text:
Qurmetti ata-ana, balañız baqılawda ma? Qanşalıqtı qadağalap jürsiz? Sengen balañız öziñizdi aldap jürgen joq pa? Bayqap köriñiz...
Şımkent qalasında qala äkimdigi men KazAlliance qoğamdıq birlestigi älewmettik eksperïment jürgizgen. Uyımdastırwşılar jasöspirim ul-qızdarmen älewmettik jelilerde tanısıp, senimine kirip, türli taqırıpta äñgime qozğap, kezdeswge şaqıradı. Jasöspirimder ekran sırtında söylesip otırğan beytanıs jandı köp küttirmey-aq, berisi eki apta, ärisi bir ayda kezdeswge kelwge dayın. Beynerolïk körgen jandı bey-jay qaldırmaydı. Äsirese bul beynerolïkti ata-analardıñ körgeni abzal. Sebebi älewmettik jeli atawlı bügingi künniñ bas awrwına aynalğanı qaşan? Osı älewmettik jeliler arqılı jasöspirimder turmaq, eresekterdiñ özi qılmıs pen zorlıq-zombılıqtıñ qurbanına aynalıp ketip jatqan joq pa?
Eksperïmentti jürgizwşiler şara soñında ata-analardı balaların baqılawda ustawğa şaqıradı. Körgen jandı «şorşıtıp» tüsiretin bul beynerolïkti bir körgen artıq. Endeşe nazarlarıñızğa usınamız
Kommentarïï


c: text/html

text:
Mïnïstrliktiñ dereginşe, salıqtan tüsken qarjı ekologïyanı jaqsartw şaralarına bölinedi. Qırğızstan bïligi munday salıq türi körşiles barlıq elde, işinde Qazaqstanda da barın, biraq ol basqalay atalatının aytadı.
2015 jılı 15 mamırda küşine engen talap boyınşa, barlıq şeteldik nömirdegi kölik ïeleri Qırğızstanğa kirerde ekologïyalıq salıq tölewi tïis. Salıq motocïklder üşin 500 som, jeñil kölikterge 1000 som, al mïkroavtobwstar üşin 2500 somdı quraydı.
Buğan deyin jürgizwşiler Balıkçı qalasına kirgende ğana ekologïyalıq salıq tölegen. Qırğızstandıqtar üşin bul salıq 50 som, şeteldikter üşin 500 som bolğan.
Derekközi: Azattıq
Tegï: Avtojañalıqtar,
Kommentarïï

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Jelide er adamnıñ öz qızdarına araq işwdi üyretip jatqanı beynelengen vïdeo jarïya boldı.
Kadrlardan er adamnıñ dastarxan basında eki qızımen otırıp, olarğa boljam boyınşa araq quyıp bergendey boladı. Bastapqıda ol eresektew qızına quyadı, keyin soğıstıradı. Keyin kişi qızı da äkesinen quyıp berwdi suraydı. Qızdar kelesi römkeni işkennen keyin tıjırınadı. Bul körinis äkesine unağan bolwı kerek, öz qızdarın "alqaş" deydi. Vïdeonı äyel tüsirip tur. Oğan da bul körinis unağan sıñaylı.
Vïdeo Jelide narazılıq twğızdı. Pikir aytwşılardıñ basım böligi ata-ananıñ bul qılığın sögedi. Alayda olardıñ bir böligi bötelkede araq emes, däriniñ bar ekenin aytadı. Al QR IIM baspasöz qızmetindegiler rolïkti mamandardıñ zerttep jatqanın xabarladı.
Derekközi: tengrinews.kz
Kommentarïï
-
kamşat2016-01-19 01:01:25Basına kïındık twgasın solay aytadıgoy kwrïnïp twrgoy kızdın masayıp otırganı


text:
Qırım uquq qorçalayıcısını «duşmanlıq qozğalamasında» şekleyler, evinden tehnika ve kitaplar alındı
Aprel 20-de saba Yaltada yaqalanğan İnsan aqları Kontakt gruppasınıñ vekili, uquq qorçalayıcı Emir-Üsein Kukunıñ evinde keçirilgen tintüv yekünlendi. Onıñ neticesinde uquq qoruyıcı organlarnıñ hadimleri eki bilgisayar, telefon ve kitaplarnı aldılar, uquq qorçalayıcınıñ özüni ise alıp kettiler.
Bunı İnsan aqları Kontakt gruppasınıñ vekili Abdureşit Cepparov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Evde tintüv de olmadı. Emir-Üsein ve ömür arqadaşınıñ bilgisayarlarını aldılar, onıñ telefonını, yasaq etilgen edebiyat cedveline kirmegen yedi kitapnı alıp kettiler», – dedi Cepparov.
Kukunı ne yerge alıp kettiler işdeşi tam bilmey. Yaltadaki uquq qoruyıcı orgalarından birine dep tahmin etile.
Kontakt gruppasınıñ daa bir vekili Mammet Mambetovnıñ Facebookta bergen malümatına köre, Emir-Üsein Kukuğa qarar seslendirildi. Oña binaen, onı Rusiye Federatsiyası Cinaiy kodeksiniñ 282-nci maddesine köre «Duşmanlıq ya da nefret qozğalaması, insan itibarını tüşürüv» kibi cinayette şekleyler.
Cepparovnıñ bildirgenine köre, Kuku saba duraqta, tahmin etilgeni kibi, Qırımdaki Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) hadimleri tarafından yaqalandı, amma arbiy urbada adamlarnıñ işaretleri yoq edi.
Uquq qorçalayıcı Gaspra qasaba şurasına işke yol alacaq edi.
İnsan aqları Kontakt gruppasınıñ vekilini Rusiye Federatsiyası 50-nci regionınıñ (Moskva regionı) nomeraları ile beyaz «Gazel» maşinasına oturtıp, taqiqat tedbirlerini keçirmek içün evine yol aldılar.
Qırım.Aqiqat bildirgeni ki, Emir-Üsein Kukunıñ erkek qardaşları yaqalavnı qayd etmege tırıştılar. Faqat arbiy urbada adamlar buña izin bermediler. Erkeklerden birine beden zarar ketirildi.
Qırım uquq qoruyıcılarınıñ bunıñnen bağlı resmiy izaatları olmadı.


text:
Birneşe kün burın twrïster Qıtaydıñ Tayçjow qalasındağı tawlardan tasqa salınğan portret tawıp alğan. Keyinirek bul swretti 37 jastağı Lïnlïn attı kelinşektiñ salğanı belgili boldı. Ol adam balasına degen süyispenşiligin körsetkisi kelgen eken.
Portrettiñ bïiktigi 7 metrge jetedi. Portrettiñ täjirïbeli swretşiniñ qolınan şıqqanı körinedi. Swretşi är senbi-jeksenbide kelip, tawğa örmelep şığıp, birneşe sağat jumıs istegen. Portretti tolıq ayaqtaw üşin Lïnlïn eki ay waqıtın jumsaptı. Jergilikti twrïzm bölimi bul portretti tawıp alğannan keyin, avtor onı jaqın arada öşirwge wäde etken.
Derekköz: en.people.cn
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırımnıñ cemaat faalleri yarımadadaki ukrain cemiyetiniñ aq-uquqlarını qorçalav kününi keçirecek ola
Tavriya gumanitar platforması, mejburen köçip kelgenlerniñ birligi ve diger cemaat teşkilâtları er yıl avgust 28-de Rusiye tarafından ayırımğa oğrağan Qırımdaki etnik ukrainlerniñ aq-uquqlarını qorçalav kününi keçirmege teklif eteler.
Bunı Kyivde «Bizim Qırım: ukrain yarımadasınıñ Rusiye ile bağlı olmağan ikâyeleri» kitabınıñ taqdim merasiminde onıñ müelliflerinden biri, Tavriya gumanitar platformasınıñ koordinatorı Andrey İvanets bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, bu kün 1917 senesi avgust 27-29 künleri Tavriya ukrainleriniñ qurultayı ve 1918 senesi avgust 28-29 künleri Qırım ukrainleriniñ qurultayınen bağlıdır.
«Rusiyeniñ ayırım siyaseti Qırımdaki ukrainlerni assimilâtsiyağa oğratmaq içün yapıla, çünki Ukrain cemiyetiniñ aq-uquqlarını qorçalav kününde onıñ vaziyetini, onı qorçalaycaq tedbirlerniñ semereligini hatırlamaq kerek, ukrain ve dünya toplulıqlarınıñ problemlerine diqqat celp etmek kerektir», – dep tüşüne İvanets.
Bu kün, onıñ zanınca, bayram degil, Qırımdaki ukrainlerniñ problemleri al etilecek vaqıt olmalıdır.
Tavriya gumanitar platformasınıñ koordinatorı qayd etti ki, yarımadanıñ Rusiye akimiyeti Qırımda Ukraina vatandaşlarınıñ, millet mensüpligine baqmadan, aq-uquqları ve serbestligini boza. BMT, Avropa Şurası, OSCE, diger halqara teşkilât ve ekspertlerniñ malümatına köre, yarımadada eñ küçlü ayırımğa qırımtatar halqı ve etnik ukrainler oğray. Olarnı ukrain haber, tasil ve gumanitar boşluğından ayıralar, Qırımda ukrain tilli tasil sistesı, ukrain tilli kütleviy haber vastaları yoq etile, ukrain teşkilâtları ve firqaları yasaq etile, ukrain faallerine qarşı repressiyalar yapıla.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Aqmescit akimiyeti qanunsız ticaret ile oğraşqan satıcılarnı 200 biñ rublelik cezalar ile qorquza
Salı künü, avgust 18-den, Aqmescitniñ rusiyeli akimiyeti ticaret içün kelişmegen yerlerde alış-veriş yapqan tuccarlarğa para cezalarını berecek, dep bildire Aqmescit memuriyetiniñ başı Gennadiy Baharev.
Onıñ sözlerine köre, aynı bu şekilde akimiyet Kozlov soqağında bozulğan çarşı yerindeki ticaret ile küreşecek.
Memuriyet beyanatında bildirilgeni kibi, ticaret içün kelişmegen yerlerde alış-veriş içün vatandaşlarğa 5 000 rublege qadar memuriy cezanıñ, yuridik şahıslarğa – 200 000 ruble miqdarında para cezasınıñ berilmesini nazarda tuta.
«Kene bir kere tüşünmege rica etem, aile bücetinden on biñ rublelik para cezasını tölemek kerekmi, yoqsa eyisi – qanuniy yolnı saylamaq», – dey Baharev.
Evel Aqmescit akimiyeti Kozlov soqağındaki çarşını bozıp aldı. Yerli akimiyet bildirgeni kibi, iş adamları Aqmescitniñ diger çarşılarında yer tapqanlar.


text:
Matbuat vastaları: Aksönovnı daa bir «muavin» terk ete
İşğal etilgen Qırımda teşkil etilecek «Federal universitet»niñ yolbaşçılığında öz başına tayin etilgen «baş nazir muavini» Sergey Doniç turacaq.
Bunı Qırım «Devlet şurası»ndaki qaynaq bildire, dep haber ete Qırım «akimiyetiniñ» ruporı Krıminform.
«Belli ki, Doneç Nazirler şurasından federal universitetke yolbaşçı olaraq kete»,– dedi qaynaq.
O şunı da qayd etti ki, Doniç bu qararnı endi kesen-kes aldı ve bu malümatn sır degildir.
«Federal universitet» altı aliy oquv yurtınıñ negizinde teşkil etilecek.
Hatırlatamız, «Qırım nazirler şurasınıñ reisi muavini»niñ istifası Rusiyeniñ siyaseti ile bağlıdır.
Bu fikirni Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında siyasetşınas Aleksandr Formançuk bildirdi.
«Temirgaliyevniñ istifası Rusiyeniñ qattı siyaseti ile bağlıdır. O qaparcılıq meseleleriniñ çezilüvi ile bağlı areket tarzına olğan yüksek talaplarnı belgiley», – dedi siyasetşınas.
Formançuknıñ sözlerine köre, onıñ içün Temirgaliyevniñ istifası tesadüfiy bir şey oldı. «Onı er vaqıt efektiv bir idareci olaraq tanıy edim», – dedi ekspert.


text:
Qırımda küçlü yel esecegi sebebinden furtuna havfını ilân ettiler
Qırımda eki künge furtuna havfı ilân etildi. Şimaliy-şarqiy taraftan küçlü yel yaqınlaşa. Bunı Qırımdaki Rusiye FVN idaresiniñ matbuat hızmetinde fevral 7 künü beyan ettiler.
Müessisede: «8 fevralde kündüz ve 9 fevralde kün devamında Qırımda şimaliy-şarqiy taraftan saniyede 20-25 metr suratınen küçlü yel esecegi beklenile. Bazı yerlerde buzlavuq, ve yollar tayğaq olmaq mümkün», – dep qayd ettiler.
Fevral 7 künü saba Keri parom keçiti tuman sebebindan işini toqtatqanı bilidirilgen edi, «Simferopol» avalimanında uçuşlar keçiktirilgeni aqqında da haber etile edi.


text:
Keriç köpüriniñ qurulmasına ruhset berilse, neticede qaza olmaq mümkün – alim
Keriç boğazından keçek köpürniñ leyhası yapılğanda, alimler şu regionda zelzele ihtimalını 10-dan 8,5 baağa qadar eksiltken ediler ve bunen qurucılıqqa yol berdiler. Amma öyle neticeler professional degil ve qazağa ketirmek mümkün. Öyle fikirni mart 22 künü Qırım.Aqıqat Radiosınıñ saba efirinde Vernadskiy adına TMU Cografiya institutınıñ müdiri Dmitriy Nikolayenko bildirdi.
«Köpür – 20 kilometrlik mesafedir. Zelzele ihtimalını 20 faizğa tüşürdiler. Ola bilecek aqibetler büyük qazağa ketirmek mümkün. Büyük muendislik inşaatı olacaqta, ekspertler toplaşa da özüni ayaqçılar kibi alıp bara. Qaveqanege kelseñiz, bir şey sımarlaysız, ayaqçı kele ve soray: «ne istersiñiz?», bu ekspertlerniñ davranmasında yañı standart oldı. SSCB-de bile öyle degil edi», – dedi Nikolayenko.
Keriç boğazında köpür qurucılığı aqqında Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırım işğalinden soñ birden ilân etti. Köpürni 2018 senesine qadar qurmağa, 2019 senesi yazda ise çalıştırmağa vade ettiler. İyül başında «Krımskiy most» haber merkezi Keriç boğazındaki Rusiyeden Qırımğa köpür qurucılığınıñ fiyatı 227,92 mlrd ruble teşkil etkenini bildirgen edi.
Bundan evel Rusiye ükümeti Keriç boğazındaki köpürniñ demir yol qısmınıñ vaqtınca açılmasını bir yılğa qaldırdı – 2018 senesi dekabr ayından 2019 senesi dekabr ayına. Ukraina tarafı 2014 senesi Qırım işğalinden soñ Rusiye ile köpür qurucılığı añlaşmasından ayırıldı.


