text:
İşğal etilgen Qırım ile memuriy sıñırda mayıs 30-da Rusiye Federatsiyasınıñ uquq qoruyıcı müessiseleriniñ temsilcileri Qurultay teftiş komissiyasınıñ reisi, Bütün Dünya Qırımtatar Kongressiniñ icra şurasınıñ azası Ali Özenbaşnı tuttı. Ali Özenbaş Qırım.Aqiqatqa bildirgen malümatqa binaen, uquq qoruyıcılar onı sorğuğa çekti ve pasport ekspertizanen şahsiy eşyalarını baqıp çıqtı.
Ali Özenbaşnıñ aytqanına köre, sıñır kontrolini keçkende oña «Rusiye FSB hadiminiñ kelmesini beklemege» teklif ettiler. Bundan soñ, özüni taqdim etmegen, üstünde işaretsiz urba olğan insan onı sorğuğa çekti.
«Ğaliba, çoq laf etmege ve onen açıq yürekten qonuşmağa istemegenime canı ağırğandır, ve yañı adiselerni qıdırıp, maña çantamnı açmağa ve şahsiy eşyalarımnı köstermege teklif etti. Buna cevap olaraq, men, birinciden, ondan özüni tanıtmasını soradım, ekinciden de, eşyalarnı baqmaq gümrük organlarınıñ vazifesi olğanını qayd ettim, olar ise bu yerde, keçirme noqtasında buluna ve mıtlaqa, eger istese, onıñ bulunmasınen eşyalarımnı baqacaq. Buna cevap berip o, özüni tanıtmağa niyeti yoq olğanını ayttı, ve menim o qadar aqıllı olğanım içün şahsiy közetüvni keçirecegini bildirdi», – dep añlattı Ali Özenbaş.
Bundan soñ, uquq qoruyıcı organlarınıñ temsilcileri şaatlarnıñ iştiraginen şahsiy közetüvni keçridiler, soñra «pasport identifikatsiyası protsedurası» keçirildi.
«Tek bu protseduradan soñ maña oğurlı yollar tilediler ve yiberdiler. Bütün vaqia üç saattan ziyade vaqıt aldı. Maneviy ziyanlarımnı özüñiz tasavur ete bilesiñiz. Bunıñ teşebbüsçisi olğan FSB hadimi başqa öyle de körünmedi, amma amelde keçirme razılığını teşkerilgen kişini qabul etken hadim bere», – dep qayd etti Özenbaş.
Ali Özenbaşnıñ aytqanına köre, sorğu keçirilgen soñ rusiyeli uquq qoruyıcılar oña Şahsiy közetüv keçirilmesi aqqında akt berdiler, o yerde Özenbaş «şahsiy közetüv itirazğa baqmadan keçirilgenini» qayd etti.
2014 senesi sentâbr ayında Ali Özenbaşnı Qırım ile memuriy sıñırda Rusiye uquq qoruyıcıları tuttı, o vaqıt onıñ bedenine yaralar qaldırdılar.
Aprel ayınıñ başında Qırımdaki Rusiye Federal havfsızlığı hızmetiniñ temsilcileri Ali Özenbaş babasınıñ Aqmescitteki evinde tintüv keçirmege tırıştı.
2016 senesi fevral ayında Avropa parlamenti rezolütsiya qabul etti, bu rezolütsiyada Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda yarımada sakinleriniñ, hususan qırımtatarlarnıñ aqları bozulmasınıñ «yüksek seviyesini» takbih etti.
Qırım işğal etilgen soñ yarımadada aman-aman er kün tintüvler keçirile, insanlar yaqalana, çeşit türlü yasaqlar etile.
Qırımnıñ rusiyeli ükümeti yarımadada insan aqları bozulğanı aqqındaki malümatnı red ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


c: text/html

text:
QMC Prokuraturası, Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırım toprağında işlengen iqtisadiy cinayetlerniñ tahqiq etilmesi neticesinde yarımadada 4 biñden ziyade Ukraina işhaneleriniñ zapt etilüvi aqqında malümatnı elde etti. Zararnıñ umumiy miqdarı 1 trillion hrivnadan ziyadedir. Bunı dekabrniñ 12-sinde yapılğan brifingde Ukraina baş prokurorı Yuriy Lutsenko bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, bu yerde, Qırım toprağındaki devlet muessiseleri ve şahsiy işhanelerge ait mal-mülkniñ mecburiy «milliyleştirilüv»i aqqında söz yürsetile.
Ukraina Baş prokuraturası (UBP) bu mal-mülkni tevqif etilgen olaraq ilân etmek içün bütün zarur olğan areketlerni yaptı.
Lutsenko: «Onıñ uquqiy statusınıñ er angi deñiştirilmesi, Ukraina ve daa soñra büyük ihtimal ile halqara qanunları boyunca taqip etilecek», – dep qayd etti.
UBPniñ malümatına köre, alınğan arizalarğa binaen bugün umumen 1,6 milliard hrivna tevqif etildi.
Rusiye tarafından açıq menbalarda bu hususta izaat berilmedi.
Ukraina tarafı, Qırım toprağında mal-mülk saipligi aqlarınıñ buzuluvına dair 10 adisesi boyunca munasip bildirüvni Halqara cinaiy mahkemesine yolladı.
Qırım Muhtar Cumhuriyeti Prokuraturası Qırımda bozuluvlar adiseleri boyunca üç haberdar etme bildirüvini Halqara cinaiy mahkemesine taqdim etti. Olarnıñ ekisi ilhaq etilgen yarımadada mal-mülk saipligi aqlarınıñ bozuluvı ve daa biri – Rusiye tarafından ilhaq etilgen topraqtan Ukraina vatandaşlarını zornen çıqarıluvı ile alâqalıdır.
Dekabrniñ 5-nde Gaagada Halqara cinaiy mahkemesiniñ kâtibligi, Ukrainada 2014 senesindeki vaqialarnıñ ilk tahqiqatnıñ neticeleri aqqında er yıllıq esabatını ilân etip, içinde Qırımnıñ ilhaq etilüvi esnasında Rusiye tarafından arbiy cinayetler işlengeniniñ alâmetleri olğanına işaret etti.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ aytqanı kibi, bu sualni «baş nazir muavini»niñ faaliyetini teñqit etken deputat Lentun Bezaziyev kirsetti.
Prezidium kün terkibinde olğan meseleni alğışladı ve işbu sualni mayıs 21-de, çarşenbe künü, Qırım «parlamenti»niñ toplaşuvında muzakere etecek. Mında deputatlar «baş nazir muavinini» işten boşatmaq ya yoq, degen qararnı alacaqlar.
2014 senesi aprel 2-de «Qırım Cumhuriyet Devlet Şurası» Qırım nazirler Şurasında «reis muavini» vazifesini eda etmege Lenur İslâmovnı, milletler ve sürgün etilgen vatandaşlarnıñ işleri boyunca Cumhuriyet komitetiniñ «reisi» olaraq Zaur Smirnovnı tayinlemege qarar aldı. Ekisi de bu vazifelerge qırımtatar milliy Meclis tarafından yollanıldı.


text:
Bunıñ kibi qanunnı Rusiye prezidenti Vladimir Putin bugün, iyün 4-de, imzaladı.
Putin «Rusiye Federatsiyasınıñ vatandaşlığı aqqında» qanunğa kirsetilgen deñişmelerni imzaladı, olarğa binaen, devletten eki vatandaşlıq bar olğanını gizlegen şahıslar cinaiy mesülietke çekilecek.
Mayıs 23-de Devlet duması qanun deñişmelerini qabul etti ve mayıs 28-de Federatsiya Şurası olarnı tasdıqladı.
Olarğa köre, Rusiye vatandaşları diger devletniñ vatandaşlığını qabul etse, bunı eki ay içinde Federal migratsion hızmetine bildirmeli.
Aks alda 200 biñ rublege qadar cinaiy para cezası ya da 400 saatke qadar mecburiy işler olması mumkün. Eki vatandaşlıq aqqında yañlış malümat tarqatılması içün 500-den 1000 rublege qadar memuriy para cezası belgilene.


text:
Qırım ve Aqyar diniy idaresinde bildirgenleri kibi, Müfti Krasnoperekopsk rayonnıñ «Din yolu» adlı müslüman cemiyeti reisi Şaip Suleymanovnıñ evinde keçirilgen tintüvnen raatsızlana.
Matbuat hızmette haber etkenlerine köre, tintüv aqqında tavsilâtlı malümat ve sebeplerini ögrenmek içün, müfti cemiyet reisinen körüşüv keçirdi.
«Suleymnovnıñ sözlerine binaen, uquq qoruycı organlarnıñ vekilleri tintüvniñ keçirilmesinen bağlı makeme qararını kösterdi, amma qararnıñ köpisâsını bermedi. Öz areketlerini arbiy adamlar olarğa bir malümatnıñ kelmesinen izaatladılar. Sanki Şaip Suleymanov öz evinde teraktnı azırlağan on insannı saqlamaqta. Şaip Suleymanov bu malümatnı red etti. Evindeki tintüv beş saatten ziyade devam etti. Uquq qoruyıcı organlarınıñ malümatı tasdıqlanmadı», - dep añlatıla matbuat hızmette.
Müftiy Suleymanovnı «öz işine insafnen yanaşqan, iç bir vaqıt islâm dinniñ bir - de - bir aqıntı azası olmağan, müslümanlarnıñ ürmeti ve itibarına nail olğan biri» kibi tanımaqta.
Körüşüv neticesinde Haci Emirali Ablayev Müftilikniñ uquq hızmetine belli organlarğa Suleymanovnıñ evinde keçirilgen tintüvnen bağlı añlatmasını istep muracaat yollamağa emir etti, qayd ettiler matbuat hızmette.
Mart 3 künü Suleymanovnıñ evinde keçirilgen tintıv aqqında qırımtatar milliy Meclisi yolbaşçısınıñ birinci muavini Nariman Celâl bildirdi. Onıñ sözlerine binaen tintme neticesinde müslüman cemiyetiniñ reisinde kitaplar tutıp alındı.
Qırım uquq qoruyıcı organlarnıñ bu mevzunen bağlı izaatları berilmedi.
Mart 1 künü Qırımnıñ Yedi Quyu rayonnıñ meclis reisi Lenur Ablâzimov da rus uquq qoruyıcılarnıñ tarafından «ziyaret»etildi.
Uquq qoruyıcılar ve Meclis azaları qayd etkenleri kibi, Rusiye tarafından Qırım işğal etilgen soñ, yarımadada qırımtatarlarnıñ evlerinde ve camilerde bu kibi tintüvler sıq ötkerilip başladı.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeeriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini red etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Awıl
Бy MәkaләHeң kиpилл әлифбacыHдarы иreзәre бap.
Castle Combe awılınıñ töp uramı, Wiltshire, Angliä
Masouleh awılı, Gilan töbäge, İran
Eswiçrä tawları arasında yatuçı Lötschental üzänendäge awıl
Awıl keşelärneñ bergä yäşi torğan urınnarınıñ ber töreder. Xalıq sanı berniçä distädän berniçä meñgä qädär bula ala. Kübesençä awıl tirä-yünendä, yäğni tabiğät qoçağında urnaşa. Awıl ğädättä küçemsez, qaywaqıt isä küçemle dä bula ala.[1]. Tağın ber ayıra torğan üzençälege - keşelärneñ yäşägän yortlarnıñ ber-bersenä yaqın toruları, yäğni tirä-yün buylap taralğan kileş tormawları.
Awıl - natural' xucalıq belän yäşägän cämğiätlärneñ ğädäti toru forması. İske zamannarda Şähär häm qalalarda xalıqnıñ sanı bik kim bulğan, ä alarda yäşägän xalıqnıñ öleşe bik az ide. Sänäği inqilab säbäple keşelär küpläp şähärlärgä küçä başlıylar häm awıllarda yäşäwçelärneñ sanı kimi bara.
Awıl xalqı[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1926 yıldan 1989 yılğa qädär Räsäyneñ awıl xalqı sanı 76 millionnan 39 millionğa qädär kimede. Monıñ säbäpläre - kollektivizatsiä (kolxozlaştıru), urbanizatsiä (şähärlärgä küçü) häm İkençe Dönya suğışı bulıp tora. Bügen awıl xalqı sanınıñ kimüe aqrınlaşqan, läkin tuqtamağan. Berençe çiratta keçkenä awıllar xalqın yuğalta. 1959 yılda 500dän äzräk keşelek awıllarda awıl xalqınıñ yartısı yäşägän, bügen isä - öçtän bere genä.
Räsäyneñ awıl xalqı sanı:
İnguşetiädäge Ordjonikidzevskaya awılı - Räsäydä iñ zur awıl toraq urını häm dönyanıñ iñ zurlarınnan berse. Awıl xalqı sanı 65.1 meñ täşkil itä, bu urta zurlıqtağı şähärgä turı kilä.
Awıl keşeläreneñ kübese awıl xucalığı belän şöğellänä, üze häm ğäiläse öçen azıqnı üze üsterä.
Awıllarda yış qına awıl xucalığı produktları eşkärtü eşlätmäläre tözelä: tegermännär, ağaç kisü h.b.
Etimologiä[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tatar telennän başqa tellärdä awıl terminı İdel-Ural häm Kavkaz töbäklärendä urnaşqan möselman xalqı yäşägän awıl toraqları öçen qullanıla.
İskärmälär[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tışqı sıltamalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Information about villages in India from GloriousIndia
- Information on all villages in the UK
- Planning A Village 2009 eлHың 18 Maй kөHeHдә apxиBлaHraH.
- Types of villages (anthropogenic biomes) 2009 eлHың 14 aBrycT kөHeHдә apxиBлaHraH.


