text:
Rusiyeli adliyecilerden tizilgen mahsus iş eyyeti halqara mahkemelerge Qırımğa nisbeten kirsetilgen sanktsiyalarğa qarşı itiraz etmeknen oğraşmnaq niyetinde. Bu aqta noyabrniñ 6-nda «Qırım dostlarıñ forumında» ekspert-adliyeciler eyyetiniñ başlığı Aleksandr Molohov ikâye etip berdi.
«Bizler Lüxemburgtaki adalet mehkemesi ve Avropra insan aqları mahkemesinde Qırımnen bağlı sanktsiyalarğa itiraz etüv boyunca uquqiy iş başlataraq, itiraz etmek niyetindemiz», – dep bilidire Molohovnıñ sözlerini TASS informagentligi.
Eyyet başlığınıñ sözlerine köre, daa bir yıl evelsi sanktsiyalar rejimi lâğu etilecegi ya da yımşatılacağınen bağlı fikirler beyan etilgen edi.
«Yazıq ki, iç bir şey olmadı. Rusiye ve Qırımğa nisbeten sanktsiyalar devam ete, atta sanktsiyalar rejimi daa ziyade quvetleşti», – dep ilâve etti Molohov.
ABD, «Yediler gruppası» devletleri, diger bir qaç devletnen bir arada AB de, Rusiyeniñ ilk evelâ Qırım, soñradan Donbassnıñ bir qısmı olaraq Ukrainağa tecavuz etken vaqtından başlap, birleşerek bir qaç adımdan ibaret olğan, hususan, Rusiye, işğal altındaki Qırım, donbasslı ve qırımlı separatistler ve Ukraina akimiyetiniñ sabıq temsilcilerine nisbeten paket şeklinde sanktsiyalar kirsetken edi. Bazı sanktsiyalar Rusiye iqtisadiyatınıñ belli bir dallarını bütünley qaplap almaqta.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


c: text/html

text:
Cumaertesi künü, mayıs 18-inde, sovet qurumı qırımtatarlarnı tuvğan toprağından - Qırımdan - sürgün etip başladı. Bugün Ukrainada ve bütün dünyada Qırımtatar halqınıñ sürgünlik qurbanlarını añma Künü qayd etile.
Cumaertesi künü Kyivde ve Ukrainanıñ başqa şeerlerinde bu künge bağışlanğan tedbirler ötkerilecek. Matem merasimleri dünyanıñ bir çoq şeerinde de keçirilecek.
Saat 12:00 qırımtatarlarnıñ genotsidiniñ qurbanlarına bağışlanğan bütünukraina sükünet daqqası olacaq.
İlhaq etilgen Qırımda resmiy tedbirlerden başqa merasim keçirmesini yasaqlanğan, olarnı azırlamaq ıntıluvları ise kesile.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Ukrain internet-qullanıcılarınıñ fikrini ögrenüv neticelerine köre, Qırımnıñ «energetik» qamaçavına soralğan insanlarnıñ 32% qol tuta. Buña qatiyen qarşı 22% çıqa.
Bunı oktâbr 17-22 künleri TNS On-line Track tarafından keçirilgen tedqiq köstere.
16% – Qırımnıñ «energetik qamaçavına» «qol tutqanını belley», 5% – bu mevzu ile meraqlanmay, 16% – «qol tutmağanını belley» ve 9% – cevap berip olamadı.
Şimaliy region sakinleri arasında Qırım ile sıñır qamaçavına qol tutqanlarnıñ ve yarımadanıñ energetik qamaçavını kerekli dep tanığanlarnıñ sayısı az, Ğarbiy ve Merkeziy regionlarda bunı desteklegen insanlarnıñ sayısı çoqçadır. Erkekler, qadınlarğa köre, Qırım ile sıñırnıñ qamaçavına sıqça qol tuta», – denile beyanatta.
Qırım.Aqiqatqa Ukrainada TNS şirketiniñ temsilcisi Aleksandra Persikovaya bildirgeni kibi, sorav Ukrainanıñ farqlı regionlarınıñ sakinleri arasında keçirildi, Qırım ve Ukraina akimiyetine tabi olmağan territoriyalardan ğayrı.
Qırım.Aqiqat oktâbr aynıda Hreşçatikte keçirgen soravına köre, ukrainler yarımadağa elektrik energiyası ve malnıñ ketirüv qamaçavına farqlı davranalar. Çoqusı bu ğayege qol tutmayıp, yarımadada ukrain vatandaşlarınıñ yaşağanını qayd etti.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.


text:
Eki Sankt-Peterburg - Aqyar poyezdiniñ yürüşi aprelniñ soñuna qadar lâğu etildi. Bu "Qırım demir yolu" saytında bildirile.
Böylece, aprelniñ 26 ve 28-inde Aqyardan poyezd çıqmaycaq.
Bildirile ki, poyezdler, koronavirus sebebinden yolcularnıñ sayısı azlaşqanı içün lâğu etildi.
"Grand Servis Ekspress" şirketiniñ poyezdlerine alınğan biletlerniñ parası aluv yerinde qayrarılacaq", - denile beyanatta.
Rusiyeniñ "Yujnaya" taşıyıcısı şirketi, aprel ayında Qırımda "Aqyar - Aqmescit - Kezlev" ekspress poyezdiniñ yürip başlaycağını ilân etken edi.
Martnıñ 7-sinde ilhaq etilgen Qırımnıñ Keriç şeerinden qomşu Rusiyeniñ Krasnodar ülkesiniñ Anapa şeerine elektrik poyezdni yiberdiler.
Dekabrniñ 23-ünde Rusiye prezidenti Vladimir Putin Keriç boğazından keçken köpründe poyetlerniñ yürmesini başladı.
Keriç köpründen keçken ilk 100 rusiye poyezdi 85 biñ yolcunı taşıdı.
QMC prokuraturası Keriç köpründen ilhaq etilgen Qırımğa Ukraina devlet sıñrından adamlarnıñ qanunusız keçirilmesi sebebinden cinaiy dava açtı.


text:
Qırımtatar asıllı ukrainalı yırcı Jamala Qırımda open-air kontsertni keçirmek istegen yer aqqında Qırım.Aqiqatqa tarif etti.
«Küçük Özende (Maloreçenskoye) yükseklikte pek güzel yer bar, anda acayip manzara açıla. Anda kilse qurğanlar, amma yaqında pek güzel yer bar. Eskiden anda mayak bar edi, anda yapmaq mümkün edi», – dep ayttı yırcı.
Kyivde avgustnıñ 28-nde Jamalanıñ open-air kontserti keçirildi, yırcı ukrainalı yırcı Dmitriy Şurov («Pianoboy» lideri) ile beraber «Endorfinı» adlı yañı yırnı taqdim etti.
Jamalanıñ qayd etkenine köre, koronavirus pandemiyası ile bağlı sıñırlavlardan eñ çoq artistler zarar körecek.
Onıñ fikirince, online rejimde kontsert artistlerge canlı kontsertler vaqtında insanlarnen olğan bağını berip olamaz. Qıyınlıqlarğa baqmadan, Jamala karantin vaqtında taqımından kimseni işten boşatmadı, dep bildire.


text:
Kreml nezareti altındaki Qırım Devlet Şurasınıñ prezidiumı rusiyeli parlament başınıñ yardımcısı vazifesine Edip Gafarovnı tayinledi.
“Krıminform” neşiri haber etkenine köre, rey berüvde 56 deputattan 54 bu qararğa qoltutqan.
Daa evel, Milletlerara munasebetler komitetiniñ reisi, Edip Gafarovnıñ namzeti Qırım Devlet Şurasınıñ prezidiumı rusiyeli parlament başınıñ yardımcısı vazifesine teklif etilgen edi.
Bundan evel, Kreml nezareti altındaki Qırım parlamenti başınıñ yardımcısı Remzi İlyasov istifa arizası yazğan edi.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhaqını qanunsız dep tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini takbih etti. Ğarbiy memleketler bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsetti. Rusiye işğalni red ete ve öz amellerini “tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklevi” dep adlandıra. Ukrainanıñ Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevralniñ 20-sini Rusiye tarafından Qırım ve Aqyar vaqtıncalıq işğalniñ başlanuv künü dep resmiy olaraq ilân etti.


text:
Cumaertesi künü, sentâbrniñ 5-nde, Qırımda küçlü sağanaq, boranlı yağmur yağacaq ve furtunalı yel esecek. Bu aqta yerli Gidromettsentrniñ matbuat hızmeti bildire.
Aqmescitte bulutlı ava beklenile. Çoq yağmaycaq yağmur, bazı yerlerde küçlü sağanaq, boranlı yağmur, burçaq yağacaq, yel süratı saniyede 20-25 metr olacaq. Ğarbiy yel saniyede 8-13 metr olacaq. Gece ava arareti 17…19°, kündüz 22…24° olacaq.
Aqyarda bulutlı ava olacaq. Yağmur yağacaq, bazı vaqıtları küçlü, boranlı yağmur yağacaq. Şimaliy-ğarbiy yel süratı saniyede 10-15 metr olacaq. Gece ava arareti 17…19°, kündüz 23…25° olacaq.
Qırımnıñ cenübiy yalısında da bulutlı olacaq. Az yağacaq yağmurdan soñ bazı yerlerde boranlı yağmur, sağanaq, burçaq yağacaq, yel süratı saniyede 20-25 metr olacaq. Ğarbiy yel saniyede 8-13 metr süratınen esecek. Gece ava arareti 19…21°, kündüz 23…25° olacaq.
Keriçte ava bulutlı olıp açılacaq. Yağmur, boranlı yağmur az yağacaq. Cenübiy, cenübiy-ğarbiy yel süratı 6-11 metr olacaq, saniyede 14 metr de esecek, boranlı yağmur vaqtında yel süratı saniyede 12-17 metr olacaq. Gece ava arareti 18…20°, kündüz 25…27° olacaq.


