text:
Jergilikti turğındar onı Parana-Tïnga (Aq özen) jäne Parana-Twasw (Ulı özen) dep ataydı. Alabınıñ awdanı 7,2 mln. m², uzındığı Wkayalï bastawınan eseptegende 7000 km-den asadı.
Amazonkanıñ negizgi ağısı ekvator men 5˚ oñt. endik aralığında, yağnï birkelki äri asa ılğaldanğan aymaqta (jawın-şaşınnıñ jıldıq mölş. 1500 - 3000 mm) jatır. And tawınan ötken soñ, özen Amazon oypatına şığıp, oñ jaqtan kelgen Wkayalï öz-men qosılıp Ulı A. öz. bastaladı. Ol batpaqtanğan jazıqpen, ılğaldı ekvatorlı ormandardıñ arasımen ağadı. Muxïttan 350 km qaşıqtıqta älemdegi eñ ülken atıraw tüzedi (awmağı şamamen 100 000 km²).
Özenge köptegen salalar quyadı, olardıñ 20-ğa jwığınıñ uzındığı 1500 — 3500 km boladı. Wkayalï men Maranon özenderi qosılğan soñ, onıñ arnasınıñ eni 2 km. orta ağısında 5 km, quyılısında 80-150 km-ge jetedi; swınıñ tereñd. orta ağısın-da 70 m, Obïdws qalası tusında 135 m-ge, al quyılısında 15-45 m-ge deyin baradı.
Amazonkanıñ salaları bir-birinen tek mölşşerimen men swlılığı jöninen ğana emes, swlarınıñ tüsimen de erekşelenedi. Özenniñ gïdrologïyalıq tärtibi öte kürdeli äri erekşe keledi. Alaptarı eki jartı şarda ornalasqandıqtan, jıldıñ türli mezgilderinde jawın-şaşınnıñ az ne köp jawwına baylanıstı är türli tasqındar bolıp turadı. Oñt. salaları swlılığınıñ moldığımen erekşelenedi, sondıqtan mamır, şilde aylarında A-nıñ eñ joğarı deñgeyi bayqaladı. Ortaşa sw şığını 175 000 m³/s, al ortaşa jıldıq ağındısınıñ kölemi 5520 km³ şamasında. Älemdegi özenderdiñ jalpı jıldıq ağındısınıñ 15 — 17%-i osı özenniñ ülesi-ne tïedi. Amazonnıñ ösimdik jäne janwarlar älemi öte bay.
Balıqtardıñ 2000-ğa jwıq türi bar (jer şarınıñ jalpı tuşı sw fawnasınıñ 1/3 böligi). Özenniñ bastı arnası quyılısınan 4300 km-ge deyin (Pongo de Manserïçe şatqalına deyin) keme jüzetin bolsa, quyılısınan 1690 km qaşıqtıqqa (Manaws qalasınına) deyin ülken muxït kemeleri jüze aladı. Amazonnıñ energetïkalıq mümkindigi öte mol (qwatı 280 mln. kVt şamasında bağalanadı), biraq ol paydalanılmaydı.
Derekközi: http://udivimenia.ru/
Kommentarïï


c: text/html

text:
Cuma künü, oktâbrniñ 12-nde, yırcınıñ beşinci studiya albomı dünya yüzüni kördi. Bunı yırcınıñ matbuat hızmeti bildirdi.
Haber etile ki, albomnıñ on yırı bar: yedi danesi ukraince ve üçü inglizce.
Relizniñ yazılmasında New Yorkta yaşağan ukrain caz pianisti Yefim Çupahin ve «Okean Elzı» taqımınıñ gitarcısı Vladimip Opsenitsa iştirak ettiler. Albom 211 Recording Studio ve Istok Studioda qayd etildi.
Relizden bir aydan soñ Jamala yañı albomğa qoltutmaq içün turğa çıqacaq. O, noyabrniñ 14-nde başlap sekiz şeerni qaplap alacaqtır: Kyiv, Odesa, Harkiv, Dnipro, Lviv, İvano-Frankivsk, Lutsk ve Rivne. Kyivde yañı programma Bel Etage klubında noyabrniñ 23-nde taqdim etilecek.
Jamalanıñ «Krıla» albomını sentâbrniñ 28-nden başlap iTunes Store, Apple Music ve Google Playde sımarlamaq mümkün. Jamalanıñ «Krıla» yañı klipi sentâbrniñ 12-nde taqdim etilgen edi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
«5 kanal» Yevgeniy Davıdov ve Nikita Konaşenkovnıñ arizalarını aşkâr etti. Olar Ukraina halqından Rusiye matbuat vastalarında olğan yalan içün afu soradılar.
Davıdov ve Konaşenkov olarnıñ Slavânsk ve Kramatorskta çalışqan vaqıtta bergen malümatları doğru olmağanını tanıdılar.
Azır metnlerni olarğa Moskvada yerleşken muarririyetten yollay ediler. Olar Slavânskta fosfor bombalarnıñ ve ukrain ordusı tarafından ealige qarşı «Grad» tertibatınıñ qullanuvı aqqında malümatnı tarqata ediler.
Bundan da ğayrı jurnalist: «Çıqaruv mevzularını maña Moskvadan telekanalnıñ yolbaşçılığı bere edi. Şu cümleden, fosfor bombaları aqqında da, özüm şahsen olarnı körmedim. Rusiye telekanalları köstergen adiseler aqiqaten olıp keçken vaqialar ile bir olmağanını çoqtan qayd ettim. Bu sebepten Ukraina halqından afu soraymız».
Servis hatası
Oops, as you can see, this is not what we wanted to show you! This URL has been sent to our support web team to look into it immediately. Our apologies.
Onı başqa yerde tapa bilecegiñizni körmek içün qıdırıñız


text:
Herson vilâyetinniñ Geniçesk rayonından yañı TV qullesi vastasınen Qırımğa yapılacaq yayınlar içün Türkiye ukrain dalğalarını uyğun qabul etti, ve Qırımnıñ memuriy sıñırımda «Çonğar» kiriş/çıqış noqtası yanında qulleniñ qurulmasına destekçi oldı. Bunı 3 dekabr künü Ukrinform haber ete.
«Bu dalğalarnı uyğun körgen devletlerden biri de – Türkiye olğanını aymağa isteyim. Yani, olar bu meselede bizim ittifaqdaşımız oldı», – dedi Ukraina TV ve radio yayınlav sualleri boyunca Milliy şura azası Sergey Kostinskiy.
Qırım.Aqiqat evel yazğanı kibi, Ukrainanıñ TV ve radio yayınlav sualleri boyunca Milliy şurası Rusiyeniñ işğalinde bulunğan Qırımğa Çonğardan, DVB-T2 standartları boyunca, TV yayınlarını tarqatmaq içün kerekli dalğanı esaplamağa sımarladı. Bu aqta qarar Milliy şuranıñ toplaşuvında dekabr 1 künü qabul etildi.
Dekabr 2 künü Çonğarda TV ve radio qullesiniñ temeline birinci blok qoyuldı. Dekabrniñ soñunda Qırım sakinleri gece-kündüz devamında çalışacaq dört ukrain radiostantsiyasını eşitip olacaqları beklenile.
Ukraina TV ve radio yayınlav sualleri boyunca Milliy şurası Herson vilâyetinde televizyon ve radio yayınlarınıñ inkişaf ettirilmesi ve işğal etilgen Qırımğa yayınlarnıñ tarqatılması içün mahsus strategiya leyhasını azırladı. Strategiyanıñ maqsadı – Herson vilâyetiniñ daa çoq yerine analog ve dijital yayınlarnı yetkizmek, ve işğal etilgen topraqladan çıqqan efir yayınlarını Herson vilâyetiniñ cenübiy taraflarına yibermemektir.


text:
Aqmescitli qırımtatar faali Marlen Mustafayev ve Eski Qırım sakini Zekkiy Kulametov azatlıqqa çıqtılar. Ekisi de sentâbrniñ 4-nde tutulğan edi, bunıñ sebebi ise içtimaiy ağlarda paylaşqanları oldı. Mahkemeniñ malümatına köre, anda Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ timsalleri bar edi. Marlen Mustafayevniñ problemleri bunıñnen bitmedi: Taqiqat komiteti oña qarşı «İnternet ağında nefret doğuruv» maddesi boyunca cinaiy iş açtı. Bunıñ sebebi ise «laf etken» pardoş ile paylaşqan video olğan eken.
Eski Qırım sakini Zekkiy Kulametov sentâbrniñ 14-nde aqşam izolâtordan çıqtı. Onı Qırımnıñ farqlı köşelerinden kelgen 50-ge yaqın semetdeşi qarşılap aldı. O, 10 kün nezaret altında bulundı. Kulametov başta Qarasuvbazarda, soñra Aqmescitte tutuldı.
Rusiye kontrol etken İslâm-Terek rayon mahkemesi onı Rusiye memuriy cinayetler kodeksiniñ eki maddesine köre qabaatlı tanığan soñ Kulametov nezaret altına alındı. «Politsiyanıñ talaplarına riayet etmegeni içün» (Rusiye Memuriy cinayetler kodeksiniñ 19.3 maddesi) 5 künge ve «ekstremist teşkilâtnıñ timsallerini açıq numayış etkeni» (Rusiye Memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.3 maddesi) 10 künge üküm etildi.
Şu künü aynı madde boyunca Aqmescitniñ Bavurçı (Kamenka) qasabasında yaşağan Marlen Mustafayev 12 künge nezaret altına alındı. O, sentâbrniñ 16-nda azatlıqqa çıqtı. Evde onı bayramlıq sofra donatqan qorantası ve qomşuları bekley edi. Ömür arqadaşı Marlenge tort pişirip, «Dinde ve birlikte quvet» ve 23 dep yazdı. Bu raqam izolâtorda tutulğan künlerniñ sayısını ifadelemekte. Soñki tutulması ayatında yekâne degildir. 2017 senesi fevral ayında mahkeme «VKontakte» ağında paylaşqanları içün onı 11 künge izolâtorğa qapatqan edi. Taqiqat anda «Hizb ut-Tahrir» timsallerini kördi.
İşbu teşkilâtnıñ iştirakçileri, bütün musulman memleketlerni islâm halifeligine birleştirmek vazife dep bileler, amma maqsadlarına irişmelerinde terror usulları qullanılmasını red eteler. 2003 senesinden berli teşkilât Rusiyede yasaqlanğan sayıla. Aynı vaqıtta Ukraina ve dünyanıñ bir çoq memleketinde qanunğa uyğun bir şekilde çalışa. 2014 senesine qadar Qırımda mezkür teşkilâtnıñ erkânına bir qaç biñ insan kire edi. Yarımadada Rusiye qanunları işletilip başlatılğan soñ, «Hizb ut-Tahrir» Qırımdaki faaliyetini resmiy şekilde toqtattı, liderleri ise ketti. 2015 senesinden başlap Qırımdaki FSB «Hizb ut-Tahrirde» iştirak etüv sebebinden cinaiy işler aça. Al-azırda bu teşkilâtta iştirak etmesinde qabaatlanğan 26 Qırım sakini SİZO ve koloniyalarda buluna. Ekseriyeti – qırımtatarlardır.
Mustafayevniñ taqip etilmesine dair qısqa bir ikâye
Marlen Mustafayev qaynaqçı olıp çalışa, boş vaqtı olğanda cemaat işlerinen oğraşa – siyasiy sebeplerden apiske alınğan semetdeşlerine mal alıp, SİZOğa alıp kete.
2017 senesi fevralniñ 21-nde faalni yaqalamazdan evel Rusiye uquq qoruyıcıları evinde tintüv keçirdi. Bunı körgen qomşular toplaşmağa başladı. Olarnıñ politsiya hadimlerinen qavğaları oldı, 10 insan tutulıp, «toplaşuv ya da mitingniñ teşkil etilmesi ya da keçirilmesi tertibini bozğanı» içün 5 künge nezaret altına alındı.
Keçken sene sentâbr ayında Rusiye Taqiqat komiteti Marlenge nisbeten taqiqattan evel teşkerüv başlattı. O, Rusiye Ceza kodeksiniñ 282 maddesinde «İnternet ağında nefret ve duşmanlıq doğuruv» olaraq keçe. Taqiqatçı Mustafayevni eki kere ve bir kere ömür arqadaşını çağırğan edi. Advokat Mammet Mambetovnıñ aytqanına köre, sorğu vaqtında Taqiqat komitetiniñ hadimi Marlenden Facebook ve «VKontakte» içtimaiy ağlarında paylaşqanlarını sorap, angileri qanunğa zıt kelgenini öyle de aytmadı.
Bu sene sentâbrniñ 4-nde Mustafayevni daa bir kere nezaret altına almazdan evel evinde kene tintüv keçirildi. Rusiyeniñ politsiya hadimleri evine kirgende mahkeme qararını kösterdi. Anda Taqiqat komitetiniñ teşkerüvden soñ Rusiye Ceza kodeksiniñ 282-nci maddesi (İnternet ağını qullanaraq millet alâmetleri ve din munasebetlerine köre nefret ya da duşmanlıq doğuruv) boyunca cinaiy iş açmaq qararı aqqında aytıla edi.
Marlen nezaret altında olğanda taqiqatçı kelip, onı şeklengen kişi olaraq sorğuğa çekti. Mustafayev sentâbrniñ 18-nde olacaq sorğu haberini de aldı. Faalniñ advokatı Edem Semedlâyev Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi ki, şu künü o meşğul olacaq, taqiqatçı ile sorğunı sentâbrniñ 19-na avuştırmağa añlaştılar. Bazarertesi künü Marlenniñ soy-sopları sorğuğa çekildi: anası, qardaşı ve emcesi.
Advokatnıñ aytqanına köre, cinaiy iş açılmasınıñ sebebi Mustafayevniñ «VKontakte» saifesinden endi silingen video oldı. İmayeci Qırım.Aqiqat mühbirine bildirgenine köre, bu videoda oyuncaq pardoş insannıñ aytqanlarını tekrarlay. Advokat tam olaraq ne tekrarlağanını aytıp olamadı.
«Hatırlasañız, bir şey aytsañ, pardoş sesini deñiştirip tekrarlağan videolar bar edi. Böyle bir video olğan edi. Videoda ne bar edi? Bu videonı tapamayım, anda neler aytılğanını şimdilik bilmeyim», – dep ayttı Semedlâyev Qırım.Aqiqat mühbirine.
Advokat, Mustafayev videonıñ müellifi olmayıp, onı ancaq paylaşqanını qayd etti. Marlenniñ özü izaat bermedi.
Qoranta içün bir ceza
Marlen Mustafayev davasınıñ şaatı 29 yaşında Eski Qırım sakini Riana Kulametova ola. O, faalni tanımağanını ve iç bir vaqıt körüşmegenlerini ayta. Onıñ bildirgenine köre, Mustafayevnen tek Facebookta dostlaşalar.
Riananıñ ailesi «E» Merkezi ve diger Rusiye uquq qoruyıcı organlarınen endi subetleşken edi. Bu ikâye 2017 senesi oktâbrniñ 11-nde başladı. Şu künü Bağçasarayda 6 yerli sakin tutuldı, neticede olar «Hizb ut-Tahrirde» iştirak etmesinde qabaatlanıp, SİZOğa qapatılğan edi. Qırımtatar cemaatı buña sessiz qalamadı: oktâbrniñ 14-nde bütün Qırımda 100-ge yaqın insan siyasiy repressiyalarğa qarşı bir kişilik narazılıqlarğa çıqtı. Olardan 49 kişi tutuldı, bir çoqu para cezasını aldı. Oktâbrniñ 14-nde bir kişilik narazılıqqa çıqqanlar arasında Riana Kulametovanıñ qardaşı Giray da bar edi. Üç aydan soñ oña qarşı Rusiye Memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.3 maddesi – ekstremist teşkilâtnıñ timsallerini açıq numayış etüv – boyunca cinaiy iş açıldı. Bunıñ sebebi video oldı, «E» merkezi, anda «Hizb ut-Tahrir» timsalleri bar edi, dep israr etti.
Yanvarniñ 18-nde Giraynıñ evine tintüv keçirmege kelgenler, ondan soñ Rusiye uquq qoruyıcıları onı alıp ketti. Kulametovnıñ tuvğanları ve dostları bir qaç saat devamında qayda olğanını bilmey edi. Riana ve Giraynıñ anası Zarema Rusiye İç işler nazirliginiñ İslâm-Terek rayon bölügine yol aldı. Oğlu qaçırılğanından qorqıp, bölük yolbaşçısına qıçırdı.
Giray İslâm-Terek rayon mahkemesiniñ binasında tapıldı, onı 10 künge üküm etkenler. O, nezaret altında bulundı, lâkin anasına qarşı Rusiye Ceza kodeksiniñ 319-ıncı maddesi – akimiyet vekilini aqaretlev – boyunca iş açıldı. Oğlunı qıdırğanda politsiya hadimine qıçırğanında qabaatlandı. Aprelniñ 23-nde mahkeme onı qabaatlı tanıp, 20 biñ ruble para cezasını ve 250 saat cemaat işlerini tayin etti.
Daa eki para cezası ve içtimaiy ağlarda paylaşqanları içün apis cezası
Sentâbrniñ 4-nde Zarema Kulametova Eski Qırımnıñ şeer bağçasında oña berilgen işlerni yapa edi. Şu sırada nomerasız «UAZ Patriot» ve «Gazel» keldi. Maşinalardan betleri qapalı ve işareti olmağan insanlar çıqtı. Kulametovadan olarnen ketmesini talap etkenler. «Qırım birdemligi» birleşüviniñ iştirakçileri qadınnı alıp ketken maşina ve uquq qoruyıcılarnen videonı Facebookta derc etti. Anda urbalı insanlardan biri video müellifine sögünip, kameranı saqlamağa talap etti.
DİQQAT! Videoda küfür sözler mevcut.
Riana Kulametovanıñ aytqanına köre, anasını alğan mikroavtobus başta Aqmescitke kete edi, amma soñra Eski Qırımğa qaytıp, Oktâbrskaya soqağına Kulametovlarnıñ kirağa bergen evine yol aldı. Mikroavtobus evge yaqınlaşqanda anda tintüv keçirile edi. Ev yanında Rusiye gvardiyasınıñ avtozakı ve Rusiye uquk qoruyıcılarınıñ diger maşinaları tura edi. Soqaqnı yüzlerini qapratqan mahsus hızmet hadimleri sarıp aldı.
Riana ve babası Zekkiy kirmege tırışsa da, olarğa izin berilmedi. 20 daqqa devamında olar Rusiye uquq qoruyıcılarınen qavğalaştı, soñra OMON hadimleri ileri keçip, Kulametovanıñ ömür arqadaşı ve qızını tutıp alğanlar. Uquq qoruyıcılar Zekkiy beynen beraber İnternatsionalnaya soqağında yerleşken evlerine yol aldı. Anda da tintüv ötkerildi.
Şu künü aqşam Rusiye kontrol etken İslâm-Terek rayon mahkemesinde Zekkiy ve Zarema Kulametovlar ve qızları Rianağa qarşı memuriy işlerniñ diñlevleri olıp keçti. Üçüni de «E» Merkezi «Hizb ut-Tahrir» timsallerini içtimaiy ağlarda açıq numayış etkeninde qabaatladı. Riananıñ Qırım.Aqiqat mühbirine bildirgenine köre, onı 2011 ve 2013 seneleri «VKontakte» içtimaiy ağında saqlağan eki video içün mahküm etkenler. Birincisinde Eski Qırımdaki Oraza bayramı merasimleri, ekincisinde Aqmescitteki miting bar edi. Bu videolarda arap urufatlı qara ve beyaz bayraqlar körüne. Mahkeme, olarnı «Hizb ut-Tahrir» bayraqları olaraq tanıp, Riananı «yasaqlanğan teşkilâtnıñ timsallerini açıq numayış etkeni içün» biñ rublege cezaladı.
Kulametova mahkeme qararınen razı degil. Onıñ fikirince, videodaki bayraqlar yasaqlanğan teşkilâtnıñ timsalleri sayılmay. Riana, bu bayraqlarnı «Allahtan ğayrı Tañrı yoqtır, Hazreti Muhammed onıñ Peyğamberidir» yazısı ile qumaç dep saya. Riananıñ anası Zaremağa biñ ruble para cezası tayin etildi. Babası 10 künge nezaret altına alndı. Bundan ğayrı, «politsiyanıñ emirlerine riayet etmegeni içün» oña qarşı daa bir memuriy iş açıldı. Şu sebepten Zekkiy daa 5 kün apis cezası aldı. Umumen 10 kün nezaret altında bulundı, çünki, Rusiye qanunlarına köre, daa sert ceza hafifini qapata.
Marlen Mustafayev davasınıñ daa bir şaatı «Qırım birdemligi» faali bağçasaraylı Osman Belâlov ola. Sentâbrniñ 14-nde mahkeme onı da 5 künge apiske aldı. Madde aynı – «yasaqlanğan teşkilâtnıñ timsallerini açıq numayış etüv». Osmannıñ qardaşı Memet Belâlov oktâbrniñ 11-den berli nezaret altında buluna. FSB, onı «Hizb ut-Tahrir» azası olğanında qabaatlap, «terrorizm» maddesi boyunca cinaiy iş açqan edi.