text:
Hárbir insannıń tuwılıp ósken eline degen súyispenshiligi, kózqarası ózgeshe boladı. Nege degende, tuwılıp, kamalǵa kelip, balalıǵı ótken mákan insan ushın hár nárseden-áziyz. Ásirese, biziń Watanımız bolǵan Ózbekstan Respublikasında ana jurtqa, tuwılıp ósken elge, jasap atırǵan zámiynge degen muhabbat ayrıqsha. Sebebi, mámleketimizde alıp barılıp atırǵan siyasattıń tiykarǵı máseleleriniń biri: “Watanǵa degen muhabbattı asırıw hám bekkemlew” bolıp tabıladı. Ǵárezsizlikke erisken jılları birinshi prezidentimiz Íslam Karimov tınıshlıqtı saqlaw máselesine itibar berip, kewil bólgen. Xalıq ushın kúndi kún demey, túndi tún demey xızmet etip atırǵan áskerlerimizge arnawlı “Watan qorǵawshıları kúni” sıpatında 1992-jıl 14-yanvar kúni Ózbekstan Respublikası Joqarǵı Keńesi tárepinen qarar qabıl etilip, hár jılı 14-yanvar mámleketimizde “Watan qorǵawshıları kúni”bayramı sıpatında ótkeriletuǵın boldi. Birinshi prezidentimizdiń múnásip dawamshısı bolıp Shavkat Mirziyoyev heshbir tarawdı itibardan shette qaldırmay, óz reformaların alıp barıp atır. Prezidentimizdiń pikirleri negizinde insan qádirin ulıǵlaw máselesi turǵanlıǵı ushın da búgin jámiyetimiz rawajlanıp keleshekke qaray umtılıp atır.
Kelshegimiz tiykarı, haq-huqiqlarımız tárezisi, ádil bahalawshısı,mámlekettiń tiykarǵi nızamı bolǵan konstituciyamizda Watanımızdı qorǵaw máselesine arnalǵan statyalar bar, álbette. Bul da xalqımızdın nızam tiykarında tınısh ómir súriwin támiynleydi. Watandı qorǵaw tek ǵana áskerlerimizdiń emes, pútkil xalqımızdıń minneti. Mámlekette jasap atırǵan hár qanday puqara onıń keleshegine biyparıq qaray almaydı. Sol sebebli de biz jámiyetimizdegi hárbir adam qále shipaker, qále muǵallim, qále jazıwshı-shayır bolsın bulardın bári watan qorǵawshıları bolıp esaplanadı. Xalmurat Saparovtıń “Jas ásker” qosıǵı joqariıdaǵı pikirimiz dálili bola aladı:
Qolda qural,boyımda kúsh palwanman,
Bul kúshti men tuwǵan elden alǵanman.
Eldi qorǵap kózdiń qarashıǵınday,
Paraxat ómirge bekkem qorǵanman.
Haqıyqatında da, Watanımızdıń tınıshlıǵın saqlawda áskerlerge xalqımız kúsh-quwat beredi. Tarıyxta da el-xalıq táǵdirine itibarsız qarap qoymastan, onıń jaqtı keleshekti kóriwin arzıw etip basqınshılarǵa qarsı shıqqan azamatlar bar. Olar xalıq dep janın pida etkendey ayanbay xizmet qılǵan Ernazar Alakóz, Maman biy, Aydos batır, Allayar Dosnazar siyaqlı batırlar bolıp tabıladı.”Er jigit eli ushın tuwıladı, eli ushın óledi”-degen naqıl sonday batırlarǵa arnalǵan.
Búgingi zamanımızdıń qaharmanları bolǵan áskerlerimizdiń turmıs sharayatları da prezidentimiz itibarinan qalǵan joq, desek asıra aytqan bolmaymız. Mısalıǵa múddetli áskeriy xızmetti orınlap bolǵan áskeriy usınısnama alǵan áskerlerge Joqarı Oqıw Ornına kiriwdegi testten jiynalatuǵın ballarına 10%qosıp beriletuǵın boldı, perzentleriniń múddetli xızmet waqtında shańaraq aǵzaları jer salıǵınan azat etiledi, sonday-aq 1994-jıl 3-oktyabrdegi Ministrler Mekemesiniń qararına muwapıq bir aylıq múddetli áskeriy xızmet, eki aylıq miynet stajına teńlestirildi. Bul bir yarım jıllıq múddetli áskeriy xızmet úsh jıllıq miynet stajına teń degeni. Usınday imkaniyatlardan paydalanıp atırǵan áskerlerimiz taǵı jankúyerlik penen xızmet etiwden sharshamaydı.
Jaqında kirip kelgen 2022-jıldıń dáslepki kúnleri de quwanıshlı bayram “Watan qorǵawshıları kúni” menen baslanıp atır. Aradan qansha jıllar ótip, qarar qabıl etilgenligine 30 jıl tolıw múnásibeti menen elimiz sheksiz quwanıshta bayramdi kewilli kútip almaqta. Kutip almaqta degennen keyin: Biz de pikirimizdin juwmagi sipatinda mamleketimizdin bekkem tiregi, xalqimizdin isenimi bolgan Watan qorgawshilarin ” 14- yanvar Watan qorgawshilari kuni” bayrami menen qutlıqlaymiz! Baxıtlı keleshegimiz ushin hámiyshe saw bolın deymiz.
Habibullayeva Umida Abdulla qizi.
Nawayi Mamleketlik pedagogikalıq instituti ózbek tili hám ádebiyatı fakulteti qaraqalpaq tili adebiyati jónelisi 2-kurs studenti


text:
Dünya Qırımtatar Dernek Başqanı Mustafa Sarıqamış can-yürekten Qırımtatar Bayraq Kününü hayırlay!
Dünya Qırımtatar Dernek Başqanı Mustafa Sarıqamış can-yürekten Qırımtatar Bayraq Kününü hayırlay!
İYÜN 26 QIRIMTATAR BAYRAĞI KÜNÜ
Qırımtatar bayrağı –mavı tüste altın tamğalı bayraq (Qırım hanlığı devletçiliginde Geraylar sülâesiniñ tümsali). İlk kere bayraq qırımtatar halqı Qurultayınen 1917 sene Rusiyede fevral inqilâbından soñ qabul etildi, milliy kibi ise 1991 sene iyün 31 künü Qurultay ekinci çağıruvınen tasdıqlanğan. 2010 sene iyün 26-dan qırımtatarlarnen Milliy Bayraq künü kibi qayd etile. 2012 sene iyül 22-de 5 çağıruv Qurultayı Milliy Mecliske 6 çağıruv Qurultayına Qırımtatar halqınıñ milliy bayrağı aqqında qaide işlep çıqarıp bermege avale etti.
Qırımtatar resurs merkeziniñ kollektivi can-yürekten Qırımtatar Bayraq Kününen hayırlay!
Bu -tamır halqnıñ öz serbestligi ve haqları oğrunda dava ve boysunmamazlıq temsilidir.
Qırımtatar bayrağı kök tüste, sol köşesinde altın tamğası olğan bir kumaçtır. Açıq mavı kök tüsü- türk halqlarnıñ adetiy tüslerden, Qırım hanlığınıñ bayraqlarında qullanılğan renk olıp, temizlik, serbestlik, adalet ve sadıqlıq, kemal ve küçniñ timsali ola.
Tamğa ise hakimiyet timsali olıp, mühür, imza kibi tercime etile. Taraq- Qırım hanlığı hakimiyetiniñ timlası edi. İşaret Giraylar sülãlesiniñ timsal variantlarından birini tekrarlağan T arifine oşağan şekilden ibarettir. Tamğanı farqlı ifadeleyler: kökte uçqan şahinni añdıra; başqa fikirge köre, tamğa- barışıqlıq, bir-birini hürmet etüv, teñlik, adalet temsili olğan terazedir. Fikirlerniñ farqlığı sülãle temsillerinen bağlı ola bilir. Qırım hanlığı vaqtında her aileniñ tamğası farqlı edi.
1917 senesi qırımtatar bayrağı qırımtatarlarnıñ 1 Qurultayında tasdiqlanılğan edi.
1991 senesi 30 iyün künü II qırımtatar Qurultayınıñ qararı ile bayraq milliy bayraq olaraq qabul olundı. Asılında bayrağımız Qırımda öz halqınen birlikte yañıdan tiklenmege başladı, çünki farqlı devirlerde basqı altında qalğan edi: 1929 senesi kommunistler kelgeninen kök bayrağımız ‘burjua-milletçi’ olaraq tanılıp, yasaq etildi. Sürgünlik yerlerinde 1944 seneleri bayraqnı saqlamağa havflı edi. 1970-80 seneleri qırımtatarlarnıñ büyük qısmı öz bayraqları olğanını bilmey ediler. 18 mayıs künü faalliler matem bayraqlarını gizlider yükseklikke köterip asa ediler. Böyle etip, adamlar 1944 senesi 18 mayıs künü sürgünlikke öz narazılığını kösterip, qurbanlarnıñ hatırasını aña ediler.
Qırımtatar gençler merkezi ve diger gençler teşkilãtlarınıñ teşebbüsi ile 2010 senesi 26 iyün künü qırımtatarlar ilk sefer qırımtatar bayraq kününi qayd ettiler.
2010 senesi 29 avgust künü V Qırımtatar Qurultayınıñ III sessiyasında milliy bayraq kününi 26 iyünde, II Qurultaynıñ açılış künü qayd etmege qarar alındı.


text:
«Çetel vatandaşlarına» Qırımnıñ çoqusı rayonında topraq saibi olmağa yasaqlağan Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ buyruğı halqara uquq normalarını, hususan Qarada cenk qanunları ve adetleri şartnamesini ve İnsan aqları şartnamesini sert bir şekilde boza. Bu aqta Ukraina ombudsmeni Lüdmila Denisova Telegram-kanalında bildirdi.
«Topraq damartıñız alınğan olsa, aqlarıñıznı qorumaq içün Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Prokuraturasına muracaat ete bilesiñiz, vaqtınca işğal etilgen Qırımda cinayet aqqında tahqiqat qayd etilecek», – dep haber etti Denisova.
Onıñ bildirgenine köre, topraq damartısı alınğanına dair habernen beraber Ukraina qanunlarına köre mülk aqqını ve topraq damartısınıñ Rusiye akimiyeti tarafından alınğanını tasdıqlağan vesiqalarnı qoşmaq kerek.
2021 senesi martnıñ 20-nden itibaren Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ «çetel vatandaşlarına» Qırımnıñ çoqusı rayonında – yalı boyu ve esas Ukrainağa yaqın rayonlarda topraq saibi olmağa yasaqlağan buyruğı işke tüşürile.
Rusiye qanunlarına köre, işğal altındaki yarımadada yaşağan Ukraina vatandaşları bu kategoriyağa kirmey.
Daa evel belli olğanına köre, işğal etilgen Qırımda «Rusiyeniñ sıñır topraqlarındaki» 9747 topraq damartısı Ukraina vatandaşlarına ait.
Ukraina Tış işler nazirligi, Qırımnıñ çoqusı rayonlarında «çetel vatandaşlarına» topraq saibi olmağa yasaq etken Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ buyruğı «uquq ceetinden bir şeyge yaramay», dep bildirdi.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Qırımda ukrainalılarnı topraqsız qaldıruv «sistematik zulum» dep adlandırdı.
Müessise, «1949 senesiniñ cenk vaqtında vatandaş ealisini qoruv şartnamesiniñ bozuluvı ve Halqara cinaiy davanıñ Roma statutına köre arbiy cinayet olğan» Qırımda «devlet ve şahsiy mülkni aluv» boyunca cinaiy tahqiqat alıp bara.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qırımda Hıdırlez bayramı kütleviy şekilde ziyaret etile demek maqsadınen Kreml nezareti altındaki yarımada akimiyeti tedbirge yerli mektep talebelerini ketirmekte. Bu aqta özüniñ Facebook saifesinde mayısnıñ 6-da qırımtatar Meclisiniñ reisi Refat Çubarov yazmaqta.
«Bugün keçirilgen Hıdırlez «şeñliklerinde» Qırımnıñ Rusiyege bağlı işğalci akimiyeti mektep avtobuslarını bile celp etmekte. Avtobusnıñ er birinde eki-üç ocadan ğayrı ekseriyeti talebeler», - dep yaza Çubarov.
Hıdırlez – türkiy milletlerniñ eñ büyük bayramlarından biri olaraq, XIX asırda üç kün devamında qayd etilgen. Bayram Hıdır (al-Hidr) ve İlyas (İlya) yerde körüşken künü yani mayısnıñ 6-da qayd etilir. Merasimlerde qadimiy ayvanasravcılıq çizgileri körünmekte.
Qırım işğal etilgen soñ qırımtatar halqı Meclisiniñ temsilcileri Qırım Hıdırleziniñ qayd etüv merasiminde iştirak etmekni red etken ediler. Olar yarımadadaki öz semetdeşlerine de bu bayramnıñ qayd etüv merasimlerinde iştirak etmemelerine tevsiye etken edi. Haber etilgenine köre, bu yıl Hıdırlez bayramı Qırımnıñ Rusiyege bağlı yolbaşçısı Sergey Aksönovnıñ «imayesi» altında qayd etilecek eken.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Türkiye ziyareti vaqtında Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy, Rusiye ilhaq etken Qırımğa kiriş ruhsetiniñ almasını qolaylaştıracaq, dep söz berdi. Bu aqta o qırımtatr cemiyetinen körüşkende ayttı.
"Biz añlaymız ki, siz içün soy-sopuñıznıñ ve tuvğan toprağıñıznıñ ziyareti pek müimdir. Yaqın vaqıtta, Qırımğa kiriş ruhsetiniñ alınması qanun boyunca qolaylaştırılacaq", - dedi Zelenskıy.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy, avgustnıñ 7-8-inde Türkiye Cumhuriyetini ziyaret etecegini prezidentiniñ resmiy saytında ilân etilgen edi.
Qırımatatar milliy lideri, Ukraina halq mebusı Mustafa Cemilev, avgust 7-8-inde Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ Türkiye Cumhuriyeti ziyaretine qoşuldı.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğan ile telefonda subetleşti, dep bildire Ukraina prezidentiniñ matbuat hızmeti.
Poroşenko Türkiye vatandaşları Ukrainada 180 kün içinde 60 degil de, 90 kün qala bile, dep bildirdi Türkiye prezidentine. Aynı qarar Türkiye ükümeti tarafından Ukraina vatandaşları içün qabul etilgen edi.
Petro Poroşenko bunı memleketler arasında insaniyet ve iqtisadiyat munasebetleriniñ inkişafında müim bir adım dep adladı.
Subetdeşler işğal olunğan Qırımda insan aqlarınıñ bozulmasını da muzakere ettiler. Prezident Erdoğan yarımadada olıp keçken Rusiye parlament saylavlarınıñ neticelerini tanımaycaq, dep tekrar qayd etti. Ukraina devletiniñ yolbaşçısı türk halqını Türkiye Cumhuriyetiniñ 93-ünci yıllığı ile tebrikledi.


