text:
Rusiyeniñ Cenübiy arbiy bölgesiniñ mahkemesi Rostov-na-Donudaki SİZO-da tutulğan üçünci Bağçasaray «Hizb ut-Tahrir davası» mabüsleriniñ tevqif müddetini üç ayğa devam etti.
Bunı «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi haber etti.
Faallerniñ malümatına köre, advokat Nazim Şeyhmamabetov qayd etti ki, mahkemelengenlerniñ ağır hastalıqları olğanına baqmadan, qabaatlav tarafı SİZO-da qalmalarında israr etmege devam ete.
«Bugün Rustem Abduramanoviç, sıcaq ava olğanda andaki ava 40-45 derece olğanını ayttı. 12 metr kvadrat bir kamerada 6 adam otura. İskence degilmi?» – «Qırım birdemligi» advokatnıñ aytqanlarından alıntı ketire.
Qadı, qarar çıqarmazdan evel mahkemelengenlerniñ sağlıq alı aqqında sorağan. Osman Seytumerov bel ağrısı ve körme qabiliyeti zayıflaşqanı aqqında aytqan, Rustem Seytmemetov ise ayaqları şişkenine aytınğan.
«15 daqqalıq teneffüsten soñ qadı mudafaa tarafınıñ delillerini körmemezlikke urıp, prokurornıñ muracaatını qanaatlendirdi ve Rustem Seytmemetov, Seytumer Seytumerov ve Osman Seytumerovnıñ tevqif müddetini uzattı», – aytıp berdiler faaller.
2020 senesi martnıñ 11-nde Bağçasarayda bir qaç qırımtatarınıñ evi tintildi: Enver Mustafayev, Amet Suleymanov, ağa-qardaş Seytumer ve Osman Seytumerovlar ve emceleri Rustem Seytmemetovnıñ. Tintüv «Qırım birdemliginiñ» sabıq faali Seytumer Seytumerovnıñ evinde de keçirildi. O, bir qaç yıl evelsi Qırımnı terk etti.
Enver Mustafayev sorğudan soñ yiberildi. Seytumer Seytumerov (d.s. 1988), Amet Suleymanov (d.s. 1984), Rustem Seytmemetov (d.s. 1973), Osman Seytumerov (d.s. 1992) Rusiye Ceza kodeksiniñ 205.5 maddesiniñ ekinci qısmına istinaden (Terror teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etüv ve bu teşkilâtnıñ faaliyetinde iştirak etüv) qabaatlana. 2018 senesinden berli Qırımda olmağan Seytumer Seytumerov Rusiye Ceza kodeksiniñ 205.5 maddesiniñ birinci qısmına istinaden qabaatlana.
Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası martnıñ 11-nde Bağçasarayda ve Bağçasaray rayonında Rusiye quvetçileri keçirgen tintüvlerden sebep cinaiy tahqiqat başlattı. Daa soñra müessise daa bir cinaiy tahqiqat başlatılğanını bildirdi – o, tintüvlerden soñ qırımtatarlarnıñ tutuluvınen bağlıdır.
Ukraina Tış işler nazirligi, martnıñ 11-nde olıp keçken tintüvlerge qarşı narazılıq bildirdi.
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


c: text/html

text:
Mütenasip ilân Ukraina çetel işler nazirliginiñ resmiy saytında peyda oldı.
«Bizni Yevromaydan adiyelerni Ukraina Cenübi ve Şarqında, şu cümlede Qırımda yüz bergen adiselerni qıyaslap, «ekili standartlarda» qabaatlaylar. Teessüf ki, rusiye memurları böyle teñeştirüvlerni keçirip, bese-belli şeylerni añlamay.   Aqiqaten ise, Rusiyeniñ bugün Ukraina Cenübi ve Şarqında etken areketleri Ukrainanıñ öz tesiri altında qaldırmaq içün etilgen ıntıluvdır», – dep aytıla beyanatta.
Ukraina çetel işler nazirliginde qayd eteler ki, Rusiye Ukraina vatandaşları «Moskvanıñ bizni itegen keçmiş dünyasında yaşamağa istemegenleri» ile razı olmağa istemey, ukrain halqınıñ avesi ise – «umumdünya ve avropa demokratik degerlikleri temelinde zemaneviy devletni meydanğa ketirmektir».
Mında demokratik Ukraina Rusiye içün telüke olmağanını da ayttılar.
«Ukrainliler Rusiye ile barışıqta yaşamaq, qomşularımıznen dostluq, şerik ve teñ uquqlu munasebette bulunmağa istey. Eminmiz ki, bunı rusiyelilerniñ de ekseriyeti istey. Rusiye tarafı avropalı demokratik Ukraina Rusiye içün telüke olmağanını añlaycağına ümüt etemiz. Avropalı demokratik Ukraina – em ukrain, em rusiye halqlarnıñ merağındadır», – dep aytıla beyanatta.
Böyleliknen Ukraina çetel işler nazirliginde Rusiyeni Ukrainada istilâ ve tariklerni, Qrımda ise işğalni toqtamağa çağırdılar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Türkiye qırımtatar teşkilâtlarınıñ platforma toplaşuvınıñ iştirakçileri bütün medeniy cemiyetke «Qırımnı – qırımtatarlarnıñ Vatanını Rusiye işğalinden azat etmek ve Ukraina topraq bütünligini ğayrıdan tiklemege» talabı ile muracaatta bulundılar.
Bu aqta aprel 4-5 künleri toplaşuvda qabul etilgen platforma beyannamesinde aytıla, haber ete Qırımtatar Milliy Meclisiniñ matbuat hızmeti.
«Türkiye qırımtatar teşkilâtlarınıñ platforması şunı qayd ete ki, serbest cemiyette demokratik yolu ile saylanılğan qırımtatar halqınıñ temsiliy organları yarımadanıñ qanunsız işğalini tanımay ve uquq üstüniginiñ demokratik qaidelerine köre qanuniy aqlarınıñ tiklenmesi içün küreşmege devam ete»,– denile beyanatta.
Beyannamede toplaşuv iştirakçileri «vatandaş serbestliginiñ bozuluvı, Meclis yetekçileriniñ ve milliy areket azalarınıñ taqibi, mustaqil qırımtatar matbuat vastalarına basqı, insan aqlarınıñ bozuluvı ile bağlı akimiyetniñayırım areketlerini» takbih ettiler.
Qanunsız areketler Halqara mahkemeler seviyesinde baqılmaq kerek
Beyanatta aytılğanı kibi, «işbu qanunsız areketler Halqara mahkemeler seviyesinde baqılmaq kerek».
Evel bildirilgeni kibi, qırımtatar teşkilâtlarınıñ platforma toplaşuvı vaqtında mayıs 17 künü Eskişehirde sürgünlik yıllığına bağışlanğan matem tedbirleriniñ ve iyül 31-avgust 2 künleri Türkiyede Qırımtatalarnıñ bütün dünya kongressiniñ keçirilmesi aqta qarar alındı.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Bиkипeдия:Turında
Wikipedia ul böten dönyadan kergän uquçıları tarafınnan tözelä torğan irekle eçtälekle entsiklopediä. Wikipedia ul wiki-säxifä, yäğni anıñ mäqälälärne härkem tözätä ala, wä monıñ öçen här bit başında bulğan üzgärtü östenä genä törtäse.
Wikipedia ul Wikimedia Foundation, Inc. şirkäteneñ säwdäbilge.
Baştan İngliz telendä genä bulğan Wikipedia 2001 yılnıñ 15 ğinwarında cibärelgän ide.
2004 yılnıñ 15 sentäberdä Wikipedia Tatar telendä dä açıla wä bu köngä 417 681 mäqälä cıyılğan.
Wikipedia eçendä saqlanğan bar mätennär, räsemnär wä başqa törle eçtälek GNU häm İrekle İstälek röxsätnämäläre buyınça taratıla (monı uqı: qälämxaq turında).
Säxifä tarixı wä küzätülär[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Wikipedia säxifäse, anıñ tarixı wä yış birelä torğan sorawlar
- Wikimedia Foundation, Wikipedia'nıñ tabışsız ana şirkäte
- Tatarça bülege, anıñ Cämğiät üzäge häm MMÇ'da taswirlanuı
Wikipedia eçtälegenä küzätü[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Soñğı üzgärtmälär — soñğı minutlarda bulğan üzgäreşlär.
- Yaña bitlär, bulırğa tieşle mäqälälär, soralğan mäqälälär, yä berençe eläkkän bit.
Wikipedia belän eşläw[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Beleşü bitläre: bezneñ sälämläw bitebez, nigezlärebezgä qısqa küzätü, yaña möxärrirlärebez öçen kiñäşçe, yä säxifädä gizü/üzgärtü buyınça töp yärdäm bite.
Säxifä äğzäläre belän elemtägä çığu[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Sorawlar öçen töp urın bularaq bezdä bäxäslek eşli.
Monı da qara[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Wikipedia nöfüse, dusları
- axşaş säxifälär.
- Wikipedia:Qäğäzle yurama


text:
Ortodokslıq
Ortodokslıq (Pravoslavlıq) yani Ortodoks (Pravoslav) Kilsesi - IV ve VIII asırlar arasında toplanğan Umumdünya Şuralarnıñ kanonik olğanını qabul etken eñ eski hristian mezebidir. Dünyada 300 millionğa yaqın cemaatı bar. Katoliklik ve protestantlıqtan soñra üçünci büyük hristian mezebidir.
Ortodoks Kilsesi bir qaç mustaqil kilselerden ibaret. Olardan eñ müimleri Yunanistan, Rusiye, Bulğaristan, Romaniya ve Sırbistan kilseleridir. Kilseniñ başı (teñlerniñ birincisi) İstanbuldaki patriktir.


text:
Ekstremistik fikirler ayttı dep şübheli tanılğan qırımtatar İsmail Ramazanov, yaqalanuvı esnasında onı eziyetlegen Rusiye telükesizlik hadimleriniñ tanılmasını keçirmek talabınen muracaat etti. Bunı Qırım.Aqiqat muhbirine «Agora» halqara insan aqlarını qorçalav gruppasınıñ advokatı Aleksey Ladin bildirdi.
Advokatnıñ aytqanına köre, Ramazanovnıñ işinde Maksimenko adlı kişi şaat olaraq keçe. Tahqiqatnıñ malümatına köre o, Ramazanovğa ait dep iddia etilgen fikirler aytılğan Zellodaki gruppanıñ idarecisi ola. Bunıñnen beraber, yaqalanğan künü onı köteklegen uquqqoruyıcılardan biriniñ soyadı da aynıdır.
Ladin: «İsmail maña, uquqqoruyıcı organlarnıñ hadimleri onı hizmet avtomobilinde köteklegende ve eziyetlegende – yani parmaqlarını qayırğanda, boğğanda ve urğanda – olar, aralarındaki birine, Maksimenko Aleksandr Viktoroviç dep muracaat ete ediler, dep añlatqan edi. Bu kişi maskasız edi. İsmail onıñ fotorobotını sızdı, ve biz onı sorğu protokolına ilâve ettik. Ondan ğayrı, imayem altında bulunğan şahıs, yaqalanğanından soñ oña konvoylıq etken hadimler arada bir maskalarını çıqarğanları içün, olarnıñ tanılması ve olarnen yüzleştirilmesi keçirilsin, dep rica etti. Daa biz, sanki gruppanıñ idarecisi olğan şaat Maksimenkonıñ tanılmasını keçirüv boyunca muracaat ettik. Çünki bir cinaiy iş içün Maksimenkolar pek çoq oldı», – dep yekün çekti.
Bu mevzuğa dair: Aleksey Ladin: «İsmail Ramazanovnıñ işinde milleti – qabaatnı ağırlağtırğan vaziyettir»
Advokat Ramazanovnıñ işi boyunca yapılğan tilşınaslıq ekspertizasınen tanış olıp, ekspertniñ salâhiyetli olğanından şübhelendi.
Ladin: «Mende ekspertizağa pek çoq sual peyda oldı. İçinde kontekstten çekip alınğan ibareler kösterildi. Ekspertizanı, artıq Suleyman Kadırovnıñ işi boyunca tanış olğan FSB eksperti Vinogradov keçirdi. Vinogradov, onda aliy malümat ve «tilşınas» ihtisası boyunca nasıldır qoşma kurslar olğanını bildire. Men bilgenim qadar ise onda filologiya saasındaki degil de, tibbiyet saasındaki aliy malümat bar. Bu sebepten, ekspertniñ hulâsalarını oqumasañ bile, onıñ salâhiyetine dair şübheler peyda ola», – dep añlattı.
İyün 19-da Ramazanovğa Rusiye Cinayet kodeksindeki 282-nci maddeniñ 1-nci qısmı (duşmanlıq ve nefret qozğama ve bir gruppa şahıslarnı milliy alâmetke köre aşalama) ve 222-nci maddeniñ 1-nci qısmı (patronlar saqlama) boyunca tüzetilgen qabaatlav bildirildi. Ramazanov qabaatını tanımadı.
İsmail Ramazanov, yanvar 23-te Rusiye telükesizlik hadimleri Novıy Mirdeki evini tintken soñ ekstremizmniñ propagandasında qabaatlandı. Daa soñra mahkeme yaqalanğan şahısnı tevqif etti.


text:
Qırımtatar faaliyetçisi Nariman Celâl, al-azırda «fevral 26 işi» figurantları ve olarnıñ imayecileriniñ apellâtsiyalar berüv ve İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesine (İAAM) müracaat etüv meselesini çezgenlerini ayttı. Bunı o, Qırım.Aqiqat içün bergen izaatında bildirdi.
Faaliyetçi: «Sınavlar daa bitmedi, bundan soñki areketler boyunca – apellâtsiya bermelimi, İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesine barğance bundan soñki maqamlarğa muracaat etip, Rusiye devletinden bütünley adaletsiz üküm ve qanunsız taqip etilüv içün tazminat talap etmelimi – qarar almaq kerek», – dep izaladı.
Bu mevzuğa dair: «Fevral 26 işi» boyunca mahküm etilgenler: olar kim?
İyün 19-da Kremlniñ kontroli altında olğan Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesi «fevral 26 işi» figurantlarını şartlı apis müddetlerine mahküm etti. Ali Asanov ve Mustafa Degermenci 4 yıl ve 6 ay şartlı apis müddetine, Arsen Yunusov ve Eskender Kantemirov 4 yıl şartlı apis müddetine ve Eskender Emirvaliyev 3 yıl ve 6 ay şartlı apis müddetine mahküm etilip, episine 3-er yıl sınav müddeti tayin etildi.
2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutqanlar ve qarşı çıqqanlarnıñ keniş mıqyaslı mitingi keçti. Birinciler sırasında qırımtatarlar ve Ukraina tarafını tutqan faaliyetçiler buluna edi. Olarğa qarşı Rusiyeniñ tarafını tutqan faaliyetçiler çıqtı. Olar, şimdi Rusiyege tabi Qırım ükümetiniñ başında turğan Sergey Aksönov başlığındaki «Rus birligi» liderleri tarafından teşkil etilgen ediler.
2015 senesiniñ yanvarinde Rusiye Tahqiqat komitetiniñ Qırımdaki idaresi fevral 26 mitingi esnasındaki kütleviy qarışıqlıqlar boyunca cinaiy iş açtı.
Yaqalanğanlar arasında Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutqanlardan: Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz ve, ondan ğayrı, faaliyetçiler Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov ve Eskender Nebiyev buluna ediler.
Daa soñra mahkeme, baş şübheli – o vaqıt Qırımda amelde Meclis lideri rolüni eda etken Ahtem Çiygoznı ayrı bir protsesske ayırıp, «fevral 26 işi»ni ekige böldi.
Advokat Cemil Temişevniñ teşebbüsi ile faaliyetçi Talât Yunusov ve ATR telekanalınıñ operatorı Eskender Nebiyev, bergen ifadeleriniñ «fevral 26 işi»niñ diger figurantlarına qarşı delil olaraq qullanılmaması şartı ile tahqiqatnen añlaşma yapıp, özlerine qarşı qabaatlavlarnı tanıdılar. 2015 senesinde Talât Yunusovğa şartlı olaraq 3,5 yıl ve Eskender Nebiyevge aynı bunıñ kibi, şartlı olaraq, 2 yıl ceza müddeti berildi.
2017 senesi sentâbr 11-de Rusiye mahkemesi Çiygoznı, yarımadanıñ Rusiye tarafından ilhaqı ile bağlı narazılıqlarnı közde tutqan «kütleviy qarışıqlıqlar»nıñ teşkil etilmesinde qabaatlav boyunca sert rejimli koloniyada sekiz yıl apis cezasına mahküm etti.
2017 senesi oktâbr 25-te Rusiye ükümeti, Qırımda mahküm etilgen Ahtem Çiygoznı azat etip, Türkiyege teslim etti. Daa soñra o, Kyivge keldi.


text:
Ukrainanıñ Almaniyadaki elçisi Andrey Melnik, Almaniyanıñ federal ukümetini, alman siyasetçilerine ilhaq etilgen Qırımğa barmaqnı yasaq etmege davet etti. Bunı o, mart 18-de Twitterde yazdı.
Diplomat: «Nevbetteki alman maceracısı Ulrih Eyme qanunsız olaraq işğal etilgen Qırımğa gizliden kirdi: Federal ukümetni Almaniya vatandaşlarınıñ bunıñ kibi voyajlarını niayet yasaq etmege, Bundenstagdaki «Almaniya içün alternativa» fraktsiyasınıñ rehberlerini ise, fırqanıñ imidjine zarar ketirgen cinaiy areketleri ile alâqalarını üzmege davet etemiz», – dep yazdı.
Ulrih Eyme ve «Almaniya içün alternativa» fırqası tarafından bu hususta açıq menbalarda izaatlar berilmedi.
Fevral ayında «Almaniya içün alternativa» fırqası deputatlarınıñ Qırımğa soñki ziyaretleri esnasında Almaniya Federativ Cumhuriyetiniñ ukümeti olarnı tenqit etti.
Mart 18-de Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda prezident saylavında rey berüv ötkerildi. Resmiy Kyiv ve ondan ğayrı bir sıra halqara teşkilât ve bir çoq dünya devleti yarımadadaki saylavnıñ neticelerini tanımaylar.
İlhaq etilgen Qırımda Rusiye saylavınıñ ötkerilmesi arfesinde Almaniya Tış işleri nazirligi, «Qırım Ukrainağa ait», dep beyan etti.
OSCE yanındaki Demokratik muessiseler ve insan aqları boyunca bürosınıñ közeticeleri, ilhaq etilgen Qırımdaki saylav bölüklerinde bulunmaycaqlarını bildirdiler.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Telegramnıñ tesis eticisi Pavel Durov, Roskomnadzornıñ (Alâqa, informatsion tehnologiyalar ve kütleviy kommunikatsiyalar saasında nezaret boyunca federal hizmetniñ) talabı üzerine messencerniñ blok etilmesi neticelerini izalarken, gizlilik satılmay, insan aqları ise qorqu ve açközlük sebebinden telükege oğratılmamalı, dedi.
Durov: «Yerli ukümet organlarınıñ İT şirketleri üstündeki akimiyeti parağa esaslana. Ukümet, öz bazarlarından kelgen kelir ceryanlarını blok etecegi ile qorquzıp ve şirketlernı hucur işler yapmağa mecbur etip, er bir daqqada öz aktsiyalarnı harap etmek mumkün», – dep qayd etti.
Ondan ğayrı, messencerniñ tesis eticisi, «Telegram, blok etilmesine rağmen, qullanıcılarnı vaziyetniñ inkişaf etkeni aqqında haberdar etmek maqsadınen merkezleştirilgen şekilde mesajlar yollmaq imkânını saqlap qalacaq», dep qayd etti. O, messencerniñ, qullanıcılardan qoşumça areketler talap etmegen, içine quraştırılğan bloklarnı atlama usullarını qullanacağını ilâve etti.
Pavel Durov, VPNsiz hizmetke yüz faiz irişe bilinmesi kefalet etilmegen, dedi.
Aprel 13, cuma künü Moskvadaki mahkeme, Roszomnadzornıñ talabı üzerine Telegramnıñ deral blok etilmesine dair qarar aldı. Qorçalavnıñ vekilleri, messencer rehberleriniñ iç bir razılaşma ya da añlaşma yapmaycaqlarını ve mahkemeniñ qararına qarşı şikâyet berilecegini bildirdiler.
Keçken aftada Roskomnadzor tarafından Telegram içün tayin etilgen muddet soñuna yetti. Muessise, qullanıcılarnıñ mesajlarını şifreleme anahtarlarını FSBge bermekni talap etti. Telegramda bu talapnıñ yerine ketirilmesini red ettiler ve, ondan ğayrı, bunı tehnikiy ceetten yapmaq mumkün olmağanını bildirdiler.


text:
Qurtarıcılar, noyabr 30-ında Keriçteki büyük mebel anbarındabaşlağan yanğınnı söndürdi dep bildire Qırımda rusiye FVN idaresiniñ matbuat hızmeti.
“Yanğıncılarnıñ areketleri neticesinde saat 14:28 368 metr kvadrat mıntaqada açıq yanğın söndürildi. Yanğın sebeplerini ekspertler bilmege tırışa. Zaralanğan ve yaralanğanlar yoq”, - bildirile beyanatta.
Müessiseniñ malümatına köre, yanğıncılar kelgen vaqıtta, binalarda adam olmadı.
Keriçniñ merkezinde cuma künü, noyabrniñ 30-nda, Kokorin soqağındaki anbar binaları yanmağa başladı. Yerli habercilerniñ malümatına köre, politsiya adise yerini sarıp aldı, yanğınnı söndürmege tırışalar.
Bundan evel Bağçasaray rayonınıñ Bazarçıq (Poçtovoye) qasabasında meskün ev yanğan edi. Qurtarıcılarnıñ malümatına köre, noyabrniñ 24-nde yanğından 22 insan qurtarıldı.


text:
Täjikstan prezidenti Emomali Rahmon Qauipsizdik Keñesi hatşısı Abdurahim Kahharovtı qızmetinen alıp tastadı. Jerogilikti BAQ ökilderiniñ mälimetinşe, ..
AQŞ prezidenti Donal'd Tramp 4 naurızda Qırımdı basıp aluına baylanıstı 2014 jılı Reseyge qarsı engizgen sankciyanı tağı bir jılğa wzarttı – dep mälim..
SİM Venesuela prezidenti Nikolas Maduronıñ qarjısın basqardı degen qazaqstandıqqa baylanıstı mälimdeme jasadı. Parlament mäjilisinde ötken ükimet otır..
Süriyadağı «Islam memleketi» wyımınıñ eñ soñğı bekinisterine şabuıl jasap jatqan «Süriyanıñ Demokratiyalıq küşteri» bir aptadan keyin tolıqtay jeñiske..
Sırtqı ister ministri Beybit Atamqwlov Qıtaydağı qazaq mäselesine qatıstı mälimdeme jasadı. Parlament mäjilisinde ötken ükimet otırısında SİM Atamqwlo..


text:
Standard Chartered bank: napnı bahaları bu yıl göterilejek
Standard Chartered degen Bankanı ekspertlerine göre bu yılnı dörtünçü bölümünde Brent darajalı napnı bahası 70-75 dollarğa yerli göterilme bola.
Bu pikru Parsnı nap bazarğa qaytajağın da oyğa ala. Pars qaytsa da, aytılğan darajağa qadar bahalar göterilejegin mekenli bildire.
Pars iñ köp satıp bolajaq napnı hisabı günde 400 miñ barrel.
Norweyni aslu DNB ASA bankası da bu oylar bulan razi boldu. Bankağa göre nap bahalar tüşegeni bu yıl bitejek, yılnı axırına napnı bahaları eki keren göterilejek degen pikrunu bankanı wakili aytdı. Bankağa göre yılnı axırında napnı bahası 65 dollarğa qadar ösejek.
Bulay pikrunu biraz alda Rus nap karxanalanı wakilleri de aytdı. Olağa göre yılnı ekinçi bölümünde bahalar birden örge barajaq.
Bussahatğa napnı bahaları 30-35 dollarnı arasında çayqallay.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, Ukraina ukümeti ve dünya toplulığını, Qırımnıñ azat etilmesi içün Rusiyege qarşı «daa tesirli çareler»ni körmege davet etti.
Bu hususta Meclis reisiniñ Rusiye tarafından ilhaq etilgen yarımadada mayıs 21-de olıp keçken vaqialarğa dair beyanatında aytıla.
Beyanatnıñ metninde: «Biz Rusiyeden Qırımnıñ qanunsız ilhaqını deral toqtatmaqnı ve işğal etilgen yarımadanı azat etmekni talap etemiz. Biz Ukraina ve dünya toplulığını, Qırımnıñ azat etilmesi içün Rusiyege qarşı daa tesirli çarelerni körmege davet etemiz, çünki yarımadanıñ işğali, insan aqları, halqara cinaiy ve halqara gumanitar uquqnıñ bozuluvı içün ilk sebebi ola», – denile.
Çubarov, «yarımadanıñ azat etilmesi ne qadar tez olsa, Moskvanıñ bu uquqiy ve maneviy zorbalığı da o qadar tez soñuna yetecek.
Mayıs 21-de Rusiye telükesizlik hadimleri Bağçasarayda «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ koordinatorı Server Mustafayev ve Bağçasaray rayonınıñ Topçıköy (Dolinnoye) köyünde Edem Smailovnıñ evlerini tintti.
Daa soñra Rusiye FSBsi, Rusiye ve ilhaq etilgen yarımadada yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenlerinden şübhe etilgen eki kişiniñ Qırımda yaqalanğanını bildirdi.
Bunıñ kibi de mayıs 21-de Rusiyeniñ mahsus hizmeti, Qırımda, sanki, qırımtatar halqınıñ liderleri tarafından SBUnıñ qol tutuvı ile meydanğa ketirilgen «ekstremist gruppası»nıñ areketi faş etildi, dep bildirdi.
Buña cevaben Ukraina telükesizlik hizmeti (SBU), Rusiye FSBsiniñ, ilhaq etilgen Qırımda Ukrainanıñ mahsus hizmetleri yardımınen «ekstremist gruppasınıñ meydanğa ketirilmesi» aqqında malümatı kerçekke uymay, dep bildirdi.
İlhaqtan soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


text:
Milliy telekanallarnı yayınnıñ 75% ukrain tilinde alıp barmağa mecbur etken qanun Yuqarı Şuranıñ «Golos Ukrainı» resmiy neşirinde iyünniñ 13-nde derc etildi. O derc etilgeninden soñ dört ay soñra – oktâbrniñ 13-nde amelge keçecek.
Ukraina Yuqarı Radası ekinci oquvda umummilliy telekanallardaki kontentniñ 75% ukrain tilindeki olması şart olğanınen bağlı qanun leyhasını qabul etti. Qanunğa binaen, saat 7:00-18:00 ve 18:00-22:00 arasında çıqqan umumiy yayınlar ve kösterilgen zaman bölümü arasında ukrain tilindeki yayın, film ve haberlerniñ umumiy müddeti eñ az 75% teşkil etmeli. Yerli kategoriyada yayınlamağa aqlı olğan teleradiokompaniyalar efirleriniñ eñ az 60%ni ukrain tilinde yapmalı. Şartlarğa uymağan teleradiokompaniya litsenziya alımı umumiy miqdarınıñ 5% qadar ceza töleycektir.
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarovnıñ fikirine köre, ukrain teleradiokompaniyalarnıñ til normaları aqqında qanun memleketteki tamır halqlarınıñ tillerini inkişaf ettirmege imkân berecek, çünki tamır halqlarnıñ tilleri, devlet tili olamasa da, yayınlarnıñ 70% qısımını teşkil ete bilecek.
İyün 9 künü bu qanun, prezident tarafından imzalanıp, parlamentke qaytarılğan edi.
«İnter Media Group» media şirketi TV-de til normalarınıñ qabul etilmesine qarşı çıqtı, «Muhalifet blokı» debutatları ise bu qanunnıñ qabul etilmesi munasebetinen Konstitutsiya Mahkemesine muracaat eteceklerini beyan etti.


text:
BoceMb чeлoBek пorибли B peзyлbTaTe pekopдHoй жapы, oT koTopoй Heckoлbko дHeй cTpaдaeT ЗaпaдHaя и ЦeHTpaлbHaя EBpoпa.
Kak cooбщaeT areHTcTBo AFP, чeTыpe чeлoBeka пorибли Bo ФpaHции, дBoe – B ИTaлии, eщe дBoe – B ИcпaHии.
Ğarbiy ve Merkeziy Avropada bir qaç künden berli pek sıcaq. Bir sıra memlekette eñ yüksek ava arareti köstergiçleri yükseldi. Frenkistanda cuma künü sıcaq rekord köstergiçi deyerli 2 derecege aştı. Frenkistannıñ yañı araret rekordı - Tselsiyge köre 45,9 derece. Böyle ava arareti memleketniñ cenübinde, Monpelyeniñ yanında qayd etildi, dep bildire Azatlıq Radiosı.
Bazar künü Almaniya, Poloniya ve Çehiyada da öyle sıcaq kün olacağı beklenile.
Eñ sıcaq ava - Frenkistan cenübinde ve İspaniyada. Anda bir qaç künden berli ava arareti 40 dereceden yuqarı köterile. İspaniyanıñ şimal-şarqında ve merkeziy qısmında vaziyet tabiat yanğınları içün daa müşküldir.
Şimdiki yüksek ava araretiniñ sebepleri - Afrika Sahrasından sıcaq avadır. Endigi afta Avropada salqınca olmaq kerek.
Amma iklimciler, bu iyül çoq memlekette, keçken yıllarğa köre, eñ sıcaq olmaq mümkün, dep qayd eteler, bu - iklimniñ büyük deñişmeleriniñ daa bir tasdıqıdır.


text:
2014 senesi kerçekten de pek qıyın bir yıl edi, bunıñ ile er kes özüni kösterip oldı. Qırımlılardan bazıları alışuv mücizelerini kösterdi, digerleri ise qaramane areketleri ile belli olğan eken, ar-namus boyunca yaşadı, atta yañı rejimniñ qurbanları bile oldılar.
Bu insanlarnı hatırlamağa teklif etemiz. Bazıları bizlerni ayrete qaldırdı, digerlerniñ areketleri birinci baqıştan adiy körünse bile, bundan qıymeti coyulmadı. Aşağıda söz adiy insanlar aqqında ketecek. Amma er biri cemaat tarafından ürmetke lâyıq olğan qırımlıdır.
Yuliy Mamçur
Yarımadağa «yeşil insanlar» sürip kirgende, qırım arbiylerniñ çoqusı Ukrainanı sattı. Kim – qorqudan, kim – kârdan, kim – evelden «çift agent» olğanından sebep. Amma Yuliy Mamçur bulardan degildir. Uçucı, Belbekte 204-nci taktik brigadasınıñ komandanı ayrette qaldırğan areketi ile nam qazandı. Polkovnik Mamçup ve onıñ silâsız askerleri, arbiy bayraq altında Ukraina gimnini icra etip, arbiy bölükke kirişni qapatqan silâlı işğalcilerge qarşı çıqtılar. Bunı bütün dünya kördi. Aman-aman bir ay devamında ukrain uçucıları bölükni qoruy edi, amma yardım öyle de kelmegeninden, onı terk etmege mecbur oldılar. Bugün Mamçur – Ukraina halq deputatıdır.
İsa Akayev
«Rusiye dünyasınıñ» qırım tarafdarları «Qırım» batalyonını – aqiqatta olmağan bir şey olaraq tanısa bile, onıñ askerleri Ukraina Şarqında boyeviklerni ep yoq emekteler. Batalyon göñülli-qırımlılardan, esasen qırımtatarlardan teşkil etilgen. Komandan İsa – müendis, evelleri cenkte bulunacağını atta tahmin bile etmey edi. İsa, yarımadanıñ Rusiye işğalinden soñra, Qırımdan ketip, göñüllilerge yazıldı. Onıñ batalyonı duşmanlar ile küreşte zekiylik ve cesürlikniñ kösterilmesi ile belli oldı. «Duşmanlırımızğa ise yiberilmemege tevsiye etem. Biz er birini tapıp yeñermiz», – dep vade ete komandan.
Roman Boçkala
Arbiy jurnalist Roman Boçkala sıcaq noqtalarda nice sefer bulunğan edi. Bir vaqıtları Kongo, Liberiya, Mısır, Suriye, Kosovo, Karabah, Abhaziya, Osetiya ve Gürcistanğa yol alıp, o, birazdan ziddiyetni öz memleketinden kösterecegini atta tüşünmey edi, ğaliba. Bugün şunı aytmağa mümkün ki, o – eñ belli qırımlı ukrain arbiy jurnalisti ola. Bunı bilgen insan az, amma Roman Qırımda doğdı. O, Tavriya milliy universitetini bitirdi, amma zenaatı «jurnalist» degil. Roman – marketolog. Jurnalistika saasında Canköy şeerinde çalışmağa başladı. Soñra ÇTRK umumqırım telekanalına keçti. 2007 senesi «İnter» ukrain telekanalında işke başladı. Bugün Boçkala göñülli olaraq belli, onıñ yardımı ile ukrain arbiylerine zaruriy silâ ve yedekler ketirile.
Oleg Sentsov ve Aleksandr KolçenkoTek Kremlde razı olmağanlarnıñ yoq etilmesini terroristler ile küreş olaraq adlay bileler. Qırım Rusiyege qoşuluvından soñ, FSB «Pravıy sektor» «diversion taqımı» azalarınıñ yaqalanuvı aqqıda haber etti. Olar Aqmescit, Yalta ve Aqyarda terroristlerniñ azırlanması ile oğraşa ekenler.
Yaqalanğanlarnıñ arasında qırımlı Oleg Sentsov, Aleksey Çirniy, Gennadiy Afanasyev ve Aleksandr Kolçenko. Sentsov aqqında matbuat vastalarından daa da çoq eşitile, çünki o belli rejissör ola ve onıñ yaqalanuvı – dünya miqyasını alğan bir davadır. Adamlarnı alâ daa Moskvada apiste tutalar, Sentsovnıñ mahkeme toplaşuvlarında etken çıqışlarından mühlisleri endi ayırı bir kitapçıqnı tizdiler. Şimdi yalıñız Sentsovnıñ degil de, ukrain qırımlılarnıñ mevamını bildirgen bir ibaresini misal olaraq ketiremiz: «Men topraq ile satılacaq qul degilim».
Şimdi ukrain siyasetçi ve faalleri Sentsov ve diger siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi oğrunda çalışalar. Amma, teessüf ki, buña ihtimal az, çünki Sentsovnı arqadaşları ile, Qırım işğalinden soñ, mecburen Rusiye vatandaşları sırasına kirsettiler.
Aleksandra DvoretskayaYaşına baqmadan, uquq qoruyıcı Aleksandra Dvoyertskaya Qırım ve Ukrainada eñ belli faalli ola ve atta «Fokus» mecuasınıñ eñ nufuzlı qadınlar cedveline kire.
Saşa Qırımnı pek seve, amma işğalden soñ onı terk etmege mecbur oldı. Uquq qoruyıcınıñ mevamı sebebinden oña atta Yanukoviç zamanında olğan akimiyet sıq-sıq musafirlikke kelse bile, Rusiye akimiyeti vaqtında serbestlikte olmağa imkânı iç te qalmadı.
Şimdi Aleksandra Ukrainada qırımlılarğa adliye yardımını köstergen uquq qoruyıcı merkezlerni teşkil etti. Bunıñ ile, o, Qırımdan köçip kelgenlerniñ qıtadaki yaşayışını qolaylaştıracaq qanun leyhaları üzerinde çalışa. Söz sırası, bu sene Saşanıñ ayatı yalıñız cemaat faaliyeti ile degil de, şahsiy ceetten de hususiy oldı: o, Lugansk cemaat faalli Konstantin Reutskiy ile evlendi.
Mustafa Cemilev ve Refat ÇubarovQırımtatar Milliy Meclis yetekçileri Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov yañı akimiyet ile işbirlikke razı olğan qırımtatarlardan degiller. Şunıñ içün olar bugün Qırım içün non-grata şahısları ola: yarımadağa kirişleri yasaq etilgen. Amma ekisi de Qırımnıñ Ukrainağa qaytarıluvı üzerinde çalışmağa devam eteler.
Bugün Mustafa Cemilev – tek ukrain degil de, dünya siyasiy toplulıqlarında çoq beklenilgen bir musafirdir, faaller ise onıñ aqqında kino çıqarmaq içün aqça toplaylar.
Zlata Ogneviç
Yırcı Zlata Ogneviç bu sene öz kerçek adı İnna Bordüg ile Ukraina parlamentiniñ azası olıp, bizni daa bir şey ile ayrette qaldırdı ve şunıñ içün işbu cedvelimizge kirdi. Yaqında belli olğanı kibi, o, memleketimizniñ adiseleri aqqında bütün dünyağa tarif etken Pray for Ukraine yırnı icra etken eken. Uzun vaqıt devamında Ogneviç işbu eserge öz alâqasını bildirmey edi, yaqında ise mühlisleri bile tanımağan ses onıñ sesi olğanı aqqında haber peyda oldı.
Andrey Klimenko ve Çetel işler Maydanı
Belli qırım jurnalisti, iqtisadiy analitik ve cemaat erbabı Andrey Klimenko «Çetel işler Maydanı» hayriye fondunıñ iştirakçilerinden biri oldı. Fondunıñ maqsadı: «Çetel işler Maydanı» hayri fondu ukrainlilerge ve dünyağa Ukrainanıñ tış siyasetine professional baqışnı teklif ete». Yani, çetel vatandaşlarına Ukraina aqqında olduqça doğru malümatnı taqdim etken teşkilâttır. Bu ise, kerçekten de, pek müim bir şey. Em de «Çetel işler Maydanı»nıñ faalligi çoq suallerde resmiy Çetel işler nazirliginiñ faaliginden üstün kele. Şu cümleden, çetel subyektleri tarafından Qırımnıñ işğal etilgen territoriya statusınıñ bozuluvı ile küreşi nazarğa alına.
Aleksandr Usik
Aksönov «imayesi»niñ vekilleri bile Qırımdan iç bir vaqıt ketmeycegini bildirgen boksçu Usikke yaqınlaşmağa qorqadır. Em de, şunı da qayd etmek kerek ki, Aleksandr öz vatanperver mevamını bildirip, Qırımnı Ukraina torpağı olaraq adlamağa ep devam ete. Boksçu yarımadanıñ sıñırını keçkende bile, iç bir problemlerge rastkelmey. Şimdi o, Qırım akimiyetiniñ duşmanları olğan ağa-qardaş Kliçkolarnıñ nezareti altında öz sport faaliyetini devam ete. Bu sene qırımlı Lvovda Daniel Brüerni yeñdi ve WBOğa köre, vaqıtnca interkontinental çempionı oldı.
Liza Bogutskaya
Evinde keçirilgen tintüvden ve altı saat devam etken sorğudan soñ yarımadanı terk etken Qırımnıñ belli faalli ve bloger Yelizaveta Bogutskaya şimdi Odessada buluna. Tintüvniñ sebebi – mayıs ayında qırımtatarlarnıñ yetekçisi Mustafa Cemilevniñ Ermeni Bazarda qarşılavı oldı. Amma, aqiqaten ise, sebep başqa olmalıdır: Bogutskaya, Liza Bogutski lağabı ile çeşit neşirlerde Qırım işğaline qarşı mevamını ve yarımadanıñ Rusiyege qoşuluvı ile razı olmağan qırımlılarnıñ aqalırını qorumaq maqsadı ile maqalelerni yaza edi.
Yekaterina Sergatskova
Cenkniñ eñ havflı noqtalarından yazğan jurnalist Rusiyede doğıp, Volgograd devlet universitinde oqudı. Soñra, Rusiye akimiyetiniñ basqısına rastkelip, Qırımğa köçti, mında öz jurnalistik faaliyetini devam etti. Şimdi, o, «Ukrainskaya pravda», «Fokus», ukrain Esquire, rus Colta ve Snob içün arbiy reportajlarnı azırlay. Yekaterina, jurnalist olaraq, cenk mevzusını özüne has olğan üslüp ile aydınlata.. «Cenk – qurşun ve «Grad» aqqında degil. İnsanlar aqqında», – dep tarif etti o bir neşirge.
Reşat Ametov
Adiy qırımtatarı – bu insan endi sağ olmasa bile, onıñ aqqında aytmamaq mümkün degil. Reşat mart ayında Nazirler şurası yanında Rusiye ordularınıñ Qırımğa kirmesine narazılığını bildirgende, kamuflâjlı insanlar tarafından tutılıp, belgisiz yönelişke alıp ketirilgen edi. Birazdan onıñ cesedi Qarasuvbazar rayonında tapıldı. Yanında kelepçe bar edi, başı ise şerit ile bağlanğan edi. Qırım baş naziri «Qırım halq imayesi»niñ buña alâqası olmağanını bildirmege aşıqtı, faqat bu cinayetniñ etilmesinde aynı olar şekleneler.
Başqace tüşüngenler ile küreş bunıñ ile bitmedi. Nevbette qırımtatarlar bir-biri artından ğayıp olmağa başladılar.
Roman Nikolayev, Nastâ Drozd, Qırım jurnalistleri
«Fikir» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
2019 senesi avgust ayında, Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi daa Şimaliy-Kavkaz mahkemesi olıp, aqyarlı Enver Seytosmanovnıñ davasını baqqanda, qabaatlayıcı taraf şaatnı ketirdi. Mahkeme salonında o, FSB basqısı altında malümat bergenini ve ondan vazgeçkenini ayttı. Şaat Tahqiqat komitetine şikâyet etkenini bildirdi. Qırımdaki Arbiy-tahqiqat komiteti tahqiqattan evelki teşkerüv keçirip, Rusiye mahsus hızmetleri hadimleriniñ areketlerinde bir bozuv tapmadı. Bu insan Baydar (Orlinoye) qasabasınıñ sakini Ruslan Bekirov ola, şimdi onı FSB yañlış malümat bergeninde qabaatlay.
Bir yıl evelsi, 2019 senesi martnıñ 29-nda, saba saat onlarda Ruslan Bekirovğa telefon ettiler. Tanış olmağan ses köç hızmetiniñ hadimi olğanını aytıp, Bekirovnıñ politsiya bölügine kelmesini talap etti – Ruslan Bekirovda çalışqan insanlarnıñ vesiqaları yoq (er adamı samsa pişirip sata – QA) dedi. O, vaziyetni böyle izaatladı: «tahminen on beş daqqadan soñ Baydar qasabasınıñ İç işler nazirligi bölügine keldim. Kiriş qapusı qapalı edi. Arqadan Tanış olmağan bir insan yaqınlaştı, boyu bir yetmiş – bir seksen metr, orta piçimli, başında boz kepka, saçları sarı, qoyu mavı renkte cins kurtkası, cins, ayaqlarında krossovka, el tarağında iyeroglif şeklinde tatu bar edi. Selâmlaşıp, sağ tarafqa kösterdi. Yanıma betleri qapalı eki silâlı şahıs keldi, «FSB» işaretleri bar edi, qollarımnı tuttılar, ağırttılar ve turğan maşinağa mindirdiler».
Bekirovnı Aqyardaki FSB bölügine alıp keldiler. Onıñ aytqanına köre, hadim Yuriy Andreyev onı sorğuğa çekti. Soñra Bekirovnı soqaqta tutqan Filipp (soyadı belli degil – QA) qoşuldı. Andreyev esasen Enver Seytosmanov (Aqyardaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi – QA) aqqında soradı. FSB hadimleri ses qaydını açtı, anda Enver Seytosmanov Ruslan Bekirovğa ve Adnan adlı adamğa «Hizb ut-Tahrir» bölüginiñ azası olğanını ayta eken.
«Andreyev bir vesiqanı bastırıp, imzalamağa talap etti. Bu vesiqada Enver Seytosmanovnıñ «Hizb ut-Tahrir» azası olğanını aytqanıma dair malümat bar edi. Men vesiqanı imzalamağa istemedim. Bundan soñ Andreyev ve özüni Filipp olaraq tanıtqan FSB hadimi meni qorquzıp başladılar, imzalamasam, on yılğa apiske atarlar, dep aytqanlar. Ana-babamnı bir daa körmeycem degenler. Yuqunçı olğan, hususan verem hastası olğan mabüslernen qapatacaqlar, evden ve ana-babamdan uzaq bir yerge ceza çekmege yollaycaqlar, dep aytqanlar. Apishanede çürüp ölecem, eki yüz biñ ruble para cezasını berecekler, dep aytqanlar. Enver Seytosmanovğa iftira atqan vesiqanı imzalamaq talapları bar edi», – dep ayta o.
Bekirov eki saat devam etken sorğunıñ soñunda yaramadı. Qırımtatarınıñ advokatı Emil Kurbedinovnıñ aytqanına köre, neticede Ruslan Bekirov Seytosmanovğa qarşı malümatnı imzaladı. Bundan soñ advokatlarnıñ ofisine kelip, bunı tarif etti.
Tahqiqat komitetinden cinaiy dava açılmasınen bağlı red cevabı keldi – Bekirovnıñ mahkemede bergen malümatından soñEmil Kurbedinov
«Biz bu FSB hadimleriniñ cinayetine dair arizanı tahqiqat komitetine bermege tevsiye etip, olar belli malümat almaq içün maneviy basqı yaptı, dep añlattıq. Tahqiqat komitetinden cinaiy dava açılmasınen bağlı red cevabı keldi – Bekirovnıñ mahkemede bergen malümatından soñ. Söz sırası, cinaiy dava açılmaycağını başta ne içündir mahkeme bildirdi, daa soñra resmiy vesiqa keldi», – dep ayta advokat.
Daa soñra, 2019 senesi avgust ayında, Enver Seytosmanovnıñ davası temelden baqılğanda, qabaatlayıcı tarafnıñ şaatı olaraq tanıtılğan Bekirov mahkemede bergen malümatından vazgeçip, FSB tarafından yapılğan maneviy basqı altında şaatlıq etkenini bildirdi. O, Seytosmanovnıñ «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ azası olğanı aqqında aytqanını eşitkenini red etti.
Enver Seytosmanov 17 yıl sert rejimli koloniyada qalmasına üküm etilgen soñ ve üküm işke tüşürilgen soñ, Ruslan Bekirovğa kene belli olmağan nomer telefon etti. Bu sefer adam özüni Bekirovnıñ satışqa çıqarğan maşina alıcısı olaraq tanıttı.
«Telefon etip aytalap: men alacam, anda kel. Anda dostunen beraber kele, onı kene tutalar, evine alıp keteler, tintüv keçireler. Evde bir şey tapmaylar, şunıñ içün kene FSB bölügine ketireler ve anda sahte şaatlıq etkeninde qabaatlaylar», – dep tarif ete advokat Emil Kurbedinov.
Şimdi otuz yaşında Bekirovğa qarşı Rusiye Ceza kodeksiniñ 307-nci maddesiniñ 1-inci qısmına istinaden cinaiy dava açıldı. Tezden fonografik ekspertiza yapılacaq, o, ses qaydında olğan sesniñ oña ait olğanını ya tasdıqlar, ya red eter. FSB tahqiqatçısı Filipp Rıbalka (bu tahqiqatçı Aqyarda «İyegova şaatları» yerli cemiyetini qurğanından şübheli sayılğan Viktor Staşevskiyniñ davasınen oğraşqan edi – QA) Bekirovnıñ bir yerge çıqmasını yasaqlap, sıñırlav tedbirini belgiledi.
Advokat Kurbedinovnıñ aytqanına köre, «sahte şaatlıq» maddesi Rusiyedeki mahkeme davalarında çoq qullanılmay.
«Bu madde olğan esnaslarda insanlar qabaatını tanıy ve olarğa para cezası berile. Eminim, müvekkilim Tahqiqat komitetine FSB hadimlerini şikâyet etkeni içün taqip etile. Bazı vaqıtları kerek olğan malümat nasıl alınğanını kösterdi. Ve, elbette, oña qarşı başlatılğan cinaiy tahqiqat belli bir cesaret içün intiqam ola. İnsan susmadı ve qorqmadı», – dep ayta advokat.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Ukraina milliy cemiyetler kongressini Rusiye Federatsiyası memurlarınıñ Qırımnıñ tamır halqı – qırımtatarlarnıñ milliy areketini yoq etmek areketleri açuvlandırdı.
Qırım.Aqiqat saytında bar olğan kongress beyanatında aytıla ki, kiriş yasaqları sistemağa çevirile – Qırım akimiyeti qırımtatar halqını öz halqınıñ menfaatlarını qoruycaq mustaqil liderlerinden marum qaldıra.
Ukraina milliy cemiyetler Kongressi iştirakçileriniñ fikirince, işğal akimiyetiniñ areketleri BMT Tamır halqlarınıñ aq-uquqları aqqında beyannamesinde qayd etilgen temel aqqlarını boza. O, Rusiye Federatsiyası qanunlarını da boza, çünki Qırım Cumhuriyet Devlet Şurasınıñ deputatı Refat Çubarovnıñ saylayıcılarını bu organda vekilsiz qaldırdılar.
Ukraina milliy cemiyetler Kongressi ukrain ve dünya toplulığı, halqara teşkilâtlarnı qırımtatarlar ve Qırımnıñ diger halqlarnıñ aq-uquqlarını qorumağa çağırdı.
İyülniñ 5-de Geniçsekten qaytqan Meclis reisi Refat Çubarovnı Qırımğa kirsetmediler. Oña Rusiyege 5 yıl devamında kelmege yasaq etildi. Aprelniñ 22-de qırımtatarlarnıñ lideri, Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilevge Qırımğa kelmege yasaq ettiler.


text:
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımadanı terk etken sakinler qıtaiy Ukrainada yañı şaraitlerge devletniñ yardımı olmadan alıştılar, dey «Qırım diasporası» cemaat teşkilâtınnı başı Anatoliy Zasoba.
Bu aqta o oktâbr 16 künü Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde bildirdi.
«Qırımlılar öz kelecegi ve bugünini kendi qollarına aldı, ukrain devleti tarafından yardımnı beklemeden, iş, meskenni qıdırdılar», – dey Zasoba.
Fevqulâde işler boyunca Ukraina Devlet hızmetiniñ malümatına köre, Qırım ve Aqyardan köçip kelgenlerniñ sayısı – 21 biñ 144 insandır.
Qırım Rusiye tarafından 2014 senesi fevral 20 künü işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası bu tarihnı yarımada işğaliniñ başlanuvı künü olaraq ilân etti.


text:
Mayıs 25-te Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda oquv yılı yekünlenmesi qayd etile. Yarımada mekteplerinde «soñki çañ» bayramına bağışlanğan merasimler keçirile. Bu kün merasimler nasıl şekilde keçirilecegi aqqında malümat Rusiyege boysunğan Qırım ükümetiniñ ve tasil nazirliginiñ saytında yoq.
Keçken sene bir sıra Qırım mekteplerinde tantanalı merasimler bir qaç kün evelce keçirildi. Böyle etip, rusiyeli işğalden soñ «Aqmescit akademik gimnaziyası» dep adlandırılğan Aqmescitteki Ukrain mektep-gimnaziyasınıñ talebeleri soñki çañ bayramına vışıvanka kiyip keldi. Diger mekteplerde bayram rusiyeli bayraq ve SSSR bayraqları ile bile qayd etile edi.
Ukraina Tasil ve ilim nazirliginde umumiy çan bayramına bağışlanğan merasimlerniñ keçirilmesini mayıs 26-ğa tayinlediler. Mezun merasimleri tahminen iyün 15-ten soñ keçirilecek.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar Avstriyanıñ Ukraina elçisi Gernot Pfandler ile körüşti. Onıñ qayd etkenine köre, Ukrainanıñ işğal altındaki topraqları mevzusı halqara siyasette prioritet olıp qalmalı. Ceppar, Avstriya yarımadanı işğalden qurtaruv halqara Qırım platformasında iştirak etecek, dep ümüt ete.
Ukraina Tış işler nazirliginiñ haberinde aytılğanına köre, Ceppar Pfandlerge Qırımda insan aqları bozulğanını tarif etti.
«Tintüv, tutuv, uzun apis cezaları Qırımda er künlik kerçek oldı. 100-den çoq Ukraina vatandaşı – ekseriyeti qırımtatarlar ola – terrorizm ile küreş manaçığınen apishanede tutula», – dedi Ceppar.
Tış işler naziriniñ birinci muavini Azaq-Qara deñiz regionınıñ askeriyleştirilüvi ve yarımadanıñ Rusiye arbiy bazasına çevirilgenine diqqat ayırdı. Ceppar, Avstriya elçisine Rusiye vatandaşlarını Qırımğa avuştıruv siyaseti aqqında da tarif etti.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-inci sessiyasınıñ umumiy munaqaşalarında çıqışta bulundı. O, Qırımda insan aqları vaziyetine dair yañı qararğa qol tutmağa ve yarımadanı işğalden qurtaruv halqara Qırım platformasınıñ qurulışında iştirak etmege çağırdı.
Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, onıñ nazirliginde Volodımır Zelenskıy içün Qırımnı işğalden qurtaruv muzakereleri içün halqara platformasını quruv teklifi azır, dep bildirgen edi.
Bundan evel Kulebanıñ qayd etkenine köre, Ukraina, Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasınıñ liderlerinden biri Poloniya olacaq, dek bekley. O, Qırımnı işğalden qurtaruv meselesi boyunca halqara meydançıq işinde Rusiyeni körmey, dep aytqan edi.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.
Gernot Pfandler, Avstriyanıñ fikirleri deñişmey – «sıñırlar yañıdan sızılmay, Qırım – Ukrainadır», dep bildirdi.


text:
Memleket bacşıcı memlekettik nagradalar men cıylıqtar tapcırw räcimine qatıctı.
Räcimge qatıcwşılarğa arnalğan cözinde Nurcultan Nazarbaev elimizdiñ bactı merekeci – Täwelcizdik künimen quttıqtap, egemendi el retinde damığan jıldarımızdağı birqatar jetictikterdi atap ötti.
– Memlekettik egemendikke ïe bolğan coñ biz mıqtı äri örkendew jolına tücken Qazaqctandı qurwğa kirictik. Ocı jıldar işinde elimiz köptegen elewli jetictikter men jeñicterge qol jetkizdi. Awqımdı jañğırw üderici ayacında azamattarımızğa joğarı älewmettik kepildik berip, äl-awqatınıñ artwın qamtamacız ettik. Biz Qazaqctannıñ xalıqaralıq bedelin nığaytıp, jahandıq deñgeydegi awqımdı ic-şaralardı layıqtı ötkizdik, – dedi Elbacı.
Qazaqctan Prezïdenti elimizdiñ jetictikteri men ïnctïtwcïonaldı reformalardı icke acırwdağı ärbir qazaqctandıqtıñ röli men küş-jigeri jöninde ayttı.
– Bügin biz Otanımızdıñ damwına öz ülecin qocıp, eñbek ciñirgen azamattarımızdı nagradalarmen jäne cıylıqtarmen marapattaymız. Bïıl «Qazaqctannıñ Eñbek Eri» atağı Axmetjan Ecimovke berildi. Ol meniñ cenimdi cerikterimniñ biri retinde Täwelciz Qazaqctannıñ irgecin qalawğa zor ülec qoctı,– dedi Memleket bacşıcı.
Budan bölek, Elbacı «Qazaqctannıñ Eñbek Eri» atağımen marapattalğan ïnjener Rwclan Qwatovtıñ ciñirgen eñbegin atap ötti.
– Joğarı bilikti ïnjener retinde ol munay öndirw icin texnologïyalıq tïimdiligi turğıcınan qamtamacız etwge zor ülec qoctı. Elimizdiñ munay-gaz calacındağı xalıqaralıq ceriktectiginiñ damwına atcalıctı. Ocınday käcibï mamandardıñ eñbeginiñ arqacında memleketimizdiñ ïndwctrïaldı äleweti artıp, énergetïkalıq egemendigi nığaya tücwde, – dedi Nurcultan Nazarbaev.
Conday-aq Memleket bacşıcı «Qazaqctannıñ Eñbek Eri» atağımen dañqtı balwan, Olïmpïada çempïonı Jaqcılıq Üşkempirovti marapattadı.
– Büginde Jaqcılıq Üşkempirov awıl şarwaşılığın damıtwmen aynalıcıp, awıldı örkendetwge zor ülec qocwda. Ol öz qarajatına cport keşenin, balabaqşalar, jac otbacılarğa arnalğan üyler calıp, awıldactarınıñ qurmeti men rïzaşılığına bölendi, – dedi Qazaqctan Prezïdenti.
Nurcultan Nazarbaev «Otan» ordenimen marapattalğan Amanğoc Tölewovtiñ awıl şarwaşılığın damıtwdağı rölin jäne III därejeli «Barıc» ordenimen marapattalğan Änec Caraydıñ şığarmaşılıq eñbegin atap ötti.
– III därejeli «Eñbek Dañqı» ordenin Ïgor Anatolevïç Kïtaevqa tabıc etemiz. «Qazaqctannıñ eñbek ciñirgen qayratkeri» atağı Eltañbamızdıñ avtorı Jandarbek Mälibekulına beriledi, – dedi Memleket bacşıcı.
– Bügin biz öz iciniñ bilikti mamandarı, Otanımızdıñ nağız patrïottarı bolıp canalatın qazaqctandıqtarğa qurmet körcetemiz. Memlekettik nagradalarğa mädenïet pen öner, bilim berw men dencawlıq caqtaw iciniñ qayratkerleri, bïznec pen öndiric calacınıñ ökilderi, äckerï qızmetşiler men quqıq qorğaw organdarınıñ qızmetkerleri, coğıc jäne eñbek ardagerleri, cportşılar men memlekettik qızmetşiler ïe bolwda. Öz icteriñizge degen adaldıqtıñ, eñbekqorlıqtıñ, qajır-qayrat pen erliktiñ arqacında cizder äriptecteriñizdiñ qurmetine bölenip, qoğamda zor bedelge ïe boldıñızdar, – dedi Nurcultan Nazarbaev.
«Otan» ordenimen Şığıc Qazaqctan oblıcınıñ äkimi D.Axmetov, Aqtöbe oblıcınıñ äkimi B.Caparbaev jäne Aqtöbe oblıcındağı «Ctepnoe» JŞC-nıñ dïrektorı A.Tölewov marapattaldı. III därejeli «Barıc» ordeni «Kacpïy Qubır Koncorcïwmı-Q» AQ bac dïrektorınıñ Qazaqctan Recpwblïkacı Ükimetimen baylanıc jönindegi orınbacarı Q.Qabıldïnge, Qazaqctan Prezïdentiniñ kömekşici N.Onjanovqa jäne jazwşı Ä.Carayğa berildi.
Aqparat jäne kommwnïkacïyalar mïnïctri D.Abaev, burınğı Bac prokwror, Joğarğı Cot törağacı J.Acanov, Ädilet mïnïctri M.Beketaev, Ïnvectïcïyalar jäne damw mïnïctri J.Qacımbek, «M.Äwezov atındağı Qazaq memlekettik akademïyalıq drama teatrı» RMQK-niñ ärtici M.Ötekeşeva «Paracat» ordenimen marapattaldı.
«Qurmet» ordenimen belgili ğalımdar, mädenïet qayratkerleri, öndiric pen älewmettik cala ökilderi marapattaldı. Olardıñ qatarında «Mektepke deyingi şağın ortalığı bar Qactek orta mektebi» KMM-niñ muğalimi B.Berdikenova, bokcşı Q.Ïclam, «Pavlodar oblıctıq balalar awrwxanacı» KMK-niñ därigeri T.Mütişev, Bilim jäne ğılım mïnïctri E.Cağadïev, kïnoaktrïca Ä.Cädwaqacova bar.
III därejeli «Eñbek Dañqı» ordenin «ArcelorMïttal Temirtaw» AQ-nıñ bolat qorıtwşıcı Ï.Kïtaev ïelendi.
Äckerï jäne qızmettik borışın ülgili atqarğanı, zañdılıq pen quqıqtıq tärtipti qamtamacız etw, eldiñ ulttıq qawipcizdigi men qorğanıc qabiletin nığaytw kezinde körcetken erligi men qajırlılığı üşin äckerï qızmetşiler men quqıq qorğaw organdarı ökilderiniñ bir tobı II därejeli «Dañq» ordenimen, II jäne III därejeli «Aybın» ordenderimen, «Erligi üşin» jäne «Jawıngerlik erligi üşin» medaldarımen marapattaldı.
II därejeli «Dañq» ordenine Awmaqtıq qorğanıc bac bacqarmacınıñ bactığı – Qazaqctan Recpwblïkacı Qarwlı Küşteri awmaqtıq äckerleriniñ bactığı C.Qamaletdïnov jäne Ulttıq ulan «Oñtüctik» öñirlik qolbacşılığı qolbacşıcınıñ birinşi orınbacarı-ştab bactığı A.Kackelenov ïe boldı.
II därejeli «Aybın» ordeni Qorğanıc mïnïctrligi äckerï böliminiñ komandïri J.Ermuxanovqa jäne Ulttıq qawipcizdik komïtetiniñ Terrorïzmge qarcı qızmeti Terrorïzmge qarcı ortalığınıñ ştab bactığı J.Caypoldaevqa tabıc etildi.
III därejeli «Aybın» ordenimen Memlekettik küzet qızmetiniñ Prezïdenttik «Aybın» polki äckerï böliminiñ bölimşe komandïri E.Jaqaev marapattaldı.
Budan bölek, «Erligi üşin» medali Coltüctik Qazaqctan oblıcı Tötenşe jağdaylar departamentiniñ Ört cöndirw jäne avarïyalıq-qutqarw jumıctarı qızmetiniñ jedel kezekşici R.Bazarbaevqa jäne Cıbaylac jemqorlıqqa qarcı ic-qïmıl ulttıq byurocı bacqarma bacşıcınıñ orınbacarı A.YUgayğa tabıctaldı.


text:
İşğal etilgen Qırım sakinleri nevbetten tış parlament saylavlarında iştirak etmek içün Ukrainanıñ qıtaiy qısmına ayırım ve qıyın maliyeviy vaziyet sebebinden kelip olamadılar.
Bunı qırımtatar milliy Qurultayınıñ teftiş komissiya reisi Ali Ozenbaş bildirdi, dep haber ete Sotsialna kraïna.
Bu sene qıtaiy Ukrainağa saylavlarda rey bermek içün kelgen qırımlılarnıñ sayısı az olğanı aqqında jurnalistniñ sualine Ozenbaş şöyle dedi: «O vaqıt sıñırdan keçmege biraz qolayca edi. Şimdi ayırımlar başlandı. Bundan da ğayrı, Qırım sakinleriniñ maliyeviy vaziyeti kerginleşti. İnsanlarğa yaşamağa qıyın oldı, qıtağa bir qaç kere barmaq içün paraları yoqtır».
O şunı da bildirdi ki, qıtağa yol alğan bazı qırımlılarnı trenlerden indire ediler. Qırımtatarlarnıñ milliy yetekçisi Mustafa Cemilev aytqanı kibi, Ukrainada rey bermege istegen qırımlılar Rusiye toprağında «işançsız» insanlarnıñ cedveline kirsetilir eken.
Ukraina Yuqarı Şurasınıñ nevbetten tış parlament saylavlarında 12-15 biñ qırımlı iştirak etti. Bunı Cemilev oktâbr 26 künü «Blok Petra Poroşenko» firqasınıñ ştabında ötkerilgen brifing devamında bildirdi.
Milliy ekzit-pol bergen malümatına köre, Ukraina Yuqarı Şurasına 7 firqa keçe eken.


text:
İranda Kovid-19dan ülüçelär ber köndä 2 tapqır arttı
İldä kizü başlanğannan birle ğomere özelüçelär 142 meñ 654kä citte
İranda koronavirus yoqtıru oçraqları qabat arta başladı, ber köndä 90 keşeneñ ülüe belderelde.
İran sälamätlek saqlaw ministrlığınnan belderülärençä, kizü başlanğannan birle ğomere özelüçelär 142 meñ 654kä citte. İldä soñğı täwlektä 5 meñ 635 yaña awırtu oçrağı açıqlandı häm bolardan 1078e xastaxanägä salındı.
İranda Kovid-19 yoqtıruçılarnıñ tulayım sanı 7 million 451 meñ 779ğa citte.
Monnan aldağı könne ildä koronavirustan 49 keşe ülgän bulğan. Şulay itep virus arqasında ğomere özelüçelär sanı ber täwlek êçendä yaqınça ike tapqır artqan.
Bäyläneşle xäbärlär
Rusiyä yulları kemnärgä yabıldı?
Rusiyä xökümäte dus bulmağan illärneñ yul transportında Rusiyä cirlären qullanuların tıydı


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin bir daa Qırım Ukrainağa «iç bir şartlarda» keri qaytarılmaycağı aqqında ayttı. Bu aqta o, «Rossiya» kanalınıñ jurnalisti Andrey Kondraşovnıñ «Putin» adlı filminde söz yürsete.
«Ne aytasıñız ya, aqıldan azdılarmı, yoqsa? İç bir şart yoq ve iç bir vaqıt olmaz», – dey Putin, Qırım Ukrainağa ne şartlarda keri qaytarılması mümkün degen sualge.
Jurnalist Dmitriy Kiselöv Andrey Kondraşovnıñ «Putin» adlı filmini «Vkontakte»de derc etken. Kiselövnıñ sözlerine köre, yañı filmde prezident Vladimir Putin, «balalıq ve gençlik devrindeki arqadaşları, mektep ocası, KGBdaki meslekdeşleri ve Staside çalışqan zenaatdaşları aqqında ikâye ete eken».
Putin «tarihiy noqta-ı nazardan» Qırımnıñ kimge ait olğanına dairmesele 2016 senesi qapatılğanı aqqında aytqan edi. «Evelki sistemağa qaytmaq degen şey umumen yoq. İç bir şekilde», – degen edi o, o vaqıtta.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Bobrolar evine qayttılar: rfna “tahliye” qapqanına oğraşqan ana ve üç balası. Böylece şu anda 50 ukrain balası rfdan muvafaqiyetnen qaytarıldı.
Harkivli Lübov Bobro muntazam duşman ateşlerinden qaçaraq rus Belgorod boyunca balalarınen tahliye etmege tırıştı. Amma ruslar olarnı - diger ukrain ailelerini kibi - aldattılar. Uzaqlıqta teren rus köyüne alıp ketirdiler.
“Ural arqası ve Ğarbiy Sibir sıñırından Kurhan şeerine ketirildik, - dep Lübov añlata. - Qaçmaq imkânı soñ derecede kiçik edi. O zaman Ukrainada qalğan eñ büyük qızım Reintegratsiya nazirligine hitap etip abdıratmağa başladı”.
Qaytaruv ceryanı qolay olmadı. Ukraina vitse baş naziri İrına Vereşçuk onı öz kontrolı astına aldı. Ve aile endi evindedir.
Almağa mecbur qalğan şiddetli tercibesi - rfna “tahliye”niñ telükesiniñ körgezmeli bir misalidir.
Hatırlatamız ki, işğalcilerniñ rfna sürgün etkenleri yaqınlarıñıznen alâqa coysañız, Reintegratsiya nazirliginiñ 24 saat işlegen 15-48 sıcaq hattına telefon etiñiz.


text:
Kreml nezareti altındaki Qırım parlamenti başınıñ yardımcısı Remzi İlyasov istifa arizası yazğan. Bu aqta Qırım parlamentiniñ saytı haber ete.
«Remzi İlyasov Qırım Cumhuriyeti Devlet Şurasınıñ reisi Vladimir Konstantinovqa muracaat eterek, öz istegine binaen onı öz vazifesini professional esasta eda etken Qırım Cumhuriyeti Devlet Şurası reisiniñ yardımcısı vezifesinden azat etilmesi boyunca ariza yazdı», – denilmekte haberde.
Aprel ayı soñunda İlyasovnıñ istifası aqqında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov haber etken edi.
Qırım.Aqiqat İlyasovdan işbu malümatnı taqsdıqlasın ya da inkâr etsin degen ricasına: «Men çalışam. Er şey yolunda», dep cevap berip, başqa izaat bermekni red etti.
Mevzunen bağlı olaraq: «Men çalışam. Er şey yolunda»: Qırımda parlament başınıñ yardımcısı Remzi İlyasovnıñ istifası aqqında aytıla
Qırım parlamentiniñ saytındaki malümatqa köre, Qırım ilhaqından evel İlyasov Qırım Muhtar Cumhuriyeti Yuqarı Şurasınıñ milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan halqlarnıñ daimiy komissiyasınıñ reisi olaraq çalışa.
Qırım ilhaqından soñ, o 2014 senesi mayıs ayından itibarten Qırım parlamenti başınıñ yardımcısı olaraq çalışıp başlay.
2016 senesi dekabr ayında Qırım MC prokuraturası devlet hainliginde qabaatlanğan Qırım Muhtar Cumhuriyeti Yuqarı Şurasınıñ sabıq deputatlarına nisbeten qabaatlavnı mahkemege yollağan edi. Deputatlar cedveline İlyasov da kire.
Cinaiy işler tahqiq etilüvi esnasında Qırım MC prokuraturası «2014 senesi mart ayında Qırım Muhtar Cumhuriyeti Yuqarı Şurasınıñ deputatları Qırımnıñ ilhaq etilüvine yardım köstergeni ve qol tutqanına» dair doğrulığı isbatlanğan deliller elde etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız dep tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Qırımnıñ «baş naziri» Sergey Aksönov iyül 28 kününi cumhuriyette raatlıq künü olaraq ilân etti. Bu sene bazarertesi kününe İslâm taqviminiñ eki bayramlarından birisi – Oraza bayram rastkele.
Bu aqta Aksönovnıñ iyül 24 künü alınğan «fermanı»nda söz kete. Onıñ kopiyasını Qırım.Aqiqat mühbirleri elde ettiler.
«2014 senesi iyül 28 kününi – Oraza bayramnı – raatlıq künü olaraq ilân etmege», – dep qarar çıqardı Aksönov.
O, 1997 senesinde alınğan Rusiye qanunına esaslana: «Vicdan serbestligi ve din birleşüvleri aqqında».
Oraza bayramımnda musulmanlar bayram namazına bara, eñ güzel urbalarğa kiyine, adetiy yemeklerni pişire, bayram sofrlarnı donatıp, qomşu, soy-sop ve dostlarını musafirlikke davet ete, ediyelerni bağışlay, quvana ve şeñleneler.
Hatırlatamız, Qırım parlamenti iyünniñ soñunda birinci oquvda Qırımda Qırım Cumhuriyeti Kününi, Qırım Cumhuriyetiniñ Anayasa Kününi, Oraza ve Qurban bayramlarını, Pashalya ve Troitsanı raatlıq künü olaraq belgilegen qanun leyhasını qabul etti.


text:
Tatar barmı dep sorağanlarğa
Tatar barmı dep sorağanlarğa — qırımtatar belli şairi Memet Niyaziniñ (1878—1931) yazğan bir şiiri.
ŞiirDeñiştir
Tatar barmı dep kim soray? Men barman.
Atın, sanın bek tanığan caş tatarman.
Türkten özge, tuvğanım yoq dünyada.
Türkniñ özi, öz qardaşı Çoñğarman.
Millet atım türk bolsa da, tarihte
Şanlı atım tatar, şay dep yazarman.
Öz teregin begenmegen soysuzlarğa
Gür davuşman: Kerekmiysiz dep aytarman.
Kelgen keçken hanlıqlarnı, barlıqlarnı
Yoqtır, degen qansızlarğa cav bolarman.
Sav bol, aruv millet! Bugün yuqlasañ da,
Köz yaşımman betiñ sıypap men yantarman.
Talq bolsaq da, halq qatında şüretiñ bar,
Kün körersiñ sen de halqday itibarman.
Men körmesem savlığımda bunday künler,
Mezarımda: Tatar qayday? dep sorarman.
Tatar qayday, dep sorarman mezarımdan.
Alalmasam yahşı cevap, ah ... Cılarman.


text:
Lvivde merkeziy Rınok meydanından Rusiyeniñ Ukrayinağa keñiş mıqyaslı istilâsı neticesinde ölgen balalarnıñ sayısını köstergen 109 boş bala arabaçığı qoyuldı. Bunı Azatlıq Radiosınıñ mühbiri haber etti.
Boş bala arabaçıqları ve bala oturğıçları ile Lviv sakinleri bugün Ukrainanıñ şeer ve köyleriniñ soqaqlarında bu qadar balanıñ yaşap keze bilecegini köstermek istediler.
"Tünevin bu aktsiya içün plakatlar basqanımızda 108 öldürilgen bala edi. Bugün endi 109. 109 bala cenkniñ qurbanı oldı. Ne qadar 109 olğanını körmek içün 109 bala arabaçığını taptıq. Amma teessüf ki, dünya siyasetçileri Rusiyege qarşı sanktsiyalarnıñ tetbiq etilecegi aqqında davalaşqanda, olar ölip, Ukrainanıñ semasını qapatalar", - dedi Lvivli Svetlana Blinova, altı yaşındaki qızçıqnıñ anası.
Ukraina İç işler naziriniñ mesleatçısı Anton Geraşçenko, saba Lvivde patlav sesleri eşitilgenini bildirdi. Lviv şeer başı Andriy Sadovoy, Rusiye raketelarnen darbe endirgenini qayd etti.
Fevralniñ 24-nde saba saat 5-te Rusiye prezidenti Vladimir Putin «DNR» ve «LNR» gruppirovkalarınıñ «muracaatından» soñ Donbasta «mahsus operatsiya» başlatqanını ilân etti. Bundan soñ Kyiv, Harkiv, Odesa, Kramatorsk, Berdânskta patlav ve raketa darbeleri aqqında haber etildi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy umumiy seferberlik buyruğını imzaladı. Ğarp memleketleri Ukrainağa yapılğan ücüm sebebinden Rusiyege qarşı yañı sanktsiyalarnı qullanıp başladı.
Doğrudan ücümge baqmadan, Kreml Ukraina işğali niyetini inkâr ete. Rusiye Mudafaa nazirligi Ukraina tarafınıñ tüşürilgen Rusiye uçaqları, patlatılğan zırhlı tehnika, Rusiye arbiyleriniñ ölümleri aqqında malümatını red ete ve Ukraina şeerlerine ateş açılmay, dep bildire.
Rusiye Mudafaa nazirligi Ukraina tarafınıñ tüşürilgen Rusiye uçaqları, patlatılğan zırhlı tehnika, Rusiye arbiyleriniñ ölümleri aqqında malümatını red ete ve Ukraina şeerlerine ateş açılmay, dep bildire. Başta Rusiye arbiyleri ölgenini inkâr ettiler. Amma fevralniñ 27-nde Rusiye Federatsiyası Mudafaa nazirliginiñ resmiy vekili İgor Konaşenkov Ukrainada ölgen ve yaralanğan Rusiye askerleri bar, dep ayttı. Sayısını aytmadı.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: rukrymr.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Marko Polo
Marko Polo (Marco Polo) - (15-sentyabr, 1254, Veneciya — 8-yanvar, 1324) — italiyalıq sayaxatshı ha'm jazıwshı. Marko Polo 1271—75 jıllarda veneciyalıq sawdagerler menen birge kemede Kishi Aziya yarım atawının' qubla-shıg'ıs qırg'aqlarına, Ol jerden Bag'dad, Basra, Tebriz ha'm Kerman qalasına kelgen, son' Balx, Qashqar, Xotan, Kampichu (Gan-chjou) qalalarına ha'm Gobi sho'lin kesip o'tip Qaraqurımg'a jetip barg'an. Marko Polo Qıtayda 17 jıll jasag'an, Qu'bilayxan sarayında 1292 jılg'a shekem onın' xizmetinde bolg'an. Ol ma'mleketdin' tu'rli wa'layatların barip ko'rgen. Marko Polo Xanbaliq (Pekin) qalasınan myanmarlıqlardın' birinshi ma'mleketi Pagannın' 11 —13-asirlerde paytaxtı bolg'an Pagan qalasına (ma'mleket orayına) sayaxat qılıp, ja'ne arqag'a qayıtqan. Son' qubla Qıtay ten'izi, Bengaliya qoltıg'ı, Arabıstan ten'izi, iran arqalı 1295 j. Watanına qaytıp barg'an.
Rustichano menen birge "Marko Polo kitabı"n (1298) jazıp qaldırg'an. Bul shıg'arma Kavkaz xalıqları, iran, Qıtay, Mangoliya, Hindistan, Indoneziya ha'm b. ma'mleketler geografiyası, etnografiyası ha'm tariyxı haqında kerekli mag'lıwmatlar beredi; ja'nede, onda xalıq miyrasları, ra'wayatlar, ertekler ha'm bar. Basqa Evropa tillerine awdarılg'an bul kitap 14—16-a.lerde jasag'an ten'izshiler, jazıwshılar ha'm sayaxatshılar (ma'selen X. Kolumb ha'm L. Ariosto)g'a ta'siri u'lken bolg'an.[1]
Siltemeler[redaktorlaw | derekti jańalaw]
- ↑ O'zbekistan ensiklopediyası. Tashkent, 2000-jıl


text:
Advokat Emil Kürbedinovnı Kreml kontrol etken Aqmescit Demir yol rayon mahkemesine yolladılar, andaki toplaşuvda onıñ cezası belgilenecektir, bunı advokat Edem Semedlâyev Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Oña Rusiye Federatsiyası Memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.3 maddesi (Natsist timsalleriniñ teşviqatı ve açıq numayışı) boyunca qabaat berile. Madde para cezası ya da 15 künlik apis cezasını belgilemekte», – dep ayttı advokat.
Radio Svoboda mühbiriniñ malümatına köre, iş mahkemege daa kelmedi.
Şaatlarnıñ bildirgenine köre, advokatqa qoltutmağan kelgen tahminen 30 kişi mahkeme binası yanında toplaştı.
Advokat Edem Semedlâyevniñ aytqanına köre, Kürbedinovnıñ dairesinde keçirilgen tintüv vaqtında tehnika tutıp alındı.
Yanvar 26-da Bağçasarayda qırımtatar faali Seyran Saliyevniñ evinde tintüv keçirildi. Soy-soplarınıñ aytqanına köre, Rusiye uquq qoruyıcıları yasaq etilgen edebiyatnı qıdırğanlar. Saliyevni Rusiye İçki işler nazirliginiñ Bağçasaraydaki içki işler rayon bölügine alıp kettiler.
Aynı şu künü Edem Semedlâyev ve Emil Kurbedinovnıñ qullanğan maşina polis hadimleri tarafından toqtatılğan edi. Soñra ise şu yerge FSB hadimleri kelip, Kurbedinovnı yaqaladılar. Advokatnı «ekstremistik malümatnı tarqatılması» ile qabaatlaylar, oña qarşı toqtatuv tedbiri aqqında qarar Kreml kontrolündeki Aqmescitniñ Demir yol rayon mahkemesinde qabul etilecegi belli oldı.
Emil Kurbedinov «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca bir qaç mahkümniñ ve jurnalist Nikolay Semenanıñ advokatı ola.
Keçenleri Aqmescitte FSB hadimleri İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoznıñ işlerinde advokat olğan Nikolay Polozovnı yaqalap, sorğuğa alğan ediler. Polozov bu yaqalavnı qaçıruv olaraq tanıy.


text:
Ukraina ve Turkiye, Qara deñiz regionnıñ eki devlet prezidentleri Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım yarımadasını kendi orduları içün arbiy bazağa çevirgenine qarşı çıqtılar. Bu aqta Ukraina prezidenti Petro Poroşenko çarşenbe künü, Ankara şeerinde Turkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğannen körüşüv çerçivesinde keçirilgen matbuat konferentsiyasında bildirdi, qayd ete «İnterfaks-Ukraina».
«Biz Qırımda yüz bergen vaziyetini tavsilâtlı şekilde muzakere ettik. Bizim fikirimizce, vaqtınca işğal etilgen yarımadanı arbiy bazağa çevirmege maqbül degildir», - dep ayttı Poroşenko.
9 mart, çarşenbe künü, Ukraina prezidenti Pötr Poroşenkonıñ Turkiye Cumhuriyetine planlaştırılğan eki künlük resmiy ziyareti başlandı. Qırımtatarlarnıñ işleri boyunca Ukraina prezidentiniñ vekili Mustafa Cemilev ve milliy Meclis yolbaşçısı Refat Çubarov Petro Poroşenkonıñ başlığında ukrain delegatsiyasınıñ terkibi ile beraber Turkiyede keçirilgen muzakerelerde iştirak etmekteler.
Ukraina ve Turkiye arasında munasebetler soñki bir qaç ay devamında faalleşti. Rusiyenen olğan zıddiyetten soñra, Turkiye halqara cemaatçılığınıñ Ukraina territorial bütünliginen, Rusiye tarafından yarımadanı işğal etkeninen bağlı mevamını qabul etip, kendi noqta - i nazarnı seslendirdi. Bunıñnen bir sırada Turkiye qırımtatarlarnen sıq bağlıdır, olarnıñ ekseriyeti Turkiye Cumhuriyetinde yaşamaqta.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeeriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini red etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
İşğal altındaki Qırımnı uçqan asiyalı sarınçqa basma telükesi bardır. Bu aqta Kreml nezareti altındaki Qırım ziraat nazirliginiñ matbuat hızmeti bildirmektedir. Şaatlar zararlı aşeratlar köstergen videolarnı derc etmekteler.
«Zararlı aşeratlar İçki, Canköy ve Or Qapu rayonlarında peyda olğan. Biz, zararlı aşeratlar basqan territoriyalarğa hususiy ilaclarlar püskürtilmesi içün Krasnodar ülkesinden bir uçaq çağırttıq», – dep ayta Rusiye nezareti altındaki Qırım ziraat naziri Andrey Rüşin.
O, aynı zamanda, qattı sıcaq sebebinden zararlı aşeratlarnen küreşüvde qıyuıncılıqlar çıqqanını da qayd etti.
«İlac 27 derecegece tesir etkeni içün, onı yalıñız saba erte ya da aqşam püskürtmek mumkün», – dep ilâve etti memur.
Umumen alınğanda uçqan asiyalı sarınçqanıñ qurtçıqları işğal altındaki Qırımnıñ 1213,8 gektarlıq bir alanda körülgen. Ortalama esapnen bir metr kare başına 59 dane qurtçıq tüşmekte. En çoq (metre karede 310 qurtçıq) İçki rayonınıñ 85 gektarlıq alanında tapılğan denilmekte nazirlikte.


text:
Bunı Qırımdan Ukraina halq deputatı Lev Mirimskiyniñ matbuat hızmeti bildirdi.
Deputatla qabul etken qararğa köre, Şimal-Qırım kanalınıñ semereli iş teminlevi qayd etile.
Bundan ğayrı, halq deputatınıñ matbuat hızmeti bildire ki, Milliy havfsızlıq ve mudafaa komiteti Ukraina ükümetine muracaat azırlay. Vesiqada qısqa müddet içinde Qırımnıñ suv teminlevinen bağlı meselelerniñ al etilmesi boyunca devletlerara derecede bir sıra tedbirler azırlanması mevcut.
«Komitet toplaşuvında bunıñ kibi qararlarnıñ qabul etilmesi – yarımadanı suvnen temin etüv vaziyetiniñ al etilmesinde birinci adımdır. Qırımlılar Ukraina Qırımnı adamsız ve boş qaldırmağa istemegenini, oña qol tutmaq niyeti bar olğanını is etmek kerekler. Çünki Qırım suv içün para tölemege ve Ukrainanen añlaşma tizmege azır», – dep tekrarlay Mirimskiyniñ aytqanlarını onıñ matbuat hızmeti.
Bu mesele boyunca soñki qararnı Ukraina Yuqarı Radasınıñ qurucılıq, şeer qurucılığı ve mesken-kommunal hocalıq ve regional siyaset Komiteti qabul etecek.
Qırım işğalinen soñ yarımadanıñ bazı şeerlerinde suv teminlevinen bağlı bir sıra problemler peyda oldı. Ukraina suv resursları Devlet agentligi borclar ve suvnı qanunsız alda aluv aqqında bir qaç ay evelsi bildirgen edi.
Lâkin içilgen suv teminlevi ve köy hocalıq topraqlarını suvaruv, em de 2013 senesi içün Şimal-Qırım kanalınıñ 1,7 mln grivna miqdarında borc ödemesi boyunca bir de bir añlaşma munasebetleri qurulmadı.
İyün başında «Devlet şurasınıñ» suv teminlevi işçi gruppasınıñ reberi Edip Gafarov Qırım «ükümeti» Ukrainadan Şimal-Qırım kanalından berilgen Dnepr suvı içün ödevni arttırmağa azır olğanını bildirgen edi.
Bir kubometr suv fiyatı 0,6 kapikten 40 kapikke qadar ya da 1,2 rublege qadar artması mümkün.


text:
Aqşam maalde Aqmescitni elektrik energiyasını iqtisat etmek maqsadı ile aydanlatmaylar. Qırım paytahtında tış yarıq çalışmay.
Amma, Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, Aqmescit merkezinde Kuybışev rayonında yerleşken bir bina üstünde Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ süreti aqşam maalde aydınlatıla.
Evel bildirilgeni kibi, Aqmescit akimiyetiniñ avalesi ile şeerde tış yarıq ve yarıqlı reklama söndrilgen. Qavehane ve meyhane saipleri saat 22:00 qapalmağa mecbur.
Noyabr 22-ne keçer gecesi Herson vilâyetiniñ Çaplinka qasabası rayonında patlavlar yüz berdi. Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq qamaçavı ştabında bildirilgeni kibi, «Qırımnı elektrika ile teminlegen elektrik bericileriniñ yolağı tüşti ve ğayrıdan tiklenemez».
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley.


text:
Sevilme Duası
Niyetine okunan kişiye kendini hoş şirin gösteren kalbine sevgi ateşi düşüren sevgiliye vede eşe okunabilen sevilme sevdirme dua okunuşunu sitemizde sizlere takdim ediyorum 15 defa bu duayı okuyun.
Bismillâhirrahmânirrahîm. Bismillâhi azîmişşe’nil kaviyyis sultâniz zâhiril burhânis sâbitil erkânil ekvâni ve mukadderid duhûri vel ezmâni kâne ve lâ mekân. Ve hüve meaküm eynemâ küntüm vallâhü bimâ ta’melûne basîr. El hâkimü yevmen nuşûri vel müteâlî fî denevvühül mütedânî fî ulivvihi evvele külli şeyin ve âhirihü ve zâhiru külli şeyin ve bâtinih.Allâhümme innî eselükebi sirrikes sârî fîl esrârin nâfizi min semâin ilâ semâin ilâ sidretil müntehâ ilel melekûtil a’lâ ilâ âlimil ğaybi veşşehâdeti yünfedu emruke ve hüve âlin rafîl muhîti min semâin ilâ semâid dünyâ ilâ kuvvetin nâri vel hevâi velmâi vet turâbi ilâ tahtel tahti ilâ tahti itbâkis serâ eselüke allâhümme bi hakki hâzihil esmâil hakîkiyyeti vel işârâtid dakîkatin nâfizeti fil eşbâhil beşeriyeti vel ervâhir rûhâniyyetil mutîîne li ismike vel müteallikînel mucîbîne limen deâke bismikel hâdırîne li emrike ve celâli ızzikel mûfîne bi ahdike veva’dike ecîbû eyyetühel ervâhil mütevekkelûne bi hâzihil esmâi vefalû mâ tü’merûne bihi ve hüve kezâ ve kezâ bi hakkil ismillezî evvelühü âlin ve âhiruhü âlin mâ a’zamu ismüke yâ âlin mâ semia ismüke rûhin ve asâhül asaku vahterak asaku yâ âlin ve ahrik külle men asâ hâzihil esmâin nûrâniyyeti bi hakki âlin zeryâlin âlimül ğaybi veş şehâdetil kebîrul müteâl.Yefalullâhü mâ yeşâü ve yahkimu mâ yürîd. Eyne mâ tekûnû ye’ti bikümüllâhü cemîan innallâhe alâ külli şeyin kadîr. Ve hüve alâ cemıhim izâ yeşâü kadîr. Ve lekad alimetil cinnetü innehüm le muhdarûn. Ve hu şira li süleymâne cünûdühü minel cini vel insi vet tayri fehüm yûzeûn. Yâ kavmenâ ecîbû daiyallâhü ve âminû bihi feleyse bi mu’cizin fil ardı ve leyse lehü min dûnihi evliyâü ülâike fî dalâlin mübîn. in kânet illâ sayhaten vâhideten fe izâ hüm cemîun ledeynâ muhdarûn.Ecîbû eyyetühel ervâhır rûhâniyetil ceniyyeti vel câniyyeti ven nâriyyeti vel hevâiyyeti ves sehâbiyyeti vel amâmiyyeti ve tayyârûne fil hevâi vel ğavvâsûne tahte etbâkis serâs sâirûne fil ervâhir rûhâniyeti vel eşbâhil beşeriyeti uksimü aled denâhişeti minküm vel kafâtisetin vet tevâbiati vez zevâbiati vet tayyârati minküm bi hakki. innehü min süleymâne veinnehü bismillâhirrahmânirrahîm. Ellâ ta’lû aleyye ve’tûnî müslimîn. Ecîbû eyyetühel ervâhi bi hakki hâzihil esmâi aleyküm celcemîşin celcemîşin ahmîşin ahmîşin amîşin amîşin şedîdül erâde ekmeşin ekmeşin kemîşin kemîşin kelehin kelehin yâ ğaşavetil ğaşâveti ecîbû eyyetühel ervâha vel hevâtifen nâfizûnel mümtezicûne bil ecsâmil beşeriyeti vel halakatil âdemiyeti vef alû mâ emertüküm bihi vemdû ilâ kezâ ve kezâ vadribûhü bisüyûfiküm ve sukû hü biküfûfiküm vezhebû ileyhi fî sûratin muhtelifetin ve ehvâlin mühevviletin min eşkâli şeyâtîne ve ebâlisete vezacûhü ver abûhü vektülûhü ve semmû lehü ismî ve arrafûhü bî ve vedahû lehü talebî hattâ yakdî hâcetî ve yutîanî fî emrî bi hakki esmehinşemâhin elâlî alâ külli berâhin. Ve innehü le kasemün lev ta’lemûne azîm. Ecîbû Min kalbi en natmise vücûhen fe nereddühâ alâ edbârihâ ev nelanehüm kemâ leannâ eshâbes sebti ve kâne emrullâhi mefûlâ. Mâ a’zamü sultâni ihterik men asâllâhe bi nârillâhil mûkadetin. Âhiyyen şerâhiyyen âhiyyenşerâhiyyen. Menûhin menûhin meylûhin hasben esbâûtin el kadîmil ezeliyi ecîbû vefalû mâ tü’merûne heyyen heyyen heyyen elvâhan elvâhan elvâhan elacele elacele elacele essâate essâate essâate
Bir hafta boyunca niyet ederek başlayıp okursunuz
quran kuran Nazar Duası Süresi Duası


text:
Satma sakın !
Kırımı kören her kim suklanıp der: “Ya, Kırım!!!”
Dünya üstünde Kırım – hazinedir, definedir!
Bak, nedir bizim bu yer, kim körerse, o sever,
Hepisi şöyle medh ider: “Hazinedir! Definedir!”
Kırımı sevmeliyiz hederini körmeliyiz,
Kadrini bilmeliyiz, hazinedir o, hazinedir!
Çıkmış elden çok yeri, satmayık şimden geri,
Kırımın bahari, yeri – hazinedir, definedir!
Satma sakın! ecnebiy olmasın mülk sahibi,
Kırımın bir dag dibi – hazinedir, definedir!
Satma sakın topragı, suv veren köz çokragı,
Ormannın bir yapragı – hazinedir, definedir!
Satma sakın bir köyü, onmazsın ömür boyu,
Kırımın hava, suyu – hazinedir, definedir!
Satma sakın tarlayı, ger seversen Mevlâyi,
Asradıgı bogdayı – hazinedir, definedir!
Satma sakın bagçayı, bitirirsin akçayı,
Bagçanın en az payı – hazinedir, definedir!
Satma sakın çayırı şer idersin hayırı,
Kırımın dag, bayırı – hazinedir, definedir!
Satma sakın bir karış yerini, olma sarhuş,
Yer ile körülen iş – hazinedir, definedir!
Satma sakın güzelim, ahırım ve evvelim,
Der Kırım: “Dagım, çölüm – hazinedir, definedir!”
Bitmeden elde aşı, bilmeli kartı-yaşı,
Kırımın dagı-taşı – hazinedir, definedir!!!
Tohtargazının şiirleri gayet muzıkal, tüzgün, harikadir. Kırımnın guzelliginen (dülberliginen) hoşlanan, Vatan asretligini en meşakatlı al olganını gösteren, gurbet ilni bütün ruhu, kanı ve canınen kabul etmegen şair, evet, topraklarını satıp Kırımdan köç ve hicret etken, Vatan kadirine yetmegen vatandaşlarına muracaat eterek, Allah eşkına “ayınmalarını” can-gönülden ister edi. Em şair kıska ömürinin sonunaca en keskin sürette tamam bu al ile küreşti. 1910 senesi neşir eden yekane şiirler mecmuasına mahusus yürek sızlatıcı “Satma sakın!” parçasını kirsetkendir. Ve şiirinin sonunda fikirini tekrarlayarak, endi nesir şekilinde ana ve Vatan topragı aynı oldigını ve ana satılmaganı kibi, Vatan topragı da satılmaz! – deye son derece tesirli ve ibretli ifadeler ediyor.


text:
Arqa Kipr Tu'rk Respublikası
Arqa Kipr Tu'rk Respublikası (tu'rkshe: Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti) — Kipr atawının' arqasında jaylasqan de fakto ga'rezsiz ma'mleket. Grek kiprlikler ha'mde tu'rk kiprlikleri arasındag'ı kelispewshilikler 1974-jılı atawdın' ekige bo'liniwine alıp keldi, ha'mde keyinshelik 1983-jılı Arqa kiprlikler bir ta'repleme g'a'rezsizlik ja'riyaladı. Arqa Kiprdin' g'a'rezsizligi tek g'ana Tu'rkiya ta'repinen ta'n alıng'an, al basqa xalıqaralıq ja'miyet (BMSh ha'm Evropa awqamın qosqanda) pu'tkil ataw de yure Kipr respublikası qarmag'ında dep ta'n alg'an. Ma'mleket paytaxtı - Nikosiya (tu'rkshe: Lefkoşa). 5 rayonnan (tu'rkshe: ilçe) turadı.


text:
Keçken yılnıñ soñunda tantanalı şekilde açılğan “Tavrida” trassası, Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti içün baş ağırsı oldı. Yañı yolnıñ açılmasından soñ yarımadada yol qazalarnıñ sayısı arttı. Qırımlılar içtimaiy ağlarda, “Tavrida” trassasında yürüş telükeli ola bilgenini tasdıqlay.
Büyük yol qazası sebebinden, Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti, “Tavrida” trassasınıñ açılğan yol qısmında avtobuslarnıñ areketini vaqtınca toqtatmağa tüşüne. “Yol hızmetinde biz yol qazaları aqqında çoq bildirüv alamız. Şeerara naqliyat areketini havfsız yapmaq içün, avtobuslarnı eski yolnen yürsetmege tüşünemiz. Birinciden, anda toqtanmaq içün çoq toqtav yeri bar, ekinciden, mında kibi küçlü yol areketi yoq ve bu, şübesiz, yolcularnı qorçalaycaq”, - dedi Qırım bas nazir muavini Mihail Seleznöv.
...Trassa qullanuvğa azır olmağanını qabul etmek kerek. Yaqında maña trassa aqqında öz fikrini Krasnodar ülkesiniñ sakini aytıp berdi. Qısqadan. Hucur, amma yañı yolda bayağı silkinesin.
Mesele şunda ki, yolnıñ kenarında toqtamaq yer yoq. Qoralar, yol çeti ise yoq… İşaret ve belgiler yoq.
Ebet, trassa abadanlaştırılmağan ve tar (yolnıñ tek bir yolağını açtılar da). Kenef yoq, çalı da yoq. Qışta yürgen edik. Yol temizlenmegen edi. Qısqası, eski yolnen yüremiz - em temizce, em baqılğanca. İşte, “yarımahsul”nı açmağa aşıqtılar. Ümüt etemiz ki, işniñ soñuna çıqarlar
Furalar ve arbiy naqliyat içün sürat 40-60 kilometr ola, kenef tapqance qıstalıp qalasın
Trassa pek müşkül, qaplamasınıñ keyfiyeti eskirgen. Yol kenarları telükeli. Yolnıñ yatıqlığı yerniñ coğrafik hususiyetlerini esapqa olmay. Çoq yol qazaları, matbuat olarnıñ sayısını gizley. Asfalt endi dalğalanıp başlağan… Bu Tavrida trassası aqqında qısqadan (er kün andan qatnayım). Qaranlıqta yañ aydap başlağanlar anda asıl barmasa yahşı)
Amma trassanı şimdiki alında da begengenler bar. Munaqaşa başlandı.
Yuriy Noviçkov
Trassa daa azır degil de. Er keske bildirildi - saatta 60 kilometrni aşmañız… Yoq...uçalar((( Trassa ise, açılğan yerde - acayip, quvana-quvana ketesin
adamcasına yürüñiz, qasevet de olma
...Surat sıñırlavı bozulğanına ağlanıp turğan apayçıqlar, sizge añlatam. Ebet, oña baqmağanlar çoq. Çoqusı qaidelerni boza. Amma tek bozğanlar degil elâk ola. Trassadan ketesiñ ki, qarşıña muthiş tezlikte ketken bir deli çıqa, saña ise kenarğa çekilmek yer de yoq ve seniñ riayet etkeniñ 60 km de iç bir şeynen yardım etip olamaz… Mesele bunda. Cehennem yolu
Ayat yolu, ve ölüm yolu olıp çıqqan
* * *
Mında yazılğan bütün şey açıq menbalardan alındı


text:
bondex süngerpan, heavy barrier, bariyerli akustik sünger, yanmaz sünger, akustik sünger, ses yalıtım malzemeleri, heavy bariyer, rebounded, rebounded foam, rebonded foam, echobone foam, epdm ağır ses bariyeri, bariyerli süngerpan, duvarpan, zeminpan, tavanpan, evapan, adepan, bariyerli adepan, bariyerli adepan fiyat, adepan nedir, 13mm bariyerli adepan, 33 mm bariyerli adepan, bariyerli adepan ses yalitimi 33mm, ses yalitimi bariyerli adepan 13mm, ses izolasyonu, ses yalıtımı, adetaş, aksa akustik, echobone, bondex, rebonded, ses yalıtım süngeri, ses yalıtımı nedir, ses yalıtımı nasıl yapılır, ses yalıtımı süngeri, ses yalıtımı malzemeleri nelerdir, oto ses yalıtımı, ses yalıtımı için neler yapılabilir, ses yalıtım köpüğü, yatak odası ses yalıtımı, ses izolasyonu araç, ses izolasyonu nasıl yapılır, ses izolasyonu nedir, ses yalıtım malzemesi koçtaş, ses yalıtım süngeri bauhaus, ses izolasyonu yapan firmalar, ses yalıtım malzemeleri nelerdir
- Şerifali Mahallesi, Alptekin Cad. No:12/1, 34775 Ümraniye/İstanbul
- info@aksaacoustic.com
- 0216 592 93 16


text:
Avgustnıñ 23-nde onlayn formatında keçirilecek "Qırım platforması" sammitinde G7 memleketleri liderleriniñ ekseriyeti iştirak etecek. Bunı Qırım.Aqiqatqa Ukrayina TİN yolbaşçısınıñ birindij muavini Emine Ceppar bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, Almaniya kantsleri Olaf Şolts, Kanada baş naziri Castin Trüdo, Yaponiya baş naziri Fumio Kisida artıq iştirak eteceklerini tasdıqlağanlar.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ sualine cevap berip, Ukrayina TİN yolbaşçısınıñ birinci muavini qayd etti ki, ''Qırım platforması'' sammitiniñ iştirakçileriniñ cografiyası Ukrayina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ buyuruqlarına uyğun olaraq kenişlene. Bu sene iştirakçiler arasında Latin Amerikası memleketleriniñ temsilcileri de olacaq.
Cepparnıñ sözlerine köre, Ukrayina Tış işler nazirligi er kün çetel devletlerniñ temsilcilerinden sammitte iştirak eteceklerine dair haber ala.
''Qırım platforması'' sammitiniñ neticelerine köre iştirak etken memleketler ortaq beyannameni qabul etecekler.
G7 memleketleri ''Qırım platforması'' sammitinde iştirak eteceklerini şimdilik daa bildirmediler.
Daa evel berilgen malümatqa köre, avgustnıñ 23-nde «Qırım platformasınıñ» ekinci sammiti online formatında ötkerilecek. Qayd etilgenine köre, sammitke bıltır «Qırım platforması» Beyannamesine qoşulğan devlet yolbaşçıları davet etilecek.
Ukrayina prezidenti Volodımır Zelenskıy "Qırım MC ve Aqyarnıñ işğalden azat etilmesi ve reintegratsiyası meseleleri Mesleat şurasınıñ" teşkil etilmesine dair ferman imzaladı.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Şanxay
Şanxay yä Şanhai (qıtayça: 上海, pinyin: Shànghǎi, u tele: 上海 , [zãhe], Zånhae) - Qıtaynıñ iñ zur şähäre. Xalıq sanı buyınça dönyanıñ iñ zur şähäre.
Qıtay könçığışında, Yantszı yılğası deltasında urnaşa.
Xalıq sanı 23 800 000 keşe (2012).
Dönyanıñ iñ zur portı. Qıtay Xalıq Cömhüriäteneñ möhim mädäni häm aqça üzäge.
XXI ğasırnıñ başına Şanxay keçe balıqçı şähärennän dönyanıñ töp aqça üzägenä äwerelä.
Şähär isemeYзrәpTү
Qıtayça şähär iseme ike ierolif belän yazıla. Berençe ieroglif - "östendä", ikençe - "diñgez" digän süz. Şulay itep törle tärcemälärgä qaramastan Şanxay mäğnäse - "diñgez yanında" şähär.
Qıtay telendä Şanxay "Hu" (沪) bulıp yazıla.
TarixYзrәpTү
Şähär bulğanğa qädär Suntszän öyäzenä kerä.
Sun dinastiäse çorınnan birle (960 yıldan) Şanxay zur portına äwerelä.
XV ğasırdan Lütszägän - Yantszı yılğasınıñ iñ zur portı. Soñraq ul üz ähämiäten yuğalta.
1553 yıldan Şanxayda şähär diwarı tözelä häm ul şähär statusın ala.
XIX ğasırda - Berençe Äfyün suğışı waqıtında Böyekbritaniä Şanxaynı basıp ala.
1842 yılda Nankin kileşüe - Äfyün suğışı tämamı.
1843 yılda - Vansän şartnamäse näticäsendä Şanxay könbatış illäre öçen açıla.
1853 yıl - Taypin kütäreleşe.
1863 yılda - Böyekbritaniä häm AQŞ Xuanlu yılğasında urnaşqan awılları Şanxay xalıqara settlmentnı tözilär.
1894-1895 yılğı Yapunstan-Qıtay suğışı näticäsenda Şanxayda yapun şirkätläre kilep çığa.
1932 yılda - Yapunstan ğäskärläre Şanxay şähären utqa tota.
1937 - Yapunstan Şanxaynı basıp ala häm qurçaq xakimiäten urnaştıra.
İkençe Bötendönya suğışında Şanxayğa suğıştan qaçqan möhäcirlär kilälär.
1949 yılda kommunistlar Şanxay şähären basıp alalar.
1992 yıldan elekke Şanxay merı Tszän Tsze Min şähärdä salımnarnı kimetä häm şähär iqtisadı 9-15% üseşen ber yılda kürsätä.
Şähär klimatıYзrәpTү
KüreneşYзrәpTү
GalereyäYзrәpTү
SıltamalarYзrәpTү
- Räsmi sayt 2008 eлHың 25 июHb kөHeHдә apxиBлaHraH.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Ukrainanıñ «Terrorizmge qarşı operatsiya zonası ve Ukrainanıñ sıñır boyundaki rayonlarında yayınlamaq içün berilgen muvaqqat izinler ile alâqalı olğan bazı Ukraina qanunlarına deñişmeler kirsetüv aqqında» qanunını imzaladı. Bunı yanvarniñ 9-nda onıñ matbuat hizmeti bildire.
Qanun, «menfiy tışqı informatsion tesirlerden eñ ziyade zararlana bilecek territoriyalarda» telekösterüvlerni yayınlamaq içün muvaqqat izinlerniñ tezleştirilgen şekilde berilmesini bir tertipke qoya.
Bildirüvde: «Maqsatqa irişüv, hususiy yayınlav rejimi olğan territoriyalar: Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar, Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ ayrı rayonları ve qomşu devletlerniñ territoriyalarından efirdeki telekösterüvler ve radioeşittirüvler vastasınen istilâcı devletniñ yayınları translâtsiya etilgen Ukrainanıñ sıñır boyundaki rayonlarında muvaqqat yayınlav içün izin berüv protsedurasınıñ qanun boyunca tatbiq etilmesi yolunen temin etilecek», – denile.
Rusiye ve onıñ ittfaqdaşları, Rusiye tarafından kontrol etilgen territoriyalar –ilhaq etilgen Qırım ve işğal etilgen Donbassnıñ bir qısmında Ukraina kütleviy haber vastalarınıñ yayınlanmasını toqtattı. Bu sebepten Ukrainanıñ kütleviy haber vastaları öz signallarını Kyivniñ kontroli altında olmağan territoriyalarğa iriştirmek içün imkânlar qıdıra.
Misal içün, Ukrainanıñ Milliy içtimaiy radio şirketi ile beraber de ilhaq etilgen Qırımda orta AM dalğalarındaki 549 kHz sıqlığında eşittirüvlerini yayınlağan Qırım.Aqiqat Radiosı, 2017 senesi sentâbrniñ 4-nden başlap, FM diapazonınıñ 105,9 MHz sıqlığında künde 24 saat içinde Qırım içün radioeşittirüvlerini translâtsiya etmege başladı. Ukrainanıñ Şarqındaki şeerlerde FM diapazonında çalışqan ve Ukrainanıñ Dünya radio hizmetiniñ orta dalğalarında (1431 kHz) radioeşittirüvlerini yayınlağan Donbass.Aqiqat Radiosı leyhası, 2016 senesi yanvarniñ 23-nden başlap, Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ Ukrainanıñ kontroli altında olmağan rayonları içün yayınlarını translâtsiya ete.


text:
Kiyev – Qırımlılarnıñ qıtaiy Ukraina ile memuriy sıñırda qabarcılıq ve qanunsızlıqqa rastkelgen vaqıtları keçmişte qala. Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ reberligi bildire ki, adamlarnıñ bir sıra muracaatları baqıldı, bundan soñra içki teşkerüvler keçirilip, qabar alğan ve vazifesini becerip olamağan hadimler işten boşatıldı. Bundan ğayrı, al-azırda Ukraina Devlet sıñır hızmeti memuriy sıñırdan keçüv qaidelerini azırlap, ileride olarnı Qırımğa qatnağan trenlerniñ er bir vagonında asmağa vade ete.
Qırım ile sıñırda vesiqalar teşkerilip başlağan soñ ukrain sıñırcılarından şikâyet etip başladılar. Yolcularnıñ aytqanına köre, olarnı sebepsiz trenlerden çıqara ediler, qoşma vesiqalar talap etip, eşyalarını baqtılar ve qabar alğan ediler. Uquq qorçalayıcılar memuriy sıñırda bozuvlarnen oğraşıp başladılar ve noyabr soñunda bunıñ ilk neticeleri sezildi. Memleketniñ qıtaiy qısmına kirgen qırımlılarnıñ sıñırcılardan şikâyetleri qat-qat eksildi.
Ukraina Devlet sıñır hızmeti qabarcılardan temizlendi
Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ reberligi bildirdi ki, hadimlernen keçirilgen iş sıñırda nizam olmasına yardım etti. Hızmetniñ matbuat kâtibi Oleg Slobodân Qırım.Aqiqatqa bergen malümatına köre, qıtaiy Ukrainağa kirgen vatandaşlardan umumen 219 şikâyet keldi.
«Olardan 36 şikâyet qabarnen bağlı edi, 10 – çirkin areketler ve 56 şikâyet suniy nevbetlernen bağlı edi», – dedi Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ vekili.
Devlet sıñır hızmetiniñ reberligi bu şikâyetlerge sert yanaşıp, büyük bir içki teşkerüvler keçirdi.
«İçki havfsızlıq idaresi 197 teşkerüv keçirdi. Qayd etilgen 202 bozuv yuqarı reberlikke yetkizildi. 106 iş taqiqatı ve 96 iş teşkerüvi belgilendi. Olarnıñ neticesine köre eki arbiyniñ malümatları Herson prokuraturasına berildi», – dedi Slobodân.
Onıñ aytqanına köre, 234 insan nizam mesüliyetine çekildi, 2 insan işten boşatıldı, 32 hadim diger bölüklerge avuştırıldı ve 57 arbiy sıñır nezaretinden çekildi. Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ reberligi bildire ki, teşkerüvler devam etecek.
Kiriş qaideleri açıq olacaq
Devlet sıñır hızmeti sıñırdan keçüv qaidelerini açıq-aydın yapmaq içün bir sıra vesiqalarnı azırlaycaq ola. Bu işke memurlar İnsan aqları Ukraina Helsinki birligi ve diger cemaat teşkilâtlarınıñ vekillerini celp etecekler.
«Bizler memuriy sıñırdan keçken vatandaşlarnıñ aqları ve sıñırcılarnıñ vekâleti ile vesiqa azırladıq. Ümüt etem ki, onı tren ve vokzallarda, maşina nezaret noqtalarında yerleştirilecek», – dep ayttı İnsan aqları Ukraina Helsinki birliginiñ esperti Sergey Zayats Qırım.Aqiqat saytına.
Onıñ qayd etkenine köre, uquq qorçalayıcı teşkilâtlarnıñ uquqçıları ve sıñır hızmetiniñ reberligi qıtaiy Ukrainağa kiriş yasağı aqqında nizamname azırlaycaqlar.
«Bu yazma bir vesiqa olacaq, onıñ içinde kiriş yasağınıñ sebepleri aydınlatılacaq. Böylece insan yasaq sebebini ögrenip, sıñır hızmetiniñ hadimler areketlerinden şikâyet ete bilecek», – dedi uquqçı.
Uquq qorçalayıcınıñ aytqanına köre, sıñırcı kiriş yasağı aqqında aytsa, bunı tasdıqlağan vesiqanı köstermek kerek, böyle etip qanunsız areketler yapıp olamaz.
«Adsız sıñırcılar trenden çıqarıp, keri yollay ediler. Endiden soñ bunı belli bir adam yapacaq. Ve onıñ qararı qanunsız olsa, ondan şikâyet etecekler, sıñırcını ise cezalaycaqlar», – dedi Zayets.
Uquq qorçalayıcılar ve Ukraina Devlet sıñır hızmeti qıtağa kirüv qaideleri ve yolcu ve sıñır hızmeti hadimleriniñ aqlarını belgilegen Qırım ile memuriy sıñırdan keçüv nizamnamesini azırlaylar. Şimdi olar çetel pasportını kösterip, Qırımğa kireler, lâkin yaqın zamanda olar Devlet migratsion hızmetinden mahsus izin alacaqlar.
«Vaqtınca işğal etilgen yerge kirmek içün mahsus izin alma tertibini belgilegen vesiqa Nazirler şurası tarafından baqıla», – dedi Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ qayd ve pasport işi bölüginiñ birinci zabiti Vasiliy Barabaş.
Ukraina Devlet sıñır hızmeti reberliginiñ tahminlerine köre, yarımada ile sıñırdan keçüv ve Qırımğa kirişnen bağlı vesiqalar dekabrniñ üçünci aftasında tasdıqlanacaq.


text:
Aqmescitte İvan Franko adına cumhuriyet kitaphanesinde «İcadiy başlanuv» serlevalı sergini taqdim ettiler. Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbiri bildirdi.
Serginiñ esas mevzularından biri – çeçekler oldı. Ustalar olarnı farqlı tehnika ve üslüplerde taqdim ettiler. «Yeşil tehnologiyalar» mevzuatı da qullanıldı.
Ayrı salonda Qırım fotografçılarnıñ işleri kösterildi, şu cümleden Dmitriy Makeyevniñ.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, icadınıñ «özünden» ve «özü içün» şekli tek Qırımğa ait olsa da, bundan daa da meraqlı ola. Belgisiz statusı olğan territoriyalarda icat diqqatnı celp ete, çünki içki ve tış qamaçavda bulunğan insanlarnıñ añları ile bağlı deñişüvlerni köstere.
Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko oktâbrniñ 27-nde, Türkiyeden uçaqnen kelgen Qırımtatar Milliy Meclisiniñ muavinleri İlmi Umerov ve Ahtem Çiygozni «Yararlıq» ordenlerinen taqdirledi.
«Ukraina devletçiligi, azatlıq idealları ve insanlarnıñ anayasada belgilengen aq-uquqlarını qorçalanğan vaqıtta vatandaşlıq cesareti ve qırılmaz ruhlarınıñ küçüni köstergen İlmi Umerov, ekinci derece «Yararlıq» ordeninen taqdirlene, dedi devlet mukâfatlarını taqdim merasiminde, Ukraina prezidentiniñ memuriyet yolbaşçısınıñ muavini İgor Raynin.
Ahtem Çiygoz üçünci derece «Yararlıq» ordeninen taqdirlendi.
«Yaralıq» ordeni 1996 senesi sentâbrniñ 22-nde Ukraina prezidentiniñ №870/96 sanlı qararınen tesis etilgen edi. O Ukraina içün iqtisadiy, ilmiy, ictimaiy-medeniy, arbiy, devlet, cemaatçılıq ve diger saalarda yüksek yeñişler köstergen Ukraina vatandaşları berile.
Ukraina Prezidentiniñ şerefli nişanınen taqdirlengen vatandaşlar «Yararlıq» ordenleri kavaleri dep adlandırıla.
Qırımtatat Milliy Meclisiniñ muavini İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoznı ketirgen uçaq oktâbrniñ 27-nde «Borispol» ava limanına kelip qondı.
Azat etilgen Qırımtatar Milliy Meclisiniñ muavini İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoz oktâbrniñ 26-sı, cumamaqşamı künü Ankarada Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğan körüşken edi.
İşğal altındaki Qırımda mahküm etilgen Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerov oktâbrniñ 25-ndeTürkiyege teslim etilgen edi.
Ğayrı resmiy malümatqa köre, Ahtem Çiygoznen İlmi Umerovnıñ teslim etilmesi boyunca Türkiye Cumhuriyetiniñ prezidenti Recep Tayyip Erdoğannıñ Rusiye prezidenti Vladimir Putinnen yapqan soñki körüşüvi esnasında añlaşqanlar.
Rusiye Devlet Duması, prezident Vladimir Putinden qırımtatar milliy areketiniñ liderleri İlmi Umerov ve Ahtem Çiygoznıñ afu etilmesini, Qırım musulmanlarınıñ müftisi Emirali Ablayev rica etken eken dep ayta.
Kreml nezaretindeki Aqmescit rayon mahkemesi sentâbrniñ 27-nde Umerovnı eki yıllıq yaşav tarzındaki koloniyada qalmasına üküm etip, eki yıl devamında açıq faaliyetnen oğraşması ve kütleviy haber vastalarında çıqış yapmasını yasaqlanğan edi. Umerov kutleviy surette separatizmge çağırmaqta qabaatlanğan edi. Onıñ özü oña qarşı qozğatılğan cinaiy iş siyasiy renk taşığanını aytqan edi.
Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi qırımtatar halqınıñ liderlerinden biri olğan Ahtem Çiygoznı 8 yıllık koloniya cezasına mahküm etken edi. O, 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevralniñ 26-nda Qırım Yuqaru Şurası binasınıñ ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine bağışlanğan mitingde iştirak etkeni içün tutulıp alınğan edi. Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti Çiygoznı kutleviy nizamsızlıqlar teşkil etmekte qabaatlay.


text:
Qurucılar, Canköy rayonındaki Bolotnoye köyunde 2015 senesi baarde yıqılğan köpürni ğayırdan qurğanlarını bildireler. Bu haberni «Krıminform» yerleştire.
Moskva kontrolü astındaki «Tehnikiy nezaret hızmeti» devlet teşkilâtınıñ müdiri Vladimir Aleksandrenko, köpürniñ eki tarafından endi yol qurulğanını ve köpür üzeretinde asfalt qoyulğanını bildire.
«Köpürde yol işaretlerini çizmege ve çöküv qoşulmasını yapmağa qaldı», - degen Aleksandrenkonıñ sözlerini yaza agentlik.
22 mayıs künü Qırımnıñ Canköy rayonında Babatay ve Qamacı köyleri arasında avtomobil yolunda Pobednaya özeni üzerindeki köpür çokken edi ve neticede yıqıldı. Yerli sakinleriniñ oñaytlığı içün 3 km. uzunlıqta muvaqqat köpür qurulğan edi. Köpurniñ qurulmasınen qomşu Rusiyeden, Tataristanlı qurucılar oğraştı.