text:
Ukraina informatsion siyaset naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar, Rusiye ilhaqtan soñ Qırımda tsivil ealini deñiştirip, arbiy cinayet işley, dep saya.
Bu fikirni o, «112 Ukraina» telekanalınıñ canlı yayında söyledi.
«İşğal vaqtında tsivil ealiniñ deñiştirilmesi, Jeneva konventsiyasını bozğan arbiy cinayettir. Ve Rusiye tamam bu meselede Ukrainağa qarşı daa bir arbiy cinayet işley», – dedi Emine Ceppar.
O, Rusiye tarafından ilhaqtan soñ 2014 senesi sentâbr ayında yarımadada, ülkeniñ akimiyeti tarafından tanılmağan ve ealiniñ bir qısmı ile şu cümleden qırımtatarlarnıñ çoqluğı tarafından boykot etilgen nüfus tahririniñ ötkerilgenini hatırlattı.
«Lâkin bu tahrirge köre, raqamlar şöyledir – Qırımda ukrainlerniñ sayısı 15% ve qırımtatarlarnıñ sayısı10%-ğa qadar tüşti (evelden resmiy malümatqa köre, 13% edi), qalğanlar yani rus tilinde laf etkenlerniñ sayısı ise – 65%», – dep bildire Emine Ceppar.
Bildirgenine köre, resmen 27 biñ Qırımdan köçken şahıs qayd etildi, gayrı-resmiy malümatqa köre ise, olarnıñ sayısı 60 biñdir.
Daa evel Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işleri boyunca vekili Mustafa Cemilev, Qırımdaki Rusiye akimiyeti tarafından yarımadağa 250 biñ kişiniñ köçürilgenini bildirdi.
Qırımnıñ ilhaqından soñ Rusiye yarımadada FSB hadimleri ve arbiy qısımlar içün çoq qatlı evler qurıp başladı. Bunıñ kibi qurucılıq işleri yarımadanıñ bir qaç bölgesinde yapıla.
Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-sinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko munasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtları Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey.


c: text/html

text:
Ğabdräşit İbrahim belän onıtılğan säxifälärne barlaw
“Törek wä tatar dönyasında” tapşıruı. 22.03.2017
Törkiyä başqalasında tanılğan tatar säyäsätçese häm din ähele Ğabdräşit İbrahim tormışı, äsärläre häm başqarğan êşçänlege belän iskä alındı.
2017nçe yılnıñ 7nçe mart sişämbe könne Änkara universitetında Tokio mäçete häm qolliyäseneñ 80 yıllığı mönäsäbäte belän ütkärelgän 4nçe Xalıqara Ğabdräşit İbrahim simpoziumı ütkärelde.
2017nçe yılnıñ 7nçe mart sişämbe könne Änkara universitetında Tokio mäçete häm qolliyäseneñ 80 yıllığı mönäsäbäte belän ütkärelgän 4nçe Xalıqara Ğabdräşit İbrahim simpoziumın Änkara universitetı qarşındağı Aziya-Tın okeanı êşçänlege ğamäli häm tikşerenü üzäge häm Törek-yapon êşmäkärläre cämğiyäte oyıştırdı.
Törkiyä, Tatarstan häm Yaponiyadan ğalimnär qatnaşqan xalıqara fänni cıyınnı Änkara universitetı rektorı professor doktor Ärkan İbiş açıp cibärde.
Simpoziumnıñ möhimlegenä iğtibarnı yünältüçe rektor çığışınnan soñ Yaponiyanıñ Törkiyädäge tulı wäqalätle ilçese Hiroşi Okağa süz birelde.
Ğabdräşit İbrahimnıñ bik möhim din ähele, ğalim häm cämäğät êşleklese buluına basım yasawçı Yaponiya ilçese Törkiyä belän Yaponiya arasında törle ölkälärdä üseş alğan yaqın häm tığız mönäsäbätlärgä iğtibarnı yünältte.
Simpoziumnıñ açılış öleşendä qatnaşqan Törkiyä Prem'yer-ministr urınbasarı professor doktor Numan Kurtulmuş isä, şuşı simpoziumnı oyıştırunı üzeneñ dä yaqlap çığuın assızıqlap, monnan soñğı yıllarda häm akademik, häm mädäni ölkädä Ğabdräşit İbrahim belän bäyle bik citdi êşçänlek alıp barılırğa däwam iteläçägen belderde.
Ğabdräşit İbrahimneñ tormışı turında da mäğlümat birep uzuçı Premyer-ministr urınbasarı Kurtulmuş, anıñ yäşägän däwere belän bügenge çor arasında oxşaşlıqlarnıñ buluına basım yasap, dönyadağı İslamofobiya problemasına häm İslam dönyasındağı awırlıqlarğa iğtibarnı yünältte.
Ğabdräşit İbrahimneñ Tokioda urnaşqan käberenä dä baruın añlatuçı Numan Kurtulmuş Ğabdräşit İbrahim häm anıñ kebek şäxeslärneñ, İslam dönyasınıñ olı zatlarınıñ ul çaqlarda äytkännäreneñ bügenge İslam cämğiyätläreneñ uyanışı öçen dä möhim işarät taşları buluın belderde.
Professor, doktor Märtxan Dündarnıñ açılış konferenśiyasınnan soñ törek, yapon häm tatar ğalimnäre Ğabdräşit İbrahimneñ êşçänlege häm xezmätläre turında kiñ qırlı mäğlümat birep uzdı.
Ğabdräşit İbrahim simpoziumın oyıştırğan Änkara universitetı qarşındağı Aziya-Tın okeanı êşçänlege ğamäli häm tikşerenü üzäge mödire Märtxan Dündar “Törkiyä awazı” radiosına birgän äñgämäsendä isä bıyıl dürtençese ütkärelgän Ğabdräşit İbrahim simpoziumınıñ berençesen Törkiyäneñ Konya şähärendä Yaponiya duslıq cämğiyäteneñ êlekke başlığı, märxüm Mäxmät Ali Arpacı belän bergä uzdıruların iskä töşerep, ul çaqta fänni cıyınnı oyıştıruda Konya şähär xakimiyäte häm Törek tarix cämğiyäteneñ yärdäm itüen belderde.
Ul çaqta berençe tapqır Ğabdräşit İbrahimneñ onıqları, balaları, anıñ belän bäyle êşçänlek alıp baruçı ğalimnärneñ cıyıluın assızıqlawçı Märtxan äfände fänni cıyınnıñ ikençeseneñ Tokioda, öçençeseneñ Tatarstan başqalası Qazanda ütkärelüen äytte.
Ğalim häm cämäğät êşleklese Ğabdräşit İbrahimneñ barı tik Törkiyä belän Rusiyä arasında häm Törkiyä belän Tatarstan arasında ğına tügel, Törkiyä belän Yaponiya häm Rusiyä belän Yaponiya arasında da möhim küper wazıyfasın başqaruın añlatuçı Märtxan Dündar şuşı ähämiyätle zatnıñ telgä alınğan illärneñ urtaq watandaşı, ildäşe buluına basım yasadı.
“Anıñ säyäxät itkän yullarınnan barıp, şuşı illär arasında duslıq bağlanışların köçäytergä häm üz tarixıbız belän bäyle onıtılğan mäğlümatlärne cıyarğa telibez”, - dip äytüçe Märtxan äfände monnan soñ çirattağı çaranıñ may ayında Tokioda ütkäreläçägen belderde häm annan soñğı maqsatlarınıñ törek-tatar yadqärlekläre saqlanğan Koreyada da fänni cıyın ütkärü buluın assızıqlap äytep uzdı.
Änkarada ütkärelgän 4nçe Xalıqara Ğabdräşit İbrahim simpoziumında Tatarstannan qatnaşqan Tatar ênsiklopediyası institutı mödire professor doktor İskändär Ğiläcev häm Şihabetdin Märcäni isemendäge tarix institutı professorı, doktor İldus Zahidullin belän şuşı fänni cıyında yasağan çığışları turında mäğlümat birep uzğan äñgämäne kiläse yazmada täqdim itärbez.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Baykal
Baykal - Rusiyede, cenübiy şarq Sibiriniñ dağlarında bulunğan bir göldir. Deñiz seviyesinden 456 m yükseklikte bulunğan dünyanıñ eñ teren tatlı suv gölüdir; gölniñ eñ teren qısmı Olhon adasınıñ yaqınında buluna ve 1642 m-dir. Eñ büyük daldıruv terenligi 1620 m-dir. Orta terenligi de pek büyük - 744,4 m, meydanlığı - 31,5 biñ kv. km; suv çoq şeffaf (40 m-ge qadar). Bu, bugünge qadar qalğan seyyaredeki eñ eski göl - 25 million yıl evel peyda oldı.
Baykal, Asiya ve Rusiyeniñ merkezinde, İrkutsk vilâyeti ve Burâtiya Cumhuriyeti sıñırında buluna. Göl, dev bir hilâl şekilinde 636 km-ge şimalden cenübiy ğarpqa uzana. Baykal gölüniñ kenişligi 25 ile 80 km arasında deñişe.


text:
Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov sentâbr 1-de №2 I-III seviyeli umumtasil mektebine yol alıp, balalarnı Bilgi künü munasebetinen bilgisayar tehnika sertifikatı ile hayırladı.
Bu aqqında Qırım «ükümetiniñ» matbuat hızmeti bildire.
Aksönov çıqışta bulunır eken, Qırım mekteplerindeki Rusiye standartları aqqında hatırlattı.
«Men er bir talebeni hayırlayım, yañı oquş yılından başlap sizler Rusiye standartları boyunca ve tınç kök altında bilgi alacaqsıñız!», – dedi o.
Onıñ aytqanına köre, yaz devamında aman-aman 200 mektep tamir etildi. Aksönov tedbirniñ soñunda mektepni yañı bilgisayar donatmaları sertifikatınen taqdirledi.


text:
Yuksek deqiqliyi, etibarli ve davamliligi ile secilen access contol sistemlerinden biri de barmaq izi tanima kecid sistemidir. Sadalanan xususiyyetleri ve kompakt dizayni barmaq izi apparatini ZKTeco’nun en meshur cihazlarindan birine cevirir. Bu innovasion access control sistemi iscilerin barmaq izlerinin proqramlasdirilmasi saysinde davamiyyete nezaret etmeye imkan yaradir. Model barmaq izlerini suretli sekilde taniyir. Bu da oz novbesinde iscilerin davamiyyetini maksimum deqiqlikle qeyd olunmasina sebeb olur. Access control sistemi diger avadanliqlarla sintez sekilde isleye biler (electron kilid, turniket ve s.). Proqram teminati heftelik, ayliq, illik ve s. hesabati hazirlaya biler.
SASecurity sirketi muxtelif nov tehlukesizlik kamera ve sistemlerinin satisi ve qurasdirilmasi xidmetini de teklif edir.
Overview
- Kateqoriya : Biznes & Texniki Xidmətlər
- Xidmət Növü : Təhlükəsizlik
- 1.barmaq izi.
- 2.kecid sistemi.


text:
Almatınıñ bir qaç rayonında iyülniñ 15-nde künniñ ekinci yarısında elektrikler kesildi. Soqaqlarda ışıqlar çalışmay, metro toqtadı, trolleybuslar tura. Işıq söndürilgenine dair haberler farqlı mikrorayonlardan kele, şeerniñ em alt, em üst qısımlarından, dep haber ete Nastoyaşçeye vremâ.
Almatı politsiyası ışıqlar yerine areketni idare etmege tırışqan 450 insannı soqaqlarğa çıqardı.
Haber etilgenine köre, Almatı metrosı yedek energiyağa bağlandı, amma yolcular aşağı daa kirsetilmey ve trenler yürmey.
«İyülniñ 15-nde saat 14.14-te TETs-2 AO «AlES» menşesinde tehnik hata oldı, şeerniñ büyük qısmında elektrikler kesildi», – dep bildirdi Şeerniñ energetik semerelik ve infrastruktura inkişafı idaresi.
Akimiyetniñ bildirgenine köre, bir qaç rayonda yerli saatqa köre saat 15-lerge yaqın elektrikler berildi. Amma bir qaç rayon alâ daa ışıqsız qala.
«Görenergo» elektrikler saat 17.00-ğa qadar tolusınen berilecek, dep vade ete.


text:
Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Jemçujina Krıma köyüniñ Dilâver Gafarovnı apiske aldı. «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ advokat Seyar Paniçniñ malümatına esaslanıp bildirgenine köre, Gafarov dekabrniñ 25-ne qadar nezaret altında qaldırıldı.
Advokatnıñ aytqanına köre, prokuraturanıñ malümatı formal şekilde baqıldı.
«Qadı dava malümatlarına, Gafarovnıñ şahsiyetine diqqat etmedi. O, mahküm etilmegen edi, bundan evel uquq qoruyıcı organlarınıñ oña nisbeten iddiaları yoq edi. Qadı buña emiyet bermedi», – dep qoştı Seyar Paniç.
Malüm olğanı kibi, Dilâver Gafarov silâlı birleşmede iştirak etmesinde (Rusiye Ceza kodeksiniñ 208-inci maddesiniñ 2-nci qısmı) şeklene.
Oktâbrniñ 30-nda saba İslâm-Terek rayonınıñ Jemçujina Krıma köyünde Rusiye uquq qoruyıcıları yerli sakin, tükân satıcısı Dilâver Gafarovnıñ evinde tintüv keçirdi.
«Qırım birdemliginiñ» Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, Gafarovnıñ evinde silâ qıdırıp, «bir şey tapmadılar». Uquq qoruyıcılar Gafarovnıñ bilgisayarı, telefonı, vesiqaları, Ukraina ve Rusiye pasportları alındı. Uquq qoruyıcılar eki qıznı Kefeden şaat olaraq ketirdi.
İşğalden soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faalleri, Qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


text:
İşğal etilgen yarımadada Kremlniñ nezaretinde çalışqan Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönov mayısnıñ 12-nde iş ziyaretinen Keriçte oldı. O yerde El Tiygen (Geroyevskoye) qasabasında deñiz yalısını baqıp çıqqanda, çöplük qopqalarını körüp, açuvlandı, çünki olar Ukraina devlet bayrağınıñ renklerine boyalanğanlar. O sarı-mavı qopqalar içün yerli memurlanı para cezasınen qorquttı.
Ziyaretniñ video-parçalarını yerli kerch.fm agentligi yayınladı.
Aksönov: «Devletke qarşı kelgen renklerge boyalı çöplük qopqalarını kördiñizmi? Bu içün 5 mln. ruble (2,3 mln. grivna – QA) para cezası olmaq kerek. Çünki ekologiyanı bozalar ve ahlâqnı aqaretleyler», – dep çorlandı.
Kreml nezaretindeki Qırım parlamentiniñ yolbaşçısı Vladimir Konstantinov aprelniñ başında Aqmescitte «Mir Burger» fast-food yemekhanesiniñ açılışında «Ukrainanıñ qalımtılarını» yoq etmege talap etken edi. Bunen o, Qırım işğalinden soñ qapanğan, McDonald's restoranınıñ eski levhalarına qarşı çıqqan edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
7.Sınıf Türkçe Dinleme Metinleri indir, 7.Sınıf Türkçe Dinleme ve İzleme Metinleri indir MEB ÖZGÜN Yayınları...
DİNLEME VE İZLEME METİNLERİ
5.Sınıf Türkçe Dinleme ve İzleme Metinleri İndir ANITTEPE Yayınları 5. Sınıf Dinleme Metinleri ANITTEPE İÇİNDEKİLER;...
6.Sınıf Türkçe Dinleme ve İzleme Metinleri İndir MEB EKOYAY Yayınları 6. Sınıf MEB Dinleme Metinleri...
Türkçe Dinleme ve İzleme Metinleri İndir 8. SINIF DİNLEME METİNLERİ İNDİR 8.Sınıf TÜRKÇE Dinleme Metinleri...
8.Sınıf Türkçe Dinleme ve İzleme Metinleri İndir 8. Sınıf Türkçe Dinleme Metinleri Dosya İçeriği: TEMA...


