c: application/epub+zip

text:
11Shaul patsha qaza tapqan edi. Sol arada Dawıt amalekler u'stinen jen'iske erisip, Siklag qalasına qaytıp keldi ha'm ol jerde eki ku'n qaldı+. 2U'shinshi ku'ni Shauldın' ordasınan qayg'ısının' belgisi retinde kiyimlerin jırtıp, basına topıraq shashqan bir adam keldi. Ol Dawıtqa jaqınlasqannan jerge jıg'ılıp, og'an ta'jim etti. 3Dawıt onnan:
– Qay jerden kiyatırsan'? – dep soradı.
Sol adam Dawıtqa:
– İzrail ordasınan qashıp qutıldım, – dep juwap berdi.
4Dawıt og'an:
– Ne boldı? Mag'an aytıp ber, – dedi.
Sol adam Dawıtqa:
– A'skerler sawash maydanınan qashıp ketti. Olardın' ko'pshiligi qırılıp qaldı. Solardın' ishinde Shaul menen onın' ulı İonatan da o'ldi, – dedi.
5Sonda Dawıt xabarshı jigitten:
– Shauldın' ha'm onın' ulı İonatannın' o'lgenin qayaqtan bilesen'? – dep soradı.
6Jigit Dawıtqa bılay dep juwap berdi:
– Tosattan Gilboa tawına barıp qaldım. Qarasam, ol jerde Shaul nayzasına su'yenip turg'an eken. Al dushpannın' sawash arbaları menen arbakeshleri bolsa, og'an jaqınlasıp kiyatırg'an eken+. 7Sonda Shaul artına burılıp, meni ko'rip qaldı da, qasına shaqırdı. Men og'an: «La'bba'y», – dedim. 8Ol mennen: «Sen kimsen'?» – dep soradı. Men og'an: «Men bir amalekpen», – dep juwap berdim. 9Shaul mag'an: «Berman kelip, meni o'ltir. Sebebi janım shıqpay, qıynalıp atırman», – dedi+. 10Men janına barıp, onı o'ltirdim. O'ytkeni awır jaraqatlanıp qulag'annan keyin, tiri qalmaytug'ının bilgen edim. Men onın' basındag'ı tajı menen qolına tag'ılg'an shınjırın aldım ha'm olardı usı jerge, mırzam, sizge alıp keldim.
11Bunı esitken Dawıt ha'm onın' janındag'ılar qayg'ıdan kiyimlerin jırttı+. 12Olar qılıshtan qaza tapqan Shaul, onın' ulı İonatan ha'm Jaratqan İyenin' xalqı bolg'an izraillılar ushın keshke shekem joqlaw aytıp jılap, oraza tuttı.
13Dawıt o'zine xabar alıp kelgen jigitten:
– Qay jerlisen'? – dep soradı.
Jigit og'an:
– Men bir kelgindi amalektin' ulıman, – dep juwap berdi.
14Sonda Dawıt og'an:
– Jaratqan İyenin' maylag'an adamına qol ko'terip, onı o'ltiriwge qorqpadın' ba? – dedi+. 15Son'ınan Dawıt adamlarınan birin shaqırıp: «Bar, onı o'ltir!» – dep buyırdı. Solay etip, sol adam amalek jigitti o'ltirdi. 16Dawıt amalek jigitke: «O'z basın'a o'zin' jettin'. O'ytkeni: „Jaratqan İyenin' maylag'an adamın men o'ltirdim“, – dep o'zin'e qarsı o'z awzın' menen gu'walıq berdin'», – dedi.
17Dawıt Shaul ha'm onın' ulı İonatan ushın joqlaw ayttı.
18Son'ınan bul jır Yahuda xalqına u'yretilsin dep buyırdı. «Oq jay» dep atalg'an usı jır Yashar kitabında jazılg'an:
21Bunnan keyin, Dawıt Jaratqan İyeden:
– Yahuda qalalarının' birine barayın ba? – dep soradı.
Jaratqan İye og'an:
– Bar, – dep juwap berdi.
Dawıt Onnan:
– Qay jerge barayın? – dep soradı.
Jaratqan İye Dawıtqa:
– Xebrong'a bar, – dep juwap berdi+. 2Solay etip, Dawıt o'zinin' eki hayalı: izreelli Axinoam ha'm karmelli Nabaldın' jesiri Abigayıl menen birge sol jerge ketti+. 3Dawıt o'zinin' janındag'ı adamların da xojalıqları menen birge alıp ketti. Olar Xebronnın' o'zine ha'm a'tirapındag'ı qalalarg'a ornalastı+. 4Sonda yahudalılar Xebrong'a kelip, Dawıttı maylap, Yahudag'a patsha etip qoydı. Son'ınan olar Dawıtqa: «Yabesh-Gilad turg'ınları Shauldın' denesin jerledi», – dedi+.
5Dawıt Yabesh-Gilad turg'ınlarına xabarshılar jiberip, olarg'a bılay dedi: «Mırzan'ız Shauldı jerlep, og'an ko'rsetken sadıqlıg'ın'ız ushın Jaratqan İye sizlerdi jarılqasın! 6Endi sizlerge Jaratqan İye miyrim-sha'pa'a'tin ha'm sadıqlıg'ın ko'rsetsin. Bul isin'iz ushın, men de sizlerge jaqsılıq qılaman. 7Sonlıqtan ku'shli ha'm ma'rt bolın'lar! Mırzan'ız Shaul qaytıs boldı. Al Yahuda xalqı bolsa, meni maylap, o'zlerine patsha etip qoydı».
8Shauldın' sa'rka'rdası Ner ulı Abner Shauldın' ulı İsh-Boshetti* Maxanayımg'a alıp bardı+. 9Ol jerde Abner İsh-Boshetti Giladtın', Asherdin', İzreeldin', Efrayımnın', Benyaminnin' ha'm pu'tkil İzraildın' u'stinen patsha etip tayınladı. 10Shauldın' ulı İsh-Boshet qırıq jasında patsha bolıp, İzrailda eki jıl patshalıq etti. Biraq Yahuda xalqı Dawıt penen birge qaldı. 11Dawıt Xebronda Yahuda xalqına jeti jıl altı ay patshalıq etti+.
12Bir ku'ni Ner ulı Abner Shauldın' ulı İsh-Boshettin' adamları menen birge Maxanayımnan Gibong'a ketti. 13Al Seruya ulı İoab bolsa, Dawıttın' adamları menen barıp, Gibon hawızının' janında olardı qarsı aldı. Usı eki topardın' biri hawızdın' bir ta'repinde, ekinshisi ekinshi ta'repinde otırdı+. 14Sonda Abner İoabqa:
– Jigitler orınlarınan turıp, ko'z aldımızda alıssın, – dep usınıs qıldı.
İoab og'an:
– Meyli, alısa g'oysın, – dep kelisim berdi.
15Solay etip, Benyamin urıwınan Shauldın' ulı İsh-Boshet ta'repten on eki adam ha'm Dawıt ta'repten on eki adam aldıg'a shıqtı. 16Olardın' ha'r biri qarsılasının' basınan uslap aldı da, bir-birinin' bu'yirine qılısh shanshıp, birgelikte jan tapsırdı. Sonlıqtan Gibondag'ı sol jerge Xelqat-Hassurim, yag'nıy «Qılıshlar maydanı» degen at berildi.
17Sol ku'ni sawash ju'da' qatal tu's alıp, Dawıttın' adamları Abner menen izraillılardı jen'iliske ushırattı. 18Seruyanın' u'sh ulı: İoab, Abishay ha'm Asahel de sol jerde edi. Asahel kiyik sıyaqlı shapqır edi+. 19Ol izinen qalmay, Abnerdi quwalap ketti.
20Sonda Abner artına burılıp:
– Asahel, bul senbisen'? – dep soradı.
Asahel og'an:
– Awa, bul men, – dep juwap berdi.
21Abner og'an:
– İzimnen quwıwdı toqtatıp, jigitlerdin' birine hu'jim qıl da, qural-jarag'ın al, – dedi.
Biraq Asaheldin' Abnerdi quwıwdı toqtatqısı kelmedi.
22Sonda Abner Asahelge ja'ne eskertip: «Meni quwıwdı toqtat! Seni o'ltiriwimnin' nege keregi bar? Son'ınan tuwısqanın' İoabtın' ju'zine qalay qarayman?» – dedi.
23Biraq Asahel quwıwdı toqtatpag'anlıqtan, Abner nayzasının' artqı ushın Asaheldin' qarnına tıg'ıp jiberdi. Nayza Asaheldin' arqasın tesip shıqtı. Ol jerge jıg'ıla sala, jan berdi. Asahel jıg'ılıp o'lgen jerden o'tip baratırg'anlardın' ha'mmesi sol jerde toqtap qaldı.
24Al İoab penen Abishay Abnerdi quwıwdı dawam etip, ku'n batqanda, Gibon sho'line ketetug'ın joldag'ı Giaxtın' qarsı aldındag'ı Amma to'beshigine keldi. 25Benyamin urıwının' adamları Abnerdin' izine erip jıynalıp, bir toparg'a birlesti ha'm bir to'beshiktin' basına shıg'ıp, sap tartıp turdı.
26Abner dawıslap baqırıp, İoabqa:
– Qılıshımız ma'n'gige insanlardı qırıwı kerek pe? Yamasa sen bunın' aqıbetinin' qayg'ılı bolatug'ının bilmeysen' be? A'skerlerin'e tuwısqanların quwıwdı toqtatıwdı qashan buyırasan'? – dedi.
27İoab Abnerge:
– Tiri Quday haqı ant ishemen: eger o'zin' aytpag'anın'da, a'skerler erten' azang'a shekem tuwısqanların quwıwdı toqtatpag'an bolar edi, – dep juwap berdi. 28Son'ınan İoab ka'rnay shertti ha'm pu'tkil xalıq toqtadı. Keyin olar izraillılardı quwmadı da, olar menen urıspadı da.
29Abner ha'm onın' adamları tu'n boyı İordan tegisligi boylap ju'rdi. Olar İordan da'ryasın kesip o'tip, Bitron jolı arqalı Maxanayımg'a qaytıp bardı.
30İoab ta Abnerdi quwıwdı toqtatıp, qaytıp kelgennen son', ha'mme adamların jıynadı. Asahelden basqa, Dawıttın' adamlarınan ja'ne on tog'ız adam qazalang'an bolıp shıqtı. 31Biraq Dawıttın' adamları Abner ta'reptegi Benyamin urıwının' adamlarınan u'sh ju'z alpıs adamdı o'ltirgen edi. 32İoab ha'm onın' adamları Asaheldin' denesin alıp kelip, Beytlehemdegi a'kesinin' qa'birine jerledi. Son'ınan olar tu'n boyı jol ju'rip, tan' ata Xebrong'a jetip keldi.
31•Shauldın' ta'repdarları menen Dawıttın' ta'repdarları arasındag'ı urıs uzaq dawam etti. Dawıttın' ku'shine ku'sh qosılg'an sayın, Shauldın' ta'repdarları ha'lsirep bara berdi.
2Dawıttın' Xebronda tuwılg'an balaları mınalar: tun'g'ısh ulı Amnon. Ol izreelli Axinoamnan tuwıldı;+ 3ekinshisi Kileab bolıp, ol karmelli Nabaldın' jesiri Abigayıldan tuwıldı; u'shinshisinin' atı Abshalom, ol Geshur patshası Talmaydın' qızı Maaxadan tuwıldı;+ 4to'rtinshisi Xaggitten tuwılg'an Adoniya, besinshisi Abitaldan tuwılg'an Shefatiya,+ 5altınshısı Dawıttın' Egla degen hayalınan tuwılg'an İtream edi. Dawıttın' bul ullarının' ha'mmesi Xebronda tuwıldı.
6Shauldın' ta'repdarları menen Dawıttın' ta'repdarları arasında urıs dawam etip atırg'anda, Abner Shauldın' ta'repdarları arasında ku'shke tolıp bara berdi.
7Shauldın' Rispa degen bir toqalı bar bolıp, ol Ayya degen adamnın' qızı edi. Bir ku'ni İsh-Boshet Abnerden:
– Ne ushın sen a'kemnin' toqalı menen jattın'? – dep soradı+.
8İsh-Boshettin' sorawına qattı g'a'zeplengen Abner og'an bılay dep baqırdı:
– Men ne Yahudag'a xızmet qılıp ju'rgen bir ko'pek pe edim? Men usı ku'nge deyin, a'ken'iz Shauldın' xojalıg'ına, tuwısqanlarına ha'm doslarına sadıq boldım. Sizdi de Dawıtqa satıp bermedim. Biraq bu'gin siz meni usı hayal sebepli ayıplap atırsız. 9Jaratqan İyenin' Dawıtqa wa'de etkenin ju'zege asırmasam, onda Quday meni jazalag'an u'stine jazalasın!+ 10Ol patshalıqtı Shauldın' na'silinen tartıp alıp, Dannan Beer-Shebag'a shekem sozılg'an İzrail menen Yahudada Dawıttın' patshalıg'ın ornatatug'ının aytıp, wa'de etken edi+. 11İsh-Boshet Abnerden qorqqanlıqtan, og'an basqa hesh na'rse ayta almadı.
12Bunnan keyin, Abner o'z atınan Dawıtqa xabarshılar jiberip, bılay dedi: «Bul eldi siz basqarıwın'ız kerek emes pe? Eger menin' menen kelisim du'zsen'iz, pu'tkil İzraildı siz ta'repke awdırıw ushın, ja'rdem beremen».
13Dawıt og'an: «Yaqshı, men senin' menen kelisim du'zemen. Biraq bir sha'rtim bar: meni ko'riwge kelgenin'de, Shauldın' qızı, hayalım Mixaldı da o'zin' menen birge alıp kel. Bolmasa, aldıma kelmey-aq qoy», – dedi+.
14Son'ınan Dawıt Shauldın' ulı İsh-Boshetke de xabarshılar jiberip, olar arqalı: «Qalın' malg'a ju'z filisttin' su'nnet terisin to'lep alg'an hayalım Mixaldı mag'an qaytarıp ber», – dedi+. 15Sonda İsh-Boshet adamlar jiberip, Mixaldı ku'yewi Paltieldin' u'yinen aldırdı. Paltiel Layısh degen adamnın' ulı edi+. 16Ku'yewi jılawı menen Baxurimge shekem hayalına erip bardı. Biraq Abner og'an: «İzin'e qayt», – degende, ol izine qaytıp ketti.
17Sol arada Abner İzraildın' aqsaqalları menen ushırasıp, olarg'a bılay dedi: «Sizler ko'pten beri Dawıttın' o'zlerin'izge patsha bolıwın qa'legen edin'iz. 18Endi bunı iske asırın'. Sebebi Jaratqan İye Dawıt haqqında: „Qulım Dawıt arqalı xalqım İzraildı filistlerdin' ha'm pu'tkil dushpanlarının' qolınan qutqaraman“, – degen edi». 19Abner benyaminliler menen de so'ylesti. Son'ınan ol İzrail xalqının' ha'm Benyamin urıwının' qa'lewi tuwralı Dawıtqa xabarlaw ushın Xebrong'a ketti.
20Abner janına jigirma adamdı alıp Xebrong'a, Dawıttın' janına bardı. Dawıt Abner ha'm onın' janındag'ılar ushın zıyapat berdi.
21Abner Dawıtqa: «Endi barıp, pu'tkil İzrail xalqın jıynap, taqsırım, sizin' aldın'ızg'a alıp keleyin. Olar siz benen kelisim du'zsin. Sonda siz qa'legen jerin'izdin' ha'mmesi u'stinen patshalıq qılasız», – dedi.
Bunnan son', Dawıt Abnerdi shıg'arıp saldı. Ol da aman-esen jolına tu'sti.
22Ko'p uzamay, Dawıttın' adamları menen İoab bir basqınshılıqtan qaytıp keldi. Olar o'zleri menen birge ko'p olja alıp kelgen edi. Biraq sol waqıtta Abner Xebronda Dawıttın' janında joq edi. Sebebi Dawıt onı shıg'arıp salg'an bolıp, ol aman-esen jo'nep ketken edi. 23İoab ha'm onın' janındag'ı pu'tkil a'skerler Xebrong'a kelgende, olarg'a Ner ulı Abnerdin' patshag'a kelgeni, patshanın' onı qaytarıp jibergeni, onın' da aman-esen u'yine qaytqanı tuwralı xabarladı. 24Sonda İoab patshag'a kelip: «Siz ne islep qoydın'ız? Abner o'z ayag'ı menen aldın'ızg'a kelgen bolsa, onı nege bosatıp jiberdin'iz? Ol ketip qalıptı-g'o! 25Ner ulı Abnerdi o'zin'iz bilesiz. Ol sizdi aldaw ushın, qay jerge barıp, qay jerden keletug'ının'ızdı ha'm neler isleytug'ının'ızdı biliw ushın kelgen», – dedi.
26İoab Dawıttın' janınan shıqqannan keyin, Abnerdin' izinen xabarshılar jiberdi. Xabarshılar onı Sira suw saqlag'ıshının' janınan qaytarıp alıp keldi. Dawıt bunnan biyxabar edi. 27Abner Xebrong'a qaytıp kelgende, İoab o'zin onın' menen jeke so'ylesip alatug'ın adamday ko'rsetip, onı qala da'rwazasınan kirgizdi. Tuwısqanı Asaheldin' qanın to'kkeni ushın, İoab sol jerde Abnerdin' qarnına pıshaq urıp o'ltirdi+. 28Dawıt bul waqıyanı esitkende bılay dedi: «Men de, menin' patshalıg'ım da Ner ulı Abnerdin' qanı ushın Jaratqan İyenin' aldında ma'n'gige ayıpsızbız. 29Onın' qanının' qunı İoabtın' ha'm onın' a'kesinin' pu'tkil u'y-ishinin' moynında. İoabtın' urpag'ınan irin'li jarag'a ha'm jaman teri keselligine shalıng'anlar, baldaqqa su'yengenler, qılıshtan o'lgenler, nang'a zar bolg'anlar hesh qashan arılmasın»+.
30Solay etip, İoab ha'm onın' inisi Abishay Abnerdi o'ltirdi. O'ytkeni Abner Gibondag'ı sawashta olardın' inisi Asaheldi o'ltirgen edi+.
31Son'ınan Dawıt İoabqa ha'm onın' janındag'ılarg'a: «Kiyimlerin'izdi jırtıp, aza kiyimin kiyin'ler ha'm Abner ushın jılan'lar», – dep buyrıq berdi. Dawıt patshanın' o'zi Abnerdin' tabıtının' izinde ju'rdi.
32Olar Abnerdi Xebrong'a jerledi. Patsha Abnerdin' qa'birinin' basında dawıs shıg'arıp jıladı. Sol jerdegi pu'tkil xalıq ta jıladı.
