text:
Florïda ştatında köne qazınalardı izdewmen aynalısatın januya 300 jıl burın swğa batqan kemeden qunı 1 mïllïon dollar bolatın ïspan altının tawıp aldı. Bul twralı batıp ketken kemege ïegerlik quqığın 2010 jılı satıp alğan Queens Jewels LLC kompanïyasınıñ basşısı Brent Brïsben (Brent Brisben) xabarladı.
Qazına izdewşi Erïk Şmïtt öz äyelimen, ata-anası jäne qarındasımen birge 51 altın moneta, 12 metrlik altın şınjır tawıp alğan.
The Local xabarlağanday, bul oljalı januyanıñ soñğı üş jılda tapqan üşinşi qazınası.
Federaldi zañnama jäne ştat zañnaması boyınşa qazınanıñ 20 payızı jergilikti mwzeyge qoyıladı, al qalğanın Brïsbenniñ kompanïyası men Şmït januyası bölip aladı, dep jazadı Lenta.rw.
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


c: text/html

text:
Kemerov memlekettik wnïversïtetiniñ Tarïx jäne xalıqaralıq qatınastar fakwltetiniñ dekanı Konstantïn Yumatov tır jalañaş şeşingen birinşi kwrstıñ stwdentteri üşin jumısınan bosatıldı.
Yumatovpen birge onıñ orınbasarları Aleksey Adamenko men Roman Seleznev te orındarın bosatqan. Qızmettik tekseris 9-qırküyekke deyin jalğaspaq.
Kemerov MW tarïx fakwltetine tüsken birinşi kwrs stwdentteriniñ arasında «şeşinw» sayısın joğarı kwrstıñ stwdentteri uyımdastırğan. Sayıs Podyakovo demalıs aymağında ötken. Sayısta tüsirilgen swretter älewmettik jeliler men BAQ betinde keñ tarap, bul oqïğa ülken şwğa ulasqan edi.
Stwdentterdiñ quqığın qorğaytın Artem Xromov şeşingen stwdentterdiñ de jaza tartılwı mümkin ekenin eskertti.
Derekköz: Lenta.rw
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırımnıñ Rusiye qanunlarına alışuv müddeti arttırıla bile, dep ayttı Qırımnıñ «baş naziri» Sergey Aksönov Qırım «Cemaat palatasınıñ» azalarınen keçirilgen körüşüvde, dep haber ete Krım Media.
Onıñ aytqanına köre, buña azırlıq köreler.
«Bugünde-bugün nazirlik, şu cümleden bergi organları, prokuratura Rusiye Federatsiyasınıñ bazı qanunlarını yanvar 1-ne qadar yerine ketirmek imkânsız olğanını isbatlağan tezkerelerni qaldıralar. Şimdi bu iş alıp barıla», – dedi Aksönov.
Onıñ qayd etkenine köre, Qırım içün keçici müddetni qolaylaştırmaq içün başqa işler de yapıla.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Törkiyä kitap uquda küp Awrupa illären artta qaldırdı
Törkiyä kitap uquğa birelgän köndälek waqıt buyınça Awrupanıñ bik küp däwläten ütep kitte.
Törkiyä kitap uquğa birelgän köndälek waqıt buyınça Awrupanıñ bik küp däwläten ütep kitte. Bu xaqtağı tikşerenülärneñ näticäsen Awrupa statistika oyışması 23nçe aprel’ – kitap köne uñayınnan bastırıp çığardı. Tikşerenü 15 ildä 2008nçe-2015nçe yıllar arasında ütkärelgän. Anıñ buyınça, estoniyalılar kön sayın 13 minut uqıy häm berençe urınğa çığa. İkençedä 12 minut belän Pol’şa häm Finlyandiya kitap söyüçeläre. Vengrlar köndä 10 minut, greklar 9 minut uqıy. Töreklär lyüksemburglılar häm nemeślar belän ber ük däräcädä. Kön sayın 7 minutların kitapqa bağışlıylar. Şulay itep, Törkiyä inglizlär, ispannar häm gollandlarnı artta qaldırdı. İñ az uquçılar isä franśuzlar, avstraliyälelär häm ital’yannar.


text:
Florïda ştatındağı Sent-Petersberg qalasında jergilikti turğın öziniñ Grand Cherokee avtoköliginde Samsung Galaxy Note 7 smartfonın qwattawğa qaldırıp ketken.
Keyinirek gadjet jarılıp, boljam boyınşa, avtokölik örtine sebep bolğan.
Oqïğa ornına kelgen ört söndirwşiler örtti söndirdi, biraq kölikti aman alıp qala almadı, ol tügi qalmay örtenip ketken.
Ştattıñ ört söndirw qızmeti jäne Samsung kompanïyası oqïğanıñ anıq-qanığına köz jetkizwde.
Avtokölik ïesi Natan Dornaker örtenip jatqan Grand Cherokee swretin öziniñ Facebook paraqşasına jarïyaladı.
Buğan deyin oñtüstikkoreyalıq Samsung kompanïyası qurılğınıñ aqawların jöndew üşin Galaxy Note 7 smartfonınıñ satılımın toqtatw twralı şeşim qabıldağan edi.
stan.kz
Kommentarïï


text:
Hubble ğarıştık teleskobı ğalamşarda belgili galaktïkalardıñ işindegi eñ uzaqtağısın swretke tüsirip, oğan deyingi qaşıqtıqtı anıqtadı. GN-z11 dep atalatın jaña galaktïka Jetiqaraqşı bağıtında Jerden 13,5 mïllïard jarıq jıl qaşıqta ornalasqan. Onıñ qanşalıqtı alıs ekenin anıq körsetw üşin NASA mamandarı arnayı anïmacïya jasağan. Onda Jetiqaraqşı juldızın anıq körsetip, odan äri qanşama ese ülkeytkennen keyin barıp, jaña galaktïka körinedi. Astronomïya mamandarınıñ aytwınşa, bul öte mañızdı. Sebebi ğalamşardıñ ötkenine üñilip, onıñ damwı jayında köp närse bilwge boladı dep xabarlaydı 24 kz.
Tegï: Glavnaya, Texnologïya,
Kommentarïï


text:
Hicabnıñ Halqara kününe bağışlanğan fleşmob ilân etildi
“Büllür” Qırım müsulman qadınları teşkilâtı Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy İdaresiniñ destegi ile fevralniñ 1-de qayd etilgen Halqara hicab kününe bağışlanğan fleşmobnı ilân etti. Fleşmob “Hicabımnıñ tarihı”, dep adlandırılğan. Qaide boyunca qadınlar hicab kiymege nasıl etip qarar alğanını añlatalar. “Büllür” teşkilâtınıñ reberi Niyara Canbazovanıñ sözlerine köre, bu künge ayrı diqqatnıñ celp etilüvi – Allahnıñ qadınlarğa bergen emirleriniñ qıymetini hatırlatmaqta.
“Fleşmobnıñ maqsadı – İslâmnıñ qıymetleri, tarihı aqqında tarif etmek, cemiyetke qararımıznı añlatmaq ve eñ müimi – diniy tolerantlıqqa davet etmektir”, – dep qayd etti Niyara Canbazova.
Malümatnı içtimaiy ağlarda yerleştirip, 3-5 musulman qız qardaşlarını davet etmek ve #İstoriyaMoyegoHicba #bullür_denHicaba#fleşmob_bullür2018 heştegini qoşmaq kerektir. İleride yazılar mahsus cıyıntıqqa kirsetilecek.
“Estafetanı hicab kiymegen qızlarğa da yollap, olarnı yavluq kiyip baqmağa davet etmek mümkündir. Bundan da ğayrı, fes ve maramanı taqıp baqmaq mümkün”, – dep qayd etti Niyara Canbazova.
Teşkilâtçılarnıñ sözlerine köre, fleşmob – hicab kiymege daa qarar almağan qızlarğa destek köstermek, olarnıñ şübeleri, qorquları aqqında bilmek bir imkân, evinde, işinde añlaşılmamazlıqqa oğrağan insanlarğa qol tutmaq içün fırsattır.
“Aktsiyanıñ vastası ile biz diger insanlardan üstün olğanımıznı köstermeymiz, yavluq kiymege davet etmeymiz, biz sadece qararımız aqqında tarif etip, diniy tolerantlıqqa çağıramız”, – dep ayttı Niyara Canbazova.
Fleşmob fevral 1 kününe qadar devam etecek.
Eñ samimiy ve tesirli ikâyelerniñ müelliflerini qıymetli bahşışlar bekley.
QMDİ MDT hızmeti


text:
Masazir q.Qurtulus 93 51kv 2 otaq temirli menzilElanı seçilmiş et 0.10 AZN-dən
Masazir qesebesi Qurtulus 93 Bagcali Evler MTK -nin insha etdiyi yashayish kompleksinde 5 mertebeli hazir yasayisli binanin 4- cu mertebesinde yeni tikili olan 1otagin 2 otaga duzelmis 51 kv sahesi olan temirli menzil satilir. Senedlesmede razilasmaq olar. Binada Merkezi Istilik Sistemi var. Kompleksde bagca,mekteb, uzguculuk hovuzu, tennis meydancasi, idman sahesi, avtodayanacaq ,ticaret ve diger xidmet obyektleri , tibbi ve saglamliq xidmetleri, televiziya ve rabite internet qovsagi, ictimai neqliyyat rahatligi, cay evleri, restoranlar ve s. fealiyyet gosterir . ()
Qiyməti: 45000 AZN


text:
8.Sınıf Turkce Calisma Kitabi Sayfa 92’nin Cevaplari Enderun Yayınları
Yazan: kinafulu Ekim 16, 2012 in Uncategorized
Etiketler: 2012-2013 8. Sınıf Türkçe Çalışma Kitabı Cevapları, 8 sınıf Türkçe çalışma kitabı cevapları, 8.sınıf türkçe enderun yayınları 2012-2013 yılı cevapları, 8.sınıf türkçe enderun yayınları çalışma kitabı cevapları, enderun yayınları cevapları, Enderun Yayınları Türkçe dersi çalışma kitabı cevapları, Türkçe Enderun yayınları çalışma kitabı cevapları, yeni eğitim öğretim yılı Türkçe dersi çalışma kitabı cevapları


text:
Tatarstan Prezidentı Röstäm Miñnexanov Primore kraena eşlekle säfär kıldı. 16 mayda Vladivostokta ul Primore gubernatorı Sergey Darkin belän oçraştı, ATES-2012 sammitınıñ tözelä torgan obektların karadı häm ölkädäge tatar diasporası belän oçraştı, dip xäbär itä Tatarstan prezidentınıñ matbugat xezmäte.
Ästerxannıñ üz Tukae bulaçak
Ästerxan cire Kazan, Kuşlavıç, Uralsk kebek ük Tukay iseme belän bäyle şähär. Böek Tukaebız üzeneñ kıska gomereneñ 38 könen biredä ütkärgän. Ästerxannıñ teatr tügäräge artistları, “Idel” gazetı xezmätkärläre, aldıngı karaşlı yaşlär belän aralaşkan ul Ästerxanda. Ästerxannıñ üz Tukae bulaçak
Kazanda xäläl rizık yarminkäse açıla
19-21 iyundä märkäzebezdä KAZANHALAL-2011 kürgäzmä-yarminkäse uzaçak. Ul respublikada ikençe tapkır,KAZANSAMMIT digän III Xalıkara islam biznesı häm finansları sammitı kısasında ütkärelä. Oeştıruçısı - Islam biznesı häm finansların üsterü kommersiyale bulmagan fondı.
ПoдпиcaTbcя Ha: CooбщeHия (Atom)