text:
Advokat Lilâ Gemeciniñ bildirgenine köre, Aqmescit SİZOsında 10 künden berli Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Eskender Abdulganiyevge tibbiy yardım kösterilmey. O, SİZO reberliginden buña qulaq asmasını talap ete. «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ haber etkenine köre, advokat bunı işkence dep adlandırdı.
«10 künden berli onı (Abdulganiyevni) tiş ağrısı raatsızlay, SİZO şaraitlerinde yapqan teş işleri – tişni çıqarğanlar. Abdulganiyev ağrığa dayanmağa mecbur edi, sıcağı bar edi. Bu şaraitlerni işkence dep sayam, bu Rusiye ceza-protsessual kodeksine ve halqara normalarğa zıt kele. SİZO reberligi buña qulaq asmalı», – dedi advokat.
Daa evel haber etilgeni kibi, Rostov-na-Donu Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» imaye tarafı bergen eki muracaatnı red etti.
2019 senesi dekabr ayında Rostov-na-Donu Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davası» mabüslerini 2020 senesi iyünniñ 13-ne qadar apiste qaldırdı.
2019 senesi fevral ayında Qurman rayonınıñ Büyük Onlar (Oktâbrskoye) qasabasında Rusiye uquq qoruyıcıları tintüv keçirdi. Daa soñra Aqmescitteki FSB idaresine Eskender Abdulganiyev, Arsen Abhairov ve Rustem Emiruseinov alındı. Fevralniñ 15-nde Kreml kontrolindeki Kiyey rayon mahkemesi olarnı tevqif etti.
Rusiye Federal telükesizlik hızmeti Qurman rayonınıñ üç sakinini «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninden şübheli sayıp yaqalağanını tasdıqladı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov, Qırımda Rusiye FSB-siniñ qırımtatarlarğa daa bir tazyığı aqqında bildirdi. Onıñ aytqanına köre, mayısnıñ 10-nda Rusiye FSB idaresiniñ Qırımdaki hadimleri, Aqmescit yanında yerleşken restoranında Qırımtatar Qurultayınıñ delegatları ve qırımtatar ziyalıları içün iftar keçirmegen istegen qırımtatar iş adamına kelip, niyetinden vazgeçtirgenler.
«Kimerde böyle vaziyetlerge olğanı kibi iç bir resmiyet olmadan, bu iftarnıñ restoranında keçirgen taqdirde, onı öz başına al etip olmaycaq yaramay aqibetler bekleycegi aqqında haberdar ettiler. Rus işğalciler tarafından daa bir şantaj oldı... elbette bu birinci şantaj degil, böyle şantaj ve ultimatumlarnı türlü cemaat tedbirlerniñ keçirilmesine yardım etken bütün qırımtatar iş adamları eşitti», – dep yazdı Çubarov Facebookta.
Meclis reisi bunı qırımtatarlarğa açıq bir taqip aktı adlandırdı.
2020 senesi dekabr ayında Ukrainanıñ Viyanadaki halqara teşkilâtlar daimiy vekili Yevğen Tsımbalük OSCE Daimiy şurasınıñ toplaşuvında Qırımda yaşağan insanlarnıñ halqara destekke ihtiyacı bar, dep qayd etti. Bundan evel o, Rusiyeni OSCE missiyasını Qırımğa kirsetmesine çağırğan edi.
Rusiyeniñ OSCE vekili, Rusiye tarafı yarımadanı öz toprağı olaraq sayıp, OSCE Qırımdaki monitoring missiyasınıñ işinen bağlı beyanat ve talaplarğa emiyet bermey, dep bildirdi.
İyülniñ başında BM insan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bachelet Qırımdaki insan aqları vaziyetine dair maruzanı taqdim etip, yarımadada işkence qullanıla ve söz serbestligi sıñırlanıla, dep bildirdi.
Rusiye Tış işler naziri Sergey Lavrov işğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı aqqında laflar uydurıla, dep bildirgen edi.
Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilüvi
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Rusiye Yuqarı mahkemesi Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsleri ve advokatınıñ temyiz şikâtini baqıp, onı qanaatlendirmege razı olmadı. Bu aqta «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Berilgen malümatqa köre, mabüslerniñ bu şikâyetke itiraz bildirmege imkânı bar, amma advokat Edem Semedlâyev faallerge bunı başta imayecilernen muzakere etmek kerek, dep ayttı. Onıñ bildirgenine köre, mabüsler «memlekette bir şey deñişir», dep ümüt ete.
Hatırlatamız, Rostov-na-Donu Cenübiy okrugı arbiy mahkemesiniñ qararınen Muslim Aliyev 19 yılğa, İnver Bekirov 18 yılğa, Emir-Usein Kuku 12 yılğa, Vadim Siruk 12 yılğa, Arsen Cepparov 7 yılğa ve Refat Alimov 8 yılğa üküm etildi.
Amnesty International aq qorçalayıcı teşkilâtı Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» bütün mabüslerini vicdan mabüsi dep adlandırdı.
Ukraina Tış işler nazirligi bu üküm sebebinden Rusiyege narazılıq bildirdi.
Bu dava boyunca qabaatlanğanlar 2016 senesi fevral-aprel aylarında Yaltada tutulğan edi. Olarnı Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» islâm siyasiy teşkilâtına alâqaları bar olğanında qabaatlaylar.
«Memorial» Rusiye aq qorçalayıcı merkezi beş qırımlını siyasiy mabüs dep tanıdı.
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Ukraina baş naziri Arseniy Yatsenük bildire ki, Rusiye ile viza rejimini kirsetmek ihtiyacı olsa, bu adım atılacaq. Bunı o çarşenbe künü, oktâbr 15-te, «24» kanalındaki « Şuster live» yayınında bildirdi, – dep haber ete UNİAN.
Baş nazirniñ malümatına köre, sıñırda ve gümrükhanede Ukrainağa kelgen rusiyelilerniñ areketlerini nezaret etken mahsus sistema çalışa.
Böylece, onıñ aytqanına köre, «Borispol» ava limanında mahsus taqımlar çalışa. Olarnıñ sayesinde Ukrainağa belli bir maqsatsız kelgen rusiyeliler keri yollanıla.


text:
Ğarp sanktsiyaları sebebinden, Qırımda yabancı müessiseler resmiy şekilde kirmege qorqqanları içün, Rusiye Federatsiyası yarımadada mahsus uquqiy teşkilâtnı açmaq niyetinde. Bu aqta mart 11 künü Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım akimiyetiniñ yolbaşçısı Sergey Aksönov bildirdi.
«Kirüv tehnologiyası Rusiye qıtalı qısımında yuridik teşkilâtnıñ teşkil etilmesini farz ete, o ise, ileride mında ecnebiy tessisçilerniñ faaliyetini alıp baracaq», - dep ayttı Aksönov.
Tavsilâtlı malümatlarnı o, «leyhağa zarar ketirmemek içün» açıqlamadı.
Aksönovnıñ sözlerine binaen, ecnebiy adamlar Qırımnen endi çalışmaqta. «Aslında, Qırım yarımadasında ecnebiy paralar endi bar», - dep bildirdi Rusiye Qırım yolbaşçısı.
Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım akimiyetiniñ iqtisat naziri Valentin Demidovnıñ qaydlarına köre, yatırımcılar topraq ve mülkni bazarlıqsız kirağa ala bilecekler.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeeriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini red etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
ABD ve Halqara tedqiqat ve deñişüv şurası (IREX) Ukrainada memleket içinde köçip kelgen insanlarnı birleştirmek içün eki million dollarlıq programmanı başlattı, dep bildirdi ABD Ukraina elçihanesi, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Birleşken Devletler IREXintl ile beraber eki million dollarlıq eki yıllıq programmanı başlatmaqtan şeref duya. Onıñ maqsadı Ukrainanıñ memleket içinde köçip kelgen insanlarını birleştirmek ve Rusiye istilâsı ögündeki içtimaiy dayanıqlığını pekitmektir», – dep aytıla elçihaneniñ Twitter haberinde.
İçtimaiy siyaset nazirliginiñ malümatına köre, Ukrainada noyabrniñ 10-na qadar vaqtınca işğal etilgen Donetsk ve Lugansk rayonlarından ve işğal altındaki Qırım ve Aqyardan köçip kelgen 1458050 insan qayd etildi.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca qabaatlanğan Yaltalı Emir-Usein Kuku dekabr 8 künü, mecburiy ekspertizanıñ keçirilmesi içün, psihiatrik hastahanege yollanıldı. Bunı Qırım.Aqiqat muhbiri bildire.
«Hizb ut-Tahrir» davasınıñ Yaltalı iştirakçileri yarım yıldan ziyade apiste yata. Birinci dört kişi 2016 senesi fevral 11-de yaqalanğan edi. Olarnıñ arasında İnsan aqları bağ gruppasınıñ azası Emir-Üsein Kuku da bar. Ondan ğayrı qurucılıqnen oğraşqan Aluşta sakini Müslim Aliyev ve Qızıltaş köyüniñ sakini Enver Bekirov, ve Yaltalı çeçek satıcısı Vadim Siruk da yaqalanğan edi.
Uquq qorçalayıcılar apiske alınğan Yalta sakinlerini siyasiy mabus olaraq tanıy.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Qırımda 2016 senesiniñ neticelerine köre akimiyet organları faaliyetiniñ semereligi aqqında sorav keçirecek olalar. Bunı Kreml kontrol etken Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti bildirdi.
«Sorav maqsadı – yerli idare organları, regional ve belediye seviyelerinde çalışqan ünitar müessise, Qırımda belediye qurulışlarınıñ ealisine hızmet etken ve aktsiyalarnıñ ekseriyeti Qırımnıñ mal-mülkine ya da belediyege ait olğan aktsionerler cemiyetleriniñ reberleri faaliyetiniñ semereligine qıymet kesüvdir», – dep qayd etti matbuat hızmeti.
Bundan evel Aqyar sakinleri şeer ükümetindeki vazifeler yarışında faal degiller, dep bildirilgen edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Keçken künü işğal etilgen Qırımda 15 yañı koronavirus hastası qayd etildi, 10-u daa evel qayd etilgen hastalarda yapılğan qırğınlıq ile küreş tedbirleri vaqtında, 5-i tibbiy yardım içün muracaat etkende qayd etildi. Bu aqta Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenov bildirdi.
Onıñ malümatına köre, hastalar hastahanege alındı, alâqada olğan insanlar belli, profilaktika tedbirleri keçirile.
Qırımda, Rusiye akimiyetiniñ malümatına köre, 561 yañı koronavirus hastası qayd etildi, 36-sı çetelden keldi, 89-ı qomşu Rusiyeden kelgen ve olarnen alâqada olğan insanlardır. 367 insan yahşı oldı. Qırımda vefat etken koronavirus hastalarınıñ sayısı 17-ge arttı. Aqyarda 187 kişi hasta oldı. 152 insan tüzeldi, 3 kişi vefat etti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün, «Fikir» rubrikası
Men siz olmağan Qırımnı pek yahşı hatırlayım. Bu bala teessuratı, eñ doğru, aldatmaz. Men cansız bir güzel memleketni hatırlayım, kün batması, dağlar, Massandranıñ avası ve sıcaq deñizge baqmadan, anda qaytacağım yoq edi. Lion Feuchtwangerniñ «Yeudiy cenkini» oqup añladım ki, belki de, biz olmağan İsrailni yalıñız siz olmağan Qırımda tasavvur etmek mümkün.
Lâkin bu yaz oquvı artıq Qırımda degil edi. Bu raatsızlağan boşluq isi tekrarlanmasın dep, elimden kelgenini yapqan edim. Öyle de oldı, yaşdaşlarımnıñ Qırım ile bağlı olğan yazı mende bam-başqa edi. Men onı Poltavada keçire edim – böylece rus vilâyetine çevirilemegen Ukrainanı daa yahşı tanıdım, o, bütün renk ve qoquları ile bu deşetli deñişmelerge qarşılıq köstergen edi. Ve – Latviya, Litvaniya ve Estoniyada: men halqnıñ özüni saqlap qalmaq ve azatlıqqa ıntıluvı ne olğanını ögrendim.
Musafir sevgisi saipniñ sevgisi ile qıyaslanmaz – emin oluñız, menim halqım bunı er kesten yahşı bile
Qırımğa ösken soñ keri qayttım. Ve sizler de – qaytıp keldiñiz. Siziñ toprağıñızğa atqan ilk adımlarım ile maña neler yetmegenini añladım. Maña kerçek yetmegen edi. Maña öz topraq sevgisi yetmegen edi. Maña onıñ añlavı yetmegen edi. Elbet de, Rusiye imperatorlığınıñ işğalinden soñ Qırımda yerleşkenler, Stalinniñ sürgünliginden soñ evleriñizge kelgenler arasında Qırımnı sevgen adamlar bar edi. Lâkin musafir sevgisi saipniñ sevgisi ile qıyaslanmaz – emin oluñız, menim halqım bunı er kesten yahşı bile.
Felsefeci Max Dimont bir vaqıtları yazğan edi, «ğarp dünyasınıñ bütün malzemeleri – yunan imalı, lâkin ğarp adamı oturğan ev, – yeudiy evidir». Qayd etmek isteyim ki, Qırım evinde çoq malzeme bar – yunan, italyan, ermeni, ukrain, bulğar, rus, qaray, yeudiy – lâkin yarımada sakini oturğan evniñ özü – qırımtatar evidir. Bu bina iç bir vaqıt başqa olamaz. Vaziyetni deñiştirmek içün sizni, Stalin yapqan kibi, Qırımdan quvmaq mümkün. Faqat bu ev kene de qırımtatar evi olacaq, amma boş qalacaq.
Siz Qırım içün eñ müimini yaptıñız – halq kendi toprağı içün yapacağını yaptıñız. Siz onıñ kerçek medeniyetini yarattıñız, oña can berdiñiz.
Siz Qırım içün eñ müimini yaptıñız – halq kendi toprağı içün yapacağını yaptıñız. Siz onıñ kerçek medeniyetini yarattıñız, oña can berdiñiz. Sizden evel bu güzel memleket alış-verişnen oğraşqan deñiz yanında şeerler zıncırı edi – bunıñ kibi meşur merkezler Aq deñizde çoq ve olardan tek viraneler qaldı. Sizler memleketni birleştirdiñiz, deñiz qasabalarınıñ sert avasını çölniñ quru avası ve dağlarnıñ şeffafını birleştirdiñiz. Böylece Qırım Qırım oldı.
İşğalciler tarihıñıznı ve hatırañıznı aqaretlemek ve deñiştirmek içün çoq şey yaptılar: sizler yalannı qaramanlıq, başqasınıñ – özüniñ, keri qaluvnı – abadanlıq sayğan raqipke rastkeldiñiz. Sizden soñ kelgenler içün Qırım ne topraq, ne de memleket oldı. O, yazlıq evi ve baza edi – bu mürekkep ve renkli dünyağa nisbeten daa beter munasebetni tasavvur etmek zor. Eñ qorqunçılısı şu ki – olar başqalarnıñ toprağında tamır atmasınıñ temeli olğan bu şeylerde iştirak etmeyler. Olar Qırımnı yoq eteceklerini añlamayıp, sizni quva ediler. Olar Qırımnı öldürgenlerini is etmeyip, sizni sürgün ettiler. Olar bu ömürge başqalarnıñ can külü üstünde alıştılar, ğaliba. Lâkin olar yeñemezler, çünki siziñ Qırımğa bergeniñizni, bergen sevgi ve qurbanlığıñıznı boşluqnen toldurmaq imkânsız. Siz ğurbetlikte olğan Qırım siziñ ile edi – bunı aytmasam da olur, er biriñiz bunı is etken ediñiz. Qırım bugün de, olarnıñ yañı işğalinde – olarnen degil, siziñ ile beraber. Ebet, olarnıñ tarafından – ordu, politsiya, satqın memurlar, qorqutılğan ve aldatılğan cemaat. Siziñ tarafıñızda ise – dağ, deñiz, ukrain suvını beklegen çöller, yüzüm bağçaları ve yalıdaki taşlar. Er bir qum, er bir qaya, er bir taş, er bir küneş şavlesi, Qırım kökünde er bir yıldız, tañda olğan er bir çıq damlası – olarnen degil, siziñ ile beraber. Tabiatnı tot basqan savut-saba, memurlarnıñ lafları, yalan aytqan telekanallar yardımınen yeñmek mümkünmi? İç bir vaqıt. Ne tabiatnı, ne tarihnı yeñmek imkânsız – olar ise siziñ ile beraber. Olarnıñ qorqusı – yalıñız sizden qorqqanını ifade etmey. Olar cezadan qorqalar.
Boş laflarnı sevmeyim ve Qırım mıtlaqa siziñ olacağını aytmayım. Olmaycaq şey! O zaten – siziñ, siz de bunı bilesiñiz. Qırım onı sevgen, onı yalanlarnen qulanmağa tırışqanlarnı ayırmağanlarğa ait.
Boş laflarnı sevmeyim ve Qırım mıtlaqa siziñ olacağını aytmayım. Olmaycaq şey! O zaten – siziñ, siz de bunı bilesiñiz. Qırım onı sevgen, onı yalanlarnen qulanmağa tırışqanlarnı ayırmağanlarğa ait. Bu acayip ve mürekkep topraqnı sizge bergen, siziñ onı abadanlaştırğanını ve deñiştirgenini körgen, er birimizden yahşı Qırım manzarasınıñ tekrarlanmaz olğanına qıymet kese bilgen alâ daa tüşünip molbert ögünde tura.
Vitaliy Portnikov, Kiyev jurnalisti, Qırım.Aqiqatnıñ közeticisi
«Fikir» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ fikir-tüşünceleri ile aynı olmaması mümkün


text:
Herson vilâyeti Devlet memuriyetiniñ yolbaşçısı Yuriy Gusev Qırımnıñ memuriy sıñırındaki «Kalançak» keçiş noqtasını ziyaret etip, yañı kiriş-çıqış kontrol noqtasınıñ qurucılıq azırlığını muzakere etti.
Onıñ bildirgenine köre, «Çonğar» keçiş noqtasında bugünden başlap tibbiyet odası ve aphane çalışa. Bu aqta Gusevniñ Facebook saifesinde aytıla.
«Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ avalesini yerine ketirmek içün yañı kiriş-çıqış kontrol noqtasınıñ qurucılığına yapılacaq azırlıqnı sıñırcılarnen muzakere ettik. Yaqın vaqıtta tibbiyet odasını ve aphane açmağa qarar aldıq. «Çonğar» keçiş noqtasında bugünden başlap aphane ve tibbiy yardım çalışa», – dep aytıla haberde.
İyülniñ 13-nde Herson vilâyeti devlet memuriyetiniñ yañı yolbaşçısı Yuriy Güsev Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıyge «Çonğar» ve «Kalançak» keçiş noqtalarında eki keyfiyetli rejim alanını» noyabrniñ 15-ne qadar donatmağa vade etti. Onıñ aytqanına köre, dekabrniñ 31-ne qadar leyha tolusınen – avtovokzallar ve servis merkezleri ile beraber – yerine ketirilecek.
«Ğromadske», Ukraina Maliye nazirliginiñ malümatına esaslanıp, Qırımnıñ memuriy sıñırındaki «Çonğar» ve «Kalançak» keçiş noqtalarınıñ donatıluvı içün Ukraina ükümetiniñ devlet bücetiniñ yedek fondundan ayırğan aman-aman 106 million ğrıvnâ 2018 senesi qullanılmadı, dep bildirdi. 2019 bücet yılında ise olarnı qullanmaq imkânsız ola.
2018 senesi iyülniñ 4-nde Ukraina ükümeti №584 qararını qabul etti. Oña binaen, devlet bücetiniñ yedek fondundan Qırımnıñ memuriy sıñırındaki «Kalançak» ve «Çonğar» keçiş noqtalarınıñ donatıluvına 105 mln 983 biñ 571 ğrıvnâ ayırıldı.
2014 senesiniñ başında Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ Ukrainanıñ qıtadaki qısmı ile yarımada arasında şeklen memuriy, lâkin kerçekte aqiqiy olğan sıñır keçti. Herson vilâyetinde Qırım ile memuriy sıñırda üç kiriş/çıqış kontrol noqtası çalışa – «Kalançak», «Çonğar» ve «Çaplınka».


text:
Ukrainanıñ sabıq prezidenti Petro Poroşenkonıñ «Avropa birdemligi» firqasınıñ cedvellerine kirsetilgen Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz Qırım.Aqiqatqa bergen intervyüsında siyasiy firqalarnıñ öz sıralarında qırımtatar vekilleriniñ bar olmasına büyük ihtiyacı bar edi, dep tarif etti.
«Qırım saylav esnaslarında eñ azından ismen iştirak etsin ve vekillerini saylasın, dep teklif etken edik. Elbette, qırımlılar rey bermek içün esas Ukrainağa çıqmağa mecbur olacaq edi ve, belki, böyle rey berüvde eskisi kibi yüz biñlernen insan degil de, tek on biñlernen insan iştirak eter edi. Faqat bu teşebbüs qanun seviyesinde öyle de pekitilmedi. Neticede Ukraina parlamentinde Qırım vekillerini temin etmek içün başqa yol sayladıq», – dep ayttı Meclis reisiniñ muavini.
Bundan ğayrı, Ahtem Çiygoz evelki memuriyet vaqtında başlatılğan ordu pekitilüvi ve Avropaatlantik integratsiyası leyhalarınıñ inkişaf ettirilmesi müim olğanını qayd etti.
«Ukraina devletçiligi ve mudafaasınıñ pekitilüvi yoluna devam etmek kerekmiz. Dekommunizatsiya, ordu pekitilüvi, Avropa Birligi ve NATOğa ıntıluv – bütün bular Qırımnıñ işğalden qurtarıluvına yardım ete. Ordu küçüniñ pekitilüvi – istilâcını Ukrainağa emiyet bermege mecbur etecek eñ müim faktorlardan biri olması mümkün. Bu ğalebeler içün insanlar canlarını feda etti, bunı unutmamaq kerek. Elbette, Qırımnıñ milliy-territorial muhtariyet statusını aluvı da büyük rol oynay», – dep qoşa Meclis reisiniñ muavini.
Malüm olğanı kibi, qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev ve Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz Ukrainanıñ beşinci prezidenti Petro Poroşenkonıñ «Avropa birdemligi» firqasınıñ cedveline kirsetildi.
Meclis reisi Refat Çubarov İğor Smeşkonıñ «Küç ve namus» firqasınıñ cedvelinde, qayd etkeni kibi, «Qırımnen bağlı belli fikri» olğanı içün üçünci yerde buluna.
Ukraina baş naziri Volodımır Ğroysman «Ğroysmannıñ ukrain strategiyası» firqası cedveliniñ başında onıñnen beraber kelgen doquz azasını taqdim etti. Olarnıñ arasında Ukraina informatsion siyaseti naziriniñ muavini Emine Ceppar bar.
Svâtoslav Vakarçuknıñ «Ğolos» firqası cedveline ASTEM şirketiniñ icra müdiri, Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ delegatı Rustem Umerov ve «KrımSOS» teşebbüsiniñ koordinatorı Tamila Taşeva kirdi.
Ukrainada nevbetten tış parlament saylavlarınıñ keçirilüvi 2019 senesi iyülniñ 21-ne belgilendi.


text:
Törek hawa yulları aşata başlıy
Şirkät koronavirus arqasında älege xezmäten tuqtatıp torğan ide
Törek hawa yulları bügennän başlap xalıqara reyslarda tuqlanu xezmäten täq’dim itä başlayaçağın belderde. Ul koronavirus kizüe arqasında tuqtatılğan ide. Şirkät dön’ya külämendä vakśinalaştıru däräcäse artu häm illärdäge tormışnıñ ğadäti xälgä kire qayta başlawı belän älege xezmätne qabat kertergä qarar qıldı.
Bu xaqta Törek hawa yulları ğomum mödire Bilal Êkşi Twitter akkauntı aşa xäbär itte.
Bäyläneşle xäbärlär
Terrorçılarğa qarşı yaña operaŝiya başlatıldı
Türkiyäneñ Siirt vilayätendä “Êren Blokada Köz-Qış operaŝiyase” başladı
Ärdoğan: “Xıyal yulında yasalma kirtälär bulmağan atmosferanı östen qıldıq”
İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan berkem dä ışanuına, qaraşına, kilep çığışına qarap çitläşterelmägän, diskriminaśiyälänmägän, xıyallarına baruçı yulda yasalma kirtälär belän oçraşmağan atmosferanı il külämendä östen itülären belderde
Aşlıq koridorınnan küpme aşlıq çığarıldı?
Bu xaqta Milli saqlanu ministrlığı yazma açıqlawında citkerelde


text:
Qırımda aprel 9 künü Olga Ukolova – yarımadada «Berkut» hadimine ücüm etkeninde qabaatlanğan Maydan faali Oleksandr Kostenkonıñ grajdan apayı evinde keçirilgen tintüv devamında politsiya qapunı qırdı, telefon ve fleş-kartlarnı tutıp aldı. Tintüv saat 21:00 itibaren yarı gecege qadar devam etti, haber ete Tsentr jurnalistskih rassledovaniy.
«Kvartirağa demir qapudan kirmege areket ettiler. Qapu açılmağanından soñ, onı açmaq zaruiriyeti ile kilitni bozğanlar», – denile protokolda.
Adliyeci Dmitriy Sotnikovnıñ aytqanı kibi, tintüv devamında bir qaç telefon, sim-karta ve fleş-kartlarnı tutıp aldılar.
Qırım.Aqiqat bergen malümatqa köre, yedi aylıq balası ve anası ile yaşağan Kostenko apayınıñ evine aprel 9 künü 12 insan keldi. İnsan aqları boyunca Qırım alan eyyetiniñ bildirgeni kiibi, evge kirgen formalı insan özüni Çalabev kibi, daa biri Terehov Dmitriy Aleksandroviç olaraq tanıttılar.
Qırım Euromaydanınıñ faali Aleksandr Kostenko 2015 senesi fevral 8-de Qırımda apiske alınğan edi. Aleksandr Aqmescitniñ SİZOsında buluna. O, onı qıynağanlarını bildirgen edi.
Uquq qorçalayıcılar bildirdiler ki, faalniñ soy-sopları Aleksandrnıñ babası ile bağlanıp olamaylar. O, Kiyevge ketken edi, amma yarımadağa qaytqanda bağ üzüldi.
Mart 24-te Kostenkonıñ işi Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesine berildi. Cinaiy iş qabaatını Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya baqacaq, aytıla beyanatta.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Herson vilâyetinde faalniñ qanunsız yaqalanması boyunca mahkemeden aldın taqiqatqa başladı.


text:
Çıñğız xan
Бy MәkaләHeң kиpилл әлифбacыHдarы иreзәre бap.
Çıñğız xan (Temüçin, Temücin) (1155. yıl tiräse-1227), Mongol imperiäsenä nigez saluçı, anıñ berençe böyek xanı (1206 yıldan), cihangir.
Mongol häm Törki qäbilälär östennän xakimlek itü öçen barğan suğıçlarında (1183-1204) küp köndäşlären, ıruğ häm qäbilä berläşmäse başlıqların (Merkitlär qäbiläse citäkçese Tolhol bäk, Naymannar berläşmäse başlığı Tayan xan h.b.) ciñä. Tönyaq-Könçığış Mongoliä häm Bayqal küle tiräsendäge irken qır-dalalarda yäşäwçe qäbilä berläşmäläreneñ barısın da üzenä buysındıruğa ireşä. 1206 yılda Monğol aqsöyäkläre qorıltayında şul qäbilä beläşmäläreneñ "Böyek Xanı" dip iğlan itelä ("çıñğız" ataması Törkiçä "diñgez-tengiz" töşençäsenä täñgäl "böyek" mäğnäsen añlata dip uylanıla). Çıñğız xan eçke säyäsättä däwlät tözeleşen üzäkläterüne alğa sörä. İmperidäge eçke xoquq-tärtiplärne ğädäti qäğidälärne qanunlaştırıp (q. Yasa), xärbi-idärä reformnar ütkärä.
1209 yılda Tangutlar däwläte Si-Sia cirenä höcüm yasıy häm anıñ ğäskären tar-mar itä. 1211 yılda Tönyaq Qıtay bilämälärrenä basıp kerä häm 1215 yılda Xanbalıqnı yawlap ala. 1219-1221 yıllarda Urta Aziä däwlälären basıp ala. 1226-1227 yıllarda tangutlarnıñ si-Sia däwläten tämam üzenä buysındıruğa ireşä. Şul däwlätneñ başqalasın qamaw waqıtında kinät wafat bula.
Kaлып:Link FA Kaлып:Link FA Kaлып:Link FA Kaлып:Link FA Kaлып:Link FA Kaлып:Link FA Kaлып:Link GA