33Son'ınan patsha Abner ushın mına joqlawdı ayttı:
Ha'mme Abner ushın ja'ne jıladı.
35Xalıq Dawıtqa barıp, ku'n batpastan burın onı bir na'rse jep alıwg'a ko'ndirmekshi bolg'anda, Dawıt ant iship bılay dedi: «Ku'n batpastan aldın nan yamasa bir na'rse jesem, Quday meni jazalag'an u'stine jazalasın!» 36Pu'tkil xalıq bunı bildi ha'm patshanın' barlıq islerin unatqanı sıyaqlı, bul isin de unattı. 37Sol ku'ni Yahudadag'ı ha'm İzraildag'ı ha'r bir adam Ner ulı Abnerdin' o'liminde patshanın' qolı joqlıg'ın bildi.
38Patsha adamlarına bılay dedi: «Bu'gin İzrailda bir basshının', ullı bir adamnın' o'lgenin bilmeysizler me? 39Men maylanıp, patsha etip qoyılg'an bolsam da, bu'gin ha'lsizben. Al mına Seruyanın' ulları bolsa, mennen ku'shlirek. Jaratqan İye jamanlıq islegenge jamanlıg'ına jarasa qaytarsın!»+
41Shauldın' ulı İsh-Boshet Abnerdin' Xebronda o'ltirilgenin esitkende, qa'weterge tu'sti. Pu'tkil İzrail xalqı da qorqısıp qaldı. 2İsh-Boshettin' xızmetinde basqınshılar toparın basqaratug'ın Baana ha'm Rexab degen eki adam bar edi. Olar Benyamin urpag'ınan bolg'an beerotlı Rimmonnın' ulları edi. Beerot qalası benyaminlilerge tiyisli qala dep sanalatug'ın edi+. 3Sebebi beerotlılar qalanı taslap, Gittayımg'a qashıp ketken edi. Sonlıqtan olar usı ku'nge shekem sol jerde kelgindi bolıp jasap kiyatır+.
4Shauldın' ulı İonatannın' eki ayag'ı da la'n' bolıp qalg'an Mefiboshet* degen bir ulı bar edi. İzreelden Shaul menen İonatannın' qazalang'anı haqqında xabar kelgende, Mefiboshet bes jasta edi. Sonda ta'rbiyashısı onı alıp qashıp ketken edi. Ol balanı asıg'ıs alıp qashıp baratırg'anda, balanı qolınan tu'sirip alg'anlıqtan, bala mayıp bolıp qalg'an edi+.
5Beerotlı Rimmonnın' ulları Rexab penen Baana jolg'a shıg'ıp, ku'n qattı qızg'an waqıtta İsh-Boshettin' u'yine kelgende, İsh-Boshet uyıqlap jatırg'an edi. 6Rexab ha'm onın' tuwısqanı Baana biyday alatug'ın adam sıyaqlı u'yge kirip, İsh-Boshettin' qarnına qanjar tıg'ıp o'ltirdi de, qashıp ketti. 7Waqıya bılay bolg'an edi: olar u'yge kirgende, İsh-Boshet uyıqlaytug'ın bo'lmesindegi o'z to'seginde jatırg'an edi. Rexab penen Baana İsh-Boshetti o'ltirip, basın kesip aldı ha'm bastı ko'terip, pu'tkil tu'n boyı İordan tegisligi arqalı ju'rdi. 8Olar İsh-Boshettin' basın Xebrong'a, Dawıt patshag'a alıp kelip, og'an: «Mine, sizdi o'ltirmekshi bolg'an dushpanın'ız Shauldın' ulı İsh-Boshettin' bası! Jaratqan İye bu'gin Shauldan ha'm onın' urpag'ınan taqsırım, sizin' o'shin'izdi aldı», – dedi.
9Biraq Dawıt beerotlı Rimmonnın' ulları Rexab penen onın' tuwısqanı Baanag'a bılay dep juwap berdi: «Meni ha'r tu'rli ba'le-qadalardan qutqarg'an tiri Jaratqan İye haqı ant ishemen:+ 10burın Shauldın' o'limi haqqında xabardı mag'an xosh xabar retinde alıp kelgen adamdı uslap alıp, Siklagta o'ltirgen edim. A'kelgen xosh xabarı ushın og'an berilgen sıy usı boldı+. 11Endi ayıpsız bir adamdı o'z u'yinde, to'seginde o'ltirgen jawız adamlardın' o'ltiriliwi de gu'mansız. Onın' qanı ushın sizlerden o'sh alıp, sizlerdi jer betinen joq qılıp jibermeymen be?» 12Son'ınan Dawıt adamlarına buyrıq berdi. Olar eki tuwısqandı o'ltirip, olardın' ayaq-qolların kesti de, denesin Xebrondag'ı hawızdın' boyına asıp qoydı. Al İsh-Boshettin' basın aparıp, Xebrondag'ı Abnerdin' qa'birine jerledi.
51•İzraildın' barlıq urıwları Xebronda bolg'an Dawıtqa kelip, bılay dedi: «Bizler sizin' o'z su'yegin'iz ha'm o'z etin'izbiz. 2Burın Shaul patsha bolg'an waqıtta da, sawashta İzraildı o'zin'iz baslap ju'retug'ın edin'iz. Jaratqan İye sizge: „Xalqım İzrailg'a sen shopanlıq etip, olarg'a hu'kimdar bolasan'“, – dep wa'de bergen edi»+. 3Solay etip, İzraildın' barlıq aqsaqalları Xebrong'a, patsha Dawıttın' aldına kelgende, Dawıt Xebronda Jaratqan İyenin' aldında olar menen kelisim du'zdi. Olar da Dawıttı maylap, İzrailg'a patsha etip qoydı.
4Dawıt otız jasında patsha bolıp, qırıq jıl patshalıq etti+. 5Ol Xebronda jeti jıl altı ay Yahuda u'stinen, Erusalimde otız u'sh jıl pu'tkil İzrail ha'm Yahuda u'stinen patshalıq etti+.
6•Dawıt patsha ha'm onın' adamları Erusalimde jasap atırg'an ebus xalqına shabıwıl jasaw ushın jolg'a shıqqanda, ebus xalqı: «Dawıt bul jerge kire almaydı», – dep oylap, Dawıtqa: «Sen bul jerge kire almaysan'. Soqırlar menen sholaqlar-aq seni quwıp saladı», – dep baqırdı+. 7Degen menen, Dawıt Sion qorg'anın, keyin ala «Dawıttın' qalası» dep atalatug'ın qorg'andı qolg'a kirgizdi.
8Sol ku'ni Dawıt adamlarına bılay dedi: «Ebus xalqın jen'bekshi bolg'an ha'r bir adam suw tarmaqları arqalı barıp, Dawıttı jek ko'retug'ın* sol sholaq ha'm soqır ebuslardı joq qılsın», – dedi. Sonlıqtan: «Soqırlar menen sholaqlar sarayg'a* kirmeydi», – degen ga'p qalg'an eken.
9Bunnan keyin, Dawıt qorg'an qalag'a ornalasıp aldı ha'm onı «Dawıttın' qalası» dep atadı. Ol qorg'annın' aynala do'geregine Millo degen jerden baslap qosımsha qorg'an qurdı+. 10Dawıt ku'shke tolıp bara berdi. O'ytkeni A'lemnin' Qudayı Jaratqan İye onın' menen birge edi+.
11•Tir patshası Xiram Dawıtqa elshiler, sonın' menen birge kedr ag'ashların, ag'ash ustaların ha'm tas qalawshı ustalardı jiberdi. Bul adamlar Dawıt ushın bir saray qurdı+. 12Sonda Dawıt Jaratqan İyenin' o'zin İzrailg'a patsha etip tayınlag'anın ha'm O'z xalqı İzrail ushın onın' patshalıg'ın dan'qqa eristirgenin tu'sindi.
13Dawıt Xebronnan Erusalimge kelgennen keyin de o'zine ja'ne toqallar ha'm hayallar alıp, olardan da ul ha'm qızlar ko'rdi. 14Dawıttın' Erusalimde tuwılg'an ul-qızlarının' atları mınalar: Shammua, Shobab, Natan, Sulayman,+ 15İbxar, Elishua, Nefeg, Yafia, 16Elishama, Elyada ha'm Elifelet.
17•Filistler Dawıttın' maylanıp, İzrailg'a patsha etip qoyılg'anın esitkende, pu'tkil filist a'skerleri Dawıttı qolg'a tu'siriw ushın izlep ketti. Bunı esitken Dawıt qorg'ang'a ketti. 18Filistler kelip, Refaim oypatlıg'ına jaylastı+. 19Dawıt Jaratqan İyeden:
– Filistlerge qarsı ju'ris qılayın ba? Olardı mag'an ta'slim etesen' be? – dep soradı.
Jaratqan İye Dawıtqa:
– Awa, ju'ris qıl. Olardı sag'an so'zsiz ta'slim etemen, – dep juwap berdi.
20Sonda Dawıt a'skerleri menen birge Baal-Perasimge ketti ha'm ol jerde filistlerdi qıyrattı. Keyin ol: «Ha'r bir bo'getti jaypap o'tetug'ın suw tasqını sıyaqlı, Jaratqan İye de dushpanlarımdı aldımda qıyratıp tasladı», – dedi. Sol sebepli bul jerge «Baal-Perasim» degen at berildi+. 21Filistler sol jerge o'zlerinin' butların taslap qashqan edi. Dawıt ha'm onın' adamları sol butlardı alıp ketti.
22Bunnan son', filistler ja'ne kelip, Refaim oypatlıg'ına jaylastı. 23Dawıt Jaratqan İyeden qayta sorag'anda, Jaratqan İye og'an bılay dep juwap berdi: «Olarg'a bul jerden hu'jim qılma. Olardın' artınan aylanıp bar da, tut ag'ashları ta'repten hu'jim qıl. 24Tut ag'ashlarının' joqarısınan ayaq sesleri sıyaqlı dawıstı esitiwden-aq, ha'reketke kiris. Sebebi sol waqıtta Men senin' aldın'da filist ordasın qıyratıw ushın baratırg'an bolaman»+. 25Dawıt Jaratqan İyenin' buyırg'anınday qıldı ha'm filist ordasın Gebadan Gezerge deyin qıyratıp bardı.
61•Dawıt ja'ne İzraildag'ı pu'tkil ag'la a'skerlerdi topladı. Olar otız mın' adam edi. 2Son'ınan Dawıt ha'm onın' menen birge bolg'an sol adamlardın' ha'mmesi sandıqtın' u'stindegi eki kerub arasında taxt qurg'an A'lemnin' Jaratqan İyesinin' atı menen atalg'an Qudaydın' sandıg'ın alıp keliw ushın Baale-Yahudag'a* ketti+. 3Olar Qudaydın' sandıg'ın to'beshiktegi Abinadabtın' u'yinen alıp, taza bir arbag'a qoydı. Abinadabtın' ulları Uzza menen Axyo taza arbanı jeteklep ju'rdi+. 4Olar Qudaydın' sandıg'ın alıp ketip baratırg'anda, Axyo sandıqtın' aldında ju'rdi. 5Sol waqıtta Dawıt ha'm pu'tkil İzrail xalqı Jaratqan İyenin' aldında qosıq aytıp, lira ha'm arfa shertip, da'p qag'ıp, sistranı shın'g'ırlatıp, kimbaldı dan'g'ırlatıp, bar ku'shi menen shadlıqqa bo'lenip kiyatırg'an edi.
6Olar Naxon degen adamnın' qırmanına jetip barg'anda, o'gizler su'rnigip ketti. Sonda Uzza qolın sozıp, Qudaydın' sandıg'ın uslap qaldı+. 7Hu'rmetsizligi ushın Jaratqan İyenin' Uzzag'a g'a'zebi qaynadı ha'm sol jerde-aq onın' janın aldı. Uzza Qudaydın' sandıg'ının' qasında jan tapsırdı.
8Jaratqan İyenin' Uzzanı jazalag'anına Dawıt qattı ashıwlandı. Sol ku'nnen baslap, ha'zirge deyin bul orın Peres-Uzza, yag'nıy «Uzzanın' qıyratılıwı» dep ataladı.
9Dawıt sol ku'ni Jaratqan İyeden qorqıp: «Endi qalay Jaratqan İyenin' sandıg'ın a'kelip, janıma qoya alaman?» – dep oyladı. 10Sonlıqtan Dawıt sandıqtı o'zinin' atı menen atalg'an qalag'a alıp barıwdın' ornına, gatlı Obed-Edomnın' u'yine apardı. 11Sandıq gatlı Obed-Edomnın' u'yinde u'sh ay turdı. Jaratqan İye Obed-Edomdı ha'm onın' pu'tkil shan'arag'ın jarılqadı+. 12Dawıtqa: «Qudaydın' sandıg'ı sebepli, Jaratqan İye Obed-Edomnın' shan'arag'ın ha'm og'an tiyisli ha'mme na'rseni jarılqadı», – degen xabar jetti. Sonda Dawıt barıp, Qudaydın' sandıg'ın Obed-Edomnın' u'yinen Dawıttın' qalasına quwanıshlı tu'rde alıp keldi. 13Jaratqan İyenin' sandıg'ın ko'tergenler altı adım atqanda, Dawıt bir bug'a menen bir semiz tananı qurbanlıqqa shaldı. 14Zıg'ır efod kiyip alg'an Dawıt Jaratqan İyenin' aldında bar ku'shi menen oyıng'a tu'sti+. 15Usılayınsha Dawıt ha'm pu'tkil İzrail xalqı quwanıshlı dawıslar ha'm ka'rnay sesleri astında sandıqtı alıp kiyatırg'an edi. 16Sandıq Dawıttın' qalasına kirip kiyatırg'anda, Shauldın' qızı Mixal terezeden qarap turg'an edi. Ol Jaratqan İyenin' aldında sekirip oyıng'a tu'sip kiyatırg'an Dawıt patshanı ko'rgende, onı o'z kewlinde pa's ko'rip ketti+.
17Jaratqan İyenin' sandıg'ı alıp kelinip, Dawıttın' arnawlı tu'rde qurdırg'an shatırının' ishindegi o'z ornına qoyıldı. Son'ınan Dawıt Jaratqan İyege arnap jandırılatug'ın qurbanlıqlar ha'm tatıwlıq qurbanlıqların berdi+. 18Jandırılatug'ın ha'm tatıwlıq qurbanlıqların berip bolg'annan keyin, Dawıt A'lemnin' Jaratqan İyesinin' atı menen xalıqqa pa'tiya berdi+. 19Son'ınan ol pu'tkil xalıqqa, İzrail ja'miyetindegi ha'r bir erkek ha'm hayalg'a bir sho'rek nan, bir uwıs xurma ha'm bir dana keptirip nıg'ızlang'an kishmishten tarqattı. Bunnan son', pu'tkil xalıq u'ylerine qayttı.
20Dawıt o'z xojalıg'ına pa'tiya beriw ushın u'yine qaytıp kelgende, Shauldın' qızı Mixal onı qarsı alıwg'a shıqtı ha'm og'an:
– İzrail patshası bu'gin qanday abırayg'a eristi?! O'z qullarının' shorıları aldında jaramsız adam sıyaqlı jalan'ashlanıp, o'zin ko'rsetti-g'o, – dedi.
21Dawıt Mixalg'a bılay dep juwap berdi:
– Meni a'ken'nin' ha'm onın' pu'tkil na'silinin' ornına tan'lap, O'z xalqı İzrailg'a hu'kimdar etip qoyg'an Jaratqan İyenin' aldında oyıng'a tu'stim. Awa, men Jaratqan İyenin' aldında oynay beremen+. 22Endi o'zimdi bunnan da to'men tutıp, ja'ne de pa'sirek sanayman. Biraq sen aytqan sol shorılar meni hu'rmetke bo'leydi.
23Shauldın' qızı Mixal o'mirinin' aqırına shekem biyperzent o'tti.
71•Dawıt patsha o'z sarayında jasay berdi. Sebebi Jaratqan İye onı a'tirapındag'ı barlıq dushpanlarınan qorg'ap, tınıshlıq berdi.
2Sol waqıtları patsha payg'ambar Natang'a:
– Qara, men kedr ag'ashınan qurılg'an sarayda jasap atırman, al Qudaydın' sandıg'ı bolsa, shatırda turıptı, – dedi+.
3Natan og'an:
– Kewlin'iz ku'segenin qıla berin', sebebi Jaratqan İye siz benen birge, – dep juwap berdi.
4Biraq sol ku'ni tu'nde Natang'a Jaratqan İyeden mınaday so'z tu'sti:
5«Barıp, qulım Dawıtqa bılay dep ayt: „Jaratqan İye bılay deydi: Ma'kan basıwım ushın, Mag'an arnap u'ydi sen qurmaqshımısan'? 6İzrail xalqın Mısırdan alıp shıqqan ku'nimnen baslap usı waqıtqa deyin, Men u'yde jasadım ba, o'zi? Shatırda ol jaqtan bul jaqqa ko'ship ju'rgen joqpan ba? 7Pu'tkil izraillılar menen birge ko'ship ju'rgen jerlerde xalqımdı basqarıwdı buyırg'an İzrail biylerinin' qaysı birine: Nege Mag'an kedr ag'ashınan u'y qurıp bermedin'iz? – degen edim?“ 8Endi qulım Dawıtqa bılay dep ayt: „A'lemnin' Jaratqan İyesi bılay deydi: Men seni jaylawda qoy bag'ıp ju'rgen jerin'nen alıp, xalqım İzrailg'a hu'kimdar etip qoydım+. 9Qay jerge barsan' da, senin' menen birge bolıp, aldın'dag'ı ha'mme dushpanların'dı joq qıldım. Atın'dı du'nyadag'ı ullı adamlardın' atları sıyaqlı ullı qılaman+. 10Xalqım İzrail ushın orın tayarlap, olardı sol jerge ornalastıraman. Olardın' o'z jurtı boladı ha'm hesh kim tınıshın buzbaydı. Zalımlar olarg'a burıng'ıday zorlıq qılmaydı+. 11Xalqım İzrailg'a biyler qoyg'an waqıttan beri zalımlar olardı ezip kelmekte. Al seni pu'tkil dushpanların'nan qutqarıp, ra'ha'tke eristiremen“.
Jaratqan İye ja'ne bılay dep bildiredi: „Men senin' ushın bir shan'araq – patshalar a'wladın jarataman. 12Sen o'lip, ata-babaların'a qosılg'anın'da, zu'ryadın'nan birin taxtqa otırg'ızıp, onın' patshalıg'ın bekkemleymen+. 13Mag'an atap u'ydi ol quradı. Men de onın' patshalıq taxtın ma'n'gilik qılıp ornataman+. 14Men og'an a'ke bolaman, ol Mag'an ul boladı. Eger ol gu'na islese, a'ke ulın tayaq penen jazalag'anday, onı basqa milletler arqalı jazalayman+. 15Biraq senin' ko'z aldın'da Shauldan O'z miyrimimdi tartıp alg'anım sıyaqlı, onnan O'z miyrimimdi hesh qashan tartıp almayman. 16Senin' urpag'ın' ha'm patshalıg'ın' Menin' aldımda ma'n'gige turadı ha'm taxtın' ma'n'gi bekkem boladı“»+.
17Solay etip, Natan ayan bolg'an bul so'zlerdin' ha'mmesin Dawıtqa aytıp berdi.
18•Son'ınan Dawıt patsha kelip, Jaratqan İyenin' aldında otırdı da, bılay dedi: «Quday İye! Sen meni bunshelli ma'rtebeli qılg'anday, men kim bolıppan, menin' u'y-ishim de ne bolıptı? 19Quday İye! Senin' na'zerin'de bul da az bolg'anday, qulın'nın' urpag'ının' keleshegi tuwralı da aytıp berdin'. Quday İye, Senin' adamzatqa degen qatnasın' usınday ma?! 20Men Sag'an basqa ne ayta alaman? O'ytkeni Quday İye, Sen O'z qulın'dı bilesen'-g'o. 21Sen O'z so'zin'e ha'm ju'regin'e muwapıq bolg'an bul ullı isti isledin' ha'm onı qulın'a bildirdin'. 22Qanday ullısan', Quday İye! O'z qulaqlarımız benen esitken barlıq xabarımız boyınsha, Sag'an ten' keletug'ını joq, Sennen basqa Quday da joq+. 23Du'nyada xalqın' İzrailg'a uqsag'an birde bir xalıq joq. Olardı O'z xalqın' qılıw ushın, azat qılıwg'a bardın' ha'm xalqın' ushın da, elin' ushın da ullı ha'm tan' qalarlıq isler islep, O'z dan'qın'dı shıg'ardın'. Mısırdan O'zin' ushın azat qılg'an xalqın'nın' aldınan xalıqlardı ha'm qudaylardı quwıp jiberdin'+. 24Xalqın' İzraildı ma'n'gige O'z xalqım boladı dep, olardı bekkemledin' ha'm O'zin' de, Jaratqan İye, olardın' Qudayı boldın'. 25Endi, Quday, Jaratqan İye! Qulın'a ha'm onın' urpag'ına bergen wa'den'de ma'n'gige turıp, so'zin'di orınlay go'r. 26Adamlar: „A'lemnin' Jaratqan İyesi – İzraildın' Qudayı“, – dep atın'dı ma'n'gige ullılasın ha'm qulın' Dawıttın' urpag'ı da Senin' aldın'da bekkem tursın. 27A'lemnin' Jaratqan İyesi, İzraildın' Qudayı! Sen qulın'a: „Senin' ushın bir shan'araq – patshalıq jarataman“, – dep ayan ettin'. Sonlıqtan qulın' usılay duwa etiwge ju'rek etti. 28Quday İye, Sen Qudaysan', Senin' so'zlerin' haq. Sen qulın'a bul iygilikli wa'deni berdin'. 29Endi aldın'da ma'n'gige dawam etiwi ushın, qulın'nın' patshalıg'ın jarılqawın'dı sorayman. Sebebi Quday İye, Sen solay so'z berdin' ha'm qulın'nın' patshalıg'ı Senin' jarılqawın' arqalı ma'n'gige jarılqanatug'ın boladı».
81•Aradan biraz waqıt o'tkennen keyin, Dawıt filistlerdi jen'ip, olardı boysındırdı ha'm filistlerdin' qolınan Meteg-Amma qalasın tartıp aldı.
2Son'ınan Moab xalqın da jen'iliske ushırattı. Olardı jerge qatara jatqızıp, arqan menen o'lshedi ha'm eki o'lshemdi o'ltirip, u'shinshi o'lshemdi tiri qaldırdı. Solay etip, moablılar Dawıtqa bag'ınıshlı bolıp, og'an salıq to'leytug'ın boldı.
3Dawıt Evfrat da'ryasına shekemgi o'z patshalıg'ın qayta tiklemekshi bolıp, sol jerge ju'ris qılg'an Soba patshası Rexob ulı Hadadezerdi de jen'di+. 4Dawıt Hadadezerdin' bir mın' jeti ju'z arbalı ha'm jigirma mın' piyada a'skerin qolg'a aldı. Ol sawash arbasına jegiletug'ın barlıq atlardın' tirseklerin kesip mayırıp, onnan tek ju'z attı g'ana alıp qaldı+.
5Son'ınan Dawıt Soba patshası Hadadezerge ja'rdemge kelgen Damaskte jasaytug'ın aramlardan jigirma eki mın' adamdı o'ltirdi. 6Ol Damasktegi aramlardın' jerine o'zinin' saqshılar toparın ornalastırdı. Aramlar da Dawıtqa bag'ınıshlı bolıp, salıq to'leytug'ın boldı. Jaratqan İye Dawıttı barg'an jerinin' ha'mmesinde jen'iske eristirdi.
7Dawıt Hadadezerdin' sa'rka'rdaları alıp ju'rgen altın qalqanlardı alıp, Erusalimge a'keldi+. 8Ja'ne de, ol Hadadezerdin' qol astındag'ı Betax ha'm Berotay qalalarınan ko'p mug'darda qola aldı.
9Xamat patshası Toy* Dawıttın' Hadadezerdin' pu'tkil a'skerlerin jen'genin esitti. 10Patsha Toy Dawıtqa sa'lem beriw ha'm onı sawashta Hadadezer u'stinen erisken jen'isi menen qutlıqlaw ushın, ulı İoramdı og'an jiberdi. Sebebi Toy Hadadezer menen uzaq waqıttan beri urısıp kiyatırg'an edi. İoram Dawıtqa gu'mis, altın ha'm qoladan islengen zatlardı sawg'ag'a alıp keldi. 11Dawıt patsha bul sawg'alardı basıp alg'an ellerinen alıp kelgen gu'mis ha'm altınlar menen birge Jaratqan İyege bag'ıshladı+. 12Bular aram, moab, ammon, filist ha'm amalek xalıqlarınan alıp kelingen, ja'ne de, Soba patshası Rexob ulı Hadadezerden tartıp alıng'an gu'mis ha'm altınlar edi.
13Dawıt Duz oypatlıg'ında edom xalqınan on segiz mın'ın o'ltirip qaytqannan son', onın' dan'qı astı+.
14Ol Edom aymag'ının' ha'mme jerine o'z saqshılar toparın ornalastırdı. Pu'tkil edomlar Dawıtqa bag'ınıshlı boldı. Jaratqan İye Dawıttı barg'an jerinin' ha'mmesinde jen'iske eristirdi+.
15•Dawıt pu'tkil İzrailda patshalıq etip, xalqına tuwrı ha'm a'dillik penen hu'kimdarlıq etti+. 16Seruya ulı İoab sa'rka'rda, Axilud ulı Ehoshafat jılnamashı edi+. 17Axitub ulı Sadoq penen Abiyatar ulı Aximelex ruwxaniy, Seraya xatker edi+. 18Ehoyada ulı Benaya keretler menen peletlerden alıng'an ta'n saqshılardın'* basshısı edi. Al Dawıttın' ulları ruwxaniyler edi+.
91Bir ku'ni Dawıt: «Shauldın' xojalıg'ınan tiri qalg'an bar ma? Men İonatannın' hu'rmeti ushın og'an jaqsılıq qılar edim», – dedi+.
2Shauldın' xojalıg'ının' Siba degen bir xızmetshi kisi bar edi. Onı Dawıttın' aldına shaqırıp keldi. Patsha onnan:
– Siba degen senbisen'? – dep soradı.
Siba og'an:
– Awa, Siba degen qulın'ız men bolaman, – dep juwap berdi+.
3Patsha og'an:
– Shauldın' xojalıg'ınan aman qalg'an adam bar ma? Men og'an Quday ushın jaqsılıq qılayın, – dedi.
Siba patshag'a:
– İonatannın' eki ayag'ı da mayıp bolıp qalg'an bir ulı bar, – dep juwap berdi+.
4Patsha onnan:
– Ol qay jerde? – dep soradı.
Siba patshag'a:
– Ol Lo-Debardag'ı Ammiel ulı Maxirdin' u'yinde, – dep juwap berdi+.
5Solay etip, Dawıt patsha onı Lo-Debardan, Ammiel ulı Maxirdin' u'yinen aldırdı.
6Shauldın' aqlıg'ı, İonatannın' ulı bolg'an Mefiboshet Dawıtqa keldi ha'm et-betinen jıg'ılıp, og'an ta'jim etti.
Dawıt:
– Mefiboshet! – dedi.
– La'bba'y, qulın'ız usı jerde, – dep juwap berdi Mefiboshet+.
7Dawıt og'an:
– Qorqpa, men a'ken' İonatannın' hu'rmeti ushın sag'an jaqsılıq qılaman. Atan' Shauldın' barlıq jerlerin sag'an qaytarıp beremen. Al sen ba'rqulla menin' dasturxanımnan awqatlanatug'ın bolasan', – dedi.
8Mefiboshet ta'jim qılıp:
– O'li iytke uqsag'an mendey qulın'ızg'a jaqsılıq qılatug'ınday, men kim bolıppan? – dedi.
9Son'ınan patsha Shauldın' xızmetshisi Sibanı shaqırtıp alıp, og'an bılay dedi:
– Burın mırzan' Shaulg'a ha'm onın' xojalıg'ına tiyisli bolg'an na'rsenin' ha'mmesin onın' aqlıg'ı Mefiboshetke berdim. 10Endi mırzan'nın' aqlıg'ı kerekli azıq-awqat penen ta'miyinleniwi ushın, sen ha'm senin' ulların' menen qulların' onın' ushın jerdi ta'rbiyalap, o'nim alın'lar. Al mırzan'nın' aqlıg'ı Mefiboshet bolsa, ba'rqulla menin' dasturxanımnan awqat jeydi.
Sibanın' on bes ulı ha'm jigirma qulı bar edi+.
11Siba patshag'a:
– Taqsırım, qulın'ız bolg'an men buyırg'anların'ızdın' ha'mmesin orınlayman, – dedi.
Mefiboshet patshanın' ullarının' biri sıyaqlı, patshanın' dasturxanınan awqat jedi. 12Mefiboshettin' Mixa degen kishkene bir ulı bar edi. Sol waqıttan baslap, Sibanın' u'yinde jasaytug'ın ha'r bir adam Mefiboshetke xızmet etetug'ın boldı+. 13Mefiboshet ba'rqulla patshanın' dasturxanınan awqat jeytug'ın bolg'anlıqtan, Erusalimde jasadı. Onın' eki ayag'ı da mayıp edi.
101•Aradan bir qansha waqıt o'tkennen son', Ammon patshası o'lip, onın' ornına ulı Xanun patsha boldı+. 2Sonda Dawıt: «A'kesinin' mag'an jaqsılıq etkeni sıyaqlı, men de Naxash ulı Xanung'a jaqsılıq qılayın», – dep oylap, a'kesinin' o'limi sebepli kewil aytıw ushın, Xanung'a xızmetshilerin jiberdi.
Dawıttın' xızmetshileri Ammon jerine barg'anda, 3ammon basshıları o'z mırzası Xanung'a: «Dawıt bul adamlardı a'ken'izdin' hu'rmeti ushın sizge kewil aytıw ushın jibergen dep oylaysız ba? Yaq, Dawıt olardı qalanı ko'zden o'tkerip, bilip alıw ha'm qıyratıw ushın sizge jibergen», – dedi.
4Solay etip, Xanun Dawıttın' xızmetshilerin tutqıng'a alıp, olardın' saqallarının' yarımın kestirdi ha'm shapanların jambasına keletug'ın etip kestirip, izine qaytarıp jiberdi.
5Dawıt elshileri tuwralı esitkende, olardı ku'tip alıw ushın adam jiberdi. O'ytkeni elshiler qattı xorlang'an edi. Patsha olarg'a: «Saqalın'ız o'skenshe, Erixoda qalın'lar, son'ınan qaytıp kelesizler», – dedi.
6Ammonlar Dawıttın' o'zlerin jek ko'rip qalg'anın tu'sindi. Sonda adam jiberip, Beyt-Rexob penen Sobadan jigirma mın' aramlı piyada a'skerdi, Maaxa patshası menen onın' mın' adamın ha'm Tob aymag'ınan on eki mın' adamdı jallap aldı+. 7Dawıt bunı esitkende, İoabtı ha'm ma'rt jawıngerlerden du'zilgen pu'tkil a'skerler toparın olarg'a qarsı atlandırdı. 8Ammonlar shıg'ıp, da'rwaza aldında sap tartıp turdı. Al Rexob penen Sobadan kelgen aramlar, Tob penen Maaxadan kelgen adamlar menen birge dalada bo'lek sap tartıp turdı.
9İoab dushpan a'skerlerinin' aldında da, artında da turg'anın ko'rgende, İzraildın' ag'la a'skerlerinen bazıların tan'lap alıp, olardı aramlarg'a qarsı sapqa turg'ızdı. 10Qalg'an toparlardı inisi Abishaydın' qolına tapsırıp, ammonlarg'a qarsı sapqa dizdi+. 11İoab inisine bılay dedi: «Eger aramlar mennen basım kelse, sen mag'an ja'rdemge kelesen'. Al ammonlar sennen basım kelse, men sag'an ja'rdemge baraman. 12Ma'rt bol! Xalqımız ushın ha'm Qudayımızdın' qalaları ushın bekkem turayıq. Jaratqan İye O'zine maqul bolg'an isti islesin!»+
13Son'ınan İoab ha'm onın' janındag'ılar aramlarg'a qarsı hu'jimge o'tiw ushın alg'a ilgerilegende, aramlar olardan qashtı. 14Aramlardın' qashqanın ko'rgen ammonlar da Abishaydan qashıp, qalag'a kirip ketti. Bunnan keyin İoab ammonlar menen urısıwdan waz keship, Erusalimge qaytıp ketti.
15O'zlerinin' izraillılardan jen'ilgenin ko'rgen aramlar bir jerge toplandı. 16Soba patshası Hadadezer xabar jiberip, Evfrat da'ryasının' arg'ı ta'repinde jasaytug'ın aramlardı shaqırttı. Aramlar Hadadezerdin' sa'rka'rdası Shobaxtın' basshılıg'ında Xelamg'a ketti+.
17Bul Dawıtqa ma'lim bolg'anda, ol pu'tkil izraillılardı topladı da, İordan da'ryasın kesip o'tip, Xelamg'a bardı. Aram a'skerleri Dawıtqa qarsı sap tartıp turdı ha'm onın' menen sawash qıldı. 18Degen menen, aramlar izraillılardın' aldına tu'sip qashtı. Dawıt olardın' jeti ju'z sawash arbasının' arbakeshlerin ha'm qırıq mın' atlı a'skerin o'ltirdi. Ol Hadadezerdin' sa'rka'rdası Shobaxtı da jaraqatladı ha'm ol sawash maydanında jan tapsırdı. 19Solay etip, Hadadezerdin' qol astındag'ı ha'mme patshalar o'zlerinin' izraillılardan jen'ilgenin ko'rgende, izraillılar menen tınıshlıq kelisimin du'zip, olarg'a bag'ınıshlı boldı. Bunnan keyin, aram xalqı ammon xalqına ja'rdem beriwden qorqıp qaldı.
111Kelesi jılı ba'ha'rde, patshalar urısqa shıg'atug'ın waqıtta, Dawıt o'z a'skerbasıların ha'm pu'tkil İzrail a'skerlerin İoabtın' basshılıg'ında urısqa jiberdi. Olar ammonlardı qırıp taslap, Rabba qalasın qamal qıldı. Biraq Dawıttın' o'zi Erusalimde qalg'an edi+.
2Bir ku'ni keshke qaray Dawıt to'seginen turdı da, saraydın' u'shegine shıg'ıp, arman-berman ju're basladı. Ol sol jerden qarap, shomılıp atırg'an bir hayaldı ko'rdi. Hayal ju'da' sulıw edi. 3Dawıt hayaldın' kim ekenin bilip keliw ushın, adam jiberdi.
Sol adam qaytıp kelip, hayaldın' Eliamnın' qızı, xett xalqınan bolg'an Uriyanın' hayalı Bat-Sheba ekenligin ayttı+. 4Dawıt hayaldı alıp keliw ushın xızmetshilerin jiberdi. Hayal Dawıttın' aldına keldi. Dawıt etek kirinen endi tazalang'an hayal menen jattı. Son'ınan hayal u'yine qayttı+. 5Hayal ha'miledar bolıp qalg'an edi. Sonlıqtan ol Dawıtqa: «Men ha'miledarman», – dep xabar jiberdi.
6Sonda Dawıt İoabqa: «Xett xalqınan bolg'an Uriyanı mag'an jiber», – degen xabar jolladı. İoab Uriyanı Dawıttın' aldına jiberdi. 7Uriya aldına kelgende, Dawıt onnan İoab penen a'skerlerdin' jag'dayı ha'm urıstın' barısı haqqında soradı. 8Son'ınan Uriyag'a: «U'yin'e barıp, dem al*», – dedi.
Uriya saraydan shıqqannan son', patsha onın' izinen sıy jiberdi. 9Degen menen, Uriya u'yine qaytpay, patshanın' barlıq xızmetshileri menen birge saray da'rwazası aldında uyıqladı. 10Dawıtqa Uriyanın' u'yine qaytpag'anı haqqında xabar jetkende, Dawıt Uriyanı shaqırtıp:
– Sen uzaq waqıt sırtta boldın'-g'o, nege u'yin'e qaytpadın'? – dep soradı.
11Uriya Dawıtqa:
– Qudaydın' sandıg'ı da, İzrail ha'm Yahuda a'skerleri de ordada qaldı. Sa'rka'rdam İoab penen sizin' adamların'ız bolsa, qır dalada tu'nep atır. Solay eken, iship-jep, hayalım menen jatıw ushın, men u'yime bara alaman ba? Aldın'ızda ant iship aytaman: men hasla bulay islemeymen, – dep juwap berdi.
12Sonda Dawıt Uriyag'a:
– Bu'gin de usı jerde qal, erten' seni qaytarıp jiberemen, – dedi.
Uriya sol ku'ni Erusalimde qaldı. Erten'ine 13Dawıt Uriyanı shaqırıp alıp, ishkizip-jegizdi ha'm onı ma's qıldı. Biraq keshte Uriya ja'ne u'yine barmay, patshanın' xızmetshileri menen birge uyıqlaw ushın burıng'ı jatqan ornına bardı.
14Sonlıqtan kelesi ku'ni azanda Dawıt İoabqa bir xat jazıp, onı Uriyanın' qolına berip jiberdi+. 15Ol xatta bılay dep jazg'an edi: «Uriyanın' jaradar bolıp o'liwi ushın, onı sawashtın' en' qızg'an jerine qoyıp, bir o'zin qaldır».
16Solay etip, İoab qalanı qorshap alg'anda, dushpanlardın' ma'rt a'skerlerinin' qay jerde turatug'ının bilgenlikten, Uriyanı sol jerge qoydı. 17Qala xalqı shıg'ıp, İoabtın' a'skerleri menen sawashqa tu'sti. Sawashta Dawıttın' a'skerlerinen ayırımları qaza taptı. Qazalang'anlar arasında xett xalqınan bolg'an Uriya da bar edi.
18Sawashtın' barısı haqqında xabarlaw ushın, İoab Dawıtqa adam jiberdi. 19Ol xabarshıg'a bılay dep buyırdı: «Sen sawashtın' barısı haqqında patshag'a jetkergenin'de, 20patsha g'a'zeplenip, sag'an: „Olar menen urısıw ushın qalag'a nege bunshelli jaqınlastın'ız? Olardın' qala diywalınan oq atatug'ının bilmeytug'ın ba edin'iz? 21Erubbeshettin' ulı Abimelexti qalay o'ltirgenin bilmeytug'ın ba edin'iz? Tebeste bir hayal diywaldan Abimelextin' u'stine digirman tasın taslap jiberip, onı o'ltirgeni esin'izde joq pa edi? Solay eken, nege diywalg'a bunshelli jaqın bardın'lar?“ – degende, sen og'an: „Xett xalqınan bolg'an qulın'ız Uriya da o'ldi“, – dep aytarsan'»+.
22Xabarshı jolg'a shıqtı. Ol Dawıtqa barg'anda, İoabtın' o'zine aytqanlarının' ha'mmesin og'an jetkizip bılay dedi:
23– Dushpan bizlerden u'stin shıqtı. Olar qaladan shıg'ıp, bizler menen qır dalada urıstı. Biraq bizler olardı qala da'rwazasına shekem quwıp bardıq. 24Sonda mergenler sizin' adamların'ızg'a qaray diywaldan oq attı. Patshanın' adamlarının' ayırımları qaza taptı, xett xalqınan bolg'an qulın'ız Uriya da qaza taptı.
25Dawıt xabarshıg'a:
– İoabqa bılay dep ayt: «Bolg'an waqıyag'a qapa bolma. Sawashta kimnin' o'letug'ının bilip bolmaydı. Qalag'a qarsı hu'jimdi ku'sheytip, onı jer menen jeksen qılın'lar». Usı so'zlerdi aytıp, og'an jiger ber, – dedi.
26Uriyanın' hayalı ku'yewinin' qaza tapqanın esitip, ol ushın aza tuttı. 27Aza tutıw waqtı tamam bolg'anda, Dawıt hayaldı sarayg'a aldırdı. Hayal Dawıtqa turmısqa shıg'ıp, og'an bir ul tuwıp berdi.
Biraq Dawıttın' bul isi Jaratqan İyege unamadı.
121Jaratqan İye payg'ambar Natandı Dawıtqa jiberdi. Sonda Natan Dawıtqa kelip, bılay dedi:
– Bir qalada eki adam bolıptı. Olardın' birinshisi bay, al ekinshisi ka'mbag'al eken+. 2Bay adamnın' ju'da' ko'p mayda ha'm iri malları bar eken. 3Biraq ka'mbag'aldın' satıp alıp, bag'ıp atırg'an bir urg'ashı qozısınan basqa hesh na'rsesi joq eken. Qozı ka'mbag'aldın' u'yinde balaları menen birge o'sipti. Onın' nanınan jep, kesesinen suw iship, qoynında uyıqlaptı. Sol adam ushın qozı o'z qızınday edi. 4Bir ku'ni bay adamnın' u'yine bir jolawshı kelipti. Kelgen qonaqqa awqat tayarlaw ushın, o'zinin' qoy ha'm sıyırlarınan birin soyıwg'a baydın' ko'zi qıymay, ka'mbag'aldın' qozısın alıp, qonag'ına awqat tayarlap beripti.
5Dawıttın' bay adamg'a qattı g'a'zebi kelip, Natang'a bılay dedi:
– Tiri Jaratqan İye haqı ant ishemen: bunday isti islegen adam o'limge ılayıqlı! 6Tasbawırlıq qılıp, usınday isti islegeni ushın, qozını to'rt ese qılıp to'lewi tiyis+.
7Sonda Natan Dawıtqa bılay dedi:
– Sol adam sizsiz! İzraildın' Qudayı Jaratqan İye bılay deydi: «Men seni maylap, İzrailg'a patsha etip qoydım ha'm Shauldın' qolınan qutqardım+. 8Men sag'an mırzan'nın' u'yin berdim, hayalların da qoynın'a saldım. İzrail ha'm Yahuda xalqın da sag'an berdim. Eger bul da az bolsa, bulardan da ko'p na'rselerdi berer edim. 9Solay eken, nege Menin' aldımda jawız islerdi islep, so'zimdi pisent etpedin'? Xett xalqınan bolg'an Uriyanı qılısh penen o'ltirip, hayalın o'zin'e aldın'. Awa, sen onı ammonlardın' qılıshı menen o'ltirdin'+. 10Bunnan bılay, ma'n'gige senin' xojalıg'ın'nan qılısh arımaydı. Sebebi sen Meni pisent etpey, xett xalqınan bolg'an Uriyanın' hayalın o'zin'e hayallıqqa aldın'». 11Jaratqan İye ja'ne bılay deydi: «Sag'an o'z xojalıg'ın' arqalı jamanlıq keltiremen. Senin' ko'z aldın'da hayalların'dı alıp, jaqınların'nın' birine beremen. Ol ku'pa'-ku'ndiz hayalların'nın' qoynına kiredi+. 12Awa, sen bul isti jasırınsha isledin', biraq Men bunı pu'tkil İzrail xalqının' ko'z aldında ku'pa'-ku'ndiz isleymen».
13Dawıt Natang'a:
– Men Jaratqan İyege qarsı gu'na isledim, – dedi.
Natan og'an:
– Jaratqan İye gu'nan'ızdan o'tti, siz o'lmeysiz+.
14Biraq siz bul isin'iz arqalı Jaratqan İyenin' dushpanlarına Og'an til tiygiziwge jol qoyıp berdin'iz. Sol sebepli sizin' tuwılg'an perzentin'iz o'ledi, – dep juwap berdi. 15Son'ınan Natan u'yine qayttı.
Jaratqan İye Uriyanın' hayalının' Dawıttan tuwg'an balasın awır keselge duwshar etti. 16Dawıt Qudayg'a bala ushın jalbarınıp, oraza tuttı. U'yine kelip, jerde jatqan halda tu'nlerdi o'tkerdi+. 17Saray aqsaqalları Dawıttı jerden turg'ızıw ushın kelgende, ol turıwdı qa'lemedi ha'm olar menen birge awqat ta jemedi. 18Jetinshi ku'ni bala shetnedi. Xızmetshileri Dawıtqa balanın' shetnegeni haqqında xabarlawg'a qorqtı. Olar: «Bala tiri waqıtta, bizler onın' menen so'ylesken edik, biraq ol bizlerge qulaq aspadı. Endi balanın' shetnegenin og'an qalay aytamız? Ol o'zine qanday da bir jaman na'rse islep qoyar», – dep sıbırlastı.
19Dawıt xızmetshilerinin' o'z ara sıbırlasıp atırg'anın ko'rgende, balanın' shetnegenin tu'sindi. Ol xızmetshilerinen:
– Bala qaytıs boldı ma? – dep soradı.
Olar Dawıtqa:
– Awa, qaytıs boldı, – dep juwap berdi.
20Sonda Dawıt ornınan turıp, juwındı. U'stine a'tir jag'ıp, kiyimlerin awmastırdı ha'm Jaratqan İyenin' U'yine barıp, sıyındı. Son'ınan u'yine qaytıp kelip, o'zine awqat beriliwin buyırdı ha'm aldına qoyılg'an awqattı jedi. 21Xızmetshileri og'an:
– Bul isin'izdi qalay tu'sinsek boladı? Bala tiri waqtında oraza tutıp, jıladın'ız. Al ol o'lgennen keyin, ornın'ızdan turıp, awqat jedin'iz, – dedi.
22Dawıt olarg'a bılay dep juwap berdi:
– Awa, bala tiri waqtında oraza tuttım, jıladım. Sebebi: «Kim biledi, Jaratqan İye mag'an miyrimin tu'sirip, bala jasap keter», – dep oylag'an edim+. 23Biraq endi bala o'ldi. Solay eken, oraza tutıwımnın' ne keregi bar? Onı qaytara alar ma edim? Men onın' janına baraman, biraq ol menin' janıma qaytıp kelmeydi.
24Dawıt hayalı Bat-Shebanı jubattı ha'm janına kirip, onın' menen jattı. Bat-Sheba bir ul tuwdı ha'm onın' atın Sulayman dep qoydı. Jaratqan İye balanı su'ygenlikten,+ 25Natan payg'ambardı og'an jiberdi. Natan Jaratqan İyenin' so'zi boyınsha balag'a Edidiya, yag'nıy «Jaratqan İyenin' su'yiklisi» dep at qoydı.
26•Sol waqıtları ammonlardın' Rabba qalasına qarsı sawash ju'rgizip atırg'an İoab patsha sarayı jaylasqan qorg'an qalanı qolg'a kirgizdi+. 27Son'ınan İoab Dawıtqa xabarshılar jiberip bılay dedi: «Men Rabba qalasına hu'jim qılıp, onın' suw tarmag'ın* qolg'a kirgizdim. 28Endi siz qalg'an a'skerlerdi baslap kelin' de, qalanı qorshap alıp, onı qolg'a kirgizin'. Eger qalanı men basıp alsam, qala menin' atım menen atalıp keter».
29Dawıt pu'tkil a'skerlerin toplap, Rabba qalasına ketti ha'm qalag'a hu'jim jasap, onı qolg'a kirgizdi. 30Dawıt olardın' patshasının' basındag'ı tajdı aldı. Hasıl taslar menen bezelgen, awırlıg'ı bir talant* keletug'ın altın taj Dawıttın' basına kiygizildi. Dawıt qaladan ko'p mug'darda olja da alıp qayttı. 31Al sol jerde jasaytug'ın xalıqtı jarg'ı, sho'kkish ha'm balta menen jumıs islewge, gerbish tayarlawg'a ma'jbu'r etti. Dawıt ammonlardın' qalalarının' ha'mmesinde usılay isledi. Son'ınan ol pu'tkil a'skerleri menen birge Erusalimge qaytıp ketti.
131Dawıttın' ulı Abshalomnın' Tamara degen bir sulıw qarındası bar edi. Dawıttın' basqa bir ulı Amnon Tamaranı su'yip qaldı. 2Amnon qarındası Tamara* sebepli azap shegip, awırıp qaldı. Sebebi Tamara pa'k qız bolg'anlıqtan, Amnon ushın qızg'a bir na'rse islew mu'mkinshiligin tabıw qıyın edi. 3Biraq Amnonnın' İonadab degen jorası bar edi. İonadab Dawıttın' a'jag'ası Shimeanın' ulı bolıp, ol ju'da' hiyleker edi+. 4Bir ku'ni İonadab Amnonnan:
– Ha'y, patshanın' ulı, nege ku'nnen-ku'nge azıp baratırsan'? Mag'an sebebin aytpaysan' ba? – dep soradı.
Amnon og'an:
– Tuwısqanım Abshalomnın' qarındası Tamaranı su'yip qaldım, – dep juwap berdi.
5İonadab og'an:
– To'sekke jatıp alıp, o'zin'di awırıp atırg'anday etip ko'rset. A'ken' seni ko'riw ushın kelgende, og'an: «Ag'a, o'tinish, qarındasım Tamara kelip, mag'an awqat pisirip bersin. Awqattı ko'z aldımda pisirsin, onı ko'rip, qolınan awqat jeyin», – dep ayt, – dedi.
6Solay etip, Amnon to'sekke jatıp alıp, o'zin awırıp atırg'anday etip ko'rsetti. Patsha onı ko'riwge kelgende, Amnon patshag'a: «Ag'a, o'tinish, qarındasım Tamara kelip, ko'z aldımda bir-eki taba nan pisirip bersin. Men onın' qolınan nan jeyin», – dedi.
7Sonda Dawıt sarayda jasap atırg'an Tamarag'a: «A'jag'an' Amnonnın' u'yine barıp, og'an jeytug'ın bir na'rse pisirip ber», – dep xabar jiberdi. 8Tamara a'jag'ası Amnonnın' u'yine ketti. Ol to'sekte jatırg'an edi. Tamara qamır iylep, onın' u'yinde taba nan pisirdi. 9Son'ınan tabanı alıp, nandı Amnonnın' dasturxanına qoyg'anda, ol jegisi kelmedi. Sonda Amnon u'ydegilerge: «Qasımnan ha'mme shıg'ıp ketsin», – dep buyırdı. Ha'mme shıg'ıp ketti. 10Bunnan keyin, Amnon Tamarag'a: «Awqattı jatatug'ın bo'lmeme alıp kel, men senin' qolın'nan awqat jeyin», – dedi. Tamara o'zi pisirgen nanlardı a'jag'ası Amnonnın' jatatug'ın bo'lmesine apardı. 11Jesin dep, Tamara nandı Amnong'a jaqınlatqanda, ol Tamaranı uslap alıp:
– Qarındasım, kel, menin' menen jat, – dedi.
12Biraq Tamara og'an bılay dedi:
– Yaq, a'jag'a, menin' namısıma tiyme. İzrailda bunday is islenbeydi. Bunday aqılsızlıqtı isleme+. 13Usınday shermendelikten keyin, men qalay bas ko'terip ju're alaman? Al sen İzraildag'ı aqmaq adamlardın' biri bolıp qalasan'. O'tinemen, patsha menen so'yles, ol senin' mag'an u'yleniwin'e qarsı bolmaydı. 14Degen menen, Amnon Tamarag'a qulaq salg'ısı kelmedi. Ol qızdan ku'shlirek bolg'anlıqtan, qızdı zorlap, namısına tiydi.
15Sonnan son', Amnonnın' Tamaranı jek ko'rgenligi sonshelli, onın' jek ko'riwshiligi burın bolg'an muhabbatınan da ku'shlirek edi. Amnon Tamarag'a:
– Tur, joq bol! – dedi.
16Tamara Amnong'a:
– Yaq, meni quwıwın' – bul birinshi islegen jamanlıg'ın'nan da awırıraq, – dedi. Biraq Amnon og'an qulaq salg'ısı kelmedi. 17Amnon xızmetshi jigitin shaqırıp og'an: «Mına birewdi bul jerden quwıp jiber de, artınan qapını jawıp tasla», – dedi. 18Jigit Tamaranı sırtqa shıg'arıp, izinshe qapını jawdı. Tamaranın' u'stinde uzın, jen'i de uzın nag'ıslı kiyim bar edi. Patshanın' turmısqa shıqpag'an qızları usılay kiyinetug'ın edi. 19Tamara basına ku'l shashıp, u'stindegi uzın jen'li kiyimin jırtıp tasladı. Ol qolları menen basın uslap, dad salıp, en'irewi menen ketti.
20A'jag'ası Abshalom qızg'a: «Senin' menen birge bolg'an a'jag'an' Amnon ba edi? Endi sestin'di shıg'arma, qarındasım. Ol senin' a'jag'an'-g'o. Bul waqıyag'a qapa bolma», – dedi.
Solay etip, Tamara a'jag'ası Abshalomnın' u'yinde jalg'ız ha'm mun'lı jasadı.
21Dawıt patsha bolıp o'tkenler haqqında esitip, qattı g'a'zeplendi. 22Abshalom Amnong'a jaqsı da, jaman da so'z aytpadı. O'ytkeni ol qarındası Tamaranın' namısına tiygeni ushın, Amnondı jek ko'rip qalg'an edi.
23Eki jıldan keyin, Abshalom patshanın' barlıq ulların o'zinin' qoyın qırqtırıp atırg'an jerge, Efrayım qalasına jaqın jerdegi Baal-Xasorg'a shaqırdı. 24Abshalom patshag'a kelip:
– Men qoylarımdı qırqtırıp atırman. O'tinemen, o'zin'iz de, xızmetshilerin'iz de menin' menen birge sol jerge barsan'ız, – dedi.
25Dawıt patsha og'an:
– Yaq, ulım, eger bizler ha'mmemiz barsaq, sag'an ju'k bolamız, – dedi.
Abshalom qattı jalınsa da, patshanın' barg'ısı kelmedi, biraq balasına pa'tiya berdi.
26Sonda Abshalom patshag'a:
– Onda a'jag'am Amnonnın' bizler menen birge barıwına ruxsat berin', – dedi.
Patsha onnan:
– Amnon nege senin' menen barıwı kerek? – dep soradı. 27Biraq Abshalom jalına bergennen keyin, patsha Amnondı ha'm basqa ullarının' ha'mmesin onın' menen birge jiberdi.
28Abshalom xızmetshilerine bılay dep buyırdı: «Amnonnan ko'z u'zben'ler! Ol sharap iship, ma's bolg'an waqıtta, men sizlerge: „Amnondı o'ltirin'“, – dep aytaman. Sonda onı o'ltirin'ler. Qorqpan'lar! Sizlerge buyrıqtı men berip atırman. Ku'shli ha'm ma'rt bolın'lar!» 29Xızmetshiler Abshalomnın' buyrıg'ın orınlap, Amnondı o'ltirdi. Sonda patshanın' basqa ulları g'ashırlarına minip, qashıp ketti.
30Olar jolda kiyatırg'anda, Dawıtqa: «Abshalom patshanın' barlıq ulların o'ltiripti, olardın' birde birewi tiri qalmaptı», – degen xabar jetip keldi. 31Patsha ornınan turdı da, kiyimlerin jırtıp, o'zin jerge tasladı. Onın' janındag'ı barlıq xızmetshileri de kiyimlerin jırttı+.
32Sonda Dawıttın' a'jag'ası Shimeanın' ulı İonadab bılay dedi: «Taqsır, ha'mme ullarımnan ayırılıp qaldım dep oylaman'ız. Tek Amnon o'ldi. Sebebi ol qarındası Tamaranın' namısına tiygennen beri, Abshalom Amnondı o'ltiriwdi oylap ju'rgen edi+. 33Sonlıqtan taqsır, ha'mme ulların'ız o'ldi, degen xabardan ta'shiwishlenben'. Tek jalg'ız Amnon g'ana o'ldi».
34Sol arada Abshalom qashıp ketti.
Gu'zetshi jigit to'beshiktin' batıs jolınan u'lken bir alamannın' kiyatırg'anın ko'rdi. 35İonadab patshag'a: «A'ne, ulların'ız kiyatır. Qulın'ızdın' aytqanınday boldı», – dedi. 36Ol aytıp bolar-bolmastan, patshanın' ulları jetip keldi de, dad salıp jılay basladı. Patsha da, xızmetshileri de qattı o'kirip jıladı.
37Al Abshalom qashıp, Geshur patshası Ammihud ulı Talmaydın' janına bardı. Dawıt ulı Amnon ushın uzaq waqıt aza tuttı+. 38Geshurg'a qashqan Abshalom ol jerde u'sh jıl boldı. 39Endi patsha Dawıt Abshalomdı sag'ına basladı. Sebebi ol Amnonnın' o'limine jubanısh tapqan edi.
141Seruya ulı İoab patshanın' Abshalomdı sag'ınıp ju'rgenin bildi. 2Ol birewdi jiberip, Teqoada jasaytug'ın aqıllı bir hayaldı aldırdı. İoab hayalg'a: «Aza kiyimlerin'di kiyip, o'zin'di aza tutıp ju'rgen adam sıyaqlı ko'rset. A'tir de jaqpay, o'zin'di uzaq waqıttan beri o'lini azalap ju'rgen sıyaqlı tut+. 3Keyin patshag'a barıp, og'an menin' usı so'zlerimdi jetkiz», – dedi de, İoab hayalg'a nelerdi aytıw kerekligin u'yretti.
4Solay etip, teqoalı hayal patshag'a bardı. Ol patshanın' aldında et-betinen jıg'ılıp, ta'jim etip, patshag'a:
– Taqsır, mag'an ja'rdem berin', – dedi+.
5Patsha onnan:
– Ne boldı? – dep soradı.
Hayal patshag'a bılay dep juwap berdi:
– Men bir baxıtsız jesir hayalman. Ku'yewim o'lip qaldı. 6Shorın'ız bolg'an menin' eki ulım bar edi. Olar atızda to'belesip qalıptı. Olardı ayıratug'ın hesh kim bolmag'annan son', birewi birewin urıp, o'ltirip qoyıptı. 7Endi pu'tkil tiyre shorın'ız bolg'an mag'an qarsı shıg'ıp: «Tuwısqanın o'ltirgen adamdı bizlerdin' qolımızg'a ber. Tuwısqanın o'ltirgeni ushın onı o'ltirip, usılayınsha miyrasxordı da joq qılamız», – dep atır. Solay etip, jer betinde ku'yewimnin' atın ha'm urpag'ın dawam ettiretug'ın tuyaq qaldırmaw ushın, olar menin' oshag'ımdag'ı qalg'an shoqtı da o'shirejaq.
8Patsha hayalg'a:
– U'yin'e qayta ber, bul isti senin' paydan'a sheship beremen, – dedi.
9Sonda teqoalı hayal patshag'a:
– Taqsır! Bul waqıyag'a men ha'm menin' a'kemnin' xojalıg'ı ayıplı bolsın. Patsha ha'm onın' taxtı ayıpsız bolsın, – dedi+.
10Patsha hayalg'a:
– Birew sag'an qarsı bir na'rse dese, onı mag'an alıp kel. Ol qaytıp sag'an tiymeytug'ın boladı, – dedi.
11Hayal patshag'a:
– Olay bolsa, o'sh alıwshı a'mengerler isin gu'jitip, ulımdı o'ltirip qoymawı ushın, patsha, Qudayın'ız Jaratqan İye haqı ant ishsen'iz, – dedi.
Patsha hayalg'a:
– Tiri Jaratqan İyenin' atı menen aytaman: ulın'nın' bir tal shashı da tu'speydi, – dedi+.
12Hayal patshag'a:
– Taqsır, shorın'ız bolg'an mag'an ja'ne bir so'z aytıwg'a ruxsat bersen'iz, – dedi.
– Ayt, – dedi patsha.
13Hayal so'zin dawam etip bılay dedi:
– Ne ushın siz Qudaydın' xalqına qarsı bulay islep atırsız? Patsha, siz usı ga'pin'iz arqalı o'zin'iz o'zin'izdi ayıplap atırsız. O'ytkeni o'zin'iz quwg'ın qılg'an adamdı qaytarmay atırsız. 14Jerge to'gilgen suwdı qaytıp jıynaw mu'mkin bolmag'anı sıyaqlı, ha'mmemiz de du'nyadan o'tip ketemiz. Biraq Quday jandı nabıt qılıwdı qa'lemeydi. Ol quwg'ın qılıng'an adamnın' O'zinen uzaq ketpewi ushın shara izleydi+. 15Xalıq meni qorqıtqanı sebepli, taqsırıma usılardı aytıp beriw ushın keldim. Men o'zimshe: «Patsha menen so'yleseyin, ba'lkim, ol shorısının' tilegin orınlar. 16So'zlerime qulaq asıp, meni ha'm ulımdı o'ltirmekshi bolıp, Qudaydın' bergen miyrasınan ayırıwdı qa'legenlerdin' qolınan qutqarar, 17taqsırımnın' so'zi meni tınıshlandırar», – dep oyladım. Sebebi siz, taqsır, jaqsı menen jamandı ayırıwda Qudaydın' perishtesi sıyaqlısız. Sizge Qudayın'ız Jaratqan İye yar bolsın!+
18Patsha hayalg'a:
– Sennen bir na'rse sorayın, biraq mennen hesh na'rseni jasırma, – dedi.
Hayal patshag'a:
– Soran', taqsır, – dep juwap berdi.
19Patsha hayaldan:
– Bul islerdin' ha'mmesinde İoabtın' qolı bar ma? – dep soradı.
Hayal patshag'a bılay dep juwap berdi:
– Taqsır, aldın'ızda ant iship aytaman: sizden hesh na'rseni jasırıw mu'mkin emes. Awa, mag'an buyrıq bergen ha'm shorın'ızg'a usı so'zlerdin' ha'mmesin u'yretken qulın'ız İoab boladı. 20Jag'daydı o'zgertiw ushın, qulın'ız İoab bunı oylap tapqan edi. Taqsır, siz Qudaydın' bir perishtesi sıyaqlı dana bolıp, eldegi waqıyalardın' ha'mmesinen xabardarsız+.
21Sonda patsha İoabtı shaqırtıp, og'an:
– Meyli, tilegin'di orınlayman. Barıp, jas jigit Abshalomdı qaytarıp alıp kel, – dedi.
22İoab et-betinen jerge jıg'ılıp, patshag'a ta'jim etti ha'm og'an minnetdarshılıq bildirip:
– Taqsır, bu'gin mennen kewlin'iz tolg'anın bilip turman. Sebebi siz qulın'ızdın' tilegin orınladın'ız, – dedi.
23Son'ınan İoab Geshurg'a barıp, Abshalomdı Erusalimge alıp keldi+. 24Biraq patsha: «Abshalom u'yine ketsin, menin' aldıma kelmesin», – dep buyrıq berdi. Sonlıqtan Abshalom patshanı ko'rmey, o'z u'yine ketti.
25Pu'tkil İzrailda sın-sımbatı boyınsha Abshalom sıyaqlı maqtawı artqan adam joq edi. Ol basınan ayag'ına shekem minsiz edi. 26Abshalomg'a shashı awırlıq qılatug'ın bolg'anlıqtan, ol ha'r jılı shashın kestiretug'ın edi. Ol shashın kestirgen waqıtta o'lshetetug'ın edi. Onın' shashının' awırlıg'ı patshalıqtag'ı o'lshem birligi boyınsha o'lshegende, eki ju'z shekel* shıg'atug'ın edi. 27Abshalomnın' u'sh ulı ha'm Tamara degen sulıw bir qızı bar edi+.
28Abshalom Erusalimde eki jıl jasasa da, patshanı ko're almadı. 29Son'ınan ol patshag'a jiberiw ushın İoabtı shaqırttı. Biraq İoab Abshalomg'a keliwdi qa'lemedi. Abshalom ekinshi ret shaqırttı, biraq İoabtın' ja'ne kelgisi kelmedi. 30Sonda Abshalom qullarına: «Minekey, İoabtın' arpa atızı menikinin' janında tur. Barıp, atızg'a ot berin'», – dedi. Xızmetshiler barıp, İoabtın' atızına ot berdi.
31İoab ornınan turdı da, Abshalomnın' u'yine barıp:
– Qulların' ne ushın atızıma ot berdi? – dep soradı.
32Abshalom og'an bılay dedi:
– Minekey, men seni patshanın' aldına jiberiw ushın, usı jerge keliwin'di aytıp, adam jollag'an edim. Sen arqalı patshag'a: «Geshurdan ne ushın keldim? Ol jerde qalg'anım men ushın jaqsıraq bolar edi», – dep aytpaqshı edim. Endi men patshanı ko'rgim keledi. Eger ayıplı bolsam, meni o'zi o'ltirsin+.
33Sonda İoab barıp, Abshalomnın' so'zlerin patshag'a jetkizdi. Patsha Abshalomdı shaqırttı. Abshalom patshanın' aldına keldi de, onın' aldında et-betinen jerge jıg'ılıp, ta'jim etti. Patsha Abshalomdı su'ydi.
151Bunnan son', Abshalom o'zine bir sawash arbası, atlar ha'm aldında juwırıp ju'retug'ın eliw saqshı tayarladı+. 2Ol azanda erte turıp, qala da'rwazasına baratug'ın jol boyında turatug'ın edi. O'z arzın tın'latıp, hu'kim shıg'artıw ushın patshag'a kelgen ha'r bir adamdı shaqırıp alıp, onnan: «Qaysı qaladansan'?» – dep soraytug'ın edi. Sol adam İzraildın' qaysı urıwınan kelgenin aytatug'ın edi+.
3Sonda Abshalom sol adamg'a: «Qara, senin' dawa isin' tuwrı ha'm a'dil. Biraq patshanın' janında seni tın'law ushın tayınlang'an hesh kim joq», – deytug'ın edi. 4Son'ınan: «Qa'nekey, endi meni elge qazı qılıp qoysa, o'z arzısı menen kelgen ha'r bir adamnın' isin a'dalatlıq penen shesher edim», – dep qosıp qoyatug'ın edi+. 5Eger birew Abshalomg'a ta'jim etiw ushın jaqınlassa, ol sol adamg'a qolın sozatug'ın ha'm onı qushaqlap, su'yetug'ın edi. 6Abshalom patshag'a arız qılıp kelgen izraillılardın' ha'r birine usılay qatnas jasaytug'ın edi. Solay etip, ol izraillılardın' kewlin o'zine awdırıp aldı.
7Aradan to'rt jıl* o'tkennen son', Abshalom patshag'a bılay dedi:
– Menin' Xebrong'a barıp, Jaratqan İyege bergen wa'demdi orınlap keliwime ruxsat bersen'iz. 8Sebebi qulın'ız bolg'an men Aram u'lkesindegi Geshurda jasap atırg'anımda: «Eger Jaratqan İye meni Erusalimge qaytarsa, onda men Xebrong'a barıp, Og'an sıyınaman», – dep wa'de bergen edim+.
9Patsha og'an:
– Aman-esen kete ber, – dedi.
Ol ornınan turıp, Xebrong'a ketti. 10Abshalom İzraildın' pu'tkil urıwlarına jasırın tu'rde xabarshılar jiberip, olarg'a: «Ka'rnay dawısın esitiwden-aq: „Abshalom Xebronda patsha boldı“, – dep aytın'lar», – dedi. 11Erusalimnen mira't etilgen eki ju'z adam bolıp o'tken waqıyalardan biyxabar halda, jaqsı niyet penen Abshalomg'a erip ketti. 12Abshalom qurbanlıq shalıp atırıp, Dawıttın' ma'sla'ha'tshisi gilolı Axitofeldi de Gilo qalasınan aldırttı. Usılayınsha qozg'alan' ku'sheye berdi. O'ytkeni Abshalomnın' izine ergenlerdin' sanı ko'beyip atırg'an edi+.
13Bir xabarshı Dawıtqa kelip: «İzraillılardın' kewli Abshalomg'a awıp ketti», – dedi+. 14Sonda Dawıt Erusalimde o'zi menen birge bolg'an barlıq xızmetshilerine:
– Turın'lar, qashayıq! Bolmasa, Abshalomnan qashıp qutıla almaysız. Da'rhal ketip qalmasaq, Abshalom izimizden tez jetip alıp, ba'lege duwshar eter, qalanı da qılıshtan o'tkerer, – dedi+.
15Patshanın' xızmetshileri:
– Taqsır, siz qanday qararg'a kelsen'iz, bizler orınlawg'a tayarmız, – dep juwap berdi.
16Solay etip, patsha pu'tkil saray xalqın izine ertip, jolg'a shıqtı. Al sarayg'a qarap turıwı ushın, on toqalın sol jerde qaldırdı+. 17Patsha ha'm onın' izine ergen pu'tkil xalıq qalanın' en' shetindegi u'ydin' janına kelip, toqtadı. 18Sol jerden baslap, barlıq xızmetshileri, keretler menen peletlerden alıng'an ta'n saqshılar ha'm Gattan o'zine erip kelgen gatlı altı ju'z a'sker patshanın' aldınan ju'rip o'tti+.
19Patsha gatlı İttayg'a bılay dedi:
– Nege sen de bizler menen kiyatırsan'? İzin'e qaytıp, jan'a patsha menen qal. O'ytkeni sen watanın'nan quwılg'an bir jat ellisen'. 20Sen keshe kelgensen'. Bu'gin qay jerge bararımdı o'zim bilmey turıp, seni de sergizdan qılayın ba? İzge qayt, a'skerlerin'di de o'zin' menen alıp qayt. Qudaydın' su'yispenshiligi ha'm sadıqlıg'ı sag'an yar bolsın!
21Biraq İttay patshag'a:
– Taqsır, tiri Jaratqan İye haqı aldın'ızda ant iship aytaman: o'lim ushın bolsa da, o'mir ushın bolsa da, siz qay jerde bolsan'ız, qulın'ız bolg'an men de sol jerde bolaman, – dep juwap berdi+.
22Dawıt İttayg'a:
– Yaqshı, onda aldıg'a o'tip, ju're ber, – dedi.
Solay etip, gatlı İttay ha'm onın' janındag'ı ha'mme adamlar bala-shag'aları menen birge jolın dawam etti. 23Xalıq ketip baratırg'anda, a'tiraptag'ı pu'tkil el zar-zar jılastı. Patsha Kidron sayınan o'tti. Pu'tkil xalıq sho'listanlıqqa qaray jol aldı+.
24Ruwxaniy Sadoq penen Qudaydın' Kelisim sandıg'ın ko'tergen lebiyliler de sol jerde edi. Olar Qudaydın' sandıg'ın jerge qoydı. Pu'tkil xalıq qaladan shıg'ıp bolg'ansha, ruwxaniy Abiyatar to'beshikke ko'terilip, olardı ku'tip turdı+.
25Son'ınan patsha Sadoqqa bılay dedi: «Qudaydın' sandıg'ın qalag'a qaytarıp alıp bar. Eger Jaratqan İyenin' mag'an miyrimi tu'sken bolsa, Ol meni izime qaytarıp, sandıqtı ha'm sandıq turatug'ın orındı mag'an ko'rseter. 26Eger Ol mag'an: „Sag'an kewlim tolmadı“, – dese, onda men tayarman. Ol mag'an maqul ko'rgenin islesin»+. 27Patsha so'zin dawam etip, ruwxaniy Sadoqqa bılay dedi: «Jag'daydı ko'rip turg'an joqsan' ba? Ulın' Aximaastı ha'm Abiyatardın' ulı İonatandı janın'a al da, Abiyatar menen birge aman-esen qalag'a qayt+. 28Sizlerden anıq bir xabar almag'anımsha, men İordan tegisliginde, da'ryanın' o'tkelinde ku'tip turaman».
29Solay etip, Sadoq penen Abiyatar Qudaydın' sandıg'ın Erusalimge qaytarıp aparıp, sol jerde qaldı. 30Al Dawıt bolsa, jılap-en'irep Za'ytu'n tawına ko'terile berdi. Ol basın orap alıp, jalan' ayaq ketip baratır edi. Onın' janındag'ı adamlardın' ha'mmesi de basların orap alıp, jılap-en'irep tawg'a shıg'ıp baratır edi+.
31Sol arada birew Dawıtqa: «Axitofel de Abshalomnın' ta'repin alg'an til biriktiriwshiler arasında eken», – dep xabarladı.
Sonda Dawıt: «Jaratqan İye, Axitofeldin' ken'esin joqqa shıg'ara go'r!» – dep duwa etti+.
32Dawıt Qudayg'a sıyınatug'ın tawdın' to'besine jetip barg'anda, Ark tiyresinen bolg'an Xushay kiyimi jırtılg'an, basına topıraq shashılg'an halda onı qarsı aldı+. 33Dawıt og'an bılay dedi: «Menin' menen birge ketsen', mag'an ju'k bolasan'+. 34Eger qalag'a qaytıp barsan', Abshalomg'a: „Ha'y patsha, sizin' qulın'ız bolmaqshıman. Burın a'ken'izge qanday xızmet etken bolsam, sizge de solay xızmet etemen“, – dep aytarsan'. Usılay sen Axitofeldin' ma'sla'ha'tin menin' ushın bosqa shıg'arasan'+. 35Ruwxaniyler Sadoq penen Abiyatar sol jerde senin' menen birge boladı. Patshanın' sarayında esitkenlerin'nin' ha'mmesinen olardı xabardar etip tur. 36Sadoqtın' ulı Aximaas penen Abiyatardın' ulı İonatan da sol jerde. Esitkenlerin'nin' ha'mmesin olar arqalı mag'an jetkerip turasan'»+.
37Solay etip, Dawıttın' dostısı Xushay Erusalimge ketti. Sol waqıtta Abshalom da Erusalimge kirip kiyatırg'an edi+.
161Dawıt tawdın' to'besinen arman qaray biraz tu'skende, Mefiboshettin' xızmetshisi Siba qosaqlang'an eki eshekke eki ju'z nan, keptirip nıg'ızlang'an kishmishten ju'z dana, taza pisken miyweden ju'z dana ha'm bir mes sharap ju'klep, Dawıttın' aldınan shıqtı+. 2Patsha Sibadan:
– Bulardı ne ushın alıp keldin'? – dep soradı.
Siba og'an:
– Eshekler patsha xojalıg'ındag'ılardın' miniwi ushın, nan menen taza miyweler xızmetshilerin'izdin' jewi ushın, al sharap sho'lde haldan tayg'anlardın' ishiwi ushın, – dep juwap berdi+.
3Patsha onnan:
– Mırzan' Shauldın' aqlıg'ı qayaqta? – dep soradı.
Siba og'an:
– Mefiboshet Erusalimde qaldı. Sebebi ol: «İzrail xalqı bu'gin atamnın' patshalıg'ın mag'an qaytarıp beredi», – dep aytıp atır, – dep juwap berdi+.
4Sonda patsha og'an:
– Mefiboshettin' ha'mme na'rsesi seniki boladı, – dedi.
Siba patshag'a ta'jim etip:
– Qullıq, taqsır! Mag'an ba'rqulla kewlin'iz tolg'ay! – dedi.
5Dawıt patsha Baxurimge jetip barg'anda, Shauldın' tiyresinen bolg'an Geranın' ulı Shimey g'arg'anıwı menen onın' aldınan shıqtı. 6Pu'tkil a'skerleri ha'm ma'rt jawıngerleri Dawıt patshanın' on' ha'm shep jag'ında turg'anına qaramastan, Shimey Dawıtqa ha'm onın' xızmetshilerine tas ılaqtırdı. 7Shimey bılay dep g'arg'andı: «Joq bol, ket. Ha'y, qanxor, on'bag'an adam! 8Sen ornına patsha bolg'an Shauldın' u'y-ishinde to'gilgen qanlardın' qunın Jaratqan İye sennen o'ndirip atır. Ol patshalıqtı ulın' Abshalomg'a berdi. Sen qanxor bolg'anın' ushın, bul ba'lege jolıqtın'».
9Seruya ulı Abishay patshag'a:
– Bul o'li ko'pek nege taqsırımdı g'arg'aydı eken? Ruxsat berin', basın u'zip taslayın, – dedi+.
10Biraq patsha og'an:
– Seruya ulları, bunın' menen sizlerdin' jumısın'ız bolmasın! Jaratqan İye og'an: «Dawıttı g'arg'a», – degeni ushın g'arg'ap atırg'an bolsa, kim onnan: «Nege bulay islep atırsan'?» – dep soray aladı? – dedi+.
11Keyin Dawıt Abishayg'a ha'm xızmetshilerine bılay dedi: «O'z ulım meni o'ltirmekshi bolıp turg'anda, mına benyaminli onnan beterin islemey me? Onı tınıshına qoyın'lar, g'arg'ay bersin. O'ytkeni bunı og'an Jaratqan İye aytqan. 12Ba'lkim, Jaratqan İye menin' xorlanıp atırg'anımdı ko'rip, bu'gingi g'arg'ıslar ornına jaqsılıq qaytarar».
13Dawıt adamları menen birge jolın dawam etti. Al Shimey Dawıttın' qaptalında, tawdın' janbawırında ju'riwi menen onı g'arg'ap, tas atıp, topıraq shashtı. 14İordan da'ryasındag'ı o'tkelge sharshap jetken patsha ha'm onın' janındag'ı xalıq sol jerde dem aldı.
15Sol arada Abshalom ha'm onın' izraillı pu'tkil ta'repdarları Erusalimge keldi. Axitofel de Abshalom menen birge edi. 16Sonda Dawıttın' dostısı Ark tiyresinen bolg'an Xushay Abshalomnın' janına barıp:
– Jasasın patsha! Jasasın patsha! – dep baqırdı+.
17Abshalom Xushaydan:
– Dostın'a sadıqlıg'ın' usı ma? Ne ushın dostın' menen ketpedin'? – dep soradı.
18Xushay og'an bılay dep juwap berdi:
– Yaq, men Jaratqan İyenin', mına xalıqtın' ha'm pu'tkil izraillılardın' tan'lag'an adamı ta'repinde bolıp, onın' janında qalaman. 19Endi men Dawıttın' ulı Abshalomnan basqa kimge xızmet qılaman? A'ken'izge qalay xızmet etken bolsam, sizge de solay xızmet etemen.
20Sonda Abshalom Axitofelge qarap:
– Ne isleyik, bizlerge ken'es ber, – dedi.
21Axitofel Abshalomg'a:
– Sarayg'a qarap turıwı ushın, a'ken'nin' taslap ketken toqalları menen jat. Sonda pu'tkil İzrail a'ken'izdin' sizdi jek ko'rip qalg'anın biledi ha'm sizdi qollawshılardın' ha'mmesi ja'ne de ku'shke minedi+.
22Solay etip, saraydın' u'shegine Abshalom ushın bir shatır qurıldı. Ol pu'tkil izraillılardın' ko'z aldında a'kesinin' toqalları menen jatıp shıqtı+.
23Sol waqıtları Axitofel bergen ken'esler Quday ta'repinen berilgen ken'esler dep sanalatug'ın edi. Axitofeldin' ha'r bir ken'esi Dawıt ushın da, Abshalom ushın da usınday edi.
171Axitofel Abshalomg'a ja'ne bılay dedi: «Ruxsat bersen'iz, on eki mın' adamdı saylap alıp, bu'gin tu'nde ketip, Dawıttın' izine tu'seyin. 2Ha'zir Dawıt sharshap, haldan tayg'an waqıtta, og'an hu'jim etip, ko'zin qorqıtsam, qasındag'ılar qashıp ketedi. Sonda men Dawıt patshanın' bir o'zin o'ltiremen. 3Son'ınan pu'tkil xalıqtı sizge qaytarıp alıp kelemen. Xalıqtın' sizge qaytıwı siz o'ltirmekshi bolıp atırg'an adamnın' o'limine baylanıslı. Solay etip, pu'tkil xalıq zıyan ko'rmeydi». 4Bul ken'es Abshalomg'a da, pu'tkil İzrail aqsaqallarına da unap qaldı.
5Biraq Abshalom: «Ark tiyresinen bolg'an Xushaydı da shaqırın'. Ol ne der eken, esiteyik», – dedi+. 6Xushay kelgende, Abshalom og'an Axitofeldin' qanday ken'es bergeni tuwralı aytıp berdi. Son'ınan ol Xushaydan:
– Onın' ken'esi boyınsha is tutayın ba? Bolmasa, sen ken'es ber, – dep soradı.
7Xushay Abshalomg'a bılay juwap berdi:
– Axitofeldin' bul rette bergen ken'esi jaqsı emes. 8A'ken'izdin' ha'm onın' adamlarının' ma'rt jawıngerler ekenin bilesiz. Olar dalada balalarınan ayırılg'an ayıw sıyaqlı g'a'zepli. Bunın' u'stine, a'ken'iz ta'jiriybeli jawınger, ol tu'ndi a'skerler janında o'tkermeydi+. 9Bul waqıtta ol u'n'girlerdin' birinde yamasa bir jerde jasırınıp ju'rgen bolsa kerek. Eger ol a'skerlerimizge birinshi bolıp hu'jim jasasa, ol haqqında esitken ha'r bir adam: «Abshalomg'a ergenler qırg'ıng'a ushıraptı», – dep aytadı. 10Sonda ju'rekleri arıslannın' ju'regindey bolg'an ma'rtlerdin' de qorqınıshtan ruwxları tu'sedi. Sebebi a'ken'izdin' batırlıg'ın ha'm onın' qasındag'ılardın' ma'rtligin pu'tkil İzrail biledi. 11Sonlıqtan sizge aytatug'ın ken'esim mınaw: Dannan Beer-Shebag'a shekemgi, ten'iz jag'asındag'ı qum sıyaqlı san-sanaqsız bolg'an pu'tkil izraillılardı a'tirapın'ızg'a toplan'. Siz o'zin'iz de sawashqa shıg'ın'+. 12Sonda bizler jasırıng'an jerlerinin' birinde Dawıtqa hu'jim qılıp, jer betine tu'sken shıq kibi u'stine bastırıp baramız. Dawıttı da, onın' janındag'ılardın' hesh birin de tiri qaldırmaymız. 13Eger ol bir qalanı panalasa, onda pu'tkil izraillılar sol qalag'a arqanlar alıp baradı. Qalanı bir tası qalmag'ansha, oypatlıqqa qaray tartıp qulatıp, joq qılamız.
14Abshalom ha'm pu'tkil izraillılar: «Xushaydın' ken'esi Axitofeldin' ken'esinen jaqsıraq», – dedi. Sebebi Jaratqan İye Abshalomdı apatqa ushıratıw ushın, Axitofeldin' jaqsı ken'esin joqqa shıg'arıwdı sheship qoyg'an edi+.
15Xushay ruwxaniyler Sadoq penen Abiyatarg'a Axitofeldin' Abshalom menen İzrail aqsaqallarına bergen ken'esi ha'm o'zinin' olarg'a bergen ken'esi tuwralı aytıp berdi. 16Son'ınan olarg'a: «Sizler mına xabardı Dawıtqa tez jetkizin': bul tu'ndi İordan tegisliginde, da'ryanın' o'tkelinde o'tkizbesin. Tez arg'ı ta'repke o'tsin. Bolmasa, patshanın' o'zi de, janındag'ılar da tolıq qırılıp ketedi», – dedi.
17Sol waqıtları qalada ko'rinbew ushın, İonatan menen Aximaas qala sırtındag'ı Rogel bulag'ı janında ku'tip turatug'ın edi. Bir shorı qız barıp, olarg'a bolıp o'tkenlerdi xabarlap turatug'ın, al olar esitkenlerin Dawıt patshag'a jetkizip turatug'ın edi+. 18Biraq bir o'spirim olardı ko'rip qalıp, Abshalomg'a xabarladı. Sonda İonatan menen Aximaas asıg'ıs ol jerden ketip, Baxurimdegi bir adamnın' u'yine keldi. U'ydin' ha'wlisinde bir qudıq bar edi. İonatan menen Aximaas sol qudıqqa jasırındı. 19Sol adamnın' hayalı bir japqısh alıp, qudıqtın' awzın jawıp qoyıp, hesh na'rse sezilmewi ushın, onın' u'stine masaqlardı jayıp tasladı+. 20Abshalomnın' xızmetshileri u'yge, hayaldın' janına kelip, onnan:
– Aximaas penen İonatan qay jerde? – dep soradı.
Hayal olarg'a:
– O'zektin' arg'ı ta'repine o'tip ketti, – dep juwap berdi.
Abshalomnın' xızmetshileri olardı izlep ketti, biraq taba almay, Erusalimge qayttı.
21Adamlar ketkennen keyin, Aximaas penen İonatan qudıqtan shıqtı da, bolıp o'tken waqıyalardı xabarlaw ushın, Dawıt patshag'a ketti. Olar Dawıtqa barıp: «Qa'ne, ha'zir-aq da'ryanı kesip o'tin'ler», – dedi ha'm Axitofeldin' og'an qarsı qanday ken'es bergenligin aytıp berdi. 22Dawıt sol waqıtta-aq pu'tkil adamları menen birge İordan da'ryasın kesip o'tti. Tan' atqanda, İordan da'ryasın kesip o'tpegen birde bir adam qalmadı.
23Axitofel o'zi bergen ken'estin' iske aspag'anın ko'rgende, eshegin ertlep, og'an mindi de, o'z qalasına, o'z u'yine qaytıp ketti. Ol u'y-ishine wa'siyatnama qaldırg'annan son', asılıp o'ldi. Onın' denesi a'kesinin' qa'birine qoyıldı+.
24Dawıt Maxanayımg'a barg'an waqıtta, Abshalom ha'm onın' janındag'ı İzrail a'skerleri İordan da'ryasın kesip o'tip atırg'an edi+. 25Abshalom İoabtın' ornına Amasanı sa'rka'rda etip tayınladı. Amasa izraillı* İtranın'* ulı bolıp, anasının' atı Abigayıl edi. Abigayıl Seruyanın' sin'lisi bolıp, olar Naxash degen adamnın' qızları edi. Seruya bolsa, İoabtın' anası edi+. 26Abshalom ha'm İzrail a'skerleri Gilad jerine orda qurdı.
27Dawıt Maxanayımg'a barg'anda, ammonlardın' Rabba qalasınan bolg'an Naxash ulı Shobiy, lo-debarlı Ammiel ulı Maxir ha'm Rogelimnen bolg'an giladlı Barzillay+ 28Dawıtqa ko'rpe-to'sekler, qırmalar ha'm ılay ıdıslar alıp keldi. Ja'ne de, Dawıt ha'm onın' janındag'ılardın' jewi ushın biyday, arpa, un, tarı, aq lobiya, qızıl lobiya, quwırmash, 29pal, qatıq, qoy ja'ne de maldın' su'tinen alıng'an irimtik alıp keldi. Sebebi olar: «Xalıq sho'lde ash, haldan tayg'an ha'm sho'llegen bolsa kerek», – dep oylag'an edi+.
181Dawıt o'zinin' janındag'ı a'skerlerin bir jerge toplap, ko'zden o'tkerdi ha'm olardın' u'stinen mın'basılar menen ju'zbasılar qoydı. 2Son'ınan olardı Seruya ulı İoabtın', onın' inisi Abishaydın' ha'm gatlı İttaydın' basshılıg'ında u'sh toparg'a bo'lip atlandırdı. Patsha a'skerlerge:
– Men de sizler menen birge baraman, – dedi+.
3Biraq a'skerler:
– İltimas, siz bizler menen birge barman'. Eger bizlerdin' qashıwımızg'a tuwra kelse de, olar bizlerge dıqqat awdarmaydı, ha'tte, yarımımız o'lip ketsek te, olar bizlerge dıqqat awdarmaydı. Siz bizlerdin' on mın'ımızg'a turasız. Sonlıqtan sizin' bizlerge qalada turıp ja'rdem bergenin'iz jaqsıraq, – dep juwap berdi.
4Patsha olarg'a:
– Sizler neni maqul ko'rsen'iz, sonı isleymen, – dedi.
Adamlar ju'zlik ha'm mın'lıq toparlarg'a bo'linip, qaladan shıg'ıp baratırg'anda, patsha da'rwaza janında turg'an edi. 5Patsha İoab, Abishay ha'm İttayg'a: «Menin' hu'rmetim ushın jigit Abshalomg'a zıyan tiygizben'ler», – dep buyırdı. Ha'mme a'skerler patshanın' a'skerbasılarg'a Abshalomg'a baylanıslı bergen buyrıg'ın esitti.
6Dawıttın' a'skerleri izraillılar menen urısıw ushın urıs maydanına shıqtı. Sawash Efrayım tog'ayında boldı. 7İzrail a'skerleri Dawıttın' a'skerlerinen jen'ilip qaldı. Ol jerde u'lken qırg'ın bolıp, sol ku'ni jigirma mın' adam o'ldi. 8Sawash ha'mme jerge jayıldı. Sol ku'ni tog'aydag'ı qa'wipli jag'daylarg'a jolıg'ıp o'lgenlerdin' sanı qılıshtan o'lgenlerdin' sanınan ko'birek edi+.
9Abshalom an'sızda Dawıttın' adamlarına dus kelip qaldı. Ol g'ashırg'a mingen edi. G'ashır u'lken bir terebinf ag'ashının' qalın' shaqaları astınan o'tip baratırg'anda, Abshalomnın' bası shaqalar arasına kirip, ilinip qaldı. G'ashır jolın dawam etip kete berdi, al Abshalom terekke iliniwi menen, salbırap qaldı. 10Sonda bir adam bunı ko'rip qalıp, İoabqa:
– Men Abshalomnın' bir terebinf ag'ashına ilinip, salbırap qalg'anın ko'rdim, – dep xabarladı.
11İoab xabar bergen adamg'a:
– A'neqalas, onı ko'rgen bolsan', nege jerge qulatıp o'ltirmedin'? Sag'an on shekel gu'mis penen bir qayıs sawg'a eter edim, – dedi.
12Biraq sol adam og'an bılay dep juwap berdi:
– Eger qolıma mın' shekel gu'mis sanap uslatqanın'ızda da, patshanın' ulına qol ko'termegen bolar edim. Sebebi patshanın' sizge, Abishayg'a ha'm İttayg'a: «Menin' hu'rmetim ushın jigitti, Abshalomdı saqlap qalın'lar», – dep buyrıq bergenin esittik. 13Eger men janımdı qa'terge qoyıp, Abshalomdı o'ltirgenimde, bul isim patshag'a bilinbey qalmas edi. Siz de meni jaqlamag'an bolar edin'iz.
14Sonda İoab sol adamg'a:
– Bulay etip, senin' menen waqıttı bosqa o'tkermeyin, – dep, qolına u'sh nayza alıp barıp, terebinf ag'ashına ilinip, ele tiri turg'an Abshalomnın' ju'regine qadadı. 15Son'ınan İoabtın' on no'ker jigiti Abshalomdı qorshap alıp, onı o'ltirdi.
16Sonnan keyin İoab sawashtı toqtatıw ushın ka'rnay sherttirgende, a'skerler izraillılardı quwıwdı toqtatıp, izine qayttı. 17İoabtın' a'skerleri Abshalomdı tu'sirip aldı da, tog'aydag'ı bir teren' shuqırg'a tasladı. Shuqırdın' u'stine u'lken taslardı u'ydi. Pu'tkil izraillılar u'ylerine qaray qashıp ketti+.
18Abshalom tiri waqtında: «Atımdı este qaldıratug'ın birde bir ulım joq», – dep Patsha oypatlıg'ına bir estelik ornatıp, og'an o'zinin' atın bergen edi. Bul estelik ha'zir de «Abshalomnın' esteligi» dep ataladı+.
19Sadoq ulı Aximaas İoabqa:
– Ruxsat ber, juwırıp barıp, patshag'a Jaratqan İyenin' onı dushpanlarınan qutqarg'anın xabarlayın, – dedi.
20İoab og'an:
– Yaq, bu'gin xabardı sen jetkizbeysen'. Basqa waqıtta xabar jetkizersen', biraq bu'gin emes. O'ytkeni patshanın' ulı o'ldi, – dedi.
21Son'ınan İoab bir kushlı adamg'a: «Sen barıp, ko'rgenlerin'di patshag'a jetkiz», – dedi. Kushlı adam İoabtın' aldında ta'jim etti de, juwırıp ketti.
22Biraq Sadoq ulı Aximaas ja'ne:
– Ne bolsa bolsın, ruxsat ber, men de kushlının' izinen juwırayın, – dedi.
İoab og'an:
– Ulım, nege juwırıp barg'ın' kelip qaldı? Bul xabar ushın sag'an su'yinshi bermeydi-g'o, – dedi.
23Degen menen, Aximaas:
– Ne bolsa, sol bolsın, juwırıp baraman, – dedi.
Sonda İoab:
– Meyli, juwırsan' juwır, – dedi.
Solay etip, Aximaas tegislik boylap juwırıp, kushlıdan ozıp ketti. 24Sol waqıtta Dawıt qalanın' ishki ha'm sırtqı da'rwazalarının' arasında otır edi. Gu'zetshi diywal janındag'ı da'rwazanın' to'besine shıqtı. Ol a'tirapqa ko'z jiberip, bir adamnın' juwırıp kiyatırg'anın ko'rdi. 25Gu'zetshi baqırıp, bunı patshag'a xabarladı.
Patsha og'an: «Eger tek bir adam kiyatırg'an bolsa, demek, onın' jaqsı xabar alıp kiyatırg'anı», – dedi.
Sol adam kem-kemnen jaqınlasıp kele berdi. 26Gu'zetshi basqa bir adamnın' da juwırıp kiyatırg'anın ko'rip, da'rwaza qarawılına: «A'ne, ja'ne bir adam juwırıp kiyatır», – dep baqırdı. Sonda patsha: «Ol da jaqsı xabar alıp kiyatır», – dedi.
27Gu'zetshi:
– Birinshisinin' juwırg'anın Sadoq ulı Aximaastın' juwırg'anına uqsatıp turman, – dedi.
Patsha og'an:
– Aximaas jaqsı adam. Ol jaqsı xabar alıp keledi, – dep juwap berdi+.
28Sol waqıtta Aximaas ba'lent dawıs penen patshag'a: «Tınıshlıq», – dep baqırdı. Son'ınan patshanın' aldında et-betinen jerge jıg'ılıp, ta'jim etip: «Taqsırıma qol ko'tergenlerdi ta'slim etken Qudayın'ız Jaratqan İyege alg'ıslar bolsın!» – dedi.
29Patsha onnan:
– Abshalom jigit aman ba? – dep soradı.
Aximaas patshag'a:
– İoab patshanın' xızmetshisi bolg'an kushlı adam menen meni bul jerge jibergen waqtında, u'lken bir ala-sapıran bolıp atırg'an edi. Biraq ne bolg'anın bilmeymen, – dep juwap berdi.
30Patsha og'an:
– Shetke shıg'ıp, bul jerde tur, – dedi.
Aximaas shetke shıg'ıp turdı. 31Sol waqıtta kushlı adam da jetip kelip:
– Taqsır, xosh xabar! Bu'gin Jaratqan İye sizge qarsı bas ko'tergenlerdin' ha'mmesinin' qolınan sizdi qutqardı, – dedi.
32Patsha kushlıdan:
– Abshalom jigit aman ba? – dep soradı.
Kushlı patshag'a:
– Taqsır! Dushpanların'ızdın' ha'm jaman niyet penen sizge qarsı bas ko'tergenlerdin' ha'mmesinin' aqırı bul jigittin' aqırı sıyaqlı bolsın! – dep juwap berdi+.
33Patsha albırap qaldı. Ol da'rwaza u'stindegi bo'lmege shıg'ıp, jıladı. Ol shıg'ıp baratırıp: «Wah, ulım Abshalom! Wah, ulım, ulım Abshalom! Ulım, senin' ornın'a men o'lsem bolmas pa edi! Wah, ulım, ulım Abshalom!» – dep zarlap jılar edi.
191İoabqa: «Dawıt patsha Abshalom ushın jılap, aza tutıp atır», – dep xabarladı.
2Sol ku'ngi jen'is a'skerler ushın azag'a aylandı. Sebebi olar patshanın' ulı ushın aza tutıp atırg'anın esitken edi. 3Sol ku'ni a'skerler qalag'a sawashtan qashqan adamlar sıyaqlı uyalıp kirdi. 4Al patsha bolsa, betin basıp, ba'lent dawıs penen: «Wah, ulım, Abshalom! Abshalom, ulım, ulım!» – dep baqırıp otırg'an edi.
5İoab patsha otırg'an u'yge barıp, og'an bılay dedi: «Bu'gin sizin' janın'ızdı, ul-qızların'ızdın' janların, hayalların'ızdın' janların qutqarg'an adamlardın' ha'mmesin uyatqa qoydın'ız. 6O'ytkeni siz o'zin'izdi jek ko'rgenlerdi jaqsı ko'rip, o'zin'izdi jaqsı ko'rgenlerdi jek ko'resiz. Bu'gin siz a'skerbasılardın' ha'm xızmetshilerdin' o'zin'iz ushın hesh na'rsege arzımaytug'ının ko'rsettin'iz. Awa, eger Abshalom tiri qalıp, ha'mmemiz o'lip ketkende, siz ushın jaqsı bolatug'ının men bu'gin an'lap jettim. 7Endi sırtqa shıg'ıp, adamların'ızdı jigerlendirin'! Jaratqan İyenin' atı menen ant ishemen: eger shıqpasan'ız, bu'gin tu'nde sizin' qasın'ızda birde bir adam qalmaydı. Bul jaslıg'ın'ızdan usı ku'nge shekem basın'ızg'a tu'sken apatlardın' ishindegi en' jamanı boladı».
8Sonda patsha qala da'rwazasının' aldına shıg'ıp otırdı. Pu'tkil a'skerlerge: «Patsha qala da'rwazasının' aldına kelip otırdı», – degen xabar jetkende, olar da patshanın' janına keldi.
Sol waqıtta Abshalomnın' janındag'ı izraillılar u'ylerine qashıp ketken edi+. 9İzraildın' ha'mme urıwlarınan bolg'an adamlar bir-biri menen tartısıp bılay desti: «Patsha bizlerdi dushpanlarımızdın' qolınan qutqardı. Bizlerdi filistlerdin' qolınan qutqarg'an da sol edi. Al endi bolsa, ol Abshalom sebepli elden qashıp ketti+. 10Bizlerge basshı bolıwı ushın maylag'anımız Abshalom bolsa, sawashta o'ldi. Solay eken, endi nege Dawıt patshanı qaytarıp alıp keliwge asıqpay atırmız?»
11Dawıt patsha ruwxaniyler Sadoq penen Abiyatarg'a bılay dep xabar jiberdi: «Yahuda aqsaqallarına bılay dep aytın'lar: „Pu'tkil izraillılardın' patshanı o'z sarayına qaytarıw haqqında aytqan so'zleri menin' qulag'ıma jetip keldi. Al sizler nege patshanı qaytarıwda son'g'ılar bolmaqshısız+? 12Sizler menin' tuwısqanlarımsız – o'z su'yegim ha'm o'z etimsiz. Nege sizler patshanı o'z sarayına qaytarıwda en' son'g'ılar bolmaqshısız?“ 13Amasag'a da bılay dep aytın'lar: „Sen menin' tuwısqanımsan' – o'z su'yegim ha'm o'z etimsen'. Eger men seni İoabtın' ornına ma'n'gige sa'rka'rda etip qoymasam, Quday meni jazalag'an u'stine jazalasın!“»+
14Solay etip, Dawıt pu'tkil yahudalılardı o'zine tolıq awdırıp aldı. Yahudalılar patshag'a: «Pu'tkil adamların'ız benen qaytıp kelin'», – dep xabar jiberdi. 15Patsha qaytıp, İordan da'ryasına bardı. Yahuda xalqı patshanı ku'tip alıp, İordan da'ryasınan o'tkiziw ushın Gilgalg'a keldi+. 16Baxurimnen benyaminli Gera ulı Shimey de Dawıt patshanı ku'tip alıw ushın, yahudalılar menen birge asıg'ıs jolg'a shıqtı+. 17Onın' janında Benyamin urıwınan mın' adam bar edi. Shauldın' u'yinin' xızmetshisi Siba da on bes ulı ha'm jigirma qulı menen birge İordan da'ryasına, patshanın' janına jetip keldi+. 18Olar patshanın' u'y-ishin da'ryadan o'tkeriw ha'm onın' tilegin orınlaw ushın patshanın' janına keldi. Patsha da'ryanı kesip o'tpekshi bolıp turg'anda, Gera ulı Shimey patshanın' aldına jıg'ılıp, 19og'an bılay dedi: «Taqsır, meni ayıpker sanaman'ız. Siz Erusalimnen shıqqan ku'nin'izde islegen jamanlıg'ımdı kewlin'izde saqlamay, umıtıp jiberin'+. 20Qulın'ız bolg'an men qanday gu'na islegenimdi bilemen. Sonlıqtan taqsırımdı qarsı alıw ushın, pu'tkil Yusup urıwınan birinshi bolıp men keldim».
21Sonda Seruya ulı Abishay: «Jaratqan İyenin' maylag'an adamın g'arg'ag'anı ushın, Shimey o'liwi tiyis», – dedi+.
22Biraq Dawıt og'an: «Ha'y, Seruyanın' ulları, bul sizlerdin' jumısın'ız emes. Bu'gin sizler nege mag'an qarsı shıg'ıp atırsız? İzrailda bu'gin birde bir adam o'ltirilmeydi! Men o'zimnin' İzraildın' patshası ekenimdi bilmeymen be?!» – dedi+. 23Son'ınan ol ant iship, Shimeyge: «Sen o'lmeysen'!» – dedi+.
24Shauldın' aqlıg'ı Mefiboshet te patshanı ku'tip alıw ushın shıqqan edi. Ol patsha ketken ku'nnen baslap, aman-esen izge qaytqan ku'nine shekem ayaqların da, kiyimlerin de juwmag'an, saqalın da almag'an edi+. 25Mefiboshet patshanı ku'tip alıw ushın Erusalimnen kelgende, patsha onnan:
– Mefiboshet, sen nege menin' menen birge ketpedin'? – dep soradı.
26Mefiboshet patshag'a bılay dep juwap berdi:
– Taqsır, qulın'ız bolg'an men mayıp bolg'anım sebepli, qulım Sibag'a: «Eshekti ertle, men og'an minip, patsha menen birge ketemen», – dedim. Biraq ol meni aldadı. 27Taqsır, sizin' aldın'ızda ol mag'an jala japtı. Biraq siz, taqsır, Qudaydın' perishtesi sıyaqlısız. Siz neni maqul ko'rsen'iz, sonı islen'+. 28Sebebi taqsırım, sizin' aldın'ızda a'kemnin' urpaqlarının' ha'mmesi o'z o'limin ku'tip ju'rgeninde, siz qulın'ız bolg'an meni dasturxanın'ızdan awqat jeytug'ınlar arasına otırg'ızdın'ız. Sizden bunnan artıq bir na'rse sorawg'a ne haqım bar, o, patsha?!+
29Patsha og'an:
– O'z islerin' haqqında ga'pti balalatıwdın' ne ha'jeti bar? Sag'an aytatug'ınım mınaw: Siba menen ekewin'iz jerlerdi bo'lisip alın', – dedi.
30Biraq Mefiboshet patshag'a:
– Taqsırım sarayına aman-saw qaytıp kelgen eken, endi barlıq jerlerdi Siba ala g'oysın, – dep juwap berdi.
31Giladlı Barzillay da İordan da'ryasın kesip o'tiwde patshag'a joldas bolıp, onı shıg'arıp salıw ushın, Rogelimnen kelgen edi. 32Barzillay og'ada qartayg'an bolıp, seksen jasqa shıqqan edi. Ol ju'da' bay adam bolg'anlıqtan, patsha Maxanayımda bolg'an waqıtta, patshanı azıq-awqat penen ta'miyinlep turg'an edi+. 33Patsha Barzillayg'a:
– Menin' menen birge da'ryanı kesip o't. Erusalimde men seni azıq-awqat penen ta'miyinleymen, – dedi.
34Biraq Barzillay patshag'a bılay dep juwap berdi:
– Siz benen Erusalimge ketetug'ınday, qansha o'mirim qaldı deysiz? 35Men ha'zir seksen jastaman. Jaqsı menen jamandı ajırata almasam, ishken-jegenimnin' da'min seze almasam, erkek ha'm hayal qosıqshının' dawısın esite almasam, taqsır, sizge ju'k bolıwımnın' ne keregi bar+? 36Qulın'ız bolg'an men tek g'ana İordan da'ryasın siz benen birge kesip o'tip, sizge az-maz joldas bolmaqshı edim. Patsha, siz nege mag'an bunshelli sıy ko'rsetip atırsız? 37Mag'an u'yime qaytıwg'a ruxsat berin'. Biraq qulın'ız Kimham usı jerde, ol siz benen birge arg'ı ta'repke o'tsin. Og'an neni maqul ko'rsen'iz, sonı islen'+.
38Patsha og'an:
– Kimham menin' menen birge arg'ı ta'repke o'tedi. Sen og'an neni maqul ko'rsen', men sonı isleymen. Mennen ne tilesen' de, tilegin'di orınlayman, – dedi.
39Sonnan keyin, patsha ha'm pu'tkil xalıq İordan da'ryasınan o'tti. Patsha Barzillaydı su'yip, og'an pa'tiya berdi. Son'ınan Barzillay u'yine qayttı.
40Patsha Gilgalg'a ketti. Kimham da onın' menen birge ketti. Pu'tkil Yahuda a'skerleri ha'm İzrail a'skerlerinin' yarımı patshag'a joldas boldı. 41Sonda izraillılar patshag'a barıp:
– Nege tuwısqanlarımız yahudalılar sizdi urlap ketip, sizdi ha'm xojalıg'ın'ızdı pu'tkil adamların'ız benen İordan da'ryasının' arg'ı ta'repine o'tkerip qoydı? – dedi.
42Yahudalılar izraillılarg'a:
– O'ytkeni patsha bizlerdin' jaqınımız. Nege bug'an qapa bolasızlar? Patshanın' awqatınan bir na'rse jedik pe? Ya bolmasa, o'zimizge bir na'rse aldıq pa? – dedi.
43İzraillılar yahudalılarg'a juwap berip:
– Patshada bizlerdin' on payımız bar. Sonlıqtan Dawıt patshada sizlerden go're ko'birek haqımız bar. Solay eken, nege bizlerdi jerge urasızlar? Patshamızdı qaytıp alıp keliwdi birinshi bolıp bizler aytqan joq pa edik? – dedi.
Degen menen, yahudalılardın' so'zleri izraillılardikinen ku'shlirek boldı+.
201Sol arada sol jerde Benyamin urıwınan Bixriydin' ulı Sheba degen jaramas bir adam payda boldı. Sheba ka'rnay shertip:
2Sonda pu'tkil izraillılar Dawıttı taslap, Bixriy ulı Shebanın' izine erip ketip qaldı. Al yahudalılar o'z patshası ta'repinde qalıp, İordan da'ryasınan Erusalimge shekem og'an joldas boldı.
3Dawıt patsha Erusalimdegi sarayına qaytıp barg'anda, sarayg'a qarap turıwı ushın taslap ketken toqalların baqlaw astında saqlap, olardı ta'miyinlep turdı. Biraq olar menen jatpadı. Olar o'mirinin' aqırına shekem u'y qamag'ında saqlanıp, jesir hayallar sıyaqlı jasadı+.
4Dawıt Amasag'a: «U'sh ku'n ishinde yahudalılardı aldıma shaqırıp kel. O'zin' de usı jerde bol», – dedi+. 5Amasa yahudalılardı shaqırıp keliw ushın ketti. Biraq ol belgilengen waqıtta qaytıp kelmedi. 6Sonda Dawıt Abishayg'a: «Endi Bixriy ulı Sheba bizlerge Abshalomnan da u'lkenirek jamanlıq isleydi. Ol o'zine qorg'anlı qalalardı tawıp alıp, ko'zimizden g'ayıp bolmawı ushın, sen menin' a'skerlerimdi al da, onın' izinen quw», – dedi. 7Solay etip, İoabtın' adamları, keretler menen peletlerden alıng'an ta'n saqshılar ha'm pu'tkil ma'rt jawıngerler Bixriy ulı Shebanı quwıw ushın, Abishaydın' basshılıg'ında Erusalimnen shıqtı+. 8Olar Gibondag'ı u'lken jartastın' janına jetip barg'anda, Amasa olardın' aldınan shıqtı. İoab sawash kiyimin kiyip alg'an edi. Ol kiyiminin' sırtınan bir qayıs tag'ıp, qayısqa qınında turg'an bir qanjar baylag'an edi. İoab aldıg'a ju'rip baratırıp, qanjardı qınınan shıg'ardı.
9İoab Amasag'a: «Qalaysan', tuwısqanım?» – dedi de, onı su'yiw ushın, on' qolı menen Amasanın' saqalınan usladı. 10Amasa İoabtın' qolındag'ı qanjardı an'lamadı. İoab qanjardı Amasanın' qarnına sug'ıp jibergende, onın' ishek-qarnı jerge to'gildi. Ekinshi ret urıwg'a ha'jet qalmadı, ol o'lgen edi.
Bunnan son', İoab ha'm onın' inisi Abishay Bixriy ulı Shebanı quwıwdı dawam etti+. 11İoabtın' adamlarının' biri Amasanın' o'liginin' janında turıp, Amasanın' adamlarına: «İoabqa sadıq bolıp, Dawıt ta'repte bolg'an ha'r bir adam İoabqa ersin», – dedi. 12Amasanın' o'li denesi qang'a bılg'anıp, joldın' ortasında jatırg'an edi. İoabtın' adamı o'lige jaqınlasqan ha'r bir adamnın' sol jerde toqtap qalıp atırg'anın ko'rgende, Amasanın' o'ligin su'yrep, atızg'a ılaqtırıp jiberdi de, u'stine bir kiyimdi tasladı. 13O'lik joldan alıp taslang'annan son', ha'mme Bixriy ulı Shebanı quwıw ushın, İoabtın' izinen ketti.
14Sol arada Sheba pu'tkil İzrail urıwlarının' jerlerinen o'tip, Abel-Beyt-Maaxag'a keldi. Sol aymaqlardın' xalqı da og'an qosıldı. Ha'mmesi toplanıp, Shebag'a erdi+. 15İoab barlıq adamları menen barıp, Abel-Beyt-Maaxa qalasında bolg'an Shebanı qorshap aldı. Olar qalanın' aldına topıraq u'ydi ha'm onın' u'stine minip, diywaldı qulata basladı.
16Sol waqıtta aqıllı bir hayal qala ishinen baqırıp: «Tın'lan'lar! Tın'lan'lar! İoabqa aytın'lar, berman kelsin, men onın' menen so'ylesejaqpan», – dedi. 17İoab hayalg'a jaqınlastı. Sonda hayal onnan:
– İoab degen sizbisiz? – dep soradı.
– Awa, men, – dep juwap berdi İoab.
Hayal İoabqa:
– Onda shorın'ızdın' ga'pin esitin', – dedi.
İoab og'an:
– Qulag'ım sende, – dedi.
18Hayal so'zin bılay dep dawam etti:
– Burıng'ılar: «Abel qalasına barıp, ma'sla'ha't alın'lar», – deytug'ın ha'm ma'sele solay sheshiletug'ın edi. 19Bizler İzraildın' tınıshlıg'ın qa'leytug'ın sadıq adamlarmız. Siz bolsan'ız, İzraildag'ı anaday qa'dirli qalalardın' birin wayran qılmaqshısız. Jaratqan İyenin' iyeligin ne ushın joq qılmaqshısız?
20İoab hayalg'a juwap berip bılay dedi:
– Hasla, olay emes! Men wayran qılmaqshı da, joq qılmaqshı da emespen. 21Hesh qanday olay emes. Efrayım tawlı u'lkesinen bolg'an Bixriy ulı Sheba degen adam Dawıt patshag'a qarsı bas ko'terdi. Eger onın' jalg'ız o'zin tutıp bersen'iz, men qaladan artqa sheginemen.
Sonda hayal İoabqa:
– Onın' basın sizge diywaldan taslaymız, – dedi.
22Son'ınan hayal o'zinin' dana so'zlerin pu'tkil xalıqqa jetkiziw ushın ketti. Xalıq Bixriy ulı Shebanın' basın kesip, İoabqa ılaqtırdı. Sonda İoab ka'rnay shertti ha'm onın' adamları qalanı taslap, u'ylerine ketti. İoab ta Erusalimge, patshanın' janına qaytıp keldi.
23•İoab pu'tkil İzrail a'skerlerinin' sa'rka'rdası edi. Ehoyada ulı Benaya keretler menen peletlerden alıng'an ta'n saqshılardın' a'skerbasısı edi+. 24Adoniram ma'rdikarg'a alıng'anlar u'stinen juwapker, Axilud ulı Ehoshafat jılnamashı edi+. 25Shewa xatker, Sadoq ha'm Abiyatar ruwxaniyler edi+. 26Ja'ne de, yairli İra Dawıttın' ruwxaniyi edi.
211Dawıt patshalıq etken da'wirde u'sh jıl qatara asharshılıq boldı. Sonda Dawıt Jaratqan İyeden ken'es soradı ha'm Jaratqan İye og'an: «Bug'an Shaul ha'm onın' qanxor u'y-ishi sebepshi boldı. O'ytkeni Shaul gibonlılardı o'ltirdi», – dep juwap berdi. 2Patsha gibonlılardı shaqırtıp alıp, olar menen so'ylesti. Gibonlılar İzrail xalqınan emes, al amor xalqınan qalg'an xalıq bolıp, izraillılar olardı tiri qaldırıwg'a ant ishken edi. Degen menen, İzrail ha'm Yahuda xalqı ushın jan ku'ydirgen Shaul olardı joq qılıwg'a ha'reket etti+. 3Dawıt gibonlılardan:
– Sizler ushın ne isleyin? Jaratqan İyenin' xalqına pa'tiyan'ızdı beriwin'iz ushın, bul gu'nanı ne menen juwayın? – dep soradı.
4Gibonlılar Dawıtqa:
– Bizlerge Shauldan ha'm onın' u'y-ishinen gu'mis te, altın da kerek emes. İzrailda hesh kimdi de o'ltiriwdi qa'lemeymiz, – dedi.
Dawıt ja'ne:
– Sizler neni qa'lesen'iz, men sonı orınlayman, – dedi.
5Sonda gibonlılar patshag'a bılay dep juwap berdi:
– İzraildın' hesh bir jerinde jasamawımız ushın, Shaul bizlerdi qırıp taslamaqshı boldı. 6Sonlıqtan Shauldın' urpaqlarınan jetewin bizlerge ber. Bizler olardı Jaratqan İyenin' tan'lag'anı bolg'an Shauldın' qalası Gibada, Jaratqan İyenin' aldında darg'a asamız.
Patsha:
– Men olardı sizlerge beremen, – dedi+.
7Dawıt patsha Shauldın' ulı İonatan menen Jaratqan İyenin' aldında ant ishiskeni sebepli, İonatannın' ulı Mefiboshetke rehim qıldı+. 8Al Ayya qızı Rispanın' Shauldan tuwg'an Armoniy ha'm Mefiboshet degen eki ulın, Shauldın' qızı Merabtın' mexolalı Barzillay ulı Adrielden tuwg'an bes ulın aldırıp,+ 9olardı gibonlılardın' qolına tapsırdı. Gibonlılar olardı tawda, Jaratqan İyenin' aldında darg'a astı. Olardın' jetewi de bir waqıtta jan berdi. Olar ba'ha'rdegi jıyın-terimnin' da'slepki ku'nlerinde, arpa orag'ının' baslang'an waqtında o'ltirildi+.
10Ayya qızı Rispa aza kiyimin alıp, sol tawdag'ı bir jartastın' u'stine jaydı ha'm jıyın-terimnin' da'slepki ku'nlerinen baslap, denelerdin' u'stine gu'zgi jawın jawg'ang'a shekem sol jerde otırdı. Ol denelerdi ku'ndiz aspandag'ı quslardan, tu'nde jabayı haywanlardan qorıdı.
11Dawıtqa Shauldın' toqalı Ayya qızı Rispanın' islegen isleri haqqında bildirildi. 12Sonda Dawıt barıp, Shauldın' ha'm onın' ulı İonatannın' su'yeklerin Yabesh-Gilad xalqınan aldı. Filistler Gilboada Shauldı o'ltirgen ku'ni onın' ha'm onın' ulının' denelerin Beyt-Shan qalasının' maydanına asıp qoyg'an edi. Al Yabesh-Gilad xalqı denelerdi jasırın tu'rde ol jerden alıp qaytqan edi+. 13Dawıt Shauldın' ha'm onın' ulı İonatannın' su'yeklerin ol jerden alıp keldi. Darg'a asılg'an jeti adamnın' su'yekleri de jıynaldı. 14Olardın' ha'm Shaul menen onın' ulı İonatannın' su'yekleri Benyamin jerindegi Selag'a, Shauldın' a'kesi Kishtin' qa'birine qoyıldı. Solay etip, patshanın' barlıq buyrıqları orınlandı. Bunnan keyin, Quday el ushın soralg'an duwalarg'a juwap berdi+.
15Filistler menen izraillılar arasında jan'adan urıs baslandı. Dawıt adamları menen barıp, filistlerge qarsı urıstı ha'm ol qattı sharshadı. 16Ushının' o'zi u'sh ju'z shekel qoladan islengen nayza ko'terip, taza qılısh asıng'an da'w a'wladlarınan* bolg'an İshbiy-Benob Dawıttı o'ltirmekshi boldı+. 17Biraq Seruya ulı Abishay Dawıtqa ja'rdemge kelip, sol filistti o'ltirdi. Bunnan keyin, Dawıttın' adamları ant iship, Dawıtqa: «İzraildın' shırag'ı o'ship qalmawı ushın, artıq sizin' bizler menen urısqa barıwın'ızg'a jol qoymaymız», – dedi+.
18Son'ınan Gob qalasında filistler menen ja'ne urıs baslandı. Bul urısta xushalı Sibbexay da'w a'wladlarınan bolg'an Saf degen adamdı o'ltirdi+.
19Gobta izraillılar menen filistler arasında tag'ı bir urıs boldı. Urısta beytlehemli Yaare-Oregimnin' ulı Elxanan gatlı Goliyattı o'ltirdi. Goliyattın' nayzasının' sabı toqıw u'skenesinin' qadasınday edi+.
20Keyin ala Gat qalasında ja'ne sawash boldı. Ol jerde da'wdey bir adam bar edi. Onın' qolları ha'm ayaqları altı barmaqlı bolıp, ha'mmesi bolıp jigirma to'rt barmag'ı bar edi. Ol da da'w a'wladlarınan edi. 21Usı adam izraillılardı masqaralag'anda, Dawıttın' a'jag'ası Shimeanın' ulı İonatan onı o'ltirdi+.
22Dawıt ha'm onın' adamları ta'repinen o'ltirilgen usı to'rt adam da Gattag'ı da'w a'wladlarınan edi+.
221•Jaratqan İye Dawıttı pu'tkil dushpanlarınan ha'm Shauldın' qolınan qutqarg'an ku'ni Dawıt Jaratqan İyege arnap, mına jırdı ayttı:
231Dawıttın' son'g'ı so'zleri mınalar boldı:
8•Dawıttın' batır jawıngerlerinin' atları mınalar: u'sh adamnın' ishinde basshı bolg'an taxkemonlı İosheb-Bashshebet* bir urısqanda nayzası menen segiz ju'z adamdı o'ltirdi.
9Ekinshisi axoxlının' urpag'ınan Dodo ulı Elazar bolıp, urısıw ushın toplang'an filistlerge qarsı shıqqan Dawıttın' janındag'ı u'sh batırdın' biri edi. İzraillılar ol waqıtta artqa shegingen edi. 10Biraq Elazar ornında turıp qaldı. Ol qolı talıp, qılıshqa jabısıp qalg'ansha, filistlerdi o'ltirdi. Sol ku'ni Jaratqan İye ullı jen'is inam etti. İzraillılar tek o'lgenlerdin' zatların oljag'a alıw ushın g'ana Elazardın' janına bardı.
11U'shinshisi hararlı Age ulı Shamma edi. Filistler Lexiydegi bir qızıl lobiya atızının' janında toplang'anda, İzrail a'skerleri olardın' aldına tu'sip qashqan edi. 12Biraq Shamma atızdın' ortasında turıp, sol jerdi qorg'adı ha'm filistlerdi o'ltirdi. Sonda Jaratqan İye ullı jen'is inam etti.
13Jıyın-terim waqtında, otız basshıdan u'shewi Dawıtqa qosılıw ushın Adullam u'n'girine ketti. Sol waqıtta filistlerdin' bir toparı Refaim oypatlıg'ında orda qurg'an edi+. 14Bul waqıtta Dawıt qorg'anda, al filistlerdin' tiykarg'ı toparı Beytlehemde edi. 15Dawıt suw ishkisi kelip: «Qa'nekey, Beytlehem da'rwazasının' janındag'ı suw saqlag'ıshtan birew mag'an suw a'kelip berse edi!», – dedi. 16Sonda bul u'sh batır filistlerdin' ordasın jarıp o'tip, Beytlehem da'rwazasının' janındag'ı suw saqlag'ıshtan suw alıp, Dawıtqa a'kelip berdi. Biraq Dawıt onı ishiwden bas tarttı ha'm suwdı jerge to'gip, Jaratqan İyege usındı+. 17Ol: «Jaratqan İye, bunı islewden meni saqlay go'r! Janların qa'wip astına qoyıp, barg'an bul u'sh adamnın' qanın isheyin be?» – dep, Dawıt suwdı ishpedi. Bul u'sh batır usınday erlik ko'rsetken edi.
18İoabtın' tuwısqanı, Seruyanın' ulı bolg'an Abishay sol otız* batırdın' basshısı edi. Abishay nayzası menen u'sh ju'z adamdı o'ltirdi. Sonlıqtan ol da u'sh batır sıyaqlı dan'q tarattı+. 19Ol otız*batırg'a qarag'anda ataqlıraq bolıp, olarg'a basshı edi. Biraq ol sol u'sh batırdın' qatarına kirmedi.
20Ehoyada ulı qabseelli Benaya da ma'rt jawınger bolıp, ol da ullı isler isledi. Ol moablı eki ku'shli jawıngerdi, al qar jawg'an ku'ni bir shuqırg'a tu'sip, arıslandı o'ltirdi+. 21Ja'ne ol da'wdey bir mısırlını da o'ltirdi. Mısırlının' qolında nayzası bar edi. Al Benaya og'an tayaq penen qarsı shıg'ıp, onın' qolındag'ı nayzasın tartıp aldı da, onı o'zinin' nayzası menen o'ltirdi+. 22Ehoyada ulı Benayanın' islegen isleri mine usılar. Ol da sol u'sh batır sıyaqlı dan'q tarattı. 23Ol otız batırg'a qarag'anda ataqlıraq bolsa da, biraq sol u'sh batırdın' qatarına kirmedi. Dawıt onı o'zinin' ta'n saqshılarına basshı etip qoydı.
24Otız batırdın' qatarında bolg'anlar to'mendegiler:
241•Jaratqan İyenin' İzrail xalqına ja'ne g'a'zebi qaynadı ha'm Dawıttı olarg'a qarsı qoyıp, İzrail ha'm Yahuda xalqın sanap shıg'ıwdı tapsırdı+. 2Sonda patsha qasındag'ı sa'rka'rdası İoabqa mına buyrıqtı berip, og'an:
– Dannan Beer-Shebag'a shekemgi barlıq urıwlarg'a barıp, xalıqtı sanap shıg'ın'lar, men xalıqtın' sanın bileyin, – dedi+.
3Biraq İoab Dawıtqa:
– Qudayın' Jaratqan İye İzrail xalqın ha'zirgisinen ju'z ese qılıp ko'beytsin. Taqsır, siz de bunı ko'rgeysiz. Biraq, taqsır, nege usılay islewdi qa'lep qaldın'ız? – dedi+.
4Degen menen, İoabtın' ha'm a'skerbasılardın' so'zinen patshanın' so'zi u'stin keldi. Solay etip, olar patshanın' janınan shıg'ıp, İzrail xalqın sanaw ushın ketti.
5Olar İordan da'ryasın kesip o'tip, Gad jerindegi oypatlıqtın' ortasındag'ı qalanın' qublasına, Aroerge shatır qurıp, sol jerde toqtadı. Son'ınan ol jerden Yazerge,+ 6Giladqa, Taxtim-Xodshi jerlerine ha'm Dan-Yaaang'a o'tip, aylanba jol arqalı Sidong'a bardı. 7Onnan keyin, Tir qorg'anına ha'm xiw menen kenaan xalıqlarının' barlıq qalalarına bardı. Aqırında, Yahudanın' qublasındag'ı Beer-Shebag'a keldi+. 8Olar tog'ız ay jigirma ku'n eldi bastan-ayaq aylanıp shıqqannan keyin, Erusalimge qaytıp keldi. 9İoab sanaq na'tiyjesin Dawıtqa bayan qıldı. İzrailda urısqa jaramlı segiz ju'z mın', al Yahudada bolsa, bes ju'z mın' adam bar edi+.
10•Xalıqtı sanaqtan o'tkergennen keyin, Dawıttın' hu'jdanı qıynaldı ha'm Jaratqan İyege: «Bul isim arqalı u'lken gu'na isledim. Jaratqan İye, jalbarınaman, qulın'nın' ayıbın keshire go'r! Men aqmaqlıq qıldım», – dedi+.
11Erten'ine azanda Dawıt uyqıdan turmastan aldın, onın' wa'liyi bolg'an payg'ambar Gadqa Jaratqan İyeden mınaday so'z tu'sti:+ 12«Barıp, Dawıtqa bılay dep ayt: „Jaratqan İye bılay deydi: Men sag'an u'sh jazanı usınaman. O'zin'e solardın' birewin tan'la, keyin sag'an sol jazanı beremen“».
13Gad Dawıtqa barıp, mınalardı bildirdi:
– Elin'izde jeti jıl ashlıq bolsın ba? Yamasa sizdi quwdalaytug'ın dushpanların'ızdın' aldında u'sh ay qashıp ju'resiz be? Yaki, elin'iz u'sh ku'n oba keselligine ushırasın ba? Endi jaqsılap oylap ko'rip, meni Jibergenge ne dep juwap beretug'ınımdı sheshin'.
14Dawıt Gadqa:
– Mag'an ju'da' qıyın. Adamnın' qolına tu'skenshe, Jaratqan İyenin' qolına tu'seyin. Sebebi Onın' rehimi ku'shli, – dep juwap berdi+.
15Solay etip, Jaratqan İye azannan baslap belgilengen waqıtqa shekem İzrail xalqına oba keselligin jiberdi. Sonda Dannan Beer-Shebag'a shekemgi xalıqtan jetpis mın' adam o'ldi+. 16Biraq Qudaydın' perishtesi Erusalimdi joq qılmaqshı bolıp qolın sozg'anda, Jaratqan İye O'zi jiberip atırg'an qırg'ınnan waz keshti ha'm xalıqtı qırg'an perishtege: «Jeter endi, qolın'dı tart», – dedi. Sol waqıtta Jaratqan İyenin' perishtesi ebus xalqınan bolg'an Arawnanın' qırman jerinde turg'an edi+. 17Dawıt xalıqtı qırg'an perishteni ko'rgende, Jaratqan İyege: «Gu'na islep, jawızlıq qılg'an men-g'o. Al mına qoylardın' ne jazıg'ı bar? O'tinemen, jaqsısı, meni ha'm a'kemnin' xojalıg'ın jazala», – dedi.
18•Sol ku'ni payg'ambar Gad Dawıtqa kelip, og'an: «Ebus xalqınan bolg'an Arawnanın' qırman jerine barıp, sol jerde Jaratqan İyege arnap, qurbanlıq orın qurın'», – dedi. 19Dawıt Gadtın' so'zine Jaratqan İyenin' buyrıg'ı sıyaqlı qulaq asıp, jolg'a shıqtı. 20Arawna patshanın' ha'm onın' xızmetshilerinin' o'zine tuwrılap kiyatırg'anın ko'rdi. Ol Dawıttın' aldına barıp, et-betinen jerge jıg'ılıp, ta'jim etti. 21Son'ınan ol:
– Taqsır, ne ushın qulın'ızdın' janına keldin'iz? – dep soradı.
Dawıt og'an:
– Jaratqan İyege arnap qurbanlıq orın qurıw ushın, qırman jerin sennen satıp alıwg'a keldim. Xalıqqa kelgen oba keselligi toqtaw ushın usılay islemekshimen, – dep juwap berdi+.
22Arawna Dawıtqa:
– Taqsır, neni maqul ko'rsen'iz, sonı alıp, Jaratqan İyege usının'. Mine, jandırılatug'ın qurbanlıq ushın o'gizler, otın ushın tu'yek aydaytug'ın qural ha'm o'gizlerdin' er-turmanları+. 23Taqsır! Men bulardın' ha'mmesin sizge beremen, – dedi. Son'ınan:
– Qudayın'ız Jaratqan İyenin' sizge kewli tolsın! – dep qosıp qoydı.
24Biraq patsha:
– Yaq, bolmaydı! Sennen bul na'rselerdi qunın to'lep satıp alaman. Sebebi pulı to'lenbegen qurbanlıqtı Qudayım Jaratqan İyege arnap jaqpayman, – dedi.
Solay etip, Dawıt qırman jerin ha'm o'gizlerdi eliw shekel gu'miske satıp aldı. 25Son'ınan Dawıt sol jerde Jaratqan İyege arnap qurbanlıq orın qurıp, jandırılatug'ın qurbanlıqlardı ha'm tatıwlıq qurbanlıqların berdi. Jaratqan İye de el ushın etilgen duwalarg'a juwap berdi ha'm İzrailg'a kelgen oba toqtadı+.