text:
Bunı diplomatlar bildirdi, haber ete Reuters agentligi.
Bazarertesi künü tış işler nazirleriniñ toplaşuvında qol tutuvnı talap etken qarar Avropa Birligine Rusiye şirketlerini cezalamağa imkân berecek. O, AQŞ baqqanda böyle adımlar atmağan edi.
«Bizde siyasiy razılıq bar, oña endi resmiy qol tutuv kerek, – dep ayttı diplomatlardan biri. – Yañı cezalar, belki de, bazarertesi künü qabul etilecek».
AB Rusiye ve Ukrainanıñ 48 vatandaşınıñ esabını qapattı ve olarğa birlik memleket-azalarına kirişni yasaq etti.
«Gazprom» ya da «Rosneft» kibi büyük şirketlerge qarşı cezalar kirsetilecekmi-yoqmı belli degil.
Bundan evel, AB fikirince, Ukrainanıñ topraq bütünligini bozğan şahıslar cezalandı.


text:
«Novaya generatsiya» gençler teşkilâtı qırımlı Ukraina vatandaşlarına informatsion ve uquq ceetinden qoltutmaq içün online haritanı azırladı. İşbu hızmetler Herson vilâyetiniñ devlet müessiselerinde kösterile.
Bunı teşkilâtnıñ resmiy Facebook saifesinde bildireler.
Böylece, haritada Herson ve Herson vilâyetinde memuriy hızmet köstergen müessise ve teşkilâtlarnıñ iş künleri ve kontakt malümatları bar.
Bundan evel Herson vilâyetinde qırımlı Ukraina vatandaşları içün memuriy yardım boyunca telefon ağı qurulğan edi.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Keriçte Balıq limanı yanında adamlar, suvdan aqay cesedini çıqardı. Adise yerine qurtarıcılar, acele yardım hadimleri ve politsiya vekillerini yolladılar, dep bildire iyül 31-inde Rusiye FVN-niñ Qırım idartesiniñ matbuat hızmeti.
"Yazıq ki, acele yardım hadimleri, suvdan çıqarılğan 1968 yılı doğma aqaynıñ biologik ölümini qayd etti. Ölüm sebepleri muayyen etile", - denile beyanatta.
Hatırlatamız, Yedi Quyu (Leninskiy) rayonınıñ Aqmanay (Kamenskoye) köyünde iyül 29-ında Azaq deñizinde aqıntı, şişirme şiltede yaldağan aqaynı deñizge alıp ketti.
Müessise suvda havfsızlıq qaidelerine uymasınıñ kerekligini hatırlattı.
Böyle adiseler Qırımda sıq-sıq ola. Qırım FVN-niñ malümatına köre, 2018 senesi iyülde Saq rayonında Qara Töbe (Pribrejnoye) qasabasında aqıntı eki balanı şiltede deñizge alıp ketti. 2018 senesi iyülde aqaynı Yalta yalısından 300 metrge alıp ketti.


text:
QRM ‘Hizb ut -Tahrir davası’nıñ iştirakçilerine mahkeme hükmü munasebetinen beyanatı
2021 senesi 16 avgust künü Rostov-na-donu Cenübiy arbiy mahkemesinde ‘Hizb ut-Tahrir davası’ boyunca soñ mahkeme toplaşuvı keçirildi. Lenur Halilov, Ruslan Mesutov, Ruslan Nagayev, Eldar Kantemirovğa dair mahkeme hükmü çıqarıldı.
Lenur Halilov RF CK 1 q. 205.5 madde, 1 q. 30 madde ve 278 madde boyunca cinayet yapmasında qabaatlı tanıldı ve 18 sene hapiske mahküm etildi;
Ruslan Mesutov RF CK 1 q. 205.5 madde, 1 q. 30 madde ve 278 madde boyunca cinayet yapmasında qabaatlı tanıldı ve 18 sene hapiske mahküm etildi;
Ruslan Nagayev RF CK 1 q. 205.5 madde, 1 q. 30 madde ve 278 madde boyunca cinayet yapmasında qabaatlı tanıldı ve 13 sene hapiske mahküm etildi;
Eladar Kantemirov RF CK 1 q. 205.5 madde, 1 q. 30 madde ve 278 madde boyunca cinayet yapmasında qabaatlı tanıldı ve 12 hapiske mahküm etildi.
Erkekler, Aluşta sakinleri, 2019 senesi 10 iyünde evlerinde keçirilgen tintüvlerden soñ tutuqlandılar.
Lenur Halilov(doğma 1967 s.)- ‘Aluşta’ din cemiyetiniñ tesisçisi ve yolbaşçısı;
Ruslan Mesutov(1965 s)- ‘Aluşta’ diniy cemiyetinde qaravul;
Ruslan Nagayev(1964 s.)- iş adamı;
Eldar Kantemirov(1980 s.)- arab tilşınası, iş adamı, faalli.
Mezkür ‘dava’da qabaatlavlar ‘gizli şaat’larnıñ aytqanlarına ve FSB ile faal işbirlik köstergen ekspertlerniñ qararlarına esaslanıp çıqarıldı. Tintüv vaqtında tapılğan yasaq edebiyat, FSB malümatları, diniy ve siyasiy mevzularda alıp barılğan munaqaşalarnı qayd etken audiolar delil olaraq kösterile. Faalllilerni Rusiyede yasaq etilgen ‘Hizb ut-Tahrir’ teşkilãtınıñ faaliyetinde iştiraginde qabaatlaylar.
‘Dava’ ketişatında halqara haqlar qaba şekilde bozula. ‘Qabaatlanğanlar’nıñ sistemli olaraq serbestlik, şahsiy ve aileviy hayatına hürmet, fikir serbestligi, vicdan ve din serbestligi haqqı sıñırlanıldı. Olarğa qarşı insaniyetsiz, ıncıtıcı munasebet kösterildi. RF-nıñ işğalcı devlet olaraq IV Jeneva Konventsıyasına binaen öz cinaiy qanunlarını Qırım territoriyasında işletmek haqqı yoq.
Qırımtatar resurs merkezi mezkür qararğa qatiyen qarşı çıqa ve onı qanunsız, siyasiy ve cinaiy dep saya.
RF-nıñ böyle siyaseti- olardan farqlı tüşüncege qarşı, işğal etilgen Qırımda insanlarnıñ diniy ve siyasiy noqta-i nazarlarğa qarşı küreşniñ numayışıdır. Şundan da ğayrı, Rostov-na-Donu Cenübiy arbiy mahkemeniñ hükmü qırımtatarlarğa qarşı basqı yapılğanını tasdiqlay. RF öz qanunlarını siyasiy menfaatlarında qanunsız şekilde, ayrıca, qırımtatarlarnıñ Qırım işğaline qarşı itiraz ve zorbalıqsız küreşini bastırmaq maqsadınen qullanıla.
Qırımtatar resurs merkezi
‘Hizb ut-Tahrir davası’nıñ iştirakçilerine çıqarılğan mahkeme qararını lãğu etmege ve siyasiy mahbüslerni azat etmege talap ete.
Qırımtatar resurs merkezi halqara cemaatçılıqnı Qırımda siyasiy taqiplerini toqtatmaq maqsadınen Rusiye Federatsıyasına basqını arttırmaq ve Qırımda insan haqlarını bozuvları içün mesüliyetli şahıslarğa qaşrı sanktsıyalar kirsetmege çağıra.
Qırımtatar Resurs merkeziniñ matbuat-hızmeti
İşğal etilgen Qırımda 2021 senesi 9 ay içerisinde insan haqlarını bozuvlarınıñ talili(taqdim)
Qırımtatar resurs merkezi işğal etilgen Qırımda 2021 senesi 9 ay içerisinde insan haqlarını bozuvlarınıñ talilini taqdim etti. Teşkilãtnıñ malümatlarına köre, mezkür devir içerisinde 46 tintüv, 238 tutuqlama, 238 sorğu yüz berdi. 9 ay devamında 147 yaqalama qayd etildi: 25 yañı, 18-administrativ , 83- hapiste tutulma müddetini uzatuv, 22- mahkeme hükmü. Adaletli mahkeme haqqı 292, fizik ve psihik sağlığınıñ eñ yüksek seviyesine haqqı 122 kere bozuldı. Şundan da ğayrı 38 siyasiy mahbüs Qırımdan başqa yerge keçirilgeni belli. 55 kere para cezasına mahküm etildi.
İşğal etilgen Qırımda 2021 senesi sentãbr ayında insan haqlarını bozuluvınıñ talili(tqdim)
Qırımtatar resurs merkezi işğal etilgen Qırımda 2021 senesi sentãbr ayında insan haqlarını bozuluvınıñ talilini taqdim ete. Teşkilãt bergen malümatlarğa köre, mezkür devir içerisinde 7 tintüv, 67 yaqalama, 13 tutuqlama, 67 sorğu, 25 para cezası ve 2 kere yer deñiştirilmesi yüz berdi. 4 kere adaletli mahkeme haqqı, 27 kere fizik ve psihik sağlığınıñ eñ yüksek seviyesine haqqı bozuldı.
Meclis temsilcisi GESS reisi ile körüşti
Cuma künü, sentãbrniñ 10-unda qırımtatar Milliy Meclisiniñ huquq meselesi ve çetel işler boyunca idareniñ başı ve QRM reisi Eskender Bariyev Ukrainanıñ etnosiyaset ve vicdan serbestligi boyunca Devlet hızmetiniñ reisi Yelena Bogdan ile körüşti.
İşğal etilgen Qırımda 2021 senesi avgust ayında insan haqları bozuluvınıñ talili
Qırımtatar resurs merkezi işğal etilgen Qırımda 2021 senesi avgust ayında insan haqları bozuluvınıñ talilini taqdim ete. Teşkilãtnıñ malümatlarına köre, mezkür devir içinde 15 yaqalama, 29 tutuqlama, 5 tintüv, 15 sorğu qayd etildi. Adaletli mahkeme haqqınıñ bozuluvı 30 kere yüz berdi. Fizik ve psihik sağlığınıñ eñ yüksek seviyesine haqqı 10 kere bozuldı.
İşğal etilgen Qırımda 2021 senesi 17 avgustta kütleviy şekilde keçirilgen tintüvler ve tutuqlamalar munasebeti ile QRM-niñ beyanatı
Salı künü 17 avgustta rusiye silãhlı küçler Bağçasaray, Aqmescit, Aqyar rayonlarında 5 qırımtatar evinde tintüvler keçirdi.
QRM ‘Hizb ut -Tahrir davası’nıñ iştirakçilerine mahkeme hükmü munasebetinen beyanatı
2021 senesi 16 avgust künü Rostov-na-donu Cenübiy arbiy mahkemesinde ‘Hizb ut-Tahrir davası’ boyunca soñ mahkeme toplaşuvı keçirildi. Lenur Halilov, Ruslan Mesutov, Ruslan Nagayev, Eldar Kantemirovğa dair mahkeme hükmü çıqarıldı.
2021 senesi iyül ayında işğal etilgen Qırımda insan haqları bozuvlarınıñ talili
Qırımtatar resurs merkezi 2021 senesi iyül ayında işğal etilgen Qırımda insan haqları bozuvlarınıñ talilini taqdim ete. Teşkilãtnıñ malümatlarına köre, mezkür devir içinde 9 tutuqlama, 2 tintüv, 2 para cezası qayd etildi. Adaletli mahkeme haqqı 30 kere bozuldı. Sağlıqnıñ eñ yüksek fizik ve psihik seviyesine yetmek haqqı 16 kere bozulğanı qayd etildi.
2021 senesiniñ 1 çeriginde işğal etilgen Qırımda insan haqları bozuvlarınıñ talili(taqdim)
Qırımtatar resurs merkezi 2021 senesiniñ 1 çeriginde işğal etilgen Qırımda insan haqları bozuvlarınıñ talilini taqdim etti. Teşkilãtnıñ malümatlarına köre, esabat deviri içinde rusiye silãhlı küçler 32 tintüv, 156 tutuqlama, 41 sorğu keçirdiler. Ağımdaki sene 6 ay devamında umumen 96 hapisleme qayd etildi: 14 yañı, 55- hapiste bulunma müddetiniñ uzatılması, 27-mahkeme hükümi. Adaletli mahkeme haqqı 205 kere, fizik ve psihik sağlıqqa eñ yüksek seviyede sahip olmaq haqqı ise 90 kere bozuldı. Qırım siyasiy mahbüsleri 36 kerek başqa yerlerge alıp ketirildi, 28 kerek para cezasına mahküm etildi. Bozuvlarnıñ büyük qısmı qırımtatar halqınıñ vekillerine aittir. Böye vaziyet yarımadada artıq sistemli mizacnı taşıy.
2021 senesi iyün ayında işğal etilgen Qırımda insan haqları bozuluvlarınıñ talili(taqdim)
Qırımtatar resurs merkezi 2021 senesi iyün ayında işğal etilgen Qırımda insan haqları bozuluvlarınıñ talilini taqdim ete. Teşkilãtnıñ malümatlarına köre, 2 tutuqlama, 2 sorğu qayd etildi. Umumen 24 hapisleme yüz berdi, 28 kere adaletli mahkeme haqqı bozuldı, fizik ve psihik sağlığınıñ eñ yüksek seviyesine haq bozuluvı 7 kere qayd etildi.
Işğal etilgen Qırımda 2021 senesi mayıs ayında insan haqlarını bozuvlarınıñ talili(taqdim)
Qırımtatar resurs merkezi işğal etilgen Qırımda 2021 senesi mayıs ayında insan haqlarını bozuvlarınıñ talilini taqdim etti. Teşkilãt bergen bilgilerge köre, mezkür müddet içinde 4 tintüv, 2 tutuqlama, 6 sorğu, sorav ve ‘subet’ qayd etildi. Aprel ayında 3 hapisleme qayd etilgen edi. Adaletli mahkeme haqqınıñ bozuluvı 29 kere qayd etildi. Fizik ve ruhiy sağlıq haqqınıñ da 7 kerek bozulması belli.
QRM qırımtatar sürgünliginiñ 77 yıllığı munasebetinen ‘Genotsıd olmasın!’ kampaniyasını başlay
Qırımtatar resurs merkezi qırımtatar sürgünliginiñ 77 yıllığı munasebetinen ‘Genotsıd olmasın!’ informatsıon kampaniyasını başlay. Pervasız olmağanlarnı qoşulmağa davet etemiz.
2020 senesi Qırımda ekologik vaziyet
Qırımtatar resurs merkeziniñ ekspertleri ‘İşğal etilgen Qırım territoriyasında 2015-2020 ss. iqlimniñ deñişmesi, ekologik vaziyetniñ hususiyetleri ve ekologik-iqlimiy monitoringniñ vaziyeti’ mevzusında araştırmanı taqdim ete.
Qırımnıñ 7 işhanesi avağa zararlı maddelerni çıqara
Şarqiy Qırımda yerleşken yedi işhaneden avağa zararlı maddeler çıqarıla. İşğal etilgen yarımadanıñ prokuraturası qabaatlı şahıslarnı memuriy mesuliyetke çağırılmasına teşebbüs kösterdi. Bu aqta muessiseniñ matbuat-hızmeti haber bere.
İşğal etilgen Qırımda 2021 senesiniñ ilk çeriginde insan haqlarını bozuvlarınıñ talili(taqdim)
Qırımtatar resurs merkezi işğal etilgen Qırımda 2021 senesiniñ ilk çeriginde yüz bergen insan haqlarını bozuvlarınıñ talilini taqdim ete. Teşkilãtnıñ bildirgenine köre, mezkür vaqıt içerisinde 22 tintüv, 146 yaqalama, 23 sorğu keçirilgen edi. Yılnıñ ilk üç ayında umumen 45 adam hapiske alındı: 10-yañı, 16-müddetni uzatuv, 19-mahkeme hükümi. Adaletli mahkeme haqqınıñ bozuvı 113 kere yüz bergen edi. Fizik ve psihik sağlığına dair haqlarnıñ bozulması 51 kere qayd etildi. Şundan da ğayrı, 33 kere siyasiy mabuslar Qırımda başqa yerlerğe alıp ketildi. QRM esabatında din haqları, yarımadada ekologik normaları, hapisteki müşkül şaraitler, siyasiy mabuslarnıñ haqları bozulğanı ve işğal etilgen Qırımda qanunsız arbiy talimler keçirilgeni haqqında malümat bulunmaqta.
İşğal etilgen Qırımda 2021 senesi mart ayında insan haqlarını bozuvlarınıñ talili(taqdim)
Qırımtatar resurs merkezi işğal etilgen Qırımda 2021 senesi mart ayında insan haqlarını bozuvlarınıñ talilini taqdim ete. Teşkilãtnıñ bildirgenine köre, mezkür vaqıt içerisinde 9 tintüv, 8 yaqalama, 8 sorğu keçirilgen edi. Mart ayında umumen 8 adam, şu cümleden 2 qırımtatarı, hapiske alındı. Adaletli mahkeme haqqını bozuvı 22 kere yüz bergen edi. Fizik ve psihik sağlığına dair haqlarnıñ bozulması 21 kere qayd etildi.
İşğal etilgen Qırımda 2021 senesi fevral ayında insan haqları bozuvlarnıñ talili(taqdim)
Qırımtatar resurs merkezi işğal etilgen Qırımda 2021 senesi fevral ayında insan haqları boyunca yüz bergen bozuvlarnıñ talilini taqdim ete. Teşkilãtnıñ bildirmesine köre, esabat müddeti devamında 10 tintüv, 11 yaqalama, 10 sorğu qayd etildi. Fevral ayı devamında 19 hapiske alınuv, olardan 15-i qırımtatarlarğa nisbeten. 44 kere insan haqlarınıñ bozulması qayd etildi. Şu cümleden 20 kere fizik ve maneviy seviyede sağlıqqa tesir etilmesi ve 19 defa siyasiy mabuslarnı Qırımdan çıqarılmasınen insan haqlarınıñ bozulması belli.
‘Чи бoлиTb?’(‘Ağıramı’): #LIBERATECRIMEA faal cemaatçıları Qırım işğal etilgen künü munasebetinen yañı kampaniyanı başlay
Qırımnı işğalden azat etüv ve qırımtatarlarğa destek oğrunda hızmet etken #LIBERATECRIMEA halqara areketi ve Qırımtatar resurs merkezi Qırımnı işğal etilmesiniñ 7 yıllığı munasebetinen ‘Чи бoлиTb?’ (‘Ağıramı’) adlı kampaniyanı başlaylar. Pervasız qalmağan, Qırım haqqında hatırlap, yüregi ağırğanlarnı informatsıon kampaniyağa qoşulmağa davet etemiz. Keliñiz, Qırım içün yüregi acığan her kim olsa, birleşip, bütün dünyağa Qırım-Ukrainanıñ bir parçası olğanını hatırlatayıq.
‘Deputat, Kreml mabuslarına yardım et’ kampaniyası
Qırım deookupatsıyası ve qırımtatar halqına destek oğrunda ğayret köstergen #LIBERATECRIMEA halqara areketi ‘Atalıq’ halqara kampaniyasınıñ çerçivesinde ‘Deputat, Kreml mabuslarına yardım et’ kampaniyasını başlay ve ukrain memurlarını rusiye işğalcıları tarafından taqip etilgen qırım sakinlerini öz imayeleri altına almağa çağıra.
#LIBERATECRIMEA areketiniñ kampaniyası çerçivesinde işlep çıqarılğan plakatlar
Qırımtatar resurs merkezi Qırım deookupatsıyası ve qırımtatar halqına destek oğrunda ğayret köstergen #LIBERATECRIMEA halqara areketiniñ kampaniyası çerçivesinde işlep çıqarılğan plakatlarnı taqdim ete.


text:
Ğarbiy memleketler Rusiye bugün diqqattan ayırmağa istegen meseleni, yani işğal etilgen Qırım aqqında unutmamalı, dep tüşüne Poloniya çetel işler naziri Gjegoj Shetına.
Bunı o Gazeta Wyborcza neşirine bergen intervyüsinde bildirdi.
«Moskva muzakereler çerçivesinden Qırım meselesini çıqarmağa istey. Bugün içtimaiy fikirler Donbassqa bağlı, Qırım ise çettedir, bunıñ ile razı olmağa mümkün degil. AQŞ prezidenti Barak Obama sentâbr ayında BMT çıqışında yarımada aqqında bir şey aytmağanı da timsaliy bir şeydir», – dey Shetına.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq tanıylar.


text:
ATR telekanalı Ukraina casuslıq ile küreş hızmetinen beraber işğal etilgen Qırımda Rusiye mahsus hızmetleri qullanğan tesir usulları aqqında vesiqalı film çıqardı. Bunı ATR saibi, iş adamı Lenur İslâmov Facebook saifesinde bildire.
Bundan evel Docudays UA festivalinde rejissör Askold Kurovnıñ Oleg Sentsov aqqında «Esnas» filmi kösterildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
2014 senesi Qırım ilhaq etilgen soñ Qırımnıñ vatandaş cemiyeti Rusiye akimiyeti tarafından yoq etildi. Vatandaş cemiyetiniñ bir çoq lideri esas Ukrainağa ketmege mecbur oldı, aks alda Qırım içün sıq olğan azatlıqtan marum qaluv ya da hırsızlavğa oğramaları mümkün edi.
Amma vaqıt keçe edi. Rusiye akimiyeti olarğa kontrol etilecek bir «vatandaş cemiyeti» kerek olğanını añlap, çeşit milliy-medeniy muhtariyetlerni ve akimiyetke qoltutqan cemaat teşkilâtlarını qurmağa başladı, böylece, 2014 senesi vatandaş cemiyeti yerinde şekillengen boşluqnı toldurğan kibi oldı. Bu yañı «vatandaş cemiyetiniñ» vekilleri sadıq hızmetçi oldı, halqnıñ degil, akimiyetniñ. Olar saibiniñ qaravul köpekleri kibi Qırımda farqlı fikirlerni ve mustaqil vatandaş teşebbüsini özleri bastırmağa azır.
Şimdi olarnı halqara meydançıqlarğa çıqarıp başladılar: de BM, de OSCE, olar israrlı olmağa tırışıp, «Rusiyege ait Qırımda» insanlar ne qadar yahşı ve serbest yaşağanını tarif etti. Amma laf söz serbestligi, demokratiya, halqara uquq normaları ve umumen azatlıq kerek olmağanlar aqqında ketkenini bildirmege unutalar.
Rusiye akimiyetiniñ yapqanlarına qoltutmağan, Ukrainanıñ topraq bütünligi aqqını ürmet etken, insan aqları ve serbestligi boş ses degil de, normal bir şey olğanına inanğanlar ise Qırımda raat yaşap olamay. Rusiye akimiyeti öz «vatandaş cemiyetini» desteklese, bu insanlarnı ura.
Rusiye akimiyeti öz «vatandaş cemiyetini» desteklese, bu insanlarnı ura
O, yavaş-yavaş, amma doğru kete – Qırımnıñ vatandaş cemiyeti. «Qırım birdemligi» cemiyetiniñ birinci körüşüvlerini hatırlayım, daa çekine ediler, amma ğururnen kete ediler. Şimdi ise «Qırım birdemligi» çeşit seviyelerde yanğıramaqta – «Qırım marafonı» içün para cezaları toplanğan eñ küçük Qırım köyünden başlap, faaller Qırımdaki repressiyalar aqqında tarif etken büyük halqara qurulışlarnıñ meydançıqlarına qadar. Bu fidan qaviy oldı, ve istilâcınıñ çızması onı bastırıp olamadı.
«Qırım birdemligi» esasen Qırımda insan aqlarını qoruvnen oğraşsa, endi söz serbestligi, Qırımnıñ medeniy mirası ve ekologiyasını qoruv kibi keniş suallernen oğraşqan yañı birleşmeler bar. Misal olaraq, «Serbest Qırım» birleşmesi.
İlhaq şaraitlerinde bile – azatlıq içün küreşmek kerek ve mümkün
Repressiyalarğa baqmadan, Ukrain medeniyet merkezi çalışmağa devam ete. Onıñ faalleri körüşe, medeniy tedbirlerni keçire. Bu ukrain ve, eñ esası, samimiy añlavnıñ yarığı parlaq olmasa da, sahte ukrain ve Qırımnıñ Rusiye akimiyeti tarafından ukrain tedbirlerine sevgini taqlit etken teşkilâtlarından şekillendirilgen qaranlıqta yahşı körüne.
Qırımnıñ sahte ukrain cemiyeti Rusiye bücetinden büyük para ala, ama-aman kimse oqumağan media resursını meydanğa ketirdi. Qırımda teşkilâtnıñ faaliyeti aqqında bu sebepten kimse bilmeydir. Kerçek Ukrain medeniyet merkeziniñ faalleri ise issesini qoşıp, çalışıp, manialarğa baqmadan, areket etmege ve inkişaf etmege devam ete. Qırım vatandaş cemiyetiniñ yañı doğğan daa çoq ocağını aytmaq mümkün, amma esası şu ki, ilhaq şaraitlerinde ve başqa fikirler bastırılğanda – azatlıq, aq, insan itibarı, ve eñ esası – Qırımnıñ serbest kelecegi içün küreşmek kerek ve mümkün.
Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadınen deñiştirildi)
«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün


text:
Rusiyeniñ Cenübiy bölgesniñ arbiy mahkemesi ekinci Aqmescit «Hizb ut-Tahrir davası» ile bağl mahkeme oturışını başqa künge qaldırdı. Sebep, Farhod Bazarovnıñ yüksek sıcağı ve koronavirus şebesi sebebinden mehkeme oturışında iştirak etip olamağanı oldı.
Bunı «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi haber etti.
Farhod Bazarovdan ğayrı davasınıñ diger mabüsleri de sağlığına aytındılar ve 1-nci SİZO-da er kes hastadanğanını aytıllar.
Advokat Edem Semedlâyevniñ bildirgenine köre, mahkeme oturışı başlamazdan evel mahkemelengenlerniñ sıcağını ilâcnen tüşürgenler. Bundan ğayrı, o, sıcaqölçer yañlış köstergenini tahmin etti. Çünki keçen sefer Remzi Bekirovnıñ sıcağını 36,4 kösterdi, kerçekten ise 38,7 edi.
Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Remzi Bekirov Rusiyeniñ Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi vaqtında yaramadı.
Daa evel Vlasihadaki (Rusiye) İstinaf arbiy mahkemesi Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesiniñ Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» beş mabüsi – jurnalist Remzi Bekirov, aq qorçalayıcı Riza İzetov, faaller Farhod Bazarov, Raim Ayvazov, Şaban Umerovnıñ SİZOda tutuv olaraq saylanğan sıñırlav tedbiriniñ uzatılması qararını deñiştirmedi.
Mayısta Rostov-na-Donu Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davası» mabüsleriniñ apiste qaluv müddetini 2021 senesi sentâbrniñ 16-na qadar uzattı.
2019 senesi martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Umumen Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlanğan 24 faal tutulğan edi. 2019 senesi martnıñ 27-nde ve 28-nde Aqmescitniñ rayon mahkemesi bütün tutulğanlarnı apiske aldı.
OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désir martnıñ 27-nde Qırımda keçirilgen kütleviy tintüvlerden soñ «Qırım birdemligi» faalleriniñ apiske alınuvını takbih etip, olarnıñ Rusiye SİZOsından acele azat etilüvine çağırğan edi.
Rusiye Tış işler nazirligi OSCE kütleviy haber vastalarınıñ serbestligi vekili Harlem Désirniñ apiske alınğan «Qırım birdemliginiñ» faallerini, Qırımdaki vatandaş jurnalistlerini azat etmek çağıruvları «şaşıra», dep bildirdi.
«Memorial» aq qorçalayıcı merkezi 2019 senesi martnıñ 27-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tarafından tutulğan 24 qırımtatar faalini siyasiy mabüs dep tanıdı.
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy qırımtatarlarnı Qırımtatar bayraq kününen tebrikledi. Bu aqta Ukraina devlet yolbaşçısınıñ hayırlav mektübinde aytıla. Onı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov derc etti.
«Rusiyeniñ Qırım yarımadası – qırımtatar halqınıñ vatanınıñ – işğali şaraitlerinde bu kün daa da aktual oldı. Rusiye insan aqları ve serbestligini bozıp, milliy ve diniy sebeplerden ayırım kerçekleştirip, onıñ kimligini yoq etecek ola», – dep aytıla Zelenskıynıñ metninde.
Onıñ qayd etkenine köre, #LiberateCrimea halqara aktsiyası sayesinde daa çoq insan onı qırımtatar halqınen bağlaycaq. Mezkür aktsiya çerçivesinde qırımtatar bayrağı dünyanı dolaştı.
«Bayraqta dünyanıñ çeşit köşelerinde yazılğan qoltutuv ve tilek sözleri Qırım Ukraina olğanını daa bir kere isbatlay», – dep aytıla Ukraina prezidentiniñ hayırlav metninde.
Bugün Qırımda Qırımtatar bayraq kününe bağışlanğan avtoyürüş devam ete. Faaller marafonnıñ üçünci kününi Kefede başladı, o, aqşam Aq Qayada yekünlenecek.
Avtoyürüş çerçivesinde faaller meskün yerlerniñ adları ile levhalarnı vaqtınca deñiştire. Sızılğan rus yazı üstüne qırımtatarca tarihiy ad qoyula.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ bildirgenine köre, Rusiye quvetçileri avtoyürüş iştirakçilerini toqtata. Rusiye politsiyası bu malümatnı izaatlamay.
İyünniñ 26-nda qırımtatarlar Milliy bayraq kününi qayd ete. Bayram künü olaraq 1991 senesi iyünniñ 26-27-nde Aqmescitte ötkerilgen ekinci Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ birinci künü saylânğan edi.
Qırımtatar bayrağı üzerinde altın renkli tamğa tasvir etilgen kök renkli bir bayraqtır.
Qırımda, esas Ukrainada ve dünyanıñ diger memleketlerinde bayram tedbirleriniñ keçirilmesi planlaştırıla.


