text:
Awraziyädä transportnı ciñeläytüçe proyektlar häm Törkiyä
Törkiyä häm Awraziya 31
Awraziya töbägendä transportnı ciñeläytügä qağılışlı şaqtıy zur proyekt bar. Bügenge yazmabızda Awraziyada transportnı ciñeläytü proyektların, Törkiyäneñ bu proyektlarğa öleşen häm töbäkkä yoğıntısın qarap uzarbız.
Atatörek universitetınıñ xalıqara mönäsäbätlär bülege tikşerenüçese Cämil Doğaç İpäkneñ mäs’älä belän bäyle añlatmasın täqdim itäbez:
"Soñğı yıllarda dönyada iqtisadi üseşneñ östenlege könbatıştan könçığışqa uza. Bu yaqtan Awraziya töbägeneñ möhimlege tağın da arta. Awraziya töbägenä qağılışlı transportnı häm xezmättäşlekne köçäytüne maqsat itkän küp sanda proyekt qamilläşterelä. Bu proyektlar bigräk tä asqormağa, ênergetikağa häm transport liniyalarına yünälä. Awrupa Berlege, Amerika Quşma Ştatları, Rusiyä, Qıtay, Törkiyä kebek aktyorlar da bu qısada strategiyalar qamilläşterä. Awrupa Berlege öçen isä bu proyektlarnıñ üzgä ber yağı bar. Awrupa Berlege Rusiyägä al’ternativ transport yulların êzli häm Rusiyägä bulğan ênergiya bäylelegen azaytırğa tırışıa. Bu cähättän Awrupa Berlege yañartıla alınğan ênergiyanı täşviq itü programmaların başlattı. Urta Aziyä illäre belän mönäsäbätlärne üsterü öçen adımnar yasadı.
Bu qısada “Yefäk yulı iqtisad poyası” häm “21nçe ğasır diñgez Yefäk yulı” kereşüe – ike möhim global’ proyekt. Proyektlar Aziya belän Awrupa bazarların ber-bersenä totaştırunı maqsat itä. Şuşı maqsattan çığıp Törkiyä dä äğza bulğan Yefäk yulı bankı häm Aziyä asqorma kapital salu bankı tözelde. Bu räweşle töbäk illäre häm töbäktä aktiv rol’ üz östenä alırğa telägän aktyorlar täêmin itkän matdi çığanaqlarnıñ ber tüşäm astında cıyıluı maqsat itelä.
Törkiyä bu proyektlar öçen bik strategik noqtada urnaşqan. Törkiyä bu proyektlarnı yaqlawın belderde häm bu yünäleştä proyektlar qamilläşterde. Bu proyektlardan iñ könüzäk häm möhim bulğannarı - Awraziya koridorı, Baqı-Tbilisi-Kars timer yulı, Marmaray häm Yefäk yulı urta koridorı. Bu proyektlar barı tik Törkiyä yäisä Aziya öçen genä tügel, Awrupa öçen dä bik möhim. Äytik, Baqı-Tbilisi-Kars yulı häm Marmaray belän bergä Qıtaydan Angliyağa qadär özleksez transport täêmin iteläçäk. Baqı-Tbilisi-Kars timer yulında uzğan könnärdä berençe yulçı alıp baru xezmäte başqarıldı. Baqı-Tbilisi-Kars yulınıñ xalıqara liniyasında berençe säfärneñ sentyabr’ ayında başlawı planlaştırıla. Xäzerge waqıtta üz funkśiyäsen däwam itterüçe Baqı-Tbilisi-Ärzurum tabiği gaz ütkärgeçe häm Baqı-Tbilisi-Cäyhan neft’ ütkärgeçe dä Törkiyäneñ möhim rolen kürsätä.
Baqı-Tbilisi-Kars timer yulınıñ maqsatı da – töbäktä yaña ênergiya yulın buldıru. Azärbaycan neft’ êşlänmäläreneñ şuşı yul aşa böten dönyağa citkerelüe maqsat itelä.
Monnan tış Törkiyä belän Urta Aziya illäre arasındağı xäzerge transport xäräkäte dä zur külämdä bu liniyağa awışaçaq. Baqı-Tbilisi-Kars timer yulı Awraziyadağı iqtisadi mönäsäbätlärne tağın da köçäytäçäk. Baqı-Tbilisi-Kars timer yulı – barı tik timer yulı proyektı ğına tügel, tarixi yefäk yulın qabat canlandıru, töbäk illäre belän iqtisadi, sośial’ häm mädäni êlemtälärne nığıtu proyektı. Baqı-Tbilisi-Kars timer yulı belän Awrupa häm Törkiyä-Görcestan (Gruziya)-Azärbaycan aşa Urta Aziyä häm Yıraq Könçığış arasında timer yul belän totrıqlı yök häm yulçı yörtüe buldırılaçaq. Bu räweşle timer yulı xezmäte alıp kiteräçäk imin häm êkonomik taşu-yörtü modele Awraziya töbägendäge illärneñ säwdä külämeneñ artuına häm bayuına öleş kertäçäk.
Bu proyektlarnıñ bötenesen qarağan çaqta aldıbızğa qayber risklar häm forsatlar da kilep basa. Äfğanstandağı totrıqsızlıq, tamğaxanä (tamojnya) ğamälläreneñ häm tärtibeneñ täñgälläşterelüe, Xäzär diñgezeneñ qanuni statusı probleması – alğı plandağı risklar. Xäzerge waqıtta töbäktäge texnik häm xoquqi asqorma töğäyen bötenläşüne üz östenä ala almayaçaq wazğiyättä. Törkiyä xoquqi asqorma problemasına çişeleş tabıluı öçen 2009nçı yılda Baqıda tamğaxanä êşçänlegenä qağılışlı bularaq oyıştırılğan yuğarı däräcäle oçraşuda “Kärwansaray proyektı”n täqdim itte. Bu täqdimgä uñay qaraşlar belderelde. “Kärwansaray proyektı” tamğaxanä tärtiben ğadiläşterü tırışularına bulışlıq itüne maqsat itä.
Bu proyekt xäzerge waqıtta pilot (sınap qaraw) ğamäle êtabında. Böten telgä alınğan kereşülärneñ uñışlı tämamlanuı regional’ üseşkä yärdäm itäçäk. Töbäk illäre iqtisad ölkäsendä xezmättäşlekne üsterep, säwdä külämnären arttıru mömkinlegenä ireşäçäk. Ozaq möddättä Awrupa-Aziya arasında bik qatlamlı iqtisadi êlemtälär üseş alaçaq.
Dönyadağı yaña täräqqiyätlär belän bergä Awraziya global’ säyäsättä häm iqtisadta östenlek qazana. Şuña kürä dä Awraziya illäreneñ regional’ kereşüläre häm regional’ mexanizmnarınıñ tözelüe bik möhim alğarışlar. Törkiyä şuşı cähättän häm ciñeläytüçe, häm dä bağlanış noqtası bulu rolen üz östenä ala. Törkiyä köçle port asqorması belän diñgez yulınnan ireşü öçen möhim östenlekkä iyä. Fäqät bigräk tä timer yulı häm logistik çeltäreneñ köçäytelüenä qağılışlı bularaq başqarıluçı proyektlarnıñ tiz räweştä tämamlanuı kiräk. Törkiyä bu proyektlar belän Qıtay, Rusiyä kebek illär belän bulğan üskän iqtisadi êlemtälären nığıtaçaq. Fäqät şul uq waqıtta bu proyektlarnıñ törki dönya öçen dä bik zur ähämiyäte bar. Çönki bu proyektlar belän Törkiyä, Azärbaycan, Qırğızstan, Qazaqstan häm Üzbäkstan kebek törki cömhüriyätlär ber-berse belän üzara bäyläneşne yuğarı däräcägä citkerä alaçaq.”


c: text/html

text:
Qırımnıñ diniy liderleri din cemiyetleriniñ problemlerini al etmek içün birleştiler
Qırımnıñ diniy liderleri – Qırım müftisi acı Emirali Ablayev ve Aqmescit Mitropoliti ve Qırım Lazari fevral 17-de yarımada sakinleriniñ diniy ayatı ve milletlerara ve dinlerara barışıq saqlanması ile bağlı meselelerni muzakere ettiler. Bunı Qırım musulmanları Diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
Din erbapları em musulman, em de ortodoks cemiyetlerniñ problemlerini qonuştılar. Din cemiyetleriniñ ğayrıdan qayd etilmesi baqıldı. Qabul etilgen qararğa binaen, «Dünya – Allahnıñ ediyesi» dinlerara şurası Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenovğa Rusiye Devlet Dumasından Qırımda yuridik şahıslarnıñ qayd işleriniñ müddetini arttırmaq istegi ricası ile muracaatta bulunacaq.
Qırım müftisi Emirali Ablayev ve Mitropolit Lazar din cemiyetleri içün kommunal hızmetlerniñ fiyatlarını da muzakere ettiler.
Olar cumhuriyette diniy teşkilâtlarnıñ qayd işleri ekspertler şurasınıñ meydanğa ketirilmesini baqtılar.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Çäy kiçäläre
Finländiyä Türkläre Birligi (FTB) feyäliyäteneñ nigez taşı härwaqıtta çäy kiçäläre buldı. Alar azalarıbıznı kübäwläp berge cıyıştıru maqsatın ütädilär.
Başta FTBnıñ üz zalı bulmağanda kiçlär öçen çitten zallar kırarğa turı kilde. Berençe yıllarnı bigräk tä Arbetets Vännerneñ zalında küp kiçälär uzdırıldı. Monardan başqa Islam Cämäğätınıñ zalı Albertinkatu 27 dä, Maalaiskuntien Liittoneñ zalı, Helsinkineñ berençe yhteislyseoneñ zalı Apollonkatu 11 dä, restoran Kaisaniemineñ zalı häm başqalar qullanıldı.1960nçı yılnı Fredrikinkatu 33 tä İslam Cämäğäteneñ üz binası tözelde. Şunnañ başlap FTB dä kiçlären mähällä yortınıñ bäyräm zalında oyıştıra başladı.
Berençe yıllarnı ike törle kiçälär uzdırdı. Zur milli kiçälär yılına ike-öç tapqır buldı. Bolar programmları buyınça bay idelär häm alarda qatnaşuçılar küp ide. Soñrak çäy kiçäläre atna sayın yäki här ikençe atnada uzdırıldı. Bolarda milli kiçlär belan çağıstırğanda programmasi azraq ide häm qatnaşuçılar sanı 40 keşe tiräse ide. Şulay da alar yäşlärne berge tuplauda häm ana telen nığituda möhim wazifä ütädilär.
Kiçlärebez ğadette nindi dä bulsa mäs’älägä, temaga bağışlandy. Bolardan berse seyäse tema bulıp çıqtı. 30ncı yıllarnıñ ahırında här yılni Törkiyäneñ Cumhuryät könene bağışlanğan kiçe ütkerü ğadete bar ide. Mäsälän, 1938nçe yılnı Arbetets Vännernıñ zalında Törkiyäneñ 15nçe Cumhuriyät köne ütkärelde. Kiçäneñ programmasi tübändäge ide. Kiçedä birgeleşep İstiklal marşın cirlap başlap cibärelde. Berlıknıñ reise İbrahim Arıfullanıñ açu süzlärenneñ soñ Saniyä İffät xanım Törkiyäneñ beysızlıq köreşende törek xatın-qızlarnıñ role turinda soilade. Zakır Qadırı bey epidiaskop belän Törkiyä häm Törkiyäneñ säyäse köreşe turında räsemnär kürsättelär. Kiçeden soñ törkiyägä qotlaw telegramı cibärelde.
Ber yaqtan Törkiyäda iskelek bulsa, ikençe yaqtan İdel-Ural mäwzuğına da kiçe bağıslandı. Mäsälän şul uq 1938nçe yılnıñ fevralendä İdel-Ural Millät Mäclisnıñ 20 yıllıq bäyräme ütkärelde. Programma Zakır Qadırnıñ häm Saniyä İffätneñ İdel-Ural Millät Mäclisneñ tarixına bağışlanğan çırlardan häm şığırlärdän giybäret ide. Bu ike misal berleğıbezneñ şul waqıtlarda säyäse mäsälälärgä şaqtıy açıq qaraşın sizderä.
Balalar kiçäläre kebek milli şağırıbızge, Ğabdulla Tuqayğa, bağışlanğan kiçlär dä yıl sayın ütkärelde dip äytep bula. Bu kiçälär arqılı xalqıbız daxı şağırıbıznıñ tärjimäi xale häm kiñ qolaçlı icatı belän tanış buldı. Tuğan telne, Ey möqätdäsne, Par atnı, Tuğan awılımnı, Ğälı belen käcäne, Su anasın häm Şürälene tanımağan keşe arabızda yuq dip ışanam. Tuqay kiçläreneñ programmasi Tuqaynıñ üz icatınnan tış, Tuqayğa bağışlanğan şığırlerden häm maqtaw süzlärennen tordi..
Äwwälge yıllarnı xalqıbız xäzergedän kübräk Finländiyädeneñ törle şähärlärne taralğan ide. Mäsälän, Turkuda häm Tampereda andağı oyışmalar üz feyaliyetlären alıp baralar ide. Şulay da birgelek çäy kiçäläre dä häzerlände. Şul kiçälärgä här taraftan üz programmallari belän kildelär. Bu kiçlärneñ kıymmäte: Finländiyaneñ törle şähärlärende yäşägän yäşlärebezne berläşterü.
Yıllar uzğanda berlegebez çit illerdän kilgän küp qunaqlarni qarşi aldı. Qunaqlar hörmätenä ayırım kiçälär, mäsälän, Törkiyädän kilgän möğällimnär, ğalimnär häm sportçılar yäise Qazannan da Ufadan kilgän artistlar öçen oyıştırıldı.
Yuğarığa telgä alınğan temalardan başqa bigräk tä 80nçe yıllarnı här kiçe ayırım mäwzü astında bara ide. Misal itep, şäm kiçäsen, ir-atlar kiçäsen häm Qazan kiçäsen äytep bula. Bolardan ıñ soñgısı ayırım iğtibarğa layıq. 1987nçe yılnı yäşlärebezgä berençe tapqır Tatarstanğa säyähät qılırğa mömkinlek tudı. Şuşı yuldan ilhamlanıp alar ber kiçäneñ programmasin tulisinç Qazan temasına bağışladılar. Şul hätle milli his belän suğarılğan çığışlar kiçlärebezde siräk buldı dip uiliym.
Nındı ğına mäwzuğa bağışlansalar da, kiçlärneng programmasi härwaqıt tübändäge materialdan tözelde. Solo cır, kümäk cır, ansamblnen çığışları, instrumental muzıka, şığır söyläw, yarışlar, süzlär, sketçlar, lotereyä häm keçkene sähnelär. Här sahnada ise üz ostaları bar ide. Solo cırçılardan Hamit Häiredin, Zäitünä Abdrahim, Hamdurrähman Hakimcan, Naim Sadik, Hämidä Çaydam, Dina Abdul häm Bätül Häiretdin kebek ostalarıbız iskä töşä. Ğarmunda Halit Qorbanğaliga, gitarada Batu Alqarağa tiñnär yuq. Şığır ölkäsende Gäwhär Tuğanayanı häm Häsän Hämidullane telgä alıp bula, ä çäçme äserläre yaña prosa alanında Xaidar Qaratauni. Şul uq waqıtta kiçlärne oyıstıruda möğallımnärebezneñ rolen äytmiçä qaldırıp bulmıy. Säniyä İffät, Zakir Qadiri, Ğibadulla Murtazin, Arif Rami, Hälifä Husnetdin, Räwzä Särgändäçte, Färidä Biçuri, Nailä Binark, Hämidä Çaydam häm Fäzilä Nasretdin barsı da üz waqıtlarında mädäni tormışıbıznı canatlandırdılar häm kiçälärne tärtipläwdä zur rol uynadılar.
Raif Nisametdin, räisneñ urınabasari,
Helsınkı


text:
Aqmescitte «ATR» ve «Meydan» radiosına qol tutuv graffiti peyda oldı
Aqmescit civarında, qırımtatarlarnıñ toplu yaşağan mikrorayonında, bina ve isarlarda «ATR» ve «Meydan» graffitileri peyda oldı, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Yerli sakinlerniñ aytqanı kibi, bu yazılar ile olar Roskomnadzor musaadesi olmağanından sebep qapalğan qırımtatar telekanal ve radiosına destegini bildireler.
İnsanlar işbu matbuat vastalarınıñ qaytarılacağına ümüt besley.
2015 senesi aprel 1-den itibaren ATR telekanalı işini toqtattı.Mart ayınıñ soñuna qadar ATR media-holdingi Rusiye qanunlarına köre kütleviy haber vastası olaraq öyle de qayd olamadı.
Şirket Roskomnadzorğa vesiqalarını bir qaç kere bergen edi, lâkin olarnı farqlı sebeplerden keri qaytara ediler. Aprel 1-ge keçer gecesi ATR telekanalı, Lâle bala telekanalı işini toqtatmağa mecbur oldılar. «Meydan» ve «Lider» radioları da diñleyicilerinen sağlıqlaştılar. Reberlik telekanalnı qayd etmege tırışacağını bildirdi.
ATR qapatılğan soñ cumhuriyetniñ akimiyeti cemaat qırımtatar telekanalını açmağa teklif etti. Olarnıñ fikirince, qırımtatarlar kerçek malümatnı almaq aqqını qullanacaqlar.


