text:
Tranzistor
Tranzistor (İnglizçä transistor, to transfer – küçerü, häm resistor – rezistor) ul öçelektrodlı yarımütkärgeç qorılması, signal köçäytü, törle yışlıqlı elektr tirbänüe tudıru häm üzgärtü öçen kiräk äyber.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1947. yılda John Bardeen, Walter Brattain häm William Shockley tarafınnan uylap tabılğan.
Tözeleş[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
İñ küpläp citeştergän tranzistor germaniy, kremniy yäisä başqa yarımütkärgeçtän yasalğan, 2×2 mm zurlıq plastinka (nigez). Tranzistor yarımütkärgeç elektronnar ütkärüçänlekle (n-típ) yä tişeklär ütkärüçänlekle (p-típ) bula. Plastinka külämenä ike nigezgä qarşı ütkärüçänlekle ölkä urnaşqan. Yarımütkärgeç nigeze şundıy ölkälär belän ike p-n küçü oyıştıra. Bu küçülär sıyfatı yarımütkärgeç diodına oxşaş. Ägär nigez n-tiplı, ä ölkälär p-tiplı, tranzistor p-n-p strukturalı bula. Kiresençä, nigez p bulsa, ölkälär n bulsalar, tranzistor n-p-n bula.
Tranzistor tözeleşe qaramıyça, nigez plastinkasın baza B atıylar, kimräk ölkäne – emitter E (İnglizçä emit - nurlandıru), zurraq ölkä – kollektor C (İnglizçä collect – cıyu). Baza belän kollektor arasındağı elektron-tişekle küçüne kollektor küçüe, emitter belän baza arasındağı küçüne emitter küçüe atıylar.
Sxemalarda grafik sürätläre şundıy: p-n-p tranzitorda uq emittordan bazağa, n-p-n tranzistorda bazadan emittorğa yünältelgän.
Model[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tranzistornıñ iñ berençe modele - ağım köçäytkeçe modele. Bu model tranzistordağı fizik protsessların añlatmıy, ul sxemotexnika öçen kiñ qullanıla. Tübänge yazıp birü n-p-n tiplı tranzistor öçen birelgän. P-n-p tranzistor öçen anı kiresençä qullanırğa kiräk.
- Kollektor potentsialı emitter potentsialdan uñayraq (pozitivräk)
- Baza-emitter belän baza-kollektor tezmäläre diodlar kebek eşlilär.
- Här tranzistorda üz maksimal IK, IB, UKE bar. Bu zurlıqlardan artıruı tranzistornı beterä. Maksimal yegärlege (IKE, UKE), temperatura, UBE-nı onıtıp ta bulmıy.
- Ägär 1-3. qağidälär eşlilär, IK IB-tän turı proportsional zurlıq:
h21E - ul h-parameterlardan berse, ağım köçäyätü koeffetsiente. Anıñ zurlığı 100-gä yaqın. IE belän IK emittergä ağalar (NB! Tupaslandırğan sxemada tranzistor ike diod kebek sürätlängän, şul säbäple bu sxema buyınça IK kollektordan bazağa ağa almıy. Läkin bu sxema tupaslandırğan, häm ağım ağa, çönki real tranzistorda başqa protsesslar eşlilär).
Qullanış[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tranzistorlar keçe amplitudalı kerü signalın zurraq amlitudalı çığu signalina äyländerälär. Şundıy eşneñ iñ ğadi misalı: tirbänülär köçäytkeçe.
Klassifikatsiä[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
p-n-p belän n-p-n tranzistorlar bipolär (Latinça bis - ike), çönki alarnıñ eşendä ike törle ağım taratuçı – tişek häm elektron. Alardan tış unipolär (Latınça unus - ber) tranzistorlar qullanalar. Alarda tik elektronnar yä tik tişeklär eşlilär. Unipolar tranzistorlarnıñ qarşılığı alıp baruçı elektrod potentsialı belän yörtelä. Unipolar tranzistorlar köçäytmilär, alar elektr açqıç role uynıylar. Tranzistrolar fototranzistorlarğa, ikebazalı diodlarğa häm başqalarğa bülänälär.
Ädäbiät[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Yäş Texnikneñ Entsiklopädik Süzlege, Mäskäw, 1980
- Horowitz, Hill. Sxemotexnika nigezläre, Mäskäw, 1998


c: text/html

text:
Semeyde Şiliktiden tabılğan «altın adamnıñ» köşirmesi jasaldı
SEMEY. QazAqparat - Semeyde Şiliktiden tabılğan «altın adamnıñ» köşirmesi payda boldı, dep xabarlaydı QazAqparat Xabar 24 telearnasına silteme jasap.
Köşirmeni äzirlew üşin swretşi-restavrator, elimizdiñ eñbek siñirgen qayratkeri äri akademïgi Altınbek Qırım jartı jıl boyı qalpına keltirwmen aynalıstı. Qaladağı ölketanw mwzeyinde biregey eksponattıñ tusawkeseri ötti.
Janwarlar men ösimdikter beynelengen sawıt 4 mıñ altın jalatılğan buyımnan jasalğan.
Esteriñizge sala ketsek, Şiliktidegi «altın adam» 2004 jılı tabılğan bolatın. Onıñ jerlew merzimi bizdiñ däwirimizge deyingi VII ğasırğa jatadı. Demek Şiliktiden tabılğan «altın adam» Esiktegiden 400 jılğa ülken.- «Bul öte biz üşin tarïxï mañızdı oqïğa dep aytwğa boladı. Öytkeni «altın adamnıñ» tarïxın semeylikterge, qala qonaqtarına, öskeleñ urpaqqa tanıstırw - mindetimiz. Öytkeni bul - qazaqtıñ tarïxı. Sondıqtan qazaqtıñ tarïxın bilw, onı jastarğa üyretw - bizdiñ parızımız», - dedi oblıstıq tarïxï-ölketanw mwzeyi dïrektorınıñ orınbasarı Läzzat Äljan.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Çağatay tili
Çağatay tili (öz adı جغتای - Cağatay; uyğurca چاغاتاي - Chaghatay; özbekçe چاغاتاي - Chig'atoy) - tarihiy Türkiy bir tildir. Orta Asiyada Türkiy yazı tiliniñ keliştirilmesindeki üçünci devirni teşkil ete.
Qullanuvı[deñiştir | kodunı deñiştir]
Çağatay tili yalıñız Orta Asiya Türkiy devletlerinde yazı ve diplomatiyası tili olaraq qullanılmağa qalmağan, Avropa Rusiyesinde Oğuzlar-Qayılar tışındaki Musulman Türkler arasında da XIX asırğa qadar qullanılğandır. Horezm Türkiy tiliniñ devamı olaraq Timurlılar devrinde peyda olğandır.
Qullanılğan elifbeleri[deñiştir | kodunı deñiştir]
Çağatayca yazılğan eserlerniñ deyerlik episi Arap arifleri ile. Bunıñnen birlikte Uyğur ariflerinen bazı Çağatayca metinlerge de rastkele.
Fonetik ve morfologik farqlılıqlar[deñiştir | kodunı deñiştir]
Çağatay tilinde, Orta Asiyada Türkiy yazı tilini ögündeki devirlerindeki bazı fonetik ve morfologik birimlerni farqlılaşqanı diqqatnı çeke. Meselâ: ilk ecada e/i deñişmesi: keç~kiç (keç), men~min (men) kibi; e/ö deñişmesi: erük~örük (erik), teşüt~töşük (teşik) kibi; zadekénsız ekizlemey: yiti~yitti (yedi), qatıq~qattıq (qattı). Bütün Türkiy tillerde olğanı kibi Çağatay tilinde de yalın, mürekkep ve örmek cümle yapıları qullanıla. Çağataycada İslâm medenietı tesiri de körüne. Arapça, hususan Farsça bir çoq söz ve tamlama olduqça çoqtır. Çağatayca yerini bugün şimdiki Özbekçege qaldırdı.
Bağlantılar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Rus devlet politik Orta Asyada H.B.Paksoy


text:
Kristian Lubuten
Kristian Lubuten (фp. Christian Louboutin, tatarça äyteleşe: Lubuteñ) 1963 yılda, Parij şähärendä tuğan — fransuz ayaq kieme modelyer-dizaynerı. Lubutendäge ayaq kieme ber üzençälege belän ayırılıp tora - anıñ tüflilärneñ tabanı gel alsu tösle bula. Ayaq kiemnärendä siräk kün törläre, Swarovski yaltırawıq taşları, quldan ürelgän çeltär qullanıla.
Lubuten eşlänmäläre Jan-Pol' Gotye, Balmain, Ceremi Skott, Chloé, Givenchy, Diana fon Fürstenberg häm başqa ot-kutür belän pret-a-porte ostazları kolleksiälärendä qullanıla.


text:
Mayıs 18-de saba erte Ankaradaki Rusiye Federatsiyasınıñ elçihanesi yanında bir qaç qırımtatarı qırımtatar halqınıñ sürgünliginiñ 71 yıllığına bağışlanğan narazılıq aktsiyasını keçirdi.
Aktsiya iştirakçileri Ankara Rusiye elçihanesiniñ yanına 1944 senesi mayıs 18-de qırımtatarlarnı Qırımdan sürgün etmege başlağan vaqıtta, saba saat 4-te keldiler.
Faallerniñ qollarında qırımtatar bayraqları bar edi. Qırımtatar gimnini icra etip toplaşqanlar «Allahu Ekber», «Millet. Vatan. Qırım», «İşgalci Rusya Kırımdan defol» şiarlarını seslendirdiler.
Elçihane bekçisi aktsiya iştirakçileriniñ yanına keldi ve «vatandaşlar raatsız ola» dep, ketmege ve aktsiyanı yekünlemege rica etti. Miting iştirakçileri cevap berdi: «Halqımız bu saatte sürgün etildi».
Maysı 17-de Ankarada qırımtatar sürgünligi halqınıñ 71 yıllığına bağışlanğan büyük matem mitingi olıp keçti.
Mayıs 18 künü – Qırımtatar halqı sürgünliginiñ hatıra künü. Bu kün 1944 senesi qırımtatarlarnen tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollandı. Umumen 180 biñ insandan ziyade sürgün etilgen edi.


text:
Qomşu Rusiye ükümeti 2022 senesine qadar “Qırımnı ileriletüv maqsatlı federal programması”na binaen onıñ finansirlevini arttırıvnen bağlı qararınen “yarımada memuriyetiniñ semeresiz olğanını köstermek istey”.
Bu fikirni sentâbrniñ 12-nde Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde Yañ cemiyet institutı siyasiy-iqtisadiy tedqiqatlar merkeziniñ mudiri Vasiliy Koltaşov bildirdi.
“Qırım ealisi, hususan belki de, Aqyar ealisi içün onıñ (semeresiz olğanını –QA) olğanını köstermek. Niyetleri yerli idareciler baş etip olamağanını, bürokratik sistema deñişmek, temizlenmek kerek olğanını köstermekten ibaret. Anda Ukraina devrinde “tanışlıq” vastasınen işke kigenler çalışa. Qırımnen bağlı vaziyette federal merkez para bergenini köstermekten ibaret. Çoq para berile bile, Qırım pek tez inkişaf ete bile, ancaq bu yolda – yerli memurlar sıfatındaki ciddiy sedler olğanını köstermek isteyler”, - dey Koltaşov.
MEVZUĞA DAİR: «Qırım tilenci olmağa mahküm»: Rusiye yarımadanı ne maalgece bağmağa azır
Rusiye 2022 senesine qadar “Qırımnı ileriletüv maqsatlı federal programması”nı uzattı ve oña ayırılacaq miqdarnı 40 mlrd. rublegece arttırdı.
İyülniñ 30-nda Rusiye ükümetiniñ başı Dmitriy Medvedev Aqyarda Qırımnıñ ictimaiy-iqtisadiy inkişafı boyunca toplaşuv ötkerdi. İşbu toplaşuv esnasında Rusiye İqtisadiy inkişaf nazirliginiñ başı Maksim Oreşkin beş yılğa qararlaştırılğan “Qırım ve Aqyarnı ileriletüv maqsatlı federal programması”nı daa eki yılğa uzataraq, finansirlevini arttırmağa teklif etti.
İyül ayınıñ başında Qırımnıñ rusiyeli yolbaşçısı Sergey Aksönov Rusiyeniñ FMP obyektleriniñ vaqtında teslim etilmeme sebeplerini izaatlayaraq, obyektlerni nezaret etken memurlarınıñ kompetensizligi, qurucılıq yapqan tış icracılarnıñ namussızlığından olğanından dolayı qabaatlı olğanlarğa nisbeten “radikal çareler” körüleceginen qorquzğan edi.


text:
Aqyarda oquv yurtnıñ 3-nci kurs talebesiniñ muqaytsızlıq sebebinden ölümi boyunca cinaiy iş açıldı. Bunı Aqyar şeeri boyunca Rusiye Federatsiyasınıñ «Taqiqat komiteti» matbuat hızmeti bildire.
Taqiqat şunı bildirdi ki, oğlan Aqyarnıñ Lenin rayonı Tokarev soqağına boyunca yerleşken maşina hızmeti boyunca teşkilâtta ameliyatnı keçe edi.
2014 senesi iyün 19 künü «Mercedes-Benz» maşinanı tamir etken teşkilâtnıñ hadimine ve ameliyattan keçken studentke naqliyat vastası tüşti.
«Oğlan körgen zarardan elâk oldı», – deyler taqiqatçılar.
Al-azırda bu vaqia boyunca mesülietli olğanlarnıñ şahısları ögrenile.


text:
İşğal etilgen Qırım ile demir yol alâqasınıñ tiklenmesi içün Ukraina ükümetiniñ qararı kerek. Böyle qarar olğnada, yarımada tarafına trenler bir qaç saat içinde qatnamağa başlar. Bunı Kiyevde iyül 14 künü keçirlgen matbuat konferentsiyasında «Ukrzaliznitsâ»nıñ baş müdir vazifelerini eda etken Aleksandr Zavgorodniy bildirdi.
«Ükümet al etecek. Eger de alâqanıñ ğayrıdan tiklenmesi aqta qarar olsa, bir saatte bunı etermiz», – dey o.
Dekabr 27-den «Ukrzaliznitsâ» Qırım ile demir yol alâqasını toqtattı, em de yarımadağa qatnağan halqara trenlerni lâğu etti. Qırım yönelişinde trenler endi yalıñız Novoalekseyevka ve Hersonğa qadar bara.
2015 senesi iyün 16 künü Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ temsilcisi işğal etilgen Qırım ile demir yol alâqası yaqın kelecekte tiklenmeycegi aqta bildirgen edi.


text:
Aprel 4-te Rusiye Devlet Duması, celpname almağan askerlikke çağırılacaqlarnı, celpnameni almaq içün mustaqil surette arbiy komissariyatqa kelmek mecbur olğanları aqqında qanun leyhasını birinci oquvda qabul etti.
Qanun leyhası içün 341 deputat rey berdi, biri rey berüvden vazgeçti. Vesiqa aprel 3-te aqşam, oturışuv endi yekünlenmek üzre olğanda baqılğan edi.
Oturışuvnıñ canlı yayınlavı Devlet Dumasınıñ saytında derc etildi.
Qanun leyhasına binaen, celpnameler askerlikke çağırılğanlarğa sımarış mektübinen yetiştirile. Onı yalıñız askerlikke çağırılğanlar degil, aynı zamanda aileleriniñ aqıl-baliğ azaları ya da «olarnıñ menfaatlarını taqdim etmege vekâleti olğan» şahıslar almaq mumkünler.


text:
Qazaqstan damwına küş-jigerin salğan Elbasına mıñ alğıs - Muxtar Mankeev
ASTANA. QazAqparat - Nursultan Äbişulına mıñ alğıs dep aytwımız kerek. «Qazaqstan-2050» Jalpıulttıq qozğalısı keñesiniñ törağası Muxtar Mankeev Prezïdenttiñ Qazaqstan xalqına arnağan ündewinen keyin osınday pikir bildirdi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
«Nursultan Äbişulına qatıstı toqtalsaq, birinşi kezekte oyğa «mıñ alğıs» degen pikir keledi. Sebebi elimizdiñ damwına ülesin qosıp, Qazaqstandı osınday deñgeyge jetkizip bergen Elbasığa mıñ alğıs dep aytwımız kerek. 1991 jıldan bastap öziniñ küş-jigerin xalıq üşin, memlekettiñ müddesine jumsadı. Büginde Qazaqstan jetken jetistikter, yağnï xalıqaralıq arenada mümkindikterimiz de osınıñ däleli. Älem elderi Qazaqstannıñ bedeli men älewetin tanıdı», - dedi M. Mankeev.
Sonımen qatar sarapşı Täwelsizdik jıldarında elimiz Ortalıq Azïyada ekonomïkanıñ lokomotïvine aynalğanın atap ötti.
«Atap aytqanda, Qazaqstannıñ Ortalıq Azïyada aşıq memleket retinde qalıptasqanı Elbasınıñ bükil jumısın körsetip tur. Jalpı, qazirgi kezde älemdegi özgeristerdi bayqap jatırmız, degenmen de Qazaqstannıñ özindik damw jolı bar. Prezïdent öziniñ ündewinde jastarğa erekşe ekpin qoydı. Yağnï elimizdiñ damw jolın, ulttıñ tutastığın saqtap qalw - jastar üşin ülken sın äri maqsat bolıp tur. Sondıqtan Jastar jılında osı ündewde atalğan mäseleler mañızdı dep bilemin», - dedi ol.
Sarapşı eldiñ aldında turğan maqsattar men mindetterdiñ orındalwı jolında jastar öz ülesin qoswğa qawqarlı ekenin atap ötti.
«2019 jıldıñ 19 nawrızı biz üşin tarïxï kün retinde este qaladı. Jalpı, qoğamnıñ damwına qaraytın bolsaq, 10 jıl burınğı jäne qazirgi qoğamdı salıstarsaq, olar müldem bölek. Büginde elimizdiñ aldında tïisti maqsattar men mindetter turğanı belgili. Sondıqtan barşa xalqımız jumıla Qazaq Eliniñ bolaşağına negizdelgen jumıstardı jalğastırwımız kerek. Ündewde atap ötilgendey, Otanımızdı örkendetw jolında kelesi qadamdarımızğa män berwimiz qajet. Atap aytqanda, Prezïdentke mıñ alğıs!», - dedi Muxtar Mankeev.
Eske sala ketsek, bügin Memleket basşısı Nursultan Nazarbaev respwblïkalıq telearnalar arqılı Qazaqstan xalqına arnalğan mälimdemesinde Prezïdenttik ökilettigin toqtatatının jarïya etken bolatın.


text:
Meclis reisi Refat Çubarov Almaniya Tışqı işler nazirligi yolbaşçıları ile körüşti ve Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda yüz bergen soñki vaqialarnı muzakere etti. Almaniyadaki Ukraina elçisi Andrey Melnikniñ bildirgenine köre, Berlinde Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ Qırımda Meclis faaliyetini yasaq etmek qararını takbih ettiler.
«Refat Çubarov Almaniya TİN yolbaşçıları ile körüşti: resmiy Berlin Meclisniñ yasaq etilmesini takbih ete», – dep yazdı diplomat Twitterde.
Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi aprel 26-da yarımada territoriyasında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini yasaq etmek qararını qabul etti. Bu qararnı lâğu etmek içün bir ay devamında muracaat etmek mümkün.
Dava boyunca cevapkâr – Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl Meclis azaları şikâyet arizasını berecegini ilân etti.
Aprel 18-de Rusiye Adliye nazirligi Qırımtatar Meclisini «ekstremist faaliyetinden sebep» yasaq etilgen teşkilâtlar cedveline kirsetti. Böyle qarar Ukraina, bir sıra halqara teşkilâtlar ve uquq qoruyıcılar tarafından takbih etildi.
Rusiye prezidentiniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov yarımadada Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilmesi meselesi «Rusiyeniñ içki işi» olğanını, ve Rusiye tıştan kelgen «tevsiyelerni» diñlemeycegini ilân etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Bir qaç künden berli Vilniuste yaşağan genç Litvaniya tatarı ile subetten alğan teessuratlarnıñ tesiri altında bulunam... Bilmegenler olsa, Litvaniya, olar da Poloniya-Litvaniya tatarları – Litvaniyağa qaçıp ketken Tohtamış han ile beraber Büyük Litvaniya Prinsligine Qırımdan kelgenlerdir.
Litvaniyanıñ Trakai şeerinde Qırımnıñ birinci hanı olğan Haci Geray dünyağa keldi. Asırlar devamında arbiy hızmet tatarlarnıñ esas işi olğan edi. Olar Büyük Litvaniya Prinsligi at ordularınıñ büyük qısmını teşkil ete, Litvaniya prinsleriniñ şahsiy saqçılar arasında buluna ediler. Aynı bu sebepten alâ daa memlekette sayğı köreler.
1997 senesi Litvaniyanıñ Bankı Litvaniyadaki qırımtatarlar ve qaraylarnıñ altı yuzlik tarihına bağışlanğan yubiley parasını azırladı. Vilniusteki merkeziy soqaqlardan biri «Tatar» adını taşıy, civarında ise «Qırq tatar» eski adı ile köy bar eken. Ana tilini daa bir qaç asır evelsi unutqanlar, adları ve soyadları ise deñişken. Lâkin Litvaniya tatarları cemiyetleriniñ birligi çalışa, er ay «Litvaniya tatarları» mecmuası çıqarıla, folklor ansambli bar. 4 cami bar ve hızmet ete – musulman dini assimilâtsiyağa bütünley oğramamağa yardım etti.
Olar içün altı asırlıq Litvaniya icretinden qaytmaq bizim içün yarım asırlıq Orta Asiya sürgünliginden qaytmaq kibi
Doğrusını aytqanda, men uzaqtan vatan sevgisine inanmayım. Hususan keçken sene olıp keçken adise-vaqialardan soñ. Lâkin mında bu qız dey ki, onıñ emcesi bir qaç yıl evelsi Qırımğa qayttı. Eşitkenime inanmayıp, tekrar sorayım: «Litvaniyadanmı? Qaytıp keldi, köçip ketmedi? O, anda ne vaqıt yaşağan edi?»
– Büyük Litvaniya Prinsligi zamanından berli...
Subetdeşim meni ayrette qaldırmağa devam ete:
– Bizler de yaqın vaqıtta Qırımğa qaytacaq edik, ana-babamnıñ nefaqağa çıqmasını bekledik. Qartanam da er vaqıt qaytmaq kerekmiz, dep aytqan edi. Bütün soy-soplarımız anda. Lâkin şimdilik, elbette, mında qalacaqmız...
İşğal, viza rejimi...
Buña baqmadan genç qız yazda Qırımdaki aqrabasını ziyaret etmege planlaştıra.
Lâkin siz tasavur etesiñizmi??? Olar içün altı asırlıq Litvaniya icretinden qaytmaq bizim içün yarım asırlıq Orta Asiya sürgünliginden qaytmaq kibi.
«Bizler er daim qaytamız» budır (L.Bucurova).
Bizler epimiz qaytıp kelmek ve başqalarğa da yardım etmek kerekmiz.
Öz «limanını» yalıñız keçken sene hatırlağanlar, özü de onıñ kendisi Qırımğa qaytqan soñ, buña azırlarmı?...
Elzara Beşuyli, bloger, qırımlı
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışı ile aynı olmaması mümkün


text:
-
Bölgesel Hizmetler
Alçı sıva ustası Alçıpan ustası Asma Tavan Ustası Bölme duvar ustası Boya ustası Çalışmalarımız Fayans ustası Gizli ışık Uygulamaları İç cephe ısı yalıtımı Kartonpiyer ustası Metal tavan ustası Niş uygulama ustası Taşyünü tavan ustası İmrahor alçıpan ustası,İslambey alçıpan ustası,Merkez alçıpan ustası,Yavuzselim alçıpan ustası,Atatürk alçıpan ustası,Bahşayış alçıpan ustası,Boğazköy alçıpan ustası,Boğazköy alçıpan ustası, Bolluca alçıpan ustası, Ambarlı alçıpan ustası, Cihangir […]


text:
Alayaqtıq üşin ustalğan akter tanımal qazaqstandıq fïlmniñ bastı rölin somdağan
ALMATI. QazAqparat - Alayaqtıq äreketi üşin ustalğan Tïmwr Aydarbekov belgili rejïsser Emïr Bayğazïnniñ «Ündestik sabaqtarı» fïlminde bastı röldi somdağan, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Ayta ketsek, 21 jastağı Tïmwr Aydarbekovtiñ ustalğanı twralı jazğan edik.
Ol oqwşılardı aldağanı üşin isti boldı. Bir jağdayda ol vïdeo jüktep alamın degen jelewmen 15 jastağı oqwşıdan nowtbwk alıp şığwın surağan. Osılayşa balanı aldap dükenge kirip ketip, dükenniñ arğı esiginen şığıp ketken. Nowtbwktı 15 mıñ teñgege satıp jibergen. Tağı birde qız balanıñ telefonın aldap alıp ketken.
Jas akter balalar üyinde ösken. Balanıñ boyındağı talanttı artxaws janrınıñ rejïsseri Emïr Bayğazïn bayqağan.
13 jasında Tïmwr Aydarbekov «Ündestik sabaqtarı», odan keyinirek «Jaralı perişte» fïlmderinde oynağan.
Eki kïnotwındınıñ ekewi de köptegen älemdik kïnofestïvalderde top jardı.
Jas akter 2013 jılı Francïyanıñ Amen qalasında ötken 33-xalıqaralıq kïnofestïvalde eñ üzdik erler röli üşin marapat alğan.
Emïr Bayğazïnmen birge qızmet isteytin qoyuşı-swretşi Sergey Kopılov eki kartïnağa da rejïsser ömirdiñ qïındığın körgen jastardı izdegenin ayttı.
Olar Tïmwr Aydarbekovtı balalar üyinen tapqan.
«Ündestik sabaqtarın» tüsirgen kezde men Bayğazïnmen jumıs jasamadım. Men «Jaralı perişte», «Juldızdarğa qarağıñız kele me?» kïnolarında birge boldım. «Jaralı periştede» Tïmwr toksïkomandı oynaydı. Men onıñ tağdırı qïın dep estigenmin. Ïnternatta ösken. Ol öte pısıq bala. Tüsirilim jumıstarı bitken soñ da 2 aptaday jarıqtandırwşı bolıp jumıs istedi. Sosın ol joğalıp ketti. 2017 jılı «Juldızdarğa qarağıñız kele me?» fïlmine tüsirw üşin şaqırdıq. Aldın ala tüsirilimderge kelip jürdi. Keyin tağı joğalıp ketti. Bilwimşe, ol ïnternatta burınnan beri turmaydı», - dedi Sergey Kopılov.
2014 jılı 17 jastağı Tïmwr Aydarbekov ïnternattan qaşıp ketpek bolğan. Birneşe ret qaşwğa tırısqanı üşin tärbïesi qïın balalardı beyimdew ortalığına tüsti.
«Ol «Jaralı periştede» tüsip jürgende qaşıp ketken. Onı Tarazdan tawıp aldı. Minezi öte qïın bala. Tärbïege könbeytin. Betine tatw jasağanı jaylı estidim. Qolınıñ jımsıması barın burınnan bilemiz. Sodan qaytıp äkelmedi. «Qazaqfïlmde» de birewdiñ telefonın suray turıp, sol beti qaytarmadı. Onıñ akterlik potencïalı mıqtı bolatın. Biraq, ayaq astınan joğalıp ketetin adammen jumıs istew mümkin emes», - dedi ol.
Ayta ketw kerek, Qazaqstannıñ eñ ataqtı fïlmi «Ündestik sabaqtarı» xalıqaralıq kïnofestïvalderden 1 jılda 30-ğa jwıq jülde alğan. Fïlm qazaq kïnosında tuñğış ret eñ joğarğı «A» sanatındağı Berlïn kïnofestïvaliniñ bayqaw bağdarlamasına qatısıp qana qoymay, odan «Kümis ayu» jüldesin oljalağan. Bul fïlmniñ prokatı Qazaqstanda 5 jeltoqsanda bastaldı.
Foto: www.buro247.kz


text:
Bağçasaray şeer şurası yanvar 27 künü keçirilgen toplaşuvda Bağçasaray şeer şurasınıñ reisi Sergey Kutayev, muavini Oleg Daperko, şeer memuriyetiniñ başı Yuriy Gulâyevniñ istifasını qabul etti, dep bildire Qırım akimiyetine yaqın olğan Krıminform saytı.
Neşirniñ malümatına köre, memurlar vazifelerinden öz istegi ile çıqmaq içün ariza yazğanlar.
Memurlarnıñ istifası qabul etilgeninden soñ, toplaşuvda teneffüs ilân etildi. Beklenilgeni kibi, yaqın zamanları Bağçasaray şeeriniñ yañı yolbaşçılığı teşkil etilecek.
Sergey Kutayev Bağçasaray şeer şurasınıñ reisi vazifesine sentâbr 27 künü tayinlendi. Aynı şu künü deputatlar onıñ muavini yerine Oleg Daperkonı ve Bağçasaray memuriyetiniñ başı vazifesine Yuriy Gulâyevni sayladılar.


text:
Xalık yazuçısı Gomär Bäşirov (1901-1999) Arça töbägeneñ Yañasala avılında tugan.
Tatar xalkınıñ küñelen teträndergän moñlı häm tirän toygılar uyata torgan «Cidegän çişmä» cırı şigıren yazgan Gomär Bäşirovnıñ (cırnıñ köen xalkıbıznıñ söekle kompozitorı Sara Sadıykova icat itte) böten äsärlärendä dä ilahilık köçe häm moñı bar. Bezneñ sugış häm sugıştan soñ kilgän buın yazuçınıñ «Namus» romanın, «Sivaş» häm «Tugan yagım — yaşel bişek» povestların, «Sarut» novellasın häm gacäep matur syujetka korılgan xikäyalären ukıp üste.
Arça yagındagı Yañasala avılında tugan tatar egete Gomär Bäşir ulı katlaulı häm avır tormış yulı ütä. Mäktäp elları da ul kotoçkıç bolgançık ellarda tieşle surättä ütmi. Gailädä tormış avır bulu säbäple, unöç yaşlek Gomärne kürşe avılnıñ tegüçe abzıena öyränçek itep birälär. Ä öyränçekneñ xälen A.Gorkiy xikäya-povestlarnı ukıgan keşe bik yaxşı küzallıy. Ostaz-xuca ni teläsä, şunı eşli: at kebek eşlätä, it itep dömbäsli. Ämma şuña karamastan Gomär ukıy. Anıñ ostazı da, äydäp yörüçese dä kitap bula.
Ul ellarnı iskä alganda ölkän yazuçınıñ küzlärennän yaşe çıkmıy kalmıy ide. Ämma nindi genä avırlıklar, xätta ülem belän yakalaşkan çakları bulsa da, Gomär aga Kızıl Armiya saflarında xezmät itkän çakların, xärbi aksiyalärdä katnaşuın, xalık xakimiyaten urnaştıru öçen sugışkan çakların räxätlänep iskä ala, söyli ide. Bigräk tä Sivaşnı kiçü, Or kapkasın, Kırımnı zur cirdän aerıp, saklap torgan ur häm ür aşa bärep kerü häm Vrangel ak gvardiyaçelären tar-mar itülär anıñ yaşlek xatiräse ide. «Sivaş» digän gacäep matur itep ana telebezneñ süz baylıgına, salmak kına tınıç agışıda tarixi mäglümatlarga tayanıp yazgan äsäre şul turıda.
Sugıştan çınıgıp kaytkan tatar egete Gomär Bäşirov Arça kantonı milisiya bülegendä eşli. Anıñ gadel häm tınıç xolkın añlagan xökümät keşeläre Baltaç belän Döbyaz töbäklärendä xalık tikşerüçese, xalık sudyası itep bilgeli. Şul vakıtta kürgän, kiçergän, üze aşa ütkärgän vakıygalarnı tasvirlap ul respublikanıñ «Kızıl Tatarstan» gazetasına yullap tora. Annarı üze dä şul gazetaga eşkä küçä.
Gomär Bäşirov tirän belemle häm zur täcribäle ostaz da ide. Ä iñ möhime, ul sabır xolıklı, keşelekle häm saf vöcdanlı keşe ide. SSSR Däülät premiyase, Tatarstannıñ G.Tukay isemendäge Däülät premiyase laureatı.
Arça töbägeneñ kürenekle şäxesläre:
Gabdennasıyr bine Ibrahim bine Yarmöxämmäd bine Iştirä (1776–1812) >>>
Şihabetdin bine Bahautdin äl Märcani (1818-1889) >>>
Gabdulla Tukay (1886-1913) >>>
Galiäsgar Kamal (1879–1933) >>>
Mäxmüt Galäü (1886–1937) >>>
Gomär Bäşirov (1901-1999) >>>
Möxämmät Mähdiev (1930–1995) >>>
Garif Axunov (1925–2000) >>>
Mostafa Nogman (1912–1976) >>>
Dias Väliev (1938) >>>
Märziya Fäyzullina (1930) >>>


text:
Haaga
Haaga (niderlandça Den Haag, s-Gravenhage, [dɛnˈɦaˑx], [ˈsxraˑvə(n)ˌɦaˑɣə], Des Graven Hage - Graflar urmanı digän süz) - Tönyaq diñgez yanındağı Nidirlan şähäre häm cämğiäte, Nidirlan xökümäte häm parlament urnaşu urını, Könyaq Hollandiäneñ başqalası, patşalar urnaşqan urını.
Haaga şähärendä BMO Xalıqara Mäxkämäse, Xalıqara cinäyät mäxkämäse, Xalıqara arbitraj mäxkämäse urnaşqan.
Xalıq sanı buyınça Haaga Nidirlan öçençe şähäre (Amsterdam häm Rotterdam nan soñ).
Xalıq sanı 501 725 keşe (2012). Mäydanı 98,2 km².
Haaga Randstan aglomeratsisenä kerä.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1230 yılda Hollandiä grafı Floris IV Haaga kirmänenä nigez sala, xäzer ul kirmän - Binnendorf sarayı dip yörtelä.
1248 yılda Hollandiä grafı Wilhelm II üzen Rim patşası dip iğlan itep, yaña kirmängä saldıra.
Wilhelm II ulı Floris V kirmänne tözep beterä häm ul kirmän Alparlar zalı (Ridderzaal) dip atalğan.
Haaga şähärendä zur saqlanu nığıtmaları tözeleşe tıyılğan bulğan, şuña kürä Siksän yıllıq suğışı waqıtında şähär keşesez qalğan diärlek.
1400 yıldan Haaga çın şähärgä äylänä, graflar anda baş yortların tözilär.
1581 yılda Haagada Berläşkän wiläyätlär Cömhüriäte xökümäteneñ yuğarı organı - Ğomumi ştatlar urnaşqan.
XVIII ğasırda xalıq sanı 40 meñgä citä.
1806 yılda Napoleon idäräse waqıtında Haaga şähär xoquqların ala.
1899 yılda Haagada Solıx taradarları konferentsiäse uza häm Xalıqara arbitraj mäxkämäse oyışa. AQŞ qorıç magnatı Endrü Karnegi Tınıçlıq Sarayın tözeleşkä 1,5 million dollar birä, anda Xalıqara arbitraj mäxkämäse urnaşqan.
1945 yılnıñ 3 martında Böyekbritaniä oçuçıları xata yasap Haaganıñ ber rayonın bombağa tota, 500 keşe häläk bula.
XV ğasırdan şähärneñ bilgese - läkläk bula. Şähär 8 rayonnan tora.


text:
Rusiyege boysunğan işğal etilgen Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya mayıs 12-de operativ-taqiqat işleri alıp barılğanı, ve neticede «Hizb ut-Tahrir» tarafdarları yaqalanğanı aqqında bildire.
«Terroristik sayılğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ 4 iştirakçisini ve Bağçasarayda bu gruppanıñ teşkilâtçısını yaqalav tedbiri keçirildi. 3 Bağçasaray sakinine qarşı Rusiye Federatsiyası Cinaiy kodeksiniñ 205.5 maddesiniñ 2-ci qısmı boyunca (terroristik teşkilâtınıñ faaliyetinde iştirak etüv), daa bir vatandaşqa qarşı Rusiye Federatsiyası Cinaiy kodeksiniñ 205.5 maddesiniñ 1-ci qısmı boyunca (terroristik faaliyetini teşkil etüv) cinaiy iş açıldı», – dep bildirdi Poklonskaya «TASS» rusiyeli agentligine.
Mayıs 12-de saba Qırımtatar Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev Bağçasarayda musulmanlarnıñ evlerinde tintüvler keçirilgenini bildirdi. Bundan da ğayrı yerli qavehanede tintüv keçirilgeni aqqında malümat peyda oldı, o yerge silâlı insanlarnen eki avtobus keldi.
Aprel 17-de Yaltadaki Qızıltaş köyünde rusiyeli uquq qoruyıcılar tintüvler keçirdi, neticede eki qırımtatarnı – Refat Alimov ve Arsen Cepparovnı yaqaladılar.
Bundan soñ işğal etilgen Qırımnıñ rusiyeli prokurorı Natalya Poklonskaya eki yaqalanğan Qırım sakini terroristik sayılğan ve Rusiye territoriyasında yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ tarafdarları olğanını ilân etti.
Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesi Cepparov ve Alimovnı eki ayğa apiste qaldırdı.
Bundan evel Qırımda daa bir sıra yarımada sakinleriniñ yaqalanuvı keçirildi, rusiyeli taqiqat olarnı «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile bağlı olğanlarında qabaatlay.
Ukrain ve halqara uquq qoruyıcı teşkilâtları Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımadada insan aqları bozulğanı aqqında ilân ete edi. Rusiye ükümeti tarafından eñ büyük basqın qırımtatarlar ve yarımadada yaşağan ukrain tarafını tutqanlarğa qarşı yapıla.
Rusiyege boysunğan Qırım ükümeti uquq qoruyıcılarnıñ yarımadada insan aqları bozulması aqqında malümat qabartılğan, dep ayta.
Mayıs 12-de Avropa Parlamentinde Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda qırımtatarlarnıñ aq-uquqları bozulması meselesi muzakere etilecek.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
«Astana Hub» Halıqaralıq tehnoparki öz jwmısın bastadı
Bügin bas qalada «Astana Hub» halıqaralıq İT-startaptar tehnoparkiniñ jwmısın resmi iske qosu şarası ötti. Şarağa Memleket basşısı Nwrswltan Nazarbaev qatıstı. Bwl turalı Abai.kz aqparattıq portalı habarlaydı.
Sonday-aq, QR Ükimet basşısı Baqıtjan Sağıntaev, Estoniya Prem'er-Ministri YUri Raktas, halıqaralıq İT-qoğamdastığınıñ negizgi ökilderi, tehnologiya salasında tanılğan sarapşılar, käsiporın basşıları, tehnologiyalıq käsipkerler men birqatar eldiñ memlekettik sektorlarınıñ ökilderi, ğalımdar, cifrlıq äzirlemeler salasınıñ mamandarı, vençurlıq investorlar qatısıp, öz oyların ortağa saldı.
«Bügin biz Astana Hub-tı aşıp otırmız. Bwl Qazaqstannıñ cifrlıq älemi üşin ğana emes tolıqtay alğanda mañızdı oqiğa sanaladı. Barlıqtarıñızdı innovaciyanı damıtuğa belsendi qatısuğa şaqıramın jäne Astana Hub kompaniyalar üşin älemdik tanımaldıqqa ie bolu jolındağı tramplinge aynalarına senimdimin. Biz küş biriktiru arqılı barlıq alğa qoyılğan maqsattarğa jedel äri tiimdi qol jetkize alatındığımızğa senimim mol. Al maqsat belgili - qazaqstandıqtar bükil älemnen artta qalıp qoymauı kerek», - dedi Elbası Nwrswltan Äbişwlı qwttıqtau sözinde.
Elbası büginde Qazaqstan postkeñestik elderi işinde reformalar qarqını, jan basına şaqqandağı ekonomika kölemi men damuı boyınşa aldıñğı qatarlı memleketke aynalğanın basa ayttı.
Ayta keteyik, Astana Hub missiyası - el ekonomikasın nığaytu üşin startap-mädenietti damıtu jäne joğarı tehnologiyalıq jobalardı qoldau. Aldağı uaqıtta tehnopark Qazaqstan innovaciyasınıñ ekojüyesin damıtudıñ özegi äri lokomotivine aynalıp, tehnologiyalıq biznesti damıtu üşin halıqaralıq deñgeyde moyındalğan hab boluı qajet. Jalpı Astana Hub 2022 jılğa qaray startap-rezidentterdi investiciyalau körsetkişin 67 mlrd teñgege jetkizudi maqsat etip otır.
Abai.kz


text:
Qırımdaki akimiyet Sergey Aksenovğa qanunsız şekilde keçkeninden aman-aman beş yıl keçti. Farqlı kütleviy haber vastalarınıñ menbaları bildirgenine köre, akimiyet 90-ıncı yıllarnıñ Goblin lağabı ile sabıq brigadiriniñ eline keçti.
Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısınıñ keçmişi idare usullarında bir çoq şeyni añlata. Tek baş «reiske» boysunmaq kerekligini bile ve özüni «prezidentniñ askeri» dep adlandıra.
«Reis» bunı begenip, «askerine» sıñırsız vekâlet berdi, o, ise soyunı zenginleştirmek içün olarnı qullandı. Sergey Askenovnıñ tuvğanları ve dostları yüksek seviyeli vazifeler aldı, onıñnen bağlı şirketler ise yüksek kâr qazanmağa başladı. Bu idare tarzı Aksenovnıñ soylarına yaşayış seviyesini semereli köterse de, adiy qırımlılar fayda körmey.
Keçken beş yıl devamında yüz biñlernen qırımlınıñ yaşayış seviyesi pek fenalaştı, onıñnen beraber ise Aksenovnıñ reytingi de tüşti. Federal maqsat programmalarınıñ muvafaqiyetsizligi, vazife tertipsizligi, habarcılıq qavğaları, Qırımnıñ mustaqil cemaatçılığı ile artqan tirelüv – bütün bular Putinniñ diqqatını celp ete, o, ister-istemez Qırımdaki vaziyetni yaqından közete. Rusiye kütleviy haber vastalarında basılğan malümatqa köre, Rusiye prezidenti «askerini» begenmey qala.
Putin işğal altındaki Qırımda «askerini» deñiştirmege isteydir
Elbette, Rusiye uquq qoruyıcıları Aksenov ve yaqınlarınıñ yapqanları aqqında qalın-qalın cüzdanlar toplağandır, amma olar masada qala, çünki Putin «Qırım baariniñ qaramanına» qarşı cinaiy dava açılmasına izin bermey. Lâkin cüzdanlar qalınlaşqanınen Putin işğal altındaki Qırımda «askerini» deñiştirmege isteydir.
Birden bir qaç menbada haber aydınlatıldı, bu sene küzde sentâbr ayında yerli şura ve Qırımnıñ Rusiye parlamenti saylavları keçirilgen soñ Aksenovnıñ yerini Rusiye prezidentiniñ Cenübiy federal okrugındaki vekâletli vekiliniñ muavini Anatoliy Safronov ala bile. Safronovnıñ yedekteki general-mayor rutbesi bar.
Cenk tedbirlerinde iştirak etkeni içün «Rusiye qaramanı» unvanını aldı, Afğanistanda cenkleşti, eki çeçen kampaniyasında iştirak etti. Onıñ arbiy ihtisaslaşuvı – uçucı-nişancı, şu sebepten «mergin nişancı» lağabını aldı. Rostov vilâyeti valisiniñ muavini vazifesinde hocalıq idare tecribesi de bar. Lâkin Putin «nişancını» tek bu sebeptenmi sayladı?
«Nişancınıñ» vazifelerinden biri qırımtatar tirelüvini daa sert bir şekilde bastırmaq ola bile
Bazı kütleviy haber vastalarınıñ bildirgenine köre, Kremlniñ artqan raatsızlığınıñ esas sebeplerinden biri Qırımda Qırımtatar Milliy Meclisiniñ zayıflamağan ve aksine artqan tesiri oldı. Qırımtatarlarğa qarşı bütün repressiyalar qırımtatarlarnıñ tirelüv ruhunı yoq etmedi ve, aksine, quvetleştirdi. Repressiyalarğa oğrağan bir faal yerine bir qaç yañı soyu kele. Qırımtatarlar Mecliske işana, ve halq lideri Mustafa Cemilev ve Meclis reisi Refat Çubarov semetdeşlerini faal narazılıqqa çağırsa, halq 2014 senesi fevralniñ 26-nda yapqanı kibi soqaqlarğa çıqar. Kreml bundan pek qorqa. Şu sebepten «nişancınıñ» vazifelerinden biri halqara cemaatçılıq ve halqara uquqqa köre işğal etilgen topraq olaraq tanılğan Qırımda qırımtatar tirelüvini daa sert bir şekilde bastırmaq ola bile.
«Nişancınıñ» bir vaqıtları Şimaliy Kavkazda lafta terrorist birleşmelerni bastıruv tecribesi bar. Bes-belli, Kreml bu tecribeni Qırımda da köstergenini isteycek. Belki de, şu sebepten qırımtatar halqını yañı sert sınavlar bekley. Lâkin, belli olğanı kibi, eñ qaranlıq geceniñ sabası bar.
Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadınen deñiştirildi)
«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün


text:
Qalımtay
Qalımtay (ukraince TiHиcTe, KaлиMTaй, rusça TeHиcToe, KaлыMTaй) – Qırımnıñ Bağçasaray rayonında bir köy. Ealisiniñ sayısı 1 176 kişi (2001 senesi).
AtıflarDeñiştir
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Almatıda tegin däriler isine qatıstı kwäger qızmetker sotta küdiktige aynaldı ALMATI. QazAqparat - Almatıda qalalıq Qoğamdıq densawlıq basqarmasınıñ burınğı basşısı Serikbol Mwsïnovtıñ isi jalğasıp jatır. Sot otırısında basqarma qızmetkeri, buğan deyin kwäger bolıp kelgen Bağlan Serikpaev endi küdiktige aynaldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Qazaqstanğa twrïsterdi tartw üşin ekspedïcïya uyımdastırıladı ALMATI. QazAqparat - Almatıda Almaty Travel Fest 2019 sayaxatşılar festïvali ötti. Jïın barısında «Kazakh Tourism» Ulttıq kompanïyası AQ basqarma törağasınıñ orınbasarı Tïmwr Düysenğalïev şeteldik twrïsterdi tartwğa mümkindik beretin ekspedïcïya uyımdastırwğa usınıs ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Almatıda ünemdelgen byudjet qarajatına mektep salınadı ALMATI. QazAqparat - Almatıda jergilikti byudjetten jıl basınan beri 13,8 mlrd teñge ünemdeldi. Bul qarajat xalıqtıñ az qamtılğan tobınıñ älewmettik qajettilikterine, mektepter men bala baqşalar salwğa, densawlıq saqtaw men qawipsizdikke, sonımen qatar qalanı abattandırwğa jumsalmaq, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Aldïyar Bayrakïmovtiñ fïlmi Ïspanïyadağı kïnofestïvalge qatısadı ALMATI. QazAqparat - «Na granï» fïlmi 13-17 mamır Ïspanïyanıñ astanası Madrïdte ötetin Imagine India xalıqaralıq kïnofestïvaliniñ Life attı konkwrstan tıs bağdarlaması şeñberinde körsetiledi, dep xabarlaydı QazAqparat «Qazaqfïlm» kïnostwdïyasına silteme jasap.
arı qaray
Murağat
Joğarı qaray


text:
Yoldaş MOLOTOV,
“Uyğur avazi”
Ötkän häptidä Almutidiki äl-Farabi namidiki Qazaq milliy universitetida «Tyurkskaya pis'mennost': ot run do latinitsı» mavzusida «dügläk üstäl» štti. Uniŋğa tonulğan türkşunas-alimlar, җämiyät ärbapliri, şair-yazğuçilar, diplomatlar iştrak qildi. «Dügläk üstäl» dairisidä «Pervıy Tyurkologiçeskiy s°ezd 1926 goda v Baku. Stenografiçeskiy otçet» namliq kitap tonuşturuldi.
– Mälumki, türkşunas-alimlarniŋ birinçi qurultiyi 1926-jili Baku şähiridä štkän, – dedi “dügläk üstäl” iştraqçisi «Turan duniyasi» җämiyätlik täşkilatiniŋ räisi Karlin Mähpirov. – Äynä şu qurultayğa şu vaqittiki tonulğan alimlar qatnaşqan ekän. Amma ularniŋ nurğuni keyiniräk säyasiy täqiplärgä uçrap, türmilärgä qamalğan. Ayrim alimlar etip taşlanğan edi. Şu säväptin Bakuda štkän birinçi qurultayniŋ yäkünliri, nätiҗiliri elan qilinmiğan ekän. Mana şuniŋdin beri 93 jil štüptu. Ötkän jili bolsa, Äzärbäyҗanda şu qurultayniŋ işi toğriliq kitap näşirdin çiqqan edi. 2018-jilniŋ ahirida äl-Farabi namidiki universitet delegatsiyasiniŋ Bakuğa bolğan säpiridä äynä şu kitapni Qazaqstanda çiqiriş toğriliq kelişimgä qol qoyuldi. Kitapta nahayiti qiziqarliq faktlar bar. Türkşunaslar üçün yahşi mänbä bolidu däp oylaymän.
Täkitläş lazimki, biyil iyul'da Astanada Prezidentniŋ täşäbbusi bilän Türkşunaslarniŋ ikkinçi duniyaviy kongressi štidu. hazir şuniŋğa täyyarliq işliri jürgüzülüvatidu. «Dügläk üstäl» dairisidä äynä şu mäsililärmu muhakimä qilindi.


text:
«Adaletli Rusiye» fraktsiyası İlya Ponomarevni Devlet dumasınıñ deputatı mandatından marum qaldırmaq içün vesiqalarnı azırladı. Bunı «Adaletli Rusiyeniñ» lideri Sergey Mironov bildirdi. Onıñ aytqanına köre, bunıñ kibi bir muracaat afta soñu kirsetilecektir.
Mironovnıñ bildirgenine köre, böyle bir qarar İlya Ponomarevge qarşı açılğan cinaiy iş ile bağlı degil, o, keçken seneniñ sentâbr ayından itibaren parlamentniñ aşağı palatasınıñ toplaşuvlarına kelmey.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi,Rusiye Devlet duması İlya Ponomarevni deputat toqunmasızlığından marum qaldırdı. Böyle bir qarar reylerniñ ekseriyeti ile aprel 7-de qabul etildi. 438 deputat buña qoltuttı, bir kişi qarşı çıqtı.
Taqiqat komiteti oña qarşı «Skolkovo» fondundan 22 million rubleni hırsızlağanından cinaiy iş açtı.
Al-azırda deputat Amerika Qoşma Ştatlarında buluna.
Peterburg deputatı Vitaliy Milonov Rusiye Devlet dumasınıñ reberligine muracaatta bulunıp, İlya Ponomarevniñ deputat mandatını vaqtından evel toqtatmağa rica etti. Onıñ aytqanına köre, Ponomarev Qırım meselesinde «Rusiyege qarşı çıqıp», «satqın ve Vatan haini unvanına» nail oldı.
İlya Ponomarev – Qırım işğaline qarşı çıqqan yekâne Rusiye deputatı. O, qabaatını red etip, bu mesele siyasetnen bağlı olğanını ayta.


text:
Mañ Kermen
Mañ Kermen (ukraince ЛoxiBka, MaH-KepMeH, rusça ЛoxoBka, MaHrepMeH HeMeцkий) — Qırımnıñ İçki rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 469 kişi (2001 senesi).
AtıflarDeñiştir
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Diplomatiyalıq korpus
Diplomatiyalıq korpus[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
Diplomatiyalıq korpus ken' ma'nide usı ma'mlekettegi sırt el diplomatiyalıq wa'kilxanası diplomatiyalıq xızmetkerleri sonday-aq, olardın' shan'araq ag'zaları jıyındısı bolıp tabıladı.
Diplomatiyalıq korpus sho'lkem bolıp esaplanbaydı. Diplomatiyalıq korpus baslıg'ı lawazımı boyınsha joqarı ha'm tiyisli ma'mleketke wa'kil etip jiberilgen waqtı jag'ınan en' ko'p islep atırg'an diplomatiyalıq wa'kil (duayen, aqsaqal) sanaladı. Ayırım katolik ma'mleketlerde diplomatiyalıq korpus baslıg'ı Rim papası nuntsiysı esaplanadı. Diplomatiyalıq korpustın' shıg'ıwı tek ra'smiy mereke waqıtları g'ana (milliy bayramlar, qutlıqlaw ma'resimlerinde) ruqsat beriledi.
Diplomatiyalıq korpus ag'zalarının' diplomatiyalıq sıpatların tastıyıqlaw ushın ko'plegen ma'mleketlerdin' jergilikli ha'kimiyatı organları diplomatiyalıq gu'walıqlar beredi.


text:
Qazaqstanda polïetïlen paketterdi paydalanwğa tıyım salınadı NUR-SULTAN. QazAqparat -Energetïka mïnïstrligi äzirlenip jatqan jaña QR ekologïyalıq kodeks ayasında Qazaqstan awmağındağı bölşek sawdada sıyımdılığı kişkentay polïetïlen paketterdi paydalanwğa tıyım salwdı közdep otır, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi vedomstvonıñ baspasöz qızmetine silteme jasap.
Mañğıstawda teñizge munay tögilwine jol bergen kompanïyağa şara qoldanıldı NUR-SULTAN. QazAqparat - Mañğıstaw oblısında teñiz betine munay önimderiniñ tögilwine sebepker «West Commerce Trade» JŞS-ğa qatıstı äkimşilik xattama toltırıldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi Energetïka mïnïstrliginiñ baspasöz qızmetine silteme jasap.
Torğaydağı sw toğanında balıq qırılıp qaldı QOSTANAY OBLISI. QazAqparat - Qostanay oblısı özenderindegi balıqtardıñ qırılwı texnogendik emes, tabïğï sïpatqa ïe. Munday mälimetti QazAqparat tilşisine oblıstıq orman şarwaşılığı jäne janwarlar dünïesi awmaqtıq ïnspekcïyasınıñ balıq şarwaşılığı bölimi basşısı Tañat Smaïlov aytıp berdi.
Türkistan oblısında dästürli qızğaldaq festïvali bastaldı TÜRKISTAN. QazAqparat - Türkistan oblısındağı Şubayqızıl şoqısında jıldağı dästürge say qızğaldaq festïvali bastaldı. «Aqsw-Jabağılı alawı, Şubayqızıl jalawı!» attı şara Tülkibas awdanındağı Qarataw men Alatawdıñ tüyisken tusında uyımdastırıldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Qarağandı oblısında önerkäsiptik qaldıqtardı dalağa tökken fabrïkağa tekserw jürgizilwde NUR-SULTAN. QazAqparat - Önerkäsiptik qaldıqtardı jer betine tögwine qatıstı Qarqaralı awdanındağı «Altay Polïmetallı» JŞS-niñ «Terekti taw-ken bayıtw kombïnatı» fabrïkasınıñ jumısına jospardan tıs tekserw jürgizilwde, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
arı qaray
Murağat
Joğarı qaray


text:
Sïnoptïkter Qazaqstan awmağında aldağı üş täwlikte bolatın awa rayı boljamın jarïya etti
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstanğa awısqan antïcïklon aldağı üş täwliktegi, yağnï 2019 jıldıñ 19-21 nawrızındağı awa rayına ıqpal etedi, dep xabarlaydı QazAqparat «Qazgïdromet» RMK-ğa silteme jasap.
Respwblïkanıñ köptegen oblıstarında kün jawın-şaşınsız boladı. Biraq, tünde jäne tañerteñ burınğışa tuman tüsip, 500 metrlik jol ğana körinwi mümkin.
Tek qïır batıs pen oñtüstiktegi awdandar atmosferalıq ağındardıñ ıqpalında bolıp, jawın-şaşın boladı. Oñtüstikte ötkinşi jañbır jawıp, nayzağay oynaydı.
Awa temperatwrası ortaşa köpjıldıq körsetkişke jaqın, oñtüstikte odan 5...7°S-qa joğarı boladı.


text:
Xosep Guardiola
Xosep Guardiola yäki Jozep (Pep) Mariä Guardiola-i-Sala (katalonça Josep Guardiola i Sala; 1971, Barselona, İspaniä) - İspaniä futbolçısı häm futbol trenerı. Xäzerge waqıtta "Mançester Siti" ingliz futbol taqımı trenerı. Barselona futbol taqımınıñ iñ mäşhür trenerı, tarixında iñ küp titul alğan.
Yarım saqçı pozitsiäsendä uynağan. "Barselona", Breşiä, Roma, Äl-Axli, Dorados de Sinaloa häm İspaniä cıyılma taqımında uynağan.
Uyınçı bularaq İspaniä altı tapqır çempionı, İspaniä kuboğı ike tapqır iäse, İspaniä Superkuboğı 4 tapqır iäse, Awrupa çempionnar kuboğı, Kuboklar kuboğı, UEFA Superkuboğı iäse.
2007 yıldan trener bulıp eşli. Xosep citäkçelegendä Barselona dönyada bar klub titulların yawlağan.
2009 häm 2011 yıllarda Guardiola dönyanıñ iñ yaxşı trenerı bulıp tanılğan.
Sıltamalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- ИcTиHHaя пpичиHa ycпexa : http://www.youtube.com/watch?v=1mJbC02BtFg
- Xoceп ГBapдиoлa. «B pиTMe CapдaHы»


text:
Äxmädiyä
Äxmädiyä (Qadiani), dini cämğiät.
Hindstanda (Mirza Ğöläm Äxmädi Qadiani (Mirza Ghulam Ahmad of Qadi)(1835-1908) nigez sala. Äxmädiyä täğlimatı Qör'än häm Müselman (Sönnilär) ğänğänäse – traditsiälären tayana; tabiğäte quşılma tösmerdä – Möselman, Xristian häm başqa din wäkillärenä mönäsäbätle. Äxmädiyä tarafdarları raslawınça, oyışmağa nigez saluçı – Allahnıñ keşelek tarafına cibärelgän soñğı ilçese (Musa häm Ğäysädän soñ), päyğämbäre (näbi), ul üzendä Möselmannarnıñ mähdie, Xristian messiäse, Hind Krişnası wazifalrın tuplağan.
1 millionnan artıq tarafdarları bar, töp öleşe Paqstanda. Küp kenä Möselman mämläkätlärendä Äxmädiyä Möselman cämğiäte dip tanılmıy. İslam dönyası ligası Äxmädiyäne İslamğa qarşı doşman ağım bularaq bäyäläde.
Tatarstanda Äxmädiyä cämğiäte 1992. yılda terkälä.


text:
Oralda Isatay men Mahambetke eskertkiş twrğızıladı
Keşe Abai.kz aqparattıq portalında belgili qoğamdıq belsendi Talğat Qatauovtıñ "Puşkinge eskertkiş qoyğan Oral Mahambetke byust te ornatqan joq" attı maqalası jariyalanğan edi. Bügin bizdiñ portalğa Batıs Qazaqstan oblısı äkimdiginiñ baspasöz qızmeti habarlasıp, maqala avtorınıñ aytqandarın joqqa şığardı.
Qazir Oralğa Isatay men Mahambet batırlarğa arnalğan eskertkiş ornatu jwmıstarı bastalıp ketken.;feature=youtu.be
Bwl turalı oblıs äkimi Altay Kölginoov bıltır arnayı mälimdeme jasağan.
2018 jıldıñ 29 mamır küni oblıs äkiminiñ orınbasarı Ospanqwlov Ğabidolla Abdollawlınıñ törağalıq etuimen Batıs Qazaqstan oblısınıñ tarihi-mädeni mwraların, tarih jäne mädeniet eskertkişterin qorğau jäne memorialdıq taqtalardı ornatu mäseleleri jönindegi komissiya otırısı ötken.
Komissiyada «Isatay men Mahambet batırlarğa arnalğan attı kompoziciya» eskertkişiniñ eskizdik jobaları qarastırılğan.
Konkursqa qatısuğa müsinşilerden 6 ötiniş kelip tüsti: Kelip tüsken ötinişterdiñ işinen üzdik 3 jwmıs tañdap alınıp, Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne sport ministrliginiñ Monumentti önerdiñ jaña qwrılıstarın ornatu jönindegi komissiya otırısına jiberildi.
2018 jıldıñ 27 şilde küni joğarıda atalğan komissiya otırısında eñ üzdik joba retinde Äbenov R.A., Ziyabekov E.S. jäne Rustambekov S.I. birlesken jwmıstarı tañdaldı. Eskertkiş şamamen Oral qalasınan Podstepnoe auılına kirer jerinde ornalaspaq.
Redakciyadan. Talğat Qatauov oblıs äkiminiñ auzımen aytılıp, onsız da salınğalı jatqan eskertkişti joqtap mäsele köterui bilmestik pe, joq älde sayasi wpay jinaudıñ jolı ma? Bwl jaydı avtordıñ arına amanattaudı jön sanadıq.
Abai.kz


text:
Ümmü Sıbyan duasının faydaları :
Ümmü Sıbyan duası, zararlı yaratıklardan, unutkanlıktan, sıkıntılardan, delilikten, migrenden, sihirden, gece korkularından, cin çarpmasından, şeytanlardan ve vesveseden kurtulmak için her gün okunur.
Ümmü Sıbyan Duası :
Bismillâhirrahmânirrahıym
Allâhü lâ ilâhe İllâ hüvelhayyül kayyûm* Bismillâhi ve billâhi ve minellâhi ve ilellâhi ve lâ ğâlibe illellâhü ve lâ yefûtühû hâribün ve hüvel hayyül kayyûm* Ve üıyzü men aleka aleyhi hâzel kitâbellezî lâ ilâhe illâ hüve âlimül ğaybi veş şehâdeti hüver rahmânür rahıymü ve üıyzühû bi kelimâtillâhit tâmmeti ve bi esmâihil âmmeti min şerris sâmmeti vel hâmmeti vel aynil lâmmeti ve min şerribni katrate ve mâ velede ve min şerrinneffâsâti fil ukadi ve min şerri hâsidin izâ hasede ve eûzü billâhi rabbil âlemîne rabbil melâiketi ver rûhi rabbil arşillezî lâ tehavverul aynülletî lâ tenâmü vel hayyüllezî lâ yüdâmü vel kayyûmüllezî lâ yudâmü ver rûhullezî yuğlebü ve üıyzü bi rabbi cebrâîle ve mîkâîle ve isrâfîle ve sarfeyâîle ve rabbil melâiketillezîne li rabbil âlemîne ve bilismaillezistenâratbihişşemsü ve edâe bihil kameru ve bil ismillezî hüve mektûbün tahtelarşi ve bil ismillezî nezele bihî cebrâîlü ve mikâîlü ve isrâfîlü ve azrâîlü alâ muhammedin hâtemin nebiyyîne yevmel isneyni ve bil ismillezî hulikabihil melâiketü ve esbete bihî akdâme hameleti arşihî alel ve bil esmaîl mektûbetialâ kalbiş şemsi ve üıyzühû billâhi ve bir rahmâni ve bi kêf hâ yâ ayn sâd ve tâ hâ ve yâ sîn vel kur’ânil hakîmi hâ mîm ayn sîn kâf ve üıyzühû bismillâhil mahzûnil meknûnil mübârakit tâhiri vel mütahhiril kuddûsil mukaddisi nûrun alâ nûrin fevka külli nûrin ve bil ismillezî edâet bihî küllü tal’atin ve küsirat bihî kavmü külli şeytânin ve emine bihî küllü hâifin ve bilismillezî yemşî bihî alel mâi kemâ yemşî alel erdıl yâbiseti ve bilismillezî Semmâ bihî nefsehû vestevâ bihî alâ arşihî vestekarra alâ kürsiyyihî ve bil ismillezî ekâme bihî semâvâtihî ve erdıhî ve cennetihî ve nârihî bihî sebete halkuhû ve üıyzühû bil ismillezî fürrika bihil bahru li mûsâ ve benî isrâîle ve uğrika fir’avnü ve cünûdühû ecmeıyne ve bil ismillezî meşâbihî ıysebnü meryeme alel bahri felem tebtelle kademâhü ve bil ismillezî ve bil ismillezî hüve mektûbün alâ verakız zeytûni ve üıyzühû bil kâini evvelen kable külli şey’in vel bâkıy âhıran ba’de külli şey’in vehüvellâhü lâ ilâhe illâ hüve vel halku lehû evvelen ve âhıran feseyek fike hümüllâhü ve hüves semîul alîmü ve üıyzühû bismillâhil kerîmil celîli ve bilismillezî veda’tehû alel erdı festekarrat ve alel cibâli feraset ve alen nehâri fe enârave alel leyli fe azleme ve bil ismillezî netaka bihî ıysebnü meryeme rûhal kudüsi iz kâne fil mehdi sabiyyen ve bilismillezî ebrae bihil merdâ ve ahyâ bihil mevtâ ve üıyzühû billâhil kerîmi ve mülkihil ve bi esmâihil husnelletî lâ yücâvizühünne berrun velâ fâcirun velâ yükarru bihî bismillâhi cebbârun anîdün velâ şeytânün merîdün velâ ehadün minel cinni ve üıyzühû bi ilâhi isrâîle vel halîli ibrâhîme vel kelîmi mûsâ vel mustafâ muhammedin sallellâhü aleyhi ve selleme ve üıyzühüsteâze bihî âdemü ve şîtü ve hâbîlü ve idrîsü ve nûhun ve lûtun ve ibrâhîmü ve ismâiylü ve ishâku ve ya’kûbu vel esbâtu ve mûsâ ve hârûnü ve dâvûdü ve süleymânü ve ıysâ ve zekeriyyâ ve yahyâ ve hûdün ve şüaybün ve sâlihun ve ilyâsü velyeseu ve eyyûbü ve yûsüfü ve yûnüsü ve ımrânü ve zül karneyni ve zül kifli ve zün nûni ve tâlûtü ve danyâlü ve uzeyrun ve muhammedün sallellâhü aleyhi ve selleme ve üıyzühû bi vecihillâhillezî lâ ilâhe illâ hüvel bâkıy ba’de fenâi külli şey’in ve kudratühû ve sültânühüllezî alâ fe kahera külle şey’in min külli şeytânin ve şeytânetin ve cinniyyin ve cinniyyetin ve insiyyin ve insiyyetin ve ğûlin ve ğûletin ve min şerri külli aynin bâğıyetin ve nâzıratin hâsidetin ev hâtıetin ve üzünin sâmiatin ve elsünin nâtıkatin ev sâmmetin ve eydin bâtışetin ev bâsitatin ve akdâmin mâşiyetin ve kulûbin vâıyetin ve sudûrin hâdimetin ve üıyzühû min külli dâhilin ev hâricin ev ğâdin ev râihın ve min şerri sâkinir rîhı ve külli a’cemiyyin ev merîdın ev sahıyhın ev yakzânin ev nâimin ve min şerri cünûdi iblîse ve min şerri a’yünihim ve min şerri men ya’melü hatıy’eten ev yüvelleu bihâ ve min şerri mâ yadmerud damîru ve ten’akıdü aleyhil ukûdü ve min şerri men yeskünül kubûra vel cibâle vel bihâra vel kühûfe vel hıyâda vel ahribrtr vel ımrâne ve min şerri men yeskünüz zulümâti ve yesîru bil leyli ven nehâri ve min şerri men yekûnül vühûşü vet tuyûru ve men yekûnü fil erhâmi vel ecsâdi vel âkâmi ve minşerri men yeğûdu fis sudûri ev yesterikus sem’u bismillâhi lâ ilâhe illâ hüvel kerîmülekramül kebîrul ekberul azîzül eazzül celîlül ecelül azıymül a’zamül mektûbü fî sürâdikı arşihî lâ ilâhe illellâhü vahdehû lâ şerîke lehû ve üıyzühû billâhillezistafâ mûsâ ve a’tâhüt tevrâte ve kellemehû bi tûri sînâe ve men aleyhi bi hârûne ehıyhi ve bimâ neccâ bihî ibrâhîme min nârin nemrûdil cebbâri ve bimâ en’ame bihî alâ ya’kûbe ve azemtü aleyküm eyyetühelervâhul müraddetül âsıyetül muhâlifetü minel cinni vel insi vesseharati vel mütâbiı ve ümmissıbyâni vel cinniyyi bi azâimillâhillezî lâ ilâhe illâ hüvel ğılâzuş şidâdülletî lâ yücâvizühünne ehadün minel ıbâdi ve a’zimü aleyküm billezî azeme bihî süleymânübnü dâvûde ve bil ismillezî sehhara bihiş şeyâtıyne li süleymâne ya’melûne beyne yedeyhi ve bi azîmetihilletî lâ türâmü ve batşihillezî lâ yütâku ve kuvvetihilletî lâ tuğlebü illâ mâ tebâadtüm ve tecenneytüm an men alleka aleyhi hâzel kitâbe ev şerra bihî evığtesele bihî vasrifû anhü be’seküm ve şerraküm ve nâra ecsâmiküm ve timsîle suveriküm lâ ye’tûnehû min beyni yedeyhi velâ min halfihî tenzîlün min hakîmin hamîdin billâhi hâtemnâ ve bi kitâbillâhillezî uhkimet âyâtühû sümme füssılet min ledün hakîmin habîrin ve billâhisteaznâ ve eaznâ lâ yağlibüllâhe ğâlibün velâ yefûtühû hâribün Allâhü ğâlibü külli şey’in fein tevelleytüm feinne sâhıbe kitâbî hâzâ hasbühû Allâhüllezî lâ ilâhe illâ hüve aleyhi tevekkeltü ve hüve rabbül arşil azıymi beleğat huccetüllâhi ve zahera sültânüllâhi ve fürrika a’dâüllâhi ve bekıye vechüllâhi ve eveytü yâ hâmile kitâbillezî hedânî civârallâhi ve hırzellâhi ve kenefellâhi fe innehû alâ külli şey’in kadîrun ve innellâhe kad ehâta bi külli şey’in ılmen ve ahsâ külle şey’in adeden ve enfede külle şey’in mudırran ıhtetemtü hâzet ta’vîze bi hâtemi süleymânebni dâvûde ve hâtemi muhammedin sallellâhü aleyhi ve selleme eşhedü en lâ ilâhe illellâhü ve eşhedü enne muhammeden rasûlüllâhi innehû lâ ilâhe illâ hüve vel melâiketü ve ülül ılmi kâimen bil kıstı lâ ilâhe illâ hüvel azîzül hakîm* Allâhü ekber (4 kere) Eşhedü en lâ ilâhe illellâh (2 kere) Eşhedü enne muhammeden rasûlillâh (2 kere) Hayye ales salah (2 kere) Hayye alel felâh (2 kere) Allâhü ekber (2 kere) Lâ ilâhe illellâhü ve sallellâhü alâ muhammedin rasûlillâhi hakkan hakkan Allahü ekberu ve eazzü ve ecellü ve a’zamü mimmâ ehâfü ve ahzeru ve sallellâhü alâ seyyidinâ muhammedin ve alâ âlihî ve âli beytihî ve selleme teslîmen kesîran dâimen ilâ yevmid dîni vel hamdü lillâhi rabbil âlemîn.


text:
Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi»/ här käsipniŋ šzigä has alahidilikliri bar. Şu säväptin uzun jillar davamida jürgüzgüçi süpitidä avtomobil' «tizginini» tutup kelivatqan Mirzähmät aka Ğänievniŋmu bu җähättin eytari kšp. Uniŋ šz dävridä däsläp Panfilov nahiyälik keyiniräk Almuta vilayätlik komsomol komitetida işligän, dšlät vä җämiyät ärbabi Keŋes Auhadievniŋ hizmitidä uzaq vaqit bolğanliği sšzümizgä ispat bolalaydu. Yeşi yätmiştin eşip kätsimu, u helikäm ügängän işidin qol üzgini yoq. Täҗribilik jürgüzgüçiniŋ şu yeşida Almutidäk transport vasitiliri qayniğan çoŋ şähärdä, ismi җumhuriyitimizgä käŋ tonulğan Qazaqstan Yazğuçilar ittipaqi başqarmisiniŋ räisi, ataqliq şair Nurlan Orazalindäk şähsni hizmät babidiki işlar boyiçä avtomobil'da toşuş väzipisiniŋ hšddisidin çiqip kelivatqanliği, uniŋ häqiqätänmu šz käspigä çin berilgänligini, maşina haydaşniŋ qir-sirlirini çoŋqur šzläştürgänligini ipadiläydu. Biyil äynä şu akimizniŋ šmürlük җüpti Helçibüvi Avut qizi bilän ailä qurğiniğa 50 jil boptu. hädimiz Almutidiki «Qazaqstan» atel'esida tikinçi bolup işligän. Ular šzliriniŋ «altun toyini» nişanlaş toğriliq heç oylimiğan ekän. Lekin qizi Gülmira ata-anisi üçün kütülmigän soğa täyyarlap qoyuptu.
– Gäpniŋ rasti, hädäŋ ikkimiz šy-otaqliq bolğinimizniŋ 50 jilliğiğa tolğiniğa ançä ähmiyät bärmäptimiz, – däp sšzni başlidi Mirzähmät aka. – Män däm elişsiz işläydiğan adäm. Öydin ätigän çiqip ketip, käç kelimän. Şundaq qilip jürüp, bäzidä vaqitniŋ qandaq štüp kätkinini säzmäy qalimiz. Bir küni iş vaqtim tügäy degändä, qizim telefon qilip: «Dada, bügün imkaniyät bolsa, iştin ätigäniräk kelişkä tirişiŋ» dedi. Aldirap šygä käldim. hämmä närsä šz ornida ekän. Qizimniŋ nemä üçün ätigän kelişimni iltimas qilğanliğiğa häyran boldum. hädäŋmu aŋ-taŋ. Päqät qizimiz şähärdiki kafelarniŋ birigä kelişimizni җekiläp qoyuptu. Kiyimlirimni avuşturup, bälgülängän җayğa barduq. heçnärsidin hävärsiz kafeniŋ içkirisigä kirişimizgila yeqimliq muzıka astida uruq-tuqqan, qom-qerindaş, dost-yaranliridin tärkip tapqan ottuzğa yeqin adäm «Mubaräk bolsun!» däp, bizni dağduğiliq täbrikläşkä başlidi. Biz şu çağdila ailä qurup, 50 jil billä yaşavatqinimizni yadimizğa alduq. Pärzäntlirimizniŋ bu kütülmigän soğisi bizgä häqiqätänmu untulmas däqiqilärni hädiyä qildi.
«Altun toy» egiliri şu küni җäm bolğan yeqinliri bilän puğani qanğiçä muŋdişip, kšŋül kštärdi. Mehmanlar ata-ana qädrigä yetip, ularni hoşalliqqa bšläş niyitidä uşbu märasimni uyuşturğan Mirzähmät akiniŋ qizi Gülmirağa apirin äyläp, tävällud egilirigä uzaq šmür tilidi.
Buniŋdin helä jillar ilgiri Reşit isimliq şirğuran oğlidin tuyuqsiz ayrilip qalğanda Mirzähmät aka bilän Helçibüvi hädä üçün hayat goya tohtap qalğandäk bilingän edi. Mana şuniŋdin buyan qizi Gülmira härhil yollar arqiliq ata-anisiniŋ miskin kšŋlini elişqa tirişip kälmäktä. Bu qetimmu uniŋ ata-anisiniŋ üzliridin külkä alamätlirini, hoşalliq iznalirini kšrgüsi kälgän edi…
…«Altun toydin» keyin Mirzähmät aka birinçilärdin bolup šygä aldiridi. Sävävi, ätisi yäkşänbä boluşiğa qarimay, u işqa berişi keräk. Ägär u qiriq yättä jil hämra bolğan rul'ni bir kün tutmisa, «ağrip» qelişimu ehtimal. Uniŋ üstigä, u juqurida qäyt qilğinimizdäk, mäs°ul hizmättä jürgän şähsni toşuydu. Demäk, uniŋ hizmitimu intayin җavapkär…


text:
Bir kúni iytimiz Aqtırnaq shabalanıp úrip biyday atızǵa qaray juwırdı. Men de onıń izinen juwırdım. Bir waqıtta biyday atızdıń ortasında bir nárseniń tısırlısı esitildi. Qarasam, qanatı sınǵan qırǵawıl eken. Qanatın kótere almay atır. Aqtırnaq izinen quwǵan qusaydı. Iyt meni kórgensoń, keyin shegindi. Bir oyım, úyge alıp barsam ba?,-dedim. Jáne, qoy bunı úyge alıp barsam, dárhal soyıp taslaydı. Onnansha, úydegilerge kórsetpey, qamıstan salınǵan qosta saqlayın dedim. Oǵan waqtında suw, dán berdim. Qanatın shúberek penen orap qoydım. Kúnler ótti. Qırǵawıldıń qanatı da táwir bolayın dedi. Bir kúni ol áste-áste kóterilip ushıp ketti.
Men, onı úyge alıp barmay, baqqanıma ish-ishimnen quwandım. Keshte ata-anama bul waqıyanı aytıp edim. Olarda meniń bul isimnen súysindi.
Feruza RUZÍMBAEVA
Qońırat rayonındaǵı 6-sanlı ulıwma bilim beriw mektebinin oqıwshısı


text:
Prezident Petro Poroşenko Hmelnitsk vilâyetinde Rusiye esirliginde bulunğan ukrain gemicisi Sergiy Tsıbizovnıñ aqrabaları ile körüşti. Petro Poroşenko Sergiynıñ aqrabalarına qol tutuv sözlerini bildirdi. Sergiy ve başqa ukrain arbiyleri kerçek qaramanlar olğanını qayd etti. Prezident rus arbiyleriniñ tecavüzi esnasında bizim gemicilerimiz halqara uquqnıñ talaplarına riayet etip davranğanlarını ayrıca qayd etti.
Prezident esirlerniñ azat etilüvi içün devlet seviyede yapılğan tedbirler aqqında haber etti. O, ukrain arbiyleri halqara uquqqa binaen cenk esirleri olğanını qayd etti.
Petro Poroşenko Avropa Birliginiñ ve başqa devletlerniñ yolbaşçıları ile telefon vastasınen bir sıra sübetler keçirgenini qayd etti. Bu cümleden, Almaniya Kantsleri Angela Merkel, AQŞ Devlet Kâtibi Mayk Pompeo, Kanada Baş naziri Castin Trüdo ile telefon sübetleri devamında ukrain arbiylerini azat etmek ve gemilerini qaytarmaq kibi Ukrainanıñ talaplarına qol tutuv ğayet muim olğanını ayrıca qayd etti. ”Bizim halqara ortaqlarımız bizge tolusınen qol tuta”, – dep bildirdi o.
Devletimizniñ Başlığı bu mesele daima onıñ nezareti altında bulunğanını qayd etti. Bu cümleden, bütün cenk esirlerine mütenasip uquqiy yardım berilecek. Devletimizniñ Başlığı keçenlerde bunı çetel işler Nazirligine avale etti.
Bundan da ğayrı, Prezident Hmelnitsk vilâyeti devlet memuriyetiniñ yolbaşçısına Sergiy Tsıbizovnıñ qorantası ile daimiy alâqada bulunmağa ve olarğa kerekli yardımnı bermege avale etti.


text:
Qazaq qımızı men şwbatı älemdi jaulaydı
İİ jahan soğısında orıs-nemis maydanda twtqınğa tüsip, jazasın qazaq jerinde ötegen nemistiñ äskeri twtqındarı öz eline oralğan soñ, bie baylağan. Solar qımızdı äueli Europağa, keyin älemge tanımal etti. Äri qwrğaq qımız şığaratın qwrılığı oylap taptı. Ol qwrılğını qazaq argraileri de kädege jarata bastadı.
Qazir AQŞ, BAÄ, EO, Qıtay, Resey, Oman, Bahreyn, Saud Araviyası siyaqtı älemdik eñ iri narıqtardan qazaq qımızına qızığuşılıq tuındap otır. Osı bağıtta 2015 jılı irgesi qalanğan Qarağandı oblısındağı Osakarov audanıdağı Dal'nıy auıldıq okruginde ornalasqan «Euraziya Invest LTD» kompaniyasınıñ zauıtınan bıltırğı jılı Saumal brendimen 30 tonna qımız eksportqa şığarıldı.
Europada qwrğaq bie sütin öndirumen jäne qımız satumen 30 asa kompaniya aynalısadı. Qazaq käsipkerleri osı jıldıñ qañtarında Berlinde ötken «Jasıl apta» dästürli körmesine qatısıp, nemis äriptesterimen äriptestik kelisimderge qol jetkizdi. Baden-Vyurtemberg jerindegi Kurgestut Hoher Odenwald fermasınıñ iesi Gans Col'man qwrğaq qımız öndiretin qwrılğılardıñ qazaq jerine jetkiziluin öz moyına aldı.
«Euraziya Invest LTD» naurızda AQŞ narığına şığuğa mümkindik aldı. Eki amerikalıq kompaniya qazaqi önimge ıqlas tanıttı. AQŞ sauda talabına say keletin «Saumet» önimi endi osı eldiñ dükenderinen öz ornın alatın boladı. Saumal markası bolsa, osı elde älemdegi eñ iri Amazon internet-dükeni arqılı jartı jıldan beri saudağa tüsip keledi.
Bwl arada basa aytatın jay qazaq biesinen alınğan qwrğaq süt Europa bielerine qarağanda biodärumenderge bay. Onıñ üstine Europalıq jılqılar tebindemeydi. Endi qazaq käsipkerleri älemge qımızğa qarağanda tanımaldığı zor, şwbattı da eksportqa şığarudı qolğa alğalı jatır.
Äbil-Serik Äliakpar
Abai.kz


text:
Evliya Çelebi Çini Fabrikası Ürünlerimiz
EVLİYA ÇELEBİ ÇİNİ, 20 X 20 - 40 X 40 CM ÇİNİ KARO
EVLİYA ÇELEBİ ÇİNİ MİNBER UYGULAMALARI
EVLİYA ÇELEBİ ÇİNİ, ÇİNİ MİHRAP UYGULAMALARI
EVLİYA ÇELEBİ ÇİNİ, ÇİNİ KÜRSÜ UYGULAMALARI
EVLİYA ÇELEBİ ÇİNİ, MÜBAREK İSİMLİ ÇİNİ DUVAR TABAKLARI
EVLİYA ÇELEBİ ÇİNİ, ÇİNİ KARO PANO UYGULAMALARI
EVLİYA ÇELEBİ ÇİNİ, AYET PANO UYGULAMALARI
EVLİYA ÇELEBİ ÇİNİ, TAÇ, BORDÜR, KORNİŞ ve DİĞER ÇİNİ ÜRÜNLERİ
Evliya Çelebi Çini, Cami Çini Karosu
Evliya Çelebi Çini Cami Minberi
Evliya Çelebi Çini Cami Mihrabı
Evliya Çelebi Çini Cami Kürsüsü
Evliya Çelebi Çini, Çini Tabak
Evliya Çelebi Çini, Çini Karo Pano
Evliya Çelebi Çini, Ayet Çini Panoları
Evliya Çelebi Çini, 20 x 20 cm. Çini Karo Mübarek İsimler
Evliya Çelebi Çini Mübarek İsimli Çini Duvar Tabakları
EVLİYA ÇELEBİ ÇİNİ, TAÇ, BORDÜR, KORNİŞ ve DİĞER ÇİNİ ÜRÜNLERİ
E-Bülten
Sözlük
Duyurular
Döviz
1 € = TL 1,00


text:
Tatarstan
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Tatarstan — Könçığış Awrupada urnaşqan, Räsäy Federatsiäse belän berläşkän häm Räsäy Federatsiäse subyektı bulğan demokratik xoquqıy däwlät (cömhüriät) [1]. Tatarstan Konstitutsiäse, Räsäy Federatsiäse häm Tatarstan arasındağı maxsus şärtnämä nigezendä Räsäy Federatsiäse belän berläşkän cömhüriät [2].
Könbatışta – Çuaşstan, Tönyaq-Könbatışta – Çirmeş İle, Tönyaqta – Kirov ölkäse, Tönyaq-Könçığışta Udmurtiä, Könçığışta Başqortstan, Könyaq-Könçığışta Irımbur ölkäse, Könyaqta Samar häm Sember ölkäläre belän çiktäş.
ЭчTәлek
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Töp mäqälä: Tatarstan tarixı
1550 yılda Rus patşası Yawız İvan Qazan Xanlığın basa, 1552 yılda Qazanğa kerep, tatar cirlärne Rusiä patşalığına quşa. Tatarlar fälän ğasır urıslarğa qarşı çığışlarnı yasap toralar.
1917 yılda tatar, başqort, çuaş, udmurt, çirmeş häm muqşı/erzä xalıqları berläşep, möstäqil İdel-Ural Ştatın tözilär, Sadri Maqsudi prezident bulıp saylana, däwlät qanunnarın çığara torğan «Milli Mäcles» saylana.
1918 yılda bolşeviklar İdel-Ural Ştatını xakimiäten bärep töşerälär, anıñ urınına ayırım milli “respublikalarnı” tözilär.
1920 yılda tatarlarğa bülep birelgän cir “TASSR” itep atala başlıy.
1990 yılnıñ 30 avgustında Tatarstan üz möstäqillegen iğlan itä, RSFSR Tatarstannıñ möstäqillegen tanımıy.
1991 yılnıñ iyün ayında Tatarstannıñ berençe prezident wazifasına Mintimer Şäymiev saylana.
Rusiä idäräse astına kerü[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1992 yılnıñ 21 mart köne Tatarstan xakimiäte möstäqillek xaqında xalıq fikeren beleşü öçen Tatarstan suverenlığı turında referendum oyıştıra, häm Tatarstan xalqınıñ 61%ı üz tawışları belän möstäqillekne tanıy. Rusiä Federatsiäse Tatarstanğa üz ğäskärlärne kertergä ämer birä häm berazdan soñ annan baş tarta. Monıñ töp säbäplärneñ berse ul xalıqara küzätüçelär bularaq qatnaşqan Amerika senatorları belän kongressmennarınıñ qatğıy fikere bula. Şulay itep tatarlar, 500 yıl buyı Urıs däwläte tarafınnan alıp barılğan genotsidqa qaramastan üzen bäysez millät bularaq dönyanıñ ayırılğısız öleşe buluın isbatladı.
1994 yılnıñ 15 fevralendä Tatarstan häm Rusiä Federatsiäse räisläre Mintimer Şäymiev häm Boris Yeltsin illärneñ däwlät xakimiäte institutları arasında eşlär büleşü häm üzara wäqälätlär almaşu turında şartnamä tözilär.
1995 yılda Tatarstan iqtisadı üsä başladı häm Tatarstanda yäşäw sıyfatı Rusiä Federatsiäsendäge keşe yäşäwe belän çağıştırğanda küpkä yuğarıraq buluın kürsätä.
1996 häm 2001 yıllarda Şäymiev Räis wazifasına qabat saylana.
2000 yılda Rusiä konstitutsion mäxkämäse taläbe buyınça Tatarstan Respublikası Däwlät Sovetı Tatarstan konstitutsiäsen Rusiä Federatsiäse konstitutsiäsenä yaraqlaştıra, anda möstäqillek ruxı bötenläy yuğala.
2002 yılda Şäymiev Tatarlarnıñ möstäqillek häm azatlıq xıyalın satıp, 1994 yılğı Tatarstan-Rusiä Federatsiäse şartnamäsen bötenläy üzgärtep beterä.
2004 yılda Şäymiev saylawlarsız Tatarstan Respublikası prezidentı urınına qabat utırtıla.
Säyäsät[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Töp mäqälä: Tatarstan säyäsäte
Cömhüriät başlığı “prezident” itep atala. Prezident wazifasına berençe märtäbä Mintimer Şäymiev saylana.
2015 yılnıñ 13 sentäberendä bötenxalıq turı saylawında Röstäm Miñnexanov prezident itep saylana. 2010 yılda ul xalıq turı salawında tügel, ä Däwlät Şurasında prezident itep saylana ide.
Däwlätne “ministrlär bülmäse” başqara. Qanunnarnı çığara torğan “Däwlät Şurası” isemle närsä 100 keşedän tora, alarnıñ yartısı Räsäy Federatsiäse firqäläre äğzaları.
Qanunnarnıñ döreslegen “Konstitutsion Mäxkämä” tikşerep tora.
Milli xäräkätlärne Şäymi babay beterä, üze isä urıs patşasınıñ “Yedinaya Rossia” (Berdäm Räsäy) firqäsenä berençe äğzalar arasına kerä. Tatarstanda bütän başqa bernindi säyäsät yuq, säyäsi xäräkätlär yuq.
Büleneş[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tatarstan 1927 yılnıñ 27 fevralendä 45 cirle idarägä bülenä. Soñraq idarä sanı 70kä citä, häm 1963 yılda 17 genä qala.
Bügenge Tatarstan 43 rayonğa bülenä: Ägerce, Alabuğa, Alekseyevsk, Älki, Älmät, Apas, Aqsubay, Aqtanış, Arça, Ätnä, Baltaç, Balıq Bistäse, Bawlı, Biektaw, Bögelmä, Bua, Çirmeşän, Çistay, Çüpräle, Kama Tamağı, Layış, Leninogorsk, Mamadış, Mendeleyev, Minzälä, Möslim, Norlat, Piträç, Kukmara, Qaybıç, Saba, Sarman, Spas, Täteş, Teläçe, Tuqay, Tübän Kama, Yaña Çişmä, Yäşel Üzän, Yuğarı Oslan, Yutazı, Zäy.
Tatarstanda:
- cömhüriät qaramağındağı 14 şähär (Alabuğa, Älmät, Aznaqay, Bawlı, Bögelmä, Bua, Çallı, Çistay, Leninogorsk, Norlat, Qazan, Tübän Kama, Yäşel Üzän, Zäy);
- cirle idarä qaramağındağı 6 şähär;
- 21 şähärdäy bistä (Möslim, Därwişlär, ...);
- 3106 awıl
bar.
Cöğräfiä[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Töp mäqälä: Tatarstan cäğräfiäse
thumb|right|Tatarstan xaritası
Tatarstan cömhüriäte Könçığış Awrupa tigezlegeneñ Könçığışında, İdelneñ urta wä Çulman yılğasınıñ tübän ağımında, urman häm urman-dalalı cirlärdä urnaşqan. İdel häm Çulman yılğaları üzännäre Tatarstan cirlären öç töbäkkä bülä:
- Çulman aldı (Çulmannan Tönyaqta wä İdeldän Tönyaq-Känçığışqaraq);
- Çulman aryağı (Çulmannan Könyaqtaraq);
- İdel aldı (İdeldän Könbatıştaraq).
Bu cirlär urtaça 170 m bieklektäge qalqulıqlı tigezlektän ğibarät. Çulman aldı sözäk-qalqulıqlı tigezlek, Tänyaq-Könbatışta Noqratnıñ Könyaq itäge cäyelgän. Çulman aryağı – qalqulıqlı tigezlek, Könyaq-Könçığışta Bögelmä-Bäläbäy qalqulığınıñ küpçelek öleşe, Könbatışında İdel aryağı tübänlegeneŋ Tönyaq öleşe urnaşqan. İdel aldı isä İdel buyı qalqulığınıñ Tönyaq-Könçığış öleşendä.
- Monı da qara: Tatarstan tabiğäte, Tatarstan klimatı
İqtisad[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tatarstan bügen iqtisadi häm fänni-texnik potentsialı zur bulğan sänäğät-awıl cömhüriät: cirmay, ximiä, naft ximiäse, elekter energetikası, maşinalar tözü, ciñel sänäğät wä azıq-tölek sänäğäte, zamança awıl xucalığı alğa kitkän sanala. Tatarstan 6 iqtisadi töbäkkä bülenä:
- İdel aldı;
- Qazan;
- Çulman aldı;
- Tönyaq-Könçığış Çulman buyı;
- Könbatış Çulman aryağı;
- Könyaq-Könçığış Çulman aryağı.
Tatarstan iqtisadında – 1698,4 meñ keşe eşli (2001), şunıñ isäbendä
- sänäğättä – 435,9 meñ,
- awıl xucalığında – 242,1 meñ
- tözeleştä – 139,1 meñ
- transport wä elemtä tarmaqlarında 109,2 meñ.
Monı da qara:
Xalıq[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Cömhüriätneñ töp xalqı – Tatarlar, 52%tan artıq. Urıslarnıñ ğomumi sanı 38% çaması. Şulay uq Çuaş, Muqşı, Çirmeş, Udmurt, Başqort w.b. xalıqlar yäşi.
Ber km²'ğa 56 keşe turı kilä (2002). Şul uq yılda meñ keşegä 9,4 bala tuğan, 13,2 keşe ülgän.
Cömhüriätä urtaça ğömer ozınlığı – 67,5 yıl yəşi (2000), ş.i.:
- irlär – 61,1;
- xatın-qızlar 74,5.
Eş yäşendägelär sanı 2 122 600 keşe, yäğni ğömumi sanınnan 56,3%ı. Eşläwçelärneñ (2000):
- 14,1% – yuğarı
- 26% – hönäri urta
- 47,1% – urta
- 11,6% töp belemle.
Xalıqnıñ 73,8%ı şähärdä yäşi.
Monı da qara:
Mädäniät[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Töp mäqälä: Tatarstan mädäniäte
Monı da qara:
- Tatarstanda dini tormış
- Tatarstan mäğärife
- Tatarstan fännäre
- Tatarstan näşriätläre
- Tatarstan matbuğatı
- Tatarstan miğmarlığı
- Tatar ädäbiäte


text:
Kündiki arhivlar 4 maya 2018
hšrmätlik gezithanlar!
Silärni aldiŋlarda kelivatqan 7-may – Vätän himayiçiliri küni häm 9-may – Ğalibiyät mäyrimi munasiviti bilän çin qälbimizdin täbrikläymiz. Silärgä dayim mustähkäm salamätlik, utuq-amät vä...
Yeŋi meçitni ziyarät qildi
Barliq musulmanlar üçün muqäddäs bolğan Ramzan eyi harpisida Dšlät rähbiri paytähtniŋ “Sarıarqa” nahiyäsigä orunlaşqan yeŋi meçitni ziyarät qildi. Qazaqstan Prezidentiğa meçit quruluşiniŋ ketip berişi vä...
Mäyrämlik täntänigä qatnaşti
Qazaqstan Prezidenti Nursultan Nazarbaev Astanada “Qazaq Eli” monumenti yenidiki mäydanda bolup štkän “Ruhani Jaŋğıru – birlikpen twtastıq negizi” teatrlaşturulğan oyun-tamaşini ziyarät qildi.Dšlät rähbiri mäyrämgä...
İntegratsiyani küçäytiş mäsililiri qaraldi
Qazaqstan Prezidenti Nursultan Nazarbaev Evraziya İhtisadiy komissiyasi kollegiyasiniŋ räisi Tigran Sarkisyan bilän uçraşti.Uçrişiş davamida Aliy Evraziya İhtisadiy keŋişiniŋ aldimizda štidiğan mäҗlisiniŋ kün tärtivi, şundaqla...
Qazaqstan hälqi Assambleyasi XXVI sessiyasi qatnaşquçiliriniŋ muraҗiiti hšrmätlik vätändaşlar!
Qazaqstanda җämiyätni säyasiy, ihtisadiy, rohiy yeŋilaşniŋ pütünsürük strategiyasi ämälgä aşuruluvatidu. Jilniŋ beşida alğa sürülgän Prezidentniŋ Bäş iҗtimaiy täşäbbusi ämäliyatta, miqiyasliq iҗtimaiy yeŋilaş programmisi bolup hesaplinidu.Mustäqil...
Rustäm ABDUSALAMOVniŋ sessiyadä sšzligän sšzi
Aliy oquş ornini tamamliğandin keyin šz yolumni tepişqa tiriştim. Däsläptä Almutida boldum, keyin Moskvağa atlandim. Çät ällärgä ketişnimu oylidim. Biraq çät äldä jürüp, Vätinimizgä...
İҗtimaiy birlik platformisi
Astanada Prezident Nursultan Nazarbaevniŋ qatnişişi bilän Qazaqstan hälqi Assambleyasiniŋ XXVİ sessiyasi bolup štti. Teçliq vä razimänlik sariyida “Bäş iҗtimaiy täşäbbus – җämiyätniŋ iҗtimaiy birliginiŋ platformisi”...
«Nur Otan» häliqpärvär partiya
Moşu künlärdä “Nur Otan” partiyasiniŋ Almuta şähärlik şšbiliriniŋ barliq qurulumlirida Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ Prezidenti Nursultan Nazarbaevniŋ häliqqä “Prezidentniŋ Bäş iҗtimaiy täşäbbusi” muraҗiitini ahaliniŋ käŋ qatlimiğa...
Nahäq qurvan bolğanlar — äl qälbidä
Sabiräm ÄNVÄROVA, «Uyğur avazi»/ «Atu» paҗiäsi. Bu sšzni aŋliğanda härbir uyğurniŋ jürigigä tiğ sançilğandäk bilinidu. Qälbimizgä yara salğan vaqiä buniŋdin bir äsir burun yüz bärsimu, heliğiçä...
Ömlük vä birlik namayiş bolğan kün
Raşidäm RÄhMANOVA, «Uyğur avazi»/ İşiktä şähiri bilän Kšktšbä yezisiniŋ 7 yaştin 70 yaşqiçä bolğan musulman ähli, qeliplaşqan än°änä boyiçä, aprel' eyiniŋ ahirqi yäkşänbä küni ikki jutniŋ...


text:
Odessa vilâyetiniñ devlet memuriyetiniñ yolbaşçısı Miheil Saakaşvili istifağa çıqmağa qarar aldı. Bunı o Odessadaki brifingde aydınlattı, dep haber ete Radio Svoboda.
«Men istifağa çıqıp, küreşniñ yañı basamağına başlamağa qarar aldım», – dep bildirdi Saakaşvili.
Bundan evel Odessa politsiyasınıñ yolbaşçısı Giorgi Lortkipanidzeniñ istifağa çıqqanı belli oldı.
«Al-azırda Odessa politsiyasınıñ inkişafı içün yañı küç kerek. Bugün istifa aqqında ariza bermege qarar aldım», – dep ayttı Lortkipanidze.
2015 senesi mayıs ayında Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Saakaşvilige vatandaşlıq berdi, bundan soñ onı Odessa VDM reisi vazifesine tayin ettiler.


text:
«Meclis kibi bir ittifaqdaşqa saip olmaq – şereftir»: Poroşenkonıñ kampaniyasında qırımtatar temsiliy organınıñ rolü
Bu sene qırımlılar içün saylavlarnen zengin olacaq. Esas Ukrainada müim saylavlar – martnıñ 31-nde prezident saylavlarınıñ birinci turı keçirildi, artıq er kes ekinci turnı bekley. Sentâbr ayında ise Qırımnıñ özünde Rusiye akimiyeti yerli şura saylavlarını keçirmege planlaştıra.
Birisi qırımlılarnı Ukraina prezidenti saylavları meraqlandırmay dep aytsa da, bu yalan. Er kes – em Ukrainağa, em Rusiyege qoltutqan qırımlılar – saylavlaldı yarışnı, namzetlerniñ reytinglerini ve, elbette, namzetlerden biriniñ ğalebesi Qırımğa ne kibi neticeler ketirir, dep faal sürette muzakere ete. Qırımlılarnıñ tek bir qısmı rey berüvde iştirak etmege qarar almaq içün küç ve imkân taptı. Bunıñ içün esas Ukrainağa eki kere barıp kelmek kerek, amma Qırımdavi vaziyetten uzaq olğanlar içün bu zor körüne bile. Esas Ukrainağa yaşamağa ketken qırımlılarnıñ çoq biñli reylerine ise emiyet berilmeli.
Birisi qırımlılarnı Ukraina prezidenti saylavları meraqlandırmay dep aytsa da, bu yalan
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov ve halq lideri Mustafa Cemilev seslendirgen Ukraina prezidenti saylavlarında Petro Poroşenkonıñ namzetine qoltutmaq qararı beklenmegen bir şey olmadı. Meclis şimdiki prezident ile işbirliginde areket ete ve müim strategik meselelerde añlaşıp ola. Meclisniñ qararı tek müim elektoral yardım degil, Petro Poroşenkonıñ saylav kampaniyası içün pek küçlü bir siyasiy plüs.
Sır degil ki, Meclisniñ sesi bütün dünyada eşitile. Ne qadar paradoksal olsa da, Rusiyeniñ Qırım ilhaqından soñ Meclisniñ halqara tesiri ve esas Ukrainadaki tesiri bundan evelkinden qat-qat arttı. Şu sebepten Meclisniñ Poroşenkoğa qoltutmaq qararı – em dünya toplulığı, em Ukrainadaki vatanperver saylayıcılar içün küçlü bir işaret. Şunıñ içün Meclisniñ qarar rolüni qırımtatar saylayıcıları seviyesine, em de Qırımda yaşağan qırımtatarlarnıñ seviyesine tüşürmek – siyasiy ceetten aşaa ve basiretsizdir. Amma Rusiye propagandacıları vaziyetni aynı şu taraftan kösterecek ola. Belki, bu yapqanları rusiyelilerniñ aqlında Meclisniñ rolüni nivelirley bile, amma Qırımda ve Rusiyeniñ tışında Meclisniñ statusı ve tesiri yıl-yıldan artmaqta.
Eminim, Meclisniñ ve qırımtatarlarnıñ qararı birinci turda tesir etti ve ekinci turda saylayıcılarnıñ qararına tesir etecekAhtem Çiygoz
«Meclis qırımtatarlarnı temsil ete. Bizler canlarımıznı feda etip, Ukraina içün küreşemiz, bir çoq ukrainalı bunı añlay. Misal olaraq, studentlernen körüşken soñ bir çoqu Petro Oleksiyovıç Poroşenkoğa rey berecegini yazğan edi. Eminim, Meclisniñ ve qırımtatarlarnıñ qararı birinci turda tesir etti ve ekinci turda saylayıcılarnıñ qararına tesir etecek, cemiyetke Ukrainanıñ menfaatları etrafında birleşmege yardım etecek», – dep bildirdi maña öz fikrini Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz.
Refat Çubarov Meclisniñ prezident namzeti Petro Poroşenkoğa qoltutmaq qararına bağışlanğan matbuat konferentsiyasında qırımtatar temsiliy organı müim ve kerekli olğanını adiy ve qolay bir şekilde köstergen edi. O, bir afta içinde Mecliske bütün dünyada eñ yüksek seviyede keçirilgen halqara tedbirlerde iştirak etüv davetnameleri ne qadar çoq kelgenini tarif etti. Rusiye Tış işler naziri Sergey Lavrov daa az davetname alsa, şaşmam.
Bugünki vaziyette Meclis kibi bir ittifaqdaşqa saip olmaq pek şerefli oldı
Bugünki vaziyette Meclis kibi bir ittifaqdaşqa saip olmaq pek şerefli oldı. Meclis azalarınıñ çeşit halqara meydançıqlarda bulunması bu tedbirlerge siyasiy küç qoşa. Bu yüksek sözler degil, bu aqiqattır.
«Şübhesiz, Meclisniñ qararı ve qırımtatarlarnıñ destegi şimdiki prezidentke prezident saylavlarınıñ ekinci turına keçmege yardım etti, çünki rey berüvniñ birinci turı ögüne Petro Poroşenko ve Yuliya Tımoşenkonıñ reytingleri pek yaqın edi. Mence, şimdi de, ekinci tur ögüne, prezident Volodımır Zelenskıy kibi yüksek reytingli raqipni yeñmek içün Meclisniñ itibarını qullanmalı», – dep ayttı maña «Serbest Qırım» areketiniñ faali Emine İbraimova.
Rusiye qırımtatar halqınıñ liderini ve Meclisniñ eñ itibarlı azalarını quvıp, özüne qarşı hata yaptı
Eñ büyük media şahısları – Mustafa Cemilev, Refat Çubarov, Ahtem Çiygoz, İlmi Umerov ve Eskender Bariyev – işğal altındaki yarımadağa kirip olamasa da, olar Qırımdaki yaşayıştan uzaq degiller. Kyivdeki Meclis ofisine ne vaqıt kirseñ, mında er vaqıt Qırımdan kelgen musafirler bar, olarnıñ arasında qırımtatar milliy areketiniñ veteranları, genç faaller bar. Olar tek Qırımdaki vaziyetni bildirmege kelmey, mında ola Meclis ile faaliyetlerini belgiley, bütün müim mesele ve problemlerni al etüv qararlarını azırlay. Şunıñ içün birisi Meclis Qırımdaki tesirini coydı dep aytsa, bu yañlış bir şey. Vaqıt kelir, bu insanlar siyasetni tek yaqından körgenini añlar.
Şimdi ise er kes bile ve añlay, Rusiye qırımtatar halqınıñ liderini ve Meclisniñ eñ itibarlı azalarını quvıp, özüne qarşı hata yaptı. Bugünde-bugün Rusiyege ketirgen siyasiy zararlarına qıymet kesmek zor.
Prezident saylavlarınıñ ekinci turında kim qazansa qazansın, Ukraina Avropa ve Ğarpnıñ demokratiya degerleri, söz ve saylav serbestliginiñ tarafdarlığınen bağlı daa bir imtiannı berdi.
Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadınen deñiştirildi)
«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün


text:
Ukraina Baş Prokuraturası Keriç boğazındaki vaqialarnıñ tam versiyasını yayınladı
Noyabrniñ 25-nde Rusiye Federatsiyasınıñ sıñırcıları ukrain gemilerini zapt etti
Foto AR
Dekabrniñ 4-nde, Ukraina Baş Prokuraturası noyabrniñ 25-nde Keriç boğazındaki vaqialarnıñ tam versiyasını yayınladı. Aynı o vaqıt Rusiye ukrain deñizcilerini esirge aldı.
Video Baş Prokuror Yuriy Lutsenkonıñ Facebook saifesinde yerleştirilgen.
“Aqiqat yeñecek!”, – yazdı Yuriy Lutsenko.
Noyabrniñ 25-nde Keriç boğazı etrafında rusiye mahsus hızmeteri Odessadan Mariupol limanını yol tutqan Ukrainanıñ “Berdânsk” ve “Nikopol” katerlerine ve “Yañı Qapu” buksirine ucum etip olarnı zapt etti. Moskva ideresi astındaki Aqmescit mahkemesi erkân azalarını eki ayğa tevqif etti. Ukrainler esassız sıñır bozğanlarında qabaatlanılalar. Soñra esir deñizciler Moskvağa avuştırıldı.


text:
HP YAZICI
hp yazıcı driver,hp yazıcı kartuş,hp yazıcı servis,hp yazıcı yükleme,hp yazıcı kurulum,hp yazıcı kablosu,hp yazıcı resetleme,hp yazıcı destek,hp yazıcı servis ankara,hp yazıcı garanti sorgulama,hp yazıcı,hp yazıcı arkalı önlü yazdırma,hp yazıcı adaptör,hp yazıcı ayarları,hp yazıcı açılmıyor,hp yazıcı arıza,hp yazıcı a3,hp yazıcı arıza kodları,hp yazıcı ağ ayarları,hp yazıcı adaptörü,hp yazıcı akakçe,hp yazıcı bitmeyen kartuş,hp yazıcı bellek hatası,hp yazıcı bimeks,hp yazıcı bayileri,hp yazıcı bilgisayar bağlantı kablosu,hp yazıcı bulma,hp yazıcı bağlantı noktası,hp yazıcı belge yazdırmıyor,hp yazıcı bulucu,hp yazıcı bilgisayara nasıl bağlanır,hp yazıcı canlı destek,hp yazıcı cd sini kaybettim,hp yazıcı cd den nasıl kurulur,hp yazıcı cd nasıl yüklenir,hp yazıcı cd si yükleme,hp printer cartridges,hp printer customer service,hp printer control,hp printer cartridge,hp printer cable,hp yazıcı çevrimdışı,hp yazıcı çalışmıyor,hp yazıcı çeşitleri,hp yazıcı çizgili çıkarıyor,hp yazıcı çıkarmıyor,hp yazıcı çağrı merkezi,hp yazıcı çıktı vermiyor,hp yazıcı çalıştırma,hp yazıcı çok yavaş yazıyor,hp yazıcı çalışıyor ama yazdırmıyor,hp yazıcı duraklatıldı,hp yazıcı driver windows 7 indir,hp yazıcı driver yükleme sorunu,hp yazıcı driver yüklenmiyor,hp yazıcı driver nasıl yüklenir,hp yazıcı driver p1102,hp yazıcı destek hattı,hp yazıcı driver windows 10,hp yazıcı driver indir gezginler,hp d’1600 yazıcı yükleme,hp yazıcı elektrik kablosu,hp yazıcı en ucuz,
hp yazıcı eklentisi,hp yazıcı ekle,hp yazıcı e2 hatası,hp yazıcı ekşi,hp yazıcı ekleme,hp yazıcı e3 hatası,hp yazıcı error veriyor,hp yazıcı e hatası,hp e yazıcı,windows 8 e hp yazıcı nasıl yüklenir,hp yazıcının e posta adresi,hp yazıcı fiyatları,hp yazıcı fax,hp yazıcı fotokopi tarayıcı fiyatları,hp yazıcı fiyatları sahibinden,hp yazıcı fax ayarları,hp yazıcı fax nasıl gönderilir,hp yazıcı fotoğraf kağıdı,hp yazıcı fotokopi fiyatları,hp yazıcı fiyatları tonerli,hp yazıcı faks nasıl alınır,hp f2420 yazıcı driver,hp yazıcı güç kablosu,hp yazıcı güncelleme,hp yazıcı gittigidiyor,hp yazıcı garanti süresi sorgulama,hp yazıcı görmüyor,hp yazıcı garanti servisi,hp yazıcı güç ışığı yanıp sönüyor,hp yazıcı geç yazdırıyor,hp yazıcı gölgeli çıkarıyor,hp yazıcı hata kodları,hp yazıcı hatalı durumda,hp yazıcı hataları,hp yazıcı hafızasını temizleme,hp yazıcı hizalama,hp yazıcı hata,hp yazıcı hataları ve çözümleri,hp yazıcı hizalama sorunu,hp yazıcı hepsiburada,hp yazıcı hizalama başarısız,hp yazıcı ıp adresi bulma,hp yazıcı ışığı yanıp sönüyor,hp yazıcı ıp adresi güncelleme,hp yazıcı ışıkları yanıp sönüyor,hp yazıcı ındır,hp yazıcı ışıkları,hp yazıcı ışığı yanmıyor,hp yazıcının ıp adresi nasıl bulunur,hp yazıcı kırmızı ışık yanıyor,hp yazıcı indir,hp yazıcı indir gezginler,hp yazıcı ikinci el,hp yazıcı indirme,hp yazıcı ile bağlantı kurulamıyor,hp yazıcı iletişim,hp yazıcı ip adresi öğrenme,hp yazıcı internete bağlanmıyor,hp yazıcı ile tarama nasıl yapılır,hp yazıcı ip ayarları,hp indir yazıcı,hp printer j4580,hp printer jam paper,hp printer carriage jam,hp laserjet printer,hp printer officejet j4580 all in one,hp printer officejet j6480 all-in-one,hp printer officejet j4580 all in one driver,hp printer j4680,hp printer jual,hp yazıcı kartuş takma,hp yazıcı kullanımı,hp yazıcı kafası sorunu,hp yazıcı kafası temizleme,hp yazıcı karşılaştırma,hp yazıcı kafası nasıl temizlenir,hp yazıcı kartuşu tanımıyor,hp yazıcı lazer,hp yazıcı lambası yanıp sönüyor,hp yazıcı laptopa nasıl bağlanır,hp yazıcı lazer fiyatları,hp yazıcı lekeli çıkarıyor,hp yazıcı laserjet,hp yazıcı laserjet p1005,hp lazer yazıcı tarayıcı fotokopi,hp lazer yazıcı toner fiyatları,hp laserjet yazıcı modelleri,hp yazıcı mürekkebi,hp yazıcı mürekkep,hp yazıcı mürekkebi nasıl doldurulur,hp yazıcı motoru,hp yazıcı mürekkepleri,hp yazıcı modelleri,hp yazıcı mürekkep hatası,hp yazıcı müşteri hizmetleri,hp yazıcı müşteri hizmetleri telefonu,hp yazıcı modelleri ve özellikleri,hp m1132 yazıcı,hp m125 yazıcı,hp yazıcı ne kadar,hp yazıcı nasıl bağlanır,hp yazıcı nasıl yazdırılır,hp yazıcı nasıl kullanılır,hp yazıcı nasıl kurulur,hp yazıcı neden yazdırmıyor,hp yazıcı neden çevrimdışı görünüyor,hp yazıcı nasıl yüklenir,hp yazıcı nasıl kurulur resimli anlatım,hp yazıcı nasıl çevrimiçi olur,hp yazıcı okumuyor,hp yazıcı obb temizleme,hp yazıcı onarım programı,hp yazıcı otomatik yükleme,hp yazıcı özellikleri,hp yazıcı fiyatı,hp yazıcı all in one,hp p1102 yazıcı özellikleri,hp 2060 yazıcı özellikleri,hp 1515 yazıcı özellikleri,hp 1510 yazıcı özellikleri,hp 2515 yazıcı özellikleri,hp 1025 yazıcı özellikleri,hp 1050 yazıcı özellikleri,hp yazıcı programı,hp yazıcı p1102,hp yazıcı power kablosu,hp yazıcı parola,hp yazıcı pc tanımıyor,hp yazıcı program,hp yazıcı programı indir,hp yazıcı programı indir gezginler,hp yazıcı parçaları,hp yazıcı pdf yazdırmıyor,hp p1102 yazıcı,hp yazıcı renkli,hp yazıcı renkleri karıştırıyor,hp yazıcı renkli yazmıyor,hp yazıcı reset,hp yazıcı resetleme programı,hp yazıcı resetleme nasıl yapılır,hp yazıcı renk ayarları,hp yazıcı renkli kartuş fiyatları,hp yazıcı renkli çıktı nasıl alınır,hp yazıcı servisleri,hp yazıcı sıfırlama,hp yazıcı sürücü,hp yazıcı servis bursa,hp yazıcı sorunları,hp yazıcı servis bakırköy,hp yazıcı servis numarası,hp yazıcı servis adana,hp yazıcı şifresi,hp yazıcı şikayet,hp yazıcı şikayetleri,hp yazıcı şifre,hp yazıcıya şifre koyma,hp şarjlı yazıcı,hp yazıcı wifi şifresi,hp yazıcı servisleri şanlıurfa,hp yazıcı servis şişli,hp yazıcı teknik şartnamesi,hp yazıcı tarayıcı,hp yazıcı teknik servis,hp yazıcı tarama,hp yazıcı teknosa,hp yazıcı tamiri,hp yazıcı tarama yapmıyor,hp yazıcı toner,hp yazıcı tanımlama,hp yazıcı tamir,hp yazıcı tamiri izmir,hp yazıcı uyku modu kapatma,hp yazıcı usb görmüyor,hp yazıcı ucuz,hp yazıcı uyarı ışıkları,hp yazıcı usb tanımıyor,hp yazıcı usb kablosu,hp yazıcı usb aygıtı tanınmadı,hp yazıcı uyarı işaretleri,hp yazıcı uygulaması,hp yazıcı uzaktan yazdırma,hp yazıcı ünlem işareti yanıp sönüyor,hp yazıcı ünlem işareti,hp yazıcı üç renk sorunu,hp yazıcı servis ümraniye,hp yazıcı vatan,hp yazıcı ve fotokopi makinesi,hp yazıcı varsayılan olarak ayarlanmıyor,hp yazıcı ve tarayıcı fiyatları,hp yazıcı vatan computer,hp yazıcı ve tarayıcılar,hp yazıcı ve fotokopi,hp yazıcı ve tarayıcı programı ındır,hp yazıcı ve kartuşları,hp yazıcı ve fotokopi makinaları,hp yazıcı yetkili servis,hp yazıcı yükleme sihirbazı,hp yazıcı yavaş yazdırıyor,hp yazıcı yazılımı,hp yazıcı yükleme sorunu,hp yazıcı yazmıyor,hp yazıcı yazılım yükleme,hp yazıcı yetkili servisi,hp yazıcı yardım,hp yazıcı zarf yazdırma,hp printer installeren zonder cd,hp printer online zetten,hp yazıcı 1102,hp yazıcı 1510,hp yazıcı 1020,hp yazıcı 1020 driver,hp yazıcı 1018 driver indir,hp yazıcı 1515,hp yazıcı 1515 driver,hp yazıcı 1018 fiyatları,hp yazıcı 1515 kurulumu,hp yazıcı 1510 driver,hp yazıcı 2060,hp yazıcı 2135,hp yazıcı 2515,hp yazıcı 2130,hp yazıcı 2.el,hp yazıcı 2050,hp yazıcı 2060 driver,hp yazıcı 2515 indir,hp yazıcı 2515 driver,hp yazıcı 2545,2.el hp yazıcı fiyatları,2.el hp 1018 yazıcı,2.el hp 1020 yazıcı,2.el hp p1005 yazıcı,2 el hp lazer yazıcılar,2.el hp 1536 yazıcı,hp yazıcı 3635,hp yazıcı 301 kartuş fiyatları,hp yazıcı 3515,hp yazıcı 3525,hp yazıcı 350 kartuş fiyatları,hp yazıcı 3545,hp yazıcı 3055,hp 3515 yazıcı kurulumu,hp 3050 yazıcı,hp 3650 yazıcı yükle,hp 3 boyutlu yazıcı,hp 3 fonksiyonlu yazıcı,hp yazıcı 4500,hp yazıcı 49 hatası,hp yazıcı 4615,hp yazıcı 4645,hp yazıcı 4625,hp yazıcı 4515,hp 4500 yazıcı driver,hp 4500 yazıcı driver indir,hp 4500 yazıcı kartuşu,hp 4615 yazıcı kurulumu,hp 4 kartuş yazıcılar,hp 4 fonksiyonlu yazıcı,hp yazıcı 5525,hp yazıcı 5610,hp yazıcı 50 tl,hp yazıcı 5600,hp yazıcı 5610 driver indir,hp 5200 yazıcı,hp 5610 yazıcı fiyatı,hp 5510 yazıcı,hp 5610 yazıcı kartuşu,hp 5525 yazıcı kurulumu,hp yazıcı 6500,hp yazıcı 60 tl,hp yazıcı 6700,hp 6000 yazıcı,hp 6500 yazıcı kafası,hp 650 yazıcı,hp 6500a yazıcı kafası,hp 6310 yazıcı fiyatı,hp 6500 yazıcı kartuşu,hp 6020 yazıcı,hp yazıcı 79 hatası,hp 7500a yazıcı,hp yazıcı 7610,hp yazıcı 79 service error,hp 7000 yazıcı,hp 7500a yazıcı kafası,hp 7000 yazıcı kafası,hp 7110 yazıcı,hp 7500a yazıcı fiyatları,hp 704 yazıcı,windows 7 hp yazıcı kurulumu,windows 7 hp yazıcı sorunu,windows 7 hp yazıcı yükleme,windows 7 hp yazıcı kurulum,windows 7 hp 1010 yazıcı sorunu,windows 7 için hp yazıcı yükleme sihirbazı,windows 7 hp 1020 yazıcı sorunu,windows 7 hp 1018 yazıcı sorunu,windows 7 hp 1005 yazıcı sorunu,windows 7 uyumlu hp yazıcı driver,hp yazıcı 8600,hp 8500a yazıcı,hp 8500a yazıcı kafası,hp 8500a yazıcı kafası hizalama sorunu,hp 8600 yazıcı kafası,hp 8100 yazıcı,hp 8600 yazıcı kartuşu,hp 8610 yazıcı,hp 8000 yazıcı,hp 8500a yazıcı kafası sorunu,windows 8 hp yazıcı yükleme,windows 8 hp yazıcı,hp yazıcı 99 tl,hp yazıcı 910,hp 910 yazıcı fiyatı,hp 910 yazıcı kartuşu,hp 910 yazıcı fiyat,hp 900 yazıcı,hp 910 yazıcı yazdırmıyor,hp 910 yazıcı driver windows 7,hp 910 yazıcı ışığı yanıp sönüyor,hp 910 yazıcı satın al
Site Ekle


text:
Krımstat 2018 senesiniñ beş ayı boyunca Qırımdaki aylıq oranlarınen bağlı malümat derc etti. Orta esapnen o, 29 257 rubleni teşkil ete ve keçken sene aprel ayına nazaran 2,6%ge, mayısqa köre – 11,7%ge yükselgen. Statistika Aqyarda oranlar yarım biñge azca yani – 28 713 ruble olğanını iddia ete.
Krımstatnıñ esabatına köre, eñ yüksek aylıq, mayıs ayında Qırımda 35 biñ rubleden ziyade, Aqyarda ise, 31 biñ ruble olmaq üzre, qurucılıq saasında çalışqanlarğa tölengen. 54 biñ olaraq - eñ yüksek köstergiç avtomobil ve demryol quruçılığında tölengen. Tasil saasında 2018 senesi mayıs ayında eñ çoq 27 biñ rubleni, yıllıq ilâve artış 12,5%ni, tıbbiyet saasında – 29 biñni (Aqyarda 31 biñ) teşkil etken.
Rusiye emek ve ealiniñ meşğulligi naziriniñ sabıq muavini Pavel Kudükin Qırımdaki ortalama aylıq oranı yaşayış içün yetip yetmegeni boyunca fikir yürsete.
– Rusiyede mayıs ayında ortalama aylıq – 44 biñ rubleden biraz ziyade. Yani Qırımda aylıqlar Rusiye ortalama aylıqlarınıñ üçte ekisi qadar ve iç olmağanda, soñki üç yıl içinde bu bayağı turğun nisbet sayıla. Qırımda aylıqlar Cenübiy federal okrugqa köre (qomşu Rusiye - QA) daa az, mayıs ayında tahminen 32 biñ edi.Bu arada şahsiy tecribeme köre aytacaq olsam, Qırımdaki bir sıra mahsullarnıñ fiyatları Moskva köre bayağı yüksek. Qırımda yaşayış minimumı Rusiye ortalamasınıñ 95% teşkil ete. Oratalama aylıq – üç dane yaşayış minumum midqarında.Eger ailede çalışqan ana-baba ve eki bala bar ise – ortalama aylıq olarnıñ yaşayış minimumını qarşılamağa zornen yete.
Qurucılıq saasındaki yüksek aylıqlar hususını Pavel Kudükin, Rusiyede ilhaq etilgen Qırımğa nisbeten Rusiyeniñ umumiy siyasetinen açıqlay.
Tendentsiyalar az-çoq olsa da Rusiyenen aynı, lâkin fiyatlar Rusiyege köre daa da yüksek. Bu naqliye sebebindendirPavel Kudükin
– Rusiye memurları, Qırım sakinleri arasında, ilhaqnıñ faydaları bar, elde etilgenler ve bir şey coymadılar degen manada keyflerini kötermesi pek muim. Şunıñ içün mında iqtisadiy degil de, siyasiy tüşünce üküm süre. Yaqın üç yıl devamında qurucılıq saası faal inkişaf etecek. Aslında, Rusiyede inflâtsiya derecesi yüksek degil, amma Rosstatnıñ malümatına köre, real qazanç seviyesi turğun alda,ne arta, ne de azlaşa. Qırım da istisna degi, elbette. Tendentsiyalar az-çoq olsa da Rusiyene aynı, lâkin fiyatlar Rusiyege köre daa da yüksek. Bu naqliyeden sebebindendir.
Ukraina iqtisadiy mutehassıs Yevgeniy Nevmerjitskiy Qırımnıñ ilhaqından evelki ve soñraki aylıqlarını qıyaslay.
2014 senesine qadar olğanı kibi, rusiyeliler içün Qırımğa seyahat yapmaq meraqsız olıp qaldıYevgeniy Nevmerjitskiy
– Qırım seyahat mıntaqası olğanı sebebinden, sezonda ealiniñ qazanç seviyesi arta turğan, aylıqlar ise, Ukrainanıñ başqa yerlerine baqqand aynı ya da biraz ziyade ola edi. Men bellesem, şimdi Rusiyeden kelgen turistler de bar, faqat halqara sanktsiyalar bu mıntaqanıñ keregi kibi inkişaf etmesine fursat bermey. Sunıñ içün Qırımda fiyatlar bayağı yüksek. 2014 senesine qadar olğanı kibi, rusiyeliler içün Qırımğa seyahat yapmaq meraqsız olıp qaldı. O devirde yarımada halqara qanuname çerçivesinde normal bir territoriya dep sayıla edi – biznes ileriley, yatırım yapmaq meraqlı edi. Şimdi bu territoriya ep tüşe, aylıqlar Rusiyege köre bile daa alçaq.
Qırımlı siyasetşınas Yevgeniya Gorünova,Qırım sakinleriniñ ekseriyeti özlerini Rusiye tarafından aldatılğan dep is ete, lâkin soqqaqlarğa çıqıp narazılıq köstermege azır degil.
Qırım sakinleri aylıqları daa az olğanını ve aldatılğanlarını pek yahşı añlayYevgeniya Gorünova
– Qırım sakinleri aylıqları az olğanını ve aldatılğanlarını pek yahşı añlay. Albuki 2014 senesi olarğa Rusiyedeki kibi yüksek aylıqlar berilecegi vade etilgen edi ve insanlar Ukraina devrinden qalğan ucuz fiyatqa baqqanda, yüksek aylıq ala ediler. Ekseriyet içün bu büyük bir quvanç oldı, amma bugün de- bugün Rusiye fiyatları bir qaç misli arttı, ve aylıqlar artqan taqdirde bile, bazı saalarda 1-2 faiz oranında olsa da, pek yavaş arta. Bu paranen kün körmek pek qıyın. Farqlı şeyler vade etilgen edi, bu sebepten narazılıq arta, lâkin problema şimdilik sovet aşhanesi seviyesinde qala- yani aşhane ve marşrutkada laf etilgeni kibi o yerde qala. Barıp da bir narazılıq mitingi ya da başqa bir aktsiyağa çevirilmey. Bugün bütün Rusiye boylap pensiya islaatına qarşı mitingler keçe, Qırımda ise, yalıñız bir kişilik piketnen bite. Ancaq bu narazılıq yarın o bir kün ne ile yekünlenecegi belli degil. Ukraina zamanında insanlar daa da yahşı yaşay edi, olar da bunı pek yahşı añlay.
Aleksandr Golubov
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)


text:
Memleketlerara para fondu Ukraina ile yañı Stand-By programmağa köre çalışmağa azır olğanlarını tasdıqladı
Ukraina Devlet bücetiniñ esas köstergiçleri fondnıñ talaplarınen uyğun
Memleketlerara para fondu Ukraina ile yañı Stand-By programmağa köre çalışmağa azır olğanlarını tasdıqladı. Bunı Memleketlerara para fondunıñ emir etici müdiri Kristin Lagard Ukraina Prezidenti Petro Poroşenko ile telefonnen laf etkende bildirdi.
O, 2019 Ukraina Devlet bücetiniñ esas köstergiçleri fondnıñ talaplarınen uyğun kelgenini qayd etti.14 ay devam etecek yañı stand-by programması aqqındaki añlaşmanı Ukraina ve Memleketlerara para fondu bu seneniñ oktâbr ayında imzaladılar. Kreditniñ birinci parçası tahminen 2 milliard dollar olacaq. Yaqın vaqıtta programmanıñ muzakeresi içün İcra komitetiniñ toplaşuvı keçirilecek.


text:
Keçken cumaaqşamı künü Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesiniñ qadısı Mihail Belousov halq arasında «Veciye Kaşka davası» adını alğan cinaiy iş boyunca dört qırımtatar faaline qarşı mahkeme tahqiqatını aşıqa-aşıqa bitirdi. Mahkeme tahqiqatı devamında neler belli oldı, mabüsler mahkemede ne dedi, qadı bu davanıñ angi inceliklerini tedqiq etmekten vazgeçti – bu maqalede tarif etile.
Delilsiz qabaatlav
Dört qırımtatar faali – Kâzim Ametov, Bekir Degermenci, Ruslan Trubaç ve Asan Çapuh – para talap etüvde qabaatlanıp, mahküm etilip başlandı. Qabaatlav qararına baqılsa, olar cinaiy añlaşma tizip, Türkiye vatandaşı Yusuf Aytandan yedi biñ dollar miqdarında para olacaq oldılar. Bu kişi qırımtatar milliy areketiniñ meşur vekili Veciye Kaşkanıñ torunınen evlenip, onı terk etkeni içün «qast etüv» qurbanı oldı.
Prokuraturanıñ malümatına köre, cinaiy gruppa zarar körgen kişini qorquzıp, aytılğan paranı qaytaracağına dair senet yazmağa mecbur etti, kelecek körüşüvlerde ise Aytannı beden cezası ile qorquzıp, maşina vesiqalarını tutıp alğan ekenler. Bundan ğayrı, Asan Çapuhnıñ evini tintken uquq qoruyıcılar üç Kalaşnikov avtomatını ve bir qaç magazinni «tapqan» eken.
Mahkemede sorğuğa çekilgen şaat Kurtseit Abdullayev Aytandan kimse para talap etmedi, dedi
Bunı isbatlamaq içün prokuratura bir sıra şaat ketirdi, olarnıñ ekseriyeti ise tahqiqat tedbirleri vaqtında şaat olğan edi. Olar dava içün müim bir şey aytıp olamadı, tek «para talap etkenler» tutulğanda can bergen Veciye Kaşka yaramağanını, lâkin ilk yardım ekimleri tahqiqat tedbirlerinde iştirak etmege izin bergenini bildirdiler.
Bundan ğayrı, qabaatlav şaatlarınıñ bir qısmı prokuraturanıñ malümatını red etti. Mahkemede sorğuğa çekilgen Kurtseit Abdullayev Aytandan kimse para talap etmedi, dedi. Zarar körgen kişiniñ eski apayı Aliye Kaşka Aytan ondan ayırılğanda qartanasınıñ tedaviylevine ayırılğan yedi yüz dollar hırsızladı, dep bildirdi mahkemege.
Bundan da ğayrı, qabaatlav mahkemede operativ tedbirlerniñ aydınlatılğan malümatına diqqat celp etti: Asan Çapuhqa ait cep telefonınıñ ses qaydları, zarar körgen kişi ile subet qaydları. Er vaqıt olğanı kibi, mahkeme bu vesiqalarnı tedqiq etti, amma mündericesini oturışuvda aydınlatmadı. Şu sebepten çetten qıymet kesmege imkânsız ola, diñlengen subetler dört mabüsniñ qabaatını isbatlaymı-yoqmı belli degil.
Zıddiyetleri olğan aferist
Mahkeme bu davanıñ zarar körgen kişini – Türkiye vatandaşı Yusuf Aytannı – üçünci kereden sorğuğa çekip oldı. Zarar körgen kişiniñ mahkemede aytqanlarını ve sorğusı vaqtında angi uymamazlıq qayd etilgenini Qırım.Aqiqat daa evel bildirgen edi.
Onıñ aytqanına köre, mabüsler tek Qırımdan çıqaracaqlarınen qorquzmadı, büyregini kesip alır, öldürir ve atta qulluqqa satarlar, dep aytqan ekenler. Aytan bütün bu qorquzuvlarnı ciddiy körgenini ayta, faqat para talap etüvge oğrağanından bir ay keçken soñ eski apayınıñ ev azabarından maşinasını raat-raat alıp oldı.
İmayeniñ fikirince, Aytan – adiy aferist, Aliye Kaşka ise onıñ daa bir qurbanı oldı
Diger müim incelikler arasında daa bir şey bar – zarar körgen kişi Aliye Kaşka ile evli olğanda diger şahsiy munasebetleri bar olğanını tanıdı. İşbu cinaiy iş çerçivesinde bunıñ emiyeti yoq, amma em Aytannıñ, em qabaatlavnıñ malümatına tenqitnen yanaşmağa sebep bar. İmayeniñ fikirince, Aytan – adiy aferist, Aliye Kaşka ise onıñ daa bir qurbanı oldı.
İmaye Aytannıñ tahqiqatta ve oturışuvda bergen malümatlarını qıyaslamağa talap etkende qadı Mihail Belousovnıñ cevabı meraqlı oldı. Başta qadı sorğu daa bitmedi dep, malümat seslendirmekten vazgeçti. Soñra ise imaye bunı talap etecegini añladı – advokatlarnıñ zarar körgen kişige sual bermege imkânı olmasın dep, bir qaç künge teneffüs ilân etti.
Qartanağa yardım etecek ediler
Zarar körgen kişi Veciye Kaşkadan borc alğan edi. Bunı imaye şaatları Abdureşit Cepparov ve Saniye Ametova sorğu vaqtında tasdıqladılar, bu malümat bu cinaiy iş çerçivesinde pek müim ola. Şaat Cepparovnıñ mahkemede bergen malümatına köre, Yusuf Aytannıñ Aqmescit, Saq, Krasnodar ülkesinde borcları bar edi. O, yapmağan işleri içün para alğan edi. Bu borclarnı qapatmaq içün Aytan Veciye Kaşkadan para alıp, kredit bergenlerge para qaytardı.
Şaat Saniye Ametovanıñ mahkemege bildirgenine köre, Veciye Kaşka Aytan olardan para alıp ğayıp olğanını tarif etken edi. O, qoranta paranı diplomatik yollarnen qaytarmağa istedi ve dört qabaatlı kişi aldatılğan qartanağa yardım etmege tırışqan edi, dep qoştı. Bundan ğayrı, mahkemede Aytannıñ eski apaylarından biri sorğuğa çekildi, o, ayırılğan soñ ailelerini ziyaret etmegen edi, dep bildirdi. Beraber yaşağanda ise Türkiyede ömür arqadaşı ve üç balası, diger şeerlerde de çoq qadını bar olğanı belli oldı, dedi.
Mahkeme mabüslerniñ qabaatsız olğanını isbatlaycaq delillernen bağlı daa dört muracaatnı red etti
Şaatlarnıñ malümatı sayesinde Asan Çapuhnıñ evinde peyda olğan üç avtomatnen bağlı vaziyet de aydınlatıldı. Qomşuları tarif etkenine köre, evi tintüv keçirilmezden bir qaç saat ögüne sarıp alınğan edi. Tintüvden beş daqqa ögüne araba qapusına boz «Lada Priora» keldi, andan çıqqanlar evge kirip, silânı gizliden qoyması mümkün edi, dep tüşüne imaye. Qadı bu videonı baqmağa kesen-kes razı olmadı. Bundan ğayrı, mahkeme mabüslerniñ qabaatsız olğanını isbatlaycaq delillernen bağlı daa dört muracaatnı red etti.
FSB provokatsiyası
Qabaatlanğan Asan Çapuh da silânı uquq qoruyıcı organlarınıñ hadimleri gizliden qoyğanından şübhelenmey. «Menim olsa, bu silâda izlerim qayda?», – dep cevap berdi o, mahkemedeki sorğu vaqtında. O, Yusuf Aytannen bağlı adiseni FSB hadimleriniñ evelden planlaştırılğan provokatsiyası dep sayğanını bildirdi.
Qalğanları böyle bir şey aytmadı, lâkin añlaşma olğanını ve zarar körgen kişiniñ parasına saip olmaq niyetleri bar olğanını bir ağızdan inkâr ete. Er biri olarnıñ iştiraki tek aldatılğan ve parası aferist tarafından hırsızlanğan qart Veciye Kaşkanıñ tarafını tutmaqnen bağlı edi, dep bildire.
Kâzim Ametov qabaatını iç tanımay, mahkemedeki çıqışını bundan başladı. Ruslan Trubaç zarar körgen kişige bir kere şamar urğanını tanıdı. «Bala kibi! Masal aytmasın!», – dep qayd ete Trubaç. O, bu areketleri yañlış olğanını tanıp, zarar körgen kişi ondan büyük insanlarnı aldatıp buña mecbur etti, dey.
Bekir Degermenci de Aytannen sert laf etilgenini inkâr etmey. Aynı vaqıtta o, qorquzılğanını ve bir zarar ketirmek niyetleri bar olğanını inkâr ete. Sorğu vaqtında borc qaytarıluvınen bağlı qanunlarğa, belki de, uymağanını, amma maneviy ceetten başqa çaresi yoq edi, dep ayta. «Bugün de böyle vaziyet olsa edi, aynısını yapar edim!», – dep qayd etti Bekir Degermenci.
İmaye diger delillerni qoşmaq içün mahkemeni başqa künge avuştırmağa rica etti, amma mahkeme razı olmadı. Munaqaşalarğa azırlanmağa teklif etken prokurornıñ muracaatını ise qanaatlendirdi. Buña ve qadınıñ delillerni diqqatnen tedqiq etmekten vazgeçkenine baqılsa, aprelniñ 10-na belgilengen munaqaşalar qadınıñ bu dava boyunca qararğa tesir etmeycek, dep tahmin etmek mümkün.