text:
Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti bildire ki, Cumhuriyet reberleri mayıs 18-de matem tedbirlerinde iştirak etip, yarımadada tertip-nizam ve havfsızlıq olmasını kefil etecek olalar.
Aksönovnıñ fikirince, vaziyetni Ukraina cenüp-şarqında olıp keçken adise-vaqialar kerginleştire.
«Onıñ içün biz türlü provokatsiyalardan qorqamız, lâkin qırımtatarlar tarafından degil. Bizler añlaymız ki, olarnıñ vaziyetni kerginleştirecek areketler yapmağa niyetleri yoq», – dep bildird Aksönov.
Malüm ki, Qırımtatar Milliy Meclisi provokatsiyalar olmasın dep, matem mitinginde yalıñız qırımtatar bayraqları olacağını ilân etti.


c: text/html

text:
Tïmwr Bekmambetov 1961 jılı 25 mawsımda burınğı Gwrev, qazirgi Atırawda twğan. Bir jıl Mäskewdiñ avïacïya ïnstïwtında oqïdı. Keyinnen Taşkenttegi teatr-körkemöner ïnstïtwtın teatr men kïno swretşisi mamandığı boyınşa tämamdaydı.
1991 jılı Mäskewde telejarnama, körkem jäne derekti kïno, mwzıkalıq klïpter tüsiretin "Bazelevs prodakşn" kompanïyasın quradı. Söytip rejïsserlik mansap baspaldağın jarnama tüsirwden bastağan Tïmwrdıñ "Ïmperïal" banki twralı tizbekti jarnamalıq rolïkteri körermen zerdesinde ayrıqşa saqtalıp qaldı.
Al ülken saxnada alğaşqı tüsirgen kartïnası dep "Gladïatrïkstı" aytwğa boladı.
Qazir Gollïvwdta jumıs istep jürgen Tïmwr Bekmambetovtıñ "Öte qaterli" (Wanted ) degen jaña twındısı älemdik ekranğa jol tarttı. Onda bastı röldi Gollïvwd juldızı Anjelïna Djolï oynağan.
Tïmwrdıñ Gollïvwdtağı qoltañbası – Univesal Pictures kompanïyasınıñ byudjeti 150 mïllïon dollar bolatın blokbaster tüsiretin rejïsserdi burınğı Sovettik odaqtan tuñğış şaqırwı bolğandığımen de erekşelenip, tarïxta qaladı.
Bekmambetovke fantast jazwşı Sergey Lwkyanenkonıñ kitaptarı boyınşa tüsirgen "Noçnoy dozor" jäne "Dnevnoy dozor" fïlmderi nağız tanımaldıq äkelip, dañqqa böledi.
Eldar Ryazanovtıñ ruxsat etwimen bir emes birneşe urpaqtıñ süyikti kïnosına aynalıp ülgergen "Ïronïya swdbı" fïlminiñ de jalğasın tüsirip, bul kartïna Resey kïnobïznesindegi dollarlıq tabıs tabw rekordın tübegeyli jañarttı.
Älemdik prokatqa şıqqan alğaşqı aptada –aq 80 mïllïon dollar jïnap ülgergen, äygili Anjelïnanıñ qatıswımen Gollïvwdta tüsirgen fïlminen keyin, Tïmwr Bekmambetov Astanada ötken 5-şi xalıqaralıq "Ewrazïya" kïnofestïvalınıñ qurmetti qonağı boldı.
72934.kz materïaldarı negizderinde dayındaldı
Kommentarïï

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Çetel işler nazirliginiñ beyanatında aprel ayında Pew Research Center tedqiq merkezi tarafından etilgen sorav ketirile. Onıñ neticelerine köre, Ukrainanı şarqiy vilâyetlerinde ealiniñ 70% Ukrainada yaşamağa istey ve tek 18% regionnıñ Ukrainadan ayırıluvına qol tuta.
Ukrainanıñ tışqı siyasiy müessisesinde tüşüneler ki, yerli sakinlerniñ çoqusı Rusiye tarafında olğan silâlı taqımlarnıñ basımından qorqıp, öz fikirni aytıp olamay.
«Donetsk halq cumhuriyetiniñ» vekili Boris Litvinov mayıs 11 künü saat 20:00 Donetsk vilâyetinde «referendum»ğa 71,4% kelgenini qayd ete. Lugansk vilâyetinde «referendum»nıñ teşkilâtçılarından biri Vasiliy Nikitin anda 81% iştirak etkenini ilân ete.


text:
Devlet kâtibi
BİDENKO
Artem Igorovıç
1981 senesi fevral 12 künü doğdı.
Tasil
2004 – «Kiyev-Mogilân akademiyası» Milliy universitetini bitirdi; temel aliy tasil ve siyaset ilimler magistri derecesini elde etti.
2004-2007 – Strategik araştırma Milliy institutınıñ aspiranturasında oquy. Disertatsiya mevzusı – «Siyasiy qararlarnıñ alınmasında milliy havfsızlıq institutınıñ rolü ve yeri».
2003 – Robert Şuman (Budapeşt, Macaristan) İnstitutında «Siyasiy idare» kursını bitire.
İş ve siyasiy faaliyeti
1999-2000 – Siyaset institutında «Siyasiy taqvim» muarririniñ muavini; eskpert.
2000 – Uquq çıqarıcı teşebbüsler ameliyathanesiniñ mütehassısı.
2000-2001 – «İnter» telekanalınıñ «Yañı kün» proramması, iqtisadiy ve maliye haberleriniñ muarriri.
2001-2003 – Ukraina country profile müellifdeşi (Nations in Transit araştırması), Freedom House teşkilâtı.
2000-2003 – içki siyaset ve siyasiy kommunikatsiya meseleleri boyunca ekspert. Qıyaslav analizniñ halqara isntitutı.
2003-2006 – siyasiy kommunikatsiya meseleleri boyunca ekspert. «Kiyev Mogilân akademiyası» Milliy universiteti yanında siyasiy talil mektebi.
2003-2007 – Ukraina Nazirler Kabineti ve Kiyev şeer devlet memuriyeti yanında reklama meseleleri boyunca Şura azası.
2003-2014 – Ukraina tış reklama Birliginiñ Koordinatsion şurasınıñ başı.
2002 senesinden itibaren Ukraina Yuqarı Şurasınıñ informatsiya ve söz serbestligi boyunca Komiteti yanında Cemaat şurasınıñ azası. Ukrainanıñ «Reklama aqqında» Qanun leyhasınıñ azırlanuvında iştirak etti.
2014 senesi avgust ayından Kiyev şeer devlet memuriyetiniñ reklama meseleleri boyunca İdaresiniñ reberi ola.
Blogger ve «Ukrainska pravda», UBR, «Liga», «Espreso.TV» internet neşirleriniñ müellifi. «Ukrainske slovo», «Delovaya Ukraina», «Delovaya nedelâ», «Argumentı i faktı v Ukraine» gazetaları, Business Communication, «Profil» ve diger mecmualarınıñ siyasiy muarriri ola. Ukrain saylavları mevzusında eki kitapnıñ müellifdeşi ola.
2014 senesi fevral 4 künü Ukraina Nazirler Kabinetiniñ avalesi ile Ukraina haber siyaset naziriniñ muavini – apparat reberi vezifesine tayinlene.
Nazir muavini – apparat reberi Artem Bidenkonıñ 2014 senesi mülk ve kelir beyannamesi
Nazir muavini – apparat reberi Artem Bidenkonıñ 2015 senesi mülk ve kelir beyannamesi


text:
Özi basqarğan partiya Mugabege bilikten ketuge bir kün berdi
Zimbabveniñ biliktegi “Zimbabveniñ afrikalıq wlttıq odağı – Patriottıq maydan” partiyası Robert Mugabege el prezidenti qızmetinen öz erkimen ketuge düysenbige deyin mwrsat berip, äytpese oğan impiçment jariyalanatını turalı eskertken. Bwl turalı qauipsizdik ministri Patrik Çinamasqa silteme jasap Reuters habarladı. Ol jeksenbide bilik partiyası arnayı otırısında Mugabeni partiya basşılığınan ketirgennen keyin baspasöz mäslihatında söylegen.
Britandıq Daily Mail basılımı 93 jastağı Robert Mugabeniñ özin üyqamaqta wstauğa narazılıq bildirip, aştıq jariyalağanı turalı habarladı. Mugabeniñ otbası müşeleriniñ biriniñ aytuınşa, ol senbiden beri as işuden bas tartıp, “şındıq üşin öluge” bar ekenin mälimdegen.
Mugabeniñ aştıq jariyalağanı turalı aqparattı bilik partiyasınıñ müşeleriniñ biri basılımğa rastağan. “Ötken täulik işinde qariya türli amaldar istep baqtı: aştıq jariyaladı, qorqıtpaq boldı, söylesuden bas tarttı”, – deydi ol.
Bwğan deyin biliktegi “Zimbabveniñ afrikalıq wlttıq odağı – Patriottıq maydan” partiyasınıñ ortalıq komiteti 19 qaraşada ötkizgen arnayı otırısında Robert Mugabeni partiya basşılığınan alğanı turalı habarlanğan. Bilik partiyasınıñ jaña basşısı bolıp bwrınğı vice-prezident Emmerson Mnangagva saylanğan.
Bwl habardan keyin “Zimbabveniñ afrikalıq wlttıq odağı – Patriottıq maydan” partiyası ortalıq komitetiniñ jeksenbidegi arnayı otırısına qatısuşılardıñ şattanıp än salıp, bi bilep jatqan videosı äleumettik jelilerde tarağan.
18 qaraşada el astanası Harare qalasında ondağan mıñ adam köşege şığıp, Mugabeni bilikten şettetken äskerilerge qoldau bildirgen. Senbiniñ keşinde Mugabeniñ korteji Hararedegi memleket basşısınıñ “Kögildir şatır” rezidenciyasınan şığıp ketken. Key bwqaralıq aqparat qwraldarı Mugabe elden ketip qaldı dep habarladı. Äzirşe resmi orındar ol aqparattı rastağan joq.
Särsenbi küni Zimbabve qarulı küşteri elde töñkeris jasağannan keyin Mugabe men onıñ äyeli “Kögildir şatır” rezidenciyasında äskerilerdiñ baqılauında bolğan. 17 qaraşada Robert Mugabe Hararedegi Aşıq universitet tülekterine diplom tapsıru räsimine qatısqan. Bwl şarağa äskerilermen birge kelgen ol eldegi jağday turalı eşteñe aytpağan.
93 jastağı Robert Mugabe Zimbabve Wlıbritaniyadan täuelsizdik alğan 1980 jıldan beri bilik basında otırğan.
Azat Europa / Azattıq radiosı


text:
Bunı «Kommersant» yaza.
Para miqdarı aydınlatılmay, şimdilik o pek büyük degil, çünki ödenilgen tazminat miqdarına esaslandı.
Qırım ve Aqyarda ödevler boyunca emanet parasını sigorta Agentliginiñ baş müdir muavini Andrey Melnikovnıñ malümatına köre, ileride yatırımcılarnıñ arizalarına köre tazminat miqdarı artacaq. Agentlikniñ tahminlerine köre, Qırım yatırımcılarına 30-35 mlrd ruble ödenilmek kerek, olardan yarısı «PrivatBankqa» aittir.
Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ, ukrain bankları, şu cümleden «PrivatBank», yarımadada öz işini toqtattılar. Qırımlılarnıñ bank esapları qapatıldı. Qırımdaki «Yatırımcılarnı qoruv fondı» ukrain banklarınıñ müşterilerine tazminat ödemege başladı.
Aynı vaqıtta, Rusiyeniñ yerli «akimiyeti» teşebbüsi ile yarımadada meydanğa ketirilgen fond «PrivatBank» bergen ödünç parasını qabul etmek içün ayrı esapnı açtı.


text:
Ukraina çetel işler nazirligi Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ ve Rusiye Devlet Duması deputatlarnıñ Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen Qırımnı ziyaret etmek niyetlerini mümkün olmağan bir şey olaraq tanıy.
Bunı brifingde çetel işler naziriniñ muavini Daniil Lubkovskiy bildirdi, – dep haber ete «Krımskiye novosti».
«Mümkün degil. Qırımnı qanunsız sürette işğal ettiler. Anda Rusiye Federatsâisı yolbaşçılığınıñ bulunuvı maqbul degildir, bu ukrain çetel işler nazirliginiñ qattı mevamıdır», – dedi Daniil Lubkovskiy.
İşğal etilgen Qırımda avgust 14 künü Rusiye prezidenti Vladimir Putin Rusiye parlamenti azaları ve nazirlerniñ ögünde çıqışta bulunacaq.
Ziyaret devamında Putin Yalta ve Aqyarğa baracaq. Mında o, medeniyet erbapları ve yolbaşçılıq ile körüşecek.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, Ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
29 Mayıs 2015 Cuma
Şairane yürek sahibiniñ hayat kredosı (Ş.Alâdinniñ şiiriyetine bir nazar)
Mayıs 29, 2015 2015_2, Edebiyat ve tenqit, Qandımov Yunus, Şamil Aladin No comments
Quvanç ve yanıqlarğa, ümüt ve telâşlarğa, uçuv ve yıqıluvlarğa, yeñiş ve facialarğa nomay olğan qarsanbalı, çıtırmanlı XX yüzyıllıqta inkişaf etken edebiyatımızğa bugünki künniñ yüksekliginden bir nazar taşlar isek, onda ilkide çar Rusiyesiniñ, soñradan ise totalitar, qanlı bolşevik rejiminiñ acuvsız, şiddetli, yoq etici darbelerinden qanatları qırılğan, kökregi delmedelik, yaralanğan, ölümge, yoq etilüvge mahküm etilgen bir edebiyatımıznı köremiz.
Lâkin qadimiy milletimizniñ özü kibi qadimiy, yaşavçan edebiyatımıznıñ ocağındaki ateş sönmedi, daha doğrusı onı ne bir tiran, ne bir rejim, ne vaqıt, ne mesafe söndüralmadı. Er bir şair, er bir yazıcı yüreginde, közlerinde can alâmetini ğayıp etmegen, yanıp turğan ateş parçaçıqlarını accı-accı tütünler içinde boğulayatqan edebiyatımızğa alıp kelip qoşmağa tırıştı. Üsein Şamil Toqtarğazılar, Noman Çelebicihanlar, Cemil Kermençikliler, Bekir Çoban-zadeler, Şevqiy Bektoreler, Amdi Giraybaylar, Memet Nuzetler ve onlarnen fedaiy ediplerimiz - büyük bir ölçüde alğanımızda - edebiyatımıznıñ keçmiş ve kelecek arasında uzanğan köpürniñ yıqılmasına yel bermediler, aksine öz icatlarınen şu köpürge birer bağana, birer tireme oldılar.
Böyle fedaiy-ediplerimiz arasında, elbet de, Şamil Alâdin özüne has bir ayrıca yerni işğal etmekte. Şamil Alâdin kerçekten de, XX yüzyıllıqtaki qırımtatar edebiyatında özüniñ silinmez sahifelerini yazıp qaldırdı. Ondan miras qalğan zengin asabalıq, onıñ acayip ikâyeleri, povestleri, romanları belli. Lâkin aynı zamanda daha keregi kibi ögrenilmegen, incelenmegen bir alemdir.
XIX yüzyıllıqnıñ soñlarında Qırımda İsmail Gasprinskiyniñ "Terciman"da derc olunğan "Dar-ur-Rahat musulmanları" romanından XX yüzyıllıqnıñ soñlarında İbraim Paşiniñ Qırımda yazılıp neşir etilgen romanı arasındaki qırımtatar edebiyatında bir qaç dane nişane eserler mevcuttır. Olarnıñ adları añılır eken, Şamil Alâdinniñ "İblisniñ ziyafetine davet" epik povestiniñ adı da mıtlaqa añıla.
Umumen alğanda Şamil Alâdinniñ icadı üç büyük sahifeden ibarettir.
1-nci sahife - cenkten evelki icadı;
2-nci sahife - sürgünlik devirindeki icadı;
3-nci sahife - avdet devirindeki icadı.
Ş.Alâdin icadınıñ 2-nci sahifesi belli bir derecede ögrenilgen, 3-nci sahifesi ise keniş oquyıcılar dairesine muayyen bir derecede belli olğan olsa, onıñ icadınıñ 1-nci sahifesi keniş oquyıcılar dairesine az bellidir ve, asılında, qırımtatar edebiyatşınaslığında az ögrenilgen bir sahifedir.
İcadınıñ ekinci sahifesine ait olğan "Eger sevseñ", "Ruzgârdan sallanğan fenerler" romanları, "Çauş oğlu", "Teselli" povestleri, nesirniñ küçük janrında yazılğan bir sıra eserleri, icadınıñ üçünci sahifesine ait olğan bir sıra bediiy ve publitsistik eserleri XX asırdaki qırımtatar edebiyatınıñ inkişafına qoşulğan salmaqlı ve munasip issedir. Lâkin biz bugün Şamil Alâdinniñ icadınıñ 1-nci sahifesi üzerinde biraz kenişçe ve tafsilâtlıca toqtamaq isteymiz.
Ebet, Şamil Alâdin XX yüzyıllıqtaki edebiyatımızda büyük nesirci, panoram eserler yaratqan edip olaraq bellidir. Bu iç bir türlü şübe doğurmağan, delil-isbat talap etmegen fakttır. Lâkin büyük nesirci olmaqnen bir sırada Şamil Alâdin nazik, ince duyğulı, felsefiy-lirik, bazıda devirniñ özü kibi yalınlı-ateşli, grajdanlıq pafosınen siñi-rilgen nazm eserlerniñ müellifidir.
Velasıl, Şamil Alâdin edebiyatqa şair olaraq kirip kelgendir. 2-nci Cian cenkinden evelki icadı bütünley şiirnen bağlıdır. Onıñ ilk yazğan şiirlerinden "Tañ bülbulü: İsmail Gasprinskiyniñ qabiri başında" serlevalı nazm eseri bundan tamam 77 yıl evelsi, yani 1927 senesi aprel 15-te "Yaş quvet" gazetasında derc olunğan edi.
Bundan soñ Şamil Alâdinniñ 1932 senesi "Topraq küldi, kök küldi", 1935 senesi "Qızıl kazaknıñ yırları", 1940 senesi "Ömür" adlı şiirler cıyıntıqları dünya yüzü kördiler. Müellifniñ bu cıyıntıqlarğa kirgen nazm eserleri ekseriyetinen özleriniñ renk ve ahenklerinen XX asırnıñ 20-nci - 30-ncı seneleriniñ renk ve ahenkleriniñ aks sadası sıfatında yazılğan olsalar da, olarda mevcut olğan ayrı beyitler, şu beyitlerde ifade etilgen fikir ve tüşünceler qoyu bulutlar arasından körüngen küneşniñ altın şefaq ziyaları kibi yalq-yalq etip parıldaylar. Şamil Alâdinniñ 1930 senesi aprel ayında yazğan "Men ve furtuna" şiirinden alınğan bu beyitlerge diqqat etiñiz:
Grajdan cenkinde okopta yatmadım.
Düşmedim barakqa ayaqsız, qolsız.
Çoq sorsañ - daha men vintovka tutmadım,
Boranlı gecede sıñırda qalıp.
Topraqnı tanı dım, esledim ufuqnı,
Bilekni sarsıtmay. Çıqtım küreşke,
Qaranlıq, hor damda çırpıngan anamnı
Azaptan aldım da çıqardım küneşke.
Küneşçün dögüştim şeerde, köyde,
Küneşten küç aldı nervalı sözlerim.
İsteyim er yerde bir alev doğursın,
Keniş yel izlegen qaruvlı közlerim.
Şamil Alâdinniñ şiirleriniñ mevzu diapazonı yalıñız qırımtatar şiiriyetinde degil, totalitar rejimniñ ideologik pancaları içinde iñlegen diger halqlarnıñ şiiriyetinde olğanı kibi deyerlik keniş degil. Bu yerde şunı qayd etmek kerek ki, diger ediplerde olğanı kibi, Şamil Alâdinniñ şiirleri de grajdan cenki, sevgi, istisal, ahlâq mevzuları çerçivesinde qalıp ketmekteler. Lâkin mevzu diapazonınıñ taraşlıq yapqanına baqmadan, Şamil Alâdin yüreginde qaynağan duyğularnı, qalbinen is etken adiselerni kâğıtqa ustalıqnen tüşürmege areket ete edi.
Men söyledim, Evelina diñledi,
O, bir parlaq ziya edi ögümde.
Ayğa baqtı, maña baqtı, soñ dedi: -
Dülberlikçün zamet etme, dögünme!
Tuvğan yurtqa sadıq olmaq - eybetli.
Dülber közler olmasa da ömür bar.
Halqçün işlep, halqçün ölmek qıymetli,
Bunda şeref. Bunda şüret, şan dogar...
1938 senesi yazılğan "Çamlar tübünde" şiirinden alınğan işbu beyitler yuqarıda söyledigimiz fikirge kiçkene bir delil-isbat ola bilir. Şamil Alâdinniñ 30-ncı seneleri yaratqan aman-aman cemi şiirleri, bu cümleden "Çingene qızı", "Seniñ eşqıñ içün", "Acizlik ile çatışuv", "Deñizci bir yaş edi", "Yarınki yurtlar" ve sayre onlarnen şiirleri böyle bir ahenk, böyle bir ruhta yazılğandır.
Şamil Alâdin 2-nci cian cenki başlanğanda cebege ketken on beş qırımtatar yazıcısından biri edi. Faşist ordularına qarşı alınıp barılğan amansız çarpışmalarnıñ iştirakçisi olğan Şamil Alâdin qarsanbalı cebe yollarında bile qalemini elinden taşlamadı. Onıñ "Yolcu", "Okop içinde", "Qart emenler" kibi şiirleri, işte, cenk yıllarında yazılğandır. Şamil Alâdin cenkten soñki yıllarda şiir yazmaqnı bıraqmadı. Onlarnen lirik manzumelerni yarattı. Lâkin onıñ ediplik taqdiri onı yaratıcılıqnıñ diger bir sarp yoluna: nesir yoluna alıp çıqtı. Ve o, ömüriniñ soñuna qadar nesir meydanında çalıştı, qalemine totlamağa imkân bermedi.
Şamil Alâdin - büyük nesirci. Şamil Alâdinniñ qocamanlığı nesir eserlerniñ artında, ekseriyetinen, közge körünmegen bir kölge kibi turmaqta. Bu davasızdır. Lâkin onıñ hayat kredosı, icat kredosı, elbet de, onıñ şiirleriniñ içindedir.
Ölmekmi aceba? Ölmekmi kene?
Tökülgen közyaşım azmıdır menim?
Ne içün yaşayım dünyada, söyle!
Topraqta çürümek içünmi. Tenim?
Qalmasa yürekte kederden eser.
Sevinçke irişip olurmı edim?
Sus, qalbim! Sus endi, qorqaqlıq yeter,
Ayat - dag, taş eken, men şimdi bildim.
Hızmet et, zamet et, pervasız turma.
Seniñçün yaşavnıñ manası budır!
"Saadet nedir?" - dep kimseden sorma,
O seni unutmaz, tabiatta qanundır!
dep yaza Şamil Alâdin "Acizlik ile çatışuv" şiirinde. Misal olaraq ketirilgen bu beyitlerdeki:
Hızmet et, zamet et, pervasız turma,
Seniñçün yaşavnıñ manası budır!
misrasına diqqat eter ve Şamil Alâdinniñ basıp keçtigi icadiy yoluna köz taşlar isek, onıñ bütün ömüri halqqa bağışlanğanını köre bilemiz.
Velasıl, soñki vaqıtlarda, 30-ncı senelerde icat etip başlağan şairlerimizniñ icatları aqqında, bu cümleden Şamil Alâdinniñ şiirleri aqqında söz açılğanda, çeşit fikirlerni eşitmek sırası kele. Lâkin icadınıñ başlanğıç devirinde yazılğan nazm eserleri edebiyatımızda yaşamaq, ögrenilmek aqqına maliktirler. Çünki olar, Şamil Alâdinniñ ibaresinen aytacaq olsaq: "Küçlü qol ile yazılğan eserlerdir". Özümizden şunı qoşa bilemiz: şair ya da yazıcı aqiqiy istidat sahibi olmasa, istidat oña Alladan berilmese, onıñ qolu da, yazğan eserleri de zayıf olur. Şamil Alâdin ise aqiqiy,istidat sahibi, şairane yürekke, küçlü qollarğa malik olğan bir ediptir.
Yunus Qandım


text:
Payğambarımız (s.ğ.s.): «Kimde-kim Ramazanda oraza tutıp, sosın onıñ artınan Şäwwälda altı kün oraza ustasa, ol jıl boyı oraza tutqannıñ sawabın aladı» - degen. (Mwslïm)
Bul xadïs Şäwwäldağı altı kün orazanı tutw Allağa süyikti amal ekenin bildiredi. Fïqh ğalımdarı xadïstegi "artınşa ustasa" degen mätindi ayt meyramınan keyin arasın swıtpay jalğastırsa degen uğımmen tüsindiredi. Alayda, bul altı kündi Şäwwäldiñ soñına deyin ustasa da jalğastılıq ükimi üzilmeydi - degen pikirdiñ de durıs ekeni qulşılıq kitaptarında bayandalğan.
Al Ramazan ayında qazası bar adamdar "äweli Ramazannıñ parız etilgen orazasın ötep, odan keyin Şäwwal ayınıñ orazasın tutadı. Sebebi xadïste "Ramazannıñ orazasınan keyin" dep tur. Al qazası bar adamdar üşin Ramazannıñ orazası äli bitpegen bolıp esepteledi" degen ğalımdar.
Kommentarïï


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ABD Temsilciler palatası ABD Senatınıñ Rusiyege qarşı sanktsiyalarnı kenişletme ve quvetleştirme qanun çıqarıcı teşebbüsine qoltutar, dep ümüt ete. Bunı o Amerika Birleşken Devletleri Kongressiniñ eyyeti ile körüşip ayttı.
Prezident memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildire ki, Poroşenko ABD Kongressine Ukrainağa Rusiye istilâsına qarşı çıqmağa ve islâatlarnı kerçekleştirmege köstergen eki firqalı yardımı içün teşekkürler bildirdi.
Mezkür körüşüvde Ukraina mudafaasınıñ pekitilmesi, ABD bücetinde Ukraina havfsızlığınıñ maliye etilmesi muzakere etiildi.
İyün ayında Amerika senatorları Rusiyege qarşı sanktsiyalarnı kenişletken İranğa qarşı sanktsiyalarğa dair qanun leyhasınıñ deñişmelerine qoltuttı. Bunıñ maqsadı Moskvanı 2016 senesi ABD prezident saylavlarına kirişkeni, Qırımnı işğal etkeni ve Suriyede altı yıl devam etken cenkte ükümetke qoltutqanı içün cezalamaqtır. Qanun leyhası Beyaz Sarayğa Kongress qararı olmasa, santsiyalarnı yımşatmağa, toqtatmağa ve lâğu etmege yasaq ete.
ABD, Avropa Birligi ve diger ğarp memleketleri Rusiyege qarşı bir qaç kere sanktsiyalarnı kirsetken ediler. Başta Qırım işğali, soñra Donbasstaki silâlı zıddiyette Moskva alğan rolü sebep olğan edi.


text:
Qırımda Yuqarı mahkeme yarımadada üç insannıñ öldürüvinde qabaatlanğan 27 yaşında erkekke nisebeten qarar çıqardı.
Bu aqta Qırımnıñ rusiyeli prokuraturasınıñ matbuat hızmeti bildire.
Müessiseniñ malümatına köre, erkek Rusiye qanuniyetiniñ bir qaç maddesine köre qabaatlıdır – «hırsızlıq», «yağmacılıq», «mülkni yoq etmek ıntıluv», «akimiyet temsilcisine nisbeten kösterilgen cebir».
«Qabaatlanğan 2012-2013 seneleri Keriçniñ kvartira, ofis ve tükânlarından mülkni hırsızlığan edi. Bunıñ ile ücüm vaqtında onıñ tarafından üç insan öldürildi. Bundan da ğayrı, yaqalav vaqıtnda politsiya hadimine qarşı küç qullanğan edi», – denile beyanatta.
Qırımlığa ebediy apis cezası aqta qarar seslendirildi.


text:
Cumhuriyetçi-senator John McCain Helsinkide ABD prezidenti Donald Trump ve onıñ rusiyeli zenaatdaşı Vladimir Putin ötkergen matbuat konferentsiyasını tenqit etip çıqtı.
Cumhuriyetçi-senator işbu matbuat konferentsiyasını «amerikan prezidentiniñ yapqan eñ masqara çıqışı», Helsinki sammitini ise, «facialı hata» dep adlandırdı.
McCain, Trump «añlaşıla, onıñ kerçek tabiatı, qomşularınıñ mustaqilligini esapqa almağan, Suriye halqınıñ öldürilüvinde iştirak etken, halqara añlaşmalarnı bozğan ve butün dünyanıñ demokratik qurulışlarına ücüm etken Putin rejiminen bağlı yahşı munasebetler hayallarını amelge keçirmege qarar berdi».
ABD prezidenti Donald Trump rusiyeli zenaatdaşı Vladimir Putinnen körüşken soñ, keçmişke bağlı qalmamadan – Rusiye ve ABD uzlaşmaq kerekler dedi.
Mevzunen bağlı olaraq: «Putin Amerikanıñ dostu degil» – ABD senatorı.
İyülniñ 16-nda Helsinkide Trump ile Putin arasında körüşüv keçti. Matbuat konferentsiyası devamında Trump bir kere de olsa Ukraina lafını açmadı, albuki körüşüvden evel taraflar, diger mevzularnen biraber Ukraina aqqında da laf etecekler denilgen edi.


text:
Ermenistan Rusiye arbiy bazası yerleşken Gümri şeerinde yaşağan aileniñ yedi azasını öldürgen askerni teslim etmege talabı ile Rusiyege muracaat etti.
Ermenistan baş prokurorı Gevork Kostanân öz Rusiye zenaatdaşı Yuriy Çaykanı Rusiye arbiyi Valeriy Permâkovnı Ermenistan SİZOsına teslim etmege çağırdı.
Bu aqta malümat fevral 3 künü peyda oldı. Aynı şu künü İnterfaks Rusiye haber agentligi Permâkov Gümri şeerinde yerleşken Rusiye arbiy bazasında makeme etilecegi aqqında bildirgen edi.
Aileniñ öldürüvi, şu cümleden 2 yaşında qızçıq ve altı aylıq oğlançıqnıñ ölümi sebebinden, insanlar qabaatlı şahısnı Ermenistanda mahkeme etmek talabı ile narazılıq numayışlarına çıqa edi.


text:
Bunı Gafarov öz Facebook saifesinde bildire.
«Men sizni doğrudan tenbiyeleyim, bu işke diger tatarlarnı bağlamañız, siz başqa kontoralarda keçinesiñiz, demek çım-çırt yaşañız, aramzadeler, Qırımda ekinci Maydan olmaycaq. P.S. Sen, advokat, öz başınen qurşunnı toqtata bilecegini tüşünmeyim, er keske bunı aytıp ber», – dep aytıla messacta.
«Gecelernen mına böyle acayip tileklerni alam, işte», – dep izaatlay Gafarov.
O, bu vaqia boyunca «Qırım Cumhuriyetiniñ prokuraturasına» ariza bermege niyetini de bildire.
Tünevin «Qırım prokurorı» Natalya Poklonskaya Meclis reisi Refat Çubarovğa «ekstremizm faaliyetiniñ musaadesizligi» aqqında tenbiyeni oqudı. Ve eger de o, buña riayet etmese, Meclis dağıtalacaq, onıñ faaliyeti ise yasaq olacağı aqqında bildirdi.


text:
İşğal etilgen Keriçte 93000 Rusiye pasportı berildi. Bunı «pasportlarnı berüv noqtasınıñ» yolbaşçısı Sergey Brage matbuat konferentsiyasında bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, Keriçniñ 96 000 sakini Rusiye Federatsiyası vatandaşınıñ pasport resmiyleştirilmesi içün vesiqalarını teslim etti, olardan 93 000 kişi pasportnı elde etti.
Keriçte, FMH malümatına köre, tahminen 117 000 saylayıcı bar, onıñ içün Rusiye pasportını aluv meselesi saylavlar arfesinde ğayet aktual ola.
Aqyar «akimiyetiniñ» malümatına köre, şeer sakinleriniñ üçte ekisi Rusiye pasportını aldı. Memurlar bildireler ki, Aqyar saylayıcılarınıñ şeer cedveline 302 biñ insan kirsetildi, olardan 197 biñ kişi Rusiye pasportını elde etti.
Yerli kütleviy haber vastalarınıñ malümatına köre, Rusiye pasportını alğan qırımlılar müür ve imza olmağanını qayd etip başladılar. Böyle etip, olarnıñ kerçek ya da sahte olması büyük şübe doğura.


text:
Twitter ağında qırımtatarlarğa qol tutmaq sebebinden fleşmob keçirdiler, dep bildire gordonua.
İnterenet-qullanıcılar #StopCrimeanTatarsGenocide heştegi ile messaclarnı yazıp, yarımadada sıqıştıruvnı duyğan qırımtatarlarğa destegini köstereler.
Böyle messaclar ile işğal etilgen Qırımda qırımtatarlarnıñ taqibi meselesine diqqat celp etmege çalışırlar.
Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilev bildirdi ki, Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen Qırımnıñ «halq imayesinde» yerli meclis vekilleriniñ ve «ğayıp olacaq» qırımtatarlarnıñ cedvellerini tizgen ekenler.
Evel Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov «Kommersant» gazetasına şunı bildirdi ki, Qırımnıñ Rusiyege qoşulması, memleket yolbaşçısınıñ tanılmaması ile bağlı areketler qanun boyunca taqip etilecek ve ğayet ciddiy mevam kösterilecek eken.
«İnsanlar arasında milletlerara zeminde ziddiyetlerni doğuracaqlarnı, nasıldır bir çare tapıp, Qırımdan quvarım ve olar cezalarını cinaiy tertipte körerler», – dedi Aksönov.
Qırımtatar halqınıñ taqibi işğal etilgen Qırımda adiy bir şey oldı. Rusiye mahsus hızmetleri tarafından ev, mektep, medrese ve camilerde tintüvler keçirile.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Qırımda dekabr 31-de tatil olmaycaq: Rusiye Devlet dumasınıñ profil komiteti dekabrniñ soñki kününi tatil olaraq ilân etmekni red etti. «Eho Moskvı» bergen malümatına köre, komitet yolbaşçısı Andrey İsayev LDPR deputatlarınıñ ğayesini muvafaqiyetsiz dep adladı.
Onıñ qayd etkenine köre, bayram taqvimi bir qaç kere muzakere etildi ve deñiştirilmeycek.
Rusiye Devlet dumasınıñ deputatı qayd etti ki, yılbaş arfesi iş künü bir çoq teşkilâtta öyle de qısqartılacaq.
«Adamlar biri-birini tebriklep, evge qayta bileler. Bayramğa azırlıq körmek içün vaqıtları yeterlidir», – dep tüşüne İsayev.
LDPR deputatları Rusiye Devlet dumasına qanun leyhasını kirsetip, tatilni yanvar 8-den dekabr 31-ne keçirmege teklif ettiler. Deputatlarnıñ zanınca, bayram arfesi iş semereligi pek alçaqtır.
Rusiyelilerniñ yılbaş tatili on bir kün sürecek – yanvar 1-den itibaren 11-ne qadar.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Rusiye sigorta tibbiyeti ne olğanını artıq qırımlılar da bile. Rusiye işğalinden soñ Qırım hastahanelerinde nasıl deñişmeler oldı? Yarımadanıñ aphanelerinde olğan ilâclar qayda ketti ve qalğanlar Ukraina fiyatlarına köre ne sebepten eki qat arttı? Ne sebepten hastalar şahsiy hastahanelerde bile büyük nevbetlerde tura? İleride yalıñız Rusiye ilâcları olsa, qırımlılarnıñ sağlığı zarar körecekmi?
İşğal etilgen yarımadada sigorta tibbiyeti ve ilâc fiyatlarınıñ artması aqqında – «24» haber telekanalında «Qırım.Aqiqat» yayınında.
Studiya musafirleri – İslâatlar reanimatsion paketiniñ baş eksperti Zorâna Çernenko ve «Patsiyentı Ukrainı» Hayriye fondunıñ reisi Dmitriy Şerembey, alıp barıcı – Qırım jurnalisti Aleksandr Yankovskiy.
Bu cumaertesi künü programma saat 22:30 (Aqmescit saatine köre saat 23:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit saatine köre saat 12:30) efirge çıqa.
Radio Svobodanıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegen insanlar içün azırlandı.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl aytqanı kibi, Qırım Rusiye nezareti altına keçkeninden soñ, Meclisniñ ağır vaziyetine baqmadan, onıñ regional temsilcilikleri yarımadada sınavlarğa dayanıp oldı.
Bu aqta o Avdet gazetasına bildirdi.
«Regional meclislerniñ çoqusı şu eki yılnıñ sınavlarına dayandı ve biz olarnıñ faaliyetiniñ ğayrıdan tiklenmesine çoq diqqat ayıramız. Amma şunı añlamaq kerek ki, şimdiki regional ve yerli meclislerde olğan problemlerninñ tarihı uzun ve tek subyektiv degil, daimiy hasiyetlerge maliktir», – dedi Celâl.
Onıñ sözlerine köre, öz ve tuvğanlarınıñ havfsızlığını tüşünip, milliy areketten çetleşkenler de bar.
«Umumiy ümde ve maqsatlarğa inanğanlar ise yanımızda qaldı, yañı insanlar peyda oldı. Bugün halqı ögünde mesüliyetli olğan insanlarnıñ büyük taqımı meydanğa kele», – dey Celâl.
Rusiye Qırımnı 2014 senesi baarde işğal etkeninden soñ, qırımtatarlarnıñ yetekçileri Refat Çubarov ve Mustafa Cemilevge yarımada kirişini beş yılğa yasaq ettiler.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Noyabr 22-24 künleri Qırımda ava şaraitleri, ayırıca şimaliy-şarqiy yel suratınıñ 18-23 m/s qadar yetecegi aqqında tenbiyelediler.
Yelniñ küçleşüvi aqqında bildirüv Qırımnıñ «Fevqulâde vaziyetler boyunca» saytında «acele haber» kibi nişançıq ile peyda oldı.
«Yelniñ küçleşüvi ile bağlı fevqulâde vaziyetlerniñ peyda olması beklenile», – deyler müessisede.
Bu sebepten qırımlılarnı bu künleri dağ ve deñiz seferlerinden vazgeçmege çağıralar.
Ava şaraitleri sebebinden Keriç keçiti işini toqtattı. Mında noyabr 21-de, saba, nevbette 900 maşina tura edi.


text:
Rusiye Federatsiyasına qarşı halqara cezalar saqlanılsa, Rusiye Federatsiyasınıñ dağıluvını körermiz. Bunı Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilev fevral 8 künü oña «Rusiyede faşizmge stop» Putinge qarşı halqara koalitsiyası tarafından «Rusiye faşimzi ile küreşte yararlıqları içün» nişanınıñ taqdimi vaqtında bildirdi.
Cemilev şunı qayd etti ki, Qırımnıñ işğalden azat etilmesiniñ tek arbiy olmağan stsenariyini baqmaq kerek.
«Arbiy (yarımadanıñ azat etilmesi – QA) qan aqmasına sebep olur, birinci nevbette, Rusiye işğalini tanımağan qırımtatar halqınıñ yoq etilmesini nazarda tutar. Cezalarğa ümüt besleymiz… Cezalarnıñ seviyesi deñişmese, yaqında Rusiye Federatsiyasınıñ dağıluvına şaat olacağımızdan şübem yoq. Bu er şey bir-bir buçuq yıl devam etecek, neticede tek Qırım ve Donbassnıñ degil de, Gürcistan ve Pridnestrovyeniñ azat etilmesini de körermiz», – dey Cemilev.
O şunı da hatırlattı, «Rusiye Federatsiyasınıñ Ukrainağa ücümi vaqtında memlekette ordu yoq edi». Cemilevniñ aytqanı kibi, «halq istilâcınıñ tişlerine urıp, onı toqtattı».
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Qırımnıñ Rusiye başı Sergey Aksönov 2016 senesiniñ eñ istiqbal yetekçileri sırasına kirdi. İşbu neticeni Rusiyeniñ içtimaiy-iqtisadiy ve siyasiy taqiqat institutı çıqardı.
Cumhuriyet başı cedvelniñ sekizinci yerinde buluna. Yanvar cedvlinde – 20-nci yerni alğan edi.
İnstitutta deyler ki, Aksönovnıñ itibarı yarımada işğali yıllığına bağışlanğan «Qırım. Vatan yolu» filminiñ kösterilgeninden soñ daa da yüksek oldı.
«Reyting-2016» cedveline Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya (10-uncı yer) ve Aqyarnıñ Uquq çıqarıcı Muşaveresiniñ başı Aleksey Çalıy (13-ünci yer) kirdiler.


text:
Aqmescit – Qırım aman-aman bir buçuq yıldan berli yañı kerçeklerde yaşay, Rusiye timsalleri ukrain timsallerini quvdı. Eski timsallerden sebep yaqalana ve mahkeme etile bilesiñ. Buña baqmadan, Qırım sakinleri Ukrainağa munasebetini ifadelemek içün çeşit usullarnı tapalar: mavı-sarı renklerde urba kiyeler, ukrain işaretleri ile şeylerni alalar ya da bu renklerni farqlı saalarda qullanalar. Ekspertlerniñ fikirince, şimdiki vaziyette qırımlılarnıñ yarımadada üküm sürgen vaziyetke qarşı çıqqanını köstermek içün diger imkânları yoq.
Rusiyege «qoşulğan» soñ yarımadada tez-tez ukrain timsallerini yoq etmege başladılar: bayraq, tuğra, devlet tilinde levha, işaretler – keçmişni añdırğan er şey teşebbüsçilerniñ planlarına köre unutılmaq kerek edi.
Aqımdaki seneniñ mart ayında Qırım faalleri cemaat tedbirlerinde timsallerni kösterip, yaqalanğan ve mahkeme etilgen ediler
Aqımdaki seneniñ mart ayında Qırım faalleri cemaat tedbirlerinde timsallerni kösterip, yaqalanğan ve mahkeme etilgen ediler. Ukrain yazıcısı Taras Şevçenkonıñ doğğanından 201 yıllığına bağışlanğan aktsiyada ukrain bayraqlarını kötergen insanlarnı mecburiy işler ve para cezaları ile cezaladılar.
Qırım faali, populâr bloger Liza Bogutskaya öz fikirini gizlemeyip, sarı-mavı bayraq renklerine kiyingen edi, lâkin keçken seneniñ sentâbr ayında onıñ evinde keçirilgen tintüv ve uquq qoruyıcı organlarnıñ sorğusından soñ o Qırımnı terk etip, qıtaiy Ukrainağa köçti.
Urbadan başlap maşinağa qadar
Şimdiki Qırımda basqı ve qorquzuvlarğa baqmadan, yarımada sakinleri Ukrainağa eyi yanaşqanını köstermege devam eteler. Bu farqlı şekillerde ifadelene: birisi sarı-mavı renklerde urba kiye, ukrain timsalleri ile şeylerni satın ala ya da bu renklerni farqlı saalarda qullana. Qırım.Aqiqat bu fikirni tasdıqlağan eñ parlaq fotoresimlerni saylap aldı.
Aqmescitte sarı-mavı urbada adamlarnı sıq-sıq körmek mümkün: ayaqqap, şort, kölmek, anterler. Bu birden közge çarpa.
Böyle urbağa qırımtatarlarnıñ iştiraki ile keçken tedbirlerde rastkelmek mümkün. Soñki sefer bunı Aqmescitniñ qırımtatarlar toplu yaşağan Borçoqraq (Fontanı) qasabasınıñ 25 yıllığı bayramında körmek mümkün edi. Mında, misal olaraq, Küreş yarışları keçken meydançıqlar sarı-mavı renklerde edi.
Daa bir usul – graffiti. Meselâ, Aqmescitniñ Naberejnaya soqağı rayonında keçken sene ukrain bayrağı resiminde Vladimir Putin qolunı adamlarğa uzata edi. Faqat, tezden Rusiye prezidentini boyanen qapatıp, resimniñ bir qısmını qaldırdılar – mında ukraince bir yazı peyda oldı: «Sen bizim ile – biz seniñ ile» ( «Tı z namı – mı z toboyu», – QA).
Aqmescitte Rusiye devlet yolbaşçısınıñ tenqidi ile diger graffiti de bar.
Urba çarşıları ve tükânlarında ukrain timsalleri ile kölmek ve baş kiyimleri alâ daa satıla. Misal olaraq, Qırım paytahtındaki çarşılardan birinde Andreyevskiy ve ukrain bayraqları kapitan kepkasını satın almaq mümkün. Onıñ fiyatı – 105 ruble. Ya da sade sarı-mavı baş kiyimini almaq mümkün.
Şeer akimiyetiniñ qararı ile Aqmescitteki Kozlov soqağında yoq etilgen çarşıda Ukraina haritasınıñ resmi ile silecekni sata ediler. Qırım.Aqiqat mühbiri satıcıdan bundan sebep problemleri yoqmı dep soradı, onıñ cevabı böyle oldı: «İcare parasını kim berecek?».
Diqqatqa lâyıq daa bir «sarı-mavı şey» – levhalar. Aqmescit merkezinde büyük yazını körmek mümkün: «Apteka nizkih tsen» («Ucuz fiyatlar aphanesi», – QA), bu levha «Qırım baari» vaqialarından evel peyda olğan edi.
Aluştadaki «Kiyev» şifahanesi ve Saq kirişinde sarı-mavı yazılar alâ daa bar. Hatırlatmaq kerek ki, maşina aydavcıları bu levhalarnıñ yanında toqtalıp, foto çıqaralar.
Söz sırası, Ukraina bayraqları maşinalarnıñ içinde siyrek rastkelse, ukrain timsalleri maşinalarnıñ üstünde – sıq-sıq ola. Misal olaraq, yol hızmeti hadimleri yürgen «Gazel» ukrain milliy bayrağınıñ renklerine boyalanğan.
Ekspert: bu em Qırım, em de yarımadadan tış işaretleri
Psihologiya ilimleri namzeti, Ukraina oca ilimleri Akademiyasınıñ İçtimaiy ve siyasiy psihologiya İnstitutınıñ hadimi İrina Brunova-Kalisetskayanıñ zanınca, qırımlılar mavı-sarı renklerni qullanıp, öz baqışlarını ifadeleyler, çünki şimdiki vaziyette başqa çareleri yoq.
Bu müitte olarnıñ bunıñnen bağlı fikirleri, şu cümleden, «referendum» ve «qoşuluvğa» munasebetini ifadelemek içün yekâne imkândırİrina Brunova-Kalisetskaya
«Sır degil ki, Qırımnıñ bütün sakinleri Rusiyeni çağırmadı ve işğalge, «tuvğan yerge qaytmasına», razı degil ediler. Lâkin bu müitte olarnıñ bunıñnen bağlı fikirleri, şu cümleden, «referendum» ve «qoşuluvğa» munasebetini ifadelemek içün yekâne imkândır», – dep ayta Brunova-Kalisetskaya Qırım.Aqiqatqa.
Bunıñnen beraber, ekspertniñ qayd etkenine köre, adamlar qıtadan kelgen «qırımlılar Ukrainanıñ topraq bütünligini qorumadılar ya da yarımada «sovetler» devrinde yaşay» kibi qabaatlarına cevap bermek içün fikirlerini ifadelemege mecburlar.
«Tabiiy ki, özüni Ukraina vatandaşı sayğan ve Qırımnıñ Ukrainağa qaytmasını beklegen insanlar bunı eşitmege istemeyip, özüne nisbeten adaletsizlik dep sayalar», – dep ayta psihologiya ilimleri namzeti.
Onıñ bildirgenine köre, bu em Qırım, em de yarımadadan tış işaretleri: «Bizler – Ukraina vatandaşımız, bizler – barmız».


text:
Sureyi defne suyu ile nazar değen kişiye uygulanırsa ALLAH’ın izniyle nazar veya kem gözlerden uzak olur.
Bismillâhirrahmânirrahiymi.
Nûn velkalemi ve mâ yestûrûne. Mâ ente bi- nı’meti rabbike bimecnûnin. Ve inne leke leecren ğayre memnûnin. Ve inneke Ie‘alâ hulûkm ‘aziymin. Fesetübsırü ve yübsırûne. BieyyikümülmeftûnüInne rabbeke hüve a‘lemü bimen dalle ‘an sebiylihî ve hüve a‘Iemü bilmühtediyne. Felâ tütı‘ılmükezzi- biyne. Veddû lev tüdhinü feyüdhinûne. Ve lâ tütı’külle hallâfın mehiynin. Hemmâzin meşşâin bi- nemiymin. Mennâ‘ın lilhayri mü’tedin esiymin. ‘Ütülün ba‘de zâlike zeniymin. En kâne zâ mâlin ve beniyne. İzâ tütlâ ‘aleyhi âyâtünâ kâle esâtıyrülevveliyne. Senessimühu ‘alelhurtûmi. İnnâ belevnâhüm kenıâ belevnâ ashâbelcenneti, iz ak- semû leyasrimünnehâ mushibıyne. Ve lâ yestesnû- ne. Fetâfe ‘aleyhâ tâifün min rabbike ve hüm nâi- mûne. Feasbehat kessariymi. Fetenâdev mus- bihıyne. Eniğdû ‘alâ harsiküm in küntüm sârimiyne. Fentaleku ve hüm yetchâfetûne. En lâ yed- hulennehelyevme ‘aleyküm miskiynün. Ve ğadev ‘âlâ hardin kâdiriyne. Felemmâ reevhâ kâlû innâ ledâllûne. Bel nahnü mahrûmûne. Kâle evse- tuhüm elem ekulleküm levlâ tüsebbihûne. Kâlû sübhâne rabbenâ innâ künnâ zâlimiyne. (30) Feakbele ba‘duhüm ‘alâ ba‘dın yetelâvemûne. Kâlû yâ vey- lenâ innâ künnâ tâğiyne. ‘Asâ rabbünâ en yübdi- lenâ hayren minhâ ilâ rabbinâ râğıbûne. Kezâlikel ‘azâbü ve le‘azâbül’ âhireti ekberü, lev kânû ya‘lemû- ne. İnne lilmüttekıyne ‘inde rabbihim cennâtin na‘ıymi. Efenec‘alülmüslimiyne kelmücrimiyne. Mâ leküm, keyfe tahkümûne. Emleküm kitâbün fiyhi lemâ tehayyerûne. İnne leküm fiyhi lemâ te- hayyerûne. Em leküm eymânün ‘aleynâ bâliğatün ilâ yevmilkıyâmeti inne leküm lemâ tahkümûne. Selhüm eyyühüm bizâlike ze‘ıymün. Em lehüm şü- rekâ’ü, felye’tû bişürekâihim in kânû sâdikıyne. Yevme yükşefû ‘an sâkın ve yüd‘avne ilessücûdi felâ yestetıy‘ûne. Hâşi‘aten ebsârühüm terhekuhüm zilletün, ve kad kânû yüd‘avne ilessücûdi ve hüm sâli- mûne. Fezerniy ve men yükezzibü bihâzelhadiysi, senestedricühüm min haysü lâ ya‘lemûne. Ve ümliy lehüm, inne keydiy metiynün. Em tes’elühüm ecren fehüm min mağremin müskalûne. Em indehümülğaybü fehüm yektübûne. Fasbir lihukmi rabbike ve lâ tekün kesâhıbilhûti, iz nâdâ ve hüve mek- zûmün. Levlâ en tedârekehu nı‘metün min rabbi- hî lenübize bil’arâi ve hüve mezmûmün. Fectebâ-hü rabbühu fece‘alehu minessâlihıyne. Ve in yekâ- dülleziyne keferû leyüzlikûneke biebsârihim Iemmâ se- mi‘uzzikre ve yekûlûne innehu lemecnûnün. Ve mâ hüve illâ zikrün liFâlemiyne.


text:
Adam qañqaları köli
Bul köldi alğaş ret 1942 jılı, añşılar qawımdastığınıñ ökilderi bayqaydı, biraq, tarïxï jazba betterinde osınaw köl jayındağı alğaşqı jazba XIX ğasırda aytılğan. Zertewşiler äwelde bul qañqalar, osı öñirdi jawlap alwğa kelip, biraq, tabïğattıñ dolı minezimen kürese almay, qırılıp qalğan Japon äskerleriniñ süyekteri degen pikirge toqtaldı. Alayda, ekinşi dünïe soğısı kezinde Brïtandıqtar tarapınan kelgen zerttewşiler, bul süyekter, japon äskerleriniñ qañqası degen pikirdi joqqa şığardı. Sebebi, bul qañqalardıñ jası edäwir erte kezeñge tïseli edi.
Al antropolog ğalımdar bolsa, bul süyekter özin-özi öltiretin dinï ğurıp nätïjesinde jïnaqtalıp qalğan. Adamdar belgili waqıt aralığında osı arağa kelip özderin öltirip otırğan degen qortındığa keledi. 2004 jılı Ündistan men Evropalıq ğalımdardan quralğan top, "qañqalar kölin" zerttewge ekspedïcïya şığaradı. Mäyitterdiñ süyegine jasalğan DNQ qortındısı boyınşa süyekter öte erte zamanğa tïesili bolıp şıqtı. Tipten, naqtı merzimi de anıqtaldı, b.e 850 jılı. Süyekterdi tolıqtay zerttew barısında olardıñ, bas süyekterdiñ qattı tïgen soqqıdan jarılğandığı anıqtaladı.
Qazirgi kezde bul orın twrïster üşin aşıq mekenderdiñ biri.
Jılandar aralı
Brazïlïyanıñ Keymada-Grandï aralın bizdiñ ğalamşarımızdıñ eñ qawipti jeri dep tanılğan. Araldıñ qawiptiligi onıñ awmağın basıp alğan wlı jılandarda bolıp otır.
Awmağı 430 şarşı metr aralda tört mıñnan astam jılan meken etwde. Bul reptïlïyalar öte wlı: bir şaqqanı tinderdiñ bir sätte jansızdanwına aparıp soqtıradı, al wı bolsa, deneni küydirip jiberedi.
Brazïlïyanıñ bïligi aralğa barwğa qatañ tıyım saldı. Tek araldıñ jağasında balıq awlawğa ğana ruqsat etilgen.
Egewquyrıqtar şirkewi
Jurtşılıq üşin öte qorqınıştı orındardıñ biri - Ündistannıñ Deşnok qalasında belgili qoğam qayratkeri Karnï Matanıñ rwxına arnap köterilgen egewquyrıqtar şirkewi. Bul jerde 20 000 bastap 50 000 mıñğa deyin egewquyrıq tirşilik etedi. Bul jaydan-jay qubılıs emes, 1463 jılı Karnïdiñ ögey balası arıqtan sw işpek bolıp jatqanda kenetten swğa batıp qaytıs boladı. Karnï Yama qudaydan qayta tiriltwdi suraydı, Yama quday odan bas tartıp, olarğa barlıq erkek atawlıları qudayğa oralmaytındıqtarın, olar waqıtqa egewquyrıq keypinde boladı, sosın adam bolıp qayta ömirge keledi dep aytqan eken. Sodan beri adamdar egewquyrıqta adamdar janı bar dep esepteydi.
Atalğan orında ömir süretin adamdar olardı öltirmeydi, kersinşe olarğa tamaq berip qurmet körsetedi. Şirkewlik egewquyrıqtardı öltirgen üşin qomaqtı ayppul da qarastırılıp qoyğan.
Tozaq qaqpası
Türkimenstan - tanımal twrïstik aymaq emes. Biraq, birneşe jıldan beri elge älemniñ türli memleketterinen kelwşiler ağılıp jatqan bir orın bar.
Ol - jergilikti xalıq «Tozaq qaqpası» dep atap ketken Erbent awılınan 90 şaqırım qaşıqtıqtağı ottı jalın şaşıp jatqan krater.
Şoğırlanğan jerastı gazın 1971 jılı qazw jäne burğılaw jumıstarı kezinde Keñes geologtarı tapqan. Zerttewşilerdiñ burğılaw munarası men basqa da qurılğıları payda bolğan şuñqırğa tüsip ketedi. Aymaq turğındarı jäne malğa zïyanı tïmew üşin geologtar gazdı jağıp jiberw twralı şeşimge keledi. Ört birneşe künnen keyin sönedi dep boljam jasağan. Alayda, kraterden şıqqan gaz jalını 1971 jıldan beri öşken emes.
Qwırşaqtar aralı
Şamamen 60 jıl burın Saçïmïlko kanalında ornalasqan aralda Djwlïan Santana Barreranıñ köz aldında kişkentay qız swğa batıp ölgen. Oqïğa ornınan jigit eski qwırşaq tawıp alıp, onı talğa ilip ketken eken. Biraq oqïğanı öz közimen körgen meksïkalıq qattı mazasızdanıp, qoqısqa laqtırılğan eski qwırşaqtardı aralğa aparıp, taldarğa ilip ketip jürgen. Alayda az waqıt ötken soñ Djwlïan otbasın tastap sol aralğa köşip barğan. Sol jerden üy salıp, baqşa ösirip, waqıtın taldarğa qwırşaq ilwmen ötkizgen.
1990-jıldarda jergilikti bïlik kanaldardı tazartqan kezde ğana körgen. Köptegen jumısşı ilinip turğan qwırşaqtardı ölikter dep oylaptı. Jaqındap barğanda ğana qwırşaq ekenine közderi jetken. Qazirgi kezde Djwlïan Santanağa kelwşiler, qwırşaqtar aralın öz közimen körgisi keletinder de köp.
2001 jılı däl sol jerde Djwlïan Santana Barrera da swğa batıp ölgen eken.
Derekközi: reactor.inform.kz
Kommentarïï
-
esingde bolsin2016-02-04 17:17:34T ekstti birneşe ret oqıp äzer tüsindim, qızığıp oqïtın taqırıp qoy,oqıp bitkenşe şarşatıp jiberdi


text:
Bazarertesi künü, mayıs 18 – Qırımdan qırımtatar halqı sürgünliginiñ qurbanlarını hatıra künü. Bugün Ukraina ve tışında bu facianıñ 71 yıllığına bağışlanğan bir sıra hatıra tedbiri keçirilecektir.
Şu künleri Kiyev, Harkov, Herson, Lviv ve diger şeerlerde de bu kibi tedbirler keçirildi.
Bazar künü hatıra tedbirleri Almaniya, Poloniya, Çehiya, Romaniya, Türkiye ve diger memleketlerde keçirilgen edi.
Ukraina prezidentiniñ Facebook saifesinde SaveCrimeanTatars #QirimSurgunu hashtagi ile fotoresim aşkâr etildi.
Sürgünlik qurbanlarıñ hatırasını añmaq ve qırımtatarlarğa qol tutmaq maqsadı ile çetelde Ukraina elçihaneleri ve Ukraina Tış işler Nazirligi de içtimaiy ağlarda bu mevzuda resimlerni paylaştı.
Aqmescitte qırımtatarlarnıñ çoqusı akimiyet tarafından azırlanılğan ve qırımtatar halqınıñ sürgünligine bağışlanğan tedbirlerde iştirak etmekten vazgeçtiler. Şu cümleden mayıs 17 künü keçirilgen «Yüregiñde ateş yaq» aktsiyası vaqtında Nazirler şurası binası üzerinde seyirciler ateş kürrelerini kördi. Böylece, akimiyet tarafından azırlanılğan tedbirde iştirak etmegenler 1944 senesi sürgünlik qurbanlarınıñ hatırasını añdılar.
Er sene Qırımda sürgünlik yıllığı munasebeti ile kütleviy tedbirler, şu cümleden Aqmescit merkezinde matem mitingi keçirile edi. Amma Rusiyeniñ Qırımnı zapt etkeninden soñ Aqmescit merkezinde bu kibi tedbirlerni keçirmege yasaq ettiler.
Mayıs 18 künü – Qırımtatar halqı sürgünliginiñ hatıra künü. Bu kün 1944 senesi qırımtatarlarnen tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollandı. Umumen 180 biñ insandan ziyade sürgün etilgen edi.


text:
Sıñırcılarnıñ suallerine eminsiz cevaplar ve separatizmge alâqa – Rusiye Federatsiyasınıñ nezareti altında olğan Qırım ile memuriy sıñırda insanlarnıñ ve maşinalarınıñ teşkerilmesiniñ esas sebebi ola bile.
Bu aqta Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba efirinde oktâbr 9 künü Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ başı muavini Oleg Slobodân bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, vatandaşlarnıñ daa diqqatlı teşkerilmesi içün bir sıra sebep bar.
«Uquq qoruyıcılarımızda olğan malümat bazası böyle qararnıñ alınmasına qaynaq ola bile. Eger de vatandaş bu bazalarda olsa ve onıñ Ukraina territoriyasında olğan separatist areketlerine alâqası qayd etilgen olsa, elbette, vatandaşqa nisbeten nasıldır bir teren teşkerüvni keçirmek içün sebep peyda ola», – dey Slobodân.
Rusiye Qırımnı 2014 senesi işğal etkenden soñ, qıtaiy Ukraina ve yarımada arasında memuriy, amma aqiqatta kerçek sıñır peyda oldı. Qırım vaqtınca işğal etilgen territoriya olaraq ilân etilgen.


text:
Ekrem Çelebi - Yaralandım Ey Can
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Yaralandım Ey Can
Etiketler : Ekrem Çelebi - Yaralandım Ey Can türkü indir, Ekrem Çelebi - Yaralandım Ey Can türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Yaralandım Ey Can mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Yaralandım Ey Can türküsü, Yaralandım Ey Can sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Yaralandım Ey Can bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Bülbül Havalanmış
Ekrem Çelebi - Mavi Mavi
Ekrem Çelebi - Turnalar
Ekrem Çelebi - Kahveyi Kavuranlar
Ekrem Çelebi - Leylim Ley
Ekrem Çelebi - Atım Arap
Ekrem Çelebi - Ahlatta Yeşil Kovan
Ekrem Çelebi - Al Fadimem
Ekrem Çelebi - Gel Deyi Deyi
Ekrem Çelebi - Kahveyi Dökerim
Ekrem Çelebi - Sitem Taşlarına Vurdum Başımı
Ekrem Çelebi - Şekeroğlan
Ekrem Çelebi - Yine Bir Hal Oldu
Ekrem Çelebi - Çakmak Çakmaya Geldik
Ekrem Çelebi - Mavili Yazma


text:
AWA RAYI: Senbide qattı jel soğıp, key jerlerde jañbır jawadı
11.08.2018 00:04
ASTANA. QazAqparat - 11 tamızda atmosferalıq ağındardıñ ötwine baylanıstı Qazaqstannıñ basım böliginde qubılmalı awa rayı kütiledi, dep xabarlaydı Qazgïdromet.
Elimizdiñ key jerleri jawın-şaşındı bolıp, soltüstiktiñ jekelegen awdandarında nayzağaylı nöser jawadı, dawıl jäne ekpindi jel soğadı. Soltüstikte tünde jäne tañerteñ key jerlerde tuman tüsedi, oñtüstiktiñ key jerlerinde şañdı dawıl soğwı ıqtïmal.
Soltüstik Qazaqstan oblısınıñ key jerlerinde dawıl kütiledi, jeldiñ jıldamdığı tünde key jerlerde sekwndına 15-20 metrge jetedi, kündiz 15-20, ekpini 25 m/s deyin küşeyedi, tünde jäne tañerteñ tuman bolıp, kündiz burşaq jawwı mümkin.
Türkistan oblısınıñ key jerlerinde qattı jel soğıp, şañdı dawıl kütiledi, jel tünde key jerlerde 15-20 m/s, kündiz 15-20, ekpini 25 m/s deyin küşeyedi.
Aqmola, Qarağandı, Pavlodar oblıstarınıñ key jerlerinde dawıl kütiledi, jel 15-25 m/s küşeyedi, burşaq jawwı mümkin.
Qostanay oblısınıñ key jerlerinde jel 15-25 m/s küşeyedi, Aqtöbe oblısında, kündiz Batıs Qazaqstan, Şığıs Qazaqstan oblıstarında jel 15-20 m/s küşeyedi.
Almatı oblısınıñ key jerlerinde kündiz jeldiñ jıldamdığı 17-22 m/s jetip, şañdı dawıl turadı.
Jambıl oblısınıñ key jerlerinde kündiz burşaq jawadı, jel 15-20 m/s küşeyedi.
Qızılorda oblısınıñ key jerlerinde tünde jäne tañerteñ dawıl kütiledi, tañerteñ jäne kündiz jel 15-20 m/s küşeyedi.
Almatı oblısında, Şığıs Qazaqstan oblısınıñ key jerlerinde qattı ıstıq boladı.
Qızılorda, Türkistan, Jambıl oblıstarında, Almatı, Aqtöbe, Atıraw, Mañğıstaw, Qostanay, Qarağandı oblıstarınıñ key jerlerinde joğarı ört qawipi saqtaladı.


text:
Sekwndına 10 trïllïon kadr tüsiretin kamera jasaldı - Daily Mail ASTANA. QazAqparat - Daily Mail basılımında AQŞ jäne Kanada ğalımdarı jasağan swretke tüsirwdiñ jaña texnologïyası twralı maqala jarıq kördi. Onda Kanadanıñ Ulttıq ğılımï zerttew ïnstïtwtınıñ professorı Czïnan Lyan bastağan bir top ğalım älemdegi eñ jıldam kameranı qurastırğanı jäne jaña texnologïya twralı Light: Science & Applications ğılımï jwrnalında jan-jaqtı jazılğanı aytılğan.
Älewmettik jeli jäne depressïya: jüykemizdi saqtaw üşin ne istew kerek - The Economist ASTANA. QazAqparat - Bügingi tañda bükil älem boyınşa 300 mïllïon adam depressïyağa, 260 mïllïon adam küyzeliske şaldıqqan. Mamandar psïxïkalıq awrwlardıñ köp taralwına texnologïyalardıñ äseri zor ekenin jarısa aytıp jatır. Osı rette The Economist basılımı «Notes on a Nervous Planet» (Aşwlı planeta twralı jazbalar), «Reasons to Stay Alive» (Tiri qalwdıñ sebepteri) kitaptarınıñ avtorı Mett Xeygpen kölemdi suxbat jarïyalağan eken.
Ewroodaq xalqınıñ törtten biri kedeyliktiñ az-aq aldında tur BRYuSSELb. QazAqparat - Ewropa odağına müşe elder turğındarınıñ şamamen törtten biri nemese 112,9 mln adam kedeyliktiñ az-aq aldında tur. Seysenbi küni Ewroodaqtıñ «Ewrostat» statïstïkalıq qızmeti osınday mälimet tarattı, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA-nıñ menşikti tilşisi.
Ïrakta awız swdan wlanğan adamdar sanı 110 mıñnan astı ASTANA. QazAqparat - Ïraktıñ Basra provïncïyasında sapasız awızswdan wlanğandar sanı 111 mıñğa jetti. Bul twralı düysenbide BUU adam quqıqtarı jönindegi Joğarğı komïssarı keñsesiniñ basşısı mälimdedi, dep xabarlaydı TASS Al Baghdadia portalına silteme jasap.
arı qaray
Murağat
Joğarı qaray


text:
Tukay ädäbiätta
Küpme kimsettelär äytep: «Tatar barda, xätär bar». Tatar barda xätär tügel, Tatarlarda xäter bar. Onıtmıybız tamırlarnı, Tarix kızıksındıra. Döreslekne açıklıybız Çıgışıbız turında. Xäterebezdä bahadirlar Doşmanga karşı torgan, Üz-üzlären kızganmıyça Irek öçen kan koygan. Istä batır...
Gölfiya XURAMŞINA Gabdulla Tukaynıñ tugan könenä
Böek Tukay tatar öçen – Xalkıbıznıñ yözege, Tatar öçen genä tügel Tukaynıñ bieklege. Kardäşebez Äxmätova Anı tärcemä itkän. Bik küplär xezmäte aşa Başka xalıkka citkän. Kiñ tanılgan bu dönyaga Yaratkan şagıyrebez, Şuşı xis belän bügen...
Saniya ÄXMÄTCANOVA Bez Tukaylı xalık… Tufanlı
Gäräbä kır… Köyaz könbagışlar Üsmer kızlar kebek sipkelle. Köläç könbagarlar arasında Tufan balkıy koyaş şikelle. Bäxetle çak: Tufan — urtabızda… Şuşı surät gel küz aldımda. Sıylı közdä kunak bulgan idek Ganimätle Arça yagında. Ul yañadan...
Räis CABBAROV Tukay kiñäş birä…
Tukay şigırläre uylandıra, Küñellärdä närsäneder uyandıra. Ällä nilär äytä inde, Küzläremä yaşlär kilde. Uyanırga kuşa, uyanırga, Kiläçäk turında uylanırga. Maksatına ireşergä kuşa, Ägär sezdä çın yöräk bulsa. Avırlıklar bulsa – karşı bar, Uñışlıklar kilsä –...
Räis CABBAROV Tukay
Mölderämä xäsrät häm ömetlär Här şigıreñdä izge xalkıma. Küpme gazap, xäsrät kürdeñ Minem xalkımnıñ xakına. Xalkım öçen sızlap yana-yana Azatlıgı öçen köräşteñ. Dönya yamen cibärep, çüp östäüçelärgä Karşı bardıñ, añlattıñ, endäşteñ. Yazmış siña, çemetep gomer...
Mäxmüt XÖSÄEN Kazanda yaz
(Tukayçı galim Ibrahim Nurullinga bagışlana) Kazanda — yaz. Ideldä boz aga. Küzätäbez yardan elganı. Iskä töşä bozday aktarılıp, Şaulap akkan yaşlek elları. …Bez nibarı unsigezdä idek, Öçpoçmaklı xatlar yazganda, Okoplardan turı kaytıp kerdek Universitetlı Kazanga....
Söembikä DASAEVA Tukayga (Ikençe bäet)
Tugan telebezne maktap, Cilferdi ap-ak kaen. Ya xodaem, Gabdullanıñ Ruxın şat kıl kön saen. Gabdulla Tukay şigıren Ukısañ moñlandıra. «Fatıyma belän sandugaç» Yöräktä ez kaldıra. «Kurkak kuyan», «Taz», «Şüräle» Bulgan Tukay uenda. Kiñäş birgän ul...
Söembikä DASAEVA Gabdulla TUKAYGA (Berençe bäet)
Kuşlavıç digän avılda Tukay tua Sabıy çaktuk ätise ülep yatim kalgan. Änkäse Sosna avılına kiyaügä bara, Şärifä äbi Gabdullanı asırap ala. Öçençe yaş bulgan çakta Gabdullaga Änkäse üz yanına dip çakırıp ala. Şatlıklı kön Gabdullada...
Renat XARIS Tukaynıñ mäxäbbät töşläre (Dramatik poema)
I Tatar Tukayga sıena, yazmışı yul kötkän saen. Härkem belän söyläşergä Tukay taba räten-caen. Tatarnıñ här soravına üz Tukae cavap birä. Här tatarnıñ yörägendä üz Tukae şuña kürä. Läkin...
Tufan MIÑNULLIN Yalgış tözätelergä tieş («Bez kitäbez, sez kalasız» pesası turında)
Zamanında min «Bez kitäbez, sez kalasız» digän pesamda Tukaynıñ fabrikant Akçurinnarga kunakka baruı turında yazgan idem. Anda Tukaynı ozatu säxnäsendä, şagıyrneñ Xäsän Akçurin birgän akçanı almavı yazılgan ide. Küptän tügel genä mondıy mäglümatnı ukıdım. Tukay,...


text:
Rusiye Federatsiyasınıñ Qırım işleri boyunca nazir muavini Andrey Jukov oldı.
Mütenasip avaleni Rusiye baş naziri Dmitriy Medvedev imzaladı.
Vesiqanıñ metini bazarertesi künü, sentâbr 15-de, resmiy İnternet-portalında peyda oldı.
Jukov aqqında malümat vesiqada yoqtır. Faqat o, soñki yılları ANO «Yekâne naqliyat müdirligi»niñ başında turğanı bellidir.
2013 senesi fevral ayından ANO «Olimpik oyunlarnıñ naqliyat müdirligi»nde yolbaşçılıq etti, bundan evel Naqliyat saasında nezaret boyunca federal hızmetiniñ başı muavini edi.
Hatırlatamız, Qırım işleri boyunca Rusiye nazirligi mart 31 künü teşkil etildi.
Mında Oleg Savelyev yolbaşçılıq ete.


text:
Türkiye Cumhuriyeti Rusiyege qarşı onıñ Qırım işğali ve Ukraina ihtiyarındaki Donbass territoriyalarında yapqan areketlerinden dolayı Avropa birligi kirsetken sanktsiyalarğa qoşulmadı, lâkin buña baqmadan Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutmaqta. Bu aqta qırımtatar halqı Meclisiniñ reisi, Ukraina halq deputatıRefat Çubarov Azatlıq Radiosına bergen intervyusındasöz yürsetti.
«Türkiye Ukraina topraq bütünligi, Qırım, Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ mustaqilligine riyayet etilmesi prensipleri üzerinde turmaqta. Türkiye Rusiyeniñ mındaki areketlerine qol tutmay. Kerçekten de Türkiye buña beñzegen problemlerge özüniñ noqtai nazarı olğanını bildirerek, Avropa ve halqara sanktsiyalarğaqoşulmadı», – dedi o.
Çubarovnıñ fikrine köre, Türkiyeniñ böyle bir siyaset izlemesiniñ sebebi – Avropa Birliginiñ Türkiye Cumhuriyetini AB qabul etmekte qararsız qalğanınen bağlı.
«On yıllar devamında Türkiye Avropa Birliginiñ tam manalı bir azası olmağa areket etmesine rağmen, birleşken Avropa er sefer red etmek içün bir manaçıq tapa edi. Şimdi ise bizler, Türkiyeniñ bergen sert bir cevabını körip oturamız», – dep qoştı qırımtatar halqı Meclisiniñ yolbaşçısı.
Aynı zamanda Refat Çubarov, Türkiye ve Ukraina prezidentleri arasında al-azırdaki işanç seviyesi saqlanıp qalmasına çağırdı.
Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğan oktâbrniñ 9-nda resmiy ziyaretnen Kyivge kelip çıqtı. Ziyaret esnasında Türkiye-Ukraina Strategik Şurasınıñ altıncı toplaşuvı ötkerilecek.
Erdoğan Ukraina Yuqarı Radası yolbaşçısı Andrey Parubiy, baş nazir Vladimir Groysman ve Ukrainadaki türk cemaatçılığınıñ temsilcilerinen körüşmege planlaştıra.
Poroşenko ve Erdoğan bu yıl sentâbr ayınıñ soñunda BMT Genassambleyasınıñ toplaşuvında körüşken ediler. İşte o zaman Türkiye lideri ukrain meslekdeşinen al-azırdaki ziyaret planlarını muzakere etip, Türkiye Ukrainanıñ mustaqilliginen dünyaca tanılğan sıñırları içindeki topraq bütünligine qol tutqanını tasdıqlağan edi.


text:
Rusiye eykelci Zurab Tseretelige Aqmescitte II Yekaterina abidesini ğayrıdan tiklemege teklif etecekler. Onı keçken asırnıñ 20-nci seneleri yoq ettiler.
Bunı RİA Novosti agentligine Qırım paytahtınıñ şeer başı Viktor Ageyev bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, II Yekaterina abidesiniñ ğayrıdan tiklenüv meselesi şeer cemaatçılığı tarafından defalarca köterilgen edi. Bu mevzuda soñki subet Aqmescit mitropoliti ve Qırım Lazari ile keçirildi.
«Vladıka Tsereteli ile qonuşıp, oña abideni tiklemege teklif etecek edi. Razı olsa, biz oña qol tutacaqmız», – dedi Ageyev.
Abide taşı Aqmescitte daa 2006 senesi qoyuldı. Abide tiklenmesine qarşı qırımtatarlar çıqa edi. Mustafa Cemilev, Meclisniñ başı olaraq, Qırımda bu kibi abideniñ olması qırımtatarlar içün aqaret olğanını bildire edi. 2007 senesi bu munasebet ile qırımtatarlar narazılıq numayışlarını keçire ediler.


text:
«Gazel» yük maşinasınıñ aydavcısı, yasaqqa baqmadan, Aqmescitniñ «qambır» köpründe şlagbaumdan keçip oldı.
Aydavcınıñ maniadan keçmek içün yapqan nice ıntıluvlarını qayd etken videonı Qırım naqliyat naziri Anatoliy Tsurkin aşkâr etti.
«Etesiñ, etesiñ, içtimaiy emiyeti olğan leyhalarğa aqça qıdırasıñ. Mında ise … söz yoq. Uquq qoruyıcı organlar aydavcınıñ Aqmescitniñ «qambır» köpründe etken areketlerine qıymet keser, dep tüşünem. Böyle insanlarğa yazıqlar olsun….», – dep yazdı Tsurkin.
Şunı qayd eteyik ki, işbu yerde nezaret kameraları yoqtır, «Gazel» nomerasını ise körmege imkânsızdır.


text:
Qırım sakinlerini, reabilitatsiya aqqında arizalarnı baqıp çıquv muddetini qısqartmaq imkânı bar, dep haberdar eteler. Aqyar boyunca Rusiye İçki işler nazirliginiñ idaresi (İİNİ) bildirgeni kibi, sürgün etilgen vatandaşlar, mahsus meskün yerlerde bulunuv adisesi aqqında arhiv spravkalarınıñ (malümat bergen vesiqa – QA) berilmesine dair arizanı şahsen yollay bileler.
Munasip izaat Aqyar boyunca Rusiye İİNİ saytında dekabrniñ 21-nde ilân etildi.
Bildirüvde: «Aqyar boyunca Rusiye İİNİ, 1917 senesi oktâbr 25 (noyabr 7) kününden başlap memuriy tertip ile alâqalı olaraq Qırım vilâyeti territoriyasından sürgün etilgen ermeni, bulğar, yunan, qırımtatar ve nemse halqlarına ait vatandaşlarnı, mezkür halqlarğa ait şahıslarnıñ mahsus meskün yerlerde bulunğanları adisesi aqqında arhiv spravkalarını almaq içün Özbekistan Cumhuriyeti İçki işler nazirligi (İİN), Tacikistan Cumhuriyeti İİN ve Qırğızıstan Cumhuriyeti İİNniñ muayen bölge bölüklerine arizalarnı şahsen yollamağa imkânları olğanına dair haberdar ete», – denile.
Bunıñ sayesinde siyasiy repressiyalar qurbanlarınıñ reabilitatsiya aqqında arizalarını baqıp çiqmaq içün lâzim muddetni qısqartmaq ve bunıñ kibi de Rusiye ve mezkün devletlerdeki muessiseler arasında keçmişke ait malümatlarnen deñişmek içün lâzim vaqıtnıñ sarf etilmesinden qaçınmaq mümkün olacaq, dep qayd etile.
Qırımda oktâbrniñ 24-nde Kremlniñ kontroli altında bulunğan Halqara munasebetleri ve yarımadanıñ sürgün etilgen vatandaşlarınıñ işleri boyunca komitetniñ yañı rehberi tayin etildi. Muessiseniñ başına Lenur Abduramanov qoyuldı.
Muessiseniñ bundan evelki rehberi Zaur Smirnov oktâbrniñ 16-sında istifa etti. Daa soñra Rusiye tarafından tayin etilgen Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönov, Smirnovnıñ onıñ talabınen, «işi semeresiz olğanı içün» istifa etkenini söyledi.


text:
Estoniya Prezidenti Toomas Hendrik İlves sentâbr 22 künü tamır halqlarnıñ meseleleri boyunca Birinci Umumdünya konferentsiyasında qırımtatarlarğa qol tutqan Ukrainağa teşekkürlerini bildirdi.
Bunı qırımtatar milliy Meclis reisi Refat Çubarov Facebook saifesinde bildirdi.
«Estoniya Prezidenti Toomas Hendrik İlves Birinci Umumdünya konferentsiyasında (New-York, BMT Baş assambleyasınıñ toplaşuv salonı) öz çıqışında qırımtatarlarnı tamır halq olaraq tanığan Ukrainağa teşekkürlerini bildirdi», – dedi Refat Çubarov.
Belli olğanı kibi, New-Yorkta sentâbr 22-23 künleri Tamır halqlarnıñ meselleri boyunca Umumdünya konferentsiyası keçirile. Mında qırımtatarlarnıñ yetekçisi Mustafa Cemilev ve qırımtatar milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov iştirak eteler.
Rusiye konferentsiya işinde qırımtatar milliy Meclisiniñ iştiragi sebebinden öz narazılığını bildirdi. Qırımda bulunğan ve andan konferentsiyağa yol almağa planlaştırğan qırımtatarlardan pasportlarını tutıp aldılar.


text:
Home » 1938 , Derslikler , İslamov Asan , Kitaplar , Nadir Kitaplar » İslamov A. Grammatika (Sintaksis). 1938 s. Endirin
İslamov A. Grammatika (Sintaksis). 1938 s. Endirin
By Tahir Kerim Ocak 31, 2017
Adiy cümle - Cümle, müpteda, haber, müpteda ve haberde toqtav işaretleri, cümlenin ekinci derece azaları, Cümlenin soydaş azaları, soydaş azalı cümlelerde toqtav işaretleri, tam ve tam olmağan cümleler, adlav cümleleri, şahıslı ve şahıssız cümleler, hitap, hitaplarda toqtav işaretleri, kiriş sözler, kiriş sözlerde toqtav işaretleri, cümlenin ayırılma azaları, cümlenin ayırma azalarında toqtav işaretleri, cümle azalarının sırası.
Qoşma cümle - Qoşma cümlelernin tipleri, bağlayıcılarnen birleştirilgen tizme qoşma cümleler, bağlayıcılarnen birleştirilgen tizme qoşma cümlelerde toqtav işaretleri, bağlayıcısız tizme qoşma cümleler, bağlayıcısız tizme qoşma cümlelerde toqtav işaretleri, tabili qoşma cümleler, tabili qoşma cümlelerde toqtav işaretleri, tabi cümlelernin soyları, bir qaç tabi cümleli qoşma tabili cümleler, beraber tabi qoşma cümlelerde toqtav işaretleri, bağlayıcısız ve affiksiz tabili qoşma cümleler, köçürilme ve qıya laf, köçürilme lafta toqtav işaretleri, köçürilme lafnı qıya lafqa çevirüv, Tsitatalarda, şartlı azalarda ve mısqıl manasında qullanılğan sözlerde toqtav işaretleri.
Bu kitapnın elektronik şeklini elime bergen türk hocalarıma teşekkürlerimni bildirem.
Sayğı ile Doç. Dr. Tahir Kerim.


text:
Kino saasında ileri dünya neşiri Hollywood Reporter Rusiyede mabus olğan ukrain rejissörı Oleg Sentsov aqqında kino çıqarıluvına para toplanılğanı aqqında bildirdi.
Bunı Ukraina kinematograflarnıñ milliy birligi (NSKU) bildire.
Filmge müelifleri 12,5 biñ yevro (13,7 biñ dollar) toplaycaq olalar.
NSKU hatırlattılar ki, vesiqalı filmniñ birinci müellifi Rusiye kinorejisserı Askold Kurov ola. Müelifdeşi – ukrain kinorejissörı Andrey Litvinenko, «Yevromaydan Qaralama montaj» almanahnıñ iştirakçilerinden biri. Bunıñ ile leyhada Oleg Sentsovnıñ prodüsseri Olga Jurjenko ve «Srok» leyhasınıñ iştirakçileri Mariya Gavrilova ve Maksim Tuul.
Leyhağa qoşulmağa istegenler mında kire bile.
Oleg Sentsov 2014 senesi mayıs 11-de Qırımda Rusiye uquq qoruyıcı organlar tarafından yaqalandı. Onı teraktrlar azırlamasında qabaatlaycaq olalar. Avgust 8-de Moskva mahkemesi Sentsovnı apste tutuv apellâtsiyasını red etti.
Sentsovnıñ bir çoq zenaatdaşı ve uquq qorçalayıcıları onı «siyasiy mahbüs» olaraq tanıp, onı azat etmege rica eteler. Olarnıñ fikirince, qabaatlar uydurılğan, rejissörni ise onıñ noqtaiy-nazarı içün yaqaladılar.


text:
Kreml kontrol etken Aqmescitniñ Yuqarı mahkemesi dekabr 5-de «Çiygoz davasınıñ» daa bir oturışını teneffüsten başladı. Bunı Rusiye advokatı Nikolay Polozov Twitterde bildirdi.
«Çiygoz davasınıñ» mahkeme esnası 15 daqqalıq teneffüsten başladı – prokuror keç qala», – dep yazdı advokat.
Polozovnıñ aytqanına köre, prokuror mahkemege keldi ve toplaşuv başladı.
«Prokuror keldi, delillerni tedqiq etüv tertibini deñiştirmege ve yazılı malümatnı aydınlatmağa rica ete», – dep qayd etti advokat.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Russkoye Yedinstvo» («Rus Birligi») firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Baqıda Awıl xucalığı yärminkäse
EXPO üzägendä oyıştırılğan çarağa däwlät başlığı İlham Aliyev ta kilde
Azärbaycanda 24nçe Xalıqara azıq-tölek sänägäte yärminkäse (WorldFood Azerbaijan яpMиHkәce) belän 12nçe Xalıqara Awıl xucalığı yärminkäse üz işeklären açtı.
Azärbaycannıñ iñ möhim igen êşlänmäläre häm azıq-tölek çarası bularaq kürsätelüçe häm Baqıdağı EXPO üzägendä oyıştırılğan yärminkägä däwlät başlığı İlham Aliyev ta kilde.
34 ildän 402 şirkät urın aluçı çaranı gizgän Aliyev räsmi zatlardan mäğlümat aldı.
Törkiyä stendın da qarap çıqqan ilbaşına Aşlama êşxanäläre akśionerlık cämğiyäte GÜBRETAŞ ğomüm mödire İbrahim Yumaklı büläk tapşırdı.
Yärminkädä (яpMиHkәдә) GÜBRETAŞ belän ber rättän Törkiyädän 40 şirkät tä bar.


text:
Qırımtatar halqınıñ liderleri ABD prezidenti Donald Trumpnen körüşip, ilhaq etilgen Qırımda Rusiye yapqan repressiyaları aqqında ikâye etmek kerek, belki bu o devletke qarşı sanktsiyalarnıñ quvetlendirilmesine yardım eter. Bu fikirni Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde tatar uquimayecisi, Bütüntatar cemaat merkezi prezidiumınıñ azası Rafis Kaşapov beyan etti.
«Men qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev ve Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovqa ABD prezidenti Donald Trumpqa muracaat etkenlerini tevsiye etmek ister edim. O, olarnı qabul etse, halqına nizbeten neler yapılğanı aqqında ikâye etip olur ediler. ABD qol tutqan taqdirde (qırımtatarlarğa - QA), oña bütün Avropa devletleri qoşulır edi», – dedi Rafis Kaşapov.
BMT Qırım ve Ukrainanıñ menfaatlarını «daa da sert bir şekilde» qorçalamaq kerek, çünki Ukrainağa qol tutulmasa, onıñ Rusiye arbiy tecavuzına qarşı turması pek qıyın. «Eger dünya cemaatçılığı Donbass ve Qırımda olıp keçkenlerge köz yumacaq olsa, soñu facia olur», – dep ilâve etti Rafis Kaşapov.
Tatar uquimayecisi Rafis Kaşapovnıñ tolu intervyusını yaqın künlerde Qırım.Aqiqat saytında oquñız.
2015 senesi sentâbr ayında rusiyeli Tatar cemaat merkeziniñ yolbaşçısı Rafis Kaşapov, Qırımnıñ ilhaqını tenqit etip, separatizmge çağıruv yapqanında qabaatlanıp, üç yıl apıs cezasına mahküm etildi. Kaşapov İnsan aqları Avropa mahkemesi şikâyet etken edi. Kaşapov 2017 senesi dekabrniñ 26-nda azat etildi.
2018 senesi fevral ayında Rafis Kaşapov Rusiyeni terk etti.
Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ, FSB yarımadada muntazam surette insanlarnı tutıp ala, tintüvler keçire, mustaqil jurnalist, qırırmtatar faalleri, muallefet ve Ukraina tarafdarı olğan cemaat erbapları ve diniy azınlıqlarnı teşkil etkenlerni sorğulay. Uquq qorçalayıcılar rusiyeli küç hadimleriniñ işbu areketlerini siyasiy ceetke esaslı dep tanıy.


text:
Rusiye baş naziriniñ muavini Olga Golodets, bıltırğa köre Qırımğa kelgen turist sayısı 25 faizge artqanını bildirdi. Bu aqta o Aqyarda yañı kompleks taqdim etilgen vaqıtta Rusiye prezidenti Vladimir Putinge bildirdi dep haber ete Kremlniñ matbuat hızmeti.
“Turist sayısı kün sayın arta. Qırım köprü açılğandan berli onıñ üstünden 1,5 million turist keçti. Yedi ay içinde Qırım toprağına kelgen turist sayısı 26 faizge artqanını köremiz”, - dedi o.
Avgustnıñ 1-nde “Krımskiy most” informatsion merkezi haber etkenine köre, 2018 senesi mayısnıñ 16-nda Keriç boğazında köpür açılğan soñ onıñ üzerinden eki yönelişte 1,44 mln maşna keçken.
Rusiye tarafından tayin etilgen Qırım kurortlarınıñ naziri Vadim Volçenko aytqanına köre, bu yıl başından itibaren iyülniñ 25-ne qadar Qırımnı 3 million 281 biñ turist ziyaret etken. Memurnıñ malümatına köre, keçken sene aynı müddetinen qıyaslansa, bu raqam 25%ge artqanı körünmekte.


text:
Qırımnıñ «vatandaşlıq qamaçavınıñ» iştirakçileri qırımlılarğa uquiy yardım köstermek içün cemaat qabul etüv odasını teşkil etmekteler. Bunı Qırım.Aqiqatqa «Çonğar» nezaret kiriş noqtası yanındaki «vatandaşlıq qamaçavı» keçirilgen territoriyada çadır şeerçiginiñ komendantı Dilâver Seytumerov bildirdi.
«Ermeni diasporası vagonçıqlarnı teklif etti. Ştab içün, qışta erzaqnı saqlamaq ve Qırımdan vatandaşlarnı qabul etmek içün kerek edi. Mında yuridik mesleat ve vatandaşlarnıñ qabul etüvi keçirilecek», – qayd ete Dilâver Seytumerov.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.
Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay.


text:
Derc
HSN “İpek yolu 2018: Ukraina - Qıtay” halqara forumında iştirak etti
14 Bozarğan ay, 11:38
HSN BQO zonasında: Bilıtsk şeer şurası territoriyasında ukrain kanalları kabel ağlarında köstere
13 Bozarğan ay, 15:40
HSN: Ukrain şiiriyetini toqtamağan oquvdan rekord qoydı
13 Bozarğan ay, 11:14
HSN: Donbass şeerlerinde “Shodini” tasil programması başlana
12 Bozarğan ay, 14:25
HSN milliy-patriotik terbiyelevden tasil programmasını başlay
11 Bozarğan ay, 12:18
HSN milliy-patriotik terbiyelevden tasil programmasını başlay
11 Bozarğan ay, 12:02
D.Zolotuhin: İnformatsion saada telükeler nezareti buhran vaziyetlerinde yardım etecek
7 Bozarğan ay, 13:59
HSN: "Ukraina-NATO. Telükesizlik formulası" sergisi Zaporijjâda açıldı
6 Bozarğan ay, 16:01
HSN kiberucumlarğa qarşılıqtan ukrain-eston konsultatsiyalarında iştirak etti
6 Bozarğan ay, 14:12
D.Zolotuhin: Ukraina kibertelükesizlik saasında idarecilik qararına muhtac
6 Bozarğan ay, 09:30


text:
PLD Türkiye dergisi, 38. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 26. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 27. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 28. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 29. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 30. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 31. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 32. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 33. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 34. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 35. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 36. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 37. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 25. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 39. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 40. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 41. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 42. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 43. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 44. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 45. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 46. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 47. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 48. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 49. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 13. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 2 sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 3 sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 4. sayı, Basılı Dergi
PLD Türkiye dergisi, 5. sayı, Basılı Dergi


text:
Zıncırlı medrese
Zıncırlı medrese - Bağçasaraynıñ Salaçıq maallesinde qadimiy bir abidedir.
Beş asır evelsi Salaçıq I Meñli Geray tarafından “ilim maabit”ini qurmaq içün saylanğan edi – şimdi de Zıncırlı medreseni alicenap evlâtlar aynı böyle adlandıralar.
Hannıñ yıldız falcısı padişasına Allahnıñ emrini ayttı, Allah buyurğanına köre aynı bu yerde ilimler ögrenmek içün ev qurmaq kerek. Han Allahnıñ emrine tabi ola. Öyle efsanede tasvirlene. O, bütün şeer sakinlerge medrese qurulacaq yerde toplanmasını ve olarğa öyle sözlernen muracaat olmaqnı emir etti: “Allah yardımı ile bugün biz mında ilimler ibadethanesiniñ qurucılığını başlaymız. O bizge bu dünyada daa kemalatlı insan olmaq ve ahiret dünyanıñ Cennetine yol yapmağa yardım eter. Epimiz bütün küçümizni bu işniñ hızmetine berecekmiz.” Ve, öz sözlerni tasdıqlamaq içün birinci işni başladı. Olacaq medreseniñ temelini qoyğanda, han, yerni qaza edi, er kesnen beraber taş taşıy edi bina azır olğanda ise o, medreseniñ qapılarında balaban zıncırnı asmaqnı emir etti. Medreseniñ tantanalı açıluvında han ayttı: “Aqıl adamnı alicenap ete, aqıl kemalatnıñ yolu ise ilimnen bağlı… ilimni ürmet etmegen, han olsun ya da padişa, o bir şey temelli etip olamaz, erte ya da keç onı namussızlıq yeter. Men bu qapılarda zıncırnı asmağa emir etim, bu qapıdan kirgen er insan, kim de olsa, bu ilim mebatına kirip öz başını ilim ögünde egsin”. Ve han başını egip, birinci medresege kirdi.
“Zıncır” sözünden medrese öz adını aldı. Qapı üstünde ise şimdi de, arap tilinde yazı saqlandı: “Bu oquv yurtı Allah yardımı ile Meñli Geray han, Hacı Geray hannıñ oğlu, qurmağa emir etti. Allah onıñ hanlığını asır soñunace devam etsin, icriy 906 s.”
Zıncırlı Medresede er daim üç vasiyetke sadıq ediler: iman aqıllarğa yardım ete; tek bilgili sevimli ve sayğılı olacaq; akimiyet – bir şey, bilgisiz, imansız ükümet etse.
Birinci künlerden başlap mında ciddiy tertip, nizam ve oca-talebe arasında ürmet sezile edi.
Ocalıqqa Zıncırlı medresege tek temiz insaflı ve namuslı, duşmanlıqnı ve aqraba-dost bağlarını yoq etken, aqılı, istidatlı ve itibarlı olğan, ocalar sayıla edi. Mında eñ ihtisaslı alimler ders bere ediler. Oquv 10 yıl devam ete edi. Başqa medreselerde ise 20 yıl. Bu farq, Zıncırlı medresede programma şiddetli olğanını ayta.
Talebeler (sohtalar), tek başlanğıç tasili alğan (Qurannı oqumağa ve yazmağa bilgen) alçaq kursqa qabul oluna ediler. Başqa Qırım ya da Kavkaz medreselerni “Alibiya” kursundan bitirgen talebeler yüksek kursqa alına ediler ve arap tilinden mütehassıslar ola ediler. Arap tilinden ğayrı, sohtalar Qurannı ve Peyğamberimiz Muhammed (aleyhisselâm)nıñ sünnetini, osmanlı tilini, hattatnı, riyaziyatnı, söz ustalıqnı, mantıqnı, adliyecilikni, ahlâq aqqında ilimni ve şiir destelemekni, musulman felsefesini ve estetikanı ögrene ediler. 1867 senesi buña daa rus tilini qoştılar. Ondan ğayrı, sohtalar ustalıq sınıflarnı ziyaret ete ediler. Dersler er kün 7 saat devamında alıp barıla edi.
Zıncırlı medresede imamlarnı, ocalarnı, devlet hızmetçilerni azırlay ediler. Onıñ mezunları Şarq institutlarınıñ mezunlarınen bir derecede ediler.
Er yıl iyün ayında keçirilme imtianlar ötkerile edi, olardan soñ talebeler evlerine qayta ediler. Tatil oktâbr ayınace devam ete edi. Ramazan ayında da zıncırlılar oqumay ediler. Ondan ğayrı, er cuma künü olar evge bara ediler. Er yıl medresede 60-70 talebe oquy edi. Yaşları 11 ve yüksekçe. Olar 4-5 adam olıp odalarda yaşay ediler. Er odada baş talebe sayıla edi, o tertip olmaqnı ve kence arqadaşlarını baqa edi. Sohtalar medreseniñ paralarından baqıla ediler. Ocalarğa, yazıcığa da aylıqlar bu aqçalardan ayırıla edi. Tamir işleri alıp barıla edi. Zıncırlınıñ temelini qoydurğan I Meñli Geraynıñ mezarını da paralardan baqa ediler. 1890 senesi medreseniñ kitaphanesinde 800 ziyade kitap ve arap, fars, türk ve rus tillerinde elyazmalar bar edi.
Medreseniñ kârını tükânlar, evler, topraqlar ketire ediler. Bunıñ episini çeşit vaqıtlarda adamlar medresege bağışladı. Kerçek, II Yekaterina (45 rub. 60 kap.) ve III Aleksandr (5000 rub. binalarnıñ tamir işleri içün) qaldıra ediler.
1917 senesi Zıncırlı medreseniñ esasında İsmail Gasprinskiy adına Dar ül-Muallimin degen pedagogik institutı açıldı. Oña Yaqub Kemal reberlik ete edi. Oquv ceryanı 8 yıl devam ete edi. Bundan da ğayrı Milliy bediy tehnikum (Üner Sanai) açıldı. Çoq yıllar devamında onıñ yolbaşçısı Abdurefi Abiyev edi. İnstitutta çoq diqqat din meselesine ayırıla edi. İmamlarnı azırlamaq içün institut esasında 2 yıllıq kurslar açıldı. Er daim olğanı kibi, yataqhanede bedava 50 kişi talebeler yaşay ediler.
1920-nci yıllarnıñ başlarında Zıncırlı medreseni ve Han camini qapattırıldı. Olar Qırım MŞSCniñ mimarlıq-arheologiya cedveline alınğan.
Qırımtatar halqnıñ sürgünliginden soñ XX asırnıñ soñunda medreseniñ binalarında psihonevrologik dispanseri buluna edi.
Bugün Zıncırlı medrese Bağçasaray Devlet Tarihiy-Medeniy Qoruğına ait bir abidedir. Medreseniñ binalarında tamir işleri yapıla.
Bugünki alı[deñiştir | kodunı deñiştir]
Zıncırlı medrese, han dürbesi, İsmail Gasprinskiyniñ qurdurğan milliy mektep binası (şimdi Qırım Müftiligine ait) ve hanlıqqa ait diger binalar ile müim bir inşaat kompleksidir. Sovet idaresi devrinde çoq zararğa oğratılğan Zıncırlı medrese ve han dürbesi 2007-2009 seneleri Türkiye Cumhuriyetiniñ TİKA agentligi tarafından tamir işleri yapılğan. Qırım hanlarınen beraber, Qırım halqınıñ milliy liderleri İsmail Gasprinskiy, sürgünde ölgenden soñ Bağçasarayğa mezarları ketirilgen Amet Özenbaşlı ve Mustafa Edige Qırımal naaşları defin etilgen meydanı bugün qırımtatarlar tarafından bir milliy qabristanına çevirildi. TİKA tarafından tamir etilgen Hacı Geray dürbesi de Türkiye Cumhuriyeti devlet naziri Faruk Çelik ile Türkiye Büyük Millet Meclisi Reis yardımcısı Meral Akşener de iştirak etken bir merasim ile 2009 senesi mayıs 18 künü ziyaretke açıldı.


text:
Kanadanıñ Nwnavwt arktïkalıq aymağında musılmandar üşin tuñğış ret meşit salınwda.
Qurılısşılar swıq klïmat jağdayında äri täwligine 22-23 sağat awız bekitken küyi ter tögip, meşit turğızwda, dep xabarlanğan «Nur Astana» meşitiniñ saytında.
Nwnavwt Ïslam qoğamdastığı bas xatşısı Muxamed Xasan jumısşılarmen suxbattaswı kezinde olar täwlik boyı oraza ustap, qurılıs jürgizwde qïındıq tüspeytindigin aytqan.
«22-23 sağat boyı awız bekitwge dağdılanğan soñ asa awırlıq sezinbeysiñ», - deydi musılman uyımınıñ prezïdenti Saïd Asïf Älï.
Kanadanıñ soltüstigindegi Ïnwvïk qalasında täwliktiñ 24 sağatı jarıq boladı. Degenmen, elde beyresmï türde Mekke waqıtı qoldanılıp, 9 sağattıq ayırmaşılıqqa baylanıstı kün tünge «awısadı». Jergilikti xalıq Mekke waqıtımen awız bekitip, osınday waqıt köleminde qulşılıq jasaydı.
QazAqparat
Kommentarïï


text:
Aqmescit – Birinci qırımtatar ATR kanalı er keske onıñ aktsiyalarnı satın almağa teklif etti. Eñ yaqın vaqıtta kompaniya açıq aktsioner cemiyetine çvirilip, müdirler şurasını saylaycaq ve baş müdirni belgileycek. Kanalnıñ reberleri bildirgeni kibi, böyle sürette ATR kelecekte olması mümkün meselelerden qorunmağa, ve seyircilerden maliye cietinden destek alacaq. Ekspert ve közeticiler bu ğayege farqlı davranalar.
Bu afta ATR alelhusus teşebbüsnen çıqtı. Telekanal vatandaşlarğa muracaat etip, «ATR GRUP» açıq aktsioner cemiyetiniñ meydanğa ketirilüvi aqqında haber etti ve er kesni bu işte iştirak etmege çağırdı.
Telekanalnıñ saytındaki bildirmede: «Teşkilâtçı ve aktsioner olaraq qayd etilmege isteseñiz, pasport malümatlarını ve arizanı yazmalısıñız», – dep aytıla. Arizalarnı avgustnıñ 21-ne qadar qabul etecekler. Bir aktsiyanıñ fiyatı 1000 ruble tura. Umumen 150 000 aktsiya satıla. Böyleliknen, cemi aktsiyalarnıñ fiyatı 150 mln ruble etrafında (50 mln grivna etrafında).
Cuma ertesi künü, avgustnıñ 23-nde teşkilâtçı ve aktsionerlerniñ toplaşuvı ötkerilecek, «ATR GRUP»nıñ nizamnamesi tasdiqlanacaq, müdirler şurası saylanacaq, baş müdir ve teftiş komissiyasınıñ azaları belgilenecek, müürniñ eskizi ve diger qararlar qabul etilecek.
Telekanal reberleri aytqanı kibi, açıq aktsioner cemiyeti olğanı ATR-niñ satıluvınen bağlı degil. ATR-niñ müdir muavini Lilâ Bucurova «Telekritika»ğa bildirgenine köre: «Bu kanalnıñ satıluvı degil. Biz eki maqsad qoydıq – birinci ve eñ müim özümizni qorumağa isteymiz, bir taqım aktsionerlerge baqqanda, bir adamnı daa qolay bastırmağa. Onıñ içün seyircilerge muracaat etip, bu adliyeviy sualni çezmege rica etemiz, bizni qapatmasınlar. Ekinci maqsadımız- bütün dünyağa biz ayırı bir şahısnıñ degil de, dünyada birinci ve yekâne qırımtatar telekanalı olğanını köstermege isteymiz».
Aynı zamanda telekanlda büyük yatırım qazanmaycaqlarını bileler. «Bugünki şaraitlerde kanal kârlı olmaycağını añlaymız. Ve aktsiyalarnı satıp, çoq para elde etalmamız, dep tüşünemiz. Biz bu leyhanı azırlağanda, kimdir aktsiyalarnıñ 50 % -nı satın alacağından saqına edik. Amma, bunı yapalmazlar», – dep işandırdı Bucurova.
Qayd etkeni kibi, ep bir idare etici aktsiyalar iş-adamı, «ükümetniñ» sabıq «baş nazir muavini» vazifesini eda etken Lenur İslâmovnñ qolunda qalacaq ve yañı aktsionereler kanalnıñ siyasetini deñiştirmezler. Amma, telekanal kerçekten seyircilerniñ maliye destegine muhtac.
«Reklama ticareti saası çoq eyi durumda degil. Amma, keçken yaznıñ seviyesine qadar kötereleceginde belli bir tahminler yoq. Aynı zamanda, telekanalnıñ ciddiy meseleleri bar. Ciddiy, amma müşkül degil», – dedi Lilâ Bucurova.
Hatırlatamız, iyül ayında ATR-niñ baş müdiri Elzara İslâmova Qırım.Aqiqatqa intervyü bergen vaqıtta, telekanal aktsioner cemiyetine çevirilecegi aqqında aytqan edi. Aytqanına köre, şimdiki vaqıtta, kanalnıñ kârı 70 % -ğa eksildi. «Şimdi yavaş-yavaş ayaqqa köterilemiz, amma ğayıplarımız pek büyük. Mart ayındai vaqialardan evel, er ay reklamanı arttıra edik ve aman-aman masraflarımıznı qapata edik. Şimdiki vaziyette masraflarımıznı qısqarttıq, amma, bizim mahsulatımıznıñ keyfiyeti ve sayısına tesir etmeyceginde eminmiz», – dep aytqan edi İslâmova.
Muarririyet siyaseti içün eyi bir teşviqat
Kiyevdeki bloger ve teñqidçi, «Telekritika» leyhaları neşirniñ muarriri Natalya Ligaçevanıñ fikirince, telekanal kendi aktsiyalarnı er kimge teklif etkeni normal bir aldır.
«Elbette, maliye meseleleri olğanını isbatlay bile, ya da yatırımcınıñ ileride de leyhağa para masraf etmege istemegeninen bağlı»,– dep ayttı Ligaçeva Qırım.Aqiqatqa. «Adamlar leyhanı destekleseler – leyha muvafaqiyetli olsa, muarririyetniñ siyasetini teşviq ete bile. Amma o nasıl ola bile – işğalcilerge nisbeten munasebti nasıl olacaq – bu sual açıq qala», – dep ayttı baş muarrir.
Qırımlı mühbir ve mediamenecer Aleksandr Yankovskiy bildirgeni kibi, aktsiyalarnıñ satıluvı iqtisadiy meselelerni çezip olamaz.
«Reklama ticareti olmasa, ya da parası az olsa, aktsiyalarnı satıp ta reklama ticaretini meydanğa ketirip olamazlar, – dedi Yankovskiy Qırım.Aqiqatqa. – 1000 aktsiyanı 1000 rublege sat, million ruble alırsıñ. Tahminen 30 biñ dollar olur. Yarım ay içün aylıq berip olursız. 20 000 aktsiyanı satsañ – bir yılğa yeter».
Qayd etmek kerek ki, şahsiy kanal aktsiyalarnıñ açıqtan-açıq satıluvı Qırımda birinci ötkerile. Bundan evel, yerli kanallarnıñ iç biri bu kibi usullarnı qullanmağan edi.
Qırım.Aqiqat bu mevzuda soqaqta sorav keçirdi. Biz qırımtatarlardan ATR aktsiyalarnı satın almağa azırlarmı, dep soradıq.


text:
Yaltada keçirilgen «Açıq Qırım» turistik forumında Kreml tarafından tayinlengen Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönov ilân etti ki, Qırım ükümetiniñ esas maqsadı, yarımadadan bütün sene devamında çalışacaq turistik merkezni yapmaqtır. Bu aqta Aksönov sentâbr 28-de, çarşenbe künü Facebook saifesinde bildirdi.
«Strategik maqsadımız – yarımadadan halqara bütün sene devamında çalışacaq Rusiye turistik merkezini yapmaqtır. 230-dan ziyade Qırım şifahanesi, otel ve musafirhanesi küz-baar mevsiminde çalışmağa azır» – dep qayd etti Aksönov.
Kremlge boysunğan Qırım ükümeti matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, forumnıñ maqsadı – turistik biznes temsilcileri arasında dialog qurmaq, turistik bizneske devletniñ destegi mevzularını açmaq, Qırımnıñ mevsimlerara imkânlarını muzakere etmektir. Bunen beraber, forum çerçivesinde 2017 senesi mevsiminiñ fiyatları taqdim etilecek, dep aytıla beyanatta.
Sergey Aksönov qayd etti ki, merasim neticelerine binaen, Kremlge boysunğan Qırım ükümeti yarımada turistik saası kontseptsiyasını işlemege ve «hatalar boyunca çalışmalarnı alıp barmağa» söz bere.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi mayıs 24-te terrorizmde şeklenilgen Qırım musulmanlarınıñ – Enver Mamutov ve Zevri Abseitovnıñ apiste bulunma müddetlerini uzattırmasına qarşı şikâyet arizasını red etti. Bu aqta Qırımda uquq qoruyıcı merkeziniñ idarecisi Aleksandra Krılenkova bildire.
«Enver Mamutovnıñ 7 balası bar, eñ kiçigi 3 aylıq bala, ve bir özü çalışmaq mecbur olğan anası bar. Adliyeci Emil Kurbedinov adamnı aşalamamağa ve mahkeme toplaşuvı devamında onı qafeste tutmamağa çağırdı. Mahkeme bu ricanı red etti. Adliyeciniñ qayd etkenine köre, taqiqat ne Enverniñ qabaatlı olğanını, ne de onıñ taqiqatqa mania olmağa planlaştırğanını ve mania olabilecegini tasdıqlamadı», – dep yazdı Aleksandra Krılenkova Facebook saifesinde.
Uquq qoruyıcınıñ malümatına binaen, Zevri Abseitovnıñ adliyecisi mahkemege müftiden, çalışqan yerinden, qomşulardan ve diger insanlardan hasiyetnameler taqdim etti. Yaqalanğan kişi ise, mahkemege taqiqatqa mania olmağa kerek olmağanını bildirdi, çünki o soñki neticelerden emin.
«Zevriniñ aytqanına köre, iç bir teşkilâtta, bu cümleden onıñ bağlı olğanında qabaatlanğan teşkilâtta iştirak etmey. Ve o ananeviy islâmnı kütkenini, ve bütün edebiyatnı tek camiden alğanını bildirdi», – dep ayttı Krılenkova.
Amma bütün bu delillerge baqmadan, eki Qırım sakini apiste qaldırıldı.
Mayıs 12-de Bağçasarayda rusiyeli uquq qoruyıcılar musulman evlerinde ve yerli qavehanede tintüvler keçirdi. Neticede dört Bağçasaray sakini yaqalandı ve terrorizmde qabaatlandı: Zevri Abseitov, Remzi Memetov, Rustem Abeltarov ve Enver Mamutov. Kelecek kün, mayıs 13-te Rusiyege boysunğan Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesi yaqalanğan kişilerni iyül 11-ge qadar apiste qaldırmağa qarar aldı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Aqmescitte Gorkiy ve Jukovskiy soqaqlarınıñ köşesinde qurucılıq şirketlerinden biri Qırımnıñ rusiyeli Devlet şurası ve Aqmescitniñ merkeziy rayonınıñ sabıq icraiy komiteti arasındaki bağça yerinde avtomobiller turağını qura.
Qırım.Aqiqatnıñ mühbiri bildirgeni kibi, asırlarca turğan bir qaç terek endi kesilgendir.
Qurucılar qırımlı degilller, ğayet açuvlıdırlar. Video ve foto yapqan jurnalistni qorquzmağa ve atta maşina ile qarşısına çıqmağa tırıştılar, bu aqta o öz içtimaiy ağdaki saifesinde yazdı.
Bildirilgeni kibi, Qırımda, yarımadanıñ atta hususiy surette qorulğan tabiat territoriyalarında tereklerni kesmege izin berdiler.


text:
Yanvar 29 künü, cumaaqşamı, mahkeme qararı ile yaqalanğan Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz Taqiqat komitetiniñ idaresine sorğuğa ketmezden evel, reisniñ daa bir muavini Nariman Celâl ile körüşti.
Celâl aytqanı kibi, körüşüv kündüz saat 12:00 keçti. O vaqıt Çiygoz Franko caddesinde şahsiy körüşüvi olacağı aqqında bildirdi, haber ete Qırım.Aqiqat neşiriniñ mühbiri.
«Birazdan telefon etip, fevral 26 künü işi boyunca yaqalanğanını bildirdi. Biz, tabiiy ki, advokat ile bağlanıp, anda yol aldıq, Çiygoz ile bağ endi üzüldi», – dedi Nariman Celâl
Qırımtatar Milliy Meclisinde olıp keçken vaqianı qırımtatar milliy areket faalleri taqibiniñ devamı olaraq tanıylar.
«Uquq qoruyıcı organlarınıñ ölüm ya da yüz bergen diger vaqialarnıñ sebeplerini taqiq etmek aqqına qarşı çıqmaymız, amma işbu adise boyunca ğayet çoq sual ve añlaşılmamazlıq bar. Acele etkenleri de, başta Kiyev mahkemesinde işni baqacaq ediler, soñra Merkeziy, soñra kene de Kiyev mahkemesi. Fikrimizge köre, qarar pek acele alındı», – dedi Celâl.
Qırım.Aqiqat haber etkeni kibi, Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznıñ cezasını belgilep, onı 2015 senesi fevral 19-na qadar apiske almağa qarar aldı
Ahtem Çiygoz yanvar 29-da yaqalandı. Rusiye Taqiqat komitetiniñ resmiy vekili Vladimir Markin bildire ki, Çiygoznı «kütleviy numayışnı teşkil etüv ve iştirak etüvde» şekleyler.
Onıñ aytqanına köre, 2014 senesi fevral 26-da Aqmescitteki Qırım parlamentiniñ binası yanında keçirilgen narazılıq aktsiyası aqqında laf kete.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Çiygoznıñ yaqalanmasını izaatlap, Qırımda qırımtatar milliy areketiniñ faallerine yapılğan basqınıñ yañı basamağı başlanğanını ayttı.


text:
1. Temekiden bas tartqan küniñizdi küntizbege belgilep qoyıp, 2 apta sayın belgi salıp turıñız. Söytip-söytip temekini umıtıp ketwge boladı.
2. Öziñizdi soğan sendiriñiz. Öytkeni temeki aqşañızdı, waqıtıñızdı al eñ mañızdısı densawlığıñızdı qurtadı.
3. Jaña ömir bastawğa dayın bolıñız jäne öz-öziñizdi aldamañız.
4. Temekini tastağanıñız twralı dostarıñızğa, barlıq jaqın adamdarıñızğa aytıp, kömek surañız. Sebebi bastapqı kezderi ärdayım temekini oylap jürwiñiz mümkin. Sondıqtan basqa zattarmen alañdawıñız kerek.
5. Kün sayın temeki sanın azaytıp turıñız. Soñğı qorabın şegip, mäñgilikke qoş aytısıñız.
6. Köbirek sw işip, durıs tamaqtanıñız. Munıñ bäri sizdiñ ağzañızğa temekiden qutılwğa kömek beredi.
7. Öziñizdi özge de qızıq zattarmen aldañız. Temekini müldem oyğa almañız.
8. Aşwlanğan kezde temeki şegip üyrenip qaldıñız ba? Onıñ ornına alma nemese kämpït jewge boladı. Äytewir temekige qaytıp jolamañız.
9. Sodan keyin öziñizdiñ jetistigiñiz jaylı şağın oy-tolğaw jazıp, älewmettik jelilerde jarïyalañız. Basqa da adamdardıñ qoldawın köre alasız.
10. Eger birneşe kün temeki şekpeseñiz, öziñizge sıylıq jasañız. Öytkeni siz soğan layıqsız.
11. Fïzïkalıq jattığwlarmen şuğıldanıñız. Temekisiz ömirdiñ dämin tatıñız.
12. Eger temeki tartqıñız kelip, şıdamay bara jatsañız tereñ tınıs alıp, köziñizdi jumıp, qulağıñız ben basıñızdı ustañız. Sodan keyin köziñizdi aşıp, aynalañızğa basqaşa közqaraspen qarañız.
13. Temeki usınsa, bas tartıñız. Bastapqıda ol öte qïın boları anıq, biraq üyrenip ketesiz.
14. Taza awamen serwendeñiz. Temekiden bas tartw sizdiñ ömiriñizge de köp özgeris engizedi. Burın qol jetpestey körinetin belesteriñizge bir taban jaqındaysız.
15. Tek qaytadan temeki tartıp ketpeñiz. Bul oyıñız jüzege asatınına senimdi bolıñız. Öziñizdi temeki tartpaytın, salawattı ömir saltın ustanatın, tabıstı äri oljalı adam retinde körgiñiz kelse, bärin büginnen bastañız. Bul täjirïbeler sizge jäne sizdiñ ömiriñizge kömektesedi.
Derekközi: https://everything.kz/
Kommentarïï


text:
Rusiyeniñ kontroli altında olğan Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesinde mayıs 14-te «fevral 26 işi»niñ maiyeti boyunca oturışuvda qabaatlanğanlar soñki söz ile çıqışta bulundı. Mahkeme ukmüni iyün 4-te çıqaracaq ola, dep bildire Qırım.Aqiqat muhbiri.
Advokatnıñ aytqanına köre, qabaatlav tarafı Ali Asanov ve Mustafa Degermenci içün 3 yıl ve 6 ay sınav muddeti ile şartlı olaraq 5 yılğa azatlıqtan marum etilmelerini ve işniñ diger figurantları içün aynı sınav muddeti ile şartlı olaraq 3 yıl ve 6 ayğa azatlıqtan marum etilmelerini istedi.
Mahkeme protsessi bitken soñ advokat Edem Semedlâyev, mahkeme binası yanına kelip iş figurantlarına qol tutqan Qırım sakinlerine ve tevqif etilgenlerniñ ailelerine qol tutqanlarnıñ episine minnetdarlığını bildirdi.
2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radası binasınıñ divarları yanında Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutmaq maqsadınen yapılğan mitingde iştirak etkenleri içün bir gruppa qırımtatar faaliyetçilerine qarşı mahkeme 2015 senesinde başlandı.
Daa soñra mahkeme «Fevral 26 işi»ni ekige böldi: qırımtatar milliy areketiniñ liderlerinden biri Ahtem Çiygoznıñ işi, davanıñ diger figurantları olğan Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov ve Eskender Nebiyevniñ işinden ayırıldı.
2017 senesi oktâbr 25-te Rusiye ukümeti Qırımda mahküm etilgen Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavinleri Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerovnı azat etip, Türkiyege teslim etti. Daa soñra Umerov ve Çiygoz Kyivge keldiler.


text:
İnternette rusiyeli uquq qoruyıcılar Bağçasaraydaki «Salaçıq» qavehanesine ve musulmanlarnıñ evlerine tintüv keçirmek içün kelgenini köstergen videolar peyda oldı.
Videolardan birinde rusiyeli mahsus bölüklerniñ silâlı temsilcilerinen avtobuslar körüne, olarda Rusiye bayrağını köstergen işaretler (şevron) bar.
Diger videoda soqaqlarnıñ birinde yolnı qapatqan mahsus urbalı insanlar körüne. Yerli sakinniñ neler ola sualine, olar «taqiqat işleri alıp barıla» dep, cevap bereler. Bundan da ğayrı, videoda «politsiya» yazısı ile maşinalar ve arbiy KAMAZlar kösterile.
ABTop Bидeo oбыck B kapaBaH-capaй «Caлaчиk» 1: Seriou Morti
Mayıs 12-de saba Qırımtatar Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev Bağçasarayda musulmanlarnıñ evlerinde tintüvler keçirilgenini bildirdi. Bundan da ğayrı yerli qavehanede tintüv keçirilgeni aqqında malümat peyda oldı, o yerge silâlı insanlarnen eki avtobus keldi.
Rusiyege boysunğan işğal etilgen Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya mayıs 12-de operativ-taqiqat işleri alıp barılğanı, ve neticede «Hizb ut-Tahrir» tarafdarları yaqalanğanı aqqında bildire. Onıñ malümatına köre, 4 insan yaqalandı, 3 Bağçasaray sakinine qarşı cinaiy iş açıldı.
Qırımda iş ziyaretinen Rusiye ombudsmeni Tatyana Moskalkova buluna. Bundan evel o Qırımtatar Milliy Meclisiniñ temsilcilerinen körüşkeni aqqında bildirile edi.
Ukrain ve halqara uquq qoruyıcı teşkilâtları Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımadada insan aqları bozulğanı aqqında ilân ete edi. Rusiye ükümeti tarafından eñ büyük basqın qırımtatarlar ve yarımadada yaşağan ukrain tarafını tutqanlarğa qarşı yapıla.
Rusiyege boysunğan Qırım ükümeti uquq qoruyıcılarnıñ yarımadada insan aqları bozulması aqqında malümat qabartılğan, dep ayta.
Mayıs 12-de Avropa Parlamentinde Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda qırımtatarlarnıñ aq-uquqları bozulması meselesi muzakere etilecek.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Sentâbr 22 künü New-Yorkta başlağan BMT tamır halqlarnıñ meseleleri boyunca Bütündünya konferentsiyasında Ukraina çetel işler naziri Pavlo Klimkin çıqışta bulunıp, işğal etilgen yarımadada qırımtatarlarnıñ vaziyetine diqqat ayırdı.
Bunı BMT haber hızmeti bildire.
«Yazıq ki, tamır halqlarnıñ aqları bozulğanı ile bağlı vaziyet keçmişte qalmadı», – dedi Ukraina çetel işler naziri. – Qırımnıñ Rusiye işğali ile istilâ ve açıq territorial qabaatlar ile bağlı halqara aqiqatqa qayttıq. Adet üzre, birinci sırada milliy azlıqlar qurban ola. İşğal küneşli ve musafirçen yarımadanı kerginlik, istilâ ve sabırsızlıqqa çevirdi».
Klimkin qayd etkeni kibi, «tünevin Qırımnıñ çoq milletli ve dostane yüzüniñ qısmı olğan taqımlar bugün istenilmez azlıqlarğa çevirildi».
«Böyle taqımlardan biri – qırımtatarlardır. Bugün qırımtatarlar, qavmiy ukrainliler ve diger azlıqlar açıq-aydın ayırımğa rastkeleler», – dedi Klimkin.
Nazir şunı bildirdi ki, «Rusiye Federatsiyası öz orduları ile Qırımğa nefret ğayesini kirsetti». Onıñ sözlerine köre, «insanlar başqace fikir etse, kiyinse, tüşünse, olarnı cezalaylar».
«Olarnıñ siyasiy, til ve medeniy aqlarınıñ bozuluvı boyunca er kün yañı şikâyetlerni alamız», – dedi nazir.
O şunı da qayd etti ki, bu sene qırımtatarlarnıñ sürgünlik faciasına 70 yıl ola. «2014 senesi yañı tarihiy qıyınlıqlar ile belgilenmezmi?», - dey Ukraina çetel işler naziri.
BMT tamır halqlarnıñ meseleleri boyunca Bütündünya konferentsiyasında qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilev ve qırımtatar milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov da iştirak eteler.
Rusiye konferentsiya işinde qırımtatar milliy Meclisiniñ iştiragi sebebinden öz narazılığını bildirdi. Qırımda bulunğan ve andan konferentsiyağa yol almağa planlaştırğan qırımtatarlardan pasportlarını tutıp aldılar.


text:
Bu aqta «Areket» Qırım uquq qorçalayıcı merkezi Qırım cumhuriyetinde şeer ve köy başlarını saylâması aqqında qanunğa esaslanıp bildirdi. Bu qanun Qırım «parlamenti» tarafından Mayıs 28-de qabul olundı.
Bu qanunnıñ müellifi Nikolay Kolesniçenkodır.
Qanunda aytılğanına köre, saylâvlarda tek deputatlar saylânacaq, şeer ve köy başlarını ise endi saylânğan deputatlar tayinlecekler. Qanunnıñ birinci maddesinde 1 astmaddesinde şay aytıla: «munitsıpal bölüginiñ başı munitsıpal bölüginiñ temsiliy organı tarafından öz erkanından saylâna ve munitsıpal bölüginiñ temsiliy organınıñ reis vekâleti saibi ola».
Aynı şekilde köy başları saylâna. Qanunnıñ birinci maddesinde, 2 ast maddesinde: «munitsıpal bölüginiñ başı munitsıpal bölüginiñ temsiliy organı tarafından öz erkanından saylâna ve munitsupal bölüginiñ temsiliy organınıñ ve icra organnıñ reis vekâleti saibi ola».
«Şay etip Qırım sakinlerini şeer içün mesüliyetli adamlarnı saylâmaq aqqından marum ettiler ve belgisiz adamlarnıñ firqa cedvelini saylâcaqmız», – dep bildirdiler uquq qoruyıcılar.
Mayıs 27 künü Rusiye Prezidentı Vladimir Putin Qırımda saylâvlarnı Sentâbr 14-de 2014 keçirmek içün federal qanunnı imzaladı. Saylâvlar qanunnı Qırım «parlamenti» daa Mayısnıñ başında qabul etti ve Saylâv komissiyanı teşkil etti.


text:
«Ukrgidroproyekt» aktsiyalı şirketi, muessisede Or (Perekop) keçitinden keçecek ve sanki Qırımnı Ukrainanıñ qıtadaki qısmından tolusınen yaıracaq olğan gemiler yürgen kanalnıñ quruluvı leyhası üstünde çalışqanını red ete. Bu hususta «Ukrgidroproyekt»niñ Qırım.Aqiqat tarafından malümat talabına bergen resmiy cevabında aytıla.
Ondan ğayrı muessisede, Qırım ve Rusiye KHVlerinde bu leyhada iştirak ete dep kösterilgen baş muendis Tatyana Lunina, «Ukrgidroproyekt»te iç bir vaqıt çalışmadı, dep iddia eteler.
Vesiqada: « «Ukrgidroproyekt»niñ bu leyhağa iç bir alâqası yoq. Tatyana Lunina adlı baş muendis bizde iç bir vaqıt çalışmadı», – denile.
Qırımnıñ Rusiyege tabi ukümetine yaqın olğan «Krıminform» neşiri, adları bildirilmegen Ukraina KHVlerine atıfta bulunıp, «Ukragidroproyekt»niñ baş muendisi olaraq kösterilgen Tatyana Luninanıñ, Qırımnı Ukrainanıñ qıtadaki qısmından «tolusınen ayıracaq» Or keçiti üstünden gemiler yürgen kanalnıñ quruluvı leyhasınıñ işlep çıqılğanı aqqında sözlerini naqil ete. Qırım neşiri böyle bir derc etilgen materiallarğa atıflar bermey.


text:
Osman Öztunç - Adamım
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Adamım
Etiketler : Osman Öztunç - Adamım türkü indir, Osman Öztunç - Adamım türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Adamım mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Adamım türküsü, Adamım sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Adamım bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Kiziroğlu
Osman Öztunç - Senden Sonrası
Osman Öztunç - Bozgun
Osman Öztunç - Deprem
Osman Öztunç - Sensin
Osman Öztunç - Adı Türk
Osman Öztunç - Sende Neyi Aradım
Osman Öztunç - Şeyhin Şahı
Osman Öztunç - Leyla
Osman Öztunç - Final
Osman Öztunç - Narabesk
Osman Öztunç - Bekliyorum
Osman Öztunç - Yastadır
Osman Öztunç - Git Buralardan
Osman Öztunç - Şahım


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bildire ki, memleketniñ NATO erkânına kirmesi umumukrain referendumda qabul etilecek. Bunı o, Litvaniya prezidenti Dalâ Gribauskayte ile beraber keçirgen matbuat konferentsiyasında bildirdi, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«NATO erkânına kirmek ya da kirmemek – kesen-kes ukrain halqınıñ qararıdır», – dep qayd etti Poroşenko.
Onıñ aytqanına köre, Ukraina NATO talaplarına riayet etmege başlasa, ukrain halqı NATO erkânına kirmek ya da kirmemek qararını qabul etecek.
NATO alyansnıñ mevamı deñişmegenini er daim tasdıqlay: Kiyev istese ve kerekli şartlarğa riayet etse, Ukraina alyansqa kirmek aqqını qazanacaq.
Aynı zamanda Rusiye «Ukrainanıñ NATO erkânına kirmeyceginiñ kefillerini» talap ete.