text:
Rasulallağa düysenbi küni payğambarlıq keldi. Seysenbi küni hazreti Ğali kärämollahü uäjiha iman keltirdi. Qatındardan iman keltirgen birinşi kisi Hadi-şa edi. Baliğatqa tolğan erlerden iman keltirgen hazireti Ğali edi. Mwnan soñ Zäyd wlı – Harasa, Ğwsap wlı – Ğafan-Zülnäurayın, Zaber, Ğabrahman, Sağıt, Ebüni-Oqas, Talha iman keltirdi.
ĞWMAR RAZIALLAĞANÜHİNİÑ IMAN KELTİRU QISSASI
Mekke käpirleri är kün härämdä jiılıp otırıp Payğambar ğ.s.-ğa qastıq jasaudı oylaytın. Bir küni Äbujähil ayttı: «Äy, Ğwmar! Maydanğa kir. Eger Mwhammedtiñ basın jasırın kesip äkelseñ, qızıl tükti jüz tüye, mıñ altın beremin», – dedi. Bwl sözge Ğwmar riza boldı. Hamar (araq) işti. Qolına qılış wstap, Mwhammed ğ.s.-ğa qastıq qıluğa jäneldi.
Sol kezde Haqtağala: «Äy, Ğwmar! Sen Mwhammedke qastıq qılmaqsıñ. Al men seni Mwhammedke qızmet eter dep tiledim», – dedi.
Ğwmar Mwhammed payğambardıñ basın aluğa ketip bara jatqan jolda Habab esimdi saqaba jolıqtı. Bwl Habab Ğwmardıñ qız qandasın alğan edi. Ol Ğwmarğa: «Qayda barasıñ?» – dep swradı. Ğwmar Mwhammedke dep aytuğa arlanıp, «Äbutälib jetiminiñ basın aluğa baramın», – deydi. Habib ayttı: «Äy, Ğwmar! Olay etpe, Rasulallağa iman keltir!» – dedi. Sonda Ğwmar: «Qaray gör, sen de onıñ dinine kirip pe ediñ?» – dedi. Sonda Habib: «Men tügil, qız qandasıñ da iman keltirdi», – degende Ğwmar: «Olay bolsa, hoş. Ne sizdi, ne payğambarıñızdı qaldırarmın», – dep aşulanıp, qarındasınıñ üyine kirdi. Bir tauıq körip, qılış wşımen şauıp öltirip, qız qandasına berip: «Mınanı pisir» – dedi. Qarındası pisirip, Ğwmardıñ aldına qoydı. Ğwmar qarındasına: «Kel! Birge je?» – dedi. Qarındası: «Ol tauıq ölekse. Men onı jemespin», – dedi. Ğwmardıñ aşuı qıstı, qarındasına qılıştıñ wşın körsetip: «Söyle!» – dedi. Qarındası: «Ne söyleymin? Meni jaratqan Rabbım. Rabımdı süyemin», – dedi. Ğwmar tauıqtı jalğız jedi de wyqığa ketti.
Habib qatınımen otırıp qwran oqi bastadı. Ol qayta-qayta bir ayattı oqığan edi. Wyqıda jatqan Ğwmar qwrandı estip oyandı. Tıñday tüsti. Qwran ayatı köñiline qoş keldi. Köñili biraz jwmsarıp, ornınan twrıp: «Nege oqisıñ? Qolındağını mağan ber, qayda?» – dedi. Sonda qarındası: «Qolıñ taza emes, sağan bermeymin», – dedi.
Hazreti Ğwmar qandasına: «Äy, qandasım! Eger men täubä qılıp, iman keltirsem, Haqtağala künämdi keşire me?» , – degende, qarındası: «Haqsübihana uatağala şäyit künäñdi keşirer», – dedi. Ğwmar: «Äy, qandasım! Meni Mwhammed janına alıp bar», – dedi. Dereu ekeui Rasulalla ğ.s.-ğa bardı. Sol kezde Jebireyil ğ.s. keldi. «Äy, Rasulalla! Süyinşi! Ğwmar atı käpirlerden öşirilip, mwsılmandar däpterine jazıldı. Ğwmar keldi, qarsı aluğa şıq», – dedi. Rasulalla ğ.s. Ğwmardı qarsı aldı. Ğwmardıñ közi Rasulallanıñ közine tüskende jaqsı sälem berip: «Äy, jarandar! Mağan bwrın Mwhammedten dwşpan eşkim joq edi. Bügin Mübäräk jüzin körgende, endi Mwhammedten dos, süyikti eşkim qalmadı. Men Mwhammedtiñ basın aluğa kelgen edim, endi janımdı Rasulallağa pida qıldım», – dep Rasulallanıñ ayağına jüzin sürtip: «Iä, Rasulalla! Haq payğambarı sen mağan iman qarız qıl», – dedi. Rasulüllä, Kälimä i taybänı oqıdı.
Hazreti Ğwmar: «La ilähä illa llah Mwhammädü r-Rasulü llah» – dep iman tilimen aytıp, taza mwsılman boldı.
Rasul ğ.s. Ğwmardı qwşaqtap qwrmet qılıp: «Bärä-käallahü, Ğwmarğa Allanıñ rahmeti jausın», – dedi. Hazreti Ğwmarmen mwsılman qatarı qırıqqa toldı. Islam dini quat taptı. Ğwmar mwsılman bolğan uaqıtında namaz uaqıtı kirdi. Hazreti Biläl azan aytqanda, Ğwmar: «Bwl qanday zikir», – dep swraydı. Sonda Hazreti Biläl: «Bwl – azan. Namaz ğibadatqa ünder», – dedi. Ğwmar: «Namazda Qağbağa barıp, aşıq oqitın bolayıq», – dedi. Sonda saqabalar: «Dwşpan küşti, olardan qorqamız», – dedi. Sol uaqıtta Jebireyil ğ.s. mına ayattı keltirdi.
«Äy, Mwhammed! Sağan ergen müminder jetekşisi Allatäbäräkä uä tağala», – dedi. Payğambar ğ.s. barlıq saqabasımen aman-esen qağbağa bardı. Ol kezde Äbujahil arab wlılarımen Ğwmar habarınıñ soñın kütip otırğan kezi edi. Ğwmar Mwhammed payğambardıñ basın kesip äkeler dep süysine qarasqan bolatın. Jaqındap kele jatqan mwsılmandardıñ jürisi bölek, ğajap edi. Rasulollamen Ğwmar birlesip, bir-birimen qol wstasıp kele jatqan-dı.
Ğwmar qılışın köterip: «Alla tağala bizge imam jiberdi. Ol imam Mwhammed ğ.s. Sizderdi qılışpen soğısıp jürip öltiremiz. Birge tuğan ata men qarındastarıñdı da qaldırmaspız», – degende, Äbujahil men arab wlıları hazreti Ğwmardıñ bwl sözin estip, qaşa bastadı. Ğwmar Qağba esigin aştı. Rasulalla bastağan barşa saqabalar sonda kirdi. Ol küni qağbada 360 pwt (käpirlerdiñ qwdayı) bar edi. Ğwmar suret-qwdaylarğa qarap ayat oqıdı. «Äy, suretter! Aytqan sözderim haq bolsa, säjde qılıñdar». Ğwmar bwl sözdi aytqanda barşa pwttar säjde etip bügildi. Äbubäkir ayttı: «Eger pwttar säjde etpese. Ğwmar islam dinine şübä keltirer», – dep.
Ğwmar ol pwttardı süyrep Qağbadan şığarıp tastadı. Bir ülken pwttı qol jetkizbes jerge, joğarı mingizip qoyğan eken, Rasulalla ğ.s. Hazreti Ğalilğa: «Iä, Ğali! Üstime şığıp, anau pwttı tüsir», – dedi. Hazreti Ğali; «Iä, Rasulalla! Ne sebepti üstiñizge ayaq qoyarmın?» – dedi. Sonda Rasulalla: «Äy, Ğali! Meniñ sözimdi ayaq astına tastağannan göri, meniñ tilimdi alıp, üstime ayaq qoyğanıñ artığıraq», – dedi. Sonda Ğali: «Sen meni köteruge quatıñ jetpes», – dedi. Rasulülla hazreti Ğalidi köterip twrıp; «Äy, Ğali, qolıñ jetti me?» – degende, hazreti Ğali ayttı: «Iä, Rasulalla! Sonday joğarı şıqtım. Eger qolımdı sozsam, ğarışqa da jeter edi», – dep pwttı tüsirdi.
Ğwmar islam dinine enip, islam dini quat tauıp, Qağbadan pwttar şığarıldı. Sodan keyin Mekke mäşrükteri Qağbağa eşbir pwt kirgize almadı.
Mwhammed ğ.s. Mekkede düniege kelgen. Ana qwrsağında altı ay kezinde atası Ğabdolla opat boldı. Altı jasqa tolğanda anası Älimä qaytıs boldı. 8 jasında babası Ğabdülmütälib opat bolıp, payğambar ğ.s. Äbutälib tärbiesinde jürip, baliğatqa toldı. Alladan ämir kelip, 40 jasında payğambar boldı. Payğambarlıq qonğannan keyin 13 jıl Mekkede twrdı. Odan keyin Medinege köşti. Medinende 10 jıl tirşilik etti. 63 jasında Rabiğwl ayınıñ 12-de, düysenbi küni bw dünieden o düniege köşti. YAğni fäniden baqiğa köşti.
Mwhammed ğ.s. birinşi Hadişamen nekelesken. Anamız Hadişadan eki wl, tört qızı boldı. Ülken wlınıñ esimi Ğabdolla edi. Bwl Ğabdollanıñ laqap atı – Tahir-Tayıp edi. Ekinşi wlınıñ esimi Qasım edi. Al qızdarınıñ esimi Zeynep, Ruhiya, Ümmikülsim, Pätimä. Payğambarımızdıñ barlıq balasınıñ sanı jeteu.
Adamdardıñ öz payğambarımızdıñ balaların bilmestigi ülken kemşilik. Sondıqtan är müminder öz balalarınıñ atın qalay bilse, payğambar balalarınıñ atın solay bilui tiis.
Payğambar ğ.s.-niñ er balaları säbi küninde opat bolğan. Payğambar ğ.s. Pätimäni hazreti Ğaliğa adal jwptıqqa berdi. Zeynepti Äbilqasqa, Ruhiyanı Ğwsmanğa bergen. Ruhiya opat bolğannan keyin Ümmikülsimdi Ğwsmanğa tağı da jwptılıqqa bergen.
Mwhammed ğ.s. dünieden ötkende soñında 9 qatını qaldı. Payğambar ğ.s. köp äyel aluğa tiis bolğan. Sondıqtan da şariğat ükiminde köp mäseleler bar. Qatındar özderi payğambar ğ.s.-nan swrasa ädepsizdik bolar edi.
Payğambar ğ.s. Allanıñ erekşe nwrına bölengen. Payğambar ğ.s. eş uaqıtta qattı külip, qattı söylemes edi. Jımiıp qana külip, köñili taza, sözi läzattı, ğaybat söylemes, wyalşaq, eşkimmen renjispes edi. Mağınasız söz söylemeytin. Eşbir adam balasına qol köterip wrmağan. Onıñ mäjilisinde ğılımdıqtan basqa söz aytılmaytın. Ülkenderge qwrmet qılıp, jastarğa märhabat etip, ärkimge jaqsılıq qılğan jan edi.
Xİİİ ğasırdıñ ayağı men XİV ğasırdıñ basında köne türki tilinde iri tuındılar äkelgen Nasiruddin Bwrhanuddin Rabğwzidiñ «Qissa-sül-änbiyya-i» eñbegin tatarşadan audarğan Roza Mwqanova
Suretti tüsirgen Swltan Seyit


c: text/html

text:
Krasnoperekopsk
Krasnoperekopsk (ukraince KpacHoпepekoпcbk, rusça KpacHoпepekoпck) – şimaliy Qırımda bir şeer, Krasnoperekopsk rayonınıñ memuriy merkezi, lâkin özü rayon terkibine kirmeyip cumhuriyetke boysunğan 11 şeerden birisidir.
Münderice
CoğrafiyaDeñiştir
Şeer Or boynunıñ cenübiy qısmında buluna. Aqmescitten şimalge taba avtomobil yolunda 124 km qadar uzaqlıqtadır. Krasnoperekopsknıñ yanında Şimal-Qırım kanalınıñ suvları keçe. Şeerniñ meydanlığı - 2241,98 km².
İklimDeñiştir
İklim yarım sahralıq, sıcaq, orta yımşaq qışlı. Yanvarniñ orta arareti –1,4°C, iyülniñ +27,3°C. Yıllıq yağanaqlar seviyesi — 301 mm.
TarihDeñiştir
- 1932 s. — Yañı Bromzavod qasabası meydanğa keldi.
- 1936 s. — Grajdanlıq cenki vaqtındaki Or boynunda olğan Perekop dögüşi şerefine qasabanıñ adı Krasno-Perekopsk dep qoyuldı.
- 1966 s. — Qasabağa şeer statusı berildi[4].
EaliDeñiştir
Şeerniñ ealisi - 31 800 kişi (2001 s.), bu cümleden:
- ruslar — 16 561 kişi (50 %);
- ukrainler — 13 602 kişi (41 %);
- qırımtatarlar — 1 121 kişi (3 %);
- başqa millet vekilleri — 6 %[5].
MenbalarDeñiştir
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.
- ↑ Tarih şeer şurasınıñ resmiy saytında
- ↑ ДHicTpяHcbkий M. C. ETHoпoлiTичHa reorpaфiя ykpaïHи. ЛbBiB: ЛiToпиc, 2006. C.452-453.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Turan, Fatma Ahsen, "Albastı Türk Dünyası Ortak Edebiyatı,Türk Dünyası Edebiyatı Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara 2001 C 1 s.102 -103
Turan, Fatma Ahsen, "Ağaç " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatı Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara 2001 C.1 s. 40 - 42
Turan, Fatma Ahsen, "Abdürrahim Tırsi " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara 2002 C.1 s. 84
Turan, Fatma Ahsen, "Mehmet Ali Ağakay " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları , Ankara 2002 C.1 s. 131.
Turan, Fatma Ahsen, "Zülfikar Akgün" Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları , Ankara 2002 C.1 s. 253 .
Turan, Fatma Ahsen, "Bekir Aktaş" Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları , Ankara C.1 s.
Turan, Fatma Ahsen, "Ahmet Arıtürk" Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları , Ankara 2002 C.1 s. 431- 432
Turan, Fatma Ahsen, "Erman Artun" Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi,, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları , Ankara C.1 s. 456 .
Turan, Fatma Ahsen, "Fuad Arun" Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları, Ankara C.1 s. 457.
Turan, Fatma Ahsen, "Aşık " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları , Ankara C.1 s. 486- 487.
Turan, Fatma Ahsen, "Aşık Ali " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi,, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları , Ankara C.1 s. 488
Turan, Fatma Ahsen, "Arif Hikmet Ataman " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi,, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları Ankara 2002 C.1 s. 529.
Turan, Fatma Ahsen, "Sabit Yalçın Ataman " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi,, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları Ankara 2002 C.1 s. 529- 530.
Turan, Fatma Ahsen, "Naom Avram " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları , Ankara C.2 s. 44- 45.
Turan, Fatma Ahsen, "Bahri " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi,, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları , Ankara C.2 s. 148.
Turan, Fatma Ahsen, "Yakup Can " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları , Ankara C.2 s. 386 .
Turan, Fatma Ahsen, "Yakup Can " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk KültürMerkezi Başkanlığı Yayınları 2002 C.2 s.38
Turan, Fatma Ahsen, "Cemali " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları 2002 C.2 s 43
Turan, Fatma Ahsen, " Cemali Baba " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları 2002 C.
Turan, Fatma Ahsen, "Cesari " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları 2002 C.2 s 44 7
Turan, Fatma Ahsen, " İlhan Çeneli " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları 2002 C.3 s 52
Turan, Fatma Ahsen, " Ecri " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi,Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları 2002 C.3s 246
Turan, Fatma Ahsen " Fehmi Erdogan Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi,Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları 2002C.3 s368
Turan, Fatma Ahsen, "Yaşar Büyükgedik " Türk Dünyası Ortak Edebiyatı,Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi ,Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları 2002 C.3 s.368.
Turan , Fatma Ahsen.” Hayat Ağacı” Türk Dünyası Ortak Edebiyatı Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları,2004 C.3 s.265
Turan Fatma Ahsen “Kayın Ağacı” Türk Dünyası Ortak Edebiyatı Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları,2004 C.4 s.87
Turan Fatma Ahsen ”Kırk” Türk Dünyası Ortak Edebiyatı Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları,2004 C.4 s.126
Turan Fatma Ahsen, “Motif “ Türk Dünyası Ortak Edebiyatı Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları,2004 C.4 s.406
Turan, Fatma Ahsen,” Fahri “Türk Dünyası Ortak Edebiyatı, Türk Dünyası Edebiyatçıları Ansiklopedisi, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları 2004 C.5 s.6.
Turan Fatma Ahsen “Ihsan Hınçer” Türk Dünyası Ortak Edebiyatı Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları,2004 C.4 s.126.
Turan, Fatma Ahsen, “Tuba Ağacı” Türk Dünyası Ortak Edebiyatı Türk Dünyası Edebiyat Kavramları ve Terimleri Ansiklopedik Sözlüğü, Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı Yayınları,2004 C.6 s.139-140