text:
#LiberateCrimea halqara cemaat areketiniñ faalleri fevralniñ 27-nde Mustaqillik Meydanında «Qırımnıñ Rusiye işğaline qarşı tirenüv kününe» bağışlanğan «Ukraina, unutma: Qırım işğal altında» aktsiyasını keçire.
Aktsiyanı canlı yayında Qırım.Aqiqat köstere.
Teşkilâtçılarnıñ aytqanına köre, aktsiyanıñ maqsadı – işğal etilgen Qırımda Ukrainağa sadıq qalğan qırımtatar halqı, yüz biñlernen ukrain ve yarımadanıñ diger millet vekillerine birdemlik köstermek.
Ukrainada salı künü, fevralniñ 26-nda, «Qırımnıñ Rusiye işğaline qarşı tirenüv künü» qayd etildi. 2014 senesi şu künü Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Şurası ögünde Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitingi olıp keçken edi. Miting iştirakçilerine qarşı Rusiye tarafdarları, hususan «Rus birligi» firqası çıqtı.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reberi Zair Smedlâyev iyül 28 künü onı ve Meclis yolbaşçılarını Qırımda Rusiye Taqiqat komitetiniñ idaresine çağırğanlarını bildire.
«Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl, Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reberi Zair Smedlâyev davet etile, bes-belli daa bir kimse, amma tam malümatnı şimdilik bilmeyim», – yazdı Smedlâyev Facebookta.
Onıñ fikrine köre, böyleliknen Meclis temsilcilerine ve faallerge Ankarada keçirilecek Bütündünya qırımtatar kongressine yol qapatacaq olalar
«2014 senesi fevral 26 işi boyunca kene peyda olğan şaraitler akimiyet tarafdarı olğan qırımtatar teşkilâtları azalarınıñ ricası ile bizge 2015 senesi avgust 1-2 künleri Ankarada keçirilecek Bütündünya qırımtatar kongressine qoşulmağa imkân bermemek tırışqanları manasında kelgendir», – yaza Smedlâyev.
«Bunın ile, böylece, bizge iyül 28 künü saat 14:30 Ahtem Çiygoznıñ işi boyunca keçirilecek mahkeme toplaşuvında iştirak etmek imkân bermeyler», – dey o.
Salı künü sorğuğa Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerov da davetlidir.
«Resmen fevral 26 işi, yani Ahtem Çiygoznıñ işi boyunca çağırdılar, iç olmağanda, Taqiqat komitetiniñ taqiqatçısı tarafından imzalanılğan celpnameni maña bergen FSB hadimleri öyle aytqanlar… Olar bizge Qırımdan çıqmağa fırsat bermeyceklerini de bildirdiler…», – yaza Ümerov Facebookta.
FSB ve Qırımda Taqiqat komitetiniñ idaresinden resmiy izaat berilmey.
II Bütündünya qırımtatar kongressi birinci kongress teşkil etilgeni kibi şekillene. Amma siyasiy şaraitleri endi başqa, qırımtatar halqınıñ temsiliy organları – Qurultay ve Meclis – Qırımda Rusiye akimiyeti tarafından basqı altında buluna, tanılğan yetekçiler Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov Qırımdan sürgün etilgen, Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz Aqmescit SİZOsında qapalı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ bazı azalarına qarşı cinaiy işler açıldı.
Malüm olğanı kibi, Qırımnıñ Rusiye akimiyeti Ankarada (Türkiye) avgustnıñ başında keçirilecek Bütündünya qırımtatar kongressi ile bağlı qasevetini endi defalarca bildirdi.


text:
Pekiñda Rusiä häm Qıtay prezidentları berniçä kileşü imzaladı
Biredä Qıtay prezidentı Hu Cintao belän Rusiä perzidentı Vladimir Putin berniçä kileşü, şul isäptän Yıraq Könçığışta ike il arasındağı däwlät çikläre turında kileşü imzaladı. Qıtayğa 3 köngä kilgän Putin çiklärne bilgeläw turındağı bu kileşü 40 yıl buyı däwam itkän bäxäslärgä noqta quya dide. Urtaq belderüdä, Qıtay Rusiäneñ Dönya Säwdä Oyışmasına quşıluın yaqlıy. Bu deklaratsiädä şulay uq ike yaqnıñ da Korea yarımutrawınıñ atom-töşennän azat buluın yaqlawı, terrorçılıqqa, separatizmğa qarşı köräşü kiräklege turında äytelä. Qıtay däwlät neft' şirkäte belän Rusiäneñ Gazprom şirkäte Qıtayğa tabiği gaz qudıru turında kileşü imzaladı.


text:
BM Baş Assambleyasınıñ 75-inci sessiyasınıñ kün tertibine «Vaqtınca işğal etilgen Ukraina topraqlarındaki vaziyet» kirsetildi. Bu aqta Ukrainanıñ BM daimiy temsilciligi bildirdi.
«New Yorktan güzel haberler! Ortaqlarımızğa BM BA 75-inci sessiyası kün tertibiniñ leyhasına vaqtınca işğal etilgen topraqlardaki – Qırım ve Donbastaki – vaziyetni kirsetkenleri içün minnetdarmız. «Anda yoqmız» ve «Qırımbizim» laflarına berecek cevabımız bar», – dep yazdı Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar Twitterde.
Ukrainanıñ BM temsilciligi Qırım ve Donbas meselesiniñ BM Baş Assambleyasınıñ kün tertibine kirsetilmesine qarşı çıqqan memleketler cedvelini aydınlattı.
Olarnıñ arasında: Ermenistan, Beyazrusiye, Burundi, Komorı, Kuba, Qıtay Halq Demokratik Cumhuriyeti, İran, Qazahistan, Myanma, Laos, Nikaragua, Filippinler, Rusiye, Sırbistan, Sudan, Suriye, Zimbabve.
Emine Ceppar, Ukraina Tış işler nazirligi Qırımnen bağlı yañı qarar leyhalarını BM Baş Assambleyasına berecek ola, dep bildirdi.
İyülniñ başında BM insan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bachelet Qırımdaki insan aqları vaziyetine dair maruzanı taqdim etip, yarımadada işkence qullanıla ve söz serbestligi sıñırlanıla, dep bildirdi.
Rusiye Tış işler naziri Sergey Lavrov işğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı aqqında laflar uydurıla, dep bildirgen edi.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi muavini İlmi Umerov dey ki, Qırımda ticaret ile yalıñız Rusiye akimiyetine riayetkâr olğanlar ile oğraşa bile.
Böylece o ATR telekanalınıñ saibine ait olğan şirketlerdeki tintüvlerni izaatladı.
«Esas maqsat – ziyade qorquzmaqtır. Rusiyede er kes qorqu içinde yaşamaq kerek. Başqace tüşünmek ya da riayet etmemek – mümkün olmağan «itişam»dır. Ticaret ile oğraşmaq ve inkişaf emtek – «riayetkâr»larnıñ fırsatıdır.
FSB ve Rusiye qorquzuv taktikasını qullanıp, Qırımdan daa da çoq insannı quvmağa tırışa»,– yaza o Facebookta.
«Eminim, qırımtatar halqına ileride de Qırımda Rusiye qanuniyetini tanımamaq içün sabır ve idraq yeter, Ukraina terkibinde qırımtatar muhtar cumhuriyeti içün küreş ise devam etecek...», – dey o.
Saba noyabr 2 künü Qırımda ATR qırımtatar telekanalınıñ saibi Lenur İslâmov ana-babasınıñ evinde tintüv keçirildi. Moskvada yaşağan İsâlmovnıñ tatası Lenaranıñ evini de tinteyler.
Qırım uquq qoruyıcı organlarınıñ işbu sebepten resmiy izaatları şimdilik yoqtır.
Aynı zamanda, Qırımnıñ Devlet milletler komitetiniñ başı Zaur Smirnov RİA Krım neşirine aytqanı kibi, İslâmov «Rusiyege qarşı ekstremist faaliyeti içün cevap bermeli».
Rusiye Merkeziy bankı saytında ATR telekanalınıñ saibi, iş adamı Lenur İslâmovnıñ «Just Bank» şirketiniñ bank ameliyatlarınıñ keçirilmesine litsenziyanıñ qaytarılması aqqında malümat peyda oldı.
Şimdi İslâmov qıtaiy Ukrainada yaşay ve sentâbr 20 künü başlanğan Qırım qamaçavınıñ teşebbüsçilerinden biri ola.


text:
Jaqcılıq Üşkempirov,
grek-rïm kürecinen Mäckew Olïmpïadacınıñ çempïonı, Eñbek Eri:
El Täwelcizdiginiñ 26 jıldığı ayacında Memleket bacşıcınıñ Jarlığımen Qazaqctan Recpwblïkacın ékonomïkalıq, älewmettik-gwmanïtarlıq damıtwdağı aca üzdik jetictikteri üşin joğarı därejeli erekşelik belgici canalatın «Qazaqctannıñ Eñbek Eri» atağımen birneşe adam marapattaldı. Onıñ işinde dañqtı jerlecimiz, grek-rïm kürecinen 1980 jılı Mäckewde ötken Olïmpïada oyındarınıñ çempïonı, «Jaqcılıq» şarwa qojalığınıñ bacşıcı Jaqcılıq Üşkempirov te bar. Atı añızğa aynalğan jerlecimizdi Elbacı qabıldap, aca joğarı ataqpen marapattağan bette Jaqcılıq Üşkempirovke jedel xabarlacıp, az-kem tildecken edik.
– Jaqcılıq ağa, «Qazaqctannıñ Eñbek Eri» atanğanıñız quttı bolcın! Bul cizdiñ ölşewciz eñbegiñizge berilgen ädil bağa dep bilemiz. Memleket bacşıcı aca joğarı nagradanı tapcırğan cätte qanday küyde boldıñız?
– Raxmet aynalayın! Aldımen twğan jerdiñ azamattarına cälemimdi jetkiziñizder. Qudayğa şükirşilik etemin. Bäri de atıñnan aynalayın azattıqtıñ arqacı ğoy. Täw eter Täwelcizdigimizdiñ arqacında ocınday ataqqa layıq dep tanılıp jatqanıma qwanıştımın. Elbacınıñ meni marapattap, qurmet körcetip jatqanı – cportqa körcetilgen qurmet dep bilemin. Ärdayım alaqanına calıp: «Jaqcılığım!» dep ayalap kele jatqan elime rïzamın. Iltïpat körcetip, quşaq jayıp qarcı alıp jüretin Jambıl jurtşılığına, twğan jerime bacımdı ïemin. Bul marapattıñ mağan berilgeni – qazaq cportınıñ bedeli. Meniñ ocınday ataqtı alğanımdı körgen cporttağı ini-qarındactarım, büldirşinder qanattanatını, ıntalanatını cözciz.
Col jactar keyin eliniñ atın älemdik deñgeyde tanıtıp, kök bayrağımızdı kökte jelbiretetinine bek cenimdimin. Quday col künge jetkizcin! Bügin cporttıñ juldızı janğan kün. Xabarlacıp, quttıqtap jatqandarıñız üşin tağı da raxmetimdi jetkizgim keledi.
– Qazaq «Twğan jerge twıñdı tik!» dep jatadı ğoy. Ağa, tayawda ğana Elbacınıñ «Bolaşaqqa bağdar: rwxanï jañğırw» attı bağdarlamalıq maqalacınıñ ayacında öziñizdiñ twğan jeriñiz – Bayzaq awdanındağı Dïxan awılına cport keşenin calıp beretiniñizdi aytqan ediñiz…
– «Ärkimniñ twğan jeri – Mıcır şäri». Biz twğan jerimizdi, awılımızdı körkeytw üşin ayanbay eñbektenwimiz kerek. Elbacı maqalacınan twındağan «Twğan jer» bağdarlamacınıñ mäni biz üşin tım tereñde jatır. Dïxan awılına, quttı mekenime ärdayım qolımnan kelgenşe qolğabıc etwge äzirmin. Aldağı waqıtta cport keşenin calıp beretinim twralı aytqanım rac. Quday qalaca, ol oydı ic jüzinde jüzege acıratın bolamın. Qacïetti ölkemizden tulpar minip, tw uctaytın, eldiñ mereyin tacıtatın çempïondar köptep şıqca dep armandaymın.
– Jaqcılıq ağa, Elbacınıñ aldında öz armanıñızben bölickeniñizdi türli cayttardan oqıp qaldıq. Odan özge de armanıñız bar şığar. Külli qazaq cizdi qazaq oğlandarı aracınan şıqqan Tuñğış Olïmpïada çempïonı dep qadir tutadı. Degenmen, öziñizden keyin qazaq klaccïkterinen Olïmpïada çempïonı şıqqan joq. Izimdi bacqan bir inim şıqca dep oylaytın bolarcız?..
– Ärïne, ärïne. Men ocı armannıñ jeteginde kele jatqanıma mine, 37 jıl boldı. Quday qalaca, izimdi bacatın, qazaq grek-rïm küreciniñ älewetin älemge tanıtatın cayıpqıran da ortamızdan şığatın şığar. Col kündi cizdermen birge körgim keledi. Uzaq küttik qoy. Grek-rïm kürecinen aldağı jıldarı Olïmpïada çempïonı şığıp jatca, bul qazaqqa ülken olja bolar edi.
– Äñgimeñizge raxmet!
Cuxbattacqan Tabïğat ABAÏLDAEV.