text:
Qırımtatar milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz Bağçasaray akimiyetiniñ regional meclis bulunğan binanıñ kira añlaşmasınıñ meselesinde iştiragini şeer başı Konstantin Rubanenkonıñ siyasiy menfaatı ile bağlay.
Bağçasaray şeer yolbaşçılığı saytında olğan malümatqa köre, söz Bağçasarayda Puşkin, 1 soqağı boyunca yerleşken ZAGS binasınıñ birinci qatını kirağa alğan «Ocalar şurası» aqqında kete.
Şeer yolbaşçılığı cemaat teşkilâtı kira añlaşmasınıñ şartlarını bozğanını qayd ete.
«Añlaşmanıñ qaidelerinden birisinde böyle aytıla – eger de kira parası 3 ay devamında berilmese – añlaşma avtomatik sürette lâğu etilgen kibi sayılacaq. Şimdi kira tölenilmesiniñ müddeti bozuldı. 3 ay yerinde, kira parası yarım yıl tölenilmedi.Eki kere. Yani ödev yarım yılda bir kere ola edi», – denile beyanatta.
Mında binanıñ tarihiy ve mimariy qıymeti olğanını da bidireler. Şunıñ içün binanıñ sigortası da mıtlaqa olmalı.
«Böyle etip, kira añlaşmanıñ imzalanuvından bir ay keçkeni ile kiracı mülkniñ sigortasını etmeli. Binanıñ qullanuv müddeti devamında (2 yıl) kiracı bunı etmedi», – deyler şeer yolbaşçılığında.
Bunıñ ile Ahtem Çiygoznıñ sözlerine köre, kira borcunıñ miqdarı 105 grivnanı teşkil ete eken.
«Bu er şey özüni Mecliske qarşı küreşni alıp barğan qaraman olaraq köstermek içün yapıla, menimce. 105 grivna aqqında aytmağa bile külünçli, birinciden. Ekinciden, belli olğan adiselerden sebep, banklarnıñ işi bir qaç ay devamında toqtatılğan edi. Em de imkân peyda olğanınen, biz borcnı töledik. Üçünciden, şeerde kiranı iç ödemegen obyektler bar olğanını bilem, mında ise borc 10 biñlerni teşkil ete», – dedi Çiygoz.
Çiygoznıñ sözlerine köre, Konstantin Rubanenko kelecek saylavlarda «reylerni» qazanmaq içün Meclisniñ bölügine basım köstere.
Belli olğanı kibi, Bağçasaray şeer başı «Devlet şurasına» «Yedinaya Rossiya» firqasınıñ cedvelleri boyunca kete.


text:
NATO uçaqları Qırım üzerinde uçıp başlağan kibi olsa, bu yarımadanıñ işğal etken Rusiye ile ciddiy çatışuvğa sebep olacaq, dep saya «Yevro-patrul» cemaat teşkilâtınıñ uçaq mütehassısı Vâçeslav Konovalov.
Bunı o, Aqmescit ava boşluğınıñ alyans tarafından qullanması aqqında Ukrainanıñ teklifini tefsir etip Qırım.Aqiqatqa dedi.
«Rusiye bu teklifler sebebinden endi yayğara qopardı. Biz 40 dane ğarbiy uçaqnı öz sınırlarmızda basıp aldıq, dep haber eteler», ‒ dep qayd etti Konovalov.
Alyans reberleri razılıq berseler, NATO uçaqları Qırım yanında ava koridorlarını devriye etecekler.
«Qırım üzerinden uçmacaqmız, çünki böyle areketler ciddiy çatışuvğa sebep olacaq, lâkin Qara Deñiz akvatoriyası üzerinde ruslarnı bastırmaq içün uçacaqmız. Olar NATOnıñ bu areketini qabul etseler, o diger tış uçaq şirketlerge öz marşrutlarını biraz deniştirmege signal berecek. Ebette, uçaqlar Qırımğa pek yaqın uçmacaqlar. Çünki Malaziya Boing faciası tekrarlarlana bile», ‒ dep saya ava mütehassısı.
Şimdiki vaqıtta yolcu uçaqları Ukrainanıñ cenübi ve şarqından uzaq turalar.
Tafsilâtlıca Qırım.Aqiqatnıñ yañı leyhasında.
Ukraina Rusiye ile sıñır boyu ava vaziyetiniñ nezaret etilmesinde NATO-nıñ destegine ümüt ete. Memleket NATO ava ameliyatları içün Ukrainanıñ suveren toprağı ve Qara deñizniñ açıq suvları üzerindeki Aqmescit uçuş malümat bölgesiniñ ava boşluğını qullanmağa teklif etti. Anda ava areketi hızmetleri içün mesüliyetni halqara añlaşmalarğa köre devletniñdir.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Komiks
Komiks (inglizce comic - "külünçli") - qısqa metinli resimli ikâye. Metinlerniñ çoqusı "laf bulutı"nda buluna ve bir qaramannıñ lafı ya da fikrini bildire. Komiksniñ edebiyat ve tasviriy sanat çizgileri bar. Sade ve meraqlı ikâyeler içün eglendirici bir körgezme kibi qullanılğan komiksler, bir çoq türleri olğan ayrı sanat janrına çevirildi.
Komiksniñ bir qaç tarifi bar, amma umumen alğanda komiks - nasıldır bir ikâyeni tariflegen resimler toplamı demek. Komiks - körgezmelik ve ikâyeniñ birleşüvidir.
Kölemine köre komiksler qısqa "stripler"den (inglizce Comic strip) büyük grafik romanlarğa ve bir çoq mevsimli seriallarğa qadar ola bile.
Komiks, multfilmlernen pek bağlıdır.


text:
Öz başına tayin etilgen Donetsk halq cumhuriyeti bu afta Qırımğa kömürni ketirmege başlaycaq, dep bildirdi «DHC» yaqarlıq ve energetika «naziri» Aleksey Granovskiy, haber ete RİA Novosti.
«Qırım ile mütenasip añlaşmalar alındı. Baş nazir Aleksandr Zaharçenko qışnıñ yaqınlaşuvı sebebinden bu meseleni uzatmayıp, aftanıñ soñuna qadar Qırımğa kömürni yollamağa avale etti», – dep bildire Granovskiyniñ sözlerini Rusiye agentligi.
Bunıñ ile kömürniñ miqdar ve fiyatını belgilemedi.
Oktâbr 21 künü Qırımnıñ yaqarlıq ve energetika «naziri» Sergey Yegorov Qırım «ükümeti»niñ toplaşuvında Qırım «başınıñ» avalesinen «DHC» ile kömürniñ ketirilüvi boyunca muzakerelerniñ ötkerilmesini bildirdi.


text:
Eger de ATR qırımtatar telekanalı aprel 1-ne qadar qayd etilmese, Qırımda «sahte» telekanal peyda ola bile. Bunı cumaaqşamı künü, mart 26-da, ATR baş müdir muavini Lilâ Bucurova «Gravitatsiya» evirinde bildirdi», – haber ete «15 minut».
«ATR efirlerini nasıldır bir kontora yazıp ala, aprel 1-de yayınlavımız toqtasa, ATR aqiqiy resimi yerinde mına bu yazılğan resimni kösterecekler», – dey Bucurova.
O, qırımtatar telekanalı aprel 1-ne qadar Rusiye qanunlarına köre qayd etilecegine ümüdini bildirdi.
«Amma sizge sahte kanalnı taqdim ete bileler, buña azır oluñız», – dedi Bucurova.
ATR Rusiye qanuniyetine köre qayd etüvniñ elde etilmesi aqta Roskomnadzordan bir qaç kere red cevabını ala edi. Telekanalda tüşüneler ki, aprel 1-den yayınlavı toqtatıla bilecek. Bu sebepten Rusiye prezidenti Vladimir Putinge bir sıra muracaat yollanılğan edi.
Mart 24 künü Moskvada Qırımnıñ Rusiye akimiyetiniñ başı Sergey Aksönov ATR qırımtatar telekanalınıñ yayınlavı ile bağlı problemler mahsus ziddiyetni doğurtmaq maqsadı ile yapılğan muhalifetniñ areketidir dep aytqan edi. Bundan evel Aksönov ATR telekanalınıñ işini takbih etti ve böyle siyaseti olğan matbuat vastalarınıñ yarımadada çalışuvı mümkün olmağanını bildirdi.
Mart 25-den telekanal efirinde bu munasebet ile er kün «ATRni oldürmeñiz» telemarafonı keçirilecek.


text:
C++
C++ programmalastırıw tili - ha'r qıylı qosımsha islengen bibliotekalar jıynag'ına iye universal programmalastırıw tili bolıp tabıladı. C++ tili sistemalı programmalastırıwda da ken' qollanıladı. Bul tilde joqarı na'tiyjeli programmalardı, sonın' ishinde operatsiyalıq sistemalardı, drayverlerdi jazıw mu'mkin.
C++ universal programmalastırıw tili bolıp, ha'r qıylı da'rejedegi ma'seleler ushın sheshim tabıw mu'mkin.
C++ atamasın Rik Massitti oylap taptı. Atamanın' o'zinen ko'rinip turg'anınday, C++ ge C den basqıshpa-basqısh o'tilgen. “++” – bul C de operatsiyalardın' artıwı.
C++ ataması 1983 jıldın' jazında payda boldı. Da'slepki nusqaları 1980 jıllardan baslap “C klasslar menen” ataması menen ju'rgizildi.
C++ tilinin' ja'ne bir a'hmiyetli ta'repi, bul ANSI standartı talapları tiykarında jaratılg'an. C++ tilinin' tiykarg'ı tu'siniklerinin' biri klasslar bolıp tabıladı. Klass – bul paydalanıwshı ta'repinen jaratılg'an (an'latılg'an) til. C++ tilinde C tilinin' derlik barlıq imkaniyatları saqlang'an. Bug'an tiykarg'ı sebep, C++ tili payda bolıwı menen bir waqıtta, ko'plegen paydalanıwshılar ta'repinen C tilinde bir qansha programmalar jaratılg'an edi. Bunday tayar tu'rdegi programmalarg'a qayta o'zgeris kiritkende de C++ kompilyatorı programma tekstinen hesh qanday qa'telik tappaydı, yag'nıy, bunda programmanı ha'r eki tilden de paydalanıp du'ziwge boladı.
C++ tilin jaratıw dawamında ko'plegen tillerden kerekli ta'repleri (qa'siyetleri) alıng'an. Atap aytqanda, Simila 67 tilinen klasslar konseptsiyası, Algol-68 tilinen operatsiyalardı ju'klew ha'm o'zgeriwshilerdi programmanın' qa'legen jerinde ta'riyplew h.t.b. qa'siyetleri alıng'an.


text:
Varşavada Rusiye 2014 senesi fevralniñ 20-nde Qırım işğalini başlağanına dair plakatlar peyda oldı. Bu aqta «Euromaydan-Varşava» teşkilâtınıñ lideri Natalya Pançenko Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Plakatlarda «2014 senesi fevralniñ 20-nde Rusiye Ukrainağa ait Qırımnı işğal etip başladı. Putin ücüm etecek nevbetteki memleket angisi?» dep yazılğan. Anda #LiberateCrimea halqara aktsiyasınıñ heştegi de mevcut.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan Rusiye prezidenti Vladimir Putinnen Moskovada körüşmege niyetlene. Körüşüv Ankara ile Washingtonnıñ davası kerginleşkeninden bir qaç künden soñ ötkerilecek. Dava sebebi ise - Türkiyeniñ Süriyede yapmağa niyetlengen areketlerinen ve Türkiyeniñ Rusiyeden Ava Mudafaası sistemasınıñ satın alacağınen bağlı. Bu hususta Azatlıq Radiosınıñ ukrain hızmeti bildirmekte.
Rusiye haber agentlikleri, Erdoğan ve Putin, muzakere etecek meseleleri arasında, Süriye vaziyetini, Türkiyege S-400 zenit raketa sistemalarınıñ teminatını ve “Türkiye aqımı” leyhasınıñ amelge keçirmegini laf etecek, dep yazalar.
AQŞ ve NATO-nıñ başqa devletleri, Türkiye S-400Ava Mudafaası sistemalarını satın almaq niyetini tenqit ete, çünki olar NATO silâsınen bir kelmey ve F-35 amerikan silâsıla telüke ola bile. Washington Ankaradan Rusiyenen añlaşmanı bozmağa talap ete ve F-35 programmasında Türkiyeniñ iştiragini roqtattı.


text:
Amsterdamnıñ istinaf mahkemesi skit altanı boyunca diñlevlerni aprelniñ soñuna planlaştırdı. Bunı TASS agentligm mahkemeniñ matbuat kâtibi Maryam van Pulgeystke atfı etip bildire.
«Dava boyunca açıq diñlevler aprelniñ 22-ne qararlaştırılğan», – dei o.
Daa evel, ilhaq etilgen Qırımnıñ müzeyleri Amsterdam apellâtsiya mahkemesine, "Skit altını"nen bağlı Ukraina ve ilhaq etilgen Qırımnıñ müzeyleri arasında olğan dava boyunca qoşma delillerni bergeni haber etile edi.
İyülniñ 16-sında Amsterdamnıñ istinaf mahkemesi «skit altını davasınıñ» soñki qararını çıqarmadı. Mahkeme saytında derc etilgen muvaqqat qararğa köre, taraflarğa qoşma malümat bermeleri içün eki ay berildi.
500-den ziyade müzey eşyasından ibaret «Qırım: altın ve Qara deñizniñ sırları» sergisi 2014 senesi yanvarniñ 19-nda Almaniyanıñ Bonn şeerindeki Reyn ülkeşınaslıq müzeyinde keçirilgen edi. Daa soñra Amsterdamdaki Allard Pierson arheologik müzeyinde açıldı. Sergi 2014 senesi fevralniñ 7-nden avgustnıñ 31-ne qadar devam etti, faqat Rusiyeniñ Qırım işğalinden sebep Qırım müzeylerine qaytıp olamadı.
Qırımnıñ dört müzeyi eksponatlarnıñ qaytarıluvınen bağlı davanı Allard Pierson müzeyine qarşı açtırğan edi. Ukraina akimiyeti artefaktlar müzeylerniñ mülki degil, Ukraina devletine ait, dep bildirdi. Felemenk müzeyi qadı qararı olmağan soñ ya da taraflar añlaşqanına qadar eksponatlarnı bermemege qarar aldı.


text:
Rusiye Federal telükesizlik hızmetiniñ hadimleri «subet» içün tutulğan qırımtatar faali Lenora Dülberni çıqarıp yiberdi, dep bildirdi Qırımtatar Milliy Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev.
«Lenora Dülber bir qarar, evine kete», – dep bildirdi Smedlâyev Facebookta.
Onıñ malümatına köre, FSB, «aynı subet içün» qırımtatar milliy areketiniñ faali Nariman Celâlnı tuttı.
Qırım.Aqiqat Dülber ve Celâlnıñ izaatlarını almağa tırışa.
Bundan evel Smedlâyev, Qırım ve esas Ukraina arasındaki memuriy sıñırda Rusiye uquq qoruyıcıları Lenora Dülberni tutıp aldı, dep bildirgen edi.
Rusiye küç hızmetleri bunı izaatlamay.
2014 senesiniñ başında Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ Ukrainanıñ qıtadaki qısmı ile yarımada arasında şeklen memuriy, lâkin kerçekte aqiqiy olğan sıñır keçti. Herson vilâyetinde Qırım ile memuriy sıñırda üç kiriş/çıqış kontrol noqtası çalışa – «Kalançak», «Çonğar» ve «Çaplınka».


text:
Rusiye nezaretindeki Aqyar başı Mihail Razvojayev deral acele yardım hadimlerini COVID-19-ğa teşkermege buyurdı. Bunışeer ükümetiniñ matbuat hızmeti bildirdi.
"Üç aftadan berli ekimlerni teşkeremiz dep aytıp yürem. Soñra acele yardımğa kele ve onıñ hadimleri teskerilmegenini bile, amma olar bu işniñ başında turalar. Şimdi olarnı birinci sırağa qoyuñız, laboratoriyamız birden olarnıteşkersin. Anda bütünley 700 adam. Bir qaç künniñ içinde er kesni teşkeriñiz. Bu ğayet müim bir buyruq", - dedi Razvojayev.
Daa evel bildirilgeni kibi Qırımda tünevin 15 yañı koronavirus adisesi qayd etildi, hastalarnıñ arasında ekimler ve balalar bar.
Böylece, Qırımda 314 koronavirus hastası qayd etildi. 25-i çetelden, 31-i qomşu Rusiye regionlarından keldi, 9 adam vefat etti. Aqyarda - 147 COVID-19 adisesi qayd etildi, eki adam öldi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Rusiye işğal etken Qırımnıñ içtimaiy vaziyet çizgileri Sovet Sotsialistik Cumhuriyetler Birliginiñ soñki yıllarına oşağan yerge çevirile. Böyle fikrini Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov «Apostrof» ukrain saytına bildirdi.
«Endi eyforiya yoq, quvançlı beklevler yoq. O vaqıt Rusiyeniñ istilâsı ve Qırım zaptı yahşı bir şey olğanına inanğan aman-aman er kes buña endi ümüt etmey. Rusiye tarafdarları bile bugün şübhelene, bazıları vaziyet kerginleşe, hususan iqtisadiyat saasında, iş, gençler içün iş yerleri meselesinde ümütsizlik bar. Qırım ket-kete içtimaiy vaziyet çizgileri Sovet Sotsialistik Cumhuriyetler Birliginiñ soñki yıllarına oşağan yerge çevirile. Aynı fikirler, aynı isler. Amma deñişmeler de körüne – yol, büyük obyekt, mesken qurucılığı. Lâkin bütün bular Qırım yarımadasınıñ arbiy ileri noqtağa çevirilüvinen bağlı», – dedi Çubarov.
Onıñ aytqanına köre, mesken sıq-sıq «cezalayıcı organlarnıñ hadimleri» içün qurula, hususan Canköyde, Kezlev civarında, Aqmescit ve Aqyarda.
«Olar Qırımda mümkün olğanı qadar çoq Rusiye vatandaşlarını yerleştirmege tırışa. Bir taraftan qırımtatarlarnı çıqaralar, amma vaziyetni deñiştirmek içün bu yetmey. Şu sebepten olar tek arbiylerni ve cezalayıcı organlarnıñ hadimlerini qorantalarınen beraber ketirmey, vatandaşlarnıñ köçmesine de yardım ete – kredit, yardım ve köçkende yerleşüv programmaları bar», – dep qayd etti Çubarov.
Daa evel Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy vekili Anton Körineviç Rusiye, yarımadağa vatandaşlarını yerleştirip, işğal etilgen Qırımnıñ demografik haritasını deñiştirmege tırışa, dep bildirgen edi. Onıñ esaplarına köre, işğal vaqtında Moskva Qırımğa 140 biñden çoq Rusiye vatandaşını yerleştirdi.
İşğalden soñ sovet keçmişi aqqında qırımlılarğa yarımadada keçirilgen tedbirler sıq-sıq hatırlata. Soñki merasimlerden biri – oktâbrniñ 29-nda Aqyarda keçirilgen «komsomol doğğan künü». Kommunistler balalar komsomolcılarğa qabul etilgen mitingni keçirdi.
2015 senesi aprel ayında Yuqarı Rada kommunist ve natsist totalitar rejimlerini takbih etken, olarnıñ propagandası ve timsallerini yasaqlağan ükümet qanun leyhasını qabul etti. Qanunğa binaen, natsizm, millet–sotsializm timsalleri ve propagandası, bu degerler, natsist, faşist taqımlarınıñ faaliyeti Ukrainada yasaqlana.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Amnesty International halqar uquqimaye teşkilâtı haber etkenine köre, bütün dünya boyunca keçken yıllardaki köstergiçi eñ yüksek derecege yetkeni esapqa alınsa, 2017 senesi ölüm cezaları ve idamlarnıñ sayısı daa da azalğan. Londonda yerleşken teşkilâtnıñ malümatına binaen, 2015 senesi idam sayısı eñ yüksek olıp 1600 teşkil etken ise, 2017 senesi 993 ölüm cezası icra etilgen.
İdam sayısı azalmasına, hususan uyuştırıcınen bağlı cinayetlerde ölüm cezasınıñ sıñırlandırılması içün İran qanunlarına kirsetilgen deñişmeler tesir etti.Buña baqmadan, İran 507 idamnen eñ ög sırağa keçerek, Saudi Arabistanı (146), İraq (125) ve Pakistan (60) arasında lider olmağa devam etmekte.
Uquqimayecileri Qıtaydaki malümatqa saip degil, albuki andaki idam sayısı pek yüksek derecede ve bu malümat devlet sırı sayılmaqta.
Amnesty International bıltır İranda yaşı yetmegen 5 genç idam etilgeninden ve 18 yaşını keçmegen 80 şahısqa nisbeten ölüm cezası tayin etilgeninden raatsız.


text:
Rusiye işğal etken Qırımğa yaqın Herson vilâyetiniñ Novoalekseyevka qasabasında qırımtatarca ders körecek sınıf açılacaqtır. Bunı Ukraina prezidentiniñ Qırımdaki daimiy temsilcisi Boris Babin Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Bu esas Ukrainada qırımtatarca ders körecek ilk sınıftır», – dep qayd etti o.
Boris Babin sentâbrniñ 1-de qırımtatar sınıfınıñ tantanalı açılışını ziyaret etmege niyetlene.
«Geniçesk rayonında qırımtatarlar toplu şekilde otura. Anda ekinci kere sürgün etilgen insanlar yaşay: 70-inci yılları Qırımğa qaytıp, anda kirip olamağan ya da tekrar sürgün etilgenler. Qırımnıñ yanında yerleşken ediler. Qırımğa eñ yaqın olğan demiryol stantsiyalarında yerleşe ediler: Novoalekseyevka. Partizanı. Ve ilâhre. Olar Qırımğa bağlı, temsilcilik olarğa da diqqat ayıracaq», – dep qayd etti Babin.
Avgustnıñ 17-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy temsilcisi olaraq Boris Babinni tayin etti.
2015 senesi Herson vilâyetiniñ Novoalekseyevka qasabasında esas Ukrainadaki bala bağçalarında ilk qırımtatar gruppası açılğan edi.
Novoalekseyevkadaki 1 nomeralı mektep – esas Ukrainada qırımtatar tili ve edebiyatı fen olaraq ögrenilgen yekâne mekteptir.


text:
Aqmescit suv anbarında bir aqay yuvunğanda battı, dep bildire FVN-niñ Qırım idaresi.
Müessisege köre, adise iyün 5-inde aqşam oldı. Suv anbarınıñ sol yalısı yanında 48 yaşındaki aqay yaldağan vaqtında yoq oldı, şeyleri ise yalıda qaldı, dep bildirildi qurtaruv hızmetine.
“O yerge kelip, qurtarıcılar qıdıruvnı başladı. Neticede dalıcı qurtarıcılar Aqmescit suv anbarınıñ suvlarında, yalıdan 5 metr mesafede ve 3 metr terenlikte aqaynıñ cesedini taptı. Bundan soñ qalğan areketlerni tahqiqat organlarınıñ hadimleri yapa edi”, - dedi yarımada FVN-niñ başı Sergey Şahov.
FVN-niñ malümatına köre, yılnıñ başında Qırımnıñ suv obyektlerinde 8 qaza oldı, olarda 5 adam elâk oldı.


text:
Kyivde oktâbrniñ 29-nda Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ babaları ğayıp olğan ya da Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutulğan balalarnıñ ikâyeler cıyıntığı taqdim etildi. «Babam – qaramandır» adlı buklet inglizce Qırımtatar resurs merkezi ve Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yardımı ile neşir etildi.
Qırımtatar resurs merkeziniñ yolbaşçısı Eskender Bariyevniñ aytqanına köre, «Babam – qaramandır» yarışı 2017 senesi Qırımda keçirildi. İşbu yarış çerçivesinde balalar tarafından yazılğan inşalar ingliz tiline tercime etildi ve neşirge azırlanıldı.
«Yüzden ziyade bala Qırımnı zapt etken memleketniñ repressiya qurbanı ola. Balalar raatsız, biz olarğa qoltutmaq kerekmiz», – dedi Eskender Bariyev.
Bariyevniñ qayd etkenine köre, cıyıntıqnı italyan tiline çevirip, Qırımda böyle yarışlarnıñ keçirilmesini devam ettirmege planlaştıralar.
«Bizim balalar» hayriye vaqfınıñ malümatına köre, 100-den ziyade qırımtatar balası babasınıñ vasiyligini körmey, babaları siyasiy sebeplerden apiske alınğan edi.
Aq qorçalayıcılarnıñ qayd etkenine köre, 60-tan ziyade Ukraina vatandaşı Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda siyasiy sebeplerden azatlıqtan marum qaldı. Ukraina Tış işler nazirligi anda tutulğan ukrainalılarnı azat etmek talabınen Rusiyege 300-ge yaqın narazılıq notasını yollağan edi.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
"Böyek Amerika” barlıq tırışlığın “Böyek İzrail” xıyalın tormışqa aşıru öçen tügä”
Trampnıñ ğaräp däwlätlären İzrail belän duslaşırğa mäcbür itüen belderälär
AQŞ ilbaşı Donal’d Tramp idaräseneñ basıp aluçı İzrail belän solıx kileşüe imzalatu öçen ğaräp däwlätlärenä basım yasawın belderälär. Bu xaqta Bötendön’ya möselman ğalimnär berlege ğomum särqatibe Ali äl-Karadaği söyläde. Ul Facebook bitendä urnaştırğan yazmasında İzrail belän AQŞ mönäsäbätläreneñ başınnan birle strategik buluın, ämma Tramp idaräseneñ barlıq tırışlığın İzrail öçen quyuın, Fälästin cirläreneñ qalğanın da Tel-Avivqa birergä mataşuın äytä. Karadaği AQŞnıñ “Ğasır kileşüe” planın xäzerläwe, Qudüsne okkupant däwlätneñ başqalası bularaq tanuı häm annekśiyä planın raslawınıñ älege tırışlıqlarnıñ ber öleşe buluın citkerä.
Ğalim bolarnıñ xalıqara xoquq, fälästinlelär, ğaräplär häm möselmannarnıñ xaqların sanğa suqmıyça başqarıluına iğ’tibarnı cälep itä. “Tramp çorındağı “Böyek Amerika” barlıq tırışlığın “Böyek İzrail” xıyalın tormışqa aşıru öçen tügä,”-dip yaza ul.
AQŞ ilbaşı Donal’d Tramp 13nçe avgustta İzrail belän Berläşkän Ğaräp Ämirlekläreneñ mönäsäbätlären tulısınça normal’läşterü öçen kileşülären xäbär itte. Ul 1979da şundıy uq adım yasağan Misır häm 1994tä aña quşılğan Yordaniyä artınnan öçençe buldı.
AQŞ ilbaşı Donal’d Trampnıñ kiyäwe häm kiñäşçese Djared Kuşner 1nçe sentyabr’dä yasağan belderüendä Berläşkän Ğaräp Ämirleklärennän soñ tizdän tağın ber ğaräp däwläteneñ İzrail belän kileşü imzalayaçağın äytte.
Bäyläneşle xäbärlär
AQŞ Rusiyädäge Äfğanstan cıyılışında qatnaşmayaçaq
Amerika Quşma Ştatları Rusiyäneñ çärşämbe könne ütkäräçäk “Äfğanstan" temalı cıyılışta qatnaşmayaçaq


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko anayasa komissiyasını qırımtatar halqınıñ liderleriniñ laflarına emiyet berip, Anayasa deñişmelerinde Qırımnı Ukrainanıñ ayırılmaz parçası olaraq tasdıqlamağa çağırdı.
Bu aqqında Poroşenkonıñ resmiy Twitter saifesinde aytıla.
İyül 16-da Ukraina prezidenti Yuqarı Radada detsentralizatsiya meselesinde Anayasa deñişmelerini taqdim etecek, deputatlar cumaaqşamı künü deñişmelerni baqacaqlar.
Deputatlar deñişmelerni Anayasa mahkemesine yollamaq kerekler.
Petro Porogenko Yuqarı Radağa bunıñnen bağlı qanun leyhasını kirsetken edi. Vesiqağa binaen, Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ ayrı rayonlarında yerli idare hususiyetleri qanun tarafından belgilene. Bundan ğayrı, yerli akimiyet organlarınıñ vekâletlerini arttırğan deñişmeler kirsetile.
Refat Çubarov Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonıñ qırımtatar halqına milliy-medeniy muhtariyet bermek teklifine qarşı çıqtı. Onıñ aytqanına köre, qırımtatarlarnıñ taqdirini belgilemek aqqı qayd etilmese, o, Anayasa deñişmelerine qoltutmaycaq. Refat Çubarov anayasa komissiyasınıñ azası ola.
2014 senesi baarden berli Qırım Rusiye Federatsiyasınıñ işğali altında buluna.