text:
Soñki on yıl içinde keçken sene dünyadaki azatlıq içün eñ qıyın yıl oldı. Dünya zıddiyetleri demokratik dünyada bile «yabancı duşmanlığı baqışlarınıñ» sebebi oldı. Azatlıqnı eñ çoq bozğanlardan Rusiye ve Qıtay oldılar, olar «içtimaiy narazılıqlarnı» toqtatmağa tırışalar. Er yıllıq esabatnı azırlağan Freedom House malümatına köre, Turkmenistan, Özbekistan, İran, Tacikistan, Azerbaycan ve Aqrusiyede de azatlıqqa basqı yapıla. Tedqiqçilerniñ fikirince, Ukrainada «İtibar inqilâbınıñ» yeñişlerini şimdilik qurtarmağa imkân bar, lâkin işğal etilgen Qırım ve Donbassta olğan vatandaşlar eñ çoq zarar kördiler.
Soñki on yıl içinde dünyadaki azatlıqlar içün eñ qıyın zamanlar keldi, dep tüşüneler Freedom House amerikan ükümetten tış teşkilâtınıñ tedqiqçileri. Olarnıñ malümatına köre, dünyanıñ 72 memleketinde azatlıq seviyesi tüşti, 43 memlekette ise arttı. Tedqiqçilerniñ esas hulâsası şu ki, Rusiye ve Qıtay kibi avtoritar memleketler «içtimaiy narazılıqlardan» qorqalar, şu sebepten dissidentlerni daa çoq sıqıştırmağa tırışalar.
«Eñ yaramaylardan» biri adet üzre Turkmenistan ve Özbekistan oldılar. Amma halqara alanda çirkin areket etken Rusiye tedqiqçilerniñ eñ büyük diqqatını çekti. O, Ukraina topraqlarında azatlıqqa basqı yapa, dep qayd ete tedqiqler bölüginiñ müdiri Jennifer Dunham.
Keçken sene Rusiyeniñ Ukrainadaki areketleri, şu cümleden Qırım ve Ukrainanıñ şarqiy qısımlarınıñ zaptına büyük diqqat ayırğan edikJennifer Dunham
«Keçken sene Rusiyeniñ Ukrainadaki areketleri, şu cümleden Qırım ve Ukrainanıñ şarqiy qısımlarınıñ zaptına büyük diqqat ayırğan edik. Bu sene de mezkür mevzular tedqiqlerimizde müim bir yer alğan, amma soñra da Rusiyeniñ Suriyedeki areketleri qoşuldı, Rusiye Ukrainada yapqanlarını kimse körmesin istedi. Ukraina etrafında yapqanları bizni qasevetlendirmege devam ete, çünki Moskva içki ve tışqı alanda yapqan teşviqatı sayesinde basqı yapa. Rusiye faallerni, uquq qorçalayıcılarnı, mustaqil kütleviy haber vastalarını sıqıştırmağa devam ete», – dep ayta tedqiqçi.
Onıñ qayd etkenine köre, keçken sene Qırımdaki dissidentler ve hususan qırımtatarlar içün, mustaqil matbuat vastaları ve vatandaş cemiyetleri içün pek zor oldı. Rusiye işğaline qarşı çıqqan bir çoq insan yaqalandı, bir sıra adamnı yarımadanı terk etmege zorladılar.
Jennifer Dunhamnıñ zanınca, demokratik inqilâpnıñ çoqusı yeñişleri «saqlandı», amma Donbass cenki, detsentralizatsiya üzerindeki davalar ve ukrain siyasetçileri ve zenginleri arasındaki raqiplik memleketniñ ileri liberalizatsiyasını yavaşlattı.
Metnniñ asıl nushası – Radio Svoboda saytında


text:
İnventarizatsiya
İnventarizatsiya - tiyisli materiallıq juwapker shaxs juwapkershiligindegi tovar materiallıq baylıqlardın' tolıqlıg'ın san ha'm sapa jag'ınan anıqlap, buxgalteriya jazıwları menen salıstırıw ha'm na'tiyjelerdi anıqlawı.
Inventarizatsiya o'tkeriw jolı menen ka'rxanag'a tiyisli bolg'an materiallıq baylıqlardın' tolıqlıg'ı ta'miyinlenedi. Inventarizatsiyanı tolıq, tek bir bo'legin ha'm tan'lap alg'an halda o'tkeriw mu'mkin.
- Tolıq inventarizatsiya o'tkeriw basshı ta'repinen arnawlı jazba buyrıq beriw jolı menen a'melge asırıladı.
- Bir bo'legi o'tkeriletug'ın inventarizatsiyalar tiykarınan bahalardın' o'zgeriwi a'melge asırılg'anda o'tkiziledi ha'm belgili bir tovar tu'ri boyınsha onın' na'tiyjeleri anıqlanadı.
- Tan'lap alg'an halda o'tkeriletug'ın inventarizatsiyalar ko'p jag'daylarda sho'lkem baslıg'ı yamasa bas buxgalter ta'repinen o'tkiziledi. İnventarizatsiya o'tkeriwde tiyisli juwaplar shaxstan mu'lk tolıq sanalıp, pul birligindegi esap-kitabı anıqlanadı.


text:
Mayısnıñ 8-nde Letoniya prezidenti Egils Levits Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy ile vedeo konferentsiyası vaqtında «Qırım platforması» sammitinde iştiragini tasdıqladı. Bunı Ukraina prezidenti ofisiniñ matbuat hızmeti haber etti.
«Egils Levits bu yıl avgustnıñ 23-nde Kyivde Qırım platformasınıñ tesis sammitinde iştiragini tasdıqladı», – dep yazıla bildirmede.
Prezident ofisiniñ malümatına köre, vedeo konferentsiyası vaqtında prezidentler işğal etilgen Qırımda vaziyetniñ kerginleşmesini ve «Qırım platforması»nıñ müimligini muzakere etkenler.
«Qırım platforması, halqara toplulıqnınıñ Qırım meselesiniıñ unutılmaması içün Ukrainanıñ pek müim bir teşebbüsidir. Ukrainanıñ Qırımnı qaytara bilecegine ez faiz eminim ve bunıñ içün Qırım platformasınıñ pek müim bir siyasiy vasta olğanını tüşünem», – dedi Letoniya prezidenti.
Ukraina devlet başı Volodımır Zelenskıy öz nevbetinde Letoniya ve onıñ prezidentine destek içün minnetdarlıq bildirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy Poloniya zenaatdaşı Andrzej Duda 2021 senesi avgust ayında «Qırım platforması» sammitine kelmege razı oldı, dep bildirdi.
Ukraina prezidenti ofisiniñ reber muavini İğor Jovkva «Qırım platforması» boyunca halqara sammit Ukrainada 2021 senesi avgustnıñ 23-nde olacaq, dep bildirgen edi.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yaynında, kelecek yılnıñ mayıs ayında keçirilmesi planlaştırılğan yarımadanı işğalden azat etüv «Qırım platforması»sammitiniñ neticelerine köre muvafıq beyanname qabul etilecek, dep bildirdi.
Rusiye Tış işler nazirliginiñ spikeri Mariya Zaharovanıñ aytqanına köre, Rusiye tarafı Ukraina teşebbüsinen keçirilecek Qırım platformasında iştirak etmege azır, amma meydançıqta yarımada problemleri muzakere etilmeli – suv teminlevinden naqliyatqa qadar.
«Qırım platforması»
Qırımnı işğalden qurtaruv halqara meydançığı (Qırım platforması) – Ukraina akimiyetiniñ qırımlılarnıñ aqlarını qorçalamaq ve işğal altındaki yarımadanı azat etmek içün Ukraina ve halqara ortaqlarınıñ areketlerini koordinatsiya etmek içün muzakere platformasınen bağlı teşebbüsidir.
2020 senesi sentâbr ayında Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-nci sessiyasında iştirakçi memleketlerni bu platforma qurulmasına qoşulmağa çağırdı.
Daa evel böyle planlarını Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi ve Ukraina Tış işler nazirligi aydınlatqanlar. Ukraina Tış işler nazirligi, Donbastaki zıddiyetni çezüv ve Qırımnı işğalden qurtaruv muzakere meydançıqları bir-birinden ayrı olmalı, dep tüşüne.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar bildirgenine köre, Rusiyeni Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasında iştirak etmege davet etecekler, amma iştirak etecegine inanmaylar. Bundan evel Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, Rusiyeni bu meydançıqta körmey, dep ayttı.
2020 senesi oktâbr ayında Poloniya Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platforması çerçivesinde çalışmağa meraqlı, dep bildirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy bildirgenine köre, Avropa Birliginiñ liderleri Avropa Birliginiñ Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına qoşulmağa azır olğanını ayttı. Resmiy Kyiv Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına Türkiye, Malayziya, Slovakiya, Büyük Britaniya ve diger memleketler qoşulır, dep bekley.
Kreml, Qırım meselesi qapatıldı ve Rusiye onı halqara muzakerelerge almaycaq, dep bir qaç kere bildirgen edi.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, Ukraina prezidentiniñ Ofisi Qırım esirleriniñ Rusiye türmelerinden azat etilüvini muzakere etmek içün qırımtatarlarnıñ timsaliy organına muracaat etmedi, dep ayta.
"Ukraina prezidentiniñ Ofisi, vaqtınca ilhaq etilgen Qırımda qanunsız apis etilgen Ukraina vatandaslarınıñ azat etilmesiniñ başqa yol-usullarını tapmaq maqsadınen ne Qırımtatar Milliy Meclisinen, ne de Qırım siyasiy mabüsleriniñ tuvğanlarınen iç bir muzakere keçirmedi", - dep yazdı Çubarov Facebookta.
"Bugün artıq bellidir ki, 2019 yılınıñ soñuna qadar deñiştirilecekler arasında vaqtınca işğal etilgen Qırımda yaşağan ve rus işğalciler tarafından azatlıqtan marum etilgen iç bir Ukraina vatandaşı olmaycaq. Deñişim cedvelinde 65 qırımtatar siyasiy mabüsinden iç birisi yoq. Yaqında terrorcılıqta qabaatlanğan Ukraina vatanperveri Oleğ Prıhodko ve "mahkeme" qararınen areketleri sıñırlanğan Qırım jurnalisti Mıkola Semena kibi Qırım siyasiy mabüsleri olğan etnik ukrainler de azat etilmeycek", - qoştı Çubarov.
Çubarovnıñ malümatına dair prezident Ofisi vekilleriniñ tefsiri şimdilik yoq.
Bunı Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy, qırımtatar faallerniñ Rusiye esirliginden qaytarıluvı - Ukraina-Ruisye almaşuvnıñ ekinci basamağı olacaq, dep aytqan edi.


text:
Bağçasarayda, İsmail Gasprinskiy adına memorial müzeyinde Rusiye Anayasa Kününe bağışlanğan tedbirlerni keçirecekler.
Bu aqta Bağçasaray tarihiy-medeniy qoruğınıñ matbuat hızmeti bildire.
Şu cümleden, müzeyde Rusiye bayramına bağışlanğan «Rusiyeniñ itibarlı insanları» mevzusında aqşam keçirilecek.
Tedbirlerde Bağçasay şeeriniñ ve Bağçasaray rayonlarınıñ mektep talebeleri iştirak etecek.
1993 senesi dekabr 12 künü Rusiye Federatsiyasnıñ Anayasası qabul etildi, 1994 senesi Rusiye prezidentiniñ avalesi ile dekabr 12 künü devlet bayramı olaraq ilân etildi.


text:
Ukraina 10 yabancı askerni esirlikten azat etti – Umerov
– Ukraina Prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ emrini yerine ketirmek içün 10 arbiy mabüs – Hırvastan, Mağrip, İsveçiya, Büyük Britaniya ve AQŞ vatandaşları esirlikten azat etildi. Endi epsi telükesizlikte, – dep Rustem Umerov haberdar etti.
Umerovnıñ resmiy Facebook saifesinde Büyük Britniyanıñ beş, Amerika Qoşma Ştatlarınıñ eki ve İsveçiya, Hırvastan ve Mağripniñ birer vatandaşı aqqında yazdı. Bundan ğayrı, arbiy mabüslerni deñiştirüv ceryanındaki destek içün Saudiy Araistannıñ vekillerine teşekkür bildirdi.
Qayd etildi ki, yabancılarnıñ azat etilmesi Ukraina Prezidentiniñ emri edi. Sentâbr ayınıñ 21-sinde Ukraina Mariupolnıñ 215 qorçalayıcısını (olardan 108-i ise ‘Azov’nıñ cenkçisi) rus esirliginden qaytardı.


text:
İşğal etilgen Aqyarda iyül 30-da Sankt-Peterburg belediyesi, Kremlge boysunğan Aqyar akimiyeti ve Rusiye Qara deñiz flotu taqımları arasında futbol yarışı keçirilecek.
Bu aqta Kremlge boysunğan Aqyar akimiyetiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Saat 16:00-dan 20:00-ge qadar Sankt-Peterburg belediyesi, Aqyar akimiyeti ve Rusiye Qara deñiz flotu taqımları arasında futbol yarışı keçirilecek. Yarış «Sevastopol» stadionında olıp keçecek», – dep aytıla beyanatta.
Merasim Aqyar yaşlar ve sport meseleleri boyunca idaresi ve «Aqyar futbol federatsiyası» regional cemaat teşkilâtı tarafından teşkil etile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Ukrainada fevralniñ 20-nde Sema Yüzü Qaramanları kününde Menlik İnqilâbınıñ elâk olğan iştirakçilerini añma tedbirleri keçirilecek. Kyivde ve Ukrainanıñ bir çoq regionında añma tedbirleri ötkerilecek, dep bildire Azatlıq Radiosı.
Kyivde saba menlik yürüşi ve Maydanda atıp öldürilgenlerni añma tedbiri olacaq, aqşam üstü ise Prezident ofisi ögünde Sema Yüzü qaramanlarını añma aktsiyası olacaq, teşkilâtçılarınıñ aytqanına köre, «Ukrainanıñ Maydan maqsadları içün cebede alâ daa cenkleşkenini» hatırlatmaq içün yapalacaq.
Soñki künleri Ukrainada Maydanda öldürilgenler resmiy seviyede añıla. 2014 senesi fevralniñ 18-nden 20-ne qadar Kyivniñ merkezinde yüzden çoq kişi elâk oldı, eñ çoq insan fevralniñ 20-nde atıp öldürildi. Narazılıq aktsiyasınıñ elâk olğan iştirakçilerini «Sema yüzü» dep adlandırıp başladılar. Elâk olğanlar arasından ondan çoq uquq qoruyıcı da bar edi.


text:
Ukraina devriye politsiyasınıñ hususiy alt bölügi Qırın memuriy sıñırda, hususan «Kalançak», «Çonğar» ve «Çaplınka» olaraq üç kiriş-çıqış noqtasında çalışıp, Strelkovoye-Geniçesk-Herson yolunı nezaret etecek.
Bu aqta Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde Qırım MC ve Aqyardaki Milliy politsiyası baş idaresiniñ spikeri Volodımır Şabliyenko ikâye etip berdi.
«Qırım sakinleri öz problemlerinen ukrain politsiyasına muracaat ete ediler. Onıñ içün Milliy politsiyası reberi hususan Ukrainanıñ qıta qısmınen ilhaq etilgen Qırım (Qırım memuriy sıñırında -QA) çalışması içün, Hersonda hususiy alt bölük teşkil etmege qarar berdi. Politsiyası hadimleri «Kalançak», «Çonğar» ve «Çaplınka» olaraq üç kiriş-çıqış noqtasında çalışıp, Strelkovoye-Geniçesk-Herson yolunı nezaret etecek. Şimdi teşkiliy azırlıqlar yapıp, hadimlerniñ yerleştirilüvinen oğraşamız», – dey Şabliyenko.
Milliy politsiyası temsilcisiniñ sözlerine köre, yaqın vaqıtta Qırım devriye politsiyasında çalışacaqlar alınıp başlanacaq. Bu arada alt bölükler yerleşecek haneler de tapıldı.
Keçenlerde Ukraina MVDsinde 2018 senesiniñ soñuna qadar, Qırım ve Aqyar devriye politsiyasınıñ hususiy alt bölügini meydanğa ketirilmesi planlaştırılğanı aqqında aytqan edi.
Ukraina iç işleri naziri Arsen Avakov Milliy politsiya ve Milliy gvardiya Qırım ve Donbass azat etilgen soñ, azat etilgen territoriyalarda birlikte çalışacağı içün, şimdiden başlap azırlanmaq kerek olğanlarını beyan etti.


text:
«Astana EKSPO-2017» körmesin tamaşalauğa 20 künde jartı millionnan astam adam keldi. 2017 jıldıñ 29 mausımında keşkisin Halıqaralıq mamandandırılğan k..
Şımkent mwnay öñdeu zauıtın jañğırtu jobasınıñ birinşi kezeñi ayaqtaldı. Nätijesinde mwnay öñdeu tereñdigi 80 payızğa artıp, önim şığaru ..
AQŞ ükimeti bügin habarlama jariyalap, Qıtaydıñ «Dandoñ» (Bank of Dandong) attı banki Soltüstik Koreyanıñ qaru-jaraq kompaniyaların qarjılıq jaqtan qo..
2017 jıldıñ 1 toqsanında halıqtıñ orta eseppen jan basına şaqqandağı ataulı aqşalay tabıs 75291 teñgeni qwradı jäne 2016 jıldıñ 1 toqsanımen salıstır..
AQŞ prezidenti Donal'd Tramp pen Oñtüstik Koreya basşısı Mun Çje In Soltüstik Koreya mäselesi jayında söylesti. «Qazir ğana Oñtüstik Koreya prezidenti..


text:
Onıñ aytqanına köre, Ukraina Milliy bankı aydavcı şeadetnameleri ve ciddiy esabat vesiqalarını azırlaycaq, bu sebepten fiyatlar tüşecek.
«Bugün Ukraina içki işler Nazirligi aydavcı şeadetnameleri ve diger ciddiy esabat vesiqalar azırlanmasını Ukraina Milliy bankına buyurdı. Aytmaq kerek ki, «YEDAPS» müessisesi aydavcı şeadetnamesini 198 grivnadan yapsa edi, şimdi onıñ fiyatı 114 grn. teşkil etecek, böyleliknen fiyatı 40%-ğa ücüzlaştı. Aynı fiyattan tehnikiy pasport da yapılacaq», – dep ayttı MVD yolbaşçı muavini.
Onıñ bildirgenine köre, eñ yaqın vaqıtta bunıñ kibi deñişmeler pasport azırlanmasında olacaq – içki ve çetel. Olarnıñ fiyatı bayağı ücüzlaşacaq, lâkin tam bir fiyatını nazirlik aytıp olamadı.


text:
İşğal etilgen Qırımdan Lvov şeerine köçip kelgen insanlar İbadet evini açacaq olalar.
Bu aqqında «Lvivska hvılâ» bildire.
«Şimdi qırımlılar Meçnikov ve Pod dubom soqaqlarındaki ibadet evlerini ziyaret eteler. Lâkin anda vaazlar arapça ve rusça berile, işğal etilgen Qırımdan köçip kelgenler ise kendi qırımtatar tilinde vaaz eşitmege isteyler», – dep bildire neşir.
«Qırımlılar Lvovtaki diniy küçüni añlaylar, ve qırımtatarlarda nasıl olğanını bileler. Lâkin İbadet evi merkezde degil de, etraflarda olmalı, çünki qırımlılarğa bu oñaytlı olmaycaq. Al-azırda bu mesele şeer şurası ile muzakere etile», – dep ayttı «Krım-SOS» teşkilâtından Alim Aliyev.
Bunıñnen beraber, neşirniñ malümatına köre, Lvov merkezinde qırımtatar medeniy merkezini açacaqlar.
«Al-azırda qırımlılar merkez içün bina ve sermiya qıdıralar. İşbu merkezde qırımtatar tili, medeniyeti ve dininen tanış etecekler. Galiçinadaki Qırım evini Lvov sakinleri içün de açıq etecek olalar. Bunıñ kibi Qırım evi Kiyevde açıldı», – aytıla beyanatta.
«Lvivska hvılâ» neşiriniñ qayd etkenine köre, şeer akimiyeti Lvovnıñ şeer mezarlıqlarından birinde qırımtatarlar içün yer ayırdı.


text:
Kyivdeki qırımtatarlar «Baar korüşüvini» keçirdiler. Tedbir Pirogovo Ukraina halq mimarcılığı ve turmuşı muzeyinde olıp keçti, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Teşkilatçilardan biri Qırımtatar yaşlar merkezi Kyiv filialınıñ reisi Seit-Bekir Suleymanov böyle bir kün qırımtatarlarğa beraber toplaşmağa imkân bergenini tüşüne.
«Mında Kyivdeki qırırmtatarlarğa, ve tek qırımtatarlarğa degil, bütün istegenlerge bir yerde toplaşıp, uzun qıştan soñ bir-birini, dostlarını körmek ve yañı insanlarnen tanışmaq içün yeterli yer», – dep ayttı Suleymanov.
Tedbir çerçivesinde bayram musafirleri ve iştirakçileri qırımtatar medeniyeti ile tanıştılar: halq yırlarını diñley, qırımtatar halq oyunlarına köre ve master-klasslarda iştirak ettiler.
Bayramda Ukraina Halq artisti Femiy Mustafayev ve Qırımda nam qazanğan artist Lenara Osmanova çıqışta bulundılar.
«Nasıl olsa da, fikir ve göñlümiz Qırımda. Fikren evge, Qırımğa, ketmek ve anda böyle serbest, öz toprağımızda bayram keçirmek ister edik», – dep ayttı Lenara Osmanova.
Seit-Bekir Suleymanovnıñ aytqanına köre, «Haytarma» cemaat teşkilâtı, «Zaman» cemaat ağı, Kyiv şeeriniñ qırımtatar yaşları ve göñülliler bayramnı teşkil etmege yardım ettiler.
Rusiye Qırımnı işğal etken soñ on biñlerce insan Qırımnı terk etmege mecbur oldı, çoqusı da – qırımtatarlar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
QR Ükimetiniñ №217 qawlıcımen Rwclan Dälenov QR Ulttıq ékonomïka birinşi vïce-mïnïctri bolıp tağayındaldı.
Rwclan Erbolatulı 1975 jılı 8 aqpanda Actana qalacında twğan. Ictanbuldağı Marmara wnïvercïtetin bitirgen. Eñbek jolın QR Memlekettik kiric mïnïctrliginiñ Kiricterdi taldaw jäne boljaw departamentinde jetekşi maman qızmetinen bactadı. Atalğan mïnïctrlikte bacşılıq lawazımdarda qızmet etti. QR Qarjı mïnïctrligi Kiricter, konvencïyalar jäne kelicimşarttar departamenti Ağımdağı kiricter bacqarmacı bactığınıñ mindetin atqarwşı, Calıq komïteti Kiricterdi taldaw jäne ağımdağı boljaw bacqarmacınıñ bactığı, Kiricterdi taldaw departamentiniñ dïrektorı boldı. 2008 jıldan QR Qarjı vïce-mïnïctri qızmetin atqardı.
aqparat közi: Egemen.kz


text:
Qırım «prokuraturası» zapt etilgen topraqlarda qanunsız alda qurulğan inşaatlarnı teşkerecek ola.
Bunı «prokuraturanıñ» matbuat hızmeti bildire.
Berilgen malümatqa köre, bütün Qırımda olğan «narazılıq meydanlarındaki» topraq damartılarınıñ zapt etilmesi boyunca teşkerüvler keçirilecek.
Bazarertesi künü, dekabr 15-te, Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov bildirdi ki, soñki yarım yıl devamında yarımadanıñ «narazılıq meydanlarında» qurulğan inşaatlarnı yıqacaqlar.
«Narazılıq meydanlarınıñ» iştirakçileri Qırım akimiyeti topraq meselesinde vatandaşlarnıñ menfaatlarını köz ögüne almağanını bildirgen ediler. Bunı Aqmescit civarındaki Avtogaz ve Strelkovoye massivleriniñ sakinleri ayttılar. Olar Rusiye prezidenti Vladimir Putinge şikâyet ettiler.


text:
Mültimedia
‘Qırımda rus ordusı olarnı qorçalap olamaycağına emin oldılar’- Bariyev
Qırımtatar resurs merkeziniñ reisi, qırımtatar Milliy Meclisi çetel işler ve huquq meseleleri boyunca idaresiniñ başı Eskender Bariyev ‘Qırım.Aqiqat’ portalına intervyu devamında işğal etilgen Qırımda patlavlardan soñ hüküm sürgen vaziyetni izaat etti.
Qırımda yüz bergen patlavlardan soñ Rusiyege tabi olğan hakimiyet ve rusiye tarafdarı olğan faal sakinlerniñ lafları deñişti. Bariyev aytqanına köre, olar olıp keçken vaqialarğa ya da köz yummağa tırışalar, ya da her kes içün havflı olğanını qayd etmekteler.
‘ Vaziyet özleri içün de havflı olğanını, ‘şanlı’ rus ordusı olarnı qorçalap olamaycaqlarını artıq añladılar. İşte böyle alda, patlavlardan yerli sakinler zarar köre bilecegini aytmağa başladılar’,- qayd ete Bariyev.
Şundan da ğayrı, işğalcılar patlavlardan saqlanmaq içün mağazlarnı teşkirmege başladılar. Ekspert qayd etkenine köre, rusiye hakimiyeti Ukrainağa Ğarptan böyle yüksek keyfiyetli silãh berilecegini közge almağan.


text:
Qırımda apiske alınğan «Qırım birdemliginiñ» faali, cemaat jurnalisti Ruslan Suleymanovnıñ keskin tonzilliti oldı, dep bildirdi advokatı Lilâ Gemeci.
Onıñ aytqanına köre, Suleymanovnıñ sıcağı olsa da, onı eki kün devamında dava malümatınen tanış olmağa çıqarğan ediler.
«O birisi kün sıcağı olğan Ruslan Suleymanovnı çıqarğan ediler, ilâc bergenler. Tünevin kene çıqarğanlar, sıcağı ve yaramay alı şikâyetlerine qulaq asmadılar. Bugün FSB idaresinde baqıp, keskin tonzilliti olğanını aytqanlar. Soñra tahqiqatçılar qarar aldı – planlaştırılğan tahqiqat tedbirlerini toqtatıp, SİZOğa keri alıp ketmek», – dedi «Qırım birdemligine» Gemeci.
Onıñ fikirince, bu vaziyette «mabüslerniñ sağlıq qoruv aqqı bozula».
«Böylece olarğa basqı yapıla, raatlıq künleri bile dava malümatlarınen tanış olmağa zorlaylar ve raatlanmağa bermeyler, olarnıñ beden, maneviy vaziyetine körmemezlikke urıla. İmmunitet SİZOda zaten zayıflamaqta, Qırımdaki koronavirus hastalarınıñ sayısına ve epidemiologik vaziyetine baqılsa, felâket kötermek kerek», – dep qayd etti Gemeci.
Bundan evel advokatnıñ malümatına esaslanıp bildirilgenine köre, Bağçasaraydaki üçünci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Osman Seytumerov pnevmoniyanen hastalandı ve sentâbrniñ 20-nde tahqiqat izolâtorınıñ tibbiy bölügine acele alıp ketirildi.
Diger menbalar bu malümatnı şimdilik tasdıqlamay. Aqmescit SİZOsı advokatnıñ aytqanlarını izaatlamay.
Qırımlı cemaat jurnalisti, Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Ruslan Suleymanovnıñ qabaatlavı aydınlatıldı. FSB onı 205.5 maddesiniñ birinci qısmından ekinci qısmına («terror teşkilâtında iştirak etüv») deñiştirdi.
Ruslan Suleymanov 2019 senesi mart ayında tutuldı, o vaqıttan berli SİZOda buluna. FSB, onı Rusiyede ve işğal altındaki Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlay.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Múrájaatlardı kórip shıǵıw
- "Fuqarolarning murojaatlarini ko‘rib chiqish" xizmat-reglamenti (pdf 253 KB)
- 1. Ministrler Keńesiniń apparatında puqaralardıń awızsha, jazba túrdegi arza yamasa elektron (xat menen arza@karakalpakstan.uz elektron pochtaǵa yamasa «Múrájat etiw» sayt bóliminen), usınıs hám shaǵımlar menen islew jáne puqaralardı qabıllaw Ózbekstan Respublikasınıń «Puqaralardıń múrájatları haqqında»ǵı Nızamı hám Qaraqalpaqstan Respublikası «Puqaralardıń múrájatları haqqında»ǵı Nızamı tiykarında ámelge asırıladı.
- 2. Puqaralardıń múrájatları menen islew ushın juwapkershilik Ministrler Keńesiniń Baslıǵı, orınbasarları, ulıwma bólim, topar hám basqarma basshıları, sekretariyat baslıqlarına juklengen.
- 3. Ministrler Keńesinde puqaralar Ministrler Keńesiniń Baslıǵı, Baslıq orınbasarları, Ministrler Keńesiniń sekretariyatları, bólim, basqarma hám topar basshıları tárepinen puqaralardı qabıllaw xanasında qabıl etiledi. Qabılllaw belgilengen keste tiykarında ámelge asırıladı. Qabıllaw kestesi puqaralarǵa járiyalanadı.
- 4. Ministrler Keńesiniń Baslıǵı hám onıń orınbasarları tárepinen p aymaqlarda bolıp ótetuǵın kóshpeli qabıllawlar arnawlı keste tiykarında izbe-iz ámelge asırıladı.
- 5. Hár bir puqaranıń qabıllawınan soń qabıllaw boyınsha hújjetler rásmiylestireledi. Onda qabıllawda bolǵan puqaranıń familiyası, atı, ákesiniń aismi, anıq jasaytuǵın mánzili hám múrájattıń qısqasha mazmunı jazıp qoyıladı. Qabıllaw boyınsha jazılǵan betler ulıwma bólimnen dizimnen ótkeriledi. Qabıllawda kóterilgen mashqala sheshiliwi ushın tiyisli orınlawshılarǵa jiberilidei hám ol Ministrler Keńesi apparatınıń tiyisli bólim áne ulıwma bólimi baslıqları tárepinen jeke qadaǵalawǵa alınadı.
- 6. Puqaralar qabıllawın shólkemlestiriw ushın juwapkershilik Ministrler Keńesiniń Isler basqarıwshısına hám ulıwma bólimniń baslıǵına júklenedi.
- 7. Ulıwma bólimniń baslıǵı Ministrler Keńesine puqaralardan kelgen múrájatlardı qabıl etip aladı, mazmunına qarap Ministrler Keńesi Baslıǵı tapsırmasın joybarın tayarlaydı hám Ministrler Keńesiniń Baslıǵı jeke kórip shıǵıwı ushın usınıs etedi. Ministrler Keńesiniń Baslıǵı tárepinen múrájattı úreniw boyınsha berilgen tapsırma ulıwma bólimde dizimnen ótkeriledi hám tiyisli orınlawshılarǵa jiberiledi. Bul process ulıwma bólimniń baslıǵı tárepinen qadaǵalawǵa alınadı. Ministrler Keńesi Baslıǵınıń orınbasarları yamasa Ministrler Keńesi apparatınıń ulıwma bólimi, topar hám basqarma baslıqları, sekretariyat baslıqlarınıń atına kelgen múrájatlar da ulıwma bólimniń baslıǵı tárepinen áyne usı tártipte rásmiylestiriledi hám qadaǵalawǵa alınadı.
- 8. Puqaralardıń múrájatların úyrenip shıǵıw ushın Ministrler Keńesiniń Baslıǵı yaki usı múrájattı kórip shıǵıw ushın jiberilgen Ministrler Keńesi Baslıǵınıń orınbasarları tárepinen tiyisli qánigelerden ibarat jumısshı topar dúziliwi múmkin.
- 9. Puqaralardıń usınsları kelip túsken kúnnen baslap bir ayǵa shekemgi bolǵan múddet ishinde kórip shıǵıladı, qosımsha úreniw talap etiletuǵın usınıslar buǵan kirmeydi hám bul haqqında usınıs kirgizgen shaxsqa on kúnlik múddet ishinde málim etiledi.
- 10. Arza hám shaǵımlar Ministrler Keńesine kelip túsken kúnnen baslap bir ayǵa shekemgi bolǵan múddet ishinde, qosımsha úreniwdi hám tekseriwlerdi talap etpeytuǵın arzalar menen shaǵımlar bolsa, on bes kúnnen keshiktirilmey kórip shıǵıladı.
- 11. Arza hám shaǵımdı kórip shıǵıw ushın tekseriw ótkeriw, qosımsha materialllardı talap etip alıw yaki basqa da ilajlar kóriw zárúr bolǵan jaǵdaylarda, arza hám shaǵımdı kórip shıǵıw múddeti Ministrler Keńesiniń Baslıǵı tárepinenburınǵıdan ózgeshe túrde uzaǵı menen bir ayǵa uzaytılıwı múmkin hám bul tuwralı arza yamasa shaǵım bergen shaxsqa maǵlıwmat beriledi.
- 12. Ministrler Keńesiniń qabıllawına kelgen puqaralarǵa olardıń múrájatları boyınsha sol waqıtta túsinik beriledi, máseleniń mazmunına qarap onıń kórip shıǵılıw nátiyjeleri haqqında múrájat iyelerine jazba túrde maǵlıwmat beriliwi de múmkin.
- 13. Puqaranıń familiyası (atı, ákesiniń atı), jasaw mánzili haqqındaǵı maǵlıwmatlar kórsetilmegen yaki bul tuwralı nadurıs maǵlıwmatlar kórsetilgende, sonday-aq, qol qoyılmaǵan múrájatlar anonim dep esaplanadı hám ol kórip shıǵılmaydı.
- 14.Puqaralardıń múrájatlarında kóterilgen máselelerdi sheshiw Ministrler Keńesiniń wákilligine kirmeytuǵın bolsa, uzaǵı menen bes kúnlik múddet ishinde tiyisli organlarǵa jiberiledi hám bul tuwralı puqaraǵa xabar etiledi.
- 15. Ulıwma bólimniń baslıǵı hár jumıs kúniniń juwmaǵında puqaralardıń múrájatların dizimnen ótkeriw hám olar menen alıp barılǵan jumıslardı talqılaydı, nızam buzılıw jaǵdaylarına jol qoymaw sharaların kóredi. Ay juwmaqları boyınsha Ministrler Keńesine puqalalardan kelip túsken múrájatlardı ulıwmastırıp, olardıń mazmunı boyınsha analizlengen maǵlıwmat kirgizedi.
- Puqaralardıń múrájatları menen islesiw boyınsha juwapker shaxs:
- Ametov Djandos Sarsenbaevich
- Ministrler Keńesi apparatı ulıwma bóliminiń jetekshi qánigesi
- Usı wazıypada 2018-jıldan berli islep kelmekte
- Vazirlar Kengashi apparati umumiy bwlimining etakchi mutaxassisi Mazkur vazifada 2012 yildan buyon faoliyat kwrsatadi.
- Mánzil: Nókis qalası, Ǵárezsizlik kóshesi, 50-jay
- Telefon: 0 (361) 222 26 14
- E-mail: arza@karakalpakstan.uz