text:
Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi oktâbrniñ 8-nde sentâbrniñ 4-nde Aqmescitteki FSB binası ögünde «toplaşuvda» iştirak etkeni içün qırımtatarı Raim Seythalilovğa 3 biñ ruble para cezasını berdi.
«Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi haber etkenine köre, mabüs tıqanıqlıq sebebinden keç qalğanı içün esnasqa alınmadı, 3 biñ para cezası aqqında haberni diñlevlerden soñ mahkeme vekili berdi.
Faallerniñ malümatına köre, sentâbrniñ 4-nde Seythalilov o vaqıt haber alınamağan ağa-qardaş Ahtemovlarnıñ qorantalarına qoltutmaq içün Aqmescitteki Franko bulvarında FSB binası ögünde bulundı.
Daa soñra anda OMON hadimleri keldi. Olar onı Rusiyeniñ Memeriy uquq bozuvları kodeksiniñ 20.6.1 maddesine istinaden («Fevqulâde vaziyet telükesi olğanda areket etüv qaidelerini bozuv») tuttı.
Rusiye polisi sentâbrniñ 4-nde Rusiye FSBsiniñ binası ögünde tutulğan qırımtatarlarğa qarşı 58 memuriy protokol tizdi.
Anğara köyündeki «gaz borusında diversiya» davası
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Olar arasında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. Eki doğmuş qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar eki ayğa apiske alındı, Azizniñ babası Eskender Ahtemov 10 künge apiske alındı. Asan Ahtemovnıñ qardaşı Arsen 15 künge apiske alındı. Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı eki ayğa – noyabrniñ 4-ne qadar apiske aldı. Nariman Celâl bütün qabaatlavlarnı inkâr ete.
Sentâbrniñ 7-nde TASS Rusiye malümat agentilgi Rusiye FSB-sine atfı etip, Aqmescit civarındaki Anğara (Perevalnoye) köyü yaqınlarında gaz borusında diversiya yapqanından şübheli sayılğanlar qabaatını itiraf etkenler, dep bildirdi. FSB yayınlağan videoda eki ekrek kimden talimat alğanlarını ve Anğara köyünde gaz borusınıñ patlatılmasını nasıl teşkil etkenlerini tafsilâtlı aytıp berdi.
FSB, diversiyanı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi teşkil etti, dep israr ete.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ baş istihbarat idaresi Rusiye FSBsiniñ qabaatlavını «bir maqsadı olğan provokatsiya» olaraq köre.
Ukraina akimiyeti qırımtatar faalleriniñ tutuluvı ve apiske alınuvını avgustnıñ 23-nde Kyivde keçirilgen «Qırım platformasınıñ» sammitinen bağlay.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Qırımda insanlarnıñ apiske alınması sebebinden BM İnsan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bacheletke muracaat etti.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımdaki faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler ve tutuvlardan soñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası cinaiy tahqiqat başlattı.


text:
Polşa 3 atom elektr stantsiyäsın töziyäçäk
Polşa Baş ministrı Mateuş Moravetskiy ileneñ atom energiyäsı programması kısalarında tuplam 6 reaktorga iyä 3 atom elektrostantsiyäsın salaçagın äytte
Polşanıñ “PAP” häbär agentlıgına kürä, Mateuş Moravetskiy energiyä kurkınıçsızlıgı öçen atomnıñ möhimlegenä basım yasadı.
Moravetskiy, atom stantsiyäläreneñ ileneñ bazardan häm bircadan bäysez buluın täemin itäçägen belderep: "Tuplam 6 reaktorga iyä 3 atom elektrostantsiyäsen töziyäçäkbez”, - dide.
Atom energiyäsına salıngan kapitalnıñ Polşanıñ yañartıla alıngan energiyä çıganakların kamilläştermäyäçäge mäğnäsenä turı kilmäüen citkerüçe Moravetskiy: "Läkin bügen kümer belän täemin itelgän totrıklı energiyäga ihtıyacıbız bar”, - dip belderde.
Polşanıñ berençe atom elektr stantsiyäsınıñ Amerika Kuşma Ştatlarında urnaşkan “Vestinghouse Electric Company” isemle atom energiyäsı şirkäte tarafınnan salınaçagı 28nçe üktäbrdä iğlan itelgän ide.
Tözeleşe 2026nçı yılda başlanaçak atom elektr stantsiyäsında berençe reaktornıñ 2033nçe yılda eşli başlauı kötelä.
Polşa ikençe stantsiyä öçen isä Könyak Koreya belän bu ilneñ başkalası Ceuldä yahşı niyät kileşüen imzaladı.
Polşanıñ “ZE PAK” energetika şirkätennän yasalgan belderügä kürä, kileşügä Könyak Koreya atom elektr stantsiyäse operatorı bulgan “Korea Hydro & Nuclear Pover Co” belän “PGE” häm “ZE PAK” kul kuydı.


text:
Qırım uquq qoruyıcı gruppasınıñ malümatına köre, Qırım Rusiye ükümetiniñ Emek ve içtimaiy qoruv nazirligi Qırım akimiyetiniñ icraiy organlarından işçiler – Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları aqqında malümatnı toplamağa talap etti.
Uquq qoruyıcılarnıñ malümatına köre, Qırım nazirligi Rusiye Emek nazirliginiñ mektübine esaslana, kopyasını aşkâr ete.
«Türkiye vatandaşlarınıñ celp etilmesi boyunca telkiflerniñ berilmesi aqqında» mektübinde nazirlik Qırım icraiy komitetlerinden Türkiye vatandaşları çalışqan teşkilâtlardan sorav mektüplerini toplamağa talap ete.
«Toplanılğan malümat arasında: 2016 senesiTy kerek olğan hadimlerniñ, şu cümleden Türkiye vatandaşlarınıñ ve işçilerniñ – Türkiye vatandaşlarınıñ miqdarı. Böyle malümatnı Rusiye prezidentiniñ 2015 senesi noyabr 28 kününden № 583 «Rusiye Federatsiyasınıñ milliy havfsızlığınıñ teminlevi boyunca tedbirler ve Rusiye Federatsiyası vatandaşlarınıñ cinaiy ve diger qanunsız areketlerinden qoruvı ve Türkiye Cumhuriyetine qarşı mahsus iqtisadiy qararlarnıñ alınması aqqında» qararına esaslanıp toplaylar», – denile beyanatta.
Qırım uquq qoruyıcı gruppasınıñ reberi Olga Skripnik aytqanı kibi, işbu emir Türkiye vatandaşlarını iş tapuvı ve «mirgatsion» vesiqalarnıñ elde etüvi ceetinden ayırım yapuvını nazarda tuta.
«Kelecek sene Türkiye vatandaşlarınıñ iş faaliyeti içün vesiqalarnıñ berilmesi bayağı sıñırlanacaq. Qırımda, iqtisadiy saadan ğayrı, Türkiye vatandaşları tasil, medeniyet ve din saasında çalışa edi, islâm cemiyetiniñ vekilleri içün emiyeti büyük edi» – dedi Skripnik.
Gruppanıñ idarecisi Vissarion Aseyev dey ki, Qırımda böyle qararlarnıñ kirsetilmesi qırımtatarlarnıñ aqlarını da boza.
«Qırımda yaşağan ve çalışqan Türkiye vatandaşlarınıñ çoqusı qırımtatarlarıdır, Rusiye akimiyetiniñ Qırımda Türkiye vatandaşlarına nisbeten areketi neticesinde, Türkiye vatandaşları olğan qırımtatarlar tamır halqı temsilcileri kibi qavmiy Vatanında bulunmağa imkânından marum qalır» – dey Aseyev.
Qırımnıñ Emek ve içtimaiy siyaseti nazirliginiñ ya da Qırımnıñ Rusiye ükümeti vekilleriniñ bu aqta resmiy izaatı yoq.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin noyabr 28 künü Türkiye Cumhuriyetine qarşı sanktsiyalarnı kirsetecek fermannı imzaladı. Bunıñ ile yanvar 1-den Rusiye ve Türkiye arasında vizasız rejim lâğu etile, Rusiye Federatsiyası vatandaşlarına ise Türkiye Cumhuriyetiniñ ziyaretinden vazgeçmege tevsiye etilgen.
Moskva ve Ankara arasında munasebet Rusiyeniñ Suriye cenkine qarışmasından soñ bozulmağa başladı. Noyabr 24 künü Rusiye arbiy uçağı Türkiye ava boşluğına kirgeni vaqtında urıp tüşürilgeninden soñ işbu munasebetler daa da kergin oldı
Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksenov yarımada ükümeti tarafından Türkiyege qarşı kirsetilecek cezalar aqqında bildirdi.


text:
«Bu sene iyün 20-ne qadar Aqmescitte eñ kerekli 23 aşayt malından 17-siniñ fiyatı eksildi, Keriçte – 15, Canköyde – 11, Yaltada – 9. Fiyatlarnı eksiltüv işi iqtisadiyat inkişafı ve ticaret Nazirligi tarafından cumhuriyet prokuraturası ile birlikte keçirile», – dep qayd etti Verba.
Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov er kün fiyatlarnı teşkermege avale etip, fiyatlarnı arttıracaq iş adamlarını cezalamağa vade etti.
Qırım iqtisadiyat «naziri» Rusiye fiyatları Ukraina fiyatlarından 100%-ğa qadar yüksek olğanını tanığan edi. Rusiyede insan aqları boyunca vekâletli Ella Pamfilovanıñ malümatına köre, Qırımda aşayt malları, ilâc fiyatları, em de işsizlik seviyesi arta.
Qırım «iqtisadiyat inkişafı ve ticaret nazirligi» işğal etilgen yarımada tükânlarında fiyatlarnıñ foto- ve video nezareti başlanğanını bildirdi.
Ticaret ağlarını nezaret taqımlarğa yardım etmege ve keder etmemege çağırdılar.


text:
Aqyarda ücüz ukrain mahsulatı yoq olmaqta. Onıñ yerinde olğan Rusiye mahsulatı müşteriler içün paalığa tüşe.
Bunı Qırım.Aqiqatqa yerli sakinler bildire.
Şu cümleden, Aqyarlılar aytqanı kibi, başta tükânlarda ukrain süt mahsulatı, qıta ile bağı olğan bazı tükânlarda daa qalğan penirden ğayrıdan, yoq oldı.
«Şimdilik yerli tükânlarda tez bozulğan ukrain süt mahsulatını tapmaq mümkün degil: temin eticiler ukrain süt mahsulatını Qırım ya Krasnodar palı mahuslatına deñiştireler», – deyler aqyarlılar.
Erkekler aprelde Aqyar tükânlarında ücüz ukrain birası yoq olmağa başlağanını qayd eteler.
Aqyarnıñ «Lötçiki» mikrorayonında yaşağan 50 yaşında Vladimir aytqanı kibi, yaqında «Çernigovskoye» ukrain birasını satın ala edi ve işbu içkiniñ diger türleri de bir litra içün 70-75 rublege satıla edi. Şimdi ise tükânlarda esasen Krasnodar birası satıla, eñ ücüzi – litr içün 100-120 ruble.
Umumen, erkeklerniñ aytqanı kibi, Rusiye içkisi, raqı, misal içün, ukrain alkogolinden bayağı paalıca.
Aqyar tükânlaırnda ukrain istisalcınıñ küpre (pirniç, tüy, qara boğday, cılap), mineral suvnı («Morşinskaya», «Prozora», «Polâna kvasova») daa tapmaq mümkün, çarşılarda – Herson almaları satıla.


text:
Martnıñ 16-sı, cuma künü, Kreml nezaretindeki Aqmescit Merkeziy rayon mahkemesi «26 fevral işi» boyunca taqiqatını bitirdi. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa advokat Edem Semedlâyev ikâye etip berdi.
«Men vesiqalar tercimansız tizilgeni sebebinden sorğulav protokolını alıp taşlanması içün muracaat ettim. Advokat Aleksandr Solodkov fevralniñ 26-sındaki vaqialar aqqında Sergey Aksönov bergen intervyusınıñ seyir etilmesini rica etti. Mahkeme ekisini de red etti. Mahkeme taqiqatı bunen yekünlendi», – dedi advokat.
Onıñ sözlerine binaen, nevbetteki oturışuv martnıñ 28-ne tayinlengen.
2015 senesinde bir gruppa qırımtatar faallerine qarşı, 2014 senesi fevralniñ 26-sında Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutmaq maqsadınen yapılğan mitingde iştirak etkenleri içün mahkeme başlatıldı. Olar kütleviy nizamsızlıqlarda iştirak etkenlerinde qabaatlandı.
Daa soñra mahkeme «26-nci fevral işi»ni ekige ayırdı: qırımtatar milliy areketiniñ liderlerinden biri Ahtem Çiygoznıñ işi, davanıñ diger figurantları olğan Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov ve Eskender Nabiyevniñ işinden ayırıldı.
Rusiye akimiyeti oktâbrniñ 25-nde Qırımda mahküm etilgen Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavinleri Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerovnı azat etip, Türkiyege teslim etti. Daa soñra Umerov ve Çiygoz Kyivge keldiler.


text:
Advokat Edem Semedlâyev, Qırım.Aqiqat içün bergen izaatta, ukrain faaliyetçisi Volodımır Baluh «açlıqnı muqaytlıqnen qullanmaq» kerek, çünki apis etilüv yerlerinde açlıq – pek telükeli bir narazılıq çeşitidir, dedi.
Semedlâyev: «Açlıqnı muqaytlıqnen qullanmaq kerek, neticede insan sağ ve sağlam qalmaq kerek. Volodımır Baluh endi pek çoq vaqıttan berli açlıq tuta. Hatırlayım ki, (Rusiyede mahküm etilgen Qırım sakini – QA) Ruslan Zeytullayev açlıq ilân etkende, bilgenimiz kibi SSCB vaqtında apishanede açlıq tutqan (Ukraina halq deputatı, qırımtatarlarnıñ lideri – QA) Mustafa Cemilev onı bundan vazgeçire edi. Umüt etem ki, Baluh içün de, onı, ömürini saqlamaq kerek olğanında qandıracaq insanlar tapılır», – dep añlattı.
Onıñ aytqanına köre, mabüsler açlıqnı soñki çare olaraq qullanalar.
Advokat: «Ğayet telükeli olğan bu adımnı, yalıñız qanunsızlıqqa qarşı başqa imkânlar qalmağanda saylaysıñ. Bunuñ kibi de bu, eşitilmek, dünya toplulığınıñ diqqatını çekmek teşebbüsidir. Kene de Ruslan Zeytullayvniñ açlığı misalinde –o, işniñ ketişatını deñiştirmedi, lâkin Ruslan, böyle etip, bütün dünyağa öz işini bildirdi», – dep ilâve etti.
Baluh, Aqmescit tahqiqat izolâtorında mart 19-da ilân etken muddetsiz açlıqnı tutmağa devam ete.
İlhaq etilgen Qırımda mahkeme Baluhnı, arbiy yedekler saqlağanında qabaatlı tanıp, 3 yıl ve 5 ay muddetine koloniya-qasabada azatlıqtan marum etilmesi ve ondan ğayrı 10 000 ruble (qararnen 4600 hrivna) miqdarında cöreme tölemesine dair uküm çıqardı.
Faaliyetçige qarşı ekinci cinaiy iş Aqşeyh (Razdolnoye) qasabasındaki muvaqqat tutuluv izolâtorınıñ rehberi Valeriy Tkaçenkonıñ arizası esasında açıldı. O, Baluh onı kötekledi, dep iddia ete. Aynı zamanda faaliyetçi ve onıñ imayesi, Tkaçenko özü oña ucüm etkenini bildireler.
Mart 19-da Kremlniñ kontroli altında olğan Aqşeyh rayon mahkemesi Volodımır Baluhqa 2018 senesi iyün 19-ğa qadar tevqif etilüv şeklinde sıñırlav tedbirini sayladı.
Mart 28-de Ukraina Tış işleri nazirligi Baluhnıñ deral azat etilmesini talap etti.
Rusiye FSBsi Volodımır Baluhnı 2016 senesi dekabr 8-de yaqaladı. FSB hadimleri Volodımır Baluh yaşağan evniñ tavanında 90 patron ile bir qaç trotil şaşkasını taptılar, dep iddia ete ediler.
Baluhnıñ imayesi ve aq-uquq qorçalayıcıları, onıñ Ukraina vatanperveri olğanı sebebinden – eviniñ azbarında Ukraina bayrağı olğanı içün repressiyalar qurbanı olğanını iddia eteler.