text:
1 ädis:
Aq şulıqtı jwar aldında bor qışqılına salıp alsañız, onda ol tez tazaradı. 1 as qasıq qışqıldı 1 lïtr jılı swğa salamız. Şulıqtı 1-2 sağat osı eritindiniñ işine salıp qoyamız.Odan keyin, tazalap şayıp, kir jwatın maşïnağa salıp alıñız nemese qolmen jwıñız. Negizinen şulıqtı kir maşïnada 40 nemese 60 gradws temperatwrada maqtağa arnalğan tolıq rejïmmen jwğanıñız durıs.
2 ädis:
Lïmon- burınnan kele jatqan tïimdi ädis. Lïmon şırını tek qana ak şulıqtağı daqtardı ketirmeydi, sonımen qatar, basqa tüsterdegi kïimderdi tazartadı. Lïmon kïimniñ tüsin ketirmey, reñ beretin tabïğï ağartqış bolıp tabıladı. Endeşe şulığıñızdı tazartw üşin lïmondı paydalanwdıñ joldarına nazar salıñız!
- Şulıqtı legenge salıp, birneşe tamşı lïmon sığıp, jılı sw quyıp qoyıñız.Biraz waqıtqa dımqıl qalpında qaldırıp, qolmen nemese maşïnamen jww.
- Eger «lïmon swı» kömektespeytin bolsa, onda lïmondı alıp, şulığıñızdıñ daq bolıp qalğan jerine lïmondı sığıp, kişkene aq kïimderge arnalğan ağartqıştı nemese kir jwatın untaqtı sebiñiz. Qolmen ısqılıp jwıp, aq kïimdermen birge kir maşïnağa salıp jiberiñiz.
- Eger şulıq sïntetïkalıq bolmasa, joğarı temperatwranı ustaydı.Siz onda şulıqtı qaynata alasız. Idısqa sw quyıp, otqa qoyıñız. Birneşe mïnwttardan keyin kişkene lïmon böligin salıp jiberiñiz. Sodan soñ swğa şulıqtı salıp, üstinen kir jwatın untaq sebiñiz. Otta 10 mïnwttay qaynatw kerek. Ayta ketetin aqparat, jün şulıqtardı qaynatwğa bolmaydı. Olardı jılı swda jwğan jön.
- Aq iş kïimderdi jäne aşıq tüsti şulıqtardı jwarda kir jwatın maşïnağa jartı kese as sodasın qoswğa boladı.
- Aq şulığıñızdı basqa tüsti şulıqtarıñızğa qarağanda jïi jwıñız. Ol ärbir kïisten keyin jwıp otırwdı talap etedi.
Tegï: Arwlarğa keñes, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Oñtüstik Afrïkalıq Zama Mofokeng öziniñ erekşe gïmnastïkalıq talantınıñ arqasında Gïnnestiñ rekordtar kitabına endi.
26 jasar gïmnast bir qolmen jer tirep 34 ret salto jasağan, bul rette ärbir sekirw arasındağı ïnterval erejege säykes keminde 3 sekwndtı ğana quraydı. Onıñ öziniñ aytwı boyınşa, gïmnastïkamen 10 jasınan bastap şuğıldanadı eken.
Alayda, Zama 13 jasında qolın qattı jaraqattap alğandıqtan, käsibï gïmnastşı bolw armanına qol jetkize almay, ol üşin ülken sportqa jol jabıladı. Buğan qaramastan, jigerli jigit öziniñ süyikti isi – gïmnastïkamen jattığwdan qol üzbeydi. Ol ärbir tryukti soñına deyin jetkizwge tırısatın tabandılığımen tañ qaldıratın jan.
Zama rekord jañartwğa jastardıñ sportpen şuğıldanwına arnalğan mamandandırılğan alañdardıñ tapşı ekenine öz eliniñ ükimetiniñ nazar awdarwına septigin tïgizwdi maqsat etkenin alğa tartadı. Osılayşa ol jasöspirimder sportı tayaw arada eldiñ mañızdı böligine aynalatındığına senim bildiredi.
Derekközi: https://120.su
Tegï: Sport jañalıqtarı, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Türkü - Keje
Sanatçı : Türkü
Türkü : Keje
Etiketler : Türkü - Keje türkü indir, Türkü - Keje türkü dinle, Türkü türküleri, Keje mp3 indir, Türkü türküleri Keje türküsü, Keje sözleri, Türkü mp3 dinle, Türkü download, Keje bedava mp3, Türkü türkü sözleri, Türkü türkü dinle, Türkü son albüm indir
Türkü Türküleri
Türkü - Dost
Türkü - Diyar Diyar
Türkü - Sabır
Türkü - Derman Kalmadı
Türkü - Gönül
Türkü - Unutursun
Türkü - Bilemedim
türkü - harputta bir güzel gördüm (elazığ)
Türkü - Can Oğlan
Türkü - Beni Beni
Türkü - Keje
Türkü - Hasretim
Türkü - Ey Dilim
Türkü - Yetmeyesice
Türkü - Harput ta Bir Güzel Gördüm


text:
Yaltadaki «Skazka» ayvanat bağçasına «DNR» bayrağı ile arbiy urbada adamlar keldi
Aprel 10-da Yaltadaki «Skazka» ayvanat bağçasını özüni Qırımnıñ «halq imayesi» olaraq tanıtqan adamlar ziyaret etti.
Bunı ayvanat bağçasınıñ müdiri Oleg Zubkov bir sıra kütleviy haber vastasına haber etti.
Böylece, Zubkov Krım.Media agentligine bildirdi ki, arbiy urbada adamlar «halq imayesi» işareti ve «Donetsk halq cumhuriyetiniñ» bayrağınen maşina ile keldiler. Kelgenler «Skazka» kirişi ögünde park yerini ölçep, işaretler noqtalarını qayd etmege başladılar. Mında bulunğan iş adamlarına tezden bu yerde ticaret noqtalar qurulacağını bildirdiler.
«Pek arsız ve yüzsüz adamlar. Bir de bir vesiqanı köstermeyip, ayvanat bağçasınıñ müdirini qaba şekilde yolladılar», – dep ayttı Zubkov. Onıñ bildirgenine köre, bu ziyaret oña aydutlar zamanını añdırdı.
«Menim fikirimce, Rosselhoznadzornıñ tünevin aydınlatqan beyanatı ve bugünki vaqialar – aynı zıncırnıñ alqaları. Kurort mevsimi arfesinde cenk, onıñ maqsadı – meni iş adamını olaraq itibardan tüşürmek, «Skazka» ve «Taygan» işini toqtatmaqtır. Yarın arslanlarnıñ bağçası ögünde imayeciler turıp, bir kimseni kirsetmeseler, şaşırmam», – dep ayta ayvanat bağçasınıñ müdiri.
Qırımnıñ «halq imayesi» polkunıñ komandanı Sergey Turçinenkonıñ neşirge bergen malümatına köre, olarnıñ buña iç bir alâqası yoq.
«Polknıñ temsilcileri «Skazka» ayvanat bağçasına barmadılar. Qırımnıñ «halq imayesi» polku ticaretnen oğraşmay ve iç bir yerde, şu cümleden «Skazka» ayvanat bağçasında, ticaret noqtalarını qurmaycaq», – dedi o.
Qırım.Aqiqat Zubkov ile telefon vastasınen bağlanmağa tırıştılar, faqta onıñnen bağ yoq.
Rosselhoznadzor «Taygan» arslanlar bağçasında qanunsız alda çıqarılğan ayvanlar bar, olar ise telükeli hastalıqlarnı taşıy bileler, dep bildirgen edi.


text:
QR IIM ÄPK-niñ Facebook älewmettik jelisindegi resmï paraqşasında jürgizwşi kwäliginen ayırwğa äkelip soqtıratın ereje buzwşılıqtar twralı aqparat jarïyalandı, dep xabarlaydı BNews.kz.
Äkimşilik quqıq buzwşılıq twralı kodekste jürgizwşi kwäligin alıp qoyu şarası qanday jağdaylarda qoldanılatını naqtı ayqındalğan.
Kodekstiñ 795-babına säykes jürgizwşi kwäligi kölik quralın basqarw quqığınan ayırw türinde sankcïya közdelgen jağdayda ğana alınadı. Qalğan jağdaylarda jürgizwşi kwäligi äkimşilik quqıq buzwşılıq twralı xattama toltırılğannan keyin derew ïesine qaytarıladı.
Kölik quralın basqarw quqığına jürgizwşi kwäliginen ayırw közdelgen JJQ buzwşılıqtar
590-b. 4 t. Körinew jalğan nemese qoldan jasalğan memlekettik tirkew nömiri belgileri (belgisi) bar kölik quralın basqarw – jïırma aylıq eseptik körsetkiş mölşerinde ayıppul salwğa nemese bir jıl merzimge kölik quraldarın basqarw quqığınan ayırwğa äkep soğadı.
596b. 3 t. Eger bul jol jürisi qağïdalarında tıyım salınğan jağdaylarda, joldıñ jürw böliginiñ qarsı bağıtta jürwge arnalğan jağına şığw – bir jıl merzimge kölik quraldarın basqarw quqığınan ayırwğa äkep soğadı.
606-b. 2-t. Osı baptıñ birinşi böliginde közdelgen, äkimşilik jaza qoldanılğannan keyin bir jıl işinde qaytalap jasalğan äreket altı ay merzimge kölik quralın basqarw quqığınan ayırwğa äkep soğadı.
607-b. 2-t. Osı baptıñ birinşi böliginde közdelgen, äkimşilik jaza qoldanılğannan keyin bir jıl işinde qaytalap jasalğan äreketter – altı ay merzimge kölik quralın basqarw quqığınan ayırwğa äkep soğadı.
608-b. 1,2,3,4,5
1. Jürgizwşiniñ kölik quralın alkogoldik, esirtkilik jäne (nemese) wıtqumarlıq masañ küyde basqarwı, sol sïyaqtı kölik quralın alkogoldik, esirtkilik jäne (nemese) wıtqumarlıq masañ küydegi adamnıñ basqarwına berw – kölik quralın basqarw quqığınan üş jıl merzimge ayırwğa äkep soğadı.
2. Osı baptıñ birinşi böliginde közdelgen, avarïyalıq jağday twğızwğa äkep soqqan äreketter – kölik quralın basqarw quqığınan tört jıl merzimge ayırwğa äkep soğadı.
3. Osı baptıñ birinşi böliginde közdelgen, jäbirlenwşiniñ densawlığına qılmıstıq jazalanatın is-äreket belgileri joq zïyan keltirwge nemese kölik quraldarın, jükterdi, jol qurılıstarı men özge de qurılıstardı ne özge mülikti büldirwge äkep soqqan äreketter – kölik quralın basqarw quqığınan bes jıl merzimge ayırwğa äkep soğadı.
4. Osı baptıñ birinşi, ekinşi jäne üşinşi bölikterinde közdelgen, äkimşilik jaza merzimi ötkennen keyin bir jıl işinde qaytalap jasalğan äreketter – on bes täwlikke äkimşilik qamaqqa alwğa jäne altı jıl merzimge kölik quralın basqarw quqığınan ayırwğa äkep soğadı.
5. Osı baptıñ törtinşi böliginde közdelgen äkimşilik jaza merzimi ötkennen keyin bir jıl işinde qaytalap jasalğan, osı baptıñ törtinşi böliginde közdelgen äreketter – otız täwlikke äkimşilik qamaqqa alwğa jäne on jıl merzimge kölik quraldarın basqarw quqığınan ayırwğa äkep soğadı.
Derekközi: www.bnews.kz
Kommentarïï


text:
Mustafa Cemilev: Kırgızistan reberligi Moskvanı memnün etmek istey
Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı Mustafa Cemilev Bişkek ava limanında Cemilev ve Ümerovnıñ yaqalanması ile bağlı malümatlarğa Kırgızistan Tış işler nazirligi Ukrainağa yollağan cevabını izaatladı.
«Kırgızistan reberliginiñ Moskvanı memnün etmek istegini añlayım, lâkin er bir areket ve lafnıñ mantığı olmaq kerek. Birinciden, Moskva bunı yañlış tanısa, bizim alâqamız yoq, siziñ deputatıñız er şeyni uydurdı, dep aytmaq kerek edi. Ekinciden, Kırgızistan qabaatını tanıp afu soradı. Lâkin sebepleri doğruğa oşamay», – dep ayttı Mustafa Cemilev.
«Tecribemiz bar. Misal olaraq, New Yorkta tamır halqlarınıñ kongressi keçirilgen edi. Rusiye menim ya da Refat Çubarovnıñ iştirakine qarşı çıqtı. Moskva Qırım Rusiye olğanını aytıp, vatanından quvulğan bizler Qırım adından aytamağanımıznı qayd etti. OSCE Parlament Assambleyası arfesinde de aynısı oldı. Kreml qarşı çıqıp, kendi qoqlalarını yollaycaq oldı. Rusiye içün adamlarnı qaçıruv ve öldürüv kibi titiz bir mesele baqılacaq konferentsiyağa qırımtatarlarnı kirsetmemege tırışqanlarnı tapmaq içün pek çoq ğayret de kerekmey. Yipler Moskvağa alıp kete», – dep qayd etti Cemilev.
Radio Azattık bildire ki, Mustafa Cemilevniñ fikirince, Kırgızistan Tış işler nazirliginiñ beyanatı – «mında kirişmege istemegen ve hızmetçilerine böyle-böyle yapacaqsıñız dep emir etken Rusiyeni yahşı taraftan köstermek ıntıluvıdır».
Malüm olğanı kibi, iyün 3-te Kırgızistan Tış işler nazirligi Ukraina Tış işler nazirligine muracaat etip, Yuqarı Rada deputatı Mustafa Cemilevniñ beyanatını izaatladı. Nazirlik «iyün 2-de Mustafa Cemilevniñ şahsiy internet saifesinde Kırgızistan Cumhuriyetine aytqanlarını» begenmedi.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı, qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilev Bişkek ava limanında olıp keçken vaqianı Rusiye emri ile bağlay. «Bizim elde etken malümatımızğa köre, Moskvalı büyük ağanıñ emri oldı» – dep ayttı o.
İyün 2-de gece Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı, qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilev ve mesleatçısı, Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ delegatı Rustem Ümerovnı üç saat Bişkek ava limanında nezaret altında tuttılar.
Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ matbuat hızmeti bildire ki, Ukraina Tış işler nazirliginiñ vekilleri bergen malümatına köre, Kırgızistan tarafı Bişkek ava limanında olıp keçken vaqia içün Ukrainadan afu soradı.


text:
Qant dïabeti — ağzada ïnswlïnniñ absolyutti nemese salıstırmalı jetkiliksizdiginen twındap jäne kömirsw, may, aqwız almaswlarınıñ qattı özgerwimen sïpattalatın awrw.
Sırqattıñ birinşi tïpi — ïnswlïnge täweldi, ekinşi tïpi — ïnswlïnge täweldi emes qant dïabeti. Qanttı dïabettiñ birinşi tïpiniñ payda bolıp, damwına vïrwstıq ïnfekcïyalar (koksakï, qızılşa, epïdemïyalıq parotït vïrwstarı) äser etedi.
Qant dïabeti uyqı bezi awrwlarınıñ äserinen, yağnï jedel jäne sozılmalı pankreatït, isikter kezinde payda bolwı mümkin. Därilik zattardı uzaq qoldanw da qant dïabetiniñ damwına sebepker boladı. Wıttı zattarı bar önimderdi qoldanğanda, olar uyqı beziniñ beta-jaswşasına äser etip, nätïjesinde qant dïabetine alıp kelwi mümkin.
Birinşi tïpti qant dïabeti jas adamdarda jïi kezdesedi jäne tez damïdı, munday nawqastar awrwxanağa koma nemese komaldı jağdayında tüswi äbden mümkin. Qant dïabetiniñ ekinşi tïpi bayaw damïdı, keyde kezdeysoq anıqtaladı, köbine orta jäne egde jastağı adamdarda kezdesedi. Nawqastar awızdıñ qurğawı, şöldew (polïdïpsïya), zärdiñ köp mölşerde bölinwi (polïwrïya), qattı aşığw (bwlemïya), teriniñ qışwı, salmağınıñ azayuı sekildi jağdaylar boyınşa şağımdanadı. Teksergen kezde teri qabattarınıñ, bet jäne mañday tusınıñ qızarğanın, key jerlerde qabırşaqtanğanın körwge boladı. Qant dïabetimen awıratın nawqastar şïqan şığw jäne sañırawqulaqtı awrwlar men twberkwlezge şaldığwğa beyim keledi.
Nawqastardıñ 60-80 payızında dïabettik retïnopatïya kezdesedi. Bunday jağday közdiñ körwin naşarlatadı, keyin qataraktağa ulasadı. Nerv jüyesiniñ zaqımdanwı da dïabettik neyropatïyamen baylanıstı.
Qant dïabeti awrwın anıqtaw üşin arnayı sınaq jürgiziledi.
Derekközi: https://www.aktobegazeti.kz
Kommentarïï


text:
Uquq qorçalayıcı: bazı qırımtatarlar yarımadanı vaqtınca terk etmege mecbur olacaqtırlar
Bazı qırımtatarlar yarımadanı vaqtınca terk etmege mecbur olacaqlar.
Bu aqqında Rusiye prezidenti yanında insan aqları boyunca Şura azası, em de Qırımnıñ insan aqları boyunca alan missiyasınıñ reisi Andrey Yurov Vladimir Kara-Murzanıñ Azatlıq Radiosında çıqqan «Grani vremeni» yayınında bildirdi. Onıñ fikirince, martnıñ 16-na ya da 18-ne qadar, yani «referendum» keçirilgen zamanına qadar, yarımadağa qaytqan, lâkin kendisini qayd ettirmege yetiştirmegen insanlarğa tesir etecekler.
Onıñ zanınca, bu ciddiy bir problem olacaq, çünki qayd etilmegen qırımtatarlar «yabancılar ve diger devlet vatandaşları olaraq tanıla, demek ki, Rusiyede qanunsız alda qalalar».
Uquq qorçalayıcı Qırımda insanlarnıñ ğayıp oluvı ve esir aluvını, qırımtatar qorantalarınıñ evlerinde, cami ve medreselerde keçirilgen tintüvlerni de qayd etti.
Uquq qorçalayıcılar Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda qırımtatarlarğa yapılğan basqı aqqında bir qaç kere aytqan ediler.
Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Ukrainada insan aq-uquqlarına riayet etüv aqqında soñki maruzasında Qırımdaki vaziyet, şu cümleden qırımtatar halqı vekillerine nisbeten basqı qayd etile.
BMT İnsan aqları boyunca idare Qırım akimiyeti ve Rusiye akimiyetine qırımtatarlarğa qarşı basqı, qorquzuv areketlerini toqtatmağa ve yarımadanıñ er bir sakinine esas aqlarını kefil etmege çağıra.


text:
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti esli-başlı qırımtatar faallerinden qorqa – Bariyev
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Eskender Bariyevniñ fikirince, yarımadanıñ Rusiye akimiyeti esli-başlı qırımtatar faallerinden qorqıp, bir qaç kişini yalıñız başına narazılıq bildirgeni içün tuttı. Böyle bir fikirni Bariyev Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde ayttı.
«İşğalciler bu esli-başlı insanlardan qorqa, çünki olarnıñ milliy areket ve zorbalıqsız küreş tecribeleri bar. Böyle faaller qorquzılamaz, bu sebepten rusiyeliler, qırımlılar bir de bir narazılıq ya da razı olmağanlarnı körmesin dep, olarnı yoq etecek ola. Qırımtatar aqsaqallarınıñ arqasında on ve yüz biñlernen insan bar – bunı iç bir para ya da apis cezası yoq etemez», – dep ayttı Meclis azası.
Avgustnıñ 14-de Aqmescitniñ Kreml kontrol etken Yuqarı mahkeme, Qırımnıñ parlament ve ükümet binaları yanında apiske alınğan esli-başlı qırımtatar faali Server Karametovğa qoltutmaq içün bir kişilik piketler olıp keçti. Rusiye uquq qoruyıcıları miting iştirakçilerini tutmağa başladı. Çoqusı yiberildi.
Avgustnıñ 9-da Kremlniñ nezareti altındaki Aqmescitniñ Jeleznodorjnıy mahkemesi «politsiya hadimlerine qarşılıq köstergeni» içün Server Karametovke 10 künlük memuriy ceza tayin etken edi.
Daa evel mahkeme onı Rusiye Memuriy cinayetler Kodeksiniñ 20.2 maddesine binaen qabaatlı dep tanıyaraq, oña 10 biñ ruble (tahminen 4200 grivna) miqdarında para cezası tayinlegen edi.
Avgustnıñ 8-nde Aqmescitte Ahtem Çiygozğa destek bildirmek maqsadınen keçirilgen yalıñız başına bir piket devamında tutılğan esli-başlı qırımtatar faali Server Karametovğa qarşı eki memuriy protokol tizilgen edi. Biri – «yalıñız başına piket keçirüv qaideleri bozğanı», ekincisi – «politsiya hadimlerine qarşılıq köstergeni» içün edi. 76 yaşında Karametov Parkinson hastasıdır.


text:
İnsan insanğa yardım qolunı uzata
Qırımlı qaçaqlarnıñ, mecburen köçkenlerniñ ya da adliye tilinen aytılacaq olsa, devletniñ içinde mekânlarnı avuştırğan adamlarnıñ içtimaiy ağlarda bağ qurmaq ve birleşmek areketleri tuvğan evlerini qaldırmazdan evel başlandı.
Facebook «Krim_SOS» gruppası keçenlere faaliyetiniñ 3 aylığını qayd etti. Gruppa fevral 27 künü 2014 senesi teşkil etilip, 49 084 qullanıcınıñ alğışını qazandı, 17 176 adam onı muzakere ete ya da qayd etti. Leyha teşebbüsçileri Tamila Taşeva, Sevgil Musayeva ve Alim Aliyevdir.
Teşebbüsçiler haberlerni yerleştirip, medeniy leyhalarnen oğraşıp, zarar körgenlerge yardım köstereler – em maddiy, em de maneviy cietinden destekleyler. Bu vaqıt içinde Facebook, Twitter, Vkontakte-de saifeler açılıp, 120 göñülli tarafından toldurılıp kelmekte.
2014 senesi martnıñ ortasına qadar «Krim_SOS» ukrain askerlerine faal yardım etti, arbiy qısımlarğa yemek ve donatmalarnı yolladı. Teşkilât azaları Qırımdaki vaziyetniñ talilini keçirdiler, devlet akimiyet organlarına tevsiyeler berdiler, qaçaqlar meselelerinen oğraşqan halqara teşkilâtlarnen bağ qurdılar, ve ondan ziyade tedbir keçirildi. «Krim_SOS» teşebbüsçileri «Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen territoriyasında vatandaşlarnıñ aq ve serbestlikniñ teminlevi aqqında» qanunnıñ işlep çıqarılmasında iştirak ettiler.
Tamila Taşevanıñ bildirgenine köre, «Krim_SOS» leyhasınıñ faaliyeti devamında köçip kelgenlerniñ ihtiyaclarına 74 281 grn toplandı. (olardan: 20 675 — arbiylerge yardım; 4 038 — gumanitar yardım; 4 903,50 — memuriy meselelerge; 11 307,18 — naqliye masrafları; 10 521,46 — göñüllilerniñ yemegi; 5 847,00 — «Krim_SOS» acele bağınıñ mobil esaplarını toldurmaq içün sarf etildi.
Teşebbüsçiler Qırımda elâk olğan qırımtatarı Reşat Ametovnıñ qorantası içün para topladılar. Onı «imaye» vekilleri yaqalağan ediler, bundan soñra, onı ölü taptılar. «Krim_SOS» çoq balalı qorantağa 30000 grivna miqdarında para yardımı ve balalar, ana içün 10 000 grivnağa alınğan urba alıp yiberdiler.
Umumen, soñki 1,5 ay devamında «Krim_SOS» göñüllileri 67 000 grivnanı toplap, 200 den ziyade qaçaqqa yardım kösterdiler. Yardım olaraq mahsulatlar, urba, donatmalar alına. Em de yarımadanı terk etken 600 qırımlığa yerleşmege yardım etti.
Tamila Taşevanıñ sözlerine binaen, qaçaqlarnı ekseriyetnen şahsiy dairelerde yerleştireler. Bundan ğayrı, Kiyev sakinleri ve diger ukrain şeerlerniñ mecburen köçkenlerge gumanitar yardımnı köstereler. Misal içün, mayıs 28 künü qaçaqlarnıñ ihtiyacları aqqında bildirme yerleştirildi, onı 139 qullanıcı tarqattı:
Tamila Taşeva bildirgeni kibi, mayıs 28 künü 2014 senesi Dımerka ve Letkada qaçaqlarğa 4480 grn sarf etildi. Teşebbüsçiniñ saifesinde Maria Burmaka tarafından qaldırılğan medeniyet ile bağlı qaydlar bar:Misal içün, Oleksandr Doniy mında haber ete:«Evromaydan SOS» cemaat teşebbüsiniñ daa bir leyhasını 100 biñden ziyade qullanıcınıñ alğışını qazanıp, tek Qırımdan degil de, Rusiye istilâsından sebep, Ukrainanı diger regionlarından köçip kelgenlerge destek köstereler. Bir çoq bildirmeler büyük diqqatqa lâyıq, misal içün zarar körgen regionlardan kelgen abituriyentlerge haber berile:
Kiyevdeki Qırım Cemiyetiniñ saifesi bir ay evelsi peyda oldı, onı endi 854 qullanıcı begendi. Saifede cemiyetniñ faaliyetini aydınlatqan çeşit bildirme ve Qırım haberleri neşir etile.
«Qırım qaçaqları» saifesinde 529 qullanıcı bar, «gruppa, Qırımdan kelgen qaçaqlarnı ve bu meselege lâqayd olmağan»larnı birleştire.
«Mecburen köçip kelgenlerge yardım etken koordinatsion merkezi» parasız çalışqan teşkilât Facebookta mayıs 19 künü peyda oldı. Saifeleriniñ birinde bank varaqası ile mecburen köçip kelgenlerge para yollamaq mümkün. Diger leyhalar kibi, bu teşkilât qırımlı qaçaqlarğa yerleşmege yardım ete.
Facebook «Krim_SOS» gruppası keçenlere faaliyetiniñ 3 aylığını qayd etti. Gruppa fevral 27 künü 2014 senesi teşkil etilip, 49 084 qullanıcınıñ alğışını qazandı, 17 176 adam onı muzakere ete ya da qayd etti. Leyha teşebbüsçileri Tamila Taşeva, Sevgil Musayeva ve Alim Aliyevdir.
Teşebbüsçiler haberlerni yerleştirip, medeniy leyhalarnen oğraşıp, zarar körgenlerge yardım köstereler – em maddiy, em de maneviy cietinden destekleyler. Bu vaqıt içinde Facebook, Twitter, Vkontakte-de saifeler açılıp, 120 göñülli tarafından toldurılıp kelmekte.
2014 senesi martnıñ ortasına qadar «Krim_SOS» ukrain askerlerine faal yardım etti, arbiy qısımlarğa yemek ve donatmalarnı yolladı. Teşkilât azaları Qırımdaki vaziyetniñ talilini keçirdiler, devlet akimiyet organlarına tevsiyeler berdiler, qaçaqlar meselelerinen oğraşqan halqara teşkilâtlarnen bağ qurdılar, ve ondan ziyade tedbir keçirildi. «Krim_SOS» teşebbüsçileri «Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen territoriyasında vatandaşlarnıñ aq ve serbestlikniñ teminlevi aqqında» qanunnıñ işlep çıqarılmasında iştirak ettiler.
Tamila Taşevanıñ bildirgenine köre, «Krim_SOS» leyhasınıñ faaliyeti devamında köçip kelgenlerniñ ihtiyaclarına 74 281 grn toplandı. (olardan: 20 675 — arbiylerge yardım; 4 038 — gumanitar yardım; 4 903,50 — memuriy meselelerge; 11 307,18 — naqliye masrafları; 10 521,46 — göñüllilerniñ yemegi; 5 847,00 — «Krim_SOS» acele bağınıñ mobil esaplarını toldurmaq içün sarf etildi.
Teşebbüsçiler Qırımda elâk olğan qırımtatarı Reşat Ametovnıñ qorantası içün para topladılar. Onı «imaye» vekilleri yaqalağan ediler, bundan soñra, onı ölü taptılar. «Krim_SOS» çoq balalı qorantağa 30000 grivna miqdarında para yardımı ve balalar, ana içün 10 000 grivnağa alınğan urba alıp yiberdiler.
Umumen, soñki 1,5 ay devamında «Krim_SOS» göñüllileri 67 000 grivnanı toplap, 200 den ziyade qaçaqqa yardım kösterdiler. Yardım olaraq mahsulatlar, urba, donatmalar alına. Em de yarımadanı terk etken 600 qırımlığa yerleşmege yardım etti.
Tamila Taşevanıñ sözlerine binaen, qaçaqlarnı ekseriyetnen şahsiy dairelerde yerleştireler. Bundan ğayrı, Kiyev sakinleri ve diger ukrain şeerlerniñ mecburen köçkenlerge gumanitar yardımnı köstereler. Misal içün, mayıs 28 künü qaçaqlarnıñ ihtiyacları aqqında bildirme yerleştirildi, onı 139 qullanıcı tarqattı:
Tamila Taşeva bildirgeni kibi, mayıs 28 künü 2014 senesi Dımerka ve Letkada qaçaqlarğa 4480 grn sarf etildi. Teşebbüsçiniñ saifesinde Maria Burmaka tarafından qaldırılğan medeniyet ile bağlı qaydlar bar:
Tamila Taşevanıñ çağıruvları çoq diqqatnı celp eteler:
Дoпиc by Maria Burmaka.
Дoпиc by Maria Burmaka.
Дoпиc by TaMiлa TaшeBa.
Дoпиc by Oleksandr Doniy.
Дoпиc by ЄBpoMaйдaH SOS.
Kiyevdeki Qırım Cemiyetiniñ saifesi bir ay evelsi peyda oldı, onı endi 854 qullanıcı begendi. Saifede cemiyetniñ faaliyetini aydınlatqan çeşit bildirme ve Qırım haberleri neşir etile.
«Qırım qaçaqları» saifesinde 529 qullanıcı bar, «gruppa, Qırımdan kelgen qaçaqlarnı ve bu meselege lâqayd olmağan»larnı birleştire.
«Mecburen köçip kelgenlerge yardım etken koordinatsion merkezi» parasız çalışqan teşkilât Facebookta mayıs 19 künü peyda oldı. Saifeleriniñ birinde bank varaqası ile mecburen köçip kelgenlerge para yollamaq mümkün. Diger leyhalar kibi, bu teşkilât qırımlı qaçaqlarğa yerleşmege yardım ete.


text:
Qırımlılar Rusiyege Qırım Ukraina olğanını daa bir kere hatırlattılar
Kiyev – Yanvar 20-de Ukrainadaki Rusiye Federatsiyasınıñ Elçihanesi yanında 40 nefer qırımlı toplaşıp, aktsiyanı keçirdi. Olarnıñ qollarında «Qırım – Ukraina!» ve «Putin, Ukrainadan ket!» levhaları bar edi, mecburen köçip kelgenler Qırım Muhtar Cumhuriyeti Kününde em Rusiye, em de Ukraina akimiyetlerine Qırım Ukrainanıñ ayırılmaz parçası olğanını hatırlatmaq istediler.
«Men Rusiye Federatsiyasınıñ Elçihanesine endi yapılğan cinayetler aqqında hatırlatmağa isteyim. Qırım işğali – halqara qanun ve bir sıra imzalanğan añlaşmalarnı bozğan halqara cinayettir. Şu cümleden özek silânıñ tarqatılmaması, em de Rusiye ve Ukraina arasında dostluq ve işbirlik añlaşmaları», – dep qayd etti «Almenda» vatandaş maarifi merkezi» cemaat teşkilâtınıñ reberi Olga Skripnik. Onıñ aytqanına köre, Qırım işğaline diqqat ayırmalı, çünki aynı ondan soñ memleket şarqındaki vaqialar yüz berdi.
Qırımlılar küçük vatan mustaqil Ukraina terkibine qaytacağında emin olğanını qayd etip, yarımadanı mecburen terk etkenler ise evlerine qaytacaqlarını bildirdiler. «Qırımnı azat etüv meselesi – zaman meselesidir. İqtisadiy basqı, diplomatik muzakereler, halqara toplulıqnıñ qoltutuvı ile – bizler Ukraina sıñırlarını ğayrıdan tikleycekmiz», – dep ayttı «Qırımnıñ ukrain cemiyeti» cemaat teşkilâtınıñ reberi Vladislav Hmelovskiy.
Çıqışta bulunğanlar Qırım mevzusı memleketniñ informatsion alanında siyrek olğanını keder ile bildirip, Ukraina akimiyeti ise susıp oturğanını ayttılar. «Yarım yıl evelsi Ukraina Nazirler şurasınıñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeriniñ meseleleri boyunca Hızmetniñ meydanğa ketirilmesi aqqında qararı peyda oldı – kâğıtlardan başqa bir şey yapılmadı», – dep qayd etti «Ukrain evi» iş ve medeniyet işbirligi Qırım merkezi» cemaat teşkilâtınıñ reberi Andrey Şçekun.
Tedbir iştirakçileri yarımadada qalğan ve Ukrainağa qoltutqan qırımlılarğa destek köstermege qarar aldılar.
«Olarğa Rusiye informatsion basqısı altında yaşamaq ne qadar qıyın olğanını añlaymız, Ukrainanı sevseñ, soy, dost, qomşu saña duşmanğa kibi baqa. Şimdi Qırımda ukrain olıp qalmaq pek qıyındır», – dep qayd etti «Qırımdan mecburen köçip kelgenlerniñ teşkilâtları koordinatsion şurasınıñ» idare reisi Sergey Mokrenük.
Aktsiyada rus halqına muracaat qabul etildi. Aktsiya teşkilâtçıları qayd eteler ki, olarnıñ maqsadı rus halqına vaziyetni añlatmaq, olarnı başını köterip, kendi halqına hainlik yapqan diktatordan qurtulmaq ve Rusiyede azatlıq ve aq-uquqları içün küreşmege çağırmaqtır. Rusiyeliler, ukrainliler kibi, barışıq ve balalar içün bahtlı kelecek olmasını isteyler. Bunıñ içün Rusiye askerleri Ukraina topraqlarını terk etmeli, – dep ayttılar aktsiya iştirakçileri.
«Mart 16-da Qırımda olıp keçken «referendum» qanunğa riayet etmey, bunıñ içün Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeriniñ statusını deñiştirmek içün iç bir sebep yoq. «Referendum» Ukraina Anayasasına uymayıp, topraq bütünligi ve halqara uquq subyektleriniñ mustaqilligi aqqında bazı halqara printsiplerni bozdı. «Referendumnıñ» qanunsızlığını 2014 senesi mart 24-ke ait Birleşken Milletler Teşkilâtı Baş Assambleyasınıñ Ukrainanıñ topraq bütünligi aqqında rezolütsiyası ve 2014 senesi mart 21-ge ait Venetsiya komissiyasınıñ qararı tasdıqlay. Qırımnıñ yalıñız bir resmiy statusı bar – Ukraina terkibinde Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri», – aytıla qırımlılarnıñ muracaatında.
Aktsiya soñunda Kiyev aliy oquv yurtlarına keçmege mecbur qalğan sabıq Qırım studentleri fleşmobnı teşkil ettiler. Rusiye elçihanesi tarafına gençler kâğıttan yapılğan uçaqlarnı uçurdılar. Olarnıñ qanatlarında «Qırım – Ukraina», em de PTN PNH yazıları bar edi. Qırımlılar aktsiya soñunda Ukraina gimnini icra etip, «Qırım – Ukraina!» ve «Yaşasın Ukraina» şiarlarını seslendirdiler.


text:
Varşavada qırımtatar medeniyeti aqşamı keçirildi
Varşvada, insan ölçemesi ve söz serbestligi meseleleri boyunca OSCE toplaşuvı çerçivesinde qırımtatar medeniyeti aqşamı keçirildi. Bu aqta Facebook saifesinde mühbir ve cemaat erbabı Yuriy Lukanov bildirdi.
«Qırımtatarlar yaşayış sanatını taqdim etti, bunen beraber, musafirlerini aşattı», – dep bildirdi mühbir.
Bundan da ğayrı, toplaşuvda Mustafa Cemilevge bağışlanğan fotogalereya açıldı.
«Sabıq dissident öz itibarlı yaşında kene de halqnıñ aq-uquqlarını qorçalamaq mecbur olacağını kim tüşünir edi», – dep qayd etti Lukanov.
Bu künleri Varşavada insan ölçemesi ve söz serbestligi meseleleri boyunca OSCE toplaşuvı keçirile. Bundan evel ukrain eyyetini temsil etken Gennadiy Afansyev, Emine Ceppar ve Yuriy Lukanov işğal etilgen topraqlarda söz serbestligi vaziyeti aqqında bir sıra maruzalarnen sözge çıqtılar.