text:
Qullanuv qaideleri
İsmail Gasprinskiy adında Cumhuriyet qırımtatar kütüphanesi – malümat, medeniy ve tasil müessise olaraq oquyıcılarğa kitaplar ve vesiqalarnen qullanmaq içün hızmet ete.
Kütüphaneniñ hızmet etüv şekilleri – oquv zalı, abonement, kütüphaneler arasında abonement, telekommunikatsiya yardımınen distantsion hızmet etüv, kütüphaneden tış hızmet etüv (kütüphane noqtaları), telekommunikatsiya yardımınen elektron vesiqalarnı aluv.
Kütüphaneniñ oquyıcıları kütüphaneniñ fondları aqqında, kerek olğan malümat aqqında kütüphaneciler tarafından bedava almağa mümkün.
- oquldı - 4414


text:
Nazirler şurası Qırımnı qaytaruv işini vekâletleri sıñırlı olğan beş insandan ibaret departamentke buyurdı
Ukraina Nazirler şurası kâtibiyetiniñ Qırım ve Aqyar işleri boyunca departament beş insandan ibarettir. İşbu departament yarımadanı qaytaruv işinen oğraşmaqta.
Bunı departament yolbaşçısı Aslan Ömer Qırımlı «Tsentr jurnalistskih rassledovaniy» agentliginiñ informatsion muracaatına cevap olaraq bildirdi.
Malüm ki, işbu departament iyün ayınıñ ortasında meydanğa ketirilgen edi. Qırımlınıñ bildirgenine köre, departamentniñ esas maqsadı Qırımnı işğalden azat etmek, yarımadanı Ukrainağa keri qaytarmaq, Qırımda Ukraina vatandaşları ve köçip kelgenlerniñ aq-uquqları ve serbestligini qorumaq oladır.
«Departament hadimleri, şu cümleden reberligi, umumen beş insandan ibarettir. Devletimiz oğrağan vaziyette epimiz gayet semereli ve bütün vazifelerini tolusınen ve zamanında eda etmek kerekmiz», – dep qayd etti o.
Berilgen malümatqa köre, departamentniñ vekâleti ve vazifeleri pek sıñırlanğan ve yalıñız malümatnı toplamaqnen bağlı.
Hatırlatamız, Nazirler şurası yanındaki Qırım ve Aqyar işleri boyunca departament icra akimiyetniñ Qırımnı işğalden azat etüv meselelerinen oğraşqan yekâne organı sayıla.
Ukrainada Qırım meselelerinen ve andan mecburen köçip kelgen insanlarnıñ problemlerinen oğraşacaq akimiyetniñ merkeziy organı alâ daa yoq.
Ukraina prezidenti memuriyeti yanındaki işğal etilgen territoriya ve içtimaiy alışuv boyunca bölük aman-aman yoq etildi – onıñ erkânında yalıñız reber Andrey İvanets ve adliyeci bar.
Avgust 5-te Nazirler şurası Qırım Muhtar Cumhuriyeti, Aqyar şeeri ve vaqtınca yaşağan yerini deñiştirgen şahıslarnıñ meseleleri boyunca Devlet hızmetini meydanğa ketirdi. Lâkin o alâ daa çalışmay, çünki onıñ reberi tayinlenmedi. Bunıñnen bağlı yarış neticesiz oldı.


text:
Mawsım ayında Ğazïzxan Şekerbekov äke atandı. Alayda öner ïesi qanşa jasırwğa tırısıp baqqanımen, onıñ otbasındağı qwanış BAQ arqılı jalpaq jurtqa jarïya boldı. Buğan Ğazïzxan renjip qalğan uqsaydı. Sebebi:
“Otbası ol – otbası. Onı önerge aralastırmaymın. Sizder biraq aqıldaspay salıp jiberdiñizder «äke atandı» dep… Ğalamtorğa kirsem birinşi turadı. Tüsindim, quttıqtawıñızdı tüsindim. Biraq “qap” dep qaldım.
Bul jerde Qayrat dosıma eliktegen de, eliktemegen de… Sol öte durıs närse eken. Al jarïya qıp, aytıp jürgenderge bäribir zïyanı tïedi eken, onı bayqadım. Sondıqtan osılay «men erkekpin» dep jürgen jaqsı ğoy”, – deydi änşi.
Derekköz: Stan.kz
Tegï: Juldızdar älemi, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırımda «nikâh toqaları»: Rusiye yarımadanıñ demografik vaziyetini nasıl etip deñiştire
Aqyar, qomşu Rusiyeniñ bölgeleri ile qıyas etilgende, biñ kişi içinde qayd etilgen nikâhlar sayısı boyunca rekordlar qıra. Bunı, şeer ZAGS (Vatandaşliq vaziyeti aktlarını qayd etüv organı – QA) idaresniñ mudiri İrina Jarikovanıñ aytqanına esaslanıp, Kremlniñ kontroli altında bulunğan şeer akimiyetiniñ matbuat hizmeti bildire. Onıñ aytqanına köre, 2017 senesinde şeerde dört biñden ziyade nikâh oluv aqqında yazı qayd etildi. Aynı zamanda çiftlerniñ çerigi Aqyar sakinleri olmayıp, çetel vatandaşları ve Rusiye bölgeleriniñ sakinleri olalar. Keçken afta içinde Qırımda 257 çift munasebetlerni resmiyleştirdi, olardan 77-si resmiy qaydını Aqmescitte yaptırdılar.
Qırım sakinleriniñ teşebbüsçi grubu azası, «Ştorm» cemiyet teşkilâtınıñ yolbaşçısı Yelena Antonova, Qırımda nikâh oluv Ukrainanıñ qıtadaki qısmında bir talay zorluqlarnen qarşılaşmasına sebep olacaq, dep qayd ete.
Qırım sakinleri, yarımadada nikâh oluvnıñ Rusiyeden başqa iç bir yerde uquqiy quvetke malik olmağanını tüşünmeylerYelena Antonova
– Qırım sakinleriniñ ekseriyeti, yarımadada nikâh oluvnıñ Rusiyeden başqa iç bir yerde uquqiy quvetke malik olmağanını tüşünmey. Zorluqlar, adet üzre, Ukrainanıñ qıtadaki qısmında balalar içün vesiqalar yapqanda başlana. Nikâhnıñ keçersiz olğanı ve onı ğayrıdan yapmak kerek olğanı añlaşıla. Bunıñ neticesinde vesiqalardaki qarışıqlıq sebebinden ana ile balasında farqlı soyadlar olıp, babalıqnı isbatlamaq kerek ola. Bu, uzun bir ceryan ve er şeyni tertipke ketirmek içün çoq vaqıt ve para kete. Teessüf ki, reformalarğa baqmadan, Adliye nazirligi vaqtınca işğal etilgen territoriyalarnıñ sakinlerine ayatnı qolaylaştırmay.
Qırım tarihçısı Gülnara Abdulayeva, Rusiye, Qırım sakinlerini Rusiye sakinlerine deñiştirüv boyunca izçen bir demografik siyasetni alıp bara, dep saya.
Rusiye zapt etken topraqlarda er vaqıt aynı şu olğan ealini deñiştirüv siyasetini alıp bara. «Evel-ezelden berli ruslarnıñki olğan Qırım» aqqında mif de bundan peyda oldıGülnara Abdulayeva
– Biz 1944 senesinden soñ Qırımda endi ealiniñ deñiştirilgenlerini körgen edik. Daa evel bu, 1780-nci yıllarda oldı. Rusiye zapt etken topraqlarda er vaqıt aynı şu olğan ealini deñiştirüv siyasetini alıp bara – em o zaman, em de şimdi. Oña, evlenüvlerinden özüni yarımadanıñ tamır sakini sayacaq balaları doğsun dep, Qırımğa mümkün olğanı qadar çoq adamnı ketirip yerleştirmek kerek. Evelden endi bu olğan edi – «Evel-ezelden berli ruslarnıñki olğan Qırım» aqqında mif de bundan peyda oldı. Asılında Qırımda pek çoq adam yaşap olamaz. O, bunıñ içün uyğun degil. Bugün anda endi 2 milliondan çok (sakin – QA) yaşay, ve em arbiy, em de tsivil hadimler kelmege devam eteler. Men kene de ümüt etem ki, olar Qırımda tamır atmaz, çünki vaziyet er daqiqa deñişmek mümkün.
Qırımtatar Milliy Meclisi azası, Qırımtatar halqınıñ aqlarını qorçalav komitetiniñ reisi Eskender Bariyev, Ukraina içün, kelecekte yapılacaq Qırımnıñ deokkupatsiyası hususiyetlerini şimdiden endi er taraflama ögrenip, qarar bermek kerek olğanından emin.
Biz şimdi endi Ukraina qanunlarını öyle bir yazmaq kerekmiz ki, Qırımğa kelgen Rusiye sakinleri daa soñra onı tezce terk etsinEskender Bariyev
– Jeneva konventsiyasınıñ ükümlerine köre, işğalci devletniñ zapt etken territoriyasında ealini deñiştirmege aqqı yoq. Biz, daa soñra halqara teşkilâtlarğa bermek ve bütün seviyelerde Rusiyege tazyıqnı devam etmek içün bu adiselerni qayd etemiz. Anda yalıñız qayd etilgen nikâhlar degil, aynı zamanda bütün mal-mülk alış-verişi boyunca añlaşmalar ve başqa vesiqalar keçersizdir. Biz şimdi endi Ukraina qanunlarını öyle bir yazmaq kerekmiz ki, Qırımğa kelgen Rusiye sakinleri daa soñra onı tezce terk etsin ve bizni raat bıraqsınlar. Kreml zapt etken topraqtan çekilse bile anda özüniñ «beşinci kolonna»sını qaldırmağa tırışacaq. Bu sebepten men Qırımnıñ deokkupatsiyası ve Qırımda kollaboratsionizm aqqında qanunlarnı daa çabik qabul etmege davet etem.
(Materialnıñ metin versiyası üzerinde Vladislav Lentsov çalıştı)


text:
Birinşi: «Aqşanı tonawşılar taba almaytın üydiñ qay jerine saqtawğa boladı?» – degen tüsinik bizge, plastïkalıq kartalar bolmağan, al bankterdi qarapayım jurtşılıq äldebir kürdeli jäne klïentterdiñ qatarına arnayı qabıldawdı talap etetin närse dep oylağan kezderde payda bolğan.
Ekinşi: «Baylıqtıñ energetïkası jaqsı bolwı jäne köbeye berwi üşin aqşanı qayda saqtağan jön?» – degen tüsinik soñğı jıldarı keñinen tarağan fenşwy täjirïbesimen baylanıstı. Eki suraqtı da ret-retimen taldap öteyik.
Tonawşılar ädette birewdiñ aytwımen keledi jäne izdegenin tapqanşa ketpeydi. Sondıqtan qanşa qarabayır bolıp estilse de, aqşanı üyde emes, bankte nemese kartoçkada saqtağan jön. Biraq är türli jağdaylar boladı. Eger sätsiz täjirïbeñiz banktermen baylanıspawğa mäjbür etip otırsa, onda biregeyligiñizdi barınşa körsetip, qolma-qol aqşanı özgelerden bir de bir ret estimegen jerge tığıp qoyıñız. Tösek-orın, wnïtaz kübişeleri, swret jaqtawlarınıñ astı jaramaydı.
Anıq şeşimderdiñ biri kitaptar toptaması öte köp bolğan jağdayda solardı aqşa saqtaytın jerler retinde paydalanwğa boladı. Bul amal kitaptardıñ barlığın silkip qaraw adam tözgisiz jumıs bolğandıqtan qolaylı bolıp tabıladı. Bunıñ qarama-qayşı jağı, qarjıñızdı qay kitapqa tığıp qoyğanıñızdı umıtıp qalwıñız mümkin; onı kelesi urpaqtarıñız ğana tawıp alsa kerek, onda da eger olar tolığımen elektrondıq kitap oqwğa köşip ketpese. Al urı, kerisinşe, jolı bolıp twra sol aqşa tığılğan kitapqa tap bolwı mümkin.
Aqşanı üyiñizde maqsatına umtılğan tonawşıdan saqtap qalw qïın bolsa, onı üy işinde energïyanıñ üylesw erejelerine säykes saqtawğa tırısıp köriñiz. Qarjığa eñ küşti äser etw nüktesi üy-jaydıñ soñında sol jaq şetki burışta ornalasqan. Energïyanıñ turıp qalwına jol bermew üşin bul jerdi taza, äri uqıptı ustañız. Fenşwy turğısınan, aqşa üydiñ şığıs nemese oñtüstik-şığıs böliginde jaqsıraq saqtalıp, jaqsı köbeyedi.
Kwpyuralar men şaqa aqşanı osı maqsat üşin arnayı dayındalğan qızıl tüsti qapşıqqa salğan durıs. Qapşıq bolmasa, onıñ ornına süykimdi qorapşa nemese qızıl xatqalta da jaraydı. Ärdayım aqşanıñ sizge ne üşin kerektigi twralı oylap jüriñiz. Oydı naqtılaw onıñ iske aswına sebep boladı.
Sonımen qatar baylıq aymağın belgilegen de artıq bolmaydı. Ol aqşa ağaşı nemese şaqalar salınğan saptıayaq, bolmasa akvarïwm türinde bolwı mümkin. Sonday-aq jüzim de muqtajsız tirşilik etw nışanı bolıp tabıladı. Eñ bastısı, üy işindegi ortanı jaqsartwdı oylastırıp nemese oqşaw jerdi izdep jürip jağımsız beynelerdiñ payda bolwına jol bermeñiz. Esiñizde bolsın: oydıñ zattanw qasïeti bar.
Derekközi: https://kz.everydayme.com/
Tegï: Narıq jäne turmıs,
Kommentarïï


text:
Qırımda yanğın havfı rejimi saqlanıla
Qırımda yanğın havfı rejimi daa eki aftağa uzattırıldı. Bu aqta cuma künü, sentâbr 18-de, Qırım boyunca Rusiye Fevqulâde işler nazirliginiñ baş idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Qırım Cumhuriyeti boyunca Rusiye Fevqulâde işler nazirliginiñ baş idaresi Gidrometeorologiya boyunca Qırım idaresiniñ malümatına köre, sentâbr 19 – oktâbr 2 künleri Qırımda yanğın havfı saqlanılacağı aqqında tenbiyeledi», – denile beyanatta.
Qırımlılarğa yanğın havfı olğan vaqıtta riayet etilecek qaidelerni hatırlattılar.
Yaqında Aqyar akimiyeti şeerniñ meskün rayonlarında ot ve çöplükniñ yanması ile bağlı mesele aqqında bildirgen edi.


text:
Lvivde Qırımtatar halq muzıkası aqşamı keçirilecek
Lvivde, cumaertesi, noyabr 14 künü, «Volçok» art-qavehanesinde bestekâr Cemil Karikov ve yırcı Afize Kasaranıñ iştiraki ile qırımtatar halq muzıkasınıñ aqşamı keçirilecek. Bu aqta «Krım SOS» cemaat teşkilâtında bildirdiler.
Aqşam kontsert, lektsiya, master klass şeklinde keçecek.
Teşkilâtçılar arasına «Qırım evi» devlet şirketi, «Lvivde Qırım evi» qırımtatar medeniy merkezi, «Dziga» teşkilâtı kire.
Cemil Karikov – halq muzıkası ustası, bestekâr, «ATR» telekanalında ansambl reberi. «Haytarma» ansamblniñ muzıkalı reberi, qırımtatar teatriniñ baş dirijörı, «Qırım» telekanalınıñ muzıkalı muarriri olıp çalıştı. 2004 senesi Karikovnıñ teşebbüsi ile «Maqam» halq muzıkası ansambli teşkil etildi.
Talebeleri arasında – belli yırcı, Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ nam qazanğan artisti, bir sıra festivallerniñ laureatı, «Qırım» qırımtatar folklor ansambliniñ yırcısı Afize Kasara.


text:
Qırımnıñ ilhaqı vaqtında Rusiye Ukrainanıñ arbiy hadimlerine silânıñ teslim etilmesine dair sahte emirler yollay edi – ADQ komandanı
Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ (ADQ) komandanı İgor Voronçenko, Rusiye Qırımnıñ ilhaqı vaqtında Ukrainanıñ arbiy hadimlerine Mudafaa nazirligi adından silânıñ teslim etilmesine dair sahte emirler yollay edi.
«Ukrainskiye novosti» agentligi, bunı o, dekabrniñ 27-sinde devletke hainlik yapqanında qabaatlanğan sabıq prezident Viktor Yanukoviçniñ işi boyunca mahkemede sorğulanğanda söyledi, dep bildire.
Haber agentligi, Voronçenkonıñ sözlerini ketirip: «2014 senesi martnıñ 12-sinde men, Ukraina mudafaa naziri vazifesini vaqtınca eda etken İgor Tenühten, içinde silânı teslim etmek emri olğan arbiy kuryet hizmetiniñ paketini aldım», – dep bildire.
KHV bildirgeni kibi, o vaqıt vesiqadaki mudafaa naziri vazifesini eda etkenniñ imzası ve mühür onda şübhe doğurdılar. Voronçenko, mühürde Ukrainada qullanılmağan «Ukraina Mudafaa nazirliginiñ kâtipligi» yazısı bar edi, dep qayd etti.
Ondan soñ ilhaq vaqtında flot komandanınıñ yalı mudafaası boyunca muavini vazifesinde bulunğan Voronçenko Tenühke telefon etti ve o, silânıñ teslim etilmesi aqqında iç bir emir bermegenini söyledi.
Voronçenko, 2014 senesi martında Rusiye arbiy hadimlerinıñ, onı esir alıp, 4 kün tutqanlarını bildirdi.
Aynı zamanda, Ukraina arbiy hadiminiñ aytqanına köre, Rusiye generalı İgor Turçenük onı, Rusiye tarafına keçmesine qandırmağa areket ete edi. O, bunı red etken soñ Rusiye arbiy hadimleri, ücüm etip, arbiy qısımnı zapt ettiler.
Voronçenko, Rusiye arbiy hadimleriniñ Qırımnı zapt etmege azırlınğanları aqqında bütün malümat o vaqıt ADQ komandanları olğan Yuriy İlyin, Dmitriy Şakuro ve Sergey Yeliseyevge yollanıla edi, faqat olar oña qarşı bir şey yapmay ediler, deye iddia ete.
Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından bu hususta açıq menbalarda izaatlar berilmedi.
Dekabrniñ 27-sinde Kyivde mahkeme Voronçenkonı Yanukoviçniñ işi boyunca şaat sıfatında sorğulamağa başladı.
Halqara teşkilâtları Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey.Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qırım «parlamenti»niñ toplaşuvında deputatlarnı rus halq yırları ile ozğara ediler
Qırım «parlamenti»nde nou-hau – bugün deputatalarnı toplaşuvğa rus
milliy urbağa kiyingen icadiy taqım ozğara edi.
Bundan da ğayrı, sessiya zalı endiden Rusiye bayraçıqları ile donatılğan. Olar deputatlarnıñ oturğıçlarında yerleşken.
Böyle yañılıqlarnı öz közünen körgenler fotolarnı çekip, Facebookta paylaştılar.
milliy urbağa kiyingen icadiy taqım ozğara edi.
Bundan da ğayrı, sessiya zalı endiden Rusiye bayraçıqları ile donatılğan. Olar deputatlarnıñ oturğıçlarında yerleşken.
Böyle yañılıqlarnı öz közünen körgenler fotolarnı çekip, Facebookta paylaştılar.


text:
Erdoğannıñ ziyareti ve Qırım meselesi: Türkiye Ukrainanıñ ittifaqdaşı olacaqmı?
Kiyev – Cuma künü, mart 20-de, Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan Kiyevni ziyaret etmek kerek. O, Ukraina akimiyetiniñ vekilleri, em de qırımtatar halqınıñ liderlerinen körüşecek. Soñki bir qaç ay devamında Ukraina ekspertleri ve qırımtatar siyasetçileri Qırım işğali meselesinde ardı-sıra areket etmegen ve Rusiyege qarşı cezalarğa qoşulmağan Ankaranı tenqid eteler. Faqat, mütehassıslarnıñ fikirince, bu vaziyette Kiyev Türkiye yardımını körmek içün diplomatik ğayret köstermeli.
Kiyevde Erdoğan Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ve Nazirler Şurasınıñ reisi Arseniy Yatsenük ile körüşecek. O, mart 20-de Ukraina-Türkiye yüksek dereceli İşbirlik şurasınıñ 4-ünci toplaşuvında iştirak etecek. Bundan ğayrı, Türkiye lideri qırımtatar halqınıñ liderleri ile ayrı körüşüvni keçirecek ola. Tedbirde Ukraina prezidentiniñ qırımtatarlarnıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilev ve Meclis reisi Refat Çubarov iştirak etecekler.
«Körüşüvde Meclis azaları da iştirak etecekler, Qırımda artqan basqıdan sebep Kiyevde olarnıñ sayısı artmaqta. Bu körüşüvde iştirak eteceklerni – liderlerimiz tedbir arfesinde belgileycekler», – dep bildirdi Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisiniñ faaliyetni temin etüv bölüginiñ müdiri Arsen Jumadilov Qırım.Aqiqatqa.
Onıñ malümatına köre, qırımtatar halqınıñ liderleri Erdoğan ile Qırımda insan aqları vaziyetini ve Türkiyeniñ Rusiyede yapqanlarına munasebetini muzakere etmege planlaştıralar.
Jumadilov: Türkiyeniñ Rusiye ile yaqın olmasında fayda bar
Qırımtatar halqınıñ vekilleri Türkiye prezidenti ile keçken sene noyabr 25-te Ankarada körüşken ediler. Erdoğan Rusiye akimiyeti tarafından Qırımdan aman-aman sürgün etilgen Mustafa Cemilevniñ ve Refat Çubarovnıñ yarımadağa kirişine izin berilmesi içün yardım etmege vade etken edi. Körüşüvde Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Türkiyede ötkerilmesi ve Ankaranıñ Qırımda insan aqlarınıñ bozulmasına cevabı muzakere etilgen edi.
Faqat dekabr 1-de Recep Tayip Erdoğan Vladimir Putin ile körüşip, Rusiyeniñ işğal etilgen yarımadada yapqan areketlerine sert şekilde qıymet kesmekten vazgeçti. Daa doğrusı, o, Rusiye akimiyetiniñ qırımtatarlarğa munasebetini müsbet dep adladı.
«Bizler (Rusiyeniñ – muar.) qırımtatarlarğa munasebetini müsbet olaraq kördik. Olar (Rusiye tarafınıñ vekilleri – muar.) deyler ki, olar qırımtatarlarğa bundan evel olmağan aqlarnı bermege azırlar», – dep tekrarladı Türkiye Cumhuriyeti prezidetiniñ aytqanlarını Anadolu agentligi.
Qırımtatar Milliy Meclisi reberliginiñ fikirince, Türkiye Rusiyege iqtisadiyat ve energetika ceetinden bağlı, bu sebepten Erdoğan Kremlge nisbeten sert şekilde areket etmey. Lâkin, Arsen Jumadilovnıñ aytqanına köre, Ankaranıñ Moskva ile sıq munasebetleri Qırım meselesinde fayda ketire bile.
«Türkiye – bu yönelişte ciddiy iş yapılsa, Ğarp ve Rusiye arasında köpür, Qırım mevzusında ise Ukraina ve Rusiye arasında köpür ola bile. Böylece Kreml diger noqtaiy nazarını eşitip, onı Ğarp tarafından şekillendirilgenini tüşünmeyip, kerçekten obyektiv fikir olaraq qabul ete bile», – dep qayd etti Jumadilov.
Maydan Erdoğan ve Putinni yaqınlaştırdı
Türkiye Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Qırım işğalini takbih etip, Ukraina topraq bütünligine qoltutqan rezolütsiyasına rey bergen memleketlerden biridir. Bundan ğayrı, Türkiye Tış işler nazirligi Rusiye tarafından qırımtatarlarnıñ aq-uquqları bozulmamaq kerek, dep toqtamayıp tekrarlay. Faqat, Kelecek tedqiqler halqara merkeziniñ eksperti Anton Krutniñ zanınca, Türkiye Qırım meselesinde Ukrainağa yalıñız vesiqalar esasında qoltuta, amelde ise Rusiye Federatsiyası ile ortaq munasebetlerni devam ettire.
«Ğarp dünyasındaki memleketlerniñ çoqusı cezalar kirsetse, Türkiye keçken seneniñ avgust ayında Rusiyege ayvanasravcılıq ve ösümlikler, süt sanayısını arttırmaq içün ayrı protokolnı imzalay», – dep qayd ete Krut.
Ekspertniñ qayd etkenine köre, al-azırda Türkiye BMT rezolütsiyasını bozıp, Qırım limanlarına kirgen gemilerniñ sayısına köre Avropa memleketleri arasında ekinci yerde buluna.
«Köremiz ki, Ukraina ve Rusiye arasında ticaret 34 milliard dollarnı teşkil etti, Türkiye-Ukraina ticareti ise 4,5 milliardnı teşkil ete. Tabiiy ki, Türkiye ticaret munasebetlerini tüşünse, onıñ içün Rusiye Ukrainadan daa da faydalı ortaq olacaq», – dedi Krut.
Kelecek tedqiqler halqara merkeziniñ yüksek mütehassıssı Anatoliy Oksitükniñ fikirince, bugünki Türkiye ve Rusiye yalıñız iqtisadiyatta degil, siyasette de bir-birine pek yaqınlar. Ekspertniñ qayd etkenine köre, Türkiye devletinde, Rusiyede olğanı kibi, avtoritarizm pekitile, Erdoğan ise avtoritar lider olğan Putinnen raat ve serbest iş tuta.
«Belli qaynaqlarda aytıla ki, Türkiye Ukraina devletine qorqa-qorqa baqa, çünki Türkiyede vaziyetni kerginleştirmek ıntıluvları bar edi, Erdoğan ise akimiyetni deñiştirüv ukrain vaqialarını kendi memleketi içün telükeli olğanını tüşüne», – dep ayttı Oksitük.
Bir şeyge baqmadan, qoltutuvnı qazanmaq
Ukraina diplomatlarınıñ zanınca, Türkiye Rusiye ile ticaret munasebetlerinde sıq bağlı, bu sebepten Kreml areketlerine sert qıymet kesip olamay. Lâkin Ukraina Tış işler nazirligi dey ki, Erdoğan Putin ile soñki körüşüvinde ğayet tınç olsa da, Ankara Qırımnı Ukraina akimiyetiniñ nezareti altına qaytarmaq içün Kiyevniñ ortağı olıp qada.
«Türkiyeniñ munasebeti deñişmey qala. Türkiye munasebetini deñiştirecegini tasavur etmeyim bile. Türkiye cemaatı qırımtatarlar em tarih, em din, em de er bir ceetten türk milletiniñ qanı ve bedeni olğanından emin. Şunıñ içün olarnıñ buña razı olacağını tüşünmek – imkânsız», – dep ayttı Ukrainanıñ Türkiye elçisi Sergey Korsunskiy Qırım.Aqiqatqa.
Ekspertlerniñ fikirince, Ankara Kremlge ne qadar yahşı yanaşsa da, Kiyev Qırım meselesinde Erdoğannıñ maksimal yardımını körmege tırışmalı.
Yaqın şarq tedqiqler merkeziniñ müdiri İgor Semivolosnıñ fikirince, Ukraina Türkiye prezidenti ögünde Qırım limanlarına Türkiye bayrağı altında gemilerniñ kirsetilmemesi aqqında meseleni qoymaq kerek.
Putinniñ Erdoğan ile muzakerelerinde seslendirilgen fikirler añlaşılmağan edi! Olar qırımtatarlarnı teslim ettilerİgor Semivolos
«Ekinciden, Ukraina ile şindirilgen gaz berilmesi aqqında muzakerelerge başlamaq kerek. Üçüncisi, qırımtatarlarğa nisbeten tam ve añlaşılğan bir yanaşma olmaq kerek. Qırımtatarlar Türkiyeden bu yardımnı beklediler. Lâkin Putinniñ Erdoğan ile muzakerelerinde seslendirilgen fikirler añlaşılmağan edi! Olar qırımtatarlarnı teslim ettiler», – dep tüşüne Semivolos.
Ukraina İnterpolınıñ Milliy merkeziy bürosınıñ sabıq yolbaşçısı Kirill Kulinovnıñ fikirince, Ukraina Türkiye reberligine Rusiye Federatsiyasınıñ Qara deñiz flotu gemileriniñ İstanbul boğazından keçmesini yasaq etmege teklif etmeli.
«Qara deñiz – iç deñizdir. Qara deñiz flotunıñ küçü aqqında ne qadar çoq aytsaq da, İstanbul boğazı olmasa, Qara deñiz flotu da yoq. Türkiye izni olmasa, iç bir gemi mında kiremez», – dep qayd etti Kulikov.
Ekspertlerniñ fikirince, Türkiye Ukrainağa qoltutmaq içün ata bilecek esas adımlardan biri – Qırım işğalinden sebep iqtisadiy cezalarnıñ kirsetilmesi. Mütehassıslar deyler, Türkiye tarafından böyle areketlerniñ yapılması sual altında olsa da, Kiyev Erdoğannıñ ziyareti vaqtında bu meseleni qayd etmek kerek.


text:
Eski siyasiy mabüsler Rusiyede mahküm etilgen qırımlı Zeytullayevge qoltutmaq içün video muracaatını azırladılar
Sovetler zamanında apiste yatqan Poloniya ve Ukraina dissidentleri ve zemaneviy Rusiyeniñ siyasiy mabüsleri mahküm etilgen qırımlı Ruslan Zeytullayevge qoltuttı. Videonı «Euromaydan SOS» cemaat teşebbüsi azırladı.
Qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev de Zeytullayevniñ yaqın vaqıtta azat etilecegine ümüt etkenini bildirdi.
«Emin ol ki, qardaşım, sen o qadar uzun müddet anda qalmaycaqsıñ. Yüce Allahnıñ yardımınen biz Qırım yarımadasını işğalcilerden ve hainlerden temizleycekmiz. Seniñ de tez vaqıt andan qurtulışıñ içün elimizden kelgenini mıtlaqa yapacaqmız. Bundan seniñ iç şübeñ olmasın. Sen çoq cesür ve sabırlı insansıñ. Allah senden razı olsun. Ümüt etem ki, yaqın zamanda biz ana toprağımızda körüşirmiz», – dedi Cemilev.
İyülniñ 27-de Rusiye Yuqarı mahkemesi Zeytullayevniñ apis cezasını 12 yıldan 15 yılğa qadar arttırdı. Aqyarlı buña cevap olaraq açlıq grevine başladı. Ukraina Tışqı işler nazirligi Rusiye Yuqarı mahkemesiniñ qararına narazılıq bildirdi.
Rostov-na-Donu şeerindeki Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesi 2016 senesi sentâbrniñ 7-de Zeytullayevni «terrorist cemiyette iştirak etkeninde» qabaatlı olaraq tanıp, oña 7 yıl apis cezasını berdi. Rusiye prokuraturası Rusiye Yuqarı mahkemesiniñ bu qararına itiraz bildirdi ve dava tekrar baqılması içün kene Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesine qaytarıldı. Taqiqat organları Zeytullayevnıñ terrorist cemiyet iştirakçisi degil de, teşkilâtçı olaraq tanılmasını istey. Rusiye Ceza Kodeksiniñ bu maddesi eñ azından 15 yıl ve atta ömür boyu apis cezasına ketirmek mümkün.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokat Emil Kürbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
AQŞ-tıñ Kaliforniya universitetiniñ mamandarı midıñ oylau üderisi beynelengen videorolik jariyaladı. Amerikalıq ğalımdar atalmış täjiribeni epilepsiya..
Bügin qazaqpen etene ömir sürip kele jatqan üsergen, baylar, swraş, mañğauır, jağalbaylı, tama, beşuıl, kedey, tabın, mıñ, kerey, qañlı, arğın, baywl..
Tübi bir türki – Qwmıq halqı büginde negizinen Dağıstan respublikasında jäne Iran, Siriya, Türkiya memleketterinde az böligi ömir süredi. Olar – tür..
Keşe QR prezidenti Nwrswltan Nazarbaev kezekti joldauın jariyalap, onda İşki jalpı önimniñ ösui 4% bolıp, al önerkäsiptik önimniñ ösui 7%-dan asqanın,..
Almazbek Atambaevtıñ bilik basınan ketkenine eki ayğa juıq uaqıt boldı. Altı jıl prezident bolğan Atambaev el esinde nesimen qaldı? Qırğızstan halqı A..


text:
Polonskiy OSCEde çıqışta bulunıp, Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı aqqında maruza yalan olğanını bildirdi
Qırımnıñ rus ükümetiniñ iç siyaseti, informatsiya ve alâqa naziri, baş nazir muavini Dmitriy Polonskiy dey ki, OSCEde çıqışta bulunıp, Qırımdaki vaziyet aqqında Demokratik institutlar ve insan aqları boyunca büro maruzasını tenqit etti.
Qırımnıñ rus ükümetiniñ «ruporı» Krıminform saytı bildirgeni kibi, Polonskiy Qırımnıñ Ukraina terkibinde yigirmi yıllıq bulunğanını «qanunsız», Qırım yarımadasını – «rus toprağı» olaraq adladı. Bu sebepten, onıñ fikrine köre, «2014 senesi umumqırım referendumınıñ neticelerine itiraz bildirmege acet yoq».
Polonskiy dey ki, Qırım vaziyeti aqqında esabat – «120 saifelik yalan, uydurılğan malümat, isbatlanmağan qabaat»tır. Ve «dünya toplulığına Rusiyeden memlekette yaşağan er bir millet vekilleri arasında musaviylik olğanını ögrenmege kerek» dey.
Aytqanı kibi, Qırımda 175 millet vekili yaşay, Qırımnıñ sürgün etilgen halqlarnıñ aqları yuridik ceetten kefil etilgen, üç til devlet tilidir, hristian ve musulman bayramları raatlıq künleri olaraq ilân etilgen.
Qırımnıñ rusiyeli ükümetiniñ iç siyaset, haber ve alâqa naziri Dmitiry Polonskiy Varşavada OSCE toplaşuvında iştirak ete.
Evel Poloniya memleket kirişini Qırımnıñ diger rusiyeli baş nazir muavini Georgiy Muradovğa yasaqladı. Qırmınıñ şimdiki başı Sergey Aksenov bunı halqara ameliyatnıñ bozuluvı olaraq adladı.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
11:27 58
-
-
-
-
-
-
-
10:52 185
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
09:25 161
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
05:58 318
-
-
-
-
03:47 358
-
-
-
-
-
-
OQO-da därigerlerge 1 mïllïon teñgeden beriledi
ŞIMKENT. QazAqparat - Öñirlik kommwnïkacïyalar qızmetinde ötken baspasöz mäslïxatında Densawlıq saqtaw basqarmasınıñ basşısı Muqan Egizbaev OQO därigerlerine 1 mïllïon teñgeden beriletindigin mälim etti.
Oblıstıñ bas därigeri jıl basınan beri densawlıq saqtaw salasında atqarılğan jumıstardı bayandadı, dep xabarlaydı öñir äkiminiñ baspsöz qızmeti.
«Buğan deyin awıldı jerlerge barğan därigerlerge 100 mıñ teñgeden bir rettik kömek berilip keldi. Alayda bul mäsele oblıs äkimi Janseyit Qanseyitulınıñ qoldawımen qayta qaralıp, oblıstıq mäslïxattıñ şeşimimen awıldı jerlerde därigerler tapşılığın tömendetw maqsatında awıldı jerlerge joldanatın mamandardıñ älewmettiñ kömek paketine özgerister engizildi. 2018 jıldıñ qañtar ayınan bastap awıldıq jerge joldanatın jas mamandar bir rettik 1 mïllïon teñge kömek alatın boladı», - dedi Muqan Keñesbekulı.
Spïkerdiñ aytwınşa, 1 mïllïon teñge därigerlerge Oñtüstik Qazaqstan oblısında ğana beriledi. Biraq kelisim boyınşa awıldı jerlerge jumısqa baratın mamandar bes jıl qızmet etw mindetteledi. Buğan deyin bul merzim üş jıl bolatın.
Sonday-aq, oblıstıñ densawlıq saqtaw salasında keşendi medïcïnalıq medïcïnalıq aqparattıq jüye engizilwde. Bul maqsatta 8582 kompyuterlik texnïka satıp alınğan. Jıldıñ soñına deyin oblıstıñ barlıq medïcïnalıq uyımdarı 100% kompyuterlenedi. Birıñğay server medïcïnalıq uyımdarın pacïent twralı elektrondıq aqparat almasw üşin baylanıstıradı. Jïnaq aqparat avtomattandırılğan türde jergilikti atqarwşı organdardağı sïtwacïyalıq ortalıqqta tüsedi. Qağaz türindegi qujat aynalımı azayadı, bul öz kezeginde pacïentterdiñ medïcïnalıq uyımdarı arasında bostan-bos jürwin edäwir qısqartadı. Osılayşa Oñtüstik turğındarı respwblïkada alğaşqı bolıp elektrondıq densawlıq pasporttarın aladı.
- Älemniñ tanımal JOO oñtüstiktiñ darındı jastarın oqwğa şaqırdı
- Köne qalalar twralı fïlmniñ tusawı kesildi
- Äyelin özge dinge kirgen dep pışaqtağan şımkenttik sottaldı
- Şığıs Qazaqstanda gepatït dertine baylanıstı jaña derek şıqtı
- OQO-da bir jılda 26 mïllïonğa jwıq memlekettik qızmet körsetilgen
- Türkistanda polïceyler zañsız saqtalğan qarwlardı tärkiledi
- Aqtöbede bïılğı jıl «Balalar jılı» dep jarïyalandı
- OQO-da qayın ağasın pışaqtap öltirgen turğın 13 jılğa sottaldı
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam

seg_langs: unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn tur_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn ltz_Latn crh_Latn crh_Latn ayr_Latn uzn_Latn


text:
Qazaqtıñ bir sorı - ruşıldıq
Qazaqtıñ sorı köp qoy. Kedeyşilik, joqşılıq, jwmıssızdıq, körealmauşılıq tağı basqa. Biraq sol sorlardıñ işinde, özim üşin, erekşe twrğan sor bar. Ol - ruşıldıq.
Biz özimizşe el boldıq, anau boldıq, mınau boldıq dep keudemizdi soqqılaymız. Al şındap kelgende ruşıldıq degen wrıp-örşip twr bizde.
Bası altın bolsa da, Atırauda nayman äkim bola ala ma?
Bes-altı til biletin aday Öskemende äkim bola ala ma?
Qazaqstanğa eñbegi siñgen eñbekqor qoñırat Petropavlğa äkim bola ala ma
Älde ğılım men bilimdi tauısqan arğın Şımkentke äkim bola ala ma?
Bola almaydı. Jep qoyamız. "İşimizden adam tabılmadı ma?" degen tizesi şığıp ketken söz tirkesi şığadı. Astanağa arız jazamız, el işinde iritki salamız. Qısqası kelimsekti quamız.
Bizdiñ bölimde 9 adam jwmıs jasaydı. Sol toğızdıñ barlığı toğız türli ru-taypanıñ ökili. Maqtanğanım emes, biraq ömirde jek köretin eki närsem bar - ol RUŞILDIQ pen KEDEYŞİLİK. Sol qağidanı barşa atqa miner ağalarımız wstanıp, qazaqtı bayıtıp, rulardı mi-palauday aralastırıp, bir QAZAQ wltın jasasa degen tilegim bar...
Samat Nwrtaza
Facebook-tegi paraqşasınan


text:
Aqyarnıñ bir qısmı suvsız qaldı
Aqyarda, bazarertesi künü, saat 10-dan 17-ge qadar şeerniñ bir qısmı suvsız qalacaqtır.
Bunı Sevgorvodkanalnıñ matbuat hızmeti bildire.
Müessiseniñ malümatına köre, suvnı Oktâbrskiy caddesi boyunca yerleşken mesken evlerde söndürecekler: Revolütsiya, Kolobov, A.Kesayev, Mayaçnaya, Kosarev, Karantinnaya, Katernaya, Partizanskaya, Novorossiyskaya, Çastinka, Kerçenskaya, Demidova, Odesskaya, Şçerbaka ve Gen.Petrov soqqalarında.
Malüm olğanı kibi, suvnıñ söndürilüvi qazaiy işlerniñ keçirilmesi ile bağlı.


text:
«Yañı Qırım» gazetası ağır vaziyetke oğrap qapatıla
Yaqın zamanda Qırımda er aftalıq «Novıy Krım» («Yañı Qırım») gazetası işini toqtatacaq. Bunı neşriat öz saifelerinde haber ete.
2016 senesi noyabr 10 künü tarihı ile çıqqan aftalıq gazetada baş muarrirniñ imzası ile böyle muracaat yazılğan: «Muaririyetniñ ağır tehnik ve maddiy vaziyeti olğanı sebebinden biz noyabr 17 kününden soñ «Novıy Krım» er aftalıq gazetanı derc etilmekten vazgeçmek mecburiyetindemiz».
Muarriyet daimiy oquyıcı ve abunecilerden «samimiy afu sorap», «ancaq añlacaqlarına» ümüt etkenini bildire. Yazıda, gazeta 2017 senesi içün abunelik bermeycegini bildirile.
«Novıy Krım» er aftalıq gazetası 2014 senesi avgust ayında işini başladı. Muaririyetniñ siyaseti – Qırımda olıp keçken siyasiy ceryanlarnı desteklemekten ibaret edi.
Açıq menbaadan alınğan malümatqa köre, gazetasınıñ tesisçisi ve neşir eticisi – SMC (Sıñırlı mesüliyet cemiyeti) «Novıy Krım», baş muarrir – İgor Azarov. Aslında neşirniñ saibi «Çernomorneftegaz» şirketiniñ sabıq baş müdiri, qırımlı iş adamı, ATS «TES» saibi Sergey Beym ola. Er aftalıq neşir 10 000 nusha ile derc etile edi. Gazeta cümaaqşamı künleri çıqa edi.


text:
Rusiye ombudsmeni Qırımda Meclis vekillerinen körüşti
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ vekilleri işğal etilgen Qırımda Rusiyede İnsan aqlarından vekâletli Tatyana Moskalkova ile subetleştiler. Bunı körüşüv iştirakçilerinden biri, Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, körüşüv Rusiye ombudsmeniniñ teşebbüsi ile keçirildi.
«Bugün saat 15:00 Qırımtatar Milliy Meclisiniñ vekillerini Rusiye Federatsiyasında insan aqlarından vekâletli Tatyana Moskalkova ile körüşüvge davet ettiler... Moskalkova bizlernen subetleşmege istegeni sayesinde ayrı bir körüşüv olıp keçti, Qırımda insan aqlarınıñ bozulğanını añlattıq», – dep yazdı o Facebookta.
Ayrı bir körüşüv olıp keçti, Qırımda insan aqları bozulğanını añlattıqNariman Celâl
Celâlnıñ qayd etkenine köre, Meclis vekilleri «akimiyet yanındaki teşkilâtlar» kelmese, körüşüv ola bile, dep şart qoyğanlar.
Bunıñnen beraber, Meclis reisiniñ birinci muavini qayd etkenine köre, körüşüv başlamadan ögüne Qırım ombudsmeniniñ ofisine «üç kişi çapa-çapa keldi: spiker muavini, baş nazir muavini ve Milletlerara munasebetler komitetiniñ yolbaşçısı».
Rusiye ombudsmeniniñ matbuat hızmeti bildirgenine köre, mayıs 11-14 künleri Tatyana Moskalkova yañı vazifede Qırımnı ilk sefer iş maqsadınen ziyaret etecek.
Meclis vekilleri «akimiyet yanındaki teşkilâtlar» kelmese, körüşüv ola bile, dep şart qoyğanlar»
Ziyaret programmasında yarımada ve Aqyarnıñ şimdiki reberlikleri, Qırım prokurorı, em de uquq qorçalayıcı teşkilâtları ve Qırımtatar Milliy Qurultayı vekillerinen körüşüvleri planlaştırılğan.
Bundan ğayrı, Tatyana Moskalkova Aqmescitteki №1 SİZOsını ziyaret etmege, Aqyardaki añma komplekslerinden birinde Qırım imayecileriniñ hatırasını añmağa niyetlendi. Rusiye ombudsmeni Aqyar ve Aqmescitte vatandaşlarnen körüşecek ola.
Qırımtatar Milliy Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev bildirgenine köre, o, yañı Rusiye ombudsmeni Tatyana Moskalkova ile körüşüv davetini almadı. Smedlâyev bu körüşüvde Rusiye akimiyetine qoltutqan qırımtatarlar iştirak etecegini de red etmey edi.
İçki işler nazirliginiñ general-mayorı, Devlet dumasınıñ deputatı Tatyana Moskalkova Rusiyede insan aqlarından vekâletli oldı. O, mart ayında Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi olğan ombudsmen Ella Pamfilovanıñ yerini aldı.
Ukraina ve halqara uquq qorçalayıcı teşkilâtları Rusiye işğalinden soñ Qırımda insan aqlarına riayet etüvniñ vaziyeti kerginleşkenini bildirgen ediler.
Rusiye akimiyeti hususan qırımtatarlar ve yarımadanıñ Ukrainağa qoltutqan ealisine basqı yapqanını qayd eteler.
Rusiye kontrol etken Qırım akimiyeti uquq qorçalayıcılarnıñ yarımadada insan aqlarınıñ bozulmasına dair malümatları qabartıla, dep bildire.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Jumıs barısımen jürgen kezde, tipti üyde balamen otırsañız da şarşaw men qajw adamadı şarşatıp köñilsiz küyge tüsiredi. Ünemi sergek jürgiñiz kelse psïxologtıñ keñesine qulaq türiñiz:
Tañerteñ oyanğan kezde qolıñızdı joğarı köterip üş märte men mıqtımın dep aytıñız.
Külimdewge tırısıñız.
Künine bir jaqsılıq jasañız, adam sonda ğana kemeldenw satısına köterile aladı.
Künine jaqsı oylar oylañız mısalı: öziñizdi aspandağı bïik juldızğa teñeñiz. Adam armandaw arqılı köp jetistikterge jetwge boladı.
Janıñızdı jadıratar äsem äwen tıñdañız.
Renjitken adamıñız bolsa keşirim surap köñilin awlañız. Täkäppar bolmañız.
Köñilküyiñizdiñ köteriñki bolğanı jaqın jandarıñızğa da, äriptesteriñizge de, qwanış sıylaydı. Bastısı sizdiñ densawlığıñız.
Aşwlanşaqtıq pen wayımşılıdıq qaterli isik awrwlarına alıp baratındığı däleldengen.
Siz küni boyı jaqsı jürip, aynalañızğa qwanış sıylasañız sizdiñ jürek soğısıñızda qan aynalım jüyeñiz de jaqsaradı.
Adam balası bolğandıqtan kündelikti ömirdegi qïındıqtar adamdı mazasız küyge tüsirip, odan qalsa densawlıqtarın qurtadı. Siz wayımdap azap şekkeniñizben eşqandayda sizge payda keltirmeydi qayta jan dünïeñizge awır tïip, tuyıqtala tüsesiz.
Tek qana alğa dep är küniñizdi jaqsılıqtarğa arnañız. Bäride öz qoldarıñızda!
Derekköz: QazAqparat
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
Aksönov İlyasovnı «qırımtatar halqınıñ yetekçisi» olaraq adladı
Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov Qırım «Devlet şurası» reisiniñ muavini Remzi İlyasovnı «qırımtatar halqınıñ yetekçisi» olaraq adladı. Bu kibi bildirüvni Aksönov devlet milliy siyasetniñ amelge keçirüv meseleleri boyunca toplaşuvda seslendirdi, – dep haber ete «Novosti Krıma».
Aksönov aytqanı kibi, Qırım akimiyeti daima «Qırım» qırımtatar halqınıñ cemaat areketi ile sıq munasebetlerde buluna eken.
«Biz Eskender Bilâlov, şimdi qırımtatarlarnıñ arasında ürmetli insan sayılğan ve, menimce, olarnıñ milliy yetekçisi olğan «Qırım» cemiyet teşkilâtınıñ yolbaşçısı Remzi İlyasov ile körüşüvlerimiz keçe»,– dedi Aksönov.
Remzi İlyasovnıñ özü ise «halqnıñ ögünde itibarnı qazanmaq kerek» dep tüşüne.
«Lider olmaq içün – bunı qazanmaq kerek, halq özü qıymet keser. Bu kederli vaziyette mesülietni öz boynuma almaq ve halqımnıñ meselelerini eminliknen çezmek kerektir dep tüşündim. Şimdi nasıl yönelişke adım etmege kerek olğanını bilem. Bizde tecribe, ihtisaslı ameliyatımız bar – bu meselelerni nasıl çezmege bilemiz»,– dedi o.
«Devlet şurası» mayısta Remzi İlyasovnı «parlament» reisiniñ muavini vazifesine tayinledi.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Qırımda Rusiye vatandaşlığından vazgeçüv müddetini arttırdılar
Rusiye vatandaşlığını qabul etmege istemegen, lâkin bunı Rusiye Migratsion hızmetine bildirmege yetiştirmegen qırımlılar bunı eñ yaqın aftaları devamında yapa bileler. Bu aqqında tanılmağan Qırım Cumhuriyetiniñ yolbaşçı vazifelerini eda etken – Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov bildirdi.
Bunı Qırım «ükümetiniñ» matbuat hızmeti bildire.
«Men bellesem, birisi Rusiye vatandaşlığından vazgeçecek ve ariza yazmağa yetiştirmegen olsa, biz bu müddetni daa eki-üç aftağa arttıracaqmız», – dep ayttı Aksenov.
Onıñ malümatına köre, Qırımda er kün 20 biñ pasport berile.
Yarımada Rusiyege qoşulğan soñ, Ukraina vatandaşları olaraq qalacaq olğan qırımlılar bunıñnen bağlı arizanı aprel 18-ne qadar Rusiye Federal Migratsion hızmetine bermek kerek ediler. Aks alda olar Rusiye vatandaşları olalar. Rusiye pasportını almağa istemegenler Qırımda yaşamaq içün ruhsetnameni almaq kerekler. Olar Qırımda migratsion hızmetine muracaatta bulunıp, 500 ruble miqdarında bergi tölemeliler.
Bunı Qırım «ükümetiniñ» matbuat hızmeti bildire.
«Men bellesem, birisi Rusiye vatandaşlığından vazgeçecek ve ariza yazmağa yetiştirmegen olsa, biz bu müddetni daa eki-üç aftağa arttıracaqmız», – dep ayttı Aksenov.
Onıñ malümatına köre, Qırımda er kün 20 biñ pasport berile.
Yarımada Rusiyege qoşulğan soñ, Ukraina vatandaşları olaraq qalacaq olğan qırımlılar bunıñnen bağlı arizanı aprel 18-ne qadar Rusiye Federal Migratsion hızmetine bermek kerek ediler. Aks alda olar Rusiye vatandaşları olalar. Rusiye pasportını almağa istemegenler Qırımda yaşamaq içün ruhsetnameni almaq kerekler. Olar Qırımda migratsion hızmetine muracaatta bulunıp, 500 ruble miqdarında bergi tölemeliler.


text:
PhinDeli (Bwford), Vayomïng, AQŞ 1. Bir adam turadı
Bul qalanıñ atağı köp waqıt boyı bir ğana turğını bolğanımen şıqqan. Don Semmons – qala meri, awla sıpırwşı, janarmay quyuşı jäne jergilikti dükenniñ satwşısı. Ol Bwford qalasına 1980 jılı otbasımen birge kelgen, jubayı qaytıs bolğannan keyin ulı ekewi turğan. 2008 jılı ulı köşip ketip, mer jalğız qaldı, al 2012 jılı qalanı satwğa şığardı.
Üymen birge 1905 jılı salınğan mektep ğïmaratı, janarmay beketi, kölik garajı, saray jäne bir kezderi ataqtı qaraqşı Bwtç Kessïdï tonamaq bolğan düken satılıp kete bardı. On bes mïnwtqa sozılğan awkcïonnıñ jeñimpazı – Vetnamdıq käsipker, al kelisim qunı - 900 mıñ dollar boldı. Jaña ïesi qalanıñ Bwford atawın PhinDeli dep özgertip, AQŞ-ta Vetnam kofesin tanımal etw jönindegi bïznespen aynalısa bastadı. Don Semmons bolsa, burınğı öz qalasına qosımşa mer bolıp resmï jumısqa qabıldandı.
Bwford Vayomïng ştatında, Şayenjäne Laramï qalalarınıñ ortasında, Interstate 80 avtokölik jolınıñ boyında ornalasqan. Qalaşıq 1860 jıldarı Qurlıq aralıq temir jol qurılısı jürip jatqan kezeñde payda bolğan. Key kezeñderde munda eki mıñ adamğa deyin turğan. Magïstral bağıtı özgergennen keyin qala turğındarınıñ sanı kürt kemï bastadı.
Ne izdep baramız: Bul aradan qağazğa jazılğan xat nemese estelik SMS jiberwdiñ özi nege turadı: qalaşıqtıñ derbes poçta ïndeksi jäne uyalı baylanıs munarası bar.
Xwm, Xorvatïya 2. 23 adam mekendeydi
Bul orta ğasırlıq qamal-qala älemdegi eñ kişkentay qala bolıp Gïnnestiñ rekordtar kitabına engen. Ol Ïstrïya tübeginiñ ortalıq böliginde, bir jotanıñ basında, 349 m bïiktikte ornalasqan. Añızdarğa süyensek, Xwmdı alıp adamdar alıp tastardan salğan. Qala märtebesin sonaw XI ğasırda ïemdengen eldi mekenniñ öz meri, polïcïyası, därigeri, sotı men ört söndirwşisi bar. Ötken ğasırdıñ qırqınşı jıldarı munda 450 adam mekendegen.
Xwmda XII ğasırğa jatatın freskalar jaqsı saqtalğan, odan bölek 13 üy, 2 köşe, 2 ğïbadatxana, düken, poçta, zïrat, meyramxana jäne qonaqüy bar. Jıl sayın mawsım ayınıñ ortasında qalada mer saylawı ötedi, oğan tek er adamdar qatısadı. Saylawdıñ ayağı bï festïvaline ulasadı.
Ne izdep baramız: Işwge. Meyramxanada därilik şöpterden ejelgi kelt ädisimen äzirlenetin 38 gradwstıq Humska Biska tundırmasın işip körwge boladı. Jergilikti turğındardıñ aytwınşa, ol ädis eki mıñ jıldan astam waqıt boyı qoldanılıp keledi eken.
Strjela üstindegi Rabşteyn, Çexïya 3. 25 turğını bar
Köne, ädemi, Çexïyanıñ da, bükil Ortalıq Ewropanıñ da eñ kişkentay qalası Strjela üstindegi Rabşteyn qala märtebesin 1337 jılı alğan. Munda bir ğana köşe men bir alañ bar. Eñ tanımalı – XIV ğasırğa jatatın gotïka stïlinde salınğan qamaldıñ qïrandıları, barokko stïlindegi qamal jäne köne kostel. Odan bölek, evreyler zïratı, köne tas köpir, toqtap qalğan ağaş dïirmen, qonaqüy jäne atqora bar.
Rabşteynniñ atın şığarğan – osı arada öndiriletin slanec. Onı äli de jergilikti üylerdiñ şatır jabınınan körwge boladı. üylerdiñ köbin turğındar jazda ğana paydalanadı.
Ne izdep baramız: Tärbïeli evrey elesterin izdewge – qamalda demalıs üyi jumıs isteydi.
Melnïk, Bolgarïya 4. 390 adam meken etedi
Melnïk Bolgarïyanıñ eñ kişkentay qalası bolıp sanaladı. Alayda, XX ğasırdıñ basında ğana munda 5 mıñ adam ömir sürgen (negizinen grekter). Qalaşıqtıñ atawı mañındağı bor jartastardan şıqqan. Melnïktegi – bükil Bolgarïyadağı da –eñ köne ğïmarat – XIII ğasırğa jatatın Boyar (Vïzantïya) üyi. Qalaşıqta jalpı jüzge tarta mädenï eskertkiş bar, eñ qızıqtıları – XII ğasırdağı Nïkolay monastıri, Petr jäne Pavel apostoldar şirkewi, Rïm köpiri jäne köne türik monşası. Äytse de, Melnïktiñ atın şığarğan – folklor festïvalderi jäne ejelgi texnologïya boyınşa äzirlenetin qoldan jasalğan şarap. Şarap quyılğan ülken böşkeler jartas qwıstarında saqtaladı.
Ne izdep baramız: Öziñizdi waqıt tereñine sapar şekken jolawşı sezinw üşin: munda Orta ğasırdan beri köp eşteñe özgermegen. Onıñ üstine, Melnïkte alıp platan jäne şınar ağaştarı ösedi, keybirewleriniñ jası jüzdegen jılğa jetedi.
Kallaste, Estonïya 5. 953 adam mekendeydi
Estonïyanıñ Kallaste (eston tilinen awdarğanda — «jağalaw») qalası Çwd köliniñ jağasında ornalasqan. 1923 jılğa deyin qalanıñ atawı mañındağı qızıl qum şoqılarına qarap Qızıltaw bolğan. Kallasteniñ irgetası XVIII ğasırda qalanğan, 1938 jılı qala märtebesi berilgen. 72% orıstar quraytın turğındarınıñ köbi balıq awlawmen aynalısadı. Qalanıñ awdanı eki şaqırımğa da jetpeydi.
Qum töbelerinen bölek, Kallasteniñ atın eski salttı ustanwşılar şirkewi jäne keñes äskerleriniñ bawırlastar qorımı şığarğan. Bul – eldegi eñ kedey qala, Kallaste meriniñ derekterine süyensek, munda «balalardıñ 40,8% salıstırmalı türde kedey turadı» eken.
Ne izdep baramız: Jay, körip qaytw üşin)
Dyurbyuï, Belgïya 6. 11 mıñ turğını bar
Dyurbyuï — Belgïyanıñ qurtaqanday ğana, turğındarı francwz tilinde söyleytin qalaşığı. Qala märtebesin 1331 jılı ïelengenimen, Dyurbyuï atı alğaş ret XI ğasırda ataladı. Qalaşıqta üş geologïyalıq aymaq bar, şalğın, jazıq dala, taw, orman, Wrt özeniniñ landşaftarı erekşeligimen köz tartadı. Qalaşıq twrïster esebinen küneltip otır jäne ortağasırlıq atmosferasın: tas töselgen tar köşelerin, tastan salınğan üylerdi, Nïkolay şirkewin, 1380 jılğı Nan bazarın jäne 889 jılı salınğan köne qamaldı köziniñ qaraşığınday saqtaydı. Dyubyuïğa alğaşqı twrïster XIX ğasırda kele bastadı, sodan beri qala türlenip, ïnfrastrwktwrası damıdı, qazir munda qonaqüyler, meyramxanalar, dämxanalar men kädesıy satatın düñgirşekter bar.
Ne izdep baramız: Munda at jegilgen päweskemen serwendep, Wrt özenin boylay raftpen tüsip, Topïarï şağın bağındağı swret sala otırğızılğan ağaştardı aralap serwendep qaytwğa boladı. eñ mañızdısı – munda siz bir de bir tanısıñızdı kezdestirmeysiz.
bilim-all.kz
Tegï: Älemde talay qızıq bar,
Kommentarïï


text:
Bul jañalıqpen Bağdat Äşimova öziniñ Instagram-dağı paraqşasında bölisti. Juldızdar alleyasındağı juldızdıñ aşılw saltanatına marqum Sağïdıñ äkesi Asanäli Äşimov, ulı Añsar, qızı Mayra men küyew balası Xalïd qatısqan.
Oqırmannıñ esine salayıq, qırküyektiñ 10-ı küni äygili akter Asanäli Äşimovtiñ qurmetine osı alleyada juldız ornatılğan bolatın. Onıñ aşılw saltanatına Aşılw saltanatına “Qazaqfïlm” kïnostwdïyasınıñ basşısı Baqıt Qayırbekov, Muxtar Äwezov atındağı Qazaq Memlekettik Akademïyalıq drama teatrınıñ dïrektorı Erlan Biläl, Qazaqstannıñ xalıq ärtisi, “Qazaqkoncert” basşısı Altınbek Qorazbaevtar qatısqan.
Sonda ağınan jarılğan Asanäli ağamız: “Barlığıñızğa raxmet aytamın. Munday juldızdı aşw men üşin säl ıñğaysız dünïe, äytsede Gollïvwd ülgisi boyınşa bul tamaşa bastama. Qazaqstanda ulı adamdar köp, olardıñ birazı ömirden ötip ketti. Közi tirilerdiñ arasınan Oljas Süleymenovtı böle-jara aytqım keledi. Xalıqtıñ dañqtı ulınıñ juldızı da osı alleyada “janwı” tïis dep oylaymın. Bul men üşin tarïxï äri tolqınısqa tolı kün. Qadır Mırzälïev aytqanday adamğa ömirden ötken soñ emes, közi tiri kezinde qurmet körsetilwi tïis. Osı şaranı uyımdastırwşılardıñ barlığına erekşe alğıs aytamın” – degen edi.
Asanäli Äşimovtıñ juldızı märmär untaq, jez materïaldarınan dayındalğan. Onıñ kölemi 60*60 sm.
Kommentarïï


text:
Qazaqstannıñ oñtüstiktegi astanası men Qızılorda oblısınıñ ortalığın baylanıstıratın jaña reys aptasına eki märte, seysenbi jäne senbi künderi orındalatın boladı. Sonımen qatar, äwe kompanïya Qızılorda bağıtındağı reysterdiñ sanın bolaşaqta ulğaytwdı josparlap otır. Barlıq uşwlar zamanawï, ıñğaylı, äri özin qısqı navïgacïya kezinde jaqsı qırınan tanıtqan, Bombardier Q400NextGen äwe uşağında orındalatın boladı.
Almatı jäne Qızılorda qalaları arasında bir bağıtta uşw bïlet qunı barlıq alımdardı esepke alğanda 12 497 teñgeden bastaladı. Al uşw waqıtı 1 sağat 45 mïnwttı quraydı.
"Äwe kompanïyanıñ jaña bağdar boyınşa turaqtı reystiñ aşılwı aymaqtağı äwe tasımalınıñ damwına öz ülesin qosadı dep ümittenemiz", – dep "Qazaq Air" AQ-nıñ Kommercïyalıq dïrektorı Adel Däwletbek mırza atap ötti.
Almatı – Qızılorda reysi äwe kompanïyanıñ barğdarlar jelisin tolıqtıra tüsedi. Bügingi tañda Qazaq Air äwe kompanïyası Almatıdan Astana, Şımkent, Aqtöbe, Atıraw, Qostanay, Pavlodar jäne Taldıqorğan qalalarına reysterdi orındaydı.
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Ïdeya avtorı jäne fïlm prodyuseri - äygili şowmen, telejürgizwşi Nurlan Qoyanbaev. Ol özi lentada bastı rolderdiñ birinde oynaydı. Fïlmdi mwzıkant äri klïpmeyker Jeñisxan Momışev tüsirip jatır. Kartïnada Äbwnasır Serikov, Jan Bayjanbaev ("Reketïr"), Maks Akbarov "Qızğılt qoyan twralı ertegi", Gülnaz Jolanova ("Maxabbatım jüregimde"), Quralay Änwarbekova ("Jawjürek mıñ bala") da oynaydı.
Tüsirilim jumıstarı mamır ayında bastaldı, mawsımnıñ soñına qaray bitedi dep josparlanıp otır. Bïznestiñ qırı men sırın, qïındığı men qızığın ayşıqtaytın komedïyalıq janrdağı fïlm üstimizdegi jıldıñ küz aylarında otandıq kïnoprakatqa şığadı dep josparlanıp otır.
Tegï: Kïno jäne TV,
Kommentarïï


text:
Herson devlet universitetinde Qırım mektepleriniñ mezunlarına imtiyaz berilecegi vade etile
Herson devlet universiteti 2017 senesi Qırım mektepleriniñ mezunlarını imtiyazlar esasında qabul etecek aliy oquv yurtlarından biri olacaqtır. Bunı universitet rektorı Vasiliy Stratonov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, al-azırda biñ qırımlı abituriyentke Herson, Zaporojye, Nikolayev ve Odessa vilâyetlerindeki imtiyazlar esasında oqumağa kirmege imkâye berecek devlet programması azırlanıla.
«Programmanı azırlağan insanlarğa tekliflerimizni bildirdik. Bilgenime köre, qırımlılarğa esas Ukrainadaki aliy oquv yurtlarına oqmağa kirmek içün ayrı şartlar qoyulacaq, olar tışqı mustaqil imtianlarnı bermeyip kire bilecekler. Qırım studentleri bücet parasına oquycaq, olarğa yataqhanelerde yerler de ayırılacaq», – dep ayttı Vasiliy Stratonov.
Onıñ qayd etkenine köre, azırlanğan devlet programması – «qırımlılar içün aliy oquv yurtlarında bedava oqumağa imkân bergen Rusiyeniñ yapqan areketlerine berilgen cevaptır».
Herson devlet universitetiniñ rektorı bildirgenine köre, al-azırda aliy oquv yurtında keçken sene oquşqa başlağan üç Qırım studenti tasil ala.
2016 senesinden itibaren esas Ukrainadaki aliy oquv yurtlarına Qırımda orta tasil alğanlar da kire bile. Ukraina tasil ve ilim nazirligi bu maqsadnen «Qırım – Ukrainadır» adlı 12 tasil merkezini açtı. Qırım abituriyentleri Tışqı mustaqil imtianlarını bermeyip, Ukrainanıñ aliy oquv yurtlarına oqumağa kire bileler.


text:
Keriçte bazarertesinden mektep ve bala bağçaları çalışacaq – şeer memuriyeti
Keriçte bazarertesi noyabr 30-dan mektep ve bala bağçaları çalışmağa başlaycaq. Keriç şeer memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, mektep qısqartılğan iş künü rejiminde çalışacaq.
Derslerniñ 30 daqqa, teneffüsler – 5 daqqa olması beklenile. Bala bağçaları künde dört saat işleycek.
Şeer memuriyetinde qayd etilgeni kibi, Keriçke Aqmescit TETs tarafından 22 megavatt miqdarında elektrik energiyası kelmekte. Qamış-Burun TETsniñ energiyası mesken maaller içün 4 megavattqa arttırıldı.
«Mesken evlerge elektrik energiyasını berüv cedveli tizilgen, oña köre şeer mikrorayonlarına er sekiz saatte dört saatke yarıq berilecek», – denile beyanatta.
Aynı zamanda, Keriç sakinleri içtimaiy ağlarda bildirgeni kibi, şeerde noyabr 22-den soñ elektrik energiyası iç te berilmegen rayonlar bar.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.
Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini – «Kahovka – Titan» tamirlediler, amma faaller onı işlettirmege bermey. Qırım qamaçavınıñ idarecisi Lenur İslâmov Rusiye tarafından siyasiy mabüslerniñ, şu cümleden qırımtatarlarnıñ azat etilmesinde israr ete.
Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil. Qırımda cuma künü Rusiyeden daa 300 generatornıñ kelmesini bekleyler. Bu afta andan endi o qadar generator ketirilgen edi.


text:
BURSA AHŞAP PENCERE İMALATI
Bursa Bursada Bursadaki Ahşap Pencere İmalatçıları, Bursa Osmangazide Ahşap Pencere İmalatı, Ahşap Pencere İmalatı Yapanlar Bursa, Bursa İlinde Ahşap Pencere İmalatı Yapanlar, Bursada bursa osmangazi Ahşap Pencere Kapı İmalatı Yapanlar, Bursada bursa osmangazi Ahşap Kapı Toptan İmalatı Yapanlar, Bursa osmangazi Ahşap Mobilya İmalatı Yapanlar, Bursa Ahşap Pencere İmalat Ustası, Ustaları, Bursa Ahşap Ev İmalatı Yapanlar, Bursada Osmangazi Osmangazide Ahşap Pencere Yapan Yerler, Bursa Şehrinde Ahşap Pencere İmalatı Yapanlar, Ahşap Pencere İmalatı İmalatçıları Bursa, Bursa Ahşap Pencere İmalatı, İmalatçıları,
- Görüntülenme sayısı: 1265


text:
Qırım: qaytuv yolu
Ukraina parlamenti cemaat faalleriniñ Qırım ve Aqyarnıñ işğalden azat etilmesinen bağlı tevsiyelerini tasdıqladı. Böylece, Ukraina memurları Qırımnıñ Ukraina nezareti altına qaytmasına dair yol haritasını ilk sefer resmiy şekilde aldı – Qırım ekspertleri devamlı işiniñ neticesini aldı.
Qırım ve Aqyarnıñ Ukrainağa integratsiya tiklenmesinen bağlı tevsiyeler iyün 15-de parlament diñlevleri vaqtında aydınlatılğan edi. Olarnı bir sıra cemaat teşkilâtı ve faaller azırladı. Diñlevler vaqtında qayd etildi ki, Qırımnıñ işğalden azat etilmesi Ukrainanıñ milliy ğayesi olmalı, çünki «Donbass ve Qırım Muhtar Cumhuriyeti olmasa, mustaqil, demokratik bir Ukraina devleti de olmaz».
Diñlevler neticesinde Ukraina akimiyetine Qırımnıñ qaytarılması boyunca adım-adım instruktsiya teklif etildi, anda Ukraina ükümeti, parlamenti ve prezidenti yapacaq bütün işler qayd etilgendir.
Qırım meselesi – üçünci ıntılma
Üç aydan soñ parlament bu tevsiyelerni tasdıqladı. Bunı yalıñız üçünci ıntılmadan soñ yaptılar. Eki kere rey berildi, amma reylerniñ sayısı yeterli degil edi, soñra halq deputatı ve Qırımtatar Milliy Meclisi Refat Çubarov emotsional çıqışta bulunıp, eki buçuq yıldan berli qırımlılar bulunğan vaziyetni tekrar añlatmağa mecbur oldı, yalıñız bundan soñ parlament tablosında reylerniñ yeterli sayısı peyda oldı.
Neticede 233 reynen qarar alındı. Fraktsiyalarğa köre böyle rey berildi: 105 reyni Petro Poroşenko Blokunıñ halq deputatları berdi, 61 – «Narodnıy front», 24 – «Samopomiç», 13 – «Batkivşçına», 11 – Oleg Lâşkonıñ Radikal firqası ve 2 – «Vozrojdeniye» muhalifet firqası.
«Qırım» fraktsiyalarara birleşmesiniñ deputatları işbu qararğa qoltuttı, o kün Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Baş assambleyası sessiyasında iştirak etken Mustafa Cemilev memlekette olmağanından rey bermedi.
Qırımnıñ işğalden azat etilmesi strategiyasına dair tevsiyelerge «Volâ naroda» fraktsiyasınıñ deputatları qoltutmadı: 19 halq deputatından 11 yoq edi, daa sekizi rey bermedi. «Muhalifet blokundan» saylanğan halq deputatları da meseleniñ baqılmasını körmemezlikke urdı.
Eñ çoq rey bermegenler – Petro Poroşenko Blokunda. Eñ az – «Samopomiçte»
Parlamentte olıp (rey berüvniñ elektron sisteması bergen malümatına köre) rey bermegenlerniñ sayısı 61 edi, dep esapladı Qırım.Aqiqat. Olarnıñ arasında «Batkivşçına» lideri Yuliya Timoşenko, halq deputatı Sergey Vlasenko (qarar leyhasınıñ müelliflerinden biri), Anton Geraşçenko ve Dmitriy Tımçuk.
Eñ çoq rey bermegenler – parlamentniñ eñ büyük fraktsiyasında – Petro Poroşenko Blokunda – 18 deputat. Eñ az – «Samopomiçte» – 2.
«Bu rey berüv Qırımnıñ işğalden azat etilmesi ve integratsiya tiklenmesinen bağlı devlet siyasetiniñ temelini qoyğandır. Bu ne vaqıt ve nasıl olacaq bizge bağlı. Ağlarda bu rey berüvden soñ başlanğan «rıglar» ve Kreml hızmetçileriniñ yayğaralarına qıymet kessek, esnas yavaş (şimdilik) olsa da, doğru yoldan kete», – dep qayd ete «Maydan inostrannıh del» hayriye fondunıñ eksperti Yuriy Smelânskiy Facebook saifesinde.
Oña diger cemaatçılar da qoltuttı. Olarnıñ arasında «KrımSOS» cemaat teşebbüsiniñ koordinatorı Tamila Taşeva, o, ukrain akimiyeti qabul etilgen tevsiyelerni yerine ketirecegine ümüt etkenini bildirdi.
«Başından berli Qırımnıñ işğalden azat etilmesi boyunca tevsiyelerni azırlamağa yardım etip, parlament tarafından olarnıñ tasdıqlanmasına müsbet qıymet kesemiz. Faqat qabul etmesi biraz hucur edi. Bu müim vesiqağa istegenimiz kibi deputatlar rey bermedi. Halq deputatları bu meselege daa çoq diqqat ayırmalı, dep tüşüne edik. Amma, buña baqmadan, ümüt etemiz ki, bu tevsiyeler yerine ketirilir, ve bizler bu esnasnı kontrol etecekmiz», – dep qayd etti o Qırım.Aqiqatqa.
Qırımnı nasıl qaytarmaq mümkün
Qabul etilgen vesiqada Qırımnıñ işğalden azat etilmesi siyasetinen bağlı Ukraina prezidenti, parlamenti ve ükümeti içün tevsiyeler mevcuttır.
Esas iddialardan biri – Ukraina Anayasasınıñ deñişmeleri ve Aqyar şeeriniñ ayrı statusından çıqarılmasıdır.
Qırım Muhtar Cumhuriyeti statusınıñ Qırımtatar Muhtar Cumhuriyetine çevirilmesi baqılmalı
«Aqyar şeeri Ukrainanıñ Esas qanunında ayrı statustan çıqarılmalı, ayrı belgilengen memuriy-topraqlarğa mensüpligi lâğu etilmeli. Bundan ğayrı, Qırım Muhtar Cumhuriyeti statusınıñ Qırımtatar Muhtar Cumhuriyetine çevirilmesi baqılmalı», – dep aytıla tevsiyelerde.
Bunıñnen beraber, Ukraina prezidentine qırımtatarlarnı, qaray ve qırımçaqlarnı Ukrainanıñ tamır halqları olaraq tanımaq içün Esas qanunğan deñişmeler azırlamağa ve Ukraina prezidenti yanında Qırım ve Aqyarnıñ işğalden azat etilmesi ve integratsiya tiklenmesi meselelerinden mesleat-muşavere organını qurmağa tevsiye etile.
Ukraina parlamentine Qırımnıñ işğalden azat etilmesi ve integratsiya tiklenmesiniñ devlet strategiyasını tasdıqlap, onı maliye etilmesinen beraber devlet programması olaraq belgilemege avale etildi. Qırımda qayd olğan Ukraina vatandaşlarını rezident olaraq tanımağan «Qırım» serbest iqtisadiyat alanı aqqında qanun artıq çalışmağanına dair qarar alınmalı, dep qayd etile. Uquq qorçalayıcılar bir yıldan berli buña mahkemede itiraz bildirmege tırışa.
Vesiqa Qırım ve Aqyarda akimiyet temizlenmesi ve kollaboratsionizm qanunlarını qabul etmege tevsiye ete
Vesiqa yarımada işğaline qoltutqanlarnı mesüliyetke çekmek ve ileride olarnı akimiyetke almamaq içün Qırım ve Aqyarda akimiyet temizlenmesi ve kollaboratsionizm qanunlarını qabul etmege tevsiye ete.
Qanun teşebbüsleri, şu cümleden «Qırım» SİA qanunınıñ lâğu etilmesi ve yarımadanıñ işğalden azat etilmesinen bağlı devlet strategiyasınıñ tizilmesi, Ukraina Nazirler şurasına qaldırıla.
Vesiqada Ukraina Nazirler şurasınıñ №1035 qararınıñ vatandaş ve naqliyatnıñ Qırım ile memuriy sıñırdan keçüv maddesinde «yüksiz şahsiy yük naqliyatı, vaqtınca işğal etilgen yerlerden Ukraina kontroli altında bulunğan yerlerge köçmek maqsadınen eşyalarını alıp ketken şahsiy naqliyatniñ memuriy sıñırdan keçmesi ve aşayt mahsulatınıñ taşıması meselesinde içtimaiy qıyınlıqlarnıñ al etilmesi içün» deñişmeler kirsetilmeli, dep qayd etile.
Ukraina ükümetine Qırım ile memuriy sıñırdan şahsiy naqliyatnıñ keçmesi esnası ğayrıdan baqmağa tevsiye etile
Ukraina ükümetine Qırım ile memuriy sıñırdan keçken Ukraina vatandaşlarınıñ aqları ve azatlığınıñ teminlenmesi içün şahsiy naqliyatnıñ keçmesi esnası ğayrıdan baqmağa tevsiye etile. Rusiye akimiyetiniñ basqısı altında nomera işaretleri ve vesiqalarnı deñiştirip, Ukraina kontroli altındaki topraqqa çıqmaq imkânından marum qalğan maşina saipleri aqqında laf kete.
Vesiqa Ukraina ve çetel devletlerinde Qırım ve Aqyarda, em de 2014 senesi fevral 20-den soñ Ukraina qanunları boyunca qayd olğan ticaret markaları altında Rusiyede işlep çıqarılğan mahsulatnıñ satılmasını yasaq etmege tevsiye ete.
Parlament qararında bu tevsiyelerge riayet etüv kontroli de qayd etilmekte. O, Qırımnıñ işğalden azat etilmesi strategiyasınıñ yerine ketirilmesinen bağlı taraflarnıñ iştiraki ile parlament diñlevleri vastasınen kerçekleşecektir.


text:
Ukrain siyasetçisi: devlet Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvına kerekli derecede seslenmey
Ukraina Yuqarı Radasınıñ İnsan aqları, milliy azlıqlar ve milletlerara munasebetler boyunca komitetiniñ başı Grigoriy Nemırâ ATR telekanalınıñ hadimleri ve saibiniñ evlerinde tintüvlerni keçirgen Rusiye mahsus hızmetleriniñ areketlerini takbih etti ve ukrain tarafından «açıq-aydın» siyasetniñ olmaq kerekligini qayd etti.
Bu aqta Grigoriy Nemırâ Kiyevde bazarertesi künü noyabr 2 künü keçirilgen matbuat konferentsiyasında bildirdi.
«Ukraina tarafından açıq-aydın mevam olmağanından sebep ola. Nasıl mevam olmalı? Böyle qanunsız areketlerni etkenlerge qarşı Ukraina qanuniyeti ve halqara uquq çerçivesinde er angi usul qullanmalı. Olarnı şahsiy sanktsiyalarğa oğrağan insanlarnıñ cedveline qoşmaq içün (prokuror, işğal etilgen Qırımnıñ vekâletli şahısları) – reaktsiyanıñ usullarından biri, o taraf böyle areketlerge diqqat etkenimizni bilsin» , – qayd etti Nemırâ.
Noyabr 2-de saba Qırımda ATR telekanalınıñ sabıq hadimleri Lilâ Bucurova, Elzara İslâmova ve telekanal saibi Lenur İslâmovnıñ ana-babası yaşağan evleri, em de Moskvadaki evinde tintüvler yapılmağa başladı.
Qırımnıñ Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) idaresiniñ malümatına köre, tintüvler ATR saibine qarşı açılğan cinaiy iş çerçivesinde keçirile.
Noyabr 2-de saba Rusiyeniñ Merkeziy bankı İslâmovğa ait OOO «Cast Bank» müessisesiniñ litsenziyasını lâğu etti. Qırımtatar iş adamınıñQırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, bu tedbirlerni Qırım qamaçavı ile bağlay. O, onıñ teşkilâtçılarından biri ola.
Ukraina İçki işler nazirligi ATR qırımtatar telekanalınıñ müdiri Lenur İslâmov ve telekanalnıñ sabıq hadimleriniñ evlerinden keçirilgen tintüvler, em de Qırım işğaline qarşı çıqqan cemaat teşkilâtlarınıñ faaliyetine keder etüv kibi insan aqlarınıñ bozulması boyunca eki cinaiy taqiqatqa başladı.
Ukrain nazirliginde berilgen malümatqa köre, cinayet malümatları mahsus bazağa kirsetildi. Sentâbr 20-de qırımtatar liderleriniñ teşebbüsi ile Qırımğa aşayt mahsulatı ve mallarını alıp ketken yük naqliyatını blok etüv aktsiyası başladı.


text:
YUNUS MERMER GRANİT ÇİMSTONE
kocaeli izmit başiskele mutfak tezgahı mermer imalatı, kocaeli izmit başiskele mermer mutfak tezgahı imalatı, kocaeli izmit başiskele mermer banyo tezgahı imalatı, izmitte mermer banyo tezgahı imalatı, kocaeli izmit başiskele mezar mermer imalatı, kocaeli izmit başiskele denizlik mermer imalatı, kocaeli izmit başiskele merdiven mermer basamak imalatı, kocaeli izmit başiskele mermer granit satış montaj,kizmit başiskele granit mermer imalatı, kocaeli izmit başiskele mermer granit imalat satış montaj, kocaeli izmit başiskele çimstone mermer imalatı, kocaeli izmit başiskele granit mermer imalatı, başiskelede mermerciler, başiskele granit mermer imalatçıları,
- Görüntülenme sayısı: 1802


text:
Ukraina Arbiy deñiz quvetleri devlet cenübinde arbiy ögrenüvler keçire
Ukrainanıñ cenübiy vilâyetlerinde Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ deñiz piyade bölükleri ve yalı raketa-toplar ordusınıñ ögrenüvleri devam ete. Bu aqta arbiy müessiseniñ matbuat hızmeti bildire.
«Ukrainanıñ cenübiy vilâyetleri topraqlarında deñiz piyade bölükleri ve yalı raketa-toplar ordusınıñ ögrenüvleri keçirile. Bu tedbirlerniñ ögrenüv maqsatları, hususan, komandanlar ve ştablarnıñ kerçek vaziyet şaraitte tecribesiniñ zemaneviyleştirilmesi ve bölüklerniñ çalışmaları seviyesiniñ teşkerilmesi ola», – dep qayd etile beyanatta.
Arbiy deñiz quvetleri ştabında qayd ettiler ki, deñiz aviatsiyası ve Ukraina Silâlı quvetler diger aviatsiya çeşitleri desteginen, deñiz piyadeleri ve yalı topçuları infrastruktura müim obyektleriniñ saqlavı ve mudafaası, «duşman» avadan endirilgen birliklerinen küreş, diversiya-istihbarat taqımlarını yoq etüv, deñiz yalısı mudafaası boyunca areketlerni ögrenip baqa.
Bunen beraber, Ukraina Arbiy deñiz quvetleri komandanlığında Herson ve Zaporojye vilâyetleri sakinlerine haber eteler ki, «tedbirlerniñ keçirilecek vaqtında arbiy tehnika kolonnaları keçecek, ögrenüvler ve idmanlar keçirilecek, ava tehnikası uçacaq, arbiy atışma işlep ögrenilecek».
Vatandaşlarğa plan boyunca tedbirler keçirilmesi sebebinden peyda ola bilecek qolaysızlıqlarğa añlap davranmağa muracaat etile.
Cenübiy vilâyetlerde arbiy ögerüvler işğal etilgen Qırımdaki vaziyet kerginleşkeninen bağlı.
Avgust 10-da, çarşenbe künü Rusiye prezidenti Vladimir Putin, Ukraina «Qırımda terakt» azırlağanı aqqında rusiyeli FSB-nıñ beyanatına izaat berip, ilân etti ki, Kiyev muzakereler yollarını qıdırmay, amma terrorğa keçe.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Kremlniñ Qırım boyunca qabaatlavlarını «mantıqsız ve utanmazca» dep adlandırdı.
Ukraina Silâlı quvetler Baş ştabında Rusiye Federal havfsızlıq hızmetiniñ beyanatını red ete.
Ukraina Tışqı işler nazirligi ilân etti ki, Ukrainada Kiyevniñ işğal etilgen Qırımda «terrorizm» ile bağlı olğanı aqqında Rusiyeniñ beyanatlarını takbih eteler, bunıñ Kreml tarafından nevbetteki provokatsiya olğanını aytalar ve bütün bu qabaatlavlarnı delilsiz dep red eteler.


text:
Ta'biyiy ga'z
Ta'biyiy ga'z - tu'rlı organik ga'zler qatnaspası. Metan bul ga'zlerdın' top quramalı u'leslerinen sanaladı. Tabiyiy ga'zde, metannan tış, onın' en' jaqın gomologlarınnan — etan, propan, butan bar.
Uglevodorodtın' molekulyar massası qanshalıq zor bolsa, tabiyiy ga'zde onın' mug'darı sonshelı azıraq boladı. Tabiyiy gazdın' tu'rlı jatpaları quramı boyınsha turlıshe. Yag'nıy, tabiyiy gazdın' suyıq ha'm qatı jag'ulıwg'a qarag'anda zor u'stınlıklerı bar. Onın' yagnıy jılılıgı shaqtı zor, jang'anda ku'lı qalmay, yag'nıy produktları ekologik jaqtan ko'p zıyanlamaydı.
Ta'biyiy ga'z jılılıq elektrostantsiyalarında, zavodtın' qazan ustanovkalarında, promıslennost' islerınde: domna, marten, kıysa erıtıw h.t.b. islerde qollanıladı. Ko'nkırıste tabiyiy ga'z paydalanıw ju'da u'lken a'hmiyetlı esaplanadı.
Ha'zırgı waqıtta ga'z (joqarı basım astında ballonnarg'a toltırıp) avtotransportta qullanıla basladı. Ol benzindı ekonomlawga, dvigateldın' tozıwın kemeytıwge ha'm jag'ılg'ınin' tejelıwıne jardem beredı arqasında hawa basseynının' tazalıg'ın saqlawg'a imkanıyat beredı.
Ta'biyiy ga'z — ximiya promıslennostı ushın a'hmiyetlı, bul ma'selede onın' ro'lı joqarı. Metannan vodorod, atsetilen, qorı alınadı. Etandı fıltırlep etilen alınadı, onın' negızınde ko'p tu'rlı sintezler basqarıladı. Tabiyiy ga'zdegı basqa uglevodorodlar da paydalanıladı.


text:
Ukraina tış işler nazirligi: rus askerleri Qırım ile qıta sıñırında minalar qoyalar
Rusiye Qırım ve Ukraina arasında olğan sıñırda minalar qoyalar. Bu aqta bügünki brifingte Ukraina tış işler nazirliginiñ matbuat hızmetiniñ reisi Yevgeniy Perebiynis bildirdi, ayta LigaBiznesinform.
Rusiye baş naziriniñ Dmitriy Medvedevnıñ Qırımnen Ukraina arasında olğan «sıñırını» abadanlaştımaq emirine izaat berip, Perebiynis böyle ayttı: «Rusiye tarafından kelgen em emirler em yapqan şeyler işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhıriyetinde olğan Rusiye ordusınıñ pozitsıyalarını küçleştirilmesidir».
Tış işler nazirligi tarafından bu kibi adımlarnı Qırımnıñ işğalını pekinmek içün yapılğan adımlar kibi tanıla.
«Rusiye tarafı piyadege qarşı olğan minalarnı toplaması, yapması ve bermesi yasaq etken konventsıyanı bozup, Ukrainada tank ve piyadege qarşı olğan minlarnı Rusiye ordusı turğan yerleri boyu qoyğanlarnı ğayet raatsızlandıra».
Onıñ aytqanına köre, Rusiye bu areketlerini halqara nezaretinden gizlep yapa. Hatırlatmaq kerek ki, Rusiye baş naziri Dmitriy Medvedev Rosgranitsanıñ yañı reisine Rusiye ve Ukraina arasında olğan sıñırnı, Qırım ve Aqyar «qoşulğanını» közde tutıp abadanlaştırmağa emir etti.
Rusiye baş naziriniñ Dmitriy Medvedevnıñ Qırımnen Ukraina arasında olğan «sıñırını» abadanlaştımaq emirine izaat berip, Perebiynis böyle ayttı: «Rusiye tarafından kelgen em emirler em yapqan şeyler işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhıriyetinde olğan Rusiye ordusınıñ pozitsıyalarını küçleştirilmesidir».
Tış işler nazirligi tarafından bu kibi adımlarnı Qırımnıñ işğalını pekinmek içün yapılğan adımlar kibi tanıla.
«Rusiye tarafı piyadege qarşı olğan minalarnı toplaması, yapması ve bermesi yasaq etken konventsıyanı bozup, Ukrainada tank ve piyadege qarşı olğan minlarnı Rusiye ordusı turğan yerleri boyu qoyğanlarnı ğayet raatsızlandıra».
Onıñ aytqanına köre, Rusiye bu areketlerini halqara nezaretinden gizlep yapa. Hatırlatmaq kerek ki, Rusiye baş naziri Dmitriy Medvedev Rosgranitsanıñ yañı reisine Rusiye ve Ukraina arasında olğan sıñırnı, Qırım ve Aqyar «qoşulğanını» közde tutıp abadanlaştırmağa emir etti.


text:
Aksönov Qırımda Oraza bayramnı raatlıq künü olaraq ilân etti
Qırımnıñ «baş naziri» Sergey Aksönov iyül 28 kününi cumhuriyette raatlıq künü olaraq ilân etti. Bu sene bazarertesi kününe İslâm taqviminiñ eki bayramlarından birisi – Oraza bayram rastkele.
Bu aqta Aksönovnıñ iyül 24 künü alınğan «fermanı»nda söz kete. Onıñ kopiyasını Qırım.Aqiqat mühbirleri elde ettiler.
«2014 senesi iyül 28 kününi – Oraza bayramnı – raatlıq künü olaraq ilân etmege», – dep qarar çıqardı Aksönov.
O, 1997 senesinde alınğan Rusiye qanunına esaslana: «Vicdan serbestligi ve din birleşüvleri aqqında».
Oraza bayramımnda musulmanlar bayram namazına bara, eñ güzel urbalarğa kiyine, adetiy yemeklerni pişire, bayram sofrlarnı donatıp, qomşu, soy-sop ve dostlarını musafirlikke davet ete, ediyelerni bağışlay, quvana ve şeñleneler.
Hatırlatamız, Qırım parlamenti iyünniñ soñunda birinci oquvda Qırımda Qırım Cumhuriyeti Kününi, Qırım Cumhuriyetiniñ Anayasa Kününi, Oraza ve Qurban bayramlarını, Pashalya ve Troitsanı raatlıq künü olaraq belgilegen qanun leyhasını qabul etti.


text:
Poroşenko ateş toqtatuv müddetini iyün 30-na qadar uzattı
Ukraina prezidenti Milliy havfsızlıq ve mudafaa şurasınıñ qararı ile ateş toqtatuv rejiminiñ müddetini bazarertesi künü, iyün 30-na, saat 22:00-gece uzattı.
Bunı devlet başınıñ matbuat hızmeti bildire.
Beyanatta aytalğanı kibi, Poroşenko iyün 30 kününe qadar Ukraina prezidentiniñ barışıq planı amelge keçirilecegini bekley.
Bundan da ğayrı, devlet başı ateş toqtatuav rejimine riayet etüv OBSE nezaretçileri tarafından közetilecegine ümüt ete.
Bunıñ ile Ukraina devlet sıñır hızmetiniñ nezaretine İzvarino, Doljanskiy, Çervonopartizansk noqtaları berilmeli ve olarnıñ işi ğayrıdan tiklenmeli; reineler azat etilmeli.
Keñeş neticesinde Ukraina ateş toqtatuv müddeti devamında Rusiyede ücretli askerlerniñ qabul etüv noqtaları qapatılacağını, Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinde qanunsız silâlı teşkilâtlarnıñ areketi toqtatılacağını bekley, denile beyanatta.
Donbass sakinlerine keder etken inşalarnıñ quruluvı ateş toqtatuv rejiminiñ bozuluvı sayılacaq.
Eger de ateş toqtatuv rejiminiñ şartlarına riayet etilmese, Ukraina işbu rejimni müddetten evel toqtata bilecek, qayd ettiler matbuat hızmetinde.
Ukraina prezidenti Brüsselden qaytıp, arbiyler ile keñeşni keçirdi.
İyün 27 künü saat 22:00 Ukraina şarqında iyün 20 künü prezident Petro Poroşenko tarafından ilân etilgen ateş toqtatuv rejiminiñ müddeti soñuna yetti.
Boyevikler şartlarğa riayet etmey edi, ukrain arbiyleriniñ mevzilerine ateş aça edi. İçki işler nazirliginiñ başı Arsen Avakovnıñ malümatına köre, bu afta devamında boyeviklerniñ areketleri neticesinde «20-den ziyade arbiy adamı elâk oldı, zarar körgenlerniñ sayısı ğayet büyüktir».


text: 4. Sınıf Ders Kitabı Cevapları, 5. Sınıf Ders Kitabı Cevapları, 6. Sınıf Ders Kitabı Cevapları, 7. Sınıf Ders Kitabı Cevapları, 8. Sınıf Ders Kitabı Cevapları, 9. Sınıf Ders Kitabı Cevapları, 10. Sınıf Ders Kitabı Cevapları, 11. Sınıf Ders Kitabı Cevapları, 12. Sınıf Ders Kitabı Cevapları, Türkçe Ders Kitabı Cevapları, Matematik Ders Kitabı Cevapları, Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları, İngilizce Ders Kitabı Cevapları, Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları, Din Kültürü Ders Kitabı Cevapları, Müzik Ders Kitabı Cevapları, Arapça Ders Kitabı Cevapları, İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları, Fizik Ders Kitabı Cevapları, Kimya Ders Kitabı Cevapları, Biyoloji Ders Kitabı Cevapları, Tarih Ders Kitabı Cevapları, Türkçe Ders Kitabı Cevapları, Coğrafya Ders Kitabı Cevapları, Almanca Ders Kitabı Cevapları, Felsefe Ders Kitabı Cevapları, Türk Edebiyatı Ders Kitabı Cevapları, Dil ve Anlatım Ders Kitabı Cevapları, Hz Muhammedin Hayatı Ders Kitabı Cevapları, Akaid ve Kelam Ders Kitabı Cevapları, Proje Hazırlama Ders Kitabı Cevapları, Mesleki Arapça Ders Kitabı Cevapları, Temel Dini Bilgiler Ders Kitabı Cevapları, Peygamberimizin Hayatı Ders Kitabı Cevapları, Trafik ve İlkyardım Ders Kitabı Cevapları, Mantık Ders Kitabı Cevapları


text:
Kiyevde Mecliske destek aktsiyası keçirile (yayınlama)
Kiyevde Mustaqillik Meydanında Qırımtatar Milliy Meclisine destek aktsiyası başlandı. Bu yerde onlarca insanlar toplaştı, olarnıñ arasında uquq qoruyıcılar, Meclis azaları, ukrain deputatları, cemaat erbapları bar, olar ellerinde «meclisniñ yasaqlanması, halqnıñ yasaqlanmasıdır» şiarınen levhalarnı tuta, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Beklenilgenine köre, bu kibi aktsiyalar dünyanıñ diger şeerlerinde de keçirilecek. Latviyada Ukraina elçiliginde, qırımtatarlarğa destek olaraq, qırımtatar bayrağı tiklenildi.
Radio Svoboda mühbiriniñ bildirgenine binaen, Moskvada Meclisniñ yasaq etilmesi boyunca mahkeme toplaşuvı açıldı. İmaye adliyecileri – Marina Agaltsova ve Kirill Koroteyev.
Sentâbr 29-da, cumaaqşamı künü saat 11.00-de Rusiye Yuqarı mahkemesinde «Qırımtatar Milliy Meclisi» cemaat birleşmesi faaliyetiniñ yasaq etilmesi aqqında» işi boyunca, «Ekstremistik faaliyetke qarşılıq aqqında» Federal Qanunnıñ 25.07.2002 qabul etilgen 1145-FQ sanlı 9-cı maddesine esaslanıp, toplaşuv keçirile.
Aprel 26 Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi Meclisniñ işğal etilgen yarımada territoriyasında faaliyetini yasaq etti. Dünya toplulığı rusiyeli ükümetniñ böyle areketlrine qarşı qattı narazılıq bildirdi. Meclisniñ imayesi Rusiye Yuqarı mahkemesine şikâyet arizasını yolladı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Çubarov: 2014 senesi fevral 26-dan soñ Qırım ve Ukraina içün er şey yapqanımıznı tüşündik
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yetekçileri insanlarnı 2014 senesi fevral 26 künü Qırım Yuqarı Radasına mitingge çağırğanda, Qırım Yuqarı Radasınıñ o vaqıttaki spikeri Vladimir Konstantinovğa «Rusiye ile siyasiy alış-verişke başlamağa» imkân bermemege tırıştılar. Mitingden soñ Mecliste «vaziyetni qurtarğanlarını tüşüne» ediler. Bunı Qrımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov «Qırım meselesi» leyhasınıñ çerçivesinde keçirilgen marafon devamında bildirdi.
«Biñlerce – em qırımtatarlar, em ukrainler, em digerleri… Andan özümizni, Qırımnı, Ukrainanı qorçalap olğanımıznı tüşünip kettik», – dedi Çubarov.
Refat Çubarovnıñ fikrine köre, fevral 26 künü Qırımnıñ vatandaşlıq cemaatı öz vazifesini becerdi, Rusiye ögünde «qanuniy» qapılarnı açmadılar. Şunıñ içün bir qaç saatten soñ Moskva diger planını işletti, ve sabağace Qırımnıñ memuriy binaları zapt etildi.
Qırım meselesinen oğraşqan onlarnen kütleviy haber vastaları «Qırım meselesi» leyhası çerçivesinde Qırımda işğalge qarşı çıquv künü munasebetinen marafon keçirdiler. Yayınnı UA: Perşiy, ATR, Çernomorskaya TRK telekanallarında, Hromadske.TV, Qırım.Aqiqatta, «Ukrainskaya pravda», «Tsentr jurnalistskih rassledovaniy», QHA, «Golos Krıma», Obşçestvennoye Radio saytlarında seyir etmek mümkün edi.
2014 senesi fevral 26-da QMC Yuqarı Radası yanında Ukrainanıñ topraq bütünliginiñ tarafdarları ve olarğa qarşı çıqqan Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksenov reberliginde «Rus birligi» firqası faalleriniñ mitingi olıp keçti. Rusiye taqiqatınıñ malümatına köre, yüz bergen çatışmada eki insan elâk oldı, 79 kişi zarar kördi.
Ukrainada fevral 26-27 künleri Qırım Muhtar Cumhuriyeti işğaliniñ ekinci yıllığına bağışlanğan tedbirler keçirilmekte. «Qırım – Ukrainadır!» haber-bağ kampaniyası devam ete.
Ukraina Yuqarı Radası fevral başında «2016 senesi hatıra künleri ve yubileylerni qayd etüv» qararını qabul etti. Oña binaen fevral 26 künü devlet seviyesinde qayd etilecek.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımda turistler ne qadar para masraf etkenini Aksönovda saydılar
Bu sene turistler Qırımda 60 mlrd ruble masraf etti, dep haber ete Qırımnıñ «turizm ve kurort naziri» Yelena Yürçenko, dep bildire Qırımnıñ öz başına tayin etilgen akimiyetiniñ ruporı «Krıminform» saytı.
Onıñ aytqanına köre, tahminen 35,5 mlrd ruble turistler mesken ve aşayt mallarğa masraf etti, 18 mlrd – eglence ve naqliyatqa, 6 mlrd – ediyelerge. Cumhuriyet bücetine bergi miqdarı 750 mln ruble oldı.
«Qırımnıñ turizm nazirliginde olğan tahminiy raqamlardır. Turistlerniñ masrafları boyunca raqam daa da büyük olacağını tüşünem».
Nazirlikniñ malümatına köre, Qırımğa bu sene 2,361 mln insan keldi. Olarnıñ esas qısmı – rusiyelilerdir, tahminen 400 biñ insan yarımadağa qıtaiy Ukrainadan keldi.


text:
Konum >
Ana
/ Sürgün Hatıraları
/ Etrafta açlıq ve hastalıqlardan çoq sürgün etilgen qırımtatarlar öle edi
Etrafta açlıq ve hastalıqlardan çoq sürgün etilgen qırımtatarlar öle edi
Urmus Mustafayeva Aqmescit şeerinde 1925 senesi yanvar 25 künü doğdı. Aile İnvalidnaya soqağı, 125 adresi boyunca evde yaşay edi, ev şimdi de tura. Aile çoq balalı edi – 8 bala. Onıñ içün ana çalışmay edi, ev işleri çoq edi. Baba kolhozdan kirağa topraqalıp, qarpız, qavun saça edi. Qırımtatarlarnıñ çoqusı kibi, zengin yaşamay ediler. Soñ cenk başlandı. Urmus bita o vaqıt №12 qırımtatar mektebiniñ doquzıncı sınıfında oquy edi, ondan büyügi tek ağası edi. Babası endi 65 yaşında edi, orduğa onı çağırmadılar, ağasını ise aldılar.
Cenk vaqıtındaaile şeerde qalğan edi. Okkupantlar evlerge kirip, sığır, qoylar ve aşayt mallarnı ala edielr. Qarşı çıqqan insanlarnı alıp kete ediler, onı başqa iç birisi körmey edi. Faşistni ödürse ediler, cesetni tapqan soqaqnıñ er tarafından onar insan öldüre ediler. Yaşlarnıñ çoqusını Almaniyağa işke alıp kete ediler. Urmusnıñ tizelerden birini alıp ketken ediler, öyle de ğayıp oldı. Urmusnı böyle taqdirden saqlamaq içün, babası onı Büyük-Onlarğa soylarına yollağan edi. Qalğan balalar daa küçük ediler, olarnı almaz ediler.
Aqmescitniñ azat olunması vaqıtına Urmus evge qayttı. Aynı künü şeerni bombaladılar. Bombalardan biri soqaq başındaki evge tüşken edi, anda yaşağan aile elâk oldı. Öyle etip bir qaç vaqıt devam etken edi: bügün almanlar bombalaylar, yarın – qızıllar. Şeerni azat etkende, er kes quvana edi, amma quvanç kederge çevirildi. Bütün qırımtatarlarnı qırımdan sürgün ettiler. Urmus öz şeerni demiryol stantsiyasından terk ete edi. Saba vagonlarğa yüklediler, bir şey alamağa bermediler. Baba o vaqıt endi ölgen edi, sürgünlik künü qırqını berecek edik.
Yolda, deşetli şaraitlerge baqmadan, Urmusnıñ qorantasını Allah qorçaladı ve episi balalar anaları ve bitaları ile Özbekistanğa kelip çıqtılar. Aşnı künde bir kere bere ediler. Yol vaqıtında Urmusnıñ ketken vagonında, bir insan ölgen edi, ceseti demiryolnıñ yanında bir yerde qalğan edi. İç bir tıbbiy yardım berilmey edi.
Bizni Sırdarya vilâyetine Mirzaçölge (şimdi Gülistan), K.Marks adına kolhozğa. Urba, mesken, iş yoq edi. Yataq, minder, yorğan da yoq edi. Bir birimizga yapışıp, yuqlay edik. Yarıyıqıq evde yaşay edik. Soñra kolhoz bir odalı ev ve biraz pamuq berdi, olardan yastıq yaptıq, polda yata edik. Bir vaqıttan soñ, çoqtan-çoq hainlikte qabaatlavlarnı eşitip, Urmus kolhoz brigadasına esapçı olaraq kirdi. İşke çoq kilometr uzaqlıqqa qatnamağa mecbur edi. Soñra kâtip olaraq aldılar, bir-eki kilo boğday ya da arpa bere ediler. Urmusnıñ qız qardaşları pamuqta çalışıp başlağanlarda, yaşayış biraz tüzeldi. Bir yıldan soñ devlet ayda bir kere biraz aşayt mallar bermege başladı, bir aftağa yete edi. Amma hastalıqlardan Urmusnıñ dört qız qardaşı öldi. Etrafta açlıq ve hastalıqlardan Vatanından sürgün etilgen çoq qırımtatarlar öle edi. Kolhoz reisinden ölgenniñ cesetini sarmaq içün çuvallıqlar soramağa mecbur edi.
Komendant pek çekiştire edi. Atnen kelip, soñra on üç kilometr cayav yürmege mecbur ete edi, kâğıt alıp, sorğu keçire edi. Aqşam keç komendant evge yibere, ve kene de uzaq yolnı keçmek kerek ola edi. Er eki-üç kün bu tekrarlana edi.
Qızıl Orduda hızmet etken ağa, çoqusı meseleler çezilgen soñ, aileni taptı.
1948 senesi Urmus Mamut-Sultandan traktorcı Osman Mefayevge aqayğa çıqa. Olarnıñ altı balası ola: bir oğlan ve beş qız. 1988 senesi Urmus bita ailesinen Vatanğa qaytıp, oğlunen Canköyde yerleşe. Bugün Urmus bitanıñ yigirmi dört torunı ve dört torunçesi bar.


text:
Herson vilâyetinde qırımtatarlar içün 9 biñ gektarlıq yer ayırıldı
Herson vilâyet devlet memuriyeti qırımtatarlar içün 9 biñ gektarlıq topraq ayırdı. Bunı vilâyet devlet memuriyetiniñ reisi Yuriy Odarçenko bildirdi, dep haber ete «Ukrainskiye novosti» haber agentligi.
Onıñ aytqanına köre, qırımtatarlar qolaylaştırılğan sistema boyunca topraq damartılarınıñ saipleri ola bileler.
«Bugün bizler Herson vilâyetiniñ türlü rayonlarında 18 biñ topraq damartısını tapıp oldıq. 9000 gektarlıq topraqtan ziyade ayırdıq. Qırımtatar halqınıñ vekilleri elde ete bilecek topraqlar belgilendi», – dep ayttı Odarçenko.
Ukrainanıñ BMT daimiy vekili Yuriy Sergeyevniñ malümatına köre, 7 biñden ziyade qırımtatarı Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ yarımadanı terk etmege mecbur oldılar.
Onıñ aytqanına köre, qırımtatarlar qolaylaştırılğan sistema boyunca topraq damartılarınıñ saipleri ola bileler.
«Bugün bizler Herson vilâyetiniñ türlü rayonlarında 18 biñ topraq damartısını tapıp oldıq. 9000 gektarlıq topraqtan ziyade ayırdıq. Qırımtatar halqınıñ vekilleri elde ete bilecek topraqlar belgilendi», – dep ayttı Odarçenko.
Ukrainanıñ BMT daimiy vekili Yuriy Sergeyevniñ malümatına köre, 7 biñden ziyade qırımtatarı Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ yarımadanı terk etmege mecbur oldılar.


text:
Kezlev eki künge suvsız qaldı
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda Kezlev kurort şeeri cuma ve cumaertesi, qaza sebebinden, suvsız qalacaq, dey Qırım.Aqiqat mühbiri.
Böylece, misal içün, merkeziy Frunze soqağında suv cumaaqşamı künü aqşam yoq oldı. Cuma künü saba qazaiy hızmette bildirilgeni kibi, «şeerde büyük qaza» yüz berdi ve «suv cumaertesi aqşamına qadar olmaycağı sbebeinden, suvnı almağa mümkün olğan» evniñ adresini berdiler.
Şeerniñ diger rayonlarında da suv yoq. Suvnıñ bir litri 2,5-3 ruble tura.
Kezlevde bir yüz biñ sakin yaşay.
Evel bildirilgeni kibi, Aqyar vaqtınca suv ve yarıqsız qaldı.


text:
Qırım Yuqarı mahkemesi Bucurovanıñ FSBge qarşı davası boyunca şikâyet arizasını lâğu etti
Qırımnıñ Yuqarı radası Qırım jurnalisti, «QARA DENIZ PRODUCTION» studiyası baş müdiriniñ muavini Lilâ Bucurovanıñ onıñ evinde 2015 senesi noyabr 2 künü tintüvni keçirgen Rusiye FSB hadimlerine qarşı davası boyunca şikâyet arizasını lâğu etti. Yuqarı mahkeme Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesiniñ qararını qaldırdı.
Bundan evel, 2015 senesi noyabr ayında, mahkeme Bucurovanıñ evinde tintüvni keçirgen FSB hadimlerine nisbeten davanı lâğu etti. Buña sebep – taqiqat tedbiri keçirilgen yerde jurnalistke bulunmağa izin bermediler.
«Menim içün tesadüfiy bir şey olmadı. Öyle de tüşündim. Qırımda mahkeme FSB ile davalaşqan vatandaş tarafını alır dep tüşünmege kerekmey», – dedi Bucurova jurnalistlerge.
«Amma bu bir taraflama oyun olğanını añlayım, bu territoriyada aqlarnıñ qoruvı – bir taraflama oyun ve bu tarafqa tek küç olğanlar kete bile. Amma, ileride de davalaşacağımnı tüşünem», – dedi o.
Qırımnıñ uquq qouryıcı ve mahkeme organlarınıñ bu aqta izaatları şimdilik yoqtır.
Qırımda noyabr 2 künü ATR qırımtatar telekanalınıñ sabıq hadimleriniñ – Elzara İslâmova, Lilâ Bucurovanıñ evlerinde ve telekanal saibi Lenur İslâmovnıñ ana-babasınıñ ve Moskvadaki onıñ şahsiy evinde tintüvlerni keçirdiler. Bu sene mayıs ayında ATR sabıq baş müdiri Elzara İslâmova Lilâ Bucurova ile birlikte «QARA DEÑİZ PRODUCTION» mustaqil production studiyasını teşkil ettiler.


text:
-
-
-
09:24 122
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
05:31 311
-
04:46 255
-
-
-
-
03:02 273
-
-
-
-
-
-
-
-
-
keşe 23:32 319
-
keşe 23:07 322
-
-
-
-
keşe 22:34 235
-
-
-
-
-
-
-
keşe 21:06 1674
-
keşe 20:56 532
-
keşe 20:35 232
-
keşe 20:28 285
-
-
-
-
keşe 19:55 262
-
-
keşe 19:42 297
OQO äkimi Jumat Şanïnniñ urpaqtarımen kezdesti
ASTANA. QazAqparat - Oñtüstik Qazaqstan oblısınıñ äkimi Janseyit Tüymebaev Jumat Şanïnniñ 125 jıldıq mereytoyına arnalğan «Teatr dänin tamırlatqan tarlan» attı eske alw saltanattı keşine kelgen qonaqtarmen kezdesti, dep xabarlaydı öñirlik äkimdiktiñ baspasöz qızmeti.
Olardıñ qatarında teatr tarlanınıñ twğan nemereleri «Türik äleminiñ rwxanï murası» qoğamdıq qorınıñ törağası Bolat Şanïn, Rayxan men Janat Qasımxanqızdarı da bar.
Kezdeswde söz alğan öñir basşısı bïıl oblısımızda qazaqtıñ tuñğış xalıq ärtisi, käsibï rejïsseri, dramatwrg Jumat Şanïnniñ 125 jıldığına oray 30-ğa jwıq mädenï is-şaralardıñ joğarı deñgeyde atalıp ötkenin jetkizdi.
«Qazaq xalqınıñ teatr önerin damıtwda Jumat Şanïn atamızdıñ eñbegi uşan teñiz. Qazaqtıñ birtwma perzenti ult teatrınıñ negizin qalap, käsibï turğıda qalıptastırıp, saxnalıq-şığarmaşılıq jağınan ösw jolında zor eñbek siñirdi. Teatr tarlanınıñ 125 jıldığına oray ağımdağı jıldıñ basında oblıs äkimdigi tarapınan is-şaralar josparı tüzilip, arnayı jumısşı top qurılğan bolatın. Bïılğı jıldıñ säwir ayında Türkistan men Şımkent qalasınıñ teatrlarında «Türkistan - Türki äleminiñ mädenï astanası» jılınıñ ayasında Türki äleminiñ teatrlar festïvali ötkizildi», - dedi Janseyit Qanseyitulı.
Teatr tarlanınıñ 125 jıldığına oray bïıl oblısımızda «Qazaq teatrınıñ atası», «Teatr tarlanı», «Tuñğış rejïsser, dramatwrg, teatr qayratkeri», «Tulpardıñ tuyağı, asıldıñ sınığı», «Jarıq juldız - Jumat Şanïn», «Teatr jäne körermen» taqırıptarında körmeler, kezdeswler ötkizilgen bolatın. Atalğan is-şaralarda Jumat Şanïnniñ ömir jolı, eñbek jolı, adam ömirindegi teatrdıñ atqaratın röli jayında keñinen nasïxattaldı. Osı is-şaralarğa erekşe qoldaw bildirgen oblıs äkimine Jumat Şanïnniñ nemereleri şın rïzaşılığın bildirdi.
«Bïıl Oñtüstik Qazaqstan oblısında atamızdıñ 125 jıldıq mereytoyı joğarı deñgeyde atalıp ötwde. Köktemde öziñizdiñ jeke qabıldawıñızda bolıp, is-şaralar josparı twralı aqıldasqan bolatınbız. Mine, birneşe aydan soñ sol aytılğan, josparlanğan dünïelerdiñ iske asıp otırğanın körip otırmız. Osı rette atamızdıñ mereytoyın ötkizwge atsalısıp, erekşe qoldaw bildirgeniñiz üşin rïyasız alğısımızdı bildiremiz», - dedi Rayxan Qasımxanqızı.
Kezdesw soñında öñir basşısı Jumat Şanïn atamızdıñ nemerelerine arnayı sıy-sïyapat jasap, «Teatr dänin tamırlatqan tarlan» attı eske alw keşiniñ sätti ötwine tilektestigin bildirdi.
Atap ötw kerek, Jumat Şanïn atındağı qala köşesinde ulı tulğağa arnalğan memorïaldı taqtasınıñ aşılw saltanatı jäne teatr saxnasında Jumat Şanïnniñ 125 jıldıq mereytoyına arnalğan «Teatr dänin tamırlatqan tarlan» attı eske alw keşi ötedi.
- Jezqazğanda «Ulıtaw üni» dästürli festïvali bastaldı
- OQO-da jergilikti byudjettiñ kiristeri 17,4 payızğa artqan
- Ayman Musaqojaevanıñ älemdi moyındatqan şäkirtteri Astanada bas qostı
- Şımkent äkimi oqwşılar swïcïdine qatıstı pikir bildirdi
- Kişkentay Tomïrïstiñ röline eki künde 5 mıñnan astam ötinim tüsken
- Zergerlik öner tarïxï sananıñ jañğırwına mümkindik beredi - şeber
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam