text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Aqmescitte qırımtatar milliy areketiniñ dört faali Asan Çapuh, Bekir Degermenci, Kazim Ametov ve Ruslan Trubaçnıñ «Veciye Kaşka davası» adını alğan mahkeme esnası soñuna kelmekte. Taraflar mahkeme munaqaşalarında ne aqta ayttı ve mabüslerden birine soñki söz aqqı ne içün berilmedi – maqalede tarif etile.
Qabaatlı dep tanımaq
Üyken prokuror Alina Logvinenko sıfatında qabaatlav tarafı Rusiye kontrolindeki mahkemeden bütün mabüslerni qabaatlı dep tanımasını rica etti. Olarnıñ qabaatı «ilk evelâ zarar körgen kişiniñ malümatınen, onıñ aytqanları bütün basamaqlarda ardı-sıra olıp, biri-birine ters kelmegen eken» ve mahkemede ögrenilgen diger delillernen isbatlandı, dep ayta qabaatlayıcı. Prokuror deliller sırasına mabüslerniñ zarar körgen kişinen laf etkenini qayd etken nezaret kamerasınıñ videolarını, operativ eksperiment neticelerini ve Veciye Kaşkadan alınğan «işaretlengen» paralarnı, diñlengen telefon subetleriniñ qaydlarını (qabaatnı isbatlaycaq belli parçalar aytılmadı) qoştı.
Para talap etüvden ğayrı, davada Asan Çapuhnıñ evinde tintüv keçirilgende tapılğan kibi tanıtılğan üç Kalaşnikov avtomatı ve silâ qayd etile. Qayd etmeli ki, qabaatlayıcı bunı da isbatlanğan bir şey kibi tanıttı, lâkin mabüsniñ evinde tapılğanından ğayrı, başqa bir delil yoq.
Neticede qabaatlayıcı mahkemeden Kazim Ametov, Bekir Degermenci ve Ruslan Trubaç içün üç yıl sınav müddeti olacaq üç yıl şartlı apis cezası, Asan Çapuhqa ise aynı sınav müddeti ile üç buçuq yıl şartlı apis cezası bermesini rica etti. Qabaatlayıcınıñ fikirince, böyle bir üküm içün bir sıra yımşatuv sebebi bar – qabaat qısmen tanıldı, mabüslerniñ sağlıq vaziyeti ve daa evel mahküm etilmegenleri. Ağırlaştıracaq sebepler aytılmadı.
Diger madde
Mabüslerniñ advokatları munaqaşalarda davanıñ para talap etüv kibi tanılması yañlış oldı, dep israr etti, çünki mabüslerniñ kâr qazanmaq kibi bir niyeti yoq edi, olar tek esli-başlı Veciye Kaşkağa yardım etmege istedi.
Advokat Taras Omelçenko (Kazim Ametovnıñ menfaatlarını qorçalay): «Müvekkilim yapqan areketlerini tanıy. Amma tasnifine razı degil. İlk tahqiqatta belli olğanı kibi, evelden bir añlaşma olğanını aytmağa mümkün degil. Bundan ğayrı, mahkeme tahqiqatı devamında Aytannıñ («Veciye Kaşka davasında» zarar körgen kişi olaraq qayd etilgen Yusuf Aytan – QA) senet bergeni ve tek borc miqdarına razı olmağanı belli oldı. Yani borc bar edi».
Kazim Ametov esli-başlı insannı qorçalamaq içün yañlış bir usul saylağanında qabaatlıEmil Kurbedinov
Advokat Emil Kurbedinov (Kazim Ametovnıñ menfaatlarını qorçalay): «Dava malümatlarından iç birisi Kazim Ametovnıñ kâr qazanmaq niyeti olğanını ya da özüne bir mal aqqı talap etkenini isbatlamay. Esli-başlı insannı qorçalamaq içün yañlış bir usul saylağanında qabaatlı. Yusuf Aytannıñ tek senet berüvine mecbur etilgenine dair aytqanları bar. Bu sözlerni zarar körgen kişiniñ borcdan çekilmek ıntıluvıları olaraq körem».
Advokat Aleksandr Solodkov (Bekir Degermenciniñ menfaatlarını qorçalay): «Müvekkilim qabaatlanğan cinayet tasnifinen razı degilim, Rusiye Federatsiyasınıñ Ceza kodeksiniñ 330-ıncı maddesiniñ 2-nci qısmına istinaden tasnif olmalı (meseleni öz başına çezüv), dep tüşünem…Vatandaş-uquq munasebetleri bar edi. Aqmescit rayon mahkemesinde Veciye Kaşkanıñ Yusuf Aytağa qarşı açtırğan borc qaytarıluvınen bağlı dava baqılmaqta. Bu malümatnı talap etip almaq içün muracaat ettim, faqat mahkeme red etip, imaye aqqını bozdı… 330-ıncı maddesinde qanunğa köre paranı talap etip aluv tertibi bar. Bu areketler bu maddeniñ ekinci qısmına istinaden tasnif etilmeli, dep tüşünem».
Mabüsler bir şey talap etken olsa da, özüne talap etmegenlerEdem Semedlâyev
Advokat Edem Semedlâyev (Bekir Degermenciniñ menfaatlarını qorçalay): «Qabaatlav zarar körgen kişiniñ müvekkilimizden telüke körgenine dair malümatına esaslana. Esli-başlı insanlardan nasıl telüke ola bile? Bütün bular mabüsler bir şey talap etse de, özüne talap etmegenlerini isbatlay. Videoda körüngeni kibi, zarar körgen kişi paranı başqa birine degil de, Veciye Kaşkağa bere».
Advokat İslâm Velilâyev (Ruslan Trubaçnıñ menfaatlarını qorçalay): «Mahkemede belli olğan bütün malümatlar ğayrıdan tasnif etilmeli, çünki malümat mahkemede isbatlanmadı. Kâr maqsadı bile ğayrıdan tasnif etilmesine yol aça».
Para talap etilse edi, tutuluv yerinde Veciye Kaşkanıñ olmasına kerek qalmaycaq ediAleksandr Lesovoy
Advokat Aleksandr Lesovoy (Asan Çapuhnıñ menfaatlarını qorçalay): «Para talap etüv tasnifinen razı degilim, çünki iç birisi qaytarılğan paranıñ bir qısmını almaycaq edi. Para talap etilse edi, tutuluv yerinde Veciye Kaşkanıñ olmasına kerek qalmaycaq edi. Mabüs esli-başlı qadınnıñ menfaatlarını qorçalamaq içün areket etti. Mahkeme bu malümatqa, zarar körgen kişiniñ ahlâqiy areketlerine kibi emiyet bermeli, çünki zarar körgen kişi o vaqıt üç farqlı qadınnen yaşay edi. 222-nci maddesine istinaden qabaatlav boyunca aqlamağa rica etem, çünki şahısnıñ silânı qanunsız alğanına ve saqlağanına dair yeterli deliller yoq. Çapuhnı qayd etilgen silâğa saip olğan ve onı qullanğan şahıs olaraq belgileycek bir iz yoq».
Mabüslerniñ tek bir hatası bar, olar borc qaytarılmasını talap etmek içün qanunğa köre bir yol saylamaq kerek edilerAyder Azamatov
Advokat Ayder Azamatov (Asan Çapuhnıñ menfaatlarını qorçalay): «Zarar körgen kişi işanğan qadınlardan fayda köre edi, olardan biri Aliye Kaşka oldı. Asan Çapuhnıñ parağa ihtiyacı yoq, o, esli-başlı qadınğa yardım etmege istedi. Veciye Kaşka sağ olsa edi, mabüslerden oña yardım etmelerini rica etkenini özü aytar edi. Neticede bugün tek zarar körgen kişi fayda kördi, çünki mesüliyetten çekildi ve borcnı qaytarmaycaq. Mabüslerniñ tek bir hatası bar, olar borc qaytarılmasını talap etmek içün qanunğa köre bir yol saylamaq kerek ediler. Bundan ğayrı, mahkemede Çapuhnıñ silânı alıp, evinde saqlağanını isbatlaycaq deliller kösterilmedi».
«Öyle terbiye kördim»
Munaqaşalarda mabüsler de sözge çıqtı. Asan Çapuh mahkemede adaletli bir qarar almasını rica etti. Kazim Ametov tek esli-başlı qadınğa yardım etip, özü içün bir şey talap etmegenini ve özüni qabaatlı dep saymağanını qısqadan ayttı. Ruslan Trubaç da kimseniñ haris maqsadları yoq edi, dep qayd etti. Bekir Degermenci öyle terbiye körgenini bildirdi – insannıñ belâsına ve yardım istegine lâqayt qalmamaq kerek. «Hatamız şu ki, biz adamcasına olsun istedik», – dep qayd etti o.
Munaqaşalar bitken soñ mabüslerge soñki söz aqqı berildi, Çapuh ve Ametov daa bir kere adaletli bir qarar olacağını beklegenini ayttı, Degermenci ise mabüslerge adiy insanlarnıñ köstergen yardımına diqqat etmege rica etti. «Qabaatlı olsa edik, er oturışuvğa bizge qoltutmaq içün mahkemege o qadar insan kelir edimi?», – dedi o soñki sözünde.
Qayd etmeli ki, qadı Mihail Belousov Ruslan Trubaçqa söz bermeyip, onıñ çıqışını aprelniñ 17-ne sabağa qaldırdı. Üyle vaqtında ise bu davanıñ ükmüni çıqarmağa vade etti. Advokatlarnıñ aytqanına köre, Rusiye qadıları diger davalarnıñ baqılmasını toqtatıp, mesleat odasına çoqqa ketmemek içün bu tehnik usulnı qullana.
Mahkeme tahqiqatı resmiy şekilde daa devam ete, çünki Ruslan Trubaç soñki sözüni aytmalı. Amma qadı ükümni azırlamağa ketti.
İgor Vorotnikov, qırımlı bloger
«Fikir» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün
«Veciye Kaşka davası»
2017 senesi noyabrniñ 23-nde Aqmescitte Rusiye uquq qoruyıcıları Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini tutıp aldı.
Olar Türkiye vatandaşı Yusuf Aytandan para talap etüvde şeklene. Rusiye uquq qoruyıcıları faallerni tutqanda qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramadı. İlk yardım maşinasında qadın can berdi.
Qırımtatar Milliy areketiniñ faali Nariman Celâlnıñ bildirgenine köre, faallerniñ tutulmasına sebep olğan Türkiye vatandaşı Veciye Kaşkanıñ qorantasından para hırsızladı.
Yanvarniñ 27-nde Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi «Veciye Kaşka davasınıñ» mabüsleri Bekir Degermenci, Kazim Ametov ve Ruslan Trubaçnıñ sıñırlav tedbirini deñiştirip, olarnı ev apsine aldı.
İşğalden soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faalleri, Qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


c: text/html

text:
БoT/ Bot
Wiki'da qayber qabatlanuçı rutin ğamällärne qılu öçen buldırılğan robot bot dip atala. Bu qoral qaywaqıt vandallar kebek wiki eçtälegen bozuçı negativ möxärrirlär tarafınnan da qullanıluı säbäple, botlar belän eşläw mömkinlege ğädättä maxsus röxsät aluğa bäyle.
Sistema eçendä "botlar" isemle maxsus törkem bar; Special:Listusers/Bot bitendä bu törkemgä kerüçe bar xisap yazmaları kürsätelgän. Monnan tış, "botlar" maxsus xoquqlarğa iä. Standart soñğı üzgärtülär isemlegendä bu xoquqlarğa iä bulğan xisap yazmaları tarafınnan yasalğan üzgärtülär kürsätelmi. Botlar ğädättä "botlar" törkemenä kerüçelärneñ xoquqlarına iä. Bu xoquqlar yış "bayraqlar" dip atala; bot xoquqlarına iä bulğan botlar yış "bot bayraqlı qatnaşuçı" iseme belän bilgelänä.
Yз бoTHы җибәpү/ Üz botnı cibärü
- Python telendä yazılğan botlarnı qullanu
- İngliz Wikipediäsendäge botlar qağidäse
- Steward requests/Bot status — xisap yazmasın "bot" bularaq bilgeläw täläpläre (aktiv bürokratlar bulmağan wikilär öçen)
- Botlar xoquqların bilgeläw — MediaWiki nigezendä üz proyektların oyıştırırğa teläwçelär öçen mäğlümatlar. Special:UserRights arqılı üzgärtelä ala
/ Ğämäldäge häm täqdim itelgän botlar
- İnterwiki bot — üz eçenä pywikipediabot'nıñ öleşlären alğan
- Uploadable Bots — täqdim itelgän funktsiä
- Copyriğt bot — avtorlıq xoquqların bozu oçraqların tabu turında täqdim
- Translation bot — taksonomik mäğlümatnı tärcemä itü öçen täqdim itelgän bot.
- KoyomiBot — Yapon Wikipediäse öçen täqdim itelgän bot
БoTлapra karылa Topyчы биTләp/ Botlarğa qağıla toruçı bitlär
- Botlar qağidäse
- Lists of bots - Wikipediä häm başqa Wikimedia fondı botlar ğailäläre tarafınnan qullanılğan botlar isemlekläre.
- Vandalbot – zıyan qıluçı botlarğa qarşılıq kürsätü buyınça täqdimnär
- robots.txt — web-botlarğa säxifägez niçek indekslanırğa tiyeşlegen añlatuçı fayl.
- Rollback — soñğı üzgärtülär isemlegennän vandalizm oçraqların qaçıru öçen qullanılğan "bot rollback" (bot üzgärtülärennän baş tartu) funktsiäseneñ qullanılışı turında instruktsiälär
- Botopedia - statistik mäğlümatlarğa nigezlänep Wikipediä mäqälälärne buldıru buyınça xalıqara proyekt.
/ Botlarnı buldıru tözmäläre häm interfeysları
- Pywikibot (Python)
- DotNetWikiBot Framework (.NET Framework 2.0, C#; last updated in 2016)
- wiki-java (Java)
- Java Wiki Bot Framework (Java)
- jwiki (Java)
- BotWikiAwk (Awk)
- MediaWiki::Bot (Perl; last updated in 2017)
- Bgbot (PHP; last updated in 2008)
- PHP MediaWiki bot (PHP; last updated in 2005)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dekabrniñ 13-nde Kremlniñ kontroli altında bulunğan Qırım Yuqarı mahkemesi qırımtatar faaliyetçisi Seytumer Seytumerovnıñ appelâtsiya şikâyetini onsız baqıp çıqtı.
Faaliyetçi: «Şeerde maşinalar tıqalıp qalğan içün oturışuvğa 10 daqiqa keç qaldım. Meger, bu arada akem şikâyetimni mensiz baqıp çıqmağa yetiştirdi. Mahkemeniñ kâtibi, şikâyetim boyunca qarar poçtama yollanacağını bildirdi», – dedi.
Noyabrniñ 8-nde ilhaq etilgen Qırımnıñ Bağçasaray ve Eski Qırım şeerleri ile Aqmescit rayonınıñ Şumhay (Zareçnoye) qasabasında qırımtatar faaliyetçileri ve cemaatçılarınıñ evlerinde tintüvler yapıldı. «Qırım birdemligi»niñ malümatına köre, Seytumer Seytumerov (Bağçasaray), Alimdar Belâlov (Eski Qırım) ve Eldar Kantemirovnıñ (Şumhay) evlerinde tintüvler yapıldı.
Noyabrniñ 8-nde Seytumerovğa qarşı Rusiye Memuriy uquq bozuluvları kodeksiniñ 20.3 maddesi («ekstremistik teşkilâtlarınıñ atributikası ya da simvolikasını propaganda ya da numayış etüv») boyunca protokol tizildi. Aynı şu künü mahkeme oña 2 biñ ruble cöreme yazdı.
Bugünki künde Seytumerovdan başqaları üstünden serbest kezmelerine dair sıñırlavlar alıp taşlandı.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Bügin Almatıda qoğam belsendileri «Qañtar oqiğasın» zertteu jönindegi täuelsiz komissiya qwrdı. Komissiya qwramında memleket jäne qoğam qayyratkerleri..
QR bas prokuraturası qañtardağı dürbeleñnen soñ wstalğan, qamalğan azamattar men qozğalğan isterdiñ sanın jariyalap, eldegi oqiğalar kezinde tüsirilge..
Qazaq halqı men qazaqstandıqtarğa! Qazaqstan Respublikasınıñ prezidenti Q.-J.K. Toqaevqa BWW, OBSE, Evroparlament, AQŞ Kongressi, Älemdik bank, Gaaga ..
Qazaqstan Respublikasınıñ Prezidenti Qasım-Jomart Toqaev mırzağa Qazaqstan Respublikasınıñ prem'er-ministri Älihan Smaylov mırzağa Aqparat jäne qoğamd..
2 qañtardağı beybit şeruden bastalıp soñı lañğa, qantögiske aynalıp ketken kürdeli jağday turalı belgili memleket jäne qoğam qayratkeri, Auıl şaruaşıl..


text:
Qırımtatar tarihçısı Gülnara Abdulayevanıñ "Qırımtatarlar: etnogenezden devletçilikkece" kitabı neşir etildi. Qırımtatar halqınıñ tarihı aqqında ikâye etken kitapta sensatsion ne bar? Qırımnıñ tamır halqı aqqında en çoq tarqalğan mifler nasıldır? Qırımtatar halqınıñ vekilleri özleri aqqında ne bilmeyler?
Bu ve diger mevzularnı Qırım.Aqiqat Radiosınıñ studiyasında "Qırım aqşamı" tok şounıda alıp barıcı Katerina Nekreçaya ve kitap müellifi, qırımtatar tarihçısı Gülnara Abdulayeva muzakere ettiler.
Gülnara Abdulayevanıñ "Qırımtatarlar: etnogenezden devletçilikkece" kitabı türlü yaşlarda olğan oquyıcılarğa qırımtatarlarnıñ, qırımçaqlarnıñ, qaraylarnıñ tarihiy (bazı yerlerde ise siyasiy) taraftan kerçekten kim olğanlarını, qaydan kelgenlerini ve halq kibi nasıl şekillerngenlerini bilmek ve fiker yürsetmek imkân bere.
Kitapta qırımtatarlarnıñ ne içün Qırımnıñ tamır halqı statusını mudafaa etmege mecbur olğanları ve zemaneviy Ukrainanıñ şekillenmesinde olarnıñ rolü neden ibaret olğanı añlatıla.
2021 senesi dekabrniñ 23-nde Rusiye prezidenti Vladimir Putin yekün matbuat konferentsiyası vaqtında Ukrainanıñ tamır halqlar aqqında qanunı ile memnün olmağanını kene bildirdi. Bu qanunğa köre, Qırım topraqlarında şekillengen qırımtatar, qaraylar ve qırımçaqlar Ukrainanıñ tamır halqı olaraq tanıla.
"Tamır halqlar aqqında qanun qabul ettiler, bu topraqta, öz topraqlarında yaşağan ruslarnı tamır olmağan halq kibi ilân ettiler. Söz sırası, lehler, macarlar, romenler de", - dedi Putin.
Gülnara Abdullayevanıñ araştırması, qırımtatarlarnıñ ve Qırımnıñ diger tamır halqlarınıñ çoq asırlıq tarihınıñ ğayrıdan tiklenmesine yardım etecek, çoq sayılı qabul ettirilgen miflerni yoq etecek, insanlıq içün qırımtatar etnosınıñ milliy kimligini, özgünligini ve qıymetini numayış etecek.
Tarihçı kitapnıñ neşir etilmesi içün kraundfanding yolu ile para topladı. Yedi ay içinde kerek olğan meblâğ toplandı. Kitap ukrain ve rus tillerinde basıldı.
Gülnara Abdullayeva dey ki, onıñ işiniñ esas maqsadı qırımtatarlar aqqında miflerni yoq etmek edi.
Sovet devrindeki menbalarnı oqup, olarnıñ qırımtatarlarnıñ kim olması ile bağlı insanlarnı ne qadar şaşmalatmağa tırışqanlarına şaşıp qalasıñ
–Miflerniñ çoqusı 1944 senesinden soñ (qırımtatar halqınıñ Sovet akimiyeti tarafından Qırımdan sürgün etilmesi - QA), qırımtatarlarğa özlerini qırımlı adlandırmağa yasaq etilgen soñ peyda oldı. Vesiqalarda biz sadece tatarmız, dep yazıla edi. Yani, 80 yılğa qırımtatar milleti yoq oldı, çünki Qırımda istenilmegen edi. Tarih içün 80 yıl çoq degil, amma qırımtatarlarnıñ tarihı içün bu büyük zarardır. Çünki bir çoq vesiqalar yoq etildi, çoq vesiqa ve arhiv materialı Rusiyege alıp ketildi. Sovet devrindeki menbalarnı oqup, olarnıñ qırımtatarlarnıñ kim olması ile bağlı insanlarnı ne qadar şaşmalatmağa tırışqanlarına şaşıp qalasıñ. Olarnıñ dersiñ moğol-tatarlardan peyda olmaları ve bunıñ Qırımda şekillene bilemeycek yat bir halq olması kibi yalanlar.
Tarihçı qayd ete ki, bugünde de Qırımda ve onıñ tışında Rusiye akimiyetiniñ temsilcileri ve onıñ nezareti astında olğan tarihçılar ve cemaatçılıq qırımtatarlar aqqında mifler tarqata. Abdulayevanıñ sözlerine köre, olar aqiqattan pek uzaqtırlar.
Qırımtatarlarnıñ, Moskoviyanıñ bergi ödegen Qırım Hanlığı adlı öz devleti bar olğanı olarnıñ hoşuna kelmey
–Başta Rusiye imperiyasınıñ, soñra ŞSCB-niñ ve bugünde Rusiyeniñ akimiyeti böyle bir mifke sadıqtırlar ki, iç bir alda qırımtatarlarnıñ tamır halq olğanını isbatlamaq kerek degil. Qırımtatarlarnıñ, Moskoviyanıñ bergi ödegen Qırım Hanlığı adlı öz devleti bar olğanı olarnıñ hoşuna kelmey. Elbette, Kremlniñ tarihçıları bunı begenmey. Amma bundan qaça bilemezsiñ. Evel Rusiyede qırımtatarlarnıñ yağmacılıq ve Osmanlı devletinıñ qanatı altında qul ticareti ile oğraşqanlarını ikâye etken kitaplar neşir etile edi. Bugünde-bugün eski mifler tekrarlana, aynısı, amma başqa sözlernen aytıla - daa ince şekilde tarihnı ğayrıdan yazalar.
Gülnara Abdulayeva dey ki, Qırım ve qırımtatarlarnıñ tarihında alâ daa toldurıla bilenmegen "boş yerler" bar. Çünki Rusiye arhivlerinde saqlanılğan menbalarğa irişim yoqtır.
– Yazıq ki, 1783 senesine qadar Qırımda ne saqlanğanını alâ daa bilmeymiz. Çünki Qırım Hanlığınıñ ilk işğalinden soñ vesiqalarnıñ çoqusı Sankt-Peterburgğa alıp ketildi. Anda qırımtatarlarnıñ tarihı aqqında ne saqlanğanını bilmeymiz. Bugünde Poloniyadaki, Litvaniyadaki ve Türkiyedeki arhivler sayesinde araştırmalar keçirmek mümkün. Malümat pek çoq, şu cümleden cevaplarını tapmaq kerek olğan sırlar da.
Gülnara Abdulayevanıñ aytıp bergenine köre, "Qırımtatarlar: etnogenezden devletçilikkece" kitap Ukrainanıñ esas qısmında pek populâr olğan. Onı almağa istegenler türlü vilâyetlerden muracaat eteler: Harkivden Zakarpattâğa qadar. Tirajnıñ bir qısmı Qırımğa yolanğan. Kitapnıñ satıluvından kelgen paranıñ 10 faizi qırımlı siyasiy mabüslerniñ qorantalarına berilecek.
Ukrainada iyülniñ 23-nde Tamır halqlar qanunı işke tüşürildi. Vesiqa «Ğolos Ukrayını» («Ukrainanıñ sesi») gazetasında derc etildi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy iyülniñ 21-nde Yuqarı Rada 2021 senesi iyülniñ 1-nde qabul etken «Ukrainanıñ tamır halqları» №1616-IX qanunını imzaladı.
Qayd etilgenine köre, vesiqanıñ maqsadı tamır halqlarnıñ medeniy, informatsion ve diger aqlarını qorumaq, olarğa Ukraina devleti ile iş mehanizmlerini ve aletlerini bermek ola. Hususan, tamır halqlarnıñ temsiliy organları tanıla.
Qırımtatarlarnı tamır halq olaraq tanıma
2014 senesi martnıñ 20-nde Ukraina Yuqarı Radası qırımtatarlarnı Qırımnıñ tamır halqı dep tanıdı. Bu qararğa 283 halq deputat rey berdi. Ukraina qırımtatar halqınen diger milliy azlıqlarnıñ Ukrainanıñ tamır halqı olaraq etnik, medeniyet, til ve din kimliginiñ saqlap qalması ve inkişafını kefil etmekte. Qırımtatar Milliy Meclisi ve Qurultayı qırımtatarlarnıñ temsiliy organları olaraq tanıldı.
Er yıl avgustnıñ 9-nda dünya tamır halqlar künü qayd etile. Onı BM Baş Assambleyası 1994 senesi tasdıqladı.


text:
Mangala - YUNESKO isemlegendä
Töreklärneñ strategiyä häm aqıl uyını matdi bulmağan mädäni mirası isemlegenä kertelde
Töreklärneñ strategiyä häm aqıl uyını “Mangala” UNECKOnıñ isemlegenä kerde. Bu xaqta Bötendön’ya êtnosport konfederaśiyäse şurası wäkile Zäynäp Nalcıoğlu citkerde. Ul bıyıl Yamaykada ütkärergä planlaştırılğan UNESCO cıyılışınıñ koronavirus arqasında onlayn uzuın belderde.
“Uzğan yıl Kolumbiyädä tradiśion törek uqçılığın terkättergän idek. Bıyıl UNESCO üzäge Yamayka citäkçelegendä onlayn cıyılış uzdırdı häm oyışmanıñ matdi bulmağan mädäni mirası isemlegenä “Mangala-küçermä” iseme belän uyın östädek,”-dide ul.
Bäyläneşle xäbärlär
Törek köräşçese altın medal' yawladı
Mücahit Çelik 20 yäş’tän keçelär Awrupa Köräş çempionatında altın medal’ aldı
Törkiyä Urta diñgez uyınnarında berençe
Aljirda oyıştırılğan 19nçı Urta diñgez uyınnarınıñ 7nçe könendä Törkiyä 12se altın 24 medal’ yawladı


text:
Fransız siyasetçi Marine Le Penniñ yegeni Marion Maréchal-Le Pen, Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti teşkil etken Yalta iqtisadiy forumında çıqışta bulundı. Onıñ çıqışınıñ videosını “Krıminform” matbuatı Telegramda derc etti.
Marion Mareşal-Le Pen sözge çıqqanda, Yalta forumı “divarlarnı boza” ve “Qırımnı qalğan dünyanen birleştire”, dep ayttı. Ve Parijde yanğan Notre Dame de Parisni de añdı.
Özüniñ Yalta ziyaretini Le Pen, resmiy Twitter saifesinde de tasdıqladı. Anda, hususan, Le Pen Rusiyege qarşı sanktsiyalarnıtenqit etti. “Rusiyege qarşı sanktsiyalar - iqtisadiy sandıraq, amma bundan da ğayrı, olar -Avropa halqlarına zarar ketigen siyasiy hatadır”, - dep ayttı Yalta forumında Le Pen.
Yaltadaki forum vaqtında Qırımnıñ Rusiye ükümeti ve Gürcistannıñ Cenübiy Osetiya separatist regionınıñ ükümeti ticariy-iqtisadiy, ilmiy-tehnik ve medeniy saalardaki işbirligi aqqında añlaşma imzalağanlar.
Frenkistan siyasetçisi Marin Le Penniñ torunı Marion Mareşal-Le Pen Yaltadaki iqtisadiyat forumında çıqışta bulundı.
Yaltadaki forum başlamazdan evel Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası çetel vatandaşlarını Rusiye ilhaq etken Qırımğa Kyiv qapatqan keçiş noqtalarından qanunsız keçüvden vazgeçmege çağırğan edi.
Aprelniñ 18-nde Qırımda Qırımnıñ Rusiye akimiyeti teşkil etken Yalta iqtisadiyat forumı başlandı. Esas tedbirler «Mriya» şifahane-kurort kompleksinde ve Alupkadaki Vorontsov sarayında keçirilecek.


text:
AB Ukraina temsilciliginiñ yolbaşçısı Matti Maasikas Rusiyeni tutulğan bütün qırımtatarlarnı azat etmes ine ve Qırımda taqip ve qorquzuv siyasetini toqtatmasına çağırdı.
«Qırımtatarlarnıñ Rusiye tarafından kütleviy şekilde tutuluvını takbih etem. Yaqında 31 insan, şu cümleden qadın ve balalar tutuldı. Tutulğanlar tez vaqıtta azat etilmeli, qanunsız ilhaq etilgen Qırımda taqip ve qorquzuvlar toqtatılmalı», – dep yazdı Maasikas Twitterde.
Aqmescitte noyabrniñ 23-nde aqşam Rusiye quvetçileri azatlıqqa çıqqan Edem Semedlâyevni qarşılamaq içün vaqtınca tutuv izolâtorınıñ binasına kelgen faallerni tuttı. 31 insan tutuldı, aralarında 10 qadın, jurnalistler ve matbuat kartları olğan «Qırım birdemliginiñ» mühbirleri bar. Tutulğanlar üç polis bölügine alıp ketirildi.
Aqmescitniñ vaqtınca tutuv izolâtorınıñ binası ögünde tutulğan 15-ten çoq qırımtatar faali Rusiye kodeksiniñ memuriy maddesine istinaden apiske alındı.
Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası qırımtatar faalleriniñ tutuluvı sebebinden cinaiy tahqiqat başlattı.
Ukraina akimiyeti, aq qorçalayıcılar, çetel elçihaneleri ve missiyaları Rusiyeni Qırımda böyle taqiplerni toqtatmasına çağıra. Rusiye akimiyeti böyle çağıruvlarnı körmemezlikke ura.


text:
Birleşken Milletler, Baş kâtibi António Guterresniñ Qırım ve Aqyarda insan aqlarınıñ bozuluvına dair yañı maruzasını aydınlattı.
Vesiqada qayd etilgenine köre, BM Baş kâtibiniñ maruzası 2020 senesi iyülniñ 1-nden 2021 senesi iyünniñ 30-na qadar müddetni qavrap ala ve «insan aqları ve halqara gumanitar uquq bozuluvlarını tarif ete»:
- Rusiye Federal telükesizlik hızmetiniñ hadimleri tarafından yapılğanı tahmin etilgen işkence ve sert areket. Qabaatlı olğanlar mesüliyetke çekilmedi;
- Tutulğan şahıslarnı mahkemege bermek ve Rusiyede azatlıqtan marum etmek içün Qırımdan çıqaruv;
- Tutulğanlarnı ceza izolâtorlarına avuştıruv, hususan uzun müddet devamında bir özlerini qaldıruv;
- Din teşkilâtları ve aypı şahıslarğa qarşı sanktsiyalar, Rusiyeniñ ekstremizm ile küreş qanunları esasında İyegova şaatlarınıñ qabaatlav ükümleri;
- Kütleviy toplaşuvlarnıñ keçirilüvine kirişüv, hususan er angi planlaştırılğan toplaşuvnı keçirmek içün Rusiye akimiyet organlarından izin alınmasını talap etken qanun qaideleri esasında toplaşuv iştirakçilerine berilgen para cezaları ve diger sanktsiyalar;
- Qırımda Rusiye akimiyetine qoltutmağan şahıslarğa qarşı ğıyabiy mahkeme esnasları ve olarnıñ insan aqları saasında halqara standartlarğa zıt kelmesi.
«2019 senesi iyül ayından 2020 senesi iyün ayına qadar müddetke baqılsa, 2020 senesi iyül ayından 2021 senesi iyün ayına qadar din azlıqları vekilleriniñ tutulması aman-aman beş qat arttı», – dep aytıla maruzada.
Qayd etilgenine köre, 2014 senesi mart ayından berli 43 insannıñ hırsızlanuvı (39-ı erkek, 4-ü qadın) tahqiqatınıñ «is etilecek bir neticesi olmadı».
«11 insan alâ daa ğayıp sayıla, 1 kişi, berilgen malümatqa köre, umumiy idamğa oğradı, 1 insan apiste qala, 30 qurban azat etildi, amma ivaz alamadı», – dep qayd etile maruzada.
Vesiqada «insanlarnı hırsızlağan, resmiy olmağan azatlıqtan marum etüv yerlerine qapatqan, ğayıp olğanlarnıñ bulunğan yerlerini gizlegen, işkence ve sert areket yapqanlar arasında Federal telükesizlik hızmeti, Qırım samooboronası ve yerli polis hadimleriniñ bar olğanı tahmin etile», dep qayd etile.
«2014 senesi 28 kişi hırsızlandı, lâkin kimse apiske alınmadı. Qurbanlarnıñ tuvğanları BM insan aqları yuqarı komissarınıñ idaresine tahqiqat formal keçirile, şeffaflıq ve tahqiqat davalarınıñ malümatını baqmağa imkân berilmey dep şikâyet etken edi. Azat etilgen ya da resmiy apishanelerge avuştırılğan qurbanlar bir ivaz alamadı ve oğrağan bozuvlar içün kimse cezasını çekmedi, dep şikâyet etti. Olar taqip etüv telükesine oğradı, çoqusı azat etilgen soñ Qırımnı terk etti», – dep aytıla maruzada.
Vesiqağa köre, Qırımda tutulğanlarnı mahkemege bermek ve uzaq Rusiye regionlarında azatlıqtan marum etmek içün Qırımdan çıqaralar, eñ az 28 adise belli.
Mezkür müddet devamında Rusiye quvetçileriniñ Qırımda keçirgen 61 tintüv aqqında haber etile.
«Ekseriyeti qırımtatarlarğa ya da İyegova şaatlarına ait ev, toplaşuv yerleri ya da iş yerlerinde keçirildi», – dep aytıla maruzada.
Bunıñ arefesinde Rusiye kütleviy vastaları qırımlı Rusiye senatorı Sergey Tsekovnıñ bu maruzağa bergen cevabını derc etti, o, maruzanı «ihtisaslı degil» dep adlandırdı.
2021 senesi iyün ayında BM Baş kâtibiniñ Qırımdaki insan aqlarına dair ara maruzası derc etilgen edi.
Rusiye Tış işler naziri Sergey Lavrov işğal etilgen Qırımda insan aqları bozula degen laflar uydurıla, dep aytqan edi. 2021 senesi avgustnıñ 26-nda insan aqlarını qorçalağan ve Moskvanı olarnı Qırımğa kirsetmege çağırğan halqara teşkilâtlar yarımadağa Rusiyeden, hususan Keriç köpründen kire bile, dep ayttı.


text:
Rusiyeniñ Arhangelsk şeerinde yerli Federal havfsızlıq hızmetiniñ binası yanında patlav oldı. Bu aqta Radio Svobodanıñ rus hızmeti kütleviy haber vastalarınıñ malümatına esaslanıp bildire.
TASS subetdeşiniñ aytqanına köre, patlav küçlü degil edi. Sebepleri ögrenile.
Mash telegram-kanalınıñ malümatına köre, merkeziy kirişte turğan ve patlav vaqtında yaralanğan erkek elâk oldı. Binadan bütün hadimleri tahliye etildi.
TASS subetdeşiniñ qayd etkenine köre, elâk olğan kişi idare hadimi degil edi. Şahsiyeti ögrenilmekte.


text:
Yañı teşkilâtnıñ başında keñişlev sualleri boyunca Avropa Birligi bölüginiñ başı Štefan Füle turacaq.
Gruppanıñ faaliyeti ilk evelâ Ukraina iqtisadiyatınıñ tertipleşüvi ve memlekette reformalarnıñ keçirilmesi içün alıp barılacaq. Bu işni ukrain akimiyeti ile birlikte amelge keçirecekler.
Bundan da ğayrı, destek gruppası iyün ayında AB ile assotsiatsiya añlaşmasını imzalay bilecek Gürcistan ve Moldova ile işbirlikte bulunmağa niyet ete.
Evelleri Avropa Birligi Ukrainağa 11 mlrd avro miqdarında destek köstermege azır olğanını bildirdi.


text:
Rusiyede soñki künde 658 yañı koronavirus hastası qayd etildi. Bu raqam bir kün evelkisinden büyüktir. Bu Rusiye operativ ştabınıñ resmiy malümatıdır, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Eñ çoq hasta Moskvada qayd etildi – 536, Moskva vilâyeti ekinci yerde – 45. Bir künde 14 regionda, şu cümleden Qırımda da, yañı hastalar qayd etildi. Kamçatkada ilk hasta qayd etildi.
Bir künde eki insan vefat etti, 22 kişi tüzeldi.
Böylece, Rusiyede hastalarnıñ sayısı 5 biñni aştı – resmiy malümatqa köre, 79 regionda 5389 hasta (olardan 3893-ü Moskvada) qayd etildi. Bu müddet devamında 45 insan öldi.
Bir çoq Rusiye regionında, hususan Moskvada, umumiy tecrit rejimi çalışa – akimiyet onı karantin dep adlandırmay, amma aslında laf sert karantin tedbirleri aqqında kete. Evden tek işke, eñ yaqın tükânğa, ev ayvanlarını çıqarmaq ve çöplük atmaq içün mümkün.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin aprelniñ 30-na qadar bütün künlerni tatil dep ilân etti, faqat iş bergenlerni hadimlerge aylıq bermesine mecbur etti.
Rusiye sıñırları qapatıldı, cuma künü Rusiye vatandaşlarınıñ vatanğa qaytmaq içün kerçekleştirilgen seferler toqtatıldı. Neticede akimiyet qaytmağa istegenlerniñ cedvelini tizip, insanlarnı çıqarmağa devam etecek, dep haber etildi. Berilgen malümatqa köre, şimdilik Rusiye Tış işler nazirligi çetelde rusiyelelirniñ yerleşmesine 500 million ruble ayıracaq.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
`İstanbulda Çıňğız Aytmatov häykäle` Näticälär
Xäbärlär [186]
- Tatarstan çiklären bilgeli, Qazanda möselman kinoklubı, şähär yullarında almağaçlar
- Söyembikä häykäle Qazannı sağına...
- Çıñğız Aytmatov kabere yanında iskä alındı
- İstanbuldağı qazınularda syurpriz çıqtı
- İstanbulda TRT EBU sammitı
- İstanbulğa martta 1 million turist kilde
- 35 dollarğa alınğan häykäl qıymmätle tarixi äsär bulıp çıqtı
- Tatarstan matbuğatında Tuqay häm Törkiyä tatarları
- Gälibolu yarımutrawındağı milli park
- Atatörek häykäle yanında tantana
- Ärdoğan: "Liderlar sammitın İstanbulda ütkärä alabız”
- İstanbulğa fevral’dä kilgän turist sanı artqan
- İstanbul xatın-qız muzeyı
- Cömhüriyät tarixınıñ täwge muzey binası: Änkara êtnografiya muzeyı
- Törek hawa yulları tön urtasına qadär oçmıy
- İstanbulda İslam xezmättäşlek oyışması parlamentariyläre cıyıla
- Törki Şura Däwlät başlıqları sammitı İstanbulda uzaçaq
- Buyka İstanbulda yañadan säxnägä çığa
- Tatarstan ilbaşı Röstäm Miñnexanov İstanbulda
- İstanbulda Tuqay parkı açıla
- Änkarada Çınğız Aytmatov häykäle açıldı
- İstanbulda şartlaw
- İstanbulda toman
- Ärdoğan İstanbulda höcüm urının qaradı
- İstanbulda yulda bulğan xäl
- Cämilä İstanbulda konśert quydı
- Şartlawdan soñ İstanbulda protestlar
- İstanbulda iskitkeç törek irtänge aşı
- İstanbulda boralaq qazası
- Taksi yörtüçelär terror höcümenä reakśiya belderde
- Qazanda Sadri Maqsudi häykäle açıldı
- İstanbulda kähwä festivale
- İstanbulda "Demokratiya häm şähitlärne iskä alu" mitinğı
- İstanbulda häm Antaliyada Sabantuy
- İstanbul mitingında çığışlar
- Prem’yer-ministr xastaxanägä xäl belergä bardı
- İstanbulda demokratiya şähitläre iskä alındı
- “Motobayk” yärminkäse İstanbulda açıldı
- İstanbulda soltan Abdulhämid 2 nçe kürgäzmäse êşli başladı
- Şähitlär Törkiyä külämendä iskä alındı
- İstanbulda Çıňğız Aytmatov häykäle
- İstanbulda Manas häykäle açıldı
- İldä matäm iğlan itelde
- Qazanda Sadri Maqsudi häykäle açıldı
- İstanbulda Tatarstan rässamı Qamil Aqmanov kürgäzmäse


text:
Mayıs 31-de Ukraina Yuqarı Radasınıñ toplaşuvında Ukraina halq deputatı Nadejda Savçenko («Batkivtşina» fraktsiyası) sözde buluna. Bu Savçenkonıñ Ukraina parlamentinde ilk iş künüdir.
Rusiyede 22 yılğa apiske qapatılğan Nadejda Savçenko keçken afta Kiyevge qayttı. Mayıs 25-te Rusiye prezidenti Vladimir Putin Savçenkonı afu etüv boyunca emirni imzaladı. Bunı öldürilgen mühbirlerniñ «soy-soplarınıñ muracaatına esaslanıp» yaptı. Savçenko bu mühbirlerniñ öldürilmesine bağlı olğanında qabaatlanğan edi.
Aynı vaqıtta Rusiyege Ukrainadan eki rusiyeli vatandaş Aleksandr Aleksandrov ve Yevgeniy Yerofeyev qayttılar, olar keçken sene Ukraina şarqında dava territoriyasında yaqalandı ve basqıncı arbiy faaliyet alıp barğanları, insan ölümine ketirgen terroristik eylemini yapqanlarında qabaatlandı. Ukraina prezidenti Petro Poroşenko olarnı afu etüv emrini mayıs 24-te imzaladı.
Rusiye apishanesinde bulunıp, Savçenko qabaatlarnı red ete edi ve bir qaç kere açlıq, bu cümleden quru açlıqnı ilân etken, böyle etip azatlıqnı talap ete edi.


text:
Bugün saba evinde tintüv keçirilgen soñ Aqmescit rayonınıñ politsiya rayon bölügine ketirilgen Qırım faali ve bloger Yelizaveta Bogutskayağa onıñ adliyecisi keldi, dep haber ete Tsentr jurnalistskih rassledovaniy.
«Yelizavetanıñ adliyecisi keldi, o bina araba qapusına kirdi, lâkin onı körip oldımı-yoqmı belli degil», – dep bildire neşir mühbiri.
Sentâbrniñ 8-de saba Qırım faali ve bloger Yelizaveta Bogutskayanıñ evine arbiyler kelip, tintüv keçirip başladılar. Qırım.Aqiqat saytına faalniñ aqayı bergen malümatqa köre, evlerine arbiyler silâlılarnen beraber keldiler. Narkotik, yasaq etilgen edebiyat, silâ qıdırğan ekenler.
Tintüv sebebi Yelizavetanıñ mayıs ayında Ermeni Bazarda qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilevni qarşılav tedbirinde iştiragi oldı.
Tintüvden soñ arbiyler bilgisayarlarnı alıp kettiler, Yelizavetanı ise rayon bölügine ketirdiler.
Yelizaveta Bogutskaya Liza Bogutski tahallüsini qullanıp, farqlı neşirlerde, şu cümleden Qırım.Aqiqat saytında, Qırım işğaline qarşı maqalelerni bastıra edi.


text:
Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda aprel 17-de qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçisi Riza Abdullayev vefat etti. Bunı Facebooktaki saifesine Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerov bildirdi.
Bildirüvde: «Bugün, uzun sürgen ağır hastalıqtan soñ qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçisi Riza Abdullayev vefat etti. Sentâbr 5-te o, 80 yaşını toldurmaq mumkün edi», – denile.
Umerov, cenazeniñ aprel 18 künü saat 14:00-te Bağçasarayda (Gasprinskiy soqağı, 34) olacağını bildirdi.
Abdullayevniñ qırımtatar milliy areketinde iştiraki aqqında daa tafsilâtlı malümatnı, tarihçı Gülnara Bekirovanıñ «Kyiv-92» tedbiri aqqında materialında oquñız.


text:
Bu aqta Rusiye Bankınıñ matbuat-hızmetiniñ beyanatında aytıla.
Böyleliknen, «MARFİN Bank», «UkrSibbank», «Delta Bank», «Gorodskoy kömmerçeskiy bank», «FORUM» bankı, «AVTOKRAZBANK», «Platinum Bank» ve «Gosudarstvennıy oşçadnıy bank Ukrainı», «Ukrsotsbank» faaliyeti yasaq etile.
İşbu qarar bank bölükleriniñ işi toqtatılması sebebinden zarar körgen müşterilerniñ menfaatlarını qorumaq içün alınğandır, dep aytıla Tsetrobank beyanatında.
Ukraina milliy bankı mayıs 6 künü öz emri ile Qırımda işğalniñ bitmesine qadar banklarnıñ faaliyetini yasaq etti. UMB bergen malümatına köre, işğal vazietinde banklarnıñ ileri çalışuvı Ukraina qanunlarına zıt kelecektir.
Mayıs 20 kününe «Fond zaşçitı vkladçikov» işğal etilgen Qırımda çalışqan ukrain banklarnıñ müşterilerinden 11,4 biñ arizanı qabul etti ve 600 mln rublede ziya para töledi.


text:
Bloomberg agentligi bildire ki, bu künü Hollande eki kere üylelik yemegini aşadı: başta AQŞ prezidenti Barack Obama ile, soñra ise Rusiye prezidentinen ve er sefer esas aş aynı edi – Ukraina. Putin ve Hollande körüşüvinden soñ bir de bir şey aytılmadı.
Bloomberg bildirdi ki, Amerika lideri Frenkistan prezidentinen laf eter eken, Rusiyege «Mistral» frenk vertolöt taşıyıcılarınıñ satılması olarnı raatsızlay, dep bildirdi. Bunıñ devamını Barack Obama «Rusiyeni onıñ Ukrainada yapqanları içün qazanılmağan mukâfatnen taqdirlev» dep adladı.
Hollande ve Obama 18 memleketniñ lideri bulunacaq Normandiyada ingiltire-amerika ittifaqdaşlar orduları enmesiniñ 70 yıllığına bağışlanğan tedbirlerniñ Rusiye ve Ukraina arasında zıddiyetni al etüv meselesinde issesini muzakere ettiler.


text:
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti mayıs 18 künü qırımtatar halqınıñ sürgünligi qurbanlarınıñ hatırasına keçirilgen matem tedbirler yerine yañı bayramnı kirsetecek ola – «quvanç kününi». Bunı Qırım baş naziriniñ muavini Dmitriy Polonskiy Lenta.ru Rusiye neşirinde aprel 6-da derc etilgen intervyüsında ayttı.
«Şübesiz, bu facia yıllığı, qaar künü, lâkin onı elâk olğanlarnıñ hatırasına keçirmek kerek: mezarlıqqa barmaq, qabaatsız zarar körgenlerni evde añmaq. On yıllarnen meclis reberligi adamlarnıñ eksikleri olğanını köstermek içün qırımtatarlar arasında 18 mayıs kününi sahte şekillendirgen edi. Facialarnı qullanıp, halqnıñ muvafaqiyetli inkişafı aqqında planlarnı qurmaq imkânsızdır. Bu, söz sırası, Ukraina akimiyetiniñ büyük hatası, o, er daim de Golodomor, de sürgünlikni qullanğan edi. Eksiklerde küçlü milletni qurmaq mümkün degil», – dep ayttı Polonskiy.
Onıñ bildirgenine köre, bazı qırımtatar cemaatçıları «aprel 21 kününi», Rusiye prezidenti Vladimir Putin tarafından sürgünlik qurbanlarınıñ reabilitatsiyası aqqında buyruğınıñ imzalanmasını aytalar.
«Anda yalıñız qırımtatarlar aqqında degil, anda ermeni, alman, yunan ve Qırımnıñ diger halqları aqqında laf kete. Qaar kününden quvanç kününe keçmek kerek. Aksenov da aprel 21 kününi Qırım halqlarınıñ birleşüvi, kütleviy tedbirler künü olaraq ilân etmek ğayesine qoltutqan edi. Añmaq yavaş kerek, quvanmaq ise – şaqıldap», – dep ayttı Qırım baş naziriniñ muavini.
Mayıs 18 künü – Qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilüv künüdir. 1944 senesi o künü qırımtatarlarnıñ birinci treni Orta Asiyağa yollanğan edi.
Qırım işğalinden evel Aqmescitte yıl-yıldan Bütün Qırım matem mitingi keçirilgen edi.


text:
İşğal etilgen Qırımda koronavirus diagnozı tasdıqlanğan 1925 senesi doğğan Aluşta sakini vefat etti. Qadın Aqmescitniñ yedinci şeer hastahanesinde bulunğan edi, dep bildirdi Rusiye kontrolindeki Qırım saqlıq naziri İgor Çemodanov.
«E, vefat etti», – dep ayttı o, Qırım akimiyetine qol tutqan «Krıminform» agentligine.
Hatırlatamız, Rusiye kontrolindeki Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov keçken künü doquz yañı koronavirus hastası qayd etildi, dep bildirdi.
Al-azırda Qırımda 177 koronavirus hastası bar. 22-si çetelden keldi, 18-i – Rusiyeden. 23 insan Rusiyeden kelgenlernen alâqada edi, 114-ü laboratoriyada tasdıqlanğan hastalarnen alâqada oldı. 44 insan tüzeldi. Bir koronavirus hastası vefat etti. Aqyarda 110 COVID-19 hastası bar, eki kişi vefat etti.
Yarımadada mayısnıñ 12-nden itibaren mecburiy maska rejimi kirsetile.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Qazaqstanda koronavirus jwqtırğanı resmi rastalğanımen, basqa aurudıñ sebebinen qaytıs boldı delingen esep jürgiziledi. Ministrlik olardıñ ölimi «basqa dertterden boladı, koronavirus tikeley äser etpeydi» dep sanaydı. 18 mausım 54 jağdayğa, 2 şilde 101-ge, 23 şilde 319-ğa, 11 qırküyek 576-ğa artqanı habarlanğan. DenMin wsınğan 15 qazan küngi resmi derek boyınşa, qwrbandar sanı 672-ke jetken. Ministrlik bwl turalı mälimetti özdiginen twraqtı türde jariyalamaydı. Är apta sayın onlayn brifingter men swrau hattar arqılı ğana aqparat beredi.
DDSW infekciya jwqtırğandardıñ özge auruların koronavirustan bölek qarastırmay, birge sanaudı wsınıp, köptegen elder birıñğay sanaq jürgizip keledi. Aşıqtıqqa negizgi princip retinde qaraytın batıs elderi bwl indetten köz jwmğandardı sanağanda Düniejüzilik densaulıq saqtau wyımınıñ hattamasına süyenedi. Wyım älem elderine qaytıs bolğan adamnan COVID-19 ülgisi anıqtalsa, basqa qanday auruı barına qaramastan onı koronavirustan qaytqandar tizimen engizudi wsınğan. Tek «ärtürli apattan (jol apatı, oqıs jağday) jäne miokard infarktinen qaytıs bolğandardan koronavirus tabılsa, olardı jalpı esepke qospauğa boladı» degen.
Densaulıq saqtau ministrliginiñ resmi ökili Bağdat Qojahmetov 17 tamızda janama äserden qaytıs bolğandardıñ 68%-ınıñ sebebi retinde qan aynalımı jüyesiniñ auruları ekenin aytqan. Keyinnen qırküyektiñ ortasında bwl aqparat tolıqtırıldı: 576 adamnıñ 52,4%-ı tınısalu organdarınıñ aurularınan, al 29%-ı qan aynalım jüyesi aurularınan qaytqanı belgili boldı. Al sarapşılar pikiri «nauqastar psihika ne oqıs jaraqat-soqqı sebebinen qaytpasa, onda olardıñ deni koronavirustıñ qwrbanı retinde qarastırıluı tiis» degen ortaq arnağa toğısadı.
Baqıt Tümenova, «Aman-saulıq» qoğamdıq qorınıñ prezidenti, KSRO densaulıq saqtau isiniñ üzdigi:
Koronavirus jürek, ökpe, qant diabeti sekildi sozılmalı aurulardı qozıdruı mümkin. Qaytıs bolğanda jüregi toqtap, tromboz boluı ıqtimal. Mümkin koronaviruspen auırmasa, qoldauşı terapiya alıp tiri jüre beruşi edi. Qaytqan adamnıñ diagnozı men ölim sebebinde baylanıs bolatını anıq.
Virus jwqqandıqtan tromb mölşeri wlğayıp, qan wyıp jürek, ökpe ne miğa salmaq saladı. Osınıñ saldarı da äser etpeydi dey almaymız. Pnevmoniya auruın PTR-dıñ barı-joğına qaramastan klinikasına qaray koronavirustıq sipatta qarastıru qajet dep basınan beri aytıp kelemiz.
Serik Twrsın, Şveycariyadağı qazaq därigeri, medicina bilimderi boyınşa oqıtuşı-tälimger:
Qazaq «auruın jasırğan öledi» deydi. Koronvirus turalı statsitikanıñ dwrıs berilmeui tek qazaqstandıqtardı ğana emes, bizdi de oylandıradı. DDSW-nıñ belgilegen kod aqpan ayında naqtılanğan. Al Qazaqstan biligi nege tamızdan bastap engizdi. Bwğan jauap berui kerek. Qaytıs bolğan adamnıñ boyında basqa auruı bolğanına qaramastan, ağzasınan virus tabılsa, birden koronavirus sebebinen dep esepteui tiis. Öytkeni virus angiotenzin konverting receptorı arqılı denege kiredi. Ekinşi türi qan tamırları arqılı boyğa taraydı. Sondıqtan virus barlıq tinge jayılıp, eñ älsiz twsınan wstaydı. Jası ülken adamdardıñ sozılmalı auruın qozdırıp, saldarı ölimge aynalıp jatır. Bwl sözsiz koronavirus statistikasına enui tiis. Jıldıñ basınan bergi barlıq pnevmoniyanı aqökpe dep aydarlap, negizgi esepten böldi. Bwl qate qadam. Mwnı Qıtaydağı twmau mausımında örşigen pnevmoniyanı KT arqılı ajıratatın ğılımi täjiribe däleldedi.
Eskerusiz qalğan 256 mıñ pnevmoniya turalı aytsaq, auruhanalardağı nauqastardıñ jeke tarihın qarau – ministrlik aytqanday auır şarua emes. Därigerler jay dayın esepti ötkizedi. Al onı statistikağa qosu nauqastarmen kontaktige tüspeytin vedomstvo qızmetkerleri. Mwnı aqjağalı şeneunikterdiñ sıltauı dep qana wğuğa boladı.
Mıñjılqı Berdiqojaev, Qazaqstandıq joğarı sanattı neyrohirurg-däriger:
Qaterli isigi ne qan qısımı joğarı adamğa em dwrıs jasalsa, olar ömir süre berer edi. Koronavirustıñ janama äserinen qaytqanı jönindegi derekke tolıq köz jetkizu üşin öte kürdeli zertteu –saraptama jürgizu kerek. Onı jasap jatatın eşkim joq şığar. Sondıqtan resmi mälimetke senuge mäjbürmiz.
Keybir elder koronavirus basqa aurulardıñ asqınuına sebep boldı dep eseptese, keybir elder öz aldına bölek jürgizedi.
Qayırğali Köneev, nevrolog-däriger, medicina ğılımdarınıñ kandidatı:
Koronavirus infekciyası tromboz tudırğandıqtan joğarıda körsetilgen qayğılı jağdayğa alıp keletini anıq. Köptegen elderde koronavirus jwqqan adamdar oqıs jağdaydan basqa kezdiñ bärinde qwrbandardı indet sebebinen dep qarastırılıp keledi.
Resmi derekke säykes, qazan ayınıñ 20 küninde koronavirus jwqtırğan 1 787 adam anıqtalıp, 69 adam qaytıs bolğan. Däl osı uaqıtta koronavirus pnevmoniyasına 3 232 adam şaldığıp, 33 adam qaytqan. Pnevmoniyadan auırğandardıñ sanı koronavirusqa qarğanda eki ese köp bolğanımen, – qaytıs bolğandar PTR arqılı rastalğan kovidten eki ese az.


text:
Qırımdaki vaziyet aqqında tanışlarımnen pek sıq subetleşem. Qırımtatarlarnıñ ekseriyeti bu meselede status-kvo tiklenecegine ümüt besley. Faqat bazıları, dünya cemaatçılığıbu qıyın meseleni al etip olacağından şubelene. Lâkin çoqsı epbir adalet yeñip cıqacağından ümüt kesmey.
İşbu ğayet ağır ve murekkep meselede halqara qanun çerçivesiniñ tışına çıqmamalı. Ebet, bu pek çoq vaqıt alır, ebet, bu qolay olmaz, lâkin bu barışıqlıq ve qanuniy yolnen çezmekniñ yekâne bir yoludır.
Qırım meselesi boyunca iç olmağanda Halqara cinayet mahkemesi çalışa, qabaatlı olğanlar cinayetçi olaraq tanılacağına bir esas bar. Rusiye siyasetine tesir etecek küçke saip diger halqara teşkilâtlar da bar. Eger birisi bu mesele boyunca tesirli bir adımlar atılmay dep tüşünse, bu soñ derece yañlış bir fikir. Putin “Qırım meselesi qapatıldı” degen ola bile, bir qaç yıl evelsi o rusiyelilerniñ pensiya yaşı köterilmeycek degeni de alâ daa aqlımızda.
Afsus ki, Qırım mahkemeleri halqara uquq normalarından pek uzaq. Adliyeciler, Qırımda çalışqan mahkemecilerniñ ekseriyeti qarar qabul etkeninde halqara norma ve standartlarğa esaslanmağanlarını qayd ete. Aslında bu devlet mecburiyetleriniñ bir qısmı sayıla, şu cumleden mahkemeler de. Adliyecilerniñ malümatına köre, memurlarnıñ mahkemecilerge bergen gizli kösterişleri – Qırım mahkemecileri mustaqil olmağanını tasdıqlay.
Al-azırda Rusiye halqara uquqnıñ (iştirakçi-devletlerniñ riyayet etmege mecburiy olğan mahkeme organlarınıñ muqavele ve qaralarını) qattı normalarını boza. Sanktsiyalar ve diger tedbirler qanunnı bozğan ve qattı uquq normalarına riayet etmegen cinayetçilerge tesir etüv usullarından biridir. İşte, şimdi Rusiyege qarşı buılar yapılğanını köremiz.
Pek çoq şey Qırım sakinleri, uquqimayeci ve faallerge bağlı. Şimdi Qırımda insan aqları saasında degerlikler inflâtsiyası köz etilmekte. Ve bu esnas Qırımdan ğayrı qomşu Rusiyeniñ diger regionlrında da devam ete. Ealiniñ vatandaşlıq ve siyasiy aqları ictimaiy-iqtisadiy ceetten de fenalaşıp barayata.Artıq bunı er kes vazgeçilmez bir yamanlıq dep qabul ete. Amma bu yanlış.
Cemaatçılıq şimdiki vaziyette bile öz aqları qorçalaybile, yeter ki, sebat ve istek olsun
Boksta: “Er kes oña raqibi ruhset etkeni qadar bokslaşır” degen atalar sözü bar. Cemiyetimizdeki yaşayış da aynıdır. Demek, Qırımda uquqiy aqsızlıq yapmağa özümiz izn beremiz. Bu sebepen cemiyet içinde insan aqlarına olğan işançnı ğayrıdan canlandırmaq kerek. Özlerimiz faalleşip, insan aqlarını qorçalavda halqara mehanizmlerni işletmek kerekmiz. Bunıñ çaresi de bar. Bu yerde KHV, bloger, adliyeci, uquqimayeci ve cemaat erbaplar pek büyük rol oynay - devletni insan aqlarına riayet etmege hususan olar mecbur etmeli.
İyün ayında Qarasuvbazar rayonı Yañı Burulça (Tsvetoçnoye) köyünde qırımtatar sınıfını qapatmağa istegenlerinde ana-babalar susıp oturmadı. Uquimayecilerge muracaat etip, öz aqlarını qorçalamağa başladı – eninde-soñunda sınıfnı saqlap qaldılar. Bu yazda olıp keçken diger bir misal. Qarasuvbazarda 4-nci mektepniñ mudiri eki dane qırımtatar sınıfını birleştirecek ola. Ana-babalar kene buña qarşı çıqa, cemaat faallerini, uquqçılarnı celp eteler ki – mektep mudiri keri çekilmege mecbur qala. Yani şimdiki vaziyette bile cemaatçılıq öz aqlarını qorçalaybile, yeter ki, sebat ve istek olsun.
Zarema Seitablayeva, Qırım sakini, bloger (telükesizlik maqsadı ile muellifniñ adı ve soyadı deñiştirildi)
«Bloglar» rubrikasında ifade etilgen fikirler muelliflerniñ öz noqtai-nazarlarını aks etip, muarririyetniñ noqtai-nazarını aks etmesi şart degil


text:
Qırım mahkemesi Dilâver Gafarovnı apiske aldı (video)
Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Jemçujina Krıma köyüniñ Dilâver Gafarovnı apiske aldı. «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ advokat Seyar Paniçniñ malümatına esaslanıp bildirgenine köre, Gafarov dekabrniñ 25-ne qadar nezaret altında qaldırdı. Advokatnıñ aytqanına köre, prokuraturanıñ malümatı formal şekilde baqıldı. Oktâbrniñ 30-nda saba İslâm-Terek rayonınıñ Jemçujina Krıma köyünde Rusiye uquq qoruyıcıları yerli sakin, tükân satıcısı Dilâver Gafarovnıñ evinde tintüv keçirdi. «Qırım birdemliginiñ» Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, Gafarovnıñ evinde silâ qıdırıp, «bir şey tapmadılar». Uquq qoruyıcılar Gafarovnıñ bilgisayarı, telefonı, vesiqaları, Ukraina ve Rusiye pasportları alındı. Uquq qoruyıcılar eki qıznı Kefeden şaat olaraq ketirdi.


text:
Ukrain ve qırımtatar oyuncısı, teatr ve kino rejisseri Ahtem Seitablayev işğal etilgen Qırımda Rusiye uquq qoruyıcıları keçirgen tintüv ve tutuvlardan accı çekkenini tarif etti. Bunı Seitablayev Qırım.Aqiqatqa avgustnıñ 8-de bildirdi.
«Bir şey yapıp olamağanımdan accı çekken bir adamım. Telükesiz bir yerde olğanımdan bir taraftan utanam, anda ise yaqın insanlarıñ, semetdeşleriñ, tanımağan insanlarıñ bile olsa, maneviy ceetten yaqın olğanlarnıñ evlerine saba saat 4-te kireler», – dedi o.
Ahtem Seitablayevniñ qayd etkenine köre, Qırımda Rusiye uquq qoruyıcıları yerli ealini qorquzacaq ola.
«Bunı yapqanlarğa yahşı bir şey aytamam. Qırım kene Ukrainanıñ olacağına, Ukraina terkibinde Qırım Qırımtatar milliy territorial muhtariyeti olacağına inanam. Devletke hainlik yapqan, qolları qanda olğanlar mıtlaqa cevap berecek», – dedi o.
Rusiye Qırımnı işğal etken soñ yarımadada mustaqil jurnalistler, cemaat failleri, Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanlarında şeklengen Qırım musulmanları, qırımtatar Milliy areket failleri, Meclis azalarınıñ evlerinde tintüvler sıqlaştı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqid etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ärdoğan Äbu-Dabigä qayğı urtaqlaşırğa bara
Törkiyä İlbaşı Ärdoğan Berläşkän Ğaräp Ämirlekläreneň êlekke İlbaşı Şäyex Halifä bin Zayäd Äl Nahyannıň wafat buluı arqasında qayğı urtaqlaşırğa bara
İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan Berläşkän Ğaräp Ämirlekläreneň monnan aldağı Däwlät başlığı Şäyex Halifä bin Zayäd Äl Nahyannıň wafat buluı arqasında bügen Äbu-Dabigä qayğı urtaqlaşu öçen baraçaq.
Törkiyä İlbaşı idaräseneň êlemtä räislege Ärdoğannıň Şäyex Halifä Bin Zayäd Äl Nahyannıň wafat buluı arqasında qayğı urtaqlaşu säfären yasayaçaq Äbu-Dabidä Berläşkän Ğaräp Ämirlekläre İlbaşı häm Äbu-Dabi Ämire Şäyex Möxämmäd bin Zayäd Äl Nahyan belän ike yaqlı söyläşü dä ütkäräçägen belderde.
Bäyläneşle xäbärlär
İlbaşı ike yaqlı oçraşular ütkärä
Törkiyä ilbaşı NATO däwlat häm xökümät başlıqları sammitı qısalarında xökümät häm däwlät başlıqları belän oçraşular uzdıra
Çik ar’yağında terrorğa qarşı köräş däwam itä
“Pänçä - Kilit” häm “Pänçä –Kaplan” operaśiyälärendä 6 terrorçı täêsirsez xälgä kiterelde
Madrid dürt yaqlı sammitınıñ urtaq beldergese
İspaniya başqalası Madridta ütkärelgän dürt yaqlı sammitta Törkiyä telägänen aldı


text:
İranda totıq krizisı faciğale tögällände
Êştän quılğan beräw êlekkege xezmättäşläreneñ ğomeren özde
İrannıñ İylam şähärendä êştän quılğan beräw êlekkege xezmättäşlären totıq itep ala. Näticädä 4 keşeneñ ğomere özelä, 5se yaralana.
İylam şähäre poliśiyä idaräse başlığı urınbasarı Färzad Yasemi älege waqıyğa turında Tasnim xäbär agentlığına belderü yasadı.
“Êlek Mustazaflar waqıfında êşlägän häm quılğan beräw irtänge säğat’lärdä waqıf xezmätkärlären totıq itep aldı. Höcümçe utlı qoraldan atıp 3 keşeneñ ğomeren özde, 5sen yaraladı. Älege şäxes soñınnan üz-üzenä qul saldı,”-dip söyläde poliśiyä wäqalätlese. Ul yaralanuçılarnıñ qayberläreneñ xäleneñ awır buluın belderde.
İrannıñ dini liderı Ali Xamaneyğa bäyle Mustazaflar waqıfı küçemsez milek, bankaçılıq, iminiyätläşterü şikelle säwdä häm iq’tisad tarmaqlarındağı êşçänlege belän alğı planğa çığa.
Bäyläneşle xäbärlär
“Rosneft’” zur neft’ çığanağı tapqan
Ul ilneñ tön’yağındağı Peçora diñgezeneñ Medınsko-Varandeyskiy töbägendä tabılğan


text:
İlhaq etilgen Qırımnıñ sabıq prokurorı, şimdi Rusiye Devlet dumasınıñ deputatı Natalya Poklonskaya yañı Rusiye silâlarına berilecek adlar içün öz variantlarını teklif etti. Bu silâlar aqqında Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 1-nde Federal toplaşuvğa yönetilgen mesajında ikâye etti.
Poklonskayanıñ fikrine köre, arbiy lazer kompleksiniñ adını «Krım» ve pilotsız suvaltı apparatınıñ adını «Sevastopol» qoyılmaq kerek.
Bunı sabıq prokuror özüniñ Facebooktaki saifesinde yazdı.
Daa evel Rusiye Mudafaa nazirligi resmiy saytında eñ yañı Rusiye silâları içün ad teklifleriniñ qabul etilmesini ilân etti.
Martnıñ 1-nde Rusiye prezidenti Vladimir Putin, Federal toplaşuvğa yönetilgen mesajında, Rusiyede qanatlı raketalar içün raketalarğa qarşı mudafaa sistemaları tarafından zararlanmaz, üstün quvetke malik olğan kompakt bir nükleer energetik tertibatnıñ işlep çıqarılğanını bildirdi. Rusiye prezidenti yapqan çıqışınıñ aman-aman yarısı raketalarğa bağışlanğan edi. O, AQŞnıñ Rusiye ile raketalarğa qarşı mudafaa aqqında muzakereler yapmaq istemegenini söyledi.


text:
2014 senesi saban ayında Avropa Birligi Qırımnı ilhaq etme ıntıluvınıñ tanımama siyasetini ilân etti ve Rusiyege qarşı bir sıra sanktsiyalar qoydı. Tanımama siyaseti bir çoq AB vesiqasında bar, olardan eñ müimleri Avropa Şurasınıñ 2014 senesi saban ayınıñ 21 tarihlı, 2015 senesi saban ayınıñ 20 tarihilı ve 2018 senesi aralıq ayınıñ 14 tarihlı neticeleridir.
AB Rusiye ile yüksek seviyeli temaslarnı ve işbirlikni sıñırladı: muntazam AB-RF sammiti lâğu etildi; Avropa yatırım bankı ve Avropa ğayrıdan qurma ve inkişaf bankı Rusiyedeki yañı leyhalarğa para berilüvni toqtattı; eki tarafı ve regional işbirlik programmaları toqtatıldı. Söz «Kreativ Avropa», «Gorizont 2020», «Erasmız+» programmaları aqqındadır. Avropa Komissiyası ve AB memleketleri Qırımdaki aman-aman bütün leyhalarnı toqtatıllar.
2014 senesi quralayında berilgen buyurıqlarğa köre, Qırım ve Aqyar şeeriniñ sakinleri Ukrainada yerleşken Şengen konsullıqlarında viza almalılar.
Niayet tanımama siyaseti AB ile RF arasındaki muqavelelerge de aittir. AB Rusiyeni resmiy olaraq haberdar etti, eki taraflı muqaveleler yalıñız dünya toplulığı tarafından tanılğan RF topraqlarında işley.
2014 senesinden başlar Avropa Birligi öz qararlarında ve beyannamelerinde Ukraina topraq bütünligine destegini tekrar-tekrar bildirdi, RF tecavuzını takbih etti.
Qırımnıñ işğaline dair faal Ukraina tarafdarı mevamı Avropa Parlamentinde de. 2014 senesi saban ayından başlap Avropa Parlamenti 8 qarar qabul etti:
- Rusiyeniñ Ukrainağa istilâsı (2014/2627(RSP) 2014 senesi saban ayınıñ 13);
- Rusiyeniñ Şarqiy ortaqlıq memleketlerine tazyığı, şarqiy Ukrainada vaziyetniñ stabilsizleştirilüvi (2014/2699 (RSP) 2014 senesi çiçek ayınıñ 17);
- Ukrainadaki vaziyet aqqında (2014/2717 (RSP) 2014 senesi çiçek ayınıñ 17; 2014/2841 (RSP) 2014 senesi ilk küz ayınıñ 18; 2014/2965 (RSP) 2015 senesi qara qış ayınıñ 15);
- Qırımda insan aqaları vaziyetine dair (2016/2556 (RSP) 2016 senesi kiçik aynıñ 4; 2016/2692 (RSP) 2016 senesi qurulaynıñ 12); Rusiyege dair, şu cümleden etraftaki müitni qoruğan faaller ve ukraina siyasiy mabüsleri ile bağlı vaziyet aqqında (2019 senesi oraq ayınıñ 18).


text:
Dört yıl evel ğayıp olğan Muhtar Arislanovnıñ tuvğanı Nuriye Karakaş, rusiye politsiyası tahqiqatnı toqtattı, dep bildire. Bunı o, Qırım.Aqiqatqa tefsir bergende, bildirdi.
Bizge, tahqiqat bir yerde toqtandı, dep ayttılar. Amma meraqlı olıp çıqa - video bar, şaatlar bar, farz etilgen hırsızlar bile bar, amma tahqiqat bir yerde toqtandı", - dey Nuriye Karakaş.
O, tahqiqatçı onı subetlerge davet etip, Muhtar Arislanovnıñ izlengeni körüngen videolarnı köstergenini qoştı.
"Ağam ğayıp olğanda, biz birden adamlarnı köterdik. Bir qaç saattan soñ dostları, qorantası qıdıruvnı başladı. Biz köpeklernen qıdıra edik, men, onıñ bulunğan yerini telefon signalından baqmağa tahqiqatçığa rica ete edim. Eki arbiy kiyimli ve silâlı aqay onı kümüş renkte mikroavtobusqa oturtqanlarını körgen adam da oldı. Tahqiqatçı, meni subetlerge davet etip, onı eki adam – birisi kepkalı, başqası büyükçe, eslice soyu – izlegenini yazıp qoyğan videolarnı köstergen edi", – ikaye etti o.
Amma müessiseseniñ, tahqiq işleri bitirilgeni aqqında açıq izaatı yoq.
Muhtar Arislanov 2015 senesi avgust 27-sinde Aqmescitte ğayıo oldı. Buña rysiye quvetçilerniñ alâqası bar, dep aytqan adamlar bar.


text:
İşbu qarar öz başına ilân etilgen «akimiyet» toplaşuvında mayıs 14 künü alındı, dep bildire «Tsentr jurnalistskih rassledovaniy».
Kün tertibinde şirketlerniñ meydanğa ketirüvi aqqında 7 sual bar edi.
Böyleliknen «Krımsvâz» şirketiniñ açılması aqqında qarar qabul etildi. Qırımnıñ matbuavt vastaları ve informatsiya «naziri» Dmitriy Polonskiy aytqanı kibi, işbu şirket telekommunikatsion çarşısında «Ukrtelekom»nı deñiştirecek.
«Bu qarar «Ukrtelekom» al-azırda Qırım Cumhuriyetine hızmetlerniñ berüvini kerekli tarzda ber megeni ile bağlı. Bilesiñiz, al-azırda biz optovolokon kabelniñ qoyuvını bitirdik, yani biz yarımadanı qıtaiy Rusiye ile bağladıq, demek biz şimdi qıtadan yarımadağa, yarımadadan qıtağa malümatlarnıñ berilmesinde mustaqilmiz. Biz bugün «Rostelekom» ile birlikte Qırım Cumhuriyetinde bağ hızmetlerini özümiz temin ete bilemiz», – dedi Polonskiy.
«Krımsvâz», nazirniñ aytqanı kibi, Qırımda sabıq RDPTTs devlet şirketi ile birlikte LTE –ağlarnıñ çalışması üzerinde iş alıp baracaqtır. Soñkisi endiden «Krımtelekom» olacaqtır.
Bunıñnen beraber sabıq RDıTPTs telesignalınıñ yayınlavı Rusiye devlet şirketine berilecektir.
Bundan da ğayrı sabıq «Krım» devlet teleradiokompaniyası negizinde «Krım»Teleradiokompaniyası devlet muhtar müessiseniñ ve prodakşn-studiyanıñ açılmasını planlaştıralar, nazirniñ aytqanına köre, bu maqsadqa tahminen 3 million dollar kerektir.
Bundan da ğayrı Qırım nazirler Şurası bugünki toplaşuvda «KrımBTİ», «Krımgeologiya», «Uçebno-nauçnıy tsentr Respubliki Krım po ekologii i prirodnım resursam», «Ekspertno-tehniçeskiy tsentr» müessiselerniñ açılması ile bağlı qararlar baqıldı.


text:
Ukrainada iyün 26-sında 948 yañı COVID-19 hastası qayd etildi, 24 adam vefat etti, 402 hasta yahşı oldı.
Bunı Ukraina Mudafaa ve Milliy Telükesizlik Şuraşınıñ koronavirus epidemiyasınıñ tarqalaması monitoringi sistemasınıñ malümatı köstere, bildire Azatlıq Radiosı.
Umumen iyün 27-sine qadar Ukrainada 42 065 koronavirus hastası qayd etildi.
Dünyada 9,8 milliondan ziyade koronavirus hastası qayd etildi. 494181 adam vefat etti, 5 millionğa yaqın adam yahşı oldı.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Qırımnıñ İslâm-Terek rayonınıñ Küleç Meçit köyünde qurulayatqan caminiñ ögüne Türkiyeniñ Bursa şeerindeki Qırımtatarlarnıñ medeniyet ve qarşılıqlı yardım Cemiyeti tarafından ediye etilgen levha asıldı.
Bunı Qırım Musulmanları diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
Levhada cami Qırımtatarlarnıñ medeniyet ve qarşılıqlı yardım Cemiyetiniñ sabıq reisi Adnan Süyen adına qurulğanı bildirile.
Bursada qırımtatarlarnıñ diasporası adından işbu levhanı Küleç Meçit müminlerine Kefe ve İslâm-Terek rayonlarınıñ baş imamı Nariman Köroğlu taqdim etti.
Belli olğanı kibi, leyhanıñ maliyeviy destegi Türkiyeniñ Bursa şeerindeki Qırımtatarlarnıñ medeniyet ve qarşılıqlı yardım Cemiyeti tarafından kösterile edi. Caminiñ qurucılığı 2013 senesi dekabr ayında 2014 senesi yanvar5 künü vefat etken Adnan Süyenniñ teşebbüsi ile başlağan edi. Qırım musulmanları diniy idaresi camini, hatıra olaraq, Adnan Süyenniñ adına açmağa qarar aldı.
Caminiñ açılış tedbiri 2014 senesi oktâbr ayında olmaq kerek.


text:
Ankara Eryaman Acemi Ofiste Fantezi Yapan Escort Eryaman escort ben, resimdeki Eryaman kızıl escort bayan benim. 36 yaşındayım ve Eryaman olgun escort bayan olduğum söylenebilir. Ben Eryaman acemi escort bayan olarak sizlerle […]4 Şubat 2019
Toplam Ziyaret: 2389 Bugün Ziyaret: 2
”eryaman genç fetiş escort” Google Arama Sonuçları
eryaman genç fetiş escort resimleri, eryaman genç fetiş escort profili, eryaman genç fetiş escort telefon numarası, eryaman genç fetiş escort nerede, eryaman genç fetiş escort kimdir, eryaman genç fetiş escort video, eryaman genç fetiş escort sitesi, eryaman genç fetiş escort twitter, eryaman genç fetiş escort instagram, eryaman genç fetiş escort facebook, eryaman genç fetiş escort tumblr, eryaman genç fetiş escort hey siri, eryaman genç fetiş escort google, eryaman genç fetiş escort bul, eryaman genç fetiş escort ilanları, eryaman genç fetiş escort sayfası, eryaman genç fetiş escort telefon numaraları, eryaman genç fetiş escort acil, eryaman genç fetiş escort hizmeti, eryaman genç fetiş escort siteleri, eryaman genç fetiş escort ara
Günün Popülerleri
- No ads viewed yet.


text:
Ukrainada Rusiye ile esirlerni deñişmege azırlar. Bu aqta Ukraina ombudsmeni Lüdmila Denisova Moskvada bildirdi.
«Añlaşmalar esnası devam ete. Minsk formatında, norman formatında Parijde prezidentlerniñ mesleatçıları körüşti, bundan soñ prezident ofisiniñ reber muavini deñişüv niyetleri bar olğanını bildirdi. Rusiye insan aqları vekâletlisi ile tutulğan şahıslarnıñ cedvellerini deñiştik ve biz bu meseleni gumanitar uquq, halqara gumanitar normaları ceetinden azırlaymız. Biz azırmız», – dep qayd etti Denisova.
Ukraina ombudsmeni Denisova Moskvağa apiste tutulğan ukrainalı esir deñizcilerniñ apis müddetini uzatuv mahkemesine keldi.
Ukraina Tış işler nazirliginiñ malümatına köre, Rusiye 70-ten ziyade ukrainalını qanunsız alda tuta. Olarnıñ arasına 2018 senesi noyabr ayında Qara deñiz yalısı yaqınlarında Rusiye tarafından zapt etilgen 24 ukrainalı deñizci ve Donbastaki esirler kirmemekte.


text:
QALA ÄKİMİ JAÑA IMAMDI QABILDADI
Juırda, Şımkent qalalıq «Abdul Hamid Qattani» meşitine jaña imam tağayındalğan bolatın.
Qala imamı Bakdaulet qajı Abrahmanov öziniñ alğaşqı jwmısın Şımkent qalasınıñ äkimi Darhan Satıbaldı men kezdesuden bastadı.
Kezdesu barısında qala äkimi Darhan Amangeldiwlı Bas müfti Erjan qajı Malğajıwlı hazrettiñ üş bağıt boyınşa bastamasına ülken qoldau körsetetin aytıp ötti.
Sonday-aq, jastar tärbiesi, salt-dästür, dini ekstremizm men terorrizmniñ aldın alu boyınşa jan-jaqtı äñgime örbitti.
Kezdesu soñında qala imamı B.Abrahmanov äkimge «Din men dästür» kitabın sıy etti.


text:
PEN Ukraine ve Vatandaş serbestlikleri merkezi içtimaiy ağlarda ukrainalı siyasiy mabüslerge qol tutuv fleşmobını başlattı. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, aktsiya Mabüs oca kününe, ya da Boş yer kününe bağışlandı.
«İştirak etüv büyük ğayret talap etmey, amma bu kiçik adım bile qanunsız tutulğan ukrainalılarnıñ davaları aqqında hatırlata ve azat etilmelerini yaqınlaştıra», – dep aytıla haberde.
Fleşmobda iştirak etüv qaidelerini Facebooktaki PEN Ukraine saifesinden bilmek mümkün.
Aktsiyada ukrainalı oyucı, siyasetçi, jurnalist, eski siyasiy mabüsler endi iştirak etti.
Ukraina Yuqarı Radası insan aqları vekâletlisiniñ kâtibiyeti bildirgenine köre, 2020 senesi noyabr ayında Rusiye tarafından siyasiy sebeplerden taqip etilgen 130 Ukraina vatandaşı bar.
2014 senesi baarde Qırımnıñ Rusiye işğalinden soñ yarımadada Rusiye quvetçileri mustaqil jurnalist, vatandaş faalleri, qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ve «Tebliğ Cemaatı» teşkilâtlarınen alâqaları bar olğanından şübheli sayılğan insanlarnı apiske alıp başladı.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ İnsan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova, Rusiye apishanelerinde tutulğan ukrainalı siyasiy mabüslerniñ farqlı sayısı aydınlatqan edi: 113-ten 115-ke qadar, 80-den çoq – qırımtatarıdır. Qırımtatar resurs merkeziniñ cedvelinde 86 qırımlı siyasiy mabüs bar. Qırım aq qorçalayıcı gruppası da aynı raqam aqqında ayta.
Aq qorçalayıcılar ve advokatlar bu cinaiy davalarnı siyasiy, milliy ya da diniy sebeplerden taqip dep adlandıra. Rusiye akimiyeti bu sebeplerni inkâr ete.


text:
Rysiyeniñ adliyesi, «fevral 26 işi»niñ beş figurantına yarımadanıñ ilhaqından evel olıp keçken vaqialar içün Rusiye qanunları boyunca şartlı müddetler berip, «varvarlıq adetlerine qayttı» ve «Rusiyeni medeniy devletler sırasından çıqardı». Bu fikirni Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde sovet dissidenti, Rusiye aq-uquq qorçalayıcısı, jurnalist ve cemyet erbabı Aleksandr Podrabinek bildirdi.
Aq-uquq qorçalayıcısı: «Bu davada Rusiye adliyesi öz-özüne üküm çıqardı, çünki o, qullanıluvdan çoqtan berli çıqqan uquq normalarını qullandı. İnsanlarnı, o vaqıt mevcut olmağan qanunlar boyunca muhakeme etmek – bu, varvarlıq adetlerine qaytuv… Bu üküm Rusiyeni medeniy devletler sırasından çıqara», – dep qayd etti.
Aleksandr Podrabinek, fikrince, Rusiye ükümeti qanunsız qabaatlavğa qasten yol berdi, dep ilâve etti.
«Bu mahkeme Rusiye ükümetine, Qırımda vaziyetini pekitmek ve er keske, hususan qırımtatarlarğa, evde kim şorbacı olğanını ve bu repressiv rejimni begenmegenlerge ne olacağını köstermek içün kerek edi. Ükümetniñ, yarımadada siyasiy mevcudiyetini pekitmek içün er angi qanunnı, uquqnıñ er türlü temel normalarını boza bilecegini köstermek içün», – dep yekün çekti o.
Mevzuğa dair: «Fevral 26 işi» boyunca mahküm etilgenler: olar kim?
İyün 19-da Kremlniñ kontroli altında olğan Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesi «fevral 26 işi» figurantlarını şartlı apis müddetlerine mahküm etti. Ali Asanov ve Mustafa Degermenci 4 yıl ve 6 ay şartlı apis müddetine, Arsen Yunusov ve Eskender Kantemirov 4 yıl şartlı apis müddetine ve Eskender Emirvaliyev 3 yıl ve 6 ay şartlı apis müddetine mahküm etilip, episine 3-er yıl sınav müddeti tayin etildi.
2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutqanlar ve qarşı çıqqanlarnıñ keniş mıqyaslı mitingi keçti. Birinciler sırasında qırımtatarlar ve Ukraina tarafını tutqan faaliyetçiler buluna edi. Olarğa qarşı Rusiyeniñ tarafını tutqan faaliyetçiler çıqtı. Olar, şimdi Rusiyege tabi Qırım ükümetiniñ başında turğan Sergey Aksönov başlığındaki «Rus birligi» liderleri tarafından teşkil etilgen ediler.
2015 senesiniñ yanvarinde Rusiye Tahqiqat komitetiniñ Qırım idaresi fevral 26 mitingi esnasındaki kütleviy qarışıqlıqlar boyunca cinaiy iş açtı.
Yaqalanğanlar arasında Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutqanlardan: Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz ve, ondan ğayrı, faaliyetçiler Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov ve Eskender Nebiyev buluna ediler.
Daa soñra mahkeme, baş şübheli – o vaqıt Qırımda amelde Meclis lideri rolüni eda etken Ahtem Çiygoznı ayrı bir mahkeme davasına ayırıp, «fevral 26 işi»ni ekige böldi.
Advokat Cemil Temişevniñ teşebbüsi ile faaliyetçi Talât Yunusov ve ATR telekanalınıñ operatorı Eskender Nebiyev, bergen ifadeleriniñ «fevral 26 işi»niñ diger figurantlarına qarşı delil olaraq qullanılmaycağını şart qoyıp, tahqiqatnen añlaşma yaptı ve özlerine qarşı qabaatlavlarnı tanıdılar. 2015 senesinde Talât Yunusovğa şartlı olaraq 3,5 yıl ve Eskender Nebiyevge, aynı bunıñ kibi, şartlı olaraq 2 yıl ceza müddeti berildi..
2017 senesi sentâbr 11-de Rusiye mahkemesi Çiygoznı, yarımadanıñ Rusiye tarafından ilhaqı ile bağlı narazılıqlarnı közde tutqan «kütleviy qarışıqlıqlar»nıñ teşkil etilmesinde qabaatlav boyunca sert rejimli koloniyada sekiz yıl apis cezasına mahküm etti. 2017 senesi oktâbr 25-te Rusiye ükümeti, Qırımda mahküm etilgen Ahtem Çiygoznı azat etip, Türkiyege teslim etti. Daa soñra o, Kyivge keldi.


text:
Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetinde daimiy vekilligi aktsiyada iştirak etmege ve qırımtatar halqı sürgünliginiñ qurbanlarını añmağa çağırttı.
Daimiy vekil Anton Korinevic mayıs 17-sinde aqşam mesken evler üzerinde ya da kvartiralarnıñ balkonlarında matem şeriti ile qırımtatar bayraqlarını tiklemege teklif etti. Bundan ğayrı mayıs 17-sinden aqşam pencerelerde hatıra çırağını yaqmağa çağırttı.
"Karantin tedbirlerine baqmadan, Ukraina ükümet seviyesinde qırımtatar halqınıñ genotsidi qurbanlarını saya, cemaatçılar ve Meclis online aktsiyalarnı ötkere. Aktsiyalar bütün dünya üzerinde ve, esası, Qırımnıñ özünde keçirilecek", - denile beyanatta.
Mayıs 18-inden başlap Ukrainada "Ortaq ağrı. Umumiy ikâye" şiarlı qırımtatar halqı ile birdemlik aftası başlana, onıñ çerçivesinde qırımtatar halqınıñ sürgünliginiñ yıl dönümine bağışlanğan bir sıra uquq qoruyıcı ve media leyhaları yapılacaq.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov qırımtatar halqı genotsidiniñ qurbanları hatırasına bağışlanğan añma merasimleri endi tasdıqlandı, dep bildirdi ve olarnıñ cedvelini derc etti. Onıñ aytqanına köre, olar mayısnıñ 18-nde ve onıñ arfesinde Ukrainada, hususan işğal etilgen Qırımda ve diger memleketlerde keçirilecek.
Mayısnıñ 18-nde Ukrainada ve dünyada 1944 senesinde qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarını añalar. Bu künde qırımtatarlar ile tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etildi.
Qırımnıñ türlü şeerlerinde qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarınıñ hatırasına matem tedbirleri keçe.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ qararına binaen, mayısnıñ 18-i Qırımtatar halqınıñ genotsidi qurbanlarınıñ hatıra künü dep ilân etildi.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Türkiye akimiyeti bildirgeni kibi, bazarertesi saba, avgust 10-da, eki belgisiz şahıs İstanbulda AQŞ konsullığına ateş açtı.
Olğan malümatqa köre, neticede zarar körgen ve qurbanlar yoqtır. Politsiya bildirgenine binayen, havfsızlıq küçleri ateş açqanda, ücüm etkenler qaçıp olıdlar.
Ziddiyet boyevikler İstanbulda politsiya bölügine ateş açqanından soñ yüz berdi.
Ücüm Türkiye akimiyetiniñ regionda «İslâm devleti»niñ boyevkileri ile mucadelesi vaqtında yüz berdi. Keçken ay Türkiye Suriyede boyeviklerniñ mevzilerine ava ücümlerini keçirdi. Bundan da ğayrı, Ankara islâmistler ile küreşte AQŞ yolbaşçılığında olğan koalitsiyağa öz bazalarından faydalanmağa ruhset etti.


text:
Rejissörlar Ahtem Seitablayev ve John Wynn çıqarğan "Zahar Berkut" tarihiy draması Ukraina numayışında 558 616 ğrıvnâ cıydı.
Bu, filmniñ resmiy Facebook saifesinde yazılğan.
Fimni 405 312 seyirci baqtı. "Zahar Berkut" oktâbr 10-unda birinci kere numayış etildi.
İvan Frankonıñ ikâyesi boyunca çıqarılğan "Zahar Berkut" filminiñ çekişlerinde, Ukraina. AQŞ, Qazahistan, Büyük Britaniya ve Moğolistan aktörları iştirak etti.
Seitablayev, "Haytarma", "Başqasınıñ duası", "Kiborgler" ve başqa filmlerinen belli. Şimdi o "Zahar Berkut" ve Oleğ Sentsovnıñ pyesası esasında "Nomerler" filmleri üzerinde çalışa. Aktör olaraq Seitablayev, 25-ten ziyade film ve seriallarda iştirak etti. Eñ yañısı - Nariman Aliyevniñ "Evge" filminde baş rol, bu film 72-nci Kann halqara kino festivalinde iştirak etti ve 10-uncı Odessa halqara kino festivalinde Gran-pri qazandı.


text:
Yanvar 12 cuma künü Kremlniñ kontroli altında bulunğan Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi «Veciye Kaşka işi» figurantlarına apis muddetini eki ayğa uzattı. Bunı Qırım.Aqiqatqa qabaatlanğanlardan birisi olğan Bekir Degermenciniñ qızı Mavile bildirdi.
Bekir Degermenciniñ aqrabaları Qırım.Aqiqatqa, oturışuvnıñ qapalı rejimde keçkenini söylediler.
2017 senesi noyabrniñ 23-nde Aqmescitte Rusiye telükesizlik hadimleri bir grup qırımtatarlar – Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini yaqaladılar. Olar Türkiye vatandaşından «aqsız yerde hususan büyük miqdarda para talap etüv»de qabaatlanalar. Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından yaqalanuvları esnasında qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramadı. Daa soñra qadınnıñ vefat etkeni belli oldı.
Bekir Degermencide sürekli astma bar. tahqiqat izolâtorında sağlığınıñ vaziyeti birden fenalaştı. Dekabrniñ 6-sında Kremlniñ kontroli altında bulunğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ zalında faaliyetçige «acele yardım» çağırıldı. Dekabrniñ 14-ne keçer gecesinde o, reanimatsiyağa oğradı. Ondan soñ onı pulmonologiya bölüginiñ koridorında tuttılar. 2018 senesi yanvarniñ 2-nde faaliyetçini tekrar tahqiqat izolâtorına yolladılar.
65 yaşlı qırımtatar faaliyetçisi Asan Çapuh tahqiqat izolâtorında mikroinsult keçirdi ve acele surette hastahanege yatqızılmasına muhtac edi. Yılbaş tatilleriniñ arfesinde o, tıbbiy teşkerüvden keçirildi, lâkin advokatına onıñ diagnozı ve sağlığınıñ vaziyeti ale daa belli degil.
Noyabrniñ 24-nde Rusiyeniñ kontroli altında bulunğan Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi yaqalanğan qırımtatar faaliyetçilerini 2018 senesi yanvarniñ 15-ne qadar apis etti.


text:
Kreml nezareti altındaki Aqmescit Kiyev rayonı mahkemesi, dekabrniñ 7-sinde Qırım advokatı Emil Kürbedinovğa qarşı dava baqıluvını devam ete. Oña, Rusiyeniñ memuriy uquq bozuvları aqqında kodeksiniñ 20.3 maddesine köre (ekstremist teşkilâtlarnıñ işaretleri ya da timsalleriniñ teşviqatı ve açıq numayış etilmesi) tevfiq ettiler.
Kürbedinovnıñ zenaatdaşları dey ki, onı Dimaşqqa köçken Qırımnıñ sabıq sakini şikâyet etti. Kürbedinov oturışuvdan soñ onı «olmaycaq bir sebepten» tutqanlarını aytıp, ekstremizm qabaatlarını tanımağanını bildirdi. Bundan ğayrı, o, emin ki, tutulmasınıñ kerçek sebebi onıñ aq qorçalayıcı faaliyeti, siyasiy mabüslerge köstergen yardımı ve Ukraina askeri Bogdan Nebılitsanı qorçalağanı ola.
Dekabr 6-sında Rusiyeniñ ekstremizm ile küreş merkeziniñ hadimleri advokat Emil Kürbedinovnı tutıp aldı. Onı Rusiyeniñ memuriy uquq bozuvları aqqında kodeksiniñ 20.3 maddesine köre qabaatlaylar.Advokatqa 2013 senesi Facebookta derc etilgen yazı içün memuriy tevfiq mahküm etile bile. Kürbedinovğa çaquvnı şimdi Dimaşqta yaşağan sabıq Qırım sakini yazdı.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin dekabrniñ 29-nda Suriyeniñ Tartus limanındaki Rusiye Arbiy deñiz flotu (ADF) bazasınınıñ kenişletilmesi aqqında añlaşmanı tasdiqladı. Qanun, Rusiyeniñ resmiy uquq informatsiyası internet-portalında ilân etildi.
Añlaşmağa binaen, Suriye Rusiyege liman etrafındaki topraqlar ve taşınmaz malnı bedava qullanuv içün bere. Rusiye Mudafaa nazirliginde, añlaşma ADF maddiy-tehnikiy temin etüv noqtası territoriyasını 24 hektarğace kenişletmege imkân bere, dep qayd ettiler. Aynı zamanda Rusiye limannıñ infrastrukturası – sabit rıhtımlar (priçallar) ve anbar obyektlerini qullana bilecek.
Bazanıñ kenişletilmesi içün masraflar yılda 3,2 milliard ruble teşkil etecekler.
Vesiqa, Tartusta bir arada 11 geminiñ bulunması mümkün olğanını tayin ete. 2017 senesi yanvarniñ 18-nde imzalanğan añlaşmanıñ muddeti 49 yıldır. Onıñ avtomatik şekilde 25 yıllıq muddetlerge uzatılmasınıñ imkânı bar.
Dekabrniñ 26-nda Rusiye parlamentiniñ yuqarı palatası olğan Federatsiya şurası, Aq deñizdeki Tartus limanında bulunğan arbiy deñiz bazasında Rusiye askerleriniñ yerleştirilmesine dair Moskva ve Suriyedeki Başar Asadnıñ akimiyeti arasında yapılğan añlaşmanıñ tasdiqlanması aqqında qanunnı maqul etti.
Uzun muddet zarfında Dimaşqnıñ ittifaqdaşı olğan Moskva, prezident Başar al-Asadnıñ rejimine qol tutmaq maqsadınen 2015 senesiniñ sentâbrinde Suriyede ava kampaniyasını başladı.
Ondan ğayrı Rusiyeniñ arbiy hadimleri Latakiya vilâyetindeki Hmeymim ava bazasında bulunmağa devam etecekler.


text:
Ukrayına prezidenti ofisiniñ yolbaşçı muavini Kırılo Tımoşenko Kyivge «kelgenler» bar, dep bildirdi.
«Kyiv. İlk malümatqa köre, şeerniñ sol tarafında energetik teminlev obyektine 3 darbe endirildi», – dep yazdı o, Telegramda.
Şeer yolbaşçısı Vitaliy Kliçko patlavlar Desnânskıy rayonında oldı, dep bildirdi.
İçtimaiy ağlarda Kyivdeki patlav sesleri aqqında haber etildi.
Bundan ğayrı, oktâbrniñ 18-nde saba Rusiye ordusı Dnipro ve Jıtomır energetika obyektlerine ateş açtı. Harkivdeki patlavlar aqqında da haber etildi.
Oktâbrniñ 17-nde saba Kyivniñ Şevçenko rayonında patlavlar oldı. Rusiye Federatsiyasınıñ ordusı cenübiy yönelişten kamikadze-dronlarınen şeerge ücüm etti. Kyivde mesken ev viran etilgeni içün dört insan elâk oldı.
Soñki vaqıtları Rusiye ordusı Ukrayına energetik infrastruktura obyektlerine ücüm ete. Keçken afta büyük ücüm vaqtında 15 obyekt zarar kördi. Oktâbrniñ 17-nde Rusiye ordusı Kyiv, Dnipropetrovsk ve Sumı vilâyetiniñ kritik infrastrukturasına darbe endirdi.
Büyük ücüm başlağanından Moskva, delil ve şaatlıqlarğa baqmadan, vatandaşlarğa ücüm etkenini inkâr ete.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Ukraina Silâlı quvetleri Baş ştabı Rusiye ordusınıñ esas maqsadları martnıñ 11-nde Kyiv ve Mariupol qala.
Bundan ğayrı, Ukraina arbiy reberliginiñ bildirgenine köre, Rusiye ordusı Krıvıy Riğ, Kremençug, Nikopol ve Zaporijjâ yönelişinde de ilerilemege tırışa.
Berilgen malümatqa köre, «bir çoq cenk ğayıpları» ve cenk maqsadlarına irişmek imkânsız olğanından Rusiye ordusı elverişsiz sıñırlarda qalmağa tırışa, Dnipro, Lutsk ve İvano-Frankivskke raketa-bomba darbelerini endirmege tırışa.
Ukraina arbiyleriniñ malümatına köre, Volınde arbiy ve vatandaş infrastruktura obyektlerinde diversiyalar telükesi qala.
Ukraina ordusı qayd etkenine köre, o, Rusiye ordusını zapt etilgen Kyiv vilâyetindeki meskün yerlerinden çekilmesine zorladı ve Donetsk yönelişinde duşmannıñ ücümini yavaşlattı.
Martnıñ 11-nde saba Rusiye ordusı Lutsk uçaq alanına, İvano-Frankivsk ava limanına ve Dniprodaki Novokodakskiy rayonına darbe endirdi.
Fevralniñ 24-nde saba saat 5-te Rusiye prezidenti Vladimir Putin «DNR» ve «LNR» gruppirovkalarınıñ «muracaatından» soñ Donbasta «mahsus operatsiya» başlatqanını ilân etti. Bundan soñ Kyiv, Harkiv, Odesa, Kramatorsk, Berdânskta patlav ve raketa darbeleri aqqında haber etildi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy umumiy seferberlik buyruğını imzaladı. Ğarp memleketleri Ukrainağa yapılğan ücüm sebebinden Rusiyege qarşı yañı sanktsiyalarnı qullanıp başladı.
Doğrudan ücümge baqmadan, Kreml Ukraina işğali niyetini inkâr ete. Rusiye Mudafaa nazirligi Ukraina tarafınıñ tüşürilgen Rusiye uçaqları, patlatılğan zırhlı tehnika, Rusiye arbiyleriniñ ölümleri aqqında malümatını red ete ve Ukraina şeerlerine ateş açılmay, dep bildire.
Rusiye Mudafaa nazirligi Ukraina tarafınıñ tüşürilgen Rusiye uçaqları, patlatılğan zırhlı tehnika, Rusiye arbiyleriniñ ölümleri aqqında malümatını red ete ve Ukraina şeerlerine ateş açılmay, dep bildire. Başta Rusiye arbiyleri ölgenini inkâr ettiler. Amma fevralniñ 27-nde Rusiye Federatsiyası Mudafaa nazirliginiñ resmiy vekili İgor Konaşenkov Ukrainada ölgen ve yaralanğan Rusiye askerleri bar, dep ayttı. Sayısını aytmadı.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: rukrymr.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Rusiä prezidentı Putin xalıqara mäğlümat agentlıqları wäkilläre belän oçraştı
Bügen Rusiä prezidentı Vladimir Putin Mäskäwdä xalıqara mäğlümat çaraları jurnalistları belän oçraştı. Üz çığışında prezident – xalıqara terror Rusiägä suğış iğlan itte häm ul xäzer ilneñ bötenlegen saqlap qalu öçen xökümätneñ böten köçen tuplarğa tieş, dide. Şuşı adımına qarata Putin bik küp täñqit işette. Ämma anıñ süzlärenä qarağanda, terror ber qayçan da Rusiäne demokratiä häm irekle iqtisad yulınnan kire bormayaçaq. (audio) "...mäğlümat çaraları terrorğa qarşı köräşkä üz öleşen kertergä tieş", dip sanıy Rusiä prezidentı. Putin şulay uq, xalıqara cämäğätçelek dönyada küpläp üterü qorallarınıñ taraluına qarşı berlektä köräşergä tieş, dide. Quşma Ştatları tarafınnan atom qoralı citeşterüdä ğayeplängän İrannı Putin, Xalıqara Atom Agentlığı taläplären ütärgä häm tikşerülär uzdırırğa mömkinlek birergä çaqırdı. Yukos neft şirkäten däwlät milkenä äyländerü maqsatı yuq, dide Putin.


text:
Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» ükmüne qarşı istinaf şikâyetiniñ baqılması başqa künge qaldırıldı, dep bildire «Qırım birdemligi» birleşmesi advokat Lilâ Gemeciniñ malümatına esaslanıp.
Onıñ bildirgenine köre, istinaf esnası başqa künge qaldırıldı, çünki ükümge qarşı qoşma şikâyeti mabüs Arsen Abhairovğa rusça ve qırımtatarca berilmedi. Advokatnıñ aytqanına köre, nevbetteki oturışuv oktâbrniñ 25-ne belgilendi.
Daa evel berilgen malümatqa köre, Aqmescitte qırımtatarlar Rusiye kontrolindeki Qırım garnizon arbiy mahkemesine keldi. Anda oktâbrniñ 11-nde Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüslerine çıqarılğan ükümge qarşı istinaf şikâyeti video bağı vastasınen baqılacaq edi.
Faallerniñ malümatına köre, Rusiye polisi mahkeme ögünde 15 insannı tuttı. Rusiye quvetçileri COVID-19 sebebinden kütleviy tedbirlerniñ keçirilmesi yasaq olğanına esaslandı.
2019 senesi fevral ayında Qurman rayonınıñ Büyük Onlar (Oktâbrskoye) qasabasında Rusiye uquq qoruyıcıları tintüv keçirdi. Daa soñra Aqmescitteki FSB idaresine Eskender Abdulganiyev, Arsen Abhairov ve Rustem Emiruseinov alındı.
Rusiye Federal telükesizlik hızmeti Qurman rayonınıñ üç sakinini «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninden şübheli sayıp yaqalağanını tasdıqladı.
2020 senesi noyabrniñ 3-nde saba Rostov-na-Donu Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» üç mabüsi Rustem Emiruseinov, Arsen Abhairov ve Eskender Abdulganiyevni 17, 13 ve 12 yılğa üküm etti. Olar qabaatlarını tanımadı. Mahküm etilgen qırımlılarnıñ advokatları ükümni şikâyet etip, Avropa insan aqları mahkemesine barmağa niyetlene.
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Aqqımızda
Ukrainanıñ yerli halqı olaraq qırım tatarları Ukrainanıñ eñ büyük musulman toplulığıdır. Ukrainada biñ yıllıq islam tarihi qırımtatar halqnıñ tarihinden başlay.
Ukrainadaki musulmanlar çeşit menbalarğa köre eki millionğa qadar esaplana. 200-den ziyade cami ve ibadethaneler faaliyet köstereler. Beş diniy idareler quruldı: QMDİ, UMDİ, UMDİ “Umma”, UMDM, Kiyev Müftiyatı.
Qırım işğalinden soñ ve TQO (terrorğa qarşı operatsiyanı) devamında çoq musulmanlar Ukraina qıtasına avuştılar ve yaşağan yerlerinde musulman cemiyetlerini teşkil ettiler.
BAQIŞIMIZ
Musulmanlarını birleştirgen, qırımtatar halqnı, musulmanlarnı ve Ukraina cemiyetni inkişafına ve icat etilmesi içün esas, nümüneviy, birleştirgen institut olmaq.
MİSSİYAMIZ (VAZİFEMİZ)
Musulman cemiyetlerniñ inkişafını desteklemek; dinler arası dialogını ilerileştirmek; vatanlaşlarımıznıñ faaliyetini arttırmaq; İslam aqqında bilgilerini, añlayışını daa yahşı, doğru olmasına yardım etmek, çalışmaq.
STRATEGİK MAQSATLAR:
- İnsan aqlarınıñ ve diniy serbestligini (azatlıqlarını) qorçalanması;
- Ukraina musulman cemiyetlerini birleştirmesi, pekitmesi ve inkişaf etilmesi;
- İslam medeniyetini ve ilimni aydınlatmaq ve inkişafına çalışmaq;
- İslam ananelerine ve qırımtatar medeniyetine uyğun olaraq gençlik içün ve başqa tasil programlarını amelge keçirmek.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
İçtimaiy ağlarda ve Aqyar forumlarında qorqu peyda oldı: Google Ukraina Yuqarı Radasınıñ alğan qararına esaslanıp, Qırımnıñ meskün yerleriniñ adlarını deñiştirdi. Aqyarlılar kommunizm mefküresinden qurtulmaq ğayesine nasıl baqalar?
Mayıs 12-de Yuqarı Rada dekommunizatsiya (kommunizm mefküresinden qurtulma) qanunı çerçivesinde Qırımnıñ 75 meskün yeri ve beş rayonınıñ adını deñiştirdi. Yañı adlarnıñ ekseriyeti qırımtatarcadan kele. 4087 nomeralı qararnıñ qabul etilmesine 255 deputat rey berdi.
Yarımada Ukraina nezareti altına keri qaytqan soñ Qırımdaki meskün yerlerniñ yañı adları qullanılacaq, faqat halq deputatı Refat Çubarov parlamentte çıqışta bulunıp, qarar imzalanğan soñ yañı adlar qullanmağa başlasın, dep teklif etken edi.
Nasıl olsa da, Google Ukrainağa qoltutqanı içün yaşasın
Böylece, Krasnoperekopsk şeeri Yañı Qapu oldı, Kirovskoye – İslâm-Terek, Krasnogvardeyskoye – Qurman, Lenino – Yedi-Quyu, Sovetskiy – İçki. Kefe yanındaki Orconikidze qasabası Kaygador olacaq.
Kirovskiy rayonı İslâm-Terek, Krasnogvardeyskiy Qurman, Krasnoperekopskiy Perekop, Leninskiy Yedi-Quyu, Sovetskiy İçki adını aldı.
Google ne içün aşıqtı belli degil. Dünya devinden bir şey soramaq – menim işim degil, bu devlet derecesidir, amma yardım hızmetine kene de muracaat ettim. Şimdilik cevap yoq. Amma nasıl olsa da, Google Ukrainağa qoltutqanı içün yaşasın.
Aynı vaqıtta, Aqyar sakinleri içtimaiy ağlarda ve şeerniñ siyasiy forumında pek açuvlandı.
«Google Maps» aqılsızlarnıñ istegine köre Qırım şeerleri ve qasabalarınıñ adlarını deñiştirdi. Artıq Krasnoperekopsk yerine Yañı qapu çıqa... Resursnıñ «ua» saifesinde olsa edi, ne ise, amma «ru» saifesinde de çıqa», – dep yaza dimdim adlı qullanıcı.
«Rosreyestr Googleniñ Rusiye saytını topraq bütünligini bozmaq ıntıluvları içün blok etermi eken?», – dep soray Frantsuz qullanıcısı.
«Avstraliya google haritasından kirdim – Krasnoperekopsk yazsam, Yañı Qapu çıqa», – dep yaza IMPERIA GRAND qullanıcısı.
«Aqyarnıñ adını da deñiştire bileler», – dep küle Dimitriy Briz.
İhtar areketleriniñ tarafdarları da bar:
«Rospotrebke muracaat etmeli, FSB de artqaç olmaz». (NataliSol)
Forumcı Shweps çoq tüşünmeyip, «Roskomnadzorğa «ekstremizm» maddesi boyunca şikâyet etti».
Aqyar forumında siyasiy munaqaşalar iç bir vaqıt bitmey, adiy Aqyarlılar ise ne tüşüne eken? Tanışlarımdan soradım. Er keske ekişer sual berdim. Birincisi – «Qırımda bazı meskün yerlerniñ adları deñiştirildi – tarihiy adları qaytarıldı, çoqusı qırımtatarcadan kele, buña ne dersiñiz?». Ve ekincisi – «Bunı Ukraina Yuqarı Radası kommunizmden qurulma qanunı çerçivesinde yaptı, bilesiñizmi?».
Ukraina deñiştirdimi? Olarnıñ aqqı yoq! Bu yer Rusiye! İnsanlar SSCB zamanında kommunistlerniñ qurğanlarını unutsın dep, Amerika bu dekommunizatsiyanı uydurdıAnna İliniçna
Elbet de, sualler aselet bu tertipte berildi, amma insanlarnıñ şeer ve köy adlarınıñ deñiştirilmesine olğan munasebetini ve siyasiy baqışlarını bir-birinden ayırmaq kerek. Eñ çoq berilgen cevaplar böyle:
Anna İliniçna, nefaqa ala: «Olsun. Deñiştirgen olsalar, öyle kerek, demek. Cenkten evel mında tatar adlarından başqa bir şey yoq edi. … Ukraina deñiştirdimi? Olarnıñ aqqı yoq! Bu yer Rusiye! İnsanlar SSCB zamanında kommunistlerniñ qurğanlarını unutsın dep, Amerika bu dekommunizatsiyanı uydurdı».
Sergey, elektrik tehnika tükânında idareci: «Problem yoq. Alışmaq zor olur. Ana-babam iç bir vaqıt Flotskoye dep aytmadılar. Er vaqıt eski adını aytalar – Karan. …Ukraina akimiyeti bunı nasıl köre eken? Bunı nasıl etip işke tüşürecekler?».
Maksim, Aqyar devlet universitetiniñ studenti: «Meraqlı, ebet, amma menim içün farqı yoq».
İrina Aleksandrovna, qurucılıq şirketiniñ muasebecisi: «Ne yapacaq olsalar, yapsınlar. Teşebbüslerinden bezdik. ...Yuqarı Rada deñiştirdimi? Bular da tenbeller. Memleket dağıla, olar adlarnı deñiştirip oturalar...».
Elbet de, buña esaslanmaq doğru olmaz, amma kommunizmden qurtulmaq içün yer adlarınıñ deñiştirilmesine olğan munasebetni qayd etmek mümkün. Yaşları farqlı olğan siyasetleşken vatandaşlar «açuvından patlaycaq», amma bir sıra problemge oğrağan iş adamları ve gençlerniñ bir qısmı buña pek diqqat etmeyler.
Google ise, er daim olğanı kibi, seyyareden ögde kete.
Gennadiy Kravçenko, Qırım közeticisi
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Aman-aman bütün mustaqil qırımtatar kütleviy haber vastaları, şu cümleden bala matbuat vastaları, aprel 1-de Rusiye qanunlarına köre qayd olamağanından sebep qapatılacaq, dep bildireler Amnesty International uquq qorçalayıcı teşkilâtı. Böyle etip, akimiyet farqlı tüşüngenlerni sustıracaq ola, dep qayd eteler teşkilâtta.
«Memuriy tedbir olaraq kösterilgen söz serbestligine qarşı areketler mustaqil kütleviy haber vastalarını bastırmaq, fikri başqa olğanlarnı sustırmaq ve qırımtatar halqını qorqutmaq ıntıluvı ola», – dep qayd ete teşkilât.
Mında hatırlatalar, Qırımnıñ bütün kütleviy haber vastaları 2014 senesi aprel ayında Rusiye qanunlarına köre qayd olmaq kerek ediler. Faqat qırımtatar matbuat vastalarına bunı yapmağa imkân berilmedi.
«Bu qapatuvlar Qırımda insan aqlarına qarşı areketlerniñ soñki basamağıdır», – dep ayttı Denis Krivoşeyev, Avropa ve Orta Asiya boyunca Amnesty International müdiriniñ muavini.
Mart 30-da belli oldı ki, «Golos Krıma» qırımtatar gazetası qayd oldı. Neşirniñ yañı adı – «Golos Krıma New». Cemi 6 biñ nusha çıqacaqtır.
ATR mediaholdingine kirgen «Lâle» telekanalı, «Meydan» radiosı, «Lider» radiosı, «15 minut» saytı aprel 1-den başlap işini toqtatmağa mecbur ola bileler.


text:
Qırımtatar halqınıñ milliy lideri, Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilev Türkiyede tibbiy teşkerüvden keçti.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Nariman Celâlnıñ malümatına köre, Cemilevniñ sağlığı yerindedir.
«Ahtem Çiygoznıñ bildirgenine köre, Mustafa Cemilev Türkiyeni ziyaret eter eken, tibbiy teşkerüvden keçti, çünki bundan evel ekimler oña yürek ameliyatını keçirmege tevsiye etken ediler. Türkiye mütehassısları teşkerüv keçirip, Mustafa Cemilevniñ sağlığı yerinde olğanını ayttılar, em de ameliyat keçirmek acet olmağanını qayd ettiler», – dep yazdı Nariman Celâl Facebook saifesinde.
Malüm olğanı kibi, bu afta Cemilev Türkiye Cumhuriyetiniñ prezidenti Recep Tayip Erdoğan ile körüşmege planlaştırğan edi.


text:
Sarmatlar
Sarmatlar - m.e. VI-IV asırlarda Orta Asiyadan Ural dağlarına doğru, soñra cenübiy Rusiye ve şimaliy Kavkazğa, daa soñra Balqanlarğa cayılğan bir halqtır. Tamırı tam belli degil: bazı tedqiqatçılarğa köre Sarmat tili İran til gruppasına[1][2] mensüp edi, bazıları olarnıñ Türk tilli[3][4][5][6] olğanını, bazıları ise qarışıq bir halq olğanını iddia eteler.
M.e. IV asırda Don özenini aşıp skit topraqlarını işğal ettiler. Neron zamanında Roma topraqlarına keldiler. M.s. I asırnıñ başınace Romanı tehdit etmege devam ettiler. III asırda sarmat topraqlarınıñ çoqusı got işğaline oğradı. 370 senesinden soñraki hun köçleri sarmatlarnı ortadan köterdi. VI asırda tarihtan silindiler.
MedeniyetDeñiştir
Sarmatlar, onıñ içün atlarını qurban etkenleri bir ataş tañrısına tapına ediler. Sarmat qızları yaşlarnen beraber sançışır edi. Başlardaki matriarhal yaşayış deñişti ve bir erkek monarhiyası teşkil olundı. Zengin ölüler içün qazılğan mezarlarğa degerli eşyalarını qoyar ediler.
MenbalarDeñiştir
- ↑ Encyclopædia Britannica Online: "Sarmatian"
- ↑ J.Harmatta: "Scythians" in UNESCO Collection of History of Humanity - Volume III: From the Seventh Century BC to the Seventh Century AD. Routledge/UNESCO, 1996, s. 182.
- ↑ (William Hearth, ORMUS: Timeline of Ancients, 2007, s.174)
- ↑ Zakiev M. Z., Problems of the history and language, Who are the Alans?, Kazan, 1995
- ↑ Mirfatih Zekiyev Türklerin ve Tatarların kökeni syf; 143-178 Selenge yayınları Ağustos 2007
- ↑ H. Celâl Güzel, Ali Birinci, Genel Türk tarihi, 1. cilt, Yeni Türkiye, 2002


text:
Al-azırda «Krımskiy privoz» kötere çarşısında limonlarnıñ fiyatı 27,5-28,5 grn/kg, keçken aftağa köre, 12-15 % paalaştı. Leyhanıñ malümatına köre, 2013 senesi mayıs ortalarında Qırımda limonlarnı 1,7 kere ücüzca sata ediler.
«Krımskiy privoz»da portaqallar bir afta içinde 25-30% paalı oldı, bugün olarnı 16-17 grn/kg fiyatı ile satalar. Agrar mütehassısları aytqanı kibi, yıl evelsi portaqal kötere çarşılarda 1,5 kere ücüz edi.
Eñ ziyade mandarinlerniñ fiyatı köterindi. Bugün olarnı Qırımda 27-28 grn/kg fiyatı boyunca satalar. Afta evelsi olğan fiyatqa köre, bugün 40% paalı oldı. Yıl evelsi 1,8 kere ücüz edi.
Tsitruslarnıñ paalılaşqanını leyhanıñ ekspertleri grivnanıñ dollar ve avroğa köre ücüzlaşqanı ile bağlaylar.
Qırım işğalinden soñ yarımadada aşayt mallarınnıñ ketirüvi ile problemler peyda olmağa başladı, bu sebepten fiyatlar da köterile.


text:
Selmer Rohan | 694 Followers7.sınıf Fen Ders Kitabı Indir معرض الصور
| إطلع على كل التحديثات 15 صور عن 7.sınıf fen ders kitabı indir
من عند 15 .المستخدمين 7.Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı (Yıldırım Yayınları) pdf indir, 2020-2021 Yılı 7.Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı (Tutku Yayınları, 2020-2021 Yılı 7.Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı (MEB) pdf indir, 7.sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı (Aydın Yayınları) 2019-2020 MEB, 7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Tutku Yayıncılık, 7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları MEB Yayınları 2019, Tutku Yayıncılık Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu 7. Sınıf Fen, 7. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı Cevapları Özgün Matbaacılık, 5. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı PDF indir MEB (2021-2022), 8. Sınıf Fen Bilimleri Ders Kitabı PDF İndir MEB (2021-2022). نقوم بجمع أفضل الصور من مصادر مختلفة نشرها العديد من المستخدمين حول 7.sınıf fen ders kitabı indir.


text:
Aldın xabar bergenimizdey Berdaq atındaǵı Qaraqalpaq mámleketlik universitetiniń ishki aymaǵınan 1800 orınǵa mólsherlengen oqıw-laboratoriyası imaratınıń irge tası qoyılıp, qurlıs jumıslarına start berilgen edi. Usı alıp barılıp atırılǵan qurılıs jumıslarınıń barısı menen tanısıw maqsetinde búgin universitet Qarjı hám ekonomika isleri boyınsha prorektor A.Qudaybergenov, Bas injener J.Seytnazarov, injenerler T.Doshimov hám B.Abdullaevlar qurlıs ornında boldı. Dáslep, qurlıs jumıslarının búgingi halatın kózden ótkerdi hám qurılısshılar menen sáwbetlesiw alıp bardı. Bul oqıw-laboratoriya imaratı Ózbekstan Respublikası Prezidentiniń 2020-jıl 11-noyabr kúngi «2020-2023-jıllarda Qaraqalpaqstan Respublikasın kompleks sociallıq-ekonomikalıq rawajlandırıw is-ilájları haqqında»ǵı PQ-4889-sanlı qararına tiykar byudjetten tısqarı qarjıları esabınan qurılıwı belgilengen. Maǵlıwmat ornında, imarattıń birinshi qabatınan GIS texnologiyaları, ximiya -texnologiya, ximiya, qurılıs baǵdarlarına maslastırılǵan zamanagóy ilimiy izertlew laboratoriyası, ekinshi, úshinshi hám tórtinshi qabatlarda oqıw auditoriyaları, kompyuter xanası, kitapxanalar bolıp, 5-6 -qabatlardan dekanat, kafedra baslıqları hám oqıtıwshılar bólmeleri bolıwı kózde tutılǵan.
.


text:
KERÇEK QUDRET SAİBİ
Ne yazıq bu belânıñ dalğalarıñ altında qalıp, kerçek er-Rezzaqnı, kerçek el-Vahhabnı, kerçek qudret Saibnı unutalar.
Ne yazıq er kün aşağan, içken nimetlerniñ kerçek saibi kim olğanını unutamız. Atta bile kiygen elbiselerniñ bizge kerçekten kim bağışlağanı unutamız. Bizge işlerimizde, bizneste, karyerada mufaqiyet qazanmağa kim nasip etkenini unutamız
İşte bunı hatırlatmaq içün özüme ve sizge şu qudsi hadisni añlatacam. Bu veba künlerde çoq aktual olğanını tüşünem. Müslim de keçe bu hadis, Abu Zarr al-Ğifari tarafında rivayet.