text:
Bazarertesi künü, mayıs 4-te, Eski Qırımnıñ (İslâm-Terek rayonı) kommunal hızmetleri yañı musulman mezarlığında qoyulğan qoranı yıqmağa başladılar. Bunı Eski Qırım şeeriniñ «Vatan» din cemiyetiniñ reisi Rasim Sadredinov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, yerli akimiyet bu topraq damartısınıñ mezarlıq içün ayırılması aqqında añlaşqan edi. «Şimdi er şey keri alındı. Prokuraturanıñ qararı bar, mında keçirilgen bütün tedqiqler yañlış eken. Devletke kirmegen organlar mezarlıq qurucılığına ruhset vesiqalarını berdiler. Mahkeme qararı bar, o, mezarlıqnı kenişletmege yasaq etti», – dep ayttı musulman cemiyetiniñ reisi.
Sadredinovnıñ malümatına köre, nezaret organları bu yerniñ topraq altındaki suvlar suv anbarına kete, dep netice çıqardılar. «Mezarlıqtan mesken yerine qadar 300 metr bar, mezarlıq içün yerni ayırğan ukrain qanunlarınıñ qaidelerine uya. Rusiye qanunlarına köre eñ azından 250 metr kerek – bütün normalarğa uyğun», – dep qayd etti o.
Onıñ fikirince, bu mesele «siyasetnen bağlı». «Bir şey yapacaq olsaq, soñki bir qaç yıl devamında qarşı areketlerni köremiz», – dep ayttı Sadredinov.
Bundan ğayrı, onıñ bildirgenine köre, mezarlıqta eski mezarlar bar. Kommunal hızmetler mezarnı ya mında qaldırmağa, ya da başqa yerge keçirmege teklif eteler.
«Cemaat açuvlı, adamlar öz parasını masraf etip, o qadar şeyni yaptı», – dep şikâyet etti o.
Musulman cemiyetiniñ reisi bildirdi ki, mezarlıq meselesi «10 yıl devamında muzakere etilmekte». «Adamlarnı kömecek yer yoq. Eski mezarlıqnıñ köşelerinde defn eteler, amma o da qoruv yerinde buluna. Anda suv yedegi bar, anda kömmege mümkün degil», – dep ayttı Sadredinov.
Onıñ bildirgenine köre, akimiyet şeerniñ tışında yer almağa teklif ete, lâkin cemaat buña razı degil.
Qırım musulmanları Diniy idaresi şimdilik vaziyetni izaatlamadı.


text:
AQŞ Devlet kâtibi John Kerry fevral 5 künü Kiyevde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ile muzakerelerni keçirecek ola, haber ete Radio Svoboda.
Amerika tış siyasiy bölügi başınıñ ziyareti Washington Ukrainağa memleket şarqında küreşken ukrain arbiylerine silânıñ berilmesini nazarda tutmağan siyasetini deñiştirmege tüşüngen vaqıtta keçe.
AQŞ prezidenti Barak Obama bu meselede Kiyevge silâlı yardımnı köstermek tarafdarı olğan Pentagon bilidirüvlerine esaslana. Fevral 4 künü AQŞ silâlı quvetler boyunca Senat komitetinde bunı yañı mudafaa naziri vazifesine namzet Ashton Carter bildirdi.
Prezident Poroşekno separatistlerge qarşılıq köstermek içün arbiylerge silâ kerek olğanı aqqında bildirgen edi.
2014 senesi aprel ayından Donbassta devam etken ziddiyette 5300 insan elâk oldı. Eñ azından beş insan fevral 4 künü Donetsk hastahanesinde vefat etti.


text:
Nemeślar Törkiyädän êzen suıtmıy
Germaniya Törkiyägä iñ küp turist cibärüçe illär rätendä Rusiyädän soñ ikençe
Awrupa säyäxät bazarınıñ zur şirkätlärennän “Tomas Kuk Germaniya” Törkiyägä turistlarnıñ küp kitüe säbäple oçqıçlarda rezervqa alınğan utırğıç sanın cäyge çor öçen - 25 meñ, köz öçen 6 meñgä arttırdı. Oyışma wäkilläre birgän mäğ’lümatlarğa kürä, Törkiyä bıyılğı sezonda İspaniyä häm Greśiyä belän bergä nemeślarnıñ iñ zur östenlek birgän yal yünäleşe. Turizm şirkäte monıñ säbäbe itep “töreklärneñ här närsäne centekläp saylap täq’dim itülären häm qunaqçıllığın” kürsätte.
Törkiyägä yal itärgä kilüçe germaniyälelärneñ sanı bıyılnıñ ğıynvar-iyün’ aylarında uzğan yılnıñ şul uq çorı belän çağıştırğanda 10%qa arttı häm 1 million 560 meñ 251 keşe täşkil itte.
Germaniya Törkiyägä iñ küp turist cibärüçe illär rätendä Rusiyädän soñ ikençe.


text:
Olar qırımtatarlarnı Rusiye işğali ile qaldırmaycağını ve ileride de olarğa qol tutmaq içün numayışlarnı keçirelecegini ve Rusiye teşviqatına baqmadan, Avropa Birligi memleketlerinde Qırım vaziyeti aqqında aqiqatnı bildirecegini ayta ediler.
Sürgünlikte elâk olğan qırımtatalranıñ hatırasına yerli sakinler Rusiye elçihanesi yanında çıraqlarnı yaqtı. Salı künü Avromaydan-Varşava Rusiyege arbiy gemilerni bergen Frenkistan elçihanesi yanında numayışlarnı keçirecek ola.
Böyle toplaşuvnı Rusiye Gdansk elçihanesi yanında keçirdiler. Lüblin ve Krakovda sürgünlikniñ 70 yıllığı munasebeti ile leh aktivistleri qırımtatar halqınıñ facialı taqdirine bağışlanğan Powrót («Avdet») gazetasını taraqata edi.
Bugün Aqmescitniñ Aq-Meçet qasabasında sürgünlikniñ qurbanlarınıñ hatırasına bağışlanğan mitinginde 15 biñden ziyade insan iştirak etti.
Umumqırım matem mitinginiñ rezolütsiyasında bütün demokratik quvetlerine, devletlerniñ Akimiyet ve Parlamentlerine, halqara teşkilâtlarğa qırımtatar halqınıñ aqqlarınıñ saqlanmasına ve Vatanında inkişaf etilmesine qol tutmağa çağıruv belgilene.


text:
“Biz payğambardıñ karïkatwraların pikir erkindigi qağïdattarın qorğaw maqsatında paydalandıq”, – dep tüsindirdi Swrïsso.
Onıñ aytwınşa, basılım qızmetkerleri satïralıq swretterge degen quqıqtarın qorğay alıp, öz jumıstarın atqara bildi. Rïss (Riss) laqap atımen belgili swretşi bul swretterimen ïslam dinin keleke etwdi maqsat etpegenin alğa tarttı.
Buğan deyin Charlie Hebdo bas karïkatwraşısı Renal Lyuze (Renald Luzier) jumıstan ketip, Muxammed payğambardıñ karïkatwralarına endi qızıqpaytının mälimdegen bolatın.
2015 jıldıñ 7 qañtarında Parïjdegi Charlie Hebdo satïralıq aptalığınıñ redakcïyasına 3 qarwlı adam şabwıl jasağan bolatın. Terakti kezinde 12 adam qaza bolğan. Olardıñ işinde 10-ı basılım qızmetkerleri. Keyinnen şabwıldağandardıñ közi joyılğandığı xabarlandı.
Derekközi: lenta.ru
Kommentarïï


text:
Sentâbrniñ 30-nda Sudaq civarındaki Taraqtaş (Daçnoye) köyünde köydeşler körüşüvi oldı. Bayramğa yerli sakinlernen beraber mında doğğanlar ve olarnıñ bala-torunları keldi.
«Er yıl Taraqtaşnıñ köydeşler körüşüvine bütün Qırımdan insanlar kele. Olarnıñ ecdatları mında doğdı. XXI asırda er kes telefonda subetleşe, amma Taraqtaşqa baqıp, keçmişte qalğan künlerni hatırlamaq, laf etmek – bam-başqa bir şey. Sudaqlılar ve bu yerlerniñ sakinleri pek faal insanlar, olarnıñ tabiatı başqalarğa oşamay, mındakiler qırımtatar halqınıñ yaşayışında er vaqıt müim rol oynay edi», – dep bildirdi bayram teşkilâtçılarından biri Edem İsmailov Qırım.Aqiqatqa.
Taraqtaş köyü güzel manzaralı bir yerde yerleşe. Köyniñ ögünde Qara deñiz olsa, arqasında Taraqtaş dağı qala. Onıñ qayaları balaban bir taraqqa oşay. Sağda – Baqa Taş. Solda – Aybatlı ormansız bayırı.
Köyniñ meraqlı ikâyesi de bar.
«Rusiyeliler Qırımğa endi-endi kelmege başlağanda mında İgumen Parfeniy keldi. O, merametli ve ikmetli olıp, yerli sakinlerniñ sayğısını qazanğan edi. Taraqtaşlı Seydamet onıñ dostu oldı. Vaqıt keçti, İgumen Parfeniy ğayıp oldı. Ne qadar qıdırsalar, faydası olmadı. Taqiqat ne bir delil, ne de ğayıp olğannıñ cesedini tapamayıp, dostu Seydamet ve daa eki qırımtatarını öldürüvde qabaatladı. Üçü de idam etildi. Vaqıt keçkeninen belli ola ki, İgumen Parfeniy kilse reberliginen qavğalaşıp, Amerikağa ketti. Bunı köy tarihında Taraqtaş faciası dep adlandırdılar. Seydametniñ sürgünlikten qaytqan torunı eykeltraş İlmi Ametov 1998 senesi köyde idam etilgenlerniñ abidesini tikledi», – dep ayta bayramğa kelgen Qırım aq qorçalayıcısı Abdureşit Cepparov.
Bayram köy yanındaki meydanda keçirildi. Göñülliler köydeşleri içün pilâv, qartoplı et, ötmek pişirdi. Mında sofralar donatıldı.
Tedbir başında qırımtatar faali İlver Ametov köydeşleriniñ ögünde çıqışta bulundı:
Eskiden daa çoq adam kele edi. Şimdi o qadar quvanç yoqİlver Ametov
«Köydeşler körüşüvine çaresi olğan er kes keldi. Er yıl körüşemiz. Biri-birimizni körgenimizge quvanamız. Daa ne aytayım… Eskiden daa çoq adam kele edi. Şimdi o qadar quvanç yoq, insanlarnıñ keyfi yoq, amma ümüt etem ki, bu çoq sürmez».
Teşkilâtçılar muzıkalı programmanı azırladı. Bayramda olğan sanatkârlar arasında yırcı, bestekâr, oca, Qırımda nam qazanğan artist, Ukrainada nam qazanğan sanat erbabı, halqara yarış ve festivallerniñ laureatı Uryane Kenjikayeva bar edi. Yırcı Taraqtaşlılarnı hayırlap, bir qaç türkü ayttı.
Bayramnıñ soñunda köydeşler Taraqtaş tarihınıñ daa bir parçası olğan fotoresim yaptı.


text:
İşğal altındaki Qırımda qırımtatar halqı liderleriniñ birisi İlmi Ümerovnı qorçalağan Rusiye advokatı Mark Feygin Ukraina advokatları cedveline kirsetildi.
Advokatnıñ saifesi Ukraina advokatları milliy birliginiñ saytında yerleştirildi. Oña binaen, Feyginge çetel advokatı olaraq Ukrainada advokat faaliyetini kösterme aqqınıñ berilmesine dair qarar 2017 senesi mayısnıñ 17-de qabul etilgen edi.
Mark Feygin işğal etilgen Qırımda mahküm etilgen qırımtatar milliy areketi liderleriniñ birisi İlmi Ümerovnı qorçalamaq içün mezkür cedvelde qayd olmaq kerek, dep bildirgen edi.
İyünniñ 30-da advokat Mark Feygin bildirdi ki, Qırımda Ümerovnıñ davasını baqqan «qadınıñ çift vatandaşlığına dair vesiqalarnı Ukrainada alacaq ola».
Advokatnıñ qayd etkenine köre, işbu vesiqalarnı ukrain cedvelinde çetel advokatı olaraq qayd olğan soñ elde etmek mümkün.
İyün ayınıñ ortasında Kreml kontrol etken Aqmescit rayon mahkemesiniñ oturışında Ümerovnıñ advokatı Mark Feygin qadı Andrey Küleşovdan çift vatandaşlığı bar olğanına dair malümat bermesini talap etti. Feyginniñ aytqanına köre, «çift vatandaşlığı olğan insan adaletni temsil etemez».
Ukraina 2014 senesinden soñ qırımlılar Rusiye pasportlarını basqı altında almağa mecbur edi, dep bildire. Kyiv qırımlılarnı işğal etilgen topraqta yaşağan Ukraina vatandaşları olaraq tanıy. Qırımnıñ Rusiye qurulışlarında çalışmağa qalğan qadı, devlet işçileri, uquq qoruyıcılar Ukraina pasportlarını teslim etken edi.
Ukraina adalet şurası Ukrainağa ant etip Rusiye tarafına keçken 276 Qırım qadısınıñ işten boşatılmasına qoltuttı.
2016 senesi FSB taqiqatçıları İlmi Ümerovqa qarşı ektremizm maddesi boyunca cinaiy iş açqan edi. Qırımtatar milliy areketiniñ belli iştirakçisi, Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerovnıñ tutulması, evindeki tintüv ve oña qarşı cinaiy işniñ açılması, mecburiy surette mahkeme-psihiatrik ekspertizanıñ keçirilmesi içün onıñ delihanege yerleştirilmesi – cemiyette ve dünyada rezonans çıqarğan edi.
İlmi Ümerovnıñ özü bu mahkeme davası sımarışnen yapılğanını, ükümi ise – evelden belli olğanını tüşüne, ve taqiqatçılar, stenogramma kibi tanıtılağan sözme-söz tercimeniñ lisaniy ekspertizasını qullanıp, manalarnı qarıştırğanını ayta.


text:
İlânlar
Qırımda söz serbestligi basqıncıları personal sanktsiyalar ve cinaiy mesüliyet telükesi astında
1 Saban ayı, 15:56
Martnıñ 2-de Ukraina haber siyaseti Nazirligi reberliginiñ press-konferentsiyası ötkerilecek
1 Saban ayı, 15:55
“Qırım işğal şaraitinde: Ukraina ve dünya içün aqibetler”
22 Kiçik ay, 22:51
“Qırım – bu, Ukraina. Rusiye işğaline 1096 kün qarşılıq” haber kampaniyasınıñ temsil tedbiri
22 Kiçik ay, 16:01
«Fevral 26» işi»: fabrikatsiya tehnologiyası ve siyasiy taqipler»
20 Kiçik ay, 15:50
Fevral 20-de HSN yanındaki yayınlav yañartuvı meselelerinden komissiya iş neticeleri boyunca esabat berecek
17 Kiçik ay, 15:54
Qaldırılğan şeyler adası
16 Kiçik ay, 11:32
“Ukrain evi”nde Ternopil vilâyetiniñ temsil tedbiri
13 Kiçik ay, 10:01
Kiyevde tış memleketler elçilerine ve halqara teşkilâtlarnıñ vekillerine “Kreml mabusları” filmini kösterecekler
2 Kiçik ay, 15:46
Cemaat yayınlayıcısı – media saa lideri
24 Qara qış ayı, 11:21


text:
Noyabrniñ 18-nde Sankt-Peterburgda «Strategiya-18» teşebbüsi iştirakçileriniñ qırımtatarlarğa qoltutmaq maqsadınen ananeviy tedbiri ötkerilecek. Bunı tedbirniñ iştirakçileri içtimaiy ağlarda bildireler.
«Müddetsiz tedbirniñ maqsadı, Rusiye rejimi tarafından bütün bir halq – qırımtatarlarğa qarşı başlatılğan terrorğa keniş cemaat kütleleriniñ diqqatını çekmek... Noyabrniñ 16-sına keçer gecesinde Cafer Mametovnıñ evi qurşunğa tutuldı, uquqqoruyıcı Zair Smedlâğa qorqutuv mesajları kele, aynı künü bir qaç kişiniñ ve şu cümleden İçki (şimdi Sovet) rayonı Eski-Esen (şimdi Puşkino) köyüniñ qırımtatar tili ocapçesi Mustafayeva Lenara ve onıñ qaynanası Acer Mustafayevanıñ evlerinde tintüvler yapıldı», – dep yaza tedbirniñ teşkilâtçıları.
Sankt-Peterburg ve Moskvanıñ faaliyetçileri, qırımtatarlarnıñ 1944 senesi mayıs 18-nde sürgün etilüvi hatırasına «Strategiya-18» dep adlandırılğan müddetsiz tedbir içün birleştiler. İlhaq etilgen Qırımdaki vaziyetni tanıtmaq, Rusiye cemaatçılığına insan aq-uquqları ve urriyetleriniñ bozuluvı vaqiaları aqqında haber bermek içün faaliyetçiler er aynıñ 18-nci künü soqaqlarğa çıqalar.
Rusiyeniñ muhalif faaliyetçileri siyasiy mabüslerni azat etmek, Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı tecavüzini toqtatmaq, Qırımnıñ işğaline soñ qoymaq talaplarınen muntazam surette barışıqlı piketler ve tedbirlerge çıqalar.


text:
You Are My Thrill
"You Are My Thrill" (qırımca Sen menim titrevim; muz. Jay Gorney, sözl. Sidney Clare) – 1930-seneleri caz standartı sayılğan popular yırı. İcracıları: Billie Holiday, Ella Fitzgerald ve başqaları.
"Yetekleyici" filmde Camala (qaramanı – Olga Levitska), öz sevgi aqqında duygularınıñ Maykl Şemrokqa aydınlatmaq içün, aynı bu 30-senelerge kelişken caz yırnı saylap aldı; yır[1], elbette, ingliz tilinde, çünki olardan ğayır, süjet boyünca o ecnebiy tilini birisi başqa añlamay. Aranjirovka – Alla Zagaykeviç.


text:
Rusiyege boysunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya qırımtatarlarnıñ toplu yaqalanmasına dair haberni «mühtekirlik» olaraq adlap, Aqmescitte 30-dan ziyade musulman «profilaktika tedbirlerinden» sebep yaqalanğanını bildirdi. Qırımnıñ Rusiye prokurorınıñ aytqanlarını «RİA Novosti» agentligi derc ete.
«Ukraina kütleviy haber vastaları malümatnı qarıştırıp aselet mühtekirlik yapalar. Qırımtatarlarnıñ yaqalanması aqqında laf bile yoq», – dedi Natalya Poklonskaya.
Onıñ bildirgenine köre, İçki işler nazirliginiñ Qırım idareleri, Federal migratsion hızmeti, Rusiye Federatsiyasınıñ narkotiklerni satuv nezareti Federal hızmetiniñ hadimleri gece eglence müessiseleri ve klublarda profilaktika tedbirlerini alğanlar.
«Umumen 50 kişi teşkerildi, anda rus, ukrain, qırımtatar, çeçen, dagestan ve diger milletler bar edi. Kimse yaqalanmadı, episi qıdırılamı-yoqmı teşkerildi. Episini teşkerip yiberdiler, yaqalanğanlar yoq, arizalar olmadı, insan aqları bozulmadı», – dep tüşüne Qırım prokurorı.
Onıñ aytqanına köre, bazı şahıslarğa qarşı narkotik qullanğanından memuriy bozuv protokolı tizildi.
«Bazılarını eñ çoq 2 saatke vesiqalarını teşkermek içün politsiya bölügine alıp kettiler. Şahsiyetleri ögrenilgen soñ evlerine kettiler. Kimse yaqalanmadı», – dep ayta Poklonskaya.
Qırım adliyecisi Emil Kürbedinovnıñ bildirgenine köre, aprel 1-de aqşam Qırımnıñ Colman köyündeki «Bagdad» qavehanesinde 35 musulman yaqalandı. Emil Kürbedinovnıñ bildirgenine köre, yaqalanğanlar – qırımtatarlar, olarnı Ekstremizm ile küreş merkezine «profilaktik teşkerüv» içün alıp ketken ekenler. Qavehanede bulunğan slavân sıfatlı insanlarnı birden yiberdiler, dep ayttı adliyeci.
Diger mustaqil menbalarnıñ malümatı şimdilik yoq, Qırımnıñ uquq qoruyıcı organları resmiy bir şey bildirmedi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Oktâbrniñ 30-nda Aqmescitte küçlü yağmur yağması ve saniyede 20-25 metr tezliginde cenübiy-ğarbiy rüzgâr esmesi beklene. Bu aqta Qırımnıñ rusiyeli MÇS idaresiniñ matbuat hızmeti bildirmekte.
Qurtarıcılar yağmurlı ve rüzgârlı avada havfsızlıq qaidelerine riayet etmege çağıra. Olar reklama levhaları, yol işaretleri, elektrik ağlar, ondan da ğayrı büyük tereklerden uzaq turmaqnı ve olarnıñ yanında maşnalarnı qaldırmamaqnı tevsiye ete.
Matbuat hızmeti bidirgenine köre, yelniñ küçlenmesi sebebinden Keriç boğazında keçiti qapatılabile eken.
Bunıñ arfesinde Qırımdaki MÇS idaresi ava şartlarınıñ bozulması sebebinden, oktâbrniñ 30-na qadar yarımadadafırnınalı ava üküm sürecegi aqqında ilân eteken edi.


text:
Polïcïyağa 85 jastağı keywanadan arız tüsti. Şağımda aytılğanday, keywananıñ üyindegi totıqus oğan til tïgizgen, dep xabarlaydı The Telegraph. Artınşa qanattını onıñ ïesi Swreş Sakxarkardıñ söylewge 2 jıl boyı üyretkeni anıqtaldı. Söytse, bul adam keywananıñ kezinde asırap alğan balası eken. Ol totıqustı balağat sözderge üyretip, anası kelgen kezde aytwğa dağdılandırıp qoyıptı. Tili şıqqan totıqus keywana üyge kelgen sayın onı «renjitipti». Belgili bolğanday, anası men onıñ asırap alğan ulı arasında osığan deyin mülik pen jerge baylanıstı talas-tartıs twğan. Bir qızığı, polïcïya bölimşesine jetkizilip, qamalğan totıqus «läm-mïm» demepti. Qazir ol orman şarwaşılığına berilgen, dep jazadı gazeta.ru.
Derekközi: 24.kz
Kommentarïï


text:
Qırım sakinleri Natalya Kuşnarenko ve Mihail Berejnoyğa rus çetellik pasportı esasında Finlândiya turistik vizaları berilgeni ve ülkege yiberilgeni – tesadüfiy hata. Bunıñ aqqında ukrain diplomatı, Finlândiyada Ukrainanıñ fevqulâde ve salâhiyetli elçisi Andrey Olefirov, hucur vaqianı tefsir eterek, Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde haber etti.
“Men bellesem, bu adamlarnı turistik vizasınen Finlândiyağa yañlışıp kirsettiler: er yıl Sankt-Peterburg konsullıqlarında millionğa qadar şengen vizası berile. Böyle vizalarnı yasaqlağan qanun, elbette ki, yoq, bu – Ukrainanıñ ricasına AB memleketleriniñ cevabı”, - dep qayd etti elçi.
Olefirov qoştı ki, böyle meselelerde mesüliyet taşığan soñki basamaq – ülke içinde kelgenlerniñ vesiqalarını teşkergen köç (migratsion) memurları, vekillik degil.
“Finlândiya köç memurları bu insanlar qaydan kelgenini ve vesiqaları bütünley Qırımda berilgenini añlağan soñ, Tış İşler Nazirligimizniñ tevsiyelerine uydılar. Bütün qırımlılar, vatandaşlığında vazgeçmegence, Ukraina vatandaşları sayıla”, - dedi diplomat.
RBK (PБK) Rusiye haber agentligi, apay-aqay Natalya Kuşnarenko ve Mihail Berejnoy rus pasportlarını Qırımda alğanları içün, Finlândiyadan Ukrainağa sürgün etile bilgenlerini, iyülniñ 27-sinde haber etti.
“RİA Novosti” bildirgenine köre, qoranta Finlândiyanıñ Sankt-Peterburgdaki Baş konsullığında alınğan vesiqalarınen, 2017 senesi sentâbr ayında Finlândiyağa keldi. Kelgeninen olar öz şirketini qayd etti ve ikâmet ruhsetnamesine vesiqa tapşırdı. Neticede, Finlândiya Qırımda berilgen pasportlarnı qabul etmegeni aqqında memurlardan vesiqa aldılar.
Rusiye elçiliginiñ matbuat attaşesi Natalya Vejlivtseva, RBK-ğa bildirgeni kibi, , Rusiye “vaziyetni diqqatnen közete". Sürgünlik meselesi çezilmegence Vejlivtseva Qırım.Aqıqat muhbirlerine tefsir bermekni red etti.


text:
Uquqimayeciler, Rusiye SİZOsında tutulğan ve 21 künden berli açlıq tutqan qırımlı Emir-Usein Kukunıñ sağlığını qasevet ete.
«Sağlığı ketken sayın fenalaşqanını köremiz. Oña glükoza inyektsiyası yapılmaq kerek», – dep ikâye etti bazaertesi künü kKyivde keçken matbuat konferentsiyasında «Krım-SOS» cemaat teşkilâtınıñ yolbaşçısı Tamila Taşeva.
Ükümetke bağlı olmağan Amnesty International halqara teşkilâtnıñ matbuat kâtibi Mariya Guryeva, onıñ telkilâtı Kukunı glükoza almaq açlıqtan vazgeçmek manasına kelmegeninde inanadıracağına ümit besley.
«Şimdi bizler Emir-Usein Kukuğa mektüp yazıp, bu (glükoza imyektsiyaları –QA) – açlıqnı toqtatmaq manasına kelmey, bu yalanadır dep qayd etmek istemiz», – dep haber etti Guryeva.
İyülniñ 10-nda Emir-Usein Kukunı Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeeri SİZOsından belli olmağan tarafqa alıp ketilgen. SİZO hadimleri Sergey Loktevke onıñ imayesi altındaki şahıs ne yerge bulunğanı aqqında aytmaqnı red etkenler. Daa soñra Kukunı tibbiy muessisege teşkerüv içün alıp ketkenleri aqqında belli oldı.
Mevzunen bağlı olaraq: «Onı qanunsızlıq mecbur etti»: Emir-Usein Kuku bir aftadan berli açlıq tuta
Mayıs ayınıñ soñunda Şimaliy Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi»niñ altı iştirakçisiniñ tevqif müddetini üç ayğa uzattı.
Bu iş boyunca qabaatlanğan Arsen Cepparov, Refat Alimov, Emir-Useyin Kuku, Muslim Aliyev, İnver Bekirov ve Vadim Siruk 2016 senesiniñ fevral-aprel aylarında Yaltada tutlğan ediler. Olar Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» siyasiy İslâm teşkilâtına alâqadar olğanlarında qabaatlana.
Rusiye arbiy mahkemesi Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi»ni Aqmescitte ötkerilgen köçüci oturışuvlarında baqa edi. Ondan soñ tevqif etilgen Qırım sakinleri Rostov-na-Donu şeerine yollandı.
Ukraina Tış işleri nazirligi Rusiyeden Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi» iştirakçileriniñ azat etilmesini talap ete.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Ukraina Yuqarı Radasınıñ İnsan aqları boyunca vekâletlisi Lüdmila Denisova Avromaydan faalcisi, qırım sakini Aleksandr Kostenkonıñ sağlıq alı aqqında aytıp berdi. Bunıñ içün o Facebook saifesinde yazdı.
“Şimdi Kostenkonen telefon laqırdım oldı. O pek boldurdı, laf etmek oña qıyın. Eli qırılğan dep ayta, oña yardım kerek. İşimiz içün teşekkür etti. O mıtlaq tibbiy baquvdan keçer ve oña bütün kerekli reabilitatsiya yapılır”, - qayd etti Denisova.
Evel, avgustnıñ 6-sına Ukraina Yuqarı Şurası reisiniñ birinci muavini İrina Geraşçenko, Kostenko rus-ukrain sıñırını keçkenini haber etti.
Avgustnıñ 3-ünde mahküm etilgen Avromaydan faalcisi, qırım sakini Aleksandr Kostenko apisten boşandı. Daa evel Ukrain yırcısı, “Eurovision-2004” yarışınıñ ğalibi, Ruslana oña mektüp yazğan edi.
Taqiqatnıñ bildirgeni kibi, 2014 senesi fevral 18 künü «kütleviy nizamsızlıq» devamında Kostenko Kiyevde «Berkut» Qırım mahsus hızmetiniñ hadimine zarar ketirdi. Bundan ğayrı, quvetçilerniñ bildirgenine köre, faalciniñ evinde qanuniy razılığı olmağan tüfek tapılğan edi.
Kostenko qabaatını tanımadı. 2016 senesi fevralniñ soñunda Rusiye nezareti altındaki Qırım Yuqarı mahkemesi onıñ kassatsion şikâyetini baqıp çıqtı ve apis cezasını 3 yıl ve 6 ayğa avuştırdı.


text:
Lavrov Törkiyägä kilä
Bu turıda Rusiyä tışqı êşlär ministrlığı süzçese belderde
Rusiyä tışqı êşlär ministrı Sergey Lavrov kiläse atnada Törkiyägä kilä.
Rusiyä tışqı êşlär ministrlığı süzçese Mariya Zaxarova atnalıq matbuğat oçraşuında ministr Sergey Lavrovnıñ 13-14 avgust könnärendä Törkiyägä säfär yasayaçağın häm başqala Änkarada ilçelär häm daimi wäkillär dä kiläçäk cıyılışta qatnaşaçağın açıqladı.
Zaxarova Lavrovnıñ xezmättäşe Mäwlüt Çavuşoğlu belän küreşep söyläşäçägen belderde.
Zaxarovağa kürä taraflar Süriyädä küçü barışı belän xalıqara könüzäk mäs’älälärne qarayaçaq.
İke ministrnıñ törek-rus iqtisadi häm säwdä mönäsäbätläreneñ üsterelüe belän bäyle mäs’älälärne quzğataçaqların citkergän Zaxarova ayıruça Törek ağımı tabiği gaz ütkärgeçe häm Törkiyäneñ berençe atom-töş üzäk stanśiyase bulğan Aqqoyı stanśiyaseneñ tözeleş barışınıñ söyläşeläçägen assızıqladı.


text:
Rusiyede salı künü, mart 3-te, muhalifet siyasetçisi Boris Nemtsov ile vedalaşacaqlar. Merasim Moskva saatine köre saat 10-da (Kiyevge köre saat 9:00) Saharovskiy merkezinde başlanacaq ve 4 saat sürecek.
Nemtsovnı Troyekurovskoye mezarlığında defin etecekler.
«Dost adına lâyıq olğan az adamdan biri. O, Ukraina ile Rusiye arasında bir köpür edi. Qatillerniñ ateşi bunı yoq etti», – dep ayttı Ukraina prezidenti Petro Poroşenko.
Rusiye muhalifetiniñ liderlerinden biri Boris Nemtsov fevral 27-de aqşam Moskvanıñ merkezinde Kremlniñ yanında atıp öldürildi. Üç kün devam etken taqiqatnıñ neticeleri yoq.


text:
Qırımda “Altın nesil-2018” seçip aldılar (FOTO)
Balalar içün qırımtatar tili!
Aqmescitte "Altın nesil-2018" islâm intellektual yarışınıñ finalı olıp keçti. Yarışta Qırımnıñ farqlı köşelerinden kelgen "Faydalı ilim" diniy leyhası kurslarınıñ 10 talebesi iştirak etti.
Yarış Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy idaresiniñ desteginen keçirildi. 35 bala öz regionında saylav basamağından keçip, Aqmescitke kelip, kursını ve ocalarını temsil ettiler.
8-15 yaşındaki balalar bir qaç turdan keçip, finalda İslâm ve qırımtatar medeniyeti boyunca bilgilerini numayış ettiler. Finalda talebeler ögünde qıyın vazifeler qoyuldı: olar İslâmnıñ farqlı 12 saası boyunca suallerge cevap bermek kerek ediler. Olarnıñ arasında: Allahqa, Peyğamberlerge, meleklerge, ahiret kününe iman, Muhammed Peyğamberniñ (s.a.s.) ömüri aqqında bilgil
“Faydalı ilim” yañı oquv yılını başlay!
Aqmescitte Qırım müsulmanları Diniy idaresiniñ "Faydalı ilim" tasil leyhası çerçivesinde qırımtatar tili kursları başlana!
Kurslarğa farqlı yaştaki ve çeşit bilgi seviyesi olğan balalar qabul etile. Ocalar tarafından til ögrenilüvi boyunca meraqlı programma işlep çıqarıldı. Mında laqırdı etüv ameliyatı, grammatika qaideleriniñ ögrenilüvi, esap, bundan da ğayrı, qırımtatar tilinde mültfilmlerniñ seyir etilüvi kirmekte.
Adresimiz: Aqmescit ş., Pobeda caddesi, 128, "Faydalı ilim" medeniy-maarif merkezi.
Yazılmaq içün telefon: +79788354278
QMDİ matbuat hızmeti
Müftilikniñ qadınlar leyhası Rusiyeniñ eñ güzel leyhası olaraq tanıldı! (FOTO)
Sentâbr 8 künü saat 11.00-de Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy idaresiniñ "Faydalı ilim" mektebi yañı oquv yılını başlaycaq! "Faydalı ilim" 6 yaşından başlap 8-13 yaşına yetken balalarnı islâm mektebine davet ete. Dersler er cumaertesi künü oquv yılı devamında ötkerilecek. Bu balalar içün tecvid qaidelerine köre Quran oqumaqnı ögrenmek, Peyğamberimiz Muhammed (s.a.s.) ayatını bilmek içün güzel bir fırsattır. Bundan da ğayrı, talebeler sure ve dualarnı oquycaq ve İslâm dini temellerinen tanış olacaqlar. Balalarğa intellektniñ inkişaf etilmesi içün oyunlar ve sport yarışları işlep çıqarılğandır. Açıluv sentâbr 8 künü saat 11.00-de olacaq. "Faydalı ilim" ocaları ana-babalarnı oquv programmasınen tanış etecek ve meraqlandırğan suallerg
“Faydalı yaz” devam ete! (FOTO)
Moskvada keçken “Müsulman qadınınıñ cemiyetteki içtimaiy yeri” VI Bütünrusiye qadınlar teşkilâtlarınıñ Qurultayında Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy İdaresiniñ “Faydalı ilim” maarif leyhası eñ güzel leyha olaraq tanıldı. Qurultay çerçivesinde QMDİ qadınlar bölüginiñ temsilcileri "2018 s. eñ güzel müsulman qadınlar teşkilâtı" Kubogı ile taqdirlendi. Forumda Rusiyeniñ 34 regionından kelgen vekiller iştirak etti. Qırım Cümhuriyetini ilâhiyatçı-ruhiyatçı Zeyneb Bairova, İslâm dini temelleri ocası Lilâ Seitmemetova ve Qırım müsulman bloggeri Niyara Nagayeva temsil ettiler.
Zeyneb Bairovanıñ sözlerine köre, Qurultaynıñ aktualligi şunda ki, bugün müsulman qadınları cemiyette faal rol oynay, içtimaiy leyhalarnı ömürge keçire, hayriye işl
“Faydalı ilim” mektebi mezunlarnı hayırladı (FOTO)
Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy İdaresiniñ "Faydalı ilim" medeniy-maarif Merkeziniñ talebeleri oquv yılını yekünlep, sertifikatlar aldı. Bir yıl devamında 60-tan ziyade qadın Quran oquvı ve İslâm dini kurslarına qatnadı.
Bugünki künge qadar olar Quran-ı Kerim oquvı, ibadet ve Peyğamberimizniñ (s.a.s.) sunneti aqqındaki bilgilerni menimsediler. Yaz mevsimi devamında dersler er bazar künü saat 10:00 - 13:00 ötkerilecek.
İstegenler yaz ayları devamında da Qurannı oqumağa ögrenebile.
"Faydalı yaz" gruppası avgustnıñ soñuna qadar çalışacaq.
QMDİ matbuat hızmeti
[gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="17244,17242,17240,17238,17236"]
Müftilikte Quran oquvı boyunca yekünleyici ders ötkerildi (FOTO)
Qırım müsulmanları Diniy İdaresiniñ "Faydalı ilim" oqutuv-maarif merkezinde mezunlar bayramı olıp keçti. Mektepke üç yıl devamında qatnağan talebeler attestatlarnı aldı. 14 insan üç yıllıq kurslarını yekünlegeni aqqında diplomlarnı aldılar. Mezunlar bayram programmasını azırlap, bilgilerini numayış ettiler, şiirler oqudılar ve sanalıştıruvlarda iştirak ettiler. Olarnıñ ögünde "Emanet" vokal taqımı çıqışta bulundı. Aynı zamanda "Faydalı ilim" mektebinde birinci kursnı yekünlegen 18 talebeni ekinci kursqa keçkenlerinen hayırladılar. Ekinci kursta olar Quran oqumaqnı ögrenecekler. Tedbirniñ soñunda mezunlar içün iftar keçirildi.
QMDİ matbuat hızmeti
[gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="16183,16181,16179,16177"]
“Yañı baar” balaları oquv yılınıñ soñunı qayd ettiler (FOTO)
Qırım müsulmanları Diniy İdaresinde Quran kurslarına qatnağan talebelerniñ bilgileri teşkerildi. QMDİ "Faydalı ilim" tarafından keçirilgen İslâm temelleri ve Quran oquvı kurslarını yekünlegen 20-den ziyade qadın soñki açıq derste iştirak etti. Er bir gruppa öz bilgilerini numayış etti. Talebelerni QMDİ İslâm dini ocaları hayırladı.
Qadınlarğa kursnı yekünlegenleri aqqında sertifikatlar berildi. Birinci kursnı bitirgen talebeler Quranlarnı aldılar. Yaz mevsimi devamında Quran kursları tezleştirilgen programma boyunca keçirilecek. Dersler er cumaaqşamı ve bazar künleri Kebir camide saat 10:00 ötkerile. Yazılmaq içün telefon +7 (978) 031-75-60.
QMDİ matbuat hızmeti
[gallery link="file" columns="4" size="medium" ids="16206,16204,16202,16200,16
Ramazannı bekler eken! (FOTO)
Qırım müsulmanları Diniy idaresiniñ "Faydalı ilim" oqutuv-maarif merkezinde oquv yılınıñ soñu qayd etildi. "Yañı baar" diniy-maarif leyhasınıñ talebeleri birinci attestatlarını aldılar. Olarnıñ arasında 3-7 yaşlı balalar.
"Yañı baar" leyhasınıñ ocaları talebelernen birlikte bayram programmasını azırladılar. Balalar mini-spektakllerde iştirak ettiler, Muhammed Peyğamber (s.a.s.) aqqında şiirler oqudılar ve Qurandan surelerni ayttılar!
Muqaddes Kitapnı oqumağa ögrengen talebeler Qırım Müftisi adından bahşiş olaraq Qurannı aldılar. Quran oqumaq ögrengen talebelerniñ eñ küçügi 4 yaşındadır! Bundan da ğayrı, olarğa medaller, fahriy yarlıqlar ve bahşişlar berildi.
Tedbir küçük müsulmanlar içün azırlanğan "küçük iftar"nen yekünlendi!
Hatırlatamı
«Hoş keldiñ, mübarek Ramazan!» bayramı balalarnı quvandırdı (FOTO)
Aqmescitte çoq balalı qorantalarnıñ balaları içün Ramazan ayına bağışlanğan bala bayramı olıp keçti. Tedbir Qırım ve Sevastopol müsulmanları Diniy idaresiniñ qoltutuvı ile "Büllür" müsulman qadınlarınıñ birleşmesi tarafından teşkil etildi.
Qırq qadar çoq balalı qorantalarnıñ azaları olğan 80 bala Qırımnıñ farqlı köşelerinden keldi. Teşkilâtçılar meraqlı programmanı azırladılar. Balalarnı animatorlar eglendirdi, bundan da ğayrı, musafirlerni, Ernest Prtıhovnıñ reberliginde "Nesil" ansambliniñ oyuncıları öz çıqışlarınen ayrette qaldırdı. "Emanet" vokal taqımınıñ iştirakçileri ilâhiler ve anağa bağışlanğan türkü icra ettiler. Bayramnıñ soñunda balalarğa bahşişlar, ana-babalarğa ise Ramazan ayına ğıda torbaları berildi.
QMDİ matbuat hızmeti
[
Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy İdaresiniñ erkânında faaliyet köstergen "Faydalı ilim" leyhası çerçivesinde "Hoş keldiñ, mubarek Ramazan!" adlı bayram keçirildi. Balalar, ösmürler ve ana-babalar içün tekşil etilgen bu tantanalı tedbir endi ananeviy oldı ve üçünci sefer ötkerile.
Teşkilâtçılar yüksek seviyedeki azırlıq kördi. Musafirler ögünde "Emanet" adlı taqım çıqışta bulundı. "Emanet" er kes ile birlikte özüniñ 1 –yıllıq küçük yubileyini qayd etti. Bu qısqa vaqıt devamında solist-balalar endi bir çoq şey ögrenip, ustalıq ile ilâhi, yır ve şiir icra eteler, çeşit tedbir ve bayramlarda iştirak eteler, klip çekip azırlaylar.
Keçirilgen bayramda "Nesil" oyun taqımınıñ oyuncıları (reber – Ernest Prtıhov) milliy ve milliy üslüpt


text:
Qorban Bäyrämendä turistlar arta
18nçe-26nçı avgust könnäre arasında êçke turizmda 1,5 million keşeneñ yal itärgä çığuı kötelä
Qorban Bäyrämenä turı kilüçe 18nçe-26nçı avgust könnäre arasında êçke turizmda 1,5 million keşeneñ yal itärgä çığuı kötelä.
Turizm üzäkläreneñ, pansiyonnarnı da kertep, 100% tuluı kötelä. Tarmaqta, şulay itep ikelätelgän bäyräm bulaçaq. Çönki çit il turistları da bıyıl ayıruça küp. Yal itüçelärneñ bäyräm könnärendä, här yıldağıça, Antaliyäne östen küräçäkläre farazlana.
Qorban Bäyrämendäge yal könnäre - sentyabr’ ayında uqular başlanğançı soñğı yal itü forsatı. Bu da êçke turizmnıñ xäräkätlelegenä säbäpçe.


text:
“Törki dönya üz xäle xaqında uylanırğa mäcbür”
Nobel’ ximiya büläge iyäse, törek ğalime Aziz Sancar Qırğızstanda
Aziz Sancar Qırğızstan başqalası Bişkäktä urnaşqan Manas universitetında uquçı yäş’lär belän oçraştı.
Sancar, tarixta zur śivilizaśiyälär tözegän törki dönyanıñ êçendä bulğan wazğiyäte xaqında uylanırğa mäcbür buluına basım yasap: "Töp baza belemnäre belän şöğillänüçe balalarıbızğa bulışırğa tiyeşbez”, - dip äytte.
Nobel’ ximiya büläge iyäse Aziz Sancar Törkiyäneñ ênergetika ölkäsendä tulısınça bäysez buluınıñ bik möhim buluın äytte.
Atom-töş ênergiyası mäs’äläsendä çınbarlıqlarnı kürüneñ zarurlığın assızıqlawçı Sancar: “Ênergiya defiśitı problemasına motlaq räweştä çişeleş tabırğa tiyeşbez”, - dip äytte.
Törek ğalime Aziz Sancarğa Manas universitetında maqtawlı doktor däräcäse birelde.
Tantanada çığış yasawçı Manas universitetı rektorı Sabahattin Balcı ata watannarınnan küçep kitkän töreklärneñ böyek śivilizaśiyälär qoruına iğ’tibarnı yünältep: "Bügen dä şuşındıy uq uñışqa barı tik bik küp êşläp kenä barıp citä alırbız”, - dip äytte.