text:
Lugansk Xalıq Cömhüriäte
Lugansk Xalıq Cömhüriäte (rusça ЛyraHckaя HapóдHaя pecпýблиka, ukrainça ЛyraHcbka HapoдHa Pecпyблika) - 2014 yılnıñ aprelendä Ukraina territoriäsendä Urıs yazı näticäsendä kilep çıqqan tanılmağan däwlät.
Donetsk Xalıq Cömhüriäte häm Lugansk Xalıq Cömhüriäte Kiev belän konstruktiv dialog bulmawı säbäple federatsiäläşterü tarafdarları tarafınnan iğlan itelgän.
2014 yılnıñ 28 aprelendä Lugansk şähärendä Lugansk Xalıq Cömhüriäte iğlan itelgän [1].
24 iyündä DXC häm LXC Yañarusiä digän Xalıq Cömhüriätlär konfederativ Berlegenä berläşä. 27 iyündä öleşçä tanılğan däwlät Könyaq Osetiä LXC bäysez däwlät bularaq tanıdı.
Köräş tarixı[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Yevromäydan näticäsendä Kievta kilgän xäkimiät Donetsk Xalıq Cömhüriäte häm Lugansk Xalıq Cömhüriäten "separatist terroristik oyışması" bularaq taswirlıy.
6 apreldä üzbilgelänügä ireşüneñ aktiv faza başlana: İminlek xezmäte binası basıp alına.
21 apreldä Valeriy Bolotov xalıq gubernatorı itep saylanğan.
28 apreldä strategik ähämiätle Staxanov şähäre LXC köçläre tarafınnan alına.
5 mayda Antratsit şähärendä Don Ğäskäre bäyrağı kütärelgän.
Donetsk Xalıq Cömhüriäte häm Lugansk Xalıq Cömhüriäte Könyaq-Könçığış berdäm ştabı qısalarında xezmättäşlek itälär häm 2014 yılnıñ 11 mayında Lugansk Xalıq Cömhüriäte üzbilgelänüe turında referendumnı ütkärä.
Referendum[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
2014 yılnıñ 11 mayında ütkärelgän Lugansk Xalıq Cömhüriäte üzbilgelänüe turında referendum näticäsendä saylawçılar 96 %ı Lugansk Xalıq Cömhüriäte däwlät bäysezlegen yaqlağan.
Referendum näticäläre nigezendä 2014 yılnıñ 12 mayında Lugansk Xalıq Cömhüriäte däwlät suverenitetın iğlan itä.
Suğış[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
26 mayda Kiev üzäk xäkimiäte DXC häm LXC-nä qarşı suğış xäräkätläre (ATO) başlıy. Suğış waqıtında küp kenä xärbi bulmağan watandaşlar häläk bula.
1 sentäberdä Minsk şähärendä "Minsk kileşüe" imzalanğannan soñ, aktiv suğış xäräkätläre waqıtlıça tämamlana.
Saylawlar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
DXC häm LXCdä Ukraina Yuğarı Radasına saylawlar uzmıy, ä 2 noyäberdä üzeneñ saylawları ütkärelä.
Saylawlarda premyer İgor' Plotnitskiy Cömhüriät başlığı bulıp saylana (63%),parlamentta "Lugansk ilenä - tınıçlıq" digän firqä östenlek ala.
Könbatış illäre saylawlarnı tanımıy, Rusiä Federatsiäse saylawlarnı "xörmät itä"..[2]
Monı da qarağız[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Donetsk Xalıq Cömhüriäte
- Donetsk Xalıq Cömhüriäte üzbilgelänüe turında referendum
- Lugansk Xalıq Cömhüriäte üzbilgelänüe turında referendum


text:
Kirmän
Kirmän - diwar belän kirtälep alınğan toraq häm saqlanu binaları. Urta ğasırlarda - feodal nığıtılğan toraq binası. Küp kenä kirmännär saqlanğan häm tarix häm mädäniät häykäle bulıp tanılğan.
Wazifalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Kirmän töp wazifaları:
- xärbi üzäk
- idärä-säyäsi (däwlätneñ säyäsi tormışı bulğan bülge üzäge)
- mädäni-xucalıq üzäge
Tözeleş[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Ğädättä kirmän ürdä yäki keçkenä tawda tözelgän bulğan. Kirmändä eçke işeğaldı, xucalıq binaları, qayçaqta baqça, kül yäki çişmälär urnaşqan.
Awrupa kirmännärendä urnaşqan maxsus töp manara donjon dip yörtelä. Donjon ul kirmänneñ eçke töp kirmäne, ğädättä anda feodal torğan. Yış qına donjon saqlanu wazifaların ütägän, anda qoyı, qorallar urnaşqan bulğan.
Kirmän diwarınnan tış saqlağıç çoqır qazınğan bulğan. Mäsälän Qazanda bügenge Bolaq - su belän tutırılğan borınğı saqlağıç çoqır bulıp tora.
Tatar kirmännäre[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Qazan Kirmäne - iñ yaxşı saqlanğan tatar kirmäne. Mäxmüt xan idärä itkän çorda zur diwar häm saqlağıç çoqır tözelgän. Tatar kirmännäre üzägendä Cämiğ mäçet häm zur manara tözelgän, qorallar tuplanması, su çığanağı, xucalıq binaları urnaşqan bulğan. Kirmän eçendä mädräsälär, mäktäplär, bazar (Qazan Kirmänendä täcik çoqırı (Teзицkий oBpar) yanında şäreq bazarı) urnaşqan bulğan. Kirmänneñ töp qapqaları: Xan, Qırım, Noğay, Arça qapqaları bulğan, soñraq şul isemendäge uramnar da bulğan.
Qızğanıçqa qarşı Qazan Kirmänennän tış bütän tatar kirmännäre cimerelgän bulğan.
Küpçelek tatar kirmännäre yılğalar yanında tözelgän häm köymä tuqtalışıına iä bulğan.


text:
Qırım ve Aqyar musulmanlarınıñ diniy idaresi 2013 senesi Qırım Müftiyligi tarafından tesis etilgen «Qırım musulmanları fondu» hayriye teşkilâtınıñ Rusiye qanuniyetine köre qayd etilgenini bildire. Vesiqalar paketi Qırım Müftiyligine berildi, dep haber ete QAMDİ matbuat hızmeti.
Hayriye teşkilâtı Qırım musulmanlarına maneviy, maliyeviy, teşkiliy ve diger yardımnıñ kösterilmesi içün teşkil etildi.
«Qırım musulmanlarınıñ eyiligi içün hayriye teşkilâtınıñ inkişafı boyunca bir sıra ğaye ve levhamız bar. İnşaAllah, dindaşlarımızğa yardım etmege tırışacaqmız», – dep bildire matbuat hızmeti Fond reisiniñ Artur Reşitovnıñ sözlerini.
Qırım Müftiyliginiñ malümatına köre, «Qırım musulmanları fondu» fuqare qorantalarğa yardım köstere, Ramazan ayında musulmanlarğa aşayt mallarını bere, çeşit içtimaiy leyhalarnı amelge keçire edi.


text:
İşğal etilgen Qırımda avgust 7 kününe tek 10 yerli matbuat vastası rusiyeli qaydnı elde etti.
Bunı Qırım ve Aqyarda Roskomnadzor idaresiniñ başı Sergey Hudoley bildirdi ve qırım matbuat vastalarınıñ qayd etüv ketişatı devam etkenini qoşıp ayttı, – dep haber ete Qırımnıñ öz başına tayin etilgen akimiyetiniñ «ruporı» «Krıminform» saytı.
Sergey Hudoley hatırlattı, 2015 senesi yanvar 1-den işbu struktura «Rusiye qanunlarına köre, kendi nezaret işine başlaycaq».
«Roskmonadzor bağ operatorlarnıñ, matbuat vastalarnıñ malümat bazasını teşkil ete. Aynı zamanda matbuat vastalarnıñ qayd etilüvi boyunca iş alıp barıla. Al-azırda 10 kütleviy matbuat vastası qayd etilgen», – dedi Hudoley.
O şunı da qayd etti ki, idarege Moskvadaki Roskomnadzor merkeziy apparatınıñ temsilcisi yardım ete eken. Hadimler matbuat vastalarnıñ yolbaşçıları ile mesleatlarnı keçire, qayd etüv içün zaruriy vesiqalarnı azırlamağa yardım ete.
Hudoley Qırım ve Aqyar matbuat vastalarnıñ yolbaşçılarını işbu ketişatnı uzatmayıp, 2015 senesi yanvar 1-ne qadar yekünlemege çağıra.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, Ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Bağçasaraydaki Büyük Süyren (Tankovoye) köyünde yerleşken «Qırımnıñ istidatlı balalar içün gimnaziya-internatına» sentâbrniñ 9-da tintüvnen keldiler. Adiy urbağa kiyingen eki er kişi oquv yurtında tintüv keçirmege keldi.
Bunı gimnaziya talebeleriniñ ana-babaları Qırım.Aqiqat saytına bildirdiler.
Bu malümatnı oquv yurtınıñ hadimleri de tasdıqladılar. Olarnıñ aytqanına köre, kelgenler doğrudan gimnaziya kütüphanesine yol alıp, anda yasaq etilgen edebiyat cedvelindeki üç kitapnı taptılar. Tintüv neticelerine köre, memuriy protokol tizildi.
Hadimler eminler, tapılğan kitaplarnı aselet qoydılar, çünki bundan evel kütüphanede bunıñ kibi edebiyat olmağan edi.
Talebelerniñ ana-babaları pek qasevetleneler. Olarnıñ aytqanına köre, balalar qorqalar. Dersler yekünlendi, balalar mektepte yüreler, lâkin olarnı milliy qırımtatar timsallerini alıp taşlamağa zorladılar.
Qırım.Aqiqat saytı oquv yurtınıñ müdiri Memet Kangiyev ile bağlandı, lâkin o er şeyni inkâr ete.
İşğal etilgen Qırımda qırımtatar qorantalarında, musulman oquv yurtalarında, em de faallerniñ evlerinde tintüvler sıq-sıq ötkerilip başladı.
Böylece, medreselerde tintüvler keçirile – yasaq etilgen edebiyatnı qıdıralar. Avgust 13-te Aqmescitniñ üç musulman oquv yurtında tintüv keçirilgen edi.
Sentâbrniñ 8-de ise Qırım faali ve bloger Yelizaveta Bogutskayanıñ evinde de tintüv keçirildi.


text:
Işıqsız qalğan Qırımda generatorlarnı satqan yerli iş adamları keçken afta devamında millionlarnen ruble qazandı. Bu aqta olar özleri aytalar.
«Eki kün içinde generatorlarnı bir buçuq millionğa sattım», – dedi Keriç iş adamlarından biri.
Benzin generatorlarınıñ fiyatları 22-30 ruble etrafındadır, quvetine köre. Satıcılarnıñ sözlerine köre, yarımadağa ketirilgen tehnika Rusiyede yapıla. Em de generator fiyatları köterilgen. İş adamları dey: kâr olacağını duyğan Rusiye satıcıları fiyatlarnı evelden kötergenler.
Generatorlarnı qoyğan tükânlar olarnı gece söndüreler. Bunı bilip, müşteriler tez bozulğan mahsulatnı almay, em de ufaq tükânlar aqşam saat beşte qapatıla, erzaq malları ise sabağace işlemegen buzdolaplarda qala.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.
Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini – «Kahovka – Titan» tamirlediler, amma faaller onı işlettirmege bermey. Qırım qamaçavınıñ idarecisi Lenur İslâmov Rusiye tarafından siyasiy mabüslerniñ, şu cümleden qırımtatarlarnıñ azat etilmesinde israr ete.
Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil. Qırımda cuma künü Rusiyeden daa 300 generatornıñ kelmesini bekleyler. Bu afta andan endi o qadar generator ketirilgen edi.


