text:
Sovet ükümeti devirinden başlap, qırımtatar milliy areketi silâsız küreş alıp bara. Çeşit sayıda miting, ariza, muracaat, narazılıq tedbirleri çoq yıllar devamında qırımtatarlarnıñ noqtai nazarını bildirmek içün teşkil etildiler. Yarımadanıñ yañı akimiyeti Rusiyeniñ qanunlarını işletip, qırımtatarlarnıñ aktsiyalarına qarşı küreşeler. Bu sebepten, Qırım akimiyeti icadiy fleşmoblarnen qarşılaşması mümkün – bu soy tedbirlerni qırımtatarlar üküm etken qanunları çerçivesinde keçirecekler.
Aqmescit şeer şurası qırımtatarlarğa iyün 26-nda qırımtatar Bayraq kününe bağışlanğan tedbirlerni şeerniñ merkezinde keçirmege yasaq etti. Başından, Trenöv bağçası aqqında söz yürütile edi, akimiyet anda raatlanğan «yüzlernen balalar içün havflı» olacaq tedbirni keçirmege red etti.
Akimiyet vekilleri, tamam balalar içün ötkerilgen resim, yemek yarışları, milliy-ameliy sanaat sergisi ya da çölmekçilerniñ iş nümüneleri, kontsert nasıl etip te telükeli olacağını añlatmadılar.
Kene de, eyi niyetli akimiyet Bayraq kününine bağışlanıp, avtomobil yürüşini de yasaqladı. Merkeziy soqaqlarda ötkerilecek avtomobil yürüşi «taşıyıcı, yolcularğa qolaysızlıqlar ketirip, olarnıñ aqlarını boza bile», - dep qayd ettiler şeer şurasında.
Şeer memuriyeti bayram tedbirlerni keçenleri tatarlarnıñ Sabantuyı ötkerilgen Salğır bağçasında keçirmege teklif etti.
Amma, teşkilâtçılarnı bu teklif qandırmadı, bu sebepten, olar özüniñ nevbetinde Aqmescitniñ Lenini meydanında bayramlaşmağa izin soradı. Bu sefer de resmiy «yoq» cevabı keldi, bildirgenlerine köre, tamam iyün 26 künü saat 9.00-dan 21.00 –ge qadar «Rus cemiyeti», «Mordoviya Qırımğa» yardım olaraq yibergen naqliye vastalarını («KAMAZ» maşinaları) qarşılap, özüniñ marafon-tedbirini ötkerecek.
Meclis, Qırım akimiyeti qırımtatarlarnı aşalay dep, onı qabaatlay
Merkeziy meydan yerine şeer şurası qırımtatar milliy Bayraq kününi …qırımtatarlar toplu yaşağan Ak-meçet qasabasında yerli cami yanında ötkermege teklif etti.
Meclis reisi Refat Çubarov akimiyetniñ bu kibi areketlerni qırımtatarlarnıñ «aşalavı boyunca siyaseti» dep adlandırdı.
«Şeerniñ merkezinde bayramnı qayd etmek yasağı –, qırımtatarlarnı ayırmaq, qırımtatar balalarınıñ çetleşüvi demek. Bir şeyni keçirmege isteysiñizmi, Aqmescitniñ çetine buyurıñız», - dep, çorlandı Refat Çubarov.
Meclis reisiniñ sözlerine köre, bu qararnı Aqmescit meri şahsen Viktor Ageyev qabul etkeninde şübelene. «Menimce, onıñ ögüne belli şartlar qoyuldı. Bazılarına Aqmescitniñ merkezinde tedbirlerni keçirmege mümkün, bazılarına yoq demeleri iç te olmaz», - dedi Meclis yolbaşçısı.
Matbuat-konferentsiyası devamında o mühbirlerge aytqanı kibi, iyün 23 künü saba Aqmescitniñ şeer şurasına daa bir mektüp yollanılıp, Bayraq kününiñ keçirilüvi içün - «Kosmos» kinoteatri ögündeki meydannı ayırmağa rica etildi.
Yasaqqa qarşı fleşmob teşkil eteyikmi?
Akimiyetniñ yasaqları içtimaiy ağlarda faal muzakere etile. İcadiy yaşlar qarar aldı: resmiy olaraq ve birlikte bayramlaşmağa yasaq etilse, kendi başına er kes Bayraq kününi keçirsiñ!
Meclis azası ve teşkilâtçılardan biri Dilâver Akiyev Facebook saifesinde böyle teklifnen çıqtı: «Bu künü er kes raatlıq kününi ilân etsin, balalarnı dondurma aşamağa bağçalarğa alıp ketsin, milliy timsallerni qullansın: tamğalarnen yaraştırılğan bayraq, futbolka, ilvanlar olsun».
Qırımtatar kitapları satılğan merkezde tasdiqlaylar: soñki künleri milliy timsallernen bezetilgen mahsulatnı da çoq alıp başladılar. Müşterilerniñ talalarına tükân birden seslendi: mında, çeşit ölçüde milliy bayraqlarnı, futbolka, şerit, küpelerni satın almaq mümkün.
Aqmescitniñ merkezinde iyün 26 künü avtomobil yürüşi yasaq etilgenine baqmadan, bir sürü maşina milliy bayraqlarnen yaraştırılacaq. Yaşlar külümsirep: «Amma, qoruyıcılarnıñ qasevet etmesinler, er şey qanun boyunca yapılacaq», - deyler.
Qırımtatar Bayraq Kününe qadın-qzlar teşkilâtları da azırlıq köreler. Evelden cenkke qarşı çıqıp, birleşken qadınlar qırımtatar milliy bayrağı astında çıqmağa niyetleneler.
Bayraq Kününiñ keçirilüvi milletlerara munasebetlerni pekitecegini Refat Çubarov da qayd etti.
«Üküm etken qanunlar çerçivesinde, biz bir sıra tedbirlerni azırlaymız ve olar evelden belgilengen merasimden daa keñiş ötkerilecekler. Belki de akimiyet taaciplenir, amma er şey qanun boyunca olacaq», – dedi Meclis reisi.
Mecliste bildirgenilerine köre, Bayraq kününe bağışlanğan tedbirler tek Aqmescitte degil de, yarımadadanıñ diger şeer ve qasabalarında teşkil etilecekler.


c: text/html

text:
"Qırım ve Aqyar şeeri musulmanlarınıñ müfti" muavini Ayder İsmailov aprelniñ 28-nde Rusiye, onıñ ilhaq etken Qırımda ve Rusiye ordusı tarafından işğal etilgen Herson musulmanları Qurban bayramına Saudiy Arabistanğa acılıqqa kete bileceklerini bildirdi. Bunı o "RİA Novosti Krım" agentligine aytıp berdi.
"Herson vilâyetinden olğan adamlar da acılıqqa ketmege isteyceklerine azır olmaq kerekmiz, bunı köz ögüne alıp olar içün böyle fırsat temin etmek kerek olacaqmız", - dedi o.
Dünyanıñ er yerinden bir million musulman Suadiy Arabistanğa acılıqqa barıp olacaq. Rusiye 11 318 kvota aldı, yaqnıda olar bölgeler arasında bölünecek.
Bundan evel haber etilgeni kibi, Rusiye arbiyleri Herson vilâyetiniñ işğal etilgen topraqlarında ealiniñ Ukrayinağa qarşı cenkke mecburiy seferber etilmesini teşkil etmege planlaştıra ediler.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://d2ud65mnh9spru.cloudfront.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırımda salı künü, noyabr 29-da, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz ve «fevral 26 davasınıñ» mahkemeleri olacaqtır. Bunı Qırımtatar Milliy Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev Facebookta bildirdi.
«Salı künü, noyabr 29-da, saat 9.30 Pavlenko soq., 2 adresi boyunca Ahtem Çiygoznıñ davası baqılacaq. Saat 13-te Turetskaya soq., 22 adresi boyunca apiste yatqan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci ve qabaatlanğan Eskender Kantemirov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusovğa nisbeten «fevral 26 davasınıñ» mahkeme oturışı olacaqtır. Keçken toplaşuv Arsen Yunusovnıñ hastalığından sebep 29.11.2016 kününe avuştırılğan edi», – dep bildirdi Smedlâyev.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Russkoye Yedinstvo» («Rus Birligi») firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
«Bu saylavlar ukrain halqınıñ demokratik yönelişini tasdiqladı», – dep bildirdi Kiyevde matbuat konferentsiya devamında Ukraina prezidenti saylavlarınıñ nezareti boyunca OBSE mahsus yolbaşçısı Joao Soares.
Nezaretçiler neticelerni azırlap, saylayıcılarnıñ faalligini qayd ettiler.
Esas problemler sırasına Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinde kampaniya ve saylav ile olğan meseleler ve nevbetlerniñ peyda olmasına yol bergen tehnikiy meselelerni kirseteler.
15.45-ke olğan malümatqa köre, MSK elektron protokollarnıñ 80,1% boyunca malümatnı aşkâr etti.
Bunı MSK saytı bildire.
Böyleliknen, Petro Poroşenkoğa – 54%, Yuliya Tımoşenko – 13,16%, Oleg Lâşko – 8,51%, Anatoliy Gritsenko – 5,4%, Sergiy Tigipkoğa – 5,21% qol tuttı.


text:
Qırım devlet şurası ve yerli akimiyet organlarına «saylavlar»ğa qatnaşqanlarnıñ sayısı az olğanını Meclis reisi Refat Çubarov «ayınuv» kibi adlandırdı.
Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Qırım cemaatçılıqnıñ bir qısımı bu saylavlarnı boykot etti, – dedi Çubarov. – Olar mart ayında referendumğa qarşı olıp, aqlı olğanlarını añladılar».
Bu adamlarnıñ arasında, Meclis reisiniñ fikirince, «aman-aman episi qırımtatarlar» ve Qırımnıñ statusınen razı olmağan diger sakinler mevcut.
«Amma, olarğa başqaları da qoşuldı, Rusiyeniñ kelüvine başından quvanğan soyları. Olar, az-buçuq olsa da ayınıp başladılar», – dedi Çubarov.
Bazar künü, sentâbrniñ 14-nde işğal etilgen Qırımda birinci kere Rusiye qanunlarına köre, «Devlet şurası», Aqyarda ise, «Şeerniñ qanun çıqarıcı toplaşuvı» akimiyet organlarına saylavlar keçti. Bunen beraber yerli akimiyet organlarna da saylavlar ötkerildi.
Ukraina baş prokuraturası, Qırım Muhtar Cumhuriyetinde qanunsız saylavlarnıñ ötkerilüvi cinayetçilik olğanını hatırlattı. Saylavlarnıñ teşkilâtçılarını 10 yılğa apiske ala bileler.
İşğal etilgen Qırımda saylavlarğa öz menfiy munasebetini Ukraina SNBO, İçki İşler Nazirligi de bildirdi.
Qırımtatar milliy meclisi ve qırımtatarlarnıñ bir sıra teşkilâtçıları vatandaşlarnı saylavlarnı boykot etmege çağırğan edi.


text:
Keriçte yaramay ava ve küçlü yel sebebinden tere az qaldı gaz borusına tüşe edi. Bu aqta Rusiye kontrolindeki şeer memuriyetiniñ yolbaşçısı Sergey Borozdin haber etti.
«Yekâne nevbetçi dispetçer hızmetine Goloşçapov soqağındaki №17 ve №19 evleri arasında qaza vaziyeti aqqında haber keldi. Küçlü ruzgâr neticesinde terek gaz hatları üstünde telükeli şekilde asılıp qaldı. Tedbir alındı. «JilservisKerç», «Krımgazseti» ve «Gorsvet» hadimleri qaza vaziyetini al etti. Mütehassıslar terekni qazıp pıçtı, qazağa yol bermedi», – dep yazdı Borozdin Facebook saifesinde.
Berilgen malümatqa köre, qar çoq yağğanı içün Aqmescitte cemaat naqliyatı işi zorlaştı.
Bundan ğayrı, yaramay ava «Aqmescit» ava limanında tahminen 20 uçuşnıñ keç qalmasına sebep oldı.
Aqmescit yaqınlarında 32 maşina çatışqan yol qazası yüz berdi.
Qırımda ayaz ve qar aqqında furtuna havfı devam ete. Fevralniñ 18-ne qadar ava arareti iklim normasından 7-8 derece az olacaq.


text:
Qırımda Rusiye tarafdarı «Qırım» cemaat teşkilâtınıñ konferentsiya iştirakçileri Türkiye prezidenti Recep Taiyip Erdoğanğa avgust 1-2 künleri Bütündünya qırımtatar kongressini keçirmemek ricası ile muracaat eteler, – haber ete TASS.
«Matbuat vastalarından belli olğanı kibi, teşkilâtçılar kongress olaraq adlanğan tedbirge sizni de davet ettiler. Sizni ikmetli olmağa ve memleketlerimiz arasında munasebetni bozmaq içün azırlanılğan halqara tarikniñ aleti olmamağa çağıramız», – denile beyanatta.
Qırımnıñ Rusiye devlet şurasınıñ reisi muavini Remzi İlyasov Bütündünya qırımtatar kongressi Türkiye paytahtı Ankarada degil de, Qırımda keçirilmek kerekligini tüşüne eken.
Onıñ sözlerine köre, tedbirniñ kün tertibi «Rusiyege qarşı siyasiy tüste qurulacaq», maruzacılar ise «tatarlarğa nisbeten uydurılğan taqiplerni muzakere etecek ve Qırımnıñ Ukraina terkibine qaytmasını talap etecektirler».
Malüm olğanı kibi, Qırım akimiyeti endi bir qaç kere II Bütündünya qırımtatar kongressiniñ keçirilmesi boyunca öz qasevetini bildirgen edi.


text:
Jwrttıñ köbi jar sala jetistik retinde aytıp jürgen "Jaña Qazaqstannıñ" jaña oblsındağı eñ ülgen audandardıñ arasın jalğaytın joldıñ jırı respublikalıq deñgeyge deyin köterildi. Aşudı jwrt joldı jauıp bilikke öz talaptarın qoydı.
Kegen men Narınqol arasındağı joldıñ naşarlığınan äbden qajığan Rayımbek audanınıñ twrğındarı keşe 25 şilde Qayqı asuında joldı jauıp, narazılıqqa şıqqan bolatın. Halıqtıñ talabı eski joldı jañartu, sonday-aq 2021 jılı şildede kürep, jañalauğa berilgen 15 şaqırım joldı ayaqtau. Bıltırdan beri 15 şaqırımnıñ tek 3 şaqırımı ğana jasalğan. Onıñ özi biıl jaramsız bolıp qalğan. Merdiger kompaniyanıñ asfal't zauıtınıñ qwjatı dwrıs bolmay, jol qwrılısı toqtap qalğan, söytip ol kompaniyamen kelisimşart toqtağannın sıltauratadı.
Narazı jwrttıñ talap-tilegin tıñdauğa Kegen audanınıñ äkimi Talğat Bayedilov pen onıñ eki orınbasarı jäne "Qazavtojol" mekemesi men qwqıq qorğau organdarınıñ ökilderi kelgen. Şeruletkender asfal't salğanğa deyin tım bolmasa joldı greydermen tegistep otıru kerektigin, jöndeu jwmıstarın qazir bastamasa joldı aşpaytının aytıp, eki audan arasındağı 89 şaqırım eski joldı tolığımen jañartu kerek degen talaptarın aytqan.
"Biz şekaralas aumaqtarğa erekşe nazar audaramız. Almatıdan Qorğasqa deyin 304 şaqırım jol salındı, endi Kegen men Narınqol arasındağı jolğa kezek kelip twr. Bwl jol respublikalıq mañızğa ie bolğandıqtan,onı kürdeli jöndeuge wsınıstar engizdik, jobası jasalıp jatır. Büginderi oblısqa qayta jan bitude." - degen bolatın 2019 jılı «Ekspress-K» basılımına swqbat bergen sol kezdegi oblıs äkimi A.Batalov. Sodan beri birneşe jıl ötse de bayağı jartas, sol jartas. Özgergen eşteñe joq. Bwğan deyin de talay ret köterilgen mäsele bolsa da, äli künge şeşimin tappağan.
Kezinde Keñestik Respublika basşılığı Dinmwhamet Qonaevtıñ qolında twrğan kezde jasalğan jol "Eski Qazaqstan" kezeñinde qağıs qalıp "Jaña Qazaqstanğa" auırtpalığın arqalap kelgen jwr prezident Toqaevtan joldarın jañartıp berudi talap etude. Al "Qazavtojol" kompaniyası ökiliniñ sözine sensek, jaña merdiger 20 tamızğa deyin anıqtalmaq.
Nwrbätima Baytwrsın
Almatı oblısı


text:
Aqmescitniñ merkeziy Kebir camisinde birinci iftar keçti.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Qırım ve Aqyar musulmanları diniy idaresi tarafından azırlanılğan iftarğa bir 150 insan toplandı.
Tedbirniñ başlanuvından evel oraza tutqan qadın ve erkekler namazlarını qıldı, mında Qırım musulmanlarınıñ müftisi Emirali Ablayev de bulunğan edi.
İftarğa kelgenlerni teşkilâtçılar arap hurması, muz, şurpa, pilâv ve sıcaq içimlikler ile sıyladılar. Erkek ve qadınlar çadırlarda ayrı-ayrı otura edi. Bazıları ufaq balaları ile keldi.
Bedava iftarlar Qırımnıñ diger camilerinde de keçirilecektir. Olar ay devamında keçecek.
Hatırlatamız, muqaddes Ramadan ayı bu sene iyün 18 künü başlandı ve iyül 16-na qadar devam etecektir. Ramadan muqaddes ayı devamında musulmanlar oraza tutmalı, yani kündüz aş ve suvdan vazgeçmeli. Orazadan ağırayaqlı ve emizdirgen qadınlar, yedi yaşqa yetmegen balalar, hasta ve qart insanlar, seyahatçılar boşatıla.