text:
Ukrainada Vladimir Leninniñ tahminen 1,5 dane eykeli sökülip alındı, dep bildire mayısnıñ 20-nde siyasiy repressiya qurbanları hatırası Kününe bağışlanğan tedbirde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko.
«Ukrainanıñ kommunistik ve milliy-sotsialistik rejimlerni takbih etüv qanunı esasında 52 biñ dane meydan ve soqaq, aman-aman biñ dane meskün yerlernıñ adı deñiştirilgen edi. Tek Lenin eykelleriniñ tahminen 1,5 biñ danesi sökülip alındı. Repressiya ve millionlarnen insanlarnıñ yoq etilüvinde qabaatlı olğan kommunist firqası eninde-soñunda yasaqlandı», – dedi Poroşenko.
O, 2013 senesiniñ soñunda «Ukraina haritası Sovetler Birligi Kommunist firqasınıñ tarih kitabındaki illüstratsiya kibi körüne edi» dep saya.
2015 senesi aprel ayında Ukraina Yuqarı Radası kommunist ve totalitar natsist rejimlerni, olarnıñ propagandası ve timsalleri yasaqlağan devlet qanun leyhasını qabul etti. Qabunğa binaen, Ukrainada natsizm, millitçi-sotsializmniñ timsalleri ve propagandası, bu degerliklerniñ, natsist ve faşist gruppalarnıñ er angi bir faaliyeti yasaqlandı.
2018 senesi fevral ayında Ukraina milliy hatıra institutınıñ müdiri Volodımır Vyatroviç Ukrainada kommunizmden qurtuluv esnası bitti dep bidirdi.


text:
Aqmescitte oktâbr 21, cuma künü «Fes» art-merkezinde qırımlı tarihçi, yazıcı ve TV alıp barıcısı Oleksa Gayvoronskiyniñ «Qırım Yurtu» kitabı taqdim etildi. Bunı Facebookta «Bizim balalar» birleşmesiniñ Şura azası Elzara İslâmova bildirdi.
«Bügün «Fes» Art-merkezinde sıcaq, aman-aman aile müitinde Oleksa Gayvoronskiyniñ «Qırım Yurtu» kitabınıñ taqdim merasimi ötkerildi. Bu ğayet meraqlı, çoq renkli resimlernen yaraştırılğan kitap, qırımtatarlar ve Altın Ordu ve Qırım Hanlığınıñ devirinen meraqlanğan er biri içün taze ava yutumı kibidir», – yazdı İslâmova.
«Qırım Yurtu» kitabınıñ müellifi Oleksa Gayvoronskiy Facebookta yazdı ki, kitapnıñ taqdim merasimini o «umumiy ev ile birleştirilgen köydeşlerniñ körüşüvine» beñzetti.
«Bügün «Qırım Yurtu» dünya yüzüni körgeni, daa ziyade, köydeşler körüsüvini hatırlattı: umumiy ev ve umumiy taqdir ile birleştirilgen insanlarnıñ büyük, «aileviy», sıcaq bayramı. Bizim vaziyetimizde böyle bir umumiy ev ve taqdir bizim «Qırım yurtumız» oldı – bu dünyada daa bizim artımızda qalğan soñki diyar. Bizim başqa baracaq yerimiz yoq, eñ bozğun avada bile. Atta Mars avası olsa da», – yaza tarihçı.
Kitapnıñ taqdim merasimine Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini İlmi Umerov onıñ qızı Ayşe Umerova keldiler.
«Oleksanı bilip ve onıñ bütün evelki kitaplarını oqup, bu da – nevbetteki şaheser olğanında iç te şübelenmeyim. Çünki onıñ er bir kitabı – bu kerçek Qırım tarihınıñ boşluqlarını toldurmaq içün ğayet emiyetli olğan ve ağır yapılğan iştir», – yazdı Umerova.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Tatarçağa däwlät statusı birelüeneñ berençe adımı
Qazan qaytawazı - 06
"Qazan qaytawazı" tapşıruı. 19.03.2016
Qazandağı xäbärçebez Raynur Şakir äzerlägän tapşıruda soñğı ike atnada Tatarstanda bulıp uzğan çaralarğa küzätü täqdim itelep, tatar häm törki dönyanı yaqınnan qızıqsındırğan ähämiyätle waqiğalar iskä töşerelep uzıla.
“Qazan qaytawazı” tapşıruınıñ tawış cıyılması biredä.
Tapşıru tekstınıñ kiril variantı.
Fotosürät intertat.ru säxifäsennän alındı.
Bäyläneşle xäbärlär
Bügen Tatarstan bayrağı köne
Monnan 31 yıl êlek Tatarstan cömhüriyäte parlamentı älege däwlät simvolın qabul itte


text:
Mahkemeler, Qırımdaki terroristik ve ekstremistik maddeler boyunca açılğan cinaiy işlerni prokuraturağa taqiqatqa tekrar-tekrar yollay, çünki «qanun bozuvları» qayd etile.
Böyle bir fikirni advokat Ayder Azamatov sentâbrniñ 29-nda «Qırım birdemliginiñ» toplaşuvında seslendirdi.
«Keçken afta «tabliglerniñ işi» boyunca ilk mahkeme oturışuvı keçirildi, mahkeme, «qanun bozuvlarını» qayd etip, davanı prokurorğa qaytarmağa qarar aldı. Mahkemeler tarafından bir tendetsiya olğanını körem. Mahkemeler er aynı hatalarnı körip, olarğa köz yummaqtan bezdi», – dedi Azamatov.
O, Yaltadaki ve Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir davalarını» örnek olaraq ketirdi. Rostov-na-Donu şeerindeki Şimaliy-Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi olarnı da prokuraturağa taqiqat tekrar keçirilsin dep yolladı.
«Mahkemeler, taqiqat aynı cinaiy işlerni uydurğanını körip, olarnı baqmaqtan vazgeçmege başladı. Ümüt etem ki, bunıñ sayesinde bir sıra dava dağılır ve bir daa mahkemege qaytmaz», – dep qoştı advokat.
Avgustnıñ 10-nda Rusiye nezaretindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir işi» iştirakçileriniñ apis muddetini uzattı. Server Zekiryayev, Marlen Asanov, Ernes Ametov ve Memet Bilâlov oktâbrniñ 9-na qadar SİZOda qalacaqlar.
2017 senesiniñ oktâbr ayında Rusiye telükesizlik hadimleri Bağçasaraynıñ altı sakinini tutıp alğan edi. Bular – Timur İbragimov, Marlen Asanov, Memet Belâlov, Seyran Saliyev, Server Zakiryayev ve Ernes Ametov. FSB olarnı Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ azaları olğanında qabaatlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta. Amma bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullar qullanğanını inkâr ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etken edi.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
İran vise-prezidentı Ali Abtani xökümättän kitä
İrannıñ bilgele reformaçılarınnan berse, vice prezident Mohammäd Ali Abtani, xökümättän kitüe turında belderde. İSNA mäğlümat agentlığına Abtani, monnan soñ üz wazifaların başqara almawın, parlamentnı üz kontrolenä alğan konservativ köçlär belän eşläp bulmağanın äytte. Anıñ wazifasınnan kitüen äle prezident Mohammäd Khatami raslarğa tieş. Abtani'nıñ bu belderüne yasağançı ber kön qala, parlament, şulay uq reformaçılar yaqlı transport ministrı Ahmad Xoramnı korrupsiädä ğayepläp urnınnan quğan ide.


text:
Rusiye muhalifi, santıraç oyunı boyunca dünyanıñ 13-nci çempionı Garri Kasparov eger de dünya siyasetçileri Ukraina Donetsk vilâyetinde yolcu uçağınıñ felâketinden evel olğan vaqialarğa başqa munasebette bulunsa ediler, işbu qaza olamaz edi dep tüşüne. Şu cümleden, Kasparov Rusiyeniñ Qırım işğalini hatırlattı.
Bunı Kasparov Twitter saifesinde yazdı, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Daima olğanı kibi, quvetsizlikniñ fiyatı arta. Eger de Qırım işğaline munasebet başqa olsa edi, bazı insanlar ölgen olsa da, bu felâket olmaz edi»,– dey o.
Saat 16.20 Kiyev ve Rostovdaki topraq üstü hızmetleriniñ «Kuala-Lumpur-Amsterdam» ava seferinen bağı üzüldi. Uçaq Donetsk vilâyetiniñ Torez şeeri yanında tüşürildi. Uçaqta 295 insan elâk oldı, olarnıñ arasında eyyetniñ 15 hızmetçisi. Birazdan qurbanlarnıñ sırasına üç qundaq balanı da kirsettiler.
Yolcularnıñ yarısı – 154 insan – Niderlandı vatandaşı ola. Bunıñ ile uçaqta 27 Avstraliya, 23 Malaziya, 11 İndoneziya ve Büyük Britaniya, Almaniya, Belgiya, Fillippinı, Kanada vatandaşı bar edi.


text:
Poloniya devlet başı Ancey Duda, eki kişiniñ ölümine sebep olğan raketa qazası "aselet yapılğan yücüm degil, "ökünçli qaza" kibi körüne, dep bildirdi.
"Bunıñ Poloniyağa qarşı aselet ücüm olğanına dair alâmetler yoq. Bu ğaliba Rusiyede yapılğan S-300 raketası edi. Amma şimdilik bu raketanıñ Rusiye tarafından uçurtılğanına dair delillerimiz yoq", - dedi Duda.
O, "yazıq ki, Poloniya topraqlarına tüşken raketa ava mudafaası sistemasınıñ olğanına dair bir çoq alamet bar", dep qoştı.
Poloniyanıñ baş naziri Mateuş Moravetskiy «buhran vaziyeti sebebinden» ükümetniñ telükesizlik ve mudafaa komitetiniñ acele toplaşuvını çağırdı, dep bildirdi Poloniya ükümetiniñ matbuat kâtibi Petr Müller. O, «teşkerilmegen malümatnı derc etmemege» çağırıp, izaatlar toplaşuvdan soñ olacaq, dep qoştı.
Rusiye ordusı noyabrniñ 15-nde Ukrayınağa qarşı tahminen yüz raketa attı. Bu oktâbrniñ 10-nda Qırım köpründe olğan patlavdan soñ atılğan raketa sayısından çoq oldı, dep haber etti Ukrayına Arbiy-ava quvetleriniñ matbuat kâtibi Yuriy İgnat milliy telemarafon yayınında. Oktâbrniñ 10-nda Rusiye Ukrayınağa 84 raketa attı.
Ücüm neticesinde Ukrayına şeerleriniñ bir qısmı ışıqsız qaldı.
Poloniyağa tüşken raketalar Rusiyege aitmi ve bugün Ukrayınanıñ energetika infrastrukturasına qarşı qullanıldımı ya da ava mudafaa vastaları ola – şimdilik belli degil. Poloniya – NATO azası; Rusiye Ukrayınağa qarşı büyük ücüm başlatqanından ilk sefer raketalar Poloniyağa tüşti.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
AQŞ prezidenti Donald Tramp pen Franciya prezidenti Olland 28 qañtar telefonda tildesti. Dialog barısında qauipsizdik, terrorizmge qarsı küresu, bosqı..
Qırğız Prezidenti Almazbek Atambaev jañartılğan koncstuciyağa qol qoydı. Bwl konsituciya ötken jıldıñ 11 jeltoqsanında referendum ötkizilgennen keyin ..
AQŞ prezidenti Donald Tramp Süriyadan keletin bosqındardı qabıldaytın programmanı tübegeyli toqtattı. Bwl turalı ria.ru habarlağan bolatın. «Süriyadan..
Esteriñizde bolsa, osı aptanıñ basında AQŞ Trans-Tınıqmwhit Intımaqtastıq kelisimnen (TPP) bas tartatındığı jariya bolğan edi. Älem ekonomikalıq ösimi..
Şeşenstan prezidenti Ramzan Qadırov policeylerge jäne äskerilerge zañsız qarulanğan adamdarğa qarsı eskertusiz oq atuğa rwqsat berdi. Bwl jöninde "Kav..


text:
Aqmescitte oktâbr 26 –da 2014 senesi fevral 26 künü olğan «kütleviy nizamsızlıq» cinaiy işniñ çerçivesinde yaqalanğan qırımtatar faali Ali Asanovnıñ işi baqılacaq. Bunı Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy Saylav Komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, bazarertesi künü saat 14:00 Ali Asanovnıñ Aqmescit Kiyev rayon mahkemesiniñ onıñ apiste noyabr 19-na qadar bulunması aqta qararına şikâyet arizası baqılacaq.
Hatırlatamız, taqiqatqa köre, Ali Asanov 2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası yanında Ukraina topraq bütünliginiñ tarafdarları ve «Rus birligi» firqası faalleriniñ iştiraki ile çoq biñli mitingde yüz bergen kütleviy çatışmalarnıñ iştirakçisi edi.
Delillerge baqmadan, ne birinci instantsiya mahkemesi, ne de Qırımnıñ Yuqarı mahkemesi adliyeciniñ Asanovnı azat etmek muracaatını qabul etti. Ali Asanovnıñ apis cezası aqımdaki seneniñ oktâbr 15-de bite. İyün ayında Asanovlar qorantasında dörtünci bala doğdı.


text:
Meksikada jer silkinisten qaza tapqandar sanı 273 adamğa jetti dep habarlaydı BBC onlayn qızmeti. Qwtqaruşılar qirandınıñ astında qalğandardı izdestir..
2017 jıldıñ birinşi jartı jıldığı boyınşa Qazaqstandağı şağın biznes tabısı rekordtıq somağa jetti. Salıq tölengenge deyin tabıs 981,6 mlrd teñge bol..
Astana policiyaları qala aumağında 18 qırküyekten 20 qırküyek aralığında köşi-qon zañnamasınıñ bwzuşılıqtarın anıqtauğa bağıttalğan «Migrant» jedel-al..
Fillipinniñ Prezidenti Rodrigo Duterte öziniñ 42 jastağı wlı Paolo Dutertege tağılğan "esirtki saudasına qatısı bar" degen ayıptar rastalsa, wlın ölti..
Qazaqstannıñ täuelszdik alğanına 26 jıl toluına birer ay ğana qaldı. Osı 26 jılı işinde elimizde ekonomikalıq, sayasi, demokratiyalıq äleumettik jağda..