text:
Bekir Çoban-zade
Bekir Vaap oğlu Çoban-zade (Sıdqiy) (1893 mayıs 15 - 1937 oktâbr 13) - ulu qırımtatar medeniyet erbabıdır.
Bekir Çoban-zade 1893 senesi mayısnıñ 15-inde (27-sinde) Qarasuvbazar şeerinde, çoban Vaap aqaynıñ qorantasında doğdı. İlk ve orta tasilini Qarasuvbazardaki ruşdiye mektebinde aldı. 1909 senesi İstanbulğa ketip, Sultanyie litseyinde (şimdiki Galatasaray litseyi) oqumağa kirdi. Aynı zamanda andaki Qırımtatar talebe cemiyeti adlı siyasiy teşkilâtqa aza oldı.
1914 senesi I Cian cenki başlanğanı sebebinden, Qırımğa qayttı. 1915 senesi Adeske ketip, az bir müddet andaki institutlarda rusça oqudı. 1916 senesi Macaristanğa yollanıp, Budapeşt universitetiniñ şarq tilleri bölügine kirdi. Universitette oquğan vaqtında XII asırğa ait Kodeks Kumanikus adınen belli olğan qırımtatar yazma yadikârlığı üzerinde çalışaraq, 1919 senesi mayıs 18-de onı doktorlıq dissertatsiyası sıfatında qorçalap, professorlıq ilmiy unvanını qazandı. Bir qaç vaqıt Budapeşt ve Lozanna universitetlerinde çalıştı.
1920 senesi iyül 8-de Qırımğa qaytıp, Totayköydeki pedagogika tehnikumında ocalıq etti. 1922 senesi Qırım universitetiniñ şarq bölügine işke kirdi. 1924 senesinden repressiyağa oğramasına qadar Azerbaycan universitetinde çalıştı. Öz devriniñ eñ körümli türkşınaslarından olaraq, olarnen ilmiy maqale ve kitallar neşir ettirdi.
“Anañ qayda?” adlı ilk şiiri 1913 senesi İstanbulda çıqqan “Yaş tatar yazıları” mecmuasında neşir olundı. Bir çoq şiiri 1928 senesi Aqmescitte basılğan “Boran” kitabında, 1935 senesi Romaniyada çıqqan “Qırım şiirleri” cıyıntığında, 1955 senesi İstanbulda Battal Taymaz tarafından azırlanılğan “Qırımlı Bekir Çoban-zadeniñ şiirleri” kitabında, 1971 senesi Taşkentte basılğan “Şiirler” kitabında dünya yüzü kördiler.
Bediiy icadınıñ eñ gürdeli devri - Budapeştte oquğan devri oldı. O yılları yazıp qaldırğan “Qaval sesleri” adlı elyazması yaqınlarda Türkiyede neşir etildi.
1937 senesi yanvar 28-de Kislovodsk şeerinde raatlıqta bulunğanda apiske alındı. Oktâbr 12-de makeme etilip, ertesi künü qurşunlandı.
EserleriDeñiştir
- Türk tili ve edebiyatının öğretim usulü. Bakü: Azerneşr, 1926, 264 s.
- Qırım Tatar Edebiyatı. Akmescit, 1928, 90 s.
- Türk grameri. Bakü: Azerneşr, 1930, 202 s.
- Türk edebiyatı (eski Türk edebiyatı metinleri). Bakü: 1929, 81 s.
- Türk edebiyatı (halq edebiyatı metinleri). Bakü: 1929, 51 s.
- Kumık tili ve edebiyatı tedkikleri. Bakü: Azerbaycanı Tedkik Cemiyeti Neşriyatı, 1926, 105 s.
- Türk tili (birinci kurs). Bakü: Azerneşr, 1929, 219 s.
- Türk tili ve edebiyatının öğretim usülü. I Bölüm. Bakü: Azerneşr, 1926, 264 s.
- Türk tili ve edebiyatının öğretim usülü. II Bölüm. Bakü: Azerneşr, 1927, 218 s.
- Türk tili serflerinin umumi hataları. Bakü: 1925, 34 s.
- Türk-tatar şivesi. Bakü: Azerbaycanı Tedkik Cemiyeti neşriyatı, 1927, 135 s.
- Türk-tatar lisanında medhel. Bakü: Azerneşr, 1924, 213 s.
- Qırım-tatar edebiyatında kurultaycılık ve milletçilik. Bakü: Azerbaycan-İlmi Tedkik Enstitünün neşriyatı, 1929, 33 s.
- Azeri edebiyatının yeni devri, nasyonalizmden enter-nasyonalizme. Bakü: Azerbaycan-İlmi Tedkik Enstitünün neşriyatı, 1930, 65 s.
MenbalarDeñiştir
- QIRIM.net
- ДMиTpий ПaBлoBич ypcy «Бekиp ЧoбaH-зaдe. ЖизHb. Cyдbбa. Эпoxa.» CиMфepoпoлb, 2004


text:
Aqmescit suv anbarı 2016 senesi mart ayınıñ başına 80 faizğa suvnen toludır, dep bildirdiler Aqmescit gidroağnıñ işçileri.
Olarnıñ sözlerine binaen, sebebi kelişken ava şaraitlerindedir. Suv anbarnıñ bütün acimı 36 mln kubometrni teşkil ete, bent yanındaki maksimal terenlik - 36 metr.
Aqmescit suv anbarı 1956 senesi qurulğan, esas vazifesi olaraq köy hocalığı içün suv teminlenmesi ve aqmescitliler içün raatlıq yeriniñ olması belgilengen edi. Amma 60 - ncı seneleri içilgen suvğa ihtiyac arttı, bundan sebep, suv anbarını Aqmescitni suvnen temin etmek içün qullanıp başladılar. Suv qoruma rejimi kirsetilgen soñ, etrafta yerleşken raatlıq obyektlerini qapattılar.
Suv anbarı qorumasını quvetleştirmek içün Qırım akimiyeti «opolçeniye» küçlerini celp etti. Bu teşkilâtnıñ vekilleri yerli sakinlerge balıq tutmaq, yuvunmaq kibi şeylerni yasaq etip, yerni patrul eteler. Bunıñnen bir sırada olar suv anbarınıñ tek kiçkene qısmını nezaret astında tutalar. Qalğan qısım ise qorumasız qalmaqta.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeeriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini red etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Rusiye tarafından zapt etilgen Qırım, 2016 senesiniñ masraflarına köre, üçte eki qısımğa dotatsiyalarğa bağlı qala. Ondan da ğayrı, yarımadağa ayırılğan sermiya masrafları «inanılmaycaq qadar arta». Bunı fevral 14 künü Qırım.Aqıqat Radiosınıñ aqşam efirinde Mustaqil içtimaiy siyaset institutınıñ regional programmasınıñ müdiri Natalya Zubareviç beyan etti.
«Qırımda er şey olğanı kibi qala, ayırılğan paranı arttırdılar, o destekke muhtac olğanı kibi, öyle de qaldı. Masraflarğa kelge daa meraqlı. Bu vilâyetlerniñ (zapt etilgen Qırım ve Aqyarnıñ – QA) masrafları inanılmaycaq qadar arta. Sermiyalar büyük masraflarğa ayırıldı, qurucılıqqa, infrastrukturağa. Masraflar, kelirge nisbeten, daa çoq arttı. Rusiyeniñ bütün vilâyetlerinde masraflar 5% arttı, Aqyarda 38%, Qırımda 31% arttı. Öyle ketişattan başıñ aylânır. Bütün vilâyetlerde milliy ekonomikağa 7% qoştı, Aqyarda 51%, Qırımda 56% arttı. Bir buçuq qat östi», – dedi Zubareviç.
2016 senesi dekabr ayınıñ soñunda işğal etilgen Qırımda, ileride qazanılacaq «rekordlı» paralar aqqında raport berip, 2017 senesiniñ bücetini qabul ettiler. Qabul etilgen vesiqağa köre, yarımadanıñ qazançları 132 milliard ruble teşkil etecek, masrafları ise 135 milliard ruble.
Masraflarnıñ eñ büyük qısımını milliy ekonomikağa ayıracaq olalar (50 mlrd. ruble), maarif (31,6 mlrd. ruble), içtimaiy siyasetke (22, 2 mlrd. ruble), sağlıq saqlav saasına (11,7 mlrd. ruble). Mesken komunal hocalıq saasına, medeniyet ve kinemotografiya saalarına er birine 5,5 mlrd. ruble ayırıla.


text:
Qırım rusiyeli mahkemesi sentâbr 29-da, cumaaqşamı keçirilgen toplaşuvda Qırımtatar Milliy Meclisi reis muavini Ahtem Çiygoznıñ apiste bulunma müddetini devam ettirdi.
Bu aqta onıñ apayı Elmira Ablâlimova Facebook saifesinde bildirdi.
«Bugün mahkeme toplaşuvında Ahtem Çiygoznıñ apiste bulunma müddeti 2017 senesi yanvar 8-ge qadar uzattırıldı», – dep yazdı Çiygoznıñ apayı.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Russkoye Yedinstvo» («Rus Birligi») firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Aprel 20 künü Aqmescitte Yevromaydan faali Aleksandr Kostenkonıñ işi boyunca mahkeme toplaşuvı başlandı. Onı 2014 senesi fevral ayında Kiyev Maydanında «Berkut» hadimine zarar ketirgeninde qabaatlaylar.
Krım.Media malümatına köre, mahkeme toplaşuvı Kiyev rayon mahkemesinde açıq sürette keçe.
Birinci toplaşuvğa federal, qırım ve ukrain matbuat vastalarınıñ temsilcileri keldi. Bu sebepten mahkemeniñ eñ büyük salonı saylanıldı, haber ete agentlik.
Toplaşuv devamında Aleksandr Kostenkoğa nisbeten qabaat ve şaatlarnıñ delilleri seslendirilecek. Qabaatlayıcı taraf – Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskayadır.
«Şeklengen öz qabaatını tanıymı degen sualge Kostenko cevap bermedi», – haber ete neşir.
Qırım Yevromaydan faali Aleksandr Kostenkonı Qırımda 2015 senesi fevral 8 künü yaqaladılar. Mart 24 künü Kostenkonıñ işi Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesine berildi. Aprel 4 künü mahkeme tevqifini daa eki ayğa uzattı.


text:
Mawsım 18, 2017 | avtor shalqar
(Jalğası.) Endigi bağıtımız – Belgïya. Belgïya atawı osı elge ejelde qonıs awdarğan belgterdiñ atawımen baýlanıstı ataladı. B.é.d. 1 ğasırda eldi
Nawrız 28, 2017 | avtor shalqar
Bïıl mawsım aýınıñ orta şeninde Astanada Dünïejüzi qazaqtarı qawımdastığınıñ uýımdastırwımen älem qazaqtarınıñ V qurıltaýı ötedi. Ülken basqoswğa älemniñ 40 elinde
Aqpan 24, 2017 | avtor shalqar
YUrgen Rwttïnger, Almatıda ötken 28-şi Wnïversïada volonteri, Avstrïya Biz bïıl dosım Lwkas ekewmiz Almatıda ötken 28-şi Wnïversïadada eriktiler qatarında boldıq.
Aqpan 23, 2017 | avtor shalqar
Pablo Ejargïe Gonsalïez, Almatıda ötken 28-şi Wnïversïada volonteri, Valensïya, Ïspanïya. Men Almatıda ötken 28-şi Wnïversïada bastalwdan birneşe kün burın keldim. Ülken
Mamır 25, 2016 | avtor shalqar
Üstimizdegi jıldıñ 14-15 mamırında Germanïyanıñ Keln qalasında Ewropa qazaqtarınıñ kezekti 14-qurıltaýı ötti. Jïınğa Germanïya, Ulıbrïtanïya, Francïya, Vengrïya, Avstrïya, Şveýcarïya,
Mawsım 5, 2014 | avtor shalqar
«Äke körgen oq jonar…» Äkemniñ bürkitşilik, añşılıq käsibi bar-tuğın. Bala kezden ol kisige qattı eliktep östim. Qaqpan qurwğa jürse de
Mamır 15, 2014 | avtor shalqar
Jarılğap Baýbaraqulı öleñderinde Otan süyu, twğan jerge sağınış, Atamekenge qaýtwı, ağaýındarımen köriswi jaýlı muñdı, qaýğılı körinister jırlanğan. Bir ulınıñ
Mamır 15, 2014 | avtor shalqar
«Öldi dewge bolam ma, oýlañdarşı, Ölmeýtuğın artına söz qaldırğan»,-dep ulı Abaý atamız tekke aýtıp ketpese kerek. Büginde biz külli
Mamır 14, 2014 | avtor shalqar
Tüp törkin twralı oýlar Qıtaý qazaqtarınıñ ədebïeti – külli qazaq ədebïetiniñ bir butağı. «Şınjañ (jaña ölke) öñirin mekendegen
Mamır 11, 2014 | avtor shalqar
Tañjarıq Joldıulı (1903–1947) – Qıtaýdağı qazaq poézïyasında aqındıq tabïğatı jaqtan da, şığarmaşılıq şeberligi jaqtan da dara turatın, qarımı qaýtpas, arını


text:
«Eyr Astana» kompanïyasınıñ äwe borttarı iri Ulttıq jobamızdı bükil älemge tanıtadı dep senemiz. Biz «EXPO-2017» logotïpin «Eyr Astananıñ» uşaqtarına ilip, körmeni nasïxattawdıñ basqa da joldarın qarastıramız. Sonımen qatar, äwe kompanïyanıñ qızmetine süyenip, Astanağa tranzïttik jolmen kelgen jolawşılarğa 2017 jılğı körmeni tegin tamaşalaw quqığı beriledi»,-dedi memorandwmğa qol qoyu barısında «EXPO-2017» Ulttıq kompanïyasınıñ törağası Axmetjan Esimov.
Intımaqtastıq twralı memorandwm ayasında, sonday-aq, äwe kompanïyasınıñ bïletterin «Expo2017astana.com» ïnternet reswrsı arqılı satwğa şığarw jäne birlesken PR-jobalardı qolğa alw közdelgen.
Derekközi: QazAqparat
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Harkovda Qırımdan 1944 senesi sürgünligi vaqtında elâk olğan qırımtatarlarnı añdılar.
Radio Svoboda bildirgeni kibi, bir elli insan Konstitutsiya meydanında toplandı. İnsanlar çıraqlardan Qırım yarımadası ve qırımtatarlarnıñ tuğrasını yaptılar.
Aktsiyada Qırımnıñ ve Rusiye nezaretinde olğan tamır halqınıñ şimdiki vaziyetine de diqqat ayırıldı. Aktsiyada «Qırım dostları» cemaat teşkilâtınıñ temsilcileri aytqanı kibi, qıtada yarımdanı terk etmege mecbur olğanlarğa, şu cümleden qırımtatarlarğa da faal yardım kösterile.
Ukrainada qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilgenine bağışlanğan tedbirler keçirile. Mayıs 17 künü Kiyev, Lviv, Harkov ve Ukraina tışında bu munasebet ile bir sıra merasim ötkerildi. Şu cümleden, aktsiya iştirakçileri çıraqlardan Qırım haritası, «71» raqamı, Ukraina ve qırımtatarlarnıñ tuğrasını yapqan ediler.
«Yüregiñde ateş yaq» aktsiyası Aqmescitte de keçti. Tedbir keçirilgen meydançıq sarılıp alınğan edi. Territoriyağa kirmek içün metallodetektorlardan keçmege kerek edi, qadınlarnıñ çantaları, erkeklerniñ ceplerini baqıp çıqa ediler. Aktsiya keçirilmesi politsiya ve FSB hadimleri tarafından nezaret etildi.
Mayıs 18 künü – Qırımtatar halqı sürgünliginiñ hatıra künü. Bu kün 1944 senesi qırımtatarlarnen tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollandı. Umumen 180 biñ insandan ziyade sürgün etilgen edi.


text:
Osman Öztunç - Birader
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Birader
Etiketler : Osman Öztunç - Birader türkü indir, Osman Öztunç - Birader türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Birader mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Birader türküsü, Birader sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Birader bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Adamım
Osman Öztunç - Çakırcalı Mehmet
Osman Öztunç - Bugün Ayın Işığı
Osman Öztunç - Dadaloğluyam
Osman Öztunç - Cinayet Var
Osman Öztunç - Listelerde Kulis Var
Osman Öztunç - İsyan Etmişim
Osman Öztunç - Sende Neyi Aradım
Osman Öztunç - Tepelerim
Osman Öztunç - Bu Aşk
Osman Öztunç - Selam Olsun
Osman Öztunç - Mektup
Osman Öztunç - Giriş
Osman Öztunç - Doğu
Osman Öztunç - Köroğlu


text:
Rusiyege boysunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya yaqında Qırımda yüz bergen yaqalanuvlar «profilaktika reydleri» ile bağlı olğanını ve olarnıñ Ğalebe künü arifesinde havfsızlıq tedbirlerini teminlemek içün yapılğanını añlattı. Bu aqta o TASS agentligine bergen izaatta bildirdi.
«Er yerde reydler keçirilecek, er yerde köçüv qanunlarınıñ ömürge keçirilmesini teşkerecekmiz, vatandaşlar kütleviy şekilde toplaşqan yerlerde işler alıp barılacaq», – dedi o.
Natalya Poklonskayanıñ bildirgenine köre, «profilaktika reydlerinden» biri olğan Kezlev şeer bazarında cumaertesi künü yapılğan teşkerüv neticesinde köçüv qanunlarını bozğan sekiz Özbekistan vatandaşı tutuldı. O, şimdiki vaqıtta olarnıñ Qırımdan çıqarılması meselesi muzakere etilgenini ayttı.
Natalya Poklonskaya onıñ hadimleri dinlerara saadaki aq-uquqlarnı bozmağanlarını qayd etti. Kütleviy haber vastalarnıda camilerde insanlarnıñ kütleviy şekilde yaqalanuvı aqqında malümatnı ihtikâr dep adlandırdı.
«Cami, kilse ve diger diniy müessiselerge uquq qoruyıcılar kirmey. Bütün bu malümat yalan ve ihtikârdır», – dep ilân etti Poklonskaya.
Mayıs 7-de mühbir Osman Paşayev Kezlev merkez bazarında rusiyeli uquq qoruyıcılar 25 qırımtatarnı tutqanını bildirdi. Onıñ sözlerine köre, uquq qoruyıcılar yaqalanuvlar Krasnodarda bir qorantanı öldürgen şahıslarnı tutma operatsiyasınen bağlı olğanını añlattılar.
Adliyeci Emil Kurbedinov mayıs 6-da cuma namazından soñ Molodöjnoye köy camisinde 50-den ziyade uquq qoruyıcı yüz musulmannı tutıp, belli olmağan tarafqa alıp ketkenlerini bildirdi. Bundan soñ o, insanlar avtobuslardan azat etilgenini, amma olardan politsiya bölügine mustaqil şekilde kelmelerini talap etkenlerini bildirdi.
Bu mesele boyunca Qırımnıñ rusiyeli uquq qoruyıcı organlarınıñ resmiy izaatları yoq.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Osman Öztunç - Karnım Aç
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Karnım Aç
Etiketler : Osman Öztunç - Karnım Aç türkü indir, Osman Öztunç - Karnım Aç türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Karnım Aç mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Karnım Aç türküsü, Karnım Aç sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Karnım Aç bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - İsyan Etmişim
Osman Öztunç - Sürgünde
Osman Öztunç - Beton Duvar
Osman Öztunç - Yarınım Yok
Osman Öztunç - Bugün Ayın Işığı
Osman Öztunç - Yan Çizdim
Osman Öztunç - Efulim
Osman Öztunç - Turnam
Osman Öztunç - Listelerde Kulis Var
Osman Öztunç - Akın
Osman Öztunç - Kerkük Ağıtı
Osman Öztunç - Ağlıyorum
Osman Öztunç - Abdal Musa
Osman Öztunç - Kendime Bağırdım
Osman Öztunç - Üç Ayak Bir Şafak


text:
Keriçte iş adamlarınıñ qanunsız teşkerilmesi çoq keçirilip başladı. Bu aqta Moskvağa boysunğan şeer memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Soñki vaqıtları Keriç şeerinde özüni belediye organlarınıñ hadimleri olaraq tanıtqan belli olmağan şahıslar tarafından hocalıq subyektleriniñ qanunsız teşkerilmesiniñ keçirilmesi belgilendi. İşbu adamlar sahte şahıs şeadetnamelerini qullana bile», – dep tenbiyeleyler müessisede.
Bu sebepten Keriç memuriyeti saytında istimal malları ve hızmetleri saasında belediye nezareti ve monitoring yapmasında vekâletli hadimlerniñ fotoresimleri ve olar aqqında malümat yerleştirilgen.
Şeerniñ ameldeki akimiyet muracaat ete ki, özüni Keriç memuriyeti hadimleri olaraq tanıtqan ve teşkerüv keçirmek aqqını boynuna alğan diger kişilerniñ kelgende, iş adamları uquq qoruyıcı organlarına muracaat etsin.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Gülay - Başımda Altın Tacım
Sanatçı : Gülay
Türkü : Başımda Altın Tacım
Etiketler : Gülay - Başımda Altın Tacım türkü indir, Gülay - Başımda Altın Tacım türkü dinle, Gülay türküleri, Başımda Altın Tacım mp3 indir, Gülay türküleri Başımda Altın Tacım türküsü, Başımda Altın Tacım sözleri, Gülay mp3 dinle, Gülay download, Başımda Altın Tacım bedava mp3, Gülay türkü sözleri, Gülay türkü dinle, Gülay son albüm indir
Gülay Türküleri
Gülay - Nerede Eski Günler
Gülay - Bülbül
Gülay - Ervahı Ezelde
Gülay - Anam Ağlar
Gülay - Daha Senden Gayri
Gülay - Beni Anlatirsan
Gülay - Gelmedin Ey Yar
Gülay - Zalim Dünya
Gülay - Gözgöze Uyuyalım
Gülay - Bahçede Yeşil Çınar
Gülay - Aşağıdan Bir Yel Esti
Gülay - Ahirim Sensin
Gülay - Ömür Göz
Gülay - Babuba
Gülay - Ağ Elime Mor Kınalar


text:
Qazaqstan mûsılmandarı dîni basqarmasınıñ jûmısın jañğırtu maqsatında Bas müfti Erjan qajı Malğajıûlınıñ pârmenîmen kadrlıq özgerîster orın aldı.
QMDB-nıñ kadrlıq âleuetî men bölîmder qızmetînîñ tiîmdîlîgîn arttırıp, jûmıstı oñtaylandıru üşîn «Nasihat jâne qoğammen baylanıs» bölîmî aşılğanı habarlandı. Bölîm qaramağına «Jastar îsî», «Âyel-qızdar» sektorları men «Hikmet» studiyası qosıldı.
«Nasihat jâne qoğammen baylanıs» bölîmî bîrıñğay uağız-nasihat jûmıstarın jürgîzedî. Bölîm memlekettîk müdde, ûltaralıq kelîsîm, dînaralıq tatulıq, ûlttıq salt-dâstürler, t.b. qoğamda qalıptasqan jalpı adamgerşîlîk qûndılıqtar uağız-nasihat barısında eskerîluîn qadağalaydı. Bölîm qızmetkerlerî respublika boyınşa nasihat jûmıstarınıñ bîrıñğay târtîbî men âdebî turalı arnayı Ereje âzîrleude.
Âleumettîk jelîler men elektrondı aqparat qûraldarında aytılıp jürgen uağızdarda zayırlı qoğamnıñ qûndılıqtarı eskerîlmey, halıqtıñ san ğasırlıq dâstürî men ğûrpı mansûqtalıp jatqanı jasırın emes. QMDB âzîrlep jatqan Uağız aytudıñ târtîbî men âdebî turalı Ereje joğarıda aytılğan mâselenî bolaşaqta boldırmaudı közdeydî.
Qoğamdıq şaralardı ûyımdastıru, jastar, âyel-qızdar arasında dîni ağartu şaraların ötkîzu, destruktivtî dîni ağımdardıñ arbauında jürgen azamattarğa jeke tüsîndîrme jûmıstarın jürgîzu, qoğamdıq mañızı bar taqırıptar boyınşa âleumettîk audio, beyne rolikter şığaru – Nasihat jâne qoğammen baylanıs bölîmînîñ negîzgî jûmısı bolmaq. «Hikmet» studiyasınıñ QMDB qaramağına ötuî müftiyattıñ aqparattıq-nasihat jûmıstarına serpîn beredî dep kütîlude.
Müftiyatta tağı bîr jañalıq: Dîni îster bölîmî qayta qûrılıp, «Dîni îster jâne taldau» bölîmî bolıp aşıldı. «Ğalamtormen jûmıs» sektorı osı bölîmnîñ qaramağına qosıldı. Dîni îster jâne taldau bölîmî QMDB-nıñ san-salalı qızmetîne taldau jasap, strategiyalıq bağdarlamalar men jobalardı ûsınadı. Dîn qızmetkerlerîn attestatsiyadan ötkîzu şarasın üylestîredî. Sonımen qatar, QMDB bekîtken negîzgî jûmıs bağıttar (oqu-ağartu, uağız-nasihat, destruktivtî ağımdarmen jûmıs) boyınşa imam-moldalardıñ qızmetîne monitoring jasaydı, dîn qızmetkerlerînîñ bîlîmî men tâjîribesîn arttıru bağıtında respublikalıq seminarlar men treningter ûyımdastıradı.
Qazîrgî aqparattıq qoğamda ğalamtor men âleumettîk jelîlerdî tiîmdî paydalanu – mañızdı jûmıstardıñ bîrî. Öytkenî, jastardıñ basım bölîgî dîni bîlîmdî ğalamtordan aladı. Söytîp, qazaqtıñ dâstürî men saltınan beyhabar, bîzdîñ qoğamda qalıptasqan qazîrgî jağdaydı bîlmeytîn ekrannıñ arğı betîndegî şeteldîk «şeyh» bülîkke bastaytın, tüsînbeuşîlîkke âkep soğatın tüsînîksîz pâtua beredî. Sonıñ saldarınan otbası dağdarısı orın aluda. Âke öz balasın tüsînbeydî, bala öz âkesîn tüsîngîsî kelmeydî. Ata-ana men balanıñ baylanısına sına qağatın mûnday pâtualar, ökînîşke qaray, ğalamtor arqılı berîlîp jatır. «Ğalamtormen jûmıs» sektorı aqparattıq dîni keñîstîktî dûrıs dîni mağlûmattarmen toltıruğa küş saladı. Bûl öte mañızdı. Bas müfti bûl bağıttağı jûmıstarğa jîtî köñîl böludî tapsırdı.
Müftiyatta jaqsı bastamanıñ bîrî – QMDB Şariğat jâne pâtua bölîmî janınan arnayı «Saraptau» sektorınıñ aşıluı. Sektor qızmetkerlerî dîni mazmûndağı âdebietterdî saraptamadan ötkîzedî. Bûl jûmıs osığan deyîn de atqarılıp keldî. Qazîrgî maqsat – saraptama qızmetîn küşeytu. Jalpı qoğamğa, jamağat arasına ûltaralıq, dînaralıq kelîsîmge nûqsan keltîretîn, osılayşa jamağattı bülîkke bastaytın kümândî dîni materialdardı, beyne-audio önîmderdî, kîtaptardı mıñdağan tirajben taratudı közdeytînder joq emes. Mûnday âreketterdîñ kezînde aşıq jasalğanın köz kördî. Mûnday mâselenî aldın aluda «Saraptau» sektorı mañızdı röl atqarmaq.
Bas müfti bûyrığımen QMDB Qajılıq, Halal standarttau bölîmderî bîrîktîrîlîp, «Qajılıq jâne halal standarttau» bölîmî bolıp qayta aşıldı. Atalğan bölîmnîñ jûmısın jañğırtu jolında arnayı jobalar âzîrlenude. Bölîmnîñ qızmetîn tiîstî memlekettîk mekemelerdîñ jûmısımen üylestîru şaraları qolğa alınuda. Müftiyat qajılıq salasına jîtî köñîl bölude. Öytkenî, köptegen qajılıq firmaları bûl salanı tek qana tabıs tabu közîne aynaldırğan.
QMDB janınan «Halıqaralıq qatınas jâne hattama» bölîmî aşıldı. Bölîm QMDB-nıñ halıqaralıq deñgeydegî şaraların üylestîredî, QMDB-nıñ Kîşî jâne Keñeytîlgen Töralqa jûmısın, sonımen qatar Ğûlamalar Keñesînîñ hatşılıq qızmetîn jürgîzedî. Ğûlamalar Keñesînîñ jalpı Erejesî bîkîtîlgenî belgîlî. Qazîrgî kezde Keñes müşelerînîñ pâtualardı talqılau, pîkîr aytu, ûsınıs bîldîru, t.b. etikası men reglamentînîñ jobası dayındaluda. Bügîngî tañda Ğûlamalar Keñesî dîni mâseleler boyınşa pâtua şığaratın quattı qoğamdıq institutqa aynaldı.
Atalğan özgerîster men igî jobalar dîni saladağı qızmettî oñtaylandırıp, QMDB-nıñ ideologiyalıq jâne aqparattıq jañğıru jûmıstarınıñ uaqıt talabına say jürgîzîluîne ıqpal etpek. Bûl – zaman talabı.


text:
Bäñgäluru
Bäñgäluru yäki Bangalor (kannada telendä ಬೆಂಗಳೂರು: ಬೆಂಗಳೂರು, tıñla ) ['beŋgəɭuːru], inglizçä Bangalore [ˈbæŋgəloːɾ]) — Hindstan könyağında, Dekan yassı tawlığında urnaşqan Karnataka ştatınıñ başqalası.
Xalıq sanı buyınça Hindstannıñ öçençe qalası (Mumbai häm Dähli dän soñ), 8,443,675 keşen täşkil itä (2011).
Aziäneñ iñ tiz üsüçe şähärläreneñ berse.
Bäñgäluru - Hindstannıñ iñ ere fänni, sänäği üzäge, maşinalar, elektronika çığaru, hawa-ğälämi tarmağı, tele-elemtä, saqlanu sänäğäte kiñ üsterelgän.
Bäñgäluru - "Hindstannıñ kremniy üzäne" dip atala, çönki monda küp mäğlümäti texnologiälär belän bäyle şirkätlär urnaşqan.
Şähärdä Universitet, Hindstannıñ Fännär institutı, aeronavtika milli täcribäxänäse urnaşqan.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1537 yılda cirle vassal häm Elaxanka awılınıñ başlığı Kempe Gouda I Bäñgäluru urınında balçıq kirmängä nigez salğan häm Vicayanagar imperiäseneñ wiläyäte başqalası itep iğlan itkän.
1638 yılda Bicapur soltanatınıñ Ranadullah xanı şähärne basıp alğan, şul waqıttan möselman xakimiäte astında.
1687 yılda mogollar generalı Qasıym xan Şahci Ekoci ğäskären tar-mar itep şähärene yawlağan häm soñraq 300 meñ rupiädän Maysur näselennän Vadiyar patşağa satqan.
1799 yılda ingliz ğäskäre ciñgäç, hindus dinastiäsen torğıza, çınıda däwlät üz bäysezlegen yuğalta häm Britan imperiäsenä kerä.
1947 yılda Hindstan üz bäysezlegen iğlan itkännän soñ, qala tiz üsä başlıy.