text:
Qırım akimiyeti Hıdırlez bayramını qırımtatar halqını bölmek içün qullana, – dep ayttı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov bazar künü, aprel 26-da, aydınlatılğan muracaatında, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
«Milletimizni parçalamaq, küreş meydanlarından uzaqlaştırmaq içün, yapqan ve yapacaq cinayetlerni dünyadan saqlamaq içün Qırımdaki işğalciler ya da okkupantlar mayıs 3-te tantanalı şekilde Hıdırlez bayramınıñ keçirilmesini ilân ettiler ve buña azırlanalar. Bu aynecilikniñ manasını epiñiz yahşı añlaysıñız. Yazıqlar olsun, bu yapqan cinayetlerinde işğalciler aramızdan kendilerine oşağan bazı semetdeşlerimizni qullanalar», – dep ayttı Çubarov.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi bildire ki, qırımlılar Qırımnı işğal etken «namussızlarğa bu pis oyunlarğa qoşmağa» fursatlar bermemek kerek.
Milletimizni parçalamaq, küreş meydanlarından uzaqlaştırmaq içün, yapqan ve yapacaq cinayetlerni dünyadan saqlamaq içün Qırımdaki işğalciler ya da okkupantlar mayıs 3-te tantanalı şekilde Hıdırlez bayramınıñ keçirilmesini ilân ettiler ve buña azırlanalarRefat Çubarov
«Epimiz kendimizge açıqtan cevap bereyik: qırımtatar gençleri qaçırılğan zamanda ve olardan bazıları öldürilgende, sayğılı liderimiz Mustafa ağamız ve onıñnen beraber Meclis reisi ve arqadaşlarımız İsmet Yüksel, Sinaver Kadırov vatanda yaşaması yasaqlağanda, Ahtem Çiygoz ve Ali Asanov apiste olğanda, ATR kanalımız ve diger milliy medialarımız qapatılğanda, iş adamlarımız er kün basqı altında olğanda, yüzlernen insanlarımız mahkemelerge ve sorğularğa çağırılğanda, bu cinayetçiler tarafından ötkerilecek Hıdırlez bayramına qoşulması olurmı?», – dep qayd etti o.
Refat Çubarov qırımlılarğa muracaat etip, qıyın vaqıtlar «illâ ki keçecegini» hatırladı ve sabırlı ve bir-birine diqqatlı olmağa çağırdı.
O, gençlerge milliy duyğular ve vatanperverlikni daa çoq aşlamaq kerek olğanını hatırlatıp, qırımtatar halqınıñ birligi ve namusını qorçalamağa çağırdı.


text:
«Taraz» qonaq üyi aldınan jac otbacılarğa arnalğan «Şañıraq» alleyacı aşıldı. Qalamızdıñ ajarın aşa tücken bul orınnıñ negizinen Qazaq xandığınıñ 550 jıldığına oray paydalanwğa berilgeni barşağa mälim. Degenmen, onı alleyağa aynaldırwdıñ cırın şaranıñ aşılw caltanatında bildik. – Otbacılıq qatınactardı, moraldıq-étïkalıq jäne rwxanï-adamgerşilik qundılıqtardı nığaytwdıñ 2015-2020 jıldarğa arnalğan jalpıulttıq ic-şaralar jocparında oblıctıq, qalalıq eldi mekenderde «Otbacı alleyacın» qurw tapcırılğan bolatın. Bul – ...Read More »
Älewmet
Eñbegine el cüycingen «Cüyin»
Abay awılındağı ağayındı tört azamattıñ tındırımdı tirlikterin körgende, eñ birinşi «Törtew tügel bolca – töbedegi keledi» degen babalar naqılı oyğa oraldı. Ağayındı Qoqan, Muqan, Wälïxan jäne Älïxannıñ anaları Cüyinniñ atınan qurğan şarwaşılıqtarı büginde awıldactarınıñ baq-qutına aynalıp, el-jurttı cüycintip otır. Qazirgi tañda şarwaşılıqtıñ üy irgecindegi mal bordaqılaw alañdarında 100-ge jwıq jılqı, 80-ge tarta buqa, 200 qoy bordaqılanıp, qoñdı mal arıcı – ...Read More »
Elimizde avtokölikti endi bir cağat işinde tirkewge boladı
Mamandandırılğan XQKO-larda kölik quraldarın tirkew merzimi qıcqartıldı, — dep xabarlaydı Tengrinews.kz tilşici «Azamattarğa arnalğan ükimet» AQ» memlekettik korporacïyacınıñ bacpacöz qızmetine cilteme jacap. «Azamattarğa arnalğan ükimet» memlekettik korporacïyacı mamandandırılğan XQKO-da avtokölikti bir cağat işinde tirkewge (burın 2 cağattan köp waqıt ketetin) mümkindik beretin pïlottıq jobanı icke qoctı. Waqıttı qıcqartw mamandandırılğan XQKO ïncpektorları QR IIM Äkimşilik polïcïyacı komïteti men QR Qarjı mïnïctrliginiñ aqparattıq jüyelerine ...Read More »
«Acıl qazına» – jaña balabaqşa
Actana küni merekeci Taraz turğındarı üşin jağımdı jañalığın ala keldi. Öytkeni, endi 1 jactan 6 jacqa deyingi balabaqşa kezeginde turğan 150 bala jañadan aşılğan ocı balabaqşada tärbïelenetin boladı. Oblıc ortalığındağı mektepke deyingi mekemelerdiñ qatarın tolıqtırğan «Acıl qazına» balabaqşacın aşıp bergen käcipker Botagöz Äbdirayımova ekenin ayta ketw kerek. Qala äkiminiñ orınbacarı Jaqcılıq Caparälïevtiñ aytwınşa, burın bul nıcan talay jıl qala körkine ...Read More »
Oraza aytta jaña meşit aşıldı
Aca awılında jaña meşit aşıldı. Munda bir mezgilde 500 kici namazğa turadı. Meşit qurılıcınıñ jüzege acwına «Accanbïl» qayırımdılıq qorınıñ törağacı Caïd Bayumï mırza erekşe atcalıcıptı. Conday-aq, birqatar käcipker azamattar demewşilik jacağan.Read More »
QIZIL ALAÑDAĞI… KÏIZ ÜY
Mäckewdegi ataqtı Qızıl alañğa tigilgen xalqımızdıñ kïiz üyin ïnternet arqılı körip, bir qwanıp qaldıq. Cöytcek, bul qurmet «Jibek jolı – 2016» rallïin ötkizwge baylanıctı uyımdactırılıptı. Keşe, yağnï 8 şilde küni rallïşiler jarıctı bactap ketti. Olar «Recey – Qazaqctan – Qıtay» bağıttarı boyınşa 9000 şaqırım joldı bacıp ötip, 16 künnen keyin Beyjiñde märege jetpek. Jol tañdamaytın «temir tulparlarına» cenim artqan olar ...Read More »
Acqaqtay ber, Actana!
Actana künine oray Taraz qalacında türli merekelik şaralar uyımdactırıldı. Äcirece, Turar Rıcqulov atındağı cayabaqta ötken «Acqaqtay ber, Actana!» attı merekelik koncertti tamaşalawğa kelgen tarazdıqtardıñ qaracı qalıñ boldı.Read More »
Actanamen maqtanamız
Actana qalacı Mäñgilik Eldiñ eñ körikti şaharınıñ birine aynaldı. Qıcqa merzim işinde adam tanımactay özgerdi. Zamanawï ülgidegi jaña ğïmarattar boy köterdi. Ortalıq alañdağı «Bäyterek», «Xan şatır», «Beybitşilik jäne kelicim carayı», jañadan «Opera jäne balet teatrı» tağı bacqa nebir joğarı oqw orındarı calınıp, tüzw de cäwletti köşeler boy tüzedi. Xalıq demalatın jacıl alañdar, ulttıq ülgidegi jaña turğın üyler köptep calınwda. Onıñ ...Read More »
Qazaqtı Älemge paş etken Actana
Darïya QOJAMJAROVA, Taraz memlekettik pedagogïkalıq ïnctïtwtınıñ rektorı, QR UĞA korrecpondent-müşeci, tarïx ğılımdarınıñ doktorı, profeccor. Töl tarïxımızdıñ tuñğïığına üñiler bolcaq, ocıdan 13 ğacır burın babalarımız «Elim bar jurt edim ğoy – elim qayda, Törim bar jurt edim ğoy – törim qayda?» dep aytıp ketken eken. Waqıt ötti. Zaman özgerdi. Can ğacır boyı qatañ rejim qaharına minip, qazaqqa qıl burawın qanşa küşeytkenimen ...Read More »
Güldara awılğa balabaqşa calıp berdi
Actana küni merekeci qarcañında öñirimizdegi mektepke deyingi mekemeler qatarı tağı bir balabaqşamen tolıqtı. Boy kötergen jekemenşik «Nur Älim» balabaqşacı Qaroy awıldıq okrwginiñ turğındarı üşin tamaşa tartw boldı. Endi 1 jactan 6 jacqa deyingi 280 balğın mektepke deyingi tärbïemen qamtıladı. Jaña balabaqşanıñ aşılw caltanatına oblıc äkimi Kärim Kökirekbaev qatıcıp, balğındar men ata-analardıñ qwanışına ortaqtactı. Eldi mekenderdegi älewmettik mäcelelerdiñ şeşimin tabwına Elbacınıñ ...Read More »


text:
Bunı Qırım musulmanları diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
Cuma namazından soñ Qırım musulmanları «Allahqa dua etip, Sürgünlik qurbanlarına sıñırsız rahmetini eylemege rica etecekler».
Qırımda, mayıs 16-dan başlap, Qırımtatarlarnıñ sürgünliginiñ 70 yıllığına bağışlanğan matem tedbirler keçirilecek. Mecliste qayd etkenleri kibi, bu sene tariklerniñ ögüni almaq içün, Aqmescitniñ merkeziy meydanında mayıs 18 künü matem mitingde yalıñız qırımtatar milliy bayraqları köterilecektir, Ukraina ve Rusiye timsalleri olmaycaq.
Qırım «içki işler nazirliginde» matem tedbiriniñ iştirakçilerine metallodetektorlardan keçmege kerek olğanını qayd eteler.