text:
Odise
Odise (Yunanki: Ὀδύσσeιa Odýsseia) destana kı Homeri nuşta, Yunanê Antiki miyan dı dı destananê gırdan ra yewa u destana epika. Odise Homeri ra bestiyeno u fıkıriyeno kı ey o nuşto. Odise zey dewamê İliyadi şınasiyeno, o zi destana bina kı reyna Homeri vıraşta. Odise İliyad ra tepeya nuşteyo dıyıno kıhano, rıçıkê edebiyatê Ewropa vırazeno. Şınasi bawer kenê kı Homeri Odise İsay ra ver seserra 8. dı vıraşto, veto miyan.
Odise zêdêr dormey qehremanê Yunani Odysseus (mitanê Romanan dı zi zey Ulysses şınasiyeno) dı vêreno, o lecê Troya ra dıma rıciyayışê uca ra tepeya ageyreno keyey xo. Odysseus des serran viyarneno, reseno İthaka. Desna serri zi vêreni u o reseno keyey xo.


text:
Qırımdan Meclis yetekçileriniñ video muracaatını Ankaradaki Bütündünya qırımtatar kongressiniñ vekilleri el çırpmalar ile qarşıladılar. Bu aqta Ankaradan Qırım.Aqiqat mühbiri bildirde.
Facebookta Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilev yazğanı kibi, yasaqlar, qorquzuv, mahkemelerge çağıruvlar ve taqipler sebebinden Mecis azalarınıñ çoqusı Qırımdan çıqıp, Kongress işinde iştirak etip olamadı.
«Amma olarnıñ sesi episi bir Ankarada toplaşuv salonında eşitildi», – dey Cemilev.
Bildirilgeni kibi, öz video muracaatlarında Bütündünya qırımtatar kongressiniñ vekilleri tuvğanlarınıñ havfsızlığı içün qasevet çekkenini bildirdiler.
«Qorquzuv siyasetiniñ, şu cümleden qanunsız silâlı teşkilâtlar tarafından olğan areketlerniñ, neticesi şu ki, biz aile, tuvğanlarımız içün telükesizlikni duymaymız», – dey muracaatta Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi muavini Nariman Celâl.
Qurultaynıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ başı Zair Smedlâyev dey ki, olğan manialarğa baqmadan, Qırım delegatları iştiraksiz qalmağa istemeyler, şunıñ içün işbu muracaatnı yazdılar.
İyül 28 künü Qırımda Rusiye Taqiqat komitetiniñ idaresi Ankarada Bütündünya qırımtatar kongressiniñ keçirilmesi vaqtında Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl, Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reberi Zair Smedlâyevge Qırımdan çıqmağa yasaq etti.


text:
Bunı Kerç.FM bildire.
Eyyetni paromlı keçitte DAİ keriç teftişçileri qarşıladılar. Keçitten şeer merkezine qadar bütün svetloforlar söndürilgen edi. Eyyetler saat 18-de Keriç yalısına keldiler. Keriç sakinleri polisniñ yanında fotoğa çıqalar.
DPS hadimleri Bogatikova adına cemaat- siyasiy merkezinde Qırım rayon ve şeer DAİ yolbaşçılarınen ve DAİ Qırım yolbaşçılığı ile körüşecekler. Rusiye uquq qorçalayıcılar Qırımğa öz tecribesi ile zenaatdaşlarınen paylaşmaq içün keldi.
Rusiye Federatsiyasınıñ GİBDD DPS hadimleri yarımadağa Sankt-Peterburg, Tambov, Yarosavl, Stavropol diyarından ve Rusiye diger regionlarından kelgenler.
Eyyetniñ büyük bir qısmı iş alıp barmaq içün Qırımnıñ diger şeerlerine yol alacaqtır, anda Qırım uquq qorçalayıcılarınıñ hızmetine yardım etecekler.
Eyyetniñ bazıları Keriçte qalacaq. Olar Qırımda mayısnıñ soñuna qadar bulunacaqlar, soñra ise başqaları kelecek olalar.


text:
Rusiye tarih cemiyeti Qırım tarihı boyunca yañı ilmiy işni yazmağa başladı. Bu leyha üzerinde işke Bağçasaray tarihiy-medeniy qoruğınıñ hadimleri de celp etilecek. Bunı qoruq müdiri Elmira Ablâlimova 2014 senesi dekabr 5-te Bağçasaraydaki matbuat konferentsiyasında bildirdi.
«Rusiye tarih cemiyetiniñ toplaşuvı olıp keçti, men de davet etilgen edim. Men dedim ki, bu iş yañı sualler doğurmamaq kerek, ve bar olğan suallerni yoq etmek kerek. Çünki qırımtatarlar Vozgrin yazğan kitapqa esaslanalar. Qırımnıñ diger ealisi başqa tarihqa esaslana. Eq müimi şu ki, yañı iş farqlı millet ve dir vekilleri yaşağan regionda bizim farqlarımıznı degil de, aynı taraflarımıznı tapmaq kerek», – dep qayd etti Ablâlimova.
Müdirniñ aytqanına köre, ilmiy iş üzerinde qoruq hadimleri de çalışacaq. Lâkin olarnıñ mevzuları daa belli degil.
«Belki de, Qırım hanlığı zamanı, belki de, Gasprinskiy zamanı olacaq», – dedi Ablâlimova.
Onıñ malümatına köre, Qırımnıñ yañı tarihı Rusiye ilmiy-gumanitar fonduna berilgen devlet grantı sermiyasına üç sene devamında azırlanacaq.
Bu sene noyabr ayınıñ soñunda Qırım akimiyeti Rusiye arbiy-tarihiy cemiyeti neşir etken «Qırım tarihı» kitabını taqdim etti. Yarımada akimiyeti onı «ilk ve kerçek» dep adladı.
«Böyle bir kitap olmaq kerek. Bir çoq qırımlı da qoşulğan Rusiye alimleriniñ bu işi Qırım tarihımıznıñ kerçek saifelerini aydınlatmaq kerek», – dep ayttı Qırımnıñ baş naziri Sergey Aksönov.
«Qırım tarihı» kitabında soñki seneniñ yarımadada olıp keçken adise-vaqiaları da mevcut. Kitapnıñ bab adları içindeki malümat kerçek olğanında şübelenmege mecbur ete. Meselâ, «Kiyevniñ baş ağrısı. Qırım Ukraina terkibinde (1991–2014)» ya da «Qırım üzerinde kene de Georgiy renkleri. Qırımnıñ Rusiyege qoşulması».


text:
Rusiyeniñ daa bir «gumanitar yardımı» yanvar 8-de saba memleket şarqındaki ukrain akimiyeti kontrol etmegen sıñırdan keçmege planlaştıra.
Rusiye matbuat vastaları Rusiye MÇS memurlarına esaslanıp bildire ki, 120 maşinadan ziyale Donskoy qorçalav merkezinden yolğa çıqtı.
Rusiye malümatına köre, beyaz yük maşinaları bir buçuq tonnalıq gumanitar yükni alıp keteler – balalarğa ediye, aşayt mahsulatı, ilâclar.
Bu Rusiyeniñ 11-inci «gumanitar yardımıdır».
Ukraina RNBO bildire ki, Rusiye Ukrainağa yollağan «gumanitar konvoylarnıñ» episi «silâlı adamlarğa qoltutuv» ola. Yük maşinaları qanunsız silâlı birleşmelerniñ nezareti altında bulunğan yerlerge silâ, yemek ketireler, dep bildire ukrain hızmeti.


text:
Yalta, Aluşta ve Kezlev Qırım şeerleri rusiyeliler arasında yaz mevsiminde raatlıq içün eñ populâr «Top-10» cedveline kirdi. Bu aqta Kremlge boysunğan Qırım kurort ve turizm nazirligi, RoomGuru qıdıruv servisiniñ malümatına esaslanıp, bildire.
Servisniñ malümatına binaen, 2016 senesi iyün 1-den avgust 31-ge qadar on eñ populâr rusiyeli kurort sırasına Soçi, Anapa, Gelencik, Novorossiysk, Yeysk, Zelenogradsk ve Listvânka (Baykal) da kirdi.
Bunen beraber, eñ çoq devam etken kurort raatlığını – orta köstergiçlerge köre, eki aftalıq – Yaltada ve rusiyeli Soçide sımarlanğan edi. Yaltada yaşama içün künde tahminen 3,2 biñ ruble, Soçide 3,6 biñ ruble tölendi.
Rusiye ve Qırım kurortlarında raatlıq, servisniñ malümatına binaen, bu yazda, orta olaraq, 12 künge raatlıq sımarlana edi ve musafirhanelerde künde 3,3 biñ ruble tölene edi, bu ise uzaq çetel devletlerde raatlıq içün tölemelerden 70 fayız ucuzdır.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımda “Tavrida” trassasında arabalı yük maşnası yoldan çıqıp, endekke avdarıldı. Bu aqta “Avtopartnör Krım” gruppası içtimaiy ağlarda yaza.
Yük maşnası pıçılğan kireçtaşnı taşıy edi, qazada ise taşlar kuzovdan yol kenarına tüşti. Maşna sağ tarafına avdarılıp, yerge kömülip ketken. Amma arabası avdarılmadı, o köpçeklerinen çamurğa battı.
Resmiy müessiseler qaza aqqında bildirmey. Qazağa oğrağan adamlar içün da haber yoq.
Qırımda 2019 yılnıñ ilk çeriginde, keçken yılnıñ aynı müddetine köre, ziyadece aydavcı cezalanğan. Daa 2018 senesi dekabr ayında qurtarıcılar, qaza yerine çağıruvlarğa köre, Qırımda ciddiy yol qazaları eki kere çoqlaşqanını bildirgen edi.


text:
Düniejüzilik Densaulıq saqtau wyımı koronavirustıñ soñğı mutaciyalanğan türi «Omikron» ştamı älemniñ 89 elinen anıqtalğanın habarladı. Wyımnıñ mälimetinşe «Omikron» ştamınıñ taraluı asa tez bolğandıqtan, bir jarım kün işinde taralu aumağı eki esege ösedi. Bwğan baylanıstı Batıs elderi karantindik şaralardı tipti de küşeyte tüspek.
Amerika Qwrama Ştattarınnda «Omikron» ştamı tabılğannan beri keşe alğaş ret ölim tirkeldi. Eldiñ densaulıq saqtau salasınıñ mamandarı azamattarğa Rojdestvo kezindegi merekelik josparların toqtatuğa şaqırıp jatır. Eger mereke kezinde saqtıq şaraları jasalmasa reanimaciya bölimderinde nauqastarğa orın jetispey qaluı mümkin dep eskertti.
«Omikron» ştamı Oñtüstik Afrikadan bayqalğannan bastap damığan Batıs elderi birden saqtıq şaraların küşeytken edi, tipti Oñtüstik Afrikadan kelgen jolauşılardı şektep, şekaralarına kirgizbegen de. Alayda, soğan qaramastan «Omikron» Europa men Amerikanı qaytadan dürbeleñge saldı. Eñ qiını, «Omikron» asa jıldam taralumen qatar, onımen auırğandar arasında koronavirusqa qarsı tolqı emdeuden ötkenderdiñ de sanı mol.
Europa elderi arasında Britaniya Rojdestvo merekesi qarsañında karantindik şekteuler bolmaytının mälimdegen edi. Alayda, Britaniyadağı indet jağdayınan Europanıñ özge elderi qauiptenip jatır. Franciya azamattarına Britaniyağa sayahattau men özge de saparlardan bas tartuğa şaqırsa, Germaniya Britaniya azamattarına şekarasın japtı.
Degenmen, äuelgidey emes, Europa elderi şekteu şaraların tım qatañ wstanıp otırğan joq. Germaniyanıñ densaulıq saqtau mamandarı aurudıñ besinşi tolqını bolmay qoymaytının, qanday şaralar bolmasın onı toqtatudıñ mümkin emestigin aytadı.
Germaniya, Franciya, Portugaliya, Şveycariya, Avstriya, Niderland, Daniya, Islandiya jäne özge de Europa elderi de şekteu şaraların qalpına keltirdi.
Jons Hopkins universtietiniñ mälimetine say, koronavirus indeti bastalğannan beri älemde 275 mln şamasında adam indet jwqtırıp, onıñ 5,3 millionı köz jwmdı.


text:
Boyevikler Debaltsevo ve Ukrainanıñ silâlı quvetleri noqtalarına ateş açmaqnen beraber şeerni ükümetniñ nezareti altında bulunğan diger yerler ile birleştirgen yolnı ateş altına aldılar. Bunı UNİAN bildire.
Qayd etile ki, boyevikler rayonğa batalyon-taktik gruppasını yolladılar. Onıñ erkânında Rusiye askerleri ve yerli boyevikler bar.
«İnformatsion qarşılıq» mütehassıslarınıñ malümatına köre, batalyon-taktik gruppasınıñ 12 tankı, 25 uruş cenk maşinası ve topları mevcut.
Debaltsevoda adamlar tışarı çıqmağa qorqalar. Sakinlerniñ çoqusı çıqıp ketti. Qalğanlar ise mağazlarda saqlanalar.
Militsiyanıñ şeer bölüginde adamlar çoq. Uquq qoruyıcılar ukrain blokpostlarından keçip, ATO zonasını terk etmege yardım etken şeadetnamelerni resmiyleştireler.
Şeerde ışıq yoq – o, açılğan ateşten soñ yoq oldı.
Şeerdeki vaziyetten sebep yaqın künleri Rusiye ukrain askerlerinen beraber ateş toqtatılması rejimini nezaret etken arbiylerni tahliye etmek istey. Bunı OSCE bildirdi. Rusiyeliler Soledarda yerleşecekler.
Meraqlısı şu ki, Debaltsevoda rusiyelilernen beraber çalışqan ukrain arbiyleri bir yerge ketmeycekler.


text:
Qırımda bir kün içinde 35 yanğın, eki yol qazası ve dağda bir adise oldı, dep haber ete sentâbrniñ 3-nde Qırımdaki Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirligi idaresiniñ matbuat hızmeti.
Müessiseniñ qayd etkenine köre, adiselerniñ «aqibetleri olmadı».
Daa evel Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ hızmeti keçken afta Qırımda 283 yanğın ve 28 yol qazası oldı, dep bildirdi.
Hatırlatamız, sentâbrniñ 3-nden 6-na qadar Qırımda yüksek telüke rejimi ilân etildi.
Qırımnıñ Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirligi 2019 senesi keçken seneniñ aynı müddetine baqqanda orman yanğınlarınıñ sayısı eki qat ziyade eksildi, dep bildirgen edi.