text:
Neşet Çelebi - Kaşlarını Eğdirirsin
Sanatçı : Neşet Çelebi
Türkü : Kaşlarını Eğdirirsin
Etiketler : Neşet Çelebi - Kaşlarını Eğdirirsin türkü indir, Neşet Çelebi - Kaşlarını Eğdirirsin türkü dinle, Neşet Çelebi türküleri, Kaşlarını Eğdirirsin mp3 indir, Neşet Çelebi türküleri Kaşlarını Eğdirirsin türküsü, Kaşlarını Eğdirirsin sözleri, Neşet Çelebi mp3 dinle, Neşet Çelebi download, Kaşlarını Eğdirirsin bedava mp3, Neşet Çelebi türkü sözleri, Neşet Çelebi türkü dinle, Neşet Çelebi son albüm indir
Neşet Çelebi Türküleri
Neşet Çelebi - Cananısın Canısın
Neşet Çelebi - Yeşil İpek Bükeyim
Neşet Çelebi - Güzel İzmir
Neşet Çelebi - Kaşlarını Eğdirirsin
Neşet Çelebi - İki Dağın Arasında
Neşet Çelebi - Ayaş Yolları
Neşet Çelebi - Sultan
Neşet Çelebi - Erciyes ten Kar İstersin
Neşet Çelebi - Karnı Büyük Koca Dünya
Neşet Çelebi - Bulgur
Neşet Çelebi - Deli Gönlüm
Neşet Çelebi - Dağlar Bizim Dağlarımız
Neşet Çelebi - Derdine Derman
Neşet Çelebi - Yürü Bre Fani Dünya
Neşet Çelebi - Mavi Mavi


text:
Neşet Çelebi - Cananısın Canısın
Sanatçı : Neşet Çelebi
Türkü : Cananısın Canısın
Etiketler : Neşet Çelebi - Cananısın Canısın türkü indir, Neşet Çelebi - Cananısın Canısın türkü dinle, Neşet Çelebi türküleri, Cananısın Canısın mp3 indir, Neşet Çelebi türküleri Cananısın Canısın türküsü, Cananısın Canısın sözleri, Neşet Çelebi mp3 dinle, Neşet Çelebi download, Cananısın Canısın bedava mp3, Neşet Çelebi türkü sözleri, Neşet Çelebi türkü dinle, Neşet Çelebi son albüm indir
Neşet Çelebi Türküleri
Neşet Çelebi - Karga Olan Gül Kıymeti Bilmez
Neşet Çelebi - İhtiyar Oldum
Neşet Çelebi - Zeynebim
Neşet Çelebi - Körimiş Gözlerim
Neşet Çelebi - Niye Belli Değil
Neşet Çelebi - Hata Benim
Neşet Çelebi - Bu Gelin
Neşet Çelebi - Yürü Bre Fani Dünya
Neşet Çelebi - Cerrahpaşa
Neşet Çelebi - Kara Değil Mi
Neşet Çelebi - Elifim
Neşet Çelebi - Deli Çoban
Neşet Çelebi - Mavi Mavi
Neşet Çelebi - Kırat
Neşet Çelebi - Felek


text:
Qazaqstanda qurqınıç qaza
Yulçı avtobusında yanğın çığu säbäple 52 keşeneñ ğomere özelgän
Qazaqstannıñ Aqtübä vilayätendä yulçı avtobusı yanu näticäsendä 52 keşeneñ ğomere özelgän.
Qazaqstan êçke êşlär ministrlığınıñ ğadättän tış xällär komitetı wäkile Ruslan İmankulov jurnalistlarğa waqiğa belän bäyle yasağan belderüendä xäräkät itkän yulçı avtobusında yanğın çığuın, yanğın säbäbeneñ älegä bilgele bulmawın citkergän.
İmankulov:”Avtobusta 55 yulçı häm 2 yörtüçe bar ide. 5 yulçı qotqarıldı, qalğannarı hälaq buldı”,-dip beldergän.
“Kazinform” xäbär agentlığı waqiğa urınına küp sanda yanğın sünderüçe häm mediśina xezmätkäre cibärelüen ,yulçılarnıñ barısınıñ da Üzbäkstan watandaşı buluın beldergän.


text:
Oktâbr 14-te Qırım «Nazirler şurasında» Qırım «baş naziri» Sergey Aksönov ve Qırım boyunca Rusiye Taqiqat komitetiniñ birinci bölük reberi – müim işler taqiqatı boyunca idare reberiniñ muavini, adalet polkovnigi Bogdan Frantsişko yolbaşçılığında ğayıp olğan insanlarnı qıdıruv boyunca kontakt gruppa azalarınıñ birinci körüşüvi olıp keçti.
Bu aqqında kontakt gruppasınıñ koordinatorı Mammet Mambetov Qırım.Aqiqat saytına bildirdi.
Onıñ malümatına köre, körüşüvde zarar körgenlerniñ temsilcileri olaraq Abdureşit Cepparov ve Elvira Zinedinova, Emil Kürbedinov, Edem Semedlâyev ve Nariman Asanov iştirak ettiler.
Bogdan Frantsişko kontakt gruppasınıñ azalarına cinaiy işler açılması aqqında ayttı. Olardan ekisi – RF CK 105-inci maddesi boyunca mayıs ayında ğayıp olğan Timur Şaymardanov ve Seyran Zinedinovnen bağlı ve RF CK 126-ncı maddesi boyunca sentâbr ayınıñ soñunda ğayıp olğan İslâm Cepparov ve Cevdet İslâmovnen bağlı.
Onıñ qayd etkenine köre, kontakt gruppasınıñ azalarını taqiqat idaresi ögrengen cinaiy işler cedvelinde oktâbr 3-te ğayıp olğan Eskender Apselâmovnıñ işi olmağanı qasevetlendirdi.
Taqiqat komitetiniñ vekili bildirdi ki, Aqmescitniñ Merkeziy rayon politsiya bölügi ile bağlanıp, Apselâmovnıñ işini Qırım Taqiqat komitetiniñ Baş taqiqat komiteti içün isteycek.
Gruppanıñ Qırım reberligi ve Taqiqat Komiteti reberligi ile körüşüvlerini er aynıñ soñki salı künü keçirege teklif etildi.
Hatırlatamız, sentâbr 27-de, saat 19.00 Qarasuvbazar civarında Sarı-Su qasabasında belgisiz şahıslar eki genç qırımtatarını esir alıp, belgisiz bir yönelişke alıp kettiler.
Oktâbr 1-de Qırım «yolbaşçısı» Sergey Aksönov ğayıp olğan gençlerniñ ana-babalarınen körüşip, ğayıp olğanlarnı tapmaq içün kontakt gruppası meydanğa ketirilecek, dep bildirgen edi.


text:
Qırım Rusiye tarafından 2014 senesi qanunsız şekilde ilhaq etilgen soñ yarımadanı 50 biñ insan terk etti, olarnıñ yarısı – qırımtatarları. Böyle malümatnı Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov dimlomatik elçilikler, Ukrainadaki halqara struktura ve teşkilâtlar vekillerinen er sene ötkerilgen körüşüv devamında beyan etti, dep haber ete UNN.
Qurım 2014 senesi mart ayında Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, çoqusı insanlar yarımadanı terk etti ve qıtaiy Ukrainağa çıqtı. Ukraina İçtimaiy siyaset nazirligi 18 yülge qadar Rusiye işğali astında qalğan Qırımdan ve Donbasnıñ bölgeleinden köçip kelgen 1 million 774 biñ 627 insannı esapqa aldı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ihlâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ejelgi üysinder qazaqtardıñ ataları emes...
Şapıraştı Qazıbek bek Tauasarwlınıñ şejire derekterinde Üysinniñ anasınıñ arğınnıñ qızı Umay ekeni aytıladı. Ärine, bwl jerde arğınnıñ qızı Umay dep Üysinniñ biologiyalıq şeşesi aytılıp twrğan joq. Üysin degenimiz eşqanday da ata, tarihi twlğa bolmağan. Üysin – bir halıqtıñ atauı. Qanday da bolsın tarihi, ğılımi zertteulerdi oqısañızdar, ejelgi Üysinniñ tübiniñ kimder ekenin naqtı bile almaysızdar. Tarihi derekterde ejelgi Üysinder jöninde: «Ğwndardıñ şetindegi bir şağın el» dep qana aytılğan.
Älkey Marğwlannıñ üysinniñ tübin ğwndarğa da, saqtarğa da, skifterge de jolatpağanı öte dwrıs bolğan. Bizder tarihi derekterden ğwn men üysinniñ ekeuiniñ eki bölek massivter bolğandarın anıq tüsinemiz. Qazirgi tañda Qazıbek bek Tauasarwlınıñ «Tüp-twqiyannan özime şeyin» degen şejire kitabın köptegen şejiremısaqtar jalğan dep jür. Alay da, şejiretanuşı üşin bwl şığarma öte qwndı derek bolıp keledi. «Körmes tüyeni de körmes» degendey, wlı märtebeli şejireniñ iisi twmsıqtarına da kelmegender tipti, bwl kitaptı oqi da almağan. YAğni, oquğa aqıldarı jetpegen. Şındığın aytu kerek, bwl kitapta bir ğana jalğan bar. Jäne de bwl jalğandı Qazıbek bek emes, osı kitaptı jarıqqa şığarğan üysinşilder jazıp jibergen bolsa kerek. Mäselen, qıtay derekterinde özderin yueçjilerdiñ jasağan zwlmatınan aman alıp qalğan ğwndarğa ejelgi üysinderdiñ opasızdıq jasap, qıtaymen birigip kelip ğwndardı şauıp, neşe twyaq jılqı, neşe müyiz siır, qoy alıp ketkenderine deyin aytılğan. Mine, atalmış kitapta ejelgi üysinderdiñ osınday opasızdıq jasağan tarihtarı bwrmalanıp jiberilgen.
Al endi, bwl kitaptıñ qwndılığı, şejire derekterinde jatır. Qazıbek bek atamız üysinderdiñ ejelde Azıq atalıp jürgenderin aytadı. YAğni, Üysinniñ tübi osı Azıq boladı. Azıq degenimiz tarihi derekterdegi YAzig – sarmattardıñ Orta Aziyada qalıp qalğan bir taypası. Qazirgi qırğızdar osılardıñ wrpaqtarı boladı. Sondıqtan da, olardıñ şejiresinde de Azıq atauı saqtalap qalğan. Ğalımdar bolsa, qırğızdıñ tübiniñ sarmat ekenin jaqsı biledi. Şoqan öziniñ jazğandarında üysin men buruttıñ, yağni, qırğızdıñ tübiniñ bir ekenin beker aytpağan eken. Qazıbek bek üysinniñ tübiniñ sarmat-qırğız ekenin bildirip twrğan endi bir derek beredi. Şejiredegi Üysinniñ äkesi Qotan deydi. Bwl Qotan esimi qazirgi moñğolğa siñgen hoton degen qırğızdıñ bir tabın aytıp twr. YAğni, Qotan degenimiz dala auız tarihınıñ derek beruindegi şejirelik täsilge say aytılğan, üysinniñ tübiniñ qırğız ekenin bildirip twrğan simvoldıq twlğa bolmaq. Üysin etnonimi azıq atauınıñ az, as, asu, usu, usunğa aynalıp rekonstrukciyağa tüsken fonetikalıq nwsqası bolsa kerek. Bizdiñ atalarımızdıñ qırğızdı «aruağı bölek» degenderi, olardıñ tübiniñ saq emes, sarmat ekenin bildiredi. Qıpşaq, kıbsak degenniñ bastapqı nwsqasınıñ kavi+saq (qabişaq) ekenin aytqan edik. YAğni, kavi+saq degenimiz abız-aqın, patşalıq saqtar degendi bildiredi. (kavi –patşa, abız-aqın. pars.). Bwl jöninde tolığıraq «Şıñğıs han jäne qıpşaqtar» attı maqalamızdan bile jatarsızdar.
Sonımen, ejelgi üysinniñ tübiniñ sarmat ekenin wqtıq deymiz. Al endi, keñes däuirindegi üysinşil tarihşılar saqtardıñ wrpaqtarı bolıp keletin qazaqtıñ tübin üysinge jatqızğan edi. Anığında, qazirgi wlı jüz üysinde üysinniñ atı bar da zatı joq, at töbelindey sarı üysinnen basqa. Alay da Masanov, Irmuhanov siyaqtı ğalımdar sarı üysinniñ de tübiniñ üysin emes ekenin aytadı. Mäselen, jalayırdıñ altı alaştıñ biri ekeni belgili. Üysinderdiñ bolsa altı alaşqa eş qatısı joq. Altı alaş degenderimiz jalayır, qoñırat, qıpşaq, nayman, qarakesek, alşın. Mämbet Qoygeldi altı alaşqa Qañlını da dwrıs jatqızğan. Sirgeli de şejiresinde Üysinniñ wlı emes. Diqanbaydıñ şejiresnide Istı men Şapıraştı Abaqtıñ balası. Qazıbek bek Abaqtı kereyge siñgen şapıraştınıñ balası deydi. Abaq degenimiz şejiredegi simvoldıq twlğa Äppaq – Kün Täñiri boladı. Qazirgi tañdağı genetika ğılımı kereydegi Abaqtıñ, Şapıraştınıñ, Baywlınıñ, törelerdiñ qan tañbasınıñ bir – S3 ekenin aytıp otır. YAğni, birinşiden - bwlardıñ tübi üysin emes, ekinşiden – bwlar tüp atasınan bir halıq. Şejireşi Mwhamedjan Tınışpaev Şapıraştınıñ üysinge kirme ekenin beker aytpağan eken. Oşaqtınıñ üşbwrış tañbasına qaray tübiniñ qıpşaq ekenin añğaramız. Şapıraştınıñ däl osınday tañbası parsı tilindegi çapraz attı tüymege wqsas bolğandıqtan çaprazlı atalğan. Bwl tañbanıñ oşaq ataluı – qazan oşaqtıñ üş bwtınıñ geometriyalıq ornalasuına qatıstı aytılğan. YAğni, qazan-oşaqtıñ üş bwtı dwrıs üşbwrıştı qwraydı. Adaydağı Mwñaldıñ da tañbası dwrıs üşbwrıştı üş bwtqa wqsağan soñ mwñaloşaq dep te atalğan. Osımen qatar, bwl üşbwrış tañbanıñ endi bir atauı Iem eney. YAğni, Iem salğan üşbwrıştı qamaldıñ atauı. Bwl qamaldıñ ataularınıñ Vara, Vara-Kangha, YAmagoti, Jer-Twmar, Ergene qoñ, Testkentau, Qaraqantau bolğanın, jäne de bwl qamaldıñ qazirgi Farğana añğarında qalğanın «Orıstı jiıp el qılğan varyag-qıpşaqtar» attı maqalamızda aytılğan edi. Sondıqtan, osığan toqtalıp jatpaymız.
Keybir ğalımdardıñ şapıraştı men törelerdiñ gallogruppası bir bolğandıqtan Elbasın Şıñğıs hannıñ wrpağı dep laqab taratıp jibergenderi belgili. Al endi, şapırşatı men törelerdiñ gallogrupasınıñ Baywlınıñ gallogruppasımen de bir ekenin elemegendey boladı. Keybir eldiñ wltşıldarı S3 gallogrupasın oyrat, qalmaqtiki dep aytadı. Öytkeni, qazirgi moñğol etnosınıñ 30 payızınıñ gallogruppası da S3. Bizdiñşe, bwlar oyrat, halha-mañğoldarğa siñip ketken bayauıt-baywlılar. Mañğoldar bayat deydi. Osımen qatar moñğolğa siñgen dulattar da bar. Olardıñ da gallogrupası S3. Alban men Suannıñ tañbası men nayman teristañbalınıñ tañbası bir – noqta. YAğni, bwlar da, bizder aytqan noqta ağası – qıpşaqtıq han äuleti boladı. Tarih atası Gerodot skifterge, yağni, saqtarğa aspannan noqtanıñ tüskenin aytqan edi. Osı noqtağa ie bolğandar «carkie skifı, yağni, han äuletti saqtar atanğandar. Jeke tañbaları noqta bolğan ejelgi ariylerdiñ patşalıq Kay äuletiniñ atına qatıstı qıpşaqtardıñ wrpaqtarın «qaysaq» dep atağan bolsa kerek. YAğni, patşalıq Kay äuletiniñ saqtarı degendi bildiredi.
«Alaş» tarihi-zertteu ortalığı «Qazaq ru-taypalar tarihınıñ «Nayman» attı tarauında jariyalğan şejirede qazaqtar patşalıq Qay äuletinen tarap twr. YAğni, Qay-Alaş-Qazaq... Demek, qazaq arasındağı noqta tañbalılar tübi sarmat üysinderdiñ emes, ejelgi patşalıq saqtardıñ wrpaqtarı boladı. Alay da, bwl wrpaqtar bwl noqta tañbanıñ atın da wmıtıp, nadandıqtan şömiş atap jür. Al endi, Dulat taypasınıñ Üysin Eljau bidiñ balasınıñ wrpaqtarı degenderi jöninde Qazıbek bek: «Mısalı, Dulat işinde de basqa atalardan siñgender tolıp jatır» degen eken. Osımen qatar Qazıbek bek mınaday mañızdı derekti aytadı: «Sonımen birge tuğan Dulınıñ (han bolğan) twqımınıñ qalğan-qwtqanı da bügingi Dulatqa siñip, bügin Dulattıñ tört balasınıñ işine siñip joq boldı». Bwl jerde Üysin Elsau bidiñ wlı degen Dulınıñ wrpaqtarı aytılıp twr. Demek, üysin Dulı men Dulat degenimiz ekeui eki bölek atalar. «Tört wlınıñ biri» dep Qazıbek bek Janıstı aytqanday. Üysinderdiñ Dulattağı Qazıbek bek aytqan «qalğan-qwtqanı» osı bolar. Jäne de genetik ğalım, şejireşi Jaqsılıq Säbitov dulattardıñ da, Janıstan basqasınıñ galloguppasınıñ Baywlınıkindey S3 ekenin aytadı. Dulattardağı Sıyqımnıñ bir tañbası qañliniki bolsa, endi biri noqta tañba. Noqtada bwqanıñ eki müyizi körsetilgen. Bwl tañba Sıyqımnıñ tübiniñ turan-qıpşaq ekenin aytıp twr. Turanıñ tübiri tur – jabayı bwqa degen mağına beredi. Qıpşaqtardıñ şejirede Müyizdiden tarap twrğandarı da olardıñ turandıqtar ekenderiniñ birden bir däleli boladı. Tübi turan-qıpşaq Naymannıñ da bir tañbası noqta, bir tañbası müyiz. Jäne de şejire naymandardı Ökireşten, yağni, kişi bwqadan taratadı. Botbaydiki de müyizdi noqta. Şımırdiki Bağanalı men Şapıraştiniñ bir tañbaları siyaqtı bağan tañba (Ü). Anığında bwl tañbanıñ atauı şek boladı. YAğni, ejelgi şumerlikterdiñ qolğa üyretilgen arıstandarınıñ kenetten şaubılı bolsa şek qoyatın qwraldıñ beynesi. Orıstar rogatina deydi. Bwl tañbanı bizder osı ejelgi şumerlikterdiñ barel'efterinen köremiz. Şumerlikter arıstandarımen qıdırğanda qoldarına osı şek qwralın wstap jüretin bolğan eken. Demek, tañbasına qaray Şımır degenimiz – şumer. Şumerlerge qatıstı taqırıpqa tömende arnayı toqtalamız. Şektiniñ tañbası da osı şek qwralına wqsağan. Sondıqtan bwl taypa tañbasına qatıstı Şekti atanğan. Jaqsılıq Säbitov: «Üysun – sobiratel'noe nazvanie plemen starşego djuza v srednie veka» dep dwrıs aytqan. YAğni, ejelgi üysinderdiñ atauı osılarğa auıp ketken. Tañbalarına qaray qazaqtıñ bäriniñ tübi bir – qañlı-qıpşaq boladı. Arğıda turan men saq. Osığan oray Qazıbek bektiñ Mayqı bidiñ şın atınıñ Wran, äkesiniñ atınıñ Twranbek dep aytqanın eske salalıq. Twranbek te, Wran da, tipti, Mayqı bidiñ özi de tarihi twlğalar emes, şejirelik simvoldıq twlğalar. Bwl jerde Twranbek dep qıpşaqtardıñ Turan eli (bwqa eli), Wran dep qıpşaqtardıñ Qay-Wran degen han äuleti aytılıp twr. Bwlardıñ tüp atası Keyki bi degeni arğıqazaq mifologiyasındağı Keyquat patşanıñ atın esimizge salıp twr. Keyquat, yağni, ariylerdiñ patşalarınıñ şejiresindegi Kay Kobaad, Kavi Kavata – patşalıq äulettiñ bastı atası boladı.
Endi, joğarıda aytılğan «Üysinniñ şeşesi Arğınnıñ qızı Umay» degenge kelelik. Orhon bitiktastarındağı suretinde basına üşbwrıştı täj kigen Umay ananıñ esiminiñ bastapqı nwsqasınıñ Iem bolğanın osı üşbwrışqa qatıstı aytqan edik. Bwl jerde Üysinniñ şeşesi emes, ejelgi üysinderdiñ, yağni, azıqtardıñ bwrınğı otanı aytılıp twr. Şıñğıs han mağoldarınıñ Ferğana jaqtan kelgenderin aytqan Keñes däuirindegi qıtaytanuşı A.Munkuev (buryat) Ferğananı «bıvşie vladeniya üysunov» degen edi. Bizdiñşe, qañlı-qıpşaqtar ejelde Ergene hon atalğan Ferğana añğarın osı Azıqtardan tartıp alğan. Raşid ad-dinniñ Ergene qoñğa moñğoldardıñ ketkenderin aytqanınıñ sebebi: sol zamannıñ talabına say, Şıñğıs han qwrğan Eke Mağol wlısınıñ barlıq taypaları mağol atanğannan bolğan. Sondıqtan, bwl Ergene qoñğa ketkenderdiñ qazirgi oyrat-mañğoldardıñ ataları degenderi qate wğım. Biraq ta bwl oqiğalardıñ naqtı qay zamanda bolğanın kesip aytu äzirşe mümkin emes. Qaytkende de, ejelgi üysinderdiñ osı mañda qırğınğa wşırağandarı anıq. Bwl oqiğalar osını aytqan qıtay barlauşısı Jan Şiannıñ zamanınan arı 1-2 mıñ jıl bwrın boluı da mümkin. Ejelgi derekterde azıqtardı az, as, asiy dep te tañbalğan eken. Manas degenimiz «man» jäne «az» degen sözderden twrıp, az, azıq adamı degendi bildiredi. Al endi, arğın degen sözde de joğarıda aytılğan qamaldıñ Vara-Kangha, Farğana, Ergene degen ataularınıñ fonetikalıq nwsqasına meñzes bar. Ejelgi Vara qamalınıñ fonetikalıq nwsqalarınıñ or, ur, ar ekenderi anıq. Sonda arğın degendegi «ar» – vara bolsa, «ğın» degenimiz kangha bolmaq. Biz osılay dep aytpas edik, eger de şejire derekterinde arğınğa qatıstı Umay atı atalmasa. Umay degenniñ Iem salğan üşbwrıştı Vara-Kangha qamalınıñ atauına tikeley qatısı barın ayttıq. Sonda, arğın degenimiz nadandar aytqan esektiñ qodığı emes, Ergene hon twrağınıñ, Serikbol aytqan Arğı ana qonısınıñ tağı da bir atauı boladı. Sonda şejiredegi «Arğınnıñ qızı Umay» degeni, jer ananı, Jer-Twmardı, Iem salğan Vara-Kangha qamalın, ejelgi üysinderdiñ bayırğı qonıstarı Ferğana mañın aytıp twr. Bwl jaqta üysin-qırğızdar hoton atanıp jürgen eken. (hoton-kırgız. pamiro-ferganskaya gruppa). Sondıqtan da, şejireşilerdiñ jadında Üysinniñ tüp atası Qotan dep saqtalıp qalğan. Osımen qatar, arğın atauı ejelgi ündiariylerdiñ añızdarındağı topan sudan saqtanu üşin mingen Arhka attı kemeniñ atınan da boluı mümkin. Arğınnıñ tübi ariy dep te beker aytılmağan. Alay da, bwl Arhqa atauınıñ da, Ergene Honnıñ bir fonetikalıq nwsqası ekeni anıq. Erenğayıp Omar Odisseydiñ mingen Argo attı kemesiniñ atauınıñ da Ergene Hon atauınan bolğanın dwrıs aytqan. Endi, Vara-Kangha men Ergene qoñ qamalınıñ añızdarda kemege aynalğanı jöninde aytalıq.
Arğındar jönindegi alğaşqı derekti biz Mahmud Qaşğaridiñ eñbeginen köremiz. Onda arğındardıñ atı 11-ğasırda Pamirge qatıstı aytıladı. Şejireşi Jaqsılıq Säbitov pen tarihşı Maral Tompiev arğındardıñ 80 payızınıñ gallogrupasınıñ G1, yağni, ertedegi şumerlerdiñ klasteri ekenin aytadı. Qazirgi tañdağı zertteuşiler ejelgi şumer tilindegi 32 sözdiñ qıpşaq tiline wqsas ekenderin de aytadı. Mısalı, şumerler äke degendi «ada» dep jazğan. Mine, osı ada degen ejelgi şumerlikterdiñ sözinen qazaqtağı ata, orıstağı otec sözderi payda bolğan dep aytsa boladı. Al endi, Şumer degen sözdiñ bastapqı nwsqası jwm+ier boluı mümkin. Jwm degen söz jwmıq, jwmılu, yağni, oqşaulanu, twmşalanu, bekinu degen mağına beredi. Bwl jwm tübirinen jwmırtqa atauı da payda bolğan. («auzı-mwrnı joq otau»). Demek, jwm söziniñ mağınası oqaşulanğan, qorğan, qamal degen mağınağa säykes wğım bolmaq. «Jer wyığı Jemeney» attı maqalamızda bizder Ergene qoñnıñ Altay mifologiyasındağı endi bir atauınıñ Jer-Twmar bolğanın aytqan edik. Twmar degendi Aqseleu Seydimbek tuma+ier, yağni, tuğan jer dep tüsindiredi. Bwl qate twjırım. Qazaqtar sarı balşıqtan salğan üydi tam dese, orıstar jalpı üydi dom deydi. Tam da, dom da, ejelgi twm söziniñ fonetikalıq nwsqaları boladı. Osımen qatar bizder twmşa peş dep ıstığı işinde qamalatın tandır peşin aytamız. Bwl jerdegi «twm» tübiri qımta, qamal degen mağını berip twr. Sonda twmar, twm+ier degenimizdiñ bastapqı mağınası qamal jer bolmaq. Vara-Kangha qamalınıñ, yağni, Ferğana añğarınıñ äbden qalıptasqan pişini dwrıs üşbwrışqa wqsağan bolğan soñ, bizdiñ babalamımız moyınğa tağatın saqtamdıq üşbwrış qorjınşıqtı twmar atağan. Twmardıñ işine tuğan jerdiñ topırağın saludı bizderge Qoja Ahmet YAssaui aytıp ketken edi. Twmar degendegi twm söziniñ bastapqı nwqası jwm boluı da mümkin. Negizinde jwm sözi de, twm sözi de oqşau, qımta, qorğan siyaqtı bir mağına beredi. Sonda jwm+ier degenimiz twm-yer, yağni, qazaqtıñ twmar söziniñ bir fonetikalıq nwsqası bolmaq. Mine, osı jum ier, jwm jer, yağni, şumer degenimiz de Jer-Twmardı aytıp twrğanday.
Qazirgi tañdağı köptegen ğalımdar topan su oqiğasın evreyler şumerlikterdiñ añızdarınan wrlap alğandarın aytadı. Bizdiñşe, twmar jaqtan, yağni, Mısırdağı piramida jaqtan ketken evreylerdiñ tarihı da Jer-Twmardan şıqqandardan wrlanğanday. Evreyler üşbwrıştı piramida jaqta 430 jıl jürse, qañlı-qıpşaqtar üşbwrıştı Ergene Hon, Jer-Twmarda 450 jıl jürgen. YAğni, bwl jerde wşbwrış pen tört jarım ğasırdı aytqan eki wqsastıq bar. Evreyler aytqan topan su şumerlerde de, ariylerde de aytıladı. Evreylerdiñ tañbaları (Däuit jwldızı) eki dwrıs üşbwrıştı bildirip twrğanı belgili. Mäselen, Egipet patşalarınıñ titulı degen faraon atauınıñ egipet tilindegi «per oa», «per aa» degen sözderinen bolğanı aytıladı. Al endi, Vara atauımen ündes bolıp twrğan bwl «per aa» söziniñ mağınası wlı üy (velikiy dom) eken. Wlı üy dep bwl jerde Iem salğan Vara üyi aytılıp twruı mümkin. Osımen qatar, Ibırayım payğambardıñ äkesiniñ atı Fara (Vara?) bolğan eken, ol Ur degen miftik jerden şıqqan deydi. Ur degen sözdiñ Vara atauınıñ bir fonetikalıq nwsqası ekenin ayttıq. Ibırayım payğambardıñ Orta Aziya jaqtan şıqqanı da belgili. Bwl jerdegi faraon degen söz Varalıq, yağni, varyag söziniñ sinonimi bolsa kerek. Jäne de, basında bwqanıñ qos müyizi salınğan Egipettik Anubis degen kwdaydıñ suretindegi qolınan bizder qoralas ruınıñ noqta tañbasın köremiz. Noqtanıñ şeñberiniñ astındağı köldeneñ sızıq, noqtanı bekitetin tetik bolsa kerek. Bwl noqtanı egipetşe nehah, nehaha dep ataydı. (neh, noh, noqta?). Bwl tañbanı bizder ariylerdiñ patşalarınıñ şejiresinen de köremiz. (rodovod keyanidov). Noqta tañba köşpeli ariyler degen turandıqtardıñ birden-bir belgisi boladı. Al endi, şumerlerdiñ ariyler bolğandarı anıq. Şumer tarihın zertteuşiler olardıñ Orta Aziya jaqtağı taulı ölkeden kelgenderin aytadı. Şumerlikter «el» jäne «tau» degen sözderdi bir tañbamen tañbalğan eken. Al endi, Vara-Kanghanıñ tau şatqalı ekeni belgili. Jäne de, şumerlikter äyel degendi ortasında sızığı bar dwrıs üşbwrıştı tañbamen tañbalağan eken. Mine, Serikbol Qondıbaydıñ üşbwrıştı bolğan Ergene qoñdı Arğı ana qonısı degeni wğınıqtı boldı. Avestada aytılğan Iem patşa Vara üyin üşbwrıştı qılıp, jer ananıñ jatırın ırımdap salğan bolsa kerek. Bwl jerde topan sudan keyin jaña halıq düniege keledi degen wğım bar. Jäne de, şumerlerdiñ tilinde «tum» degen söz «äkelingen» degendi bildiredi eken. YAğni, bwl düniege jaña halıq äkelindi degendey. Osı aytılğandardan bizder şumerlikterge topan su añızınıñ ariylerlden kelgenin tüsinemiz. Reseylik äygili jwldızşı Pavel Globanıñ: «Zoroastrizm – promater' vseh religiy» degeni ras boldı. Sondıqtan da, orıs tilinde jazılğan bir maqalamda men Zaratuştranıñ: «Sender meni äbden wmıtqanda men qaytıp kelemin. Sonda men senderge basqa közben qarap, basqaşa süyetin bolamın» degen sözderinen aqırğı payğambarımız Mwhammed ğalayıssalamdı aytıp ketkenin jazğan edim.
Sonımen, arğınnıñ tübiniñ şumerlikter ekenin aytıp twrğan genetika ğılımınıñ negizinde bizder Vara qamalınıñ alğaşqı ieleriniñ arğındar bolğanın ayta alamız. Mine, osı jağdayğa baylanıstı şejire bizderge arğındı - Arğın ağa dep tüsindiredi. Demek, Avestada aytılğanday, Vara qamalına jinalğan kileñ imanjüzdi adamdar arğındardıñ ataları bolmaq. Ğwlama ğalım Serikbol Qondıbay, qazaqtıñ ruhani-etnikalıq tarihınıñ bastauı Vara-Kangha qamalında jatqanın aytqan edi. Abız-aqın bolğan ata-babalarımızdan ayan alıp, künderdiñ bir küninde arğınnıñ tañbasınıñ da sırın aytarmız. Arğındardan keyin Varağa qañlılar kirgen soñ, bwl kieli meken Kangha atalğan bolsa kerek. Äygili jäne bedeldi ğalım S. Klyaştornıy, qañlı atauınıñ Kangha qamalına qatısı bar ekeninde eş kümän joq ekenin aytqan edi. Osığan deyin neşe mıñ jıl bwrın düniege kelgen evreylerdiñ Mwsa payğambarı ğalayıssalamnıñ aldında, teosof-jazuşı madam Blavatskayanıñ aytuınşa, barlıq añızdar jattı. YAğni, topan su añızı da, sol topan sudan saqtanu üşin salınğan Vara turalı añız da. Qasietti kitapti Mwsa payğambar ğalayıssalamnıñ jazğanı ras bolsa, onda, ol kisi şumerlikterdiñ kemesin Nwh payğambardıñ kemesine jatqıza saldı. Alay da, payğambar bolğan soñ aqiqattan alıs ketpeu üşin bwl kemeniñ kelgen jeri – Qwtqaruşı taudı, yağni, Varanı ayttı. Olardıñ aytqan Ararat tauınıñ birinşiden qay jerde ekeni naqtı aytılmaydı, ekinşiden – bwl taudıñ atauı Urartu degen sözden bolğan. Armyandar bolsa, bwl Urartu atauınıñ ne ekenin anıq bilmeydi. Bizdiñşe, bwl Urartu atauınıñ bastı nwsqası Uara+ar+tau bolsa kerek. Ur, Uara degen tübirdiñ Vara atauınıñ bir fonetikalıq nwsqası ekeni anıq. Al endi, Qwran kärimde bolsa, bwl tau Al'-Djudi dep ataladı. Djudi degen söz ejelgi akkaddardıñ tilindegi «köterilgen» degen söz deydi. Köterilgen, yağni, qoldan jasalğan tau Djudi. (Vara). Bwl Djud degendi bzider qazaqşa Jat tauı dep aytamız. Al endi, djud, djad, jat degenimiz de oqşaulanıp öz betine jürgenderdi bildiredi. Kwran kärimde de bwl taudıñ qay jerde ekeni aytılmaydı. Mine, osılayşa, Vara-Kangha, Farğana atauı älemdik añızdarda Arhka, Argo, Kovçeg attı kemelerdiñ atına aynalğan bolsa kerek. Egipettik qasietti qara bwqanıñ mañdayındağı dwrıs üş bwrıştı aqtañlağınan bizder mısırlıqtardıñ da tübiniñ üşbwrıştı qasietti mekennen şıqqan ariy-turandıqtar ekenderin tüsinemiz.
Mine, qwrmetti oqırman, ejelgi üysinderdiñ qazaqtardıñ ataları emes ekenderin wqtıñızdar deymin. Tarih ğılımdarınıñ doktorı B.Irmuhanov ta üysinderdi qazaqtıñ atalarına jatqızudı üysinşildikten bolğanın aytadı. Osı maqalanıñ avtorı öziniñ jazğan kitäbinde: «Üysinşildik degenimiz törteudi toba, altaudı ala qıladı» degen edi. Öytkeni, Keñes däuirinde örşip twrğan üysinşildikke qarsı basqa taypalardıñ ökilderi ruşıldıqtı wstanğan. Bwl jağday eñ aldımen, qazaqtıñ arasına jik salıp otıru üşin bizderdi otarlauşılarğa kerek boldı. Üysinşildik degenimiz – wlıqtıq maniya (maniya veliçiya). Demek, üysinşildik degenimiz ruşıldıqtan da soraqı qwbılıs. Sondıqtan da doktor B. Irmuhanov öziniñ jazğan «K voprosu o proishojdenii kazahskogo naroda» attı kitäbinde üysinşildik jöninde bılay degen eken: «Tşeslavnoe stremlenie k «udrevleniyu» oteçestvennoy istorii mojet privesti k utrate ee nacional'noy suti, çto ugrojaet samoy gosudarstvennoy nezavisimosti. Pri naliçiy korrumpirovannıh çinovnikov, ugodlivıh i prodajnıh uçenıh, gotovıh podtverdit' vse, çto pojelayut vlast' prederjaşie, takaya perspektiva predstavlyaetsya ne takoy uj nereal'noy. Svoeobraznım mifom yavlyaetsya utverjdenie nekotorıh issledovateley o moguşestve Usun' kak gosudarstva. Usun' praktiçeski nikogda ne provodil samostoyatel'noy vneşney politiki, buduçi vnaçale vassalom derjavı Hunnu, a vposledstviy – podannım kitayskoy dinastiy Han'».
Qazaqtıñ ataları qañlı dep japon ğalımı Siratori aytqan siyaqtı, külli qazaqtıñ tübi qañlı-qıpşaq degenimizde keybir şejiresımaqtar qazirgi qazaqtıñ qwramındağı qañlı, qıpşaq taypaların oylap, ruşıldıq tanıtıp olardan at-tondarın ala qaşadı. Bwl taypalar bar bolğanı, ertedegi bizdiñ atalarımızdıñ atauların saqtap qalğandar ğana. Basqaları nebir jağdaylarğa baylanıstı, basqa elderdiñ tilderinde, öz tilderinde qañlı-qıpşaqtan basqa atauğa ie bolğandar. Mäselen, francuzdar germandıqtardıñ franko ruınıñ atımen atalğan, alay da, olar germandıqtar emes. Osı siyaqtı wlı jüz de üysin emes. Wlı jüz degenimiz Wlı qıpşaq, Orta jüz – Orta qıpşaq, Kişi jüz – kişi qıpşaq. Al endi, jüz degenimiz şejire twrğısınan qarağanda nadandar aytqan jüz jigit emes, qıpşaqtardıñ üş jüzdi ayır tañbasınıñ jüzi bolmaq. Al endi, Orhon bitiktastarındağı jazulardan bizder ğwn-türiktiñ, Bumın, Estemi, Qwtlıq, Qapağan, Kül-Teginniñ tübiniñ qıpşaqtar emes ekenderin tüsinemiz. Türik qağanattarınıñ basşılığında, tañbası üşbwrış bolğan Tonıkök qana qıpşaq edi. Bitiktastardağı jazular men şejirelik derekterden bzider türikterdiñ atadan qıtay, anadan ğana qıpşaq ekenderin tüsinemiz. Iä, «jien el bolmas» dep atam qazaq dwrıs aytqan. Raşid ad-din aytqanday, bwlar bir-birimen qırqısıp el bola almadı. Keyin qıtaylar men wyğırlar qırğanda kirerge tesik taba almay olar özderiniñ «tat» degen sözinen attarın özgertip tatar atandı. Şıñğıs han qırğan tatarlar osılar edi. Sondıqtan da, qazaqtıñ tübin üysin, ğwn-türik degenderi sayasattan bolğan dep ayta alamız. YAğni, bizderdi naqtı tegimizden adastıru maqsatında.
Qayrat Zarıphan, şejiretanuşı
Abai.kz


text:
Qırımtatar Qurlutayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev mayıs 12-de Bağçasaraydaki qırımtatarlarnıñ yaqalanuvını qırımtatar halqınıñ temsilcilerini aq-uquqlarını qorçalamaq içün daa radikal usullarnı qullanmağa celp etmek ıntıluvı olğanını saya. Bu aqta o Facebook saifesinde yazdı.
Smedlâyev tintüv ve yaqalavlar Meclis temsilcileriniñ rusiyeli ombudsmen Tatyana Moskalkova ile körüşkeninden soñ kelecek kün yüz bergenini bildirdi.
«Bu kibi provokatsiyalar vastasınen qırımtatarlarnı öz küreşini zorbalıqsız usuldan daa radikal usulğa keçmege mecbur etmege isteyler. Bu yerde terrorizm ve ekstremizge qarşı küreş alıp barğan bölükler olsa, demek, terrorist ve ekstremistler olması da kerek, olarnı teşkil etmek içün ise tek vaqıt kerek, tecribe ise birevlerde bardır», – dep yazdı Smedlâyev.
O, basqınğa baqmadan, vatandaşlarnıñ aq-uquqlarını qorçalamağa devam etmege niyetlengenini qayd etti.
Mayıs 12-de rusiyeli uquq qoruyıcılar Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda musulmanlarda ve yerli qavehanede nevbetteki tintüvlerni keçirdi. Bir qaç insan yaqalandı.
Rusiyege boysunğan işğal etilgen Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya mayıs 12-de operativ-taqiqat işleri alıp barılğanı, ve neticede «Hizb ut-Tahrir» tarafdarları yaqalanğanı aqqında bildire. Onıñ malümatına köre, 4 insan yaqalandı, 3 Bağçasaray sakinine qarşı cinaiy iş açıldı.
Söz Zevri Abseitov, Remzi Memetov, Rustem Abeltarov ve Enver Mamutov aqqında yürsetile.
Ukraina Tışqı işler nazirligi bu tintüvler yüz bergen soñ Rusiye ükümetinden Qırımda qırımtatarlarğa qarşı alıp barılğan repressiyalarnı toqtatmağa talap etti.
Aynı bu kün Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Umerovnıñ evinde tintüv keçirildi. Onı Rusiye Federal havfsızlığı hızmetinde sorğuğa çektiler, bundan soñ oña Qırımdan çıqışnı yasaq etken vesiqanı berdiler.
Meclis reisi Refat Çubarov mayıs 12-de yüz bergen vaqialarnı qırımtatarlarğa ücüm dep, adlandırdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Fevral 6 künü mahkeme toplaşuvı devamında Kreml kontrolündeki Qırım Yuqarı mahkemesi, Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygozğa qarşı toqtatuv tedbirini deñişmesiz qaldırmağa qarar aldı. Bunı advokat Nikolay Polozov Twitterde haber etti.
Adliyeci: «O yerde muşavere keçirip, mahkemeciler Ahtem Çiygoznı apiste qaldırmağa qarar aldılar. Vaziyet deñişmedi, deyler», – dep qayd etti.
Polozov dey ki, bu sefer imayeciler, «ögrenilgen maddiy deliller ve şaatlarnıñ ifadeleri arasında Çiygoznıñ qabaatını isbatlağan delil olmağanı sebebinden» apis cezasını deñiştirmege rica etken ediler.
Mahkemede 2014 senesi 26 fevralde yüz bergen adiseler vaqıtında qayd etilgen videolarnı talil etmege devam ettiler.
Mahkeme oturışınıñ birinci yarısı yekünlengen soñ Polozov öz video-muracaatında: «Kösterilgen kadrlarda bizler kütleviy nizamsızlıqnıñ teşkil etilmesine yöñelgen Çiygoznıñ areketlerini körmeymiz», – dep ayttı.
Ve bu endi «Çiygoznıñ işi» boyunca 75-ci mahkeme toplaşuvı olğanını dedi.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde alıp bara, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Bwl turalı Azattıqqa mamırdıñ 15-i küni OQO kämeletke tolmağandardıñ isteri jönindegi mamandandırılğan audanaralıq sotınıñ törağası Qayrat Qoñırbaev habarladı.
Onıñ mälimetinşe, ayıptaluşı sot zalınan qamauğa alınğan. Jazanı qılmıstıq-atqaru jüyesiniñ ortaşa qauipsizdik mekemesinde öteydi. Advokatı Nwrlan Qangeldievtiñ aytuınşa, ayıptaluşınıñ tuıstarı sot ükimine kelispey, apellyaciyalıq sot alqasına şağım tüsireyin dep otır.
017 jılı 16 qaraşada Wlttıq qauipsizdik komitetiniñ Oñtüstik Qazaqstan oblısındağı departamenti men işki ister organdarı birlesip, Sayram audanınıñ on bir twrğının wstağan.
Olarğa QR Qılmıstıq kodeksiniñ 256-babınıñ 2-böligi ("Terrorizmdi nasihattau nemese terrorizm aktisin jasauğa jariya türde şaqıru") jäne 174-baptıñ 1-böligi ("Äleumettik, wlttıq, rulıq, näsildik, tektik-toptıq nemese dini alauızdıqtı qozdıru") boyınşa ayıptar tağılğan edi.
Abai.kz


text:
Kremlge boysunğan Qırım parlamentiniñ deputatları ukrain iş adamı Dmitriy Firtaşnıñ «Qırım titanı» işhanesini ziyaret etti. Qırım parlamentiniñ matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, deputatlar tsehlerni baqıp çıqtı ve iş taqımı ile körüşüv keçirdi.
Qırım parlamentiniñ deputatı Svetlana Savçenko işhaneniñ taqımı ile körüşüvde Qırım iqtisadı içün «Qırım titanı» zavodınıñ emiyetini qayd etti.
Müessise matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, Savçenko qayd etti ki, «ğarbiy sanktsiyalarnıñ kirsetilmesinen bağlı müşkülliklerge baqmadan, işhane işini toqtatmadı, aksine, unikal istisalını muvafaqiyetli inkişaf ettirmege başladı».
Onıñ fikrince, «devletniñ sanayı siyaseti strategik yönelişi olaraq italnıñ yerine başqasını qoyma istisal inkişafına ve işhaneniñ raqiplik qabiliyeti seviyesini arttırmasına yol berecektir», dep qayd ettiler Qırım parlamentiniñ matbuat hızmetinde.
Ukrain iş adamınıñ mülkü olğan «Qırım titanı» işhanesi yarımadada qamaçav şaraitinde çalışa.
Yanvar 10-da Qırımnıñ rusiyeli yolbaşçısı Sergey Aksönov LifeNews telekanalına bergen intervyusında bildirdi ki, «Qırım titanı» yañı tseh qurulması boyunca yañı yatırım leyhasını azırlay.
Dmitriy Firtaşnıñ DFGroop şirketinde «Qırım titanı» işhanesiniñ işinen bağlı er angi izaatlarnı bermekten vazgeçeler.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text: ABT Felgen Advanti Felgen Aluminum Design Felgen Alutec Felgen ArtFORM Felgen ATS Felgen Autec Felgen Barracuda Felgen BBS Felgen BE Felgen Breyton Felgen Brock Felgen Caractere Felgen Carlsson Felgen Carmani Felgen Corspeed Felgen DBV Felgen emotion wheels Enkei Felgen Etabeta Felgen Fondmetal Felgen Kerscher Felgen Keskin Felgen Lorinser Felgen MAK Felgen MB Design Felgen Mille Miglia Felgen Momo Felgen MoTec Felgen MSW Felgen Oxigin Felgen OXXO Felgen OZ Felgen Piecha Felgen RC Felgen RH Felgen Rial Felgen Rondell Felgen R-Style Felgen Schmidt Felgen Sparco Felgen Team Dynamics Felgen TEC Felgen Tomason Felgen ULTRA Felgen Work Wheels Felgen


text:
Ekrem Çelebi - Yalan Dünya
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Yalan Dünya
Etiketler : Ekrem Çelebi - Yalan Dünya türkü indir, Ekrem Çelebi - Yalan Dünya türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Yalan Dünya mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Yalan Dünya türküsü, Yalan Dünya sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Yalan Dünya bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Zahidem
Ekrem Çelebi - Bura Mıdır Koçyiğitlerin Vatanı
Ekrem Çelebi - Öldü Dediler
Ekrem Çelebi - Kör Olası Bahtım
Ekrem Çelebi - Geleli Gülmedim Cihana
Ekrem Çelebi - Aydost Bozlağı
Ekrem Çelebi - Bizim Elin Yayla Zamanı
Ekrem Çelebi - Sarı Gelin
Ekrem Çelebi - Ben Ne Biçim Serseriyim
Ekrem Çelebi - Şekeroğlan
Ekrem Çelebi - Yat Kolumun Üstüne
Ekrem Çelebi - Yalçın Kayamız
Ekrem Çelebi - İkilik Noktası
Ekrem Çelebi - Gezsem De Dünyanın Dört Bucağını
Ekrem Çelebi - Odam Kireç Tutmuyor