text:
İnternette Russia Today telekanalınıñ teşviqat videosına cevap olaraq video rolik peyda oldı: «QırımBizimkidegil ise. Qırım aqqında alternativ ikâye». İşbu video Russia Today kanalınıñ videosı içtimaiy ağlarda peyda olğan bir qaç saattan soñ peyda oldı. Onıñ yapıcıları Qırımda, o yerge Rusiye kelgen soñ, aqiqaten neler olğanını kösterdi.
«Alternativ olmağan ikâye» adlı cevaplı videonıñ temelinde zemaneviy «rusiyeli» Qırımda yüz bergen vaqialar – Kezlevde yerli satıcılarnıñ şikâyetleri ile bazarnıñ yoq etilmesi, politsiya tarafından Aluşta sakinleriniñ sailde qanunsız inşaat boyunca deputatlar ile körüşüviniñ dağıtıluvı, Qırım sakinleriniñ para yetişmemezligi aqqında bildirmeleri kösterile. Bundan da ğayrı, Süriyedeki vaqialar ve o yerde ilk elâk olğan rusiyeli asker aqqında söz yürsetile.
Rusiye telekanalı bundan evel paylaşqan videoğa baqqanda, stsenaristlerniñ planlaştırğanlarına binaen, ukrain Qırımda «Pravıy sektor» ve «Antimaydan» tarafdarları arasında qanlı çatışmalar yüz bergen edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Awstralïyalıq IT-käsipker Kreyg Rayt öziniñ Bitcoin krïptovalyutasın qurastırğanın mälimdedi. Bul twralı ol VVS, GQ jäne Economist jwrnaldarına bergen suxbatında xabarladı.
VVS-diñ mälimetinşe, ol dälel retinde jwrnalïsterge osığan deyin belgili bolğan bïtkoyndar toptamasına qoljetkize alatındığın körsetken. Degenmen Economist bul dälelderdi tolıq senwge bolmaydı dep taptı.
Ötken jıldıñ jeltoqsanında awstralïyalıq polïcïya Rayttıñ päteri men keñsesinde tergew jürgizgen. Buğan krïptovalyutanı oylap tabwşı “Satoshi Nakamoto” attı qupïya esimniñ Kreyg Raytqa tïesili degen qawesetter sebep boldı. Bitcoin memleket tarapınan baqılanbay, qılmıstıq ortada tanımaldılıqqa ïe bolğandıqtan quzırlı organdar bul valyutağa küdikpen qaraydı.
Derekközi: 7kun.kz
Kommentarïï


text:
Bazar künü, dekabr 18-de, Harkov soqaqlarına Donbass arbiy areketleriniñ qurbanlarını añmaq içün eki biñden ziyade insan çıqtı.
Numayış iştirakçileri Azatlıq meydanında toplandı. Anda uzunlığı 100 metr olğan Ukraina bayrağını yaydılar.
Meydandan narazılıq iştirakçileri milliy timsaller ile Konstitutsiya meydanına yol aldılar.
Yürüş iştirakçileri «Donbass – Ukraina», «Qırım – Ukraina», «Men – Volnovaha» kibi şiarlarnı seslendire, Ukraina milliy gimni ve Rusiye prezidenti aqqında belli yırlarnı icra ete ediler.
Bundan da ğayrı, insanlar «DHC» ve «LHC» terroristik teşkilâtlar kibi tanımağa talap ete ediler.
Tedbirge Maydan qaramanlarınıñ soy-sopları, v vilâyetiniñ valisi İgor Baluta ve Ukraina İçki işler naziriniñ keñeşçisi Anton Geraşçenko qoşuldılar.
«Men bugün mında Harkov sakini, Ukraina vatandaşı olaraq Putinniñ terrorizmine «yoq» aytmağa isteyim. Eminim ki, biz yeñermiz, çünki tarih bizim tarafımızdadır, Putinniñ yeri ise Kaddafi ve Gitlernen bir sırada olacaqtır. Bir kün Şimaliy Koreyağa qaçıp, anda saqlanmağa mecbur olacaq», – dep ayttı Geraşçenko.
Volnovaha qurbanlarını añmaq içün insanlar memleketniñ diger şeerlerinde, şu cümleden Kiyevde de Barışıq yürüşine çıqtılar.


text:
Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2017-jıl 19-iyundegi PP-5087-sanlı pármanı tiykarında respublikamızdıń barlıq qala hám rayonlarında Ózbekstan Sawda-sanaat palatası Qaraqalpaqstan Respublikalıq basqarmasınıń Isbilermenlikke kómeklesiw orayları shólkemlestirilip, olardıń jetewi «bir ayna» imaratlarınıń ishinde, qalǵanı olarǵa jaqın orınlarda jaylasqan.
Basqarma tárepinen usı jıl úsh ay dawamında isbilermenlikti hám investiciyalıq ortalıqtı jaqsılaw maqsetinde respublikamızdaǵı 151 bos turǵan yamasa tolıq quwatlılıqta paydalanılmay atırǵan imaratlar hám jer maydanları xatlawdan ótkerilgen. Olardan paydalanıw boyınsha ulıwma bahası 20 milliard 271 million sumlıq 151 dáslepki biznes joybarlar islep shıǵılǵan. Sonnan, 5 milliard 515 million sumı (27%i) isbilermenlerdiń óz qarjıları, 14 milliard 756 million sumı (73%i) bank kreditleri esabınan ámelge asırıladı.
– Bul jerlerdegi isbilermenlerge kórsetiletuǵın: biznes-reje tayarlaw, huqıqıy másláhátler beriw, elektron-sanlı qol tańba alıwǵa kómeklesiw, esap betin ashıw ushın hújjetler tayarlap beriw sıyaqlı xızmetler biypul túrde ámelge asırılmaqta,-deydi Qaraqalpaqstan sawda-sanaat palatasınıń baslıǵı Rasul Zarikeev. – Al, shólkemlestiriwshilik hújjetlerin, mór hám shtamp eskizlerin tayarlaw, shet el kompaniyaları menen kelisimge qol qoyısıwǵa kómeklesiw, salıq jáne statistikalıq esapların elektron túrinde jiberiw boyınsha kórsetiletuǵın xızmetlerge aqsha tólenedi.
Usı jıldıń úsh ayı dawamında respublikamız boyınsha isbilermenlikke kómeklesiw orayları tárepinen 4454 isbilermenlik subektine hám isbilermenlik jumısın baslamaqshı bolǵan 305 puqaraǵa xızmet kórsetilgen.
– Isbilermenlerdi oqıtıw hám kadrlardı tayarlaw tarawında da bir qatar jumıslar ámelge asırılmaqta,-deydi R.Zarikeev. – Basqarma janınan usı maqsette «Qaraqalpaq biznes tálim» oqıw orayı shólkemlestirilgen bolıp, usı jıl 3 ay ishinde ondaǵı 5 oqıw kursında 78 isbilermen oqıtıldı. Al, Ózbekstan Respublikası Menshiklestirilgen kárxanalarǵa kómeklesiw hám básekilikti rawajlandırıw boyınsha mámleketlik komiteti menen birgelikte shólkemlestirilgen 12 oqıw kursında 230 isbilermen bilim aldı.
Usı biznes joybarlardıń ámelge asırılıwı nátiyjesinde 700 ge shamalas jańa jumıs orınlarınıń shólkemlestiriliwi kútilmekte.
Á.Jiyemuratov,
Qaraqalpaqstan xabar agentliginiń xabarshısı.
28.04.2018, 13:31 | 72 ma'rte ko'rildi


text:
Qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilevniñ fikirince, qırımtatarlarğa muhtariyet tek Ukraina terkibinde lâzim. Bu şekilde o qırımtatar halqnıñ milliy-territorial muhtariyetniñ tiklenmesi aqqında meseleni izaatladı. İyül 4-5 künleri Geniçeskte ötkerilgen Meclis toplaşuvınıñ kün tertibinde tamam bu mesele tura.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgenine köre, Mustafa Cemilev emin, bu mesele üzerinde daa çalışmaq kerek, çünki evelden Qurultaynıñ qararı soñunace tamamlanmadı.
«Menimce, mart 29 künü ötkerilgen Qurultayda bir hata yapıldı. Halqnıñ evelki yılları kibi özüniñ milliy-territorial muhtariyetniñ tiklenmesine ıntılacağı aqqında söylegende, qaysı devletniñ terkibinde de aytmaq kerek edi, işte bu, çeşit ayın-oyunlarğa yol berdi. Evelki yılları kibi, milliy-territorial muhtariyetni ukrain devletniñ erkânında qurmağa istegimizni qayd etmek kerek edi», - dep bildirdi Mustafa Cemilev.
Bunen beraber, qırımtatar halqı lideri söylegeni kibi, toplaşuvda Qırımnıñ işğal etilgeni vaqtında, qırımtatarlarnıñ aqlarını qorçalavı, em de bu işke uquq qorçalayıcılar celp etilüv meselesi de köterilecek
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ bildirgenine köre, Geniçeskte Mustafa Cemilevniñ iştiraki ile keçirilgen Qırımtatar Milliy Meclisiniñ toplaşuvında beş esas mesele muzakere etilecek.
Şu cümleden, 2014 senesi mart 29 künü VI-ncı çağırılış Qurultaynıñ «Qırımtatar halqınıñ kendi Vatanı-Qırımda öz kelecegini belgilemek aqqı» qararınıñ işke tüşürilüv ketişatı, qırımtatarlarnıñ Bütündünya Kongressiniñ ötkerilüv sanı, nevbetteki Qurultaynıñ ötkerilüvi ve baqılacaq meseleleri, Meclis yanında iş gruppasınıñ teşkil etilüvi aqqında sualler baqılacaq.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ bergen malümatına köre, toplaşuvda Meclisniñ 33 azasından 25 iştirak ete. Şu cümleden, Qırım parlamentiniñ «spiker muavini» Remzi İlyasov, Qırım müftisi Emirali Ablayev, Abduraman Egiz, Teyfuk Gafarov, Sadıh Tabah ve Kadır Osmanov kelmediler.
Qayd etilgeni kibi, Sadıh Tabah toplaşuvğa belli bir sebepten kelmedi – anası hastalanğan, Ablayev ve Egiz özleri hastalanğanlar. Digerleriniñ ne sebepten kelmegeni belli degil.
Meclisniñ toplaşuvı Herson vilâyetiniñ Geniçesk qasabasınıñ musafirhanelerinden birinde ötkerile. Tedbir tekmil ne yerde keçirilgeni havfsızlıq sebepleden aydınlatmaylar, iştirakçilerni Devlet qoruv hızmeti İdaresi ve Ukraina Havfsızlıq Hızmeti qoruylar.


text:
Bu aqta Qırım «ükümeti»niñ matbuat hızmeti bildire.
Olar bildirgenine köre, böyle qarar Qırımnıñ vitse-«baş naziri» Mihail Şeremetniñ mahbusleriniñ aqlarını qorçalav içün iş gruppasınen körüşüvinde alınğan.
İş gruppanıñ bügün Qırım aspıshanelerniñ yolbaçılarınen körüştü.
Şeremetnıñ sözlerine köre, körüşüvniñ maqsadı Qırımda efektiv çalışqan cemaat nezaretini qurtmaqtır.
«Bizim başqa regionlardaki işdeşlerimiz bu meselede tecirbeliler. Biz olarnıñ tecirbelerni qullanmağa isteymiz ve yardımları içün minnetdarmız», - dedi o.
Mabuslerniñ aqlarını qorçalamaq içün iş gruppanıñ reisi işbirlikke azır olğanını bildirdi.
«Biz Qırımdaki ve Aqyardaki Federal Cezalav hızmetinen konstruktiv işbirlek yapmağa isteymiz. Bu işbirlik çerçivesinde biz çoq problemlerimizni çeze bilemiz. Bizim esas maqsadımız bozmalarnı qıdırıp seslendirmek degildir, maqsadımız – apıshanelerde mabuslerniñ aqlarını bozmamaq içün şarait yaratmaqtır», – dedi Oseçkin.
«Qırım Cumhuriyetiniñ ve Aqyarnıñ Federal cezalama hızmetiniñ» reis vazifesini vaqtınce eda etken Yüriy Şokur öz tarafından bu teşebbüslerge qol tutmağa azırlikni bildirdi.
«Bügünge hızmetimizde islâat devam ete. Şimdi tek Qırım Cumhuriyeti ve Aqyardaki Federal cezalama hızmeti yaratıldı. Biz cemaat nezaret komissiyalarnen işbirlik qurmaq içün ameliy ve metodik yardımları içün minnetdar olurmız», – dedi o.


text:
Qırımda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından «fevral 26» işi boyunca yaqalanğan ve Aqmescit SİZOsında tutulğan ATR telekanalınıñ operatorı Eskender Nebiyevni azat ettiler. Bunı iyün 18 künü ATR baş müdiriniñ muavini Lilâ Bucurova öz Facebook saifesinde yazdı, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
«Soñki ayları SİZOda bulunğan operator Eskender Nebiyevni azat ettiler. Onıñ ailesine yardım etken er keske minnetdarmız. Müftiy Emirali efendige ayrı teşekkür, onıñ yardımı olmasa, bu da olamaz edi», – dey Bucurova.
2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası ögünde Qırımtatar Milliy Meclisi ve «Rus birliginiñ» bir qaç biñ tarafdarı toplaşqan edi. Tedbirni Meclis reisi Refat Çubarov ve «Rus birliginiñ» lideri Sergey Aksönov teşkil ettiler. Çatışmalar neticesinde eki insan elâk oldı. Rusiye Taqiqat komiteti bundan sebep cinaiy işni açtı.
Onıñ taqiqatı çerçivesinde «kütleviy numayışlarnı teşkil etüv ve iştirak etüvde şeklengen» Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz yanvar 29-da yaqalandı. Onı 2015 senesi fevral 19-ğa qadar apiske aldılar, soñra da apis müddetini mayıs 19-ğa qadar arttırdılar.
Aprel 22-de işbu iş boyunca ATR qırımtatar telekanalınıñ operatorı Eskender Nebiyev apiske alındı, bundan evel ise Ali Asanov da apiske alınğan edi.


text:
Künlerde Keriçke barıp keldim. Keriç – şeer-qaraman, demesem, olmaz!
Tünevin paromnı adamlar 55 saat devamında beklediler! Bazıda, Qırımnıñ Ukrainağa qaytarıluvı boyunca referendum keçirilgende, Keriç buña qol tutıp, 146 %-nı berecegini tüşünem. Çünki, yarımadanıñ işğaline şeerlerimizden iç biri o qadar quvanmağan edi.
Endi ise, eminliknen ayta bilem: Qırım – bu yarımada degil. Bu, sahte rus adası. Rusiye bizni qıtadan kesti, em de kendisinden ayırdı. Men endi bilem: Rusiyege ayaq basmam.
Paromğa nevbette turğanlar çoq eyi tilekler bildireler! Bir qaç kün evelsi paromğa nevbet Keriçke kirişten başlana edi. Siz şeeriñizde toqtap qalğan maşina nevbetini tasavvur etip olasızmı? Men – yoq.
Aqmescitni keçip, cenüpke aşıqqkan «elitanıñ» kortejlerini hatırlayım. Olar yolğa çıqqanda, yük maşinalarnı bir yerde toplaylar. İçlerinde em aydavcılar, em de deñizge raatlanmağa ketken qorantaları boñayıp oturalar, yolnıñ boşamasını bekleyler. 3-4 saat beklemege mecburlar.
Keriç ise, büs-bütün felçke oğradı. Amma, bu adiy bir yük degil. Bu canlı yük. O kenefke muhtac. Keriçniñ özü büyük bir kenef oldı. Künde bir kere ileye aşaycañ, kenefke baracañ. 30 km-ge uzanğan nevbet.
Bir kün evelsi aqşam Keriç akimiyeti eyi bir adım yaptı. Aeroportnı temizlep, anda keneflerni yaptılar. Sıcaq. Küneş. 55 saat. Bazıda DPH kelip, 100 maşinanı paromğa alıp kete.
Quvanmağa şey yoq. Süt mahsulatı, et, balıqnı ketirmege yasaq. Qalğan mahsulatlarnı çoq beklenilgen turistler qomşu devletten kelgen soyları, nevbette turğan vaqıtta satın alalar.
Halq quvanğanından-quvana. Keriçniñ hastahaneleri gipertoniya hastaları, loqsa ve baş yaraları hastalarınen tolu. Ya ne? Bu ruslarnıñ nevbeti. Mında er kes bilgeni kibi şeñlene. Uruşalar, sögüşeler. Spravkanı alğanlar ise, nevbetniñ ög saflarına keçeler. Em de, sağlamlar arasında saqatlar da peyda olıp başladı. Yerli iş –adamı maşinağa yapıştırmaq içün 1000 «saqat» yazısını satqan. Kimdir loqsa olğanı aqqında vesiqanı em qadın, em erkeklerge teklif ete. Kimdir, yerli faişelerni ziyaret etmege, kimdir «Yedinaya Rossiya» firqasına qoşulmağa teklif ete.
Bunı episini añlamaq mümkün. Halq evge aşıqa ve bütün imkânlarnı qullana. Amma, başqa taraftan «Kavkaz Limanında» turıp, Qırımnıñ deñizinde yuvunmaq, ucuz çibereklerni aşamaq içün arz etip tamam şu kibi nevbette turğanlar da bar. Anda da er şey aynı: Yerli iş –adamı maşinağa yapıştırmaq içün 1000 «saqat» yazısını satqan. Kimdir loqsa olğanı aqqında vesiqanı em qadın, em erkeklerge teklif ete. Kimdir, yerli faişelerni ziyaret etmege, kimdir «Yedinaya Rossiya» firqasına qoşulmağa teklif ete.
Liza Bogutski, endiden ada sakini
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda ğayıp olayatqan tamır halqlar, qırımtatarlar, qaraylar ve qırımçaqlarnıñ gençlerini qorçalav analar komitetini qurıp, Rusiye Silâlı quvetlerinde askerlikten çetleştirecek olalar.
Bu aqqında Qırımtatarlarnıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ bütünqırım konferentsiyasında qabul etilgen rezolütsiyada aytıla, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Rusiye Federatsiyasınıñ silâlı quvetlerine qırımtatar gençlerini çağıruv qırımtatar, qaray ve qırımçaqlarnı ğayıp oluv havfı altında qaldıra», – aytıla beyanatta.
Rezolütsiyada aytıla ki, Qırımnıñ er angi akimiyeti qırımtatarlarnıñ razılığından soñ tiklenmeli. Vesiqağa binaen, akimiyet organları qabul etken qararlar qırımtatar halqı ve Qırım sakinlerine fayda ketirmeli.
Bundan ğayrı, rezolütsiyada aytıla ki, qırımtatar, qaray ve qırımçaq halqlarınıñ aq-uquqlarını ğayrıdan tiklev meselesinde tarihiy adlarnıñ qaytarılması ğayet müim.
Konferentsiyada Birleşken milletler teşkilâtınıñ baş kâtibine muracaat qabul etildi. İştirakçiler tamır halqnı yoq etilmesinden qorçalamağa rica eteler.
Qırım.Aqiqat bildirdi ki, cumaertesi künü, yanvar 17-de, Aqmescitte Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ bütünqırım konferentsiyası ötkerilmeli. Tedbir yerli saatine köre saat 11-de Vorovskiy soqağındaki Marakand qavehanesinde başlanmalı.
Tedbir başlanmazdan evel konferentsiyanı bozacaq olğan adamlar keldi. Soñra olarnıñ yanına daa yigirmi kişi keldi, olar konferentsiya iştirakçileri qayd olunğan binağa «provokatorlar» qıçırıp kirmege tırıştılar.
Konferentsiya iştirakçilerinden biri bildirdi ki, politsiyanı Meclis vekilleri çağırdı.
Tedbir teşkilâtçıları bildire ki, konferentsiyada qırımtatar halqınıñ al-vaziyeti, qırımtatarlarnıñ Rusiye ordusında hızmeti ve topraq meseleleri baqılacaq.


text:
Bul jayt qaradan şıqqan xannıñ basın şır aynaldırsa kerek. Bul twralı onıñ Kerekwde ötken koncertinen-aq añğarğan edik. Maxabbattan eldiñ narazılığı köbeydi osı tustan. Birewler aqtadı, birewler dattadı. Qızıq ılğanda anasınıñ erke balası Qayrat Nurtastı sağına bastadı el. Budan keyin Töreğalï täwbesine tüsw kerek edi. Alayda ol twralı swıt söz, awır äñgimeniñ ayağı tartılmadı, etegi tïılmadı.
Endi mine Respwblïka sarayında ötkizgen koncertiniñ tağı bir şïi jayıldı elge. Ol koncertin 40 mïnwtqa keşiktirgenimen qoymay, sarayda ornalasqan küysandıqtı qïratıp ketipti. Artınşa jöndewden bas tartqan eken juldız.
Osı oqïğa twralı Respwblïka sarayınıñ koncert uyımdastırwşı mamanı Meyirim Ğarïfollaeva: "“Grïmerkadağı küysandıqtı sındırıp ketti. Onı bizge aytpağan. Körsetpey. Öytkeni biz küysandıqtı aşqan joqpız. Sodan keyin oğan xabarlastıq. Jawap beresiz be de ayttıq. Pernelerin kim jasaytının suradıq. Olar bas tarttı. Eşkim jawap bergen joq”,- dep nazın aytıp otır.
Köp asqanğa bir tosqan deydi qazekem.
Derekközi: Otandıq BAQ
Kommentarïï


text:
Yanvar 23 künü Meclis azaları Eskender Bariyev ve Abmecit Suleymanov ile birlikte Qırım çıqışında Rusiye sıñır bekçileri tarafından yaqalanğan qırımtatar milliy areket iştirakçisi Sinaver Kadırov Ermeni Bazar mahkemesiniñ qararı ile Qırımdan sürgün etilecek.
Bunı Sinaver Kadırov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Mahkeme eki biñ rublelik para cezası ve sürgünlik cezası aqqında qarar aldı», – dedi o.
Faal şunı da qayd etti ki, mahkeme onıñ sağlığı aqqında aytqanlarına qulaq asmadı.
«Men, elbet de, mahkemeniñ işbu qararına itiraz bildirmege tırışacam. Lâkin buña vaqıt kerek», – dep qoştı Kadırov.
Faalniñ aytqanına köre, mahkeme qararından soñ onı politsiya hadimleriniñ nezareti altında «sıñırğa» alıp kettiler.
«İstanbul uçağına, añlağanıma köre, keç qaldım. Olar mında uçaqqa keç qalsın dep, aselet sozalar. Qayda yol alacağımnı bilmeyim», – dedi Kadırov.
Qırımda onıñ apayı qaldı, oğlu ise Kiyevde oquy.
Sinaver Kadırov – çoq yıllar devamnda uquq qorçalayıcı ve qırımtatar milliy areketiniñ faali, dissidenttir. 2000-li seneleri «Azatlıq» areketiniñ qurucısı edi, yarımada işğalinden soñ ise Qırımtatarlarnıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetine kirdi
Sinaver Kadırov bildirdi ki, Rusiye pasportını almadı, amma Rusiye vatandaşlığından da vazgeçmegen edi. Rusiye qanunlarına köre o Rusiye vatandaşı ola, çünki 2014 senesi mart 16-da keçirilgen «referendum» künü yarımadada qayd etilgen edi.
Onıñnen beraber gece yaqalanğan Meclisniñ eki azası azat etilip, Hersondan İstanbulğa yol alalar.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, yanvar 23-de gece Qırımtatar halqınıñ aq-uqularını qorçalav komitetiniñ koordinatorları Eskender Bariyev, Abmecit Suleymanov (ekisi de Meclis azası ola) ve Sinaver Kadırov Çonğar «Rusiye sıñırında» uquq qoruyıcı organlarınıñ hadimleri tarafından yaqalandılar. Er biri ukrain pasportını kösterdi.
Sinaver Kadırov ekimniñ mesleatına yol alğan edi.
Lâkin Rusiye mahsus hızmetleri oña, çetel vatandaşına kibi, sıñırdan keçüv vaqtında memuriy bozuv aqqında bildirip, bir qaç saatlik «subetlerden» soñ mahkemege alıp kettiler.
Sinaver Kadırov çoq yıllar devamında uquq qorçalayıcı ve qırımtatar milliy areketiniñ iştirakçisi ola. Dissidentler gruppalarında iştirak etti, sovetlerge qarşı faaliyeti içün apiske alındı ve mahküm etilgen edi. 2004 senesi «Cotton Club» barınıñ işi» boyunca mahküm etilgen qırımtatarlarnı imaye etken «Azatlıq!» areketiniñ qurucısı oldı. Yarımada işğalinden soñ Qırımtatarlarnıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetine kirdi.


text:
Ukraina Nazirler kabineti yanında Qırım ve Aqyar meselelerinden vekâletli Aslan Ömer Qırımlı vazifesinden boşatıldı.
Bu aqta dekabr 1 künü Ukraina Nazirler kabineti saytında aşkâr etilgen avalesinde aytıla.
«Ömer Qırımlı Aslan Enveroviçni Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri meselelerinden ükümet vekâletlisi vazifesinden taraflarnıñ razılığı ile boşatmaq», – denile vesiqada.
Onıñ yerini alacaq şahıs qayd etilmegen.
QMC ve Aqyar meseleleri boyunca ükümet vekâletlisiniñ vazifest 2015 senesi yazda peyda oldı, bu vazifege bundan evel Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ peyda olğan Qırım meseleleri boyunca Devlet hızmetiniñ reberi Aslan Ömer Qırımlı keçti.
Qırımlı ükümet vekâletlisi vazifesinde Qırımnıñ Rusiye işğali ile bağlı halqara davalarnen oğraşmaq kerek edi. Onı temsilcilik maqsadı ile AQŞ-na yolladılar.


text:
TRT serialları – dönya êkrannarında
TRT Törkiyä teleradiokompaniyasınıñ serialları – dönya êkrannarında
Törek seriallarına artqan iğtibar televideniye äsärläreneñ satıluında da çağılış taba.
TRT teleradiokompaniyası serialları belän ber rättän tapşırularınıñ satıluınnan alğan kerem uzğan yılda 70 million lira buldı.
Törkiyäneñ xezmät êksportında televizion serialları häm tapşırularınnan alınğan kerem iğtibarğa alınğan oçraqta bu äsärlär kanallar öçen dä möhim kerem çığanağı bulıp tora.
Soñğı yıllarda televizion programmalarınıñ êksportı tiz räweştä artqan bulsa, bügenge köndä 100dän kübräk ildä TRT töşergän seriallar häm tapşırular qarala.
Balalar öçen äzerlängän tapşıruları belän dä iğtibar üzägendä bulğan TRTneñ serial êksportı kübesençä Yaqın Könçığış häm Tön’yaq Afrika töbäge belän Balkan illäre bulsa, bu äsärlär Yıraq Könçığış häm Latin Amerika töbäklärendä dä qızıqsınıp qarala.


text:
Qırküýek 28, 2018 | avtor shalqar
«Bolaşaqqa bağdar: Rwxanï jañğırw» bağdarlaması ayasında 2018 jılğı 28 qırküýek küni Xalıqaralıq «Janaşır» qorınıñ uýımdastırwımen Qazaqstan Jazwşılar Odağınıñ müşesi, aqın Irısaldı
Mawsım 18, 2017 | avtor shalqar
(Jalğası.) Norvegïya – Soltüstik Ewropada, Skandïnavïya tübeginiñ soltüstik jäne batıs böliginde, Şpïcbergen araldarı tobında, YAn-Maýen aralında ornalasqan memleket. Şığısında Şvecïyamen,
Mawsım 18, 2017 | avtor shalqar
(Jalğası.) Kopengagendegi Nurarman jürgizgen sayaxatımız bitip, keşkisin Şvecïyağa qaraý jolğa şıqtıq. Danïya şığısında Şvecïyamen şekaralanadı,ol Éreswnn (Zwnd) jäne Kattegat buğazdarı arqılı ötedi.
Nawrız 28, 2017 | avtor shalqar
Bïıl mawsım aýınıñ orta şeninde Astanada Dünïejüzi qazaqtarı qawımdastığınıñ uýımdastırwımen älem qazaqtarınıñ V qurıltaýı ötedi. Ülken basqoswğa älemniñ 40 elinde
Qaraşa 18, 2016 | avtor shalqar
Ïslam Jemeneý, F.ğ.d. Süleýmen Demïrel atındağı qazaq-türik wnïversïtetiniñ professorı: Awğanstan 650000 şarşı şaqırım jer kölemimen Azïya qurlığınıñ alasapıran tağdırın bastan
Qaraşa 15, 2016 | avtor shalqar
Marat Arınov, Taşkent qalası, Özbekstan Respwblïkası. Qazaqstan täwelsizdigin alğan künin jarïyalağanda, Özbekstanda turatın bawırlar bir-birinen süýinşi surap, qwanıştan bas kïimderin
Qaraşa 10, 2016 | avtor shalqar
Waqap Qıdırxanov, jazwşı 1991 jıl. Täwelsizdik tañı endi atqan şaq. Almatıdan töte uşqan “TW-116” Ankarağa eñkeýgende jergilikti waqıt tüski sağat
Qazan 27, 2016 | avtor shalqar
Ïslam Jemeneý, fïlologïya ğılımdarınıñ doktorı Älemniñ qırıq memleketinde tirşilik etip jürgen bes mïllïonnan asa qazaqtar bar. Qazaq dïasporacı özge elderdiñ
Qazan 13, 2016 | avtor shalqar
Rısaldı Tökeeva, aqın, Qazaqstan Jazwşılar odağınıñ müşesi, Belgïyanıñ Anterpen qalasınıñ turğını Adamzat qoğamında oýlamağan san mıñdağan qubılıstar bolıp jatatınındaý, Allanıñ
Qazan 10, 2016 | avtor shalqar
ABDWLQAÝIM KESÏJÏ Sayasattanw ğılımdarınıñ doktorı, Germanïya. Qazaqstannıñ xalıqaralıq bedel statwsın batıstıq sayasattanwşılardıñ közimen taldawğa arnalğan bul bayandama negizinen eki bölimnen


text:
timur cengiz hulagu yu saygyla anmak
timur cengiz hulagu yu saygyla anmak başlığı henüz açılmamış!
aşağıda timur cengiz hulagu yu saygyla anmak ile ilgili başlıklar listelenmiştir. belki onlar işinize yarar.
- timur cengiz hulagu yu saygıyla anmak
- timur cengiz hulagu yu özlemek
- timur cengiz hulagu silinsin
- timur cengiz hulagu attila mete
- timur cengiz hulagu nun entry girme tarzı
- timur cengiz hulagu tarzı entry girmek
- böyle bir günde emir timur u saygıyla anmak
- cengiz han vs timur
- timur vs cengiz han
- timur hülagu han cengiz han
- timur cengiz hülagü
- timur ve cengiz han ı türk sanmak
- cengiz han hülagu han emir timur atatürk
- cengiz han timur ve hülagu türk değildir
- timur cengiz hülagu vs üstad kadir mısıroğlu
- kuteybe yezid muaviye vs timur cengiz hülagü
- mete attila bilge cengiz hülagu timur atatürk
- mete attila bilge timur cengiz hülagu atatürk
- cengiz han emir timur batu hanı sahiplenen türkler
- cengiz timur iskender sezar fatih hitlerli dünya
- timur a aksak timur diyen osmanlıcı
- metin hulagu
- prof dr metin hulagu
- cengiz kurtoğlunun aslında cengiz kürtoğlu
- tahammul mulkunu yiktin hulagu han misin kafir
-


text:
Kelecek afta ötkerilecek olğan Trump ile Putin arasında körüşüvde, diqqat silânıñ kontroline, Ukraina, Suriye ve Rusiyeniñ saylâvlarğa qarışuv meseleleri muzakere etilecegi beklenile dep haber etti jurnalistlernen yapqan körüşüvde ABD memuriyetiniñ memuru, dep bilidire Politico.
Prezident Donald Trump Rusiye prezidenti Putinnen yüzme-yüz körüşecek dep tasdıqladı ABD memuriyetiniñ memurı.
«Prezidentniñ doğrudan-doğru subetleşmesi içün şimdi tamam kelişken vaqıt», – dep qayd etti ABD memuriyetiniñ memurı.
Helsinkide yüzme-yüz şeklindeki körüşüv iş yemeginde ötkerilecek eki taraflama keniş körüşüvden evel yapılacaq. Soñki eki vaqiada ABD ve Rusiyeniñ yüksek rutbeli memurları iştirak etecek. Bu aqta jurnalistlerge ABD Rusiyedeki elçisi Jon Huntsman haber etti.
Daa evel telefon vastasınen qonuşqan ve dünya liderleriniñ toplaşuvlarında qısqa subetleşken eki prezident arasındaki ilk ayrı körüşüv olacaq.
Sammit esnasında muayyen muqaveleler tizilecegini beklememeli dep qayd etti Beyaz ev memurı
Jurnalistlernen körüşken vaqıtta, sammit esnasında muayyen muqaveleler tizilecegini beklememeli, dep qayd etti Beyaz ev memurı. O, sammitniñ keçirilgeni bile büyük bir yeñiş olğanını qayd etti. «Bizler masa başında saylâvlarğa qarışuv ve qara niyet hususları boyunca qonuşmağan edik, faqat bunı kerçekten de yapmaq şart», – dep ayttı memuriyet memurı.
«Bu seviyede bir sammit keçirilgeni bile, artıq bir netice sayıla. Men bellesem, sammit neticesinde muayyen bir añlaşmalarğa barılır. Muzakere etilecek çoq mesele bar», – dep ilâve etti o.
Aynı zamanda, Obamanıñ memuriyetinde çalışqan bazı memurlar sammitni keçirüv planlarını tenqit ete.
Bu sammmit şimdi keçmemeli. Putin ne yerde ise, böyle bir körüşüvni qazanmaq içün, kösterişli olaraq asla bir şey yapmayTom Donilon
Trump Putinnen yüzme-yüz körüşmemeli dep saya prezident Barak Obama memuriyeti devrinde milliy telükesizlik boyunca mesleatçı olğan Tom Donilon.
«Bu sammit şimdi ötkerilmemeli. Putin ne yerde se, böyle bir körüşüvni qazanmaq içün, kösterişli olaraq asla bir şey yapmay. Bir türlü esas da yoq. Anlaşılğan maqsatlarnı belgilemek, ittifaqdaşlarnen mesleatlaşmaq kerek, eger işbu körüşüvden soñ da ittifaqnı saqlap qalmağa istegi olsa, kimnen iş yürsetilgenini ve munasebetler tarihınıñ aqiqiy manasını añlamaq kerek», – dep qayd etti Donilon.
«Putin er bir mesele boyunca öz pozitsiyasını pek yahşı bile ve iç bir şartlar altında prezident Trumpqa yüzme-yüz şeklinde bir körüşüv keçirmekni tevsiye etmemek kerek», – dep ilâve etti o.
Eger Putinniñ tesiri altında o ğarbiy alyansqa zarar berecek adım atsa, bu stsenariyniñ eñ yaramay şekli olurDaniel Fried
Yüksek rutbeli sabıq diplomat Daniel Fried, eger sammitte muit keçken ay Canadada keçken Yediler Gruppasınıñ körüşüvinde olğanı kibi pek kergin olsa, o zaman prezident Finlândiyağa Putinnen daa ziyade kompromisske mailli olaraq kelir, dep qayd ete.
«Efger Putinniñ tesiri altında o ğarbiy alyansqa ya da amerikan degerliklerlerine zarar berecek adım atsa, bu stsenariyniñ eñ yaramay şekli olur. Öyle olmaz dep tüşünem, amma bu olabilecek stsenariylerniñ bir variantıdır», – dep qayd etti Fried.
Liderler arasındaki «şahsiyet himiyası» belki biraz yardım etebilir, ancaq strategik menfaatlar uyğunsızlığını tazmin etmez; farqlı noqta-i nazar ise büyük problemalar çıqarabilir », – dep qay etti o.


text:
Qırım «ükümetiniñ» matbuat hızmeti bildire ki, Kovitidi Federatsiya Şurasınıñ qanun çıqarıcı ve devlet qurulışı Komitetiniñ toplaşuvında maruzasınen çıqışta bulunır eken, 2014 senesi mayıs 20-ne qadar Qırım sakinleri 684 biñ 664 ariza yazdı, 326 biñ 381 pasport endi berildi, dep ayttı.
Qırım «parlamenti» 2014 senesi sentâbr 14-de yarımadada Devlet şurasına deputatlar saylavlarını keçirmek içün vesiqalar azırladı. Aynı vaqıtta Qırım «spikeri» Vladimir Konstantinov yarımadada yerli şuralarnıñ nevbetten tış saylavları ağımdaki seneniñ dekabr ayında ötkerilmesi mümkün, dep bildirdi.


text:
Bunı kenişletüv ve Avropa qomşulıq siyaseti boyunca Avropa komissarı Štefan Füle Twitter saifesinde bildirdi, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Bundan ğayrı, Avropa Birliginiñ Şurası tış işler nazirleriniñ qararınen Ukraina mallarına italât bergisini lâğu etüv tedbirlerini tasdıqladı. Böyle etip, Ukraina er yıl qoşma aman-aman 500 million yevro qazanacaq.
Mart ayında Avropa komissiyası Avropa Birligi memleketlerine ihrac etilgen ukrain mallarına bergilerni 2014 senesi noyabr 1-ne qadar lâğu etmege teklif etken edi.


text:
Ukrainada er yıl fevral 20-de Kök yüzü (Nebesnaya sotnâ) Qaramanlarınıñ Künü qayd etilecek. Böyle bir Buyruqnı çarşenbe künü, fevral 11-de, prezident Petro Poroşenko imzaladı.
Devlet yolbaşçısınıñ matbuat hızmeti bildirdi ki, vesiqa er yıl fevral 20-ni Kök Yüzü Qaramanları Künü olaraq qayd etilmesini belgiley. Vesiqağa binaen, bunıñ maqsadı «Demokratiya, insan aqları ve serbestligi, Ukrainanıñ Avropa kelecegini qorup, Menlik inqilâbında (2013 senesi noyabr ayı – 2014 senesi fevral ayı) canını bergen vatandaşlarnıñ cesürligi, iradesi ve sebatını sayğı ile añmaqtır».
Nazirler Şurası cemaatnı celp etip, Menlik inqilâbına bağışlanğan tedbirler planını, şu cümleden Kiyevde müzey açılmasını, azırlamaq ve tasdıqlamaq kerek; Milliy ilimler akademiyasınıñ iştiraki ile vaqialarnı aydınlatqan foto, video ve diger vesiqalı malümatlarnı toplamaq kerek.


text:
Aqyarda balalar içün ufaq Kremlni qurdılar.
Bu aqqında malümat Aqyar «ükümetiniñ» saytında derc olundı.
Beyanatqa binaen, keçken raatlıq künleri Kazaçya buhta mikrorayonında Kreml üslübinde yapılğan bala meydançığını yerleştirdiler.
Aqyar «gübernatorınıñ vazifelerini eda etken» Sergey Menâylo onı №14, 16 evleriniñ azbarlarında yerleştirmege avale etti.
Onıñ aytqanına köre, tezden şeerde daa 5 bala meydançığı peyda olacaq. Olar yerleşecek azbarlarnı abadanlaştıruv yarışı neticesinde belgileycekler.


text:
Türik därigerleri aqtöbelikterge tegin ota jasadı
AQTÖBE. QazAqparat - Aqtöbege Türkïyanıñ bilikti därigerleri keldi. Qaterli isik, bwın awrwlarına ota jasap, balalarğa em körsetti, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi oblıs äkiminiñ baspasöz qızmetine silteme jasap.
Aqtöbege Türkïya därigerleri kelip, eki kün boyı nawqastarğa em körsetti. Süt bezi awrwına şaldıqqan nawqastarmen kezdesip, äriptesterine şeberlik sabaqtarın ötkizdi, dertti emdewdiñ jaña ädisterimen bölisti.
Aqtöbe medïcïnalıq ortalığına Ankara qalasındağı Başkent wnïversïteti, medïcïnalıq ortalığınıñ professorları, onkolog, transplantolog, mammolog Sedat Ïldırım men plastïkalıq, bet-jaq süyek xïrwrgi Axmet Çagrï Wysalbes kelip, eki balağa ota jasadı.
Sonımen qatar, bet-jaq süyeginiñ bwındarı men süyekteriniñ twa bitti potologïyasımen awıratın emdelwşini tekserdi. Eki kezeñdik otadan turatın emdewdiñ naqtı josparı jasaldı. Süt bezi awrwı bar özge emdelwşige dene müşesin saqtaytın ota jasaladı. Barlıq otanı Türkïyadan kelgen mamandar tegin jasap jatır.
«Baqıttı bala» akcïyası ayasında awır potologïyası bar tağı bes balağa Türkïyadağı Başkent wnïversïteti janınan ota jasaladı. Balalardıñ jolı men emdelwine ketetin şığındı qabıldaytın tarap özi köteredi.Türik därigerleri oblıstıq densawlıq saqtaw basqarmasınıñ uyımdastırwımen birinşi ret kelip turğan joq. Aldağı waqıtta xalıqqa tegin keñes berw, ota jasaw, jergilikti mamandardı emdelwdiñ zamanawï ädisterine üyretw sekildi akcïyalardı jumıs atqarıladı» ,- dep xabarladı oblıs äkiminiñ baspasöz qızmeti xabarlamasında.


text:
Bu malümat Ukraina Milliy bankınıñ saytında yerleştirildi.
Milliy bank malümatına köre, mayıs 8-de aqşam silâlı adamlar taqımı Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Ukraina Milliy Bankınıñ Baş idaresi binasına kelip, onıñ faaliyetini blok etti.
«Blok etkenler arasında «Qırım Cumhuriyeti nazirler Şurası, uquq qoruyıcı ve mahkeme organlarınıñ» vekilleri bar edi. Olar Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Hocalıq mahkemesiniñ 2014 senesi mayıs 8-ne ait № A83-120/2014 iş boyunca icra cedveline riayet etmek kerek, dep bildirdiler», – aytıla beyanatta.
Müessisede qayd etkenlerine köre, işbu icra cedveli Ukraina qanunlarına riayet etmey ve Milliy bank tarafından yerine ketirilmeycek.
Milliy banknıñ binadan qıymetli şeylerni çıqarmaq ıntıluvları imkânsız oldı, çünki yerli «akimiyet» organları böyle bir imkân bermediler.
Milliy bank malümatına köre, Qırım Muhtar Cumhuriyetinde Ukraina Milliy Bankı Baş idaresiniñ blok etilgen para miqdarı 4,6 mlrd. grn teşkil ete, şu cümleden 3,9 mlrd. grn naqıt parası.
Matbuat hızmetiniñ malümatına binaen, Milliy bank ketirilgen zarar ve masraflarnıñ ödenilmesi içün mahkemede dava açtıra bile.


text:
İlken 1926 senesi arap elifbesile ve sonra 1983 senesi ğayrıdan Türkiyede latin elifbesile neşir etilgen "Qırımda Tatar Tamğaları" osman Aqçoqraqlının kitabını İ. Otarın kütüphanesinde rastketirmege pek sevingendim. İSAM Kütüphanesinin sayğılı müdüri ve Bilge hanım Otarnın yardımı ile elektronik varyantını elde ettik. İşte, Sitemin ziyaretçilerime de bir fırsat tapıp tanıtam. Kitapnın başında yazıldığı kibi, Bakuda toplanğan Türkiyat Qurultayı münasebetinen Qırımın Bağçasaray şehrinde 1926 yılında basılmış olan bu kitap   İsmail Otarın yazısı eklenerek, yanıdan basılmıştır.
Kitapnı elde etmek içün bu linkke muracaat etiniz.
Sayğı ile Tahir Kerim.


text:
Mayısnıñ 18-zi Cuma künü, sovetler rejimi tarafından öz tarihiy vatanı Qırımdan sürgün etilgen qırımtatar halqı sürgünine 74 yıl tola. Bu künü Ukraina ve dünya sürgün etilgen qırımtatar halqınıñ sürgün ve genotsid qurbanlarını aña.
Hususan 1944 senesi mayısnıñ 18-nde yarımadadan Merkeziy Asiyağa qırımtatarlarnıñ birinci eşelonı yollanğan. Epsi olıp 200 biñden ziyade insan sürgün etilgen.
Ukraina 1944 senesi sürülgen qırımtatarlarnıñ sürgünini genotsid dep tanıdı ve mayısnıñ 18-zi qırımtatar halqı genotsidi qurbanlarını añma Künü olaraq tayin etildi.
Cuma künü Ukrainanıñ Kyiv, Herson, Lviv ve diger şeerlerinde bu künge bağışlanğan tedbirler keçirilmesi planaştırıla. Matem tedbirleri aynı zamanda dünyanıñ başqa devletlerinde, hususan, Türkiye, Almaniya, Çehiya, Poloniya, ABD, Canada ve sairesinde ötkerilecek.
Kyiv patriarhatınıñ Ukrain provoslav kilisine bağlı Kyivniñ bütün ibadethane ve kiliselerinde saat 12:00de çañlar qaqılacaq.
Qırım.Aqiqat saat 15:45 Sofiyskaya meydanında ötkerilmesi planlaştırılğan resmiy şahıslar ve devlet yolbaşçıları, rekviyem-kontsert ve bütünukraina matem mitingi ötkerilecek rekviyem-aqşamını yayınlap başlaycaq. Miting yekünlengen soñ, «Haytarma» filmi numayış etilecek.
Rusiye ilhaq etken Qırımda, resmiy soylârından ğayrı diger matem tedbirleri keçirmek yasaq. Keçirmege teşebbüs etkenler cezalandırıla.
Daa evel Ukraina informatsion siyaseti Nazirligi 18 mayıs qırımtatar halqınıñ sürgün qurbanlarını añma Künü munasebetinen kampaniya ilan etken edi.


text:
Bügün Ukraina Havfsızlıq Hızmeti qırımtatar halqnıñ lideri Mustafa Cemilevge qırımtatar halqnıñ sürgünligi aqqında arhiv vesiqalarnı teslim etti.
Qırım.Aqiqat korespondentnıñ bildirgenine köre, vesiqalar arasında dört cılt surügünliknen bağlı unikal materiallarıdır.
Ukraina Milliy ilimler Akademiyasına ait olğan Ukraina tarihi İnstitutı Ukraina Havfsızlıq Hızmetiniñ mahsus bölüginen ve merkeziy arhivlerinen beraberlikte sürgünlik ve Qırım Ukrainağa kirmesinen bağlı vesiqalar toplantısını azırlağanlar. Vesiqalarnıñ ayrı bir blokı 50-ci—80-ci seneleri milliy areketınen bağlı.
Daa bir vesiqalar blokı qırımtatar halqınıñ 90-ci senelerinden başlap bügünge qadar olğan ömürinen bağlı.
Ondan da ğayrı vesiqalarda qırımtatarlarğa qarşı yapılğan repressiyalar aqqında unikal materiallar da bar.
«Vesiqalar arasında Stalin Qırımda 40-ci seneleri yapqan bir talay sürgünleriniñ isbatıdır, –dedi Ukraina Havfsızlıq hızmetiniñ arhiv reisi İgor Kulik, – cenknıñ başında Qırımdan 60 biñ nemseler çıqarıldı, 132 italyan qorantası çıqarıldı, birazdan soñ yunanlar ve turklernıñ qorantalarını, 1944 senesi ise qırımtatar halqınıñ sürgüni başlandı».
Onıñ bildirgenine köre, bu vesiqalarğa binaen, Mayıs 1944 senesi Qırımdan 195 biñ qırımtatar sürgün etilgen.
Bu tedbirde özü Mustafa ağa da hatıralarınen paylâştı.
«Sürgünlik er yerde aynı şekilde keçe edi. Sabağa yaqın kelip qapını qaqıp azırlanmaq içün 15 daqqa bere ediler. Men o zaman 6 aylıq bala edim. Adamlar ne olğanını añlamay ediler. Bazıları olarnı qurşunğan tizmek içün alıp keteler dep tüşüne ediler. Bu vesiqalar qırımtatar halqı keçken sürgünligi aqqında olğan şeadetnamelerni bir yerge toplamaq içün bir imkândır». Ukraina Havfsızlıq Hızmetinde qayd etkenlerine köre, repressiyalarnen bağlı ve qırımtatar halqnıñ milliy kureşi aqqında çoqusı vesiqalar Moskvadadır. Ondan da ğayrı, pek çoq vesiqalar şimdi Qırım muhtar cumhuriyeti arhivlerindeler amma bügün olarğa irişim yoq.


text:
Mattisnıñ “Münbiç yul kartası” planı xaqındağı fikerläre
AQŞ saqlanu ministrı Djim Mattis Törkiyä belän kileşengän “Münbiç yul kartası” planı xaqındağı fikerlären jurnalistlarğa söyläde
AQŞ saqlanu ministrı Djim Mattis Törkiyä belän kileşengän “Münbiç yul kartası” planı xaqındağı fikerlären jurnalistlarğa söyläde. Ul NATO saqlanu ministrları cıyılışında qatnaştu öçen Bel’giya başqalası Bryussel’gä kiteşli oçqıçta xäbärçelärneñ sorawlarına cawap birde. Ber jurnalist kileşüneñ Süriyädä SDG isemen qullanuçı terrorçı oyışma YPG/PKKnıñ ilneñ könçığışında DEAŞqa qarşı operaśiyälärenä yoğıntısı nindi bulacağın soradı. Amerikanıñ ike taraf belän dä niçek xezmättäşlek itäçäge belän qızıqsındılar. “Bu bik qatlawlı mäs’älä, - dip başladı Mattis cawabın. – Min kürgän iñ butalçıq suğış alanı. Ämma, hiç şöbhäsez, Törkiyä belän alarnıñ täşwişläre mäs’äläsendä êşçänlek alıp barabız. Şul uq waqıtta DEAŞnı ciñäbez. Bu bik awır êş. Ämma xäl itergä tırışabız häm monı Törkiyägä qarşı tügel, anı isäpkä alıp başqarabız”.
Mattis Törkiyäneñ iminlek mänfäğat’lären küzdä totıp plan tözülären belderde. Ul, şulay uq, AQŞ häm Törkiyä tışqı êşlär ministrlarınıñ atna başında Vaşingtonda oçraşuların xäterlätte. “Törkiyä NATOnıñ alğı frontındağı däwläte. Äsädneñ, İran häm Rusiyä yärdämenä tayanıp, xalqına yasağan faciğanıñ çigendä toruçı NATO ile. Törkiyäneñ qurqınıçsızlıq mänfäğat’läre öçen ber yul tabu zaruri.”


text:
HSN: Ukraina regionları arasında gorizontal munasebetler teminlenilmesinden leyha taqdim etildi
2018 senesi iyülniñ 12-de “Ukrinform” haber agentliginiñ matbuat merkezinde “Regionlar arasında qaviy bağ - devlet quvetiniñ temelidir” degen matbuat konferentsiyası keçti. Tedbir Çernigiv devlet-vilâyet memuriyetiniñ Medeniyet ve turizm, milletler ve din departamentiniñ nezareti altında olğan icadiy taqımlarnıñ Donbas boyunca turnesine bağışlanğan.
Bu turne Donetsk vilâyetinde Milliy politsiya idareliginiñ reberligi davetine “Ukratsinska initsiatıva” cemaat teşkiltınıñ iştiragı ve Ukraina haber siyaseti Nazirliginiñ yardımı ile teşkil olundı.
“Bizde tek fizik cenkten ğayrı, informatsion cenki kete. Sovet akimiyeti yılları Dobassta bir qaç nesil buyudı, olar özüni Ukrainanen tedaiylemeyler. Ve şimdi yerli ealige Donbas -Ukraina olğanınıñ añlamını qaytarmaq kerekmiz”, - dep qayd etti Ukraina haber siyaseti Naziriniñ mesleatçısı Volodımır Jemçugov.
Bundan ğayrı, matbuat konferentsiyasında Çernigiv devlet-vilâyet memuriyetiniñ Medeniyet ve turizm, milletler ve din Departamentiniñ müdiri Oleksandr Levoçko ve “Ukrainska initsiyaatıva” cemaat teşkilâtınıñ idare başlığı Yuriy Kösenko iştirak ettiler.
Çernigiv icadiy taqımlarınıñ turnesi 4-7 iyül künleri keçti. Tedbirler Mariupol, Sartana, Volnovaha ve Mariinkada keçti.
Cedvel


text:
«Veciye Kaşka davası» boyunca qabaatlanğan qırımtatar faali Asan Çapuh uzun bir müddet tedaviylenmeli. Bu aqta advokat Ayder Azamatov Qırım.Aqiqatqa tarif etti. O, oktâbrniñ 11-nde Çapuhnı ziyaret etti.
«Çapuh sağlığı fena olğanını şikâyet ete. Qan basımı eskisi kibi o qadar yüksek degil, amma kene de bar. Qolları ve ayaqları raatsızlay. Ekimlerniñ qararını bekleyler, tamçılıq qoyacaqlar ve doğru tedaviyleme belgileycekler. Eski alınen qıyaslansa, pek azğan. Şimdi bam-başqa adam. O, maneviy olaraq pek melül, siñir sisteması bozuq», – dep ayttı Azamatov.
Onıñ aytqanına köre, Çapuh sağlıq vaziyetini eyileştirmek içün beden meşğuliyetlerini yapa.
«Adale, buğum ve el-ayaqlarını çalıştırmaq içün çeşit areketler yapa. Hastahanede tahminen 10 kün yattı. Bu vaqıt devamında yaşı sebebinden bir çoq yeri areketsiz qaldı», – dep qoştı o.
Oktâbrniñ 10-nda Asan Çapuhnı «sağlıqniñ kritik vaziyeti ve SİZOda tedaviylenmege imkân olmağanından» SİZOdan yiberip, ev apsine alğanlar.
«Veciye Kaşka davası» boyunca qabaatlanğan Asan Çapuh tibbiy yardım kösterilmesini talap etip, sentâbrniñ 15-nde Aqmescit SİZOsında ilân etken açlıqnı toqtattı. Çapuh alı fenalaşqanı sebebinden advokat Ayder Azamatovnıñ ricasından soñ açlıqnı toqtattı.
Ukraina Tış işler nazirligi Rusiyeden Asan Çapuhnı azat etmesini talap etti.
2017 senesi dekabr ayında Çapuh SİZOda mikroinsult keçirdi ve acele sürette hastahanege alınması kerek edi. Soñra tibbiy teşkerüvi yapıldı, mabüsniñ diagnozı ve alı advokatı içün qala.
2017 senesi noyabrniñ 23-nde Aqmescitte Rusiye telükesizlik hadimleri – Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermenci kibi bir gruppa qırımtatarnı tutıp aldı.
Sentâbrniñ 11-nde Rusiye nezaretindeki Aqmescit Kiyev rayon mahkemesi, «Veciye Kaşka işiniñ» iştirakçilerini eki ayğa daa apiste qaldırdı. Olar Türkiye vatandaşı Yusuf Aytandan para talap etüvde şeklene. Rusiye telükesizlik hadimleri olarnı tutqan maalde qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramay. Daa soñra qadın vefat ete.
Qırımtatar milliy areketiniñ faali Nariman Celâl, Türkiye vatandaşı, Veciye Kaşkanıñ qorantasından para hırsızlağan edi, dep bildire.
İşğalden soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faalleri, Qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


text:
Ukraina Nazirler şurası nevbetten tış toplaşuvında Ukraina prezidentiniñ «2014 senesi içün Ukraina-NATO işbirligi Bir yıllıq milliy programmasınıñ tasdıqlanması aqqında» buyruğına qol tuttı. Bunı sentâbr 2-de Ukraina Nazirler şurasınıñ matbuat hızmeti bildirdi.
Bu vesiqalar Ukraina tışqı işler Nazirligi tarafından daa 2013 senesi azırlanğan edi, 2014 senesiniñ başında ise ükümet muşaveresinde tasdıqlanğan ve Ukraina prezidentine teslim etilgen edi.
Lâkin 2014 senesiniñ mart ayında vesiqa Ukraina tışqı işler nazirligine ğayrıdan azırlanması içün keri qaytarıldı, çünki Ukraina Nazirler şurasınıñ erkânı deñişti, em de Ukrainada içki ve tışqı siyasiy vaziyet bam-başqa oldı.
İşbu leyha Ukraina tışqı işler nazirligi tarafından Ukrainanıñ Şimaliy atlantik añlaşma Teşkilâtınıñ iştiragi ile ğayrıdan azırlandı. Mında Rusiye Federatsiyasınıñ bizim devletimizge qarşı istilâsı közde tutıldı.
NATO Ukraina ile işbirlik programmalarına kösterilgen maddiy yardım miqdarını arttırdı.
Sentâbr 4-5 künleri Büyük Britaniyada NATO Sammiti ötkerilecek, onıñ çerçivesinde Ukraina-NATO Komissiyasınıñ toplaşuvı devlet ve ükümet yolbaşçıları derecesinde keçirilecek, onıñ içün tasdıqlanğan prezident Buyruğınıñ leyhası şimdilik ğayet aktualdir. Ukraina 28+1 formatında yüksek derecede körüşüv ötkerilecek yekâne ortaq memleketi olması mümkün, – dep qayd ettiler Ukraina Nazirler şurasınıñ matbuat hızmetinde.


text:
«Daa 1991 senesi yanvar ayında vilâyette referendum olıp keçti. Qırımnıñ Ukraianağa berilüvine itiraz bildirile edi. Buña 81%-dan 93% qol tuttı. Aynı o vaqıt, 23 yıl evelsi, Qırımnıñ işğali olıp keçti. Barışıq sürette olsa da, işğal edi», – dep bildire Narışkinniñ sözlerini RİA «Novosti».
Ukraina yolbaşçılığı buña daa seslenmedi.
Qırımnıñ öz başına tayin etilgen akimiyeti muhtariyetiniñ Ukraina terkibinden çıquvı boyunca referendumnı keçirgen edi. Bundan soñ Qırım Rusiye Federatsiyasınıñ terkibine «kirdi».
Ukraina yolbaşçılığı bunı tanımay, yarımada ise vaqtınca işğal etilgen territoriya olaraq belgilene.
1991 senesi dekabr 1 kunü bütünukraina referendumında Qırım sakinleriniñ 54% Ukrainanıñ mustaqilligine qol tuttı.


text:
Aqmescitte aprel 7-de Rusiye kontrol etken Qırım Yüksek mahkemesinde Qırımnıñ Rusiye prokurorı açtırğan Qırımtatar Milliy Meclisiniñ qapatılması davası baqıla. Mahkeme binası yanında tahminen on beş politsiya hadimi nevbetçilik yapa. 30 kişi Mecliske qoltutmağa keldi.
Qırım.Aqiqat elde etken malümatqa köre, Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya mahkemege kelmedi. Zalda Meclis vekilleri, şu cümleden Emine Avamileva bulunalar. Qırımnıñ Rusiye milletlerara munasebetler devlet komitetiniñ temsilcileri kelgenler, olarnı prokuratura çağırdı.
Mahkeme bu davanı mart 17-de baqqan edi. Toplaşuvnıñ büyük qısmı davacı ve davalınıñ memuriy davağa olğan munasebetleriniñ ifadelemelerinden ibaret oldı. Qırımnıñ Yüksek mahkemesi Qırımtatar Milliy Meclisini yasaq etmek davasını mart 3-te baqmağa başladı. Qabaat, Rusiye taqiqatınıñ fikirince, qırımtatar temsil organınıñ areketleri «qanunsız ve ekstremistik» olğanını isbatlağan vesiqalarnı işke ilâve etmege talap etti. Meclis reberleri prokuraturanıñ talabı yerine ketirilecek, dep tüşüneler.
Ukraina Tışqı işler nazirligi Meclis faaliyetini yasaq etecek olğan Rusiye akimiyetiniñ areketlerine qarşı narazılıq bildirdi. Birleşken Milletler Teşkilâtı Rusiye Federatsiyasını Qırımda Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilmesine yol bermemege çağırdı. Avropa birligi de Meclis faaliyetini yasaq etmek niyetlerinden qasevetlengenini bildirdi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
İyülniñ 30-ına, bazarertesi künü, Aqmescitniñ bir qaç soqağında bütün kün yarıq olmaycaq. Bu aqta “Krımenergo” müessisesiniñ matbuat hızmeti haber ete.
Energetiklerniñ bildirgenine köre, yarıqnıñ söndürülmesi planlaştırılmağan tamir işlerinen bağlı.
“Bulvarnaya soq., 1, 2, 2a, 6,11/14; Popovkina soq., 1/11-7, 2-14, 11, 23, 27-45a, 45/8; Sevastopolskaya soq., 17, 21, 70v, 70g; Trubaçenko soq., 1, 2-6, 5-9 adresleri boyunca saat 8:00-17:00 yarıq olmaycaq”, - dep bildirile beyanatta.
İyülniñ başında “Krımenergo” Qırım sakinlerine planlaştırlılğan yarıq söndürmeleri aqqında haber etti, cedvelni “Krımenergo” saytında körmek mümkün.
İyünniñ 13-üne Qırımda Aqmescit, Aqyar, Bağçasaray ve başqa şeerlerde haber etilmeden yarıq söndürüldi.
2016 senesi baarde rus energoköprüniñ üçünci pıtağı işini başlağanına baqmadan, Qırımda yarıq söndürmeleri devam etmekte. 2015 senesi dekabrden başlap, Herson vilâyetinde energetik tiremelerniñ bozulğanından soñ, Ukrainadan Qırımğa elektroenergiya berilmey. Şimdilik, Qırım öz generatorları, Rusiye generatorları ve Kuban energoköprüniñ elektrik ağını qullana.


text:
1. Tamaqtanw rejïmin saqtañız.
Jaña klïmat – bala ağzası üşin stress. Sondıqtan balanıñ ädettegi tamaqtanw rejïmin saqtañız. Eger bala kwrortqa birinşi kelgen küni az tamaq işse suyıqtıqtı köbeytiñiz. Jäne kün közine köp şığarmañız.
«Kwrortta balanıñ asqazanı awırmas üşin onıñ qalay tamaqtanatınına nazar awdarıñız. Tabïğï önimderge basımdıq beriñiz»-deydi dïetolog.
2. Üyrengen tağamdar men kökönisterdi tañdañız.
Balanıñ tañğı asına botqa, yogwrt, jañğaq pen qurğaq jemister, al tüski asına bwğa pisken et nemese balıq, kökönis alıñız. Keşki asqa jeñil tağamdardı tañdağan durıs.
3. Tättini az jegizip, swdı köp işkiziñiz
Jağajayda balanı tätti men gazdalğan swsınnan tıyu qïın. Bala keyin qoyu tamaqtan bas tartpas üşin onıñ tätti jewin qadağalap, biraz şektew qoyıñız. Al bala künine bir kg salmaqqa 30 ml sw işwi kerek. Sondıqtan jağajayğa barğanda sw quyılğan bötelkeni birge ala barıp, arasında jutqızıp otırıñız.
Derekköz: https://tonkosti.ru/
Kommentarïï


text:
Bunı Azatlıq Radiosı bildire.
Senatnıñ tış işler komitetiniñ azaları Bob Korker ve Kris Merfiniñ aytqanına köre, AQŞ prezidenti Barak Obamanıñ bunıñ kibi areketleri Kremlniñ Ukrainadaki vaziyetni kerginleştirüv adımlarına lâyıq bir cevap olur edi.
Bob Korker şunı qayd etti ki, AQŞ cezaları Rusiyeniñ energetik saasına, şu cümleden – «Gazprom» şirketine, em de Rusiyeniñ bank saasına tesir etecek. Korkerniñ fikirince, Ğarp Ukrainanı Rusiye ile bir özüni qaldırıp, «insafsızlıq» köstere.
Kris Merfiniñ bildirgenine köre, AQŞ Ukrainağa yardım etmese, Rusiyeniñ nevbetteki qurbanı NATOnıñ aza-memleketlerinden biri olması mümkün.


text:
Saudiy Arabistanda acılıq vaqtındaki sıquv neticesinde elâk olğan insanlarnıñ sayısı 717 insan oldı, 805 – yaralandı, dep bildire memleket akimiyeti.
Sıquv Mekke yanındaki Mina muqaddes vadiyinde yüz derdi. Mında dünya musulmanları acılıqqa kele.
Memleket akimiyeti bildirgeni kibi, qurtaruv ameliyatı devam ete. Facia Qurban bayram künü yüz berdi.
Saudiy Arabistanda bu ay içinde endi yüz bergen ekinci faciadır. Sentâbr 11 künü 111 mümin Mekkede camige qurucılıq kranı tüşmesinden elâk oldı.
Acılıq ibadeti – islâm dininiñ beş farzlarından biridir. Er bir musulman acılıq ibadetini yerine ketirmeli.


text:
Qırım qamaçavınıñ faalleri tarafından ilân etilgen nevbetteki adımlar yarımada sakinleri içün zararlı ola bile, amma olduqça semerelri, dep tüşüne Anton Krut. O emindir, Qırım vaziyeti ileride tek fenalaşacaqtır.
Bu aqta o Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde bildirdi.
«Qırımtatar halqı tarafından qamaçav tedbirleriniñ arttırılmasını beklemek kerek. Bu vaziyet tek kerginleşecek. Hatırlatam, bazarertesi künü Türkiye niayet Qırım ile parom alâqasını toqtattı, bu ise Qırımğa erzaq artıq ketirilmese, Rusiye akimiyetini işandırğan yolçuqlardan biri edi», – dedi o.
Siyasetşınas emindir ki, Ukraina ve qamaçav faallerinde «Keriç parom keçitiniñ işine tesir etmek içün mehanizmleri bar».
«Halqara uquq boyunca Qırım alâ daa Ukrainanıñ qısmı ola, Keriç boğazı ise Rusiye ve Ukrainanıñ qullanuvında buluna. Yani, Ukraina alâ daa işbu regionda gemilerniñ areketini nezaret ete bile. Ukrain gemisiniñ nasıldır bir bozuluvı ola bilecegini red etmeyim, eñ kelişmegen yerde ve eñ kelişmegen saatte», – dedi Krut.
Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq aktsiyasınıñ idarecisi Lenur İslâmov aytqanı kibi, Qırımğa mal, erzaq ve elektrikniñ ketirilmesi toqtatılğanından soñ, yarımadanıñ «deñiz qamaçavı» başlanır, şu cümleden Qırımnı Rusiye Federatsiyasınıñ Krasnodar diyarı ile bağlağan yekâne naqliyat arterriyası olğan Keriç keçitiniñ qamaçavı da.
Qırım rus ükümetiniñ birinci baş nazir muavini Mihail Şeremet Qırım qamaçavı teşkilâtçılarını yarımadanıñ «deñiz qamaçavı» aqta planlarnı qurmamaq çağırdı. Qırım Nazirler şurasında eminler, faallerniñ bu kibi ıntıluvı olsa, Rusiye sıñırcıları «ateş açarlar».
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil. Qırımda cuma künü Rusiyeden daa 300 generatornıñ kelmesini bekleyler. Bu afta andan endi o qadar generator ketirilgen edi.