text:
Qosqan waqıtı Säwir 13, 2015 | 983 ret oqıldı | saýtqa qosqan shalqar0
Qazaq eli
Belgili qazaq aqını, jazwşı, dramatwrg, kösemsözşi-jwrnalïst, Qazaqstan jazwşılar odağınıñ müşesi, fïlologïya ğılımdarınıñ kandïdatı, Axmet Baýtursınov atındağı QMW professorı, xalıqaralıq şığarmaşılıq Akademïyasınıñ korrespondent-müşesi, QR mädenïet qaýratkeri, Qazaqstannıñ qurmetti jwrnalïsi Aqılbek Qojaulı Şayaxmet 1951 jılı twğan. Jitiqara qalasında qazaq mektebin bitirgennen keýin «Şevçenko» keñşarında şopan bolıp jumıs istegen jas qalamgerdi Äwlïeköl awdandıq gazetine qızmetke şaqıradı. Odan keýin Almatı oblıstıq «Jetisw», Qostanaý oblıstıq «Qostanaý tañı» gazetterinde, oblıstıq telekompanïyada jumıs istedi. Qazaq memlekettik wnïversïtetiniñ jwrnalïstïka fakwltetin jäne Moskvadağı Ädebïet ïnstïtwtın bitirdi.
Xalıqaralıq «Qazaq tili» qoğamı oblıstıq uýımınıñ törağası, Qazaqstan jazwşılar odağınıñ Qostanaý jäne Torğaý oblıstarı boýınşa ädebï keñesşisi, oblıstıq til basqarması bastığınıñ orınbasarı, ult sayasatı jönindegi Qostanaý oblıstıq komïteti törağasınıñ orınbasarı, oblıstıq mädenïet basqarması bastığınıñ orınbasarı, oblıstıq bilim departamenti dïrektorınıñ orınbasarı, Axmet Baýtursınov atındağı Qostanaý memlekettik wnïversïteti Qazaq jäne orıs fïlologïyası ïnstïtwtınıñ dïrektorı, jwrnalïstïka fakwltetiniñ dekanı bolıp qızmet atqardı. Qazirgi waqıtta QMW baspasöz ortalığınıñ jetekşisi.
Qazaqtardıñ birinşi jäne üşinşi dünïejüzilik qurıltaýınıñ, Qazaqstan xalıqtarınıñ respwblïkalıq forwmınıñ delegatı, Qazaqstan xalıqtarı Assambleyasınıñ müşesi boldı. Qostanaý jastar uýımınıñ, Bükilodaqtıq äwesqoý şığarmaşılıq festïvaliniñ lawreatı, «Ana tili» gazetiniñ lawreatı. «Dala qoñırawı» gazetiniñ tuñğış uýımdastırwşısı jäne redaktorı boldı.
Axmet Baýtursınov atındağı medalmen, «QR täwelsizdigine 10 jıl» jäne «Eren eñbegi üşin» medalimen marapattalğan. Buqar jırawğa, Beýimbet Maýlïnge, Nurjan Nawşabaýulına arnalğan respwblïkalıq müşaýralardıñ jeñimpazı, 2007 jäne 2008 jıldarı ötken «Astana-Bäýterek» respwblïkalıq ulttıq konkwrsınıñ jeñimpazı. 2008 jäne 2009 jıldarı ötken «Daraboz» bäýgesiniñ jüldegeri. Jazwşı «Qazaq tiliniñ janaşırı» qurmetti belgisimen marapattaldı, ömirbayanı «Lwçşïe lyudï Kazaxstana» éncïklopedïyasına endi. 2010 jılı QR Täwelsizdiginiñ 20 jıldığına arnalğan «Aq bata» respwblïkalıq jabıq jır müşaýrasında ekinşi orınğa ïe boldı. QR täwelsizdiginiñ 20 jıldığına arnalğan «Atameken» respwblïkalıq konkwrsında prozalıq şığarmalar arasında ötken ädebï baýqawda ekinşi orın alca, «Täwelsizdikke tartw» respwblïkalıq aşıq jır müşaýrasında ıntalandırw sıýlığına ïe boldı. 2012 j. jaña pesalarğa arnalğan «Täwelsizdik – tuğırım» dep atalğan respwblïkalıq jabıq baýqawda jazwşınıñ körnekti memleket qaýratkeri İlïyas Omarovqa arnalğan draması birinşi orınğa ïe boldı.
Tuñğış jïnağı 1977 jılı jarıq körgen. Respwblïka baspalarınan 30 kitabı basılıp şıqqan. Solardıñ işinde «Gül men bïdaý», «Şınar», «Külimdeýdi künimiz», «Bizdiñ baqşada», «Ädemi», «Ayaz jäne Qıdır», «Bağdarşam» attı kitaptarı balalarğa arnalğan. Avtordıñ öleñderi orıs jäne şet el tilderine awdarılğan.
«Este qalar el tarïxı», «El esindegi esimder», «Tıñda twğan», «Pïramïda», «Közimdi aşıp-körgenim», «Juldızdı däwir», «Jer-besik», «Möldir bulaq» dep atalatın prozalıq, öleñder jäne poémalar jïnaqtarı oqırmandardıñ ıqılasına bölendi. Dramatwrgïya salasında da qalam terbep keledi. Aqsulw Orısbaýqızına arnalğan «Aqsulw» tarïxï draması Qazaq radïosınıñ altın qorına qabıldandı. Qostanaýdağı İlïyas Omarov atındağı qazaq drama teatrında onıñ «Taza bulaq» jäne «Şoqannıñ şeri» dep atalatın spektaklderi, Qostanaý oblıstıq orıs drama teatrında «Ibıraýdıñ ösïeti» draması qoýıldı. Atalğan pesa 2014 jıldıñ eñ üzdik draması atanıp, avtor «Altın qalam» jüldesin aldı.
Qazaq eli
Adal bolsa qasımda jan-serigim,
Aqtarmın dep oýlaýmın el senimin,
Qaharımnan qas duşpan qaýmığatın,
Men, öýtkeni, Edildiñ semserimin.
Tüspesin dep tilesem jatqa künim,
Seskenbesem ïisinen oq-däriniñ.
Ata-baba qanı bar tamırımda,
Men, öýtkeni, Qobılandı şoqparımın.
Aýıratın ulısı, urısı kim,
Berekesin saqtağan ulısınıñ,
Qanıpezer jawınıñ basın şapqan,
Men, öýtkeni, Beýbarıs qılışımın.
Qıraw qonıp üstine kirpigimniñ,
Awzın talaý bitesem jırtığımnıñ,
Qarsı kelgen duşpanğa kezeletin
Men, öýtkeni, Kene xan mıltığımın.
Aqtarsam da elimniñ qaý ğasırın,
Sırın bilsem duşpannıñ aýlasınıñ,
Qastasqandı tüýreýtin qaq jürekten,
Men, öýtkeni, Nawrızbaý naýzasımın.
Tarïx qalsa astında belesimniñ,
Ne daýındap tur eken kelesi kün?!
Közdegende mült ketpeý tïgizetin,
Men, öýtkeni, Maxambet jebesimin.
Aşıp aýtsam kïesin qazağımnıñ,
Betine aýtsam bar minin jazalınıñ,
Swarılğan birde w, birde balğa,
Men, öýtkeni, aqınnıñ qalamımın.
Qazaq eli – tülikke öris tolğan,
Qıdır darıp, bereke, ırıs qonğan.
Asqar tawlar, keñ jazıq, şalqar kölder
Babamızğa ejelden qoñıs bolğan.
Qïqw salıp uldarı at şaptırğan,
Keste tigip qızdarı, sırmaq sırğan.
Jer atawı erlikti äýgilep tur:
Orıskesken, Jawqaşqan, Qalmaqqırğan.
Kezdeýsoqta börige talansaq ta,
Qılış – qında, jebeler – qoramsaqta
Turğanda da qazağım aýbınımen
Twğan jerin qala alğan aman saqtap.
Duşpan kelse, seskenip, şeginbegen,
Aýtısqanda eşkimnen jeñilmegen,
Ultım meniñ uýığan süt sekildi,
Sabasınan assa da tögilmegen.
Şükir qılıp, joğaltpaý qanağatın,
Köpşilikke bildirmeý jamanatın,
Ölip bara jatsa da, sağı sınbaý,
Keleşekke qaldırğan amanatın.
Keýbir ulttıñ bizden de bağı basım,
Ötken kündi keý kezde sağınasıñ.
Tökpeý-şaşpaý qolğa ustap tursaq boldı,
Elim menen jerimniñ qazınasın.
* * *
Qwanğanda tätti jırdı jazğanmın,
Ketti bäri jutılıp.
Qïnalğanda aşı jırdı jazğanmın,
Şaýnap-şaýnap, tastadı onı tükirip.
Küle-küle işegim de tüýildi,
Öledi adam köp külgen.
Kim tüsiner meniñ mına küýimdi?
Külkiden de mezi bolıp kettim men.
Ïnemenen jarıp edim jaramdı,
İşi tolğan iriñge.
Künniñ közi qızdırğanda ğalamdı,
Tuzı qaldı ıdısımnıñ tübinde.
Kün men tündeý ötip jatqan almasıp
Bir qwanış, bir qaýğı.
Keýde aýmalap, keýde jönsiz jarmasıp,
Meniñ altın waqıtımdı urlaýdı.
Unaýdı
Jel müjigen bïik taw da qulaýdı,
Ağaştıñ da butaqtarı qwraýdı.
Biraq, mağan, sw sarqırap köktemde,
Jas şıbıqtıñ bür aşqanı unaýdı.
Adamdar da qaýğıradı, jılaýdı,
Tağdır, şirkin olardı da sınaýdı.
Biraq, mağan jas balanıñ wildep,
Anasına talpınğanı unaýdı.
Pende barlıq tawqimetke şıdaýdı,
Jolıqqanda amandıqtı suraýdı.
Dos-jarannıñ jïın-toýda kezdesip,
Sälemdesip jürgenderi unaýdı.
* * *
Tilimmen künim körip,
Bilimmen näsip terip,
Tapqandı bölip berip,
Ot basın aş qılmasam,
Dımbilmes nadandardıñ,
Qomağaý sarañdardıñ,
Aqılı az adamdardıñ
Awızın aştırmasam,
Küşenip, tasqandarğa,
Şirenip, asqandarğa,
Namıstan bos qalğanğa
Kewdemdi bastırmasam,
Nesine waýım jeýmin?
Qudaya, täwba deýmin!
* * *
Jerdegi adam körgen Aýdıñ bir betin,
Köre almaýdı artındağı swretin.
Sonıñ özi sanası bar adamğa
Tanıtpaý ma Bir Allanıñ qudiretin?!
«Tüsirşi dep meýirimin Qudaýdıñ», –
Jaratqannan kündiz-tüni suraýmın.
Fänï menen Baqï degen, şınında,
Eki beti sekildi ğoý bir Aýdıñ.
Bïik tawda
Beldi bekem bwıp,
Bïik tawğa şıqtım.
Taw üstiniñ swıq
Ekendigin uqtım.
Aswlardan öttim,
Körgen kezde qardı,
Kelip ketti tepkim
Jotasında şañğı.
Onda uzaq qalmaý,
Tawdan tömen tüstim.
Tastaý, biraq, baldaý
Bulaq swın iştim.
* * *
«Süýem!» degen asıl sözdi mıñ aýtıp,
Süýgeniñdi alıp jürme muñaýtıp.
Keýbir sätte kerek emes söziñ de,
Sezimiñdi qas-qabağıñ tur aýtıp.
Talaý-talaý jaqsılıqtı köz kördi,
Jattap jürdik tätti, ädemi sözderdi.
Keýbir sözdiñ köp aýtılğan, alaýda,
Jıldar öte mağınası özgerdi.
Butaqtağı japıraqtar dir etken,
Dolı jeldiñ sesin körgen kil öktem.
Qattı aýtsañ da, aýtsañ da säl jumsartıp,
Eñ jaqsı söz – şıqqan söziñ jürekten.
* * *
Tıñdamaý mï menen jürekti,
Bağınsa näpsi men aqşağa,
Qalaýşa türedi tünekti,
Jegi qurt tüspeý me baqşağa?!
Üstine turatın üýiniñ
Altın men kümisti japsa da,
Jürekte bolmasa meýirim,
Adamdı ömirde joq sana.
Jürse de qï jïnap qorada,
Şaljïıp mamıqta jatsa da,
Säwlesi bolmasa sanada,
Esalañ jalşı da, patşa da.
* * *
Tusawın şeşip qwlıqtıñ,
Tizginine şındıqtıñ
Jarmasıp jürmin.
Eki jüzdi ayarmen,
Aýır quýrıq şayanmen
Arbasıp jürmin.
Qïyanatpen alısıp,
El-jurtımnıñ namısın
Qorğasıp jürmin.
Sırın izdep ğalamnıñ,
İzimenen babamnıñ
Jalğasıp jürmin.
Körsem de ömir dawılın,
Bas aman,
Bütin bawırım.
Täwba!
Jer basıp jürmin.
* * *
Uqsamaýmın nege men basqalarğa,
Basqalarğa uqsawğa jasqanam ba.
Tosqawıl bop jolımda tosıp turğan
Taw ma, sw ma, orman ba, tas pa, jar ma?!
Ölip-öşip janadı bilte nege?
Jarığı joq şıqqandaý kün töbege.
Birdeý bolıp sırt közge körinse de,
Uqsamaýdı bir töbe bir töbege.
Kirgen söz de ärtürli bul qulaqtan,
İşken sw da ärtürli mıñ bulaqtan.
Birdeý bolıp sıldırı estilse de,
Uqsamaýdı jılğa da jıljıp aqqan.
Uqsasa da tür-tüsim özgelerge,
Ar-uyattan küni üşin bezgen elge
Uqsamaýtın oýımdı aýtsam deýmin,
Tamağıma lıqsıp söz kelgende.
Bïikterge teñeser öre qaýda?
«Bolam deseñ – uqsap baq» degen oýda.
Uqsañ boldı sezimdi jürektegi,
Uqsamasam eşkimge, kinä qoýma!
* * *
Dosıñ bolsa, sırıñdı şaşpaý jürse,
Basım bolsa, maqtanıp, taspaý jürse,
Sol jaqsı!
Ala bermeý, basqağa bere bilse,
Jaqsılardıñ izine ere bilse,
Sol jaqsı!
Taba bermeý balanı, bağa bilse,
Ata-ananıñ baqqanın bala bilse,
Sol jaqsı!
Söz keltirer eşqaşan is qılmasa,
Ösek sözdi qulaqqa qıstırmasa,
Sol jaqsı!
Janındağı joldasqa qas qılmasa,
Jamandarğa kewdesin bastırmasa,
Sol jaqsı!
Köñilinen köpşiliktiñ şığa bilse,
Qïnalğanda sabırlıq qıla bilse,
Sol jaqsı!
Öşpeýtindeý artında izi qalsa,
Aýtıp jürer el-jurtı sözi qalsa,
Sol jaqsı!
* * *
Aýtqan sözi,
Külgen közi,
Jürgen jeri las.
Aram işi,
Kewde tusı –
Qatıp qalğan tas.
Joqtı bar qıp,
İziñdi añdıp,
Ne demeýdi qas?!
Jön deseñ de,
Könbeseñ de,
Ömir osı – ras!
* * *
İşi-sırtım tüp-tügel tazalansa dep edim,
Silekeýin jaqqanğa jaza bolsa dep edim,
Juğa berdi kül-qoqıs, bile almadım sebebin.
Jarıq säwle sanamdı nurlandırsa dep edim,
Sanadağı oý älemdi tañ qaldırsa dep edim,
Qarañğığa qamaldım, bile almadım sebebin.
Jañalıqtar molaýıp, jol uzarsa dep edim,
Mal örisi keñeýip, qol uzarsa dep edim,
Böget ketti köbeýip, bile almadım sebebin.
Eñiregen erlerdiñ jırın jazsam dep edim,
Aşılmağan kömbeniñ tübin qazsam dep edim,
Qanşa qaýrat qılsam da, bile almadım sebebin…
* * *
Tiken men güli aralas
Bul fänï jaýlı ne deýik?!
İşken sw laý, awa las,
Sırqattar ketken köbeýip.
Adam az jürgen oýlanıp,
Umıt bop ädet-ğurıptar.
Dırdwğa toýlar aýnalıp,
Köbeýgen tüngi klwbtar.
Ketirip bitti söz qunın
Dañğaza, dañğoý änşiler.
Özgeler tügil, bir birin
Tanımaý ketti körşiler.
Kelmeske ketti dep jürsem
Keşegi künder aq taban,
Köbeýip qılmıs, men bilsem,
Qazaqtı qazaq sottağan.
Tabılar äli mıñ kisi,
Qul bolıp jürgen araqqa.
Bolmasa-dağı qılmısı,
Tüskender de köp qamaqqa.
Köterip kökke ulığın,
Aqınğa bolmaý baspana,
Paraqor, päle, urınıñ
Mekeni bolğan Astana.
Kewdesin tesip şemen-qurt,
Sabağan keşe Abaýdı,
Ibıraý käpir degen jurt
Elimdi ïtteý talaýdı.
Ketpeýdi esten dert tolğan
Şoqannıñ kelte ğumırı.
Jasına jetpeý mert bolğan
Qazaqtıñ talaý qulını.
Şeşilmeý jatqan tüýin köp,
Jerlester az ba satılğan.
Säken men İlïyas, Beýimbet
Qırıq tört jasta atılğan.
Keniñdi birew ïgerip,
Teriñniñ terse jemisin,
Jımısqı jawğa qol berip,
Jasağan satqın kelisim.
Xalıqtıñ köbi qurama
Qonğan soñ qoñsı künara,
Tiliñ de boldı dübara,
Diniñ de boldı dübara.
Ört bolıp jaýpap bir jalın,
Şaýqadı dawıl küz bağın.
Baq izdep şetten uldarıñ,
Jat elge ketti qızdarıñ.
Qorlığın körip käzzaptıñ,
Qaýğısın şegip azaptıñ,
Twar dep erkin, azat kün,
Jırladım jırın qazaqtıñ.
* * *
Tıñdağan jurt aýtqandı qup ala ma,
İrge tozsa, qulaýdı munara da.
Sw tübinde bir kezde jatqan şındıq
Üzip tastap şınjırın şığa ala ma?!
Şıñırawdıñ tübinde jatqan şındıq
Şıñğa şıqsa, turaqtap tura ala ma?!
Ömir degen ötkelden öter tusta
Turadı eken jol tosıp sınağı alda.
Bal jeseñ de, baýqap je, qasköý bolsa,
Wdı qosıp beredi, sirä, balğa.
Adal as iş, taza bol, twra söýle,
Qoyam deseñ tosqawıl sum-ajalğa.
Aqılbek Qojaulı Şayaxmet
Axmet Baýtursınov atındağı
QMW professorı, jazwşı,
fïlologïya ğılımdarınıñ kandïdatı


text:
Qırımda yarımdada idare etken bütün teşkilâtlarnı teşkerecekler. Mütenasip avaleni Qırımnıñ Rusiye başı Sergey Aksenov yanvar 4 künü fevqulâde vaziyetke qarşılıq boyunca ştabnıñ toplaşuvında bildirdi, haber ete Qırımnıñ Rusiye ükümetiniñ matbuat hızmeti.
«Prokuraturağa bütün idare etken şirketler, ilk nevbette memuriyet başları ve sakinler tarafından şikâyetlengen şirketler boyunca muracaatnı azırlamaq, maliye-hocalıq faaliyetiniñ teşkerüvini keçirmek. Er kesni «ufaq elekten» keçirmek – bugün cumhuriyet prokuraturasına böyle muracaat olacaq», – qayd etti Aksenov.
Qırımnıñ Rusiye başı Sergey Aksenov qazan dairelerini elektrik energiyasından söndürmege yasaq etti ve mesken evlerniñ qızdıruvı içün mesuliyetli olğanlarnı cinaiy işler ile qorquzdı.
Qırımğa dekabr 30-dan qıtaiy Ukrainadan elektrik energiyası berilmey, Herson vilâyetinde elektrik yolağınıñ patlavı buña sebep olmalıdır. Al-azırda elektrik tiremesi tamirlengen, amma energetik muqaveleniñ toqtatılmasından sebep elektrikni bermeyler. Yarıq ile olğan problemlerden sebep bazı regionlarda qazan dairelerini söndüreler, insanlar çeşit qızdıruv aletlerinden faydalanmağa mecbur.
Rusiye FİN Qırım idaresiniñ reberi Sergey Şahov aytqanı kibi, Qırım şimdi kerek olğan 1350 megavattan 931 MVt ala.


text:
Kündiki arhivlar 5 aprelya 2018
“Astanagenplanni” ziyarät qildi
Nursultan Nazarbaev “Astanagenplan” İlmiy tätqiqat layihä instituti” ҖÇYni ziyarät qildi. Dšlät rähbiri paytähtni avatlaşturuş boyiçä layihilärni ämälgä aşuruşniŋ ketip berişi, şundaqla şähärniŋ infraqurulumluq vä iҗtimaiy-mädäniy...
Yaşlar qanitiniŋ qurultiyi
Astanada «Jas Otan» yaşlar qanitiniŋ IV qurultiyi štüp, u «Biz duniyani šzgärtimiz» namliq gala-forum bilän ayaqlaşti.Mälumki, pütkül Qazaqstan boyiçä «Jas Otan» yaşlar qanitiniŋ 165...
Dšlät rähbiriniŋ poçtisidin
Prezident Nursultan Nazarbaevniŋ namiğa Hitay Häliq Җumhuriyitiniŋ Räisi Şi Җiŋpindin täşäkkürnamä käldi.HHҖ Räisi hetidä šziniŋ qayta saylinişi munasiviti bilän ävätilgän täbrik telegrammisi üçün sämimiy...
“Mustäqillik dävri” Moskvada tonuşturuldi
Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Tunҗa Prezidenti – Millät Lideri Fondiniŋ qollap-quvätlişi bilän Qazaqstanniŋ Rossiya Federatsiyasidiki älçihanisi Moskvada Nursultan Nazarbaevniŋ “Mustäqillik dävri” kitavini tonuşturdi. Mäzkür çarä-tädbir dairisidä...
Evroittipaq jurnalistlarni täklip qilidu
Qazaqstan jurnalistliri Evropa İttipaqi işiniŋ mehanizmliri toğriliq yahşiraq biliş üçün Bryussel'da käspiy täҗribidin štüş imkaniyitigä egä bolidu. Evropa İttipaqiniŋ Qazaqstandiki vakaläthanisi “Qazmedia” mediamäktivi bilän birliktä...
Deputat bilän uçrişişlar
Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi»/ «Mekteptiki» muhim mäsililär Qazaqstan Җumhuriyiti Parlamenti Mäҗlisiniŋ deputati Şahimärdan Nurumovniŋ novättiki qetim sayliğuçilar bilän uçrişişi štkän päyşänbä küni «Mektep» näşriyatidin başlandi. Bu yärdä deputatni...
Taziliq ayliri başlandi
Gšhärbüvi İSMAYİLҖANOVA, «Uyğur avazi»/ här jilqidäk, biyilmu mart eyiniŋ ikkinçi yerimidin başlap, Panfilov nahiyäsidä «Jasıl el» dšlät programmisi boyiçä kšçät oltarğuzuş işliri başlandi. Nahiyä hakimi Temirlan...
İşsizlar sani azaydi
Җumhuriyät milliy ihtisat ministrligi mätbuat-hizmitiniŋ häviriçä, yeşi 15tin juquri bolğan 8,6 million adäm ihtisatniŋ härhil sahalirida ämgäk bilän bänt. Bu 2016-jil bilän selişturğanda (8,5...
Çonҗa – tarihi uzun, keläçigi parlaq yeza
Sabiräm ÄNVÄROVA, «Uyğur avazi»/ Uyğur nahiyäsiniŋ märkizi – Çonҗa yezisi 2007-jili Almuta vilayiti boyiçä «Ülgili selo» atalğan edi. Şuniŋdin buyan aridin on bir jil štüptu....
Yardämgä… šşkilär käldi
Gšhärbüvi İSMAYİLҖANOVA, «Uyğur avazi»/ Ağriqniŋğu yahşisi yoq. Bügünki kündä bolupmu sil kesili adämlärni häläykümgä salmaqta. Mutähässislärniŋ eytişiçä, koh bakteriyaliri arqiliq juqidiğan bu ağriq yaş tallimaydu. hätta...


text:
Qırımtatarlarınıñ Vatanğa Avdeti Böyle Keçti (Foto)
Qırımtatarlarınıñ Vatanğa avdeti böyle keçti.
1990 senesi Qasım ayında qırımtatar halqı Aqmescit merkezinde Lenin meydanında açlıq protesto keçirdiler. 10-15 adam “Açlıq grevi” yazısı ile kurdele taqıp Lenin heykeli altında otura ediler.O vaqıt on biñlerce qırımtatar sürgünden Vatanına qayta ediler.Olar bir vaqıt çıqqan evlerinde yaşağan adamlarnen tartışmağa kirmege istemeyip o vaqıttaki hakimiyetinden yañı evler qurmaq içün bir pay topraq talap ettiler.Hakimiyetiniñ sessizligi açlıq ilan etkenlerine sebep oldu.
OMON protestocularnı halqağa sarıp olarnı sopa ile urdular.
Bundan soñra açlıq etken qırımtatarlardan birisi gazetecini yañı qırımtatar köyge alıp ketkende yol ortasında birden arabanı tezleştirip sandraqlamağa başladı.Meger ise açlıqtan halüsinasyonlar körgen.Ne ise ki yanında oturğan qız arqadaşı onu toqtamağa qandırdı.Özüne kelgen soñ yolunu devam ettiler.Simeiz civarında yerleşken qırımtatar köyü daha çoq quşatılğan qalege oşay edi.Etrafı tikenli teli ile sarılğan yañı qurulğan evlerde “Molotof” kokteyli şişeleri saqlı edi.Her kes OMON basqısını bekley edi.Suvdağ aqaylar toplanıp ve benzin hazırlap eger olarnı topraqlardan quvmağa tırışsalar özünü yaqmağa Qur’an tutup ant ettiler. Bu sadece bazı facialı sahneler, qıymetli oquyucular.Halqımız Vatanğa qaytıp döner eken nice sıqıntılarğa,zorluqlarğa dayandı.
Facebook Hesabınızla Yorum Yapabilirsiniz
BENZER HABERLER
KÖŞE YAZARLARITüm Yazarlar
-
-
-
-
Ayten hanım nağı beyin anıları – HATIRALAR Dr. Ayten Ahmetova
-
Suriye Şam Duma Doğu Guta’da kimyasal silah saldırısı! Uzman Dr. Muhtar Fatih
-
-
-
YABANCI BİRLİKLE SURİYE’DEN ÇIKMALI’ DA KIRIM’ DA BULUNAN İŞGALÇİ RUS BİRLİKLERİNE NE DEMELİ….! Münir BALICA
-
YILANLAR DERİ DEĞİŞTİRMEZLERSE YAŞAYAMAZLAR Prof. Dr. Nazif Gürdoğan
-
-
-


text:
Kölik jürgizwşi köpşilik qız-kelinşekterdiñ biliktiligi qanday? Astana qalasınıñ Işki ister departamenti «Avtoledï» attı erekşe bayqaw ötkizdi. Onda näzik jandılar özara dodağa tüsip, türli sınaqtan ötti. Keşegi atqa mingen Qız Jibek pen Aqjünister büginde temir tulpar tizgindegen. Qazaqstandağı ärbir besinşi jürgizwşi burımdılar ökili bolıp şıqtı. Kölik jürgizwşi qız-kelinşekterdiñ biliktiligine erler qawımı kümänmen qarayıtını jasırın emes. Bügin qatqan qağïdanı buzwğa bel bwğan astanalıq arwlar özara sayısqa tüsti. O basta «Avtoledï» dodasına qatıswğa 20 ötiniş tüsken. Türli sebeppen tek altawı ğana kelgen. Konkwrs üş kezeñmen ötti. Äriptesimiz Darïğa Taşenova da bayqawda bağın sınadı. Darïğa Taşenova, jwrnalïst: - Äyel adamdar da jaqsı jürgize aladı. Kerisinşe, äyel adamdar erejeni buzbaydı dep ayta alamın. Sondıqtan osınday bayqawdıñ ötkizilwi onıñ ayqın däleli dep esepteymin. Birinşisinde arwlar özi men köligin tanıstırdı, ekinşi kezeñde jol erejesine baylanıstı suraqtarğa jawap berdi. Müdirgenderi joq. Bul sınnan bäri de sürinbey ötti. Al soñğı bayqawda kölikpen jürw şeberlikterin körsetti. Larïsa Krasnïkova, IID Äkimşilik polïcïya basqarmasınıñ erekşe tapsırmalar jönindegi ağa ïnspektorı: - Bïıldıqqa munday bayqawdı ekinşi ret ötkizip otırmız. Birinşisi 8 nawrızda «Avtomama» degen atpen uyımdastırılğan. Şaranıñ maqsatı – jol kölik apattarın azaytw. Jol erejesin biletin jürgizwşiler köbeyse, kölik qaqtığıstarı da azayar edi. Jeñimpazdı anıqtaytın sät te jetti. Üş kezeñniñ qorıtındısı boyınşa, bas jülde Rabïğa Tügelbaevağa buyırdı. Köligin «Kroşka» dep erkeletetin kelinşek bertinde ğana bas qalağa Aqtawdan qonıs awdarğan. Temir tulpardı tizigindegenine 14 jıl bolğan. Qalğan arwlar da bayqawdan qur qol qaytpadı. Bastısı, jol erejesin kezekti ret pısıqtadı.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Avtojañalıqtar,
Kommentarïï


text:
Osman Öztunç - Ağlıyorum
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Ağlıyorum
Etiketler : Osman Öztunç - Ağlıyorum türkü indir, Osman Öztunç - Ağlıyorum türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Ağlıyorum mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Ağlıyorum türküsü, Ağlıyorum sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Ağlıyorum bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Türkün Türküsü
Osman Öztunç - Dönersem
Osman Öztunç - Gün Sazak
Osman Öztunç - Bahtiyarım
Osman Öztunç - Ötme Bülbül
Osman Öztunç - Geri Dönmedi
Osman Öztunç - Şeyhin Şahı
Osman Öztunç - Yalnızım İşte
Osman Öztunç - Üsküdar
Osman Öztunç - Üç Ayak Bir Şafak
Osman Öztunç - Yan Çizdim
Osman Öztunç - Yılgınlığına İnat
Osman Öztunç - Bozgun
Osman Öztunç - Oğul
Osman Öztunç - Gölgeler


text:
Qazaq ädebieti tağı bir qayratkerinen ayrılıp otır. Aqın, jazuşı Serik Qapşıqbaywlı 15 qañtar küni dünieden ozdı. Sübeli ädebi şığarmalardıñ avtorı bolğan aytulı aqın biıl 83 jasta edi. Qayğılı qazağa oray aqınnıñ otbasına, ädebiettegi qalamdas joldastarına, külli qazaq jwrtına köñil aytamız.
Serik Qapşıqbaywlı – 1935 jılı QHR Tarbağatay jerinde tuğan. 1956 jılı Şınjañ institutınıñ Til-Ädebiet fakul'tetin tamamdap, "Şınjañ oqu-ağartu" jurnalında eñbek etken. 1957 jılı "wltşıl" ayıbı tağılıp, 20 jıldan astam uaqıt sürginge wşırağan. 1979 jılı aqtalıp, atağı men qızmeti qalpına keltirilgen. «Jıldar arasında» attı şığarmasımen QHR Memlekettik sıylığın (1986 j.) alğan. «Jer basıp jürgender», «Künşığıs», «Joq», «Tas», «Jılqı işinde ala jür» t.b. eñbekterdiñ avtorı. 1994 jılı atamekenine kelip, şığarmaşılıq eñbek etken. El täuelsizdiginiñ 10 jıldığına oray arnayı medal'men marapattalğan.


text:
Qırımda salı künü, mart 17-de, 21 meskün yer eletrik energiyasız qala. Qırım Fevqulâde işler nazirliginde aytılğanı kibi, elektrikasız 9741 insan qaldı.
«Elektrik teminatınıñ tamiri ile «Krımenergo» şirketiniñ 38 brigadası oğraşa. Qırım Fevqulâde işler nazirliginiñ mahsus bölükleri çalışa», – denile beyanatta.
Evel bildirilgeni kibi, Qırımda salı künü, mart 17-de, qar yağuvdan 18 biñge yaqın insan elektrikasız qaldı. Qırım Fevqulâde işler nazirliginiñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, salı künü 13 meskün yer ışıqsız qaldı. Olardan çoqusı Qırım yarımadasınıñ şarqiy qısmındadır: Keriç ve Lenin rayonında.
Mart 17-de saba Aqmescitte qar yağmağa başladı. Yollar ve qalımtılarnı qar örtti, lâkin o da tez irey. Yollarda areket daa yavaş, em maşina, em de adamlar eksildi. Qırımda mart 17-de furtuna havfı qalmaqta. Yarımadada ava bozulacağını tahmin eteler.


text:
Qırım Müftiyligi bu afta yarımada toprğanda musulmanlarnıñ evlerinde keçirilgen tintüvler ve yerli prokuraturanıñ bu insanlarnıñ yasaqlanğan teşkilâtlarğa alâqası bar olğanı aqqında bildirüvleri sebebinden QAMDİ Qırım musulmanlarınıñ menfaatı ve qanuniy aqarını qorçalamağa azır olğanını bildire.
Bu aqta Qırımve Aqyar musulmanlarınıñ diniy idaresiniñ saytında aytıla.
«Er angi tarafnıñ areketlerinde qanuniylik olmalı. Dindaşlarımıznı aqıl-ferasetke ve qanuniyetniñ riayet etilmesine çağıramız.Uquq qoruyıcı organlarnıñ areketlerinde bozuluvlar qayd etilse, Qırım Müftiyligi, zarar körgenlerniñ muracaatları boyunca, Qırım musulmanlarınıñ qanuniy aq ve menfaatınıñ qoruvında yardım etmege azır», – denile beyanatta.
Qırım Müftiyligde ukrain siyasetçilerini «Qırım musulmanlarınnı milliy ve diniy duyğuları ile oynamamaq» çağıralar.
«Musulmanlarnıñ din saasında aqlarınıñ qoruvı QMDİ vazifesi ola ve işbu aqlar bozulğan olsa, Qırım Müftiyligi olarnı qorçalay edi ve qorçalayacaq», – aytıla beyanatta.
Fevral 11 ve 12 künleri Qırımda qırımtatar faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirildi. Uquq qoruyıcınıñ yaqalanuvı aqqında haber etken ediler. Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâlnı prokuraturağa çağırdılar. Uquq qoruyıcılar işbu vaqialarnı izaatlamay.
Qırımnıñ Rusiye FSB idaresi tarafından «Hizb ut-Tahrir» terroristik teşkilâtında faaliyet» cinaiy işiniñ çerçivesinde dört insan yaqalanğan. Bunı akimiyet tarafdarı olğan «Krıminform» haber agentligine Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya bildirdi.
Ukraina musulmanları diniy idaresiniñ reisi Said İsmagilov dey ki, fevral 11 künü qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüvler Qırım musulmanlarını «terrorist» olaraq köstermek içün yapılğan. Bunı o, tintüvlerge oğrağan 12 insannıñ adını berip, Facebookta yazdı.
Aqmescit şeeri Kiyev rayon mahkemesinde fevral 11 künü yaqalanğan qırımlılarnıñ – Emir Üsein Kuku, Enver Bekirov, Müslim Aliyev ve Vadim Siruk – işi boyunca mahkeme toplaşuvı keçti. Olarnı Rusiye Federatsiyasınıñ CK 250 maddesi 2 qısmı boyunca qabaatlaylar («Terroristik teşkilâtnıñ teşkil etilmesi ve bu kibi teşkilâtta iştirak»). Mahkeme 2016 senesi aprel 8-ne qadar apis cezasını belgiledi.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
ATR telekanalınıñ saibi Lenur İslâmov, telekanal muarririeti bu sene ükümet tarafından maliyeviy destek alacağında şubelengenini ayttı. Bunı o 7 dekabrde Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında bildirdi.
«Biz bu paralarnı bu sene alacağımızda pek şubelenem. Alıp olsaq ta, iç bir şey satın almağa yetiştirmemiz. İlk evelâ Maliye nazirligi pasportnı imzalamaq kerek, soñra hazine esabatı açılmaq kerek. Bunıñ episi – 20 dekabrge yaqın», – dedi İslâmov.
Ukraina Nazirler şurası ATR qırımtatar telekanalına maliye sermiyalarınıñ ayırlmasını uyğunlaştırdı. Bu aqta qarar 7 dekabrde ötkerilgen toplaşuvda qabul etildi. Bu mevzuda Urkaina İçtimaiy siyaset naziri Andriy Reva esabat bergen edi.
Ukraina Yuqarı Radası noyabr 17-de olıp keçken umumiy toplaşuvında Ukraina Nazirler şurasına Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyarnıñ teleradiokompaniyalarına devlet bücetinden maddiy yardım köstermege imkân berecek №5333 qanun leyhasını qabul etken edi.
Ukraina halq deputatı Refat Çubarov Yuqarı Radada çıqışta bulunıp, 35-36 million grivna maddiy yardım aqqında laf ketkenini aydınlattı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ihlâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Roskomnadzor 2018 senesiniñ soñuna qadar Facebook içtimaiy ağını teşkerecek ve, o vaqıtqa qadar Rusiye ukümetiniñ talapları yerine ketirilmese, resursnıñ blok etilmesi meselesi ortağa çıqmaq mumkün. Bunı muessiseniñ rehberi Aleksandr Jarov, Rusiyeniñ «İzvestiya» gazetası içün bergen intervyüde bildirdi.
Memur, 2018 senesiniñ soñuna qadar şirket tarafıdan «yerine ketirilmek kerek» olğan maddelerni sayıp çıqtı. Olarnıñ arasında: Rusiye vatandaşlarınıñ şahsiy bilgiler bazalarını Rusiye territoriyasında yerleştirilmesi, yasaq etilgen malümatnıñ alıp taşlanması ve, ondan ğayrı, «diger qanunlarğa riayet etüv». Jarov, bu cedvelden er angi madde yerine ketirilmese, ya da Rusiye devleti böyle areketni yapmaq niyeti aqqında haberdar etilmese, Facebook blok etile bilir, dep qayd etti.
Jarov, Telegram messenceriniñ blok etilmesi ile alâqalı vaziyetni izalarken, muessisede «bütün internetni yıqtırmaq» planları olmağanını bildirdi.
Rusiyede Telegram, FSBge qullanıcılarnıñ yazışmalarını şifrlemek içün işletilgen anahtarlarnıñ berilmesini red etkeni içün blok etildi. Aprel 16-da Roskomnadzor Telegram ile bağlı olğan Amazon ve Google şirketleriniñ IP-adreslerini blok etmege başladı. Bunıñ neticesinde yüzlerce onlayn-servis zarar kördi.
IP-adreslerniñ kütleviy surette blok etilmesi sebebinden qararnen 60 Rusiye şirketi uquqiy yardım almaq içün «Agora» aq-uquq qorçalayıcıları gruppasına muracaat etti. Şimdi zarar körgen serverlerniñ saipleri körgen zararlarına qıymet kese ve mahkemege muracaat etmek imkânını ögreneler.


text:
Fiart Mare kompanïyası aşıq teñizde jüzw mümkindigi bar jäne lïmwzïn sïyaqtı paydalanwğa bolatın Jet Capsule katerin jasap şığardı dep xabarlaydı Lenta.ru.
Atalğan kater sağatına 68 km ara qaşıqtıqtı jüzip öte aladı jäne onıñ sıyımdılığı 13 adam. Kater korpwsı kömirtek talşıqtarınan jasalğan. Ol bir tekti nemese jïnaqtalğan konfïgwracïya qozğaltqıştarımen jumıs jasay aladı. Keme awa baptaw jäne jılw berw quraldarımen jabdıqtalğan jäne onda LED- jarıq berw jäne äjetxana bölmesi ornalastırılğan.
Katerdiñ dïzaynı men texnïkalıq sïpattamaların tapsırıs berwşiniñ jağdaylarına qaray özgertwge mümkindikter qarastırılğan. Jet Capsule kemeniñ bağası qanşa bolatındığı naqtı aytılmay otır.
Tegï: Glavnaya, Texnologïya,
Kommentarïï


text:
«Aqto'be» telearnasına qazaq tildi redaktor qajet.Toлығыpaқ... »
Bos orındar
«Qazaqstan-Aqtöbe» telearnasına orıstildi redaktor qajet.Toлығыpaқ... »
Qoyılatın talaptar: joğarı bilimi, televedenïe jäne jwrnalïstïka salasında 5 jıl jumıs ötili bolwı qajet.Toлығыpaқ... »
Qoyılatın talaptar: Microsoft Word, Adobe After Effects, Adobe Photoshop bağdalamaların, televïzïya salasınıñ texnïkalıq quraldarımen jumıs istey, beynequrastırw negizderin bilwi qajet. Joğarı nemese arnawlı orta bilimdi, jumıs ötili 2 jıldan kem bolmawı tïis.Toлығыpaқ... »
Ïnjenerlik-texnïkalıq sala boyınşa keminde 1 jıl jumıs ötili bar vïdeoïnjener qajet.Toлығыpaқ... »
«Qazaqstan- Aqtöbe» telekompanïyasına joğarı bilimi bar jäne şığarmaşılıq uyımdarda 5 jıldan kem emes jumıs ötili bar bas redaktor qajet.Toлығыpaқ... »
«Qazaqstan- Aqtöbe» telekompanïyasına joğarı bilimi bar jawaptı şığarwşı qajet.Toлығыpaқ... »
«Qazaqstan Aqtöbe» telearnasına qazaq tildi redaktor qajet. Qoyılatın talaptar: Jwrnalïstïka nemese fïlologïya mamandığı boyınşa joğarı bilimi bolsa eñbek ötili talap etilmeydi .Bilimi joğarı, biraq käsibï emes bolsa, kem degende 2 jıl BAQ jumıs täjirïbesi bar bolwı şart.Toлығыpaқ... »
«Qazaqstan-Aqtöbe» telearnası boyınşa bos orındar twralı tolıq aqparattardı kadr böliminen alwğa boladı.Toлығыpaқ... »


text:
Rusiye muhalifi, santıraç oyunı boyunca dünyanıñ 13-nci çempionı Garri Kasparov eger de dünya siyasetçileri Ukraina Donetsk vilâyetinde yolcu uçağınıñ felâketinden evel olğan vaqialarğa başqa munasebette bulunsa ediler, işbu qaza olamaz edi dep tüşüne. Şu cümleden, Kasparov Rusiyeniñ Qırım işğalini hatırlattı.
Bunı Kasparov Twitter saifesinde yazdı, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Daima olğanı kibi, quvetsizlikniñ fiyatı arta. Eger de Qırım işğaline munasebet başqa olsa edi, bazı insanlar ölgen olsa da, bu felâket olmaz edi»,– dey o.
Saat 16.20 Kiyev ve Rostovdaki topraq üstü hızmetleriniñ «Kuala-Lumpur-Amsterdam» ava seferinen bağı üzüldi. Uçaq Donetsk vilâyetiniñ Torez şeeri yanında tüşürildi. Uçaqta 295 insan elâk oldı, olarnıñ arasında eyyetniñ 15 hızmetçisi. Birazdan qurbanlarnıñ sırasına üç qundaq balanı da kirsettiler.
Yolcularnıñ yarısı – 154 insan – Niderlandı vatandaşı ola. Bunıñ ile uçaqta 27 Avstraliya, 23 Malaziya, 11 İndoneziya ve Büyük Britaniya, Almaniya, Belgiya, Fillippinı, Kanada vatandaşı bar edi.


text:
Gaspra
Gaspra (ukraince Гacпpa, rusça Гacпpa) — Qırımnıñ cenübiy yalı boyunda, Yalta regionında, Yaltadan ğarpqa taba 12 km qadar uzaqlıqta bulunğan bir qasabadır. Gaspra terkibinde Qurucılıq şeerçigi (CTpoйropoдok) ve Marat maalleleri bar. Gaspranıñ ğarbiy yanından Koreiz qasabasınen sıñırdaş.
Gaspranıñ adı «aspro» degen yunan sözünden asıl oldı, tercimesi — aq (tüs).
Rus edebiyatında Gaspra aqqındaki ilk añma acayip seyaatçı ve naturalist akademik Peter Simon Pallasqa mensüp. O 1793—1794 seneleri Qırım boyunca seyaat etkeni aqqında meraqlı tezkereler yazdı.
Gaspra qasabası şerefine 951 Gaspra isimli asteroid adlandırılğan.
Gaspra — Qırımnıñ yalı boyundaki eñ yahşı kurortlardan biri. Mında bir çoq sanatoriy, pansionat, bağça, tar yolçıq, plâj bar. Gaspra iklimi bütün Ukraina yerlerine köre eñ issi iklimlerden biri (Mishor da böyle).
Gasprada eki mektep bar: Qurucılıq şeerçiginde (1-3 seviyeli) ve Maratta (yalıñız 1-ci seviyeli).
NaqliyeDeñiştir
Avtobus marşrutları:
Mahsus itibarğa lâyıq yerlerDeñiştir
- Qarılğaç Yuvası (1911-1912 seneleri, mimar — A. Şervud);
- Gaspranen Livadiya bağlağan «Küneşli tar yolçıq»;
- Tavr nekropolleri (milâttan evel V-I asırlar);
- Haraks adlı Roma qalesi (I-III asırlar);
- Ay Todor lampatı.
AtıflarDeñiştir
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Moskvada devlet kâtibi John Kerryniñ Rusiye Minsk añlaşmalarını yerine ketirse, AQŞ tarafından oña qarşı sanktsiyalarnıñ lâğu etilecegi aqqında bildirüvi Rusiyeniñ işğali altında olğan Qırım meselesi kün tertibinden alınacağını nazarda tutmay.
Bu aqta dekabr 16 künü AQŞ Devlet departamentiniñ matbuat kâtibi John Kirby bildirdi.
«Qırım işğalini alâ daa tanımaymız ve bu episi bir müim sual olıp qalmaqtadır», – dedi o.
John Kerry Rusiye yolbaşçılığı – prezident Vladimir Putin ve Rusiye Tış işler naziri Sergey Lavrov ile körüşüvden soñ Minsk añlaşmaları yerine ketirilmese, sanktsiyalarnıñ lâğu etilmesi aqqında söz bile ketmeycegini qayd etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Laytkoin
Laytkoin (inglizçä Litecoin, lite - ciñel, coin - täñkä) - Bitkoin tarmağı (forkı), piring elektron tüläw sisteması, İnternet çeltärendä eşläwçe üzäkläşterelmägän kriptografik aqça.
Laytkoinda Segwit kertelgännän soñ, Bitkoinğa xas masştablaştıru probleması xäl itelgän (xäzer Bitkoin çılbırında sekundada iñ küp - 7 tranzaksiä uza ala).
Laytkoyn - Bitkonnıñ 2-nçe tarmağı (forkı), Neymkonnan (Namecoin) soñ.
Laytkoin Bitkoinğa häm bütän kriptoaqçağa häm ğadi aqçağa maxsus birjalarda almaşıp bula.
Laytkoin kriptografik ısullar yärdämendä eş itelä häm yaqlana.
Laytkoin 2011 yılda Çarlz Li tarafınnan buldırılğan.
Blok çılbırı[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Laytkoinda Bitkoinda kebek mäğlümat bloklar çılbırında yazdırıla, här bloknıñ heşendä elekke heşe bar.
Bitkoinda heş SHA-256 funksiäse yärdämendä tabıla, ä Laytkoinda scrypt funksiäse yärdämendä tabıla.
Laytkoin adresları L xärefennän başlana.
Bitkoin belän çağıştıru[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Laytkoin çeltärendä Bitkoin çeltärenä qarağanda bloklar 4 tapqır tizräk buldırıla, nibarı 2,5 minutta (Bitkoinda 10 minutta).
Laytkoinnıñ ğomumi çığarılu sanı 84 million täşkil itäçäk. Bitkoinnıñ ğomumi çığarılu sanı 21 million täşkil itäçäk.
840 meñ blok yasawdan soñ aqçalata tüläw ike tapqır kimi.
Zäğiflege[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Bitkoinnan ayırmalı bularaq Laytkonda ber zäğiflege bar, ul Time Warp dip atala. Laytkoin çeltärendä bloklar tiz yasalğanğa kürä cinäyänçe-xaker tiz laytkoinnar çığara ala, şunıñ öçen cinäytçeneñ kontrole astında çeltärneñ 51% ı bulırğa tieş. Lakin bu sanğa berkem ireşmi.
2017 yılnıñ 28 avgustında Laytkoin bäyäse 63 USD täşkil itä.


text:
Rusiyedeki Sankt-Peterburgnıñ Petrograd rayon mahkemesi qırımtatar faaliyetçisi Asan Mumcini yedi künge azatlıqtan marum etilüvge mahküm etti. Bunı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov bildirdi.
Onıñ bildirgenine köre, mayıs 1 numayışında çetel memleketlerine ait bayraqlarnıñ qullanılması, şeklen tevqif içün sebep oldı.
Çubarov: «Asan Mumciniñ, Sankt-Peterburgdaki diger az sayılı faaliyetçileri ile birlikte Putinniñ rejimine qarşı ve qırımtatar siyasiy mabüslerine qol tutuv maqsadınen yapılğan tedbirlerde daima iştirak etkeni, tevqif etilmesiniñ kerçek sebebi olğanı, er kes içün aşkârdır», – dedi.
Al-azırda Rusiyeniñ resmiy tahqiqat organları tarafından Rusiyede qırımtatar faaliyetçisi Asan Mumciniñ tevqif etilmesi aqqında malümat berilmedi.
Bundan evel Sankt-Peterburgdaki qırımtatar toplulığınıñ vekili Asan Mumci, cemiyet içinde yapılğan qırımtatar halqına qol tutuv tedbirlerinde iştirak etti.


text:
Mayıs 18-de saat 11-den saat 13-ke qadar Twitterde qırımtatarlarğa qoltutuv aktsiyası ötkerilecek. Twitter qullanıcıları qırımtatarlarğa qoltutuv birdemlik aktsiyasına qoşula bileler. Bunı aktsiyanıñ teşkilâtçıları «Tsentr UA», Krım SOS.yu «Çesno» cemaat areketi bildireler.
Faaller yarımada işğalinden soñ Qırımda olğan qıyın vaziyet aqqında hatırlattılar.
«Bu sene işğal akimiyet daa beterini yaptı ve barışıq toplaşuvlar aqqını sıñırlap, Aqmescitte keçirilecek olğan qırımtatar sürgünligi yıllığına bağışlanğan aktsiyanı yasaq etti. Bu vaziyette Ukraina vatandaşları bunıñ kibi şaraitlerde qalğan semetdeşlerine qoltutmaq kerekler», – dep qayd eteler aktsiyanıñ teşkilâtçıları.
Qullanıcılarğa Twitter saifesini qullanıp, #SaveCrimeanTatars # QirimSurgunu hashtagleri ile mesac yazmağa teklif etile.
Qırımda Aqmescitniñ Rusiye şeer memuriyeti Qırımtatar Milliy Meclisine sürgünlik yıllığına bağışlanğan matem mitingini keçirmege resmiy şekilde yasaq etti. Qırım akimiyeti sürgünlik qurbanlarınıñ hatıra kününiñ «yañı formatını» belgiledi. Meclisniñ bir sıra vekili mayıs 18 aktsiyalarınıñ keçirilmesi yasaq olğanı aqqında tenbi aldı.
Qırım işğalinden evel sürgünlik yıllığında Aqmescitte Bütünqırım matem mitingi keçirile edi, tedbirde onlarnen biñ insan iştirak ete edi.
Kiyevde qırımtatar halqı sürgünliginiñ qurbanlarını añma tedbirleri mayıs 14-te başlaycaq. Ukrainanıñ diger şeerleri, Varşava, Berlinde ve Türkiyede de qırımtatarlarğa qoltutv aktsiyaları keçirilecektir.


text:
1. Sporttıq sömkedegi jağımsız ïis
Deneñizdi qızdırıp kelgen kezde terge malınğan kïimiñizdi sömkege sala salatınıñız anıq. Keyin sömkeden ketpeytin jağımsız ïis payda boladı. Sömkeñizden şığatın jağımsız ïisterdi sïlïkagelder öte jaqsı ketiredi.
2. Terezeniñ bwlanwı
Avtoköliktiñ quraldar panelinde selïkat qanşalıqtı köp bolsa, maşïna terezesiniñ bwlanwı sonşalıqtı bäseñ boladı.
3. Bwlanıp qalğan fotoaparat lïnzası
Fotoapparatıñızdıñ lïnzası bwlanğan kezde sizge sïlïkagel qaltasşası kerek boladı. Atalğan zattı fotoapparattıñ qaltaşasına salıp jürw kerek.
4. Ötkir saqal qırğış
Satıp alğan saqal qırğışıñızdıñ alması tozıp, waqıtınan burın isten şığıp qalwı mümkin. Bul jağdayda da almastı sïlïkagelmen birge saqtasañız ol uzaq waqıtqa deyin ötkirligin saqtap qaladı.
5. Ösimdikter üşin paydası
Üydegi ösimdik tuqımdastarın pakettermen birge saqtañız. Mindetti türde onıñ qasına birneşe sïlïkagel paketterin qoyıp qoyıñız, sol kezde qıs boyı sizdiñ ösindiñiz solmaytın boladı.
6. Kümistiñ tazalığı
Asxanada taza kümisten jasalğan qasıqtardıñ boyı lastanıp qalmasın deseñiz, basqa metaldarmen tüsi awıspasın deseñiz tağı da osı qaltaşanı paydalanıp köriñiz. Onı qasıqtar turatın tartpağa salıp qoyğan jön.
7.Dımqıl ïis tartqan kïimder.
Kïimderiñiz çemodanda uzaq jatıp, dımqıl tartıp, ïistene bastağan bolsa sïlïkageldiñ birneşe qaltaşasın biraz waqıtqa çemodanğa kïimdermen birge salıp qoyıñız.
8. Swretterde qorapta saqtaw
Ötken künnen qalğan estelik swretteriñiz uzağınan saqtalıp tursın deseñiz, tağıda sïlïkagel qaltaşasın swrettermen birge qorapqa salıp qoyıñız.
9. Swretti qatırmaların saqtaw.
Üyiñizde boyawı qanıq qattı qağazğa nemese swsıldap turatın materïalğa jazılğan jazw-swret bolsa onı qıs kezinde, jalpı dımqıl jağdayda abaylap ustaw kerek, bülinip qalwı äbden mümkin. Al, sïlïkagel qaltaşasın osı swrettermen birge qoysañız, bülinwdiñ aldın aladı.
10. Swğa tüsip ketken telefon üşin
Sïlïkagel swğa tüsip ketken uyalı telefonıñızdıñ swın bir tünniñ işinde sorıp aladı. Ol üşin, uyalı telefonıñızdı öziñiz biletin ädispen şaşıp tastap, telefondı sïlïkagelge 12 sağattay birge qoyıp qoysañız jetedi.
Kündelikti ömirde qajetti, biraq biz bile bermeytin sïlïkagelderdiñ 10 paydalı qasïetteri osı.
Derekközi: marketium.ru
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
Keriç merkezinde şeer yalısı yanındaki eski kinoteatr divarında «Sabır etiñ, insanlar, tezden yaz» yazısı peyda oldı, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Yazı qave renki boya ile yapılğan, mında evel Rusiye prezidenti Vladimir Putiniñ büyük süreti tasvir etilgen edi, amma belgisiz şahıslar tarafından üstüne pis sözler yazılğanından soñ, kommunal hızmetniñ hadimleri onı boyalap qoydılar.
Soñ vaqıtları Keriçte, bütün Qırımda olğanı kibi, ava arareti sıfırdan aşağı on ve ziyade derecege qadar eksildi.
FİN şeerde qızdıruv noqtalarını açtı, biri – Deñiz vokzalı yanında. Mında isinmek ve sıcaq çay içmege mümkün.
Bunıñ ile şeerde alâ daa energetik teminlevi ile problemler bar. Keriçke yarıq cedvel boyunca berile ve künde bir qaç kere söndürile.
Qırımğa dekabr 30-dan qıtaiy Ukrainadan elektrik energiyası berilmey, Herson vilâyetinde elektrik yolağınıñ patlavı buña sebep olmalıdır. Al-azırda elektrik tiremesi tamirlengen, amma energetik muqaveleniñ toqtatılmasından sebep elektrikni bermeyler. Yarıq ile olğan problemlerden sebep bazı regionlarda qazan dairelerini söndüreler, insanlar çeşit qızdıruv aletlerinden faydalanmağa mecbur. Rusiye FİN Qırım idaresiniñ reberi Sergey Şahov aytqanı kibi, Qırım şimdi kerek olğan 1350 megavattan 931 MVt ala.