text:
«Önimimizdiñ quramında sïır sütindegi zïyandı zattar joq. Al sïırdıñ tabïğï sütinde transmay qışqıldarı boladı. Ol - wlı zat. Biz tutınıp otırğan bïe sütiniñ quramında osteoporoz, dïabet, ateroskleroz sındı awrwlarğa qarsı turwğa kömektesetin zettekter men aqwız bar», - dedi T.Şarmanov.
Töregeldi Şarmanovtıñ aytwınşa, transmay qışqılı onkologïyalıq awrwlarğa äkelip soğadı eken.
«Emizetin balası bar analar quramında transmay qışqılı bar sütti işip, artınşa onı süt bezi arqılı balasına beredi. Osınıñ saldarınan balanıñ tanımdıq qabileti tömendep, şekten tıs artıq salmaq qosadı. Transmay qışqıldarı süt bezi arqılı şığatındıqtan, bul müşe oba awrwına şaldığadı. Al erlerde prostata obırı damïdı».
Qazaq tağamtanw akademïyasınıñ vïce-prezïdenti Yurïy Sïnyavskïy bïe sütiniñ klïnïkalıq täjirïbeden ötkenin ayttı. Sonday-aq, bïe sütinen emdik önimder dayındaw üşin akademïya patent alğanın xabarladı.
«Bul önimder jürek-qan tamırları awrwları, twberkwlez kezinde, esirtki qaterli isigi keşendi terapïyasında qoldanıladı. Biz klïnïkalıq tekserw jürgizip, oñ nätïje alıp otırmız. Budan özge xïmïyalıq, säwlelendirw terapïyaları kezinde paydalanıladı», - dedi ol.
Däl qazir Qazaqstanda bïe sütiniñ negizinde jasalğan 15 türli tağam bar. Ayta ketsek, Qazaq tağamtanw akademïyasınıñ basşılığımen öz jumısın bastağan «Amïran» zawıtı tort, şokolad, irimşik, yogwrt, peçene sındı önimderge bïe sütin qosıp jatır. Atalğan zawıt özi şığarğan önimderdi bılay atağan eken: «Densawlıq» jäne «Salamat» tortı, «Senim» şokoladı, «Bereke» jäne «Dawa» yogwrtı, «Baqıt» balmuzdağı, «Asıl» peçenesi jäne «Şïpa» attı irimşik.
Tegï: Densawlıq,
Kommentarïï


text:
Ukraina baş prokuraturası işğal etilgen Qırımnıñ yañı prokurorını tayinledi
Vasıl Sinçuk – Qırımnıñ yañı prokurorı. Bunıñnen bağlı malümat Ukraina Baş prokuraturasınıñ saytında 2014 senesi avgust 29-da derc etildi.
Bundan evel Sinçuk üç kün devamında Poltava vilâyetiniñ prokurorı edi. «Obyektiv novostey» neşiriniñ malümatına köre, sentâbr 1-de o, Qırım prokurorı vazifesinde işke başlay.
Sinçuknıñ aytqanına köre, o, «vazifelerni tolusınen becermege tırışacaq, lâkin yarımadanıñ işğal şaraitleri kene de tesir etecek».
«Qanun ne buyursa, onı yapacaqmız. Bizler işğal etilgen territoriyada aqqları bozulğan adamlarnı qoruycaqmız», – dep tekrarlay Qırım prokurorınıñ aytqanlarını neşir.
Rusiyeniñ Qırım işğalinden evel Qırım prokurorı vazifesini Vâçeslav Pavlov eda ete edi. O, öz başına ilân etilgen baş nazir Sergey Aksönovğa boysunmaycağını bildirdi. Soñra bu vazifege Natalya Poklonskaya tayinlendi, birazdan Rusiye akimiyeti onı Qırım «prokurorı» olaraq qaldırdı.


text:
Sergiy Tigipko
Sergiy Tigipko (ukraince Cepriй ЛeoHiдoBич Tiriпko; doğğan künü: 1960 s. fevral 13; doğğan yeri: Dragoneştı, Moldav ŞSC, ŞSCB) – Ukraina maliye ve siyaset erbabı, 2000-2005 ss. "Emekçi Ukraina" ("TpyдoBa ykpaïHa") fırqasınıñ başı, 2009 senesinden berli "Küçlü Ukraina" ("CилbHa ykpaïHa") fırqasınıñ başı. İqtisadiyat ilimleriniñ namzeti. 2010 s. Ukraina prezidenti saylavalrında prezident namzeti olıp üçünci yerni qazandı. 2010 senesinden berli Ukraina Baş naziri muavini, içtimaiy siyaset naziri olıp çalışa. Evlidir. Türlü apaylardan dört balası bar: Ganna (1984), Tımofiy (2002), Akseniya (2005), Leontiy (2008).


text:
Qıtaylıq ğalımdar 200 şarşı metr jerdi alıp jatqan köne molanıñ ornın zerttemek. Esteriñizge salayıq, adam boyımen birdey, sazdan küydirilgen 8 mıñnan astam sarbaz 2200 jıl burın qaytıs bolğan ïmperator Cïn Şïxwandïdiñ mäñgi tınıştığın küzetip tur. Ol – bükil Qıtaydı biriktirip, atı añızğa aynalğan tulğa. O dünïede de bïligin jürgizw üşin özimen birge terrakot äskerin kömwge buyrıq bergen. Mundağı är äskerdiñ kelbeti tiri adamnıñ türimen beynelengen. Jäne mıñdağan müsin bir-birine mülde uqsamaydı. Büginde Sïyandağı bul arxeologïyalıq aymaqtı jılına mïllïondağan twrïst kelip tamaşalaydı.
Derekköz: khabar.kz
Tegï: Älemge sayaxat,
Kommentarïï


text:
Haberler
HSN: Ukrainanıñ şarqiy regionları jurnalistler qoruvından qanuniyet qullanılması adetlerini zenginleştirdiler
26 Berim ayı, 11:37
HSN Halqara PEN-klubı Kongressiniñ ortağı oldı
25 Berim ayı, 10:28
Ukrain jurnalisti Mıkola Semenağa Kremlnen çıqarılğan üküm üzerinde HSN bildirmesi
22 Berim ayı, 18:05
HSN Kiyevdeki 2-ci Şarqiy ortaqlıq konferentsiyasında: Malümat telükesizlikke ve devlet yaşayışına ait
22 Berim ayı, 14:23
HSN: Keyfiyetli mediatasil – bu, haber telükesizliginiñ temeli
19 Berim ayı, 11:55
Dmıtro Zolotuhin: “Ukraina ve Avropa teşviqatqa qarşılıq tecribesinen paylaşmaq kerekler”
19 Berim ayı, 09:35
HSN: Lugansk vilâyetindeki Novoaydar köyüniñ sakinleri endiden ukrain yayınlavını güzel keyfiyette seyir etip olalar
19 Berim ayı, 09:34
HSN: Avropa Birligi vekillerini işğal etilgen territoriyalarda yayınlav yañartuvı aqqında haberdar ettiler
18 Berim ayı, 10:28
Emine Ceppar: “Ahtem Çiygoz bugünki künde qırımtatar halqı qarşılığınıñ timsali ola”
15 Berim ayı, 17:53
HSN: Donetsk vilâyetindeki Melekinsk köy şurasınıñ episi meskün yerlerinde efirde 7 ukrain telekanalı bar
15 Berim ayı, 10:20


text:
Älemdik munay jäne gaz kompanïyaları energoreswrstar bağasınıñ tömendewine baylanıstı ïnvestïcïyanı qısqartpaq. Bul twralı Moody’s xalıqaralıq reytïng agenttiginiñ sarapşıları boljam jasadı, dep xabarlaydı vestifinance.ru.
«Şïkizattıñ şamadan tıs öndirilwi jahandıq munay narığına qısım körsetwde. Bul 2016 jılı tabïğï gazğa da ıqpalın tïgizip jatır. Onıñ üstine Ïranğa qarsı sankcïyalardıñ joyılwı narıqta munaydıñ eselep artwına alıp keledi», — deydi Moody’s-tiñ basqarma dïrektorı Stïven Vwd.
Agenttik atap ötkendey, munay bağasınıñ tömendewi aqşa ağımınıñ tömendewine jäne bağa belgilenimine keri äserin tïgizwde. Munay jäne gaz kompanïyalarınıñ qarjılıq jağdayın qïındatwda.
«Tipti ïnvestïcïyalıq reytïngi joğarı ärtaraptandırılğan kompanïyalardıñ özine qarjılıq jağday älsirep, qarjılıq leverïdj artwda», — dep esepteydi agenttik sarapşıları.
Moody’s sarapşılarınıñ sözine qarağanda, 1206 jılı munay-gaz kompanïyalarınıñ ïnvestïcïyası barlaw jäne öndirw isinde 20-25%-ğa deyin qısqaradı.
Derekközi: http://7kun.kz/
Tegï: Glavnaya, Älem ekonomïkası,
Kommentarïï


text:
Matbuat vastaları: Cankoy şeer başı istifağa çıqtı
Arkadiy Zaydman Cankoy şeer başı vazifelerinden çıqtı. Avgust 1-den şeer başı vazifelerini onıñ birinci muavini Lüdmila Belaşova eda etecek, dep bildire yerli media-portal «Mediovolna».
İşbu qarar cuma künü, iyül 25-de, şeer şurasınıñ nevbetten tış sessiyasında alındı.
Zaydmannıñ istifasına toplaşuvda bulunğan deputatlarnıñ 2/3 qısmı – 19 deputat qol tuttı.
Neşirniñ malimatına köre, rey berüvden evel Zaydman deputatlarğa oña bu qararında qol tutmağa ricada bulundı. Şeer başı aytqanı kibi, arizanı kendi istegi ile yazğan eken.
«Sizlerge işimiz içün minnetdarım. Ketmek kerekim. Meni añlamalısıñız», – dedi o zenaatdaşlarına.
Sualnıñ muzakeresi vaqtında yerli deputatlar öz noqtaiy nazarını deñiştire, bir qaç kere rey bere edi ve atta bir on daqiqalıq teneffüske çıqqan ediler. Neticede qarar leyhası butünley qabul etildi.
Arkadiy Zaydman Cankoy şeer şurası başında 2010 senesi noyabr 17-den tura edi.
İyül 24 künü Or Qapı şeer başı Taras Filipçuk ve şeer şurasınıñ kâtibi Yuriy Sirotkin istifağa çıqtılar.


text:
Qırımtatar halqı sürgünliginiñ yıllığına bağışlanğan tedbirler çerçivesinde keçirilgen altıncı Çatırdağ seferinde (deñizden 1527 metrlik yükseklikte) aman-aman 4 biñ insan iştirak etti. Yol devamında iştirakçiler «Millet! Vatan! Qırım!» şiarlarını seslendirdiler, em de «Allahu akbar!» ayttılar. Bazıları «Yaşasın Ukraina! Qaramanlar yaşasın!» dep qıçırdılar. Çatırdağnıñ eñ yüksek noqtasında iştirakçiler 1944 senesi sürgünliginde elâk olğanlarnı dua ile añıp, qırımtatar milliy gimnini icra ettiler. Seferniñ bazı iştirakçileri - Ukrain medeniyet merkeziniñ temsilcileri - hatıra olaraq foto çıqarmaq içün Ukraina bayraqlarını aldılar.
Çatırdağda qırımtatar bayraqları (fotosergisi)
Qırımtatar halqı sürgünliginiñ yıllığına bağışlanğan tedbirler çerçivesinde keçirilgen altıncı Çatırdağ seferinde (deñizden 1527 metrlik yükseklikte) aman-aman 4 biñ insan iştirak etti. Yol devamında iştirakçiler «Millet! Vatan! Qırım!» şiarlarını seslendirdiler, em de «Allahu akbar!» ayttılar. Bazıları «Yaşasın Ukraina! Qaramanlar yaşasın!» dep qıçırdılar. Çatırdağnıñ eñ yüksek noqtasında iştirakçiler 1944 senesi sürgünliginde elâk olğanlarnı dua ile añıp, qırımtatar milliy gimnini icra ettiler. Seferniñ bazı iştirakçileri - Ukrain medeniyet merkeziniñ temsilcileri - hatıra olaraq foto çıqarmaq içün Ukraina bayraqlarını aldılar.


text:
Kezlev akimiyeti plâjlarnıñ azırlığından memnün qalmayıp, teşkerüvlerni azırlay
Kezlev memuriyetinde plâjlarnıñ teşkerüvini keçirmek niyetindeler, kiracılarnı evelden tenbiyeleyler.
Bu aqta şeer memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildire.
Memuriyet başınıñ muavini Valeriy Batük qayd etti ki, şeerde kurort mevsiminiñ aktiv zamanı başlandı, amma plâjlar talaplarğa uymay.
Beyanatqa kayd etilgeni kibi, kiracılarnıñ çoqusı alâ daa şeer memuriyetine plâjlarnıñ azırlığı aqta malümatnı yollamadı. Mütenasip vesiqalarnı iyül 10-na qadar bermegenlerge şeer akimiyeti «ciddiy cevap» berilecegini vade ete.
Batük şunı dey ki, er bir plâjnıñ statusı kirişte qayd etilmeli.
«Bu talarlarğa er yerde riayet etilmey. Diger bozuluvlar arasında – kiriş içün para alınması, ufaq gemilerniñ mütenasip vesiqalarnıñ olmadan kirağa berilmesi ve ilâhre», – dey o.
Memurnıñ malümatına köre, Kezlevde şimdi 17 biñ insan raatlana. Şeer territoriyasınla 102 plâj bar, olardan 53 – umumiy, 35 – bala, 14 – şifaiy.
İyün başında Qırım yalı kenarındaki şeerlerniñ yolbaşçılarına plâjlarnı çöplükten cıyıştırmağa içün bir afta berilgen edi.


text:
Adam densawlığın jaqsartwda arpanıñ paydası öte zor. Sebebi arpanıñ quramında «lïzïn» dep atalatın amïn qışqılı bar. Bul teriniñ tığızdığınıñ tegistigin saqtawğa, yağnï äjimniñ aldın alwğa äser etedi. Sondıqtan, ğalımdar arpanı «jastıqtıñ daqılı» dep ataytın körinedi.
Lïzïnniñ birqatar vïrwstarğa qarsı kürese alatın küşi bar jäne ol jürek jumısın qalıpqa keltirwge de kömektesedi. Qazir türlli allergïyalıq awrwlardan zardap şegwşilerdiñ qatarı öte köp. Al arpanı kündelikti tağam retinde paydalanğan jağdayda allergïyalıq dertterge uşırawdan awlaq bolasız.
Arpanıñ quramında bakterïyağa qarsı turatın «gordecïn» dep atalatın zat bar. Al eñ bastı este saqtaytın jäyt - arpa däni därwmender men mïkroelementterge bay. Onıñ quramındağı V därwmeni - jüyke jüyesiniñ jumısına, şaş pen teriniñ äsemdigine zor äserin tïgizedi. Al A därwmeni tobı közdiñ körw qabiletin jaqsartadı.D därwmender tobı süyek pen tistiñ mıqtılığın qamtamasız etedi. Eñ bastısı arpanıñ quramındağı E därwmeni tobınıñ jasöspirim balalardıñ ağzalarınıñ durıs jetilwi üşin paydası zor.
Onıñ quramınan kalïy, kalcïy, temir, mırış, yod tabılğan. Al quramındağı fosfor ağzadağı zat almasw procesiniñ, jürek pen qan tamırlar jüyesiniñ durıs jumıs istewin rettep, büyrek awrwların emdewge birden-bir kömekşi boladı.
Deneñiz sımbattı äri sulw bolsın deseñiz nemese artıq salmaqtan arılğıñız kelse, arpanıñ kömegine jüginiñiz.
Quramındağı kletçatka mölşerine baylanıstı arpa belogı bïday belogınan äldeqayda qundı bolıp tabıladı. Kletçatka - ağzadan zïyandı qaldıqtardı neğurlım köbirek bölip şığarwğa äseri bar belsendi zat. Onıñ ağzada may jïnalmawına da ülken septigi bar. Yağnï, bir sözben aytqanda, quramındağı kletçatka mölşeri arpanı artıq salmaqtıñ «jawı» etedi. Sondıqtan da dïetologtar semizdikten zardap şegip otırğan jandarğa arpanı kündelikti paydalanwğa keñes beredi.
Osınıñ bäri - arpa jönindegi bügingi ğalımdardıñ pikiri bolsa, al burınğılardıñ pikirin joğarıda atalğan Omar hayamnıñ «Nawrıznama» eñbeginen keñirek bilwge boladı: «Bärinen de burın arpa därilikke de, emdikke de jaraydı. Ädette danalar men därwişter arpamen kün köredi. Biletinderdiñ aytwına qarağanda, onı jegende qan eşqaşan buzılmaydı jäne deneden aram qan alwdıñ qajeti joq. Sonday-aq, ol qan jäne zapıran awrwlarınıñ aldın aladı. Ïrak täwipteri onı «ğajap quttı dän» deydi. Ol - küyik, bezgek, jötel, ökpe, süyek, bwın sekildi juqpalı awrwlarğa, sonday-aq, bas, kökirek, mıqın, bawır men asqazan, süyek sınığı, küyik, bwın sırqırawı sïyaqtı awrwlarğa öte paydalı.
Arpa suyığı sarı qışımanı, bïday suyığı qara qışımanı emdeydi. Eger arpa kebegin qazanğa salıp jaqsılap qaynatsa, bul ayaq süyegi älsiz, nemese ayağımen tik tura almaytındarğa öte paydalı. Eger bir adamnıñ ayağı ne tizesinde jaraqat bolsa, ayağın arpa swına salsın. Sonda ol jazılıp ketedi».
Burınğılar, sonday-aq, bas terisine arpa jağıp, oramalmen tañıp qoysa, şaştıñ uzın bolıp öswine septigi tïedi dep eseptegen. Al parsı dïqandarı jıldıñ jaqsı ne jaman bolatınına naq osı arpağa qarap boljam jasağan: eger arpa tik, qalıñ şıqsa - molşılıq kütip qwana berwge boladı, al qïsıq şıqsa - qïındıq kütw kerek.
Türki, parsı xalıqtarı Nawrız küni jasalatın köjege mindetti türde arpa dänin qosqan. «Jıl basında arpa swına toyğan adam kelesi jılğa deyin awırmaydı, qwattı boladı» - dep sengen. Al, orıs jurtında arpa botqası - patşa üsteline qoyılatın tağam sanalğan. Arpa botqasın sütke ğana emes, et nemese kökönisterdi mol etip qosıp äzirlewge de boladı. Sonımen qatar, balalarıñız işip jürgen türli zïyandı swsındardı äjelerimizdiñ täsilimen äzirlengen arpa köjemen almastıra alsañız, bul olardıñ densawlığı üşin öte paydalı bolar edi degimiz keledi.
Tegï: As mäziri,
Kommentarïï


text:
Reseylik sportşı Ratmïr Nagïmyanov 3800 metr bïiktikten paraşyutpen sekirgen. Biraq paraşyuti aşılmay qalıp üş qabattı ğïmaratqa qulağan. Oqïğa Şamonï şïpajayınıñ awmağında orın alğan. Sportşı Egyuïy-dyu-Mïdï tawınan sekirgen.
Ratmïrdiñ kelinşegi bolsa onıñ qaza tapqanın rastağan. Al sportşınıñ özi birer kün burın "VKontakte" älewmettik jelisindegi paraqşasına: «Jaqsı ömir izdep Şamonïğa uştım»-dep jazğan.
Ekaterïnbwrgtiñ twması Ratmïr Nagïmyanov – belgili beysdjamper. Sporttıñ munday ekstremaldı türinde belgilengen obektilerden sekirw üşin arnayı paraşyut qoldanıladı. Alğaş ret Ratmïr 2006 jılı 115 metrlik bïiktikten sekirgen.
Derekköz: dni.ru
Tegï: Sport jañalıqtarı, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
San ğasırlıq qazaq mwzıkasınıñ baylığı — äsem änder şırqalatın «Sağındırğan änder-ay» attı dästürli än keşi ötti. Jıl sayın ötkizeletin şara bïıl Astana qalasınıñ körermenderin äsem änderimen qwanttı. Än äleminde özindik ornı bar ağa bwın änşilerimen estaradada qalıptasıp kele jatqan jastarmen birigip dwet ayttı. Oğan respwblïkağa tanımal 75 änşi qatıstı. Olardıñ qatarında «Dosmuqasan» tobı, Roza Rımbaeva, Eskendir jäne Birjan Xasanğalïevter, Nurğalï Nüsipjanov, «MwzArt» tobı, «Nurmuqasan» tobı, Nurjamal Üsenbaeva, «Jigitter» tobı, Azïya tobı, Abay Begey, Jubanış Jeksenulı, Tamara Asar, Nağïma Esqalïeva, Sayat Medewov, Janar Ayjanova, Tolqın Zabïrova, Marjan Arapbaeva, Madïna Sadwaqasova, Gülnur Orazımbetova, Almas Kişkenbaev, Janar Duğalova, Töreğalï Töreäli, Sanda sïyaqtı xalıqqa jaqsı tanıs änşiler ännen şaşw şaştı.
Öner keşi tosın sıylarımen körermendi tañqaldırıp, kütpegen dwetter şırqalıp el esinde qaldı. 40 jıl saxnada öner körsetip jürgen Roza Rımbaeva men jas änşi Serik Ïbragïmov, qoñır dawıstı Meyrambek Bespaev pen Älï Oqapov, Xalıqaralıq «Slavyan bazarı» bayqawınıñ Gran prï ïegeri Dïmaş Qudaybergenov pen köptegen än bayqawlarınıñ jeñimpazı Älişer Kärimov dwet bop än ayttı.
Keştiñ avtorı jäne uyımdastırwşısı «Mayra» prodyuserlik ortalığınıñ dïrektorı Mayra Ilïyasova: «Maqsatımız — retro änderdi, xalıq änderin, xalıq kompozïtorlarınıñ änderin xalıqqa sol küyinde buzbay jetkizw. Bul — «Sağındırğan änder-aydıñ» 10 jıldan beri atqarıp kele jatqan negizgi mïssïyası», deydi Mayra Ïlïyasova.
Derekközi:baistars.kz
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Sïrïya prezïdenti Başar Asad ükimet basşısı Vaïl äl-Xalkï bastağan bïlik tobın tügelimen jumıstan bosattı, dep xabarlaydı muslim.kz.
Munday awqımdı awıstırwdıñ sebebi äzirge aytıla qoymadı. Tek belgilisi – jaña ükimet quramın burınğı Energetïka mïnïstri Ïmad Xamïs basqaratın boladı. Qazirgi waqıtta oğan jaña mïnïstrler kabïnetin jasaqtaw tapsırılıp otır.
Ayta keteyik, Sïrïya ükimetiniñ burınğı basşısı Vaïl äl-Xalkïdiñ qızmetinen bosatılğanı onıñ Cïrïya jäne Resey bïliginiñ Aleppoğa birlesken şabwıl bastaytını jaylı mälimdemesinen keyin jarïyalanğan. Al, birlesken şabwıl jaylı aqparattıñ jalğan ekeni keyinirek qayta xabarlanğan.
Kommentarïï


text:
Mana, häş-päş degiçä institutni tamamlap «jurnalist» atalğinimizğa jigirmä jil boluptu. Kursdaşlarniŋ bäziliri šz käspi bilän işläp, iҗadiyättä helila egiz çoqqilarğa yätsä, bizgä ohşaş aҗizlar, käspimizdin tamamän üz šrüvalduq. Yeqinda studentliq dävirlärni billä štküzgän dost qizlar bilän İnternet tori arqiliq alaqä bağlap, biraz arilaşqandin keyin, šzara çay oynimaqçi bolduq. Şundaq çaylarniŋ biridä gšzäl studentliq dävrimiz toğriliq gäp qozğilip qaldi. Män helila «qizip» kätkän ohşaymän:
— Qizlar, esiŋlardimu, armanlirimiz bäk büyük edi. Däris taşlimastin, šy tapşurmilirini orunlap, kitaphanilardin çiqmattuq. Qolumizğa diplom elip, mutähässisligimiz bilän işläşkä intilğan eduq. häy, oğri jillar, bizniŋ arzu-armanlirimizni kümpäyküm qilivättimu yaki biz šzimiz şu kšzligän mähsätlärni häl qilişqa intilmiduqmu, bilmäymän, ahiri moşu küngä qalduq, — dedim eğir hursinip.
— Ätirgül, siz bäk toğra gäp qildiŋiz. Yaş vaqtimizda biz hälqimizgä hizmät qilimiz däp oyliduq, — dedi Tahmina meni qollap. — Gezit-jurnallarğa maqalilarni yazattuq. Kitap oqattuq. Hälqimizgä paydisi tegidiğan härhil paaliyätlärniŋ җankšyärliri eduq. hazirçu, qazan beşidin kätmäydiğan ayallarğa aylinip qalduq. Ata-anilirimiz bizdin çoŋ ümüt kütkändi. Yadiŋlardimu, gezit-jurnallarda birär maqalimiz yoruq kšrsä, hoşal boluşup, holum-hoşnilarğa: «Meniŋ qizim yazğuçi bolidu» däp mahtinatti. Äpsus, biz ularniŋ işänçisini aqlalmiduq.
Dostumniŋ eçiniş ilkidä eytqan gäplirini tiŋşap, šzimizni šzimiz ayap, bu kaj täğdirimizni kayiduq. Bu gäpni qozğiğinimğa içimdä bäk hiҗil boldum. Şu tapta yadimğa bir oy käldi. Hoşalliğimdin çavak çelivätkinimnimu tuymay qaptimän.
— Qizlar – dedim šzämni säl oŋşavalğandin keyin. — hazir biz, nävrä quçup, ularniŋ şat külkisigä ğäriq bolup jürimiz. Mana bügün hoyma ubdan jiğilip qaptimiz. Mümkin, ändi hälqimizgä paydisi tegidiğan işni qilarmiz?
— Nemä qilimiz, – dedi qizlar dürridä.
— Jurnal çiqarmaymizmu…
Bayatin gäpkä arilaşmay, yanfonini koçilap oltarğan Modängül häyran bolup soridi:
— Jurnal?! U nemä häqqidä bolidu?
Män tehimu hayaҗanlinip kättim. Üzümgä qan jügräp, pokandäk qizirip kätkinimgä qarimay, ornimdin däs turdimdä, gepimni davamlaşturdum.
— hazir, šzäŋlarğa mälum, qolida barlar, häliq üçün helila ubdan işlarni beҗirivatidu. Birliri meçit selivatidu. Toğra, din birinçi, amma ilim-pän asasiy orunda ekänligini härgiz untumayli. Qolumizdin kälsä, mäktäp yaki balilar bağçilirini salayli. Biraq, bizniŋ u işlarni qilişqa imkaniyitimiz yar bärmäydu. Uniŋdin kšrä, qolumizdin kelidiğan işni qilayli. hämmä qiziqip oquydiğan, täşnaliq bilän kütidiğan jurnal çiqirayluq.
Gepimni bizni yaqturmay, härbir sšzümizgä tüzitiş berip, bir buluŋda duniyadin beğäm oltarğan Rahiläm bšlüvätti:
— Vay vuy, Ätirgül! Siz nemilärni däp kättiŋiz. U jurnaliŋizni kim setivalidu häm kim oquydu? Bügünçu, hämmisigä yanfon, komp'yuter bolsa boldi. Vatsap degänğu bir bala boldi. Yaşlarla ämäs, qerilarmu şuniŋdin baş kštärmäydu. Ana tilimizda çiqivatqan gezit-jurnallirimizğa šz ihtiyarimiz bilän yeziliştin qaçimiz. Ädäbiy kitaplarni oquştin tamamän qelivatimiz. Ändi bizniŋ jurnalimiz kimgimu keräktu?
Çayda oltarğan bäş hotun, uniŋğa qapaqlirimizni türüp qaraştuq.
— Rahiläm, siz qoşulmisiŋiz, män silär bilän ämäs däŋ, halas. İzgü täşäbbusimizğa palta çapmastin, – dedi Tahmina helila kštiräŋgü avazda. Ahiri helä talaş-tartiş qilip, kšpçilik avaz bilän jurnalni çiqiriş qarariğa kälduq. Bu bizniŋ insaniy väzipimizdäk bilindi. Ändi bu jurnalniŋ namini tepişimiz keräk?
— «Nazugum», uyğurniŋ ärikpärvär batur qizi. Şuniŋ namida bolsun. İsmi eytip turğandäk, bizniŋ jurnal ävlatlirimizni milliy rohta tärbiyiläydiğan näşir äpkarimiz bolğini durus, – dedi Rahiläm birdinla başta eytqan sšzliridin yaltiyip.
— «Oğuzhan» däymiz. Yiltizimizniŋ bäk çoŋqur ekänligi bilinip tursun, — dedi šzini bäk äqillik çağlaydiğan, šz vaqtida dadisi yeza hakimi bolup işligän Tahmina.
Eytmaqçi, uniŋ pikrigä mänmu qoşuldum. Undaq bolğini, män uni šzämniŋ äŋ yeqin dostum süpitidä kšrümän. Şuŋlaşqa şu yaşliq çağlirimizdin ta bügünki küngiçä uniŋ bäzi pikirlirigä qoşulup, uniŋdin mäslihät sorap jüridiğan aditim bar.
— Mümkin «Dehan», – dedi Modängül җiddiy qiyapättä. — Dehançiliq bizniŋ ata käspimiz. Demäk, dehançiliq bilän şuğullansaq, aç qalmaymiz.
Jurnalğa tüzigiräk nam qoyuş keräkligini bilgäçkä, helila talaştuq. Neri oylap, beri oylap, ahiri «İşçan» däp ataydiğan bolduq. Sävävini eytmisammu çüşinişlik. Uniŋ baş muhärriri, moşuniŋ hämmisini oylap tapqan män boldum. Tovva, orunbasarim Tahmina boldi. Ävu üçi bolsa – «jurnalistlarğu!» — mäslihät keŋişiniŋ tärkivigä kirdi.
Jigirmä jil qolumizğa qäläm tutmiğan bir türküm işçan qizlar qizğin işqa kirişip kättuq. Mäsilän, Tahmina birdin hekayä yezişqa kirişsä, Modängül vapat bolup kätkän ustazini äsläp, yadnamä yazidiğan boldi. Rahiläm «Oğuzhan» häqqidä kšlämlik maqalä yezişqa kirişti. Män bolsam, student çağlirimda «Pärvaz» jurnalida yoruq kšrgän birnäççä maqalilirimni jiğdim. İş qilip, işsiz oltarğan bizgä ämäk tepildi. hämmimiz bir aydäk vaqtimizni «iҗadiyätkä» beğişliduq. Däsläpki sinaq sanini çiqiriş üçün kšpligän dšlätlik mähkimilärgä vä җämiyätlik birläşmilärgä hätlärni yazduq. Jurnalniŋ çiqimi bilän kirimini sanap kšrüp, kšp pul täläp qilmaydiğan dizayner izdiduq. Şükri, Mahmut isimliq bir jigitni taptuq.
Män baş muhärrir bolğandin keyin, dostlirimniŋ yazğanlirini yaqturmas boldum. Modängülniŋ maqalisini jurnaldin elip taşlidim. Modängül maŋa ränҗip, hätta çaydinmu çiqip kätti. Keyiniräk Rähilämniŋ yazğan maqalisi kšŋlümdin çiqmidi. Unimu elivätmäkçi boldum. Ändi ularniŋ ornini tolturuş keräk. Tarihiy vätinimizdä näşir qilinğan jurnallarni varaqlap, birnäççä dilimğa yeqin maqalä vä häҗviyilärni taptim. Özäm komp'yuterdin jiraq bolğaçqa, Mahmutniŋ müҗäz-hulqidiki millätpärvärlik hislitigä tayanmaq boldum. Täliyimgä Mahmut bäkmu yumşaq, «yaq» deyişni bilmäydiğan jigit bolup çiqti.
Qisqiçä eytsam, jurnalni çiqarğiçä, baştin helä işlar štti. Qaysi-birsini eytay, hätta äşu «yumşaq» Mahmut işini yäkünlimäy, bizdin yaltaydi. Uni şu däriҗigä yätküzduq.
hazir qolumğa däsläpki pärzändimdäk bolğan «İşçan» qizlar jurnaliniŋ birinçi sanini elip, pähirliniş hissiyatlirida oltirimän. «Jurnalniŋ baş muhärriri Ätirgül İssitova» däp çirayliq yezilğan häriplär qälbimni šrtimäktä…
Ändi bu jurnalni setiş keräk. Jurnalni çiqiriş җäriyanida däsläpki mänpiyät häliq, keläçäk ävlat bolğan bolsa, ändiki novät pul tepiş. Mümkin bay bolup ketärmän. Bu sanni yahşilap setivalsam, ikkinçi sanini çiqiriş oŋay. İnternetta nemä tola maqalä tola. Ändiki tiligim: çegariniŋ u täripidiki iҗatkarlirimizniŋ qäliminiŋ siyasi qurumisun! Rastla, untup qaptimän, Mahmut ohşaş dizayner tepişim keräkqu. Bolmisa, İnternettin qandaq kšçirimän…
Maharät İMİROVA.


text:
Qırımnıñ işğalini desteklegen Rusiye medeniyet erbaplarına Ukrainağa kelmekni yasaqlay bileler
Ukraina halq deputatı Oleg Lâşko Yuqarı Radada qanun leyhasını qayd etti, onda Vladimir Putinniñ istilâsını açıqtan – açıq desteklegen 518 rusiyeli medeniyet erbabına Ukrainanı ziyaret etmege yasaq etile.
Bunı o Facebook-ta yazdı.
«Ukrainağa qarşı alıp barılğan istilâ ve Qırımnıñ işğalini desteklegen 518 medeniyet erbabı Rusiye vatandaşına Ukrainanı ziyaret etmekni yasaqlamağa talap etem. Bu aqta qanun leyhası Yuqarı Radada qayd etildi», – dep yazdı halq vekili.
Mart 16 künü 2014 senesi Qırım ve Aqyarda «referendum» keçirildi, onıñ neticelerine köre, Rusiye Qırımnı kendi terkibine qoştı. Ukraina, Avropa birligi, AQŞ bu rey berüvni tanımayıp, Rusiye Qırımnı işğal etti, dep sayalar.


text:
Pablo Pïkassonıñ (1881-1973) «Otırğan äyel» polotnosı Londondağı bässawdada 43,3 mln. fwntqa (63,4 mln. dollar) satıldı, dep xabarladı TASS.
Bul kartïna burın-soñdı bässawdağa şığarılğan kwbïzm stïlindegi eñ qımbat jumıs boldı. Polotnonıñ aldın-ala qunı 28 mln. fwnttı (41 mln. dollar) quradı.
Kartïnada ataqtı swretşi Fernando Olïveniñ süyiktisi beynelengen. Şığarma şeberdiñ twğan jerinde Orta-del-Ebro kentinde 1909 jılı salınğan, bul kezde Pïkassonıñ şığarmaşılığı däwirlep turğan bolatın.
21 mawsımda sonday-aq Amedeo Modïlyanïdiñ (1884-1920) kartïnası 38,5 mln. fwntqa (56,4 mln. dollarğa) satıldı. Äñgime francwz swretşisi jäne modeli Janna Ebyutern (1898-1920) jöninde bolıp otır, ol ïtalyandıq keskindemeşi äri müsinşiniñ resmï emes äyeli jäne bastı mwzası bolğan.
Qazirgi kezde bässawdağa qoyılğan jumıstardıñ işinde Pol Gogen men Ogyust Rodenniñ eñbekteri bar.
QazAqparat
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
2018 jılı Qazaqstan Pasport indeksinde eki satığa köterilip, 65 orınğa twraqtadı. YAğni osı reyting esebi boyınşa qazaqstandıqtar vizasız 71 elge baruğa mümkindik alıp otır.
Henley&Partners kompaniyası taratqan aqparat boyınşa Qazaqstan Belarus' pen Oman elderimen bir orında twr. Bir qızığı ötken jılı da Qazaqstannıñ vizasız 71 elge baruğa mümkindigi bolğan. Biraq ol kezde memleket 67 orında twrğan.
Pasport indeksinde Qazaqstanmen körşiles Resey - 48, Äzerbayjan - 72, Özbekstan - 85 orında twr.
Atalğan reytingte vizasız baruğa bolatın elder tiziminiñ körsetkişi boyınşa Germaniya soñğı bes jıldan beri birinşi orında twr. YAğni atalğan eldiñ azamattarı vizasız 177 elge erkin sayahattay aladı. Ekinşi orında Singapur. Bwl elde twratın azamattardıñ 176 elge vizasız baruğa mümkindigi bar. Al üşinşi orındı Wlıbritaniya, Daniya, Italiya, Norvegiya, Finlyandiya, Franciya, Şveciya, Japoniya bölisken. Atalğan eldiñ azamattarı 175 eldi vizasız-aq köre aladı.
Al eñ soñğı orında twrğan el - Auğanstan. Bwl el azamattarı üşin vizasız tek 24 eldiñ esigi aşıq.
Kompaniyanıñ mälimetinşe, viza talaptarı memlekettiñ älemdik qauımdastıqtağı märtebesine ob'ektivti türde äser etedi. Viza şekteuleriniñ bolmauı ärtürli yurisdikciyalarda biznesti tiimdi jürgizuge, halıqaralıq baylanıstardı saqtauğa, jahandıq investiciya mümkindikterin paydalanuğa jäne erkin sayahattauğa mümkindik beredi.
Sonımen qazaqstandıqtar vizasız bara alatın elder mınalar:
Bwrınğı KSRO elderi: Äzerbayjan, Armeniya, Belarus', Gruziya ,Qırğızstan, Moldova, Resey, Täjikstan, Türkimenstan, Özbekstan, Ukraina.
Europa elderi: Albaniya, Makedoniya, Serbiya, Çernogoriya.
Karib teñizi elderi: Antigua jäne Barbuda, Barbados, Gaiti, Dominika, Sent-Vinsent jäne Grenadina.
Oñtüstik Amerika elderi: Argentina, Braziliya, Kuba, Kolumbiya, Kolumbiya, Ekvador.
Aziya jäne Oñtüstik-Şığıs Aziya elderi: Gonkong, Indoneziya, Malayziya, Mal'diva, Moñğoliya, Türkiya, Filippin, Oñtüstik Koreya, Haynan' aralı.
Tınıq mwhitı araldarı: Mikroneziya, Niue, Samoa, Kuka aralı
Afrika elderi: Namibiya, Seyşel araldarı, Tunis.
Sonday-aq, qazaqstandıqtar üşin viza alu tärtibi jeñildetilgen elder mınalar: Boliviya, Burundi, Şığıs Timor, V'etnam, Gvineya-Bisau, Grenada, Djibuti, Dominika Respublikası, Mısır, Zambiya, Kabo-Verde, Iordaniya, Kambodja, Keniya, Komor araldarı, Laos, Mavrikiy, Livan, Madagaskar, Makao, Makao, Mali, Mozambik, Nepal, Nikaragua, Palau, Singapur, Somali, Tayland, Togo, Tuvalu, Uganda, Şri-Lanka, YAmayka.


text:
Qırımda bayraq ve tuğranıñ aramlanılması içün para cezalarını tasdiqladılar
Qırımnıñ rusiyeli Devlet Şurası iyün 17 künü keçken toplaşuvda cumhuriyetniñ devlet timsalleri – tuğra, bayraq ve gimnge sayğısızlıq kösterilmesi içün para cezalarını belgiledi, haber ete Qırım.Aqiqat.
Toplaşuvda añlatılğanı kibi, mesüliet «Qırım Cumhuriyetinde memuriy bozuluvlar aqqında» qanunğa köre belgilene.
Böyleliknen, Qırım devlet timsalleriniñ resmiy qullanuv nizamınıñ bozuluvı içün tenbiye ya da para cezası berile. Vatandaşlar içün para cezasınıñ miqdarı – 300-500 ruble, vekâletli insanlar içün – 2-4 biñ ruble, yuridik şahıslar içün – 20-50 biñ ruble.
Bayraq ve gimnge sayğısızlıq kösterilmesi içün vatandaşlarnı 1-2 biñ ruble, vekâletli insanlarnı – 5-10 biñ rublege cezalaycaqlar.
Vesiqa Qırım Cumhuriyetiniñ devlet mukâfatlarınıñ qanunsız sürette yapılması ve taşılması içün para cezalarını da belgiley: vatandaşlar içün – 300-500 ruble, vekâletli insanlar içün – 2-4 biñ, yuridik şahıslar – 5-10 biñ ruble.


text:
Ïspanïyanıñ Yadrolıq qawipsizdik boyınşa keñesi işinde radïaktïvti materïaldar bar şabadannıñ joğalğanın jarïyaladı, dep xabarlaydı Bï-bï-sï.
Mäsele cezïy-137 men amerïcïy-241 twralı bolıp otır. Olar radïacïyanıñ azdağan mölşerin şığarsa da, keñes belgili bir jağdayda bul zattar adamdar üşin qawipti bolatının eskertip otır.
Jergilikti BAQ-tıñ xabarlawınşa, radïaktïvti zattar ïnjenerlik-qurılıs kompanïyasınıñ ïeligindegi jerdiñ tığızdığı men swlılığın ölşeytin arnayı quraldarda qoldanılğan.
Bul quraldar kompanïyanıñ öz köligimen tasımaldağan sarğılt tüsti şağın şabadanda saqtaldı. Alayda endi bul şabadan iz-tüssiz joğalıp ketti. Onı urlap äketwi de mümkin, alayda kompanïyada buğan tolıq senimdi emes.
Cezïy-137 men amerïcïy-241 ädette ölşew jabdıqtarında paydalanıladı. Radïaktïvti zattardı jiktew kezinde olarğa qawiptiliktiñ bes deñgeyiniñ törtinşisi berildi. Birinşi deñgeydegi zattar eñ qawipti, al besinşidegi - qawiptiligi tömen bolıp sanaladı.
Kommentarïï


text:
Köp uzamay, küdikti anıqtaldı. Ol 10 jastağı Aqtaw turğını bolıp şıqtı. Tergew barısında bul balanıñ alğaşqı urlığı emes ekeni belgili boldı. Ol oblıs sonday-aq «VAZ-2107» köligin de tonağan bolıp şıqtı.
Polïcïyağa 21 jastağı kölik ïesi arızdanğan. Onıñ aytwına qarağanda, urılar köliktiñ esigin buzıp kirgen. Barlıq ayğaqtar jas balanıñ bul qılmısqa da qatısı bar ekenin däleldedi. Bala kölikten bağalı zat tappağan, keltirilgen materïaldıq şığın 2000 teñgeden aspaydı, deydi işki ister qızmetiniñ ökilderi.
lada.kz
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
1992-2016 jıldarı aralığında Qazaqstanda 7 373 671 näreste dünïege keldi. QR Ulttıq ekonomïka mïnïstrligi Statïstïka komïtetiniñ mälimetinşe, 1992 jıldıñ qañtarınan 2016 jıldıñ nawrızı aralığında elimizde 3 597 820 qız bala jäne 3 775 851 er bala twılğan. Onıñ işinde Oñtüstik Qazaqstan oblısında 1 502 632, Almatı oblısında 826 196, Jambıl oblısında - 556 168, sonımen qatar, Qarağandı oblısında 524 559 näreste dünïege kelgen eken.
Täwelsizdik jıldarı işinde tww körsetkişiniñ joğarılawı 2014 jılı ğana bayqalıptı. Al närestelerdiñ ömirge kelw körsetkişi 2008 jılı ösken. 1992-2002 jıldarı aralığında bala tww körsetkişi jıl sayın şamamen 6 payızğa kemip otırsa, 2002 jıldan keyin, kerisinşe, 5 payızğa ösip keledi.
Soñğı 15 jılda bala tww körsetkişi jağınan Mañğıstaw oblısı (1000 adamğa şaqqandağı ortaşa tww satı - 27,84) jäne Oñtüstik Qazaqstan oblısı (27,78) köş bastap keledi. Sonımen qatar, Qızılorda (24,83) men Atıraw (24,66) oblıstarında ömirge kelgen näresteler sanı artıp jatır.
Statïstïka komïteti mamandarınıñ aytwınşa, 1991 jılı 353 174 bala dünïege kelgen. Degenmen ol kezde tww körsetkişi ay sayın eseptelip otırmağan. Yağnï, komïtettiñ murağatında 1991 jılı 16 qaraşa men 31 jeltoqsan aralığındağı demografïyalıq mälimetter joq bolıp şıqtı.
massaget.kz
Kommentarïï


text:
Gollandïyalıq New Living on Water (NLW) qurılıs kompanïyası Dwbay ïnvestorlarına swda qalqïtın vïllalar jobasın usınıp otır. Boljam boyınşa bul joba bir jılda 50 mln dollar tabıs äkelwi mümkin.
Joğarıda atalğan kompanïyanıñ basqarwşı dïrektorı Roos: «Tabïğat ayasında oñaşa qalwğa degen qajettilik ünemi suranısta boladı. Jäne biz osını usınıp otırmız. Bizdiñ qalqïtın ğïmarattarımız adamdarğa tabïğat ayasındağı oñaşılıqtı, sonday-aq altı juldızdı jağajaydağı jaylılıqtı qamtamasız etedi»-deydi.
Joba josparı boyınşa vïllalar qorşağan ortağa zïyan keltirmeydi, kün energïyasınan qwat aladı.
Gollandtıqtar bul vïllalardıñ jobasın keme jasawmen, kürdeli säwlettik jobalarmen aynalısatın nïderlandtıq CIG kïnglomeratpen birlese otırıp äzirlegen.
Derekköz: divannaya-sotnya.com
Kommentarïï


text:
Uquq qorçlayıcılar Qırımdan köçkenlernen bağlı yañı qanun leyhasını azırlaylar
Kiyev – Ukraina Prezidenti Pötr Poroşenko «Yaşağan mekânlarını mecburen terk etkenlerniñ adliyeviy statusı» qanun leyhasını red etti. Devlet yolbaşçısı uquq qorçalayıcı teşkilâtlarnıñ ricalarına seslenip, vesiqanı imzalamadı. Yuqarı Radam tarafından qabul etilgen qanun leyhası, uquq qorçalayıcılarnıñ fikirince, Qırım köçebelerni qorçalamaq yerine, aksine olarnıñ aqlarını boza. Faqat, şimdilik Ukrainanıñ qıtasında qırımlılarnıñ yaşayışını qolaylaştıracaq yañı qanun leyasınıñ qabul etilüvini talap etmeli.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatları iyün 19 künü eki oquv içinde «Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyarnıñ işğal etilüvi ve Ukraina topraqlarında antiterroristik tedbirlrniñ aqibetinde yaşağan yerlerini mecburen terk etken şahıslarnıñ adliyeviy statusı aqqında» № 4998-1 qanun leyhasını qabul ettiler. Bu vesiqağa binaen, Qırım ve diger regionlardan köçkenler «mecburiy migrant» statusını ala bilecek ediler.
Qanun qabul etilgeninden soñ, eki afta keçkeninen, nazirler Kabineti öz evlerini qaldırıp köçken Qırım ve Donbass sakinlerine maddiy yardım kösterilüvi boyunca mahsus programma işlep çıqarmaq kerek edi.
Faqat, iyül 16 künü Ukraina prezidenti Pötr Poroşenko Rada qabul etken qanunnı imzalamadı. «İmzalanmaq içün teklif etilgen qanun leyhasınıñ talili, vesiqa, cemaatçılıqnıñ talaplarını yerine ketirmegeni, migrantlarğa devlet yardımınıñ berilüv tertibi belgilemegenini köstere», - dep añlattı prezident.
Bunen beraber, prezidentniñ fikirince, bu qanun leyhasına köre, köçebeler içün «mecburiy migrant» statusını almaq küç olur. Bunıñ içün, olar kerçekten de, evlerini terk etmege mecbur olğanlarını tasdiqlamaq kerek olacaqlar. Bundan da ğayrı, mecburiy migrant tarafından qanunnı bozğan areketler qayd etilse, devlet oña yardım köstermeycek. Yani, küçük bir memuriy bozuv içün da, yardımnıñ berilmemesine sebepçi ola bile.
Patskan: endiden soñ, köçebelerniñ taqdiri ne olacağı belli degil
Uquq qorçalayıcı teşkilâtlar ve teşebbüsçiler poroşenkonıñ qararı ile memnün qaldılar. «Almenda» vatandaşlar maarifi Merkeziniñ reberi Olga Skripnikniñ aytqanına köre, teşebbüsçiler prezidentniñ mezkür qararnı alması içün çoq küç sarf ettiler.
Qırım.Aqiqatqa Skripnik şunı ayttı: «Biz bu qanun leyhasınıñ imzalanmaması içün mahsus cemaat kampaniyasını başladıq. Prezidentke muracaat yolladıq, onı otuzğa yaqın cemaat teşkilâtı imzaladı. Em birlikte yazılğan mektüp, em ayırıca azırlanğan muracaatlar teslim etildi».
Uquq qorçalayıcınıñ sözlerine binaen, qanun leyhasınıñ imzalanmaması ricalardan biri edi. Teşebbüsçiler «Devletniñ içinde bir yerden başqa yerge köçkenlerniñ aqlarını qorçalavı» aqqında diger qanun leyhasınıñ göñülliler ve halqara teşkilâtları vekillerniñ iştiraginen baqılmasını da talap ettiler.
«Şimdilik ğalebe qazanğanımız aqqında söylemek daa erte. Çünki, ale daa köçebelerniñ aqlarını qorçalaycaq qanun qabul etilmedi. Bizim şimdiki vazifemiz – halqara qanunlarına uyğan ve eyi çalışqan qanunnıñ qabul etilmesidir», – qayd etti Skripnik.
Deputatlar yañı qanun leyhası üzerinde ne zaman çalışıp başlaycaqları daa belli degil. İmzalanmağan qanun leyhasınıñ müellifi Valeriy Patskan Qırım.Aqiqatqa izaat bererek, prezidentniñ qararı esassız, dep ayttı.
«Bu qanun insan aqlarınıñ qorçalanuvı çerçivesinde yazılğan edi ve onı red etmek içün sebep yoq edi. Nuqsansız leyhalarnı ise, bir kimse yazıp olamaz», - dep ayttı halq vekili. Patskannıñ fikirince, qanun leyhası imzalanmağa sebebinden, devlet, köçebelerge yardım etip olamay.
Qırımlı iş-adamları bergi tatilini teşkil etecekler
Mezkür qanun kibi başqa qanun leyhasınıñ müellifi. Harkov uquq qorçalayıcılar gruppasınıñ vekili Boris Zaharov, aksine, prezidentniñ qararını alğışlay.
«№ 4998-1 sanlı qanun leyhası insan aqlarınıñ bozuluvı ile qabul etilip, devlet tarafından mecburen köçkenler içün iç bir kapik ayırılmaycaq edi. Ve vaziyetlerni daa beter kerginleştiredejk edi», – dedi Zaharov. Uquq qorçalayıcı, prezident Memuriyeti endi onıñ iştiragi ile işlep çıqarılğan qanun leyhasını esas olaraq alacağına işana.
«Bizim qanun leyhamızda mecburen köçkenlerniñ statusı daa qolay tasdiqlana. Prezdiyent red etken qanun leyhasında, adamlar kerçekten de evlerini terk etmege zorunda qalğanlarını isbat etmek kerek ediler. Ve, cinayetçi olmağanlarını da tasdiqlamaq kerek ediler», – qayd etti o.
Bunen beraber, Zaharovnıñ leyhası boyunca köçebelerniñ aqlarını, Devlet migratsion hızmeti degil de, endi içtimaiy siyaset nazirligi qorçalamalı. Uquq qorçalayıcınıñ fikirince, içtimaiy siyaset Nazirligi daa çoq içtimaiy meselelernen oğraşa ve olarnı terenden bile.
Bu qanun leyhasına köre, köçken adamlarğa yekâne yardım berilmesi közde tutula. Yani, mecbur köçken er adam 8500 grivna miqdarında para elde ete bile. Amma, Zaharov, qanun leyhasından bu maddeniñ alıp taşlanmasından saqına, çünki bücette para qıtlığı qayd etile. Er alda, sermiya er keske berilmese de, eñ çoq ihtiyacı olğanlarğa ayırılmalı.
«Bundan da ğayrı, qanun leyhası qırımlı iş –adamlarnıñ ticaretini daa qolay şekilde ğayrıdan resmiyleştirmege aq bere. Atta, bergi tatili közde tutula», – dedi Zaharov.
Uquq qorçalayıcı, yañı qanun leyhası Yuqarı Radanıñ nevbetteki toplaşuvında qabul etilmesine ümüt besley.


text:
Ay-Petride silâlı uquq qoruyıcılar ticariy noqtalarda reyd keçirdi – Kurbedinov
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda mayıs 10-da uquq qoruyıcılar Ay-Petride ticariy noqtalarnı teşkerdi. Bu aqta adliyeci Emil Kurbedinov Facebook saifesinde bildirdi.
Onıñ malümatına binaen, reydni silâlı uquq qoruyıcılar keçirdi, satıcılarnıñ bazıları, hususan qırımtatarlar, ticaretni qapatıp ketmek mecbur oldı.
«Ay-Petri boyunca böyle beyanat keldi: «Eñ azdan 50 silâlı insan. Vesiqalar teşkerüvi (adiy), parmaq izlerini alalar! Malümat 100%», – dep yazdı Kurbedinov.
Uquq qoruyıcılarnıñ ziyareti aqqında malümatnı yerli iş adamları da tasdıqladı. Qırım.Aqiqatqa bergen izaatta olar uquq qoruyıcılar, nezaret strukturalarınıñ temsilcileri bu areketlerni plan boyunca keçirilgen teşkerüv dep adlandırğanlarını ve ticaretke ruhset bergen vesiqalarnı talap etkenlerini bildirdiler.
«Teşkerüv keçirildi. İnsanlarnı, iş adamlarını teşkereler. Er vaqıt olğanı kibi, vesiqalarnı teşkereler. Militsiya, prokuratura, bergi hızmeti... Teşkerüv keçirile, olar bergi nizamını teşkereler, patent barmı yoqmı, ücretli işçiler barmı yoqmı, ve qavehane vesiqalarını teşkereler. Topraq kirası, töleylermi yoqmı», – dep añlattı iş adamlarından biri.
Onıñ qayd etkenine köre, mayıs bayramlarından soñ ticariy noqtalarnıñ saipleriniñ çoqusı bu yerde degil edi. Bunıñ içün yaqın vaqıtta Ay-Petride tekrar teşkerüvlerniñ keçirilmesi beklenile.
İnsan aqları boyunca Qırım kontakt gruppasınıñ idarecisi Abdureşit Cepparov Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında bu yarımadada qırımtatarlarğa qarşı yapılğan böyle reydlerniñ devamı olğanını tahmin etti: «Şimdilik başqa malümat yoq. Ğaliba, «Vostoçkada» (Kezlevdeki qavehane – QA) olğanı kibi ve diger reydler. Şimdilik tek tahmin ete bilemiz», – dedi Cepparov.
Mayıs 7-de mühbir Osman Paşayev Kezlev merkez bazarında rusiyeli uquq qoruyıcılar 25 qırımtatarnı tutqanını bildirdi. Onıñ sözlerine köre, uquq qoruyıcılar yaqalanuvlar Krasnodarda bir qorantanı öldürgen şahıslarnı tutma operatsiyasınen bağlı olğanını añlattılar.
Adliyeci Emil Kurbedinov mayıs 6-da cuma namazından soñ Molodöjnoye köy camisinde 50-den ziyade uquq qoruyıcı yüz musulmannı tutıp, belli olmağan tarafqa alıp ketkenlerini bildirdi. Bundan soñ o, insanlar avtobuslardan azat etilgenini, amma olardan politsiya bölügine mustaqil şekilde kelmelerini talap etkenlerini bildirdi.
Qırım işğal etilgen soñ yarımadada qırımtatarlarnıñ evlerinde, camilerde tintüvler daa sıq oldı, dep bildireler Meclis temsilcileri ve uquq qoruyıcılar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qasïetti Ramazan ayınıñ kelwine oray köpşiliktiñ älemniñ är burışındağı elderdegi awız bekitw uzaqtığı qanşa waqıtqa sozılatının bilgisi keletini anıq.
Osı orayda ÏslamNyus älem elderindegi oraza uzaqtığın anıqtaw maqsatında arnayı zerttew jürgizdi, dep xabarlanğan Nur Astana meşitiniñ saytında.
Künniñ eñ uzaq waqıtı Danïya elinde tirkelip otır. Onda orazanıñ ortaşa waqıtı 21 sağattı quraydı. Ïslandïya, Norvegïya jäne Şvecïya elderinde orazanıñ ortaşa uzaqtığı - 20 sağat, Ulıbrïtanïya musılmandarı 19 sağat awız bekitedi. Al Germanïyada ol 18 sağattan säl joğarı.
Al orazanıñ qısqa waqıtı Oñtüstik Amerïka elderine tïesili, ol 12 sağattı quraydı. Avstralïya, Brazïlïya men Çïlïde säykesinşe 12,5, 13 jäne 12 sağattan. Vaşïngton musılmandarı 17 sağat awız bekitse, Kanada turğındarı 18 sağattı orazamen ötkizedi.
Sawd Arabïyasındağı oraza uzaqtığı 16 sağattan säl asadı. Birikken Arab Ämirliginde şamamen 15,5 sağat bolsa, Kwveytte - 16 sağat. Mısır, Twnïs pen Aljïr elderinde orazanıñ ortaşa waqıtı 16,5-17,5 sağat. Qıtay eli de osı şamalas.
Al körşiles Resey eliniñ musılman jurtşılığı şamamen 20 sağat 49 mïnwt oraza tutadı.
QazAqparat
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Özbekstan imam Äl Bwhari turalı qımbat fil'm tüsiredi
Kinorejisser Rustam Sagdiev, Özbekstan prezidentiniñ nwsqauımen, IX ğasırda ömir sürgen belgili islam ğalımı imam Äl Bwhari turalı eki seriyalı körkem fil'm tüsiredi. Jaña tuındığa qomaqtı qarajat bölinedi.
Kinorejisserdiñ öziniñ habarlauınşa, fil'mdi memlekettik «Özbekkino» kompaniyası Mwsılmandardıñ dini basqarmasımen birlesip, memlekettik grant esebinen tüsiredi.
Eske salayıq, ötken jıldıñ soñında prezident Şavkat Mirziyaev özbek kinomatografisterimen kezdesip, meşitterde körsetuge bolatın islam taqırıbında fil'm tüsirudi wsındı.
"Bizdiñ babalarımız - imam Äl Bwhari jäne At-Termizi turalı fil'm nege joq?" - dep swrağan prezident.
«Prezident bizge qarajat jağınan qiındıq bolmaydı dep uäde etti", - dedi Rustam Sagdiev.
Kinorejisser "Imam Bwhari" älem ekrandarına şığadı dep ümittenedi.
Abai.kz


text:
Nariman Celâl: qırımtatarlarnıñ problemlerini çezmek içün Meclisni «formatlamaq» kerekmey
Qırımtatarlarnıñ çoqusı ve Meclisniñ şimdiki terkibi akimiyet ile dialognı qurmağa azır, buña Meclisniñ terkibini formatlamaq ve yañı yetekçilerni qıdırmağa kerekmey, dep tüşüne Qırımtatar Milliy Meclis reisi Nariman Celâl.
Bunı Meclisniñ matbuat hızmeti bildire.
«Akimiyetke begenilmek içün bizge printsiplerimizige ve milliy idare organlarnıñ faaliyeti aqqında qaidelerge qarşı çıqmağa teklif etile. Faqat Qurultay ve Meclis bir kimsege begenilmek içün degil de, qırımtatar halqınıñ aq ve menfaatını qorçalamaq içün teşkil etildi», – dedi Celâl.
Meclis reis muavini qırımtatarlar ile bağlı muayyen meselelerniñ al etilmesi içün akimiyetnen dialognıñ olmasını mümkün ve zaruriy saya, şu cümleden «havfsızlıq meseleleri, aq-uquqlarınıñ qorçalavı, siyasiy taqipniñ toqtatıluvı, Qırımğa kirişleri yasaqlanğan insanlarnıñ qaytıp kelmesi, tasil, avdet, topraq, medeniyet inkişafı, milliy matbuat vastalarınıñ faaliyeti, din meseleleri ve ilâhre».
«Qırımtatar Milliy Meclisi ve Qurultayı uquqsız vaziyette bulunğanı aqta aqiqiy malümatnı bermek yerinde, yani Meclisniñ bir qısmı, şu cümleden reisi de, iradesi qarşı Qırım tışında buluna, reis muavinlerinden biri apiste qapalı olğanda, bizge «formatlaşıp», halqara uquqta tanılğan insan aqları ve qırımtatar halqınıñ Qırım tamır halqı olaraq er taraflama inkişafı, bar olmasına lâzim kollektiv uquqlardan faydalanmaq imkâniyetten göñülli sürette vazgeçmege teklif eteler», – dedi Celâl.
«İslâatçılarnıñ» ayneciligi şundan ibaret ki, olar añlı sürette qırımtatarlarnı Tamır halqlar aqqında Beyannamede añılğan esas aqqından marum qaldıracaq olalar, yani, – «olarnıñ aqları ile bağlı meselelerniñ çezilmesinde saylanılğan temsilciler yardımı ile iştirak etmek ve şahsiy direktiv müessiselerni saqlamaq», – dep qoştı o.
Salı künü, mart 3-de, qırımtatar cemaaat teşkilâtlarınıñ bir qısmı Aqmescitte keçirilgen matbuat konferentsiyasında Qırımtatar Milliy Qurultayında «Qırım» firqasınıñ teşkil etilmesi aqqında bildirdiler. İşbu firqağa kirgen vekiller Meclis reisi Refat Çubarovnı Qırım spiker muavini, Mecliste azalığı toqtatılğan Remzi İlyasovğa deñiştirecek olalar.


text:
Tatarstannan teläklär häm fikerlär.
Tataristan'dan Dilekler, Fikirler (Tatarca)
* Tatar Fikri, Düşüncesi (Tatarca - fikîr), Tatar Idea
"Şähri Qazan" gazetı baş möxärrire Mansur Mortazin, "Yalqın" jurnalı bülek möxärrire şağirä Fäyrüzä Möslim, "Möslimä" gazetı baş möxarrire Älmira Hädiyä, Qazan däwlät universitetı matbuğat üzäge xezmätkäre Marat Kilde, Tatarstan kitap näşriyäte bülek mödire şağir Rafis Qorban, "Söyembikä" jurnalı baş möxärrire Firaya Bädretdin, "Watanım Tatarstan" gazetı baş möxärrire Miñnazıym Säfärov, cämäğät eşleklese İldus Sadıq, "Sabantuy" jurnalı baş möxärrire Aydar Ğimadiyev, Bötentatar İctimaği Üzäge räise Tälğät Barıy video yazma aşa üz fikerlären citkerä.


text:
AQŞ-tıñ San-Dïego qalasında egizder eki türli jılı dünïege keldi. Olardıñ biri 2015 jılı twılsa, ekinşisi üş mïnwttan soñ, yağnï 2016 jılı dünïe esigin aşqan. Bul twralı "MÏR 24" basılımı jazdı.
Egizder dünïege kelgen perzentxananıñ därigerleri soñğı 30 jılda munday jağdaydıñ bolmağanın ayttı. Olardıñ ata-anası endi balalarınıñ twğan künin qalay jazdıratındarın oylanıp jatır. "Bir künge jazdırwımız mümkin. Keyin ekewiniñ janjaldasıp qalğandarın qalamaymız", - dedi egizderdiñ äkesi Lwïs Salgado.
Basılımnıñ mälimetinşe, qazir eki näresteniñ de jağdayları jaqsı.
massaget.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Bekir Çoban-zade adına mukâfat komissiyasınıñ bildirüvi
Bekir Çoban-zade adına mukâfat Nizamnamesiniñ talabı boyunca 2008 senesi mukâfatı içün müellifler tarafından taqdim etilgen eserler 2009 senesi mart 1-ge qadar qabul etildiler. Neticede, komissiyağa 22 eser tüşti.
Bekir Çoban-zade adına mukâfat komissiyasınıñ 2009 senesi mart 11 künü keçirilgen nevbetteki toplaşuvında komissiyağa tüşken eserler ve taqdimnameler közden keçirilip, konkursqa 17 eser seçilip alındı. Konkursqa Bekir Çoban-zade adına mukâfatnıñ ayrı nominatsiyaları boyunca aşağıdaki namzetler seçildi:
1. Qırımtatar tilinde eñ yahşı şiirler kitabı (ya da şiirler destesi) içün.
a). İsa Abduraman. "Tamır". Şiirler, poemalar, balladalar cıyıntığı.
b). Bilâl Mambet. "Dağ çoqrağı". Efsaneler cıyıntığı.
c). Ayşe Kökiyeva. "Taliyim menim". Şiirler cıyıntığı.
ç). Sadıq Aci-Selimov. "Keçken künler". Destan. Müellifniñ özü tarafından resimlernen bezetilgen.
2. Qırımtatar tilinde eñ yahşı nesir (şu cümleden publitsistik) eserler içün.
a). Zakir Qurtnezir. "Yürek ağrıları". Esse, publitsistika.
3. Qırımtatar tilşınaslığı (derslik, luğat) boyunca eñ yahşı ilmiy iş, qırımtatar edebiyatşınaslığı boyunca eñ yahşı tedqiqat ve eñ yahşı edebiy-tenqidiy eserler içün.
a). Şevket Yunusov. "Nazmiyetimiz ve nesirciligimiz". Tedqiqat.
b). A. Emirova, E. Ğaniyeva, N. Seydametova. "Tilşınaslıq terminleri luğatı".
c). Emine Ğaniyeva. "Qırımtatar tilşınaslıq terminleri". Luğat.
ç). Allahmanlı Mahmud. "Aşıq Ümerniñ yaratıcılığı". Tedqiqat. Azerbaycan tilinde.
d). Enver Özenbaşlı. "Aytımlar luğatı". Frazeologizmler (Söz birikmeleri luğatı).
4. Qırımtatar şairleriniñ şiiriy eserleriniñ başqa tillerge ve başqa millet şairleriniñ qırımtatar tiline eñ yahşı tercimeleri içün.
a). Azade-Ayşe Rorlih. İ. Gasprinskiy. Frenkistan ve Afrika mektüpleri". İngliz tiline tercime.
5. Bekir Çoban-zadeniñ faaliyetini keniş teşviqat etüv (populârizlev) içün.
a). Merziye Halitova. "KBapTeT пaMяTи Бekиpa ЧoбaH-зaдe". Strunnıy kvartet.
b). Fevzi Aliyev. "Bekir Çoban-zadeniñ yırları". Bekir Çoban-zadeniñ şiirlerine yazılğan yırlar.
6. Qarasuvbazarnıñ keçmişini, bugüni ve kelecegini eñ yahşı sürette akis etken eserler, publikatsiyalar, tedqiqatlar içün.
a). Merziye Halitova. "ЛereHдa Kapacyбaзapa. "Ak-Kaя". Fortepiano içün eser.
7. Qırımnıñ tarihı, etnografiya ve sanatşınaslıq saaları boyunca eñ yahşı tedqiqat içün.
a). İsmet Zaatov. "KpыMckoTaTapckиe xyдoжHиkи". Cıyıntıq-albom.
b). Ülker Musayeva. "HapoдHый yчиTeлb". ДokyMeHTaлHый oчepk дeяTeлbHocTи Bыдaюшчerocя kpыMckoTaTapckoro пpocBeTиTeля yceиHa БoдaHиHckoro.
c). Gülnara Bekirova. "KpыMckиe TaTapы. 1941-1991". OпыT пoлиTичeckoй иcTopии. 1-ci cılt.
Böylelikle, komissiyağa tüşken 22 eserden konkursta iştirak etmek içün 17 eser seçildi.
Komissiya icatkârlarnı aqımdaki 2009 senesi Bekir Çoban-zade adına mukâfat içün konkursta faal iştirak etmege çağıra.
Bunıñnen birge komissiya şunı da qayd ete ki, bazı müellifler konkursqa olduqça sade ve iç bir nominatsiyağa uymağan eserlerni taqdim etkenler. İleride müellifler ve eserlerni mukâfatqa resmiy sürette taqdim etkenler buña ayrıca emiyet bererek, birincide bu işke olduqça ciddiy yanaşmaq ve komissiyağa taqdim etilecek eserlerniñ bediiy seviyesi ve içtimaiy emiyeti yüksek derecede olmasını esapqa almaq kerekler. Ekincide ise, taqdim etilgen eserler mıtlaqa gazetalarda ilân etilgen mukâfat Nizamnamesinde kösterilgen bir-de-bir nominatsiyağa uyğun olmaları ve taqdimnamede şu konkret nominatsiya kösterilmesi şart.
Konkursqa seçilgen eserler aqqında fikirler komissiyağa mayıs 1-ge qadar yetkizilmeli. Komissiya, matbuatta da, husuan ana tilinde çıqqan gazetalarımızda bu eserler aqqında çoqça fikirler bildirilmesini ve bunda edebiyatşınaslarnıñ, tilşınaslarnıñ, tarihçılarnıñ, sanat erbaplarınıñ faal iştirak etmelerini bekley.
Mukâfat içün konkurs neticeleri mayıs ayınıñ başında ilân etilecek.
Eserler aqqında fikirlerni aşağıdaki adreske yollamalı:
Samokiş soqağı, 8. Simferopol ş. 95011 Ukraina
e-mail -
Yañı Dünya gazetasından alınğan:


text:
22 jeltoqsan küni keşte, Almatıdağı Esentai Mall sauda oyın-sauıq ortalığınıñ kinoteatrında, «Qazaqstan» teleradio korporaciyası men «Shine prodakşn» birlesip tüsirgen «Qozı Körpeş–Bayan Swlu» telehikayasınıñ twsaukeseri ötti. «Qazaqstan» teleradio korporaciyasınıñ basqarma törağası Erlan Qarin fil'mniñ twsauın kesti jäne arnanıñ osığan deyin atqarğan tabıstı qızmetimen birge aldağı josparlarımen tanıstırdı. 6 seriyadan twratın telehikayanıñ alğaşqı seriyası keştegi körermenderge wsınıldı.
Atalğan teleserial turalı Erlan Qarin: «Körermenderimizdi türli janrdağı jaña telehikalarmen qosa, tarihi oqiğalarğa negizdelgen teleserialdar tüsirudi qolğa aldıq. Osı maqsata «Shine prodakşn» kompaniyasımen, onıñ jetekşisi Bayan hanımmen birlese otırıp «Qozı körpeş-Bayan swlu» telehikayasın tüsirdik. Tarihi oqiğalarğa negizdelgen telehikayanı tüsiru oñay emes ekenin bilesizder. Ol öte köp dayındıqtardı talap etedi. Soğan qaramastan «Shine prodakşn» kompaniyası jeke osı jobanı qolğa alıp, tiyanaqtı jüzege asırdı», – dedi. Sonımen birge Erlan mırza jobanı sätti ayaqtağan tüsirilim tobına alğısın ayttı. Söz soñında «Qazaqstan» arnasınıñ körermenderine jaña jıldıq tartu retinde fil'm 25 jeltoqsannan bastap arnada taratılatının, özge de merekelik tartularınıñ bar ekenin aytıp ötti.
Fil'mde Qozınıñ rölinde Erjan Mwqataev, Bayan swlu rölinde Gülzada Twrlaş, Qodar rölinde Marat Abaev oynağan. Bas prodyuser Bayan Maqsatqızı, Qoyuşı-rejisseri Darhan Särkenov, Scenariy avtorı Ännes Bağdat.
Zertteuşilerdiñ aytuınşa «Qozı körpeş – Bayan swlu» qazaqtıñ eñ bayırğı epostarınıñ qatarına jatadı. Tipti onıñ şığu tarihı mıñ jıldan arığa ketedi. Telehikayadan bir bayqağanımız scenariyde bwl jağı eskerilgenimen, tüsiru kezinde paydalanğan twrmıstıq bwyımdar, kiim-keşekter epostıñ payda boluınan köp beride jatqanday. Bwl turalı kartinanıñ qoyuşı-rejisseri Darhan Särkenovten swrağanımızda: «Bügin twsauı kesilgen «Qozı körpeş-Bayan swlu» masştabtı jobalardıñ biri. Sondıqtan ärine men üşin jäne tüsiru tobı üşin de qiın boldı. «Qozı körpeş – Bayan swlu» epos bolğannan keyin, bolğan oqiğanıñ naqtı datası joq. Sondıqtan biz twrmıs-salt boyaularında XVI-XVII ğasırlardı negiz etip aldıq», – dedi.
«Qozı körpeş – Bayan swlu» telehikayasınıñ scenariy avtorı Ännes Bağdattan da joba turalı pikirin swrağan edik.
– Scenariy avtorı retinde qanday bağa beresiz, jalpı joba sätti şıqtı ma? Sizdiñ scenariy tolıq saqtaldı ma?
– Halıqtıñ bäri biletin taqırıp bolğandıqtan, ärine bwl taqırıp öte auır. Teatrğa da qoyılğan, körkem fil'm de tüsirilgen. Al serial türinde alğaş ret jasalıp jatqandıqtan scenariyin jazu ülken jauapkerşilikti talap etedi. Barlıq jerde scenariyden auıtqımaytın närse bolmaydı. Montaj kezinde keybir dialogtardıñ auısıp ketkenin bayqadım. Jas bolsa da Darqan jaqsı alıp şıqtı dep oylaymın.
– Dialogtardan qazirgi zamannıñ auızeki söz qoldanıstarın da bayqap qaldıq. Bwl da scenariy boyınşa ma?
– Joq, scenariy auızeki tilde jazılmağan. Tüsiru kezinde, bilesizder birneşe dubl' tüsiredi. Sätsiz dubl'der montaj kezinde qosılıp ketkendey. Sebebi, men tüsirilim kezinde özim redaktor boldım, tekste qatelik bolmağan.
– «Qozı körpeş – Bayan swlu» däuirindegi bügingige wqsamaytın nanım-senim erekşeligin scenariyde eskergeniñiz bayqaladı. Bwl twrğıda ne aytasız?
– Bwl turalı aytar bolsam, bwl rasında tım arıda jatqan närse. Sondıqtan, joba bastaludan bwrın Bayan hanım şaqırğan kezde de, rejisser men prodyuserlermen aqıldasıp, telehikayada nanım-senimdi Täñirşildikte qaldırıp, tildi jäne twrmıstı säl jaqındatayıq destik. Sebebi, birinşiden biz onı jasay alamız ba, joq – ol belgisiz. Öytkeni etnografiyalıq naqtılıqtar joq. Ekinşiden, formatı köpşilikke arnalğan serial bolğandıqtan jwrt onı qabılday ala ma, joq degen mäsele tağı bar. Sondıqtan da biz scenariyde dialogta barınşa islamnan kelgen sözderdi almadıq. Söz qoldanıstardı şama bar sol Täñirşildik kezindegige jaqındatuğa tırıstıq.
Tarihi oqiğalarğa negizdelgen teleserial tüsirudiñ oñayğa soqpaytını anıq. Körermen retinde aytar bolsaq, bwl salada osığan deyingi körkem fil'm, telehikayalarda ketken qatelikterdiñ "Qozı körpeş - Bayan swlu" serialında da qaytalanıptı. Äsirese tarihi tanımnıñ tömendigi bizdiñ tarihi taqırıptı negiz etken barlıq kino önimderimizde äygilenip keledi. Qaz-qaz basqan qazaq kino industriyasına kelip qosılğan "Qozı körpeş-Bayan swludıñ" anıq bağasın körermen bermek.


text:
Özbekstan prezidenti Şavkat Mirzieev «twraqtı armiyanıñ äskeri dayındığın jılına tört ret tekseru qajet» - dep mälimdedi.
Özbekstan qauipsizdik keñesiniñ keñeytilgen otırısında söz söylegen Şavkat Mirzieev twraqtı armiyanıñ äskeri dayındığı jöninde söz qozğağan. Mirzieevtıñ sözinşe, Özbekstan armiyasınıñ qazirgi jağdayı bwrınğı jıldarmen salıstırğanda öte joğarı deñgeyde. Osıdan birneşe jıl bwrın Özbekstan armiyasınıñ tolıqtay jauıngerlik dayındığına 5 kün uaqıt kerek bolatın bolsa, qazir özbek äskeri 3 sağat işinde kez kelgen jauğa qarsı twruğa dayın.
Esteriñizge salayıq, Globalfirepower älemdik reytinginde Özbekstan qarulı küşteri 48 orında. Bwl Ortalıq Aziya elderi arasında eñ joğarğı körsetkiş. Atalmış reytingte Özbekstannan keyin 53 orınğa Qazaqstan, 84 orınğa Türkimenstan, 109 orınğa Qırğızstan jäne 112 orınğa Täjikstan jayğasqan.


text:
Türkiye şarqında patlavlar: altı kişi elâk oldı
Türkiye şarqındaki şeerlerde politsiya bölükleri yanında yüz bergen eki patlav neticesinde altı kişi elâk oldı, tahminen 160 adam yaralandı.
Devlet ükümetiniñ ilân etkenine köre, birinci patlav avgust 18-de saba Van şeerinde yüz berdi – minalı avtomobil patladı. Daa bir maşna Elâzıg şeerinde patlatıldı.
Eki şeer akimiyeti patlav azırlavında «Kurdistan iş partiyası» yasaq olunğan teşkilâtını qabaatlay, amma ücüm içün mesüliyetni kimse boynuna almadı.
Van şeeri gubernatorınıñ muavini Mehmet Parlak ilân etti ki, minalı avtomobilni qoyğan «silâlı kişi» yaqalandı ve sorğuğa çekildi.
Bu vaqıtqa qadar Van ücüm obyekti degil edi, Türkiye şarqında ateş toqtatılması aqqında añlaşma 2015 senesi bitkenine baqmadan. Eñ çoq ücüm yaqındaki Diyarbakır şeerinde yüz bergen edi, hususan avgust 15-te sekiz kişi avtomobil patlavı neticesinde elâk oldı.
«Kurdistan iş partiyası» 1984 senesi regionnıñ mustaqilligi içün silâlı küreşni ilân etti, o vaqıttan berli zorbalıq neticesinde 40000-den ziyade kişi elâk oldı.


text:
Rusiyege qarşı sanktsiyalarnıñ kirsetilmesinde AQŞ müim rol oynamaqta – Kerry
AQŞ Devlet kâtibi John Kerry Ukrainağa istilâ etkeni sebebinden Rusiyege qarşı sanktsiyalarnıñ kirsetilmesinde Amerika Qoşma Ştatlarınıñ rolü ne qadar müim olğanını hatırlattı.
Yañı saylanılğan prezident Donald Trumpnıñ idaresi 20 yanvarde iqtidarğa keleceginiñ arfesinde Washingtonda keçirilgen «Passing the Baton» («Estafetanı devam etmek») konferentsiyası devamında John Kerry hatırlattı ki, şimdiki prezident Barack Obamanıñ idaresi Avropa tarafından da sanktsiyalarnıñ qullanılmasına irişti. Bunı Radio Svoboda haber ete.
«Rusiye Gürcistanğa ücüm etip, Cenübiy Ostiya ve Abhaziyanı istilâ etkeninden soñ, biz iç bir şey yapmağan edik – sanktsiya qullanmadıq, iç bir tedbir almadıq. Bizler (Obamanıñ idaresi – QA) kelgen soñ, olar ise Ukrainanı istilâ etkenlerinden soñ, biz Avropanı köterdik ve sanktsiyalarnı kirsettik. Bu sanktsiyalar Rusiye içün ağır darbe oldı, o yapqan bütün areketleri içün ödemek mecbur olğanını añladı. Ve Avropadaki çoqusı, instinkt olaraq, bu sanktsiyalardan vazgeçmege istegende, bizler devamlı surette olarnı Minsk añlaşmalarını yerine ketirmege mecbur ettirmek içün saqlap oldıq», – dep hatırlattı Kerry.
Ukraina ile bağlı olaraq, Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilmesi ve soñra Ukraianıñ şarqiy vilâyetlerine ücüm etkeninden soñ, bir-qaç paket ile AQŞ ve diger devletler, ilk evelâ «Gruppadaki Yedi» devletleri ve Avropa Birligi tarafından yaptırımlar qabul etilgeninden ğayrı, Washington Moskvağa qarşı diger sanktsiyalarnı da qullanğan edi. Soñkileri – daa küçlü diplomatik yaptırımlar oldı, olar Rusiyeniñ yüksek reberleri tarafından AQŞ saylavları devamında siber-qarışuvalarını keçirmek emir etilgeni AQŞ mahsus hızmetleri ile tasdiqlanğanından soñ qabul etilgen ediler.
Trump ve onıñ taqımını temsil etkenler bu sanktsiyalarğa qarşı çıqqan ediler. Saylanılğan prezidentniñ baş mesleatçısı Kellyanne Conway dedi ki, soñki yaptırımlarnıñ bazılarını Donald Trump lâğu ete bile, çünki onıñ fikirince, siber-qarışuvalar sebebinden qabul etilgen yaptırımlarnıñ bir qısımı kereginden ziyade şiddetli oldı. Ve o, qanun çıqarıcılarınıñ çoqusı, Rusiyeniñ saylavlarğa siber-qarışuv yapqanını tedqiq etmek içün eki fırqalıq Kongress tedqiqatını keçirmege avesli olğanlarında, şubelengenini bildirdi.


text:
Putin Poroşenkonıñ ukrain buhranından çıquv planını begendi
Rusiye prezidenti Vladimir Prtin Ukrainanıñ yañı saylanğan prezidenti Petro Poroşenkonıñ memleket şarqında qan tökülmesini acele sürette toqtatmaq kerek fikirine qol tutqanını bildirdi.
Prtin dedi ki, Poroşenko ile qısqa subet devamında iqtisadiy meseleler de baqıldı.
Bu arada, Petro Poroşenko bu körüşüvde Ukraina vaziyetini al etüv içün Rusiye vekiliniñ kelmesi aqqında añlaşqanlarını ayttı.
Hatırlatamız, Ukrainanıñ saylanğan prezidenti Petro Poroşenko ve Rusiye prezidenti Vladimir Putin Ukrainada qan tökülmesiniñ tez sürette toqtatılması ve vaziyetniñ barışıq yollar vastasınen al etilmesine qol tutqanlarını bildirdiler.
Prtin dedi ki, Poroşenko ile qısqa subet devamında iqtisadiy meseleler de baqıldı.
Bu arada, Petro Poroşenko bu körüşüvde Ukraina vaziyetini al etüv içün Rusiye vekiliniñ kelmesi aqqında añlaşqanlarını ayttı.
Hatırlatamız, Ukrainanıñ saylanğan prezidenti Petro Poroşenko ve Rusiye prezidenti Vladimir Putin Ukrainada qan tökülmesiniñ tez sürette toqtatılması ve vaziyetniñ barışıq yollar vastasınen al etilmesine qol tutqanlarını bildirdiler.


text:
Qıtaydıñ Xwnan provïncïyasındağı älemdegi şınıdan jasalğan eñ uzın köpirdiñ beriktigin twrïsterge tekserip körw mümkindigi berildi. Olarğa ärqaysınıñ salmağı 5,5 kg bolatın zilbalğa berip, şıñıraw üstindegi şını köpirdi sındırıp körwge ruqsat etken.
30 adam zilbalğamen şını köpirdi qanşa ursa da, köpir panelinde jarıqşaqtar payda bolğanmen sınbağan. Sodan keyin 430 metrlik köpirden salmağı 2 tonna bolatın avtokölik jürip ötken. Bul köpirdiñ qawipsizdigin däleldedi, dep jazadı Lenta.ru. Eksperïment vïdeoğa tüsirilgen. Bul vïdeo älemdegi eñ qorqınıştı köpir sanalatın keşendi jarnamalaw üşin paydalanılmaq.
travel.ru
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
AQŞ-tıñ Aydaxo ştatındağı turğın üylerdiñ birinde esiktegi mısıq pen ïttiñ kirip şığwına arnalğan tesikke orman tağısı qoñır ayudıñ bası qıstırılıp qaldı. Munı swretke tüsirip alğan üy ïesi älewmettik jeli arqılı tanımal bolıp şığa keldi, dep jazadı şeteldik BAQ.
Älewmettik jelide swret taratqan Dwg Xarder esimdi ştat turğını ayudıñ üyine qalay «qonaqqa» kelgenin aytqan. Budan bir kün burın ayu onıñ üyine kelip, aşıq qalğan esikten kirgen. Üydi talqandap, tamaqtardı jep ketken eken.
Dänikken ayu sol izimen erteñinde qaytıp kelgende esik jabıq bolğan. «Timiskilep jürip esiktegi tesikke endi bası qıstırılıp qaldı», dep jazadı külkige qarıq bolğan üy ïesi.
Osıdan keyin ol veterïnarlardı kömekke şaqırıp, qutqarwşılardıñ kömegimen ayudan qutılğan.
Derekközi: QazAqparat
Tegï: Älemde talay qızıq bar,
Kommentarïï