text:
Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsleri Teymur ve Üzeir Abdullayevler, Ayder Saledinov, Rustem İsmailov ve Emil Cemadenov Aqmescit SİZOsında avuştırılğan Rusiyeniñ Krasnodarında buluna, dep bildirdi dekabrniñ 8-nde rusiyeli jurnalist Anton Naumlük.
«Dekabrniñ 14-nde Şimaliy-Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesinde esnasları başlaycaq», – dep yazdı Naumlük Facebook saifesinde.
Onıñ aytqanına köre, Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» eki mabüsi Arsen Cepparov ve Refat Alimov Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerinden Aqmescitke avuştırıldı.
Qırımlı advokat Edem Semedlâyevniñ Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, al-azırda jurnalistniñ aytqanlarını isbatlaycaq malümat yoq.
«Şimdilik tek öşek bar. «Aqmescit beşiniñ» çıqqanı zaten belli. Olar şimdi qayda, tasdıqlanğan bir malümat yoq. Kelip çıqtılarmı yoqmı bilmeyim. Bazarertesi künü SİZOğa baracam, bilecekmiz», – dedi Semedlâyev.
Dekabrniñ 6-nda belli oldı ki, Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsleri Teymur ve Üzeir Abdullayevler, Ayder Saledinov, Rustem İsmailov ve Emil Cemadenov Rusiyeniñ Rostov-na-Donu SİZOsına avuştırıldı.
2016 senesi oktâbrniñ 12-sinde Qırımda beş musulman qorantasınıñ evleri tintildi. Tintüvler neticesinde Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenlerinde qabaatlanğan beş qırımtatar: Rustem İsmailov, Uzeir Abdullayev, Teymur Abdullayev, Emil Cemadenov ve Ayder Saledinov tevqif etilgen edi.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Reşat Ametovnıñ tul qadını, ömür arqadaşınıñ esir etken adamları tañılğanına baqmadan öldürüvini taqiq etmegenleri aqqında bildirmekte.
Bu aqta o, Qırım.Aqiqat radiosınıñ yayınında haber etti.
Onıñ malümatlarına köre, Qırımda cinaiy iş ğayrıdan taqiq etile, amma yañı neticeler yoq.
«Menimce, olar (Qırım uquq qoruyıcıları) köz boyamaq içün areketler yaptı. Kerçekte, elbette ki, bir şey yoq. Olar er şeyni red eteler. Biz olarğa: araba nomerası, adamlar, betler körüne. Olar da: yoq, - dep aytalar. Cinaiy iş ğayrıdan baqılıp başladı, amma şimdi iç bir şey belli degil», - dep ayttı Zarina Ametova.
Programmanıñ başqa musafiri - Qırım Cumhuriyetiniñ Ukraina Baş Prokuraturasınıñ prokurorı muavini Petro Kovalenko bildirgeni kibi, Reşat Ametovnıñ öldürüvi esasiy Ukrainada da taqiq etilmekte. O, bu işte rast kelgen qıyınlıqlar aqqında tarif etti.
«Rusiye tarafından işğal etilgen yarımadada birinci nevbetteki ve başqa taqiq areketlerini yapmağa qıyın ola. Bu sebepten ne maddiy delillerge, ne de cinayet yapılğan yerini baqmağa irişim yoqtır», - dep ayttı o.
2014 senesiniñ mart 3 künü, Reşat Ametovnı tutıp esir ettiler. Mart 15 - nde Ametovnıñ cesedi bir çoq qıynav izleri ile Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonınıñ dağında tapıldı.
Moskva nezareti astında bulunğan Qırım akimiyeti, qırımtatar faaliniñ öldürüvinen bağlı işiniñ açılması içün mukâfat vade etken edi. Amma faalniñ qatiyi bu künge qadar tapılmadı.
Kiyevde mart 16 künü Reşat Ametovnıñ añına sessiz fleşmob ötkerilecek.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Yaponiya säyäxätlärneñ kontrolen arttırdı
Yaponiya yaña tör koronavirusnıñ (“Kovid-19”nıñ) yaña ştammnarı bilgelängän Hindstan, Peru häm Amerika Quşma Ştatlarınıñ qayber ştatlarınnan kilgän yulçılarğa qarata kontrollären arttırdı
İldä “Kovid-19”nıñ yaña variantları xasil bulğan illärgä häm töbäklärgä qarata kürelgän yaña çaralar qısalarında test häm karantin şartları yañartıldı.
Monıñ nigezendä Amerika Quşma Ştatlarınıñ Tennessee, Florida, Michigan häm Minnesota ştatları belän Hindstannan häm Perudan kilgän yulçılar êlegräk bilgelängän urınnarda karantinğa alınaçaq.
1nçe mayda ğamälgä keräçäk ...
-
-
-
03.10.2022
-
03.10.2022
-
03.10.2022


text:
İslam dini
Ïslam (arab.: إسلام) — älemdik monoteïsttik-ïbrahïmdik din. Xrïstïandıqtan keýin dünïyedegi eñ köp taralğan din bolıp tabıladı. «Ïslam» sözi «beýbitşilik», (Allahtıñ zañdarına) «moýınsınw, bağınw» bolıp tabıladı. Al şarïğat termïnologïyasında ïslam — tolıq moýınsınw, Allahtıñ aldında parızdardı orındaw, odan basqa qudaýlarğa tabınbaw bolıp esepteledi. Ïslam dinin ustanwşı jan musılman dep ataladı. Musılmandardıñ negizgi dinï kitabı Quran Kärim (arab.: القرآن الكريم) — klassïkalıq ädebï arab tilinde (arab.: الفصحى) Allah tarapınan tüsirilgen. Ïslamdıq közqaras boýınşa, jaratwşı Allah ärdaýım adamzat balasın twra jolğa salıp turw üşin är türli paýğambarlar jiberip otırğan. Olardıñ işinde Ïbrahïm (Avraam), Musa (Moïseý), Ïsa (Ïïsws) t.b. bar. Musılmandardıñ senimi boýınşa eñ soñğı paýğambar ol Allahtıñ elşisi Muxammed bolıp sanaladı.
Ïslamnıñ negizderi[redaktorlaw | derekti jańalaw]
Ïmam Mwslïm xadïster jïnağında Omar ïbn äl-Xattabtan jetken xadïste Muxammed paýğambar Ïslamnıñ üş märtebesin aýtıp, olardıñ negizderin ataýdı.
Ïman[redaktorlaw | derekti jańalaw]
Ïman (arab.: الإيمان) — musılmandıqtıñ eñ ülken därejesi. Ïman altı negizden quralıp, köbinese adamnıñ işki qasïyetterin retteýdi: Allahqa ïman keltirw Periştelerge ïman keltirw Qasïyetti kitaptarğa (Quran, İnjil, Täwrat, Zabwr) ïman keltirw Paýğambarlarğa ïman keltirw Aqıret künine ïman keltirw Tağdır men qazağa ïman keltirw Ïman sözi - arab tilindegi «ä-mä-nä (arab.: آمن)» etistiginen şığıp, ïfğal (arab.: إفعال) babında qoldanılğan masdar (arab.: مصدر — tübir söz) bolıp sanaladı. Al jalpı ïman uğımı — bir adamnıñ söýlegen sözin qwattaw, aýtqanın qabıl etw, şın köñilimen qabıl etw, kümänğa jol bermesten naqtı, jürekpen, şın ıqılaspen senw degen mağınalardı beredi. Ïman etken kisi «mwmïn (arab.: مؤمن)», ïman etilgen närselerge de «mwmïnwn bï… (arab.: مؤمن بـ)» deýdi.
Allahqa senw[redaktorlaw | derekti jańalaw]
Alláh (arab.: الله) — «läfz äl-djälälä» (ulıqtıq sözi), bir ğana qudaý bar ekenin bildiretin arab sözi. «Allah» sözi keýbir ğalımdardıñ paýımdawınşa arabtıñ «ïläh (qudaý)» sözine «ال» artïklin jalğaw arqılı paýda bolğan. Bul esim Allahtıñ eñ äwelgisi jäne eñ ulısı sanaladı. «Allah» esimin tek qana Allahqa qoldanwğa boladı. Ädettegide «Allah» sözimen qosa «Tağala» nemese «Swbxanahw wä Tağala» degen onıñ ulıqtığın bildiretin sözder qoldanıladı.
Musılmandardıñ senimi boýınşa, Allah - bükil älemniñ jaratwşısı jäne bïlewşisi. Allahtan basqa eşkim bundaý küş ïyesi emes. Allahtıñ bolwı ğalam üşin öte kerek närse, onıñ joqtığı mümkin emes. Allahqa teñ eşkim joq, jäne bunı dinine qaramastan adamzattıñ köpşiligi moýındaýdı. Allah söziniñ zor mañızı bar. Barlıq öte jaqsı attar jäne sïpattardıñ ïyesi, ol jalğız. Allah mäñgi, ol twılmağan jäne twmaýdı da. Onıñ oýına adamnıñ aqılımen jetw mümkin emes. Biraqta Onı Quranda jazılğan, Sünnetten jetken sïpattarmen sïpattawğa boladı. Allahtıñ Jaratwşı, barlığın baqılawşı ekenine Quran Kärimdegi mına ayattar dälel boladı: «Eý, Adam balası, senderdi bir adamnan jaratıp, oğan onıñ özinen jubaýın jaratqan, jäne olardan köptegen er adamdar men äýel adamdardı taratqan Allahtan qorqıñdar! Onıñ atımen bir-biriñnen suraýtın Allahtan qorqıñdar jäne twıstıq qarım-qatınastı buzwdan qorqıñdar. Şın mäninde Allah senderdi baqılawşı» (Nïsa süresi, 1-şi ayat)
Allahtıñ tawxïdi (birqudaýşılıq) mınadaý bölikterden quralğan: Allahtıñ bükil älemniñ Jaratwşısı, Rïzıqtandırwşısı jäne Basqarwşısı ekenine, öltiretin de, tiriltetin de tek qana Allah ekenine, qïındıqta kömektesip, duğa-tilekti orındaýtın tek qana Allah ekenine, Odan basqanıñ bul isterge küşi men qudireti jetpeýtinine senw; Barlıq qulşılıqtı tek qana Allahqa arnaw; öz-öziñdi tömen sanaw, bağınıştılıq, maxabbat, ïilw jäne säjde etw, qurban şalw men ant işwdi eşbir serigi joq Allahqa arnaw; Allah Tağalanıñ Kitabında jäne Paýğambarınıñ Sünnetinde kelgen esim-sïpattarın moýındap, Onı barlıq kemşilik atawlıdan, jaratılıstarğa uqsawdan päktew;
Allah söziniñ ïslam şarïğatındağı tüsindirmeci[redaktorlaw | derekti jańalaw]
«Allah» sözi Allah Tağalanıñ barlıq körkem esimderin jïnaqtawşı esim. Arabtar bul sözben qulşılıq etiletindi, yağnï sol qulşılıqqa laýıqtını ataýdı. Quranda aýtılğan: «Ol aspanda da, jerde de Qudaý. Ol Xïkmet Ïyesi, Bilwşi.» (Zwxrwf süresi, 84-şi ayat)
Yağnï jerde de, aspanda da oğan qulşılıq qılınadı. «Allah» söziniñ mağınası: Jaratılıstar maxabbatpen, ulıqtawmen jäne bağınıştılqpen qulşılıq qılatın Qudaý. Barlıq körkem sïpattar jïnalğan Qudaý, Kämil, Ulıq jäne Körkem. Barlıq jaratılıstardı bilimimen qamtığan Bilwşi, küşinen eşteñe aýra almaýtın Qudiretti[6].
Allahqa serik qosw (şïrk)[redaktorlaw | derekti jańalaw]
Arab tilinde «şïrk» (arab.: شِرْكٌ) sözi «eki zattı teñ qılw» degen mağına beredi. Al şarïğatta bul termïnniñ jalpı jäne jalqı mağınası bar: Şïrktiñ jalpı mağınası: Allahtıñ jeke özine tän bolğan sïpatın nemese aýırmaşılığın basqağa telw. Bundaý şïrktiñ üş türi boladı: Birewdi Allahtıñ jaratwşılıq-rabbılıq sïpatına teñew, nemese osı sïpattarmen Allahtan basqanı sïpattaw; Tek Allahqa ğana tïyesili bolğan esim-sïpattardı basqa birew de ïyelenedi dep eseptew; Allah Tağalağa qulşılıqta serik qosw, yağnï qulşılıqtıñ kez-kelgen türin Allahtan basqağa arnaw[7]; Şïrktiñ jalqı mağınası dep Allahtan basqadan Oğan duğa etkendeý duğa qılw, Odan qalaý şapağat tileseñ solaý şapağat tilew, Oğan qalaý ümit etseñ solaý ümit etw, Onı qalaý jaqsı körseñ basqanı solaý jaqsı körw. Quran men Sünnette şïrk twralı aýtılsa negizinen osı tüsiniledi[7]. Basqa jağınan alsaq şïrk eki türge bölinedi: ülken jäne kişi şïrk. Ülken şïrk (arab.: الشرك الأكبر) dep Allahtan basqağa qulşılıq etw, basqanı Allahqa teñewdi ataýdı. Ülken şïrk adamdı Ïslamnan şığarıp, onıñ tozaqta zaptalwına sebep boladı; Kişi şïrk (arab.: الشرك الأصغر) dep ülken şïrkke aparatın isterdi nemese Quran men Sünnette «şïrk» dep atalğan, biraq därejesi ülken şïrkke jetpeýtin närselerdi ataýdı[8]. Ïslamï senim (aqïda) boýınşa Allahqa serik qoswdıñ zardabı öte awır, tipti sol şïrkte qaýtıs bolğan adam mäñgi-baqï tozaqta qaladı dep eseptelinedi. Allah aýtadı: «Şın mäninde Allah Oğan serik qosqandı keşirmeýdi, odan basqasınıñ (nemese: odan kişiniñ) barlığın keşiredi, eger qalasa» (Nïsa süresi, 48-şi ayat)
Allahtıñ körkem-esimderi[redaktorlaw | derekti jańalaw]
Muxammed paýğambar aýtqan: «Şın mäninde Allahta 99 esim bar — birsiz jüz. Kimde-kim olardı sanap şıqsa jännätqa kiredi» («Saxïx äl-Buxarï»: «Tawxïd kitabı»; «Saxïx Mwslïm»: «Zikir, duğa jäne täwbe babı»; «Mwsnad Axmad»: «Äbw Hwraýradan kelgen esim-sïpat xadïsteri»; «Swnan ät-Tïrmïzï»: «Paýğambardan kelgen duğalar babı»; «Swnan Ïbn Madjah»: «Duğa babı»)
Allahtıñ körkem esimderine senw musılmannıñ janına jäne onıñ Jaratwşığa degen ğïbadatına ülken äser etedi. Allahqa jan-tänimen qulşılıq qılwdağı män-mağınanı tabw — bul äserdiñ bir nätïjesi bolıp tabıladı[7]. Sonımen qatar Allahqa senw, Onıñ esim-sïpattarına senw — adam balasına Allahtan qorqınış sezimin uyalatatın eñ ülken faktorlardıñ biri, sebebi adam Jaratwşısın köbirek tanığan saýın, Odan qorqınışı köbeýe beredi.


text:
Ukraina Tışqı işler nazirligi Frenkistan deputatları eyyetiniñ Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımnı ziyaret etmek planlarına munasebetini bildirdi. Nazirlikniñ beyanatında aytıla ki, böyle bir ziyaret içün eyyet Ukrainadan razılıq almadı.
«Frenkistan parlamentiniñ bir qaç deputatı işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyetini ziyaret etmege niyetlendi, Ukraina Tışqı işler nazirligi bu ziyaret ukrain tarafı ile muzakere etilmegenini qayd ete», – dep aytıla beyanatta.
Ukraina Tışqı işler nazirligi qayd ete ki, «Frenkistan deputatlarınıñ bu ziyareti mesüliyetsiz bir adım, Ukraina mustaqilligine nisbeten sayğısızlıq, Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ qanunsız işğali boyunca Ukraina qanunları ve Frenkistan ve Avropa birliginiñ siyasetini bozuvdır».
Bu sebepten nazirlik çetel vatandaşlarını Ukraina qanunlarına riayet etip, Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen toprağına kiriş ve çıqış qaidelerini köz ögüne almağa çağıra.
«Ukrainada nizam bozulması ile bağlı er vaqiağa seslenecekler. Qanunlarnı bozğanlar Ukraina qanunlarına köre cezalanacaq, şu cümleden Ukrainağa kirişleri yasaq etile bile», – dep aytalar Ukraina Tışqı işler nazirliginde.
Berilgen malümatqa köre, Frenkistannıñ 10 deputatından ibaret eyyet bu afta Qırımğa eki künlik ziyareti ile kele – iyül 23-24 künleri.
Eyyet Yalta ve Aqyarnı ziyaret etip, yerli akimiyet ile körüşecek ola. Qırımğa kelecek olğan eyyet reberi Tyerri Mariani bildirdi ki, bu teşebbüs deputatlarğa ait, Frenkistan ükümetiniñ iç bir alâqası yoq.
Ukraina ve Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve Rusiyeni cezalaylar.
2015 senesi iyün ayından itibaren Qırım ile memuriy sıñırnı keçüv yañı qaideleri çalışa. Böylece, çetel vatandaşları yarımadanı ziyaret etmek içün Ukrainadan izin almaq kerekler.


text:
Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi
Cenübiy şarq Asiya devletleri birligi, CŞADB, ASEAN (inglizce Association of SouthEast Asian Nations, ASEAN [ˈɑːsiɑːn]) - 1967 senesi qurulğan 10 Cenübiy şarq Asiyası devletinden ibaret geosiyasiy ve iqtisadiy devletlerara müessisesi.
CŞAMBnıñ qurulışı[deñiştir | kodunı deñiştir]
CŞAMBnıñ eñ yuqarı teşkilâtı aza devletleriniñ liderler (devlet ve ükümet başları) sammiti sayıla, o, 2000 seneden başlap er yıl ötkerile. Sammit 3 kün devam ete ve regional ortaqlarnen körüşüvler müitinde keçe.
Müessiseniñ kündelük işini ağımdaki baş memleketniñ çetel işleri naziri ile diger memleket iştirakçılarınıñ elçileri terkibinde daimiy komitet idare ete. Daimiy kâtiplik Cakartada yerleşe. Kâtiplikke yolbaşçılıq Baş kâtip yapa.
2008 senesi boş ayında bu vazifede Taylandnıñ sabıq çetel işleri naziri Surin Pitsuvan bulunğan edi.
Birlikniñ işi 29 eyyet ve 122 iş gruppasında olıp keçe. CŞAMBda er yıl 300-den çoq tedbir ve körüşüv keçirile.


text:
Bursa Mustafakemalpaşa Çeviri - Tercüme
Bursa Mustafakemalpaşa tercüme taleplerinize Yeminli Tercüme olarak cevap veriyoruz. Çeviri Bursa Mustafakemalpaşa ihtiyaçlarınız için bir telefon yeterli.
Bursa Mustafakemalpaşa Çeviri Hizmetleri
Bursa Mustafakemalpaşa Yeminli Tercüme, Bursa Mustafakemalpaşa Çeviri, tercüme Bursa Mustafakemalpaşa, yeminli tercüme Bursa Mustafakemalpaşa, Bursa Mustafakemalpaşa yeminli tercüman, Bursa Mustafakemalpaşa İngilizce çeviri, Arapça Bursa Mustafakemalpaşa, Rusça Bursa Mustafakemalpaşa Tercüman, Bursa Mustafakemalpaşa simültane çeviri


text:
Qırım gazetaları Qırımnıñ Cenübiy yalısındaki parklardan birisine paalı biletler aqqında, Sudaqtaki çaqıl karyeri etrafındaki dava aqqında ve taksistniñ insafsız areketi aqqında yaza.
"Qırım aqiqatı" ("Krımskaya pravda") "Oligarhlar içün park" maqalesinde Partenitteki Ayvazovskiy adına parktaki (Qırımnıñ eñ yahşı parklarından sayılğan birisi) inanılmaz yüksek bilet fiyatları aqqında yaza. "Mında foto çeküvler içün acayip meydançıqlar pekitildi, sessiz raatlıq sevgenler içün tena köşeçikler bar, deñiz yalısına çıqmaq mümkün. Ve bütün bular içün şimdi adam başına 1200 ruble tölemek kerek. Orta mevsimde, sentâbrniñ 1-inden 30-ınace, adam başına 800 ruble. Ve oktâbr 1-inden dekabr 31-inece parkqa 600 rublege kirmek mümkün, - qad ete gazeta. - Bu fiyatlar kim içün - ritorik bir sualdir. Amma belli ki, qırımlılar içün degil. Bundan da ğayrı, büyük qorantalarnıñ balaları ve pensionerler içün yapılğan endirimler mısqıl kibi körüne. 10 biñ rublelik pensiyanı alğan bir adam parknı ziyaret etmek içün 600 ruble masraf etip olamı? Elbetteki yoq. Büyük çoq balalı qorantalarda üçten çoq evlât ola. Ana-babasız kezinti içün 1800 rublemi?"
"Qırım telegrafı" ("Krımskiy telegraf") "Karyer qayta" maqalesinde Sudaqtaki dava aqqında yaza. Yerli cemaat Çaqa Taş dağınıñ yanında çaqıl çıqarmaq yañı ıntıluvlarına açuvlandı, amma o yerge eñ yaqın köyniñ adamları iş yerlerni peyda olmasına quvandı. Faaller, çaqıl çıqarması ekologiyağa zarar ketirecek ve Aqmescit memuriyetiniñ mülkiyetinde olğan bala lagerini yoq etecek, dep saya. Qırım Ekologiya Nazirligi, meseleniñ bölge sakinleriniñ faydasına çezilecegini ayttı. Bir qaç kün evel belli oldı ki, Qırım Ham Maden olmağan Şirketi, yañıdan ocaqnıñ inkişafı planarınıñ icrasına qaytmaq niyetindedir ve bu mevzuda artıq yerli sakinlerniñ destegine muracaat ete. Ve aynı zamanda, sualler peyda olmasın dep, bala lageriniñ Aqmescit reberliginen bir kompromiske añlaşmağa tırışa.
"Komsomol aqiqatı. Qırım" ("Komsomolskaya pravda. Krım"), raatlanıcılardan Yaltağace yol içün para alıp, amma olarnı çölde qaldırğan taksi aydavcısı aqqında yazdı. "Mariya ve Oleg ufaq balanen Bel Avuz belinde bir afta raatlandı. Soñra turistler ğarbiy yalıdan cenüpke ketmege istedi ve Yaltağa yol aldılar. Taksi çağırdılar, bütün kerekli şeylerni topladılar, - yaza gazeta. - Yolculıqnıñ başından berli aydavcı qorantadan nege kelgenlerini, mesken ve yürmelerge ne qadar masraf etkenlerini sorap bezdire edi. Tatillerini kapikkece saydı ve toqtamayıp "Ukraina vaqtında yahşıca edi" dep ayta edi, onıñ bütün problemalarında ise tamam Mariya, Oleg ve olarnıñ bir yarım yaşındaki qızları qabaatlı edi. Aydavcınıñ arsız alıp baruvına dayanıp olamağan Mariyanıñ aqayı, şikâyetlerni toqtatmaq ve balağa ava tiymesin dep, konditsionerni yavaşlatmağa rica etti. Taksist bu ricağa qızdı". Bundan soñ aydavcı yol ücretini alıp (4500 ruble). yolcularnı maşnadan çıqardı ve qorantanıñ bütün şeylerini çölge attı. Turistlerni o yerden keçken traktor aydavcısı kördi ve başqa maşnanı çağırttı. "Yahşı ki, böyle adam bar, taksi aydavcısı ise - Qırım içün bir masqaralıqtır, bütün tatilni bozdı", - dedi Mariya.


text:
Büyük Britaniyada London merkezinde qadın öldürüvi ve daa beş kişini yaralama boyunca şeklenilgen aqay kişi yaqalandı.
Elde etilgen malümatqa binaen, bu, 19 yaşındaki Somaliyada doğğan Norvegiya vatandaşı ola.
Politsiyanıñ bildirgenine köre, onıñ radikal olğanını körmedi. Politsiya komissarınıñ yardımcısı Mark Rouliniñ aytqanına binaen, uquq qoruyıcılarnıñ fikrince, ücüm planlaştırılmağan ve qurbanlar tesadufiy oldı.
Ücüm çarşenbe künü aqşam London merkezindeki Rassel-skver meydanında yüz berdi. Ücümci pıçaqnen AQŞ vatandaşı olğan qadınnı yaraladı, soñra o vefat etti. Bunen beraber, Büyük Britaniya, AQŞ, İsrail ve Avstraliya vatandaşları olğan daa beş kişi yaralandı, olardan eki insan daa hastahanede buluna.
London merkezinde ücüm yüz bergen soñ havfsızlıq tedbirleri quvetleştirildi. Şeer yolbaşçısı Sadık Han adamlarnı tınçlıqnı saqlap tutmağa ve muqayt olmağa çağırdı.


text:
İnternette Russia Today telekanalınıñ teşviqat videosına cevap olaraq video rolik peyda oldı: «QırımBizimkidegil ise. Qırım aqqında alternativ ikâye». İşbu video Russia Today kanalınıñ videosı içtimaiy ağlarda peyda olğan bir qaç saattan soñ peyda oldı. Onıñ yapıcıları Qırımda, o yerge Rusiye kelgen soñ, aqiqaten neler olğanını kösterdi.
«Alternativ olmağan ikâye» adlı cevaplı videonıñ temelinde zemaneviy «rusiyeli» Qırımda yüz bergen vaqialar – Kezlevde yerli satıcılarnıñ şikâyetleri ile bazarnıñ yoq etilmesi, politsiya tarafından Aluşta sakinleriniñ sailde qanunsız inşaat boyunca deputatlar ile körüşüviniñ dağıtıluvı, Qırım sakinleriniñ para yetişmemezligi aqqında bildirmeleri kösterile. Bundan da ğayrı, Süriyedeki vaqialar ve o yerde ilk elâk olğan rusiyeli asker aqqında söz yürsetile.
Rusiye telekanalı bundan evel paylaşqan videoğa baqqanda, stsenaristlerniñ planlaştırğanlarına binaen, ukrain Qırımda «Pravıy sektor» ve «Antimaydan» tarafdarları arasında qanlı çatışmalar yüz bergen edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Bayden, Ukrainanıñ etrafında vaziyeti sebebinden milliy telükesizlik şurasını toplaycaq
AQŞ prezidenti Co Bayden, bazar künü, uvut aynıñ 20, Ukrainanıñ etrafında vaziyeti sebebinden milliy telükesizlik şurasınıñ oturışını toplay.
Bunıñ aqqında Beyaz evniñ matbuat hozmeti bildire.
Beyaz evniñ resmiy vekili Cen Psaki tarif etkeni kibi, Bayden, Ukrainanıñ etrafında vaziyetini közetmege devam ete.
Onıñ sözlerine köre, milliy telükesizligi boyunca Baydenniñ taqımı, vaqialarnıñ inkişafı aqqında onı muntazam tarzda haberdar ete.
Tafsilâtlıca oquñız: Putin Ukrainanı ücüm etmege qarar bergen - Bayden
“Milliy telükesizligi boyunca Baydenniñ yardımcısı tasdıq etkeni kibi, Rusiye Ukrainağa ücümini er bir ande başlaybile”, - ilân etti Psaki.
Belli olğanı
- Britaniya TİN başı Liz Trass, RF prezidenti Vladimir Putin, Ğarpnıñ birdemligini yıqmağa ıntıluvında şimdiki buhranını aftalarğa, yoqsa aylarğa bile uzatabilgeni aqqında ihtar etti.
- Maxar amerikalı kompaniya yañı yoldaş resimlerini ptı. Olar Ukraina sınırlarnıñ yanında, işğal etilgen Qırımda ve Belorusiyede Rusiye ordularnıñ çoqlaşuvını tasdıqlaylar.
- AQŞ devlet kâtibi Entoni Blinken, uvut aynıñ 24 Rusiye tışqı işler naziri Sergey Lavrovnen körüşmege planlaştıra. Sebebi, ukrain sıñırlarında be Donbassta vaziyetniñ kerginleşüvi da oldı.
Bizni Telegram’da oquñız


text:
Deñiz arbiy quvetlerniñ yüz yıllığı munasebetinen Ukraina Milliy Bankı hatıra monetasını çıqardı. Bunıñ aqqında UMB matbuat hızmeti haber ete.
Kapikniñ ög tarafında, muessiseniñ bildirgenine köre, Ukrainanıñ kiçik devlet tuğrası, Ukraina Deñiz arbiy quvetlerniñ XX asırnıñ başında qullanğan bayrağı ve dalğalar üstünde arbyi geminiñ çevre sızıqları yerleştirilgen. Ög tarafında vertikal tarzda «Ukraina» yazısı, darp etilgen yılı ve nominal – 10 grivna yazılğan.
Atr tarafında dalğa şekilleri üzerinde «100» yazısı yerleştirilgen. Bunen beraber sıfırlar içinde: yeller güli; 1918 ve 1920 yıllar yazısı ile lengerli «trizub» çızılğan. Resimniñ töpesinde ve aşasında UMB «Ukraina Deñiz arbiy quvetlerniñ yüz yıllığı» yazısını yerleştirgen.
Ukraina DAQ 1918 senesinıñ başında Merkeziy Rada tarafından tesis etilgen edi. O zaman bir sıra arbiy-deñiz qanunları, şu cümleden «Flot aqqında muvaqqat qanun» qabul etilgen edi. Soñra, 1918 senesi aprelniñ 29-nda, Qara deñiz flotunıñ komandanı Sablin, ukain bahriyelilernin isteklerini köz ögüne alıp, Aqyarda ve Qırımda yerleşken bütün gemilerni UNR flotı olaraq ilân etti ve ukrain bayrağını kötermege buyurğan edi.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, Ukraina halq deputatı Refat Çubarovnıñ fikirince, işğal etilgen Qırımda «qırımtatarlarğa qarşı total tarama devam ete».
O, iyünniñ 19-nda Qırımda Qarasuvbazar rayonınıñ Sarı-Su qasabasında eki evde keçirilgen tintüvlerni izaatladı.
«Bugün saba olğan adiselerden soñ, Rusiye işğalcileri Qarasuvbazar rayonında tintüv keçirmege kelgende… Qırımda qırımtatarlarğa qarşı total, kütleviy av başlağanını tanımaq kerek. Qırımtatarlarğa qarşı tarama yapıla. Rusiyeniñ maqsadı – qırımtatarlarnı basıp quvmaqtır», – dedi o Facebooktaki video izaatında.
Qırımdaki müessiseler Sarı-Sudaki tintüvlerni daa izaatlamadı. Qırım.Aqiqat tafsilâtlı malümat almağa tırışa.
İşğalden soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faalleri, Qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


text:
Şımkenttegi Naurız toyınıñ daulı byudjetine qatıstı swraqqa qala äkimi Mwrat Äytenov jauap berdi. Üş ay bwrın memlekettik satıp alu portalındağı resmi..
Resey sırtqı ister ministrliginiñ Sankt-Peterburgta ötkizgen ekononikalıq forumında Azat Europa/Azattıq radiosınıñ orıs qızmeti – Radio Svoboda media ..
Memlekettik satıp alu portalındağı derekterdi negizge alğan jurnalister men belsendi azamattar 2 ay bwrın änşi Säken Mayğaziev basqaratın Şımkent qala..
Bügin, 21 mamırda qazaqstandıq tanımal akter Farhat Äbdirayımov qaytıs boldı. Bwl aqparattı "Qazaqfil'm" kinostudiyası habarladı. Kinostudiyasınıñ mäl..
Jwma, 14 mamır OrtKom alañında halıqqa esep berip kezdesu ötkizgen mädeniet jäne sport ministri Aqtotı Rayımqwlova tilşiniñ qoyğan saualına orınbasarı..


text:
Energetika ministri Bolat Aqşolaqov Qazaqstan Reseydi aynalıp ötetin Baku – Tbilisi – Jeyhan mwnay qwbırı arqılı 1,5 mln tonna mwnay eksporttaudı josparlap otır degen aqparattı joqqa şığardı. Ministr bwl sözin 12 tamızda keşke Atıraudağı brifing kezinde ayttı, dep jazdı Ortalıq Aziya jañalıqtar qızmeti.
Jwma küni kündiz Reuters agenttigi wlttıq "QazMwnayGaz" kompaniyası küzden bastap Baku arqılı Jerorta teñizindegi Jeyhan portına täuligine 30 mıñ barrel' mwnay jiberip otıru üşin Äzerbayjannıñ memlekettik SOCAR kompaniyasımen kelissöz jürgizip jatqanın habarlağan.
Agenttiktiñ habarlauınşa, Qazaqstan 2023 jılı Äzerbayjannıñ özge qwbırı arqılı Gruziyanıñ Qara teñizindegi Supsa portına 3,5 mln tonna mwnay eksporttaudı da josparlap otır.
"Men de sol jañalıqtı oqıdım. (Baku – Tbilisi – Jeyhan qwbırı arqılı) mwnay tasımaldau jaylı qanday da bir kelisimge qol qoyamız dep oylamaymın. Mwnday mäseleler wlttıq kompaniyalar deñgeyinde qaraladı, tehnikalıq jağı talqılanadı. Sebebi osınday mindet twr. Biraq [jañalıqta] aytılğanday kelisimge qol qoyu, qırküyekten bastap mwnay tieu jaylı äñgime bolıp otırğan joq" dedi Bolat Aqşolaqov.
Ol sonımen birge Reuters aytqan Äzerbayjan arqılı tasımaldanadı dep aytılğan mwnay kölemi aytarlıqtay köp emes ekenin de jetkizdi.
"Bwl bizdiñ eksport bağıtı mäselesin şeşuge kömektese aladı dep sanaudıñ özi külkili. Birinşiden, ol bizdi qwtqara almaydı, ömirimizdi jeñildetpeydi, ekinşiden ministrlikte mwnday kelisimge qol qoyu jospar joq" dedi ministr.
Jwma küni "Qazmwnaygazdıñ" baspasöz qızmeti Reuters aqparatın rastağan da joq, teristemegen de edi. SOCAR ministrlikke tüsinikteme beruden bas tartqan.
Aqşolaqov jwma küni jurnalisterge bergen jauabında "bastı maqsat" – Kaspiy qwbır jelisi konsorciumınıñ (KQK) üzdiksiz jwmıs isteuine küş salu. Ol KQK-nı mwnay tasımaldaytın negizgi jäne öte tiimdi bağıt dep atağan.
Qazaqstan mwnayınıñ 80 payızın tasımaldaytın Kaspiy qwbır jelisi konsorciumı jıl basınan beri birneşe ret jwmısın toqtatqan.
Biıl naurızda qwbır konsorciumınıñ Reseydiñ Novorosiysk qalası tübindegi teñiz portında mwnay tasımaldaytın eki qondırğısı isten şığıp, jwmısın işinara toqtatqan. Tek mamırdıñ soñında qalpına kelgeni habarlandı. Resmi tüsindiru boyınşa, oğan teñiz dauılı sebep bolğan. Alayda naurız ayında nemistiñ Handelsblatt basılımı zertteu jariyalap, Resey Qazaqstan mwnayınıñ Europa narığına şığuına qasaqana böget keltirgen degen twjırım jasağan.
Şilde ayında Novorossiysk sotı "ekologiya erejeleriniñ bwzıluına baylanıstı" qwbır jelisiniñ jwmısın 30 künge toqtatqan edi. Keyin apellyaciyalıq instanciya şeşimdi özgertip, konsorciumğa 200 mıñ rubl' köleminde ayıppwl saldı.
Sarapşılar KQK jelisindegi aqaulardı Mäskeudiñ Ukrainadağı soğıstı qoldamağan Nwr-Swltanğa qısımı dep bağalağan.
Kaspiy qwbır jelisi konsorciumınıñ jwmısı toqtatılatını jaylı aqparat şıqqannan keyin 7 şildede Qazaqstan prezidenti Qasım-Jomart Toqaev mwnay tasımaldaudı diversifikaciyalaudı mañızdı mindet dep atağan. Osığan oray ol Transkaspiy bağıtına basımdıq berudi tapsırğan.


text:
Slovakça Türkçe Cümle Çeviri
Slovakça Makine Çevirisi Online Türkçe Tercüme
Slovakça Türkçe Çeviri Klavyeli,Slovakça Paragraf Çeviri, Slovakça Yazıyı Sese Çevirme, Yazılışı Slovakça Okunuşu Türkçe Sesli Telaffuz
Slovakça Türkçe Çeviri Klavyeli,Slovakça Paragraf Çeviri, Slovakça Yazıyı Sese Çevirme, Yazılışı Slovakça Okunuşu Türkçe Sesli Telaffuz
Slovakça Türkçe Metin Çeviri Slovakça Türkçe Web Sayfa Çeviri Slovakça Türkçe Dosya Çeviri Slovakça Türkçe Fotoğraf Çeviri
Çevrilecek metni buraya yazın..
Örnekleri görmek için metni seçin


text:
Xaci I Gäräy
Xaci I Gäräy yä Melek Xaci Gäräy (qırımtatarça I Hacı Geray, ١ خاجى كراى; Melek Hacı Geray, ملک خاجى كراى; 1397-1466) - Qırım xanlığı berençe xanı (1441-1466), bäysez Qırım xanlığına häm Gäräy näselenä nigez saluçı.
ÇığışYзrәpTү
Xaci Gäräy Cuçi ulı Tuqa Timer häm Çıñğızxan näselennän çığa.
1260 yılda Mengu Timer Qırımnı Tuqa Timer ulına idärä itü astına birgän.
TarixYзrәpTү
Xaci Gäräy Böyek Litva kenäzlege Lida şähärendä tuğan.
1428 yılda kenäz Vitovt yärdämendä Xaci Gäräy Qırım Olısın basıp ala.
Şul uq yılda Altın Urda xanı Oluğ Möxämmäd Qırımnı kire qaytara. Näticädä Xaci Gäräy Vitovt yanına qaça.
1431 yılda Xaci Gäräy yaña ğäskärne cıyıp Qırım-Solxat şähären basıp ala häm soñraq Şirin morzası Tägänä bi citäklägän ğäskärne ciñä.
1453 yılda Dnepr yılğasında Altın Urda xanı Säyed I Äxmäd citäklägän ğäskärne ciñä.
1465 yılda Don yılğasında Zur Urda xanı Mäxmüd citäklägän ğäskärne ciñä.
Näticädä Qırım xanlığı Altın Urdadan ayırıla.
Xaci Gäräy xanlıq başqalasın İske Qırım şähärennän Qırıq Yir yä Çufut Qalağa küçerä.
1466 yılda ülgän. Salaçektä (bügenge Baqçasaray) kümelgän.
ÄdäbiätYзrәpTү
- Oлekca ГaйBopoHckий «ПoBeлиTeли дByx MaTepиkoB», ToM 1, KиeB-Бaxчиcapaй, 2007 r. ISBN 978-966-96917-1-2, cT. 13-30


text:
Rusiye vatandaşı 2015 yılbaş gecesi Qırımnıñ eñ yüksek noqtası olğan Roman Qoş dağında ukrain halqına sayğı köstermek içün tiklegen Ukraina devlet bayrağı 2015 senesi yanvar 29 saat 20:32:35 qadar hayriye mezatına çıqarıldı. Bunı bayraqnı tiklegen Aleksandr Poltavskiy Twitterde bildirdi.
«Bayraq 31.12.2014 Kiyev saatine köre saat 23:42 başlap 1.1.2015 saat 0:42 qadar Qırımnıñ eñ yüksek noqtasında bulundı. Belki de, ileride bu Bayraq tam manada qıymetli bir şey olacaq, … Tarih qayda aylanacağını bilmeyim... lâkin şimdi saq ekende ve bayraqnı menden tutıp almağanlarına qadar onı hayriye maqsatlarınen satmaq isteyim...», – aytıla müellifniñ ilânında.
Mezat paraları, faalniñ aytqanına köre, Qırım bala internatlarından birinde qalğan balalar içün tatlı ve meyvalarğa sarf etilecek.
«Kendime bir kapik almaycağımnı vade etem, er şeyni balalarnıñ qollarına berip, İnternette esabat bermege söz berem. Memnün olacam», – aytıla ilânda.
2015 yılbaş gecesi işğal etilgen Qırımnıñ eñ yüksek noqtasında Ukraina bayrağı tiklenildi. Onı Rusiyeli Aleksandr Poltavskiy yerleştirip, videoğa çıqardı ve internette qoydı.


text:
Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqı devamında 45 biñ adam yarımadanı terk etip ketti. Bunı noyabrniñ 18-nde Ukrainanıñ BMT-daki Daimiy temsilcisi Sergiy Kıslıtsâ, BMT Baş Assambleyasınıñ Üçünci komitetinde Qırım ve Aqyar şeerinde insan aqları vaziyeti aqqında qarar leyhasını taqdim etkende bildirdi.
Ukrain diplomatı çıqışı vaqtında “Rusiyeniñ qırımtatar musulmanlarını qorqıtmağa devam etkenine ve işğal etilgen yarımadadaki Ukraina Ortodok Kilsesini aman-aman yoq etkenine” diqat çekti.
“Butün bular bir zamanlar musafirçen ukrain yarımadasınıñ qarnlıq manzarasınıñ yalıñız bir qısmıdır. Artıq 45 biñge yaqın adam Qırımnı terk etti, işğalci devlet ise Jeneva şartnamelerine ve protokollarına baqmadan öz ealisini Qırımğa avuştırmağa devam ete”, – qayd etti Kıslıtsâ.
Şimdilik Rusiye tarafı ukrain diplomatınıñ maruzasındaki malümatına cevap bermedi.
Keçenlerde, BMT BA Üçünci komiteti Qırımda insan aqları bozuvlarını tenqit etken quvetleştirilgen qaranı maqul kördi.
Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba OSCE ve insan aqlarından BMT missiyasını Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımdaki közetüvni quvetleştirmege çağırdı.
İyül ayında BMT insan aqları Yuqarı komissarı Mişel Baçelet Qırımda insan aqları vaziyeti aqqında maruzanı taqdim etip, yarımadada iskenceler ve söz serbestligi sıñırlavı devam etkenini bildirdi.
Rusiye Tış işler naziri Sergey Lavrov, işğal etilgen Qırımda insan aqları bozulğanına dair laflar uydurıla, dep bildirgen edi.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Bu raqamnı Aqmescitte keçirilgen matbuat konferentsiyası devamında Qırım kurort ve turizm «naziri» Yelena Yürçenko bildirdi.
O emindir ki, demir yol ve avtobus alâqasınıñ sıñırlavı turistik aqımına tesir etmez, çünki turistlerniñ çoqusı Rusiyeden ve diger memleketlerden avtonaqliyat ile kelip çıqacaq eken.
Dekabr 27 kününden «Ukrzaliznitsâ» Qırım ile demir yol alâqasını toqtattı ve yarımadağa qatnağan trenlerni lâğu etti. Qırım yönelişi boyunca qatnağan trenler yalıñız Novoalekseyevka ve Hersonğa qadar baracaq. Bunıñ ile Qırımğa halqara seferleri de lâğu etildi: Aqmescit, Keriç-Moskva, Aqyar, Aqmescit, Kezlev-Moskva, Minsk-Aqmescit.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Rusiyeden Qırım yalısı yanında zapt etilgen Ukraina deñizcileri ve gemilerini acele azat etmesini talap ete. Bu aqta o, Kyivde keçirilgen «İnsan aqları beyannamesiniñ 70 yılı: Ukrainanıñ kün tertibi» forumında bildirdi.
«Al-azırda men, prezident olaraq, insan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova, Yuqarı Rada, Ukraina ükümeti bütün dünyanı bu mesele etrafında birleştirip, Ukraina askerleriniñ azat etilmesi içün elimizden kelgenini yapamız», – dedi Poroşenko.
Onıñ qayd etkenine köre, Avropa insan aqları mahkemesi «acele ve müim qararnı» tez çıqardı.
«O, Rusiyeden deñizcilerniñ zapt etilmesi, tutmaq içün olğan uquqiy sebepler, tutulğan yerleri, yaraları, tibbiy yardım kösterilmesine dair malümat bermesini talap etti», – dep ayttı Ukraina prezidenti.
Ukraina Arbiy deñiz quvetleri bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Rusiyeniñ sıñır gemileri Odesa limanından Azaq deñizinde Mariupolge keçken Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ gemilerine qarşı «açıq istilâiy areketler» kerçekleştirdi. Rusiyeniñ «Don» sıñır kateri Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ «Yañı Qapu» reyd buksirine aselet çarptı.
Qırımdaki Rusiye FSB idaresi bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Ukrainağa ait üç arbiy gemi «Rusiyeniñ devlet sıñırından qanunsız» keçip, Keriç boğazı yolunda «telükeli areketler» yaptı.
Daa soñra belli oldı ki, FSB Qara deñizde Ukraina gemilerine qarşı silâ qullandı. Kyivniñ malümatına köre, FSB açqan ateş neticesinde altı Ukraina askeri yaralandı. Rusiye FSBsi Ukraina gemilerine qarşı silâ qullanılğanını tasdıqlap, yaralanğan üç Ukraina deñizcisi aqqında haber etti. Ukraina telükesizlik hızmeti bildirdi ki, gemilerde Ukraina deñizcilerinen beraber Ukraina telükesizlik hızmetiniñ eki hadimi bar edi.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Rusiye FSBsi tarafından zapt etilgen Ukraina deñizcilerini cenk esiri dep tanıdı.
Aqmescit ve Keriç mahkemeleri Keriç hastahanesinde bulunğan 3 yaralanğan askernen beraber 24 Ukraina deñizcisini apiske aldı. Olar 2019 senesi yanvarniñ 25-ne qadar apiste qalacaqlar. Ukraina deñizcileri 6 yılğa azatlıqtan marum qala bile.
Noyabrniñ 29-nda aqşam zapt etilgen Ukraina deñizcileriniñ Aqmescit SİZOsından çıqarılğanı aqqında belli oldı. Advokat Nikolay Polozov bildirdi ki, 21 Ukraina deñiz askeri «Lefortovo» SİZOsında, üç yaralanğan asker ise Moskvadaki «Matrosskaya tişina» SİZOsınıñ lazaretinde buluna.
Noyabrniñ 26-nda Ukraina Yuqarı Radası Keriç boğazında Rusiye arbiyleri tarafından Ukraina gemilerine açılğan ateş sebebinden bir qaç vilâyette cenk vaziyetini ilân etti.
Rusiyeniñ Keriç boğazında yapqanlarını bir sıra Avropa memleketi ve ABD tenqit eteler. NATO, vaziyetni ve Keriç boğazındaki adiselerni diqqatnen közetkenini bildirip, ağır-sabırlı olmağa ve vaziyetniñ daa beterine yol açmamağa çağırdı.


text:
Qırım.Aqiqat muhbiri, ağustos 23-te qırımtatar faaliyetçisi Çapuh Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ nevbetteki oturışuvından evel yaramadı, dep bildire. Bu sebepten mahkeme «Veciye Kaşka işi» figurantları tarafından berilgen apellâtsiyanıñ baqılmasını planlaştırılğan vaqıtta başlap olamadı.
Qırım.Aqiqat muhbiriniñ bildirgenine köre, tahqiqat izolâtorınıñ feldşeri mahkemege Çapuhnıñ oturışuvda iştirak etip olamaycağını tasdiqladı ve diñlemelerni bir saattan soñ başlamaqnı tevsiye etti.
Feldşer mahkemede video alâqa vastasınen: «Şimdiçik oña kirip, arterial basımını teşkerdim. O, onda pek yüksek, o, özüni pek yaramay is ete. Basımı tüşken daqqada (oturışuvda – QA) iştirak ete bilecek, lâkin şimdi bunıñ içün alı yoq», – dedi.
Ağustos 21-de «Veciye Kaşka işi» boyunca qabaatlanğan qırımtatar faaliyetçisi Asan Çapuhta arterial basımı yükseldi. Bu sebepten o, mahkemeniñ oturışuvında iştirak etip olamadı.
2017 senesi noyabr 23-te Aqmescitte Rusiye telükesizlik hadimleri bir gruppa qırımtatarlar – Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini yaqaladılar.
Olarnı, Türkiye vatandaşından aqsız yerde para talap ettiler, dep şübheli tanıdılar. Yaqalanuvları esnasında qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramadı. Daa soñra qadın vefat etti.
Bundan evel, bu işniñ figurantlarında sağlıq ile ciddiy problemalar olğanı bildirilgen edi. Bekir Degermencide sürekli astma bar. Çapuh tahqiqat izolâtorında mikroinsult keçirdi.
İlhaqtan soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqası bar dep şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvlerni teşkil ete.


text:
Dört yıl evel ilhaq etilgen Qırımda hırsızlanğan faal, Bağçasaray rayon meclisiniñ azası Ervin İbragimov 35 yaşını toldurdı, haber etti Facebookta Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov.
"Vaqianıñ obyektiv taqiqatını talap etken ana-babasınıñ ve tuvğanlarınıñ, cemaatnıñ ve advokatlarnıñ ıntıluvları bir neticege ketimedi. Qırımdaki işğalci rusiye akimiyeti Ervin İbragimovnıñ hırsızlanmasınıñ teşkil eticileridir. Biz seni bekleymiz, ürmetli Ervin!", - yazdı Çubarov.
Ervin İbragimov hırsızlanğan soñ Kyivde Rusiyeniñ Ukraina elçihanesi ögünde «Ervin qayda?» muntazam aktsiyaları keçirile.
Bağçasarayda 2016 senesi mayısnıñ 24-nde Dünya qırımtatar kongressi icra komitetiniñ azası, Bağçasaray şeer şurasınıñ sabıq deputatı Ervin İbragimov hırsızlanğan edi. Maşinası orta yolda tapıldı.
Qırımtatar faali Nariman Celâl tutulğanını video nezareti kameraları qayd etti, dep bildirdi. Video uquq qoruyıcı organlarına berildi.
Ğayıp olğan insannıñ babası yarımadanıñ Rusiye prokuraturasına ariza berip, oğlunı qıdırmağa rica etti.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Ervin İbragimovnıñ ğayıp olmasınen bağlı mahkemeden evel tahqiqat keçirmekte.
Qırım ilhaqından soñ yarımadada insanlar, hususan qırımtatarlar, sıq-sıq qaçırılmağa başladı. Rusiye Taqiqat komitetiniñ Qırım idaresi, «yarımadada qırımtatarlarnıñ kütleviy ğayıp olması» qayd etilmey, dep israr ete.


text:
Herson vilâyetiniñ memuriyeti Qırım sıñırında yañı sabit beton bendini işke tüşürdi. Bu aqta aprelniñ 30-da TSN bildirmekte.
Damba bir yıl içinde qurularaq, 35 million grivnağa mal etilgeni qayd etilmekte.
«Birinci basamağı bitti. Devamı - infrastrukturasınıñ meydanğa ketirilmesinen bağlı. Bular yük köterüv donatması, nevbetçi odası, qaravulhaneler demek», - dep ikâye etti Şimaliy-Qırım kanalınıñ baş muendisi Vladimir Oberemok.
«Yañı dambanıñ er zaman suvnı açmağa imkân bergen qapağı bar. Onıñ içün, Qırım Ukrainağa keri qaytqanında Şimaliy-Qırım kanalınıñ daa 300 kilometri suvnen toldurulacaq», - dep ilâve etti o.
Dambanıñ qurulışı bitkeni aqqındaki haber daa evel çıqqan edi.
Daa evel Herson vilâyeti devlet idaresi (VDİ) ziraat ve sanayı siyaseti departamentiniñ müdiri Aleksandr Polivoda, Şimaliy-Qırım kanalınıñ 107-nci kilometrinde sabit damba qurulğan soñ, vilâyetke bağlı suvarılğan topraqlarnıñ umumiy alanı 47 biñ gektarnı teşkil eteceği, Qırım topraqları suvarılmağanı sebebinden de, ziraatçılar işlerini devam etip olamaycaqlarını aytqan edi.
Rusiye Qırımnı istilâ etken soñ, yarımadanı Dnepr özeninen bağlağan ekâne suv yolağı olğan Şimaliy-Qırım kanalından suv berilmesi kesilgen edi.
Dneprden kelgen suv kesilmesi neticesinde suvarıluv vastasınen asralğan Qırım ziraatçılığı çoq zarar körgen edi. Qırımnıñ suvarılğan 140 biñ gektar toprağından yerli suv imkânlar qullanaraq suvarılğan yalıñız 17 biñ gektar topraq qaldı. Artıq pirniç asralmay. Bir yıldan soñ suvarılğan topraq alanı 13,4 biñ gektarğace tüşti.


text:
Kyivdeki Rusiye elçihanesi ögünde «Çezilmegen işlerniñ yumağı» aktsiyası keçirile. Onıñ çerçivesinde faaller Rusiyeden işğal etilgen Qırımda insan qaçıruvlarını taqiq etmesini talap ete. Bunı Qırım.Aqiqat mühbiri haber ete.
Faaller «Ervin qayda?» bannerini asıp qoydı. Böylece, Bağçasaray regional Meclisiniñ azası Ervin İbragimovnıñ qaçırılmasını taqiq etmege talap eteler.
2016 senesi mayısta Bağçasarayda kimligi belli olmağan insanlar Dünya qırımtatar kongressi icra komitetiniñ azası Ervin İbragimovnı qaçırğan edi. Video nezareti kamerası Rusiye yol hızmeti urbasında eki insan İbragimovnıñ maşinasını toqtatıp, onı öz mikroavtobuslarına mindirgenlerini çıqardı. Qırım aq qorçalayıcı gruppası, Ervin İbragimovnı Rusiye akimiyeti ya da olarnıñ kontrolinde olğan taqımlar qaçırdı, dep tahmin ete.
Rusiye Taqiqat komitetiniñ Qırım idaresi qaçıruv aqqında cinaiy iş açqan edi. Faqat bugünge qadar Ervinniñ bulunğan yeri aqqında bir malümat yoq.
Qırım ilhaqından soñ yarımadada insanlar, hususan qırımtatarlar, sıq-sıq qaçırılmağa başladı. Rusiye Taqiqat komitetiniñ Qırım idaresi, «yarımadada qırımtatarlarnıñ kütleviy ğayıp olması» qayd etilmey, dep israr ete.
Faallerniñ malümatına köre, Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ 44 qırımlı ğayıp oldı, 15 kişi alâ daa tapılmadı.


text:
Rusiyege qoltutqan boyevikler Donetsk vilâyetinde Avdeyevka şeerine ateş açtılar.
Donetsk vilâyetinde İçki işler nazirliginiñ vilâyet idaresiniñ yolbaşçısı Vâçeslav Abroski Facebook saifesinde bildirdi ki, cumaertesi künü, fevral 21-de, boyevikler Avdeyevkanıñ İndustrialnıy rayonında «Brevno» qavehanesine ateş açtılar. Neticede üç insan elâk oldı.
Malümat ögrenile. Vaqia yerinde Avdeyevka şeer militsiyasınıñ taqiqat-operativ gruppası çalışmaqta.
Hatırlatamız, cumaertesi künü, fevral 21-de, Kiyevdeki brifingde ATO matbuat kâtibi Andriy Lısenko bildirdi ki, Mariupol tarafında boyevikler cenk tehnikasını toplaylar.


text:
Qırım adliyecisi Cemil Temişev mayıs 6-da Aqmescit rayonınıñ Molodöjnoye köyünde rusiyeli uquq qoruyıcılar yapqan areketlerine mahkemede itiraz bildirmege teklif etti. Bu aqta adliyeci Facebook saifesinde yazdı.
«Bugün Molodöjnoye köyünde yaqalanğanlarğa muracaat etem. Uquq qoruyıcılarnıñ areketlerine mahkemede itiraz bildirmege azır olğanlar bar ise, maña şahsiy mesaj yazıñız», – yazdı Temişev.
Qırım.Aqiqatqa bergen izaatta Cemil Temişev şimdilik rusiyeli uquq qoruyıcı müessiseleri temsilcilerine qarşı mahkemege muracaat etmege istegenler yoq olğanını bildirdi.
Cemil Temişev Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyeti Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım territoiyasında yasaq etilmesi davası boyunca imaye tarafında adliyeci vazifesini eda etti.
Mayıs 6-da cuma namazından soñ Molodöjnoye köy camisinde 50-den ziyade silâlı insan musulmanlarnı yaqaladı. Resmiy sebep – vesiqalarnıñ teşkerilmesi. Uquq qoruyıcılarnıñ malümatına binaen, tahminen 100 adam yaqalandı.
Qırım ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresinde (QMDİ) Qırım musulmanlarına şahıs şeadetnamelerini yanında taşımağa tevsiye ettiler.
Yüz bergen vaqia boyunca Qırımnıñ rusiyeli uquq qoruyıcı müessiseleriniñ resmiy izaatları yoq.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ qırımtatarlarnıñ evlerinde, camilerde pek çoq tintüvler keçirilip başladı, bunı Meclis ve uquq qoruyıcılar qayd ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Rusiye içinde seferleri boyunca hızmet etken Aqmescit ava limanı üç millioncı yolcunı qabul etti. Bu aqta şirketniñ matbuat hızmetinde bildireler.
«Yubiley yolcu Tuzovskaya Natalya oldı, o Pegas fly avia şirketiniñ seferinen keldi... Natalyağa «Pegas fly» şirketi ve Aqmescit ava limanından hatıra ediyeleri taqdim etildi, bundan da ğayrı, oña ava limanı biznes zalında bedava hızmetler almaq içün sertifikat berildi», – dep aytıla beyanatta.
Ava limanında qayd eteler ki, uçaq seferleriniñ sayısı ziyadeleşkeni «yolcularnıñ sayısı artqanına bağlıdır». Böyle etip, müessiseniñ malümatına köre, 2014 senesi aynı müddet devamında (yanvar 1-den avgust 8-ge qadar) 1 305 789 yolcu, 2015 senesi ise 2 867 486 yolcu qabul etildi.
İşğal etilgen Qırımda seferlerniñ keçiktirilmesi iyül 18-de başlandı, o vaqıt «VİM AVİA» şirketiniñ yolcuları Aqmescit ava limanında bir künden ziyade seferni bekledi. Bunı tehnikiy meselelernen añlatqan ediler. Privoljskaya naqliye prokuraturasında bildirdiler ki, «VİM AVİA» şirketine qarşı daimiy ve çarter ava seferleriniñ kütleviy şekilde keçiktirilmesi içün memuriy uquq bozuvı aqqında iş açıldı.
2014 senesi mart ayında yarımada Rusiye tarafından işğal etilgen soñ, Qırım ava limanları Ukraina ükümetiniñ qararınen qapatıldı. O yerge ve o yerden er angi uçuşlar Ukraina qanunlarını ve halqara qaidelerni boza, bunıñ içün ava şirketleri Ukraina ve İKAO tarafından halqara sanktsiyalarğa oğray bile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımtatar halqı Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlânıñ evinde tintüv "qırımtatarlarnı qorqutmaq içün aselet yapıldı". Bunı Qırım.Aqiqatqa Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov ayttı.
"Zair Smedlâ qırımtatar Milliy areketiniñ faal iştirakçilerinden biridir. O Qırımtatar halqı Milily qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisidir. O pek namuslı, cesür adamdır. Soñki 8 yılda Qırımda yüz bergen vaqialarğa daima adekvat qıymet kese edi. Qırımtatarlar arasında büyük ürmetke saiptir. Onıñ tutulması - aselet qırımtatarlarnı qorqutmaq içün yapıldı, çünki Zair Smedlâ işğal etilgen Qırımda qırımtatar müitinden ğayet körümli sımadır", - dedi Çubarov.
Qırımda Rusiye quvetçileri Qurman rayonında Qırımtatar halqı Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlânıñ evinde tintüv keçirdiler. Zair Smedlânıñ qızı Dinaranıñ bildirgenine köre, babasını yaqalağanlar ve Rusiye polisiniñ yerli bölügine alıp ketkenler. Zqalav sebepleri şimdilik belli degil.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: rukrymr.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi Tbiliside suv taşqını sebebinden elâk olğan insanlarnıñ tuvğanlarına taziyelerini bildirdi.
Bu aqta Meclis matbuat hızmeti bildire.
«Tabiat felâketi neticesinde olğan telefler sebebinden gürci halqına öz taziyelerimizni bildiremiz. Zarar körgenlerge şifa tileymiz. Gürcistan halqara toplulıqnıñ yardımı ile felâket neticelerini yoq etecegine inanamız», – denile beyanatta.
Tbiliside cumaertesi suv taşqınından 13 insan elâk oldı, ondan ziyade – ğayıp oldı. Gürcistanda iyün 15 künü matem künü olaraq ilân etilgen.


text:
Ukrain yırcısı Jamalanıñ «Eurovision-2016» yarışında iştirak etmesi Avropanı Qırımnıñ tamır halqı ile tanış etecek eñ yahşı bağ kampaniyası ola, dep ayttı Ukraina haber siyaseti naziriniñ Qırım meselelerinden mesleatçısı Emine Ceppar.
Bunı Ceppar Ukraina Haber siyaseti nazirligi teşkil etken Jamalanıñ çetel jurnalistleri ile körüşüvinde bildirdi, dep haber ete nazirlikniñ matbuat hızmeti.
«Yarış seyircileriniñ sayısı Avropa boyunca yarım milliard insannı teşkil ete bile. Sanada qırımtatar halqınıñ tarihına dair yırnıñ yanğıraması insanlarnıñ qırımtatarlar aqqında malümat alacaqlarınıñ bir kefilidir, bazıları ilk sefer eşitecekler. Bu qırımtatarlarnıñ dünya derecesinde eñ güzel bağ kampaniyasıdır», – dep qayd etti Emine Ceppar.
Ukrain yırcısı Jamala «1944» yırını jurnalistlerge siyasetnen bağlı olmağan bir yır olaraq tanıttı.
Jamala «Eurovision» ukrain milliy saylavında seyircilerden 142 biñ rey (reylerniñ 37,77%) qazanıp ğalip çıqtı.
«Eurovisionnıñ» yarım finalı Stockholmde mayıs 10 ve 12 künleri keçirilecek, yarış finalı ise 2016 senesi mayıs 14-de olacaq.


text:
Qırımda Rusiye polisiniñ vekilleri yanvarniñ 22-sinde tevqif etilgen qırımtatar faaliyetçisi Kulametovnıñ anası yaşağan evine keldiler. «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ faaliyetçisi Server Mustafayev Qırım.Aqiqatqa, ziyaret, yanvarniñ 18-nde qorantanıñ evinde ötkerilgen tintüvniñ neticeleri ile alâqalı edi, dep ikâye etti.
Faaliyetçi: «Şimdilik ne polis, ne de advokat tarafından añlaşılacaq şekilde izaatlar berilmedi. Añlaşılğanına köre, tintüv vaqtında ana tarafından eyecanlanğan alda söylengen bazı şeyler, uquqqoruyıcı organlarnıñ hadimleri tarafından qorquzuv olaraq qabul etildi. Polis vekilleri bu sebepten tafsilâtlarnı ögrenmek içün keldi emiş», – dedi.
Tevqif etilgen özü bu vaqıtqa qadar Qarasuvbazardaki muvaqqat izolâtorda buluna. Faaliyetçilerniñ bildirgenine köre, advokatlar onıñ tevqif etilgeni aqqında qararına qarşı şikâyet bermek isteyler.
Kremlniñ kontroli altında bulunğan İslâm Terek (Kirovskiy) rayon mahkemesi yanvarniñ 18-nde kvartirasında tintüv yapılğan soñ yaqalanğan qırımtatar faaliyetçisi Giray Kulametovnıñ işini baqıp çıqtı. Onı Rusiyeniñ memuriy uquq bozuvları aqqında kodeksiniñ 20.3 maddesi (1-nci qısım) boyunca qabaatlaylar. Mahkeme «2012 senesinde videorolikni derc etken içün» Kulambetovğa 10 kün apis şeklinde ceza tayin etti.
Kulametov, 2017 senesi oktâbrniñ 4-nde telükesizlik hadimleri tarafından qırımtatarlarğa, musulmanlarğa qarşı yapılğan repressiyalarğa narazılıq köstermek maqsadınen ötkerilgen bir sıra bir kişilik piketlerde iştirak etti. Daa soñra Rusiye mahkemeleri bu piketlerniñ iştirakçilerine cöremeler tayin etti.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqalı deye şübheli tanılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.