text:
İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesiniñ (İAAM) Odası, Qırımda ve Donbassta insan aqlarınıñ bozuluvı boyunca dört işni Büyük odağa teslim etti. Bu aqta İAAMnıñ saytında bildirile.
Bildirüvde: «Ukraina tarafından Rusiyege qarşı berilgen dört devletlerara arizanı baqqan İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesiniñ Odası, olar üstündeki yurisdiktsiyasından Büyük oda menfaatına vazgeçmege qarar berdi», – denile.
Teslim etilgen işlerde Ukraina Rusiyeni ve Rusiye tarafından kontrol etilgen silâlı gruppalarnı İnsan aqları boyunca Avropa konventsiyasınıñ bozuluvlarında qabaatlay. Ayrıca, arizalar bir qaç madde ve şu cümleden 2-nci madde (ayat aqqı), 3-nci madde (eziyetlevler ve insaniyetsiz ya da menlikni aşalağan munasebet), 5-nci madde (azatlıq ve telükesizlik aqqı) ve 6-ncı madde (adaletli muhakeme aqqı) boyunca berilgen ediler.
İlk eki iş 2017 senesi fevral 27-den başlağan vaqialar ile alâqalı olıp, bu muddet içinde Rusiye Qırımnı ilhaq etti ve, ondan ğayrı, separatistler ve silâlı gruppalarnı kontrol etip, «Donbassta tecavuzkâr silâlı areketlerni ömürge keçirdi ve bu, Konvetsiyanıñ çoq sayılı bozuluvlarına sebep oldı».
Diger eki iş, Qırımda ve şarqiy Ukrainada 2014 senesiniñ sentâbrinden soñ olıp keçken vaqialarnen bağlı. Ukrainanıñ ukümeti, Rusiye Qırımnı öz kontroli altına aldı ve, separatistler ile silâlı gruppalarnı kontrol etip, aqiqatta Donetsk ve Luhansk rayonlarını öz kontroli altında tuta ve, demek ki, o, bu bölgelerdeki Konvetsiyanıñ çoq sayılı bozuluvları içün mesüliyetlidir, dep iddia ete.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Osman Öztunç - Dön Yurduna
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Dön Yurduna
Etiketler : Osman Öztunç - Dön Yurduna türkü indir, Osman Öztunç - Dön Yurduna türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Dön Yurduna mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Dön Yurduna türküsü, Dön Yurduna sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Dön Yurduna bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Gölgeler
Osman Öztunç - Ben Sensiz Öldüm Bağışla
Osman Öztunç - Bugün Ayın Işığı
Osman Öztunç - Durmuş un Türküsü
Osman Öztunç - Garipçe
Osman Öztunç - Sürgünde
Osman Öztunç - Yarınım Yok
Osman Öztunç - Narabesk
Osman Öztunç - Yalnızım İşte
Osman Öztunç - Darmadağın
Osman Öztunç - Dost Kervanı
Osman Öztunç - Divan
Osman Öztunç - Mehmedim
Osman Öztunç - Ölümü Gör
Osman Öztunç - Ağlarım


text:
Päkistandıq jwrnalïst Qazaqstandağı ulttar birligi men Astana twralı maqala jazdı ASTANA. QazAqparat - Päkistan jwrnalïsi Agxa Ïkrar Xarwn Dispatch News Desk aqparat agenttiginde Qazaqstanğa saparı jayında jazğan maqalasına jarïya etti. QazAqparat xalıqaralıq aqparat agenttiginde «Astana - konfessïyaaralıq jäne ultaralıq üylesimdiliktiñ aylağı» degen taqırıppen jarıq körgen maqalanıñ ıqşamdalğan awdarmasın usınadı.
Xalıqtıñ qwatı - birlikte! ASTANA. QazAqparat - Bir zamanda «xalıqtar dostığınıñ labarotorïyası» delingen Qazaqstannıñ köp etnostılığı neşeme sınaqtı basınan ötkizdi. Onıñ bäri de beriktilik üşin sınaqtar bolatın. Tipti täwelsizdiktiñ tusında köpulttılıqtı alğa tartqanda «el bolwı ekitalay» dep säwegeylik jasağan da edi. Alayda ult pen ulıs tatwlığın tw etip, işki birlikti bekemdegendikten Qazaqstan köp sınaqtan sürinbey ötti.
QXA sessïyası: Elimizdiñ keñ dalasında barlığına orın bar - agrarşı Kïrïll Pavlov ASTANA. QazAqparat - Agrarlıq sektordı tabıstı emes dep sanaw - qate pikir. Bul twralı Qazaqstan xalqı Assambleyasınıñ XXVI sessïyasında «Bayserke-Agro» dïrektorı Kïrïll Pavlov mälim etti, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
2020 jılğa deyin Almatıda 20 jataqxana salınadı ASTANA. QazAqparat - 2020 jılğa deyin Almatıda 20 jataqxana salınadı. Bul twralı bügin elordadağı Beybitşilik pen kelisim sarayında ötip jatqan Qazaqstan xalqı Assambleyasınıñ XXVI sessïyasında «Almatı aqşamı» gazetiniñ bas redaktorı Qalï Särsenbay ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat.
arı qaray
Murağat
Joğarı qaray


text:
Aqmescitte mayıs 1 künü bayram yürüşi keçe. Lenin meydanındaki baş minberinden icadiy taqımlar, şeer ve cumhuriyet şirketleriniñ, icraiy akimiyet organlarınıñ hadimleri keçip kete, – haber ete Qırım akimiyetine yaqın olğan Krıminform saytı.
Belli olğanı kibi, Medeniyet Nazirligi kollonası başında kabriolette oturğan II Yekaterina ve knâz Potömkin kete edi.
Bala taqımlarınıñ iştirakçileri kökke Rusiye bayrağı tüsünde kürreçiklerni yolladılar.
Moskvada zenaat birlikleriniñ yürüşinde tahminen 140 biñ insan iştirak ete. Bu raqamnı Moskva politsiya idaresinde bildireler.


text:
Ramazan ayındağı orazanıñ öñirler boyınşa kestesi
17.05.2018 09:13
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan musılmandarı dinï basqarması Oraza ayı bastalatın waqıttıñ özgerwine baylanıstı oraza jäne namaz kestesiniñ jaña nusqasın bekitti. QazAqparat oqırmandar nazarına elimizdiñ är öñiri boyınşa kesteni usınadı.
Buğan deyin xabarlağanımızday, bïıl Ramazan ayı 17 mamırda bastalıp, 14 mawsımğa deyin jalğasadı. Mawsımnıñ 11-inen 12-sine qarağan tün - qasïetti Qadir tüni. Oraza ayt 15 mawsımda, al Qurban ayt 21 tamızda bastaladı.
QMDB Töralqa Mäjilisi müşeleriniñ birawızdı şeşimimen bïılğı pitir sadaqa mölşeri 300 teñge bolıp bekitildi.
Pitir sadaqanı Ramazan ayınıñ birinşi küninen oraza ayt namazına deyin berwge boladı.


text:
İnsan aqları boyunca Qırım alan missiyasınıñ uquqiy qabul odasına Rusiye pasportını elde etmegen qırımlılar telefon açıp, sürgünlik ya da diger problemlerniñ peyda olacağı ile bağlı qorqularını bildireler.
Bunı Qırım.Aqiqatqa missiya başınıñ muavini Olga Skripnik bildirdi.
«Şirketlerniñ bazı yolbaşçıları, Rusiye pasportını almasañız, işten boşatırmız, ya da mektep müdirleri ana-babalar Rusiye pasportını almasalar, balalarnı mektepten quvarlarlar kibi laflarnı aytalar», – dep tarif ete uquq qoruyıcı.
Onıñ sözlerine köre, vatandaşlıq mevamından vazgeçmegen ve Rusiye pasportını elde etmegen Qırım sakinlerini er ande çetel vatandaşı olaraq yarımadadan sürgün ete bileler.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Bağçasaray – İ. Gasprinskiy adına ev-müzeyinde qırımtatarlarnıñ aileviy resimlerden ibaret sergi açıldı. Eksponatlar arasında - sürgünlikten evel ve Özbekistanda sürgünlik yılları çıqarılğan nadir resimler bar. Toy, pamuq tarlasında, süretlerni baqarken, ayırı adamlarnıñ taqdiri ve halqnıñ ağır keçmişini ögrenmek mümkün.
84 yaşında Arzı Baybuganova kendi aileviy arhivinden alınğan resimge baqıp, yaşlarnı tutalmay: resimde 3 külgen bala bar. Olar, bu dünyada öksüz qalalar - ana-babaları sürgünlikte ğayıp ola. Balalar öksüzler evinde ösip, yıllar keçken soñ tuvğan yerlerini koyererler.
Bu resimni o Bağçasaraydaki İsmail Gasprinskiy adına ev-müzeyinde «Aileviy albomlarnıñ saifelerinde eski tarihler» serlevası altında keçken sergi içün taqdim etti.
Resimler esasen 20-nci asırnıñ başı ve keçken asırnıñ 80-nci yıllarına qadar qırımtatarlarnıñ turmuş ayatını tasvirleyler. Resimlerge baqıp, adamlarnıñ qıyafetleri, tarz-alları nasıl etip deñişkenini añlamaq mümkün.
Aileviy albomlar nege kerek?
Er resim ondaki adamlarnıñ taqdirini tasvirlegen ikâyenen tamamlana. Resimlerniñ birinde qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilevni Özbekistanda pamuq cıyğan vaqıtta körmek mümkün. Diger resimlerde sürgünlik yılları kelinler nasıl kiyimler kiygeni kösterile. Bundan da ğayrı, sergide başqa fotoresimler – Qırımda sürgünlikten evel çıqarılğan bala, aileviy, ayırı süretler mevcut.
Kollektsioner İbraim İbragimov içün ayırı bir adamnıñ tarihini aydınlatqan resimler müim yerde turalar.
«Adamlarnı sürgün etkende, olar yanlarına eñ qıymetli şeylerni alğanlar. Misal içün, Allahnıñ sözü – Quran», - dey o.
Diger meraqlı eşya – bala qumanı. O, 85 yaşlı saibinen beraber, sürgünlik, avdet yollarını keçip, müzey eksponatı oldı.
Bağçasaray tarihiy-medeniy qoruqnıñ hadimi Elmira Abibullayeva emin, aileviy albomlarnı yapmaq kerek.
«Resimge tüşüñiz, resimlerni qorçalañız ve olarnıñ artından yazı qaldırmağa unutmañız. Kim bile, belki de, 100-150 yıldan soñ, olar bu kibi sergilerniñ teşkil etilmesine sebepçi olurlar», - dey müzey hadimi.


text:
KONSTITUCIYaMÍZDÍŃ 25 JÍLLÍǴÍ SALTANATLÍ TÚRDE BELGILENDI
Qaraqalpaqstan Respublikasınıń jámiyetlik-siyasiy turmısında eń ullı sánelerdiń biri – Qaraqalpaqstan Respublikası Konstituciyası qabıl etilgen kún barlıq orınlarda joqarı kóterińkilik penen…
30.04.2018, 11:30 | 19
PREZIDENTIMIZDIŃ TARIYXÍY QARARÍ ÁDEBIYaTÍMÍZDÍ, RUWXÍY DÚNYaMÍZDÍ RAWAJLANDÍRÍWDA JAŃA DÁWIRDI BASLAP BERDI
Prezidentimiz Shavkat Mirziyoevtiń 5-apreldegi «Ózbekstan Jazıwshılar awqamınıń jumısın bunnan bılay da jetilistiriw ilajları haqqında»ǵı qararı qabıl etiliwi múnásibeti menen Ózbekstan…
30.04.2018, 11:01 | 22
SAVICKIY MUZEYINE 3 AYDA 6 YaRÍM MÍŃNAN ASLAM ADAM SAYaXAT ETTI
Usı jıldıń yanvar, fevral, mart ayları dawamında respublikamızdıń derlik barlıq qala hám wálayatlarınan, rayonlardan I.V.Savickiy muzeyine 6 yarım mıńnan aslam…
30.04.2018, 10:28 | 28
Shımbay rayonlıq xalıq teatrı háweskerler arasında ótkerilip atırǵan respublikalıq festivalda qatnaspaqta
Ózbekstan Respublikası Mádeniyat ministrligi Respublikalıq mádeniyat birlespeleri jumısların shólkemlestiriw ilimiy-metodikalıq orayı, Xalıq aralıq «Altın miyras» qayırqomlıq jámiyetlik qorı, Respublikalıq «Tasviriy…
30.04.2018, 10:19 | 16
«MÁMLEKETLIK ǴAYRATKER, ILIMPAZ HÁM ShAYÍR»
Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universitetinde usı atamada Saǵındıq Nietullaevtıń 70 jıllıǵına baǵıshlanǵan Respublikalıq ilimiy konferenciya bolıp ótti. Oǵan Qaraqalpaqstan Respublikası…
30.04.2018, 10:16 | 30
ShÍMBAYDA LAPGÓY HÁM QÍZÍQShÍLAR TAŃLAWÍ ÓTKERILDI
Shımbay rayonlıq mádeniyat bóliminde 27-mart–xalıqaralıq teatrlar kúni múnásibeti menen Qaraqalpaqstan Respublikası Mádeniyat ministrligi tárepinen shólkemlestirilgen háwesker xalıq teatr jámáátleri drama…
30.04.2018, 09:54 | 26
NÓKISTE TEATRLAR KÚNI KEŃNEN BELGILENDI
27-mart-Xalıqaralıq teatrlar kúni. Bul sáne hár jılı respublikamızda kóterińkilik penen belgilenedi. Teatr – bul xalqımızdıń ruwxıy dúnyasınıń ajıralmas bir bólegi…
30.04.2018, 09:46 | 35
20 JÍLLÍQ BIRGE ISLESIWDIŃ NÁTIYJELERI
Paytaxtımızdaǵı «Kórgizbeler sarayı»nda Qaraqalpaqstan Respublikası Densawlıqtı saqlaw ministrligi menen «Shegarasız shıpakerler» shólkeminiń tuberkulyozge qarsı gúresiw baǵdarında birge islesiwiniń 20 jıllıǵına…
28.04.2018, 15:31 | 22
TEATRDA TANÍLǴAN TALANT
Qaraqalpaqstan televideniesindegi balalarǵa arnalǵan «Ertekler eline sayaxat», «Túlkishek» kórsetiwleri arqalı kishkene balalardıń súyikli insanına aylanıp úlgergen Murat Begimovtı xalqımız jaqsı…
28.04.2018, 15:27 | 22
40 JÍLLÍQ ÓMIRIN TEARTǴA BAǴÍShLAǴAN INSAN
Aramızda sonday talantlı, kópshilikke belgili, miynetkesh insanlar júdá kóp. Olardıń talantın, xalıqqa islegen miynetin kórip, kóziń quwanıp, háwesiń keledi. Hár…
28.04.2018, 15:23 | 25
BILIMLER BELLESIWINIŃ QARAQALPAQSTAN RESPUBLIKALÍQ BASQÍShÍ BASLANDÍ
Paytaxtımızdaǵı 18-sanlı ulıwma orta bilim beriw mektebinde 27-28-aprel kúnleri «Bilimler bellesiwi»niń Qaraqalpaqstan Respublikalıq basqıshı bolıp ótpekte. Búgin saat 11:00 de…
28.04.2018, 15:19 | 27