text: YILDIZ Konya Ahşap Merdiven,Konya Omurgalı Merdiven,ahşap merdiven fiyatları konya,ahşap merdiven konya,ahşap merdiven modelleri,ahşap merdiven ankara fiyat,ahşap merdiven imalatı,omurgalı merdiven,ahşap merdiven konya,ahşap seyyar merdiven,ahşap merdiven imalatı,ahşap dekoratif merdiven,ahşap işlemeli merdiven,kündekari merdiven,ahşap merdiven korkuluğu,ahşap merdiven modelleri,ahşap merdiven fiyatları,ahşap kamelya imalatı,pergole ve veranda,çardak imalatı,şark köşesi mobilyası,sedir imalatı,sauna imalatı,tahta merdiven,oyma ahşap merdiven,Ahşap merdiven,kündekari merdiven,ahşap dekoratif merdiven,ahşap işlemeli merdiven


text:
Bütüdünya qırımtatar kongressiniñ vekilleri yanvar 16 künü Herson vilâyeti Geniçesk rayonında keçirilgen icraiy komitetiniñ toplaşuvına keldi, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Tedbirniñ planında – 2015 senesi sentâbr ayından yarımada ile memuriy sıñırda keçirilgen Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq aktsiyasınıñ ziyareti.
«Qırımtatarlarnıñ mında kelip bizim – Qırımğa aqqı olğan yekâne tamır halqınıñ is etkenini añlağanlarını isteymiz. Onı qaytarmaq kerekmiz. Onı biz, qırımtatarlar qaytarmaq kerekmiz. Dünya toplulığı ile, bütün Ukraina ve qırımtatarlarnıñ yardımı ile. Evimizge qaytamız. Bunı tezleştirmege isteymiz. Bu maqsat ile icraiy komitet toplana», – dedi Qırım.Aqiqatqa Qırım qamaçavı boyunca aktsiyanıñ idarecisi Lenur İslâmov.
Onıñ sözlerine köre, tedbirniñ meselelerinden biri – «yarımadada çeşit teşkilâtlarnıñ adından ayırım milliy siyasetni alıp barğan şahıslarğa bütündünya qırımtatar qımeytini kesmek».
İslâmov hatırlattı ki, icraiy komitetke dünyanıñ 12 memleketinden 24 vekil kire.
Qırım.Aqiqatqa Meclis ve qırımtatar konrgessiniñ başı Refat Çubarov aytqanı kibi, toplaşuvda bugünki işniñ, diasporanıñ yardımı muzakere etilecek. Türkiye diasporasınıñ Herson vilâyetinde mektepniñ qurucılığı boyunca leyhası taqdim etilecek, Qırımda insan aqları ile bağlı meseleler baqılacaq.
Rusiye yarımadanı işğal etkeninden soñ 2015 senesi başından, Meclisniñ malümatına köre, Qırımnı bir 10 biñ qırımtatarı terk etti. Qırımtatarlarnıñ yetekçileri – Refat Çubarov ve Mustafa Cemilevge Qırım ve Rusiye kirişleri yasaqlandı.


text:
Bulançıq deñiz ve bir oba suv otu - keçken afra Alma Tamaq (Pesçannoye) köyünde raatlanuv tamam böyle edi. Bir kün evel Bağçasaray rayonınıñ esas kurortında şiddetli deñiz furtunası oldı.
Felâketten soñ yalıda bulaşıq suv ve bir kesek deñiz ösümlikleri qaldı. Memuriyet bütün bala plâjlarını qapatmağa buyurdı, attraktsionlarnıñ çoqusı çalışmadı.
Qırım.Aqiqat mühbir qasabanı kezinip, er şeyniñ süretini çekti.
Furtunadan soñ sakinlik: Qırımnıñ Alma Tamaq kurortı (süret toplamı)
Bulançıq deñiz ve bir oba suv otu - keçken afra Alma Tamaq (Pesçannoye) köyünde raatlanuv tamam böyle edi. Bir kün evel Bağçasaray rayonınıñ esas kurortında şiddetli deñiz furtunası oldı.


text:
BMT-niñ insan aqları boyunca mustaqil ekspertlerini, Rusiye koloniyasında tutulğan ukrain rejissör Oleğ Sentsovnıñ sağlıq alı raatsızlay. Olar, Sentsovnı acele boşatmağa rica ete. Bu BMT-niñ rus haberler hızmetiniñ saytında yazıla.
"Sentsovnıñ ayatı telüke astında", – dedi BMT-niñ insan aqları boyunca dört eksperti.
Olar, "Sentosvnıñ mahkeme protsessi halqara uquqnı boza", dep ayttılar.
Uquq qoruyıcılar, mahkemelengenniñ fizikiy ve maneviy alı olarnı raatsızlar, dep qoştılar.
"Biz, onı yaqın vaqıtta boşatmağa Rusiye akimiyetine rica etemiz", – dediler ekspertler.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy ofisinde, Oleğ Sentsovnı "RİA-Novosti-Ukraina" matbuatınıñ tevqif etilgen başı Kirill Vışınskiyge deñiştirmege teklif ettiler.


text:
Kiyevniñ Moskvağa qarşı Halqara mahkemesinde baqılğan davasında iştirak etip, Rusiye, alınacaq qararğa etecek. Bunı jurnalistlerge Rusiye prezidentiniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov aytqan.
İnterfax-Ukraina, Peskovnıñ böyle sözlerini ketire: «Rusiye, baqılğan davanıñ azası ola. Demek ki, eger Rusiye tarafı alınacaq qararlarğa riayet etmeycek olsa edi, bu davanıñ baqılmasında da iştirak etmez edi».
2017 senesi yanvar 16 künü Ukraina, Rusiyeniñ Ukrainağa nisbeten yapqan zulumı munasebetinen, terörizm ve ayırımcılıq areketlerinde qabaatlap Halqara mahkemede dava açtı. Dava terörizmge maddiy destek köstermesine qarşı Halqara añlaşma ve er türlü ırq ayırımınıñ yoq etilmesi boyunca Halqara añlaşmalarına esaslanıp açıldı.
Ukraina Gaagada Rusiyege qarşı iş baqılacaq vaqıtta üküm sürecek muvaqqat tedbirlerniñ alınılmasını rica ete. Bu çareler sırasında – Rusiyeniñ «Ukrainada vatandaşlarğa qarşı terrorizm areketlerini yapqan taqımlarğa» maddiy ve diger destek bermesini toqtatmaq, ve bu taqımlarğa attıq böyle areketler yapmamaları içün tesir etmesini, em de Qırımda diskriminatsiyadan vazgeçmege, ayrıca, Qırımtatar Milliy Meclisi ve onıñ faaliyetini yasaq etmemesini ve ğayıp olğan qırımtatarlarnıñ taqiqatını alıp barmasını talarp etmek.


text:
Turkiyeniñ İstanbul şeherinde, Beyoğlu rayonınıñ memuriyeti binasınıñ yanında bir terrorist özüni patlatqan. Neticede, beş insan elâk olğan, yigirmisi yaralanğan, üçüniñ sağlıq vaziyeti kritik alda.
Anadolu agentligi haber etkeni kibi, bu aqta İstanbul gübernatorı Vasip Şahin bildirdi.
Şimdiki vaqıtta, patlav yüz bergen yerde politsiya hadimleri taqiq keçirmekte. Bu işke uçaqlar da celp etildi.
Gübernatornıñ sözlerine binaen, canlı bomba rayon memuriyet binası ögünde patladı. Bunıñnen bir sırada, başqa rayonlarda yüz bergen patlavlar aqqında malümatnı red etti.
«İçtimaiy ağlarda Nişantaşı, Bayrampaşa ve başqa rayonlarda da patlav olğanı aqqında malümatnı tarqatalar. Bu haberler kerçek degildir»,- dep añlattı Şahin.
Radio ve televideniye boyunca Yuqarı Şura, İstanbulnıñ Beyoglu meydanında olıp keçken terakt aqqında haberni yayınğa bermemege qarar aldı. Bu yasaq facia olıp keçken yerden canlı yayın, fotoresim ve videolevhalarnen bağlı.
Aynıñ başında Ankarada yüz bergen patlavnıñ neticesinde 37 insan elâk olğan.


text:
Qırımda topraq damartılarınıñ resmiyleştirilmesinde kadastr işleriniñ fiyatı 6 biñ rubleden ziyade (qoşma fiyat bergisi (NDS) esapqa alınmay) olmaycaq.
Bu aqqında Qırım «Nazirler şurasınıñ» «Qırım Cumhuriyetinde kadastr işleriniñ eñ yüksek fiyatlarını belgilev aqqında» №630 qararında aytıla.
«Topraq damartıları boyunca geodeziya işlerini tekrar keçirmege acet yoq, çünki Rusiye ve Ukrainada koordinatlar sisteması aynı», – dep haber ete matbuat hızmeti.
Uquqiy şahıslar içün 0,5 ga qadar kadastr işleriniñ fiyatı eñ çoq 10 biñ ruble; 0,5 – 5 ga qadar – 15 biñ ruble; 5 – 20 ga – eñ çoq 25 biñ ruble, 20 ga ziyade – 1 ga içün eñ çoq biñ ruble (qoşma fiyat bergisi esaplanmay).


text:
Ukraina Tış işler nazirliginde Türkiyede patlav neticesinde yaralanğanlar arasında ukrain vatandaşı olmağanını bildireler
Ukraina Tış işler nazirliginde deyler ki, patlav yüz bergen Türkiye paytahtı Ankara şeerinde yaralanğanlar arasında ukrain vatandaşı yoq.
Tış işler nazirliginiñ konsullıq hızmetiniñ departamenti Facebookta yazğanı kibi, qoşma malümat kelgen olsa, olar acele haber eterler.
Çarşenbe künü, fevral 17-de, Ankarada yüz bergen patlav neticesinde 28 insan elâk oldı, daa 61 yaralandı, dep bildireler Türkiye matbuat vastaları.
Patlav bir qaç yüksek arbiy müessise, İçki işler nazirligi ve parlament yanında yüz berdi. Malümatlarğa köre, arbiyler ile avtobuslar ketken vaqıtta olarnıñ yanında maşina patladı. Aynı arbiylerge ücüm etilgenini tüşüneler.
Devletniñ baş memurları ücümni terroristik bir areket olaraq tanıy.
Mesüliyetni özüne daa kimse almadı. Evelleri Türkiyede ücümlerni kürd separatistleri, levan ekstremistleri ve «İslâm devleti» ete edi.
Bıltır Ankarada yüz bergen patlav neticesinde yüzden ziyade insan elâk oldı.


text:
Sentâbr 13-ünde Rospotrebnadzorda (Rusiye federal nezaret hızmeti), Aqyarnıñ ve Bağçasaray rayonınıñ eki plâjında yuvunmaqnı yasaq etip, olarnı qapattı.
Amma müessise, plâjlarnıñ adlarını bildirmedi.
"Suv nümünesiniñ (Bağçasaray rayonı ve Aqyar) talilinden soñ, o, sanitar qaidelerine uymağanı belli oldı. Bu sebepten, müessiseniñ yerli bölükleri, bu plâjlarda vaqtınca yuvunmaqnı sıñırlamaq qararını aldı", - denile beyanatta.
Avgustnıñ soñunda Rospotrebnadzor, Qırım ve Aqyarnıñ sekiz plâjında yuvunmaqnıñ sıñırlavı aqqında qarar çıqardı.


text:
Ukrain devletiniñ soñki 23 yıl devamında Qırımd alıp barğan etnik siyasetini talil eterek, rusiyeliniñ demokratikligi ukrain meselesine kelip, sönse, ukrainkisi qırımtatar meselesinen toquşqanda yoq olğanını qayd ettim.
Biz ukrainliler bu milletke nisbeten işançsızlıq, milliy üstünlik duyğularnı ve siyasiy basqını toqtatmağance, bir qaç asır devamında poloniyalılarğa, soñra ruslarğa davranğanımız kibi, o da bizgey şay baqacaq.
Qırımtatarlarğa tuvğan topraqta özüni serbest duymağa imkân berip, ve şimdiki vaziyette buña irişmek içün er şey yapılsa, em de Ukrainanıñ Qırımdaki Havfsızlıq Hızmeti ve Rusiye tarafdarları daima añğan Türkiye ve mustaqil qırımtatar devleti aqqında ğalerni tekrarlamasaq, biz kerçekten yaqın bir dost, qardaş halqnı öz tarafımızğa celp etip olurmız.
Sizniñ fikiriñizce, parlamentte100-den 4 qırımtatar mandatı degil de, kvotağa köre 15-20-30 olsa edi, cumhuriyette devirim yapıp olur edilermi? Qırımtatarlar kerek olğanı qadar, prokuratura, mahkeme, Havfsızlıq Hızmetinde temsil etilgen olğan olsa ediler, ne olur edi?
«Nezaketli adamlarnıñ» silâsı altında Rusiye tarafdarları olğan parlament vekilleri separatistik qararlarnı almazdan evel, Meclis 15 biñ qırımtatarı ile birlikte Yuqarı Radanı blok etkenini unutmayıq.
Qırım yarımadasınıñ tamır halqı olaraq qırımtatarlar vaqtında tanılğan olsa ediler, Rusiye mart 16 künü ötkerilgen «referendum»nı qullanıp olur edimi?
Ve bu kibi sualler çoq.
Qırımtatarlarnıñ meselelerini körmemezlikke urğan soñ, olar içün aqaretlev ve işançsızlıqnı kim bildirgeni müim olmaycaq.
Men işanam, biz ukrainliler tolerantlıqnı kösterip, halqlarımıznıñ taqdirleri biri-birine oşağanını hatırlap, stalin qurumı yoq etken qırımlılarnıñ aqlarını tiklermiz, ve Qırımnıñ Ukrainağa qaytması içün kerekli şaraitlerni peyda etermiz.
PS. Metin ksenofoblar içün yazılmağan
Sergey Kostinskiy, qırımlı siyasiy mesleatçı
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün