text:
Duvar beton Kırımı kırımı kompresor ile beton kırma hilti ile beton duvar kırma küçük çaplı yıkım işleri ara bölme duvar yıkımı beton kesme delme kırma işi yapılır.Planlanan bölgenin kırımı isteğiniz doğrultusunda uzaman ekibimizce temiz ve güvenli bir biçimde yapılmaktadır.NOKTA YAPI İNŞAATTAN Tadilat Kırım FIYAT ALMAK IÇIN HEMEN ARAYIN ( 0530 205 47 62 )
İstanbul tüm bölgelerine mahallelerine Duvar beton Kırımı hizmeti verilmektedir. Web sitemiz üzerinden bize ulaşın 0530 205 47 62.En kısa sürede size yakın Duvar beton Kırımı için saha ekiplerimizi tarafınıza yönlendiriyoruz.
İmrahor Duvar beton Kırımı,İslambey Duvar beton Kırımı,Merkez Duvar beton Kırımı,Yavuzselim Duvar beton Kırımı,Atatürk Duvar beton Kırımı,Bahşayış Duvar beton Kırımı,Boğazköy Duvar beton Kırımı,Boğazköy Duvar beton Kırımı, Bolluca Duvar beton Kırımı, Ambarlı Duvar beton Kırımı, Cihangir Duvar beton Kırımı, Denizköşkler Duvar beton Kırımı, Firuzköy Duvar beton Kırımı, Gümüşpala Duvar beton Kırımı, Merkez Duvar beton Kırımı, Mustafa Kemal Paşa Duvar beton Kırımı, Tahtakale Duvar beton Kırımı, Üniversite Duvar beton Kırımı, Yeşilkent Duvar beton Kırımı,Bağlar Duvar beton Kırımı, Barbaros Duvar beton Kırımı, Çınar Duvar beton Kırımı, Demirkapı Duvar beton Kırımı, Evren Duvar beton Kırımı, Fatih Duvar beton Kırımı, Fevzi Çakmak Duvar beton Kırımı, Göztepe Duvar beton Kırımı, Güneşli Duvar beton Kırımı, Hürriyet Duvar beton Kırımı, İnönü Duvar beton Kırımı, Kâzım Karabekir Duvar beton Kırımı, Kemalpaşa Duvar beton Kırımı, Kirazlı Duvar beton Kırımı, Mahmutbey Duvar beton Kırımı, Merkez Duvar beton Kırımı, Sancaktepe Duvar beton Kırımı, Yavuzselim Duvar beton Kırımı, Yenigün Duvar beton Kırımı, Yenimahalle Duvar beton Kırımı, Yıldıztepe Duvar beton Kırımı, Yüzyıl Duvar beton Kırımı, Bahçelievler Duvar beton Kırımı, Cumhuriyet Duvar beton Kırımı, Çobançeşme Duvar beton Kırımı, Fevzi Çakmak Duvar beton Kırımı, Hürriyet Duvar beton Kırımı, Kocasinan Duvar beton Kırımı, Siyavuşpaşa Duvar beton Kırımı, Soğanlı Duvar beton Kırımı, Şirinevler Duvar beton Kırımı, Yenibosna Duvar beton Kırımı, Zafer Duvar beton Kırımı,
Ataköy Duvar beton Kırımı, Basınköy Duvar beton Kırımı, Cevizlik Duvar beton Kırımı, Kartaltepe Duvar beton Kırımı, Osmaniye Duvar beton Kırımı, Sakızağacı Duvar beton Kırımı, Şenlikköy Duvar beton Kırımı, Yenimahalle Duvar beton Kırımı, Yeşilköy Duvar beton Kırımı, Yeşilyurt Duvar beton Kırımı, Zeytinlik Duvar beton Kırımı, Zuhuratbaba Duvar beton Kırımı, Altınşehir Duvar beton Kırımı, Bahçeşehir Duvar beton Kırımı, Başakşehir Duvar beton Kırımı, Güvercintepe Duvar beton Kırımı, Kayabaşı Duvar beton Kırımı, Şahintepe Duvar beton Kırımı, Ziya Gökalp Duvar beton Kırımı, Altıntepsi Duvar beton Kırımı, Cevatpaşa Duvar beton Kırımı, İsmetpaşa Duvar beton Kırımı, Kartaltepe Duvar beton Kırımı, Kocatepe Duvar beton Kırımı, Muratpaşa Duvar beton Kırımı, Orta Duvar beton Kırımı, Terazidere Duvar beton Kırımı, Vatan Duvar beton Kırımı, Yenidoğan Duvar beton Kırımı, Yıldırım Duvar beton Kırımı, Abbasağa Duvar beton Kırımı, Akatlar Duvar beton Kırımı, Arnavutköy Duvar beton Kırımı, Balmumcu Duvar beton Kırımı, Bebek Duvar beton Kırımı, Cihannüma Duvar beton Kırımı, Dikilitaş Duvar beton Kırımı, Etiler Duvar beton Kırımı, Gayrettepe Duvar beton Kırımı, Konaklar Duvar beton Kırımı, Kuruçeşme Duvar beton Kırımı, Kültür Duvar beton Kırımı, Levazım Duvar beton Kırımı, Levent Duvar beton Kırımı, Mecidiye Duvar beton Kırımı, Muradiye Duvar beton Kırımı, Nisbetiye Duvar beton Kırımı, Ortaköy Duvar beton Kırımı, Sinanpaşa Duvar beton Kırımı, Türkali Duvar beton Kırımı, Ulus Duvar beton Kırımı, Vişnezade Duvar beton Kırımı, Yıldız Duvar beton Kırımı, Adnan Kahveci Duvar beton Kırımı, Barış Duvar beton Kırımı, Büyükşehir Duvar beton Kırımı, Cumhuriyet Beylikdüzü Duvar beton Kırımı, Dereağzı Duvar beton Kırımı, Gürpınar Duvar beton Kırımı, Kavaklı Duvar beton Kırımı, Marmara Duvar beton Kırımı, Sahil Duvar beton Kırımı, Yakuplu Duvar beton Kırımı, Arapcami Duvar beton Kırımı, Asmalımescit Duvar beton Kırımı, Bedrettin Duvar beton Kırımı, Bereketzade Duvar beton Kırımı, Bostan Duvar beton Kırımı, Bülbül Duvar beton Kırımı, Camiikebir Duvar beton Kırımı, Cihangir Duvar beton Kırımı, Çatmamescit Duvar beton Kırımı, Çukur Duvar beton Kırımı, Emekyemez Duvar beton Kırımı, Evliya Çelebi Duvar beton Kırımı, Fetihtepe Duvar beton Kırımı, Firuzağa Duvar beton Kırımı,
Gümüşsuyu Duvar beton Kırımı, Hacıahmet Duvar beton Kırımı, Hacımimi Duvar beton Kırımı, Halıcıoğlu Duvar beton Kırımı, Hüseyinağa Duvar beton Kırımı, İstiklal Duvar beton Kırımı, Kadı Mehmet Efendi Duvar beton Kırımı, Kamerhatun Duvar beton Kırımı, Kalyoncukulluğu Duvar beton Kırımı, Kaptanpaşa Duvar beton Kırımı, Katip Mustafa Çelebi Duvar beton Kırımı, Keçecipiri Duvar beton Kırımı, Kemankeş Kara Mustafa Paşa Duvar beton Kırımı, Kılıçalipaşa Duvar beton Kırımı, Kocatepe Duvar beton Kırımı, Kulaksız Duvar beton Kırımı, Kuloğlu Duvar beton Kırımı, Küçükpiyale Duvar beton Kırımı, Müeyyetzade Duvar beton Kırımı, Ömeravni Duvar beton Kırımı, Örnektepe Duvar beton Kırımı, Piripaşa Duvar beton Kırımı, Piyalepaşa Duvar beton Kırımı, Pürtelaş Duvar beton Kırımı, Sururi Duvar beton Kırımı, Sütlüce Duvar beton Kırımı, Şahkulu Duvar beton Kırımı, Şehit Muhtar Duvar beton Kırımı, Tomtom Duvar beton Kırımı, Yahya Kahya Duvar beton Kırımı, Yenişehir Duvar beton Kırımı, 19 Mayıs Duvar beton Kırımı, Ahmediye Duvar beton Kırımı, Alkent Duvar beton Kırımı, Atatürk Duvar beton Kırımı, Bahçelievler Duvar beton Kırımı, Batıköy Duvar beton Kırımı, Celaliye Duvar beton Kırımı, Cumhuriyet Duvar beton Kırımı, Çakmaklı Duvar beton Kırımı, Dizdariye Duvar beton Kırımı, Fatih Duvar beton Kırımı, Güzelce Duvar beton Kırımı, Hürriyet Duvar beton Kırımı, Kamiloba Duvar beton Kırımı, Karaağaç Duvar beton Kırımı, Kumburgaz Merkez Duvar beton Kırımı, Mimarsinan Duvar beton Kırımı, Muratbey Duvar beton Kırımı, Muratçeşme Duvar beton Kırımı, Pınartepe Duvar beton Kırımı, Türkoba Duvar beton Kırımı, Ulus Duvar beton Kırımı, Yenimahalle Duvar beton Kırımı,
İmrahorDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,İslambeyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,MerkezDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,YavuzselimDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,AtatürkDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,BahşayışDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,BoğazköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,BoğazköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,
BollucaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AmbarlıDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, CihangirDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, DenizköşklerDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, FiruzköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, GümüşpalaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, MerkezDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Mustafa Kemal PaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, TahtakaleDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ÜniversiteDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YeşilkentDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,BağlarDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BarbarosDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ÇınarDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, DemirkapıDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, EvrenDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, FatihDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Fevzi ÇakmakDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, GöztepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, GüneşliDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, HürriyetDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, İnönüDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Kâzım KarabekirDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KemalpaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KirazlıDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, MahmutbeyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, MerkezDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, SancaktepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YavuzselimDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YenigünDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YenimahalleDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YıldıztepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YüzyılDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BahçelievlerDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, CumhuriyetDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ÇobançeşmeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Fevzi ÇakmakDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, HürriyetDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KocasinanDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, SiyavuşpaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, SoğanlıDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ŞirinevlerDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YenibosnaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ZaferDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AtaköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BasınköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, CevizlikDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KartaltepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, OsmaniyeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,
SakızağacıDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ŞenlikköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YenimahalleDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YeşilköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YeşilyurtDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ZeytinlikDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ZuhuratbabaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AltınşehirDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BahçeşehirDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BaşakşehirDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, GüvercintepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KayabaşıDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ŞahintepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Ziya GökalpDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AltıntepsiDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, CevatpaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, İsmetpaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KartaltepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KocatepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, MuratpaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, OrtaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, TerazidereDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, VatanDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YenidoğanDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YıldırımDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AbbasağaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AkatlarDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ArnavutköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BalmumcuDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BebekDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, CihannümaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, DikilitaşDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, EtilerDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, GayrettepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KonaklarDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KuruçeşmeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KültürDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, LevazımDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, LeventDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, MecidiyeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, MuradiyeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, NisbetiyeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, OrtaköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, SinanpaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, TürkaliDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, UlusDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, VişnezadeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YıldızDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Adnan KahveciDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BarışDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BüyükşehirDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Cumhuriyet BeylikdüzüDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, DereağzıDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, GürpınarDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KavaklıDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, MarmaraDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, SahilDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YakupluDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ArapcamiDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AsmalımescitDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BedrettinDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BereketzadeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BostanDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BülbülDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, CamiikebirDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, CihangirDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ÇatmamescitDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ÇukurDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, EmekyemezDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Evliya ÇelebiDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, FetihtepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, FiruzağaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, GümüşsuyuDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, HacıahmetDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, HacımimiDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, HalıcıoğluDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, HüseyinağaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, İstiklalDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Kadı Mehmet EfendiDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KamerhatunDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KalyoncukulluğuDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KaptanpaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Katip Mustafa ÇelebiDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KeçecipiriDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Kemankeş Kara Mustafa PaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KılıçalipaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KocatepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KulaksızDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KuloğluDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KüçükpiyaleDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, MüeyyetzadeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ÖmeravniDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ÖrnektepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, PiripaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, PiyalepaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, PürtelaşDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, SururiDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, SütlüceDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ŞahkuluDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Şehit MuhtarDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, TomtomDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Yahya KahyaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YenişehirDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, 19 MayısDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AhmediyeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AlkentDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AtatürkDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BahçelievlerDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BatıköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, CelaliyeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, CumhuriyetDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ÇakmaklıDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, DizdariyeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, FatihDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, GüzelceDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, HürriyetDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KamilobaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KaraağaçDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Kumburgaz MerkezDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, MimarsinanDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, MuratbeyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, MuratçeşmeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, PınartepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, TürkobaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, UlusDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, YenimahalleDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,
ArnavutköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AvcılarDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BağcılarDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BahçelievlerDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BakırköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,Duvar Beton Kırım Yıkım Kesme,
BaşakşehirDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BayrampaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BeşiktaşDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BeylikdüzüDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BeyoğluDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BüyükçekmeceDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,
ÇatalcaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, EyüpDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, EsenlerDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, EsenyurtDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, FatihDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, GaziosmanpaşaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,
GüngörenDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KâğıthaneDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KüçükçekmeceDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, SarıyerDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, SilivriDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, SultangaziDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,
ŞişliDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ZeytinburnuDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, Anadolu YakasıDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AdalarDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, AtaşehirDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, BeykozDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,
ÇekmeköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KartalDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, KadıköyDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, MaltepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, PendikDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, SancaktepeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,
SultanbeyliDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ŞileDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, TuzlaDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ÜmraniyeDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme, ÜsküdarDuvar Beton Kırım Yıkım Kesme,


c: text/html

text:
Hollandiyada bozdan häykällär
Gaagadağı 500 m2 lık çatır êçendä häykällär yasaldı
Hollandiyaneñ Gaaga şähärendä oyıştırılğan “Bozdan häykällär” festivale başlandı.
Şeveningen ilçäsendäge plyajda oyıştırılğan çarada “Qarlar ile” isemle mul’tfil’m qaharmannarınnan toruçı bozdan häykällär zur qızıqsınu kürde.
Kilüçelär 500 m2 lık çatır êçendäge häykällär belän räsemgä töşte.
Festival’ 2020 yılnıñ 12 ğinwar könenä qadär baraçaq.
Bäyläneşle xäbärlär
TRT WORLD FORUM 2021: Klimat krizisı belän köräş yulları
Angliya wäkile Bridge: “Törkiyä bik möhim iq’tisad. Tübän häm nul’ uglerod citeşterä aluı cähätennän dä möhim il”
Kuşadasına ike kruiz qorabı belän 570 turist kilde
Aydınnıñ Kuşadası ilçäsenä berse Norvegiya, ikençese Bagamı bayraqlı ike kruiz köymäse belän 570 turist kilde

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yanvarniñ 11-nde aqşam yüzlernen insan Tehranda Amir Kabir universiteti ve Tehran universitetiniñ binaları ögünde narazılıq aktsiyalarına çıqtı, dep bildire Azatlıq Radiosınıñ/Farda Radiosınıñ İran hızmeti.
İştirakçilerniñ büyük qısmı eki aliy oquv yurtunıñ studentleri edi, olar 176 insan elâk olğan «Ukraina halqara ava yollarınıñ» uçaq qazasında qabaatlı olğanlarnı cezalamağa talap etti, dep bildire «Nastoyaşçeye vremâ».
Şaatlarnıñ bildirgenine köre, narazılıq bildirgenler şiarlarnı seslendire: «Yalancılar, yalancılar!», «İslâm inqilâbı qaravulı, masharalıq, memleketimizni raat qaldırıñız» ve «Diktator ketsin!».
Qayd etilgenine köre, narazılıq bildirgenlerni quvet qurulışlarınıñ vekilleri mototsikllernen sarıp aldı, bazı blogerlerniñ içtimaiy ağlarda bildirgenine köre, politsiyanen çatışmalar oldı, quvetçiler insanlarnı dağıtmaq içün sersemletme granatalarını qullandı.
Irna İran agentliginiñ haber etkenine köre, narazılıq bildirgenler elâk olğan uçaq yolcularınıñ hatırasına çıraq ve çeçekler ketire. Agentlikniñ jurnalistleri politsiyanen çatışma olğanını bildirmey.
İran, Tehran yaqınlarında tüşken «Ukraina halqara ava yollarınıñ» uçağı arbiyler tarafından «yañlışlıqnen» tüşürilgenini tanıdı. Resmiy Tehran malümatına köre, uçaq İslâm inqilâbı qaravul korpusınıñ müim obyektlerinden biri tarafına aylanğanda «duşman nişanı» olaraq köründi. Arbiyler, ABD ile kerginleşken munasebetler sebebinden «eñ yüksek seviyede azır edi», bu «insan hatasına» yol açtı. İslâm inqilâbı qaravullar korpusı Tehranda Ukraina uçağınıñ tüşürilmesinden «bütün mesüliyetni» öz boynuna aldı.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy, İran akimiyeti qaza «qabaatını tolusınen almalı», dep israr ete.
«Ukraina halqara ava yolları» ava şirketiniñ PS752 seferli Boeing 737-800NG uçağı yanvarniñ 8-nde saba Tehrandan Kyivge yol alıp, İran paytahtınıñ halqara ava limanından çıqıp tüşti. 176 insan elâk oldı, 167-si yolcu ve 9 ekipaj azası edi. Elâk olğanlar arasında – 11 Ukraina vatandaşı (ekipaj azaları ve 2 yolcu).
Uçaq 2016 senesi yapıldı. Şirketniñ bildirgenine köre, bir problemi yoq edi ve yanvarniñ 6-nda uçuştan evel tehnik teşkerüvi yapıldı.
Daa evel bir sıra kütleviy haber vastası ABD ve diger memleketlerniñ istihbarat menbalarına esaslanıp, Ukraina halqara ava yolları ava şirketiniñ «Boeing» uçağı İran raketasınen tüşürildi, dep bildirdi, daa soñra bunı Kanada ve Büyük Britaniya liderleri de ayttı. İran akimiyeti 176 insan elâk olğan Ukraina uçağı tüşürilgenine dair versiyanı inkâr etken edi.


text:
Sentâbr 14-te Aqmescitte Qurban bayram qayd etilecek, merasimler merkeziy Gagarin bağçasında keçirilecek. Bayram programması çerçivesinde qırımtatar yırcıları ve bediiy taqımlarnıñ kontserti taqdim etilecek. Parkta sport, bala ve oyun meydançıqları çalışacaq. Bu aqta Qırım ve Sevastopol musulmanları diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
Balalarnı bedava attraktsionlar, altı qarınca, batutlar bekleycek. Sport meydançığında küreş ve armresling yarışları keçirilecek. Bundan da ğayrı, halq yaratıcılığı yarmalığı çalışacaq. Er istegen insan quyumcılıq ve çölmekçilik, nağış ve mehendi master-klasslarında iştirak ete bilecek.
Elde etilgen malümatqa binaen, bağçada Pilâv festivali keçirilecek, bayram musafirleri bedava aşay bilecek ve şef-aşçılarınıñ işine qıymet kese bilecek.
Qırımda musulman Qurban bayramı raatlıq künü olaraq ilân etildi.
Qurban bayramı – islâm taqviminiñ eñ müim bayramlarından biri ola, bu vaqıt musulmanlar, ibadet olaraq, qurban çala.


text:
Mayısnıñ 11-nde Zuya qasabasında sovetlerniñ arbiyi, Sovetler Birliginiñ qaramanı Seytnafe Seytveliyev ve qırımtatar ressamı Ramiz Netovkinniñ hatırasına boks yarışı keçirildi. Qırımnıñ çeşit köşelerinden 90 genç boksçı toplaştı, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Yarış başlamazdan evel Ramiz Netovkinniñ hatırasını saqlav teşebbüs gruppasınıñ azası, qırımtatar cemaatçısı Eskender İlyasov çıqışta bulundı. O, yaş sportçılarğa Ramiz Netovkinniñ ğalebeleri aqqında tarif etip, teşkilâtçılarğa teşebbüs gruppasınıñ bahşışlarını berdi.
«Teşebbüs gruppamıznıñ muracaatından soñ teşkilâtçılar bu büyük yarışnı, evelden planlaştırılğanı kibi, tek Seytnafe Seytveliyevniñ hatırasına degil, meşur ressam Ramiz Netovkinniñ hatırasına da bağışladı. Yañı nesilniñ meşur qırımlılarnı bilmesi kerek. Netovkinniñ hatırasını saqlamaq içün planlarımız büyük ve bu müim cemaat işinde ittifaqdaşlarımız ket-kete daa çoq olğanına quvanamız», – dep ayttı Qırım.Aqiqatqa İlyasov.
2018 senesi oktâbr ayında qırımlı faaller ressam Ramiz Netovkinniñ hatırasını saqlav teşebbüs gruppasınıñ qurulğanını ilân etken edi.
Daa soñra Qarasuvbazarda Netovkinniñ hatırasını saqlav teşebbüs gruppasınıñ toplaşuvında oña abide tiklemege teklif etildi.
Aprelniñ başında Qarasuvbazarnıñ ülkeşınaslıq müzeyinde Ramiz Netovkinniñ hatıra aqşamı keçirildi.
Ramiz Netovkin 1960 senesi Taşkent vilâyetiniñ Almazar qasabasında dünyağa keldi. 1975 senesinden berli Qarasuvbazarda yaşadı. 1980 senesi Samokiş Aqmescit bediiy oquv yurtunı bitirdi. «Qarasuvbazarnıñ civarları» albomı içün Bekir Çoban-Zade mukâfatınıñ «Qarasuvbazarnıñ keçmişi, bugüni ve kelecegini aks ettirgen eñ eyi eser» kategoriyasınıñ laureatı oldı. 1983 senesinden başlap vilâyet, cumhuriyet ve çetel sergileriniñ faal iştirakçisi oldı.
Aqmescit, Bağçasaray, Kezlev, Aluşta, Moskva (Rusiye), Tartu (Estoniya), Varşava ve Lüblin (Poloniya), New York (ABD), Kastamonuda (Türkiye) şahsiy sergileri keçirildi. Ressam 2011 senesi iyülniñ 16-nda vefat etti.


text:
Qırım «Nazirler şurası» 2015 senesiniñ cumhuriyet büceti aqqında qanun leyhasını tasdıqladı – masraf ve kelirlerniñ umumiy miqdarı 62 885,5 mln rubleni teşkil ete. Vesiqa bugün «ükümet» toplaşuvında tasdıqlandı.
Leyhağa binaen, Qırımnıñ bergi ve bergi olmağan kelirler 15 824 mln rubleni teşkil etecek, federal bücetten berilgen bücetlerara yardım ise – 47 061 mln ruble. Böylece, federal bücet transferleri cumhuriyet bücetiniñ aman-aman 75% teşkil ete.
Şahsiy kelir 15% teşkil ete – 2 416 mln rub, Qırımnıñ teşkilât mal-mülku 14% teşkil ete – 2 200 mln rub. Teşkilâtlarnıñ kâr bergisi daa 9% ketirmeli – 1 412 mln rub.
Masraflar strukturasında tasil birinci yerde – 27,5%. Ondan soñra sağlıq saqlav – 20,7%, ve içtimaiy qoruv – 20%. 2015 senesi tasil içün 17,3 mlrd ruble belgilendi, 2015-2017 seneleri Qırım Cumhuriyetiniñ sağlıq saqlav saasınıñ devlet inkişaf programması içün – 8 392 mln ruble, ve daa tahminen 8 mlrd ruble – «sağlıq saqlav saasında diger tedbirler içün».
Cumhuriyet bücet müessiseleriniñ hadimler aylıqlarına 13,3 mlrd rub belgilendi, balalı qorantalarnıñ yardımına – 3,149 mlrd rub, yardımğa muhtac olğanlar içün içtimaiy maaş içün 2,16 mlrd rub belgilendi.
Kelecek sene yatırım masrafları 6 435,5 mln ruble seviyesinde planlaştırıla, olardan maşina yollarınıñ tamirine – 4 185,4 mln rub, esas fondlarnıñ yatırımları – 2 250 mln rub.
Bücet aqqında qanun leyhasını Qırımnıñ «Devlet şurası» yılnıñ soñuna qadar tasdıqlamaq kerek.
2014 senesiniñ Qırım büceti 20 961,8 mln rublelik masraflarnı belgilegen edi.


text:
Rusiyeniñ Qırım işğaliniñ yıllığında prezident Vladimir Putinni yarımadada qırımtatar matbuat vastalarınıñ qapatılmasına fırsat bermemek ve Rusiye qaidelerine köre qayd etüvinde yardım etmege çağıralar.
Seyirci ve faal cemiyetniñ mütenasip muracaatını öz Facebook saifesinde Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Ukrainada nam qazanğan artist Elzara Batalova aşkâr etti.
«Biz, aşağı imza qoyğan, birinci ve yekâne qırımtatar: «ATR» telekanalı, «Lâle» bala telekanalınıñ seyircileri ve «Meydan-FM» radiostantsiyasınıñ diñleyicileri, mezkür matbuat resurslarınıñ qayd etüvinde yardımcı olğanıñıznı isteymiz. Aprel 1 künü Qırım matbuat vastalarınıñ Rusiye qanuniyetine köre qayd etüv müddeti soñuna yete, ATR telekanalı Roskomnadzorğa defalarca vesiqalarını berse de, olarnı alâ daa tasdiqlamadılar», – denile muracaatta.
Mektüp müellifleri şunı qayd eteler ki, Roskomnadzorğa bütün zaruriy vesiqalarnı bergen «Lâle» bala telekanalı ve «Meydan» radiosı da yañıdan qayd etilip olamay.
«Dünyada birinci ve yekâne qırımtatar telekanalı ve radiosınıñ qapatıluv telükesi ola, böyleliknen qırımtatarlar til, medeniyet, milliy adetlerni saqlap, inkişaf etmek imkâniyetinden marum qala», – deyler muracaatta.
«Meydanğa kelgen işbu matbuat resursları yalñız qırımtatarlar arasında degil de, kumık, qaray, balqar, tatar ve diger türk tilli ve çoq milletli Qırım ve Rusiye Federatsiyasında diger halqlar arasında ğayet belli oldı», – denile muracaatta.
Mında şunı da qayd eteler ki, «ATR, Lâle ve Meydan radiosınıñ qapatılması Rusiye prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ aqlavı aqqında emrine ters kele ve Qırım Cumhuriyetinde milletlerara munasebetlerine menfiy tesir ete bile».
Muracaat Rusiye baş naziri Dmitriy Medvedev, ombudsmen Ella Pamfilova, Qırım baş naziri Sergey Aksönov, Rusiye Federatsiyasınıñ Qırımda vekâletli temsilcisi Oleg Belaventsev adına yollanılğan.
ATR telekanalınıñ yolbaşçılığı Qırımda 2015 senesi aprel 1-den yayınlavnıñ toqtatıla bilecegi aqqında bildirgen edi. Bu mesele mart 16 künü Jenevada İnsan aqları boyunca BMT komitetinde de muzakere etilgen edi.


text:
Cumaaqşamı künü, yanvar 22-de, Moskvada qırımtatarlarnıñ milliy yetekçisi Mustafa Cemilevniñ Federal migratsion hızmetine davası boyunca mahkeme toplaşuvı keçirilecek. Cemilev Qırımğa kirişi yasaq etilgenine itiraz bildire.
Bunı advokat Mark Feygin twitterde bildirdi.
Advokatnıñ malümatına köre, mahkeme toplaşuvı saat 15:00 başlanacaqtır.
Mustafa Cemilevge işğal etilgen Qırımğa kiriş yasaq etilgeni sebebinden dava daa 2014 senesi oktâbr ayında açılğan edi.
2014 senesi baarde Cemilevge Qırımğa kirişini 5 yılğa yasaq ettiler, birazdan, iyül ayında, mütenasip qarar Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovğa da nisbeten alınğan edi.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
41 QIRQ BİRİNCİ DERS
· Luğatlar – tilimizniñ temelidir
Belli olğanı kibi, binanı tutqan – onıñ temeli olsa, tilniñ temeli ise – luğattır. Tilde qullanılğan sözler, ibareler, şive sözleri, terminler, frazeologizmler, atalar sözleri ve aytımlar luğatlarda toplana. Luğat – bu, til zenginliginiñ toplanğan yeridir, qazinesidir.
Adam evsiz yaşap olamağanı kibi, til de luğatsız yaşap olamay. Bilmegen sözümizni ya da tanış olmağan bir sözni biz luğatta qıdıramız, anda tapamız. Luğat – adamnıñ eñ yaqın ocasıdır.
Mekteplerde ve aliy oquv müessiselerinde tasil alğan adamlar luğatqa muhtac, çünki olar er kün luğatnı qoluna alıp, içinden kerekli sözlerni, ibarelerni qıdıra.
Oquyıcılarnıñ til zenginligini arttırmaq içün birinci yardımcı da – luğattır. Meselâ, talebelerniñ luğatnı qullanmağan künü olmay, çünki mektepte, til dersleriniñ er birinde talebe 5-10 yañı söznen tanış olmaq kerek.
Bediiy edebiyatnı oquğanda da, kimer sözler, söz birikmeleri ve ibarelerge rastkeline, olarnıñ ne mana taşığanını, ebet, luğatta qıdırmaq kerek ola.
Umumen aytacaq olsaq, luğat – bizim daimiy sadıq yoldaşımız, çoq bilgen ocamız, ikmeti ögreticimizdir.
Luğat tertip etmek adden-aşır küç iştir. “Luğat yapmaq – yinenen quyu qazmaq”, – degenleri pek doğru laf.
Bir balaban luğat yapmaq içün bir adamnıñ ömüri bile yetmey. Bu işte çoq adamnıñ, yani mahsus tizilgen kollektivlerniñ emegi kerek. Böyle struktura bizde bugün yoq. Lâkin luğatsız oturmağa olmay. Bunı añlap, ayrı insanlarımız (olarnıñ içinde men de barım), öz şahsiy vaqtı esabına, qorantasını baqmaq içün, kündüz işlep, aqça qazansa, geceleri közüniñ nurunı tökip, luğat tertip ete.
Luğat tertip eticiler qolundan kelgeni qadar luğat içine tilimizniñ bütün baylığını kirsetmege tırışa.
Bu işni yapmaq içün tertip eticilerniñ özüne çoq bilmek kerek: em grammatikanı, em leksikanı, em folklornı, em tarihnı ve ilâhre. Luğatqa yañlış yazmağa olmay.
Luğat tertip etme işiniñ daa bir küçlükleri bar. Sürgünlik devrinde qırımtatar edebiy tilinde pek çoq al olmağan meseleler toplandı. Olar al olunsa, luğat tertip etmesi bayağı yengil olacaq. Al olacaq meselelerniñ bir qaçını ketirmek isteyim. Meselâ:
1. Qırımtatar terminologiyasınıñ işlenmesi, normalizatsiyası ve ünifikatsiyası meselesi;
2. Kimer sözler çeşit yerde çeşit türlü yazıla, olarnı bir şekilde yazmaq kerekligi meselesi;
3. Şivelerniñ tilimizdeki rolü ve olarnıñ luğatta yeri meselesi;
4. Eski ya da eskirgen sözlerniñ rolü ve olarnıñ luğatta yeri meselesi;
5. Alınma ve immanent (yani tilimizge ait) sözleriniñ ratsional tarzda luğatqa kirsetmek meselesi ve il.
Bu meseleler sade ve yengil-yengil çezilgen meseleler degil. Olarnı çezmek içün bu işke ilim adamlarıñ, tilcilerniñ potentsialını celp etmek kerek.
Bu yönelişte ilmiy işlernen Qırım müendis-pedagogika yanındaki Qırımtatar tili ve edebiyatınıñ ilmiy-tedqiqat merkezi oğraşıp başladı, lâkin bu teşkilât daa yaş, tecribesi yeterli degil ve andaki ilmiy hadimlerniñ sayısı pek az. Bu merkez – kerekli sayıda ilmiy hadimleri olğan İlmiy tedqiqat institutı olmaq kerek. İleride o institut olur degen ümüt etemiz. Lâkin memleketimizde bugün olıp keçken protsessler işançımıznı aqlaycağına şeklenemiz. Bu institutnı açtırmaq içün devlet ögünde bizim faal areketimiz kerek, talabımız kerek.
Tilimizde çezilmegen meseleler çoq olğanı sebebinden luğatlarımıznıñ seviyesini kerekli derecege yetkizmek içün olarnı qaç kere daa qayta-qayta işlemek kerek olacaq.
Luğatlarnıñ çeşiti:
Eki tilli luğatlar – (qırımtatarca-rusça ya da rusça- qırımtatarca luğat; qırımtatarca-ukraince ya da ukraince-qırımtatarca luğat ve il.);
İzalı luğat (yazıq ki, böyle luğat bizde daa yoq);
İmlâ luğatı (bu luğatlarda sözlerniñ yazılışı kösterile);
Orfoepik luğat (bu luğatta sözlerniñ aytılışı kösterile, çünki sözniñ yazılışı ve aytılışı arasında çoq yerde farq ola; böyle luğatımız da daa yoq);
Eki tilli frazeologizmler luğatı (bu luğat da bizde yoq);
Frazeologizmlerniñ izalı luğatı (bu luğat da bizde yoq);
Şiveler luğatı (meselâ, çöl, orta yolaq ya da yalı boyu şivesiniñ luğatı; (bu luğatlar da bizde yoq));
Sinonimler luğatı;
Antonimler luğatı ve ilâhre.
Şükür Allağa, bugün qolumızda bir qaç tertip eticiniñ yapqan luğatları bar.
* * *
Luğatnı tertip etken soñ onıñ daa bir müim işi bar: onı kerekli nushada bastırıp çıqarmaq kerek. Poligrafiya işleri ücüz degil, oña para kerek. Basmahaneciler: “500 nushadan eksik çıqarmağa elverişli degil, iç olmağanda 300 nusha olmaq kerek”, – deyler. Bastırmaq içün para kerek. Bugünki madiy vaziyetimiz epimizge belli, er adamda para tapıla qoymay.
Kene yahşı Reskomnatsımız bar da, kitaplarımızğa para ayırıp tura. Lâkin Reskomnatsnıñ aqçası episi kereklerimizge yetişmey. Ondan sebep müelliflerge bir yol qala: küçü yetse, kitabını öz parasına çıqara.
Ay-ay, bir fondumız olsa edi, anda toplanğan paranı böyle kerekli neşirlerge masraf etse edik, işimiz çanalamaz edi. Bugün ise öyle fondumız yoq. Türkiyede ve başqa memleketlerde parası olğan vatandaşlarımız bar. Kimerleriniñ zavod ve fabrikaları bar, keliri millionlarnen esaplana. Ne olur edi olar bizge yardım etse, musulmanlıq borcunı ödese. Yardımğa muhtac milletimiz ise bu yahşılıqnı unutmaz edi, minnetdar olur edi.
* * *
Yaşayış toqtamağanı kibi, bizge de, sayğılı vatandaşlar, toqtamağa olmay, qolumızdan kelgenini yapmaq kerekmiz. Ulu mütefikkirimiz İsmail Gasprinskiy aytqanı kibi: “Halqıña yardım etmege isteseñ, qoluñdan kelgenini yap”. Men qoşıp: “Qoluñdan kelgenini yap, tek qol qaçlap oturma!” – der edim.
Rabbimiz: “Dalap et, qulum, qısmetiñni bereyim!” – degen. Epimiz dalap etsek, istegimizge irişirmiz, er şeyimiz olur.
· Yıllar devamında azırlanğan luğat çıqtı
Keçenleri Seyran ocanıñ yıllar devamında tertip etip kelgen üç cıltlı (tomlu) “Rusça-qırımtatarca luğat”ı 500 nusha tirajınen basılıp çıqtı. Luğatqa mümkün olğanı qadar çoq söz, söz birikmesi, durğun birikme, frazeologizmni kirsetmek – müellifniñ esas maqsadı edi ve şu maqsadına o, belli bir derecede irişti demege mümkün.
Luğatnıñ umumiy kölemi 1334 saife, üçinde 80000-den ziyade söz ve söz birikmesi yer tapqan.
Sözlerniñ qarşısında berilgen luğat maqalelerinde müellif şu söznen yapılğan söz birikmeleri, cümleler ketire. Olarnıñ çoqusı bugünki til ameliyatında sıq-sıq qullanıla.
Ayrı sözlerniñ qarşısında edebiy tilde qullanılğan sözlerniñ yanında şivede qullanılğan ve eskirgen variantı berile. Meselâ:
coлb tuz, (диaл. tız), (ycT. mil)…
Kimer yerde ayrı yazıcı ve şairlerimizniñ öz eserinde qullanğan sözü de berile. Meselâ, Yunus Qandımnıñ (Ю.K.) qullanğan sözü:
coбpaHиe (cxoд) toplaşuv, (диaл. toplantı), (içtimaiyye – Ю.K.)…
Bazı luğat maqaleleriniñ soñunda,   işaretinden soñ frazeologizmler ve atalar sözleri berile. Meselâ:
cocHa …..   зaблyдиTbcя B Tpëx cocHax tüz yerde yolunı şaşırmaq….
Tilimizni ögrenmege istegenlerge bu luğatnıñ faydası olur degen ümüttemiz.
Onıñnen beraber, müellif oquyıcılarnıñ qaydlarını, tekliflerini, ve atta sağlam tenqitlerini de luğatta berilgen adreske yiberilgenini rica ete ve sabırsızlıqnen bekley.
Luğat satlıqqa çıqarıldı. Onı Kevser apteden ve İsmail Gasprinskiy adında kitaphaneden satın almaq mümkün.
· Şiirler, yırlar
Oquv yılı bitti – ögde yaz tatili.
Aydıñız, balalar,
deñizge barayıq,
Dalğalar içinde
bir yaldap toyayıq.
İstegen qızınsın,
istegen oynasın,
İstegen qumlarğa
kömülsin ve yatsın.
Yuriñiz, balalar,
deñizge barayıq,
Dalğalar içinde
bir yaldap toyayıq.
Yolda saqt oluñız!
Yolnı keçmek kerek olsa,
Keçitlerden keçiñiz,
Svetoforda yeşil yansa,
Soñ areket etiñiz.
Qırmızı yansa – toqtañız!
Aşıqmañız, pek havflı,
Unutmañız, biz yoldamız,
Sabır etkenler aqlı.
Sarı yansa, biraz turıp,
Yeşilni beklemeli,
Yeşilde de diqqat etip,
Yolnı devam etmeli.
Yolğa çıqqan er bir bala
Bularnı bilmek kerek,
Maşinalar yürgen yoldan
Saqt olıp keçmek kerek!
Sağ oluñız siz, ocam!
Oqup bilgi almaqnı,
İşni yahşı yapmaqnı,
Aqiqatlı olmaqnı
Ögrendim sizden, ocam.
Merametli olmaqnı,
Büyüklerni saymaqnı
Em de hatır tapmaqnı
Ögrendim sizden, ocam.
Dostluqnı, mabetlikni,
Yahşı adet kütmekni,
İnsanlarnı sevmekni
Ögrendim sizden, ocam.
Sağ oluñız siz, ocam!
Bar oluñız siz, ocam,
Sizge olğan sevgimni
Yüregimde saqlaycam!
· Devlet tilini ana tili esasında ögreneyik
· Doğru yazayıq ve laf eteyik
Aqlıñızda qalsın
1. Sözlerniñ soñundaki sağır tutuqlardan (p, t, k, q, ç ve il.) soñ
kelgen affiksler (i, ı, u, ü ve il.) sozuğınen başlasa, şu tutuqlar yanğıravuqlaşa.
Meselâ: kitap – kitabı, mektep – mektebi, maqsat – maqsadı,
ötmek – ötmegi, qatıq – qatığı, ilâç – ilâcı,
borç – borcu ve il.
2. Diger sözlerniñ soñundaki sağır tutuqlardan (p, t, k, q, ç ve il.) soñ
kelgen affiksler (i, ı, u, ü ve il.) sozuğınen başlasa da, olar yanğıravuqlaşmay.
Meselâ: dut – dutu, ot – otu, tat – tatı, set – seti, qat – qatı, tot – totu,
put – putu, zamet – zameti, ziyafet – ziyafeti, ziyaret – ziyareti,
zulmet – zulmeti, ibret – ibreti, ikmet – ikmeti, saç – saçı,
haç – haçı, kiramet – kirameti, Amet – Ameti, İsmet – İsmeti ve il.
Bu sözlerni aqılda tutmaq kerek, kerek olğanda luğatta tapıp baqmaq kerek.
· Atalar sözleri
Borç almaq qolay, qaytarmaq küç – BзяTb B дoлr лerko, BepHyTb TpyдHo
Şain (qarğa) uçuşından belli – BидHo cokoлa (BopoHy) пo пoлëTy
Köy köpeksiz olmaz – B ceMbe He бeз ypoдa
Adamnıñ yüregini bilip olamazsıñ – B cepдцe He Bлeзeшb
Yigitler işte bilinir – B Tpyдe poждaюTcя repoи
Yüz yıl yaşa, yüz yıl oqu – Bek жиBи, Bek yчиcb
İt itni aşamaz – Boлk Boлka He cъecT
· Frazeologizmler
Çelteknen suv taşımaq – B peшeTe Boдy HocиTb
Boğurdaqtan borç içinde – Becb B дoлry пo caMoe ropлo; B дoлrax kak B шeлkax
(Birini) közlerinen aşaycaq – Tak и Bпилcя B koro-To (rлaзaMи)
(Birini) eşek kibi işletmek – BoзиTb Boдy Ha koM-To
(Bir işniñ) tar yeri – yзkoe MecTo B чëM-To
Bir ağızdan – B oдиH roлoc
Onıñ işi bitken – Ero пeceHka cпeTa
Qaşqır kibi baqmaq – BoлkoM cMoTpeTb
· Ösümliklerniñ adları
пepcиk – şeftali – пepcиk
пeTpyшka – mağdanoz – пeTpyшka
пeTyHия – petunya – пeTyHiя
пиoH – şaqayıq, patlaq çanaq, ayuv gülü, drandafla – пiBoHiя
пиxTa – aqçam – cMepeka, ялиця
плaTaH – çınar – плaTaH
плayH – qurt ayağı – плayH, п’ядич
пoraHka – ağuv mantar – пoraHka


text:
Qırımlılar Ukraina yardımına muhtaclar, lâkin bu yardım yalıñız qısmen degil de, bir sıra areketler kompleksinen yapılmalı. Bunı Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz UNİAN neşirine bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, Qırım qırımtatarlarnıñ iştiragi ile bir sıra muzakerelerni keçirmeli.
Onıñ zanınca, qırımlılarnen bağlı qanunlarnı olarnıñ fikirlerini köz ögüne alıp, qabul etmeli.
«Olğan hatalar olmasın dep. Meselâ, Qırımdaki serbest iqtisadiy zona aqqında soñki qanun iş adamlarınıñ hocalıq faaliyeti ceetinden bir sıra sualler doğura. Ya da daa bir mesele, Rusiye pasportlarını almağa mecbur olğan qırımlılar qıtağa çıqar eken, anda añlaşılmağan vaziyetlerge oğraylar. Mence, Qırım yalıñız ayrı-ayrı meselelerniñ al etilmesine muhtac degil, bugün mında yaşağanlarğa bir sıra yardımlar kompleksi kerek», – dep qayd etti Meclis reisiniñ muavini.
Rusiyeniñ işğal etilgen Qırımnı keri qaytarmaqnıñ nasıl sebebi olması mümkün degen sualge, Ahtem Çiygoz diplomatik, iqtisadiy ve añlaşma usulları faydalı olacağını ayttı.
«Qırımda bir çoq millet yaşay, lâkin bizim regionımıznı Ukraina Şarqı ile qıyaslamaq mümkün degil. Evelden farqlı siyasiy küçler milletlerara meseleni ne qadar qullanmağa isteseler de, yerli sakinler er daim barışıqta yaşap, onıñ qıymetini bilip başladılar», – dep qayd etti Ahtem Çiygoz.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Aqmescitteki Kozlov soqağında yoq etilgen çarşınıñ yerinde yol tamiri keçirilgen yerde alış-veriş yapmağa tırışqan satıcılarğa rastkelmek mümkün.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ bildirgenine köre, satıcılar sepetlernen turalar. Çoqusı allarda sebze, meyva ve pitelerni satalar. Satıcılarnı ağır tehnika ve yol işleri raatsızlamay.
Jurnalistlernen laf etmege istemegen satıcılar fotoapparatlardan qorqa ve eşyalarını tez-tez toplaylar.
Aqmescit akimiyeti Kozlov soqağındaki çarşını yoq etken edi. Satıcılar Qırım Nazirler şurası yanında piket ötkermege tırıştılar. Yerli akimiyetniñ malümatına köre, iş adamlarına Aqmescitniñ diger çarşılarında iş yerlerini teklif ettiler.
Eski çarşı yerinde tamir işleri başladı, soñra bu yerde naqliyat vastaları yürecek.
Bazarertesi künü, iyül 20-de, Aqmescit memuriyetiniñ saytında Merkeziy bazar civarında ticaret sıñırlanacağını bildirdiler.


text:
Türkiyeniñ cenübiy-şimalinde, Diyarbakır şeeri civarında, cumaertesi künü aqşam maşina patlağanı sebebinden eki arbiy hızmetçi elâk oldı, dörtü yaralandı. Bildirilgeni kibi, maşina arbiy kolonna ketken yolnıñ qısmında patladı. Diyarbakır rayonı memuriyetiniñ bildirüvine köre, patlavnı terroristler keçirdiler. Türkiye akimiyeti böylece kürdlerni adlandıra, yaza Radio Svoboda.
Cumaertesi künü Kürdistannıñ İş firqası endiden Ankara ile barışıqqa riayet etmeycegini bildirdi. Bunı cuma künü Türkiye arbiy ava küçleri İraq şimalindeki Kürdistannıñ İş firqası lagerlerine ücüm etkeninden soñ ilân ettiler.
Türkiye Arbiy Ava quvetleri Suriyedeki «İslâm devleti» terroristik teşkilâtınıñ mevzilerine de ateş açmaqta. Türkiye baş naziri Ahmet Davutoğlu aytqanı kibi, ameliyat Türkiyege telüke olacağına qadar devam etecektir.


text:
«Qırım qamaçavı» gruppasına birleşken «Pravıy sektor» faalleri yarımada energetik qamaçavı boyunca aktsiyada iştirakini toqtatqanları aqqında bildireler. Bu aqta faallerniñ Facebooktaki bildirüvinde aytıla.
«Biznen ve Lenur İslâmovnıñ reberligi altındaki «Qırım maydanı» ştabına kirgen göñülli batalyon, vatanperver areketler ve cemaaat teşkilâtlarınıñ temsilcileri ile uyğunlaştırılmağan Qırımtatar Milliy Meclisiniñ beyanatı Ukraina tış ve iç duşmanlarına yol bere», – denile beyanatta.
Faallerniñ aytqanı kibi, küçlerini işğal etilgen Qırım ile sıñırdaş yolağına avuştıralar.
«Rusiyeniñ soñ künleri «Qırım qamaçavı» aktsiyasınıñ neticelerine reaktsiyasını közetip, ukrain arbiyleriniñ ve yarımada qamaçavı iştirakçileriniñ nezaret-kiriş noqtaları yanında arbiy tehnika ve insan resurslarınıñ büyük miqdarını köremiz. Böyle şaraitlerde «Pravvıy sektor» «Qırım maydanı» çerçivesinde qamaçav iştirakini toqtata, arbiy bölüklerimiz ukrain sıñırını işğal etilgen Qırım ile yanında qoruğan Ukraina Silâlı Quvetleriniñ arbiylerine yardımğa yönelecek», – deyler faaller.
Yaqında Qırım qamaçavı ştabınıñ reberi Lenur İslâmov ştab «Ukrenergo»ğa «Kahovka-Titan» elektrik yolağını Qırımğa ceryannı bermek içün tamamınen azırlamağa ruhset bergenini bildirdi. Qırımtatar Milliy Mecelisiniñ reisi, Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı Refat Çubarovnıñ sözlerine köre, faaller tamirlengen elektrik yolağını qullanmağa fırsat berirler. Dekabr 7 künü «Pravıy sektor» ve «Aydar» temsilcileri bunıñ ile razı olmağanlarını bildirdiler.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil.
Qırımğa dekabr 2 künü kelgen Rusiye prezidenti Vladimir Putin Kubanden Qırımğa energetik köpürniñ birinci yolağınıñ berilmesi tedbirinde iştirak etti.
Qırım qamaçavı teşebbüsçileri dekabr 6 künü qıtaiy Ukrainadan yarımadağa elektrikniñ bir yolaq vastası ile berile bilecegi aqqında bildirgen ediler. Bunı Ukraina prezidenti Petro Poroşenko tasdiqaldı.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, ilhaq etilgen Qırımda ötkerilmesi esnasında qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka ölgen, Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından faaliyetçilerniñ yaqalanuvını taqbih etti.
Brüsselde bulunğan Poroşenko: «Biz buña barışıq münasebet kösterip oturmamız. Rusiye bu dehşetli areketler içün cevapkâr olmalı. Qırımtatar halqını qorçalamaq içün tek bir yol bar – Qırımnıñ Rusiye işğalcilerinden azat etilmesidir», – dedi.
Bir grup qırımtatar faaliyetçileriniñ yaqalanuvı esnasında qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramay oldı. Adiseniñ yüz köstergen yerinden onı «acele yardım» alıp ketti. Daa soñra qadınnıñ vefatı aqqında haberler keldi.
Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçisi Nariman Celâl, bir grup qırımtatar faaliyetçileriniñ yaqalanmasına sebepçi olğan Türkiye vatandaşı, qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşkanıñ qorantasından para hırsızladı, dey.
İşğal etilgen Qırımdaki FSB idaresi, yaqalanğan faaliyetçilerni, Türkiye vatandaşından «hususan büyük miqdarda mal-mülk veya para talap etüv»de qabaatlay.
Rusiye tarafından yapılğan ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen alâqası bar dep zan etilgen Qırım musulmanlarınıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler yapıla.
Ukraina ve halqara cemaatçılığı Rusiyege defalarca muracaat etip, ilhaq etilgen Qırımdaki taqiplerini toqtatmağa davet ettiler.


text:
Rusiye akimiyeti işğal etilgen Qırımda ileride mabüslerniñ sayısını arttırmaq içün eki yañı tahqiqat izolâtorını quracaq. Bu aqta Ukraina Helsinki insan aqları birliginiñ icra müdiri Aleksandr Pavliçenko Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Ekspertniñ aytqanına köre, Aqmescit SİZOsı tutuv şaraitlerine köre Ukrainada eñ yaramay soylarından biri edi.
«Añlağanıma köre, şeerde bir izolâtor kesen-kes qurulacaq, 1000 kişilik ve 500 kişilik eki blok olacaq. Qırımnı ilhaq etken Rusiye akimiyetiniñ istegi nenen bağlı olğanını bilmeyim. Belki, cezalarnı yerine ketirüv, adliye sistemasınıñ obyektlerini çoqça qurmağa tırışa. Bu vaziyette müsbet ya da menfiy qıymet kesmege olmay, çünki, bir taraftan, laf şaraitlerniñ eyiliştirilmesi aqqında kete, diger taraftan – bu mabüslerniñ sayısını arttırmaq içün qullanıla bile», – dep añlattı Pavliçenko.
Onıñ fikirince, yarımadada yañı SİZOlarnıñ quruluvı – bugün azatlıqta olıp, amma «Qırımda işğalci rejimge qarşı çıqması azatlıqtan marum ete bilgenini» añlağanlar içün telüke ola.
«Ceza-icra sistemasınıñ inkişafı (2018–2026 seneleri)» Rusiye federal maqsat programması çerçivesinde altı izolâtornıñ qurulması planlaştırıla: eki Uzaq Şarqta, birer dane arktik alanda ve Şimaliy-Kavkaz federal okrugında ve eki dane işğal etilgen Qırımda.
SİZOlarnıñ rıqma-rıq tolu oluv problemi Qırımda Rusiye işğalinden soñ peyda oldı. Yekâne tahqiqat izolâtorı Aqmescitte buluna ve rıqma-rıq tolu, dep qayd etken edi Rusiye baş prokurorı Yuriy Çayka ve Qırımnıñ Cezalarnı yerine ketirüv federal hızmetiniñ reberligi.
2018 senesi qavğa çıqtı. Rusiye Cezalarnı yerine ketirüv federal hızmetiniñ müdir muavini Oleg Korşunovğa qarşı dava açıldı. Rusiye tahqiqat komiteti memurnı Aqmescitteki SİZO qurucılığında 200 million ruble masraf etkeninde qabaatladı.


text:
(Devam, bundan evelki qısmını bu yerde oquñız)
Kyivge köçken soñ ATR kanalınıñ nasıl körünişi bar? Ukraina ukümeti onıñ keçindirilmesi içün ne qadar para ayıra? Onıñ rehberleri öglerinde nasıl vazife qoydı? Bu hususta ATRniñ baş mudiri, Dünya Qırımtatar Kongressi prezidentiniñ muavini ve iş adamı Qırım.Aqiqat içün bergen intervyüniñ üçünci qısmında ikâye ete.
– Sizde bütün milliy kanallarğa barıp, tok-şoularda spiker sıfatında iştirak etmege imkânıñız bar. Ne içün siz öz yayınnı meydanğa ketirip, onıñ alıp barıcısı oldıñız?
– Siz, Qırımnıñ ne olğanını yahşı añlamağan qıtadaki ukrainler tarafından toplanğan ve oynatılğan teatr oyunınıñ elementi olacaqsıñız. Biz kibi, tamır halq kibi, bu Qırım toprağınıñ qumu ve layı, taşı kibi iç bir ukrain televideniyesi aytıp olamaz. Bizim buña tam bir aqqımız bar.
Biz, Qırımdaki ideologik maşinağa darbe endirgen leyhanı işke tüşürdik. Bilbordlarğa saylavğa barmağa çağırğan kolonkalarnıñ asılması iç bir vaqıt, Moskvada bile olmadı. Biz qıtadan buña qarşı ne qoya bilemiz? Ukraina telekanalları çalışmay, yalıñız Çoñğardaki quleden yayınlanğan ve sputnikke çıqqanlar çalışa bile.
– ATRniñ erkânında qaç kişi bar?
– Bizde endi 156 kişi çalışa.
– Yayınlavnıñ nasıl qısmı qırımtatar, rus ve ukrain tillerinde yapıla?
– Biz şimdi yayınlarnıñ tahminen 50%-ini qırımtatar, 30%-ini ukrain ve 20%-ini rus tilinde yapamız.
– Hatırlağanım kibi, siz eñ çoq baqılğan seriallarnı qırımtatar tiline tercime ete ediñiz?
Bizde «Lâle» telekanalınıñ sayesinde endi balalar ana-babalarını qırımtatar tilinde laf etmege ögreteler
– Biz multfilmlerni qırımtatar tiline dublâj yapamız. Biz bunı yapmaq borclumız. Biz tilimizni coyamız. Ve bunı yapqanımız sayesinde onı canlandıramız. Bizde «Lâle» telekanalınıñ sayesinde endi balalar ana-babalarını qırımtatar tilinde laf etmege ögreteler. Bizde işğal etilgen Qırım territoriyası içün çalışqan radiostantsiya bar. Em de, sıñırda özümiz zapt etken quleden yayınlaymız. Çünki o terk etilgen edi. Bu, ya «Kyivstar», ya da «MTS» – tam bilemem.
– Nasıl etip zapt ettiñiz?
– Aldıq, üstüne bericini qoydıq, bitti. Başqa variantımız yoq edi. Qoydıq, quraştırdıq, vesselâm! Ve yayınlaymız.
– Men, Kyivde yayınlamaq istegeniñizni eşittim.
– İsteymiz. Baqayıq, Milliy şura ne der… Bir de bir reklama büdjetimiz olması içün bizge zararğa çalışmama noqtası kerek. Radiostantsiya şimdi kârlı olamaz. Hususan Qırım içün yayınlağanda. Bunı nasıl etip parağa çevireyik? Şimdilik başqa bir ösüv noqtalarnı tapmaq isteymiz, şu cümleden qıtada.
– Telekanal ve radiodaki tehnikiy donatmalardan nesler yañı ve nelerni Qırımdan ketire bildiñiz?
– Zan etem ki, 40%-i – yañı ve 60%-i – ketirgen şeylerimiz.
– Bu eki yıl içinde devletten ne qadar para aldıñız?
– Bir kere 39 million ve ekinci kere 35 million (hrivna – QA) aldıq. Bu yıl daa bir şey almadıq.
– Amma 2018 senesi içün de paranıñ ayırılması közde tutula?
– İç şübhesizdir ki, közde tutula. Asılında 2021 senesine qadar. Men böyle olacağına umüt etem. Biz yavaş-yavaş munasebetler qura, reklama bericilernen tanış olamız, bizde endi reytingimiz bar, biz televizion panelinde mevcutmız…
– Devlet tarafından berilgen para masraflarıñıznıñ ne qadarını qapata?
– Yarısını.
– ATR em yayın programmalaştırılmasını, em de yönelişini deñiştirdi – şimdi endi bu, informatsion-intellektual kanal oldı. Bunıñ sebebi ne?
– Biz buña soñ derece şuurlı olaraq keldik. İlhaq olğanda, halqımız mahv etilgende biz sabadan aqşamğace sevgi seriallarını, kontsertlerni kösterip olamaymız. Misal içün, FSB memuriy sıñırnı keçken yigitni yaqaladı… Analar soñundan qıdıra ve evlâtları qayda olğanlarını añlap olamaylar, olar rezonanslı aydınlatılmasını talap eteler. Bu, iç olmadı, bir derecege qadar bu insannı coymamağa imkân bere.
– Ukraina kanalları bunı taqip etip yetiştiralmaylarmı?
– Menim fikrimce, yetiştiralmaylar. Çünki Qırım – kommunikatsiyalarda pek murekkeptir, bu, qaqçalaştırılğan bir ıtadaki tarih degil. Dünyanıñ etrafımızda aylanğanını yalıñız biz tüşünemiz. Asılında böyle degil. Ve olarnı bunıñ içün taqbih etmek olmay. Olar öz, tınç yaşayışnı yaşamaq isteyler. Olarda qıtada da problemalar yete. Biz, bu adamlarnıñ bizler içün bir şey yapmağanını yüzlerine uramaymız. Yoq, bu qadarı da yeter. Ukraina vatandaşları pek yardım eteler.
– Qırımda ATRniñ deñişkenine nasıl munasebet oldı? Qırımtatarlar tarafından, olar aqqında daa az laf etesiz, dep, tenqit olmadımı? Çünki siz umumiy siyasiy mevzularnı da bayağı keniş surette aydınlatasız.
Qırım azat olmaq kerek. Aksi alda biz, özümiz yapmağanımıznı balalar ve torunlarımızğa qaldırıp, olarğa hainlik yapamız
– Qırımtatarlar Ukrainada olıp keçken bütün şeyler ve şu cümleden siyasiy ayat ile meraqlanalar. Lâkin biz Qırımnıñ azat etilmesini közleymiz. Bu, bizim vazifemizdir. Biz – Qırımğa Ukraina sıñırları içine qaytmağa umüt bergen telekanalmız. Bizni bu sebepten er şey meraqlandıra. Tabiiy ki, biz belli bir şeylerni talil etemiz, lâkin esas qısmını kene de informatsion ceetten Qırımnen bağlı olğan şeylerge doğrultamız. Bizde şimdi 14 Zaman yayını bar. Olarnıñ doquzı – qırımtatar tilinde. Qıtada er daqqada olğan şeyler muim. İnsan bizim aytqan şeylerimizni bilmek, duymaq ve eşitmek kerek. Bu pek muim.
Men er keske aytam: bizge bu devlette (Ukrainada – QA) bir şeyni sallamağa olmay. Şimdilik zayıf olsa da, bare barışıq olsun. Biz epimiz birleşmek, işğal etilgen topraqlarnı qaytarmaq kerekmiz. Soñ ise kim ne yapsa, yapsın.
– Siz Qırımnıñ işğali bitirilgen soñ nenen oğraşmaq ister ediñiz?
– Men Qırımğa kirgenlerniñ birincisi olacam, men Qırımğa kirecem. Bu, barışıqlı yolnen olsa, barışıqlı olsun. Silâlı yolnen kirmek kerek olsa, demek, silâlı yolnen kirmek kerek olacaq. Qırım azat etilmeli, tamam-vesselâm. O, azat olmaq kerek. Aksi alda biz, özümiz yapmağanımıznı balalar ve torunlarımızğa qaldırıp, olarğa hainlik yapamız. Men yaşamaq, torunlarımnı östürmek ve başqa iç bir şeyge qarışmamaq isteyim. Men, sadece, maña Allah tarafından daa berilecek şeylerden, mende daa qalğan vaqıttan zevq almaq isteyim.
(Metin üstünde Katerina Kovalenko çalıştı)


text:
İşğal etilgen Aqmescitte Halqara Gençler kününe bağışlanğan kontsert keçti. Tedbirni Qırım mektepleri içün derslikleriniñ ketirilüvine de bağladılar.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ sözlerine köre, şeer merkezini tedbirge avgust 12 kününiñ sabası azırlamağa başladılar – Aqmescitte Lenin meydanını demir qora ile sarıp aldılar. Aqşamğa mında metallodetektorlar peyda oldı.
Saat 19:00 Halqara Gençler kününe bağışlanğan kontsert başlandı. Teşkilâtçılarnıñ sözlerine köre, kontsertni Qırımğa Rusiye derslikleriniñ soñ ketirilmesine bağladılar.
«Bütün bu kitaplarnen meydanımıznı örtmek mümkün», – dedi kontsertniñ alıp barıcısı.
Tedbirde «Maarif» rusiyeli neşiriniñ yolbaşçıları iştirak ettiler, meydannıñ yanında ise «Rusiye balalarına: Adres – Qırım. Maarif derslikleri» yazıları ile eki yük maşinası tura edi.
Kontsertke em moskva, em qırım artisleri qoşuldı. Umumen ise Lenin meydanında tahminen 2 biñ insan toplandı.


text:
Bazar künü aqşam dört turistten ibaret olğan bir gruppa Demirci dağınıñ (Aluşta) capında tıqalıp qaldı. Qırım boyunca Rusiye FVN-niñ idaresinde haber etkenleri kibi, turistler qaranlıqta yolunı devam etip olamadı ve qurtarıcılarnıñ yardımına muhtac qaldı.
Müessiseniñ malümatına köre, adamlar "keçilmez bir şalâğan capta" edi.
"Adamlar Demirci dağınıñ qaya rafında tapıldı. Qurtarıcılar alpinist donatmaları ile olarnı tahliye etti ve iş maşnasına ozğardı. Turistlerniñ tibbiy yardımğa ihtiyacları yoq edi", - denile beyanatta.
İyül 11-inde Tünevin Meganom burnunda yaramağan aqayğa yardım etildi.
İyünde Qaçı Kalyon qaya şeeriniñ yanında Bağçasaray şeeriniñ Pıçqı (Baştanovka) köyünde bir adam qayadan tüşti. Qurtarıcılar yaralanğan adamnı evakuatsiya yaptı ve hastahanege alıp ketmek içün acele yardım hadimlerine berdi.


text:
Tahqiqatçılar tünevin Kezlevde yedi yaşındaki qızçıqnıñ deñizde batqanından sebep teşkerüvni ötkere, bildire "Krıminform" matbuatı.
"İyün 26-sında 11 yaşındaki qızçıq yedi yaşındaki qardaşınen azbarğa çıqtı ve analarından razılıq soramayıp, dostlarınen Gorkiy adını taşığan plâjğa ketti. Yaldağanda yedi yaşındaki bala yalı yanında boğulıp battı", - yaza matbuat.
Qaza yerinde Kezlev tahqiqat bölüginiñ hadimleri çalıştı, bütün kerekli areketler yapıldı. Teşkerüvniñ neticesinde qanun qararı alınacaq.
Yaltanıñ yanındaki Mağaraç qasabasında iyün 21-inde aqşam bir aqay battı.
Saq yanındaki Novofödorovka qasabasında iyün 17-sinde kündüz deñizde bir aqay battı. Onıñ çarşaf ile qapalı cesedi bir saattan ziyade yalıda yattı.


text:
Qırım gazetaları yarımadadaki koronavirus vaziyeti, oquv yılınıñ hususiyetleri ve Aqmescitteki kommunal problemler aqqında yaza.
«Komsomolskaya pravda. Krım» yañı koronavirus dalğası sebebinden küzde yarımada karantinge qapatıla bile, dep yaza. Gazetanıñ malümatına köre, bir qaç kün evelsi Qırımda bir künde koronavirusnen hastalanğan insanlarnıñ sayısı rekord oldı – 51 kişi. «İçtimaiy ağlarda 2020 senesi sentâbrniñ 20-nden itibaren Qırım tekrar karantinge qapatılacaq kibi malümat tarqaluvı şaşırtmadı. Sentâbrniñ ekinci yarısına turistlerge yer ayırmağa istemeyler, dep haber etildi, cemaat toplaşqan yerlerde de tedbir sımarışları alınmay».
Rusiye kontrolindeki Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov koronavirus sebebinden sıñırlar tekrar kirsetilecek kibi öşeklerni red etti. Qırımda ekinci koronavirus dalğası küz-qış mevsiminde beklenile, dep qayd ete neşir.
«Krımskaya pravda» «Ocalar maska taqacaq» serlevalı maqalesinde yarımadadaki koronavirus vaziyeti aqqında yañı oquv yılı ceetinden tarif ete. Gazetanıñ qayd etkenine köre, yarımadada mektep ocaları ve bala bağçalarınıñ terbiyecilerine ara-sıra koronavirus testi yapılacaq. «Oquv yurtlarında virus qısqa vaqıt içinde tapılsa ve mütehassıslar kollektivde tarqalmaması içün acele tedbir alsa, tasil esnası toqtatılmaycaqtır», dep bildirdi Rusiye kontrolindeki Qırımnıñ Rospotrebnadzor yolbaşçısı Natalya Penkovskaya.
65 yaştan büyük ocalar özüni qorumaq içün maska taqmaq mecburdır. Mektep talebeleri sınıflarnı deñiştirmeycek: er bir sınıfqa bir oda berilecek. Ders içün mahsus donatma kerek olsa, bu alda başqa odağa keçecekler.
«Krımskiy telegraf» «Sıcaq mevsim» maqalesinde şeer akimiyeti Aqmescitte kommunal tertip-nizam tizecek ola, dep bildire. «Temizlik ve raatlıq – farqlı regionlarda mezarlıq işiniñ deñişmegen atributıdır. Qırımnıñ paytahtında köy mezarlığı içün tek birincisi müim eken. Acınıqlı, farqlı manalarda, körünişniñ sebebi – bücette yetmegen paradır. Para olsa, işçiler otlarnı çalıp, çöplük toplap başlar. – dep yaza gazeta. – Memuriyet şeer mezarlıqlarını temizleycek imkân qıdırğanda, olarnıñ vaziyeti daa beter ola. Bu em Abdal, em eski rus, em bir çoq diger mezarlıqta körüne. Amma yañı konteyner meydançıqlarına şeerniñ parası yete. Sentâbr ayında «Ekograd» belediye unitar müessisesi qoşma baklarnı alacaq. Bu aktual bir mesele, çünki şeerdeki çöplükniñ 15%-ı – tabiiy çöplük obalarıdır».
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy, Rusiye işğal etilgen Qırımdan Ukraina sıñırı ve vaqtınca işğal etilgen topraqlardan ordusınıñ keri çeküv esnasında tek 3,5 biñ askerini çıqarğanını bildirdi.
«Şu on biñ adam (Ukrainanıñ işğal etilgen topraqlarında rusiye askerleri – QA) ve tehnikadan biz ve bizim istihbaratımız, arbiylerimiz qayd etemiz ve köremiz ki, işğal etilgen Qırımdan tek 3,5 biñ asker çıqarıldı. Başqa bir yerde bir şey deñişmedi. Pek yavaş kete esnas, şunıñ içün telüke bar. İç bir kimse sürpriz istemey», – dedi Zelenskıy mayısnıñ 6-nda Entoni Blinken ile körüşken soñ.
Volodımır Zelenskıy, mayısnıñ 6-nda ABD Devlet kâtibi Entoni Blinken ile körüşüv vaqtında Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarını, şu cümleden Qırımnı muzakere etkenlerini bildirdi.
ABD arbiyleri Rusiye ordusınıñ Ukraina sıñırlarından ve işğal etilgen Qırımdan kiri çekilme esansını közete, amma bu mesele ile bağlı soñ neticeler bermege daa azır degiller. Bunı aprelniñ 23-nde Pentagonnıñ memurına atfı etip, haber etti Reuters agentligi
Hatırlatamız, Rusiye Mudafaa nazirligi, Qırımdaki talimlerde iştirak etken soñ Rusiye Qara deñiz flotunıñ 20-den ziyade gemisiniñ daimiy yerleşme yerlerine qayttı, dep iddia ete.
Aprelniñ 22-nde, cumaaqşamı künü, Rusiye Mudafaa nazirligi Rusiye arbiy idaresiniñ başı Sergey Şoygunıñ da iştiragı ile «türlerara talimler» keçirdi. O, Cenübiy ve Ğarbiy arbiy bölglerden arbiy talimlerniñ yekünlenmesi ve ordunıñ daimiy yerleşme yerlerine keri çekilmesini de bildiri. Rusiye Mudafaa nazirligi, Rusiyeniñ cenübindeki ve işğal etilgen Qırımdaki talimlerde iştirak etken quvetlerniñ daimiy yerleşme yerlerine qaytmağa başlağanlarını bildirdi.
Soñki aftaları Ukraina ve ğarbiy ittifaqdaşları 2014 senesinden berli Ukrainanıñ şarqiy sıñırlarında, işğal etilgen Qırımda, Qara ve Azaq deñizlerinde Rusiyeniñ asker sayısı iç olmağanı qadar arta, dep bildire. Moskva, Rusiye ordusınıñ Rusiyede (olar Ukrainağa ait Qırımnı da sayalar) areket etmesi diger memleketlerni, hususan Ukrainanı qasevetlendirmemeli, dep qayd ete.


text:
Davanıñ maiyeti: Rusiye Federatsiyası tarafından Terrorcılıqnıñ paranen temin etilüvi içün küreş aqqında Şartnamege ve Irqiy diskriminatsiyanıñ er şekliniñ lâğu etilmesi aqqında Şartnamege binaen mecburiyetleriniñ bozulması.
Davanıñ müim devirleri:
- 2017 senesi çiçek ayınıñ 19 – BMT Halqara Mahkemesiniñ Rusiye Federatsiyasına qarşı muvaqqat tedbirlerniñ qullanuvı ile bağlı qararı, yani: (a) qırımtatar toplulığınıñ temsiliy qurumlarını, şu cümleden Qırımtatar Milliy Meclisini de, qorumaq aqlarına bar olğan ya da yañı sıñırlavlar qullanmaqtan çekinmek; (b) ukrain tilinde tasil almaqnı temin etmek.
- 2018 senesi ilk yaz ayınıñ 12 – Ukraina, Rusiye Federatsiyası tarafından Terrorcılıqnıñ paranen temin etilüvi içün küreş aqqında Halqara şartnameni ve Irqiy diskriminatsiyanıñ er şekliniñ lâğu etilmesi aqqında Halqara şartnameni bozğanına dair Memorandum berdi.
- 2019 senesi ilk yaz ayınıñ 03-07 – bu davanıñ baqılması içün mahkemeniñ yurisdiktsiyasına dair şifaiy diñlevler keçirilmesi.
- 2019 boş aynıñ 8 – Ukrainanıñ faydasına yurisdiktsiya ve maqbullik aqqında qarar ilân etildi.
- 2021 senesi arman ayınıñ 9 – Rusiye Federatsiyasınıñ Akis-Memorandumınıñ taqdim etilmesi içün müddet.


text:
Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova Rusiye tarafından zapt etilgen ukrainalı askerlerniñ tuvğanlarınen yanvarniñ 10-na keçirilmesi planlaştırılğan körüşüv aqqında tarif etti. Bu aqta ombudsmenniñ Facebook haberinde aytıla.
Denisovanıñ aytqanına köre, yanvarniñ 9-nda Ukraina ükümetiniñ vekillerinen toplaşuv keçirildi. Onıñ çerçivesinde askerlerniñ soy-soplarınen olacaq körüşüv, yanvarniñ ekinci yarısında Moskvada sıñırlav tedbiri belgilenecek mahkeme oturışuvınıñ ziyareti muzakere etildi.
Noyabrniñ 25-nde Rusiyeniñ sıñır gemileri Odesa limanından Azaq deñizinde Mariupolge keçken Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ gemilerine qarşı «açıq istilâiy areketler» kerçekleştirdi. Rusiyeniñ «Don» sıñır kateri Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ «Yañı Qapu» reyd buksirine aselet çarptı.
Rusiye FSBsi Ukraina gemilerine qarşı silâ qullanğanını tasdıqladı, mında berilgen malümatqa köre, üç Ukraina cenk gemisi noyabrniñ 25-nde «Rusiye devlet sıñırından qanunsız keçti».
Aqmescit ve Keriç mahkemeleri 24 Ukraina deñizcisini apiske aldı. Olar 2019 senesi yanvarniñ 25-ne qadar apiste qalacaqlar. Ukraina deñizcileri 6 yılğa azatlıqtan marum qala bile. Qırım yalısında zapt etilgen Ukraina deñizcileri noyabrniñ 27-nde Rusiye Ceza kodeksiniñ 322-nci maddesiniñ 3-ünci qısmına istinaden (sıñırdan qanunsız keçiş) qabaatlandı. Esir alınğan Ukraina askerleri Moskvağa avuştırıldı.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Rusiye FSBsi tarafından zapt etilgen ukrain deñiz askerlerini cenk esiri dep tanıdı.
Rusiyeniñ Keriç boğazında yapqanlarını bir sıra Avropa memleketi ve ABD tenqit eteler. NATO, vaziyetni ve Keriç boğazındaki adiselerni diqqatnen közetkenini bildirip, ağır-sabırlı olmağa ve vaziyetniñ daa beterine yol açmamağa çağırdı.


text:
"Çayka äfände yañğıratqan versiä, ul barı tik faraz ğına, anıñ ber nigeze dä yuq. Bezneñ başqa versiälär bar. Alarnıñ barısın da centekläp tikşerergä kiräk. Säyäsi tamaşalar oyıştırmıyça ğına" dide Sergei Sokolov.
Düşämbedä yasağan çığışında Yuri Çayka Politkovskayanı üterüdä şiklänelgän 10 keşeneñ qulğa alınuın xäbär itte. Alar arasında çeçen keşese, FSB ofitserı, militsiä xezmätkärläre bar.
"Novaya gazeta" xezmätkärläre üz tikşerülären alıp bara. Möxärrir urınbasarı Sergei Sokolov süzlärençä, qulğa alınğan keşelärneñ, çınlap ta, bu cinayätkä qatışı bulırğa mömkin. Läkin, Çaykanıñ, bu üterü artında çit il köçläre tora, digän belderüen Sokolov kire qağa.
Üzeneñ çığışında Çayka bu üterüne prezident Putinnıñ abruyın töşerü, saylawlar aldınnan Rusiäne totrıqsızlandıru niäte dip atadı. Çit ildäge keşelär digändä, isemnär atamasa da, Çayka Londonda yäşwçe eşkuar Boris Berezovskiğa işarä itte sıman.
Berezovski üze Politkovskayanıñ üterelüen anıñ iseme belän bäyläw tırışlığın "aqıldan yazu" dip atadı.
Kremlneñ Çeçnädäge säyäsätenä kisken tänqit belderüçe Anna Politkovskaya uzğan yılnıñ 7nçe Üktäberendä Mäskäwdä üze yäşägän yort basqıçında atıp üterelde.
Politkovskayanıñ tuğannarı häm alarnıñ advokatları bu üterüneñ çın oyıştıruşısı äle dä tabılmağan digän qaraşta. Tikşerü näticälären waqtınnan alda açu aña zıyan kterergä mömnkin di alar.
Üz tikşerülären alıp baruçı Novaya gazeta xezmätkärläre dä näticälären açırğa aşıqmıy:
"Yuristlardan ayırmalı bularaq minem tikşerü seren açası kilmi. Çönki bu cinäytçelärne totuğa qoma çawlayaçaq" dide Anna Politkovskaya eşlägän "Novaya gazeta" basmasınıñ möxärrir urınbasarı Sergei Sokolov.
ali ğilmi


text:
İslam İnqilabı saqçıları üz eçenä xärbi hawa, diñgez köçläre , cir öste ğaskärläre, alarnı öyrätüçe häm aqça tabuçı Quds köçläre, şulay uq ixtiyari räweştä cıyılğan Basic ğaskärlären ala. İrannıñ xäzerge prezidentı Mähmüd Äxmädinicad, qayber ministrlar häm parlament äğzaları İslam İnqilabı saqçılarında xezmättä bulğan. Bu köçlärne küpmeder däräcädä elita ğaskärläre dip tä äytep bula, alarnıñ sanı 150 meñnän artmıy. Bu maxsus köçlär 1979nçı yılğı İslam İnqilabınnan soñ tözelgän, anıñ İrannıñ üzendä häm tışında zur iqtisadi köçe häm qüäte bar. AQŞ Quds köçlären Ğiraq ğısyançılarına yardäm itüdä ğäyepläp kilä.
Cağfari süzlärenä qarağanda, İranğa qarşı qurqınıçlar soñğı waqıtlarda artıp kitte häm qatlawlı şäkel ala başladı, şuña da däşmi qalu inde mömkin tügel.
İslam İnqilabı saqçıları oyışqanda anıñ nigezendä torğan, xäzer Harvard Universitetında fänni tikşerülär belän şöğellängän Mohsen Sazgara, monnan soñ bu köçlärneñ xökümätne täñqitläwçelärne cazalawda role zurraq bulaçaq, dip sanıy:
"İslam İnqilabı saqçılarınıñ maqsatı ilneñ eçke eşlärenä tağın da kübräk tıqşınu, törle säyäsi, sosial häm mädäni eşçänleklärne tıyu eşenä kübräk qatnaşu."
Soñğı aylarda İranda xoquqçılar häm jurnalistlarğa basım arta bara. Alarğa qarşı ezärlekläwdän alıp qulğa alu häm cinäyätlärdä ğayepläw belderügä qadär çaralar kürelä. Qayberäwlär däwlätneñ mondıy çaraların İranğa bigräk tä AQŞtan bulğan basımğa bäyli. İran räsmiläre berniçä tapqır AQŞnı İrandağı rejimnı qaqşatu häm inqilap oyıştıru tırışlığında ğayepläde. Xatın-qızlar xoquqların yaqlawçılar häm studentlar Amerika yardämendä İranda yomşaq revolüsiä qılırğa teli, digän ğayepläwlär yañğradı.
Elek İranda studentlar xäräkäten citäklägän, xäzer AQŞta yäşäwçe Ali Afşari, Cäğfari belderüe – xäzerge xällärgä riza bulmağannarğa qarşı qırısraq çaralar küreläçägen añlata, dide:
"Xökümät ildä sosial problemalarğa rizasızlıq tuuın kürä, İranda bu kiläçäktä tağın da köçäyep kitärgä mömkin, çönki sosial, iqtisadi ölkälärdä rizasızlıq arta."
İranda inde bolay da aktivistlar daimi xökümät basımı astında yäşi. Küplär ildän kitärgä mäcbür. Qaluçılar isä, ber bersen tağın da sağraq bulırğa çaqıra.


text:
«Qırım birdemligi» birleşmesi üç ay çalışsa da, bu müddet içinde onıñ etrafında bir sıra yañı faal ve küç toplaştı.
İyün 25-te «Qırım birdemliginiñ» soñki toplaşuvında «Bizim balalar» leyhasınıñ faalleri ve onıñ koordinatorı Lilâ Bucurova qoşuldılar. Körüşüvge Poloniyanıñ «Fundatsiya Krım» vaqfınıñ reisi de keldi. Qırımtatar Milliy Meclisiniñ vekillerinden biri Zair Smedlâyev, İnsan aqları kontakt gruppasınıñ azaları Abdureşit Cepparov, Emil Kürbedinov ve Edem Semedlâyev de bar ediler.
Körüşüv keçirilgen yerge politsiya maşinaları da keldi, uquq qoruyıcılar ne kibi tedbir keçirilecegini soradılar. İnsan aqları kontakt gruppasınıñ koordinatorı, «Qırım birdemligini» qurmağa teşebbüs köstergenlerden biri olğan Abdureşit Cepparov apiske alınğanlarnıñ soy-sopları bir-birine maneviy olaraq qoltutmaq içün körüşkenini añlattı.
«Qırım birdemliginiñ» üçünci körüşüvi olıp keçti. Birincisi aprel 9-da, ekincisi mayıs 21-de, üçüncisi iyün 25-te oldı. Kelecek toplaşuvnıñ künü de belli. «Qırım birdemligi» oldı dememiz mümkün. Bugünde-bugün planlar qurıp, olarnı yerine ketiremiz. Apiste yatqan insanlarnıñ balaları ve qorantalarına kelgen ilk yardımlar bar. İşimizniñ belli bir neticesi ve hulâsası bar. Çetel fondları qoşula. Beklegenimizden bile çoq oldı. Mence, ileride de güzel bir inkişaf ve dinamik olacaq. Quvandıq», – dep izaatladı körüşüv neticelerini Abdureşit Cepparov.
Amma, yeñişlerge baqmadan, yañı qasevetler de peyda ola. Qırımnıñ siyasiy mabusları yatqan apishane odaları pek sıcaq. Apiske alınğan musulmanlarnıñ soy-sopları yaqın ayları tuvğanlarını körip olamaycaqlarından qorqa.
İyün 23-te «Hizb ut-Tahrir» işiniñ mabusları Emir-Üsein Kuku, Vadim Siruk, Müslim Aliyev ve Enver Bekirovnıñ apis cezasını uzatma qararı boyunca apellâtsion mahkemesi olıp keçti. Toplaşuv videokonferentsiya rejiminde keçirildi. Bu sebepten ne soy-soplarınen laf etmege, ne de bir mektüp yollamağa imkân olmadı. Apiste yatqanlarnıñ tuvğanları mahkemeler ileride de videokonferentsiya şeklinde keçirileceginden qorqalar.
Soy-sopları mahkemelerge kelip, apiste yatqanlarğa qoltutalar, bu sebepten de mahkemelerniñ videokonferentsiya şeklinde keçirilmesi qararı alındıDilâver Memetov
«Başta olarnı SİZOdan ketire ediler, bizler olarnı ya ayatta, ya da oturğan şu qafeslerde köre edik, sağlıqları nasıl, ne yaşaylar soramağa imkânımız ola edi. Şimdi Ramazan ayı, öyle de bir şey aşamaylar bütün kün, iç olmağanda iftarda et, meyva aşasınlar. Bunı bile sorap olamaymız. Videokonferentsiya formatında oldı. Olar bir odağa kirip, kamera qarşısında mahkeme ile subetleştiler», – dep ayta «Qırım birdemliginiñ» koordinatorlarından biri Dilâver Memetov.
Mahkemede söz alğan mahküm Vadim Siruk qayd etti ki, «iş tam bir tüşünceler esasında açıldı, amma taqiqatçılar qabaatı olmağan insanlarnı apiske alalar, saba saatlerinde evlerimizge betlerini qapatıp kireler, balalarnı, qadın ve qartlarnı qorquzalar...». Apishanedeki aşlar aqqında sualge şöyle bir cevap berdi: «Duşmanğa berilmeycek bir ragu».
Birleşmeniñ faali Anna Bogaçevanıñ qayd etkenine köre, apis şaraitlerine baqmadan, «Hizb ut-Tahrir» işiniñ mabusları imanları sayesinde mert qalalar.
Al-azırda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanınen qabaatlanğan 14 Qırım musulmanı apiste yata.
«Hizb ut-Tahrir» – halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti. Bu teşkilât Rusiye, Özbekistan, Qazahistan, Qıtay, Almaniya, Asiya ve Afrikanıñ bazı devletlerinde yasaq etildi. Ukraina ve Ğarp memleketleriniñ çoqusında onıñ faaliyeti qanun boyunca alıp barıla bile.


text:
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresiniñ “Faydalı ilim” oqutuv-maarif merkezinde tikiş kursunıñ neticeleri çıqarıldı.
Tikiş kursunıñ 18 talebesi urbalarnıñ biçilmesi, tikişi ve tasarlanması boyunca temel bilgilerni menimsediler.
Bayram tedbirinde iştirakçiler işlerini numayış etti.
Kurs üç yarım ay devam etti. Bu vaqıt devamında qızlar temel bilgilerni alıp, qadın ve bala urbalarını tikmege ögrendiler. Tahsil planına esasen, kurs devamında er bir talebe birer etek, anter, bluza, ştan ve picak/palto tasarlap tikmek kerek edi. Büyütyun talebeler bu vazifeni becerdiler.
Kurs mezunlarını “Faydalı ilim” oqutuv-maarif merkeziniñ tahsil işleri rehberi Safiye Qurtdede ve kurs ocası Leylâ Seitmemetova hayırladılar. Olar kurs talebelerine bilgilerini mükemmelleştirmekni ve olarnı faydanen qullanmaqnı tilediler.
“Musulman qadını universaldir. O, ana, ev bikesi, qadın, çalışqan insan, aşçı, animatordır. Onıñ yapqan işleri ve bilgileri aqqında çoq aytmaq mümkün. Bizim tikiş kurslarımız sayesinde qadınlarnıñ olarğa fayda berecek ünerleri arttı”, – dep, qayd etti teşkilâtçılar.
Tedbir devamında mezunlar tikiş kurslarını yekünlegenleri aqqında sertifikatlar aldılar.
Hatırlatamız, “Faydalı ilim” oqutuv-maarif merkezinde tikiş kursları er üç ayda bir başlatıla. Nevbetteki taqım 2021 senesi, iyül 1 künü oqup başlaycaq.
Qırım MDİ matbuat hızmeti


text:
İşğal etilgen Qırımda «prokuratura» talabı ile yerli belediye teşkilâtlarnıñ esaplarına 28 saipsiz köpür inşaatı alındı. Bu aqta dekabr 12 künü Rusiye Baş prokuraturasınıñ matbuat hızmeti bildirdi, – dep haber ete Qırımnıñ öz başına ilân etilgen akimiyetiniñ «ruporı» Krıminform saytı.
Müessiseniñ malümatına köre, prokuror teşkerüvi vaqtına Qırımda naqliyat havfsızlığı talaplarına uymağan 54 köpür inşaatı tapıldı.
«Bu vaziyet köpürlerniñ 28 saipsiz olğanı ile bağlıdır», – denile beyanatta.
Belli olğanı kibi, Aqmescit ve Aqmescit rayonı, Sudaq, Bağçasaray, Canköy rayonlarındaki köpürler esapqa alınmağan.
Qırım «prokuraturası» yerli idare organlarına işbu köpürler belediye mülki olğanı aqqında vesiqalarnı taqdim etti.
2014 senesi fevral soñunda mart başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Bunı Kerç.FM bildire.
Eyyetni paromlı keçitte DAİ keriç teftişçileri qarşıladılar. Keçitten şeer merkezine qadar bütün svetloforlar söndürilgen edi. Eyyetler saat 18-de Keriç yalısına keldiler. Keriç sakinleri polisniñ yanında fotoğa çıqalar.
DPS hadimleri Bogatikova adına cemaat- siyasiy merkezinde Qırım rayon ve şeer DAİ yolbaşçılarınen ve DAİ Qırım yolbaşçılığı ile körüşecekler. Rusiye uquq qorçalayıcılar Qırımğa öz tecribesi ile zenaatdaşlarınen paylaşmaq içün keldi.
Rusiye Federatsiyasınıñ GİBDD DPS hadimleri yarımadağa Sankt-Peterburg, Tambov, Yarosavl, Stavropol diyarından ve Rusiye diger regionlarından kelgenler.
Eyyetniñ büyük bir qısmı iş alıp barmaq içün Qırımnıñ diger şeerlerine yol alacaqtır, anda Qırım uquq qorçalayıcılarınıñ hızmetine yardım etecekler.
Eyyetniñ bazıları Keriçte qalacaq. Olar Qırımda mayısnıñ soñuna qadar bulunacaqlar, soñra ise başqaları kelecek olalar.


text:
Moskvada politsiya Rusiyede apiste bulunğan Ukraina halq deputatı Nadejda Savçenkoğa qoltutuv aktsiyasınıñ iştirakçilerini yaqalamağa başladı, dep haber ete Radio Svoboda.
Bundan ğayrı, «Ukrainskaya pravda» ve «Grani.Ru» öz mühbirleriniñ yaqalanması aqqında bildireler.
«Ukrainskaya pravda» bildire ki, Savçenko bulunğan «Matrosskaya tişina» SİZOsınıñ yanında keçirilgen aktsiyada daa beş iştirakçi yaqalandı.
«Grani.Ru» jurnalist Filipp Kireyevniñ yaqalanması aqqında haber eteler.
Jurnalistler iç bir şiarnı seslendirmegenlerini ve yaqalav sebeplerini añlamağanlarını aytalar.
Moskva politsiyası vaziyetni şimdilik izaatlamadı.
Mayıs 11-de dünyanıñ bir çoq farqlı memleketinde faaller 329 künden berli Rusiyede apiste bulunğan ukrain uçucısı Nadejda Savçenkonıñ doğğan künü munasebetinen tedbirler keçireler.


text:
Bu noqtaiy nazarnı Azatlıq radiosına rus siyasetşınas Stanislav Belkovskiy bildirdi. «benimce, Ukrainadan soñ onıñ nevbetteki maqsadı nagornıy karabahnıñ tanımasıdır, böyleliknen o AQŞ, Frenkistan ve Kanadada yaşağan ermeni diasporasınıñ qol tutuvını qazanır. Tış siyaset tarafından bu pek müimdir. Latviyağa kirmesi ise Baltikağa ayağını uzatmağa isteginen bağlı. Estoniya ve Litvada bunı yapıp olamay, faqat Latviyada becerir», – dep qayd etti Belkovskiy. «NATO memleketlerniñ yerlerinde Putin özüni Ukrainanen alıp barğanı kibi kösterip olamaz»,- qoştı siyasetşınas.
1990 senelerniñ başında üküm sürgen cenkniñ neticesinde Azerbaycan Dağlıq Qarabahta tesirini ( nezaretini) coydı.
Mezkür memlekette Ermenistan bu rayonnı işğal etkenleri fikirdeler. Qarabahnıñ öz-özünen ilân etilgen mustaqilligini resmen iç bir devlet qabul etmey. Atta Ermenistan bu rayonğa yardım etkenine baqmadan onı mustaqil olaraq körmey.


text:
Esas Ukrainadan işğal etilgen Qırımğa kirgen bütün insanlarnıñ sıcağını Rospotrebnadzor hadimleri teşkere, bundan soñ Krasnoperekop rayonınıñ baş sanitar ekimi Yuriy Sirotkin adından 14 künlik tecrit qararını yazalar. Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbiri bildire.
Vesiqağa köre, insanlarğa yaşağan yerlerini terk etmege, işke, oquşqa, tükân, aphanege barmağa, cemaat naqliyatını qullanmağa ve üçünci şahıslarnen bağda olmağa yasaq etile.
Bu qararnı bozğanlar 100-den 500 rublege qadar para cezasını ala bile.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ bildirgenine köre, martnıñ 30-ı 00:00-dan soñ kelgenlerni Rusiye sıñırcıları Qırımdan çıqarmadı, Ukraina pasportı ve Qırım qaydı olğan insanlar Qırımğa kirsetilmedi.
Rusiye sıñırcılarınıñ Qırım.Aqiqat mühbirine bildirgenine köre, Rusiye pasportı olğan qırımlılar işğal etilgen Qırımğa şimdilik kirsetilmeycek.
Hatırlatamız, 2020 senesi martnıñ 28-ne qadar Qırım yarımadasında 20 koronavirus hastası qayd etildi: 15 – Qırımda ve 5 – Aqyarda.
Koronavirus yuqunçınıñ tarqaluvına yol bermemek içün işğal etilgen Qırım ve Aqyarda «yüksek seviyeli azırlıq» rejimi ilân etildi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Qırımda mayısnıñ 29-na qadar devam etecek yüksek yanğın telükesi aqqında tenbileyler. Bu aqta Qırımnıñ Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Müessise, bu müddet devamında riayet etilecek bir sıra sıñırlav aqqında hatırlata. Orman ziyaretleri yasaqlana, naqliyatnıñ ormanlarğa kirişleri sıñırlana, şahsiy evlerniñ yanı, bağça ve bostan ortaqlığında ateş yaqması yasaqlana, çöplük, ot, yapraq ve diger qalımtılarnıñ yaqıluvı yasaqlana. Köy hocalıq topraqlarında quru ösümliklerniñ yaqılması yasaqlana.
Bu yasaqlarnıñ bozuluvı içün 2 biñden 400 biñ rublege qadar para cezası berile bile.
Bundan evel Qırımda yüksek yanğın telükesi mayısnıñ 25-nden evel ilân etilgen edi.
Qurtarıcılar Qırımda açıq yerlerde quru ösümliklerniñ yanması sıqlaştı, dep bildirgen edi. Qırımda tabiat yanğınlarınıñ sayısı beş qat arttı.


text:
İslâm Terek (Kirovskoye) rayonınıñ Camçı (Tokarevo) köyü yanında ayvan qurturuvınıñ yañı adisesini qayd ettiler. Bunı Rusiye nezaretindeki Qırim ükümetiniñ Devlet Veterinariya Komiteti bildire.
Müessise malümatına köre, hasta tilki tapıldı.
"Ayvan tapılğan yeriniñ 1,5 kilometrlik etrafı telükeli meydan kibi belgilendi", - denile beyanatta.
Daa evel haber etile edi ki, Köktöbel yalısında tapılğan tilki leşi sebebindenve Aqmescit rayonınıñ Mirnıy qasabasında ise - mışıqnıñ qurturuvı içün karantin ilân etildi.
Qurturuv - Rabiesvirus qurturuv virusından peyda olğan infektsiya hastalığıdır. Qurturuv virusı ayvanlarda ve adamlarda spetsifik entsefalitniñ sebebi ola. Hasta ayvan tişlegende tükürçiknen tarqatıla.


text:
Aqmescitte qayd etilgen «Genbank» aktsiyalı şirketi halqara töleme sistemalarınıñ Visa ve MasterCard kartlarını işletmege azır olğanını qayd ete. Bu aqta müessiseniñ matbuat hızmeti bildire.
«Qırımğa kelgenler içün «Genbank» Rusiye Federatsiyası territoriyasında bütün bank hızmetlerini taqdim etmege azır, bu cümleden bankomattan para alma, para yiberme ve tölemeler, esas halqara sistemalarnıñ (Visa, MasterCard) bank kartlarınıñ işletilmesi», – dep qayd ettiler matbuat hızmetinde.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ eki eñ büyük halqara töleme sisteması – Visa ve MasterCard – yarımada territoriyasında çalışqan rusiyeli banklarınıñ kartlarını işletilmesini toqtattı.
2016 senesiniñ başında «Genbank» yarımadada Visa töleme kartlarınıñ işletilmesi mümkün olğanı aqqında ilân etken edi. Amma Visa töleme sisteması Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda işletmeniñ sıñırlanmasını red etmegenini bildirdi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
İnfuzoriyalar
İnfuzoriyalar tipine 8000 nan aslam tu'r kiredi. Olar ten'izde, dushshı suwlarda, ızg'ar topıraqta jasawg'a iykemlesiw menen birge, geyparaları omırtqasız ha'm omırtqalı organizmlerde de parazitlik etedi.
İnfuzoriyalardın' denesinde ko'p sandag'ı tu'rlishe jaylasqan kirpiksheler ornalasadı. Bul a'piwayılar ushın denede sapa jag'ınan ha'r tu'rli bolg'an kishkene generativ yadronın yamasa mikronukleustin' ha'm u'lken vegetativ yadronın yamasa makronukleustin bolıwı ta'n. İnfuzoriyalardın' ko'pshiliginde kirpiksheler o'mir boyına saqlanadı da olar kirpikliler – tsiliata (Ciliata) klassına birigedi. Geypara infuzoriyalarda kirpikler tirishilik tsiklinin' belgili bir da'wirinde payda bolıp, son' joq boladı. Bunday infuzoriyalar sorıwshı infuzoriyalar – suktoriya (Suctoria) klassına toplanadı.
Solay etip, infuzoriyalar tipi kirpikli infuzoriyalar (Ciliata) ha'm sorıwshı infuzoriyalar (Suctoria) bolıp eki klasska bo'linedi.


text:
Rusiye işğal etken Qırımda «Haytarma» Devlet qırımtatar oyun ve yır ansambliniñ artistlerini toqtamayıp işten boşatalar. Bunı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası, Qırımtatar maaliy merkeziniñ idare yolbaşçısı Eskender Bariyev Facebook saifesinde bildirdi.
Bariyevniñ aytqanına köre, qırımtatar sürgünliginden soñ «Haytarma» ansambli 1957 senesi Taşkentte yañıdan canlandırılıp, qırımtatar medeniyetiniñ ayırılmaz bir parçası ola.
«Sürgünlik vaqtında ansambl er bir qırımtatarı içün kimlik, medeniyet ve til yutumı edi. 1992 senesi kene Qırım devlet filarmoniyasına avuştırıldı. 1993 senesinden başlap ansambl Qırım filarmoniyasınıñ Kezlev bölüginde çalışa», – dep yazdı Meclis azası.
Eskender Bariyev qayd etti ki, «Haytarma» ansamblinde 33 artist bar. 2016 senesi iyün ayında ansamblniñ bediiy reberi vazifesinden Tacikistannıñ halq artisti Remziye Tarsinova-Bakkal çıqarıldı. Soñra oyuncı Rustem Yusupov «Qırım» ansambline keçmege mecbur oldı.
«Rusiye qanunlarına köre, artistler añlaşma esasında çalışa. Tatilge çıqmazdan evel artistler añlaşma müddeti bitkeninden işten ayırılma arizasını yazdılar. Tatilden soñ yañı añlaşma tizilecek edi, amma 10 artist işten boşatılğanını ögrendi», – dep yazdı Bariyev.
Kremlge boysunğan Qırım Medeniyet nazirligi bu malümatnı şimdilik izaatlamay.
Bundan evel Qırımnıñ Bağçasaray rayonındaki köylerden birinde qırımtatar oyun taqımınıñ balalarına sanağa milliy tamğalı urbada çıqmağa izin berilmedi. Olar kölmeklerni başqa taraftan kiyip, Alma-Tarhan (Vilino) köy kününde oynamağa mecbur oldılar. Bunı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerov Facebook saifesinde yazdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Aqmescitte Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznıñ davası baqılğan Kreml kontrol etken Qırım Yuqarı mahkemesiniñ binası yanında toplaşqan qırımtatarlar uquq qorçalayıcı, qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Zampira Asanovanı añıp dua oqudılar.
Videonı yanvar 17-de Facebookta Qırımtatar Milliy Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev derc etti.
Dua ve qısqa bir vaaznı Enver Muslâdinov seslendirdi. Duada «qırımtatar halqınıñ başına kelgen sınav ve accılarnı yeñmek içün küç berilsin, qanunsız mahkeme esnasları toqtatılsın ve qabaatsız qırımtatarlar azatlıqqa çıqıp, qorantalarını bahtlı etsin», dep aytıldı.
Zampira Asanova qırımtatar milliy areketine 1960-ıncı yıllarnıñ ortalarında qoşuldı. 1969 senesi iyün 6-da Moskvada Petro Grigorenkoğa qoltutuv şiarları altında numayışlarğa qoşulıp, sürgün etilgen qırımtatarlarnı vatanğa qaytarmağa talap etken edi. Qırım ve qırımtatar halqınıñ cemaat-siyasiy yaşayışında faal iştirak etti. 2014 senesi yanvar 17-de vefat etti.
Yanvar 16-da Qırımda «Çiygoz davasınıñ» mahkeme oturışları ğayrıdan başladı.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.
Qırım «mahkemesi» Çiygoznı aprel 8-ne qadar apiste qaldırmağa qarar alğan edi.


text:
Kreml tarafından tayin etilgen Qırım ükümetiniñ yolbaşçısı Sergey Aksönov Rusiyeniñ mimariy-şeer qurucılıq şurasından işğal etilgen yarımadanıñ butün territoriyalarına ait esas planlarnıñ tasdıqlanmasını talap etti. Öz talabını Aksönov Aqmescitte keçken rusiye şurasınıñ toplaçuvında bildirde, dep bildire «RİA Krıım».
“Yıl soñuna qadar bizim esas vazifemiz bütün territoriyalarnıñ bütün esas planlarını tasdıqlamaqtan ibaret, çünki öz nevbetinde bu mesele bizim işimizni qolaylaştırıp, mimarlarnı işten azat etip, kereksiz bürokratiyadan qurtulmamızğa ve raat çalışmamaızğa imkân doğuracaq”, - dep ayttı Aksönov.
Aksönovnıñ sözlerine köre, uzun bir muddet devamında, işğal etilgen Qırımnıñ şeer qurucılığı teşkerilmegen.
Arpelniñ 24-nden itibaren Aqyarda şeernin yañı esas planı muzakere etilmekte. Kreml nezareti altındaki ükümetniñ emirine binaen, ealiniñ tanışması içün şeerniñ bütün rayonlarında tanıtuv stendleri açılğan. Eki künlük tanıtuv kampaniyası devamında hatırlatma kitaplarında yüzlernen Aqyar sakini öz qaydlarını yazıp taşlağan. Şeer sakinleriniñ çoqusı esas plandan memnün degiller. Aqyar sakinleri memnüniyetsizlik bildirmesiniñ esas sebebi – şeer territoriyasını zonalarğa bölüvdeki serbest areket etilmesidir.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Avropa Birliginiñ Tışqı işleri ve telükesizlik siyaseti boyunca Baş temsilcisi Federica Mogherini, memlekette insan aqlarınıñ bozulması muzakerelerge keder ete bilecek naraatlığı olağanına baqmadan, Türkiye – Avropa Birliginiñ azası olmaq içün namzet sayılğanını bildirdi. Bunen beraber Mogherini, Ankara tarafından «salmaqlı adımlar» atılmaq kerek olğanını qayd etti.
Federica Mogherini bunı iyülniñ 25-nde Türkiye Tışqı işler naziri Mevlut Çavuşoğlu ve AB İşlerinden mesül nazir Ömer Çelik ile körüşken soñ beyan etti.
Onıñ sözlerine köre, Türkiye temsilcilerinen Brükselde ötkerilgen muzakereler devamında o uquq ve temel aqlar meselesinde dialog ve işbirlikniñ emiyetini ayrıca köstergen.
Keçken sene iyül ayında devlet yolbaşçısı Recep Tayyip Erdoğannı devirmek maqsadınen muvafaqiyetsiz yapılğan avdarma eyleminden soñ Türkiyede fevqulade vaziyet ilân etilgen. Çoq adam tutılıp apiske alınğan, bu sebepten ğarbiy devletler ve uquq qorçalayıcılar Ankaranı tenqit ete.


text:
«Krımtrolleybus» şirketiniñ baş müdiri Sergey Yernevni istifağa yolladılar, haber ete Krım.Media.
Evel memurnıñ istifası aqqınada qararnı Qırım rusiyeli ükümetiniñ naqliyat nazirliginde aldılar.
«Becerip olamadıñ» dediler. Ne ise, yolbaşçılıq daa da yahşı bile. Fal baqmağa ve istifam aqqında bir şeyler tüşünmege istemeyim», – dedi o neşirge.
Neşirniñ malümatına köre, Yernev «Krımtrolleybus» şirketiniñ başı vazifesine mart ayında keçti. Bundan evel o Ekologiya nazirliginde, «Qırım imayesinde» çalışa edi, İçki işler nazirliginiñ «Berkut» bölüginiñ hadimi edi.
Qırım Nazirler şurasında bu istifanı daa izaatlamadılar.


text:
Ukraina Arbiy Quvetleri «Asker» cemaat birleşmesiniñ azaları tarafından Deñiz arbiy quvetleriniñ deñiz piyade brigadasınıñ Qırım bölügi erkânında hızmet etmek istegi aqqında arizalarnı baqmağa azırlar.
Böyle beyanat fevral 13, bazarertesi künü Ukraina Mudafaa naziri Stepan Poltoraknıñ Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov ile ötkergen körüşüvi vaqıtında seslendirildi.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ matbuat hızmeti: «Ukraina AQ, «Asker» cemaat birleşmesiniñ azaları tarafından kelgen arizalarnı baqmağa azır, olar, Ukraina qanunlarına riayet etip, Deñiz arbiy quvetleriniñ deñiz piyade brigadasınıñ Qırım bölügi erkânında hızmet etmek istegenlerini bildirmek mümkünler», – dep bildire.
Müessisede qayd ettiler ki, bu bölükte erkân azalarınıñ din ve anane hususiyetleri köz ögüne alınacaq. Em de çeşit din mensupları içün kerekli şaraitler meydanğa ketirilecek.
Bundan evel Qırımnıñ memuriy sıñırı yanında Çonğar köyünde «Asker» cemaat birleşmesiniñ bazasında 12 fevralde aqşam yüz bergen adise aqqında haber etilgen edi. Bazağa BTR kirgeni, «silâlanğan insanlar ateş açtqanları» aqqında bildirilgen edi. Ukraina Arbiy Quvetleriniñ, Qırım ile memuriy sıñırda hızmet etkern qara ordularınıñ «Yug» operativ komandanlığı, beyanat yetleştirip, ücüm olmağanını ayta.
Ukraina uquq qoruyıcı organlarınıñ terkibinde qırımtatar batalyonınıñ teşkil etilmesi boyunca muzakereler keçken seneden başlap devam ete. Mecliste bu mesele boyunca bütün malümat Ukraina prezidenti Petro Poroşenkoğa ve İçki işler nazirligi yolbaşçısı Arsen Avakovğa teslim etilgeni aqqında bildire ediler.
Ukraina İçki işler nazirliginiñ terkibine kirgen Ukraina Milliy Gvardiyasında qayd eteler ki, olarnıñ terkibinde qırımtatar batalyonınıñ teşkil etilmesi aqqında beyanatlar şimdilik tek arizalar seviyesinde qala, olar ise qanun tarafından qayd etilmegen.
Lenur İslâmov teşkil etilgen qırımtatar batalyonına arbiy nomerniñ berilmesini talap ete.
Qırım 2014 senesiniñ başında Rusiye tarafından işğal etilgen soñ Ukainanıñ qıtaiy qısımı ve yarımda arasında asılında memuriy, lâkin fakt olaraq kerçek «sıñır» keçirildi. Memuriy sıñırda «Kalançak», «Çongar» ve «Çaplınka» kiriş-çıqış kontrol noqtaları çalışmaqta.


text:
Qırımda 1978 senesi Sovetler Birliginde qırımtatarlarnı ırq ayırımına oğratqanları içün özüni ateşken bergen qırımtatar faali Musa Mamutnıñ qorantasına maddiy yardım köstermege teklif eteler.
Qırım blogeri Zair Akadırovnıñ iyülniñ 4-de tarif etkenine köre, Musa Mamutnıñ ailesi Aqmescit rayonınıñ Beş Terek (Donskoye) köyünde tamir etilmesi kerek olğan evde otura. Mamutnıñ oğlu Yunus 49 yaşında olğanda hastalıqtan vefat etti, ömür arqadaşı 5, 12 ve 13 yaşında üç balasınen qaldı. Qadın evni tamir etmek içün özü para toplap olamay.
«Evniñ tavanları aslanıp tura, divarları töküle. Bazı odalarda qalmağa havflı ola. Evde balalar yaşay, bu sebepten Mamut qorantası içün ilk evelâ bu meseleniñ çezilmesi kerek. Amma er şey parağa bağlı. Evni baqqan qurucınıñ aytqanına köre, damnı deñiştirmek içün 700 biñ ruble (tahminen 300 biñ grn – QA) kerek. Çağına yetmegen üç oğlan bar, bu para az degil... Qırımtatar halqınıñ tuvğan topraqta yaşaması içün canını feda etken Musa ağa Mamutnıñ tuvğanlarına yardım eteyik», – dedi Akadırov.
Musa Mamut 1931 senesi fevralniñ 20-de Qırımdaki Balıqlava rayonınıñ Uzuncı köyünde dünyağa keldi. 1944 senesi qorantası andan sürgün etildi. 1975 senesi aprel ayında Musa Mamut qorantasınen beraber Qırımğa qaytıp, Beş Terek köyünde ev satın ala. Lâkin satın alğan evni resmiyleştirmey ve qorantasını qayd etmeyler. Musa ve ömür arqadaşı Zekiyeni pasport rejiminiñ bozulmasında qabaatlap, cinaiy iş açtılar.
1976 senesi aprelniñ 23-de Musa apiske alındı, Aqmescit rayon mahkemesi pasport rejiminiñ bozulması içün oña eki yıl apis cezasını bergen. Apayına eki yıl şartlı olaraq berildi.
1978 senesi iyünniñ 20-de Musa ve ömür arqadaşını tekrar pasport rejiminiñ bozulmasında qabaatlap, yañı cinaiy iş açtılar. İyünniñ 23-de saba militsiya hadimi onı taqiqatçığa alıp ketmek içün evine kelgende Musa Mamut üstüne benzin tökip özüni yaqtı. 1978 senesi iyünniñ 28-de Aqmescit hastahanesinde alğan yanıqlardan can bergen edi.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Ukraina Anayasasınıñ detsentralizatsiya (ademi merkeziyet) maddesini taqdim etip, qırımtatarlar içün «milliy-medeniy muhtariyet» aqqında ayttı. Anayasa komissiyasınıñ azası ve Ukraina parlamentiniñ «Petro Poroşenko Blokundan» deputatı olğan Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov buña sert cevap berdi.
Meclis reisiniñ fikirince, yarımadanıñ tamır halqı tarihiy vatanında taqdirini belgilemek aqqını qazanmalı. Bu olmasa, Meclis reisi yaqın künlerde parlamentniñ sessiya zalına kirecek Anayasa deñişmeleri aqqında qanunğa rey bermeycek. Qırım.Aqiqat Refat Çubarovnen laf etip, qırımtatarlarnıñ taqdirini belgilemek aqqınıñ bugünki künde açıq-aydın baqılmasınıñ sebebi ne, ve prezident ve Meclis reisiniñ baqışları farqlı olsa, zıddiyet ola bilemi suallerine cevap almağa tırıştı.
– Yañı Anayasanıñ Ukrainanıñ memuriy-topraq qurulışını belgileycek maddesine Meclis (ya da şahsiy) iddiaları(ñız) neden ibaret?
Anayasa komissiyası azırlağan ve Ukraina prezidenti taqdim etken Ukraina Anayasasınıñ ademi merkeziyet ile bağlı deñişmelerine iddialarımız yoq
– Subetimizniñ başında bir şey qayd eteyik... Hatırlatam, iyül 1-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko milliy ve regional kütleviy haber vastalarına Ukraina Anayasasınıñ yalıñız ademi merkeziyet (detsentralizatsiya) mevzusında deñişmeler leyhasını taqdim etti. Ademi merkeziyet meselesi acele al etilmeli, çünki yerli saylavlar ve 2016 senesiniñ bücet esnası bar. Böylece, anayasa komissiyası azırlağan ve Ukraina prezidenti taqdim etken Ukraina Anayasasınıñ ademi merkeziyet ile bağlı deñişmelerine iddialarımız yoq.
Aynı vaqıtta Ukrainanıñ ileri inkişafı ile bağlı bir sıra anayasa meseleleri bar, olarnı mükemmelleştirmek ya da al etmek kerek, anayasa komissiyası Ukraina Anayasasında «Qırım Muhtar Cumhuriyeti» maddesinde olğan meselelerni ileride olacaq işke qaldırdı. Bilgeniñiz kibi, taqdim merasiminde prezident jurnalistlerniñ suallerine cevap berip, Qırımnıñ statusına diqqat ayırdı. «Qırımtatar halqına borclumız», – Qırımnıñ statusı ve qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını teminlev meselesini adaletli şekilde bir-birine bağlap ayttı Ukraina prezidenti. Ekincisi şu ki, prezident cevap bergende Qırımnıñ statusı aqqında aytıp, «milliy ve medeniy muhtariyet» ibaresini qullandı. Facebook saifemde yazğanım da Ukraina prezidentiniñ bu laflarınen razı olmağanımnı ifadeley edi.
– Oña cevap keldimi?
Bunıñnen bağlı uquqiy senetlerniñ azırlanması ve qabul etilmesi mevzusında ilerideki adım ve areketler boyunca añlaştıq
– Ebet, aman-aman birden cevap keldi. İyül 3-te Mustafa ağanen (Cemilev – muar.) beraber Ukraina prezidenti ile körüşip, bu meseleni muzakere ettik. Şunı da hatırlatmaq isteyim, Ukraina prezidentiniñ Qırımnıñ Ukraina terkibinde ilerideki statusı ile bağlı baqışları bir qaç kere ve açıq sürette, şu cümleden qırımtatar halqı sürgünliginiñ qurbanları hatırasına keçirilgen aqşamda, 2015 senesi mayıs 18-de, seslendirilgen edi... Böylece, bunıñnen bağlı uquqiy senetlerniñ azırlanması ve qabul etilmesi mevzusında ilerideki adım ve areketler boyunca añlaştıq.
– Ukraina Anayasasına kirsetilecek deñişmeler aqqında da añlaştıñızmı?
– E. Bu anayasa islâatınıñ ileri basamaqlarında yapılacaq.
– Siz anayasa komissiyasınıñ azası olasıñız. Komissiya toplaşuvında noqtaiy-nazarıñıznı bildirgen ediñizmi?
– Ebet, anayasa komissiyasınıñ birinci toplaşuvında men aynı bu meselelerge diqqatnı celp etip, Qırımnıñ uquqiy statusınen bağlı mesele qırımtatar halqı aq-uquqlarınıñ ğayrıdan tiklenmesine, şu cümleden tamır halqınıñ tarihiy vatanında taqdirini belgilemek aqqına esaslanıp al etilmek kerek, dep qayd ettim. Anayasa komissiyasınıñ erkânında Qırım işlerini bilgenlernen Ukraina Anayasasınıñ «Qırım Muhtar Cumhuriyeti» maddesine kirsetilecek deñişmelerni beraber baqmaq imkânlarını muzakere ettik.
– Prezidentnen körüşken soñ fikirleriñiz deñişmedimi?
– Subetimizniñ bütün tafsilâtlarını şimdi aytmaycam. Menim fikrim deñişmez: devlet yolbaşçısı qırımtatarlarnıñ Qırımda taqdirini belgilemek aqqını halq ögünde tanımasa, men Anayasa deñişmelerine qoltutmam.


text:
ABD kongressi Rusiyege qarşı yañı sanktsiyalar qanun leyhasını resmiy saytında derc etti. Vesiqa fevrallniñ ortasında Demokratik ve Cumhuriyet firqalarını temsil etken Amerika senatorları tarafından teklif etildi.
Vesiqa Rusiye devlet borcuna yatırım sıñırlavını, şingen tabiiy gaz istisal etüv boyunca Rusiye leyhalarına yatırımlarğa qarşı sanktsiyalarnı köz ögüne ala.
Keçken sene yazda qanun leyhasınıñ müellifleri, senatorlar Grem ve Menendes, Moskvağa qarşı sanktsiyalar kirsetmege teklif etken edi. Qanun leyhası Rusiye devlet borcunıñ satın alınmasını sıñırlağan, ABDde Rusiye devlet banklarınıñ esaplarını blok etken edi. Faqat vesiqa qabul etilmedi.
Senatorlarnıñ yañı teklif daa sert ola, dep yazdı The Bell neşiri.
Fevral başında Moody’s reyting agentliginiñ ekspertleri Rusiye iqtisadiyatı devlet borcuna qarşı ABD sanktsiyalarına dayanır, dep qarar çıqardı.
Agentlik Rusiyeniñ yatırım reytingini çöplük derecesinden stabil tahminli yatırım seviyesine qadar arttırdı.
Fevralniñ 27-nde Financial Times gazetası Rusiye muhalifet siyasetçisi Aleksey Navalnıy ile intervyünı derc etti. Navalnıy Rusiyeniñ maliye institutlarına degil de, prezident Vladimir Putinge qoltutqan iş adamlarına qarşı sanktsiyalarnı kenişletmege teklif etti.


text:
Avropa Birliginiñ «Ukrainada regional inkişaf siyasetine qol tutuv» maliye leyhası Herson vilâyetine Avropa Birliginiñ 200 biñden 2 million yevroğa qadar miqdarında maddiy yardım almağa imkân berecek.
Bunı Ukrainada AB Temsilciliginiñ ekspertleri Dominik Papenhaym ve Anna Ososinskayanıñ Herson vilâyet devlet memuriyetiniñ reis mesleatçısı Valentina Seçevaya ile körüşüvinde muzakere ettiler.
Herson vilâyet devlet memuriyetiniñ matbuat hızmeti bergen malümatqa köre, leyha çerçivesinde vaqtınca işğal etilgen yerlerden köçip kelgen adamlarğa yardım etmek içün keçirilecek tedbirlerniñ «büyük grant programmaları» ömürge keçirile bile. Böylece, kommunal hızmetler, acele tamir işleri kibi meseleler çezile bile. Ukraina içün programmada iştirak etüv şartları daa da qolay – arizanı qısqa müddet içinde baqacaqlar.


text:
Aqmescit şeeriniñ Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ başı Zair Smedlâyevniñ ağası Tair Smedlâyevge cezanı belgiledi.
Qırım.Aqiqat saytınıñ mühbiri aytqanı kibi, mahkeme Tair Smedlâyevni eki ayğa apiske almağa qararnı çıqardı – 2014 senesi dekabr 22-ne qadar.
Onıñ adliyecisi Emil Kürbedinov aytqanı kibi, bu qarar temelsiz ve sebepsizdir.
Mahkeme toplaşuvı qapalı sürette keçti, jurnalist ve aqrabalarnı kirsetmediler. Bunı iş şaatlarına «telüke olacağı» ile añlattılar.
«Mahkeme toplaşuvı 1937 senesi olğanı kibi keçti: ne tuvğanlarnı, ne yaqınlarnı kirsetmediler», – dep izaatladı mahkeme ketişatını Zair Smedlâyev.
Emil Kürbedinov mahkemeniñ bu qararına itiraz bildirilecegi aqqında bildirdi.
Tair Smedlâyev Aqmescit şeeriniñ SİZOsına avuştırıldı,– haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Çarşenbe künü, oktâbr 22-de, Eski Qırımda politsiya hadimleri Qurultaynıñ Merkeziy saylav komissiya reisi, qırımtatar faaliyetçi Zair Smedlâyevniñ qardaşını Tair Smedlâyevni yaqaladılar. Maşinasını politsiya hadimleri taqip ete edi, oña toqtatmağa emir ettiler, soñra ise blok etip, özlerini tanıttılar. Soñra onı Aqmescitte Franko caddesinde vaqtınca bulunuv izolâtorına ketirdiler
Zair Smedlâyevniñ fikrine köre, bunı yapmaq içün iç bir acet yoq edi, çünki Tair Smedlâyev taqiqattan saqlanmay edi. O, Rusiye Federatsiyasınıñ diger mahkeme instantsiyalarına muracaat etecegini bildirdi.


text:
«TASS-TV» rusiyeli telekanalından aşkâr etilgen videomuracaatında Yanukoviç şunı qayd etti ki, «insanlar yañı akimiyetten ilk evelâ barışıqnı bekley edi».
«Saylayıcılarnıñ çoqusı yañı akimiyetniñ yardımı ile siyasiy buhran bitecek ve tınç zaman kelecek dep tüşüne edi. Halq cenkke çevirilgen qarşılıqtan boldurdı», – dedi o.
Faqat, Yanukoviçniñ sözlerine köre, saylavlardan soñ ukrainliler «qanlı dögüş»niñ şaatları olğan eken.
«Ğayet fena alemettir. Prezident yolunı öz ömür arqadaşlarınıñ, babalarınıñ, balalarınıñ ölümini körgen analarda açuv doğurğan qanlı fişenkten başladı»,– dedi fevral ayından Rostov-na-Donu şeerinde saqlanğan Viktor Yanukoviç.
Viktor Yanukoviç halqara qıdıruvğa ilân etilgen ve fevral 18-20 künleri Kiyevde Maydanda olğan kütleviy öldürüvlerde qabaatlana.
«Vesti» neşirniñ malümatına köre, Viktor Yanukoviç öz grajdan apayı Lübov Polejay ile Soçide yerleşken.
«Bilgeime köre, o, öz grajdan apayı Lübov Polejay ile Soçide yerleşti. Nenen oğraşa? Memleketiñizde olğan işi neticesinde iç bir şeynen oğraşmasa da olur», – dedi Moskvanıñ Şimaliy memuriy civarınıñ sabıq başı Oleg Mitvol.
Hatırlatamız, sabıq qaçaq prezidentniñ soñki muracaatı adet üzre Rostov-na-Donu şeerinde yazılğan edi.