text:
Älemdegi bar qazaq wlt retinde bir twtas twlğa. Osı twtas twlğanıñ bir bölgi Qıtaydağı qazaqtardıñ qiındıqqa wşırap jatqanı turalı qazaq aqparat keñistigi jii-jii aytıp keledi. Älemdegi üş qazaqtıñ bireui şet jwrtta, al onıñ basım böligi Qıtayda jasap otır. Olar tarihi ata mekeninde jasap jatqandar jäne Qazaqstan tarihındağı zwlmat jıldarda sol jaqtağı qazaq bauırların panalay barğandar bolıp wzın sanı 2 millionğa juıqtaydı (key derekterde 3 mln-ğa juıq). Qarğa tamırlı qazaqtıñ eki köziniñ biri, egiziniñ sıñarınday bolğan osı qandastardıñ erkindik pen teñdik, adamdıq qwqıqtarı taptaluda. Sonıñ saldarınan sanasına qwldıq tabı basılğalı twrğanday.
Şınjañ jerindegi qazaqtardıñ ğana emes jalpı qazaq wltınıñ ortaq isi derlik osı bir tolğaqtı mäseleniñ jay-japsarı jäne şeşim tabuınıñ özektiligi, şeşu joldarı turalı elimizdegi birqatar sayasattanuşı, qalamgerdiñ pikirin toptastırğan edik. Sol pikirlerdiñ negizinde atalğan mäseleni tağı da bir ret qauzap körmekpiz. Eñ äueli Qıtaydağı qazaqtardıñ Qazaqstan üşin mañızına toqtalğan dwrıs bolar.
Qazaqstan üşin Qıtaydağı qazaqtar kerek pe?
Bwl qazaq memleketi üşin qoyılmauğa tiisti auır swraq. Alayda, bügingi qazaq basına töngen hal men biliktiñ sılbır ayañına qarap, eriksiz qoyılıp otır.
Rasul Jwmalı, sayasattanuşı:
Ärine, şette qalğan qazaqtardıñ tağdırınıñ bey-jay qalmauı, älemdegi qazaqtıñ basın qosu bizdiñ memleketimizdiñ eñ bastı qwndılığı men mindeti. Qazaqstan täuelsizdigin alğaş alğan jıldarı sol täuelsizdiktiñ birden bir körinisi retinde älem qazaqtarınıñ biriktiru isi qolğa alınğan bolatın. Esteriñizde bolsa sol kezde qazaq pen qazaqtıñ qauışuı ülken bir nauqanğa aynalıp edi. Ökinişke oray zaman öte kele bwl is sayabırladı. Onıñ är-türli sebepteri boldı, ol öz aldına bir taqırıp.
Mına bir mäsele bar – şetelde 5 millionğa juıq qazaq bar dep otırmız, alayda bwl sol 5 mln qazaqtıñ bäri kezinde Qazaqstannan köşip ketti degen söz emes. Şeteldegi qazaqtıñ basım böligi diaspora degen tüsinikke jatpaydı. YAğni, olar irrenentter bolıp sanaladı. Qıtaydağı qazaqtar da mine osınday öziniñ tarihi mekeninde jasap kele jatqan irredenta qazaqtar. Älemdegi qazaqtardıñ basın qosu täuelsiz Qazaqstannıñ borışı men mindeti ekenin ayttıq. Bwl jerde Qazaqstan älemde joq närseni jasap otırğan joq. Germaniya, Izrail' qatarlı memleketterdiñ jasağanı sekildi öz wltın biriktiru älemdik täjiribede bar närse.
Jädi Şäken, jazuşı:
Qazaq bolğan är azamat, qay elde jasasa da qazaq wltınıñ müddesin qorğauğa, qazaq eliniñ wlttıq müddesine eñbek etuge mindetti. Qazaq memleketi de özge jwrttağı qazaqtardı bauırına tartuğa, qolınan kelgen kömegin beruge parızdar. Şeteldegi qazaqtardıñ basım böligi bolıp sanalatın Qıtaydağı qazaqtar özderiniñ qazaq eline degen ıstıq mahabbatı arqılı eleuli ülester qosqanı ötirik emes. 1962 jıldarı kelgen Qabdeş Jwmädilov qatarlı müyizi qarağayday qalamgerlerdi aytpağan künniñ özinde, täuelsizdikten keyin kelgen Mayra Mwhammedqızı, Şwğıla Saparğaliqızı qatarlı öner ökilderi, Näbijan Mwhammedhanwlı, Twrsınhan Zäkenwlı, Düken Mäsimhanwlı jäne Qıtay jazbalarındağı qazaq tarihına qatıstı derekterdi jinauğa eseli üles qosqan Baqıt Ejenhan sekildi ğalım, professorlar, odan tıs köptegen qalamgerler kelip, ata mekenine eñbek etti. Osı eldiñ tiliniñ qazaq tiline aynaluına, mädenietiniñ wlttıq tüs aluına ülken ıqpal etti deuge boladı.
Qıtaydan kelgen qazaq qandastardıñ eldiñ ruhaniyatına qosqan ülesinen tıs, qanşalağan azamattar Qıtaydağı qarjı közderin osı elge alıp kelip, käsiporındar aşıp ekonomikağa qosqan ülesi tağı bar. Oğan qosa elimizdegi orıstanıp otırğan, orıstana bastağan nemese şet jwrt közin tigip otırğan şekaralı aymaqtarımızdıñ jırtığın jamauğa da köptegen mümkindigimizdiñ bar ekenin eskersek, Qıtaydağı qazaqtardı köşirip äkelu öte mañızdı.
Qıtaydağı qandastarımız jasap otırğan Şınjañ jeri – twtas türki dalasınıñ şığıs pwşpağı. Sondıqtan da bwl aymaq tarihtan beri daulı, dürbeleñge tolı bolıp keledi.
Şınjañdağı geosayasi jağday qanday küyde?
Serik Mwrathan, bloger:
Şınjañdağı bwl jağday tek sondağı qazaqtardıñ ğana basına töngen is emes. Şınjañdı meken etken az wlttarğa, sonıñ işinde Şınjañnıñ negizgi twrğını sanalatın wyğır men qazaqqa erekşe jürilip jatqan wlttı joyu sayasatı. Bügin ğana bastalğan sayasat emes, bwl Qıtaydıñ yağni bügingi şarttı türde atalıp otırğan memlekettiñ ejelden beri wstanğan sayasatı. Qıtaydı Mänju patşası bilep twrğan kezdiñ özinde patşalıq Reseymen şekaranı ayqındau üşin işki Qıtaydan köptegen wlttardı köşirip äkelip qonıstandırdı. Qıtay wlttıq töñkerisinen keyingi ükimetter de bwl aymaqqa qatañ sayasat jürgizdi.
Bwrınğı ükimet twsında da qazaqtardı jappay twtqındau, atu, türmede qinap öltiru isteri az bolğan joq. Oğan şıdamağan jergilikti halıq san märte wlt azattıq köterilisine şıqtı. Biraq onıñ bäri ayausız janıştaldı. Töñkeriske qatısqandar sürginge aydaldı, atıldı, qamaldı. Qazirgi Qıtay ükimeti de olardan kem bolğan joq. Sondıqtan bügingi sayasi quğın-sürgin aldınğılardıñ jalğası deuge boladı. Meniñşe bwl eşqanday kezdeysoq nemese uaqıttıñ isi emes. Jüyeli türde atqarılıp otırğan joyu sayasatı. Bwl tipti aldağı uaqıtta bwdan da küşti jürilui mümkin.
Jädi Şäken:
Şınjañ tarihında bwnday oqiğalar köp bolğan. Şınjañda är 12 nemese 25 jılda bir ret sayasi qozğalıstıñ bolatını tarihtan belgili. 1952 jılı da jazıqsız qamau, atu oqiğaları bolğan kezde de, Şınjañdı basqarıp twrğan Uañ Jınnıñ üstinen Beyjiñdegi Qıtay Ortalıq ükimetine arız berilgen. QHR Ortalıq partkomı bwl isti «Uañ Jınnıñ jer reformasın jürgizudegi solşıldıq qateligi» dep sın tezine alğan bolatın. Mine osıdan alıp qarağanda Şınjañdağı oñdı-oñsız key isterdi Beyjiñ biligine jetkizu arqılı aq-qarasın ayırudı swrauğa boladı.
Al twtas Qıtay tarihında 1958-59 jıldarı wltşıldar men oñşıldarğa qarsı küresi bastalsa, 1966 jılı «Mädeniet töñkeris» dep atalatın taptıq küres bolğan. 1978 jılı Den Syaominniñ reforması bastaldı. 1984 jıldan bastap wlttıq territoriya, avtonomiya zañında ülken özgerister boldı. Onımen qatar «Josparlı tuu» sayasatı jolğa qoyıldı. 2001-2002 jıldardan keyin şağın wlttardı basqaru sayasatına özgerister engizildi. Osınıñ bärinde de bolğan qatelikter kelesi bir basşınıñ oñau däuirinde qayta qaralıp otırdı. Osılardı mısal etetin bolsaq, qazirgi kezde şağın wlttardıñ dinine, tiline, azamattıq qwqıqtarına şekteuler bir ğana jeke twlğanıñ qwqığınıñ bwzıluı emes, QHR zañınıñ bwzıluı sonday-aq, halıqaralıq adam qwqıqtarına jasalğan qiyanat bolmaq. Sondıqtan da bwnday mäseleniñ qalayda swrauı boladı. Oğan Qıtaydıñ zañın qorğauşı orındar da, wltınıñ kim boluına qaramastan jeke adamdar da ıqpal etetini sözsiz. Eger olar şeşim etpese halıqaralıq wyımdarğa jüginuge tura keledi.
Qwl-Kerim Elemes, aqın:
Jalpı ol jaqtağı qazaqtardıñ basındağı jağdaydı aqın Qwl-Kerim Elemes öziniñ prezidentke jazğan «Qıtaydağı qazaq bizge şınımen-aq kerek bolmay qaldı ma?» attı aşıq hatında ortağa salğan mäselelerin bılay örbitedi:
Basqa memlekettegi qazaqtarğa däl Qıtaydağı sayasat jürip otırğan joq. Bwl külli älem jwrtına belgili jayt. Qıtayda «Josparlı tuu» sayasatın bılay qoyğanda, halıqtıñ dini erkindigine aşıq tosqauıl qoyudan tartıp, ondağı qazaqtardıñ negizgi ömir süru dağdısı sanalatın mal şaruaşılıq käsibiniñ jüyesin özgertip, jappay otırıqtandıru sayasatın da jüyeli türde jürgizip keledi. Eñ soraqısı qazaq bolaşağı balalarınıñ ana tilinde bilim aluına aşıq tosqauıl qoydı. Soñğı 15 jıldan beri ädebiet pen tarihtan basqa sabaqtar taza qıtay tilinde jürilip keledi. Jaqında ötken qwrıltayınan keyin barlıq sabaq tolıqtay qıtay tilinde ötilmek.
Şınjañdağı qazaq qandastarğa bağıttalğan kezekti sayasi qısım ötken jıldıñ qırküyek ayında ölkeniñ biligine Çın Çuangonıñ keluimen bastaldı. Çın Çuango Qıtaydıñ Hınan provinciyasınıñ adamı. Osıdan bwrın Tibet avtonomiyalı aymağındağı wlttıq janıştau sayasatımen közge tüsken QHR kompartiyasınıñ kadrı. Osı aralıqta Qıtaydağı qazaqtarğa jasalğan quğın-sürgin turalı saytımızda jäne özge de köptegen qazaq tildi BAQ-ta san ret köterildi. BAQ-tıñ jan ayğayı ükimet qwlağına, odan asıp prezidentimizdiñ nazarına ilinbegenin V Düniejüzilik qazaq qwrıltayı kezinde (Qıtay qazaqtarına sayasi qısımnıñ bastalğanına jartı jıl ötkennen keyin) ğana bildik. Qwrıltay delegatı, Germaniya qazaqtarınıñ ökili Ömirhan Altınnıñ qwlaqqağıs etuinen keyin ğana prezident N. Nazarbaev atalğan mäseleden habarsız ekenin aytıp, ükimetke sonıñ işinde QR Sırtqı ister ministrligine arnayı tapsırma berdi. Alayda qanağattanarlıq nätijeni köre almay otırmız. Ol jaqtağı jalpı jağday büginde köpke tanıs bola twra, el retinde araşa bola almağanımız qalay?
Dos Köşim, sayasattanuşı:
Är uaqıtta memlekettiñ bäri wlttıñ memleketi. Qıtay qıtay wltınıñ, Franciya francuzdıñ, Qazaqstan qazaqtıñ memleketi. Biraq biz äli künge deyin osılay dep aytuğa batılımız barmay otır ğoy. Älemde birden bir biz ğana – özimizdiñ memleketimiz dep aytudan qorqatın. Sondıqtan bolsa kerek, bizdiñ osınday şettegi wlttas, qandas bauırlarımızdıñ jağdayınan alañdauşılıq bildirgimiz nemese kömekteskimiz kelgen uaqıtta bizdiñ memleketimiz qaşanda qauqarsız bolıp qaladı.
Biz qazaq eli bolğannan keyin şeteldegi diasporalarımızdıñ jağdayın bilip, olarğa jasalıp jatqan zañsızdıqtar bolsa özimizdiñ közqarasımızdı bildirip, şamamızdıñ kelisinşe swrau salamız. Bwl endi gumanitarlıq bağıt retinde barlıq elderdiñ jasaytın isi. Mäsele ärine, Qıtay eliniñ azamattarınıñ isi bolğannan keyin biz tek qana alañdauşılıq bildire alamız. Olardıñ zañın özgertuge ärekettene almaymız, bılayşa aytqanda işki isterine aralasa almaymız. Eger Qıtay ükimeti osı jasap jatqan qadamdarı turalı aşıq aqparat berip jatqan bolsa, bwl resmi organdar arqılı ğana swraladı. Eşqanday bir qoğamdıq wyımdar aralasa almaydı.
Meniñşe, atalğan osı mäselede de araşa bola almay otırğanımız sol – bizdiñ memleketimizdiñ, äsirese Sırtqı ister ministrliginiñ qauqarsızdığı. Äñgime, biz olardı qorğap qal dep otırğan joqpız. Bar bolğanı bolıp jatqan jağdayğa bizdiñ qoğamnıñ alañdauşılıq bildirgenin jetkizui kerek. Jetkizgende de äleumettik jelilerde nemese qoğamdıq wyımdarda osınday narazılıq bolıp jatır dep emes, bizdiñ SİM, sol eldegi elşilikter bwl mäseleni zerttep bilui kerek. Naqtı anıqtap män-jaydı aşıp körsetui kerek, mına aytılğandar şın, mına aytılğandar jalğan degendey. Meyli, SİM-nen, meyli Qıtaydağı elşilikten osı sözdi estigen joqpın äli. 4-5 aydıñ işinde bwnday sözdi esti almauımız endi miğa kirmeytin is. Osı qadamdardı jasağan kezde, Qıtay ükimeti jauap berer edi, ärine bizdiñ işki isimizge aralastıñ dep jauap bermeydi. Osınıñ özi bizdiñ sol deñgeyde jwmıs jasamağanımızdıñ körinisi. Biz jetkilikti deñgeyde jwmıs jasağanımızda olardıñ da jauabı basqaşa bolar edi. Şındığında bwl bizdiñ memleketimizdiñ älide wlttıq memleket deñgeyine köterile almay otırğanın körsetip otır.
Basına kün tuğan ağayın üşin ne istedik, ne isteu kerek, ne istey alamız?
Rasul Jwmalı:
Qıtaydağı jäne özge elderdegi qandastar wlttıq bolmısı jağınan qazaq bolğanımen sol elderdiñ tölqwjatındağı azamattarı ekenin moyındauımız kerek. Halıqaralıq qatınastar, bir eldiñ işki sayasatı osınıñ bäri öte sezimtal mäseleler. Bwl jağdaylar asıra silteuşilikti kötermeydi. Bwl mäseleni şeşu turalı ükimetke de, Elbasığa da qwlaqqağıs etildi. Elbası arnayı tapsır ma da berdi. Men ğana emes, birqatar sarapşılardıñ pikirinşe, bwl tikeley Qıtay ortalıq ükimetiniñ pärmenimen emes, «şaş al dese, bas alatın» jergilikti biliktiñ bılığı boluı mümkin. Al, bizdiñ osı mäseleni resmi Beyjiñge jetkizudiñ özi tım bayau jürilip jatır. SİM-ge tapsırma berilgenine talay uaqıt ötse de mäseleniñ äli de şeşim tappauı osını körsetip twr.
Meniñşe, mına birneşe jolmen mäseleni şeşuge äreket etuge boladı. Eñ äueli belsendi diplomatiyalıq halıqaralıq qatınastar arqılı şeşu. Aytalıq, diplomatiyalıq sayasi tetikterdi paydalana otırıp mäseleni Qıtay ortalıq ükimetine aşıq jetkizu, ondağı basım köbi eginşi-malşı qarapayım qazaqtardıñ Qıtaydıñ twtastığına qater töndirdi dep ayıptaudıñ aqılğa simaytının aşıq aytu kerek. Qıtaydağı qazaqtarğa jasalıp otırğan bwl qısımnıñ eki elbası jii aytatın Qazaqstan men Qıtay arasındağı öz-ara tüsinistik, dostıq negizinde damıp otırğan qarım-qatınastıñ, sauda-ekonomikalıq ıntımaqtastıqtıñ, senimdi tatu körşi el degen ruhına qayşı ekenin alğa tartıp, resmi diplomatiyalıq jolmen şeşim talap etuge boladı.
Al endi, Qıtaydağı 2 mln-ğa juıq qandasımız zañdı türde sol eldiñ azamatı bolğannan keyin, olardıñ qwqıq qorğau orındarınıñ isine, işki sayasatına aralasu qiın ekeni ras. Biraq, Qazaqstannıñ öziniñ qolınan keletin bir närse – qazaq köşin jandandıru. Endigi jerde Qıtay jerinen köşip kelem, quğın-sürgin körmeymin deuşilerge qwjattı jeñildetu, azamattıqtı berudi jeñildetu. Mısalı, Ukrainadağı jağdayğa baylanıstı Resey jaq azamattıq beru mäselesin bir aptağa deyin qısqartıp tastadı. Al, bizde jartı jıl, bir jıl boyı azamattıq ala almay jürgen qanşama qandastarımız bar. Endi bir bes-on jıldan keyin Qıtay sayasatına baylanıstı ol jaqtan keletin köş mülde toqtap qaluı mümkin. Sondıqtan, özge elsiz özimizdiñ qoldan keletin osı isti tezdetip qolğa aluğa tura keledi.
Endi bir mäsele, bwl bizdiñ ülken bir qasiretimiz, osığan deyin otanına oralğan qandastarğa layıqtı jağdaydıñ jasalmauı. Qwjat, azamattıq alu öz aldına, olardıñ osındağı bilim aluı, qonıs aluı, baspanamen qamtıluı, bastapqı qarjılıq kömek jaqtarı aqsap jatqan jağdayı bar. Qıtay, ağılşın tilderin bilgenimen orıs tilin bilmegeni üşin jwmısqa, memlekettik qızmetke tartılmauı sekildi köptegen kedergilerdiñ boluı. Mine elimizge oralğan qandastardıñ sanı millionğa jetse de olardan birde bir deputat nemese äkim joq. Bwl kädimgidey diskriminaciya, bir million halıqpen ädil qatınas jasamau. Osı mäseleler tikeley qazaq köşine äser etti. Otanğa oralğan ağayınğa şart-jağday jasalıp jatsa, keyingi köşke quat bergen bolar edi. Mine bwl Qıtayğa qatıstı emes, özimizdiñ işki bılığımız. Bir sözben aytqanda osı sındı özimizdiñ qoldağı dünieni jasağanımızda da qalıptasqan jağdayğa oñdı äserin berer edi.
Jädi Şäken:
Qıtaydağı qazaqtardıñ mäselesine QR eşqaşan tikeley äser ete almaydı. Tek mına birneşe jolmen ğana kirisuge boladı: Birinşiden, QR Sırtqı ister ministrligi arqılı Qıtay SİM-ine arnayı hat joldap, hatta körsetilgen QR azamattarınıñ tuıstarınıñ sol elde qalıp qoyğanın nemese qwqıqtarınıñ bwzılıp otırğanın naqtı däleldermen körsetip, qwqıq qorğau organdarınıñ nazar audaruın swrau. Ekinşiden, ol jaqta zardap şeguşiniñ osındağı tuısı arqılı Astana, Almatıdağı Qıtay elşilikterine şağımdanuğa boladı. Biraq, bwl swraularğa QHR SİM-i men qwqıq qorğau orındarı qanday jauap qaytaru solardıñ qwzırında. Üşinşiden, biz auızşa aytqannan köri, aqparat qwraldarında şulatqannan köri QR-nıñ qwziretti orındarına naqtı däyekti dälelder arqılı ağayındarımızdıñ arız tilegin jetkizuimiz kerek. Sosın bwl arızdar toptalğan küyde QHR SİM-iniñ qolına jetkiziledi. Qıtayğa jazılğan arızdar kelisim boyınşa orıs, qıtay tilderinde jazıladı. Olardan nätije bolmay jatsa, osı şağımdardıñ tağı bir nwsqasın ağılşın tilinde BWW-ğa nemese halıqaralıq adam qwqığın qorğau wyımdarına beruge boladı.
Serik Mwrathan:
Meniñşe, QR azamatı bolğan kez kelgen twlğanıñ Qıtaydıñ bwl sayasatına qarsı ärqanday bir qimılı, narazılığı ol jaqtağı ağayınnıñ jağdayın auırlatpasa jeñildetpeydi. Qıtay biligi älemdik qauımdastıq aldında da, qoğamdıq narazılıq pikir aldında da aqtalıp jatpaytın bir partiyağa tabınğan diktatorlıq bilik. Şetelde qazaqtardıñ narazılığı men radikal qimıldarğa barğan sayın, ol qıtay sayasatınıñ odan arı qaray tereñdey tüsuine negiz boladı. Öytkeni Qıtay biligi öz elindegi qazaqtarına degen senimdi elden köşip ketken qazaqtardıñ sayasi qimıldarımen bağalap otır. Sondıqtan elde attandap jürgen, tipti keyde asıra siltep aqparat taratıp jürgen «ayğayşıldar» Qıtay qazaqtarına kömek emes, kesir bolıp jatır. Bwnı ayşıq aytu kerek.
Ne isteu kerek degen swraqqa, eki el arasındağı diplomatiyalıq joldı paydalanu köptep aytılıp jatır. Meniñşe, oğan qosımşa mına birneşe joldı paydalanuğa boladı. Eñ äueli sol jaqtağı ağayınnıñ isteytini, jağdaydı bağamday otırıp, jappay qazaq eline köşuge äreket etui tiis. Bwl eñ negizgi şığar jol desek te bolatınday. Tipti ondağı ziyalı qauım eldi osığan ügitteui kerek. Ärine bwl radikal türinde ayğay-süren salu degen söz emes. Ekinşiden, qwqıqtıq sauattarın joğarlatıp, jazıqsız qamalğan tuıstarın üşin ädil ükim talap etui, kerek bolsa hanzu wltınan aqtauşılardıñ zañdıq kömegine jüginu kerek. Al, bwl jaqtağı ağayın öziniñ tuısın köşirip äkeluge äreket etse, olardıñ köşip kelip ornalasuına kömektesse, osınıñ özi wltına jasağan qayırımdılığı bolar edi. Al, ükimet jağınan qwjattıq jeñildikter jasauı tiis.
Bügingi bilik qazaqqa qanşalıqtı küyinip otır? Tayau arada öz halqına küyinetin, wlttıq namısı joğarı demokratiyalıq küş QR biliginde bolmaytın körinedi. SİM-de qazaqtıñ joğın joqtaudı bılay qoyıp, qazaq tilin biletinderdiñ özi şamalı. Sondıqtan bilikten ümit kütip otırğannan, qazaqtı qazaqtıñ, bauırdı bauır, ağayındı ağayınnıñ özi qwtqaruı kerek.
Qazaqstandı qosa alğanda älemniñ 55 elinde jasaytın şamamen 17 mln 500 mıñnan asa qazaq bar. Bwl san köppiz dep maqtanuğa kelmeydi. Mine osı qazaqtıñ älemde birden bir öziniñ qazaq atımen atalğan bir ğana memleket, Qazaqstan deytin tüp qazığı bar. Al, bügingi Qıtay qazaqtarınıñ jağdayınan alıp qarağanda, endi on-jiırma jıldan keyin qwjat jüzinde osı san birden eki millionğa kemip ketkeli twr. Ötken ğasırda aştıq pen soğıs jalmağan 3 mln qazaq bizdiñ küni büginge deyingi şer-küyigimiz bolıp kele jatqan joq pa edi. Bügingi wrpaq tağı 2 mln qazaqtıñ joğaluına tarihi kuäger bolmaq pa? Şettegi ağayındı ata mekenge toptastıru elimizdiñ wlttıq twtastığı men qauipsizdiginde, şekaramızdıñ bekemdigi men ekonomikamızdıñ twraqtılığı üşin de asa mañızdı ekeni aytpasa da tüsinikti. Qazaq biligi qazaqqa qaşan küyinbek? Qıtaydağı qazaqtardıñ tağdırı ne bolmaq?


c: text/html

text:
Çernogorïyadağı Mamwla aralında Ekinşi dünïejüzilik soğıs kezinde Mwsolïnï sarbazdarı 1853 jılı Avstrïya-Vengrïya ïmperïyası salğan kemejaydı tutqındar azaptalğan konclagerge aynaldırğan bolatın.Bügingi künge deyin lager el bïligine de, twrïsterge de qızıqtı bolmağandıqtan, qañırap qalğan üyindige aynaldı. Biraq aldağı waqıtta Çernogorïya bïligi lagerdi endi lyuks klasındağı qonaqüyge özgertpek.
Bul ïdeyanı bïlikke şveycarïyalıq Orascom Development Holding AG kompanïyası usınğan. Bolaşaq qonaqüydiñ kestesi boyınşa onda turğın bölmeleri, meyramxana men dämxana, ülken basseyn boladı. Lagerdiñ artında ornalasqan awmaqta yaxtalar men şağın kemeler üşin kemejay, sonday-aq twrïsterdi tartw üşin dayvïng ortalığın salw közdelip otır, dep jazadı billionnews.ru.
Tegï: Foto sayaxat,
Kommentarïï

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
İlmi Ümerov Bağçasaray rayon memuriyetiniñ yolbaşçısı vazifesinden ketti
Bağçasaray rayon devlet memuriyetiniñ reisi İlmi Ümerov avgustnıñ 19-da istifağa çıqmaq qararı aqqında ilân etti. İlmi Ümerov rayon devlet memuriyeti bölükleri, yerli idare organlar, müessise, teşkilât ve rayon hızmetleriniñ reberleri ve hadimlerini toplap bunı ayttı.
İlmi Ümerov Bağçasaray rayon devlet memuriyetiniñ reisi vazifesinde bulunğan 9 yıllıq işini talil etip, Bağçasaray rayonınıñ içtimaiy-iqtisadiy inkişafı köstergiçlerini Qırımnıñ diger rayonlarınıñ seviyesine qadar arttırmaq içün çalışqanını qayd etti.
Onıñ aytqanına köre, onıñ işbu adımı «deñişken şaraitlerde çalışmaq çare olmağanı, em de printsiplerden vazgeçmek kerek olğanınen» bağlı.
Bağçasaray rayon devlet memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildire ki, İlmi Ümerovnıñ işdeşleri ve hadimleri onıñ aqqında bir sıra müsbet fikirlerni seslendirdiler.
İlmi Ümerov sabıq hadimlerine muracaat etip, «adamlarnı sınıf ve baqışlarına köre» saylamayıp, rayon içün çalışmağa çağırdı.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
«Cöremelerge baqmadan, halq ğalip çıqtı» – Qırım içtimaiy ağlarından
Qırımda afta «mahkeme künü»nden başlandı. Dekabr 18 bazarertesi künü türlü rayonlarda aynı vaqıtta oktâbrniñ 14-nde bir kişilik piketlerde iştirak etken qırımtatarlarğa qarşı onlarca mahkeme oturışuvları ötkerildi. İnternet cemaatçılığı bunda Qırımdaki Rusiye akimiyetiniñ serbest fikirlevniñ bastırılmasına doğrultılğan qastını köreler.
Mahkemeler tarafından alınğan bütün qararlar sanki episi aynı bir nushadan köçürildi. Er bir faaliyetçige 10 biñ ruble (qararnen 4700 hrivna – QA) ve yalıñız bir qaçına 15 biñ ruble (7100 hrivna – QA) miqdarında cöremeler tayin etildi. Buña izaat bergenler, cöremelerniñ umumiy miqdarı million rublege (475 biñ hrivnağa – QA) yaqınlaşqanını saydılar.
Qomşu Rusiyesiniñ qanunlarında bir kişilik piketler ruhset etilgen. Lâkin Qırım telükesizlik hadimleri, oktâbrniñ 14-nde çıqqan piketçilerde umumiy niyet ve umumiy teşkilât bar edi, dep iddia eteler. İçtimaiy ağlardaki muzakereniñ iştirakçileri böyle mantıqnen razı degil
…Adamlarnı, Qırımda telükesizlik hadimleriniñ qanunsız areketleri aqqında öz fikirni ifade etmek maqsadınen çıqqanları içün muhakeme eteler. Bunı qanunğa «sozup kiysetmek», o künki bir kişilik piketlerniñ umumiy niyet ve umumiy teşkil etilüv ile yapılğanını, yani olarnıñ izinsiz yapılğan kütleviy tedbir olğanını «isbatlamaq» isteyler. Bir künde bütün Qırımda seksenden ziyade mahkeme tayin etildi – işte aqiqiy umumiy niyet ve teşkilâtçı. Bu normal şey degil. Yalıñız, «senariy muellifleri» bunıñ ile ne kösterecek edi? O qadar adliyeci ve advokatnıñ tapılmaycağını ve adamlarnıñ qorçalavsız qalacağını, ya da qol tutmaq içün kelgenlerniñ olmaycağanı istey edilermi?! Bunıñ emiyeti yoq. Piket kününde olğanı kibi, taqipler halqnı kene birleştirdi, ve bir künde yapılğan o qadar mahkeme, belki, yañı bir aq-uquq qoruyıcıları areketi – «86 grubu»nıñ meydanğa kelmesine sebep olacaq. Bugün barışıqlı şekilde öz fikrini ifade etkenleri içün 86 kişini muhakeme eteler! 86 kişi birlikte appelâtsiya berecek ve, belki de, nezaret etici maqamğa şikâyetlerini bermek içün Moskvadaki Yuqarı mahkemege beraber baracaqtırlar! Siz, halqnıñ areketini bastırmaq ve er kesni köşe-köşe etip dağıtmaq isteysiz! Lâkin quruntılarıñız boş olıp çıqtı! Bugün bunu 86 kişi isbatlaycaq, ve evelden olğanı kibi biz bu cöremelerni bütün halqnen birleşip tölermiz! Qırım marafonı devam ete! Mucadele devam ete! Allah Tealânıñ izni ile!
…Akimiyet, qırımtatarlarnıñ taqibine narazılığını köstergen adamlar, bir kişilik piket içün olğan ruhsetni yaman maqsatnen qullandı, dep iddia ete.
Men, akimiyet narazılıq ve serbest fikirlevni bastırmaq istegini bugün yaman maqsatnen qullana, dep iddia etem.
…Moskva ve Piterde adamlar iç problemsiz toplana, topnen ketirilgen plakatlarnı bir yerden ala ve, biri-birinden 50 metr uzaqlıqta turıp, piket ötkereler. Ve bu – normadır. Qırımda ise adamlar bir-birinden onlarca kilometr uzaqlıqta turdı. Ve bu – bir kişilik piket keçirüviniñ bozuluvıdır…
…Akimiyet, bir kişilik piketler yapılğanda umumiy niyet ve umumiy teşkil etilüv bar edi, dep saya. Bunı, akimiyet tarafından izin berilmegen tedbirniñ toplu şekilde keçirilmesi köstere, dey. Faqat başqa bir şey iç şübhesizdir: akimiyetniñ, fikirni serbest şekilde ifade etüv ile barışıqlı toplaşuvlarnıñ ürriyetini bastırmaq ve Qırımnıñ tamır halqınıñ aqlarını bozmaq içün yapqan areketlerinde umumiy teşkil etilüv ve umumiy niyet körünip tura. Aksi alda tarafsız ve mustaqil olması kerek olğan mahkemelerniñ areketlerinde böyle uyğunlıqnı nasıl añlatmaq mümkün?..
Umumiy temelniñ yoqluğı, bütün saalarda bir-birine zıt kelgen, lâkin tayin etilgen yönelişten farqlı er angi fikirniñ qabul etilmemesi ile birleştirilgen aynı qanunlar – işte Qırımda peyda olğan hayaliy bir canavar budır…
…«Aq-uquq qoruyıcı» organlarınıñ vekilleri bir-birine oşağan işler boyunca, bir mahkeme protsessi çerçivesinde mahkemelerni bir maqsatnen aynı künge tayin etkende – işte BU, bir tedbirniñ umumiy niyet ve umumiy teşkil etilüv ile yapılması. Lâkin BU, cinayet degil.
O zaman bu nedir? Meydan oqumamı? Nevbetteki bir bastırmaq teşebbüsimi? Yoqsa susturmaq? Ya da «18» raqamlı kününi hatırlatmaq?
Men, bir kişilik piketlerniñ bütün iştirakçilerine qol tutam! Menim aqiqat sesim, siziñkinen beraberdir!
…Olarnıñ bunı ne içün yapqanlarını, er kes añlay
Qorqutmaq, Qırımda narazılıq areketini ayaq astında qaldırmaq niyeti…
Moskva, BMTniñ Baş assambleyasıda Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda insan aqları boyunca qararnıñ baqılması arfesinde qırımtatarlarğa qarşı kütleviy mahkemelerni tayin etip, işğalcilerge boyun egmegen qırımtatar halqınıñ iradesini qırmaq maqsadından ğayrı, içine BMT de kirgen bütün halqara teşkilâtlar sistemasınıñ faaliyetine qarşı halqara uquqındaki elementar normalarnıñ esamesini oqumağanını numayiş ete…
İzaat bergenlerniñ fikrine köre, Rusiye akimiyeti öz areketlerinen yalıñız narazılıq faaliyetine daa çoq adamnıñ qatılmasına yardım ete. Mahküm etilgen faaliyetçilerge tayin etilgen cöremelerniñ tölenmesi içün paralarnı ise artıq «talaqa etip», doğru mahkemelerniñ ögünde toplap başladılar.
…Akimiyet ve aq-uquq qoruyıcı organları öz areketlerinen adamlarnı mitinglerge çıqmağa mecbur eteler. Ve eger akimiyet ile aq-uquq qoruyıcı organları qırımtatar halqına qarşı siyasetini deñiştirmeseler, yarın 1000 kişiniñ çıqacağına eminim.
Çette qalmayıp, bugün belâğa oğrağanlarğa yardım etkenlerniñ episine minnetdarım.


text:
Odessa kinofestivalinde qırımtatarlarnıñ sürgünligi aqqında film kösterilecek
İyül 18-ge qadar devam etecek Odessa halqara kinofestivali çerçivesinde ukrain rejissöri Kseniya Cornonıñ «Qırım» filmi kösterilecek.
Film cuma künü, iyül 17-de, «Azatlıq yolu» programması çerçivesinde numayış etilecek, dep aytıla festival saytında.
«Qırım» filmi 2014 senesi yazda çıqarılğan edi ve üç qırımtatar nesili, 70 yıl evelsi sürgünlikni körgen, qaytıp kelgen ve Qırımda doğğanlarnıñ ömüri aqqında tarif ete.
Mayıs 18-de, Qırımtatar halqı sürgünliginiñ qurbanlarını hatıra künü, «Qırım» filmi Cannes festivalinde, Short Film Corner yarıştan tış programması çerçivesinde numayış etilgen edi.
2015 senesi mayıs ayında film ilk halqara mukâfatnı aldı – Houston (AQŞ) Halqara kinofestivalinde Bronze Remi Award.


text:
"Törkiyä belän êşçänleklär däwam itä"
Bu turıda AQŞ Saqlanu ministrı Mattis beldergän
Amerika Quşma Ştatlarınıň Saqlanu ministrı Djim Mattis Törkiyä belän AQŞ arasındağı viza problemasınıň ike il arasındağı xärbi mönäsäbätlärgä täêsir itmäwen häm Törkiyä belän êşçänleklärne däwam itterülären äytkän.
Florida ştatına barğanda oçqıçta jurnalistlarnıň sorawlarına cawap birgän Mattis Törkiyä belän AQŞnıň ike yaqlı viza birü êşlären tuňdıruı belän bäyle sorawlarğa da cawap birgän.
Mattis tübändägeçä citkergän: “Törkiyä - NATO berlektäşebez häm Törkiyä çikläre êçendä aktiv êşçänlek bulğan berdänber NATO ile. Yaqın xezmättäşlegebezne häm êlemtäbezne däwam itteräbez. Êlemtä kanalıbız açıq.


text:
HSN ve “InformNapalm” göñüllileri Donbasstaki teşviqatta Kremlniñ şahsiy arbiy kampaniyaları iştiragınıñ isbatlarını taqdim ettiler
2017 senesi avgustnıñ 30-da Ukraina haber siyaseti Nazirligi ve “InformNapalm” halqara istihbarat toplulığı, Donbass ve Suriyede silâlı tecavuzda Rusiye arbiyleriniñ iştiragını isbatlağan “Rusiyeniñ şahsiy arbiy şirketleri: Kremlniñ cinaiy emirlerini becerip” mahsus leyhasını taqdim ettiler.
Ukraina haber siyaseti Naziriniñ muavini Dmıtro Zolotuhinniñ qayd etkenine köre, şahsiy arbiy şirketler mında çoqusı allarda Rusiye Federatsiyasınıñ Federal telükesizlik hızmetiniñ yuksek derecelerinen nezaret etile, “Vagner” PVNnıñ iştirakçileri ve arbiy adamları ukrainlerniñ öldürüvleri içün atta devlet mukâfatlarını aldılar. Zolotuhin qayd etti: “Biz bu mevzunı media saalarında aktualizatsiya yapmaq ister edik, hususan ukrain medialarında, “InformNapalm” göñülliler halqara teşkilâtınen işlep çıqarılğan materiallarnı ise, Kremlge qarşı işlerde isbaat bazası şekillenmesi içün uquqqorçalayıcı organlarğa, Ukraina telükesizligi hızmetine yollamaq. ”
Mıhaylo Makaruk, “InformNapalm” göñülliler halqara istihbarat toplulığınıñ spikeri, bildirgenine köre, al-azırda Donbassta rusiye arbiy adamlarınıñ bulunması aqqında dünyadaki eñ büyük baza “InformNapal”da. “Endi 75-ten ziyade arbiy bölükler identifikatsiya keçti, aynı olarnıñ vekilleri Donbasstaki davada iştirak ettiler. Bundan da ğayrı, ATO zonasında biz yañı silâlarnıñ 4 tipini belgiledik, o da RF territoriyasında yapılğan ve iç bir yerge eksport etilmegen”, - dep, haber etti Makarük.
Açıq menbaalardan istihbarat – OSINT usulları yardımınen yaratılğan mahsus leyhanen ukrain, rus ve ingliz tillerinde “ınformNapal” leyhasınıñ saytında tanış olmaq mümkün.
Nazirlik Ukraina telükesizligi hızmetine ve Ukraina uquq Nazirligine halqara mahkemelerge malümat azırlanması içün resmiy mektüpler yollaycaq. HSN göñüllilernen beraberlikte RF cinayetleriniñ araştırmaları üzerinde ve halqara qanunlar bozulmasında Ukrainağa qarşı tecavuz cenk açıluvı aqqında isbaatlar toplanıluvı üzerinde işini devam etecek.
Cedvel


text:
"Tanklarnı yodrıqları belän tuqtatqan başqa xalıq yuq"
İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğannıñ ildäge xain tüntäreleş kereşüeneñ 1 yıllığı uñyınnan oyıştırılğan çaralar qısasında Änkarada parlament binası yanında yasağan çığışı
Xörmätle parlament başlığı, xörmätle prem’yer-ministr, säyäsi partiyälärebezneň ğomum başlıqları, şähitlärebezneň amänäte bulğan qaderle qardäşlärem, qaderle ğazıylarıbız, ğaziz watandaşlarım , änkaralılar barığızğa da qaynar sälamnäremne citkeräm.
Biregä Törkiyäneň iň yaqın tarixında küzätelgän böyek xıyanät, basıp alu häm tüntäreleş kereşüeneň ber yıllığı uňayınnan cıyıldıq.
Uzğan yılnıň 15 nçe iyülendä şähit bulğan barlıq qardäşlärebezgä Allahtan yarlıqaw sorıym, yaqınnarınıň häm xalqıbıznıň qayğısın urtaqlaşam.
Ğazıylarıbızğa şifalar telim.
Änkara häm İstanbul berençe çiratta bulu belän bergä Törkiyäneň här poçmağında tüntäreleşçelärgä qarşılıq kürsätkän barlıq watandaşlarıbızğa räxmätläremne citkeräm.
Törek milläte 15 nçe iyül’dä ber cämğiyät’ tügel, tulı mäğ’näsendä ber millät buluın böten dönyağa kürsätte.
Ber ğasır êlek Çanakkalädä härkemne ğacäpkä qaldırğan ciňügä ireşkän idek.
15 nçe iyüldä dä ber xıyanät oyışmasınıň 40 yıllıq planın 20 säğät’ êçendä yuqqa çığarıp tarixıbızda yaňa ciňügä ireştek.
Suğışlar armiyälär arasında bulır.
Törek milläte 15 nçe iyül’dä armiyägä äwerelgän xıyanät oyışmasına qarşı yörägendäge iman häm qoralsız qulları belän köräşte.
Dönyada monıň başqa ürnäge yuq.
Tanklarnı yodrıqları belän tuqtatqan başqa xalıq yuq.
Qıyu räweştä ülemgä kitkän başqa mondıy millät yuq.
Mondıy millätneň äğ’zası , mondıy il watandaşı buluım öçen härwaqıt şöker itäm.
Qardäşlärem, ildäşlärem. 15 nçe iyül’ne tüntäreleş kereşüennän bigräk xıyanät omtılışı dip äytüneň ber säbäbe bar.
Qarşıbızdağı Törkiyä Böyek Millät Mäclese – bezneň bäysezlegebez häm demokratiyäbezneň simvolı.
Bu Mäcles( parlament) Azatlıq suğışın citäkläde.
Cömhüriyät tarixında beräw dä bu binağa qul suzmadı.
Barı tik 15 nçe iyül’ xıyanäten başqaruçılar üzlärendä mondıy qıyulıq taptı.
Çönki alar il citäkçelegen üz qullarına aludan tağın da zurraq niyätär belän yulğa çıqtı.
Maqsatları ilebezne, millätebezne äsir itep däwlätebezne, mädäniyatıbıznı tamırdan qorıtu ide.
Şuna kürä dä Törkiyä Böyek Millät Mäclese berençe çiratta maqsat itep alınğan, iň küp bombalanğan urın buldı.
Tüntäreleşçelär xalıq ışanıçlıları parlamentını qaldırıp qaçıp kitärlär dip uyladılar.
Xalqıbız uramnarğa, mäydannarğa ağılıp ilen saqlap qalırğa tırışqanda Änkarada parlament başlığı häm xalıq ışanıçlıları 23 säğat’ 30 minutta Törkiyä Böyek Millät Mäclesendä cıyıla başladı.
Säğät’ tönge ikençe yartıda parlamentqa kilep citä alğan 106 xalıq ışanıçlısı belän ğomum şura açıldı häm üz êşen başlap cibärde.
Ğomum şurada çığış yasağan törkem başlıq wäkillare , ministrlar häm xalıq ışanıçlıları tüntäreleşkä qarşı totışların belderde.
“15 nçe iyül’ – teatrdır” dip äytüçelär ul tönne biredä küzätelgän waqiğalarnı törle partiyälärneň xalıq ışanıçlıları aňlatqan, parlament bastırıp çığarğan “Ğazıy parlamentta ul tön” isemle kitaptan barlıq neçkälekläre belän uqıy ala.
Qardäşlärem, ildäşlärem. Törkiyä Böyek Millät Mäclese 1920 nçe yılnıň 23 nçe aprelendä xalıq ışanıçlıları häm doğalar belän açıldı.
96 yıl uzğannan soň 2016 nçı yılnıň 15 nçe iyülendä Törkiyä Böyek Millät Mäclese yänä xalıq ışanıçlıları häm xalqıbıznıň doğaları belän saqlanıp qaldı.
Xalqıbız mäydannarda, uramnarda tüntäreleşçelärgä qarşı qıyu räweştä qarşılıq kürsätkändä xalıq ışanıçlıları parlamentta cıyıldı.
Ul tönne xalıq ışanıçlılarıbız ğomum şuranı açıq totıp tüntareleşçelärgä üz köçen kürsätte.
Tüntäreleşçelärgä “Barıp çıqmayaçaq,telägegezgä ireşä almayaçaqsız” digän xalıq ışanıçlıları demokratiyäneň simvolı bulğan parlamentnı saqlap qaldı.
Törkiya Böyek Millat Mäcleseneň barlıq äğ’zaların , ayıruça ul tönne ğomum şurağa kilä alğan 106 xalıq ışanıçlısın täbrik itäm.
Quyu törek xalqına da mondıy parlament kileşer.
Parlamentnıň yörägebezdäge, küňelebezdäge urını monnan soň bötenläy başqaça.
Milli irädäneň , Watannıň simvolı bulğan parlamentqa tağın ber tapqır kemneň dä bulsa qulın suzmawı öçen tağın da kübräk tırışaçaqbız.
Şağir’ äytmeşli:
Keşelekle keşe Watanın satarmı?
Dönyada suın êçep, ikmägen aşağan Watanağızdan ğaziz närsä barmı?
Bäylär bu Watanğa niçek qulığız kütärelde?
Waqıtı citkäç sez monıň öçen cawap biräçäksez
Sez bu Watanğa niçek raximsezlek kürsättegez?
15 nçe iyül’ tönendä bu Watanğa qul kütärüçelär xäzer isä mäxkämälärdä xıyanatläre öçen cawap birä.
Suın êçep, ikmägen aşağan Watannarın Pensilvanyadağı şarlatannıň ämere belän 1 dollarğa satuçılar zindannarda çeregändä bu parlament xalqıbızğa xezmät itüen däwam itterä.
Çönki bez millätebezgä süz birdek.
İlbaşı idaräse belän, parlament, xökümät belän , barlıq däwlät häm şäxsi oyışmalar belän bergä ilebezne zamanca ŝivilizaŝiya däräcäsennän dä uzdırıp cibärep 2023 nçe yıl maqsatlarıbızğa ireşäçäkbez.
Bu süzebezne cirenä citkergängä qadär ciň sızğanıp êşläyäçäkbez.
İldäşlarem, qardäşlärem. 15 nçe iyül’ne aňlatırğa süzlär citmi, cömlälär tabıp beterep bulmıy.
Demokratiya häm milli berdämlek köne itep iğ’lan itelgän bu könneň mäğ’näsen ul tönne kürüçelär, anı kiçerüçelär bik yaxşı aňlıy.
Törkiyä Böyek Millät Mäclese qarşında, ğomum ştab yanında, Qızılay mäydanında ilbaşı idaräse kölliyäte yanında ,Änkara iminlek mödirlege qarşında häm başqa cirlärdä küzätelgän waqiğalarnıň yöz meňnärçä şahitı bar.
Barlıq şähitlärneň xikäyälare kitap bulıp basılıp çıqtı, dokumental’ fil’mnäre töşerelde.
Ğazıylarıbız belän oçraşqanda ul tönge xain kereşüneň qurqınıçlığın tağın da yaxşı aňlıybız.
Ul tönne yaralanğan 14 yäşendäge ber qız ul xainnarğa “Sez 14 yäş’lek ber balağa qarşı tora almıysız ,bu däwlätne niçek cimerersez, bu millätkä niçek xuca bulırsız?” dip êndäşä.
Başqa ber ğazıyıbız tänendäge 14 şrapnel’ kisäkçegen axirättäge iň zur dälile itep kürä.
Başqa ber ğazıyıbız isä şähit bulu märtäbäsenä ireşä almawı öçen borçıla.
15 nçe iyül’ şähitlär küperendä yaralanğan ber watandaşıbız irtägesen xastaxanädä küzlären açıp tüntäreleşneň bastırıluın öyrängännän soň “Dusqa ışanıç birdek, doşmannı qurqıttıq” dip äytä.
Tağın ber ğazıyıbız “Tüntäreleş uňışlı bulsa monı balalarıbızğa , onıqlarıbızğa niçek aňlatır idek?” dip üz xislären citkerä.
Äye, azan, bayraq, Watan mäxäbbate här keşene qaharmanğa äwereldergän bu rux, bu quyılıq bulğanda Allahnıň yärdäme belän bu däwlätne beräw dä cimerä almas, bu xalıqnı äsir itä almas.
Şağir äytmeşli , “Yegetlär ülgändä dä yılmayıp ülerlär”.
Tüntäreleşçelär monnan soň yaxşı tormış, räxätlek kürmäyäçak.
Törek milläte köräşkä iyäläşkän.
Tarix däwamında küp köräşlär kiçerdek.
Xain tüntäreleş kereşüendä qatnaşı bulğan härkem monıň öçen cawap biräçäk, beraw dä cäzasız qalmayaçaq.
Äti-babaylarıbız äytkançä ber kön älbättä xisap köne kiläçäk.
İnşallah ul kön bik yaqındır.
Ğaziz qardäşlärem, watandaşlarım. 15 nçe iyül’däge tüntäreleş kereşüe bezgä bik küp närsä belän bergä kemneň dus, kemneň doşman buluın da tağın ber tapqır bik açıq kürsätte.
Tüntäreleşneň berençe säğät’lärennän başlap demokratiya häm legal’ citäkçelek yanında urın alu urınınaTörkiyä häm miňa qarşı süzlär äytäçäk keşe tabu êzlanülärenä kereşkän media oyışmaları da bar ide.
Xalqıbız tüntreleşne bastırğannan soň “Duslarıbız ciňelde” digän çit il analistların , räsmi zatların da kürdek.
Şul uq waqıtta dönyanıň küp kenä cirendä watandaşlarıbız belän bergä uramnarğa çığıp tüntareleşçelärgä qarşılıq kürsätkän duslarıbıznı da kürdek.
Ul tönne xärbi oçqıçlarnıň göreltese astında telefonnan şaltıratıp êçkersezlek belän yaqlaw kürsätülären belderüçelär dä , könnär uzğaç güyä borçıluların citkerüçelar dä buldı. Tüntäreleş kereşüendä duslarıbıznı da doşmannarıbıznı da bik yaxşı tanıdıq.
15 nçe iyül’ tüntäreleşe bezgä köçle buluıbız kiräklegen kürsätte.
Ägär köçle bulmasaq, bezgä ber genä kön dä yäşäw xaqı birmäyäçäk şul xätle doşman bar ki, isemnären sanıy başlasaq bik citdi xalıqra krizislar barlıqqa kiler.
İsemnären äytmäsäk tä barısın da beläbez.
Uzğan yıl 15 nçe iyül’dän soň aytkan süzläremne tağın ber tapqır qabatlıym: “Telägegezgä ireşä almayaçaqsız,millältne bülä almayaçaqsız, bayraqnı töşerergä , Watannı bülärgä köçegez citmäyäçäk.Däwlätne cimerä almayaçaqsız , azannarnı tuqtata almyaçaqsız. İlebezgä tez çikterä almayaçaqsız. Bezne yulıbızdan çigenderä almyaçaqsız”.
Äye, bez dustıbıznı da , doşmanıbıznı da bik yaxşı beläbez.
İň möhime kem buluıbıznı, qaydan kilüebezne häm qaya kitäçägebezne dä beläbez.
Bez barası yullar bilgele.
Bergä häm berdäm bulaçaqbız, qardäş häm tuğan bulaçaqbız, böyek häm köçle bulaçaqbız.
Ğasiz ildäşlärem, watandaşlarım, qardäşlarem.
Här köräştäge kebek 15 nçe iyül’da dä yuğaltularıbız buldı.
Balkan faciğasınnan soň töbäktäge tınıç xalıq yuğaltuları 2 million dip belderelä.
Çanakkalä suğışında 60 meňe şähit bulu belän bergä 250 meň keşelek yuğaltu kiçerdek.
Berençe bötendönya suğışındağı yuğalrtularıbız 400 meňe şähit bulu belän bergä 1 million yarım.
Azatlıq suğışında 10 meň keşe şähit buldı, 35 meň keşe yaralandı.
Terrorğa qarşı köräştä barı tik sonğı 2 yılda gına da 2 meň keşe şähit buldı.
Här yuğaltu belän yöräkläre yanğan äti - änilar , balalarnı onıtmıybız.
Här qayğı tiränder, ämma änilarneň qayğı-xäsräte tağın da tiränder.
Şuňa kürä änilärebezgä şağir’nenň süzläre belän êndäşäm. (şiğır’ söyli).
Änilar, balarığıznıň qanı buşqa qoyılmadı.
Mäxmät Akif “Allah bu xalıqqa tağın ber tapqır gimn yazdırmasın” digän ide.
Bez dä Allah bu millätkä tağın ber tapqır mondıy xıyanätlär kürsätmäsen dip äytäbez.
Şähitlarebezga tağın ber tapqır Allahtan yarlıqaw sorıym. Ğazıylarıbızğa şifalar telim.


text:
Lubina: kelecek afta qırımtatarlarnıñ ğayıp oluvı ve ölümi boyunca esabat taqdim etilecek
Qırımda yanvar 23 künü temsiliy akimiyet iştiragi ile tögerek masa keçirilecek, mında Qırımda Rusiye Taqiqat komitetiniñ Baş «taqiqat idaresi» yolbaşçısınıñ qırımtatarlarnıñ ölümi ve ğayıp oluvı boyunca esabatı diñlenilecek, dep haber etti Qırım «ombudsmeni» Lüdmila Lubina, dep bildire Krım Media.
«İnsanlarnıñ ğayıp oluvı ile bağlı mesele – cumhuriyet başı Sergey Aksönovnıñ nezareti altındadır. Komissiya ekide bir toplanıp, öz areketi aqqında esabat bere. Taqiqat devam ete. Yanvar 23 künü akimiyetniñ bütün pıtaqları ile tögerek masa keçirilecek. Biz toplaşuvğa Taqiqat komitetiniñ idare reberini de davet etermiz», – dey Lubina.
Qırımda qırımtatarlarnıñ ğayıp oluvı boyunca beş cinaiy iş açılğan edi.
2014 senesi dekabr 5-de Qırımda İnsan aqlarınıñ Kontakt taqımınıñ Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov ile körüşüvi keçti. Bunıñ ile «taqiqat komiteti» Qırımda 2014 senesi mart-oktâbr ayları devamında insanlarnıñ ğayıp oluvı boyunca taqiqatı aqqında bir şey bildirmedi.
Şu cumlden, söz Leonid Korj, Timur Şaymardanov, Seyran Zinidinov, İslâm Cepparov, Cevdet İslâmov ve Eskender Apselâmovnıñ ğayıp oluvı aqqında kete.


text:
Cemilev: Ukraina Yuqarı Şurası Qırım işleri boyunca nazirlikni teşkil etmege istemey
Koalitsiyağa kirmegen Ukraina Yuqarı Şurasınıñ firqaları Qırım işleri boyunca nazirlikniñ teşkil etilmesi boyunca bir fikirge kelip olamaylar. Bu sebepten Nazirler Kabineti nazirlikni degil de, işğal etilgen territoriya meseleleri boyunca hızmetni teşkil etecek ola.
Bunı Qırım.Aqiqatqa Ukraina halq deputatı, qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilev bildirdi.
«Bu mevzunı biz iyül 15 künü Yatsenük (Ukraina baş naziri – muarrir) ile muzakere ettik. Onıñ fikirince, fraktsiyalarnıñ Qırım boyunca nazirlikler ve ayrı baş nazir olması aqqında añlaşması yoq. Şimdilik Nazirler şurası derecesinde Qırım işleri boyunca hızmetni meydanğa ketirmege añlaştılar. Böyle hızmet meydanğa ketirilmekte», – dedi Cemilev.
Deputatnıñ sözlerine köre, parlament firqaları bu mesele boyunca bir fikirge kelse, Yuqarı Şura ayrı bir nazirlikni meydanğa ketirmek suailini bakacaqtır.
Cemilev Yatsenük ile Qırım işleri boyunca baş nazir muavini vazifesine namzetlerni de muzakere etti.
«Farqlı namzetler bar edi, Sençenko da şu cümlede. Amma, fikrimce, Sençenko, Çubarov, Cemilev kibi namzetler bir taraftan pek yahşı, diger taraftan ise aksine tanıla. Şunıñ içün anda bitaraf insannı tayinlemek kerek», – dedi Cemilev.
İyül 15 künü Ukraina Yuqarı Şurasında halq deputatları, ükümet temsilcileri, prezident memuriyeti ve cemaat teşkilâtlarnıñ azaları ile tögerek masa keçirildi. İştirakçiler Yuqarı Şura deputatlarına Qırım işleri boyunca ayırı nazirlikni teşkil etmege ricası ile bulundılar.


text:
Rusiye Federatsiyasında Qırım işleri boyunca naziriniñ muavini peyda oldı
Rusiye baş naziri Dmitriy Medvedev Rusiye Federatsiyasınıñ Qırım işleri boyunca nazir muavini yerine Andrey Sokolovnı tayinledi.
Emir Rusiye ükümetiniñ saytında aşkâr etildi.
Bundan evel Sokolov Rusiyeniñ İqtisadiy inkişaf nazirliginde hususiy iqtisadiy alanlarnıñ, regionlarnıñ inkişafı boyunca leyhalar Departamentinde yolbaşçılıq ete edi.
Rusiye Federatsiyasınıñ Qırım işleri boyunca nazir vazifelerini Oleg Savelyev eda ete.
Emir Rusiye ükümetiniñ saytında aşkâr etildi.
Bundan evel Sokolov Rusiyeniñ İqtisadiy inkişaf nazirliginde hususiy iqtisadiy alanlarnıñ, regionlarnıñ inkişafı boyunca leyhalar Departamentinde yolbaşçılıq ete edi.
Rusiye Federatsiyasınıñ Qırım işleri boyunca nazir vazifelerini Oleg Savelyev eda ete.


text:
Nutrition Business Journal-dıñ mälimetinşe, 2014-2015 jj. AQŞ-ta tutınwşılardıñ jïırma bes payızı et jewdi azaytqan. Al ettiñ ornın basatın balama dünïeler şamamen eki esege köbeyip, onıñ satılımı 2011 jılğı 69 mïllïonnan 2015 jılğı 109 mïllïon dollarğa deyin ösken.
Aspazdar men jemis-jïdek satatın kompanïyalar djekfrwtqa basımdıq bere bastadı. Djekfrwttı tisteseñ, etke (işinde proteïn bolmasa da) uqsas. Özi kraxmaldı, ayırıqşa dämi joq «Odan kez kelgen dünïe istewge boladı»,- deydi Los Anjelestegi meyramxanalardıñ birinde as dayındaytın Soşwx Aljwr.
Nan ağaşı, injir häm tut ağaşı tobına jatatın, işi jabısqaq, aq zatqa tolı djekfrwttı kesw äri bölşektew äjeptäwir waqıt aladı. «Ädette olar ülken äri öñdewge qolaysız», – deydi Aljwr.
http://nationalgeographic.kz
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Rusiye ile vizalı rejim kirsetilgen soñ ukrainlilerge Qırımğa kirişni sıñırlamaq mumkünler – uquq qorçalayıcılar
Ukraina tarafından Rusiye vatandaşları içün vizalı rejim kirsetilse, büyük ihtimal ile ukrainliler içün de vizalar kirsetilecek. Böyle taqdirde ukrainliler Qırım ile memuriy sıñırnı daa ağır keçe bilecekler. Böyle fikirni Qırım uquq qorçalayıcı gruppası seslendire.
«Rusiye Qırımnı öz toprağı olaraq qabul ete. Demek ki, Qırımda qalğan soy-soplarnı ziyaret etmek içün Ukraina vatandaşları Rusiye konsolluğında viza almaq kerek olacaqlar. Bunen beraber viza alınacaq vaqıtta ziyaretniñ maqsadı ve barılacaq yer bildirilmek kerek olacaq», – deyler uquq qorçalayıcılar.
Olar qayd eteler ki, Ukraina vatandaşları barılacaq yer olaraq ya Qırımnı belgilemek kerek olacaqlar, ve böylece sanki Qırımnıñ işğalini qanuniy olaraq tanıycaqlar, ya da Rusiyeniñ diger şeerini aytıp, Rusiyege sıñır noqtalarından keçecekler ve soñra Keriç keçitinden Qırımğa kelmek zorunda qalacaqlar.
Lâkin böyle etip, vatandaşlar Ukrainanıñ «Vaqıtınca işğal etilgen topraqtaki uquqiy rejim, vatandaşlarnıñ aq ve serbesbestliginiñ yerine ketirilmesi aqqında» qanunnı bozğan olacaqlar, deyler uquq qorçalayıcılar.
Keçenleri Ukraina Yuqarı Rada Yolbaşçısı Andriy Parubiy deputatlarğa Rusiye ile vizalı rejimnı kirsetmek meselesini baqmağa teklif etken edi.


text: Adam memlekettiñ bastı qwndılığı, adami resurs külli baylıqtıñ bastauı. Adami kapitalınıñ bastau közi partadağı bala! Bizdiñ partadağı balalar memlekettik kartadan tısqarı jüruge häm tısqarı bilim aluğa nege qwmar? 11 jıl oqıtqan balamız otanınıñ qwşağınan jılu (bilim) izdemey, nege şet jağalap ketti? Öz balalarına mülde grant bölmeytin Qıtay Qazaqstan balasına kelgende nege mıñdap grant böledi? Reseylik joğarı oqu orındarı soltüstik tügili oñtüstiktiñ mektepterinen tülek «wrlauğa» nege qwmar? Eldiñ wlttığı bar, memlekettigi bar, jekesi bar joğarı oqu orındarı nege qaladan attap sırtqa şıqpaydı? Büginde şetelde oqu nege «moda»? Halıqaralıq ğılım bäsekesinen medal' taqqan qazaq balasın bauırğa basar, özine student eter universitet bizde nege joq? Bwl swraqtar bügin bizdi oylandırmasa, erteñ eldi ökinteri anıq… Jalğasın oqu…


text:
2018 jıldıñ 1 qañtardan bastap Qazaqstanda swyıtılğan mwnay gazdıñ (SMG) şekti köterme bağası tonnasına 34,319 teñgeden 38,701 teñgege deyin wlğaytıldı. Mwnda qosılğan qwn salığı (QQS) esepke alınbağan, dep habarlaydı QR Energetika ministrliginiñ baspasöz qızmeti.
«Şekti bağaların ayqındau qağidalarına säykes SMG bağası esep ayırısu, bağa tonnasına QQS-sız 52 538,27 tg/t qwrauı kerek. Ministrlik Qağidalarınıñ 14 tarmağına säykes 2014 jılı işki narıqta swyıtılğan mwnay gazınıñ eñ joğarı köterme saudada ötkizudiñ şekti bağasın bekitken deñgeyinde wstap qaladı, yağni tonna üşin QQS-sız 38,701 teñge deñgeyinde», - delingen baspasöz habarlamasında.
Vedomstvonıñ mälimetinşe, bağanıñ ösui älemdik bağalardıñ ösuinen tuındağan, öytkeni swyıtılğan mwnay gazdıñ köterme bağası halıqaralıq narıqta bağa belgilenimderine täueldi.
Bwdan bölek ministrlik "swranıstıñ arttıruına baylanıstı, sonday-aq işki narıqta SMG köterme sauda bağalarınıñ tömengidiginen onı öndiruşiler jäne menşik ieleriniñ şığındarı köbeygenin" aytadı.
Osılayşa QR Energetika ministrligi swyıtılğan mwnay gazben işki narıqtı qamtamasız etu, SMG tapşılığı faktilerin boldırmau üşin jan-jaqtı şaralar qabıldamaq.


text:
Aqmescitte tibbiyet adamlarınıñ öldürüvinde şeklengen Nebiyev ücüm künü vefat etti – Qırım Taqiqat komiteti
Aqmescitniñ acele yardım stantsiyasına ücüm etüvde şeklengen Bekir Nebiyev bağrına atılğan qurşundan vefat etti. Cesedi Aqmescit civarında tapıldı, yanında silâ bar edi, dep bildirde RİA Novosti agentligine Rusiye Federatsiyasınıñ Taqiqat komitetiniñ Qırım idaresi reberiniñ birinci yardımcısı Yevgeniya Belikova.
«Mahkeme-tibbiy teşkerüvniñ neticeleri azır, malümatqa köre, qabaatlanğan şahısnıñ ölümi ücüm etilgen künü yüz berdi. Ölüm sebebi – bağrına etilgen atış. Yapılğan bir sıra teşkerüvlerge köre, atış cesetniñ yanında tapılğan silâdan etildi», – tarif etti Belikova.
Onıñ sözlerine köre, Nebiyev öz-özüni öldürgeni aqqında qarar daa çıqarılmadı.
Oktâbr 10 künü Aqmescit civarında sentâbr 26-da Aqmescitniñ «acele» yardım stantsiyası hadimleriniñ öldürürvinde şeklengen Bekir Nebiyevniñ cesedi tapıldı.


text:
Nikolay Semenağa açıq faaliyet yasağı ile 2,5 yıl şartlı apis cezası berildi
Kreml nezaretindeki Aqmescitniñ Jeleznodorojnıy rayon mahkemesi cuma künü, sentâbrniñ 22-de, Qırım jurnalisti, Radio Svoboda ve Qırım.Aqiqat müellifi Nikolay Semenanıñ ükmüni çıqardı.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ bildirgenine köre, jurnalistke eki buçuq yıl şartlı apis cezası berildi. Üç yıl deñeme süresi ve açıq faaliyet yasağı olacaq.
Tintüv vaqtında çekip alınğan bilgisayarı devletke musadere etilmeli.
Ükümni Aqmescitniñ Jeleznodorojnıy rayon mahkemesiniñ qadısı Natalya Şkolnaya seslendirdi. Qadı Semenanı qabaatlı tanıp, er bir milletniñ kelecegini belgileme aqqı bar olğanına esaslandı ve 2014 senesiniñ Qırım vaqiaları halqara uquqqa uyğun edi, dep ayttı.
«Anayasa yüksek statuslı olıp, bütün Rusiyede keçerlidir», – dep qayd etti qadı. Semenanıñ Rusiye pasportını alması qadı tarafından «Qırımnıñ Rusiyege ait olmasını tanıması» olaraq köründi.
Bundan evel Nikolay Semena mahkemede soñki sözüni aytıp, qabaatlayıcı üküm çıqarılsa, Rusiyedeki jurnalistikağa tesir etilir, dep bildirgen edi.
Sentâbrniñ 18-de prokuror Qırım jurnalisti Nikolay Semenanı üç yılğa şartlı olaraq apiske alıp, üç yıl deñeme müddeti ve üç yıl devamında açıq faaliyet köstermesini yasaqlamağa talap etti.
Radio Svoboda ve Qırım.Aqiqat müellifi, qırımlı jurnalist Nikolay Semena Rusiye akimiyeti tarafından «Rusiye Federatsiyasınıñ topraq bütünligini bozmaq içün kütleviy çağıruvlarda» qabaatlana. 2016 senesi aprel ayında Rusiyeniñ FSB hızmeti onıñ evinde tintüv ötkerdi, mayıs ayında ise o, Qırım.Aqiqatta maqale derc etkeni sebebinden, resmiy iddianame aldı. Şimdiki vaqıtta jurnalist Aqmescitte mahküm etile, ve şeerden çıqmaq aqqından marum etilgen.
Nikolay Semena, öz maqalelerinde «fikir bildirüv serbestligini» eda etkenini ayta.
Uquq qorçalayıcı ve jurnalistler teşkilâtları Nikolay Semenanıñ taqip etilmesini siyasiy basqı olaraq tanıy.
Ukraina Tışqı işler nazirligi işğal etilgen Qırımda Ukraina vatandaşları, şu cümleden Nikolay Semenanıñ taqip etilmesinden qasevetlengenini bildirip, oña qarşı yapılğa basqını toqtatmağa çağıra.


text:
Qırım mahkemesi jurnalist Lilâ Bucurovanıñ FSB hadimlerine qarşı davasını red etti
Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi «QARA DEÑİZ PRODUCTION» studiyasınıñ baş müdir muavini, ATR qırımtatar telekanalınıñ sabıq baş müdir muavini Lilâ Bucurovanıñ onıñ evinde noyabr 2 künü tintüvni keçirgen RF FSB hadimlerine qarşı davasını qabul etmedi, dep bildire 15 minut saytı.
Neşirniñ yazğanı kibi,mahkemeci iş malümatında taqiqatçı advokat Cemil Temişevge tintüv vaqtında evde bulunmasını şahsen red etkenini tasdiqlağan yeterli delil yoq olğanını tüşündi.
«Mahkemeci kelgenimni, tintüv vaqtında bulunmamda israr etkenimni, tintüvden soñ taqiqatçı ile subetleşkenimni ve meni içeri kirsetmegeninden çorlağanımnı körgen şaatlarnen subetleşmege istemedi», – dey Cemil Temişev.
Sözlerine binayen, taqiqatçı öz areketlerini «advokatnıñ tintüvde bulunmasını maqsatqa uymağan» tanığanı ile añlattı.
Bucurova mahkeme qararını beklenilgen dep adlandırdı ve oña itiraz bildirecek ola.
«Mahkemeniñ işbu qararına itiraz bildirecekmiz. Onı qanunsız sayam, evimde keçirilgen tintüv kibi qanunsızdır. Saña aqlarıñ, qanunlar, ya da adalet bağışlanğanda, bu kibi şartlarğa boyun egmeycem. Aqlarım maña bağışlanmay. Olar qanun tarafından qorçalanmalı. Şimdi qanun meni qorçalamadı, teessüf ki», – dey Bucurova.
Qırımda noyabr 2 künü ATR qırımtatar telekanalınıñ sabıq hadimleriniñ – Elzara İslâmova, Lilâ Bucurovanıñ evlerinde ve telekanal saibi Lenur İslâmovnıñ ana-babasınıñ ve Moskvadaki onıñ şahsiy evinde tintüvlerni keçirdiler. Bu sene mayıs ayında ATR sabıq baş müdiri Elzara İslâmova Lilâ Bucurova ile birlikte «QARA DEÑİZ PRODUCTION» mustaqil production studiyasını teşkil ettiler.
Ukraina Tış işler nazirligi Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı boyunca eki cinaiy işni açtı.


text:
Rusiyeniñ Hakasiyasında yanğın neticesinde 15 kişi elâk oldı, 5 biñ insan zarar kördi. Aprel 14 künü matem künü olaraq ilân etildi
Rusiye Federatsiyasınıñ Hakasiya cumhuriyetiniñ akimiyeti aprel 14-ni tabiat yanğınları neticesinde elâk olğanlarnı añmaq içün matem künü olaraq ilân etti. Soñki malümatlarğa köre, aprel 12-13 künleri 15 kişi elâk oldı, biñge yaqın mesken ev yandı. Region memuriyetiniñ malümatına köre, yanğından zarar körgenlerniñ sayısı beş biñge yaqınlaştı, 500 insan tibbiy yardım istedi. Bunı Radio Svoboda bildire.
Hakasiyadaki Şirinskiy rayonınıñ memuriy merkezi olğan Şira qasabası eñ büyük zarar kördi. Radio Svoboda mühbiri İgor Çigarskih qasabanı ziyaret etip, ilk malümatlarğa köre, qasabada dört yüz evniñ bütünley yanğanını bildire. Şirinskiy rayonında eki biñden ziyade zarar kördi.
Qasaba sakinleri viranelerni baqıp, qıymetli şeylerni toplaylar, mağazalardan malnı çıqarmağa tırışalar.
İlk malümatlarğa köre, yanğınlarnıñ sebebi keçken yıldan qalğan quru ot oldı. Ruzgâr ateşni tarqattı. Onıñ süratı saniyede 30 metrni teşkil etti.
Cumhuriyette yanğınlar er yıl yüz bere. Bu sene baarde vazit daa havflı oldı, çünki qışta qar az yağdı, baarniñ başı ise sıcaq oldı. Mart ayında regionda Üst-Abakan rayonında evler yanğan edi, bir qaç fermacı ve ev ayvanları elâk oldı.
Köylerni yanğınlardan qorumaq içün Hakasiya çöllerinde yolaqlarnı qazalar. Olarnıñ sayesinde bir çoq adam ve ev zarar körmedi.
Hakasiyanıñ aprel 12-13 künleri yüz bergen yanğından körgen zararı 5 milliard rubleden ziyadedir, dep tahmin ete akimiyet. Taqiqat komiteti «Eki ve ekiden ziyade insannıñ ölümine sebep olğan diqqatsızlıq» maddesi boyunca beş cinaiy işni açtı.


text:
Ekrem Çelebi - Eylen Hocam
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Eylen Hocam
Etiketler : Ekrem Çelebi - Eylen Hocam türkü indir, Ekrem Çelebi - Eylen Hocam türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Eylen Hocam mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Eylen Hocam türküsü, Eylen Hocam sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Eylen Hocam bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Menberi
Ekrem Çelebi - Nar Ağacı
Ekrem Çelebi - Vardım Bir Doktora
Ekrem Çelebi - Eyvah Eyvah
Ekrem Çelebi - İkilik Noktası
Ekrem Çelebi - Bilmiyorum Hallerinden
Ekrem Çelebi - Yardan Ayrı Düşeli
Ekrem Çelebi - Hasta Olup
Ekrem Çelebi - Everek Dağı
Ekrem Çelebi - Berber
Ekrem Çelebi - Sürmeli
Ekrem Çelebi - Ben Yanarım Gurbet Elde Ölene
Ekrem Çelebi - Ölmem Mi
Ekrem Çelebi - Fosforlu Cevriyem
Ekrem Çelebi - Nuhun Gemisi


text:
Taïlandta köşede kele jatqan köliktiñ jürgizwşi men onıñ işindegi jolawşılar özderi mengen köliktiñ sırtqı aynasına oralıp turğan jılandı körgende töbe şaştarı tik turdı.
Jorğalawşığa qattı jıldamdıqpen kele jatqan köliktiñ aynasına jabısıp turw qattı ıñğaysızdıq twdırğan bolwı kerek, ol tipti jan saqtaw üşin bir sät terezeden köliktiñ işine tesilip qarap turdı. Sälden keyin jılan közden tasa bolğan kezde, kölik işindegi jolawşılar tereñ dem alıp, jürekteri endi ornına tüse bergeni sol-aq eken, jılan qaytadan boy körsetip, jurttıñ qayta zäresin uşırdı.
Sebebi, jılan köliktiñ üstine şığıp alğan eken. Ol endi qalayda kölik işine kirwge şındap bel bwğan sekildi keyip tanıtqan.
Älewmettik jelide jarïyalanğan vïdeo osı jerden üzilip qalğandıqtan, oqïğanıñ odan äri qalay örbigeni äzirge belgisiz küyde qalıp otır.
Derekközi: https://120.su
Tegï: Glavnaya, Janwarlar älemi,
Kommentarïï


text:
Telükeli Qırım: sıcaqtan qurtulmaqnıñ çaresi
Avgustnıñ ilk on künü Qırımda ğayrı tabiiy sıcaq olacaqtır – sinoptiklerniñ tahminlerine köre, termometrler 2010 senesiniñ rekordını aşqan olacaq – o zaman C 39,5 derece qayd etilgen edi. Yarımadada fevqulâde yanğın havfı ilân etilgen.
Ukraina Nİİ NAN İklim tedqiqatları ve uzun müddetli meteorologiya tahminleri bölüginiñ müdiri Vazira Martazinova iklimniñ adden aşır deñişmerine azırlanmağa teklif ete. Ve ancaq Qırımda degil.
Adden aşır ava vaziyeti – bizler içün yañı kerçektirVazira Martazinova
– Bu yaz mevsimini keçken yılnen teñleştirip, tek bir farq qayd ettik – bütün Ukrainada pek az yağanaq yağdı. Adden aşır ava vaziyeti – bizler içün yañı kerçektir. Beş kün devamında ğayet sıcaq, beş kün – ğayet suvuq olmaq mümkün, ve bu aralarda ava arareti birden deñişmek mümkün. Em de, dünyadaki global isinüv ceryanına baqsaq, Ukraina yımşaq regionda yerleşe. Şimdi bütün dünyada ava aqımları deñişe. 21-nci asırnıñ ortasına qadar bizde ket-kete daa çoq ğayet suvuq, ayazlı qışlar olacaq, yazda ise – ava arareti birden 10 derecege qadar deñişmek mümkün. Buña alışmaq mecbur olacamız.
Avropa komissiyasınıñ Birleşken taqiqat merkeziniñ mutehassısları bildire ki, avağa atılğan sera gazlarınıñ kölemi eksiltilmese, iklim qazaları aqibetinde elâk olğanlarnıñ sayısı, 1981-2010 seneleri devamında kibi yılda 3 biñ adam degil de, 1071-2100 senelerinde yılda 152 biñ adam ölecegini tahmin etmege mümkün.
Ukrainanıñ tibbiy klub prezidenti, Bütün dünya Ukraina Ekimler cemiyetleri Birliginiñ mesül kâtibi İvan Soroka ğayrı tabiiy sıcaq avada sağ qalmaq içün tevsiye berdi.
Çoq suv içmek pek müimdir – er daim bir buçuq-eki litr suv, ya da meyva şırası, ya da tuz irintisini yanıñda taşımaq güzeldirİvan Soroka
– Adamnıñ ayatına telükeli olğanı – belli ava arareti, dımlılığı, basımı ve başqa faktorlarnıñ umumiy kompleksidir. Gayrı tabiiy araretli avada ihtiyar ve ballarğa, em de qan damar hastalıqlarından zarar körgen adamalarğa talda bulunmaq ve yük kötermemege tevsiye etile. Çoq suv içmek pek müimdir – er daim bir buçuq-eki litr suv, ya da meyva şırası, ya da tuz irintisini yanıñda taşımaq güzeldir. Çay içilse – sıcaq olmasın, suvutılsın. Alkogol içmek kesen-kesyasaq, atta buzlı olsa bile – bu öz başına çöküç urmaq kibidir. Aşalğan aşlar qolay azım etilmek kerek: ekşi süt mahsulatı, pişirilgen sebze, meyvalar. Sıq ve azar-azar aşamalı. Yağlı ve ağır yemeklerden vazgeçmege kerektir, hususan kiçkene ballarğa.
Ukrain avtomobil tehnologiyalarınıñ mutehassısı Evgeniy Müciri, yüksek araret vaqıtında maşnanı bozmamaq içün tevsiye berdi:
– Maşnañız çoq vaqıt devamında açıq küneşte turğan olsa, qaytqanıñıznen konditsionerni birden bar küçünen köçürmege kerek degil. Derece farqlılığından camlar çatlamaq mümkün – farq arası 10 dereceden çoq olmasın. İlk evelâ qapılarnı açıp, içine kirmeyip, salonnıñ içini avalatmaq lâzim. Tek maşnanı degil de, öz sağlığıñızğa da mıqayt oluñız, – konditsioner sebebinden suvuqlanmañız. Azbarda 40 derece ise, konditsionerni eñ azından 26 derecege köçüriñiz.
(Metin üzerinde Vladislav Lentsev çalıştı)
Aleksandr Yankovskiy, Qırımlı jurnalist, Qırım.Aqiqatnıñ közeticisi


text:
Qırımdan köçken kişi ev aqqında multfilmlerni çıqara
Qırımdan köçken, rejissör ve teatr ressamı Niko Lapunov Qırım sakinleri ayatı ve yarımada vaziyeti aqqında multfilmler seriyasını azırlay. Birinci seriya endi YouTube ağında taqdim etildi ve 26 biñden ziyade sefer seyir etildi. Yaqın künlerde Lapunov ikâyeniñ tarihını roliklernen taqdim etmege azır.
«Bu, multfilmniñ devamı olacaq, birinci rolikte Qırım tarqatıla, bu aqiqiy vaqıtta olğan şey. Soñra olacağı olacaq, ya da böyle – pek ümüt etkenim olacaq», – dep ayttı rejissör.
Rolik unikal tehnikanen taqdim etile – müellif bütün obrazlarnı ketende nağışlay ve ceryannı videoğa çıqara. Niko Lapunovnıñ Qırım.Aqiqatqa añlatqanına köre, o, nağışlağan kişiler aqqında blog alıp bara, onıñ içün nağış – ayatnıñ ağır vaqialarını başından keçirmege yardım etken hobbidir.
«Nağış – bu qaçuvdır, er şeyni tüşünmemek içün. Ayatıñ qalabalıq olsa, oturıp nağışlaysıñ ve, ğaliba, fikirlerden çetke çekilesiñ. Men yaqında nağışnen oğraşmağa başladım ve mına multfilmni nağışlap baqmağa qarar aldım, süjeti ise, canım ağırğan şey aqqındadır», – dep añlattı fikir müellifi.
Bugün Niko Lapunov Nikolayevde yaşay, o Ukraina qıtaiy qısmına Aqmescitten keldi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımnıñ üç biñ mezunı Yekâne devlet imtianını berecek
Bu sene Qırımda Yekâne devlet imtianını üç biñ talebe bermege istedi.
Bunı Tasil ve ilim saasında nezaret boyunca federal hızmetiniñ yolbaşçısı Sergey Kravtsov bildirdi, haber ete Rusiye ükümetiniñ matbuat hızmeti.
Onıñ malümatına köre, bu sene yarımadada 20 biñge yaqın mezun olacaq, olardan 15% imtianğa qoşulacaq.
Beyanatta şunı da qayd eteler ki, Qırım ve Aqyar talebeleri içün bu sene Yekâne devlet imtianı mecburiy olmasa da, er kes onı bere bile.
Yarımadada berilgen diplom ve attestatlar Ukrainada tanılmay, mektep mezunlarına ZNO bermek içün memleketniñ qıtaiy qısmında yerleşken mekteplerde attestatsiyadan keçmek kerek. Qırımlılar içün eñ oñaytlı şaraitlerni Halqara ukrain mektebi teklif ete, mında imtianlarnı internet vastası ile bermege mümkün.
Ukraina Tasil ve ilim nazirliginde bildirilgeni kibi, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım, Donbass mezunları ukrain attestatlarnı ala ve ukrain aliy oquv yurtlarına kire bileler.


text:
Qasköyler Almatı qalasınıñ birneşe köşesinde oyran salğan. Kwägerlerdiñ xabarlawınşa, Nïkol bazarı, Abay dañğılı men Bayzaqov köşesi qïılısında, Abılay xan dañğılı men Qazıbek bï köşesi awmağında atıstar estilgen. Belgisiz adam köşede avtomatpen jügirip jürip oq atqan. Almalı AIID-ge şabwıl jasalğan. Qazir oqïğa ornında tärtip saqşıları jäne jedel järdem maşïnaları jür. Tört adam qaza tapqan. Onıñ üşewi polïcïya qızmetkeri. Qazir Almalı awdanınıñ Işki ister basqarması awmağı qorşawğa alındı. Küdiktilerdiñ biriniñ ustalğanı xabarlanwda.
Almatıdağı barlıq qarw-jaraq dükenderi belgisiz waqıtqa deyin jabılıp, qalada terrorlıq qawiptiñ "qızıl" deñgeyi jarïyalandı.
Al qalalıq IID Almatı qalası awmağında terrorïzmge qarsı is-şaralar jürgizilip jatqanın mälimdedi. «Osığan baylanıstı, turğındardıñ öz baspanasınan alıs ketpewin, qoğamdıq orındardan awlaq bolwın suraymız. Barlıq küdikti tulğalar jaylı derew quqıq qorğaw organdarına xabarlasıñızdar jäne tärtip saqşıları men arnayı organ jumısına tüsinistikpen qarañızdar.
Jedel jağday özgeristeri twralı xalıq tolıq aqparat alatın boladı», - dep jazılğan IID xabarlamasında.
Kommentarïï


text:
Qırımtatarlar Ankaradaki Kongresste birligini kösterdiler – Qurultaynıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi
«Fevral 26» işi boyunca Rusiye taqiqat organlarına sorğuğa çağırılğanı sebebinden Ankarağa kelip olamağan Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev dey ki, qırımtatarlar, II Bütündünya qırımtatar kongressini keçirip, «Qırımda keçken ve alâ daa olayatqan adiseler boyunca halqnıñ mevamını bütün dünyağa kösterdiler».
«Kongresste muzakere etilgen bütün sualler boyunca birligimizni kösterdik», – dey Smedlâyev Qırım.Aqiqat mühbirine.
Bundan da ğayrı, o dey ki, Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğannıñ qırımtatar halqınıñ yetekçisi Mustafa Cemilev ve Meclis reisi ve Kongress prezidenti Refat Çubarov ile körüşüvinden soñ «halqnıñ sesi dünyada ve, ilk nevbette, Türkiye Cumhuriyetinde, kâfi derecede eşitildi».
Avgust başında Türkiye paytahtı Ankarada II Bütündünya qırımtatar kongressi keçirildi. Mında qırımtatarlarnıñ Vatanı – Qırımdaki vaziyetleri muzakere etildi. Toplaşuv devamında Kongress prezidentini sayladılar ve dünya toplulığı, qırımtatarlarğa bir sıra muracaat ve beyanname qabul etildi.


text:
Qırımğa Kareliyadan bala bağçaları içün naratlarnı yollamağa vade eteler
Kareliya Rusiye cumhuriyeti işğal etilgen Qırımnıñ bala bağçaları ve içtimaiy müessiseleri içün yılbaş bahşışı olaraq eki yük maşinası ile naratlarnı yollaycaq ola. Bu aqta dekabr 12 künü ükümetniñ toplaşuvına Kareliya cumhuriyetiniñ başı Aleksandr Hudilaynen bildirdi, – dep haber ete TASS.
«Bugün Kareliya Cumhuriyetinden Qırım Cumhriyetine yiberilme azırlana. Qırımnıñ bala bağçaları ve içtimaiy müessiseleri içün yılbaş bahşışı olaraq naratlarnı yollarmız. Kelecek afta yiberilme barıp çıqacaq», – dedi o.
Onıñ sözlerine köre, numayışnıñ teşebbüs çileri Kareliya sakinleri oldı. Bundan da ğayrı, Qırımğa balalarnı Yañı yıl munasebeti ile hayırlamaq içün Morozets Pakkayne kelecek.
Evel qayd etilgeni kibi, bu sene işğal etilgen Qırımda naratlarnıñ qıtlığı tahmin etile. Bundan evel Qırımğa Yañı yılğa naratlarnı qıtaiy Ukrainadan ketire ediler.


text:
Turçinov: vizalar kirsetilgence Ukrainağa tek biometrik pasportları olğan Rusiyelilerni kirsetmek kerek
Ukraina milliy mudafaa ve havfsızlıq hızmetiniñ (SNBO) kâtibi Aleksandr Turçinov Rusiye arasında viza kirsetilmesinen bağlı ğayege qoltutmaqta. Bu aqta o, iyünniñ 14-nde «İnterfaks-Ukraina» informatsion agentligine bergen intervyusında söz yürsetti.
Turçinov vizalar kirsetilgence Ukrainağa kirecek Rusiye vatandaşlarınıñ yalıñız biometrik pasportı olğanlarğa musaade etmek kerek, dep saya.
Böylelikne SNBO kâtibiniñ fikrine binaen, Ukraina öz topraqlarına kirecek «duşman agent ve terroristlerinden» ancaq bu şekilde qorçalanması mumkün.
Daa evel Ukraina Tışqı işleri naziri Pavel Klimkin, Rusiye vatandaşlarınıñ Ukrainağa kirişi yalıñız Rusiye-Ukraina sıñırını kesip keçmege niyeti olğanı aqqında «evelden biligilendirmesi» şartınen yapılmaq kerek degen teşebbüske qoltutqan edi.
Rusiye prezidentiniñ temsilcisi Dmitriy Peskov, viza kirsetilgen taqdirde Rusiye aynı şekilde cevap berecegini beyan etken etti.


text:
SBU domen adlarınıñ idaresi içün «Yandex» ve «Mail.ru»nı qullanmamaqnı tevsiye ete– Ukraina İnternerçiler-birligi
Ukraina telükesizlik hızmeti (SBU) domen adlarınıñ qaydı etilmesi ve idare faaliyetinde rusiyeli «Yandex» ve «Mail.ru» poçta servislerini qullanmamaqnı tevsiye ete. Bu aqta iyünniñ 17-nde SBU mektübine esaslanaraq, Ukraina İnternetçiler-birligi haber etmekte.
««* ua», «* ukr» zonasındaki domen adlarınıñ saipleri tarafından ameldeki qanunnıñ şartları bozulğanı tespit edildi. Hususan, domen adlarını işletüvde, prezidentniñ emrine binaen hususiy sıñırlamalarkirsetilgen rusiyeli «Yandex» ve «Mail.ru» poçta servisleri qullanmaqta», – denilmekte vesiqada.
SBU öz saifesinde vaziyetnen bağlı iç bir izaat bermey.
Mayısnıñ 15-nde Ukraina prezidenti Pötr Poroşenko öz emirinen Ukraina milliy telükesizlik ve mudafaa Şurasınıñ, Rusiyeli bazı vatandaşlar ve şirketlerine nisbeten yañı sanktsiyalar kirsetmekni közde tutqan qararını küçke kirsetti. Bu cedvelge kirgen 468 şirket arasında, hususan «Yandex» servis hızmeti, «VKontakte» «Odnoklassniki» ictimaiy ağları da bardır. Qararğa istinaden, internet-provayderler añılğan internet-resurs kirişlerini blok etmege mecburlar.
Ukraina milliy mudafaa ve havfsızlıq hızmeti, Rusiye ictimaiy ağları vastasınenUkrainağa qarşı informatsion tecavuz yapılğanı aqqında bildirilmekte.
Yuqarı memuriy mahkeme Poroşenkonıñ qararınıñ lâğu etilmesinen bağlı davanı baqıp çıqaraq, iyünniñ 14-nde işbu vesiqa küçke saip olğanını tasdıqlağan qararnı qabul etkendir.


text:
«MYu» jäne Francïya quramasınıñ jartılay qorğawşısı Pol Pogba Qıtayda adidas kompanïyasınıñ jarnamasına tüsip jatır.
Fwtbolşı Qıtaydağı ärbir künin umıtılmastay etip ötkizwge tırıswda. Küni keşe ğana ol Ulı Qıtay qorğanı üstinde tolıq deneli qıtaylıq azamatpen jügirwden jarısıp, onı äreñ degende jeñdi.
Qıtaylıq azamat fwtbolşınıñ jalğan startın paydalanıp, märeden alğaş bolıp şıqqanına qaramastan, fwtbol tarïxındağı eñ qımbat fwtbolşı jarıs jolı soñında onı basıp ozıp, entigip äreñ jeñdi.
- 2016 jılı jazda Pogba «Yuvetwstan» «MYu»-ğa awısıp, jaña transferlik rekord ornatqan bolatın – 105 mln. ewro.
- 2016/17 jılğı mawsımda Pol 51 oyın barısında 9 ret gol soğıp, 6 ret gol soğwğa dop şığarğan.
Derekközi: https://www.eurosport.ru
Tegï: Sport jañalıqtarı, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Kreml, İlmi Umerovnıñ azat etilmesi aqqında Putinniñ emirini köstermek ricasını red etti
Rusiye prezidentiniñ memuriyeti Qırım advokatı Edem Semedlâyevniñ, yarımadada mahküm etilgen Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerovnıñ Qırımdan qaysı bir emir esasında çıqarılğanı aqqında malümat bermek ricasını red etti.
Bunı dekabrniñ 4-nde Facebookta vesiqanıñ kopiyasını derc etip, İlmi Umerov bildirdi. Onıñ aytqanına köre, Semedlâyevniñ bu ricasına cevap dekabr 1 cuma künü keldi.
«Teessüf ki, bir şey belli olmadı. Men ale daa nege esaslanıp «azat etilgen»imni ya da «bağışlanğan»ımnı, ya da «aqlanğan»ımnı, ya da «deñiştirilgen»imni, ya da «resmen afu etilgenim»ni bilmeyim… Asılında bu «emir» barmı, belki o, yoqtır ve men «qaçaq» oladırım? Amma o, olsa, onı maña ne içün tanıtmadılar?» – dep qayd etti Umerov.
2017 senesi noyabrniñ ortasında Qırım advokatı Edem Semedlâyev, imayesi altında bulunğan şahısnıñ aqları ve menfaatlarını qorçalamaq maqsadınen ariza yazıp, Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerovnıñ Qırımdan qaysı bir emir esasında çıqarılğanını añlatmağa rica etti.
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerov Qırımda eki yıl koloniya-qasabada apis etilüv cezasına mahküm etildi. Ondan ğayrı oña eki yıl devamında cemiyet faaliyetinen oğraşmaq ve kütleviy haber vastalarında çıqışlar yapmaq yasaq etildi. Umerovnı açıq menbalarda yapılğan separatizmge çağıruvda qabaatladılar. O, özüne qarşı açılğan cinaiy işke, siyasiy maqsatlı iş dey.
Rusiye akimiyeti, İlmi Umerovnı ve Qırımda mahküm etilgen qırımtatar halqınıñ liderlerinden biri Ahtem Çiygoznı azat etip, oktâbrniñ 25-nde Türkiyege teslim etti. Daa soñra Umerovnen Çiygoz Kyivge keldiler.


text:
Şığıs Qazaqstan men Germanïya memleketi arasındağı qarım-qatınas nığaya tüspek.
Bul twralı oblıs äkimi Danïal Axmetov pen Germanïyanıñ Qazaqstandağı tötenşe jäne ökiletti elşisi Rol'f Mafaélmen kezdeswi barısında aytıldı. Märtebeli meyman «ÈKSPO-2017» körmesinen alğan äserlerimen de bölisti.
Eske sala keteyik, «ÈKSPO-2017» mamandandırılğan körmesinde Germanïya pavïl'onı üzdik dep tanıldı. Rol'f Mafaéldıñ aytwınşa, bul waqıt aralığında 1 mlrd teñgeni quraytın ıntımaqtastıq twralı 20-ğa jwıq kelisimşartqa qol qoyıldı. Alayda, sonıñ qatarında Şığıs Qazaqstan oblısımen seriktestik kelisimder müldem joq. Öz kezeginde öñir basşısı Danïal Axmetov jïında söz ala otırıp, aymaqtıñ agrarlı-ïndwstrïyalıq potencïalın atap ötip, metallwrgïya jäne özge de öndiris salalarınıñ damw mümkinşilikteri bar ekenin ayttı. Kezdesw qorıtındısı boyınşa aldağı waqıtta seriktestikti nığaytwğa bağıttalğan jumıstar qolğa alınbaq.


text:
Matbuat vastaları: Viktor Yanukoviçniñ oğlunı Aqyarnıñ arbiy mezarlığında defn ettiler
Rusiye matbuat vastalarınıñ malümatına köre, bazarertesi künü, mart 23-de, Ukraina sabıq perzidenti Viktor Yanukoviçniñ oğlu – Viktor Viktoroviç Yanukoviçni defn ettiler. LifeNews Rusiye neşiri bildirgeni kibi, Yanukoviçniñ cesedi Aqmescitten Aqyarğa ketirildi. Aqmescitke onı «Tsentr-Yug» ava şirketiniñ İrkutsk – Ufa – Aqmescit marşrutı boyunca ketirdiler.
«Moskva vaqtı boyunca saat 13:10 uçaq Qırım ava limanına keldi. Kence Yanukoviçniñ cesedini Aqyarğa ketirmek içün bir saat kerek oldı. Aqyar kilseleriniñ birinde keçirilgen vedalaşuv tedbirinden soñ, onı yerli arbiy mezarlığında defn ettiler. Mabet ögündeki bayraq adet üzre tüşürildi», – dep yaza LifeNews.
Neşir Aqyar pravoslav mabetiniñ fotolarını derc ete, amma vedalaşuv tedbiri ya merhumğa alâqası olğan başqa fotolarnı aşkâr etmey.
Aqyarnıñ Uquq çıqarıcı toplaşuvınıñ resmiy saytında Ukraina sabıq prezidenti Vkitor Yanukoviçniñ cenazesi aqta iç bir malümat yoq.
Evel Regionlar firqası Ukraina sabıq prezidenti Vkitor Yanukoviç oğlunıñ ölümini resmiy şekilde tasdiqlağan edi.
Mart 22 künü kence Yanukoviçniñ Rusiye Baykal özeninde ölgeni aqta malümat peyda oldı.
Rusiye matbuat vastaları, Rusiye fevqulâde işler nazirlige esaslanıp, Baykaldaki yol qazasında 33 yaşında moskvalı Viktor Davıdovnıñ vefat etkeni aqqında bildire edi. Bunıñ ile «Davıdova» soyadı Viktor Födoroviç Yanukoviçniñ apayınıñ qız soyadı olğanı aqta malümat peyda ola.
Bazarertesi künü, mart 23-de, Rrsiye prezidenti spikeri Dmitriy Peskov Yanukoviçniñ ölümi aqta bir şey aytıp olamaycağını bildirdi.


text:
Qırım mezunları VNO bermek içün qıtada uzaqtan tasil almaq kerekler
Ukraina Prezidenti qırımtatarlarnıñ işlerinden vekâletlisiniñ ofisi Qırım mektepleriniñ mezunlarına Tışqı mustaqil imtiannı bermek içün Halqara ukrain mektebine distantsion tasilge keçmege tevsiye ete.
«Oquv yurtunıñ qabul komissiyası online şeklinde arizalarnı qabul ete. Halqara ukrain mektebi devlet oquv yurtu olıp, bedava tasil bere. Talebeniñ ana-babası Ukraina tasil ve ilim Nazirligine mektüp yazıp, balanı Halqara ukrain mektebine qabul etmege rica etmeli», – aytıla beyanatta.
Qırım mezunları 2015 senesi mart 1-ne qadar qıtaiy Ukrainada yerleşken diger oquv yurtlarında da ğıyabiy oquşqa başlamaq içün ariza bere bileler. Berilgen malümatqa köre, 11-inci sınıf talebeleri fevral 10-na qadar ariza bermeli, çünki VNO qayd işleri yalıñız fevral 20 kününe qadar devam etecektir.


text:
Noman Çelebi Cihan’nı Anlamak
Tercüman devrinde yaşap onun tesirinde omür sürgen bu büyük şahsiyet, İsmail Gaspıralı’nın tam olarak kalkımız tarapından anlaşılmaganından şikâyet ete edi. Demek, bizge tüşken vazipe keşmişimizdeki hazinelerni tabıp şıgarmaktır. Kırım Tatarlarının istikbali ogrunda şeit ketken başbakanımıznın kim olganını, keliniz 23 Şubat yaklaşayatır ekende üyreneyik, kalkımızga da üyreteyik. Vatan Kırım işgal astında olgan şu künlerde ozümüzge bir col tapmak işin Çelebi Cihan’nın pikir şıragından paydalanayık.
Kırım Tatarlarının antlı şeitini saygıman yad etemiz. Allah ramet eylesin.
Facebook Hesabınızla Yorum Yapabilirsiniz
BENZER HABERLER
KÖŞE YAZARLARITüm Yazarlar
-
Milli mentalitet, türk törəsi, yaxud milli dəyərlər?! Əslində necə deyilməlidir? Aynur Talıblı
-
Kengerler.. Sümer Medeniyetini Kuran Türk Boyu Aziz Dolu Atabey
-
-
-
Täze 2018 ýyl baýramy bilen tüýs ýürekden gutlaýarys! Uzman Dr. Muhtar Fatih
-
-
NASIL AHMET AQAY DED MOROZNIÑ(AYAZ BABA) PABUCUNU DAMĞA ATQAN Muhamed Ali SULAYMANOV
-
-
MEHMET AKİF DÜNYADA DÜRÜSTLÜĞÜN ANITI VE SİMGESİDİR Prof. Dr. Nazif Gürdoğan
-
-
-
TÜRKMENİSTANDA EVLİLİK ÖNCESİ DÜĞÜN HAZIRLIKLARI Dr.Shurubu kayhan


text:
-
-
-
11:55 108
-
-
-
-
10:41 131
-
-
-
-
-
08:44 186
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
03:14 376
-
-
-
-
-
-
-
00:17 446
-
keşe 23:55 327
-
keşe 23:33 333
-
keşe 23:23 371
-
-
-
-
-
keşe 22:32 323
-
keşe 22:22 318
-
keşe 22:20 395
-
-
-
keşe 21:51 302
-
keşe 21:33 320
«Astana Balet» teatrı Nyu-Yorkte öner körsetedi
ASTANA. QazAqparat - Qañtardıñ 17-si küni «Astana Balet» teatrı Nyu-Yorktıñ iri mädenïet oşağı Lïnkoln ortalığında «Qazaqstan «Astana Balet» Gala» bağdarlamasın paş etedi.
Türli janrdağı xoreografïyalıq önerdiñ bul körsetilimi QR Mädenïet jäne sport mïnïstrliginiñ bastamasımen ötkizilip otırğan «Jahandağı zamanawï Qazaqstan mädenïeti» jobasınıñ ayasında uyımdastırılmaqşı. Bul twralı QazAqparat «Astana Balet» teatrınıñ PR-qızmetine silteme jasap xabarlaydı.
«Astana Balet» teatrınıñ Nyu-Yorktegi bul bağdarlaması «El jüregi - Astana» attı elordasınıñ jïırma jıldığına arnalğan merekelik mädenï is-şaralardıñ bası bolmaq. Osı jıldardıñ işinde el ordası Qazaqstannıñ ğana emes, jalpı Ortalıq Azïya aymağınıñ qoğamdıq-sayasï jäne mädenï ömiriniñ iri ortalığına aynalıp ülgerdi. Astana Ewrazïya awmağındağı xalıqaralıq ortalıq sanaladı.
Lïnkoln ortalığında «Astana Balet» trwppası otandıq xoreografïya önerin alğaş tanıstırıp otırğan joq. Osıdan üş jıl burın, jetekşi xoreografïyalıq ujımnıñ amerïkalıq saxnadağı debyuti ötip, sulwlıq pen äsemdik, sımbat pen näzik beyneler älemi Nyu-York körermeniniñ tañdanısın twdırğan edi. Bul jolı körermenderdiñ ıqılasına bölengen «Astana Balet» attı eñ jas qazaqstandıq teatr kontrasttı bağdarlamasın usınbaqşı. Ol plastïka tilimen jetkizilgen ulttıq mädenïet örnekteri men jarqın balet spektaklderiniñ üzindileri.
«Teatrdıñ şığarmaşılıq ujımın ülken jumıs kütip tur. Mädenïetimizdi tanıstırıp, Qazaqstannıñ ulttıq jäne zamanawï balet önerin älemdik qawımdastıqqa paş etip, körermen peyilin özimizge qaratıp alwımız kerek», - dedi, teatr dïrektorı Valerïy Küzembaev.
«Astana Balet» klassïkalıq mura men zamanawï balet öneriniñ bar baylığın boyına siñirip, sonıñ negizinde tıñ xoreografïyalıq twındılar men orındawşılıq önerdiñ jaña ülgilerin jasap keledi. «Astana Balet» teatrı zamanawï bağıttağı ulttıq bïdi zerttep, damıtwğa da basa köñil awdarıp, qazaq bïiniñ sulwlığı men plastïkalıq üylesimdigin aşatın jaña xoreografïyalıq mïnïatyuralar şığarıp jür. Munda xalıq bïiniñ tamırı tereñ, erekşe sïpatına, onıñ bolmısına barınşa män beriledi. Sebebi, ulttıq bï arqılı körermen bizdiñ mädenïetimizben tanısadı. Sondıqtan ulttıq bï, teatrdıñ barlıq gastroldik saparlarındağı koncerttik bağdarlamalarğa qosılıp, bizdiñ teatrdı äygilep turğan dünïege aynaldı.
«Nyu-Yorkke saparımızdan keyin, teatr jaña şığarmaşılıq belesterdi bağındırwğa qanattanadı dep oylaymın. Jas ärtister üşin gastrol - şığarmaşılığına şabıt bitiretin dünïe, sonımen qatar, jaña körermen, böten awdïtorïyanıñ aldında öz küş-qwatıñ men mümkindigiñdi sınawdıñ jolı. Nyu-Yorktegi gastrolge repertwarımızdağı eñ üzdik qoyılımdardı tañdadıq - «Ulı Dala murası» attı xoreografïyalıq mïnïatyuralar men balet üzindilerinen quralğan ulttıq bağdarlama; Altınay Asılmuratova qoyğan «Şelkwnçïk» baletinen pa-de-de; «Divercity» jäne «A fuego lento» attı neoklassïkalıq baletterdiñ üzindileri, belgïyalıq xoreograf R.Amaranteniñ «Love Fear Loss» attı bir aktili baleti qoyıladı», - deydi teatrdıñ bas baletmeysteri Mwkaram Avaxrï.
«Ulı Dala murası» bağdarlamasına ulttıq boyawı qanıq xoreografïyalıq mïnïatyuralar men balet üzindileri enip otır. Barlıq kompozïcïyalardan xalıq dästüriniñ baylığın tanıp, san-qırlı emocïyalıq küyge bölenesiz. Körkem mwzıka, qaytalanbas körkem beyneler arqılı bul qoyılımdar jüregiñizdiñ tübine boylap, jadıñızda xattalıp qaladı. «Ulı Dala murası» bağdarlamasına qarap, jarqın, ekpindi damıp kele jatqan äri biregey zamanawï ulttıq balet jaylı bağamdawğa boladı.
«Love Fear Loss» (mwzıka - Edït Pïaf repertwarındağı änderdiñ taqırıbı, xoreograf - Rïkardo Amarante) - Edït Pïaftıñ ğajayıp ömirinen när alıp, onıñ änderiniñ äweninen swsındağan twındı. Munda äygili änşiniñ türli erlermen qarım-qatınası körinis tapqan. Bir arnağa toğısqan Pïaf änderi maxabbat uranına aynalıp, älemdi tamsandırdı. Balettiñ är dweti quştarlıq pen maxabbat, ayırılıp qalw qawpi men ürey sezimderin örnekteydi.
«A fuego lento» attı kelesi bir aktili balet - maxabbat sezimine alğaş elitken tustağı boyıñızdı bïlegen ürey men düley küşti sïpattaydı. Täniñiz erekşe küyge bölenip, al, quştarlıq sezimi tula-boyıñızdı örteydi. Ğaşıq jannıñ ärqaysısı üşin külli älem süyiktisiniñ aynalasına toğısıp, ömirdiñ mäni tek maxabbat bolmaq. (mwzıka - Lalo Şïfrïn, Astor Pyaccolla, Karlos Gardel, Xoreograf - Rïkardo Amarante).
Repertwardıñ san-alwandığı, orındawşılıq şeberlik pen saxnalıq bezendirwdiñ joğarı sapasınıñ arqasında «Astana Balet» teatrınıñ qoyılımdarı öz elimizde ğana emes, şetelderde de zor qoşemetpen qabıldanadı.
Esteriñizge sala keteyik, «Astana Balet» teatrı Mäskew men Sankt-Peterbor (Resey), Beyjiñ (Qıtay), Parïj (Francïya), Vena (Avstrïya), Sewl (Koreya), Bwdapeşt (Majarstan), Bakw (Äzerbayjan), Mïnsk (Belarws), Nyu-York (AQŞ), Tokïo (Japonïya), Varşava (Polşa), Bryussel (Belgïya) qalalarınıñ äygili saxnalarında öner körsetken.
- Nyu-Yorkte qazaqstandıq ädebïet jäne mädenïet ortalığı aşıldı
- Aldağı jeksenbide Astanada qar küni ötedi
- 20 qañtar küni Qazaqstanda ötetin mañızdı oqïğalarğa şolw
- Astanadağı jer awkcïonına blokçeyn qalay engiziledi
- Balabaqşalardı qarjılandırwdıñ jaña jüyesi engiziledi
- «Jasotandıqtar» köşedegi jarnamanıñ qatelerin izdeydi
- Basqarma basşısı «Rwxanï jañğırw» jarnamasına nemquraylığı üşin söz estidi
- Astanada jaña şıqqan qırıqqa jwıq kitap tanıstırıldı
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Litvaniya Cumhuriyetiniñ nahiyeleri (litvanca apskritys, teklikte apskritis) şimdiki Litvaniyanıñ birinci seviyedeki 10 memuriy (territorial) parçasıdır. Nahiye idarecilerini (litvanca teklikte apskrities viršininkas) Litvaniya Cumhuriyetiniñ ükümeti tayinley. Nahiye yerinde Litvaniyanıñ qanuniy tertibini saqlav — nahiye idarecisiniñ esas vazifesidir.
Birinci seviyedeki memuriy parçalar olaraq, nahiyeler özidarelerge bölüne, onlarnıñ 6-sınıñ statusı — şeer, ekisi (Palanga ve Neringa) — kurort, 43-i — rayon, daa 9-ı yañı yaratılğan özidaredir. Özidarelerniñ episi muhtarlıqlarğa (litvanca seniūnija) bölünedir. 2009 senesi ise muhtarlıqlarnıñ yañı bölünmeleri — sânünaytiyalar yaratılğan edi.[1]
- ↑ Vietos savivaldos įstatymo pakeitimo ĮSTATYMASS
- ↑ Litvaniyanıñ ealisini cedvelge aluv neticeleri (2011)


text:
Demçişin: Krımenergonıñ Ukrainağa borcu 80 million grivnadan ziyadedir
DTEK «Krımenergo»nıñ «Ukrinterenergo» devlet şirketine borcu şimdilik 80 million grivnadan ziyadedir. Bunı Energetika ve komür sanayı naziri Volodımır Demçişin salı künü, yanvar 20-de, Kiyevde keçirilgen brifing devamında bildirdi, – haber ete «RBK-Ukraina».
«Bugünge DTEK «Krımenergo»nıñ «Ukrinterenergo» devlet şirketine borcu 80 million grivnadan ziyadedir. DTEKniñ «Ukrinterenergo»ğa umumiy borcu – 150 million edi. Şimdi shema daa da qolay, doğru, añlayışlı oldı, amma siyasiy ceetten problemler bar», – dedi Demçişin.
Evel Ukrainanıñ Energetika ve komür sanayı naziri Volodımır Demçişin işğal etilgen Qırımğa elektroenergiya ketirilüvi aqqında añlaşmada «Qırım federal okrugı» ibaresi yoq olğanını bildirdi.
Evel haber etilgeni kibi, Arseniy Yatsenük energetika nazirligini Qırımnı Rusiye toprağı olaraq tanığanında qabaatladı.


text:
Qırım camisinde abrav yüz berdi
Aqşam, fevral 9 künü, Qurman raoynı Büyük Onlar qasabasında belgisiz şahıslar camige sürip kirdi. İane seyfini açıp, paranı alıp qaçtılar.
Bunı Qırım musulmanları diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
Büyük Onlar qasabasınıñ musulman diniy cemiyetiniñ reisi Üsein Kirimov aytqanı kibi, iane seyfinde 3 afta devamında toplanılğan 3-4 biñ ruble bar edi.
Çaypav aqşam ve yatsı namazları vaqtında, yani bir 45-60 daqiqa arasında yüz berdi. Cami şu vaqıtta er vaqıt açıqtır. Biz camini saba namazından soñ qapatamız ve aqşam namazına açamız, soñra ise yatsı namazına qadar qapatmaymız. Cinayetçi aselet bu vaqıtnı bekley edi, ğaliba», – dep tüşüne o.
Yerli musulman diniy cemiyetiniñ reisi aytqanı kibi, camide ne qaravul, ne de nezaret kameraları bar.
QMDİ malümatına köre, camige Qurman rayonı boyunca Rusiye İçki işler nazirliginiñ taqiqat taqımı çağırıldı, protokol tizildi.
Qırım İçki işler nazirliginde qayd etilgeni kibi, teşkerüv neticesinde cinayetçini yaqalamaq içün zaruriy tedbirler keçirilecektir.
Kirimov aytqanına köre, camide bu kibi adise endi dört yıl evelsi yüz bergen edi. O vaqıt cinayetçi tapıldı, qasaba sakini edi.


text:
İlânlar
HSN: Mustaqillik Kününe Tarih Müzeyi ATO iştirakçileri içün sanat platformasına keçecek
22 Arman ayı, 11:19
MUSTAQİLLİK KÜNÜ: KİYEVDE BİRİNCİ QIRIM OPEN AIR AQŞAMI KEÇECEK
16 Arman ayı, 16:19
Avgust 9 künü – “Qırım aqşamı”
1 Arman ayı, 11:51
BİRLİK VE BİRDEMLİK ZAMANI. ÇERNİGİV VİLÂYETİNDE UKRAİNALILAR VE QIRIMTATARLARNIÑ DOSTLUĞI KÜNÜNİ QAYD ETTİLER
31 Oraq ayı, 14:56
QIRIMNI NASIL AZAT ETMEK? “MEMLEKET QORUYICILARI” GRAFİK NOVELLA: 2-Cİ MEVSİMNİÑ TEMSİL TEDBİRİ
22 Oraq ayı, 10:00
Donbassta maarif ve medeniy işniñ strategiyası: grajdan cemiyetiniñ baqışı
26 Bozarğan ay, 11:02
Bayraq künü: qırımtatar bayrağı kününe HSN umumhalq haber kampaniyasııñ temsil tedbiri
26 Bozarğan ay, 11:01
Professional faaliyet ve jurnalistlerniñ telükesizligi: jurnalistler sigortasınıñ qanuniy regulirlemesi
21 Bozarğan ay, 17:11
Ukraina Ükümet evinde Ukraina vatandaşları içün Avropa Şurasınen vizasız rejim kirsetilmesi boyunca selektor muşavere keçirilecek
21 Bozarğan ay, 11:44


text:
Rusiye Federal Havfsızlıq Hızmeti qıtaiy Ukrainadan Qırımğa yük maşinalarnıñ qatnavını ilân etti
Rusiye Federal Havfsızlıq Hızmeti Ukraina Qırım ile memuriy sıñırda kiriş noqtalarından yük maşinalarnıñ kene areketke başlağanını bildirdi. Mütenasip beyanatnı iyün 28 künü Rusiye Federal Havfsızlıq Hızmetiniñ Qırımdaki sıñır idaresinde aşkâr ettiler, – haber ete TASS.
Yaqınları Rusiye Federal Havfsızlıq Hızmeti Ukrainanı «iqtisadiy ve aşayt vaziyetini kerginleştirmek» ve «Rusiyeni Qırımğa daa da çoq vastalarını masraf etmege zorlaştırmaq» ıntıluvında qabaatladı.
Böyleliknen Rusiye müessisesi qıtaiy Ukrainada kiriş noqtalarında toplanğan yük maşinalarınıñ nevbetlerine seslendi.
Aynı zamanda gümrükçiler deyler ki, nevbetler Ukraina Havfsızlıq Hızmetiniñ areketleri ile bağlı eken.


text:
Şamamen eñ joğarı bağa qoyıp otırğan qalalar men megapolïsterdiñ işinde Astana köş bastap tur - orta eseppen alğanda bir lïtr 2654 teñgeni quraydı, yağnï 23,1 payızğa ösken. Şımkentte araqtıñ bir lïtri 2481 teñgeni qurap, 9,4 payızğa ösken. Osı tizimde eñ arzan bolıp sanalatın Taldıqorğan qalası, onda bir lïtr 1727 teñgeni qurap, 5,6 payızğa ösken.
Jeti aydı qorıtındısı boyınşa, alkogol swsındarı edäwir köptep öndirilgen. Qañtar-şilde aylarınıñ aralığında 3,3 mïllïon lïtr konyak öndirilgen (bir jıl burınğı körsetkişke qarağanda 17,2 payızğa köp). Jüzim şırınınan jasalğan şarap 8,3 payızğa artıp, 15,9 mïllïon lïtr şığarılğan, onıñ işinde 1 mïllïon lïtri şımırlaytın şarap. Araq öndirisi 3,6 payızğa köbeyip, 16,5 mïllïon lïtrge deyin jetken. Eki payızğa ösken - 298,9 mïllïon lïtr sıra şığarılğan. Öndirisi azayğan alkogol swsınınıñ türi - lïker segmenti - 52,2 payızğa az 1,1 mïllïon lïtr şığarılğan.
Alkogolsiz swsındardıñ barlıq segmentinde şığarılımı kerisinşe, tömendep ketken: mïneraldı jäne gazdalğan swsındar - 12,7 payız, al basqası 11,6 payızğa tömendegen.
Swsındardıñ şığarılwı Qazaqstan Respwblïkasınıñ ïndwstrïyalıq-ïnnovacïyalıq damıtwdıñ 2015-2019 jıldarğa arnalğan memlekettik bağdarlamasına kiredi.
Tegï: Narıq jäne turmıs, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Osman Öztunç - Mehmedim
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Mehmedim
Etiketler : Osman Öztunç - Mehmedim türkü indir, Osman Öztunç - Mehmedim türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Mehmedim mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Mehmedim türküsü, Mehmedim sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Mehmedim bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Ağlarım
Osman Öztunç - Dünya
Osman Öztunç - Kiziroğlu
Osman Öztunç - Üç Ayak Bir Şafak
Osman Öztunç - Mehmedim
Osman Öztunç - Adamım
Osman Öztunç - Ölümü Gör
Osman Öztunç - Bozgun
Osman Öztunç - Dost Kervanı
Osman Öztunç - Akalın
Osman Öztunç - Ağlıyorum
Osman Öztunç - Farkeyledim
Osman Öztunç - Yunus
Osman Öztunç - Hoşçakal İzmir
Osman Öztunç - Yarınım Yok


text:
Qırımtatarlarğa dair rezolütsiyanı AQŞ Kongressinde endi muzakere eteler – Feygin
AQŞ Kongressinde işğal etilgen Qırımda qırımtatarlarnıñ vaziyeti aqqında rezolütsiyanı muzakere eteler. Bunı Twitterde AQŞ ziyaretinde bulunğan Rusiye advokatı Mark Feygin haber etti.
Feygin: «Halqara işler Komitetinde çalışqan kongressman Albio Sires (New Jersey) ile birlikte. Qırımtatarlarğa dair rezolütsiyanı ende muzakere eteler», – dep yazdı.
Onıñ sözlerine köre, AQŞ Kongressiniñ halqara komitetiniñ daa bir vekili Peter J. Roskam ile körüşüv de ötkerildi.
Keçende advokat Mark Feygin bildirdi ki, AQŞ ziyareti devemında o Kongresste Qırım ve Qırımdaki siyasiy mabuslar aqqında yañı rezolütsiyalarnıñ qabul etilmesini muzakere ete.
AQŞ senatorlarından, Cumhuriyet ve Demokratik fırqalarnıñ vekillerinden bir taqım, Amerika prezidentini Rusiyege qarşı Qırımnıñ işğali ve Donbassta Ukrainağa ücümlarından sebep daa qattı turmağa çağırdı.
Ukraina Yuqarı Radası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Qırımlılarğa «soñunace vatanperver olmağa» ve aqçalarnı rublelerde tutmağa teklif ettiler
İşğal etilgen Qırım sakinlerine «soñunaca vatanperver olmağa» ve aqçalarnı rublelerde tutmağa teklif ettiler. Bunı Qırım esabat palatasınıñ reisi Anatoliy Zaiçenko Aqmescitte dekabr 19 künü keçirilgen matbuat konferentsiyası devamında bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, böyleliknen qırımlılar ve Rusiye Federatsiyasınıñ sakinleri memleketniñ iqtisadiyatına yardım etecekler – dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Vatanperver olıp, aqçalarnı rublelerde tutmağa kerek. Biz öz-özümizge inflâtsiyanı ketiremiz. Avropa memleketlerde kimse öz parasını diger memleketniñ para birleminde saqlamay. Demek, biz de aqçamızını ruble birleminde tutmalımız», – dedi Zaiçenko.
Qırım esabat palatasınıñ reisi aytqanı kibi, para çarşısı boyunca şimdi bir şey aytmağa qıyın. Çoqusı allarda vaziyet Rusiyege nisbeten Avropa birligi ve AQŞ tarafından olğan sanktsiyalarğa bağlı.


text:
Adam balacınıñ oylaw jüyecin jetildirwde qazaqtıñ töl cportı toğızqumalaqtıñ alar ornı erekşe. Toğızqumalaqtı jahanğa tanıtw üşin bügingi tañda memleket tarapınan qırwar jumıctar atqarılıp jatqanı belgili. Ïä, tarïxı ıqılım zamannan tamır tartatın toğızqumalaq – nağız ïntellektwaldıq oyın. Condıqtan da «Qazaqctannıñ 100 jaña ecimi» jobacınıñ qatarınan toğızqumalaqtıñ jiligin şağıp, mayın işken mıqtınıñ körinwi zañdı. Bul – ult tañdawı.
Bügingi tañda elimizdegi toğızqumalaq oyınınıñ jarqın juldızı kim dece, ocı cport türiniñ qır-cırına qanıq kez kelgen janküyer Äcel Dalïevanı aytar edi. Ol atı atalğan cporttıñ ğalamdıq deñgeyde tanılwına cübeli ülec qocıp jürgen juldızdarımızdıñ biri äri biregeyi. Älemniñ jeti dürkin çempïonı atanğan Äcelmen qalay maqtancaq ta jaracadı.
Şınaşaqtayınan ulttıq cporttıñ qupïyağa tolı jumbaqtarınıñ şeşimin tabw üşin belcendi eñbek etip kele jatqan Äcel jïırma jacqa kelgenge deyin jactar aracındağı elişilik dodalarda 6 ret top jarıp, öziniñ şın mıqtı ekenin däleldey bilgen. Munan coñ erecekter dwına aralacqan ol 11 märte çempïon atanıp, köptegen xalıqaralıq alamandarda qatarınıñ aldı boldı. On altı jacında xalıqaralıq därejedegi cport şeberi normatïvin orındağan Äceldiñ bolaşağınan zor ümit küttiretin cportşı ekenin kezinde marğacqa mamandar can ret aytqan-dı.
2013 jılı ulttıq cportımız toğızqumalaqqa ayrıqşa qurmet körcetildi. Äcel Azïya oyındarınıñ alawın tutatıp, qazaqctandıq cportşılardıñ bayraqtı cında atoy calwına tilekşi ekenin bayqattı.
Özi talay dodalarda el cenimin aqtap, memleket mereyin arttırğan cañlaq jac ta bolca jaqcı icterdiñ bacınan tabılıp jür. 2015 jıldan bactap Äcel Dalïeva jattıqtırwşılıqpen aynalıcadı. Cözimiz däyekti bolwı üşin Äcel tärbïelegen Lïna Karïmova elorda törinde ötken törtinşi älem birinşiliginde top jarğanın aytcaq ta jetkilikti bolar.
Ol ünemi izdenic üctinde jüredi. Talay bïik şıñdardı bağındırğan Äcel Dalïevanıñ toqtap, toqırap qalğan kezi joq. Qızılordadağı Qorqıt ata atındağı Memlekettik wnïvercïtetin «dene şınıqtırw jäne cport» mamandığı boyınşa tämamdağan keyipkerimiz waqıt öte kele kölik jäne kommwnïkacïyalar akademïyacınıñ magïctri därejecin ïelendi. «Özge tildiñ bärin bil, öz tiliñdi qurmette» qağïdatın uctanatın Äcel orıc, ağılşın, türik tilderin erkin meñgergen polïglot jan. Boc waqıtında ädebï kitaptar oqıp, tennïc oynap, cwda jüzgendi janı cüyedi.
Äceldiñ toğızqumalaq cportınıñ damwına qocqan üleci nazardan tıc qalğan emec. Joğarı jetictikteri waqıtında bağalanıp, el täwelcizdiginiñ 20 jıldığına arnalğan merekelik medalin ïelenip, TMD parlamentaralıq Keñeciniñ şeşimimen «dene şınıqtırw, cport jäne twrïzmdi damıtwdağı eren eñbegi üşin» töcbelgicimen marapattalğan.
Taraz törinde ötken toğızqumalaq twrnïrleriniñ birinde Äcel bizben äñgimelecip, öz oyımen bölicken-di. «Toğızqumalaq cekildi zïyatkerlik oyınnıñ öckeleñ urpaqqa bereri mol. Oylaw jüyecin damıtıp, bïik belecterdi bağındırwğa jeteleydi. Büginde elimizde ulttıq cportımızdı damıtwğa barınşa mümkindikter qaractırılıp jatır. Qoldaw bar jerde nätïjeniñ bolatını belgili. Şükir, cportşılarımız bäci bacım dodalarda qatarınıñ aldı bolıp, el mereyin arttırıp jür. Elimizde talanttı jactar jetkilikti. Olarğa durıc bağıt-bağdar berip, jol nucqay alcaq, bizdiñ bir mïccïyamızdıñ orındalğanı da col. Bar maqcatım – ocı cporttıñ älemdik deñgeyde tanıla tücwine tamşıday bolca da ülecimdi qocw. Jigerli jactarımızdıñ talabın uştay bilcek, ol da bir tabıc emec pe?», – degen Äceldiñ acqaq armandarı orındalatınına bek cenimdimiz. Oğan alğışarttar da barşılıq.
Tabïğat Abaïldaev


text:
Bul twralı Astanada Ewroodaq pen BUU Damw bağdarlamasınıñ «Qazaqstannıñ Jasıl ekonomïkağa köşw modelin qoldaw» jobasın iske asırwğa arnalğan jïında söz boldı. «Qazaqstanda sw tapşı reswrstar tiziminde jäne de ärbir üyde sw qubırınıñ bolwı onıñ sapasına kepildik bermeydi»,- deydi jïınğa qatıswşılar. «2050 jılğa taman Qazaqstan üşin sw tapşılığı probleması özekti bolmaq.
Sondıqtan osı waqıtqa deyin bul mäseleni şeşwdiñ joldarı qarastırılwı kerek. Men özim osı elde turıp, kün sayın belgili mölşerdegi swdı qoldanamın. Swdıñ sapasına salğırt qarawğa bolmaydı degen oydamın», — EO Qazaqstandağı ökiliniñ basşısı Awrelïya Bwşez.
Derekközi: turkystan.kz
Tegï: Narıq jäne turmıs,
Kommentarïï


text:
Seleznöv: ATO quvetleriniñ aviatsiyası boyeviklerniñ bazalarına qarşı avia darbe endire
Terrorizmge qarşı tedbirler quvetleriniñ aviatsiyası boyeviklerniñ bazalarına qarşı avia darbe endirilmesini devam ete. Bunı ATO spikeri Vladislav Seleznöv Facebook saifesinde bildirdi.
ATO spikeriniñ bergen malümatına köre, avia ucum neticesinde tehnika ve boyevikler yoq etildi.
Bundan evel ARbiy-siyasiy tedqiqler Merkeziniñ reberi Dmıtro Tımçuk Aleksandrovka (Donetsk vilâyeti) mesken yeri civarında olıp keçken atış aqqında bildirdi. «İnformatsion qarşılıq» gruppasınıñ malümatına köre, terroristler RSZO BM-21 «Grad» qullanıp, Aleksandrovsk (Lugansk vilâyeti) mesken yeri civarında blokpostqa qarşı ateş açtılar.


text:
Medvedev Qırımda TMU negizinde federal universitetniñ teşkil etilmesi aqqında fermannı imzaladı
Rusiye baş naziri Dmitriy Medvedev Qırım federal universitetiniñ teşkil etilmesi aqqında fermannı imzaladı.
Vesiqanı Rusiye ükümetiniñ saytında aşkâr ettiler.
Vesiqağa olğan izaatta yazılğanı kibi, «V.İ.Vernadskiy adına Qırım federal universiteti yedi aliy tasil teşkilâtnıñ ve yedi ilim teşkilâtnıñ esasında qurulacaq».
Rusiye Tasil ve ilim Nazirligi altı aynıñ içinde ükümetke federal universitetniñ inkişaf leyhasını bermege vade ete.


text:
Qırımda «Çiygoz davasınıñ» yüzünci mahkeme toplaşuvı keçti
Aprel 5 künü Kreml kontrol etken Qırım Yuqarı mahkemesinde Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ müavini Aktem Çiygoz davasınıñ yüzünci mahkeme topşaşuvı keçti. Bunı Facebookta MSK başı Zair Smedlâyev bildirdi.
«Bügün yübiley, Ahtem Çiygoz davasınıñ yüzünci oturışı keçti, bu munasibetnen köbete ve sarma pişirdik!» – yazdı o.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, şu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqqan edi.
Rusiye mahkemesi iyül 20-de qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige böldi: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
İdlibkä hawadan höcümnär
Hawadan höcümnärdä 14 keşeneñ ğomere özelgän
Süriyäneñ İdlib şähärendäge qayber awıllarına oyıştırılğan hawadan höcümnärdä 14 keşeneñ ğomere özelgän.
İdlibtäge Grajdan saqlanu mödire Mostafa Hac Yosıf: “Rusiyä oçqıçlarınıñ Han Äs Sübülgä oyıştırğan hawadan höcümnärendä 9 keşe ülde, kim digändä 10 keşe yaralandı,” – dide.
Toraq punktların maqsat itep alğan höcümnärneñ däwam itüen citkergän Hac Yosıf: “Rusiyä xärbi oçqıçları İdlibtä urnaşqan Kefer Battih häm Serce awıllarına oyıştırğan hawadan höcümnärendä isä 2ese xatın-qız, berse bala belän kim digändä 5 keşe yaqtı dönyadan kitkän,” – digän.
Yaralanuçılarnıñ töbäktäge sälamätlek saqlaw üzäklärenä salınuın äytkän Hac Yosıf Erihadağı grajdan saqlanu üzägeneñ dä hawadan höcümnärdä zıyan kürep, xezmät kürsätä almawın beldergän.


text:
Qırımtatar faaliyetçisi Degermenciniñ sağlığı kritik vaziyette – advokat
Qırımda tevqif etilgen qırımtatar faaliyetçisi Bekir Degermenci sağlığınıñ vaziyeti sebebinden tahqiqat izolâtorında bulunıp olamay. Bunı yanvarniñ 12-sinde Qırım.Aqiqat içün bergen izaatta qabaatlanğannıñ advokatı Edem Semedlâyev bildirdi. Advokat, imayesi altında bulunğanınıñ sağlıq vaziyetine «kritik» dedi.
Semedlâyev: «Sağlığınıñ vaziyeti, elbette, endişeler doğura. Bunı em köznen körmek mümkün, em de spravkalar onıñ sağlığı kritik vaziyette bulunğanını ve onı tahqiqat izolâtorında tutmağa olmağanını köstereler. Lâkin mahkeme bu spravkalarnı köz ögüne almadı», – dedi.
Yanvarniñ 9-nda Bekir Degermencige tahqiqat izolâtorına kerekli ilâclar alıp berdiler.
Yanvar 12 cuma kününde Kremlniñ kontroli altında bulunğan Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi «Veciye Kaşka işi» figurantlarınıñ apis müddetini uzattı.
Bekir Degermencide sürekli astma bar. Tahqiqat izolâtorında sağlığınıñ vaziyeti birden yamanlaştı. Dekabrniñ 6-sında Kremlniñ kontroli altında bulunğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ zalında faaliyetçige «acele yardım» çağırıldı. Dekabrniñ 14-ne keçer gecesinde o, reanimatsiyağa tüşti.
Dekabrniñ 20-sinde Aliye Degermenci, aqayınıñ reanimatsiyadan keçirilgenini ve pulmonologiya bölügi tolu olğanı içün bu bölükniñ koridorında yerleştirilgenini bildirdi.
2017 senesi noyabrniñ 23-nde Aqmescitte Rusiye telükesizlik hadimleri bir grup qırımtatarlar – Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini yaqaladılar. Olar Türkiye vatandaşından «aqsız yerde hususan büyük miqdarda para talap etüv»de qabaatlanalar. Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından yaqalanuvları esnasında qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramadı. Daa soñra qadınnıñ vefat etkeni belli oldı.
Noyabrniñ 24-nde Rusiyeniñ kontroli altında bulunğan Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi yaqalanğan qırımtatar faaliyetçilerini 2018 senesi yanvarniñ 15-ne qadar apis etti.


text:
Saraylı Qıyat
Saraylı Qıyat (ukraince MиpHe, Capaйли-KияT, rusça MиpHoe, Capaйлы-KияT) - Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 8 468 kişi (2001 senesi).
Atıflar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Çiygoz – Qırım sakinlerine: «Biz duşmannı quvacaqmız ve kelecek Yañı yılnı beraber qarşılaycaqmız»
Ukraina topraq bütünligini tikleycek ve cenkni yeñecek. Bunı, Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ile beraber Ukraina halqını Yılbaş bayramınen tebriklegen Qırımtatar Milliy Meclisi reisi muavini Ahtem Çiygoz söyledi.
Çiygoz: «Men Ukraina halqı ve öz semetdeşlerimni bayramnen tebriklemek imkânı içün taqdirime minnetdarım. Eminim ki, biz bu yolnı şeref ile keçecekmiz ve bu cenkni yeñecekmiz. Biz devletimizniñ bütünligini tikleycekmiz. Sayğılı semetdeşlerim, küreş devam ete», – dedi.
Ondan ğayrı o, qırımlılarğa qırımtatar tilinde muracaat etip, «beraberlikte biz duşmannı öz vatanımızdan quvalarıq ve kelecek bayramlarnı, kelecek Yañı yıllarnı beraberlikte olurıq», dep, ümütini bildirdi.
Çiygoznıñ videomuracaatı, Poroşenko, aktrisa Ada Rogovtseva ve Ukrainanıñ «Boysundırılmağanlarnıñ oyunları»nda vekili Pavlo Budayevskıynıñ tebriklerinen beraber Ukraina prezidentiniñ saytında neşir etildi.
Ondan ğayrı Ukraina prezidenti Pavlo Poroşenko Yılbaş hayırlavında Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda ve Donbassnıñ işğal etilgen territoriyalarında yaşağan vatandaşlarğa muracaat etti.


text:
Qırımda şifalı Çoqraq gölü qurudı
İşğal etilgen Qırımda Keriç yarımadasında yerleşken Çoqraq gölü bütünley qurudı. Bunı Qırım «Nazirler şurasınıñ» toplaşuvında ekologiya ve tabiat resursları «naziri» Gennadiy Narayev bildirdi, dep haber ete «Kontekst Krım».
Onıñ aytqanına köre, unikal şifalı çamurlar «qurudı ve olarnıñ doğuv yerleri yoq olayata».
Onıñ qayd etkenine köre, Çoqraq gölüniñ vaziyeti aqqında mesele fevqulâde vaziyetler komissiyasınıñ toplaşuvında baqılmalı.
Keriç civarındaki Çoqraq gölü şifalı çamurlarnen meşurdır. Göl çamurları tayama-areket sisteması, asabiy sistema hastalıqlarınıñ tedaviylenmesinde qullanıla.