sürgünlikten avdet etkenleri vaqıtta, daa yetmişinci yılları Qırımğa qaytmağa tırışıp, çare tapamağanlarından soñ, qırımtatar aileleri Qırımğa qomşu olğan bu regionda yerleşe ediler.
1967 senesi Bekirovanıñ ailesi Özbekistandan Novoalekseyevka qasabasına köçtü. Balalıq çağından ve bu künge qadar Gülnara hanım mında yaşay. O vaqıt qasabağa tek bir-qaç qırımtatar qorantası köçken edi, onıñ içün olarğa kimerde «ilk qarılğaçlar» deyler.
«Menim ana-babam, bütün qırımtatarları kibi, Qırımdan sürgün etilgen ediler, – dey Gülnara Bekirova. – Menim anam Uralğa oğradı. Dayanılmaycaq şaraitlerde, 30-40 derece suvuqta, aranlarda, maişetsiz yaşadılar. Anam, aqşamları musafirlikke biri birine qatnağanlarını, Qırım aqqında, cenkten evelki vaqıtlar aqqında subetleşkenlerini, yırlağanlarını hatırlay edi. Qırım sevgisi ve acısı nesilden nesilge keçe edi... Qırımğa qaytıp kelgen soñ, eki buçuq ay dolaştıq, iş tapıp olamadıq – sadece qırımatatarı olğanımız içün işke almay ediler. 1967 senesi Novoalekseyevkağa kelip çıqtıq, o vaqıt mında beş aile bar edi, o qadarlıq. Qırımtatarları kim olğanını kimse bilmey edi».
Qırımnıñ azat etilmesi içün atılğan adımlar
Gülnara hanım dey ki, onı Qırım aqqında fikirlernen, vatanğa qaytmaq arzusınen terbiyelediler. Öz areketini o qırımlılarğa yardım etmek ve umumen Qırımnı işğalden azat etmek içün alıp bara.
Şimdi eñ müimi – Ukrainanı bütün ve bölünmegen devlet olaraq saqlamaqtır
«Menim içün şimdi eñ müimi – Ukrainanı bütün ve bölünmegen devlet olaraq saqlamaqtır. Onıñ terkibinde Qırım Muhtar Cumhuriyeti de, bütün şarqiy vilâyetler de olmaq kerek», – dey Gülnara Bekirova.
Geniçesk rayonında devlet memuriyet yolbaşçısınıñ muavini vazifesinde onıñ mesüliyetligine keñiş dairede çeşit meselelr ve büyük işler kirmekte. Bu sırada – içtimaiy daire, tasil meseleleri, medeniyet, ealiniñ içtimaiy qoruması, sağlıq, bala aqlarınıñ qorçalanuvı.
«Bizim rayonımız mürekkeptir, sıñırğa yaqın yerleşe: Ukrainanıñ Şarqından ve Qırımdan köçkenler bar, arbiy bölükler yerleşe, devlet sıñırı keçe, yazda – kurort mevsimi ola. Kün devamında meskennen, vesiqalarnen bağlı mesellerni baqmağa, Ukrainanıñ tasil vesiqalarını almağa istegen ballarğa, evlenüv aqqında ukrain şeadetnemelerini almağa istegen qırımlılarğa yardım etmege mecbur olam,ve böylece devam ete», – dey o.
Gülnara Bekirovanıñ fikirine köre, memuriy sıñırnıñ tam yanında insalar içün, kelip ukrain vesiqalarını azırlamaları, kerekli malümatlarnı almaları içün şaraiter yaratılmaq kerek.
«Bu bizim vatanperver insanlarımız da! Bügün Qırımda yaşap, Ukraina aqqında qonuşmağa qolay degil. Bu insanlar Qırımnıñ qaytacağına işanalar», – dep qayd ete Bekirova.
Qırımtatar Milliy Meclisinde o Herson vilâyetini temsil ete.
Öz tarihını, öz tilini, öz adet ve medeniyetini hatırlağan halq iç bir zaman ğayıp olmaq ve yoq olmaz
«Soñki eki yıl devamında qırımtatarlarnen bağlı merasimlerni yüksek seviyede keçirmege tırışamız. Bizim, Qırımtatar Milliy Meclisinen birlikte keçirgenimiz er bir merasimimiz – bu Qırımnıñ azat etilmesi içün atılğan daa bir adımdır. Qırımda olğan insanlar içün yapqanımız er şeyni – olrağa qaytmağa yardım etkenimizni añlasınlar dep yapamız», – dey Bekirova.
Qırım yarımadasınıñ kelecegini o Ukrainanıñ qalğan topraqlarından ayırılmayıp, birlikte keçirecegini köre:
«Qırım mıtlaq Ukrainanıñ erkânına qaytacaq, bunıñ başqa yolu yoq. Biz er saba ve er aqşam bir fikirnen turamız ve yatamız: qırımtatar milleti vatanına qaytsın. Eminim, öyle olacaq. Öz tarihını, öz tilini, öz adet ve medeniyetini hatırlağan halq iç bir zaman ğayıp olmaq ve yoq olmaz. Yañı nesilni vatanperverlik ruhında, vatan sevgisinen, öz halqına sevgi ile terbiyelegen ve dünyadaki diger halqlarnıñ vatanperverlik duyğularına ürmert ile davranğan halq ebediy yaşaycaqtır. Biz Qırımğa qaytacamız».


text:
Kyivde yanvar 28-de Bütün dünya qırımtatar kongressi (BDQK) icra komitetiniñ yedinci toplaşuvı keçirile. Muzakere etilgen esas mevzulardan biri Qırımda qırımtatar halqınıñ vaziyeti ve qırımtatar açıq diplomatiyasınıñ strategiyası oldı. Bu aqqında Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi, halq deputatı Mustafa Cemilev Facebookta bildire.
«İşğal etilgen Qırımda olğan soñki adiselerden sebep BDQK icra komitetiniñ kün tertibine advokat Emil Kürbedinov ve faal Seyran Saliyevniñ yaqalanması kirsetildi», – dep yazdı Cemilev.
Yanvar 30-da Dünya qırımtatar kongressiniñ azaları Herson vilâyetiniñ Geniçesk rayonını ziyaret etmege planlaştıralar.
Bundan evel Dünya qırımtatar kongressi farqlı memleketlerniñ ükümetlerine 1944 senesi qırımtatar sürgünligini genotsid olaraq tanımaları içün muracaat etken edi.
Muracaat Avropa, Amerika, Latin Amerika, Afrika ve BMT yanında temsil etilmegen Birleşken milletler ve halqlarnıñ devlet azalarınıñ 300 memleketiniñ akimiyetine yollanılğan edi.
2015 senesi noyabr 12-de Ukraina 1944 senesi mayıs 18 qırımtatar sürgünligini genotsid olaraq tanığan edi.


text:
Qırımda soñki künde COVID-19 diagnozı tasdıqlanğan eki qadın vefat etti. Bu aqta Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenov yañı koronavirus yuqunçınıñ tarqaluvı ile küreş operativ ştabınıñ toplaşuvında mayısnıñ 12-nde bildirdi.
«Keçken künü eki qadın vefat etti, şimdilik daa belli degil, hastalıqları bar edi, belki, amma koronavirusqa oğrağan ediler», – dedi Aksenov.
Kreml kontrolindeki Qırımnıñ baş nazir muavini Yelena Romanovskayanıñ aytqanına köre, qadınlardan biri Aqmescitte, ekincisi Saqta tedaviylengen edi.
«Eki ağır hasta vefat etti, biri №7 Aqmescit hastahanesinde bulunğan edi – 1951 senesi doğğan qadın, eki taralı pnevmoniyası ve tasdıqlanğan koronavirus diagnozı bar edi, bir sıra ciddiy hronik hastalığı da bar edi, olar hastalıqnı ağırlaştırdı. Ekinci hasta 1959 senesi doğğan ve Saq hastahanesinde qara ciger tsirozınen yatqan edi. Soñra koronavirusı qayd etildi, Saq hastahanesiniñ bölügi observatsiyağa qapatıldı. Ölüm sebeplerinen bağlı tedqiqat keçirile», – dep ayttı Romanovskaya.
Qırımda mayısnıñ 12-nde yedi yañı koronavirus hastası qayd etildi, aralarında Rospotrebnadzor hadimi bar.
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti bildirgenine köre, mayısnıñ 12-nden itibaren mecburiy qoruv maskalarını taquv rejimi kirsetile, Qırımda özüni izolâtsiya etüv rejimi mayısnıñ 31-ne qadar uzatıldı, Aqyarda – mayısnıñ 17-ne qadar.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Latviyanıñ milliy silâlı quvetleri bergen malümatına köre, NATO qırıcıları Baltiya deñizinde İl-20 Rusiye istihbaratçı uçağını tutıp yaqaladılar.
«Ava politsiyasınıñ qırıcıları iyül 21-de Baltiya deñizi üzerinde Rusiye silâlı quvetlerine ait İl-20 uçağını tuttılar», – dep aytıla Latviya Milliy silâlı quvetleriniñ Twitter haberinde.
Rusiye uçağı halqara ava boşluğında buluna edi. Rusiye tarafı bunı izaatlamay.
Ukraina zıddiyeti başlağanından berli ve bundan sebep Ğarp ve Rusiye Federatsiyasınıñ munasebetleri bozulğan soñ Rusiyeniñ arbiy gemileri ve uçaqlarını Baltiyanıñ ava ve deñiz sıñırlarında sıq-sıq qayd eteler.


text:
Qırım yarımada 845,8 miqdarında elektrik energiyası ile teminlengen, üçte biri yarımadada çıqarıla.
Bu aqta Rusiye Fevqulâde işler nazirliginiñ Qırım idaresiniñ reberi Sergey Şahov FV yoq etilmesi boyunca ştabnıñ toplaşuvında.
«Elektrik energiyasınıñ umumiy miqdarı 845,8 MVt teşkil ete, şu cümleden, öz generatsiyası – 409,6 MVt, «Krasnodar – Qırım» energetik köpürinden – 273,2 MVt», – dedi o.
Şahov qayd etkeni kibi, «elektrik temnleviniñ ket-kete tertipleşüvi» tasil saası müessiseleriniñ işine devam etmege imkân bere. Memurnıñ sözlerine köre, mesken evelrniñ ve içtimaiy saa obyektleriniñ qızdıruv tertibatı tamamınen çalışa.
Qırım qıtaiy Ukrainadan 850 – 900 MVt miqdarında elektrik energiyasını ala edi.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil. Qırımğa dekabr 2 künü kelgen Rusiye prezidenti Vladimir Putin Kubanden Qırımğa energetik köpürniñ birinci yolağınıñ berilmesi tedbirinde iştirak etti.
Yaqında Qırım qamaçavı ştabınıñ reberi Lenur İslâmov ştab «Ukrenergo»ğa «Kahovka-Titan» elektrik yolağını Qırımğa ceryannı bermek içün tamamınen azırlamağa ruhset bergenini bildirdi. Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı Refat Çubarovnıñ sözlerine köre, faaller tamirlengen elektrik yolağını qullanmağa fırsat berirler. Dekabr 7 künü «Pravıy sektor» ve «Aydar» temsilcileri bunıñ ile razı olmağanlarını ve aktsiyada artıq iştirak etmeycegini bildirdiler.
Qırımda dekabr 9 künü saat 16:12 energetik ağınıñ qazaiy söndürüvi yüz berdi, 220 kV «Kahovka – Titan» yolağınıñ quveti 20 Mvt qadar eksildi. Qırım.Aqiqatqa «Ukrenergo» devlet şirketinde bildirilgeni kibi, 220 kV «Kahovka –Titan» yolağı boyunca berilgen quvet miqdarı 165 MVt eksildi.


text:
Aprel 21-de Herson vilâyetiniñ Geniçeskteki urba tükânında yüz bergen patlavnıñ sebebi patlatılğan granata oldı. Bunı Herson vilayetiniñ Milliy politsiyasında bildireler.
Geniçesk politsiya bölüginiñ başı Andrey Leşenkonıñ Qırım.Aqiqat saytına bildirgen malümatına binaen, yüz bergen vaqia 194 maddesiniñ 2-ci parçası ve 195 maddesine köre isbatlaylar. Cinaiy iş açıldı.
«Bu vaqia terror eylemi olaraq tanılmay. Onı Novoalekseyevkada yüz bergen patlav ile bağlamaymız», – dedi o.
Herson vilayetiniñ Milliy politsiyasınıñ saytında berilgen malümatqa köre, vaqia yüz bergen yerni baqqanda patlav tehnikleri alqa ile mil ve tanklarğa qarşı qullanılğan reaktiv granatanıñ parçasını taptı. Alınğan şeyler tedqiq etilmesine teslim etildi.
Şimdiki vaqıtta bu cinayetnen bağlı olğan şahıslarnı belgilemek içün tadqiq-operativ işleri alıp barıla. Taqiqat devam ete.
Ukraina Cinaiy Kodeksine binaen, qayd etilden maddeler boyunca – «biriniñ mülküni aselet yoq etüv» ve «mülkniñ yoq etilmesi telükesi» – cinayetlerni yapqanlar vatandaşlarnıñ 50 minimal keliri miqdarında para cezası ya da bir yılğa qadar tüzetme işleri, ya da altı ayğa qadar yaqalanmasınen cezalana bile.
Aprel 21-de Geniçeskte bazar kirişi yanında patlav yüz berdi. Vaqia yüz bergen yerge politsiya ve «Azov» polkunıñ askerleri keldi. Patlav neticesinde urba ve ayaqqap tükânınıñ ekinci qatında pencereler patladı. Zararlanğanlar yoq.
Aprel 15-te Geniçesk rayonınıñ Novoalekseyevka qasabasında, işğal etilgen Qırım ile memuriy sıñırğa yaqın bir yerde, Odessa nomeraları olğan VAZ-2101 maşinasında patlav yüz berdi. Bunıñ neticesinde bir kişi elâk oldı, dört insan yaralandı. Patlav terror eylemi olaraq tanıldı. Patlav teşkilâtçıları daa tapılmadı.


text:
Çin tili
Çin tili ya da Qıtay tili (çince: 汉语 / 漢語, pinyin: hàn yǔ) – Çinde ve etrafında yaşağan 1 milliarddan ziyade kişi tarafından laf etilgen biñlerce kiçik tillerniñ cümlesine birden berilgen addır ve bular tek bir til sayılsa, dünyada eñ çoq qullanıcısı olğan tildir. Bu til Çin-Tibet til ailesine mensüp.
Dünyadaki er beş kişiden bireviniñ tuvğan tili olaraq laf etkeni çince, tamamen ayrı birer til olaraq qabul etile bilecek qadar farqlı "tilçik"lerden ibaret. Onıñ içün çinceniñ bir til degil, bir til ailesi olğanı iddia etile. Eñ çoq laf etilgeni Mandarindir, faqat Çinden tış yaşağan çinliler arasında eñ çoq Kanton şivesi qullanıla. Bunıñ sebebi, köçmen çinlilerniñ esasen cenübiy kesimlerden olmasıdır.
Çin yazısı bu tilge has bir yazı sistemasıdır. Bu sistemanıñ 3500 yılğa barğan bir tarihı bardır.
Tış bağlantılar[deñiştir | kodunı deñiştir]
Luğatlar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- MDBG free online Chinese-English dictionary
- Chinese Characters Dictionary
- Chinese - English Dictionary: from Webster's Online Dictionary - the Rosetta Edition
- CEDICT Chinese-English Dictionary Project
- English-Chinese Translation Dictionary
- CantoDict: Cantonese-English Dictionary Project
- Chinese-English dictionary
- Deutsch - Chinesisch Almanca - Çince Sözlük


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Milliy havfsızlıq ve mudafaa Şurasınıñ soñkı toplaşuvında tış işleri naziri Pavlo Klimkinge MDB koordinatsion organlarından Ukraina temsilcileriniñ keri çağırılmasınen bağlı teklif azırlamasını rica etti. Böyleliknen Ukraina – bazı bir iştirakçilerniñ fikrine köre, 27 yıl evel sabıq sovet cumhuriyetleriniñ medeniy yolnen ayrıluvını temin etmek kerek eken teşkilât, digerleri içün yañı imperialistik devletniñ ilk örnegi olmaq kerek olğan Mustaqil devletler Birliginen tamamile sağlıqlaşa.
Bugün de-bugün eminliknen MDBden eki tarafnıñ da közü qaytqanı aqqında aytmaq mumkün. Poroşenkonıñ, bütün areketler tecavuzcı-devlet tarafından koordinatsiya etilgen bir yerde Ukrainanıñ işi yoq degen sözleri – medeniy olmağan usullarnen yapılğan «medeniy yolnen ayrıluv» yekünlengeniniñ eñ doğru tasviri olsa kerek. O üküm sürgen yıllar zarfında MDB Dağlı Qarabah, Pridnestrovye, Abhaziya, Cenübiy Osetiya çatışmaları meselesini asla al etip olamadı. Bir de, MDB barışıqçıları Abhaziya ve Cenübiy Osetiyada doğrudan işğalcilerge çevirilgenleri içün, Gürcistannıñ Birlikten bütünley çıqıp ketmesine sebep oldı. Rusiye Ukrainağa ücüm etip, oña bağlı Qırımnı çekip alğan soñ, Birlik içinde, albu ise, halqara uquqtan ğayrı, MDB vesiqalarını bozğan Moskvanıñ areketlerini mahküm etecek bir siyasiy küç tapılmadı. İhtimal, prezident Poroşenko aqlıdır: Ukrainanıñ böyle bir teşkilât içinde işi yoq.
MDB ne ayrıluv, ne de integratsiya vastası olamadı. O bir boşluqqa çevrildi
Lâkin Kremlniñ de közü qaytqandır. Onıñ planlarından körüngeni kibi, özüniñ sabıq qomşularını aldatıp, Rusiye prezidenti yolbaşçılığı altında bir yañı devletler birligine çekip kirsetmekni becerip olamadı. Ortaqlar bu külünçli fikirni qabul etmesi içün, sabıq sovet sıñırları içinde etnik ve vatandaşlar çatışmalarına qol tutmağa mecbur qala. 27 yıl devamında Rusiye metropolden sabıq SSCB sıñırları içinde qarasızlıqnıñ esas menbası olıp qaldı. Ancaq qararsızlıq üzerinde imperiya qurulmaz.
Neticede MDB ne ayırıluv, ne de integratsiya vastası olamadı. O bir boşluqqa çevirildi. 1990-ncı yıllarnıñ soñunda teşkilâtları bozulğan prezidentlik klubı bile qarar almay: onıñ daimiy iştirakçileri semeresiz, aşalayıcı ükümetler tizilgenini kösterecek avtoritar ükümdarlarğa çevirildi. İslaat ve deñişmeler tarafına doğru adım atqan – MDBnden çığmağa alıp barğan adımğa aylâna. Gürcistan aynı şeyden keçti, Ukraina da keçeyata, Ermenistan da keçmesi mumkün – atta başqaları da çette qalmay bile.
Soñsuzlıqqace istiqbalsizlik ve bozluqta qalınmaz.
«Fikir» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün


text:
Portugaliya açıqlawına reakśiya
Änkara qırıs reakśiya belderde
Portugaliya Parlamentınıñ 1915 yılğı waqiğalar belän bäyle açıqlawına Änkara qırıs reakśiya belderde.
Tışqı êşlär ministrlığınnan yasalğan açıqlawda: “2019 yılnıñ 26 aprel’ könne yasalğan açıqlawnı kire qağabız,” – dip äytelde.
Açıqlawda tübändäge yullar urın ala: “Tarixnı säyäsätläşterüçe, xalıqara xoquqnı häm Awrupa xoquqın taptawçı mondıy totışlar qabul itelmäslek.”
Bäyläneşle xäbärlär
Törek ğaskäreneñ Livandağı wazıyfa möddäte ozınaytıldı
Livandağı törek ğaskäreneñ wazıyfa waqıtın 1 yılğa ozınaytqan kürsätmä Törkiyä parlamentında qabul itelde


text:
«Yaltalı Hizb ut-Tahrir işi» figurantı olğan Vadim Siruknı Rusiyeniñ Krasnodar ülkesinde OMON hadimleri köteklegen – qol ve ayaqlarına urğanlar, dep yaza yanvarniñ 5-nde Facebookta qırımlı advokat Emil Kurbedinov.
Onıñ sözlerine köre, söz bir afta evelsi olıp keçken vaqia aqqında kete. O zaman Krasnodar SİZOsında Siruk üzerinden qılınğanları aqqında malümat aşikâr olğan edi, lâkin o zaman bu faktlar aqqında iç bir şey belli degil edi.
«Yaltalı Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğanVadim Siruknı 2017 senesi dekabrniñ 29-nda, onıñ üzerinden qılınğanları aqqındaki haber peyda olğan soñ, İctimaiy közetüv komissiyasınıñ (İKK) azaları ziyaret etken ediler. «O (Siruk – QA), alı fena degil, bedeni zarar körmegen, sağlığı da yahşı. Vadim ne içündir etap boyunca yollanmaqtan çıqarılğan ve ağızlıq kiysetilgen köpeklernen beraber kütleviy tintüv keçirüv kibi hususiy «planlı» tedbir ötkerilgen. «Qaba davranğan» bir qaravulnen ekisi arasında bir dava çıqqan. Vadimniñ elektrikli tıraş maşnasınen namazlığını çekip alğanlar. Meger yasaq eken, keççe qaytaracaq ekenler emiş. Şimdilik olğan malümat budır», – dep yazğan o zaman Facebook saifesinde rusiyeli advokat Aleksandr Popkov.
2017 senesi dekabrniñ 4-nde Aqmescitte, Rostov okrugınıñ arbiy mahkemesi «Yaltalı Hizb ut-Tahrir işiniñ» figurantları Muslim Aliyev, Emir-Usein Kuku, Vadim Siruk, Enver Bekirov, Refat Alimov ve Arsen Cepparovnıñ tevqif müddetini 2018 senesi mayısnıñ 27-ne qadar uzatqan edi.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı dep saya. Advokat Emil Kürbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleridir.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek oğrunda terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsizce taqip etilgenini aytalar. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etken edi.


text:
Körüşüvniñ esas mevzusı – Qırım, Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinden köçip kelgenlerge yardımdır.
Bunı Ukraina içtimaiy siyaset Nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
«Eñ evelâ, bunıñ kibi vatandaşlarnı meskennen teminlev, içtimaiy devlet maddiy yardımı ve nefaqa, ve olarnı işnen teminlev aqqında laf yürsetile», – denile nazirlikniñ beyanatında.
Körüşüvde Muşçinin BMT tecribesi, hususan Ukraina şarqında üküm sürgen vaziyette, Ukraina içün ğayet müim olğanını qayd etti.
Taraflar kelecek afta nevbetteki körüşüvni keçirmege añlaştılar.
Keçken afta, iyün 7-de, Ukraina Yuqarı Radasınıñ binası yanında Qırım ve Donbasstan ketmege mecbur olğan adamlarnıñ aktsiyası ötkerildi. Olar kendi problemlerine deputatlarnıñ diqqatını celp etecek ediler.
Bundan ğayrı, «Mecburen köçip kelgenlerniñ birligi» CT halqara teşkilâtlarğa muracaatta bulunıp, qaçaqlar içün gumanitar missiya açılmasını istedi. Mında berilgen malümatlarğa köre, adamlarnıñ «yaşamaq, gecelemek yeri ve tedaviylenmek imkânları yoq».


text:
Dekabr 18-de saba Keriç keçitiniñ yük ve yolcu yollarında 400 maşina nevbette tura. Kün devamında Keriç boğazında yel süratınıñ artmasını bekleyler.
Bunı Keriç keçitiniñ işini kontrol etken Yekâne transport müdirligi bildire.
«Al-azırda Keriç keçitinde yel süratı saniyede 10 metrni teşkil ete. Lâkin, kün devamında yel süratı saniyede 12-15 metrni teşkil etmesi mümkün. Dört parom çalışa «Glukofilousa», «Nikolay Aksenenko», «İonas» ve «Olimpiada», – bildire müdirlik.
Berilgen malümatqa köre, «Kavkaz» limanında 10 yengil ve 40 yük maşinası nevbetini bekley, «Qırım» limanında – 10 yengil ve 20 yük maşinası. Yük yolunda «Novorossiysk» limanında 107 maşina, Slavânsk-na-Kubani 227 yük maşinası, Keriç ava limanında 70 maşina bekley.
Tünevin 2000 maşina ve tahminen 5500 yolcu alıp ketirildi.
Qırım transport «nazirligi» vatandaşlar Keriç keçiti meseleleri boyunca muracaat ete bilecek «acele ağnı» açtı.
Bundan evel Qırımnıñ «baş naziri» Sergey Aksönov keçitte nevbetler olmamaq kerekligini qayd etip, Keriç parom keçitiniñ iş planını tizmege avale etken edi.


text:
Bunı o, «5 kanal» efirinde aydınlattı, dep haber ete «Ukrainskaya pravda».
«Misal olaraq, camilerde aman-aman resmiy şekilde, açıq-aydın FSB (Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti) hadimleri çalışa, angisiniñ saqalı uzunca qayd eteler – soñra adamlarnı islâm radikalları cedveline kirseteler», – dep ayta Cemilev.
O, Meclis binasında Ukraina bayrağını endirgen «Qırım halq imayesiniñ» «sert, yüzsüz areketlerini» qırımtatarlarğa qarşı repressiyalar olaraq adlandırdı.
«Qadınlarnıñ qollarını aylandırdılar, bir genç oğlannı köteklediler. Bunıñ episi repressiyalar, başqa türlü aytıp olamayıq», – dep ilâve etti o.
Bundan evel Cemilev yarımadada yaşağan ve Rusiye vatandaşlığından vazgeçken qırımtatarlarnı işten boşatqanlarını aytqan edi.


text:
Aqyarda (Sevastopol) spetsnaz askerleri ve hafiyeler, balalarğa Afğanistan cenki aqqında ikâye ete ediler, Rosgvardiya askerleri ise BTRlerde yüzgüze ediler.
Bunı, Rosgvardiya Aqyar idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
Müessisege köre, tedbir, "Sokol" Mahsus maqsatlar bolüginiñ (spetsnaz) yaratıluv Kününiñ 69 yıllığına bağışlanğan.
"Tedbirde spetsnaz bölüginiñ veteran askerleri de iştirak etti, olar, balalarğa Afğanistan cenkinen bağlı öz ömürlerinden bazı levhalarnı ikâye etti. Balalar, Rosgvardiya hadimleriniñ mahsus kiyimini ölçep baqtı", - denile beyanatta.
Müessise malümatına köre, körüşüvniñ soñunda "bütün istegenler, askerlerniñ nezareti astında zırhlı taşıyıcıda yürip baqtı".


text:
Qırımda, Aqmescitniñ Boğurça qasabasında, fevral 21 künü saba, Rusiyeniñ silâlı hızmetleri, Marlen Mustafayevniñ evinde tintüv ötkergen soñ, bir-qaç erkekni yaqalap alıp ketti. Bunı Radio Svoboda muhbiri haber ete.
Şaatlarnıñ sözlerine köre, yaqalanğan şahıslar Marlen Mustafayevni desteklemek içün keldiler. Yaqalanğanlar arasında Osman Arifm de olğanı haber etile, o 21 fevral sabası rus silâlı hızmetleriniñ Boğurçada yapqan areketlerini videoğa çekip Facebookta yayınlağan edi.
Rusiye silâlı hızmetleri Boğurçada ötkergen areketlerini izaatsiz qaldıralar.
Salı künü saba Qırımdaki faaliyetçi Osman Arifm Facebookta haber etti ki, Marlen Mustafayevniñ evinde tintüv ötkerile.
Bu malümatnı advokat Emil Kurbedinov tasdiqladı.
Ukraina Tışqı işler nazirligi defalarca zapt etilgen Qırımda Ukraina vatandaşlarına qarşı basqı ve taqip areketleri yapılğanınen raatsız olğanını bildire edi, ondan da ğayrı Rusiyeni yerli sakinlerge basqını toqtatqanını ve ukrainalı siyasiy mabuslarını azat etilmege çağıra edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ukraina medeniyet, gençlik ve sport naziri Volodımır Borodânskıy ATR qırımtatar telekanalını qapatuv telükesi bar olğanını inkâr ete. Bu aqta o, fevralniñ 11-nde jurnalistlerge bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, telekanal çalışa, şu sebepten «qapanmaq üzere olğanını aytmağa kerekmey». Borodânskıynıñ aytqanına köre, 2020 senesi ATR içün 50 mln ğrn belgilendi, nazirlik 8,4 mln ğrn tahsis etti.
«Şimdi bir çezim qıdıramız. Devlet qazna idaresi bunı yapmadı, çünki ATR ve qazna dairesi arasında devlet satın aluvları qanunında bazı terslikler qayd etildi», – dep bildire Borodânskıynıñ aytqanlarını «Ukrinform».
Bazarertesi künü, fevralniñ 10-nda, ATR qırımtatar telekanalı esapları blok etildi, dep bildirdi. Şu sebepten telekanal alıp barıcı ve musafirler olmağan yayınlarnen #SaveATR marafonını başlattı.
Daa evel sermiyası yetmegeni içün ATR telekanalı para toplap başladı.
ATR Ukrainadan sürgün etilgen qırımtatarlar ve diger millet insanlarını yerleştirüv bücet programmasına köre 2016 senesinden berli devlet bücetinden maddiy yardım ala.
2015 senesi aprelniñ 1-nde ATR Rusiye litsenziyasını alamayıp, işğal etilgen Qırımda yayınlarını toqtattı. Yayınlar 2015 senesi iyünniñ 17-nde yañıdan başladı – telekanal Kyivge köçti.


text:
Baar qurğaqlığından Qırım ziraatçıları körgen zarar bir milliard rubleden ziyadedir. Bu aqta Kreml nezareti altındaki yarımadanıñ yolbaşçısı Sergey Aksönov haber etmekte.
«Yağanaqlar olmağanı sebebinden, afsus ki, zarar bir milliard rubleni keçti. Beş regionğa aman-aman bir tamçı yağmur bile tüşmedi», – dep bildire Aksönovnıñ sözlerini «Krıminform» neşiri.
Onıñ malümatına köre, yarımdadada 100 biñ gektarğa yaqın tarla küyüp ketken.
«100 biñ gektarğa yaqın bir meydan küyüp ketti. Esasen bürtükliler. Zararnıñ miqdarı aqqında hulâsa çıqarılğan soñ aytıp olacağım», – dep ilâve ete Aksönov.
Kreml nezaretindeki Qırım ziraat nazirligi bir kün evel, yarımadada yağanaqlar yağmağanından dolayı «büyük meydanlıqlarda» qışlıq ve yazlıq ekinler ğayıp olabilecegi aqqında haber etken edi.
Bu arada Qırım ziraatçıları yerli KHVğa boğday asravından zarar körgenlerini şikâyet etken ediler. Sanktsiyalar sebebinden, qomşu Rusiye bazar coyğanı ve ucuz fiyatlardan satın alınğanından dolayı olarnıñ mahsulları pek ucuzlağan. Bundan da ğayrı, Qırım fermerlerikârnıñ büyük bir qısmını yarımadada tatlı suv yetmegeni sebebinden coyğanlar.
Ukraina Şimal-Qırım kanalı vastasınen Qırımnıñ tatlı suv ihtiyaclarınıñ 85%-ni teminley edi. Rusiye 2014 senesi Qırımnı ilhaq etken soñ, yarımadağa suv berilmesini toqtatıldı.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Latviyanı ve latış halqını Latviya Cumhuriyetiniñ mustaqillikni ğayrıdan tiklev kününen tebrikledi. Öz hayırlavında o, bu memleketniñ reberligine qırımtatar halqına qol tutqanı ve Qırımnıñ Rusiye işğalini tanımağanı içün teşekkürler bildirdi.
Bu aqta Çubarov Facebookta yazdı.
«Bu güzel imkândan faydalanıp, Qırımtatar Milliy Meclisi adından Latviya Cumhuriyetiniñ Seymine, Latviya siyasetçileri, diplomat, jurnalist ve cemaat erbaplarına Qırımnıñ Rusiye işğalcisinden qurtarıluvı içün beraber köstergen ğayretleri, qırımtatar halqı aqlarınıñ ğayrıdan tiklenmesine samimiy qol tutqanı ve Ukraina ile beraber Rusiye istilâsına qarşı olğanı içün minnetdarlığımnı bildirmege isteyim», – dep yazdı Çubarov.
2019 senesi mayısnıñ 9-nda qırımtatar sürgünliginiñ 75-inci yılı munasebetinen Latviya Seymi 1944 senesi mayısnıñ 18-nde olğan sürgünlikni ve qırımtatarlarnıñ on yıllarnen ğurbette tutulğanını halq genotsidi olaraq tanıdı.
Refat Çubarovnıñ qayd etkenine köre, Latviya Seymi Ukraina Yuqarı Radasından soñ 1944 senesi mayıs 18 sürgünligini ve on yıllar devamında qırımtatarlarnıñ ğurbet yerlerinde tutuluvını halq genotsidi olaraq tanığan dünyanıñ ilk parlamenti oldı.
Mayısnıñ 18-nde Ukrainada ve dünyada 1944 senesinde qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarını añalar. Bu künde qırımtatarlar ile tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Tahminen 200 biñ kişi sürgün etildi.
Qırımnıñ türlü şeerlerinde qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarınıñ hatırasına matem tedbirleri keçe.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ qararına binaen, mayısnıñ 18-i Qırımtatar halqınıñ genotsidi qurbanlarınıñ hatıra künü dep ilân etildi.


text:
Rusiye, ilhaq etilgen Qırımda siyasiy sebepler ile 110-dan çoq adam apis etildi. Bunı Ukraina prezidentiniñ QMC-nde vekili Anton Korineviç LB.ua matbuatına intervyü bergen haber etti.
Onıñ aytqanına köre, mabüslerniñ episi Kyiv ve Moskova arasındaki deñişüv cedvellerine kirsetilgen.
"Doğru raqamnı aytmaq qıyın, çünki şimdilik qanunda "siyasiy mabüs" añlamı açıqlanmağan. Bilemiz ki, 110 adam siyasiy ve başqa sebepler ile apis etildi", - dedi Korineviç.
Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki temsilciligi işğal altındaki Qırımda Rusiye silâsını esaplav ve talil işi bite, dep bildirdiler.
Tünevin Yuqarı Radanıñ insan aqları vekâletlisi Türkiye ombudsmeni Şeref Malkoçqa Rusiye ve işğal altındaki Qırım apishanelerinde bulunğan ukrainalı siyasiy mabüslerniñ cedvelini berdi.
Sentâbrniñ 7-nde Ukraina ve Rusiye tutulğan şahıslarnı almaştırdı. 35 ukrainalı olğan uçaq «Borıspil» ava limanında qondı.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, qırımtatar faalleriniñ Rusiye apishanelerinden azat etilüvi Ukraina-Rusiye deñişiminiñ ekinci basamağı olacaq.


text:
Yanvarnıñ 12-nde, salı künü, Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesi Qarasuvbazar “Hizb ut-Tahrir davası”nıñ üç mabüsine üküm çıqarğan soñ onlarca qırımtatarlar mahkeme binası ögünde basqılarnı toqtatmağa çağıruvlarnen futbolkalarda bir sırağa tizildi. Bu aqta Qırım. Aqiqatqa “Qırım birdemligi” haber etti.
Faallerniñ malümatına köre, toplanğanlar “Basıqılarnı aqlamaq mümkün degil”, “Kimseni unutmadıq, er biriñiz içün küreşemiz”, “Aile basqılarğa yoq” yazılarnen beyaz yapıncalar ve futbolkalar kiygenler.
“Bu kibi teşebbüslerni qırımtatarlar Rostov-na-Donuda endi evel, ekinci Bağçasaray gruppasınıñ iştirakçilerine üküm çıqarılğanda keçirgen ediler. Keçken sefer operativciler ve polis hadimleri Qırımdan Rostov-na-Donuğa ketken faallerni Keriç köpründe yaqalağan ediler. Bu esnasqa iştirakçiler evelden yolğa çıqtılar, şunıñ içün üküm çıqarılğan mahkeme oturışında iştirak etip oldılar”, – aytıp berdiler “Qırım birdemligi”nde.
Berilgen malümatqa köre, bugün Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesiniñ binası yanında 50 adam bar edi.
Rostovda, üküm ilân etilgen mahkeme binası yanında ve Aqmescitte, Rusiye nezaretinde olğan Qırım garnizon mahkemesi yanında qırımtatarlar toplaştı.
Keçenlerde qırımtatar faalleri Qırımdan Rostov-na-Donuğa yolğa çıqtılar. Amma yanvarnıñ 11-nde Keriç köpründe Rusiye polisiniñ hadimleri vesiqalarnı teşkermek içün qırımtatarlarnı toqtatıp başladı. Saba er kes Qırımğa qaytmağa mecbur oldı.
Yanvarnıñ 12-nde, salı künü, Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesi Qarasuvbazar “Hizb ut-Tahrir davası”nıñ mabüslerine üküm çıqardı: Enver Ömerovğa 18 yıl Ayder Cepparovğa 17 yıl, Riza Ömerovğa 13 yıl.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova, yanvarnıñ 12-nde Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesi Qarasuvbazar “Hizb ut-Tahrir davası”nıñ mabüslerine çıqarğan ükümni takbih etti ve halqara toplulıqnı küç-quvetini birleştirmege davet etti.
Ukraina TİN Rusiyeden Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesiniñ Qarasuvbazar “Hizb ut-Tahrir davası” boyunca bugünki qararınıñ lâğu etilmesini ve “mahküm etilgen Enver ve Riza Ömerovlar ve Ayder Cepparovnıñ ve diger ukrain siyasiy mabüsleriniñ deral azat etilmesini” talap ete.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
İlhaq etilgen Qırımda oquv yılı sentâbr 1-inde başlanacaq, bildirdi yarımadanıñ rusiyeli başı Sergey Aksönov.
"Distantsion oquv aqqında qarar yalıñız federal merkezden buyruq olsa, qabul etile bile. Qırımlılar, er vaqıt kibi oquymız", - haber etti Aksönov Facebookta.
İyünniñ başında Aksönov, sentâbr 1-inde mekteplerde pandemiyadan sebep oquv distantsion şekilde ola bilecegine azır olmaq kerek dep ayttı.
Umumen, onıñ malümatına köre, Qırımda 878 yañı koronavirus infektsiyası qayd etildi. Olardan 53-ü - çetelden, 100-ü - Rusiyeden ketirildi, 12 adam koronavirustan vefat etti. Aqyarda, yerli akimiyetiniñ soñki malümatına köre, koronavirusnen 271 adam hastalandı, 210 adam yahşı oldı, 5 adam vefat etti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Aqyarda koronavirus sebebinden martnıñ 19-ından başlap bütün mektepler qapala. Bu Rusiye nezaretindeki şeer ükümetiniñ saytında derc etildi.
"Yarın balalar soñki kün oquycaq, çarçenbe künü - bayram künü, cumaaqşamı ve cuma künleri ise distantsion oquş teşkil etilecek. Bazaretesi künü, martnıñ 23-ünden başlap mektepler tatilge çıqa. Böylece, vaziyetni közetmek içün daa bir aftamız olacaq", - dedi Aqyar şeer başı Mihail Razvojayev.
"Aqyar devlet universiteti" koronavirus sebebi ile martnıñ 17-sinden başlap distantsion ögretüvge keçe.
Martnıñ 16-sından başlap Aqmescitte Vernadskiy adına Qırım Federal Universitetinde COVID-19 koronavirusınıñ yayılması sebebinden distantsion oquş rejimi kirsetile.B KpыMy BыпycTили pekoMeHдaции для Tex, kTo пpибыл из cTpaH, rдe ecTb kopoHaBиpyc.
Martnıñ 12-sinde Dünya sağlıq teşkilâtı koronavirus pandemiyasını ilân etti.
Yañı çeşit koronavirus yuqunçı 2019 senesi dekabr ayında Qıtayda tarqalıp başladı.
2019-nCov (COVID-19) virusı büyük koronaviruslar gruppasına aittir. Bazılarda hastalıq qolay keçe, bazılarınla suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, em de yüksek sıcaq ve öksürik bar, ağır hastalarda nefes tarlığı qayd etile. Bu öldürici ola bilecek pnevmoniyağa keçe bile.


text:
Aqmescit (Simferopol) merkezinde yerli akimiyet büyük tamirni ve yol taşçıqlarını deñiştirüvni başladı, endi bu yer bombalama aqibetlerini hatırlata.
Qırım blogeri Aleksandr Gorniy «Eho Moskvı» saytında «Diversantlar Aqmescit merkezine sürip kirdi» serlevalı fotoreportajnı paylaştı.
«FSB diversantlarnen küreşken vaqıtta Aqmescit merkezinde, Qırım Nazirler Şurasından 200 m yaqınlığında, Qırım Devlet Şurasından 100 m yaqınlığında, Aqmescit şeer memuriyetinden 300 m yaqınlığında iç añlatıp olamağanım şeyler ola. Böyle şeylerni Donbassta bombalama olğan vaqıtta bile körmedim…» – dep ayttı o.
Bunen beraber, bloger qayd etti ki, tamir işleri yapılması meselesi sakinlernen muzakere etilmegen, ve hatırlattı ki, cemaatçılıq, tamir işleri yapılğan yerde eski terekler yoq etilgen soñ narazılıq bildirdi.
Gornıy ayttı ki, merkezde keçkende, şeer sakinlerinden yerli akimiyetke qarşı çoq yaramay sözler eşitti.
Onıñ sözlerine binaen, endi eki ay devamında bu yerdeki bütün ticaret toqtatılıp tura, tükânlar ve çeşit eglence merkezleriniñ saipleri zararına çalışa.
«Qaranlıq tüşkende ise, mında yürmeseñ daa yahşı olur, çünki boyun sına bile», – dep haber etti bloger.
Bu yerde skemleler, fenerler, şadırvanlar, eykeller qoyulması planlaştırıla.
Tamir işleri tahminen yarım yıl devam etecek, bundan soñ diger obyektlerge keçecekler.


text:
Yalta-Aqyar yolunda noyabrniñ 19-ında aqşam yol qazası oldı. Rusiye FVN-niñ Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, "Moskviç" maşnası kiyik domuznı urğanından soñ, avdarıldı.
Müessise malümatına köre, eki adam yaralandı.
"Qırım qurtarıcıları yaralanğan adamlarnı acele yardım maşnasına oturtıp, hastahanege qoymaq içün yolladılar", - denile beyanatta.
"Tavrida" trassasında moyabr 17-sinde İslâm Terek rayonınıñ Oy Quyu (Vladislavovka) köyü nde yol qazası oldı, bir adam elâk oldı, daa birisi yaralandı.
Noyabr 12-sinde Kefede tayin etilmegen yerde yolnı keçken piyade yol qazasında elâk oldı.
Daa evel bazar künü gece Kefede (Feodosiya) yol qazasında dört adam yaralandı, olardan ekisi - bala.


text:
Böyle teklifni «Rodina» firqasınıñ yolbaşçısı, Rusiye Federatsiyasınıñ Devlet dumasınıñ deputatı Aleksey Juravlev kirsetmege planlaştıra. O, Kişinövda eyyet terkibinde bulunğan edi, Ukraina eyyet ile uçaqnı ava boşluğına kirsetmedi, dep yaza İzvestiya gazetası.
Rusiyege qaytıp, o, Ukraina ve onıñ ittifaqdaş NATO uçaqlarına Rusiye territoriyası üzerinde uçuşnı yasaq etken qararnı azırlağanını ilân etti. Yasaq yalıñız yolcu seferlerine ait olmaycaq.
«Yolcular arasında Rusiyege qarşı cezalarnı kirsetken ve bizim «qara cedvelimizde» olğan insanlar olmasa, resmiy eyyetlernen uçaqlarnı kirsetecekmiz», – dedi Juravlöv. – «Dostlarımızğa» Rusiye territoriyası üzerinde uçmağa yasaq etmelimiz ve yolcularnıñ cedvellerini teşkermelimiz, bir yerge barmaq içün olarğa yarı dünyanı uçmağa kerek olur».
Parlamentariy qayd etti ki, işbu qarar Devlet dumasınıñ toplaşuvında salı künü ilân etilecek eken. Bundan evel, bazarertesi künü ise Devlet dumasında mesleatlar olacaq.
Onıñ ile eyyette olğan Devlet dumasınıñ deputatı Sergey Jigarev Juravlövnıñ ilânını biraz duyğulı olaraq tanıy. Faqat o, ava boşluğını qapatqan insanlarğa nisbeten Rusiye tarafından qarar alınmaq kerekliginde razıdır.


text: Yıhan giźeüselärgä respublika büläge. Oşo köndärźä Amerika turisı Anyuşa Ansarinı yıhan kürhätep alıp qaytqan kosmonavt Mixail Tyurin osouźan huñ sälämätlegen Başqortostandıñ Krasnousol şifaxanahında nığıta. Uğa sälämätlegen nığıtırğa yañı osoştar häm yäşäü ösön kös bireügä iñ qulay urın tip Krasnousol tabılğan. Başqortostan xökümäte Mäskäü ergähendäge qosmonavtar äźerläü üźäge menän osoştan qaytıusılarźı respublika şifaxanalarında yal ittereü xaqında kileşkäyne. Mixail Tyurin bıl kileşeü buyınsa kilgän täüge kosmonavt. Ul yarźamsıları, tabiptarı häm xäläl efete menän bergä Krasnousolda 21 kön bulasaq. Ularğa hauıqtırıu proğrammalarınan tış Öfögä, Stärletamaqqa säyäxät, başqa küñel asıu mäldäre lä aldan xästärlängän. Rizıq törlölögönä kilgändä Mixail Tyurin qort balı häm qımıźźan öźölmäyäsäkmäyäsäk. Äytkändäy başqort balı menän ul Yıhanda la säy eskän.


text:
Yarımadada daa 21 künge ormanlarnıñ ziyareti yasaqlandı, bildire Qırım FVN.
"Qırım Cumhuriyetiniñ Ekologiya ve Tabiat Servetleri naziriliginiñ 21.04.2020 tarihından №546 qararınen dağ-ormanlarğa kiriş da 21 künge uzatıldı", - bildirdi müessise başı Sergey Şahov.
Daa evel dağcılar Yalta orman qoruğında Botkin soqağı civarında 0,6 gektarnı qaplap alğan yanğınnı söndüre ediler.
Qurtarıcılaq martnıñ 16-sında aqşam Yalta dağ-roman qoruğında Üç Qoş deresindeki olğan yanğınnı söndürdi. Bunı Rusiye FVN-niñ Qırım idaresi bildirdi.
Daa evel haber etilgeni kibi, Qırımnıñ cenübinde Yalta dağ-roman qoruğı yana edi. Qırımdaki Rusiye FVN bildirgeni kibi, saat 7-de saba ateş tarqalmasını toqtatıp oldılar. Yanğın 0,42 gektarnı qapladı.
Avgustnıñ 11-inde üyleden soñ Üç Qoş deresinde yanğın başlandı. Fevqulade vaziyetler hızmetiniñ (FVH) haber etkenine köre, yanğın uzaq dağlıq yerinde, 45-80 derecelik bir bayır capında başlandı. Ateşniñ söndürmesine, derede 15-20 m/s qadar köterilgen küçlü yel mania ola.


text:
Ukrainada ekspertlerniñ celp etilmesi ile bir qaç qanun teşebbüsi işlep çıqıla. Olarnıñ maqsadı, işğal etilgen territoriyalarda kollaboratsionizm problemasını çezmektir. Bunı Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde İnsan aqları boyunca Helsinki birleşmesiniñ adliyecisi Maksim Timoçko söyledi.
Onıñ aytqanına köre, kollaboratsionizm, arbiy cinayetler ve Ukrainanıñ topraq bütünligi içün telüke doğurğan areketler meselelerini çezmek kerek. Bunıñ içün bir qaç vatandaş teşebbüsi ve muzakere meydançığı yaratıla.
Timoçko: «Mehanizmniñ meydanğa ketirilmesi üstünde ekspertler ve devlet ukümet organları çalışa. Halqara gumanitar uquq ve Jeneva konventsiyası normalarınıñ bozuluvlarında qabaatlı olğan, arbiy cinayetler işlegen insanlar iç şübhesiz cevapkârlıqtan qaçınamazlar. Bular arasına em kolonizatsiya, em Qırım sakinleriniñ qanunsız olaraq Rusiye ordusına askerlikke aluv, em hususiy mal-mülkniñ ekspropriatsiyası yer almaqtalar. Bütün bu vaqialar vesiqalaştırılacaq. Lâkin meseleniñ cemiyet içinde aks-sada doğurğanı sebebinden muzakere ekspertler ve toplulıqnıñ celp etilmesi ile keçirile», – dedi.
Bunıñnen beraber adliyeci, bu meselelerniñ Qırımnıñ deokkupatsiyası ile alâqalı olaraq aktual olğanlarını, çünki «keçit devri adliyesiniñ esas talaplarından biri – cevapkârlıq meselesini çezmektir», dep qayd etti.
İnsan aqları boyunca Helsinki birleşmesiniñ adliyecisi Maksim Timoçko ile tolu intervyüni Qırım.Aqiqat saytında yaqın künlerde oquñız.
Ukraina içki işler naziri Arsen Avakov, Ukrainağa işğal etilgen territoriyalarnıñ reintegratsiyası içün afu etüv ve kollaboratsionizmge dair qanun bazasını işlep çıqmaq kerek olacaq, dep bildirdi.
Ukrainanıñ Vaqtınca işğal etilgen territoriyalar ve devlet içinde mecburen köçken şahıslarnıñ meseleleri boyunca nazirligi rehberiniñ birinci muavini Yusuf Kurkçi, kollaboratsiya aqqında qanun deokkupatsiyanıñ arfesinde peyda olmaq kerek, dep bildirdi.


text:
Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım Yuqarı mahkemesi, qırımtatar milliy areketiniñ dört faaliyetçisi aqsız yerde para talap etkenlerinde qabaatlanğan «Veciye Kaşka işi» figurantlarınıñ sıñırlav tedbirine qarşı berilgen istinaf şikâyetini red etti. Muhakeme etilgenler apiste mart 15-ke qadar qalacaqlar. Bunı Qırım.Aqiqat muhbiri bildire.
Akem Galina Redko, muhakeme etilgenlerniñ mahkeme zalına ketirilmesi ve oturışuvnıñ açıq rejimde keçirilmesi aqqında muracaatlarnı red etti. Ondan ğayrı o, Bekir Degermenciniñ sağlıq vaziyeti aqqında vesiqanı ve Rusiye kontroli altında olğan Kyiv rayonı mahkemesiniñ qararında Kâzim Ametovnıñ şahsiyetini tayin etken malümatlarda yapılğan hatalar (başqa baba adı, başqa doğğan yılı ve başqa qabaatlav maddesi) aqqında delillerni nazar-itibarğa almadı.
Oturışuv esnasında akemge, işniñ baqılması vaqtında yapqan bozuvları içün üç kere red bildirildi. Neticede akem Galina Redko öz qararı ile birinci maqam qararını lâğu etti, lâkin muhakeme etilgenlerini apiste qaldırdı.
2017 senesi noyabrniñ 23-nde Aqmescitte Rusiye telükesizlik hadimleri bir gruppa qırımtatarlar – Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini yaqaladılar. Olar Türkiye vatandaşından «aqsız yerde hususan büyük miqdarda para talap etüv»de qabaatlanalar. Olar Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından yaqalanğanda qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramadı. Daa soñra qadınnıñ vefat etkeni belli oldı.
Yanvar 12-de Kremlniñ kontroli altında olğan Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi «Veciye Kaşka işi» figurantlarına tevqif muddetini eki ayğa uzattı.
Fevralniñ başında Rusiye advokatı Nikolay Polozov, Qırımda 2017 senesinde qırımtatar milliy areketi veteranı Veciye Kaşkanıñ vefatını mustaqil surette tahqiq etmege başlağanını bildirdi. Onıñ aytqanına köre, Veciye Kaşkanıñ ölümi – «onı qanunsız olaraq yaqalağan Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından quvetniñ adden aşırı ve ğayrı-mutenasip derecede qullanılmasınıñ neticesidir».


text:
Aqyarda “Tavriyalı Hersones” müzey qoruğında açıq qapı künleri ilân etildi: onı iyün 14 ve 16 bedava ziyaret etmek mümkün. Bu aqta müesssiseniñ matbuat hızmeti bildirmekte.
Qoruqta añlatqanları kibi, böyle qarar Aqyar tiklenilmesiniñ 236 yıllığına (iyün 14) ve Troitsa (Üçlük) hristian bayramına (iyün 16) bağışlanğan.
“Bu künlerde saat 6:00-dan 20:00-ğace müzeyge kiriş bedava. Amma ücretsiz biletlernen tek müzey qoruğınıñ azbarına kirmek mümkün. Ekskursiyalar ve sergiler - ücretlidir”,- dediler matbuat hızmetinde.
Aqyarda iyün 14-ünde Nahimov meydanında Rusiye Kününe ve Aqyarnıñ 236 yıllığına bağışlanğan kontsert keçirilecek.
Aqyar merkezinde, Rusiye Künü ve Aqyar şeeri tiklenmesiniñ 236 yılığına bağışlanğan bayramları sebebinden, yol areketi bir qaç künge qapatılacaq.


text:
İşğal etilgen Qırımda Rusiye Federatsiyası Qara deñiz flotunıñ komandan muavini tayin etildi. Bunı «Krım Media» agentligi Rusiye Qara deñiz flotunıñ matbuat hızmeti bergen malümatına esaslanıp bildire.
Berilgen malümatqa köre, bu vazifege general-leytenant Yuriy Petrov tayinlendi.
Böyle bir buyruq Rusiye prezidenti Vladimir Putin tarafından imzalandı.
«Petrov Yuriy Petroviç 1964 senesi oktâbr 26-da Dnepropetrovsk vilâyetiniñ Nikopol şeerinde dünyağa keldi. 1985 senesi Kiyev aliy arbiy komandanlıq oquv yurtundan mezun oldı, 1994 senesi M.V.Frunze Arbiy akademiyasını bitirdi, 2005 senesi – Rusiye Silâlı quvetleri Baş ştabınıñ Arbiy akademiyasını. Turkestan, Uzaq Şarq, Moskva ve Sibir arbiy bölgelerinde askerlik yaptı. 1986-1988 seneleri Afğanistanda sovetler ordusınıñ sıñırlı köntingent erkânında hızmet etken edi. Qara deñiz flotu komandanınıñ muavini olmazdan evel Rusiye Silâlı Quvetleri arbiy azırlıq Baş idaresiniñ yolbaşçı muavini olğan edi. «General-leytenant» rutbesi 2013 senesi berilgen edi. Eki «Qızıl Yıldız» nişanı, «Qızıl Bayraq», «Arbiy yeñişler» nişanları ile taqdirlengen», – dep yaza neşir.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Qırım Muhtar Cumhuriyeti prokuraturası Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımnıñ İslâm-Terek rayonı sakini Mumine Aliyevanıñ öldürilmesini taqiq ete. Bu aqta müessiseniñ matbuat hızmeti bildire.
«29.05.2016 s. Eski Qırım şeerinde, Qırım yarımadası territoriyasında, Tamğacı (İzümovka) köyü sakini Mumine Aliyevanıñ zorbalıq izlerinen cesedi tapıldı... Muhtariyet prokuraturası bu vaqia boyunca malümat Mahkemeden aldın taqiqatnıñ yekâne cedveline kirsetti ve Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 115 maddesi 1-ci qısmında qayd etilgen cinayet (aselet yapılğan öldürüv) alâmetleri boyunca mahkemeden aldın taqiqatnı başladı», – dep aytıla beyanatta.
İşbu madde boyunca ceza olaraq 7-den 15-ke qadar yılğa apiske qapatılması közde tutula.
36 yaşındaki Mumine Aliyevanıñ cesedi zorbalıq izlerinen mayıs 29-da ormanda tapıldı.
Rusiyege boysunğan İçki işler nazirliginiñ Qırım baş komitetiniñ matbuat hızmetinde bildirilgenine köre, mayıs 30-da cinayet yapqanında şeklenilgen kişi yaqalandı. Bu, 30 yaşındaki İslâm-Terek rayonınıñ sakini oldı, o qabaatnı boynuna alğanı aqqında ariza yazdı ve yaş qadınnı öz avtomobiline mayıs 29-da aqşam cemaat naqliye turağında alğanını añlattı. Qadınnıñ cenazesine Tamğacı köyüne yüzlerce vatandaşlar keldi.
Meclis reisi Refat Çubarovnıñ sözlerine köre, yüz bergen vaqia «Qırımda qırımtatarlarğa qarşı yapılğan nevbetteki cinayettir».
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti.


text:
Aqmescitte Kremlge tabi olğan Demiryol rayon mahkemesi qırımtatar faili Server Karametovnı, Rusiye Memuriy cinayetler Kodeksiniñ 20.2 maddesine binaen, qabaatlı olaraq tanığan ve oña 10 biñ ruble (tahminen 4200 grivna) miqdarında para cezası tayinlegen.
Qırım.Aqiqat muhbiri, failge qarşı tizilgen ekinci memuriy protokol boyunca mahkeme toplaşuvı başlanğanını bildirdi.
Bundan evel, mahkeme devamında Server Karametov yaramağanı ve oña acele yardım çağırılğanı haber etilgen edi.
Avgustnıñ 8-nde Aqmescitte, Ahtem Çiygozğa destek bildirmek maqsadınen keçirilgen yalıñız piket devamında tutılğan esli-başlı qırımtatar faili Server Karametovğa qarşı eki memuriy protokol tizilgen. Biri – «yalıñız piketlerniñ qaideleri bozulğanı» sebebinden, ekincisi – «politsiya hadimlerine qarşılıq kösterilgeni» içün.
Server Karametov işğal etilgen Qırımda bundan evel de tutıla edi. Mayısnıñ 18-nde, qırımtatar halqı genotsidiniñ hatıra kününde o Aqmescitte, qırımtatar milliy bayrağını ve 1944 senesi sürgünlik qurbanları olğan ana-babasınıñ fotoresimlerini alıp çıqqan edi, ve o arada yaqalandı. Üç saat soñra, oña qarşı memuriy protokol tizilgen soñ, o yiberilgen edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqid etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Martnıñ 8-nde Yaltada qaza sebebinden bazı adresler boyunca suvnıñ qısmen kesilmesi ola bile, dep haber ete Vodokanal YUBK.
«Qaza-tamir işler sebebinden martnıñ 8-nde kündüz saat 3:30tan aqşam saat 6-ğace Baturina, Vinogradarâ soqaqları ve Yunosti aralığında suvuq suvnıñ qısmen kesilmesi ola bile», – dep yazıla bildirmede
Martnıñ 3-nden Yaltada suv kene cedvel boyunca saba ve aqşam üçer saat berilip başlandı.
Evel, Yaltanıñ Rusiye memuriyetiniñ reis muavini Vladimir Burâk, yerli çoqraqlar biraz tolğanına baqmadan, şeerde suv anbarlarından suvnı almamağa tırışalar, dep haber etti.
Qırımnıñ bazı mesken yerlerinde tamir işleri sebebinden martnıñ 6-nda suv keçsile bile. Bunı «Vodokanal Krıma» müessiseniñ matbuat hızmeti haber ete.
Ukraina, Qırımnıñ içecek suv ihtiyaclarınıñ 85%-ni yarımadanen bağlağan Dnipro aqıntı yolu olğan Şimaliy-Qırım kanalı vastasınen teminlegen edi. 2014 senesi Rusiye Qırımnı işğal etken soñ yarımadağa suv berilmesi toqtatıldı.
Qırımdaki suv yedekleri suv anbarları ve yerastı çoqraqlardan toldurıla. Ekologlarnıñ aytqanına köre, yerastı çoqraqlarnıñ muntazam sürette qullanılması yarımadada topraqnı tuzlattı. Qırım akimiyeti yarımada sakinlerini suvnı az qullanmağa çağıra.
2020 senesi Qırımdaki suv teminlevi vaziyeti kritik oldı. Qırımlı alimlerniñ bildirgenine köre, yağanaqlar yağmağanı içün ve qar az yağğan qış neticesinde qurğaqlıq oldı.
Avgustnıñ soñunda Aqmescitte, Aqmescit ve Bağçasaray rayonlarında suv berüv cedvelleri kirsetilgen edi. Daa soñra Qarasuvbazarda, Qarasuvbazar rayonında ve qısmen Aluştada cedveller kirsetildi.
Kreml kontrolindeki Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov Rusiye Qırımnıñ suv teminlevini fevqulâde vaziyet olaraq tanıması mümkün, dep ayta. O, 2020 senesi 150 yıl içinde eñ quru oldı, dep bildirdi.
Rusiye akimiyeti yañı suv boruları, suv qoralarınıñ quruluvına ve quyu qazıluvına milliardlarnen ruble ayırdı.
BM Ukraina Monitoring missiyası, halqara uquqqa köre, Rusiye Qırım ealisini suvnen temin etüvden mesüliyetli ola, dep israr ete.
Resmiy Kyiv, Şimaliy-Qırım kanalından suv yarımadağa tek Qırım işğalden qurtarılğan soñ berilecek, dep bildire.


text:
Bratislava
Bratislava — Slovakiya Respublikasının' paytaxtı, Avstriya ha'm Vengriya shegarasına jaqın jaylayqan. Ma'mleketdin' iri ekonomikalıq ha'm ma'deniy orayı. Xalqı sanı 452 mın' adam (1997). B. 10-a. baslarında Ullı Moraviya knyazlıg'ındag'ı qala spatında tilge alınadı. Bul knyazlıqdı vengerler ja'ksan etkenen son' (907), B. Pojon atı menen Vengriyag'a qosıldı. Worta asirlerde bolsa nemisler qolına o'tip, Presburg dep atalg'an. 1536 jılda gabsburglardın' Vengriyadag'ı orayına aylandı. 1541—1784 jıllarda B. Vengriya patshallıg'ı paytaxtı, 18-a. Aqırınan Slovakiya milliy azatlıq ha'reketleri orayı bolg'an. 1918 jılda Chexoslovakiya du'zilgennen son', Slovakiya Respublikasının', 1992 jıldan g'a'rezsiz Slovakiya Respublikası paytaxtı.
Bratislava transport jolları tu'yini. Dunay boyındag'ı iri portlardan biri. mashinasazlıq ha'm stanoksazlıq, elektrotexnika, ag'ashsazlıq, toqımashılıq, azıq-awqat, poligrafiya, qurılıs materialları ha'm basqa sanaat tu'rleri rawajlang'an. Ximiyo ha'm neft ximiyası sanaatı orayı. Slovakiya FA (1953), Slovakiya muzeyi, universitet, politexnika inistitutı, ekonomika, teatr inistitutları bar. Arxitekturalıq esteliklerden gotika u'slıbındag'ı sobor (1221), Mixaylov da'rwazası (14—18-a.lar) ha'm b. saqlang'an.
A'debiyatlar[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
- OʻzME. Birinshi tom. Tashkent, 2000-jıl
- Бoлbшoe CoбeTckaя eHциkлoпeдия


text:
Tünevin, mart 18-de «Airbus A320» uçağı Aqmescit (Simferopol) ava limanınıñ perronından areket etip, areket etüv yolundan uçuv alanınıñ planlaştırılğan qısmına çıqtı. «Ural ava hatları» şirketiniñ uçağı, içinde 68 yolcu olıp, Yekaterinburg şeerine ketmek kerek edi. Olardan kimse zararlanmadı.
«İlk malümatlarğa köre, terminaldan areket etüv vaqtında erkân bozuvnı belgiledi, bu ise, uçaqqa areket etmekni devam etmege, bundan ziyade uçmağa, imkânını bermey edi. Aqmescit ava limanında areket etüv yollarınıñ şekli böyle ki, uçaq bozuv belgilengen yerde buksirni beklemege qalsa edi, ava limanı işi belli olmağan bir vaqıtqa toqtatılır edi. Ava limanı qapatılmaq kerek olur edi», – dep añlattılar şirkette.
Matbuat hızmetiniñ malümatına binaen, ava limanını blok etmemek içün, uçaq komandanı areket etüv yolunı boşatmağa qarar aldı, böyle etip, diger uçaqlarğa terminaldan uçuv-eniş yoluna ve arqa tarafqa areket etmege imkân berdi.
Avdetniñ evel bildirgenine köre, «Ural ava hatları» şirketiniñ eki Airbus uçağı Aqmescit (Simferopol) ava limanındaki uçuv-eniş yolunda az qaldı çatışacaq edi.
İçtimaiy ağlarda Facebook, Vkontakte, Odnoklassniki saifelerimizge, bunen beraber, Telegramda kanalımızğa qoşulıñız ve eñ aktual ve meraqlı malümatlardan haberdar oluñız.


text:
Ukraina devlet sıñır hızmeti iyünniñ 9-nda Odesa vilâyetinde, istilâ etilgen Qırımğa insanlarnı qanunsız yollamaq içün qullanılğan gemi tutılğanı aqqında haber etti.
«2017 senesi iyünniñ 8-nde Devlet sıñır hızmetiniñ Cenübiy regional idaresi, Odesa sıñırcılar otrâdı ve Milliy politsiyanen birlikte, adamlarnı (deñizcilerni) qanunsız şekilde sıñırdan keçirgen «Bospor» gemisini (Moldova bayrağı astında) tuttı. Uquq qoruyıcılar tasdiqladı ki, 2015-2017 seneleri devamında cinayetkârlar, çet memleketlerniñ gemilerini qulanıp, qapatılğan keçit yerlerinden vaqıtınca istilâ etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyetine deñizcilerni ketire edi», – dep haber etile.
Müessisede dediler ki, 2015-2016 senelerinde «bu bağnı teşkil etkenler aman-aman 100-ge yaqın Odesa ve Herson vilâyeteleriniñ sakinlerini sıñırdan keçirdi».
Tevqif etilgen malnıñ fiyatı şimdilik 44,5 million grivnalıq olğanı esaplana.
«Cinaiy ceryannıñ açılmasınen bağlı nevbetteki areketler şimdi devam ete», – dep qoştı müessiseniñ matbuat hızmeti.
Bir ay evelsi, mayısnıñ 10-nda, Ukraina Devlet sıñır hızmeti, işğal etilgen Qırımnıñ limanlarından deñizge qanunsız çıqqan gemilerde çalışmaq içün deñizcilerni yollağan şirketni tapqanını beyan etken edi.
2014 senesi iyül ayından berli Ukraina akimiyeti Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımdaki bütün deñiz limanlarnıñ işini toqtatqan edi, yarımadadaki limanlar halqara gemicilik içün qapatıldı. Ukraina Nazirler şurası 2015 senesi mayıs ayında resmiy olaraq Qırımnıñ deñiz liminlarını çetel gemilerni qabul ete bilecek limanlarnıñ cedvelinden çıqardı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko öz Facebook saifesinde qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevni doğğan künü munasebetinen hayırladı.
«Mustafa Cemilevniñ taqdirine eñ qıyın imtainlar tüştü. Lâkin olar onı yıqmadılar, tek daa sağlam ettiler. Öz halqınıñ kerçek lideri, öz hayatını küreşke berdi. Birlikte biz mıtlaqqa yeñermiz! Doğğan künüñ hayırlı olsun, Mustafa!», – dep yazdı prezident.
Qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilev noyabr 13 künü 73 yaşını tıldurdı. Öz doğğan kününi Mustafa-ağa New-Yorkta qayd etti, anda o ukrain eyyetiniñ terkibinde teşrif buyurıp 15 noyabrde BM Baş Assambleyasında Qırım boyunca rezolütsiyasınıñ qabul etilmesine yardımcı olacaq. Bunı Facebookta Ukraina Haber siyaseti naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar bildirdi.
Mustafa Cemilev qırımtatar halqınıñ aqları içün mayışmayıp küreşkeni içün halq arasında itibar qazandı ve milliy lider olaraq tanıldı. 1966-1983 yılları devamında o altı kere apiske atılğan eti. Yedi kere mahküm etildi, «sovet ükümetini aqaretlegen baqışlarnı teşviq etkeni» içün 15 yılğa azatlıqtan marum etildi. 1975-1976 seneleri Omsk apishanesinde 303-künlük açlıq keçirdi. 1986 senesi azat etildi.
1991-2013 seneleri Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi edi. Mustafa-ağa – Ukraina Yuqarı Radasınıñ III-VII çağıruvlarınıñ millet vekili. 2014 senesi noyabr ayından – VIII çağıruvınıñ Ukraina halq vekili. Bütün vaqıt devamında ukrain parlamentinde o fırqasız olaraq qala edi.
2014 senesi 20 avgust künü ukrain prezidenti Petro Poroşenkonıñ №657/2014 fermanı ile Qırımtatar halqınıñ işleri boyunca Ukraina prezidentiniñ vekili vazifesine tain etildi.
Mustafa Cemilev – Türkiyedeki Selçuk Üniversitesiniñ uquq ilimlerinde fahri doktoru, «Ukrain cemiyetiniñ demokratikleşmesi içün» Orlik adına halqara mukâfatqa nail oldı. Nansen (BM) medali, Yaroslav Mudrıy knâziniñ V ve IV seviye ordenlerinen rağbetlendirildi.
2016 senesi Cemilev Saharov mukâfatına namzet olaraq teklif etilgen edi, lâkin onı, DAİŞ esaretinden qurtulıp, yezidler cemiyeti ve qadılarnıñ aqqları içün küşken Nadia Murad ve Lamiya Aci Başar qazndılar.


text:
Vlasiha şeeriniñ Arbiy istinaf mahkemesi (Moskva vilâyeti) mayısnıñ 14-nde bıltır oktâbr ayında terror faaliyetine açıq çağırğanında qabaatlanıp, eki buçuq yıl yaşav tarzı koloniyasında qalmasına mahküm etilgen qırımlı bloger, cemaat jurnalisti Nariman Memedeminovnıñ ükmünen bağlı istinaf şikâyetini baqacaq.
Bu aqta advokat Edem Semedlâyev Qırım.Aqiqat mühbirine tarif etti.
«Üküm istinafını koronavirus qırğınlığı vaziyetinden sebep video konferentsiya bağı vastasınen muzakere etecekmiz: advokatlar Aqmescitteki Qırım garnizon arbiy mahkemesinde, Nariman Rostov-na-Donu №1 SİZOsında, qadı ise Vlasiha şeerindeki Arbiy istinaf mahkemesinde olacaq», – dep tarif etti advokat.
Semedlâyevniñ qayd etkenine köre, istinaf mahkemesiniñ aqlayıcı ükmüne ümüt ete.
«Elbette, özümizni ve Narimannı mahkeme birinci instantsiya ükmüni lâğu etip, aqlayıcı qarar çıqarır, dep işandıramız, çünki areketlerinde cinayet olmağanını tüşünemiz. Menfiy amelimiz de bar: yaqında olğan bir örnek – Enver Seytosmanovnıñ davası boyunca istinaf, mahkeme birinci instantsiyanıñ qabaatlayıcı ükmüni deñiştirmedi. Amma kene de ümüt etemiz», – dedi advokat.
Edem Semedlâyevniñ Qırım.Aqiqatqa izaat berip, Rusiye mahkemesi müvekkiliniñ ükmünen bağlı istinafnıñ baqıluvını aselet soza, dep tahmin etkenini bildirdi.
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu Cenübiy arbiy okrugınıñ mahkemesi keçken seneniñ oktâbr ayında terrorizmge açıq şekilde çağırğanında qabaatlanğan Memedeminovnıñ ükmüni çıqardı. Mahkeme Memedeminovnı 2 yıl ve 6 ay yaşav tarzı koloniyasında qalmasına üküm etildi.
Nariman Memedeminov – qırımtatar blogeri, vatandaş jurnalisti. Rusiye quvetçileri onı 2018 senesi martnıñ soñunda tutıp aldı. Memedeminovnı Rusiye CK-nıñ 205 maddesiniñ 2-nci qısmına ait olğan cinayette (İnternet vastasınen terrosistik areketlerge açıq çağıruvlar) qabaatladılar.
Rusiye quvetçilerini Memedeminovnıñ 2013 senesinden 2015 senesine qadar alıp barğan YouTubedaki videoblogu açuvlandırdı. Anda siyasiy adise-vaqialarnıñ izaatları ve islâm normalarına riayet etmek çağıruvları, Rusiye devlet bayramları – Vatan imayecisi künü, Dünya qadınlar künü, Bala künü ve digerleri – aqqında fikirler mevcut.
2018 senesi martnıñ 23-nde QMC prokuraturası, Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 146-ncı maddesiniñ 2-nci qısmı (insannı qanunsız olaraq azatlıqtan marum etüv ya da alıp qaçuv) ve 162-nci maddesiniñ 2-nci qısmında (mesken toqunılmazlığınıñ bozuluvı) qayd etilgen cinaiy qanun bozuluvlarınıñ alâmetleri boyunca malümatnı Mahkemeden eveldki tahqiqatlarnıñ umumiy cedveline kirsetti.
Ukraina Milliy jurnalistler birligi (UMJB) Qırımda Memedeminovnıñ tevqif etilmesine «fikir serbestligi ve, cümleden İnternet ağı vastasınen, informatsiyanı serbest almaq ve darqatmaq aqqınıñ bozuluvı» dedi.


text:
Qırım jurnalisti, «Bizim balalar» hayriye leyhasınıñ teşebbüsçisi Lilâ Bucurovanıñ anası Margarita Alekseyevna bazarertesi künü, oktâbr 31-de, vefat etti. Bunı «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ faali Anna Bogaçeva Facebookta bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, cenaze Aqmescitteki Stroiteley, 28 adresi boyunca qılındı.
«Bazarertesi künü, oktâbr 31-de, Aqmescitte belli qırımtatar jurnalisti Lilâ Bucurovanıñ anası keçindi», – dep yazdı Bogaçeva Facebookta.
Qırım jurnalisti Lilâ Bucurovanıñ anası vefat etkenini Qırım matbuat vastaları da haber ete.
Lilâ Bucurova, jurnalist, cemaat erbabı, «Biz qaytqan soñ...» ve «Alınmağan bilet» cıyıntıqlarınıñ müellifidir.
Mayısta Rusiye kontrol etken Aqmescit prokuraturasınıñ vekilleri jurnalist Lilâ Bucurovanı ekstremist faaliyet yapılamaz, dep tenbiyelediler. Vaqia onıñ siyasiy mabuslarnıñ balalarına yardım etmek çağıruvlarından soñ oldı.
İçtimaiy ağlarda ve Qırımnıñ kütleviy haber vastalarında Lilâ Bucurovağa anası vefat etkeninden taziyeler bildirile.