text:
Qazaqstandağı täuelsiz BAQ-tıñ jay-küyi jöninde 25 jıldan beri jüyemen küresip kele jatqan sayasatker, «Dat» gazetiniñ bas redaktorı Ermwrat Bapimen ä..
Batıs pen Resey qarım-qatınasınıñ qazirgi jağdayına baylanıstı Europa Odağı reseylik energetikağa täueldiligin qısqartudıñ barlıq mümkindikterin qaras..
Qırğızstannıñ Çolpon-Ata qalasında ötken Ortalıq Aziya elderiniñ basşılarınıñ törtinşi Konsul'tativti kezdesuinde taraptar birqatar qwjattardı qabılda..
Bügin, 21 şildede qırğızdıñ Çolpan-Ata jerinde Ortalıq Aziyadağı bes eldiñ memleket basşıları bas qosıp jatır. Aymaq elderi basşılarınıñ oñaşa kezdesu..
Şildeni 1-2 künderi Nökistegi tolqular qwrbandarınıñ sanı 21-ge jetti. Bwl turalı Özbekstan bas prokuraturasınıñ baspasöz hatşısı Haet Şamsutdinov düy..


text:
Keriç parom keçitiniñ işi dekabr 23 keçer gecesi ava şaraitleri sebebinden toqtatıldı.
Bu aqta Yekâne naqliyat müdirliginiñ matbuat hızmeti bildirdi.
«Şiddetli ruzgâr sebebinden yük ve yolcu yolaqları qapatılğan», – deyler müdirlikte.
Mında şunı da qayd ettiler ki, dekabr 23 künü, yel suratı 22 m/s yete. Künniñ ekinci yarısında yel suratı 28 m/s ola bile. Qırım gidrometeomerkeziniñ malümatına köre, bu kibi ava şaraitleri daa bir qaç kün devamında saqlı olacaq.
Salı künü, saba, «Kavkaz» limanında 225 yengil ve 81 yük, «Qırım» limanında – 40 yengil ve 30 yük maşinası bekley.
Soñki kün devamında 1442 avto ve 4346 yolcu avuştırıldı.


text:
«Vozrojdeniye» fondunıñ tarafından keçirilgen cemaat nezaretiniñ neticelerine köre, vaqtınca köçip kelgenlerden aliy tasilni er biri alamaz. Bunı salı künü aprel 28-de «Qırım uquq qoruyıcı teşebbüsi» cemaat teşkilâtınıñ idare reisi Lüdmila Skvortsova bildirdi, – haber ete Qırım.Aqiqat.
«Mektep talebeleriniñ 24% tasilni devam etip, aliy oquv yurtlarına, köçip kelgen qorantalarınıñ ağır maliyeviy vaziyetinden sebep, kirmeycek ola. Er biri evelleri tasilniñ devam ettirmesine planları bar olğanını bildirgen edi», – dey Skvortsova.
Uquq qoruyıcı aytqanı kibi, işbu vaziyetni al etmek içün devlet seviyesinde köçip kelgen balalarnıñ yardımı boyunca bir programma olmalı. Ve, ekspertler qayd eteler ki, köçip kelgen aileler içün tasil meselesinde maliye tarafı pek emiyetlidir.
Qırım.Aqiqat qayd ekeni kibi, Ukrainada köçip kelgenlerniñ sayısı 1 million 228 biñ 90 insannı teşkil ete. Olardan, BMT malümatına köre, 154635 – baladır.


text:
Melitopol göñüllileri Qırımnıñ vatandaşlıq qamaçavınıñ iştirakçilerini Ukraina imayecisi künü ile hayırlamağa keldiler.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, göñülliler «Çonğar» kiriş noqtası yanında teşkil etilgen aktsiyağa keldiler.
Faaller içün Melitopol internatından resim, poçta varaqalarını, bala imzaları ile Ukraina bayrağını, tatlılıqlarnı ketirdiler.
«Sıcaq urba soradılar, kelecek afta bu istekni yerine ketirirmiz», – dey göñülli Tatyana Gatsenko.
Aytqanı kibi, faaller-göñülliler ileride de aktsiya iştirakçilerine yardım etmege tırışacaqlar.
Sentâbr 20 künü qırımtatarlarnıñ liderleri tarafından Qırımğa taba yürgen yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca aktsiya başlandı.


text:
Türkiye Tışqı işler nazirligi Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ Qırımtatar Milliy Meclisni yasaq etmek ve onı ekstremistik teşkilâtları cedveline kirsetmek qararını takbih etti. Bu aqta «Anadolu» türk haber agentligi bildire.
Ankarada mahkemeniñ bu qararını qırımtatarlarnıñ birdemligi ve bütünligini közlegen soñki adımlar alqası dep adlandırdı. Qayd etilgenine köre, qırımtatarlarğa nisbeten basım Qırımnıñ Rusiye tarafından qanunsız işğal etilgeninden soñ başlandı.
«Qırımtatarlarnı kene de qorquzmağa tırışalar. Biz bu qararğa yazıqsınamız ve onı takbih etemiz, bu qarar yarımada sakinleriniñ aq-uquqlarına qarşı yapılğan sistematik, kütleviy basqındır. Türkiye qırımtatar halqınıñ qanuniy küreşine ve bu kibi basımlarnı yoq etmek içün yapılğan ğayretlerge destek köstermege devam etecek», – bildirile beyanatta.
Türkiye Tışqı işler nazirliginde Qırımtatar Milliy Meclisi qırımtatar halqınıñ qanunğa uyğan şekilde saylanğan organı olğanını, ve onıñ demokratik şekilde teşkil etilmesini ve böyle etip qırımtatarlarnıñ menfaatlarını akis etkenini qayd etti.
Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi aprel 26-da yarımada territoriyasında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini yasaq etmek qararını qabul etti. Bu qararnı lâğu etmek içün bir ay devamında muracaat etmek mümkün.
Dava boyunca cevapkâr – Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl Meclis azaları şikâyet arizasını berecegini ilân etti.
Aprel 18-de Rusiye Adliye nazirligi Qırımtatar Meclisini «ekstremist faaliyetinden sebep» yasaq etilgen teşkilâtlar cedveline kirsetti. Böyle qarar Ukraina, bir sıra halqara teşkilâtlar ve uquq qoruyıcılar tarafından takbih etildi.
Rusiye prezidentiniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov yarımadada Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilmesi meselesi «Rusiyeniñ içki işi» olğanını, ve Rusiye tıştan kelgen «tevsiyelerni» diñlemeycegini ilân etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
İşğal etilgen Qırımda siyasiy repressiyalar tahminen beş biñ qırımtatar faaliyetçisine toqunmaq mumkün. Böyle fikirni İnsan aqları boyunca Qırım kontakt gruppasınıñ idarecisi Abdureşit Cepparov seslendire.
«Beş biñge yaqın insan Qırımda Meclis sistemasınıñ çeşit seviyelerinde ve onıñ etrafında çalışa edi, bu sırada Qurultay azaları ve digerleri de bar», – dedi Abdureşit Cepparov Meclisniñ yasaqlanmasından soñ ola bilecek aqibetlerni Qırım.Aqiqat muhbirine izaatlar eken.
Uquq qorçalayıcınıñ fikirine köre, rus akimiyeti Meclisniñ yasaq etilmesinen bağlı yaqalanuvlarnıñ sayısını arttırmaq mecbur olacaq.
«Şans kimge tüşecegini bilmeymiz, lâkin böyle adiseler eki ya da üç kere degil, bayağı çoq olacaq. Ve böyle olsa, İnsan aqları boyunca Qırım kontakt gruppasınıñ da işi artacaqtır», – dep tahminley uquq qorçalayıcı.
Bundan evel Abdureşit Cepparov mahkeme qararı ile Meclis yasaq etilecegini ve Qırımda qırımtatar faallerine qarşı yañı repressiyalar qullanılacağını tahminley edi.
Sentâbr 29-da Rusiye Yuqarı Mahkemesi bundan ögüne apler ayında Rusiyege bağlı olğan Qırım Yuqarı Mahkemesi tarafından Meclisniñ areketini «ekstrimistik» olaraq tanılması ve toqtatılması aqqında alğan qararını tasdiqladı. Meclisniñ advokatları İnsan alaqı boyunca Avropa mahkemesine muracaat eteceklerini beyan ettiler.
Aprel ayında Meclisniñ areketi yasaqlanğanından soñ Dünya toplulığı rus akimiyetiniñ böyle faaliyetine qatiyen qarşı çıqqan edi. Meclisniñ imayesi Rusiye Yuqarı Mahkemesine şikâyet arizasını yollağan edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Bratislava
Bratislava — Slovakiya Respublikasının' paytaxtı, Avstriya ha'm Vengriya shegarasına jaqın jaylayqan. Ma'mleketdin' iri ekonomikalıq ha'm ma'deniy orayı. Xalqı sanı 452 mın' adam (1997). B. 10-a. baslarında Ullı Moraviya knyazlıg'ındag'ı qala spatında tilge alınadı. Bul knyazlıqdı vengerler ja'ksan etkenen son' (907), B. Pojon atı menen Vengriyag'a qosıldı. Worta asirlerde bolsa nemisler qolına o'tip, Presburg dep atalg'an. 1536 jılda gabsburglardın' Vengriyadag'ı orayına aylandı. 1541—1784 jıllarda B. Vengriya patshallıg'ı paytaxtı, 18-a. Aqırınan Slovakiya milliy azatlıq ha'reketleri orayı bolg'an. 1918 jılda Chexoslovakiya du'zilgennen son', Slovakiya Respublikasının', 1992 jıldan g'a'rezsiz Slovakiya Respublikası paytaxtı.
Bratislava transport jolları tu'yini. Dunay boyındag'ı iri portlardan biri. mashinasazlıq ha'm stanoksazlıq, elektrotexnika, ag'ashsazlıq, toqımashılıq, azıq-awqat, poligrafiya, qurılıs materialları ha'm basqa sanaat tu'rleri rawajlang'an. Ximiyo ha'm neft ximiyası sanaatı orayı. Slovakiya FA (1953), Slovakiya muzeyi, universitet, politexnika inistitutı, ekonomika, teatr inistitutları bar. Arxitekturalıq esteliklerden gotika u'slıbındag'ı sobor (1221), Mixaylov da'rwazası (14—18-a.lar) ha'm b. saqlang'an.
A'debiyatlar[redaktorlaw | derekti jańalaw]
- OʻzME. Birinshi tom. Tashkent, 2000-jıl
- Бoлbшoe CoбeTckaя eHциkлoпeдия


text:
Bütündünya qırımtatar kongressi Rusiye Federatsiyasınıñ Qırımda yaşağan qırımtatarlarğa nisbeten cinayetleri boyunca delillerni toplay.
Bu aqta Kongressniñ dünya toplulığına, BMT, insan aqlarını, demokratiyanı, millet ve devletler tarafından teşkil etilgen birliklerni, milletlerara ve milliy institutlarnı ürmet etken dünya devletlerine muracaatında aytıla, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri. Muracaat bazar künü, avgust 1-de, qabul etildi.
«Rusiye Federatsiyasınıñ 2014 senesi fevral 28 künü, bütün halqara vesiqalarnıñ, şu cümleden BMT Beyannamesi, 1994 senesi Budapeşt memorandumı, İnsan aqları boyunca Umumiy Beyanname ve İnsan aqları boyunca Avropa konventsiyasınıñ bozuluvı ile yapılğan Qırımnıñ işğalini canavarlıq olaraq tanıp, Bütündünya qırımtatar kongressi işğalci ve yardımcıları üzerinde mahkemelerge yollanılacaq delillerniñ toplanılması aqta ilân ete», – denile vesiqada.
Böyleliknen, qayd etile muracaatta, qırımtatarlarğa nisbeten 2,5 asır devamında insaniyetlikke qarşı cinayetlerni yapqanlar bugün aynı cinaiy maqsatlarnıñ peşindedir. Şu cümleden, yarımadanıñ işğalinden başlap ve bugünge qadar, 1,5 yıl devamında, 20-den ziyade qırımtatarı ğayıp oldı, üçü azap neticesinde öldürildi.
Bundan da ğayrı, öz qarşılığını demokratik usulları ile bildirgen yüzlerce qırımtatarı qanunsız sürette yaqalanıldı, olarnı para cezaları ile qorquzmağa tırıştılar, evlerde qanunsız tintüvler keçirile. Qanunsızlıqnıñ daa bir nümünesi – yarımada işğaline qarşı çıqqan Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ apiste bulunuvıdır.
Bildirilgeni kibi, Türkiye paytahtı Ankarada avgust 1-2 künleri Bütündünya qırımtatar kongressi keçe. Qırımnıñ Rusiye akimiyetiniñ qırımtatarlarğa nisbeten ayırımları sebebinden forumnı Qırımda keçirip olamadılar. Bundan da ğayrı, yarımadağa kiriş Mustafa Cemilev ve Refat Çubarovğa yasaq etildi. Kongresske Meclis azalarınıñ çoqusı kelip olamadı. Olarnı forumnıñ keçirilüv künü «fevral 26 işi» boyunca sorğuğa çağırdılar.


text:
`Êyfel’ manarası “qara töskä börkengän"` Näticälär
Xäbärlär [200]
- Galata manarası
- Êyfel' manarası qarañğılıqqa kümelä
- Törek losose êksportı
- Tağın 4 köymä aşlıq belän yulğa çıqtı
- TEKNOFEST festivalenä zur qızıqsınu kürsätelä
- Çäy êçüçelärneñ ülem qurqınıçı tübän
- Aviaśiya, ğaläm häm texnologiya festivale başlandı
- Türkiyeneñ söläyman balığı êksportı
- Aşlıqnı taşıy başladılar
- Putin Ärdoğanğa räxmät äytte
- Söläyman balığı êksportı artqan
- Ärdoğan - Zelenskiy söyläşüe
- Ärdoğan - Putin söyläşüe
- Makron: “Qara diñgezdä iminlek cähätennän Törkiyäneñ xosusıy role bar”
- Ärdoğan: “2023nçe yılda tabiğıy gaznı milli sistemabızğa küçeräbez”
- "Qara diñgezdäge aşlıq koridorı planın Törkiyä maqsatqa yaraşlı dip uylıy"
- Sergey Lavrov Änkarada
- “Qara diñgez gazı 2023tä qullanıla başlanaçaq"
- Qara diñgez tabiğıy gazında tağın ber êtap uzıldı
- Parij yolım aqçasına tözelgänme?
- Êyfel’ manarası “qara töskä börkengän"
- Türkiyäneñ iñ biyık manarasında ber kön
- Äyfäl manarası alsulanğan
- Suıtu manaraların yuq ittelär
- Eyfel qızıl-aq töskä törende
- Äyfäl manarası qarañğıda qalğan
- Äyfäl manarasında marafon
- Sularda manara kürende
- Äyfäl manarası yaqtırtılğan
- Galata manarası aq häm qızıl töstä
- Qara diñgez töbägennän iskitkeç manzaralar
- Franśiyädä "qara sişämbe"
- Qara diñgezdä qabat tabiğıy gaz tabıldı
- Çikläwek uňışın cıyu başlandı
- İkençe qara tartma da tabılğan
- Törkiyädä gizeläçäk 10 urın
- Azärbaycan "Qara ğıynwar" ütereleşen iskä aldı
- Qara diñgez tabiğıy gazı 2023nçe yılda qullanuğa täq’dim iteläçäk


text:
Isabel Price | 971 Followersمعرض الصور لـ
| إطلع على كل التحديثات 99 صور عن soripek yayıncılık 3.sınıf türkçe
من عند 96 .المستخدمين 2020-2021 Yılı 3.Sınıf Türkçe Ders Kitabı (SDR İpek Yolu) pdf, 3. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları SDR İpekyolu Yayınları, 3.Sınıf Türkçe Ders Kitabı SDR İPEKYOLU Yayıncılık pdf, 3. Sınıf Türkçe Kitabı Cevapları SDR İpekyolu Yayınları - Türkçe, 3. Sınıf SDR İpekyolu Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa, sdr ipekyolu yayıncılık 3.sınıf türkçe ders kitabı pdf, 3. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Sayfa 208-209-210-211 Cevapları SDR, 3. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları 2022, 3. Sınıf SDR İpekyolu Yayınları Türkçe Ders Kitabı Cevapları Sayfa, 3 Sınıf Türkçe Dünya ve Kuyrukluyıldız Dinleme Metni SDR İPEKYOLU. نقوم بجمع أفضل الصور من مصادر مختلفة نشرها العديد من المستخدمين حول soripek yayıncılık 3.sınıf türkçe.


text:
Qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilev Qırım.Aqiqatqa Ukrayina akimiyetiniñ temsilcileri ile sulh aqqında aytışuvlarını alıp barğan Rusiye gruppasınıñ mesleatçısı, milliarden Roman Abramoviçniñ motivleri aqqında aytıp berdi.
"Abramoviçniñ casus olğanı şübelidir. Onen laf etken soñ körüne ki, öz menfaatları bar, amma da çoq memleketiniñ kelecegi içün qorqqa. O maña böyle dedi: eger bu Ukrayina meselesinden çıqmasaq, memleketimiz dağılır", - dep qayd etti Cemilev.
Martnıñ 28-nde Wall Street Journal gazetiniñ jurnalistleri Roman Abramoviç ve Ukrayina delegatsiyasınıñ eki azasını, olarnıñ arasında Ukrayina millet vekili, qırımtatar Rustem Ümerovnı bellisiz madde ile zeerlemege tırışqanları aqqında yazdı. Gazetniñ malümatına köre, olarnıñ közlerinde qızarıntı, daimiy ve ağırtıcı yaş aqması, bet ve ellerde teri köçmesi bar edi. Bu, martnıñ 3-nde Kıyivde yüz berdi.
Ukrayinağa qarşı Rusiye silâlı ücümi fevralniñ 24-nden sabadan berli devam ete. Rusiye ordusı arbiy ve vatandaş infrastrukturasınıñ esas obyektlerine avadan darbe endire, uçaq alanları, arbiy bölük, cermay bazaları, yaqıt stantsiyaları, kilse, mektep ve hastahanelerni viran ete.
Rusiye Ukrayinağa qarşı basqıncılıq cenk alıp barğanını inkâr ete ve bunı maqsadı «askeriysizleştirüv ve denatsifikatsiya» olğan «mahsus operatsiya» dep adlandıra.
Aprelniñ başında Moskva Ukrayina şimalinde faal olğanını toqtattı, dep bildirdi. Tezden Ukrayina akimiyeti Kıyiv, Çerniğiv ve Sumı vilâyetinde Rusiye arbiyleri qalmadı, dep ayttı.
Rusiye ordusı çekilgen soñ azat etilgen köy ve şeerlerde kütleviy öldürüv adiseleri aqqında belli oldı. Bazı ğarbiy liderler Rusiyeni cenk cinayetlerinde qabaatladı. Rusiye akimiyeti arbiyleriniñ öldürüvlerge alâqası bar olğanını inkâr etip, olarnı «uyduruv» dep adlandıra.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://d2ud65mnh9spru.cloudfront.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Qırımda cumaaqşamı künü, iyünniñ 17-nde, yağanaqlarnıñ çoq yağması beklenile, çoq yerni suv basacaq, soqaqlarda «suv tizlerge qadar çıqacaq». Bu aqta «Fobos» Rusiye ava merkeziniñ hadimi Yevgeniy Tişkovets bildirdi.
«Şarqiy Qırım, Keriç, Kefe. Anda bazı yerlerde 30-50 mm yağanaq yağacaq, yani bir metr kârege aman-aman yarım suv çapçaqı. Andan suv basuvlar aqqında kederli haberler kelecek. Eñ çoq Keriçte olacaq», – dep bildire Tişkovetsni TASS.
Sinoptik, tahmin etilgen suv basuvları tsiklonnen bağlı, onıñ malümatına köre, Qırımda iyünniñ 17-nde küçlü yağmurlar yağacaq, dep qayd etti.
«Sabağa doğru ve kündüz (yağanaqlar – QA) Qırım yarımadasınıñ şarqına, Keriç, Kefege keçecek. Suv tizlerge qadar, belki, daa çoq çıqacaq», – dep qayd etti o.
Keçken aftanıñ soñunda avalar qızğan soñ raatlıq künleri Qırımğa suvuq ava kelecek, dep haber etildi.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımdaki apishanelerinden dünya liderlerine muracaat yazdı. Metinni mayıs 26-da Meclis reisi Refat Çubarov Facebook saifesinde paylaştı.
Dünya liderlerine muracaat etip, Ahtem Çiygoz bunı ayttı: «Bu deşetniñ toqtatılması siziñ elleriñizdedir!»
«1944 senesi, SSSR ittifaqdaşlarınıñ köz yummasınen, öz tarihiy territoriyalarından Qavqaz halqları ve qırımtatar halqı sürgün etildi. Bir canavar Gitlerni yeñmek içün diger canavar Stalinge köz yumdılar, ve diger, Sovet ükümeti dep adlandırılğan, faşist nizamınıñ teşkil etilmesine yardım ettiler.
Qadınlar, balalar ve qartlarnıñ millionlarca köz yaşları öz halqlarınıñ abadanlıq ve amanlığı içün qasevetlengen Avropa devletleri ve Amerika liderleriniñ lâqaytlığını aqlamaz. Bu faşist nizamı bozulması içün 50 yıl kerek oldı», – dep aytıla Ahtem Çiygoznıñ muracaatında.
O, «bugün ukrain halqı ve qırımtatarlarnen olğan vaziyet içün dünya liderleri mesüliyetli» olğanını qayd etti.
Onıñ sözlerine köre, «lâqayt olması ya da tek duyğudaşlıq etmesi, öz abadanlığı ve havfsızlığını tüşünmesi menim halqımı horlağanlardan iç farqlanmay».
«Bu deşetniñ toqtatılması siziñ elleriñizdedir! Bizim halqımızğa keçenlerniñ deşetini yañı şekilde kene de başından keçirmege bermeñiz. İnsannıñ ar-namusı ve azatlıq duyğusı bozulsa, bu endi insan sayılmaz», – dep ilân etti Ahtem Çiygoz.
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda mayıs 27-de mahkemede Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ apiste bulunma müddetiniñ uzattırılmasına qarşı şikâyet arizası baqılacaq.
Ahtem Çiygoz Aqmescit SİZO-sında 2015 senesi yanvar ayından başlap buluna.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımadada Rusiye uquq qoruyıcıları Ukraina topraq bütünligine qoltutqan ve Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksenov yolbaşçılığında «Rus birligi» firqasınıñ faallerine qarşı çıqqan qırımtatar faallerini mahkeme etmege başladılar.
Vaqialar 2014 senesi fevral 26-da olıp keçken edi. Rusiye taqiqatınıñ malümatına köre, yüz bergen çatışmada eki insan elâk oldı, 79 kişi zarar kördi.
Qırım Muhtar Cumhuriyeti prokuraturası 2016 senesi mayıs 17-de Qırım parlamentiniñ yanında 2014 senesi fevral 26-da keçirilgen barışıq toplaşuvına mania olması boyunca cinaiy iş açtı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
ATR birinci qırımtatar telekanalınıñ jurnalisti Safiye Ablâyeva onıñ Vladimir Putinge matbuat konferentsiyasında bergen sualini tenqid etken içtimaiy ağlarnıñ qullanıcılarına teşekkürlerini bildirdi.
«Birinciden, er bir tefsiriñiz içün sağ oluñız. Añlağanıma köre, bazıları onıñ içine bütün canını berip, kim olğanını kösterdiler. Ekinciden, er keske tenqid içün minnetdarım – sebepsiz tenqid olsa da», – dep yazdı jurnalist Facebook saifesinde.
O, Vladimir Putinniñ matbuat konferentsiyasında qırımtatarlarnıñ reabilitatsiya emirinen bağlı sual berip, Qırım akimiyeti işbu buyruqnı ne sebepten amelge keçirmegenini soradı. Jurnalist sual berip, Pütinge qırımtatarca teşekkür bildirdi. İçtimaiy ağlarnıñ bir çoq qullanıcısı Ablâyevanıñ sualinde teñkid olmağanını dediler.
Jurnalist bunıñ kibi tefsirlerniñ müelliflerine Putinge sual bermege tırışmağa teklif etti.
«Şimdi maña doğru bir nasit berecek olğan er keske şunı aytmaq isteyim ki, siz de Rusiye Federatsiyası prezidentiniñ matbuat konferentsiyasına kiriñiz, dörtünci sırada oturıñız, «baş komandannıñ» qarşısında oturıñız, sizge söz bermegende soñdan evelki sual beriñiz. Akimiyet bir şey yapmağanını aytıñız, ve menden ve bugün sual bergen zenaatdaşlarımdan daa yahşı oluñız. Emin oluñız ki, men Siziñ ve Siziñ muvafaqiyetleriñizge quvanırım», – dep yazdı jurnalist.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin ATR telekanalınıñ sualine cevap berip, Qırım akimiyetini qırımtatarlarnıñ reabilitatsiyası aqqında buyruqnı amelge keçirmege çağırdı. Onıñ aytqanına köre, Rusiyeniñ federal akimiyeti qırımtatarlarnıñ kendisini Rusiye vatandaşları olaraq is etmeleri içün qanun derecesinde er şey yaptı, şimdi yarımadanıñ yerli akimiyeti qanunnı amelge keçirmeli.


text:
Bu sene Herson vilâyetiniñ aliy oquv yurtları işğal etilgen Qırım ve Donbassnıñ işğal altındaki topraqlarından biñ studentni bücet parasına qabul etmege azır. Bu raqamnı Herson vilâyeti valisiniñ muavini Andrey Balon «Skifiya» telekanalınıñ efirinde seslendirdi, dep bildire Herson vilâyeti devlet memuriyetiniñ saytı.
Ukrainada açılğan 12 «Qırım – Ukraina» merkezinden üçü Hersonda yerleşe. Olar Herson devlet universiteti, Herson milliy tehnik universiteti, Herson devlet deñiz akademiyasında çalışa. Andrey Balonniñ aytqanına köre, bu cedvelge Herson devlet agrar ünivesitetiniñ kirsetilmesi muzakere etile.
Bazarertesi künü, iyünniñ 19-da, Ukrainada «Qırım – Ukraina» tasil merkezleri çalışıp başladı. Olar Qırım abituriyentlerine 12 ukrain aliy oquv yurtuna tışqı mustaqil imtianlarnı bermeyip kirmege imkân bere.


text:
Rusiye kontrol etken Qırım parlamenti «Qırım ealisine nisbeten yapılğan er angi ekstremizm ve terrorizm şekillerini» takbih etmege çağıra. Bu aqqında Qırımnıñ Rusiye parlamenti iyül 8-de qabul etken beyanatında aytıla. Deputatlar Qırımtatar Milliy Meclisi telükeli olğanını qayd eteler.
«Qırım Cumhuriyetiniñ Devlet şurası terrorizm ile bağlı ve «Qırımtatar Milliy Meclisi» adını taşığan cemaat birleşmesi ve hadimleri tarafından teşkil etilgen cinayetler ve terrorist taqımlarnıñ artqan faaliyeti, ekstremist areketler sebebinden qasevetlene», – dep aytıla beyanatta.
Vesiqada qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilev ve Meclis reisi Refat Çubarovnıñ ukrain matbuat vastalarında aydınlatılğan işğal etilgen Qırımğa dair fikirleri qayd etile.
Qırım deputatları ticaret ve energetik qamaçavnı qayd etip, onıñ teşkil etilmesi Meclis azalarınen bağlı olğanını aytalar.
«Deñiz qamaçavı planları aqqında laflar qasevetlendire, deñiz qamaçavı 14.12.1974 Birleşken Milletler Teşkilâtı Baş Assambleyasınıñ 29-ıncı sessiyasında qabul etilgen Rezolütsiyanıñ «İstilâ ıstılasına» köre, istilâ sayıla ve halqara mesülietke çekilmesini belgiley», – dep aytıla vesiqada.
Qayd etile ki, Qırımnıñ Rusiye parlamenti «siyasiy, iqtisadiy, içtimaiy, milletlerara, dinlerar ve diger meselelerniñ al etilmesi içün ekstremizm, terrorizm yollarını takbih ete ve Qırım Cumhuriyeti Yuqarı Mahkemesiniñ «Meclisni» ekstremist teşkilât olaraq tanıp, faaliyetini yasaq etmek qararına qoltuta».
«Qırım Cumhuriyetiniñ Devlet Şurası dünya toplulığına muracaat etip, Meclis ve onıñ qurğan silâlı birleşmelerine bir de bir maneviy, maddiy, tehnik yardım köstermemege çağıra», – dep aytıla beyanatnıñ soñunda.
Devletini, halqını satqan, halqara uquqqa köz yumğan, Qırım ve onıñ sakinlerini iqtisadiy haosqa oğratqan şahıslar yapqan cinayetleri içün ceza çekeceklerini añlaylarRefat Çubarov
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Rusiye kontrol etken Qırım parlamenti deputatlarınıñ iyül 8-de Mecliske qarşı qabul etken beyanatlarını izaatlap, «işğalci akimiyet telâşlanmağa başlay», dep ayttı.
«Eki yıl evelsi devletini, halqını satqan, halqara uquqqa köz yumğan, Qırım ve onıñ sakinlerini iqtisadiy haosqa oğratqan şahıslar yapqan cinayetleri içün ceza çekeceklerini añlaylar», – dep yazdı Çubarov Facebookta.
Onıñ fikirince, Qırım Rusiye parlamentiniñ Mecliske qarşı beyanatı «Qırım cemaatınıñ diqqatını yaşayışnıñ er saasında vaziyet kerginleşkeninden uzaqlaştırmaq içün» qabul etildi.
Çubarov NATO sammitiniñ ekspertler forumı toplaşuvında iştirak etip, Qırım mıtlaqa azat etilmeli dedi.
Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl bildire ki, Kreml kontrol etken Qırım parlamenti deputatlarınıñ Qırımtatar Milliy Meclisine qarşı beyanatı manasız olıp, halqara toplulıq içün iç bir şey ifade etmey. Onıñ aytqanına köre, iyül 8-de qabul etilgen beyanat – «em menim, em de, eminim, halqara toplulıq içün boş laf».
Meclis reisiniñ birinci muavini qayd etti ki, OSCE rezolütsiyası, em de Avropa parlamenti ve Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ aynı vesiqaları bunı isbatlay. Olar ise «Mustafa Cemilev, Refat Çubarov ve diger ortaq ve dostlarımıznıñ faal halqara faaliyetleri sayesinde» qabul etildi.
Celâlnıñ fikirince, işğal etilgen Qırımda qabul etilgen vesiqa keç qalıp, «Qırım akimiyetiniñ toqtamağan hataları vaziyetinde bu yañlışlarnıñ baş «qabaatlısı» kim olğanını işaretlemek içün» yapılğan.
Bu beyanat – em menim, em de, eminim, halqara toplulıq içün boş lafNariman Celâl
«Bunı vesiqanıñ qabul etilgen künü isbatlay – Rusiye prezidenti «Yarovayanıñ paketini» imzaladı ve Varşavada NATO sammiti keçirile, Cemilev ve Çubarov anda iştirak eteler», – dep qayd etti Celâl.
O, «Satqınlarğa boykot» halq flash mobunı» devam ettirmege çağırdı.
Aprel 26-da Rusiye kontrol etken Qırım Yuqarı mahkemesi yarımadada Meclis faaliyetini yasaq etti. Dünya toplulığı Rusiye akimiyetiniñ yapqanlarına sert bir cevap berdi.
Meclis imayesi Rusiye Yuqarı mahkemesine apellâtsion şikâyetini berdi, faqat şikâyet baqılacaq künü şimdilik belli degil.
Rusiye hızmetleri 2014 senesi yarımada Rusiye tarafından işğal etilgen soñ Mustafa Cemilevniñ Qırımğa kirişini yasaq etti. Beş yıllıq kiriş yasağı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovğa da berildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Türkiyanıñ şığısında 6,8 baldıq jer silkinisi boldı.
Anadolı aqparat agentiginiñ habarlauınşa, jer silkinisiniñ oşağı Elyazıg provinciyasında tirkelgen. Zizaladan 19 adam qaza tauıp, 700-den astam twrğın emhanağa jetkizilgen.
Türkiyanıñ qorşağan ortanı qorğau jäne qala qwrılısı ministriniñ aytuınşa, Elyazıg provinciyasınıñ Sivridj uezde 5 jäne Malat'ya provinciyasındağı Doganyol audanında 25 ğimarat qwlağan.
24 qañtarda Ankara türik provinciyasınıñ Ak'yurt audanında magnitudası 4,5 baldıq jer silkingen. Türkiya ükimeti janındağı(AFAD) Tötenşe jağdaylardıñ aldın alu jäne joyu basqarmasınıñ mälimetine säykes, jerastı dümpui jergilikti uaqıtpen 06.54-te tirkelgen. Zilzala oşağı 13 kilometr tereñdikte ornalasqan.


text:
Belarus'tegi Svetlana Tihanovskaya men Aleksandr Lukaşenko teketiresi jalğasuda. Taraptar saylaudan keyin mälimdeme jasadı. Belarus' prezidenti Aleks..
«Karantin şaraları koronavirustı toqtata almaydı», – dep mälimdedi Düniejüzilik densaulıq saqtau wyımı. DDSW basşısı Tedors Adanom Gebreysustıñ sözin..
Mausımnıñ 23-i küni Qazaqstan Respublikasınıñ eks-prem'er-ministri Äkejan Qajıgeldinniñ «Politon» bağdarlamasına bergen swhbatınıñ jazbaşa nwsqasın sa..
Türmede belgisiz jağdayda qaza bolğan azamattıq belsendi Dulat Ağadildiñ öliminen üş ay ötti. Mausımnıñ 1-i marqwmnıñ anası jäne bir top belsendi prez..
AQŞ prezidenti Donal'd Tramp Qasım-Jomart Toqaevtı jäne Qazaqstan halqın Naurız merekesimen qwttıqtadı. Qwttıqtauda: «Qwrama Ştattarında, Qazaqstanda ..


text:
Ukrainada AQŞ elcisi Mari Yovanoviç, Vaşington ilhaq etilgen Qırımda da ötkerilmesi planlaştırılğan Rusiye prezidentiniñ saylavını tanımaycaq, dep bildirdi. Bunı o, Ukrainadaki «Prâmoy» kanalınıñ efirinde söyledi.
Yovanoviç: «Menim fikrimce, Qırımda bütün saylavlarğa qarşı olğanı kibi – bu saylavlarnı evelden iza etkenimizde qullanğan usulımızğa köre, biz olarnı tanımadıq», – dedi.
Rusiye prezidentiniñ saylavı 2018 senesi mart 18 kününe – Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqınıñ yıllığına tayın etildi.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko dünya toplulığını ilhaq etilgen Qırımda Rusiye prezidentiniñ kelecekteki saylavı neticelerini tanımamağa davet etti.
Martnıñ 1-nde Yuqarı Rada BMT Telükesizlik şurası ve Baş assambleyası, Avropa Birligi, NATO, halqara teşkilâtlar, çetel parlamentleri ve ükümetlerini ilhaq etilgen Qırım territoriyasında keçirilmesi taqdirde Rusiye prezidenti saylavlarınıñ qanuniyligini tanımamağa davet etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Yipek Yolı
Yipek Yolı (Yipek Colı) burunğı zamanlarda em Orta asırlarda Küntuvar Asiyaman Aq deñizni bir-birisine baylağan kervan yolı eñ aldında Qıtaydan yipek çıqaruv maqsadıman qurılğanı içün yipek yolı dep aytılğan, Edil Boyı Bolğarları, Hazar Hanlığı Tatar-Moğol boysundıruvları neticesinde Uluğ Ulus devleti barlıqqa kelgenden soñ tatar hanları kervan yolların qorçalap östürgenler. Köktürkler zamanında da yipek yolunıñ köbüsin türkler biylegen Qıtayman uruşıp müim ceñişlerge cetken.
Uluğ Ulus bolğan vaqıtta küntuvarman satıp aluv kelişüvleri ösken Saray Berke, Gülistan, Hacıtarhan kibi tatar şeerleri tez vaqıtta ösken. Orta asiya Türkiy devletleri azat bolğandan soñ Yipek yolın qaytadan yañartuv leyhası kün tertibine kelgen Asiyadağı köp milletler şo yol içün uruşqan lâkin köbüsinmen Türkiyler yolnı biylep alğanlar. Coğrafiy Keşif Areketleri başlağanda Avropa yañı yollar yasağan ve tarihiy yipek yolunıñ bir emiyeti qalmağan. Bügün şo yolnı qaytadan barlıqqa ketirüv leyhaları bar, yol boyında sozılğan eski binalarda yañartuv (restavratsiya) devam ete.
Yipek yolunıñ üstünde emiyetli pek köp din darqalğan türli halqlarnıñ urf-adetleri bir-birimen baylanış yasağan şulay da bolsa yol üstünde bir nece viruslar de peyda bolğan türli qastalıqlar, avuruvlar darqalğan, veba qastalığı Avropağa qadar cetip halqnıñ köbüsiniñ ölümine sebep bolğan.
Bügüngi Koronavirus de Qıtayda çıqqanı içün veba virusına oşay, biz insanlar köp kişilermen satıp aluv savda yasav içün birge bolıp baylanış qursaq şo viruslar darqalmağa ve insanlarnı öldirmege devam etecek, saq bolmağa mecburmız. İnsan tarihında şo viruslar iç bir zaman da yoq bolmayacaq bizler Qudayğa ışanıp Qudaydan yardım soramağa mecburmız bizge yardım bere alacaq yalıñız küç Quday (Allah).
Quday bizlerni bo viruslardan qastalıq avuruvlardan qorçalasın.


text:
Mecburen köçip kelgenler ve iş adamlar ukrain akimiyetiniñ diqqatını işğal etilgen Qırımdan kelgen insanlarnıñ meselelerine celp etmege tırıştılar, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Aluşta iş adamı Vâçeslav Ostapkonıñ sözlerine köre, bugünki künden yalı kenarında «Qırım manzaraları ve itibarğa lâyıq olğan çeşit yerler ile güzel çadır peyda oldı».
Onıñ aytqanı kibi, böyle çadırnı Aluştada da qoyğan ediler, anda ise onı yerli «halq imayesi» darma-dağın etken edi.
«Al-azırda Qırımdan Kiyevge kelgen iş adamlarında ticaret ile oğraşmaq içün iç ir vesiqa yoq. Bizge vaqtınca vesiqasız çalışmağa ve qorantalarımıznı baqmağa imkân berilmesi içün akimiyetniñ diqqatını celp etmege tırışamız», – dedi Ostapko Qırım Aqiqat mühbirine.
İş adamlarnıñ sözlerine köre, «Qırım çadırında» 5-6 insan bulunacaq, umumen ise qırımlılarnıñ toplulığı 3 biñ insannı teşkil ete.


text:
Jıl basınan beri respublikanıñ jer-jerinen 48 jüyrik aqın aytısqa tüsken «ASSYL DOMBYRA» aqındar aytısınıñ superfinalı Almatıdağı «Alatau» dästürli ön..
Keşe, 9 qırküyek küni keşke Almatı äuejayına qonğan Qazaqstan qarulı küşteriniñ arnayı wşağı Auğanstannan 41 jolauşını jetkizdi. Olardıñ 35-i Auğan q..
" ...Tuğan jerdiñ qasqırı, Kemir aqın süyegin. Tuğan jerdiñ tas-qwmı Seni solay süyemin"! Qazaqtıñ äygili jırauı, tuğan jerge sağınış jırlarınıñ d..
Qabdeş Jwmadilov esimimen student kezimde 1980 jıldardıñ soñında tanıstım. Odan bwrın da Tarbağatay öñiriniñ qazaqtarın Qazaqstanğa bastap ketipti deg..
Qazaqtıñ qabırğalı qalamgeri, qazaq prozasınıñ bir biigi, Qazaqstannıñ Halıq jazuşısı, Qazaqstan memlekettik sıylığınıñ iegeri Qabdeş Jwmadilov 85 jas..


text:
Keçken raatlıq künleri Aluşta sakinlerine «Yedinaya Rossiya — regionlılarnı» istifağa yollamaq talapları ile bağçalarda inşaat qurucılığına qarşı aktsiyanı keçirmege yasaq etiler.
«Tvoya gazeta» bildire ki, tedbirniñ keçirilmesi belgilengen meydanğa eki avtozak ve OMON hadimleri keldiler, meydan ise ondan ziyade politsiya hadiminiñ nezareti altında buluna edi.
Neşirniñ malümatına köre, tedbir şeer akimiyeti ile muzakere etilgen edi, lâkin bazar künü saba faallerge aktsiyanı keçirmek yasağı aqqında bildirdiler.
«Vazifelerini yapqan politsiya hadimleri Ğalebe Künü ile bağlı risalelerni tarqatqan bir qaç nefaqacını, milliy-azatlıq areketiniñ faalini yaqalap avtozakqa ozğardılar», – dep yaza gazeta.
Qırım.Aqiqat bildire ki, aprel 15-te Aqyarda politsiya hadimleri «Aqyarnı qorçalayıq» cemaat areketi faalleriniñ mitingini yaqaladılar. Olar «yerli akimiyetniñ işsizligine» qarşı narazılıq bildirmek içün Nahimov meydanında toplaşqan ediler.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Büyük Britaniya baş naziri Tereza Mey ile, «tecavuzkâr areketler»ine cevaben Rusiyege qarşı sanktsiyalarnıñ sertleştirilmesini muzakere etti. Bunı Ukraina prezidenti memuriyetiniñ matbuat hizmeti bildirdi.
Prezidentniñ memuriytinde bildirilgenine köre, suhbetdeşler havfsızlıq ve mudafaa saalarında eki taraflı emekdaşlıqnıñ kenişletilemesi meselelerini muzakere ettiler.
Bildirüvge köre, Poroşenko, sabıq istihbarat hadimi Sergey Skripal ve onıñ qızı Yuliyanıñ Britaniyadaki Solsberi şeerinde zeerlenmesiniñ tahqiq etilmesinde Ukrainanıñ yardım etmek azır olğanını bildirdi.
Büyük Britaniya Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqını taqbih ete ve Moskvanı Ukrainanıñ şarqındaki separatistlerge qol tutqanında qabaatlay. Soñki aynıñ içinde, Skripalniñ zeerlenmesi neticesinde eki devlet arasındaki munasebetler bayağı fenalaştı. Britaniya ukümeti Rusiyeni, buña alâqadar olğanında qabaatlay. Moskva bunı inkâr ete.


text:
Qazahistannıñ şimaliy-ğarbiy Aktobe şeerinde «terrorizm teşviqatında» qabaatlanğan sekiz adamğa 3-6 yıllıq apis cezasını berdiler.
Aktobe merkeziy mahkemesinde Radio Svobodağa bildirilgeni kibi, bu insanlar içtimaiy, qavmiy, milliy ve diniy duşmanlıqnı meydanğa ketirüvinde qabaatlana.
Olarnı 2014 senesi «Oqu, baq, diñle. Areket et» konferents-subetni teşkil etüvinde şekleyler. Malümatlarğa köre, subet iştirakçileri sanki biri-birine «radikal-ekstermist audio ve video roliklerini, metnlerni» yollay edi.
Eñ genç soyu – 21 yaşında, eñ büyügi – 38.


text:
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda mahkeme sisteması butünley FSB areketlerini destekley. Bunı ukrain siyasiy mabusı Nikolay Semenanñ advokatı Emil Kubedinov beyan etti. Onıñ sözlerini Facebook saifesinde Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ MSK reisi Zair Smedlâyev yerleştirdi.
Kurbedinov oktâbr 11 künü Kremlinge bağlı olğan Qırım mahkemesinde Nikolay Semenanıñ advokatları tarafından berilgen şikâyetler baqılğanını beyan etti.
«Bizler FSB taqiqatçısı ekspertizanıñ keçirilmesi aqqında qararnı köstermek kerek olğanı aqqında ayta edik. Bu yapılmadı. Bugün biz buña şikâyet ettik. Teessüf ki, nevbetteki kere Qırım ve Rusiye mahkeme sisteması, imayeniñ noqta-i nazarına emiyet bermeyip, Federal telükesizlik hızmetiniñ tarafını ala», – dedi Kurbedinov.
Advokat dey ki, imaye tarafı mahkemeniñ qararlarına şikâyet etmege devam etecek ve müşteri içün adaletli qarar çıqarılmasına ümüt ete.
Bundan ögüne Qırımda Rusiye nezareti astndaki mahkeme Nikolay Semena boyunca bidayet mahkemeniñ qararını deñişmesiz qaldırdı.
Baarde Qırımda kütleviy şekilde tintüvler, bu cümleden, Qırım.Aqiqat ile işbirlik tutqanında şeklenilgen mustaqil mühbirlerde tintüvler keçirildi. Radio Svoboda müellifi Mıkola Semenağa qarşı Rusiye Federatsiyasınıñ topraq bütünligini bozmaq çağırğanında şeklenilüv boyunca cinaiy iş açıldı. Rusiyeli taqiqat oña yarımadadan çıqmağa yasaq etti.
Ukraina Tışqı işler nazirligi Ukraina vatandaşlarınıñ, hususan, mühbir Mıkola Semenanıñ işğal etilgen Qırımda taqip etilmesinden qasevet çekkenini bildirdi ve oña basımnı toqtatmağa çağırdı.
Avgust 23-te Mıkola Semenanıñ imayesi FSB-nı mühbirni Qırımdan tedaviylenüvge yibermege çağırdı.
Bundan evel Halqara ve Avropa mühbirler Federatsiyası rusiyeli ükümetten Mıkola Semenanıñ Kiyevge tedaviylenüvge yiberilmesini talap etti.


text:
Cuma künü, mart 13-de, Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi mart 11 künü «fevral 26» işi boyunca yaqalanğan qırımtatar faali Talât Yunusovnı eki ayğa apis etmek kibi qarar çıqardı.
Bunı Qırım.Aqiqatqa faalniñ adliyecisi Cemil Temişev bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, imaye işbu qararğa endi itiraz arizasını azırlay.
«Fikrimizge köre, Yunusovğa nisbeten böyle qattı cezanıñ olmasına sebep yoq. O, mitingde iştirak etti, amma bu qadar. Tevqif etilmesine acet yoqtır. Onıñ yaqalanuvı protsessual areket degil de, zaruriy malümatnı elde etmek içün tesir usulıdır», – dedi adliyeci ve üç kün içinde itiraz arizası berilecegini bildirdi.
O, Talât Yunusovda 3 yaşında qızçığı bar olğanını qayd etti.
Çarşenbe künü, mart 11-de, saba Qurman rayonınıñ Temir köyünde (Yastrebovka) 1984 senesi doğma Talât Yunusov yaqalandı. Babasınıñ aytqanına köre, saba saat 7-de evlerine silâlı adamlar kirdi.
Mart 6-da, bu iş boyunca Asan Çaruhov yaqalanğan edi. Bir qaç saat devam etken sorğudan soñ onı azat ettiler.
Bundan evel Rusiye Taqiqat komiteti Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznı yanvar 29 künü «kütleviy nizamsızlıqnı teşkil etüvde» şeklep, oña 2015 senesi fevral 19-na qadar, soñra mayıs 19-na qadar apis müddetini belgilediler.
«Fevral 26 künü» işi çerçivesinde uquq qoruyıcılar mitingniñ daa bir iştirakçisi Eskender Kantemirovnı da yaqaladılar. Oña eki aylıq apis cezası belgilendi.
2014 senesi fevral 26 künü Qırım parlamenti yanında Qırımtatar Milliy Meclis ve «Rusiye birligi» tarafdarları ile kütleviy miting keçti.


text:
Rusiye prezidenti ukrain Qırım yarımadasını işğal etmek emri oña ait olğanını ayttı. İşğal içün nasıl ceza olmaq kerek? Halqara mahkemeler cinayetçini mesüliyetke çekip olurlarmı? Ukraina davalarınıñ Avropa mahkemelerinde neticesi barmı? Ukrainanı satqan Qırım memurlarını nasıl ceza bekley?
Ukraina Qırımnı keri almaq içün ve işğalde qabaatlı olğanlarnı cezalamaq içün ne yaptı – «Qırım.Aqiqatnıñ» yañı yayınında «24» haber telekanalında.
Yayın cumaertesi künü saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit saatine köre saat 12:30) efirge çıqa
Studiya musafirleri – Ukraina halq deputatı Georgiy Logvinskiy ve kriminoloya eksperti Anna Malâr, yayınnıñ alıp barıcısı – Qırım jurnalisti Aleksandr Yankovskiy.
Programma cumaertesi künü saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit saatine köre saat 12:30) efirge çıqa. Radio.Svoboda ve Qırım.Aqiqat saytlarında saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) qoyula.
Radio Svobodanıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegen insanlar içün azırlandı.


text:
Bunı Qırım.Aqiqat saytına Ali Hamzin bildirdi.
«Tünevin Bağçasarayda qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevniñ evinde tintüv keçirildi. O, evde yoq edi. Ebet, bu tintüvniñ qanun boyunca olğanınen bağlı meseleler de oldı. Aynı tintüvler Aqmescitte de, semetdeşlerimizniñ evinde keçirildi», – dep ayttı o.
Hamzin emin ki, böyle etip, Qırım «akimiyeti» qırımtatarlarğa qarşı repressiyalar keçire.
«Bu şeyler – yalıñız başı. Olarnıñ esas maqsadı – Qurultay-Meclis temsil organımıznı yoq etmektir. Menim evimde terroristik faaliyetni tasdıqlaycaq bir şey peyda olsa, şaşmam. Rusiye «akimiyeti» Meclis vekillerinen böyle bir «dialog» şekilini saylap aldı», – dep qayd etti o.
Cumaaqşamı künü, mayıs 15-de, Kiyevde keçirilgen matbuat konferentsiyasında Hamzin bildirdi ki, Qırımnıñ küç strukturalarınıñ hadimleri Eski Qırımda tahminen 150 qırımtatarını sorğuğa çektiler.
«Olarnıñ parmaq izlerini alalar, aynı vaqıtta, ne vaqıttan berli camige qatnağanlarını soraylar», – dep ayta Meclis tış alâqalar bölüginiñ reberi.
Bu sebepten, Hamzinniñ fikirince, halqara toplulıq, şu cümleden Rusiye ve Ukrainağa muracaatta bulunıp, Qırımda qırımtatarlarnıñ havfsızlığı meselesinde forum keçirmek kerek.


text:
«Orenburg ava yolları» şirketi Moskvadan Aqmescitke qoşma ava seferlerini açtı. Şirketniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, qoşma seferler sentâbr 21 künü kirsetilecek.
Ava şirketiniñ saytında bildirilgeni kibi, Moskva-Aqmescit marşrutı boyunca seferler er kün keçirilecek.
Uçuşlar oktâbr 30-na qadar Boeing 737-800 uçağında yapılacaq.
Bildirilgeni kibi, «Orenburg ava yolları» Avropa birligi sanktsiyalarına oğrağan «Dobrolöt» ava şirketi yolcularınıñ taşuvı boyunca mecburiyetni özüne aldı. 2014 senesi sentâbr 17-dan Moskva-Aqmescit-Moskva marşrutı boyunca uçuşlarnı keçire.
2014 senesi mart ayında Rusiye yarımadanı işğal etken soñ Qırım ava limanları Ukraina ükümetiniñ qararı ile qapatıldı. Anda kerçekleştirilgen ava seferleri Ukraina qanunlarını ve halqara qaidelerni bozmaqta, böylece ava şirketleri Ukraina ve ICAO halqara cezalarına oğray bile.
Al-azırda yalıñız Rusiye ava şirketleri Qırımğa uçaq seferlerini kerçekleştire.


text:
Şanlıurfa - 2023 turizm şähäre
Älege qarar İslam xezmättäşlek oyışmasınıñ 11nçe Turizm ministrları konferenŝiyasendä qabul itelde
İslam xezmättäşlek oyışmasınıñ 11nçe Turizm ministrları konferenŝiyasendä “2023 turizm şähäre” bulıp Törkiyäneñ Şanlıurfa qalası saylandı.
Mädäniyät häm turizm ministrlığınnan yasalğan açıqlawğa kürä İslam xezmättäşlek oyışmasınıñ 11nçe Ministrlar konferenŝiyase Azärbaycan başqalası Baqıda uzdı.
Törkiyäne Mädäniyät häm turizm ministr yärdämçese Özgül Özkan Yavuz wäkillek itkän cıyılışta Şanlıurfa İslam illäreneñ 2023 turizm şähäre buldı.
Üzbäkstannıñ Xiva şähäre isä 2024nçe yılnıñ turizm şähäre bularaq bilgelände.
Törkiyäneñ Mädäniyät häm turizm ministrı Mäxmät Nuri Ärsoy da soŝial’ çeltärdä yullama yasap, qararnıñ xäyerle buluın teläde.
Bäyläneşle xäbärlär
Xatın-qızlar voleybol komandasınıñ berençe uñışı
Türkiyäneñ xatın-qızlar voleybol cıyılma komandası FIVB Bötendönya çempionatındağı ikençe matçında Kön’yaq Koreyanı 3-0 isäbe belän ciñde
Bodrumğa "Star Legend" kilde
Bagamalar bayraqlı “Star Legend” isemle kruiz köymäse Muğlanıñ Bodrum rayonına kilde


text:
Türkiye eyyeti İstanbul ve daa bir qaç şeerde terrorizmge qarşı teşkerüvler vaqtında 251 insannı yaqaladı.
Bir beş biñ politsiya hadimi kürd ve «İslam devleti» boyevikleriniñ tahminiy yerleşüv yerlerinde teşkerüvlerni keçirdi.
Cuma künü saba Türkiye qırıcıları Suriye çerçivesinde, sıñırdan keçmeyip, «İslâm devleti» boyevikleriniñ mevzilerine dört ava ücümini keçirdi.
Yaqında Türkiye prezidenti AQŞ arbiyelrine İraq ve Suriyede «İslâm devleti» boyeviklerine qarşı Türkiyeniñ cenübiy-şarqında yerleşken «İnsirlik» arbiy bazasından ücüm etmege izin berdi. Bu kibi qararğa Türkiyeniñ Suriye ile sıñırında Türkiye politsiya hadiminiñ öldürüvi ve memleketniñ cenübiy-şarqında 32 insannıñ ölümine ketirgen terakt sebep oldı.


text:
Memleket bacşıcınıñ «Qazaqctan jolı-2050: Bir maqcat, bir müdde, bir bolaşaq» attı Joldawı oblıc ortalığınan şalğayda jatqan Carıcw awdanınıñ jurtşılığın qwantıp, mereyin öcirdi. Elbacınıñ «…Qazaqtıñ Mäñgilik Ğumırı urpaqtıñ Mäñgilik Bolaşağın bayandı etwge arnaladı. Endigi urpaq – Mäñgilik Qazaqtıñ Perzenti. Endeşe Qazaq Eliniñ Ulttıq ïdeyacı – Mäñgilik El» degen cözi tağdırdıñ talayın körgen carıcwlıqtardıñ jigerin janıdı. Öñirge jacağan caparımızda awıl-aymaqtarda da, awdan ortalığında da jüzderi nurlanğan, qwanıştan şattanğan jurttı kördik. Kimmen pikirleccek te äñgime ağını Joldawğa kelip toqaylacıp jattı. Jañarıp jatqan Jañatactağı qaynağan eñbek, ajarı artıp, bazarı tacï bactağan awıldardağı qolğa alınıp jatqan ulan-ğayır şarwa, ocınıñ bäri Elbacınıñ carabdal cayacatınıñ arqacında el ékonomïkacınıñ köterilwimen mümkin bolıp jatqanın awdan turğındarı jete cezinwde. Awdan äkimi Qanatbek MÄDIBEKPEN bolğan äñgimemizdiñ de arqawı öñirdegi atqarılıp jatqan ocınday tirlikke arnaldı.
– Qanatbek Qayşıbekulı, awdandı aralay jürip, Joldawdan qanattanğan jurttı kördik. Qay awıl, qandayda bir şarwaşılıq qurılımdarında, Jañatactağı öndiric orındarında bolmayıq, eldiñ awzında Elbacı Joldawı.
– Ïä, jağday jaqcarıp jatır. Onıñ şarapatı bizdiñ awdanda da cezilip jatqanın öziñiz de añğarğan ekenciz. Prezïdent Joldawında Mäñgilik El ïdeyacın murat tutqan Qazaqctannıñ aldağı jıldardağı jaña mindetteri ayqındaldı. Elimizdiñ uzaq merzimdi damw jocparın icke acırwğa arnalğan ïnnovacïyalıq ïdeyalar jarïya etildi. Ükimet pen memlekettik organdarğa naqtı tapcırmalar berildi.
«Bactı maqcat-elimizdiñ eñ damığan 30 memlekettiñ qatarına qocılwı. «Qazaqctan -2050» Ctrategïyacı – barlıq calanı qamtïtın jäne üzdikciz öcwdi qamtamacız etetin jañğırw jolı» – dep atap körcetti Elbacı.
Biz ocı el ömirindegi aca zor qundılıqtar jarïya etilgen Joldawdı awdan turğındarı aracında keñinen tücindirw maqcatında erteñinde-aq qızw jumıcqa kirictik. Awdannan nacïxattıq toptar qurılıp, birneşe bağıtta jumıc jürgizdi, äli de jürgizilwde. Onday toptar oblıctan, recpwblïkadan da kelip jatır. El ömirindegi aca zor cayacï oqïğa bolğandıqtan zïyalı qawım ökilderi eşqanday tapcırma, ötiniş almay-aq öz betterinşe de Joldawdı turğındar aracında nacïxattawğa belcene kiricip ketti. Ocınday jan-jaqtı nacïxattawdıñ, tücindirwdiñ nätïjeci şığar, «El awzında – Elbacı Joldawı» degeniñiz.
Al, endi awdan ömiriniñ tınıc-tirşiligine toqtalcaq, ötken jıl tabıctı boldı. Älewmettik calalarda turaqtı damw dïnamïkacı qalıptactı. Negizgi kapïtalğa calınğan ïnvectïcïya kölemi 4,2 mïllïard teñgege jetti. Bul aldıñğı jılğa qarağanda 13,4 payızğa artıq. Önerkäcip käciporındarında öndirilgen önim kölemi ötken jılı 2,3 mïllïard teñgeni qurap, naqtı ïndekc kölemi 87,1 payız boldı. Ocı jerde «Qarataw» taw-ken öñdew keşeniniñ önimine curanıctıñ azayuı men cement, metallwrgïya zawıttarı jumıcınıñ toqtawına baylanıctı önim öndirw kölemi 12,9 payızğa tömendedi. Cement zawıtı jañatactıqtardıñ talap etwimen oblıctıq awdanaralıq ékonomïkalıq cottıñ şeşimimen toqtatıldı. Al, metallwrgïya zawıtı bolca, bıltırğı qañtar ayında Jañatacta orın alğan dawıldan 60 mïllïon teñge şığınğa uşıradı, onıñ üctine Qıtaydan jumıcşı kvotacın ala almadı.
Büginde ïnnovacïyalıq ïndwctrïyalandırw trendin küşeytwdiñ mañızı zor. Ocı bağıttağı jumıctı üylectiretin awdandıq keñec jumıcın bactadı. Ïndwctrïyalandırw aymağın qurw jöninde ucınıctar äzirlendi. Awdandağı eñ iri jobalardıñ biri canalatın «EwroXïmTıñaytqış» kompanïyacı ötken jılı qazan ayında «Kökjon» ken ornında alğaşqı jarılıcın jacadı. Qazir käciporında jumıc jacaytındar canı 50 adamnan actı. Bïıl 300-den aca jumıc ornı aşıladı. Aldağı waqıtta «SAPA KIRPISH», «Acıl tuz» jäne «Jañatac jel élektr ctancacı» cïyaqtı tağı da üş jobanı öñirlik ïndwctrïyalandırw kartacına engizw jocparlanıp otır. Ocı jobalar jüzege acqanda 100-den aca adam turaqtı jumıcpen qamtıladı.
– Carıcw awdanı qay zamannan agrarlı öñir canaladı. Awdan ortalığı 1997 jılı Jañatacqa qonıctanğan coñ ğana öndiric calacı qocıldı. Condıqtan da tört tülik malın bağıp, egini men baw-baqşacın öcirip jatqan awıldağı ağayınnıñ jay-küyi twralı ne deyciz, calağa jacalıp jatqan qamqorlıq, kömekten de äñgime qozğap qoycañız?
– Älginde cöz bacında awıl turğındarınıñ aqjarqın köñilin öziñiz de atap öttiñiz. Biz kündelikti jumıcımızda Jañatactı körkeytwdi ğana emec, eldi mekenderdegi turğındarğa ne qajet, awıl nege muqtaj ocını eckerip otıramız. Bılay qarağanda, ocı qalanı acırap otırğan negizinen awıldağı ağayındar. Jeke şarwaşılıq qurılımdarı kündelikti bazarğa, apta cayın ötetin järmeñkege önimderin äkelip, şığaradı. Keñec zamanında «Bayqadam» covxozı Jañatactı kökönicpen, «Jañatac» covxozı etpen qamtamacız etip otırdı. «Almaqtıñ da calmağı bar» degendey, el awzında «kombïnat» atalıp ketken irgeli käciporında col awıldardıñ azamattarı eñbek etip keldi, qazir de colay.
Ötken jılı awılşarwaşılığında 3,7 mïllïard teñgeniñ önimi öndirildi. Ocınşa qırwar qarjınıñ artında awıl eñbekkerleriniñ tınımcız beyneti, tolaccız tökken teri bar. Memleket tarapınan şarwalarğa jacalıp jatqan qamqorlıqtan da awıldıqtar qur qalıp jatqan joq. Mäcelen, «Cıbağa» bağdarlamacı qolğa alınğalı beri 8 jeke şarwaşılıq qurılımı 68 mïllïon teñge necïe alıp, 358 bac analıq müyizdi iri qara, 21 bac buqa catıp aldı. Qazir awdan boyınşa barlıq müyizdi iri qaranıñ – 6, qoydıñ – 16, jılqınıñ – 21 jäne tüyeniñ 37 payızı acıl tuqımdı. Ärïne, mal bolğan jerde odan taraytın awrwdıñ aldın alw özekti mäceleniñ biri. Condıqtan juqpalı mal awrwlarınıñ aldın alw, onı boldırmaw şaraları turaqtı baqılawda. Bıltır veterïnarlıq ic-şaralarğa 80,2 mïllïon teñge jumcalca, bïıl bul maqcatqa 86 mïllïon teñge qaralıp otır. Barlıq awıldıq aymaqtarda veterïnarlıq pwnktter jumıc icteydi. Mal därigerleri 12 qızmettik kölikpen qamtamacız etildi. Egin şarwaşılığında da atqarılıp jatqan jumıc az emec. Jerdi paydalanıp qana qoymay, jaña texnologïyanı engizw arqılı önimdilikti arttırw qajettigin şarwalar tücinedi. Qazir dïqandarımız jumıctı ocı bağıtta jürgizwdi qolğa alwda. Onıñ bärin bir cuxbat barıcında qamtıp, aytıp şığw mümkin emec.
Awdan köleminde agroönerkäcip keşenin damıtwğa baylanıctı barlıq awıldıq okrwgterde mal şarwaşılığı men mal önimderin, egic pen tıñaytqıştar alwğa tölenetin cwbcïdïyalar, oğan qol jetkizw joldarı boyınşa jïındar ötkizilip, onda şarwaşılıq qurılımdarına onıñ maqcatı men mañızdarı jöninde jan-jaqtı aytıp tücindirildi.
Ötken jılı egin jäne mal şarwaşılığına 57 mïllïon teñge cwbcïdïya tölence, 2014 jılğa 120 mïllïon teñge jocparlanıp otır. Awdan kölemindegi şarwaşılıq qurılımdarımen ötkizilgen jïındar nätïjecinde şarwa qojalıqtar men jeke käcipkerler jaña texnïkalar alwğa nïet bildirip otır. Lïzïngke 20-dan actam texnïka alw jocparda bar. Bïıl awdan boyınşa «KazAgro qarjı» AQ-na 11 joba ucınılıp otır. Onıñ işinde:
– Jañatac qalacınan: mal bazarı, cüt öñdew cexı, maqcarıdan may dayındaw cexı, alma cwcının dayındaw cexı jäne eki müyizdi iri qara malın bordaqılaw alañı men eki quc fabrïkacı;
– Jañaarıq awıldıq okrwginen 1000 bacqa arnalğan bordaqılaw alañınıñ qurılıcı;
– Ïgilik awıldıq okrwginen 150 tonnağa arnalğan kökönic qoymacı;
– Türkictan awıldıq okrwginen 50 bac müyizdi iri qarağa arnalğan bordaqılaw alañın calw cïyaqtı jobalar bar.
– Ocı jerde mına curaqtıñ reti kelip tur, awdan Qırım qandı bezgegi awrwın qozdıratın keneniñ tabïğï oşağı bolıp canaladı. Bul awrwdıñ aldın alwda qolğa alınıp jatqan jumıctarğa az-kem toqtalıp ötceñiz?
– 2013 jılı ocı awrwdıñ aldın alw şaralarına 8,3 mïllïon teñge jumcaldı. Al, bïıl ocı maqcatqa 9,5 mïllïon teñge bölindi. Üş kezeñmen jürgiziletin därilew jumıctarımen Jañatac qalacındağı köpqabattı üylerdiñ jertöleleri de qamtıladı. Awdanğa jañadan därilew jumıctarın jürgizetin «DWK» avtoköligi alındı. U.Cızdıqbayulı men Docbol awıldarında toğıtpa calınadı. Jayılma, Ïgilik jäne Qamqalı awıldarında toğıtpa calw üşin jobalıq-cmetalıq qujattar dayındalwda. Toğızkent awılında bïotermïyalıq şuñqır jacaladı. Ocı jerde mına mäcelege de nazar awdarıp ötcem deymin, Talac özeninen cwdıñ az berilwinen Docbol, Toğızkent jäne Jayılma awıldarı mañındağı şabındıq jerlerdiñ cor tartıp, joğarıda cöz bolğan awrw oşaqtarınıñ ulğayuına äcer etwde. Qazir cwdıñ arnayı kecte boyınşa bocatılwına qol jetkizdik. Oblıc äkimi Kärim Näcbekulı bul mäceleni nazarda uctap otır.
– Şağın jäne orta bïzneci örkendegen eldiñ eñceci bïik bolatının ömirdiñ özi körcetti. Elbacı da ocı calağa ärkez köñil bölip, käcipkerlerge barınşa qoldaw körcetip otıradı. Conıñ bir ayğağı – arnayı Jarlıqpen şağın jäne orta bïznec cwbektilerin tekcerwge moratorïy jarïyalawı. Endi ocı cala twralı ne deyciz?
– Şağın jäne orta bïznecti damıtw – elimizdi ïndwctrïyalıq jäne älewmettik jañğırtwdıñ bactı quralı. Ocı bağıttağı jumıctı jetildirw maqcatında «Carıcw awdanı äkimdiginiñ käcipkerlik jäne önerkäcip böliminiñ «Carıcw awdandıq bïznec-ïnkwbator» kommwnaldıq memlekettik mekemeci qurıldı.
Awdanda «Damw» käcipkerlikti damıtw qorı AQ-nıñ käcipkerlik qoldaw ortalığı jumıc icteydi. 425 käcipker azamatqa keñec berilip, 3 käcipkerdiñ Almatı qalacında ickerlik baylanıc kwrcında däric alwına qoldaw körcetildi. «Bïznectiñ jol kartacı – 2020» bağdarlamacınıñ IV bağıtı şeñberinde «Bïznec keñeci» oqw kwrcı ötkizilip, 138 käcipkerge certïfïkat tabıc etildi. 198 azamatqa «Monoqalalardı damıtw 2012-2020» bağdarlamacı ayacında 1 aylıq oqw kwrcı jürgizildi. Jañatac qalacınan 25 azamatqa käcipkerlik calacındağı kedendik ic, bwxgalterlik ecep, calıq zañdılıqtarı twralı däricter oqılıp, certïfïkattar tabıc etildi. Bïılğı jılı «Bïznec keñecşi» oqw kwrcınan ötwge 98 azamat nïet bildirip otır.
Bul twralı «Aq jol» az jazıp jatqan joq, endi curağıñızğa tikeley jawap bercem, ötken jılı şağın jäne orta käcipkerlik calacında öndirilgen önimniñ kölemi aldıñğı jılmen calıctırğanda 6 payızğa artıp, 4,7 mïllïard teñgeni quradı. Calada jumıc icteytinderdiñ canı 1,9 payızğa öcti. «Bïznectiñ jol kartacı-2020» bağdarlamacı ayacında 45 mïllïon teñgege 8 joba icke acırılıp, 30 jumıc ornı aşıldı. «Monoqalalardı damıtw» bağdarlamacı şeñberinde Jañatac qalacında şağın jäne orta bïznecke qoldaw körcetwge 2013 jılı 69,4 mïllïon teñge qarjı jumcaldı. «Cawdakent-NC» necïe uyımı arqılı 12 jeke şarwaşılıq qurılımına 59,9 mïllïon teñge jäne «KazMïkroFïnanc» şağın necïe uyımı arqılı 1119 azamatqa 263,7 mïllïon teñge necïe berildi. Necïe alıp, jumıc közin aşıp, özin de, özgeni de acırap otırğan azamattar Jañatacta da, awıldarda da az emec.
Öñirde bilim berw, dencawlıq caqtaw, mädenïet jäne cport calalarında da oñ özgeric bar. Carıcwlıqtar da barşa qazaq eli cïyaqtı eñcecin mıqtap tüzep jatca, ol memleket tarapınan jacalıp jatqan naqtı qamqorlıqtıñ jemici dep bilgenimiz abzal.
Amangeldi ÄBIL
[email protected]
Carıcw awdanı.


text:
Mısır mahkemesi memleketniñ devirilgen prezidenti Mohamed Morsini ömür boyu apis cezası ile cezaladı.
Onı HAMAS Filistin islamcılar taqımına, «Hezbollah» lübnan silâlı taqımına, em de İranğa casuslıq yapanında qabaatladılar.
Mahkeme 2005-2011 seneleri gizli vesiqalarnı çetelge yollağan 16 diger mahküm etilgen şahısnıñ ölüm cezasını tasdıqladı.
Morsi ve daa yüz mahküm etilgen şahısnıñ ayrı esnası çerçivesinde ölüm cezasını tasdıqlav ya da deñiştirüv meseleleri baqıla – olar 2011 senesi çıqqan isyan vaqtında apishaneden qaçtılar, Mısırnıñ çoq yıllıq yolbaşçısı Hosni Mubarak akimiyetten quvulğan edi.


text:
İlhaq etilgen Qırımda 50 qadar Ukraina Silâlı quvetleriniñ arbiy hadimi ailesi kvartiradan çıqarıldı. Bunı, «Gromadske radio» içün bergen intervyüde «Regional insan aqları merkezi»niñ adliyeci Vitaliy Nabuhotnıy bildirdi.
Adliyeciniñ aytqanına köre, bu, qomşu Rusiyeniñ prezidenti Vladimir Putin tarafından mart 22-de imzalanğan fermannıñ sayesinde imkânlı oldı.
Nabuhotnıy: «İşğal etilgen Qırımnıñ territoriyasında bayağı hizmet kvartiraları qaldı. İşğal başlağanda olar Ukraina arbiy hadimlerine ait edi. Arbiy hadimlerniñ ailelerini, mesken yerleri artıq hizmet qullanıluvından çıqıp, işğalci akimiyetke ait olğanı sebebinden yaşağan yerlerinden çıqaralar», – dep añlattı.
Adliyeci, arbiyler ve olarnıñ ailelerini küç ya da maneviy tazyiqni qullanıp çıqaralar, dedi. Regional insan aqları merkezi Ukraina Helsinki birligi ile beraber, bu insanlarnıñ İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesine şikâyet bermelerine yardım etmege tırışa.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ malümatına köre, Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ Qırım arbiyleriniñ yalıñız üçte biri Ukrainanıñ qıtadaki qısmına çıqıp ketti. Bu, qararnen dört biñ arbiy hadim. Olarnıñ bir buçuğı – zabitler. İlhaqtan evel yarımadada 13 biñden ziyade Ukraina arbiy hadimi hizmet etti.


text:
Rusiyä cawap qaytardı
Rusiyä Tışqı êşlär ministrlığı 2 diplomatnı persona non grata iğlan itte
Rusiyä Tışqı êşlär ministrlığı Germaniyaneñ Mäskäwdäge ilçelegendä êşläwçe 2 diplomatnı persona non grata iğlan itep, ber atna êçendä ildän kitülären soradı.
Ministrlıktan yasalğan yazma açıqlawda Germaniyaneñ ike rus diplomatnı ildän cibärüe xäterlätelde.
Germaniya uzğan atnada Berlinda Rusiyä häm gruziya watandaşı bulğan Tornike K.neñ üterelüe belän bäyle bularaq Rusiyäneñ Berlindağı ilçelegendä küzätüçe buluı äytelgän 2 diplomatnı ildän cibärgän ide.
Berlinda yäşäwçe Tornike K. 23 avgust könne Tiergarten parkında atıp üterelgän ide.
Cinayättä ğayeplänüçe Rusiyä watandaşı Vadim K. Qulğa alındı, waqiğada qullanılğan qoral da qulğa töşerelgän ide.


text:
Avropa Biriligi, Yalta "Hizb ut-Tahrir davası" boyunca altı mahkemelengen adamnıñ ükmüni lâğu etip, olarnı azat etmege Rusiyeni çağırta. Bu, Avropa tış siyaseti hızmetiniñ resmiy temsilcisiniñ beyanatında aytıla.
AB-nde, rusiye mahkemesiniñ ükmüne - "Qırımda ukrain vatandaşlarnıñ Rusiye tarafından taqibatı" dep ayttılar.
"Avropa birligi, ne Qırım ve Aqyarda Rusiye qanunlarını, ne qırımlılarnıñ Rusiye mahkemelerine avuştırılğanı tanımay. AB, Rusiye bu ükümlerni lâğu eter ve qanunsız tutulğan ukrainlerni azat eter, dep bekley", - denile beyanatta.
Rostov-na-Donu şeeri Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi noyabrniñ 12-nde Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» altı mabüsini koloniyada qalmasına üküm etti. Mahkeme qararına köre, Muslim Aliyev 19 yılğa, İnver Bekirov 18 yılğa, Emir-Usein Kuku 12 yılğa, Vadim Siruk 12 yılğa, Arsen Cepparov 7 yılğa ve Refat Alimov 8 yılğa üküm etildi. Olar sert rejimli koloniyada qalacaqlar.
Rusiyeniñ Amnesty International reisi Aleksandr Artemyev işbu ükümni «siyasiy taqip» dep adlandırdı.
Ukraina Tış işler nazirligi bu üküm sebebinden Rusiyege narazılıq bildirdi.
Bu dava boyunca qabaatlanğanlar 2016 senesi fevral-aprel aylarında Yaltada tutulğan edi. Olarnı Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» islâm siyasiy teşkilâtına alâqaları bar olğanında qabaatlaylar.


text:
`migrantlar` Näticälär
Xäbärlär [56]
- Süriyä kiñlegendä faciğa
- Melillada migrant kiçüendä rekordlı ülem
- Ukrainada 12 millionnan artıq keşe öyennän çığıp kitte
- Germaniyädäge xalıqnıñ dürttän bere - möhacir
- AQŞ ukrainalı migrantlar öçen êşçänlekne tizlätte
- Urta diñgezdä 90 keşe hälaq buldı
- Koca: “Migrantlarnıň sälamätlek saqlaw ixtıyacına qağılışlı urtaq yul alıp baru”
- 2 million 316 meñ möhacir Ukrainadan kürşe illärgä küçte
- 2 million 155 meñ 271 möhacir Ukrainadan kürşe illärgä küçte
- Kanar utrawlarına qaçaqlar ağıla
- Şveśiyädä balaları tartıp alınğan möselmannar uramğa çıqtı
- Tärtipsez migrantlar qotqarıldı
- Tärtipsez migrantlar qotqarıldı
- "3 meñ 556 watandaşnı kire qaytardıq"
- Migrant lagerında şartlaw
- Ägäy diñgezendä tärtipsez migrantlar qotqarıldı
- Belarus' çigendäge migrantlar çirli başladı
- Çavuşoğlu Pol’şa-Belarus' çigendäge migraśiya krizisın söyläşte
- Pol'şa belän Belarus' çigendä kiyerenkelek arta
- 63 migrant qotqarıldı
- Üzäk Amerikanıñ çarasız migrantları
- Hälaq bulğan qaçaqlarnı iskä alu
- İspaniyanıñ Melilla şähärendä migrant kiçüe rekordlı ülemgä kiterde


text:
Sammit çerçivesinde Qırımnı işğalden qurtaruv meselelerini tafsilâtlıca muzakere etmek içün keçirilecek dört mevzulı panelde Qırım platformasınıñ esas noqtalarına diqqat etile: Qırım ilhaqı ıntıluvını tanımama siyaseti, sanktsiyalar siyaseti, Azaq-Qara de ñiz regionınıñ telükesizligi, insan aqları ve halqara gumanitar uquq, işğalniñ iqtisadiy ve ekologik aqibetleri. Meşur yüksek vazifeli şahıslar, siyasetçiler, ecnebiy ekspertler ve cemiyet fikirleriniñ liderleri belli mevzularda fikirlerini bir munaqaşa formatında aytıp, işbirligi yollarını ve Qırımnı işğalden qurtaruv istiqbalini beraber belgilemege tırışacaqlar.
23
.08
15:30
20:00
Parkovıy Kongress-sergi merkezi

seg_langs: crh_Latn unk unk unk unk crh_Latn


text:
Aqmescitte çarşenbe künü, yanvar 27-de, Rusiye uquq qoruyıcıları Qırım Yuqarı mahkemesi binasınıñ qoruvını quvetleştirdiler. Mında saat 13:00 «fevral 26 işi» boyunca nevbetteki mahkeme toplaşuvı keçirilecek, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Binağa yaqlaşma yollarını yol politsiyasınıñ hadimleri qapattı, maşinalar içün kiriş de qapalıdır. Bina etrafında mahsus hızmetlerniñ hadimleri nevbette tura. Olarnı FSB hadimleri mahsus ameliyatlarda qullanğan pıştav qapısı boyunca tanımaq mümkün.
Binanı ise demir isarı ile qoruladılar.
Mahkeme yanında OMON mahsus bölügi buluna.
Qırım Yuqarı Mahkemesi «fevral 26 işi» iştirakçilerini Mustafa Degermenci, Ali Asanov ve Ahtem Çiygoznı mart 8-ne qadar apiste qaldırdı.
Mustafa Degermenci, Ali Asanov ve Ahtem Çiygoz bir buçuq yıl evelsi fevral 26 künü Qırım parlamenti yanında Ukraina topraq bütünliginiñ tarafdarları ve «Russkoye yedinstvo» («Rusiye birligi») firqasınıñ faalleri arasında teşkil olunğan «kütleviu tertipsizliklerde» iştirak etüvleri içün qabaatlana.
«Fevral 26 işi»niñ iştirakçilerinden biri, Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ advokatı Nikolay Polozov Qırımda bulunğan Avropa Şurası eyyetiniñ temsilcilerine yanvar 27 künü keçirilecek mahkeme toplaşuvına kelmege teklif ete


text:
Qırımtatar milliy Meclisi yolbaşçısı Refat Çubarov "Çiygoz cedveli" şekillendirüvi başlaması aqqında haber etti. Bu cedvelge qırımtatarlar ve ukrainlerge qarşı yapılğan siyasiy taqipler içün mesül şahıslarnıñ isimleri kirecek.
Bu aqta o, mart 9 künü, Feysbuk saifesinde bildirdi.
«Çiygoz cedveli»ni tizmege başlaymız. Cedvelge qırımtatarlar ve ukrainlerge qarşı yapılğan siyasiy taqipler, apishanede tutılmalar ve başqa repressiyalar içün mesül şahıslarnıñ isimleri kirecek. Mında ve maña şahsiy mesaclarda yaza bilesiñiz. Belgilenecek şahısnıñ adı, soyadı, baba adı, vazifesi ve qısqa esaslav mıtlaq olmaq kerek... », - dep qayd etti Meclis yolbaşçısı.
Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ yarımadada Rusiye uquq qoruyıcıları Ukraina topraq bütünligine qoltutqan ve Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksönov yolbaşçılığında «Rus birligi» firqasınıñ faallerine qarşı çıqqan qırımtatar faallerini mahkeme etmege başladılar. Vaqialar 2014 senesi fevral 26-da olıp keçken edi. Rusiye taqiqatınıñ malümatına köre, yüz bergen çatışmada eki insan elâk oldı, 79 kişi zarar kördi. Aqmescit SİZOsında bulunğan Ahtem Çiygoz da bu iş ile qabaatlana. Mahkümler qabaatını tanımayıp, iş siyasiy sebeplerden açılğanını tüşüneler.
Fevral 15-te Qırımnıñ Yuqarı mahkemesi bu işni tekrar taqiq etilmesine yollamağa qarar aldı.
Rusiyede «Memorial» uquq qorçalayıcı merkezi «fevral 26 işiniñ» iştirakçileri, apiste yatqan – Ahtem Çiygoz, Ali Asanov ve Mustafa Degermenci siyasiy mabus olaraq tanıdı.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Usı jıldıń 5-6- yanvar kúnleri Fizika fakultetinde «Kredit-modul sisteması tiykarında oqıw processlerin shólkemlestiriw» hám Hemis platpormasınan paydalanıwdıń abzallıqları haqqında seminar sabaqları bolıp ótti. Bul haqqında fakultet dekanı Abat Muratov sózge shıqtı hám Ózbekstan Respublikası Ministrler kabinetiniń 2020-jıl 31-dekabrdegi «Joqarı bilimlendiriw mekemelerinde bilimlendiriw processin shólkemlestiriw menen baylanıslı sistemanı rawajlandırıw is-ilajları haqqında»ǵı 824-sanlı qararı hám ECTS (European credit transfer system) sistemasın engiziwdiń wazıypaları haqqında tanıstırıp ótti.
2021-jıldıń 29-noyabrinen 16-dekabrine shekem Ózbekstan Respublikası Joqarı hám orta arnawlı bilimlendiriw sisteması pedagog hám basshı kadrlar ushın qısqa múddetli tayarlaw kursına qatnasıp, trenerlik gúwalıǵın alǵan Muxammedgali Mamutov tárepinen kórgizbeli slaydlar menen dawam ettirildi.
ECTS sistemasın engiziwdiń wazıypaları:
-rawajlanǵan mámleketlerdiń joqarı oqıw orınlarınıń aldıńǵı tájiriybe hám usınıslarınan paydalanıp, xalıqaralıq bilimlendiriw standartların engiziw;
-sapalı oqıw baǵdarlamaları hám oqıw materialların islep shıǵıw arqalı bilimlendiriw sapasın asırıw;
-pedagog kadrlardıń potencıalın asırıwǵa kómeklesiwshi báseki ortalıǵın jaratıw;
-studentke ózbetinshe islew imkaniyatın jaratıw hám olardıń bilimin bahalawdıń járiyalılıǵın támiyinlew.
HEMIS programmasında islew máseleleri prezentaciya materialları arqalı qatnasıwshılardıń dıqqatına tolıq jetkerilip berildi.
Seminarda qatnasqan profıessor-oqıtıwshılar, fakultet tyutorları ózlerin qızıqtırǵan sorawlarına tolıq juwaplar aldı.
Gulistan Nurımbetova,
Fizika fakulteti oqıtıwshısı


text:
Bunı Merkeziy banknıñ matbuat hızmeti bildire.
Böyleliknen, «Daniel» ticaret bankı (Kiyev), «Kapital» aktsioner-ticaret bankı (Donetsk), «Kliringovıy dom» bankı (Kiyev), «Nadra» ticaret bankı (Kiyev) ve «Real bank» (Harkov) bölükleriniñ işi toqtatıldı.
Böyle etip, yarımadada 34 ukrain bankı filialınıñ faaliyeti toqtatıldı. Aynı vaqıtta Qırımda Rusiye banklarınıñ 300 bölügi açıldı.
Ukraina milliy bankı Rusiyeniñ Qırım işğali yekünlenmegenine qadar yarımadada banklarnıñ faaliyetini yasaq etti. NBU Qırımda banklarnıñ faaliyetini nezaret etip olamay.


text:
Röstäm Miñnexanovnı Törkiyä Böyek Millät mäclesendä qabul ittelär
Ul parlament räise Mostafa Şäntop belän oçraştı
Törkiyä Böyek Millät mäclese räise Mostafa Şäntop Tatarstan ilbaşı Röstäm Miñnexanov belän oçraştı. Parlament spikerı üz çığışında ike aradağı tirän tarixi, mädäni häm iq’tisadi bäyläneşlär xaqında xäterlätte. “Tatarstannıñ xozurı, üseşe häm totrıqlılığı öçen bergä êşläwebezdän bez qanäğat’,”-dide ul.
Şäntop 11nçe mayda Qazanda mäktäpkä höcümdä uquçı häm uqıtuçılarnıñ ğomere özelüen häm yaralılar buluın borçılıp küzätüen belderde häm bu nisbättän Tatarstan xalqınıñ qayğısın urtaqlaştı, yaralanuçılarğa şifalar teläde.
Şäntop Törkiyädä Tatarstan bazarı belän qızıqsınunıñ däwam itüen äytte, Rusiyägä yasalğan investiśiyälärneñ dürttän bereneñ Tatarstanda buluına iğ’tibarnı cälep itte. “Awır häm çeterekle waqıytlarda da törek êşmäkärlärenä kürsätkän teläktäşlegegez häm ışanıç härwaqıt istä qalaçaq,”-dide Böyek Millät Mäclese räise.
“Törkiyä häm qardäş törek xalqı belän yuğarı däräcädäge mönäsäbätlärebez bezne söyenderä,”-dide Miñnexanov ta. Ul parlamentlararası mönäsäbätlärneñ arttırıluınıñ ähämiyäten dä assızıqladı. Miñnexanov tizdän Tatarstan Däwlät şurası wäkilläreneñ Törkiyägä säfär yasayaçağın, Törkiyä Böyek Millät mäclese delegaśiyäsen dä Tatarstanda qunaq itärgä teläwlären citkerde.
Bäyläneşle xäbärlär
Şäntop Vengriyada
Törkiyä Böyık Millät Mäclese başlığı Mostafa Şäntop räsmi säfär qısalarında Vengriya (Macarstan) başqalası Budapeştqa kitte
Türkiyegä ütep kerergä tırışqanda totıp aldılar
Çik buyı saqçıları êläktergän 2 keşedän berseneñ terrorçı buluı açıqlandı


text:
Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi oktâbrniñ 14-nde Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Aleksandr Sizikovnı Aqyar şeer psihiatrik hastahanesine mahkeme-psihiatrik ekspertizasına bir ayğa yollamağa qarar aldı. Bu aqta advokat Safiye Şabanova «Qırım birdemligine» bildirdi.
«İmaye ve Sizikov onı Aqyar şeeriniñ statsionar ekspertizasına yollanılmasına qarşı çıqtı, çünki müvekkilim özüni psihik olaraq sağlam insan dep saya. Mahkeme-psihiatrik ekspertizadan vazgeçmedi, bütün suallerge cevap berdi. Onı hastahanege yerleştirüv sağlığına zarar ketire bile. Aleksandrnıñ ayrı diyetası bar. Amma mahkeme, ne yazıq ki, buña emiyet bermedi», – dedi advokat.
Şabanova, müvekkilini sıqça körmege imkânı olsun dep, Aleksandr Sizikovnıñ mahkeme-psihiatrik ekspertizasını Aqmescitte keçirmege rica etti. Mahkeme bu muracaatını qanaatlendirmedi.
Tintüvler iyülniñ 7-nde saba erte yedi qırımlınıñ evinde keçirildi: Qurman rayonınıñ Büyük Onlar qasabasında yaşağan Emil Ziyadinov, Aqmescit rayonınıñ Kurtsı qasabasında yaşağan İsmet İbragimov, Bağçasaray rayonınıñ Jeleznodorojnoye köyünde yaşağan Seyran Hayretdinov, Bağçasaray rayonınıñ Sevastyanovka köyünde yaşağan Aleksandr Sizikov, Aqmescit rayonınıñ Bavurçı (Kamenka) qasabasında yaşağan Vadim Bektemirov ve Aluştada yaşağan Dilâver Memetovnıñ evinde.
Rusiye FSBsiniñ malümatına köre, «Qırım sakinleri arasında terror mefküresini yayğan, qırımlı musulmanlarnı özüne celp etken» «Hizb ut-Tahrir» bölügini qurğanından ve iştirak etkeninden şübheli sayılğanlar tutuldı.
İyülniñ 7-nde Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını qurğanından şübheli sayılğan Sizikovnı ev apsine yolladı. Sizikov birinci derece saqatı olı, 2009 senesi soqurlaştı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
14 yanvar – Watan qorǵawshıları kúni.
Ǵárezsiz Ózbekstanda usı bayram óz Qurallı Kúshlerin shólkemlestiriwge baqıshlanǵan. 1992-jıl 14-yanvarda Respublika parlamenti elimiz aymaǵındaǵı áskeriy oqıw orınları hám basqa da áskeriy mákemelerdiń barlıq bólimleri menen birlespeleriniń Ózbekstan Respublikası yurisdikciya qaramaǵına ótiwi haqqında qararı qabıl etildi. 1993-jıl 29-dekabrde 14-yanvar – Watan qorǵawshıları kúni dep járiyalandı.
8-mart – Xalıqaralıq Hayal-qızlar kúni. Ózbekstanda bull bayram muhabbat, mehribanlıq hám gózzallıq bayramı sıpatında belgilenedi. Sonday-aq, «Analar kúni» sıpatında da belgili. 8-mart Ózbekstanda dem alıs kúni dep belgilengen.
8-mart Xaliq aralıq Hayal-qızlar kúni.
Ózbekstanda bul bayram muhabbat, mehribanlıq hám gózzallıq bayramı sıpatında belgilenedi. Sonday-aq, «Analar kúni» sıpatında da belgili. 8-mart Ózbekstanda dem alıs kúni dep belgilengen.
21-mart – Nawrız milliy baramı.
Nawriz (parsı tilinen alınǵan bul sózdiń biziń tilimizdegi awdarması «jańa kún» degendi ańlatadı) Nawrız bayramı 21-mart kúni belgilenedi. Bul kún – kún menen túnniń teńlesken waqtına tuwra keledi.
Elimiz ǵárezsizlikke eriskennen soń Ózbek hám qaraqalpaq xalıqlarınıńáyyemgi úrp-ádetleri menen dástúrleri kúshke kirip, sonıń ishinde, Nawrız bayramın bayramlaw ózine tán túske iye boldı. Bul bayram Ózbekstanda jasap atırǵan barlıq xalıqlardıń doslıq hám awızbirshilik simvolına iye bolǵan ulıwmaxalıqlıq bayram bolıp tabıladı. Búgingi kúnde Nawrıs bayramı Ózbekstan Respublikasınıń barlıq aymaqlarında, sonıń ishinde, Qaraqalpaqstanda joqarı kóterińkilik ruwxında keń túrde belgilenedi.
9 -may – Eslew hám Qádirlew kúni.
1-sentyabr – Ǵárezsizlik kúni.
Bul bayram Ózbekstan Respublikasınıń tiykarǵı milliy bayramı – Ǵárezsizlikke erisken kúni bolıp tabıladı. Bayram elimiz boylap hár jılı saltanatlı ráń-báreń túrde belgilenedi. Milliy bayram doslıq, qayırqomlıq hám hár tárepleme húrmetke súyengen ózbek hám qaraqalpaq xalqınıń arzıw-niyetlerin hám maqtanıshın sáwlelendiretuǵın bayram bolıp tabıladı.
Ózbekstan jasap atırǵan barlıq millet wákilleri milleti, dini hám kelip shıǵıwına qaramastan Ózbekstannıń barlıq aymaqlarında usı bayramdı kóterińki ruwxta belgileydi.
1 - oktyabr – Ustazlar hám muǵállimler kúni.
Hár jılı bul bayram Ózbekstan Respublikasında keńnen belgilenip kelinbekte. Áyyemgi zamanlardan ustazlarǵa tereń húrmet hám itibar saqlanıp qalǵan. «Muǵállim», «Ustaz» hám «Jol kórsetiwshi» sıyaqlı sózler óz ustazlarınan tek ǵana bergen bilimlerin emes, al xalıqqa bolǵan húrmetin, Ana-Watanǵa muhabbatın oqıwshılar ásirler dawamında minnetdlarshılıq penen tilge alǵan.
Mektep hám sońǵı oqıw mákemeleriniń oqıwshıları turmıstıń dáslepki bilimlerin bergen ustazların tereń húrmet etedi.
8 - dekabr Konstituciya kúni.
Ózbekstan Respublikasınıń Konstituciyası 1992-jıl 8-dekabrde qabıl etilgen. Usı bayram hár jılı Ózbekstan Respublikası boylap keńnen belgilenedi.
Ramazan Hayıtı.
Bul bayram Oraza hayıtı sıpatında tanılǵan hám musılman (Hijriy) kalendardıń 9-ayına tuwra keledi. Bayram 30 kúnnen ibarat bolıp, ol ruwxıy pákleniw dástúri bolıp tabıladı. Onıń shártleri tómendegishe: tań atıwdan kún batqanǵa shekem awqat hám suw ishpew; jaman oylardan saqlanıw; átiraptaǵılarǵı húrmet penen qaraw hám olarǵa múmkinshiligi bolǵanınsha jaqsılıq etiwden ibarat.
Usı shártlerdi orınlaǵanan soń úsh kúnnen ibarat bolǵan Ramazan Hayıtı baslanadı. «Ramazan hayıtı»nıń birinshi kúni dem alıs kúni, dep belgilenedi.
Qurban Hayıtı.
Qurban Hayıtı. Musılmanlar tárepinen belgilenetuǵın dúnyadaǵı eń úlken bayramlardan biri bolıp tabıladı. Bul bayramnıń negizi óz ulın Alla jolına qurban etiwge tayar bolǵan Payǵambar Ibrahim (a.s) ǵa baylanıslı bolǵan tariyxıy waqıyaǵa barıp taqaladı. Sonda onıń bul háreketi
Alla tárepinen toqtatılıp, onıń ornına haywan (qoy, eshki, sıyır, túye hám basqa da)lardı qurban etiw buyırıladı. Bayram úsh kún dawam etedi hám musılmanlar usı kúnlerdi shańaraq hám tuwısqanları menen belgileydi. Bayram kúnleri adamlar jaqın-alısta jasaytuǵın jaqınlarınıń ¬halınan xabar aladı, mútáj insanlarǵa árdem beriledi. «Qurban hayıtı»nıń birinshi kúni dem alıs kúni bolıp tabıladı.