text:
Qırımtatar halqınıñ lideri ve Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilev Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım Ukraina terkibine bir yıl içinde qaytacaq, dep ümüt ete.
Bunı o Apostrof neşirine bergen intervyüsında bildirdi.
«Men bilse edim (işğal ne qadar devam etecegini – muarrir)... Yıldan ziyade devam etecegini qorqam. Lâkin ep bir bu müddet tezce yekünleycegine ümüt etem», – dedi o.
Onıñ aytqanına köre, yarımadanıñ tez qaytuvına ümütlerden sebep, Meclis qırımtatarlarnı Qırımnı terk etmemege çağıra. Lâkin halqnıñ aman-aman yedi-sekiz biñ temsilcisi ketmege mecbur oldı.
«Bizler yıllardır olarnıñ vatanğa avdet olması içün küreştik, şimdi ise bu Putin adamlarnı ketmege mecbur ete! Bizler sabır etmege rica etemiz, bu çoqqa sürmeycektir. Lâkin azatlıqnı sevgen insanlar şimdi Qırımda qurulğan totalitar rejimine alışıp olamaylar», – dep qayd etti Cemilev.
Qırımtatarlarnıñ lideri dedi ki, Qırım sakinleri işğal vaqtınca olacağını añlaylar: misal olaraq, onıñ aytqanına köre, yarımadada mal-mülk añlaşmaları yoq.
«Şimdi anda bir de bir añlaşmalar tizilmey – ne topraq meseleleri, ne de alış veriş añlaşmaları. Böyle resmiyleştirüv qanunsız olacaq, ve adamlar işğal yekünlengen soñ olarnı ğayrıdan baqacaqlarını bileler», – dedi Cemilev.
Cemilevniñ qayd etkenine köre, o, prezidentniñ qırımtatar halqınıñ işleri boyunca vekili olğan soñ, qırımtatarlar içün müim bir mesele çezilmesine isse qoştı, misal olaraq, yarımadada köy ve şeerlerniñ eski adlarını ğayrıdan tiklev meselesi.
«Tabiiy ki, işğalciler şeer ve köylerniñ adları ile işaretlerni deñiştirmege bermezler. Lâkin adamlar tarihiy toponimika ğayrıdan tiklengenini bilseler, hususan qırımtatarlar, şeer ve köylerni aynı böyle adlarını aytacaqlar», – dep añlattı Cemilev.
Qırım.Aqiqat malümatına köre, Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilev ve Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Latviyağa yol alıp, evelden planlaştırılğan körüşüvlerden ğayrı, apishaneni ziyaret ettiler.


c: text/html

text:
Ukrain internet-qullanıcılarınıñ fikrini ögrenüv neticelerine köre, Qırımnıñ «energetik» qamaçavına soralğan insanlarnıñ 32% qol tuta. Buña qatiyen qarşı 22% çıqa.
Bunı oktâbr 17-22 künleri TNS On-line Track tarafından keçirilgen tedqiq köstere.
16% – Qırımnıñ «energetik qamaçavına» «qol tutqanını belley», 5% – bu mevzu ile meraqlanmay, 16% – «qol tutmağanını belley» ve 9% – cevap berip olamadı.
Şimaliy region sakinleri arasında Qırım ile sıñır qamaçavına qol tutqanlarnıñ ve yarımadanıñ energetik qamaçavını kerekli dep tanığanlarnıñ sayısı az, Ğarbiy ve Merkeziy regionlarda bunı desteklegen insanlarnıñ sayısı çoqçadır. Erkekler, qadınlarğa köre, Qırım ile sıñırnıñ qamaçavına sıqça qol tuta», – denile beyanatta.
Qırım.Aqiqatqa Ukrainada TNS şirketiniñ temsilcisi Aleksandra Persikovaya bildirgeni kibi, sorav Ukrainanıñ farqlı regionlarınıñ sakinleri arasında keçirildi, Qırım ve Ukraina akimiyetine tabi olmağan territoriyalardan ğayrı.
Qırım.Aqiqat oktâbr aynıda Hreşçatikte keçirgen soravına köre, ukrainler yarımadağa elektrik energiyası ve malnıñ ketirüv qamaçavına farqlı davranalar. Çoqusı bu ğayege qol tutmayıp, yarımadada ukrain vatandaşlarınıñ yaşağanını qayd etti.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Fevralnıñ 26-nda qayd etilgen Qırım ve Aqyarnıñ işğalge qarşı tirenüv kününede ukrain göñüllieri yarımada üzerinde, şu cümleden Ermeni Bazar şeerinde üç biñge yaqın vatanperver yazılarınen varaqa taşlap çıqtılar.
Bunıñ Qırım.Aqiqatnıñ mühbiri haber etti.
Onıñ malümatına köre, varaqalarnı baracaq yerine «Leleka» pilotsız uçaq alıp barğan. Varaqalarda böyle yazılar edi: «Qırım bu Ukraina», «Tirenüv bitmedi. Beraberlikte yutacaqmız!», «Siziñ kelecegiñiz bizim qolumızda».
Qırım.Aqiqatnıñ mühbirine «Snigur» şartlı isminen «Leleka» pilotsız uçaqnıñ uçucısı bildirgenine köre (telükeli olğanı içün adıın aytmay), pilotsız uçaq Rusiye PVO sistemalarına baqmadan vazifesini muvafaqiyetnen yapıp, qaytqan.
«İşğalciler def olsunlar. Qırım sakinlerine ise sabır», – dedi göñülli.
Qırım ve Aqyarnıñ Rusiye işğaline qarşı tirenüv kününde yarımada ve Herson ile memuriy sıñırda Ukraina ve qırımtatar bayraqlarını yelpirettiler.
Qırım ve Aqyarnıñ işğalge qarşı tirenüv kününide Hersonda merkeziy meydanda qırımtatar halqınıñ bayrağını köteridiler.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy, fevralnıñ 26-nda, cuma künü, Qırımnıñ işğalden azat etilüvi ve reintegratsiyası içün yapılğan tedbirler aqqında ferman imzaladı.
Fevralnıñ 26-nda Qırım MC ve Aqyarnıñ Rusiye işğaline qarşı tirenüv kününde Ukraina TİN halqara toplulığını Rusiyege qarşı siyasiy ve sanktsiyalar tazyığını quvetleştirmege davet etti.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova feralnıñ 26-nda Qırım MC ve Aqyar şeeriniñ işğaline qarşı tirenüv kününde, Qırımnıñ qaytarıluvı oğrunda küreş devm ete, dep qayd etti.
ABD prezidenti Joe Biden, Vaşington Ukraina Qırımınıñ Rusiye tarafından işğaline iç bir vaqıt ray olmaz, dep bildirdi.
Amerikanıñ Devlet kâtibi Entoni Blinken, ABD Rusiyeni Qırımnıñ işğalini toqtatmağa çağırğanını bildirdi.
Fevralniñ 26-nda cemaatçılıqnıñ teşebbüsi ile «Qırımnıñ Rusiye işğaline qarşı tirenüv künü» qayd etile. 2014 senesi fevralniñ 26-nda Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Şurası ögünde Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitingi olıp keçken edi. Miting iştirakçilerine qarşı Rusiye tarafdarları, hususan «Rus birligi» firqası çıqtı.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Bunı öz başına ilân etilge Qırım akimiyetiniñ ruporı olğan «Krıminform» haber agentligi taqiq komiteti ve Rusiye Baş prokuraturasına esaslanıp bildire.
«Bugün Qırım Cumhuriyeti boyunca Russiye Federal havfsızlıq hızmeti idaresiniñ hadimleri Yalta prokurorınıñ yardımcısı Yevgeniy Pomelovnı Yalta sakininden 7,5 biñ grivna alğanda yaqaladı. O, mahkemeden aldın malümatlarnı taqiq etüv organlarına yollanılmaycaq vesiqalar içün para talap etti», – dedi Rusiye taqiq komitetiniñ reisi Vladimir Markin.
İşbu vaqia boyunca Qırım Cumhuriyetindeki Rusiye Federatsiyası Taqiq Komitetiniñ taqiq organları tarafından Rusiye Federatsiyası Cinaiy kodeksiniñ 290-ıncı maddesiniñ 3-ünci qısmı boyunca cinaiy iş açıldı. Al-azırda ceza meselesi baqıla.


text:
Rusiye Silâlı quvetleriniñ büyük talimleri sentâbr ayında Altayda, Qazahistan ile sıñırlarnıñ yanında ötkerilecek. Mında Raketa strategik orduları (RVSN), arbiy aviatsiya, dört biñden ziyade insan ve 400 dane tehnika iştirak etecek.
Bunı RİA Novosti agentligi (RVSN) reberliginiñ vekiline esaslanıp bildire.
Bu künleri LDPR lideri Vladimir Jirinovskiy «Eho Moskvı» radiosınıñ yayınında bildirdi ki, Ukrainadaki adise-vaqialardan soñ Rusiye, onıñ fikirince, Rusiyege qarşı areketler olğan Qazahistanğa emiyet bermeli.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin avgust 29-da «Seliger» gençler forumında çıqışta bulunıp, Qazahistan iç bir vaqıt devlet olmağan bir yerde meydanğa ketirilgenini ayttı.
Qazahistan sakinleri «ukrain stsenariyi» tekrarlanmasın dep, «Putinge tarih dersligini yolla» aktsiyasını keçirdiler.


text:
Letoniya Seyminiñ spikeri qırımtatar halqı sürgünligi qurbanlarınıñ añmasında iştirak etecek ola. Bunı o, Ukraina Yuqarı Radasınıñ reisi Dmıtro Razumkov ile ortaq brifing vaqtında bilirdi, dep haber etti Azatlıq Radiosı.
«Yarın qırımtatar halqı sürgünliginiñ yıldönümini qayd etmek ve Qırımda insan aqları vaziyetini muzakere etmek içün qırımtatarlarnıñ temsilcilerinen körüşüvni sabırsızlıqnen bekleyim», – dedi o.
Spiker, Letoniya 1944 senesi qırımtatar halqınıñ sürgünligini genotsid olaraq tanığanını qayd etti.
Bundan ğayrı o, Riga Ukrainadaki telükesizlik vaziyetini közetkenini ve «Rusiyeniñ Ukraina şarqında ve Qara deñizde vaziyetniñ turğunsızlaştırıluvı içün yapılğan areketlerini takbih etkenini» bildirdi.
Letoniya seymi Qırımnı işğalden qurtaruv ve halqara seviyede tanılğan sıñırlarda topraq bütünligini ğayrıdan tiklev ğayretlerinde Ukrainağa qol tutmaq içün «Qırım platforması» deputatlar gruppasını qurdı, dep bildirdi Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar.
Hatırlatamız, mayısnıñ 18-nde Kyivde Qırım evinde Qırımtatar halqı genotstdiniñ 77-nci yıldönümine bağışlanğan instalâtsiya açılacaq.
Qırımtatar Milliy Meclisi 2021 senesi mayısnıñ 18-nde Ukrainanıñ vilâyet merkezleri ve şeerleriniñ meydanlarında resmiy eglence tedbirlerini keçirmemege çağırdı.
«Qırımtatar Maaliy Merkezi» qırımtatar halqı soyqırımınıñ 77-nci yıldönümine bağışlanğan «Soyqırımğa yoq!» adlı bir malümat kampaniyasını başlattı ve pervasız olmağan er kesni içtimaiy ağlardaki saifelerinde mahsus azırlanğan plakatlarnı paylaşıp, oña qoşulmağa çağırdı.


text:
Soltüstik Koreya ballistikalıq zımıranın sınaqtan ötkizgenen keyin Reseydiñ Qiır Şığıstağı äue qorğanısı küşteri wrıs jağdayına ötti dep mälimdedi RF qorğanıs jäne qauipsizdik komiteti basşısınıñ orınbasarı Viktor Ozerov RIA Novosti aqparat közine.
Ozerov RIA Novostiğa bergen swhbatında «Biz Soltüstik Koreyadağı jağdaydı mwqiyat baqılap otırmız. Qazirgi tañda Resey Federaciyasınıñ Qiır Şığıstağı äue qorğanısı küşteri joğarı deñgeydegi äskeri dayındıq üstinde» dedi.
Keşe jwmadan, senbige qarağan tüni Soltüstik Koreya öziniñ ballistikalıq zımıranın sätsiz sınaqtan ötkizgendigi jayında aqparat tarağan bolatın. Bwl birinşi sätsiz sınaq emes, bwğan deyin 16-şı säuirde Phen'yannıñ tağı bir zımıranı dittegen jerine jetpey jarılıp ketken edi.
"The Qazaq Times"


text:
Avropa Birligi Rusiyege qarşı kirsetilgen iqtisadiy sanktsiyalarnı 2018 senesi yanvarniñ 31-ne qadar uzattı, dep bildire Azatlıq Radiosınıñ Brüsseldeki muhbiri Rikard Jozwiak. Qarar iyünniñ 28-nde qabul etildi.
Beklenilgenine köre, qarar iyünniñ 29-nda AB Resmiy mecmuasında derc etilip küçke kirecek.
İyünniñ 22-nde Avropa birliginiñ prezidenti Donald Tusk bildirgenine köre, AB yetekçileri Brüsselde keçken sammitte, Minsk añlaşmalarını yerine ketirmegeni sebebinden Rusiyege qarşı açılğan iqtisadiy sanktsiyalarnıñ uzatılması boyunca añlaştılar.
Rusiyege qarşı belli bir saanen bağlı iqtisadiy sanktsiyalarnıñ uzatılması aqqındaki qarar Avropa birligi tarafından yazılı protesedura mücibi Almaniya kantsleri ve Frenkistan prezidentiniñ tavsiyeleri esasında qabul etile.
ABD, Avropa Birligi ve diger ğarp devletleri Rusiyege qarşı kirsetilgen sanktsiyalar bir qaç basamaqtan ibaret edi – ilk başta Qırımnıñ zapt etilmesi, ondan soñ – Donbassta üküm sürgen ve Moskva tarafındfan qoltutulğan silâlı dava sebebinden.
Avropa Birliginiñ Rusiyeniñ belli bir saalarına qarşı kirsetken şiddetli sanktsiyalarınıñ muddeti iyül ayında bitecek


text:
Kelecek afta, fevral 10 ve 11 künleri Keriç keçitiniñ etrafında ava şaraitleriniñ beterleşüvi ve şimaliy-şarqiy yerniñ 20-22 m/s yetecegi tahmin etile, bu sebepten keçit qapatıla bile.
Bunı Qırımnıñ Fevqulâde vaziyetler boyunca nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
«Ola bilecek fevqulâde vaziyetler sebebinden parom yolağı ava şaraitlerine köre işleycek. Aydavcılarğa Qırımğa ve keri ziyaretlerini evelden planlaştırmağa, furtuna havfı vaqtında ise qıta ya da yarımadadan yolğa çıqmamağa tevsiye etemiz», – denile beyanatta.
Aqşam, fevral 6 künü, «Kavkaz» limanında nevbette 45 yengil ve 69 yük, «Qırım» - 40 yengil ve 50 yük maşinası tura edi. Yük yolağında: «Novorossiysk» – 280 maşina, Slavânsk-na-Kubani – 310, Keriç ava limanında – 220 yük maşinası tura edi.


text:
Ukraina Tış işler nazirligi qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevge işğal etilgen Qırımda çıqarılğan ğıyabiy ükümni «fars» dep saya. Bu aqta Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar Facebookta yazdı.
«Bugün Rusiye cinaiy qabaatlavnen bağlı daa bir fars yaptı. Qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevge qarşı eki yıl apis cezası ve 35 biñ Rusiye rublesi para cezası berildi (Cemilev reabilitatsiya yapamağan sebeplerden cezadan boşaltıldı – QA). (…) Ğıyabiy mahküm ve Mustafa Cemilevge çıqarılğan «saçma üküm» Rusiye işğalcileriniñ Qırımnıñ tamır halqını çıqmağa mecbur etmek içün qırımtatar halqı vekillerini ve liderlerini taqip etüv siyasetini devam ettire», – dep yazdı Ceppar.
Onıñ qayd etkenine köre, Mustafa Cemilev «efsane-insan» ola ve «Rusiye akimiyeti Qırımda Ukraina vatandaşlarına qarşı böyle üküm ve qararlar ne qadar çıqarsa çıqarsın, olar bütün medeniy dünya aytqan faktnı inkâr etemez: Qırım – Ukrainadır!»
Aprelniñ 22-nde Rusiyeniñ nezaretinde olğan Ermeni Bazar şeer mahkemesi qırımtatar haqlınıñ milliy lideri Mustafa Cemilevge ğıyaben üküm çıqardı. O qabaatlı tanıldı, amma aqlama etilmegen esaslarğa köre azat etildi.
Advokat Nikolay Polozov Rusiyeniñ Ermeni Bazar şeer mahkemesiniñ qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilevge çıqarılğan ükümni temyiz etecek ola.
Bundan evel Rusiye qabaatlavı qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev içün «Rusiye sıñırını qanunsız keçüv» maddesine istinaden üç yıl yaşav tarzı koloniyasında qalmasını istedi.
Qırım MC ve Aqyar şeeriniñ prokuraturası haber etkenine köre, qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilevni Qırımda taqip etken rusiyeli mahkemicelerge qarşı Ukrayina mahkemesine 20 qabaatlav aktını yolladı.
Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki temsilciligi Mustafa Cemilevge qarşı Rusiye cinaiy davasını «siyasiy taqip» dep adlandırdı.
Qırımda 2021 senesi martnıñ 5-nde mahkeme oturışuvında belli olğanına köre, Cemilevniñ Qırımğa kiriş yasağı 15 yılğa – 2034 senesi martnıñ 5-ne qadar uzatıldı.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://d2ud65mnh9spru.cloudfront.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy, Qıtaydaki koronavirus problemini Sağlıq nazirliginiñ reberliginen muzakere etti, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Sağlıq naziri Zorâna Skaletska qayd etkenine köre, al-azırda Ukrainada yañı virus hastaları qayd etilmedi. Bugün kütleviy haber vastaları bildirgen hastalarda, onıñ aytqanına köre, adiy gripp çıqtı.
«Bugün (koronavirus – QA) tapılsa, er kes ne yapacağını bile, tedaviylev ve tedqiq yapılmalı. Laboratoriyalar ve test sistemaları koronavirus şübhelilerini tapıp red etmege azır. Global, devletlerara seviyede vaziyetni kontrol etken halqara teşkilâtlarnen er kün işbirligi tutamız», – dedi Skaletska.
Sağlıq naziriniñ muavini Viktor Lâşkonıñ bildirgenine köre, sıñır hızmetinen daimiy operativ bağ quruldı, ava limanlarında yolcularnı teşkerüv talimatı bar. O, Ukrainada virus tapılsa, onı tedaviylemege azırlar, dep işandırdı.
«Qıtayda insanlarnı tedaviylemege yardım etken tehnologiyalar Ukrainada da qullanıla. İnfektsiya mütehassısı olarnı bile ve olardan faydalanmağa azır. Böyle tehnologiyalar yardımınen olar mantarğa oşağan hastalıqlarnı tedaviyley», – dep qayd etti Lâşko.
Qıtayda yañı koronavirus sebebinden can bergenlerniñ sayısı 41-ge arttı.
Virus çetelde, hususan Singapur ve Vyetnamde tarqala. Yaponiya, Filippinler, Cenübiy Koreya, Tayvan, Tailand, Saudiy Arabistan ve ABDde, em de Qıtaynıñ Gonkong ve Makaosında hastalanğanlar bar.
Qıtay akimiyeti tarqalğan yañı koronavirus sebebinden 41 million insan yaşağan 13 şeerni karantinge qapattı.
Dünya sağlıq teşkilâtı, diger beş memlekette hastalar qayd etilgenine baqmadan, dünyada fevqulâde vaziyetni ilân etmedi. Yanvarniñ 23-nde DST «halqara fevqulâde vaziyetni» ilân etmege acet yoq, dep bildirdi, amma «Qıtay içün bu fevqulâde vaziyet».
2019-nCoV olaraq belli virus koronavirusnıñ yañı çeşiti sayıla, daa evel insanlarda olmağan edi. Yañı virus 2000 yıllarınıñ başında dünyada 800 insannı öldürgen SARS virusına oşağanı içün ğam-qasevet doğurdı.


text:
Geniçesk – Qırımnıñ Rusiye prokurorınıñ Qırımtatar Milliy Meclisini yasaq etmek talabı boyunca birinci mahkeme toplaşuvı munasebetinen Qırım.Aqiqat sıñırdaki regionnıñ qırımtatar cemiyetinden bu aqqında tüşüncelerini soradı.
Herson vilâyetinde aman-aman 10 biñ qırımtatarı yaşay. Ekseriyeti – Geniçesk rayonında. Qırımda olğanı kibi mında da qırımtatar milliy idare organları mevcut: qırımtatarlar toplu yaşağan yerlerde yerli meclisler saylana. Herson vilâyetinde qırımtatar regional meclisi de çalışmaqta. Keçken sene onıñ reisi olaraq Novoalekseyevka mektebiniñ müdiri Lenur Lümanov saylanğan edi. O, regional meclisniñ esas vazifeleri olaraq Qırımnıñ Ukraina uquq alanına qaytarılmasını, qırımtatar tili ve medeniyetini saqlap qaluv ve inkişaf ettirilmesini qayd etti.
«Bir programmamız bar – tuvğan Qırımımıznı Ukraina devletine qaytarmaq», – dep aytqan edi Herson vilâyetinde yañı saylanğan Meclis reisi.
Bundan ğayrı, regionda yaşağan bir çoq qırımtatarı, yerli meclislerniñ temsilcileri «Qırımnıñ vatandaş qamaçavına» qoltuttı ve iştirak ettiler. Olar aktsiyanıñ iştirakçilerine aşayt mahsulatı ve sıcaq urbanı ketire, aş pişire ediler.
Rusiyeniñ Qırım işğaline qarşı çıquv künü yerli meclisler yerli rayon devlet memuriyeti ve «Vatandaş qamaçavı» vekilleriniñ yardımınen avtoyürüşi ve yürüşni teşkil etkenler.
Aynı bu sebepten yerli faallerniñ Qırımnıñ Rusiyege boysunğan prokurorı Natalya Poklonskayanıñ Qırımtatar Milliy Meclisini yasaq etmek ve onı ekstremistik teşkilât olaraq tanımaq talabına açuvlanacağını tahmin etmek mantıqlı olur edi.
Cevapları sert oldı. Faaller bunıñ kibi bir yasaqqa qarşı çıqıp, Qırımda Rusiyege boysunğan organlarnıñ qararları bir de bir uquqiy küçke saiplermi, dep soraylar.
Böyle etip, Herson regional meclisiniñ reisi Lenur Lümanov qayd etti ki. Al-azırda Qırımda idare etken qurulış ve şahıslarnıñ bir de bir qarar almağa, em de faaliyetni yasaq etmege uquqiy esasları yoq.
«Poklonskaya kim eken? Böyle bir şeymi olur?! Yasaq etmek, izin bermek – bu meselede qarar almağa aqları barmı?», – dedi o.
Qırımtatar faalleri Poklonskayağa muracaat azırladılar
Arabat belindeki Sçastlivtsevo köyüniñ (Geniçesk rayonı) meclis reisiniñ muavini Artur İzmaylov Qırımdaki semetdeşlerine, şu cümleden Meclis azalarına qoltutqanını bildirip, ruhtan tüşmemege tiledi.
Onıñ qayd etkenine köre, Ukrainanıñ qıtaiy qısmında qırımtatarlar milliy idare qurulışında saylana ve iştirak ete bileler, ve Meclisni yasaq etmek ğayesi oña imkânsız kele.
«Mında, qıtaiy qısımda nesi yahşı: ifade serbestligi bar. Poklonskaya bunı añlap olamaz. Qırım Ukraina terkibine qaytsın isteymiz. Aksenov, Konstantinov, Poklonskaya bizge keder etemezler. Yavaş olsa da, bu ğayege ıntılamız, Qırımda Meclisni yasaq etseler de – bir şey qazanamazlar. Meclisni yoq etmek imkânsızdır», – dep qayd etti o.
Faal Susanna İzmaylova Qırımda Meclisni yasaq etmek talabına «daa bir olmaycaq şeyge» kibi yanaştı.
«Ukraina olğanını inkâr etseler, Qırım er daim Rusiyege ait olğanını aytsalar da, bu olmaycaq şeyler. Qırımtatarlarnı daa bir kere sıqıştırıp, özüne zarar ketirdiler, içleri çürük olğanını kösterdiler. Bundan evel qırımtatarlarğa Ukrainadan yahşı yanaşacağını ayta ediler ve ilâhre. Ebet, Ukraina qırımtatarlarğa yeterli diqqat ayırmadı, amma Rusiyege baqqanda – qıyaslanacaq çoq şey bar. Daa bir genotsid olmasını isteyler», – dedi o.
Yerli sakin Alim oña qoltuttı: «Qırımda Poklonskaya kim eken? Kimse! Meclis – qırımtatarlarğa ait. Bunı Putinniñ qoqlaları degil, qırımtatarlar al etecek. Poklonskaya istese, Rusiyege barsın, anda Putinge ne qapatacağını, ne açacağını aytsın. Bu onıñ işi. Amma men, qorantam, dostlarım ve tanışlarımnıñ çoqusı buña qarşı».
«Cemidan, vokzal, Magadan! Vatanıñ anda, bilgen Vladimirni anda alıp kete bilesiñ», – dep ayttı faal işğal etilgen Qırım prokurorına muracaat etip.


text:
Qarılğaç
Qarılğaç – Hirundinidae ailesini teşkil etken kiçkene, ötüci quş türleriniñ umumiy adı.
Qarılğaçlar, qutuplardan tış dünyanıñ er yağında yaşay. Çibin, böcek aşap besleneler.
Boyları 10-23 sm arasında deñişe. Ekseriyetnen ast beti beyaz; baş, quyruq ve qanatları qara; mañlayınen moynu qaverenki yıltıravuq tüklüdir. Qısqa ayaqlarınıñ tırnaqları süyrü olğanı içün tüz, yalpaq yerlerge qolayca tutuna bile. Ağızları açıq uça ekende çibin, çirkiy kibi kiçkene böceklerni avlay bile. Quyruqları çatallı, qanatları uzun, süyrü ola. Vızlı uçalar. Quyruqlarnıñ dümen yerine qullanıp, aniy dalışlar eterler. Umumiyetnen sürü alında yaşaylar.
Yaz soñunda, künler qısqalıp, böcekler azalğanda köçip qışnı Afrikada keçireler. Baarde keri qaytalar. Diger köçüci quşlardan farqlı olaraq kündüz köç yollarına devam eteler.
Binalarnıñ dam astlarına, saçaqlarına ve pencere oyuqlarına çamur ve kilden çanaq şeklinde sağlam yuvalar yasaylar. Keniş ve yalpaq ğağalarını, yuvalarını yasay ekende, çamurlarnı sılamaq içün maladay qullanalar.
Tış bağlantılar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Swallow videos on the Internet Bird Collection


text:
Rusiye kontrolindeki Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenovnıñ fikirince, yarımadada izinsiz qurulğan inşalarnıñ sayısı «qarardan çoq» oldı. Şu sebepten Qırımnıñ Rusiye akimiyeti izinsiz qurulğan binalar içün cinaiy mesüliyetke çekmek içün belli qanunnıñ qabul etilüvini teklif ete.
Bu aqta Qırımnıñ Rusiye ükümetiniñ saytında haber etile.
«İzin vesiqaları olmağan ve qurucılıq işlerini kerçekleştirgen şirketlerniñ saipleri ve müdirlerini cinaiy mesüliyetke çekmek içün federal akimiyet organlarına teklif azırlaymız. Bücet parasında bir kapik masraf etilgen olsa, cinaiy mesüliyet ve tazminat ödenmesi olacaq. Qurmağa başlağan ivaz etmeli ve cinaiy mesüliyetke çekilmeli», – dep ayttı Aksenov Rusiye Devlet dumasınıñ Qırım deputatlarınen körüşip.
Sergey Aksenov, politsiya ve prokuratura yarımadada «izinsiz qurulğan inşalarnı yoq etüv işlerinde vekâletli şahıslarnıñ ve kontrol organlarınıñ areketsizili içün» memuriy davalar açacaq, dep bildirgen edi.
2020 senesi yanvar ayında Qırımnıñ Rusiye parlamenti mal-mülk ve topraq munasebetleri komitetiniñ yolbaşçısı Yevgeniya Dobrınâ, qurucılığı bitmegen obyektleri olğan işğal etilgen Qırım sakinleri olarsız qalmaları mümkün, dep bildirdi.
2019 senesi avgust ayında bildirilgenine köre, 2020 senesi Qırım akimiyeti «izinsiz qurulğan inşaatlarnı yıqacaq» yekâne müessiseni qurmağa niyetlene, buña tahminen 80 mln ruble ayırılacaq.


text: Búgin Telekommunikaciya texnologiyalari hám kásiplik tálim fakultetinde "Radioshastota spektorınan paydalanıwdı tártipke salıw" atamasında seminar bolıp ótti. Seminardı Fakultettiń Oqıw isleri boyınsha dekan orınbasarı K.Erģaliev ashıp berdi hám basqarıp bardı. Onda Qaraqalpaqstan Respublikası Elektromagnit sıyımlılıq xızmeti 1-kategoriyalı injeneri Marat Dlekeev hám 1-dárejesi Radiooperatorı Atabek Shımbergenov, Fakultettiń Jaslar menen islesiw boyınsha dekan orınbasarı U.Turumbetov hám student-jaslar qatnastı. Bunda radioshastota spektorın paydalanıw hám onı tártipke salıw baģdarında maģlıwmatlar berildi. Studentler ózlerin qızıqtırģan sorawlarģa taraw qánigelerinen tiyisli juwaplar aldı.


text:
Cenk Eren Biyografi, Cenk Eren Düğün Fiyatı, Cenk Eren Düğün Kaşesi, Cenk Eren Düğün Organizasyonu, Cenk Eren Düğün Ücreti, Cenk Eren Fotoğrafları, Cenk Eren Hayatı, cenk eren iletişim, cenk eren iletişim bilgileri, Cenk Eren Kaşe, Cenk Eren Kaşesi, Cenk Eren Klip, Cenk Eren Klipleri, Cenk Eren Konser, Cenk Eren Konser Bedeli, cenk eren konser fiyatı, Cenk Eren Konser Ücreti, Cenk Eren Konseri, Cenk Eren Konserleri, Cenk Eren KonserTakvimi, cenk eren menajer, Cenk Eren Menajeri, cenk eren menajerlik, Cenk Eren Menejer, cenk eren menejeri, cenk eren menejerlik, Cenk Eren Resimleri, Cenk Eren Resmi, Cenk Eren Resmi Menajer, Cenk Eren Resmi Menajeri, Cenk Eren Resmi Menajeri Kim, Cenk Eren Resmi Menajerlik, Cenk Eren Resmi Menejer, Cenk Eren Resmi Menejeri, Cenk Eren Resmi Menejeri Kim, Cenk Eren Resmi Menejerlik, Cenk Eren Resmi Site, Cenk Eren Resmi Sitesi, Cenk Eren Şarkıları, Cenk Eren Telefon, Cenk Eren Telefon Numarası, Cenk Eren Telefonu, Cenk Eren Videoları...
CENK EREN İLETİŞİM
Cenk Eren İletişim 0216 378 59 59 Cenk Eren Telefonu 0532 206 59 59
Cenk Eren Menajeri iletişim Numarası 0216 378 59 59 – 0532 206 59 59
Muharrem Yıldırım Music Production
Kurumsal Menajerlik ve Organizasyon Hizmetleri
+90 216 378 59 59
+90 532 206 59 59
@muharremyildirimofficial
mymenajerlik@gmail.com
Çamlık, Selçuklu Cd. No:26, 34912 Pendik/İstanbul
RESMİ İNTERNET WEB SİTESİ QR KODU
Benzer Makaleler


text:
Yuqarı Rada cenk vaziyetini Ukrainada mayısnıñ 25-ne qadar uzattı.
300 halq deputatı bu qararğa qoltuttı, 86-sı rey bermedi.
Ukrainada arbiy vaziyetni uzatqan qanun derc etilgen künü işke tüşürilecek.
Ukrayinağa qarşı Rusiye silâlı ücümi fevralniñ 24-nden sabadan berli devam ete. Rusiye ordusı arbiy ve vatandaş infrastrukturasınıñ esas obyektlerine avadan darbe endire, uçaq alanları, arbiy bölük, cermay bazaları, yaqıt stantsiyaları, kilse, mektep ve hastahanelerni viran ete.
Aprelniñ başında Moskva Ukrayina şimalinde faal olğanını toqtattı, dep bildirdi. Tezden Ukrayina akimiyeti Kıyiv, Çerniğiv ve Sumı vilâyetinde Rusiye arbiyleri qalmadı, dep ayttı.
Rusiye ordusı çekilgen soñ azat etilgen köy ve şeerlerde kütleviy öldürüv adiseleri aqqında belli oldı. Bazı ğarbiy liderler Rusiyeni cenk cinayetlerinde qabaatladı. Rusiye akimiyeti arbiyleriniñ öldürüvlerge alâqası bar olğanını inkâr etip, olarnı «uyduruv» dep adlandıra.
Rusiye Ukrayinağa qarşı basqıncılıq cenk alıp barğanını inkâr ete ve bunı maqsadı «askeriysizleştirüv ve denatsifikatsiya» olğan «mahsus operatsiya» dep adlandıra.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://d2ud65mnh9spru.cloudfront.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Rusiye akimiyeti tarafından Aqmescit SİZO-sında tutulğan qırımtatar faali ve Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Nariman Celâl Ukrayina reberligini Rusiye ile aytışmalar vaqtında "Ukrayinanıñ telükesizligi yalıñız onıñ suverenitetiñ tam şekilden ğayrıdan tiklenmesi ile temin etilecegini" köz ögünde tutmağa çağırdı.
"Ukrayinadaki vaziyet ve arbiy çatışmanıñ çezilmesi ile bağlı aytışmalar kereklidir. Taraflarnıñ pozitsiyaları vaziyetke köre deñişecegi aydındır. Aynı zamanda, men Ukrayina reberligini, şahsen Prezidentni, devletimizniñ telükesizligi yalıñız onıñ topraq bütünliginiñ ve Anayasağa köre bütün Ukrayina topraqları üzerinde suverenitetniñ ğayrıdan tiklenmesi ile kerekli seviyede temin olacağını unutmamağa çağıram. Söz yalıñız topraqlar aqqında degil, aynı zamanda adamlar aqqında da olğanını ununtmayıq. Er bir yıl tecavuzcığa yardım ete bilir ve ğayrıdan tiklenüv devrini daa ziyade qıyın yapa bilir", - dep yazıla Celâlnıñ advokat Nikolay Polozovnen berip yibergen beyanatında.
Rusiye kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faal Nariman Celâl ve ağa-qardaş Aziz ve Asan Ahtemovlarnıñ apiste qaluv müddetini 2022 senesi iyülniñ 26-na qadar uzattı.
Ukrayinağa qarşı Rusiye silâlı ücümi fevralniñ 24-nden sabadan berli devam ete. Rusiye ordusı arbiy ve vatandaş infrastrukturasınıñ esas obyektlerine avadan darbe endire, uçaq alanları, arbiy bölük, cermay bazaları, yaqıt stantsiyaları, kilse, mektep ve hastahanelerni viran ete.
Mesken rayonlarğa top, çoqlu ateş sistemaları ve ballistik raketalar vastasınen ateş açıla. Rusiye ordusınıñ zırhlı tehnikası Kyiv ve Rusiye sıñırına yaqın bir qaç vilâyet merkezini sarıp almağa tırışa.
Rusiye Ukrayinağa qarşı basqıncılıq cenk alıp barğanını inkâr ete ve bunı maqsadı «askeriysizleştirüv ve denatsifikatsiya» olğan «mahsus operatsiya» dep adlandıra.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://d3enufiq6nhnir.cloudfront.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Yanvarniñ 4-ünde Donbassta qanunsız silâlı gruppalar bir künniñ içinde dört kere ateş toqtatılması rejimini bozdı, dep bildire Birleşken Quvetler Operatsiyası.
Ştabnıñ malümatına köre, ukrain askerlerge granataatqıç, qurşunatqıç ve başqa silâdan attılar.
"Vostok" gruppasınıñ mesüliyetligi olğan rayonda duşmanlar Avdiyivka, Verhnötroitske ve Vodâne köyleriniñ yanında Birleşken Quvetlerniñ mevzilerine üç kere attı. Bundan ğayrı, "Sever" gruppasınıñ mesüliyetligi olğan rayonda Novoluğanske qasabasınıñ yanında da atışlar oldı", - denile beyanatta.
Yañı yılnıñ birinci kününde Donbassta boyevikler eki kere Ukraina askerleriniñ tarafına attı, bunıñ neticesinde bir Ukraina Arbiy Quvetleri askeri yaralandı.
Donbasstaki silâlı çatışma 2014 senesinden itibaren, Rusiye Qırımnı ilhaq etkeninden berli devam ete. Ukraina ve Ğarp Rusiyeni separatistlerge silâlı yardım köstergeninde qabaatlay. Kreml bu qabaatlavlarnı inkâr ete ve Donbassta olsa bile, rusiyeli «göñülliler» bardır dey.
BMTniñ malümatına köre, çatışma esnasında 13 200-den ziyade kişi elâk oldı.


text:
TRT World Forum 2021
“TRT World Forum” dönyaküläm kön tärtiben qalğan urınnan bäxäsläşüne däwam itü öçen ber-ber artlı bişençe tapqır oyıştırıla
“Köç häm paradoks: 21nçe ğasırda zur strategiyanı añlaw” teması belän oyıştırılğan forumda belgeçlär, uqıtuçı-ğalimnär, qarar qabul itüçelär häm jurnalistlar tübändäge temalarda utırışlar ütkäräçäk:
Üzara bäyläneş dönyasında möstäqillekneñ kiläçäge
Strategik yanaw bularaq klimat häm global’ sälamätlek saqlaw krizisları
Xalıqara iq’tisadi üseş: Yaña global’ tigezsezlek çorı
Awraziyanıñ kütärelüe häm dönya tärtibeneñ yañadan tözelüe
Sanlı idarä itü: Sanlı çorda säyäsätne buldıru häm däwlät citäkçelege
Saqlaw cawaplılığı: Däwlät idaräsendä keşe qurqınıçsızlığı
Fiker alışularda qatnaşu öçen terkälegez
19 häm 20 üktäbr’ 2021
www.trtworldforum.com


text:
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-inci sessiyasında iştirak etecek eyyetni qurmağa vazife berdi. Eyyet erkânına Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov kirsetildi. Bu buyruq oktâbrniñ 5-nde Prezident ofisiniñ saytında derc etildi.
Vesiqağa köre, eyyet erkânına 10 insan kirdi. Çubarovnıñ iştiraki «onıñ razılığınen» belgilendi. Meclis reisi Qırım.Aqiqatqa izaat berip, BM Baş Assambleyasınıñ tedbirlerinde Ukraina eyyeti erkânında iştirak etmege niyetlene, dep tasdıqladı.
Eyyet erkânına Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, onıñ birinci muavini Emine Ceppar, nazirlikniñ diger vekilleri, Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy vekili Anton Korınevıç, Ukrainanıñ BM vekili Serğiy Kıslıtsâ, Prezident ofisi, İşğal etilgen topraqlarnıñ reintegratsiya meseleleri nazirligi ve Ukraina Yuqarı Radasınıñ vekilleri kirdi.
BM saytında derc etilgen malümatqa köre, Baş Assambleya er yıl sentâbrniñ üçünci aftasında salı künü toplaşa. Baş Assambleya sentâbrden dekabr ayına qadar faal çalışa, soñra ara berip, yanvar ayında işke başlay ve kün tertibiniñ bütün meseleleri baqılğanına qadar çalışa.


text:
«Çetel işler maydanı» hayriye fondunıñ idare reisi Bogdan Yaremenko Qırımda havfsızlıqnı temin etecek akimiyet yoq olğanını tüşüne.
Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Yaremenkonıñ fikrine köre, Qırımda energiya, suv, aşaytnıñ ketirilüvi, tren ve avtobuslarnıñ qatnavı kibi suallerni muzakere etmek içün bir kimse yoqtır.
«Anda şimdi yüz bereyatqan adiseler – çirkin bir şey! Anda ne gümrükçi, ne sıñır bekçileri olamaz. O yerde yalıñız Milliy gvardiya ve Ukraina silâlı quvetleri olar bile, çünki bu cebe yolağıdır», – dedi mütehassıs.
O emindir ki, Ukraina Qırımğa nisbeten iqtisadiy qamaçavnı daa da faal qullanmalı – Qırımnıñ qaytaruv tedbirleriniñ qısımlarından biridir.
«Qamaçav – Rusiye Federatsiyası ile işniñ alıp baruv aletidir. Onıñ olmağanına qadar, muzakerelerde biz rusiyelilerge qarşı bir şey kösterip olamamız. Olar Qırımnı zapt ettiler ve onı elinde tutalar, anda Rusiye arbiyleri tura, biz olarnı yoq etip olamaymız», – dep qayd etti Yaremenko.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Fevralniñ 22-nde Lvivde "Qırım künleri" başlandı. Olar fevralniñ 24-nece devam etecek. Programmanıñ açıluvı Lviv vilâyet şurası ve memuriyeti binaları yanında Ukraina ve qırımtatar bayraqlarınıñ köterilmesinden başlandı.
"Lvivde "Qırım künleri"ni başlaymız. Soñki aftanıñ vaqiaları bu kibi adiselerniñ timsaliy olğanı aqqında aytmağa esas bere. Eminim ki, kelecekte Qırımda Lviv künlerini keçirermiz", - dedi Lvivdeki "Qırım evi"niñ başı Halil Halilov.
"Qırım künleri" çerçivesindeki tedbirler Qırım MC ve Aqyar şeeriniñ işğalge qarşı tirenüv kününe bağışlanğan.
"Qırım ve Rusiyede 125 Qırım sakini apishanede tutula. Ekseriyeti, bu ise 90 faiz - qırımtatarlar. Bugünde Qırımda Rusiyeden eñ çoq zarar körgenler olardır. Şimdi Ukrainadki bütün ukrainler özüni telükesizlikte is etmey. Biz tınçlıqnı saqlap tutıp, Rusiyeniñ Ukrainanıñ şarqındaki areketleri Ukraina vatandaşlarına olduqça az tesir etmesi içün çalışamız", - dedi Qırımdaki Prezident temsilcisiniñ muavini Tamila Taşeva.
Bu künleri Lvivde "Apisten soñra doğğanlar" foto sergisi numayış etilecek, "Qırımnı yaqınlaştırmaq: yarımadanıñ ve sakinleriniñ reintegratsiyasına ortaq adımlar" ve "Medeniy işğalden azat etüv" mevzularında muzakereler keçirilecek, siyasiy mabüslerniñ mektüpleri oqulacaq.


text:
Apis cezasına mahküm etilgen Qırım.Aqiqat frilanseri Vladislav Yesipenko PEN America gala kögtsertinde berilecek PEN/Barbey Freedom to Write mukâfatınıñ laureatı oldı. Bunıñ aqqında teşkilâtçılarnıñ resmiy saytında haber etile.
"Vladislav Yesipenkonı 2022 PEN/Barbey Freedom to Write Award mukâfatı ile taqdirlep PEN America onıñ Rusiye işğali yıllarında sağ qalğan ukrayinlerniñ ikâyelerini aytıp bermege devam etmekte cesaretini tanıy ve biz Rusiyeniñ Ukrayinağa tecavuzınıñ jurnalistler, yazıcılar ve söz serbestligi içün yaratqan telükelerni aydınlata", - dep yazıla bildirmede.
PEN/Barbara Goldsmith Freedom to Write mukâfatı 1987 senesi tesis etildi ve öz işi içün apis etilgen yazıcılar ve ressamlarğa berile.
Rusiyeniñ nezaretinde olğan Aqmescit rayon mahkemesi Qırım.Aqiqat frilanseri (Azatlıq Raziosınıñ leyhası) Vladislav Yesipenkoğa üküm çıqardı. Rusiyeli mahkemeci Dlâver Berberov jurnalistni 6 yıl sert apis cezasına ve 110 biñ para cezasına mahküm etti. Evel qabaatlav tarafı Yesipenko içün 11 yıl apis cezasını istegen edi.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://d2ud65mnh9spru.cloudfront.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Avropa Birliginde Ukrainanıñ Missiyası qırımtatar haqlınıñ küreşi aqqında "Qırımtatar resurs merkezi"niñ filmini derc etti.
"İyün 26-sında Ukraina Qırımtatar halqınıñ bayraq kününi qayd etecek. Qırımtatarlar - Qırımnıñ tamır halqı aqqında filmni baqmağa davet etemiz. Qırım alâ daa işğal altında olğance, qırımtatarlar ve rusiye işğalci rejimine qarşı çıqqan başqa adamlar daima taqibat, basqı ve siyasiy sebepli tutuluv telükesi altında buluna", - denile AB-nde Ukraina Missiyasınıñ beyanatında.
20 daqqalıq filmde Qırımda qırımtatarlarğa qarşı yapılğan basqının qısqa tarihçesi kösterildi: Rusiyeniñ yarımadanıñ ilk ilhaqından başlap bugüngece.
Er yıl iyünniñ 26-nda qırımtatarlar Milliy bayraq kününi qayd ete. Bayram künü olaraq 1991 senesi iyünniñ 26-27-nde Aqmescitte ötkerilgen ekinci Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ birinci künü saylânğan edi.
Qırımtatar bayrağı üzerinde altın tamğa tasvir etilgen kök renkli bir bayraqtır. Tantanalı tedbirler em Qırımda, em esas Ukrainada, em çetele ötkerile.


text:
I cild üçün Türk Tarix Qurumunun rəsmi veb saytında link: "XVIII. Türk Tarih Kongresi. Kongreye Sunulan Bildiriler (I. Cilt). Arkeoloji – Roma ve Bizans Tarihi ve Medeniyeti – Sanat Tarihi" və ya I cildi tam şəkildə PDF yüklə
II cild üçün Türk Tarix Qurumunun rəsmi veb saytında link: "XVIII. Türk Tarih Kongresi. Kongreye Sunulan Bildiriler (II. Cilt). Selçuklu Tarihi ve Medeniyeti – Tarih, Şehir ve Mimari" və ya II cildi tam şəkildə PDF yüklə
III cild üçün Türk Tarix Qurumunun rəsmi veb saytında link: "XVIII. Türk Tarih Kongresi. Kongreye Sunulan Bildiriler (III. Cilt). Osmanlı Tarihi ve Medeniyeti" və ya III cildi tam şəkildə PDF yüklə
IV cild üçün Türk Tarix Qurumunun rəsmi veb saytında link: "XVIII. Türk Tarih Kongresi. Kongreye Sunulan Bildiriler (IV. Cilt). Bilim ve Teknoloji Tarihi – Din ve Mezhepler Tarihi – Kültür ve Medeniyetler Tarihi" və ya IV cildi tam şəkildə PDF yüklə
V cild üçün Türk Tarix Qurumunun rəsmi veb saytında link: "XVIII. Türk Tarih Kongresi. Kongreye Sunulan Bildiriler (V. Cilt). Göç ve İskân – İktisat Tarihi – Vakıflar Tarihi" və ya V cildi tam şəkildə PDF yüklə
VI cild üçün Türk Tarix Qurumunun rəsmi veb saytında link: "XVIII. Türk Tarih Kongresi. Kongreye Sunulan Bildiriler (VI. Cilt). Askerî Tarih – Ayaklanmalar, İsyanlar, Darbeler ve İhtilaller Tarihi"və ya VI cildi tam şəkildə PDF yüklə


text:
AQMESCİT – mayısnıñ 18-nde qırımtatarlarnıñ cinayetkâr Stalin rejimi tarafından Qırımdan sürgün etilmesinde 78 yıl toldı. Bu künü Ukrayinada ve dünyada qırımtatar halqınıñ soyqırım qurbanlarınıñ hatırasına aktsiyalar keçirildi. İşğal etilgen Qırımda da bu kün diqqatsız qalmadı, amma bütün tedbirler Rusiye işğalinden evel olğanı kibi bu Hatıra kününe has kütleviy şekilde olmadı.
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti bu künü kütleviy mitingler keçirmege izin bermediler, amma matem adiseleriniñ abideleri ögüne çiçekler qoymağa da yasaq etmedi.
"Qırımdan sürgün etilgen qurbanlarnıñ hatıra kününe bağışlanğan matem tedbirleri keçirildi. Cumhuriyetniñ er köşesinde Qırımdan sürgün etilgenlerniñ hatırasına bağışlanğan hatıra abideleri ögüne çiçekler qoyuldı, cumhuriyetniñ diniy binalarında ise sürgünlik qurbanlarınıñ hatırasına dualar oquldı", - dep bildirdi Devlet komitetiniñ yolbaşçısı Ayder Tippa.
Qırımdaki Rusiye akimiyetiniñ birinci şahısları da matem tarihnı diqqatsız qaldıradılar.
"Mayısnıñ 18-i Qırım halqlarınıñ sürgün etilmesiniñ hatıra künüdir. Bu tarihımıznıñ matem künüdir. Sürgünlik iç bir aqlaması olmağan cinayettir", - dep yazdı öz VKontakte saifesinde Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksönov.
İştirak etmege istegenlerniñ kene de haberi yoqEyvaz Ümerov
Qırım faalleriniñ bildirgenine köre, Rusiye akimiyetiniñ teşkil etken resmiy tedbirlerniñ keçirilmesi aqqında malümat tek mayısnıñ 17-nde iş kününiñ soñunda peyda olğan.
"Künniñ soñunda Devlet komiteti matem tedbirlerini ilân etti. Uzun müddettir böyle olmadı, ve mına kene de. İş kününiñ soñuna eki saat qalğanda malümat peyda oldı. İştirak etmege istegenlerniñ kene de haberi yoq. Tedbirler kene saylanğan adamlar, memurlar ve qoqla cemaatçılar içündir... Halq ise... halq er vaqıt olğanı kibi özbaşına", - dep yazdı öz telegram kanalında Rusiye tarafdarı faali Eyvaz Ümerov.
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerov, yasaqlarğa baqmadan Qırımda qırımtatarlar toplanıp, sürgünlik qurbanlarını añmağa devam etkenlerini bildirdi.
Vatannıñ tışında yaşamağa ne olğanını bilem. Ukrayina yutacağına ve zapt etilgen topraqlar azat etilecegine ümüt etip yaşayımİlmi Ümerov
"Er vaqıt olğanı kibi, soñki sekiz yıl bütün qırımtatarlarğa total tazyıq ile nasıldır kütleviy tedbir keçirmek imkânsızdır. Amma yasaqlarğa baqmadan, adamlar adet olğan yerlerge baralar (abideler, hatıra taşları, demiryol vokzalları i ilâhre), çiçekler qoyalar, dua oquylar... Adam çoq olsa, dua merasimine beñzegen küçük mitingler keçirile. Bir çoq adam evlerine ya da maşnalarına devlet bayrağını asalar. Matem künü aqqında qara şerit hatırlata. Amman-aman camilerniñ episinde dualar oqula. Buyurıqlar olmağanına baqmadan, mekteplerde er bir oca (istegi olsa) öz sınfından muvafıq malümat bere bilir. Bütün semetdeşçlerime tamır qırımtatar halqınıñ soyqırımını unutmamağa rica etem. Qırımtatarlarnıñ esas maqsadı Qırımda yaşamaq ve beñzeşmege oğramamaqtır. Vatannıñ tışında yaşamağa ne olğanını bilem. Ukrayina yutacağına ve zapt etilgen topraqlar azat etilecegine ümüt etip yaşayım. Qırımtatarlarnıñ Qırım ise muhtariyet kibi inkişaf etecek. Bütün dünya Ukrayinağa ayaqqa turmağa yardım etecek, Rusiye ise yutquzacaq ve dağılacaq", - dedi İlmi Ümerov.
Qırım.Aqiqatnıñ Keriçteki mühbiri de, mayısnıñ 18-nde yerli sakinler 1944 senesi mecburiy sürgünlik qurbanlarınıñ hatırasını añmak içün yerli akimiyet organlarınıñ tarafından teşkil etilgen mitingni beklemegenlerini bildire. Keriç sakinleriniñ çoqusı, aksine, resmiy tedbirler bitkende, vokzal yanındaki meydanlarında yerleşken sürgünlik qurbanlarınıñ abidelerine keldi.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ haber etkeni kibi, mayısnıñ 18-nde yaramay ava olğanına baqmadan, Keriç sakinleri aqşmağa qadar sbrgünlik qurbanlarınıñ abidesine çiçekler ketirip turdı.
Qırımtatar faali, jurnalist Lutfiye Zudiyeva, Ukrayina akimiyet organlarından farqlı olaraq Rusiye akimiyeti qırımtatarlarğa Matem kününede teşkil etip, tedbirler keçirmekni yasaqlamağa tırışmağa devam etkenini qayd ete.
"Ukrayina akimiyeti o zaman bu kütleviy matem kününen türlü şekilde baqa edi, amma çoqusı allarda mania olmay edi. Qanun qoruyıcılar ve mahsus hızmetler, insanlarnıñ duyğularını yibermege, bu künni keçirmege imkân bermek, adamlar qara şeritlerini kelecek senege qadar saqlaycağını beklemege daa qoylay olğanını añlay ediler. 2014 senesinden soñ Rusiye bunı bile bizge yasaq etemege tırışa", -dep yazdı faal öz Facebook saifesinde.
Qırımtatar faali Edem Dudkov bu künü Qırımnıñ Rusiye akimiyet organları tarafından resmiy tedbirlerniñ seviyesini tenqidiy qıymetlendirdi.
"Soyqırım qurbanlarınıñ hatırasını añdıq. "Devlet" seviyesine kelgende ise bımnı tam körmemezlik. İç bir tedbir... İç bir... Sürgünlik, tamır halqnıñ aqlarınıñ ğayrıdan tiklenüv, toponimikanıñ, tarihnıñ yañıdan yaratıluv mevzusı, til, medeniyet meslesi bütün seviyelerdeki akimiyet organldarınıñ luğatından yoq oldı. Bu körmemezlik bizni kederledirdi demem, yoq. Sadece bugünki kerçeklikni aytam", - dep yazdı faal facebook saifesinde.
Qırımtatar faali Alim Aliyev, Ukrayina Qırımnı işğalden azat etecegine ve o zaman qırımtatarlar kene de kendini serbest is etip başlaycağında emindir.
"Amma bu dört asır içinde Rusiye imperiya paradigması bir esas amilni - qırımtatar kimliginde olğan adatlıq ve menlikni esapqa almay. Ve bu qırımtatarlağa "Biz kimmiz? sualge cevapnı unutmağa imkân bermey. Şunıñ içün bugünde qırımtatarlar Ukrayina ile beraber silâ, ayat, aqıl ve yürek ile serbest, demokratik memlekette yaşamaq içün küreşeler. Ğalebe qazanğan soñ biz kene Qırımnıñ tam saipleri olaraq qaytırmız. Çünki keçmişni unuttmaymız ve kelecegimiz içün küreşemiz", - dep yazdı faal Facebook saifesinde. Пo дaHHыM пpaBoзaщиTHoй opraHизaции KpыMSOS, Ha дaHHый MoMeHT B KpыMy B зakлючeHии HaxoдяTcя 123 «жepTBы пoлиTичeckи MoTиBиpoBaHHoro yroлoBHoro пpecлeдoBaHия», из Hиx 98 – kpыMckиe TaTapы.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün:https://krymrcriywdcchs.azureedge.net . Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.
Qırımtatar halqı genotsidiniñ qurbanlarını añma künü
Mayısnıñ 18-nde Ukrainada ve dünyada 1944 senesinde qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarını añalar. Bu künde qırımtatarlar ile tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etildi.
Qırımnıñ türlü şeerlerinde qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarınıñ hatırasına matem tedbirleri keçe.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ qararına binaen, mayısnıñ 18-i Qırımtatar halqınıñ genotsidi qurbanlarınıñ hatıra künü dep ilân etildi.


text:
24 aprel bazarertesi künü Avrupa Şurasında polonyalı rejissör Aniela Astrid Gabryelniñ Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda qırımtatarlarınıñ taqdiri aqqındaki «Bu rüzgar kesilgende» (When Will This Wind Stop) adlı vesiqalı film kösterildi. Bu aqta öz Facebook saifesinde PASEdeki ukrain eyyetiniñ yolbaşçısı, Ukraina halq deputatı Vladimir Aryev yazmaqta.
«Avrupa Şurasında qırımtatar aileleriniñ faciası aqqındaki filmniñ premyerası kete. «Bu rüzgar kesilgende» (When Will This Wind Stop) adlı Polonya-Ukraina ortaq çekilgen filmi IDFA (Amsterdam) filmler festivalindeki bir nominatsiayada birincilikni qazanğan edi. Elbette, kösterilüvi PASE prezidenti Agramuntnen bağlı qavğanıñ tamam ortasına tüşti amma, kene deduyğulandırğan bir iş. Em de mında assambleyanıñ sert muitinden bir saniyege de olsa qopmağa istegen ve Rusiye istilâsı altında yaşağan qırıtatarlarınıñ taqdirini qasevet etkenler keldi», - dep yaza Aryev.
Polonyalı rejissör Aniela Astrid Gabryelniñ «Bu rüzgar kesilgende» (When Will This Wind Stop) adlı filmi ukrain yarımadası Rusiye tarafından işğal etilgenden soñ, qırımtatar qorantalarınıñ yaşayışı nasıl deñişkenini köstermekte. Pragada «Bir dünya» (One World) festivali çerçivesinde çeh vesiqalı filminiñ prenyerası numayış etildi.
Daa evel, PASE toplaşuvında Avrupa Şurası Parlament assambleyasında deputatlar, onıñ prezidenti Pedro Agramuntnıñ rusiyeli eyyetnen beraber Suriyeni ziyaret etkenini izaat etmesini talap etilüvinen bağlı buhranlı vaziyet yüz bergeni aqqında haber etilgen edi.


text:
Kreml nezaretindeki Qırım parlamenti, qanun çıqarıcı organğa saylav kününi 2019 senesi sentâbr 8-ine kesti. Bu aqta “Krıminform” Qırım matbuatı bildirmekte.
2019 senesi sentâbrde nevbetteki çağışrış mebusları saylanılğanından soñ, parlament Qırım başını seçmek kerek olacaq.
2014 senesi sentâbr 14-ünde ilhaq etilgen yarımadada ilk Rusiye qanunlarına köre yapılğan Qırım ve Aqyar parlamentleriniñ saylavları keçirilgen edi. Bundan ğayrı, yerli akimiyet organlarına saylav da keçirilgen edi.
Saylav qarışma sistemasına köre yapıldı - 50 mebus partiya cedvelleri boyunca saylanıla edi, 25 - majoritar okruglarında.
Rusiye ilhaqından soñ Qırım parlamentini 75 mebus terkibinde beş yılğa saylaylar.


text:
Qırım ve Aqyar boyunca Rospotrebnadzor başı Natalya Penkovskaya, bu afta Qırımda koronavirustan ölgenlerniñ sayısı keçke aftağa baqqında arttı, dep bildirdi. Bunı o, COVID-19ğa qarşı areketler operativ ştabınıñ oturışında ayttı.
«Bir afta içinde 36 hasta öldi, keçken afta ise 34. Ölgenlerniñ arasında 85 faizi 65 yaşında büyük olğanlar. Tibbiy yardım içün ise 86 faizi tek eki künden soñ muracaat etti. Evel bu köstergiç 91 faiz edi», – dedi Penkovskaya.
Bundan ğayrı Qırım Rospotrebnadzor başınıñ aytqanına köre, ealige test yapuv köstergiçi pek alçaqtır: 135,1 100 biñ eali içün, indikativ köstergiç içe 200 adam 100 biñ ealige.
Penkovskaya Rusiye nezaretinde olğan Qırımnıñ başı Sergey Aksönovdan «test yapuv köstergiçini arttırmağa buyurğanını» istedi.
Qırımda keçken künü 60 yañı koronavirus hastası qayd etildi, aynı zamanda 1-niñ hastalıq alâmetleri yoq edi, dep haber etti Qırımnıñ Rusiye başı Sergey Aksönov.
Rusiye nezareti astındaki Qırım ve Aqyar akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Taras Şevçenko Kyiv milliy universitetinde qırımtatar tili ve edebiyatını ögrenmege devam etecekler, dep bildirdi noyabrniñ 8-nde Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy vekili Anton Korınevıç. O, rektor muavini Volodımır Buğrov ile körüşip, «Qırımtatar tili ve edebiyatı» programmasınıñ vaziyetini muzakere etti.
Korınevıçnıñ qayd etkenine köre, «Qırımtatar tili ve edebiyatı» programmasını yoq etkenler yoq».
«Bu yılnıñ soñunda (KMU-de – QA) bu programma qapatıla, çünki iş vaqtı bitti. Bu normal bir şey», – dep qayd etti Korınevıç.
Onıñ aytqanına köre, qapatılacaq programma yerine «2017 senesinden berli olğan «Qırımtatar tili ve edebiyatı» programması kelecek, o, bar ve çalışmağa devam etecek».
«Programma 2020-2021 oquv yılına Qabul qaidelerine kirsetilecek ve 2020 senesi sentâbr ayından başlap studentler oqumağa devam etecek ve bu programmağa kirecek», – dep aytıla Korınevıçnıñ haberinde.
2016 senesi oktâbr ayında Şevçenko Kyiv milliy universitetiniñ Filologiya institutında Qırımtatar tili ve edebiyatı merkezi ve ağzaviy tercime zemaneviy tehnologiyalar laboratoriyası açıldı.


text:
Rusiyeniñ «Memorial» uquq qorçalayıcı merkezi Qırım advokatı Emil Kürbedinovnıñ «ekstremizm ile küreş manaçığı» ile taqip etilmesini toqtatmağa talap etti. Bu aqqında teşkilâtnıñ saytında derc etilgen muracaatta aytıla.
«Memorial» uquq qorçalayıcı merkezi ekstremizm ile küreş manaçığı ile Emil Kürbedinovnıñ taqip etilmesini acele sürette toqtatmağa talap ete. Mahsus hızmetler Qırımda insan aqlarınıñ vaziyetini tenqit etken advokatqa basqı yapa ve onıñ zenaat faaliyetine mania ola», – dep aytıla muracaatta.
Amnesty International uquq qorçalayıcı teşkilâtı yanvar 26-da Rusiye işğal etken Qırımda 10 künge qadar apiske alınğan advokat Emil Kürbedinovnı acele sürette azat etmege çağırdı.
Salı künü, yanvar 31-de, Kyivde Emil Kürbedinovğa qoltutmaq maqsadı ile «İmayesiz imayeciler» adlı aktsiya keçirilecektir. Tedbirde cemaat teşkilâtları, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ vekilleri, advokat, faal, halqara uquq qorçalayıcı teşkilâtlar ve Ukraina Tışqı işler nazirliginiñ temsilcileri iştirak etecektir.
Advokat Emil Kürbedinov yanvar 26 künü Bağçasarayda Rusiyeniñ silâlı hızmetleri tarafından yaqalandı. O, qırımtatar faali Seyran Saliyevniñ evine, uquqiy yardım köstermek içün kete edi. Aqmescitniñ Demiryol rayon mahkemesi advokat Emil Kürbedinovnı Memuriy qanun bozuvları Kodeksiniñ 20.3 maddesi (Natsist timsalleriniñ teşviqatı ve açıq numayışı) boyunca qabaatlı olaraq tanıdı ve 10 künge apis etti. Bunıñ sebebi – Kürbedinov «Vkontakte» saifesinde 2013 senesi Aqmescitte «Hizb ut-Tahrir» mitingi aqqında yazını paylaşqanı oldı.
Kürbedinov siyasiy işlernen oğraşqan qırımlı advokatlardan biri ola. Onıñ özü ve zenaatdaşları bu yaqalavnı – onıñ advokatlıq faaliyetine qaba şekilde keder etüv olaraq tanıylar.


text:
№292 saylau uçaskesiniñ törayımı Rauşan Jwmaşqızınıñ aytuınşa, sağat 19:30-dağı mälimet boyınşa 2599 saylauşınıñ şamamen 500-i dauıs bergen.
Uçaskedegi jağdaydı 5 adam baqılauşı äri bayqauşı retinde baqılap otır. Redakciya tilşisimen tildesuden tartınıp, atı-jönin atamağan, özin «Qoğamdıq joba» mekemesiniñ baqılauşısı retinde tanıstırğan er adam saylau barısına «jaqsı» degen bağa beredi.
«Saylau tamaşa ötip jatır. Adamdardıñ bäri küni boyı keldi. Qazir ğana şığar sayabırsığanı. Saylauşılardı sanağanımız joq. Basında sanap edik, keyin şatısıp qaldıq. Sosın qoya saldıq», – deydi ol.
Ortalıq saylau komissiyası sağat 20.00-degi mälimetine qarağanda, Almatı qalasındağı dauıs beruge qwqılı azamattardıñ nebäri 30,3%-ı ğana saylauğa kelgen. Sayasi oqiğalardıñ oşağı sanalatın azamattıq qoğamnıñ belsendi böligi şoğırlanğan qalanıñ saylauğa qatısu qarqını öte bäseñ. Osığan wqsas jağday az emes. Redakciya bas swqqan №377 saylau uçaskesiniñ törayımı Asiya Nasipbayqızı «sağat 14:30-ğa deyin saylauşılar tizimindegi 2,3 mıñ adamnıñ bar-joğı 200-ge juığı dauıs bergeni» turalı pikir bildirgen.
OSK respublika köleminde 63,1% saylauşı qatısqanın aytadı. Biraq bwğan kümänmen qaraytındar bar.


text:
Roskomnadzorda ATR qırımtatar telekanalına qayd etüvni bermegenlerini tanıdılar. Roskomnadzor başı muavini Maksim Ksenzov aytqanı kibi, soñki red etüv cevabı prokuraturadan kelgen mektüpke bağlı eken. Prokuratura «kanal tesisçileri diger memleket vatandaşları olmağanından şübe ete».
Onıñ sözlerine köre, Roskomnadzor «telekanalğa qanun boyunca qayd olunmağa yardım etmege azırdır», – haber ete «15 minut».
Ksenzov şunı da bildirdi ki, Qırımda «qırımtatar tilini qullanğan 28 matbuat vastası qayd etilgen». Rusiye memurı Qırımda yekâne qırımtatar telekanalınıñ hususiyligini şübeli olaraq tanıdı.
Malüm olğanı kibi, 2015 senesi aprel 1-de ATR ve Lâle qırımtatar telekanalları, Meydan ve «Lider» radioları Rusiye qaydınıñ olmağanından sebep işini toqtattılar.


text:
Küni keşe, qazannıñ 11-i Türkistan oblısında Arısqa jaqın mañda (qaladan 60 şaqırımday jerde) ornalasqan poligonda äskeri qızmetker qaza taptı.
QR Qorğanıs ministrliginiñ «Aqparattıq habarlamasında» körsetilgendey, «oq-därilerdiñ jinalğan fragmentterin joyu boyınşa josparlı jwmıs barısında oq-däri fragmenti» jarılıp, top jetekşisi, äskeri bölimniñ injenerlik qızmetiniñ bastığı, mayor A.S.Aqışev «auır jaraqat alıp», köz jwmğan.
Vedomstvo oqiğanıñ jay-japsarı anıqtalıp jatqanın, poligonda tergeu tobı jwmıs istep jatqanın habarladı. Olardıñ sözinşe, «poligonğa jaqın ornalasqan qala twrğındarına qauip töndirmeydi», alañdauğa negiz joq.
Habarlamada Qorğanıs ministrligi qaza bolğan äskeri qızmetşiniñ tuıstarı men dostarına köñil aytıp, äri olarğa ükimet jağınan barlıq qajetti kömek körsetetini aytılğan.
Esteriñizde bolsa, mausımnıñ 24-i Arıs qalasında äskeri qoyma jarılıp, saldarınan tört adam qaza tapqan. Resmi derek boyınşa, ondağı oq-däriniñ 70 payızdan astamı jarılıp ketken. Qaladağı twrğın üylerdiñ basım böligi bülingen.
Arıs qalasında äskeri qoyma aumağında 5 şildede qaladağı «qalıp qalğan 1-2 snaryad jarılıp, artınşa ört şıqqan, al 13 qırküyek oq-däri bölşekteri jarılıp, tört äskeri jaralansa, 21 qırküyek on saper jaralanıp, üş äskeri qızmetkerdiñ auır halde auruhanağa jetkizilgen bolatın. 2009 jıldan beri Arısta tört ret jarılıs orın alıp, saldarınan ötken jwmadağı mayor Aqışevti qosa eseptegende 12 adam köz jwmğan: 2009 jıldıñ naurızı – tört kisi, 2014 jıldıñ mausımı – 2 adam, 2015 jıldıñ qaraşası – bir kisi, 2019 jıldıñ mausımı – 4 adam.
Biıl 24 mausımdağı 45 mıñ twrğını bar Arıs jwrtınıñ jüregin şaylıqtırğan alapat jarılıstan keyin qorğanıs ministrligi äskeri oq-däriniñ qalğan 30 payızı tüpkilikti türde tügel köşiriletinin mälimdegen edi. Köşiru jwmıstarı aldağı jıldıñ mamır ayında ayaqtaluı tiis.


text:
Aqşam, iyün 25-de, Kiyevde Ukraina tarihınıñ milliy müzeyinde iyün 26 künü qayd etilgen Qırımtatar Bayrağı Kününe bağışlanğan sergi açılacaq.
Bu aqta Ukraina prezidentiniñ qırımtatarlarnıñ işlerinden vekâletlisiniñ matbuat hızmeti bildire.
Tedbirniñ anonsında aytılğanı kibi, «Qırımtatar bayrağı» sergisini Ukraina tarihınıñ milliy müzeyi, «Tamğa» medeniyet ve üner merkezi ve «El-Cheber» cemaat teşkilâtı azırladı.
Sergide Ukraina tarihınıñ milliy müzeyi toplamından unikal eksponatlarını taqdim etecekler.
Bundan da ğayrı, «Qırımtatar bayrağı» foto sergisi taqdim etilecek. Onıñ azırlığında Qırım, Lviv, Kiyev ve Amerikadan 9 fotograf iştirak etti.
Tedbir Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yardımı ile azırlanıldı. Tantanalı açılışı cumaaqşamı künü saat 19:00 olmalı.
Cuma künü Ukrainada Qırımtatar bayrağı Kününe bağışlanğan tedbirler keçirilecek. Kiyevde tedbir iştirakçileri, Ukrainada eñ büyük qırımtatar bayrağını açıp, birlik timsaline toquna bilecekler.
Evel bildirilgeni kibi, iyün 3 künü Kiyevde fleş mob başlandı, maqsadı – qırımtatar bayrağını Ukraina şeerlerinden keçirip, destek timsali olaraq onı qırımlılarğa bermek. Kiyevde Qırımtatar milliy bayraq Kününi marş, avto yürüşi, sergi ile qayd etecekler. «Eki bayraq – bir memleket» kampaniyası Ukrainada bu afta başlandı.
Qırımtatarlarnıñ bayrağı – üstünde altın tamğa tasvir etilgen kök tüslü ketendir. Qırımtatar bayraq künü 2009 senesi teşkil etildi.


text:
Aqyar şeer devlet memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, Rusiye tabiat nazirligi Aqyarnıñ öz başına tayin etilgen «akimiyeti» ile Ğalebe bağçasında olacaq yolçıqnıñ yerini belgiledi.
«İşbu bağça – şeer bağçalarnıñ eñ büyügi ve Aqyar sakinleri içün ğayet emiyetlidir. Bağça 70 seneleri Moskva, Leningrad, Volgograd ve diger qaraman-şeerlerniñ destegi ile şeerliler tarafından meydanğa ketirildi».
Al-azırda bağçanı ğayrıdan tiklemek kerek.
Rusiye tabiat resursları ve ekologiya naziri Sergey Donskoy aytqanı kibi, işbu baqımsız territoriyada «Rusiye yolçığınıñ» qoyuluvı Aqyarnıñ ve onıñ adetleriniñ tiklenmesinde temsil olur, yañı bağça ise aqyarlılar ve şeer musafirleri içün güzel bir bahşıştır».
«Rusiye yolçığınıñ» tantanalı qoyuluvı mayıs 9 künü olacaqtır.


text:
Rusiye Federatsiyasınıñ baş naziri Dmitriy Medvedev baş nazir muavini Arkadiy Dvorkoviçke aşayt mahsulatınıñ fiyatlarını nezaret etip, «problemli regionlar – Kaliningrad, Qırım ve Uzaq Şarqqa» ayrı diqqat ayırmağa emir etti.
Böyle bir avaleni baş nazir muavini Arkadiy Dvorkoviç baş nazir Dmitriy Medvedevniñ baş nazir muavinleri ile toplaşuvında aldı, dep haber ete öz başına ilân etilgen Qırım ükümetiniñ «ruporı» «Krıminform» saytı.
«Qıyın regionlar boyunca – alıp barılacaq tedbirlerni muzakere etecekmiz, vaziyetni nezaret etecekmiz. Tabiiy ki, bu vaziyette bizim içün qullanıcılarnıñ menfaatları pek müimdir, ve bir de bir acele qararlar qabul etkende, olarğa esaslanacaqmız», – dep qayd etti Dmitriy Medvedev.
Baş nazir muavini Dvorkoviç ise şunı qayd etti ki, «şimdilik bazarda ciddiy bir deñişmeler yoq, olar aslı yoq».
Onıñ aytqanına köre, aşayt mahsulatınıñ taşıyıcılar cedveli «bayağı arttı».
Rusiye Federatsiyasınıñ baş naziri Dmitriy Medvedev avgustnıñ 7-de ükümetniñ Rusiyege qarşı Ukrainağa nisbeten yapqanları içün ceza kirsetken memleketlerden ayrı aşayt mahsulatına yasaq kirsetilmesi aqqında qararını imzaladı.
Cedvelde Amerika Qoşma Ştatları, Avropa Birligi, Yaponiya, Kanada, Avstraliya ve Norvegiyanıñ süt, et, sebze mahsulatı qayd etildi. Bir kün ögüne bunıñ kibi cezalar kirsetilmesini prezident Vladimir Pütin talap etti.


text:
Qırımda Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi muavini Ahtem Çiygoznıñ apiste bulunuv müddetini qısqarttılar. Bu aqta Qırımtatar Milliy Meclisinde bildirdiler, – haber ete Qırım.Aqiqat.
Avgust 10 künü Qırımnıñ Rusiye Yuqarı mahkemesiniñ Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi muavininiñ imayesi tarafından berilgen şikâyet arizası boyunca toplaşuvı keçti. Arizada Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesiniñ Çiygoznı noyabr 19-na qadar apiste qaldırmaq qararını lâğu etmege talap eteler.
Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerov aytqanı kibi, Yuqarı mahkeme ilk sefer prokuraturanıñ talabı ile bütünley ve advokatnıñ ricası ile qısmen razı oldı. Neticede apiste bulunuv müddetini avgust 19-na qısqarttılar.
Hatırlatamız, 2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası ögünde Qırımtatar Milliy Meclisi ve «Rus birliginiñ» bir qaç biñ tarafdarı toplaşqan edi. Tedbirni Meclis reisi Refat Çubarov ve «Rus birliginiñ» lideri Sergey Aksönov teşkil ettiler. Çatışmalar neticesinde eki insan elâk oldı. Rusiye Taqiqat komiteti bundan sebep cinaiy işni açtı.
Onıñ taqiqatı çerçivesinde «kütleviy numayışlarnı teşkil etüv ve iştirak etüvde şeklengen» Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz yanvar 29-da yaqalandı. Onı 2015 senesi fevral 19-ğa qadar apiske aldılar, soñra da apis müddetini mayıs 19-ğa qadar arttırdılar. Mayıs 15 künü keçirilgen mahkeme toplaşuvı neticesinde Çiygoznı iyül 29-na qadar apiste qaldırdılar.
Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesinde iyül 28 künü Rusiye Federatsiyasınıñ Taqiqat komiteti taqiqatçısınıñ Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ apis müddetini uzatmaq aqqında şefaatı boyunca toplaşuv keçti. Mahkeme kene Çiygoznı üç ay ve 21 künge, yani 2015 senesi noyabr 19-na qadar apiste qaldırmağa qarar aldı.


text:
Ukraina Milliy havfsızlıq ve mudafaa şurasınıñ kâtibi Oleksandr Turçinov Rusiye Federatsiyasınıñ Tış işler naziri Sergey Lavrovnıñ Ukraina territoriyasından «ecnebiy yalçılarnı» çıqarmaq zaruriyeti aqta aytqanını izaatladı.
«Toprağımızdan ecnebiy yalçılarnı çıqarmağa kerek olğanı aytqan Lavrovnen razı olmağa mümkün. Amma Rusiye Federatsiyasınıñ yolbaşçılığı yalçıları ile birlikte Rusiye silâlı quvetleriniñ küçlerini tek Donbasstan degil de, Qırımdan da qaytarmaq kerek», – dedi Turçinov, haber ete SNBO matbuat hızmeti, sentâbr 11 künü.
Sentâbr 11-de Rusiye Tış işler nazirligi bildirgeni kibi, Ukraina territoriyasından bütün ecnebiy yalçılar, Minsk añlaşmalarına köre, çıqarılğan eken, haber ete RİA Novosti.
Rusiye Qırımnı 2014 senesi mart ayında işğal etti.


text:
1769 senesi frenk adamı Nikola Künyo yer üstünde özü areket etken üç köpçekli, buv yardımınen çalışqan birinci motorlı araba yarattı. Onıñ suratı saatta 5 km edi.
1789 senesi amerikalı Öliver Evans 19 tonnalı dört köpçekli furgon yasay. 1887 senesi alman Götlib Daymler benzinde çalışqan birinci maşinanı yarattı.
1895 senesi ingliz Lançester avtomobilni pnevmatik köpçeklernen mükemmelleştirdi. Bundan soñ avtomobilniñ inkişafı tez ilerileşti, şekli deñişti. Motorı ögüne keçirildi, araba köpçekleri daa da qaviy oldı. Ağaç yerine demir qullanıla başlandı. Avtomobil kündelik yaşayışqa kirdi.


text:
Qırımnıñ Rusiye prokuraturası Aqmeçit rayonında Rusiye İçki işler nazirligi bölüginiñ yolbaşçısı ve muavinine qarşı qapar sebebinden cinaiy işniñ açılması aqta bildire.
Matbuat hızmetiniñ beyanatına köre, uquq qoruyıcılar «mütenasip izni olmadan tibbiy ilâclarnı satqan şahısnıñ mesüliyetke çekilmegeni içün 120 biñ ruble miqdarında qapar alğanlar».
«Mahkeme taqiqat organınıñ şefaatını qabul etti ve politsiya hadimlerini eki ay müddetine yaqaladı», – deyler mında.
Yaqalanğanlarnıñ mevamı belgisiz, olarnıñ ya da imaye izaatı da şimdilik yoqtır.
Qırımda iyül ayında tek uquq qoruyıcılarnı degil de, memurlarnı yaqalamağa başladılar. Olarnıñ arasında – Qırım sanayı naziri Andrey Skrınnik, Qırım bergi hızmetiniñ başı – Nikolay Koçanov ve digerleri.
Bu sebepten Qırımnıñ Rusiye başı yarımadada Qırım memurlarınıñ qoruvı boyunca mahsus organnıñ teşkil etilmesi aqta bildirdi.


text:
Qırım sakinleri 2014 senesi özlerini «Qırım baari» vaqialarınıñ içine çekmege musaade eterek, özlerini suqlanılmaycaq «bulutlı zonağa» mahküm ettiler. Bilgisiz birisi, yarımada sakinleri anda yalıñız demokratik halqara cemaatçılıq içün tüştiler dep tüşünse bile, bu yañlış. Rusiye içün de Qırım, içinde vatandaş olamağan vatandaşlar yaşağan bir «bulutlı zona». Ne içün böyle deyim? Bir-eki misal ketireyim.
«Sberbank» Qırımda çalışmay ve çalışmağa da niyeti yoq. Ondan da ğayrı, siz qırımlı ola turıp, bu maliyeviy muessiseden kredit almağa isteseñiz de, red cevabı alırsıñız. Bu şey Rusiyeniñ vatandaş olamağan yañı vatandaşlarınıñ diskriminatsiyası sayılmaymı?
Rusiye içün Qırım – içinde vatandaş olamağan vatandaşlar yaşağan bir «bulutlı zona»
Diger bir misal. Eger Qırım sakini qomşu Rusiyeden, meselâ, Krasnodar ülkesinden maşna satın alsa, iç bir yerli şirket maşnanı sigorta yapmay. Onıñ içün maşna vesiqalarını Qırımda daa da paalıca bir fiyatqa resmiyleştirmek kerek ola. Bunıñ üstüne bir sürü oñaytsızlıqnen beraber, insan ğururınıñ aşalanması da qoşula.
Buña oşağan misaller pek çoq. Qırım sakininiñ Rusiye pasportı Rusiyede bir «ausweis» dep tanıla, lâkin bu ayrı ve kölemli bir mevzu.
Qırımda Rusiye prezidentligine «özüni namzet etip köstergen» devletniñ şimdiki yolbaşçısı Vladimir Putin içün teşviqat qaynağan bir maaldir. Kommunal KHV, materialarnıñ reklamlar maqsadınen yapılğanını işaretlemeden, bergi tölegenlerniñ parası esabına «özüni namzet etip köstergen» şahısnı reklam ete. Oturğan yeriñde ne içün, dep şaşasın? Zaten birinci turğa bile onıñ yüksek reyler ğazanıp çıqacağında şübe yoq!
Ancaq nevbetteki prezidentlik müddeti Putin ile Rusiye «vesayeti» altında bulunğan Qırım sakinleri içün pek quvançlı olur ekenmi, aceba? Rusiyeni pek ağır künler bekley. Mesele, onıñ bütün iqtisadiyatı cermaynıñ ihracatından elde etilgen kelirge bağlı olmasınen alâqalı. Rusiyeniñ yalıñız Moskva ve daa bir qaç dane subyekti maliyeviy yardım almadan yaşay, diger seksenden ziyadesi ise, ep maliyeviy yardım esabına yaşay, o da cermay dollarları vastasınen temin etile. Şimdi keliñiz, Rusiyenin 10-11 sınıf coğrafiya dersligine bir baqayıq. Mında ne körmek mümkün? Vaziyet pek quvanılacaq kibi degil.
«Hususan araştırılıp baqılğan cermay yedeklerinen bağlı vaziyet telâş bermektedir. Eger Venesuela, İraq, Quveyt 100 yıllıq yedeklerge saip ise, Rusite -21, ABD 11 yıllıq yedeklerge saip», – denilmekte 2014 senesi neşir etilgen ders kitabında. Yani şimdiki künge kelgende Rusiyeniñ 17 yılğa yetecek cermayı qaldı. Tabi ki, şimdiki prezident bundan haberdar ve bu miqdar, tabir caiz ise, onıñ qalğan ömrüne yeter. Ondan soñ ne olacaq? Ondan soñ, felâket olacaq. Rusiyeniñ iqtisadiyatı çökecek, zaten rusiyelilerniñ alçaq ayat seviyesi daa ziyade tüşecek. Kerçek bu daa evel olması da mümkün.
Yerli bücetlerniñ toldırıluvı biznesni rağbetlendirüv yolunen yapılacağı yerine şimdiki rejim tarafından para cesaları üzerine qurulğanı içün, qalğan 17 yıl zarfında Rusiye iqtisadiyatından hayırlı bir şey beklemege acet olmağanı aşkârdır. Bu sistemanı deñiştirmege imkân yoq, çünki bu rejim deñişmege bilmey. Yigirmi yıl devamında o özüne uyacaq dayanıqlı sistema qurğan kibi körüne, lâkin kerçek ayatta o mayışma hususiyetine saip olmağanı içün, ilk ciddiy bir sarsıntıdan yıqılabile.
Musulmanlarnıñ fuqarelernen paylâşmaq kibi bir adeti bar. Bu hayırlı adetniñ başqa pragmatik tamırları da bar. Faqır insan toq olsa bile, isyan çıqarmaz. Rusiyeniñ al-azırdaki rejimi bunı unuta, insanlarnıñ kelir seviyesi tüşe, millionlarnen rusiyeli fuqarelik seviyesi altında, demek ki, ekseriyet açlıqnıñ ne olğanını idrak etti. Elderekte oligarhlarnıñ kelirleri arta. Onıñ içün sarsıntılar çoq bekletmez...
Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (telüke havfından dolayı muellifniñ adı ve soyadı deñiştirilgendir)
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün.


text:
Rusiye FSB-siniñ Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti, Aqyarda Yañı Şüli (Şturmovoye) köyünde yerli sakinniñ evinde tintüvniñ ve tutulmasınıñ videosını derc etti. Rüstem Abilev “ekstremist areketlerine çağıruv”da şeklene. Videonı “Krıminform” matbuatı derc etti.
Videoda quvetçiler, ev kompyuteriniñ sistema blokı, bir qaç cep telefonı, fleş-kartalar, vesiqa, kitap ve elyazmalarnı tutıp alğanı körüne.
Tintüvden soñ aqaynı “Gazel” maşnasına oturtıp, tahqiqat tedbirlerini devam etmek içün alıp kettiler. Rüstem tirenmedi.
Aqyarnıñ Balıqlava rayonınıñ Yañı Şüli (Şturmovoye) köyünde Aqyar soq., 48 adresi boyunca aprelniñ 15-nde cami imamı Rustem Abilevniñ evinde tintüv keçirilgen edi. Tahqiqat tedbirleri başta Abilevniñ imamlıq yapqan camide keçirildi, soñra quvetçiler Rustem Abilevniñ evine keldi. Rusiye quvetçileri, aprelniñ 15-inde Yañı Şüli köyünde keçirgen tintüvden soñ, imam Rüstem Abilevni Rusiye FSB-siniñ bölügine ketirdi.


text:
O'zbekistan futbol assotsiatsiyası
Ózbekstan futbol assotsiatsiyası — Ózbekstannıń futbol klubları hám tùrnirlerin basqarıwshı mákeme. Òzbek futbolınıń tariyxı tereń hám bekkem tamırǵa iye bolıp, bul tamır XX ásir baslarına barıp taqaladı. Tariyx 1912-jılda, házirge kelip «Millionlar oyını» dep atalatuǵın oyın «keselligi» menen Ferǵana hám Qoqannıń xalqı «awırǵan» edi. Ózbek futbolı tariyxındaǵı birinshi komanda hàm usı bahada paydo bolganı hàm pikirler dàliyli. Sonnan keyin, Samarqand, Tashkent, Andijan, Namangan hàmde O'zbekstannin' basqa qalalarinda tùrli futbol klubları payda bola basladı. Ótken ásirdiń 20-jılları ortalarına kelip, mámleket birinshiligi de ótkerile basladı. 1928-jılda Ózbekstan Milliy jıyındı komandası tiykar salındı.


text:
Avgustnıñ 24, cumaaqşamı künü, Ukraina Mustaqillik Kününi qayd ete. Devletniñ er yerinde bayram tedbirleri ötkerilecek.
Kyivde Kreşatik soqağında arbiy parad keçirilmesi planlaştırıla.
Bayram çerçivesinde «Qırım evi» muessisesi devletniñ çeşit şeerlerinde bazı tedbirler keçirecek. Kyivde qırımlı Zlata Ogneviç, Elzara Batalova, Azize İbragimova kibi çalğıcı ve oyuncılarnıñ jazz piyanisti ve bestekâr Usein Bekirov, «Shatur-Gudur» pank-gruppası kelmesi beklenile. Ayrıca çeşit türlü master-klass ve dekorativ-ameliy yarmalıqlar keçirilmesi planlaştırıla.
Bunıñ arfesinde Ukrainada milliy bayraq Künü qayd etildi.
Bu künlerde Milliy politsiya, Milliy gvardiya, Devlet sıñır hızmeti ve fevqulâde vaziyetler Devlet hızmetiniñ hadimleri olaraq 15 biñ kişi soqaqlardaki tertipni qorçalaycaq.
Rusiye işğal etkeni sebebinden Qırımda Ukraina Mustaqillik künü qayd etelmeycek. Keçken yıllar devamında Kreml nezaretindeki yarımada akimiyeti cemaat faalleriniñ Ukrainanıñ doğğan kününe bağışlanğan tedbirler keçirmelerine ruhset bermegen edi. Buña baqmadan, Qırımnıñ çeşit şeerlerinde adet üzre ukrain abideleri tübüne çiçek qoyma ananesi devam ettirilmekte.
Uquq qoruyıcılar qayd etkenine köre, yarımadada ukrain faalleri toqtamadan taqip etilmekte.
1991 senesi avgustnıñ 24-nde Ukraina mustaqilligini ilân etken edi (bu vaqıtqace o SSCB terkibindeki Ukraina Sovet Sotsialist Cumhuriyetine kirmekte edi). Ukrainanıñ 1991 senesi avgustnıñ 24-nde mustaqilliq ilân etmesinen bağlı akt 1991 senesi dekabrniñ 1-nde halqnıñ rey berüvinen tasdıqlanğan edi.
Bu vaqia ancaq 1992 senesi iyün ayında, Yuqarı Şura avgustnıñ 24 Ukraina Mustaqilligi Künü dep sayılacağını ilân etkenden soñ devlet bayramına çevirilgen edi.


text:
Matbuat hızmetiniñ malümatına köre, aprelniñ 1-de Aqmescit tibbiy müessisesine beti yaralanğan 15 yaşında oğlannı ketirdiler. İşbu vaqia boyunca teşkerüvler başlandı. Oğlan militsiya vekillerine bergen malümatlarğa köre, onı belgisiz ösmürler kötekledi.
İşbu vaqiadan soñ, aprel 8-de, zarar körgen oğlannıñ ana-babası militsiyada ariza qaldırdı.
Hatırlatamız, Aqmescitte qırımtatar ösmürini köteklediler. Oğlannıñ burnunı sındırğanlar. Onıñ soy-sopları aytqanına köre, oğlan qırımtatarca laf etkende, eki belgisiz adam onıñ millet mensüpligini soradı ve köteklemege başladı. Zarar körgen oğlan hastahaneden çıqıp, stress alda buluna.
Aprelniñ 9-da Aq-Meçet qırımtatarlar toplu yaşağan qasabasınıñ açuvlanğan sakinleri toplaşıp, cinayetçilerni tapmağa ve cezalamağa talap ettiler.


text:
Avropa komissiyasınıñ yañı prezidenti Ursula Gertrud von der Leyen Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıyge sanktsiyalar qalacaq, dep vade etti, dep bildire Ukraina prezidentiniñ ofisi. Bu aqta Azatlıq Radiosı haber ete.
«Avropa Birliginiñ sanktsiyaları Minsk añlaşmalarınıñ bütünley yerine ketirilmesinen bağlı qalıp, Avropa şurasınıñ kelecek toplaşuvında uzatılmalı», – dep qayd etti Ursula von der Leyen telefon subeti vaqtında.
O, Avropa Birligi Ukrainanıñ suvereniteti ve topraq bütünligine qoltutmağa devam etip, ileride Kyivge islâatlar esnasında yardım etecek, dep işandırdı.
Zelenskıy, Ursula von der Leyenniñ işi vaqtında «Avropa Birliginiñ Ukraina topraq bütünligi ve suverenitetini qoruv ve islâatlar destegindeki rolü tek quvetleşecek», dep ümüt etkenini bildirdi.
Avropa komissiyası telefon subeti aqqında daa haber etmedi.
Dekabrniñ 1-nde Ursula Gertrud von der Leyen reisliginde Avropa komissiyasınıñ yañı erkânı işke başladı. Von der Leyen Avropa komissiyasınıñ ilk qadın reisi oldı.


text:
Zöyä
Бy MәkaләHeң kиpилл әлифбacыHдarы иreзәre бap.
Zöyä awılı (Urısça: CBияжck), Yäşel Üzän rayonında, rayon üzägennän 12 km könyaq-könçığıştaraq, Zöyä yılğası tamağında utrawda. 1551. yılda Qazan xanlığına qarşı suğışta Urıs ğäskärläreneñ xärbi bazası häm qälğä bularaq nigez salına. 16. yözneñ 2. yartısınnan - öyäz üzäge, 1920-1927. yıllarda Zöyä kantonı üzäge, 1927-1931. yıllarda TASSRnıñ Zöyä rayonı üzäge. 1932. yıldan awıllar rätendä. 1989. yılda 747 keşe (Urıslar- 66%, Tatarlar - 27%), 2000. yılda 258 keşe yäşi. Xalqınıñ töp şöğele - terlekçelek. Tulı bulmağan urta mäktäp. Klub.
Zöyä arxitektur-sänğät muzeyıYзrәpTү
Muzey 1987. yılda açıla. 16-18. yözlär arxitektura häm monumental istälekle kompleksı. Töp tarixi istälekläre: Uspenie irlär monastırınıñ Troitsa, Sergi, Nikolski çirkäwläre, Konstantin häm Yelena çirkäwe, Uspenie soborı (cämiğ çirkäwe).


text:
Rusiye tarafından Qırım işğalinden başlap yarımadanıñ eñ büyük limanı olğan Aqyar limanında yük taşuvı 9 qat eskildi. Bunıñ ile Ukraina qırım limanlarnıñ ğayıp etilmesine diqqat etmeyip, Odessa ve Nikolayev vilâyetlerinde limanlarnıñ çalışqanını arttı.
Bu aqta Ukraïnskiy tijden neşirinde basılğan maqalede mütehassıs Aleksandr Kramar bildirdi.
«2014 senesi yanvar-oktâbr ayları Ukraina nezareti altında olğan limanlardan yükniñ 83,3 mln tonnası avuştırıldı, 2013 senesinde 77,5 mln tonna edi. Yani Ukraina qırım limanlarnıñ ğayıp etilmesini körmeyip, Odessa ve Nikolayev vilâyetleriniñ yük taşuvını arttırdı», – dey Kramar.
Bunıñ ile kirsetilgen sıñırlavlar neticesinde Qırım limanları mahsulatnı yalıñız Rusiyeden ya da cezalardan qorqmağan memleketlerden qabul ete bile.
«Qırım limanlarınıñ işi toqtatıldı. Misal içün, Aqyarda eñ büyük liman 2014 senesi birinci kvartalında olğan 1,78 mln tonna yük taşuvını ekinci kvartalda 0,2 mln tonnağa eksiltti», – dey mütehassıs
İyül 16-dan Ukraina akimiyeti qırım limanlarnıñ işletüvini resmiy şekilde toqtattı Ve çetel gemileri içün Yalta, Keriç, Aqyar, Kefe ve Kezlev ticariy limanlarına kirmege yasaq etti.


text:
Ukraina işğal etilgen territoriyalarından ve ATO zonasından köçip kelgenler maaş, stipendiya ve diger içtimaiy ödevlerni elde etmek içün bu seneniñ soñuna qadar vaqtınca köçip kelgen şahıslarnıñ statusını tasdiqlağan malümat kâğıtlarını almaq kerekler.
«Zerkalo nedeli» bergen malümatına köre, bu kâğıtnı 2014 senesi dekabr 31-ne qadar elde etmek kerek.
«İşbu avaleniñ amelge keçmezden evel belgilengen ödevler, 2014 senesi dekabr 31-ne qadar işbu kâğıtnıñ berilüvi taqdirde, yaşav (bulunuv) yerniñ adresi boyunca tölenilecek», – denile Nazirler kabinetinni noyabr 5 künü qabul etilgen qararında.
Bu avale İçtimaiy siyaset nazirligi, Kiyev devlet memuriyeti ve vilâyet memuriyetlerinden köçip kelgenlerni mezkür kâğıtnıñ berilüv ketişatı aqqında haberdar etmesini talap ete.
Evel qayd etilgeni kibi, Fevqulâde vaziyetler boyunca Ukraina devlet hızmetiniñ malümatına köre, 458 biñ vatandaş Donbassnı terk etti. Böyleliknen, Donbassta vaziyetniñ tınç tertipleşüvi boyunca Ukraina prezidentiniñ vekâletli İrina Geraşçenko aytqanı kibi, er bir yüzünci ukrainalı şimdi köçip kelgen şahıs olaraq sayılmaqta.


text:
Qırımdaki mahkeme Bağçasarayda qırımtatarlarnıñ evlerinde olıp keçken tintüvlerniñ şaatı Osman Belâlovnıñ şikâyet arizasını taqdirlemedi. O, qanunsız kütleviy aktsiyalarnıñ iştirak etmesi ile qabaatlana. Bunı Qırım faali Anna Bogaçeva Facebooktaki «Qırım birdemligi» saifesinde bildirdi.
«Mahkeme şikâyet arizasını qanaatlendirmedi, qarar deñişmesiz qaldı», – dep yazdı Bogaçeva.
Yanvar soñunda Bağçasaraydaki mahkeme Osman Belâlovğa 10 biñ ruble miqdarında para cezasını berdi.
Bildirile ki, al-azırda aynı ceza qavehane saibi Marlen Asanov ve bir qaç iştirakçi, şu cümleden Enver Şerfiyevge berilgen edi.
Mayıs 12-de Bağçasarayda Rusiye uquq qoruyıcıları musulmanlarnıñ evlerinde ve yerli qavehanede tintüvler keçirdi. Bağçasaraynıñ dört sakini terrorizm ile qabaatlanıp yaqalandı: Zevri Abseitov, Remzi Memetov, Rustem Abiltarov ve Enver Mamutov. Olarnı Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etmesi ile qabaatladılar.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Silâlı insanlar Aqmescitte yerleşken ATR qırımtatar telekanalına bir yıl devamında olıp keçken adiselerniñ video malümatını, şu cümleden, fevral 26 künü Qırım parlamenti divarları yanında keçirilgen mitingniñ videosını saqlağan bilgisayar serverini tutıp almaq içün keldiler.
Bunı ATR telekanalında acele çıqışta bildirdiler.
ATR yolbaşçılığı bütün malümatnı taqdim etmege azır, çünki serversiz efirge çıqmaq imkânsızdır, dep bildirdi efirde alıp barıcı Arzı Emirveli.
Silâlı insanlarnıñ kiyiminde OMON dep yazıla, amma Qırım İçki işler nazirligi bu vaqianı izaatlamay.
Hatırlatamız, 2014 senesi fevral 26 künü Qırım parlamenti divarları yanında Qırımnıñ ayırıluvına qol tutqanlar ve Ukraina birdemligi tarafdarları arasında muqavemet-mitingi keçirilgen edi. Ekinci tarafnıñ esas qısmı qırımtatarları edi.
Bazarertesi künü, yanvar 26-da, ATR qırımtatar telekanalına silâlı insanlar sürip kirdi, telekanal hadimleri tintüv ve paalı donatmanıñ tutıp alınacağına azırlana.


text:
Künniñ ekinci yarısında Aqmescitte ava bozulacaq, dep haber ete iyülniñ 29-nda Qırımnıñ gidrometeomerkezi.
«Yaqın 2-3 saat içinde ve iyülniñ 30-na aqşamğace Aqmescitte küçlü yağmur ve burçaq yağacağı, fırtına olacağı, saniyede 18-23 metr tezliginde rüzgâr esecegi beklenile», – denilmekte haberde.
MÇS, k üçlü yağışlar yağğanda şeer sakinleriniñ havfsızlıq şartlarına riayet etmege rica ete.
Daa evel sinoptikler, iyülniñ 29-nda Qırımnıñ bazı yerlerinde küçlü yağmur ve burçaq yağacağı, fırtına olacağı vesaniyede 20-25 metr tezliginde rüzgâr esecegini bildirgen edi.


text:
Qırımtatar faali, Kefe regional Meclis azası Suleyman Kadırov Rusiyeniñ Qırım ve Aqyar boyunca FSB idaresine sorğuğa çağırıldı. Bunı Qırımtatar Maaliy Merkezi bildire.
Kadırovnıñ sorğusı, oktâbr 11 künü saat 14-00 Amescitte İ. Franko bulvarı, 13 adresi boyunca ötkerilmeli.
Okâbr 5 künü Suleyman Kadırovnıñ evinde tintüv keçirilgen edi.
Qırımtatar Milliy Qurultaynıñ MSK reisi Zair Smedlâyevniñ bildirgenine köre, tintüv içün sebep – qırımtatar ATR telekanalında kösterilgen levha oldı.
«Tintüv, Rusiye Federatsiyasınıñ sıñırlarını tanımağanında ve qırımtatar «Asker» batalyonına destek bergeninde şeklengeni sebebinen, mahkemeci Rodionov İgör İvanoviçniñ qararınen keçirildi. Sanki, mart 29 künü çıqqan levhada, Suleymanovnıñ «Qırım – Ukrainadır» degen sözleri ketirile!» – dep yazdı Smedlâyev.
Qırım işğalinden soñ yarımadada mustaqil jurnalistler, qırımtatar faaleri ve Meclis azalırinda tintüvler sıqlaştı. Ukraina Tışqı işler nazirligi (TİN) Ukrain vatandaşları işğal olunğan Qırımda taqip etilgenlerinden raatsız olğanını beyan etip, basqılarnı toqtatmapa çağırdı. Bunen beraber TİN Dünya toplulığına muracaat etip, bütün mumkün olğan siyasiy ve uquqiy çareler ile Rusiyege tesir etmege, onıñ totalitar usullarnen insan aqları ve söz serbestligini yoq etmesini toqtatmağa, ve apis etilgen ukrain siyasiy mabuslarnı azat etmege çağırdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Britaniya Parlamenti Şıñjañdağı mäjbürli eñbek arqılı öndirilgen tauarlardı qabıldadı dep öz elindegi kompaniyalardı sınğa ala bastadı. Endigi jerde Britan ükimeti azamattardı mäjbürli eñbekke jegu arqılı öndirilgen tauarlardan bas tartpağan otandıq kompaniyalardı qara tizimge engizbek.
Qazir AQŞ pen Britaniya jäne birqatar Batıs elderiniñ Şıñjañdağı önidiris orındarımen jwmıs isteytin kompaniyaları öz qabıldağan tauarlarınıñ mäjbürli eñbekke qatısı joq ekenin däleldeui tiis. Eger bwnday dälelsiz jäne Şıñjañ jerinde öndirilgen tauarlar bolsa şekteuge wşıraydı. Al, Britan biliginiñ Şıñjañmen istestik ornatqan kompaniyalarğa degen talabı bärinen qatal. Olar mäjbürli eñbekpen qatısı joq ekenin däleldey almasa qara tizimge enedi, tipti qazir Britan deputattarı onday kompaniyalar qara tizimge alınıp qana qalmastan, sankciyalanuı kerek dep sanaydı.
Ağılşın deputattarı bwl turasındağı 2015 jılğı zañnıñ eskirgenin, qazirgi Şıñjañ jağdayına qaray jañartıluı tiis degen talap qoyuda. Britan jäne AQŞ jasağan mälimdemede, Şıñjañdağı az sandı wlt ökilderi maqta atızdarında jäne öndiris orındarında erkinen tıs jwmısqa tartılğan delingen. Qıtay älemde maqta öndirisiniñ besten birin ieleydi. Al, Qıtay maqta öndirisiniñ jartısınan köbin Şıñjañda öndiredi.
Resmi Beyjiñ mwnday ayıptardı şetke qağauda. Alayda, Britan, AQŞ bastağan demokratiyalıq elder bwl mäsele turalı qatañ wstanımda bolatının añğarttı.


text:
Qırımtatar faali Edem Bekirov, sağlıq alına köre SİZOda bulunıp olacağını ya da olamaycağını belgilecek yañı bir mahkeme tibbiy ekspertizası tayinlendi. Bunı Qırım.Aqiqat mühbiri bildirmekte.
Advokat Aleksey Ladinge köre, Bekirovnı hastahanege avgustnıñ 21-inde yollaycaqlar.
"Komissiya neticeleri ne qadar esaslı olacağını vaqıt kösterir. Eñ azından, Edem Bekirovnıñ apishanede tutulmaqnı imkânsız yapqan hastalıqlarnıñ bar olğanını belgilegen eki ilim doktorlarınıñ tibbiy hulâsaları dava malümatında bar", - dep qayd etti Ladin.
Bekirovnıñ özü ise, mahkemede advokatlarnen laf etkende, tibbiy ekspertiza, onıñ alı SİZOda tutulmaqnı imkânsız yapa, dep qarar çıqarılacağında şübelengenini ayttı.
Tünevin Rusiye nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi, Bekirovnıñ Yañı Qapığa (Krasnoperekopsk) etapını lâğu etti.


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisi muavini İlmi Ümerov dey ki, Meclis azalarına iftarlarnı azırlağan bir sıra qırımtatar qavehane ve restoranlarınıñ saipleri uquq qoruyıcı organları tarafından basqı duymağa başladı.
Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Ümerovnıñ aytqanı kibi, o, Meclis zenaatdaşları içün Bağçasarayda iftar keçirecek edi.
«Birinciden, menim dört qız torunımdan soñ oğlan torunım doğdı – müim bir adise. Ekinciden, şimdi muqaddes Ramadan ayıdır. Bu sebepten Qırımda yaşağan Meclis azaları içün iftar bermege niyet etim. Yani, dostlar degil de, aynı bu daire. Soy-soplarım içün, dostlarım içün ayrı iftarlarnı endi yapqan edim», – dey Ümerov.
Bağçasaraynıñ qırımtatar qavehaneleriniñ birine muracaat etse, saibi red etti. Diger qavehaneniñ saibinden de aynı cevap keldi.
«Bağçasarayda eki qavehane bar, olardan beklemedim, biri-biri artından red ettiler. Bu insanlar – semetdeşlerimizniñ sırasından menim tarafdarlarım ola», – dey o.
Onıñ malümatına köre, qavehane saipleri öz areketlerini akimiyet ve uquq qoruyıcı organları tarafından basqı olğanı ile añlatalar.
«Olar (qavehane saipleri, – muar.) olarğa ayaq çalmamaq rica eteler», – dep qoşa Ümerov.
O, qavehanelerge akimiyet tarafından basqı olacağından saqınıp serlevalarını aytmay.
Bağçasaray rayon şurasınıñ başı Refat Derdarov Meclis azaları içün iftarlarnı keçirgen qavehane saiplerine basqı etilgeni aqta malümatnı red ete.


text:
Rusiyege boysunğan Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönovnıñ qayd etkenine köre, Qırımnı bu sene başından bir millondan ziyade turist ziyaret etti.
Bu aqta o, «RİA Krım» agentligine bergen intervyusında bildirdi.
«Elimizdeki bugünki malümatqa binaen, sene başından Qırımnı 1 200 000 turist ziyaret etti, bu ise, keçken senege köre, 21 fayızğa ziyadedir. Menimce, dinamika eyileşe. Mında kelgenler tabiatımızdan, imkânlarımızdan memnün qala», – dedi Aksönov.
Onıñ alümatına köre, Qırımda raatlanğan kişilerniñ noqta-i nazarını araştırmaq içün faaliyet alıp barıla.
«Biz vaziyetni nezaret astında tutamız, bu yerden ketken turistlerniñ izaatlarını oquymız. Ava limanında ve Keriç paromlı keçitinde turistler neni begenmegenlerini ögrenmek içün içtimaiy sorğular keçirile», – dedi o.
Qırım ükümeti 2016 turistik mevsimi arfesinde bildirdi ki, bu sene Ukrainadan kelecek turistlerniñ sayısı artacağı beklenile. 2014 senesi Qırım işğal etilgen sebebinden Ukraina qıtaiy territoriyasından yarımadağa kelgen turistlerniñ sayısı birden azlaştı, keçken sene ise, raatlanğan ukrain kişileriniñ sayısı umumiy turist sayısından 10 fayıznı teşkil etti.
Qırım kurort ve turizm sabıq naziri Aleksand Liyevniñ bundan evel tahmin etkenine köre, 2016 senesi yarımadanı eñ çoq 1,7 million turist ziyaret etecek. Bunen beraber, o, bularnıñ 99 fayızı Qırımğa Rusiyeden kelecegini qayd etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Teşkilât reisi Geniçesk rayon devlet memuriyetiniñ yolbaşçısı Seytumer Nimetullayev oldı, reisdeşi – Qırım baş naziriniñ sabıq muavini Aziz Abdullayev.
Teşkilât Qırım inkişafı programmaları, qanun çıqarıcı ve icra akimiyet organlarına teşebbüs tekliflerini azırlaycaq, Qırım içtimaiy-iqtisadiy inkişafı, şu cümleden qırımtatarlarnı abadanlaştıruv, programmalarını yerine ketirüv ketişatını nezaret etecek.
«Qırımtatarlar Vatanında yaşamalı, planlar, programmalar, temel yanaşma, aşağıdan ses olmasa, bu imkânsızdır. Bizler yaşamağa isteymiz ve mına programmamız aytacaq ses olamız», – dedi Abdullayev.
Teşkilât işiniñ müim yönelişleri topraq, içtimaiy teminlev, mesken, elektrik energiyasınen temin etüv, suv, gaz, emek, sağlıq saqlav, tasil, medeniyet ve sport ola.
Şimdi yañı teşkilât erkânında beş adam bar.


text:
Rusiyeniñ Kıyiv şeerine ücümi neticesinde eki kişi elâk oldı, dep haber etti Prezident ofisi yolbaşçısınıñ muavini Kırılo Tımoşenko.
"Şimdilik eki kişi elâ olğanı aqqında belli. Dağıtılar çıqarılması devam ete. İlk malümatqa köre, dağıntılar tübünde daa bir ada ola bile", - dedi o.
Vitaliy Kliçko Telegram kanalında bildirgeni kibi, saba saatlarında Kıyivge tarafına ketken 28 dronnıñ çoqusını Ukrayina ava mudafaası quvetleri tarafından urıp tüşürilgen
Oktâbrniñ 17-nde saba Rusiye ordusı kamikadze pilotsız uçqan cihazlar ile Kıyivge ücüm etti.
Oktâbrniñ 10-nda saba Rusiye ordusı Ukrayinağa bir çoq yerden ateş açtı. Ukrayina Silâlı quvetleri 43 raketa tüşürildi ve Rusiye Ukrayinağa qarşı 83 raketanı qullandı, dep bildirdi. Ukrayina arbiyleri 12 Shahed-136 İran uçucısızını tüşürdi.
Ukrayina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ aytqanına köre, Rusiye ordusınıñ eki nişanı bar – memleketniñ energetik obyektleri ve insanlar. Ukrayına baş naziri Denis Şmığal bildirgenine köre, Rusiyeniñ ücümleri neticesinde 8 regionda ve Kıyivde 11 «müim infrastruktura obyekti» zarar kördi.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Ukrayinağa, hususan energetika obyektlerine ücüm etilgenini tasdıqladı. O, «Rusiye topraqlarında terakt ıntıluvları» devam etse, yañı ücümlernen qorquza.
Rusiye fevralniñ 24-nde Ukrayinağa büyük istilâ etti, amma istegenini alamadı, hususan ukrainalılarnıñ tirenüvi sebebinden Kyivni zapt etemedi.
Aprelniñ 22-nde Rusiye Ukrayinadaki «mahsus operatsiyanıñ» (anda büyük istilânı böyle adlandıralar) «ekinci fazası» vaqtında yañı planlar aqqında bildirdi. Rusiye arbiyleri işğal etilgen Qırımğa qara ayatını temin etmek ve Pridnestrovyege çıqmaq içün Donbas ve cenübiy Ukrayinanı kontrol altına almağa niyetlene.
Faqat, ğarbiy istihbaratnıñ malümatına köre, Donbasta Rusiye muvafaqiyetli sıñırlı ve Ukrayinanıñ küçlü tirenüvi sebebinden Rusiye ordusınıñ ğayıpları büyük.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Ukrain askerleriniñ nezareti altında olğan Donetsk ava limanına bugün kene separatistler ücüm ettiler, dep haber ete Ukraina şarqındaki mahsus ameliyatnıñ matbuat hızmeti reberi Vladislav Seleznöv.
Aqşam ukrain arbiyleri ava limanğa etilgen bir qaç ücümni qaytardılar. Ukraina SNBO-da haber etilgenine köre, yedi separatist elâk oldı, ondan ziyadesi yaralandı. Arbiy hızmetçiler arasında zarar körgenler yoq. Ava limanınıñ eki terminalını da ukrain arbiyleri nezaret ete.
Tünevin Donetsk halq cumhuriyetiniñ öz başına tayin etilgen baş naziri Aleksandr Zaharçenko jurnalistlerne şunı bildirdi ki, aftanıñ soñuna qadar separatistler Donetsk ava limanını bütünley kendi nezareti altına alacaqtır eken.
Keçken kün devamında separatistler 30 kere Donbasstaki ukrain ordularnıñ bölüklerine ateş açqan edi, dep bildire UNİAN. Zarar körgen arbiy adamlar aqqında malümat yoq.


text:
Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisovanıñ bildirgenine köre, Donbasnıñ işğal etilgen qısımlarında, işğal etilgen Qırımda ve Rusiyede tutulğan ukrainalı reine ve siyasiy mabüsler aqqında haberler derc etilgen soñ, ombudsmenniñ saytına haker ücümleri kerçekleştirildi.
Denisovanıñ qayd etkenine köre, böyle areketler neticesinde resurs işini vaqtınca toqtata, bazıda ise ücümlerden soñ derc etilgen malümat yoq ola.
«Misal olaraq, tünevin ukrainalı siyasiy mabüs Serğiy Buğayçuknıñ koronavirus yuqunçına oğrav şübhesi bar olğanına dair haberden soñ sayt böyle ücümlerge eki kere oğradı», – dep aytıla haberde.
Denisova, Ukraina telükesizlik hızmetiniñ yolbaşçısı İvan Bakanovğa muracaat etip, tahqiqat tedbirlerini başlatmasını ve qabaatlılarnı tapmasını rica etti.
2014 senesi baarde Qırımnıñ Rusiye işğalinden soñ yarımadada Rusiye quvetçileri mustaqil jurnalist, vatandaş faalleri, qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ve «Tebliğ Cemaatı» teşkilâtlarınen alâqaları bar olğanından şübheli sayılğan insanlarnı apiske alıp başladı.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ İnsan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova, Rusiye apishanelerinde tutulğan ukrainalı siyasiy mabüslerniñ farqlı sayısı aydınlatqan edi: 113-ten 115-ke qadar, 80-den çoq – qırımtatarıdır. Qırımtatar resurs merkeziniñ cedvelinde 86 qırımlı siyasiy mabüs bar. Qırım aq qorçalayıcı gruppası da aynı raqam aqqında ayta.
Aq qorçalayıcılar ve advokatlar bu cinaiy davalarnı siyasiy, milliy ya da diniy sebeplerden taqip dep adlandıra. Rusiye akimiyeti bu sebeplerni inkâr ete.


text:
Aldağı uaqıtta Qazaqstanda nesie beru şarttarı özgertilmek. Bwl turalı Wlttıq bank törağası Erbolat Dosaev mälimdedi.
Ükimet otırısında Dosaev: «Qarız aluşınıñ barlıq mindettemesi, onıñ tölem qabilettigi jäne äleumettik märtebesi esepke alınatın boladı. Borıştıq jükteme koefficentiniñ şekti mölşerin esepteu kezinde otbasınıñ kämelettik jasqa tolmağan ärbir müşesine tiesili eñ tömengi künköris mölşeri şegeriletin boladı. Bankter men banktik qızmet turalı zañğa, sonday-aq mikroqarjılıq wyımdar turalı zañğa 90 künnen astam merzimi ötken qarızdarğa twraqsızdıq ayıbın, komissiyalardı jäne özge de tölemderdi esepteuge tıyım ornatu boyınşa tüzetuler engiziletin boladı. Wlttıq bank atalağan tüzetulerdi parlamenttiñ qarauına qırküyekte engizedi», – dedi.
Jıl soñına deyin twtınuşılıq nesielerdi beru kezindegi bankterliñ menşik kapitalına qoyılatın talaptar qatañdatılmaq. Sonımen qatar, azamattardıñ bereşegin ösirmeu maqsatında onlayn nesie beruşiler, nesielik seriktester men lombardtardı retteuge arnalğan normativti aktiler qabıldau josparlanğan.


text:
Qırım hanlığında eski aristokratik sülâleler – zadekânlarnıñ vekilleri – beyler müim bir rol oynağan ediler. Olarnıñ bir çoqu mustaqil qırımtatar devletiniñ meydanğa ketirilmesinde iştirak etken ediler. Lâkin hanlıqta daa bir dvorân sınıfı bar edi. Onıñ beylerde olğan aq-uquqları yoq edi, lâkin Qırım hanları onıñ sıfatında büyük tayanç köre ediler. Bu mırzalar ya da, daa doğrusı, emir-zadeler edi.
Qırım hanlığı ve Qırım tarihınıñ saifeleri – Qırım.Aqiqat leyhasında, Qırım tarihçısı Gülnara Abdullanıñ «Tuğra» video bloglarında.
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki vaziyetini añlamağa yardım etken bir anahtardır.
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki vaziyetini añlamağa yardım etken bir anahtardır.
Metn müelifi ve alıp barıcı Gülnara Abdulla, rejissör Fatima Osmanova, operator ve montaj rejissörı Eldar Halilov, ğaye müellifi ve prodüsser Emine Ceppar.
Videoda Larişes müseyiniñ saytlarından resimler, em de belli Qırım müellifleri ve icracıları Enver İzmaylov ve Afize Kasaranıñ muzıkası qullanıla.


text:
Aqmescit – 87 yaşında Nariman Mametovnıñ taqdiri qırımtatar halqınıñ başına kelgen adaletsizlikniñ bir örnegidir. O, genç olğanına baqmadan, partizan oldı ve sovet akimiyetine qoltutqan edi. Faqat onı vatansız ve tuvğanlarsız qaldırdılar.
Nariman Mametov 1928 senesi Aqmescitte dünyağa keldi. Babası firqa işçisi edi, Ekinci cian cenki başlanmazdan evel vefat etti. Anası mektep ocası olıp çalışqan edi. Cenk başlağanda 13 yaşında Nariman mektepte oquğan edi.
«Cenk başlağanda radioda olğan Levitannıñ sözlerini alâ daa yahşı hatırlayım: «Moskva ayta, Moskva ayta. Cenk başlandı». Bombalar uçıp başladı, pencerelerni tahtalarnen qapatıp başladılar. Qadınlarnıñ ağlağanlarını hatırlayım. Cenk böyle başlandı», – dep ayta Nariman ağa.
İşğalciler Qırımnı tez-tez elde ettiler, Narimannıñ qorantası Bağçasarayğa soylarğa qaçmağa mecbur oldı. Narimannıñ dayısına radiostantsiya, köpür ve elevator stantsiyaları almanlarğa qalmasın dep, olarnı patlatmağa avale etildi. O, vazifesini becerip, dağlarda saqlandı. Anda da Nariman anası ve qartanasınen saqlandılar.
1942 senesi küzde yemek qıtlığı oldı, ve Nariman aqrabalarına sıq-sıq aş almaq içün ketken edi. «Bir kün qaytqanda qartanam kederli bir baqışnen meni qarşıladı. O, dedi ki, almanlar kelip, partizanlarnı qıdırdılar... Anamnı köteklediler ve başına urdılar, o, eki kün yatıp, üçünci künü vefat etti. Böyle etip men anasız qaldım», – dep tarif ete Nariman ağa.
Öksüz qalğan oğlan partizanlarğa ketken edi. O, almanlarnıñ yerini, demir yol vaziyetini ve digerlerni ögrendi.
1944 senesi aprel 18-de almanlar ketken soñ, adamlar dağlardan endiler. Aprel 20-de Hanlar sarayında miting olıp keçken edi. Anda partizanlar da oldı. «Bizler şapkalarnı atıp, «Ğalebe! Ğalebe!..» dep qıçırğan edik, dağlardan engen adamlar bir-birini tapıp, quçaqlaşqan, ağlaşqan ediler», – hatırlay Nariman ağa.
Onıñ aytqanına köre, o ve onıñ ortaqları sovet akimiyetine o qadar inanğan ediler ki, Qızıl orduğa bile ketecek ediler. «Men qartanamnen yaşay, oña yardım etken edim ve orduğa azırlanğan edim, – dep ayta Nariman ağa. – Ve mayıs 18 künü keldi. Salaçıq köyünde qartanamnıñ evinde saba erte er kes yuqlağanda qapunı qaqtılar. Turdıq, açtıq, askerlerni köremiz. PPŞ avtomatları bar edi, evde qaç adam olğanını sorap, toplanmaq içün 15 daqqa berdiler».
Narimannıñ qartanası olarnı, işğalciler yeudiylerni öldürgenleri kibi, qurşunğa tizeceklerini tüşüngen edi, lâkin askerler bütün qırımtatarlarnı Qırımdan çıqarğanlarını ayttılar.
«Qartanam bazı vesiqalarnı ve Qurannı aldı. Bağçasaray stantsiyasına alıp kettiler, eki qatlı mal vagonlarına yüklediler, anda yer yoq edi. Men buña inanmay edim, «böyle bir şey olmaz», – dep tüşüngen edim. Men Stalin bunı ögrenip, er şeyni al etecek, dep tüşündim. Vagonımız Or Qapını terk etkende qadın, ihtiyar, balalar – er kes ağladı. «Tuvğan Qırımımız sağlıqnen qal, biz daa qaytarmız!», – dep aytqan edi.
21 kün sürgen yoldan soñ Özbekistanğa kelgenlerniñ 80% elâk oldı. Anda da bir aydan soñ Narimannıñ qartanası vefat etti. «Bir çoq adam o vaqıt elâk oldı, ekimler yoq, kömecek insan bile yoq edi», – dep ayta subetdeşimiz.
Soñra Narimannı dayısı tapıp, onı yanına alğan edi.
1989 senesi Nariman ağa apayınen beraber Qırımğa qaytıp keldi. «Bugünge qadar yerleşemiz», – dep ayta Nariman Mametov.


text:
«Ukraina Pridnestrovyelilerniñ birligi» cemaat teşkilâtınıñ faalleri tanılmağan Pridnestrovye Moldav Cumhuriyeti ile sıñırnı qapatmaq isteyler ve böyleliknen işğal etilgen Qırım ile memuriy sıñırnıñ blok etilmesi boyunca qırımtatarlarnıñ aktsiyasına qol tutacaq olalar.
«Qırımnıñ Rusiye işğaline qarşılıqnı kösterip, 21-de Qırım ile sıñırnı qapatacaq qırımtatarlarğa qol tutıp, Pridnestrovye ile sıñırnı qapatacaqmız, çünki Pridnestrovye iqtisat ceetinde 100% Ukrainadan teminlene», – bildirdi «Novıy region»ğa cemaat teşkilâtınıñ reisi Oleg Hvoşçevskiy.
Onıñ sözlerine köre, safdaşları Pridnestrovye ile sıñırnı Moldova tarafından da qapatmağa niyet ete.
Faali degeni kibi, Ukraina tarafından «Kuçurganı», Moldova tarafından «Benderı» kiriş noqtası qapatılacaq.
Qırımtatarlar sentâbr 20 künü, üylede, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımğa mahsulatnı ketirgen yük maşinalarınıñ areketini blok etecek olalar..