text:
Qazaqtıñ «Tektiden tekti tuadı, tektilik twqım quadı» – degen maqalı beker aytılmağan. Onı biıl tiri bolğanda 90 jasqa tolatın qazaqtıñ Qaltayı (Qaliolla) Mwhamedjanovtıñ babalarınıñ ömir jolı arqılı däleldeuge boladı. Qaltaydıñ törtinşi atası Qız ben jigit aytısınıñ jwmbaq aralas keletin köne türiniñ negizin qalağan Küderiqoja Köşekwlı (1820-1858 jj.). Onıñ Ülbike Jankeldiqızımen jwmbaq aralas keletin aytısı halıqtıñ dünietanımın beynelegen tuındısı retinde, akademik V.Radlovtıñ äygili kitabı boyınşa nemis tiline Gamburgte audarılğan. Qaltaydıñ äkesi Mwhamedjan Nürekewlı (Küderiden Narbota, odan Nüreke) jastayınan öte alğır zerek qwyma qwlaq bolıp ösken. Aldımen, Nüreke äkesinen sauat aşıp, segiz jasında Sır boyında Tapal ahun degen atpen belgili Nwrmwhammedtiñ joldamasımen, Bwharanıñ äygili Mir-Arab Kökiltaş medresesine tüsip, onı tamamdap, sopılıq därejesimen Sır boyına oraladı. Mwhamedjannıñ Qaramolda atanuı ülken wlı Äbibulla ağanıñ pikirinşe Qwrandı, payğambarımızdıñ hadisterin jatqa aytatın, qwran ayattarınıñ kitaptıñ qay betinde neşinşi qatarında ekenin de esine saqtaytın Qari molda degennen boluı kerek. Al, S.Şauhamanovtıñ oyınşa «Qara» söziniñ eski türikşe beretin «Wlı» degen mağınasına baylanıstı. Bizdiñ oyımızşa, bwl eki pikirdiñ ekeui de jansaq emes. Kerisinşe Mwhamedjan atamızdıñ beynesin ärlep, örnektep wlıqtay tüsetindey.
Mir-Arab Kökiltaş medresesin bitirgennen keyin, Mwhamedjan-Qaramolda Kişi jüz, Jetiru, Barlıbay Tabındardıñ balaların oqıtıp, imandılıqqa, adamgerşilikke tärbielep, ülken qwrmetke ie boladı. Bwl jerden qonıs audaruına 1916 jılı qazaq jastarınan patşa äsker qatarına jigit aluğa baylanıstı el işindegi dürbeleñniñ bastaluınan, ekinşi jağınan ortanşı ağası Maqswttıñ dünieden ozuı sebep bolğan. Maqswttıñ mürdesi äkesi Nüreke jatqan Jalağaş audanınıñ «Arqaş» degen qorımına qoyıladı. Maqswt ağasınıñ qaytıs boluı üş jüzge atı şıqqan äygili oqımıstı, ğwlama ğalım wstazı Nwrmwhammedtiñ (Tapal ahun) dünieden ozuına säykes keledi. Mwhamedjannıñ janın küyzeltken eki qazanıñ arası üş aq kün. Däl sol kezde onıñ qalamınan «Biri janım, biri imanım» degen zar men mwñğa tolı özin de özgelerdi de şükirlik etuge şaqırğan joqtau jırı tuadı. Bwl öleñdi ömirden ozıp ketken Kenehan Qanağatovpen äkem Qwdaybergenniñ eriksiz tögilgen köz jastarı saqaldarın juıp, egile aytıp otıratındarın estidim de. Biraq Qaramoldanıñ aqtalmağan kezi bolğandıqtan, olar onıñ mätinin de, ırğağın da özderimen mäñgi jayğa alıp ketti. Ökinişti-aq!
Mwhamedjan arab, parsı, şağatay, özbek, türkimen, qırğız, orıs tilderin meñgergen dindar ğwlama ğalım, sondıqtan, Nwrmwhammed (Tapal ahun) öziniñ üzdik şäkirti retinde Mwhamedjanğa ülken senim artıp, onı keleşek wrpaqtı Islam qağidaları negizinde tärbieleuge bağıt berip otırğan. Demek, Mwhamedjan da onıñ wstazı Tapal ahun da Keñestik ideologiyanıñ tüptep kelgende, qwrdımğa ketip, islamnıñ älemdik ilimge aynalatının sezgen auqımı keñ ğwlamalar. Dinge tikeley qarsı bağıttalğan bwl ideologiyanıñ tegeurini qattı bolğanmen, Mwhamedjan öziniñ wstazdıq qızmetin toqtatpağan. Ol 1926-1929 jıldarı Jañaqorğandağı Ayqoja Işanğa saldırğan «Aqtas» meşitiniñ bas imamı boladı. Belgili memleket qayratkeri Älihan Baymenovtiñ äkesi Mwhamediya, aqındar A.Toqmağanbetov, Q.Baymağanbetov, T.Däuitbaev, jırau R.Mäzhodjaev siyaqtı tarihi twlğalar «Aqtas» meşitinde Qaramoldadan däris alğan. 90 jıldığın toylağalı otırğan qazaqtıñ Qaltayı da osı jerde düniege kelgen. Biraq, Qaltay ağa öz qolımen jazğan ömirbayanında tuğan jerin Tereñözek audanınıñ Şirkeyli auılı (bwrıñğı Qızıljalau wjımşarı) dep körsetedi. Onıñ sebebin keyinirek aytamız.
Mwhamedjan atası aqın Küderiqoja Köşekwlınıñ aqındıq qasietin tügeldey qabıldağan twlğa. Onı Sır süleyleriniñ biri Kete Jüsip Eşniyazwlı:
Mwhamedjan şıñ äulet,
Taqısız taza aq aydın.
Öleñdi jazğan min körip,
Äruaqqa ketken sıyınıp.
Älinde bilmey köbisi,
Jel sözben bahas oylağan,
Almasqa şapqan adamday.
Qalar ed belden qiılıp – dep joğarı bağalağan. Mwhamedjan Nürekewlınıñ bizge jetken öleñderin osı joldardıñ avtorı «Taqıssız taza aq aydın» degen taqırıppen respublikalıq ädebi-mädeni, qoğamdıq-sayasi, aqparattıq-tanımdıq «Sırdariya» al'manağında jariyalağandı (№2 (8) 2010 j. 76-90b. Sondıqtan, oğan köp toqtalmay, Mwhamedjan Nürekewlınıñ jazıqsız repressiyağa qalay wşırağanın, onıñ RSFSR Qılmıstıq Kodeksiniñ 58-10, 58-11 baptarımen atılu jazasına kesilgendigin, bwl ükimnen keyingi Qaramolda äkemizdiñ ömirine baylanıstı keybir payımdaular men boljamdardıñ bolğandığına oquşı nazarın audaru. Onıñ üstine, «Öte qwpiya» degen grifpen repressiyağa wşırağandardıñ tergeu amaldarı men jauap qwjattarı bwrınğı Memlekettik qauipsizdik komitetiniñ (KGB) arhivinen oblıstıq işki ister departamentine berilip, ol qwjattarmen tanısuğa mümkindik tudı.
Nätijesinde, Mwhamedjan Nürekeevtiñ №616 isimen tanıstım. Bwnda 1937 jıldıñ 25 tamızınan 22 qazanğa deyingi tergeu swraqtarı men qoldan wyımdastırılğan jazalanuşılardıñ jauaptarı tigilgen.
Säl şeginis. Meniñ äkem Qwdaybergen Mwhamedjan atamızdan birneşe jas kişi. Keñes ükimeti ornap, onı kedeylerdiñ müddesin qorğaytın, olarğa teñdik pen baqıt äkeletin qoğam retinde nasihattalıp, soğan say kommunistik ideologiya qalıptastırılğanı tarihi şındıq. Äkem dini sauatına qosımşa qazirgi oqu-jazudı üyrenip, kezinde ärtürli qızmetter atqarğan. Al, Qaramolda atamız şıñdığında Keñes ükimetine, onıñ sayasatına tübegeyli qarsı bolğan. Äkem: – Tündeletip Mwhamedjan ağama bağıtıñızdı qoyıñız dep üşinşi ret barğanımda, osı ükimetiñ tübi qwrdımğa ketpese, mwrnımdı kesip beremin, bwl mäsele boyınşa ekinşi kelme, – dep wrsıp qaytarğandı dep aytıp otıratın. Osı uaqıtta Mwhamedjan aqınnıñ «Zaman-ay» degen sayasi taqırıptağı öleñi şığadı.
Äkem onıñ mazmwnın tügel tüsinip, jatqa bilgenmen, bizge aytpay ketti. Sebebi, ol kezde Mwhamedjan atamız äli aqtalmağan bolatın. Osı bir wzaq tolğaudıñ mätininen bizge jetkeni tömendegi joldar ğana.
Qıran bürkit tau bökterin bauırlap,
Tura wşarğa qanat-qwyrıq auırlap.
Tegi jabı, toqpaq jaldı torı ayğır,
Arğımaqtı bara jatır sauırlap.
Körgensizder kölbeñdegen Zaman-ay!
Köp üyirde bar edi bir qısıraq,
Ketti oğan jaman säurik wşırap.
Körgensizder kölbeñdegen Zaman-ay!
Osı bir şağın üzindiden: «Tegi jabı toqpaq jaldı», «Jaman säurik», «Körgensizder kölbeñdegen» siyaqtı söz tirkesterinen Mwhamedjan aqınnıñ Keñestik bilikke degen bükpesiz aytılğan sayasi qarsılığın bayqauğa boladı. Mwhamedjan atamızdıñ twtqındaluına sebep bolğan da osı öleñ. Qarsaqpayda twratın Naymannıñ Matay ruınan şıqqan Nwrjan qajı ğwlama, emşi, bolıs bolğan kisi. Mwhamedjan atamızdan on jas ülkendigine qaramastan, oğan qol berip pir twtqan. Sayasi közqarastarı da bir bolğan. 1937 jılı Nwrjan qajı men onıñ wlı Ğaynaddin qamauğa alınadı. Tergeu men tintu barısında tügel jırtıp ülgirmegen Mwhamedjannıñ «Zaman-ay» attı tolğauınan joğarıda atalğan üzindi Ğaynaddinniñ qaltasınan şığadı. Är türli ädister men qıspaqqa alıp, tergeu barısında bwl öleñniñ avtorı Sır boyındağı Mwhamedjan Nürekeev ekenin anıqtaydı. 1937 jılı 23 säuirde Qarağandı oblısı NKVD-nıñ Qarsaqpay audanınıñ qızmetkerleri Tereñözek audanınıñ Qızıl jalau wjımşarınıñ Äsir qıstauında otırğan Mwhamedjandı twtqındaydı. Sol kezde toltırılğan anketada körsetilgendey, äleumettik jağdayı: şarua, molda bolğan, meşit wstağan, 10 iri qara malı bolğan. Otbası: Äyeli Şaripa 38 jasta. Zaruha 48 jasta (onı da äyeli dep körsetken şındığında ol qaytıs bolğan Maqswt ağasınıñ jesiri) wldarı: Äbibulla 11 jasta, Qaltay 10 jasta, qızı Rısbike 7 jasta, wlı Ibragim 4 jasta, qızı Rıskül 1 jasta eken. Söytip, Şaripa men Zaruha analarımız-qos jesir şettey bala-şağalarımen añırap qala beredi. Mwhamedjan atamızdıñ ülken wlı Äbibolla «Men qalay aqın boldım» degen öleñinde:
Äkemiz öleñ sözdiñ tarlanı edi,
Bizderdi bir jetkizu armanı edi.
Jılıñda otız jeti opat bolıp,
Artında üş jetimek qalğan edi, – dep tebirense, «Özime äm özgelerge» degen öleñinde:
Jığılıp on jasıñda bäyteregin,
Ömirdiñ boldın talay qıspağıñda.
Jazıqsız jau atanıp ketti-au äkem,
Äsirdiñ atı -şulı qıstağında.
Opat jıl otız jeti qandı-qasap,
Sebepker zaman ba älde, Stalin ba?
Attırıp arıstarın qarañ qazaq,
«Quanttı» qaraularmen iştarında.
Halıqpız şaş al dese bas alatın,
Swrqiya sayasattıñ ıqpalında.
(Jan äkem jarıqtıqtıñ jayı bolğay,
Jännäti Jauadannıñ» wşpağında) –dep küñirenipti.
(Sırdariya. Al'manah. №4 (10) 2010 j. 46,48,49 better).
1937 jıldıñ tamız ayınıñ 18-de, yağni, tört aydan keyin Mwhamedjan atamızdı Bitteğwlov Nwrjan qajı men Qarsaqpaydan NKVD-nıñ Qızılorda bölimşesine aydaydı. Al, Nwrjan qajınıñ balası Ğaynaddinniñ tağdırı belgisiz. Bizdinşe eki dos-Mwhamedjan men Nwrjan barlıq kinäni öz moyındarına alıp, onı qwtqarğan sıñaylı.
NKVD-niñ Qarsaqpay bölimşesiniñ Memlekettik qauipsizdik salasınıñ serjantı Musin 5 mamır 1937 jılğı tergeuinde Keñes ükimetin qwlatu jönindegi kontrrevolyuciyalıq jazbaşa oyımdı Bitteğwlov Nwrjanğa jiberdim degizip Mwhamedjan atamızdı moyındatadı. Bwndağı «Jazbaşa oyım» dep otırğanı joğarıda keltirgen «Zaman-ay» tolğauınan tergeuşige jetken üzindi. Söytip, Mwhamedjan men Nwrjan sındı qos ğwlamanıñ tağdırın serjant şenindegi topas jandayşap Musin şeşken. Tergeu amaldarınıñ bäri de orıs tilinde jürgizilip, är betke qol qoydırtıp, bwlardı jaqsı biletin öz ağayındarın kuälikke tartıp otırğan. Kinälau olardan qısımmen alınğan jauapqa negizdelip, onıñ dwrıs-bwrıstığı qosımşa mälimettermen däleldenbegen, audarmaşınıñ qızmeti paydalanılmağan. Keybir arhiv qwjattarında kezdesetin dälelderge qarağanda, joğarıda kinäli dep tabılğan twlğalardıñ tuıstarınıñ işinen tergeuşilerge qızmet etkender de bolğan. Uaqıt qıspağına şıdamay, zamannıñ keleşegin bağdarlay almağan, söytip talay jazıqsız jandardıñ obalına qalğan beyşara pendeler qanğa boyalğan arları men allanıñ aldında jauap bererin qaperlerinen şığarsa kerek.
Zamanımızdıñ wlı suretkerleriniñ biri Äbiş Kekilbaywlınıñ «Sañlaq» degen atpen şıqqan («Atamwra» 2004 j.) Qaltay Mwhamedjanov turalı estelikter kitabınıñ alğı söz ornına jazğan «Erekşe qwbılıs, Eren twlğa» attı maqalasınan mına joldardı oqıp köreyik:
– 60 jıldardağı ädebi jiındardıñ birinde jer aydalıp kelgen aqsaqal aqın Qalağañnıñ äkesi Mwhamedjan piradardıñ abaqtıda bir tünep ülgirmey jatıp, özgelerge orın bosatu üşin sotsız, tergeusiz atılıp ketkenin öz közimen körgenin jılap twrıp estirtip: «Qaydasıñ Qaltayjan?! Bwdan habarıñ bar ma edi?!» – dep swrağanda, änşeyinde äzilkeş jazuşı sostiya qarap: «Estip twrmın. Bilemin ağa» dep sañk ete qalıp edi. Qalağanıñ sañk etken dauısın 1962 jılı jazıp bitirgen «Meniñ dertim» draması aytqızğan bolatın. Jiırma bes jıldan keyin, 1988 jılı Qaltay Mwhamedjanovtıñ «Meniñ dertim» draması «Biz perişte emespiz» degen atpen M.Äuezov atındağı Memlekettik akademiyalıq drama teatrı sahnasında sana cenzurası tosqauılın bwzıp jarıp zor tabıspen qoyıldı.
Äbiş Kekilbaywlınıñ «Aydalıp kelgen aqsaqal aqın» dep otırğanı Toğızaqov Qasım Särsenwlı (1910-1984 jj.) Bilim jolın Qostanay pedagogikalıq tehnikumınan bastağan ol Leningradtıñ A.E.Gercen atındağı pedagogikalıq institutında oqıp jürgende, sayasi közqarası üşin birinşi ret (16 aqpan 1933 jıldan 20 mamır 1933 jılğa deyin) twtqındalıp, PP OGPU-dıñ şeşimimen qılmısı däleldenbegendikten bosatıladı. Ekinşi ret Almatıda sol motivpen tağı da twtqındalıp (04.12.1933-07.03.1934 jıl aralığında), alğaşqıday merzimde tört ayda bostandıqqa şığadı. Köp wzamay, 1934 jılı Qazaqstan Jazuşılar odağınıñ audarmaşılar bölimin basqaradı. Qasım Toğızaqovtıñ atalğan eki ret isti bolıp twtqındaluınıñ uaqıtı Mwhamedjan atamızdıñ türmede otırğan uaqıtımen säykes kelmeydi. Qasım Toğızaqov üşinşi ret RSFSR-diñ qılmıstıq kodeksiniñ 58-10, 58-11 baptarımen ayıptalıp, wzaq merzimdik jazamen sottaladı. Türmede 1941 jıldan bastap 15 jıl otırıp, 10.10.1956 jılı Qazaq Keñestik Socialistik respublikasınıñ Joğarğı sotınıñ Tergeu komitetiniñ şeşimimen qılmıstıq äreketiniñ däleldenbeuine baylanıstı aqtaladı. Sonda joğarıda Äbiş Kekilbaywlınıñ Toğızaqov Qasım Särsenwlınıñ Qaltay ağağa äkesi jaylı aytqanı onıñ üşinşi ret sottalu uaqıtına säykes keletindey. Demek, 1937 jılı Mwhamedjan Nürekewlınıñ atu jazasına kesilip, ükimniñ orındalğanı jaylı qolımızdağı bar qwjattardıñ şındığı düdamäl oylarğa jeteleydi. Onıñ üstine, Mwhamedjan atamızğa ayıptau babı Q.Toğızaqovqa tañılğan 58-10, 58-11 baptarımen säykes keledi.
1937 jıldıñ 21 qazan ayındağı kişi leytenant Cıganov qol qoyğan jeti paraqtan twratın orısşa jazılğan hattamada Mwhamedjan äkemiz öziniñ kontrrevolyuciyalıq wlttıq toptı Keñes ükimetine qarsı wyımdastırğanı, söytip, Keñes ükimetin qwlatuğa äreket jasağanı, wyımdastıruşılıq isterin moyındağanı turalı qwjat negizinde, onıñ isi sotqa jiberiledi. Sonımen, tergeu amaldarı ayaqtaladı. Al, tört künnen keyingi 29.10.1937 jılğı ayıptau qortındısında Mwhamedjan Nürekeev kontrrevolyuciyalıq wlttıq qozğalıstı basqarğan işan Appakov Alyauadinniñ tapsırmasımen, Orta Aziya respublikalarında kapitalistik qwrılısqa negizdelgen täuelsiz mwsılman memleketin qwruğa äreket jasadı degen qosımşa ayıp tağıladı. Söytip, onıñ «qılmıstıq» isi Oñtüstik Qazaqstan oblıstıq NKVD-niñ soñğı şeşimin şığaratın «Üştiktiñ» qarauına jiberiledi. Bizdiñ qolımızda 1 qaraşa 1937 jılı qabıldanğan № 616/703 Qauipsizdik komitetiniñ 8-şi böliminiñ leytenantı Korenev qol qoyğan qaulınıñ Mwhamedjan Nürekeevti eñ joğarğı jaza-atuğa bwyırğanı, jeke zattarın kämpeskeleu turalı şeşimi jäne onıñ mültiksiz orındalğanı turalı qwjat bar.
Tağdırdıñ är aluan talqısımen abaqtığa otırğandardıñ bir-birimen baylanısı qazirgi aqparattıq dünieniñ mümkindikterinen kem bolmağandığı belgili. Mwhamedjannıñ ölim jazasına kesilgendegi soñğı künin ülken wlı Äbibolla ağa tuğan qwdası Espenbetov Şahaptıñ atuğa kesilgenderdiñ kamerasında bolğan koja Bahramnan jetken mına deregin keltiredi: – Sol tünde Mwhamedjan eki bas namazın oqıp, soñınan Q.A.YAssauidiñ: «Qolım twtıp jolğa salğan äntäll-ähi» – degen bäyitin öleñmen zarlatıp aytadı. Sorlı, nege jetisip öleñ aytıp otırsıñ degenderge: – «Sorlı men emes sendersiñder. Twmaq parız, ölmek haq. Alla özi bergen amanatın özi aladı. Bizge bwyırğan şähit ölimdi kezinde payğambarımız da Qwdaydan swrap ala almağan. Bizge Alla sonday ajaldı näsip etip twr. Men namaz üstinde barşañızdıñ attarıñızdan Alladan keşirim swrap, imandarıñızdı üyirdim. Sondıqtan, bastarıñızdı köteriñder! Ah ölimdi külip qarsı alayıq – depti. Allanıñ aq jolına bekem berilgen Mwhamedjan – Qara moldanıñ ajal aldındağı qaytpas osı bir qaysarlığı dar aldına qwranın oqumen barğan Saddam Huseyndi eske tüsiredi. Biz paraqtağan bwrın qwpiya bolıp kelgen qwjattarda «Üştiktiñ» atu jazasına kesilgen şeşimi orındalğanı jazılğan. Biraq, joğarıda atap ötken Qasım Toğızaqov ağamızdıñ Qaltay ağağa aytqan köp aldıñdağı uäjine süyensek, onı däleldey tüsetindey keybir payımdaular aldımızdı kes-kestey beredi. 1937 jılı atu jazasına kesilgen, ol orındalğan jağdayda soğıs jıldarında türmede otırğan Qasım ağam men Mwhamedjannıñ birge otıruı uaqıt jağınan alğanda, ülken säykessizdik. Qara moldanıñ ülken wlı Äbibolla men kenje wlı Ibragimniñ (Qırğızbek) aytuınşa, Qara molda ağası Äsetke jazğan hatında öziniñ «Trockist», Twrar Rısqwlovtıñ qwyırşığı degen jalamen wstalıp, teñiz Aralında jatqanın (Sahalin ya Kuril') jağdayınıñ jaman emestigin habarlağan. Bwl mälimetti Äset äkemizge kelini Şäripağa öler aldında tek 1943 jılı moynıma qarız bolmasın dep ağınan jarıla aytqan (Tolığıraq. «Aqmeşit aqşamı» gazeti, 05.05.2000 jıl). Mwhamedjan äkemizdiñ äli aqtalmağan kezi bolğandıqtan, keyingi wrpaqtarına zalalı timesin dep bwl şerin öler aldında ğana aqtarıp salğan. Qazirgi közi tiri Mwhamedjan atamızdıñ kişi wlı Ibragimniñ (Qırğızbek) jwbayı Kalen jeñgemiz enesi Şäripanıñ Äset qaynağasınan alğan Mwhamedjannıñ hatın qorıqqanınan bir jerge tığıp, taba almağanın, jwbayı Qara moldanıñ tiri ekenin öle ölgenşe aytıp ketkenin egile eske aladı.
Tağı bir derek. Belgili Memleket jäne qoğam qayratkeri, Socialistik Eñbek eri, Sır eliniñ atpal azamatı Isatay Äbdikärimov (1923-2001 jj.) ağamızdıñ Äbibolla ağağa aytqan mına bir äñgimesiniñ kuäsi bolğanmın. Onda Isekeñ ağa: – «Özgent» kenşarında twratın nağaşılarınıñ biriniñ üyinde türi «Qara moldağa» keletin bir kisiniñ payda bolğanın, em-dom jasaytının, keybir boljamdarınıñ keletinin, betinde biliner-bilinbes şeşek dağı barlığın, ayağın säl sıltıp basatınıñ, söz mäneriniñ Qaltayğa keletinin, radiodan Qaltaydıñ atı atalsa, kürsinip ündemey tıñdap otıratının aytqan bolatın. Qaltay ağanıñ ömirbayanına süyensek, bwl ötken ğasırdıñ 50-şi jıldarınıñ orta kezeñi. Sebebi, Mäskeudiñ Lunaçarskiy atındağı GITIS-ti bitirip, öner jolındağı Qalağañnıñ Qazaqstanğa ülken lauazımdı qızmetke kelip, elge tanıla bastalğan jıldarı. Isatay ağanıñ sözin tağı da dälelmen däyektey tüsetin faktiniñ biri Mwhamedjan atamızdıñ 1926-1929 jıldarı Jañaqorğandağı Ayqoja işanğa saldırğan «Aqtas» meşitiniñ bas imamı bolğandığı, qazaqtıñ Qaltayı atanğan, biıl tiri bolğanda, 90-ğa keletin Qazaqstannıñ Halıq Jazuşısınıñ osı topıraqta düniege kelgendigi oyımızdı däleldey tüsetindey. Keybir mwrağat qwjattarınan körgenimizdey, öz ağayındarınıñ satqındığın bilgen, sezingen Mwhamedjan ağamız kezinde islam dininiñ Sır elinde oşağı bolğan qasietti Jañaqorğan topırağın panalağanda bolar degen oy keledi. Qaltay ağa öz qolımen jazğan ömirbayandarında tuğan jerin Jañaqorğan dep körsetpeydi. Bwl bir jağınan, äkesi Mwhamedjan-Qara moldanıñ aqtalmağan kezindegi sayasi saqtığı bolsa, ekinşi jağınan tarihtıñ turalığına degen ülken senimi bolsa kerek. Kindiginiñ qanı tamğan jer turalı eki wştı pikirlerdi Sır eliniñ töl tuması Alaştıñ aybarlı azamatı Temirbek Jürgenovtiñ de öz qolınan jazğan ömirbayanınan kezdestiruge boladı.
Kez kelgen azamattıñ jazıqsız jazağa wşırağan adal arınıñ aqtaluına köp uaqıt ketedi. Solardıñ biri tağdırı qilı-qilı zamannıñ tezinen ötken atamız Mwhamedjan-Qara moldanıñ RSFSR Qılmıstıq kodeksiniñ 58-10, 58-11 baptarı boyınşa atu jazasına kesilgen isi 1956 jılı qayta qaraldı. Bwl rette mwrağatta saqtalğan tergeu amaldarınıñ qwjattarın zerdelep, ob'ektivti anıqtama jazğan Qızılorda oblıstıq Memlekettik Qauipsizdik basqarmasınıñ tergeu böliminiñ bastığı mayor Jetibaevtıñ eleuli eñbegi erekşe atauğa twradı. Mwhamedjan atamızdıñ jerles inileri: Erjanov Qwdaybergen, Törehanov Sıyqım, Äbdimanov Aldaş, Jinaytov Kamaladdinderdiñ Qara moldanıñ jazıqsız japa şekkendigin däleldegenderiniñ, onıñ aqtaluına oñ ıqpal etkenin aytu kerek. Nätijesinde Qızılorda oblıstıq sotı (Törağası S.Elşibaev) prezidiumınıñ 26 aqpan 1957 jılğı şeşimi boyınşa is-äreketindegi qılmıstıñ däleldenbeuine baylanıstı qısqartılğan. Osı qwjat negizinde Qazaqstan Respublikasınıñ Bas prokuraturasınıñ 25.03.1996 jılğı şeşimimen Mwhamedjan Nürekeev tolıq aqtalğan.
Iä, tuğan halqınıñ jauı retinde jazıqsız jazağa tartılğan talay bozdaqtardıñ tağdırı tarih qoynauına ketip baradı. Qazaqtıñ Halıq Jazuşısı Qaltay Mwhamedjanovtıñ äkesi Mwhamedjan atamızdıñ tağdırı arqılı, keleşek wrpaqtarımızğa oy tastasaq, maqalamızdıñ maqsatına jetkeni dep bilemiz. Halıq jauınıñ wldarı men qızdarı atanıp, ömirde talay qoldan jasalınğan qiındıqtardı, qıspaqtardı, kemsituşilikterdi qayıspay kötergen aldımızdağı ağa buın wrpaqqa aytar alğısımız şeksiz. Täuelsizdik jağdayında ömir sürip jatqan jastarımızğa bwl beybit künniñ oñay kelmegendigin eske saludı da parızımız dep bilemiz.
Qazbay Qwdaybergenov,
Qorqıt Ata atındağı Qızılorda memlekettik universitetiniñ professorı, Qaltay Mwhmedjanov kitaphanasınıñ ğılımi Keñesşisi
Qazaq gazetteri saytınan alındı


text:
Abai.kz-ke Qwlıbaev qojalıq ete me?
Jaqında Özbekstandıq "Ferğana" portalı Qazaqstannıñ aqparat keñistigine şolu jasaptı. Dälirek aytsaq, qazaqstandıq BAQ-qa kimder egelik etitinin jazğan.
"Qazaqstanda 2000-nan astam BAQ resmi tirkelgen. Jetkilikti qarjısı joq, materialdıq bazası osal. köbine-köp oblıs ortalıqtarında oranlasqan. Özindik kontentteri joq, sondıqtan qoğamdıq sanağa ıqpal ete almaydı. Qazaqstandağı aqparattıq-analitikalıq alañdı köbine astanalıq jäne sirek türde almatılıq BAQ basqarıp twr. Olar beligili bir toptıñ, wyımnıñ tikeley baqılauına alınğan", - dep jazadı
"Ferğana"."Ferğana" zertteuşileriniñ pikirinşe, qazaqstandıq BAQ birneşe adamnıñ ieligine tiesili eken-mıs.
Dariğanıñ media-imperiyası
«Ferğana» sarapşılarınıñ mälimetinşe, Qazaqstandağı eñ alıp media-magnat – Prezidenttiñ ülken qızı – Dariğa Nazarbaeva.
Dariğa Nwrswltanqızınıñ menşigine:
-«KTK» arnası (tolıq baqılau);
-«NTK» arnası (tolıq baqılau);
-«Evraziya – Birinşi arnası» (memlekettik «Qazaqstan» tele-radio korporaciyasımen işinara birlesken);
-«ON-TV» (tolıq baqılau);
-MuzzON (Armanjan Baytasovtıñ wyımımen birlesken tolıq baqılau);
-HIT-TV arnası (tolıq baqılau – D. Nazarbaevanıñ ülken wlı Nwräli Alievtiñ «Şahar» wyımına kiredi);
-«Alma-TV» kabel'dik televidenie (baqılau);
-ICON kabel'dik televideniesi (2017 jıldıñ naurızında A. Baytasovtıñ tobına qosılğanına baylanıstı tolıq baqılau);
-«Evropa plyus Qazaqstan» radiostanciyası (tolıq baqılau);
-«Hit-FM – Qazaqstan» radiostanciyası (tolıq baqılau);
-«Russkoe radio Aziya» radiostanciya (tolıq baqılau);
-«Classic FM» radiostanciyası (tolıq baqılau);
-«Retro FM» radiostanciyası (tolıq baqılau);
-Energy FM radiostanciyası (Nwräli Alievtiñ «Şahar» tobına kirgendikten tolıq baqılau);
-«Karavan» gazeti (tolıq baqılau);
-«Novoe pokolnie» gazeti (millioner Raşid Särsenovpen birikken işinara baqılau);
-«Forbes-Kazahstan» jurnalı (tolıq baqılau);
-«Moskovskiy Komsomolec v Kazahstane» gazeti (işinara baqılau);
-forbes.kz internet-basılımı;
-365info.kz (tolıq baqılau);
-caravan.kz media-portalı (tolıq baqılau);
-zakon.kz inernet-portalı;
-nur.kz inernet-agregator (işinara baqılau) kiretin körinedi.
Qwlıbaevtıñ qolındağı media agenttikter
«Atameken» Qazaqstan palatası käsipkerler prezidiumınıñ basşısı Timur Qwlıbaevtıñ BAQ aktivteri de osal emes. Ferğana deregine köz jügirtsek, bwl basılımdardıñ qoğamdıq pikirlerdiñ qalıptasuına ıqpalı az emes, sonday-aq memlekettiñ sayasi jäne ekonomikalıq şeşimderin qabıldauda da ıqpalı zor.
-abai.kz internet-basılımı;
-Atameken Business Chanel telearnası; -
Central Asia Monitor gazeti;
-«Kapital» gazeti;
-«Kursiv» gazeti;
-«Jas Alaş» gazeti;
-«Komsomol'skaya pravda Kazahstan» gazeti;
-dialog.kz internet-basılımı;
-sports.kz internet-basılımı;
-contur.kz internet-basılımı;
-better.kz internet-basılımı;
-spik.kz internet-basılımı;
-bnews.kz aqparattıq-analitikalıq portalı;
-today.kz aqparattıq agenttigi;
-kaztag.kz aqparattıq agenttigi.
Qazaqstandıq media-magnattar tiziminde WQK Törağası Kärim Mäsimov pen milliarder Bolat Ötemwratov ta bar.
"Ferğana" derekterdi qaydan aldı?
Özbekstandıq "Ferğana" agenttiginiñ derekteri jariya bolısımen qazaqstandıq äleumettik jeli qoldanuşılarınıñ külkisine qaldı. Şındıqqa janaspaytın bwnday aqparattı "Ferğana" qaydan aldı? Qanday faktilerge negizdeldi? Ökinişke oray agenttik sarapşıları bwl jaylı "läm-mim" demeydi.
"Ferğana" sarapşıları qazaqstandıq BAQ-qa taldau jasağanda, jañsaq pikir qalıptastırğan. Köpke topıraq şaşıp qana qoymay, qazaqstandıq BAQ jwmısımen tolıq tanıs emestigin de añğarttı.
"Ferğana" turalı biz ne bilemiz?
Özderin Halıqaralıq aqparattıq agenttik dep tanıstıratın "Ferğana" turalı biz ne bilemiz?
2016 jılğa deyin Özbekstan biliginiñ cenzuralıq sayasatı köleñkesinde könbis küñniñ "deñgeyinde" jürgen "Ferğana" portalınıñ bas redaktorın bir ğana aqparat mäşhür etti.
Daniil Kislov deytin sarapşı "Ferğananıñ" bas redaktorı. Däl osı Kislov Özbekstan Prezidentiniñ qazası turalı jwrttan bwrın aqparat alıp, onı reseylik sayttarğa jariya etti.
Osılayşa 2016 jıldıñ tamızına deyin ün şığarmay kelgen "Ferğana" portalınıñ redaktorı Daniil Kislov Reseydiñ sarjağal sayasatkerlerimen sıbaylasa otırıp, Özbekstannıñ Prezident apparatı jarsırın wstap otırğan aqparattı jayıp saldı. "Ferğananıñ" tındırğanı osı demesek, basqa auız toltırıp aytarğa sebep te joq.
Özbekstandağı "Ferğana" portalınıñ Kreml' aytağımen jüretini belgili. Äsirese, Kreml'diñ şolaqbelsendi sayasatkersımaqtarımen ım-jımı bir.Şovinistik äm basqınşılıq sarındağı materialdardı jii jariyalap twradı.
Däl soı "Ferğananıñ" bir büyirli materialı üşin Qırğız deputattarı sayttı bwğattaudı wsınğan.
Kreml' nwsqauımen äzirlengen material
"Ferğana" portalı qazaqstandıq milliarder Timur Qwlıbaevtı "Abai.kz" portalınıñ qojayını dep körsetipti. Bwl jalğan aqparat. "Ferğananıñ" bwnday aqparattı qaydan tapqanı Qwdayğa ğana ayan. Degenmen, Kreml'diñ aytqanımen jürip, aydauına könetin Kislovtıñ saytı bir şabuıldı bastap ketse kerek.
Eldegi qazaqılıq koeficenti 80 payızdan asu, qazaq tiliniñ dominant tilge aynaluı ıqtimaldığınıñ ösui, memlekettik biliktiñ kirilica jazuınan bas tartıp, latın älipbiine köşui, Qazaqstan men Özbekstan arasındağı baylanıstıñ artuı, geosayasi jağdaylar, wlttıq qwndılıqtarğa basa nazar bölinui t.b. qazaq qoğamında orın alğan soñğı özgerister Kreml'ge wnamasa kerek. Aşıq şayqasqa şığa almaytın orıs qojayındarı gibridtik şabuıldı negizgi propogandalıq ortalıq - Kreml'diñ Özbekstandağı filialı "Ferğanağa" jasatıp otıruı mümkin. Biz osılay dep tüydik.
Nwrzat Toqajan
Abai.kz


text:
70-tegi käsipker Elbasınan araşa swrap otır
«AsiaCreditBank»-tiñ reyderlik jasap otır ma? Jaqında "Qala men Dala" gäzetinde maqala jariyaladı. Onda Atıraudağı iri Twz kompaniyasınnan bir-aq künde ayırılıp qalğan käsipker Äbirbek Toqtıbaevtıñ janayqayı jariya boldı.
«AsiaCreditBank» nesieni merzimimen keşiktirgeni üşin, Äbirbek Toqtıbaevtıñ qwnı milliard teñge bolatın Twz kompaniyasın sot arqılı tartıp alıp, özge käsipkerge bolmaşı tiınğa satıp jiberipti.
«Bwl bank meni san soqtırdı. Tügimdi qaldırmay tartıp alğanımen qoymay, qılayağı zeynetaqımdı da bergizbey otır», – deydi käsipker. Onıñ aytuınşa, äuelde «AsiaCreditBank» bank aldımen 290 million teñge nesie bergen. Artınan tağı 150 million teñge alğan. Al kepilge kompaniyanıñ jıljımaytın mülkin, eki zauıtın, kompaniyağa tiesili temir jol jäne avto jolın, memleketten 20 jılğa jalğa alğan 164 gektar ken öndiretin jerimen qosa, Almatıdağı üyin jäne kompaniyanıñ 100 payız negizgi jarğılıq akciyasın kepilge qoyıptı.
Endi «AsiaCreditBank» borıştı uaqtılı qaytarmadı degendi jeleu etip, sot arqılı kompaniyanı tügeldey tartıp alıp, kompaniya qojayındarın dalada qaldırğan.
«Bwrın-soñdı mwnday zañsızdıqtı estimeppin. Men elimizde ädildik bar, zañ bar dep jürdim. Milliardtağan teñgege bağalanğan kompaniyamdı bir künde nebarı 61 million teñgege satıp jiberdi» dep küyinedi käsipker.
Onıñ sözinşe, osı oqiğa kezinde birneşe ret insult alıp, emhanağa tüsken. Al banktegiler bolsa Toqtıbaevtıñ dünie-mülkin arzan bağada satılımğa şığarğan. Ol turalı mına siltemeden oqi alasızdar.
Banditter äli bar eken
«Bank meniñ ondağan million dollarlıq qwnı bar kompaniyamdı tartıp alğanımen tınbay, kepilge qoyğan Almatıdağı üyimdi de satılımğa şığardı. Meniñ soñğı mülkim osı edi», dep küyingen käsipker öziniñ azamattıq qwqınıñ ayaqqa taptalğanın aytadı. Tipti, Toqtıbaevtıñ Twz kompaniyasın bankten bolmaşı tiınğa satıp alğan käsipker Sayathan Ämir rekettik şabuıl jasağan eken.
«Sottıñ soñın kütpesten Sayathan Ämir bir maşina banditsımaq jigitterdi bastap kelip, bizdiñ qarauıldar men jwmısşılardı maşinağa küştep tiep, Inderge aparıp tastaptı. «Eger qayta kelseñder, ayaq-qoldarıñdı şağamın» dep doq körsetken. Sodan beri biz öz mekememizdiñ aulasına kire almaytın boldıq», deydi.
«Men osığan deyin ädilettiñ bar ekenine, zañnıñ jwmıs isteytinine, Elbası Nwrswltan Nazarbaevtıñ käsipkerlikpen aynalısqan azamattardıñ tirligine orınsız qol swqpañdar dep ünemi aytatın sözin tıñdar qwlaq barına senip keldim. Äli de senemin. Soñına deyin küresemin. Sot bastalğalı beri birneşe ret jürek talmasına wşıradım. Jarım da, bala-şağam da uayım-qayğığa battı. Eger alda-jalda jeñiler bolsam… ayta almaymın. Mwnday ädiletsizdikke töze almaymın»,- dedi käsipker Äbirbek Toqtıbaev.
Elbası «käsipkerlerge jön-josıqsız tiispeñder» demep pe edi?!
Ras, Memleket basşısı eldegi şağın jäne orta käsipti damıtuğa jasap jatqan tıñ bastamaların bilemiz. Elbası öz sözinde "käsipkerlerdi jön-josıqsız qudalay bermeñder" dep eskertken-tin. Sonda, käsipker Toqtıbaevtıñ bankke jem boluı qalay? Bank birneşe märte jeke sot orındauşısın jaldap, Toqtıbaevtıñ dünie-mülkin tolıq tärkilep alğanı ras. Onı özge käsipkerge arzan bağada satıp jibergeni tağı ras. Mwnıñ artında bir şikilik bayqaladı.
Bank pen käsipkerdiñ arasındağı dau turalı oblıs äkimi biletin körinedi. Tek eşqanday şara qoldanbay otır-mıs.
«Oblıstıñ bwrınğı äkimi İzmwhanbetovke de, qazirgi äkim Noğaevqa da birneşe ret kirgenmin. Noğaev barlıq män-jaydı biledi. Biraq…Talay märte hat ta jazdım. Olar sotqa bwl istiñ aqiqatına jetiñder degen sıñayda hat jazadı. Bitti»,- deydi käsipker Äbirbek Toqtıbaev.
Endigi ümitim Elbası men Bas Prokurorda
Banktiñ qwrbanına aynalğan käsipker Äbirbek Toqtıbaev endi Prezident Nwrswltan Nazarbaev pen Bas Prokuror Jaqıp Asanovtan araşa swrap otır.
«Endigi ümitim Prezident Nwrswltan Nazarbaev pen Bas prokuror Jaqıp Asanov mırzada. Elbası ünemi elimiz örkendeui üşin käsipkerlikti damıtuğa tiispiz dep aytıp otıradı. Bwl sekildi bassızdıqqa jol bermes degen oydamın. Osı kompaniyanı qwrıp, kün-tün demey jwmıs istedim. 60-qa juıq adamdı twraqtı jwmıspen qamtıdım. «As twzı» öñirge emes, raspublikağa tanımal brendke aynaldı. Eşkimniñ alajibin attap, qulıq-swmdıqpen kün körgen emespin.
Jaqıp Asanov mırza da elşil, halıqşıl azamat qoy, meniñ janayqayımdı estir degen ümittemin. Birneşe märte hat ta jazdım. Bir küni bolmasa bir küni meniñ basıma tüsken jağdaymen tanısıp, araşa tüser degen armanım bar», -dep tüyindeydi käsipker.
Abai.kz


text:
Uyğur tili
Uyğur tili (öz adı ئۇيغۇر تىلى, Uyghur tili, yйғyp Tили) - Şarqiy Türkistandaki Uyğur halqı tarafından laf etilgen Qarluq gruppadan bir Türkiy tildir.
Münderice
Ses bilgisi[deñiştir | kodunı deñiştir]
Uyğur tilinde 8 sozuq, 24 tutuq sesi bar. Uyğur tilinde eki çeşit e sesi bardır. Bulardan e qırımtatar tilindekinden daa açıq, é ise daa qapalı telâffuz etilir. Qalın olğan q ve gh sesleri yanında i-ler ı olaraq oqulalar, diger yerlerde ise i oqulğanı qabul etilir. q ve gh sesleri qırımtatar tilindekinden daa qalındır. Bu sesler ğırtlağa daa yaqın olaraq telâffuz etilir. x sesi qattı olaraq telâffuz etilgen bir ğırtlaq sesidir. ng qırımtatar ñ-ge yaqındır.
Coğrafik dağıluv[deñiştir | kodunı deñiştir]
Uyğurca Çinde 9 million kişi tarafından çoqusı uzaq ğarb Sincan Uyğur Muhtar Rayonında laf eteler. Uyğurca ayrıca 500 000 kişi tarafından Qazahistanda laf eteler, ve Afğanistan, Arnavutlıq, Avstraliya, Belçika, Kanada, Almaniya, İndoneziya, Qırğızistan, Moğolistan, Pakistan, Saudiy Arabistan, İsveçiya, Tayvan, Tacikistan, Türkiye, Büyük Britaniya, AQŞ, ve Özbekistanda Uyğur cemaatları bardır.
Elifbe[deñiştir | kodunı deñiştir]
Uyğurca X asırdan berli arap elifbesinen yazılmaqta. 1969-1983 yılları arasında Çin ükümetiniñ azırlatqan Yengi Yezik̡ degen Uyğur latin elifbesi ile yazılğan, faqat soñra Uyğur sesleri köstergen tamamlayıcı işaretler ile Arap elifbesine qayttı. 2000-nci senelerden berli yañı Uyğur Latin Yéziqi degen bir urufat qullanılıp başladı. Aşağıdaki cedvel Arap ve Latin afileriniñ bir teñeştirilüvidir:
Uyğur Kiril elifbesi tamamlayıcı olaraq eki arif saiptir, ki bular eki sesniñ kombinatsiyasıdır. Bular aşağıda Arap ve Latin arifleriniñ tıpqıdaşı ile kösterilgen.
Yazı misali[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Uyğurca (Yengi Yezik̡):
H̡əmmə adəm zatidinla ərkin, izzət-h̡ɵrmət wə h̡ok̡uk̡ta bab-barawər bolup tuƣulƣan. Ular ək̡ilgə wə wiⱬdanƣa igə, h̡əmdə bir-birigə k̡erindaxlik̡ munasiwitigə hax roh bilən mu’amilə k̡ilixi kerək.
- Uyğurca (Uyğur Latin Yézigi):
Hemme adem zatidinla erkin, izzet-hörmet we hoquqta babbarawer bolup tughulghan. Ular eqilghe we wijdangha ige hemde bir-birige qérindashliq munasiwitige xash rox bilen mu’amile qilishi kérek.
- Uyğurca (Kiril):
hәMMә aдәM зaTидиHлa әpkиH, иззәT-hөpMәT Bә hoқyқTa бaббapaBәp бoлyп TyғyлғaH. yлap әқилғә Bә BиждaHғa иrә hәMдә биp-биpиrә қepиHдaшлиқ MyHacиBиTиrә xaш pox биләH My’aMилә қилиши kepәk.
- Uyğurca (Qırımtatar transliteratsiyası):
Hemme adem zatidinla erkin, izzet-hörmet ve hoquqta babbaraver bolup tuğulğan. Ular eqilğe ve vijdanğa ige hemde bir-birige qerindaşliq munasivitige haş roh bilen mu’amile qilişi kerek.
- Qırımtatarca:
Bütün insanlar ür, sayğı ve uquqlar itibarı ile musaviy doğalar. Aqıl ve vicdanğa saipler ve bir-birlerine qarşı ağa-qardaşlıq fikirnen areket etmelidirler.


text:
Ukraina havfsızlıq hızmeti Qırımnıñ qanunsız alda tayin etilgen prokurorı Nataliya Poklonskayanı qıdıra. Bu aqqında malümat İçki işler nazirliginiñ saytında mevcut, dep bildire BBC-Ukraina.
Bundan ğayrı, Ukraina havfsızlıq hızmetiniñ taqiqat bölügi Qırım nazirler şurası tarafından qanunsız alda tayinlengen fevqulâde vaziyetler naziri Serğiy Şahov, Devlet sıñır hızmeti idare yolbaçısı Viktor Melniçenko, içki işler idaresiniñ yolbaşçısı Serğiy Abisov ve Havfsızlıq hızmetiniñ yolbaşçısı Petro Zimanı qıdıra.
Olarnı Cinaiy kodeksniñ 109-ıncı maddesiniñ 1 bapı boyunca cinayette (anayasa qurumını devirmek ya da deñiştirmek ve devlet akimiyetini zapt etüv areketleri) şekleyler.
Şeklengen şahıslar martnıñ 13-den berli qıdıruvda buluna.
Bundan evel Kiyev memuriy mahkemesi Qırım Yuqarı Radasınıñ devlet memuriyetlerini muhtariyet reberligine boysundıruv, Adalet nazirligi, İçki işler nazirligi, bergi hızmeti ve diger organlarnı meydanğa ketirüv aqqında qararını lâğu etti.


text:
Adamdar artıq salmaqtan arılğısı kelip, ärtürli dïetanı ustaydı. Alayda basım köpşiligi densawlığın qurtıp, köptegen awrwğa şaldığıp jatadı. Sol sebepti biz sizderge arıqtawğa arnalğan salat türin usınıp otırmız. Ol öte qarapayım äri tez dayındaladı. Ol üşin: - 250 gramm asqabaqtı tazalap, waqtap twrañız - 1 apelsïndi kişkentay bölikterge böliñiz - 1/2 lïmondı bölikterge bölip kesiñiz - 30 gramm aqjelkekti ükkişten ötkiziñiz - 1 as qasıq bal qosıñız. Bul salattı tüski astan keyin qosımşa jeñil tamaq retinde de jewge boladı. Ol zat almasw procesin jedeldetip, artıq salmaqtan arılwğa kömektesedi. Sonımen qatar ayaqtıñ isinwiniñ aldın aladı. 10 kün sayın üzilis jasap tursañız boladı.
Derekközi: massaget.kz
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
İşğal etilgen Qırımda nevbetteki istifa. Bu sefer Kurort nazirliginde. Rusiyege boysunğan Qırım yolbaçşısı Sergey Aksönovnıñ fermanına binaen, kurort naziriniñ muavini Rustem Tagarov işten boşatıldı.
Mütenasip vesiqa Qırım ükümetiniñ saytında iyül 22-de yerleştirildi.
«Tagarov Rustem Ahtemoviçni Qırım Cumhuriyeti kurort ve turizm naziriniñ muavini vazifesinden taraflarnıñ razılığınen boşatmaq», – dep aytıla fermanda.
İyül 19-da Aksönov Qırım Naqliye nazirliginiñ yolbaçşısı Andrey Bezsalovnı işten boşattı. Bundan evel iyül ayında Aksönov Qırım Mesken-kommunal hocalığı naziri Aleksandr Jdanovnı ve onıñ birinci muavini Aleksey Boçarovnı istifağa yolladı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Tatar egetläre dönya mädäniyaten yaulıy
Rigada yaşäp icat itüçe Kazan egete, talantlı yaş rässam Ramin Näfıykovnı tugan şähärendä dä eş kürep bula. Biredä anıñ kürgäzmäläre dä eş oeştırıla. Berençe karaşka, gadi tamaşaçıda ällä ni kızıksınu uyatmagan kartinalar abstrakt yunäleştä icat itelgän. Sängat belgeçläre süzlärenä karaganda, bügenge köndä Ramin Näfıykov Tatarstannıñ iñ ömetle rässamnarınnan sanala. Tatar egetläre dönya mädäniyaten yaulıy
Möselman lagerları öçen täüge kullanma
"Jäyge möselman balalar lagerları: ukıtu programması häm ütkärü tärtibe" dip atalgan yaña kitap dönya kürde. Älege basma Tatarstan möselmannarı Diniya näzaräte äzerlägän häm küptän tügel raslangan din nigezläre buença cäyge kurslar öçen räsmi programmanı üz eçenä algan. Möselman lagerları öçen täüge kullanma
Dini kitaplar kitapxanäse yana yazgan
Bügen irtänge sägat dürttä Rossiya islam universitetı binasında yangın çıkkan. Uku yortınıñ ikençe katında urnaşkan kitapxanä işegen yandırgannar, dip xäbär itä IslamNews mäglümat agentlıgı. Dini kitaplar kitapxanäse yana yazgan
Albina Şahimoratova - Kazanda!
Mäskäü Däülät konservatoriyaseneñ Zur zalında P.I.Çaykovskiy isemendäge XIV Xalıkara konkurs başlandı. Konkursnıñ tantanalı açılışında uzgan bäygelärdä laureat iseme yaulagan Albina Şahimoratova häm Denis Masuev ta katnaşa, dip xäbär itälär Intertat.ru gazetına. Albina Şahimoratova - Kazanda!
Tinçurinlılar Mähdiev äsären säxnäläşterä
K.Tinçurin isemendäge Tatar däülät drama häm komediya teatrınıñ ber törkem yaş artistları M.Mähdievneñ «Bez 41nçe el balaları» äsärenä nigezlängän televizion ädäbi kompozisiya äzerli. Tamaşaçı premeranı «Tatarstan - Yaña Gasır» telekanalınnan karıy alaçak. Xäzerge vakıtta Tinçurin teatrında repetisiyalärneñ kızgan çagı. Povestnı säxnägä teatrnıñ yaş artistı Rezedä Säläxova äzerläsä, rejisserı Räşit Zahidullin. Tinçurinlılar Mähdiev äsären säxnäläşterä
ПoдпиcaTbcя Ha: CooбщeHия (Atom)


text:
Qırımtatar Maaliy Merkezi, qırımtatar halqınıñ açıq diplomatiya stradegiyasını kerçekleştirip, açıq diplomatiya Akademiyasını teşkil etmege niyetli. Bunı dekabr 15 künü matbuat-konferentsiyası devamında Qırımtatar Milliy Meclis azası Eskender Bariyev bildirdi, dep haber ete RBK-Ukraina.
«Qırımtatar Malliy Merkezi, bu strategiyanı amelge keçirmek içün mahsus programma azırladı, onıñ adı «Açıq diplomatiyanıñ turğun inkişafı ile Qırımda insan aqlırınıñ qorçalanması». Bu programmanıñ bir-qaç yöñelişi bar, olardan birincisi – Açıq diplomatiya Akademiyası», – dep beyan etti Bariyev.
Onıñ sözlerine köre, istegen insanlarnıñ arizaları qabul etilgen soñ, 20 insandan ibaret belli bir gruppa teşkil olunacaq ve olarğa tasil berilecek.
«Böyle etip, biz halq diplomatlarını azırlaycamız, olar halqara teşkilâtlarda nasıl çalışmaq kerek olğanlarını bilecekler», – dedi Bariyev.
Bariyevniñ sözlerine köre, seminarlarda ders bermek içün halqara ekspertler, em de Haber siyaseti ve Tışqı işler Nazirliklerinden mutehassıslar celp etilecek.


text:
Qañtar 30, 2016 | avtor shalqar
Köşi-qon mäslesei elimizdiñ eñ özekti mäseleleriniñ birine aýnalğalı qaşan!? Bir zañdı tüzeýmiz dep, ekinşisine qatelikke jol berip
Qañtar 29, 2016 | avtor shalqar
«Negizgi orta, jalpı orta bilim berw uýımdarında éksternat nısanındaoqwğaruqsat berw» memlekettik körsetiletin qızmetin Xalıqqa qızmet körsetw ortalıqtarı arqılı alwğa boladı.
Qañtar 28, 2016 | avtor shalqar
2016 jılğı 29 qañtar küni Köşi-qon mäselelerindegi jañalıqtarğa baýlanıstı döñgelek üstel ötedi. Almatı qalası İİD Köşi-qon polïcïyası men onıñ awdandıq
Qañtar 27, 2016 | avtor shalqar
1. JEKE KÄSİPKERLİK SWBEKTİLERİN MEMLEKETTİK TİRKEW ÜŞİN: • “Élektrondıq ükimet” Veb-portalında Élektrondıq ötinişti toltırw qajet TİRKEW MERZİMİ – 1 SAĞAT
Qañtar 26, 2016 | avtor shalqar
1. Jalpı erejeler 1. Osı Ïnvestorlar üşin «bir tereze» qızmetin uýımdastırw twralı qağïdalar (budan äri – Qağïdalar) 2015 jılğı
Qañtar 26, 2016 | avtor shalqar
Almatı qalasınıñ äkimdigi Almatı qalasınıñ logotïpin jäne brend-bwgin (fïrmalıq stïlin) jasaw boýınşa üzdik jobağa aşıq konkwrs jarïyalaýdı. Qonkwrsqa qatıswğa
Qañtar 26, 2016 | avtor shalqar
«Ïnvestor» tüsinigin ömirinde bir ret bolsa da eresek adamdardıñ barlığı keziktirgen bolar. Ïnvestïcïya men qor narığı twralı tanıstarımızdan, twıstarımızdan nemese
Qañtar 21, 2016 | avtor shalqar
Bügin Äwezov awdandıq XQKO-dağı Ïnvestorlarğa qızmet körsetw sektorınıñ tanıstırılımı ötti. Qazaqstannıñ bäsekege qabiletti 30 eldiñ qatarına enwi jäne «Doing Business»
Qañtar 19, 2016 | avtor shalqar
Muxtar QUL-MUXAMMED, Qazaq Memlekettik wnïversïtetiniñ 1977 jılğı tülegi, zañ ğılımınıñ doktorı, professor, Qazaqstan Respwblïkası Memlekettik sıýlığınıñ lawreatı – Bola alasıñ
Qañtar 19, 2016 | avtor shalqar
Qızmetti alwşı (nemese senimxat boýınşa onıñ ökili) kölik quraldarın tirkew/qaýta tirkew jäne tirkewden şığarw üşin jügingen kezde usınadı: jeke bastı


text:
Törek matbuğatına küzätü 14.02.2018
14 nçe fevral' könne basılıp çıqqan qayber törek gazetlarına küzätü
“Sabah” gazetı ”Prem’yer-ministr AQŞnıñ bu yulı qatı qıyağa kilep bärelüen belderde” isemle xäbärendä Amerika Quşma Ştatlarınıñ “YPG” terror oyışmasına yärdäm itüenä kisken reakśiya belderep “Bu êş sez uylağança bik ciñel tügel, bu yulı qatı qıya taşına kilep bäreldegez” dip äytüen citkerä.
”Vatan” gazetı ”NATO ğomum särqätibennän Törkiyä açıqlawı” isemle xäbärendä NATO ğomum särqätibe Yens Stoltenbergnıñ Törek Qorallı Köçläreneñ Süriyäneñ Afrin töbägendä alıp barğan “Zäytün botağı” xäräkäte belän bäyle “Törkiyäneñ legal’ iminlek qayğıları bar. Ber genä NATO äğ’zası da Törkiyä xätle terror höcümenä duçar bulmadı. Törkiyä bu iminlek borçıluların çişü xoquqına iyä” dip belderüe turında yaza.
”Xäbär Törek” gazetı” Zur şirkätlärneñ valyuta burıçı tärtipkä saluı iyün’ ayına qadär betär” isemle xäbärendä Törkiyä prem’yer-ministr urınbasarı Mäxmät Şimşäkneñ zur şirkätlärne üz êçenä alaçaq valyuta belän burıçqa alu tärtipkä saluınıñ iyün’ ayına qadär tämamlanaçağı turında äytüen citkerä.
”Star” gazetı ”Törek êşmäkärläre Sudanda turizm şähäre töziyäçäk” isemle xäbärendä “Ğadälät häm qalqınu” partiyäseneñ Dänizli xalıq ışanıçlısı Şahin Tinneñ törek êşmäkärläreneñ Sudannıñ Kızıldiñgez vilayätendä turizm şähäre töziyäçäkläre turında äytüen belderä.
Mondıy şähär Sudannıñ täwgese bulaçaq. Bu räweşle Sudan dönyağa tanıtılaçaq.
”Xörriyät” gazetı “Krizis täêsir itmäde” isemle xäbärendä Germaniyadan Törkiyägä cäyge yal bron’narınıñ bıyıl uzğan yıl belän çağıştırğanda 50%qa artuın uquçıları belän urtaqlaşa.


text:
Türkiye akimiyeti bildirgeni kibi, bazarertesi saba, avgust 10-da, eki belgisiz şahıs İstanbulda AQŞ konsullığına ateş açtı.
Olğan malümatqa köre, neticede zarar körgen ve qurbanlar yoqtır. Politsiya bildirgenine binayen, havfsızlıq küçleri ateş açqanda, ücüm etkenler qaçıp olıdlar.
Ziddiyet boyevikler İstanbulda politsiya bölügine ateş açqanından soñ yüz berdi.
Ücüm Türkiye akimiyetiniñ regionda «İslâm devleti»niñ boyevkileri ile mucadelesi vaqtında yüz berdi. Keçken ay Türkiye Suriyede boyeviklerniñ mevzilerine ava ücümlerini keçirdi. Bundan da ğayrı, Ankara islâmistler ile küreşte AQŞ yolbaşçılığında olğan koalitsiyağa öz bazalarından faydalanmağa ruhset etti.