text:
Canköyde Rusiye FSB hadimleri ve arbiyler içün bir qaç çoq qatlı ev qurulmaqta. Qurucılar doquz qatlı dört evlerni qurıp çıqtılar, şimdi içte işler yapıla. Bunı mart 31 künü Qırım.Aqıqat muhbiri haber ete.
Qurucılıqnıñ alıp barğan müessise – FDMM «KAQB» ola, bu malümat qurulğan evler yanında olğan yazıda beyan etile.
Açıq menbaalardaki malümatqa köre, bu FDMM Rusiye FSB arbiy-qurucılıq idaresiniñ «Kavkaz arbiy-qurucılıq bölügi» ola.
2017 senesiniñ başında Rusiye FSB sıñır hızmetiniñ başı Vladimir Kulişov 2017 senesi Qırımda Rusiyeli arbiyler içün qoşma 910 daire qurılacaq dep bildirgen edi.
Rusiyeli «Pervıy kanalı» bergen haberine köre, Ermeni Bazar, Canköy, Aqmescit ve Aqyarda Rusiyeli sıñırcılarnıñ aileri içün evler qurula. 2020 senesine qadar ordu hızmetçileri içün «daire meselesini bütünley çezmege» vade eteler.
2016 senesi Aqyar sakinleri Putinge mektüp yazıp, etrafta olğan ekâne yeşil alanda bala meydançığı yerinde Rusiye FSB hadimleri içün ev qurucılığını toqtatılmağa talap ete ediler.
2017 senesi mart ayında Ukraina Yuqarı Radasınıñ reisi Andriy Parubiy Varşavadaki «Ukraina-Poloniya-Litvaniya» parlamentlerara assambleyasınıñ toplaşuvında çıqışta bulunıp bildirdi ki, Rusiye işğal etilgen Qırımda özek silânı yerleştirmek içün arbiy infrastrukturasını azırlay, ayrıca Sovetlerden qalğan özek silâ toldurıcılar tutılğan yerlerni yañıdan tikley ve yañılata, Qırımnı ise «büyük arbiy mekânğa çevire» dep ayttı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Mayıs 11-de Aqmescit (Simferopol) Jeleznodorojnıy mahkemesi «Qırım diversantları» işi boyunca yaqalanğan Redvan Suleymanovnıñ apiste bulunma müddeti avgust 9-ğa qadar devam ettirdi. O, Qırımda naqliye obyektlerinde bomba olğanı aqqında yalan malümatnı bildirgeninen qabaatlana.
«Ne taqiqat, ne de qabaatlav tarafı Suleymanov qaçıp, delillerni yoq ete bilgeni ve mahkeme keçirilmesine mania ola bilgeni aqqında iç delil ketirmedi. Şimdiki vaqıtta (Aqmescitteki, – Avdet) Kiyev rayon mahkemesiniñ işke tüşürilgen eki bir-birine zıt kelgen qarar bar. Olardan biri – qabaatlavnıñ şefaat arizasını qanaatlendirmemek. Kelecek kün, men on künge yaqalağanımda, aynı mahkemeci daa bir qarar çıqardı ki, işke tüşürilgen eski qararnıñ bar olğanına baqmadan, Suleymanovnı apiste qaldırmaq muracaatını qanaatlendirmek», – dep mahkemeniñ bugünki qararına izaat berdi Suleymanovnıñ adliyecisi Emil Kurbedinov.
Bundan evel haber etilgenine köre, «Qırım diversantları» işi boyunca yaqalanğan Redvan Suleymanov mahkemede qabaatını tanıdı, lâkin, büyük zarar ketirgeni aqqında oña taqdim etilgen qabaatlavğa razı olmadı.
«Ukrain diversant taqımında» iştirak etkeninen qabaatlanğan Redvan Suleymanov Aqmescit Taqiqat izolâtorında buluna, onıñ işi boyunca taqiqat alıp barıla, dep bildire «Qırım.Aqiqat».
Kütleviy haber vastaları, FSB malümatına esaslanıp, bildirdi ki, o, iyül 30-da Aqmescit ava limanı territoriyasında yaqalandı. FSB tarafından paylaşılğan videoda 1989 senesi doğğan Zaporojyeli Redvan Suleymanov bildirdi ki, onı ukrain istihbaratı 2015 senesi oktâbr ayında celp etti. Oña sanki Aqmescit ava limanı va avtovokzalında patlatıcı aletlerniñ qoyulması içün yerlerni tapmaq vazifesi buyurılğan. Bunen beraber, o, rusiyeli arbiy bazalar aqqında malümat cıymaq kerek edi.
Aynı vaqıtta Meclis (Rusiye Federatsiyasında 2016 senesi aprel 26-da qabul etilgen qararınen yasaqlanğan) yolbaşçısı Refat Çubarov haber etti ki, Redvan Suleymanov, diversantlar dep adlandırılğan kişiler yaqalanğanından üç afta evel tutuldı. Onıñ soy-sopları Suleymanovnıñ yaqalanması aqqında bilgen, amma haber etmege qorqqan edi.
İçtimaiy ağlarda Facebook, Vkontakte, Odnoklassniki saifelerimizge, bunen beraber, Telegramda kanalımızğa qoşulıñız ve eñ aktual ve meraqlı malümatlardan haberdar oluñız.


text:
Rusiyeniñ Sankt Peterburg şeerindeki Primorskiy rayonınıñ alış-veriş merkezlerinden birinde işğal etilgen Qırımnıñ itibarğa lâyıq yerlerniñ miniatüraları taqdim etildi, – dep haber ete TASS.
Neşirniñ malümatına köre, 2 metr kârelik meydanda Bağçasaraydaki Hanlar sarayı, Massandra, Livadiya ve Vorontsov sarayları, Ceneviz qalesi ve «Qarılğaçlar yuvası» yerleştirildi.
Teşkilâtçılarnıñ aytqanına köre, tedbirniñ esas maqsadı – «Qırım ve Rusiyeniñ tarihiy bağını» köstermek, peterburglılarnı Qırımnıñ tarihiy yerleri ve asırlar devamında yarımadada olıp keçken adise-vaqialar ile tanış etmektir.
Bu sene mayıs ayında Sankt-Peterburg Rusiye tarafından işğal etilgen Aqmescit ile işbirlik añlaşmasını imzaladı, Aqyar ise Kronştadtnıñ qardaş şeeri oldı.
2014 senesi fevral soñunda mart başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñ AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsetti. Ğarp Qırım Ukrainanıñ bir qısmı olğanını tekrarlamağa devam ete.


text:
Lozanna
Lozanna — Shveytsariyanın' qubla bo'legindegı qala. Vo kantonidın' administrativ orayı. Xalqı sanı 114,2 mın' adam (1998). Transport jolları tu'yini. Jeneva ko'li qırg'ag'ındag'ı xalqara ahmiyetke eye port. Aeroport bar. mashinasazlik, metallurgiya, poligrafiya, toqımashılıq, azıq-awqat, temeki sanaatları rawajlang'an. Universitetler, (1537), joqarı texnika mektebi, muzeyler bar. Xalqara Olimpiya sho'lkeminin' shtav kvartirası. Xalqara turizm orayı. Lozannada xalqara kongress ha'm konferensiyalar o'tkiziledi. qalag'a rimlikler ma'nzilgaqı spatında tiykar salıng'an. Worta asirlerde yepiskoplik qalası bolg'an. Lozannada arxitekturalıq esteliklerden Notr-Dam soborı, gotika shirkewi, ratusha ha'm basqalar saqlang'an. Ha'zirgi zaman ima'ratlarinan hu'kimet ima'ratları bar. Kurort qala.[1]
Siltemeler[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
- ↑ Бoлbшoe coбeTckaя eHциkлoпeдия


text:
Aqmescitniñ işğal memurları itiraf etmek mecburiyetindeler: ayrı-ayrı tış hızmetçileriniñ qabaatından sebep baarde başlanğan soqaq ve azbarlarnıñ «abadanlaştırıluvı» uzandı.
Evel Aqmescitniñ işğal memuriyetiniñ başı Valentin Demidov yerli haber vastalarına bildirgenine köre, sentâbrniñ 1 itibarınen tamir etilgen 17 soqaq ve azbardan tek 9 azır. Bundan ğayrı yaramay yapılğan yerler ğayrıdan yapıla.
Leningradskaya ve Kiyevskaya soqaqlarınıñ kesişmesinde, Semaşko hastahanesiniñ yaqınlarındaki meydannıñ abadanlaştırıluvı nasıl aldı fotogralereyamızda baqıñız.


text:
Qırım Müftisi ve Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresiniñ kölektivi Qurman rayonınıñ baş imamı Arsen Yağlıyevniñ qorantası, tuvğanları ve yaqınlarına teren taziyeler bildireler.
1981 senesi doğğan Arsen Yağlıyev 2021 senesi, mayıs 19 künü yüz bergen yol qazası neticesinde bu faniy dünyanı terk etti.
Biz Arsen Yağlıyevni namuslı, dindar, Allahnıñ razılığını qazanmağa tırışqan kerçek musulman olaraq bile edik.
O, muhtaclarğa yardım etmege, hayriye aktsiyalarında iştirak etmege, ağır hasta balalarğa yardım toplamağa, din cemiyetleriniñ işlerinen oğraşmağa ve camilerniñ qurucılığında iştirak etmege daima azır edi.
Arsen Yağlıyevniñ qorantası, tuvğanları ve yaqınlarına teren taziyelerimizni bildiremiz. Emir Allahnıñdır, başıñız sağ olsun, Yüce Rabbimiz sabır ve çıdam nasip eylesin!
“Şübesiz, biz Allah içünmiz ve qaytuvımız Oñadır” (“Baqara” suresi, 2/156 ayet).
Allah rahmet eylesin.
Qırım MDİ matbuat hızmeti


text:
Herson devlet universiteti 2017 senesi Qırım mektepleriniñ mezunlarını imtiyazlar esasında qabul etecek aliy oquv yurtlarından biri olacaqtır. Bunı universitet rektorı Vasiliy Stratonov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, al-azırda biñ qırımlı abituriyentke Herson, Zaporojye, Nikolayev ve Odessa vilâyetlerindeki imtiyazlar esasında oqumağa kirmege imkâye berecek devlet programması azırlanıla.
«Programmanı azırlağan insanlarğa tekliflerimizni bildirdik. Bilgenime köre, qırımlılarğa esas Ukrainadaki aliy oquv yurtlarına oqmağa kirmek içün ayrı şartlar qoyulacaq, olar tışqı mustaqil imtianlarnı bermeyip kire bilecekler. Qırım studentleri bücet parasına oquycaq, olarğa yataqhanelerde yerler de ayırılacaq», – dep ayttı Vasiliy Stratonov.
Onıñ qayd etkenine köre, azırlanğan devlet programması – «qırımlılar içün aliy oquv yurtlarında bedava oqumağa imkân bergen Rusiyeniñ yapqan areketlerine berilgen cevaptır».
Herson devlet universitetiniñ rektorı bildirgenine köre, al-azırda aliy oquv yurtında keçken sene oquşqa başlağan üç Qırım studenti tasil ala.
2016 senesinden itibaren esas Ukrainadaki aliy oquv yurtlarına Qırımda orta tasil alğanlar da kire bile. Ukraina tasil ve ilim nazirligi bu maqsadnen «Qırım – Ukrainadır» adlı 12 tasil merkezini açtı. Qırım abituriyentleri Tışqı mustaqil imtianlarını bermeyip, Ukrainanıñ aliy oquv yurtlarına oqumağa kire bileler.