text:
2018 senesiniñ kelir beyannamelerine köre, Qırımnıñ rusiye parlamentiniñ eñ bay mebusı OOO “FM” şirketi”niñ başı Frunze Mardoyan oldı. Qırım parlamentiniñ saytında yerleştirilgen resmiy malümatqa köre, 2018 senesi Mardoyannıñ resmiy keliri 103,4 million ruble oldı.
2017 senesi içün derc etilgen resmiy malümatqa köre, onıñ keliri 10 million rublege artqan.
Onıñ mülkünde umumen 33 555 metr kvadrat olğan dört yer parçası, 32 823 metr kvadrat olğan FM ticaret merkezi, ofis-sergi merkezi, dört mesken olmağan bina ve bir mesken ev. Mebusnıñ avtomobil parkında altı maşna bar.
Daa evel öz keliriniñ beyannamesini Qırımnıñ rusiyeli parlamentiniñ spikeri Vladimir Konstantinov aydınlattı.


text:
Almatydan 532 shaqyrym qashyqtyqta jer silkindi ALMATY. QazAqparat – QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarasty «Seısmologııalyq tájirıbe-ádistemelik ekspedıtsııasy» memlekettik mekemesiniń seısmıkalyq stansalar jelisi 13 qazan kúni 12 saǵat 2 mınýt 44 sekýndta jer silkinisin tirkedi, dep habarlaıdy QazAqparat.
Almatydan 834 shaqyrym qashyqtyqta jer silkindi ALMATY. QazAqparat - QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarasty «Seısmologııalyq tájirıbe-ádistemelik ekspedıtsııasy» memlekettik mekemesiniń seısmıkalyq stansalar jelisi 30 qyrkúıek kúni 19 saǵat 4 mınýtta jer silkinisin tirkedi, dep habarlaıdy QazAqparat.
Almatydan 536 shaqyrym qashyqtyqta jer silkindi ALMATY. QazAqparat - QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarasty «Seısmologııalyq tájirıbe-ádistemelik ekspedıtsııasy» memlekettik mekemesiniń seısmıkalyq stansalar jelisi 29 qyrkúıek kúni 19 saǵat 41 mınýtta jer silkinisin tirkedi, dep habarlaıdy QazAqparat.
Almatydan 627 shaqyrym qashyqtyqta jer silkindi ALMATY. QazAqparat - QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarasty «Seısmologııalyq tájirıbe-ádistemelik ekspedıtsııasy» memlekettik mekemesiniń seısmıkalyq stansalar jelisi 27 qyrkúıek kúni 11 saǵat 40 mınýtta jer silkinisin tirkedi, dep habarlaıdy QazAqparat.
Almatydan 187 shaqyrym qashyqtyqta jer silkindi ALMATY. QazAqparat – QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarasty «Seısmologııalyq tájirıbe-ádistemelik ekspedıtsııasy» memlekettik mekemesiniń seısmıkalyq stansalar jelisi 19 qyrkúıek kúni 09 saǵat 01 mınýtta jer silkinisin tirkedi, dep habarlaıdy QazAqparat.
Almatydan 419 km qashyqtyqta jer silkindi NUR-SULTAN. QazAqparat – «QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarasty «Seısmologııalyq tájirıbe-ádistemelik ekspedıtsııasy» memlekettik mekemesiniń seısmıkalyq stansalar jelisi 17 qyrkúıek kúni 15 saǵat 06 mınýt 00 sekýndta caǵat (Grınvıch boıynsha 09 saǵat 06 mınýt 00 sekýndta) jer silkinisin tirkedi», - dep habarlaıdy QazAqparat.
Almatydan 122 shaqyrym qashyqtyqta jer silkindi NUR-SULTAN. QazAqparat – «QR Bilim jáne ǵylym mınıstrligine qarasty «Seısmologııalyq tájirıbe-ádistemelik ekspedıtsııasy» memlekettik mekemesiniń seısmıkalyq stansalar jelisi 16 qyrkúıek kúni caǵat 12:31-de (Grınvıch boıynsha 06:31-de) jer silkinisin tirkedi», - dep habarlaıdy QazAqparat.
ary qaraı
Muraǵat
Joǵary qaraı


text:
Qoranta
Qoranta ya da aile - adetince evli olğan kişilerden, balalarından (öz ya da evlât etilgen), qan ve aile bağlarınen birleşken başqa aqrabalarından ibarettir. Qoranta, ortaq bir iqtisadiy, turmuş, ahlâqiy ve ruhiy yaşayış tarzı, qarşılıqlı mesüliyet ve balanı terbiyelev esasında yaşay. Yani, qoranta, beraber yaşağan, ortaq turmuşnen bir-birine bağlıdır ve qarşılıqlı aqlar ve mecburiyetlerge saip olğan kişilerdir.
İslâm, bir qoranta qurmaq içün, evlilik esasını qayd eter, qoranta qurmasınıñ eñ yahşı areketlerinden biri olğanını, Allanıñ peyğamberleri ve resülleriniñ güzel bir ananesi olğanını sanar.
Qorantalarnıñ çeşitleri:[deñiştir | kodunı deñiştir]
- kişiniñ doğğan qorantası;
- kişiniñ qurğan qorantası;
- özek qorantası (latince nucleus - özek) - adı ilk kere 1949 senesi amerikalı içtimaiyatçı Corc Merdok tarafından qullanılğan; mustaqillik (aqrabalardan ve qomşulardan ayırğan), az sayıda olğan (ana-baba ve ya 1 ya da 2 balası) ve dinamikalıq (qısqa vaqıtta yaşayış yerini, zenaatnı ve içtimaiy statusnı deñiştirebilgen) hususiyetlerine saip olğan bir aile gruppasıdır;
- keniş (ya da mürekkep) qoranta - eñ az eki aqrabanıñ nesiinen bir evde ya da bir-birine yaqın yaşağan bir aile gruppasıdır; qırımtatar cemiyeti içün uzun zaman ananeviy edi;
- tolu qoranta - aynı zamanda evlilikniñ ekisi bar olğan aile gruppasıdır;
- tolu olmağan qoranta (ecnebiy memleketlerde solo-qoranta ıstılası da qullanıla) - ana-babalardan tek biri (ana, baba, qartana, aqraba ola bile) bala(lar)nı östürip terbiyelegen bir aile gruppasıdır;
- yañıdan qurğan qorantada ana-babalardan biri vefat etti, ekincisi ise yañıdan evlendi;
- birleştirilgen qoranta - birinci evlilikten bala(lar)nen olğan bir aile gruppasıdır;
- qan qorantası - balalar qanğa köre doğmuşlardır;
- ögey qoranta - balalar evlâtlıqqa alğanlardır;
- digerqoranta - geteroseksual evlilik (erkek ve qadın);
- tekcınıslı qoranta - evlilikniñ ekisi aynı cınısqa saip ola;
- amoronluq qorantası - er cınıstan eki kişiden ziyade ibaret olğan bir aile gruppasıdır;
- isveç qorantası - çeşitli munasebetlernen üç kişiniñ yaşayışdaşlığıdır;
- boston evliligi - mecburiy munasebetlersiz qadınlarnıñ yaşayışdaşlığıdır;
- patriarh qorantasınıñ eñ müim ve baş kişisi erkerktir;
- matriarh qorantasınıñ eñ müim ve baş kişisi qadındır;
- musaviy qoranta (ortaqlıq) - cınsiyet musaviyligi esasında qurğan bir aile gruppasıdır.


text:
Qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev cenkleşip Qırımnı Ukrainanıñ nezaretine qaytarmaq imkânını körmey. Onıñ fikirine köre, Ukraina vatandaşları ve ğarbiy ortaqlar böyle usulğa qol tutmazlar. Bunı Cemilev «Apostrof» neşirine bergen intervyüsında seslendirdi.
«Rusiyenen qıyaslasaq, ğarb ülkelerinde em de Ukrainada insannıñ ayatına başqa türlü qıymet kesile. Ne qadar ölmese de, totalitar rejim insanlarnıñ ömürleri içün mesuliyetli degil. Bizde ise birden soqaqqa çıqarlar, soylârı prezidentke barırlar. Ğarp ülkelerinde de aynı öyle. Olar içün insan ömüri pek qıymetli. Putin bunı pek yahşı qullanıp, oynay. Halq anda indemey, demokratik devletlernde ise başqa türlü. Meselâ, ğarp ülkelerinde şantajğa baqmayıp cüratnen areket etse ediler, zaman başqa olur edi», – dedi o.
Qırımtatar halhınıñ lideri er kün Qırımnıñ Rusiye taradından işğal etilgenine soñunı yaqınlaştırğan şeyler aqqında söyledi.
Cemilev: «Putinnen laf etken soñ, men andan birden Brüselge NATO toplaşuvına kettim, olar da: bizlerde er şey yavaş çezilgenini, amma eminliknen ileri ketkenini qayd etken ediler. İşte, Rusiye Qırımnı mıtlaq serbest qaldıracaq: ya da Rusiye dağılacaq ve Qırımnı keri bermege mecbur olacaq…» – dep farz etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar.
Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırım qurtarıcıları Sudaqta "Maski" boğazında 10 adamnıñ tahliye etilmesi aqqında haber ete. Böyleliknen, fevralniñ 8-inde gece Ayserez köyüniñ civarında "Niva" ve UAZ-469 maşnaları batıp qaldı.
Bunı Rusiye FVN-niñ Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti bildirdi.
"FVN hadimleriniñ ihtisaslı ve tez areketleri sayesinde saat 01:15 qazağa oğraganlarnı taptılar. Qurtarıcılar çığırıqnıñ yardımı ile batıp qalğan maşnalarnı çıqardı", - qayd ettiler müessisede.
Adamlarnıñ kimseniñ tibbiy yardımğa ihtiyacı olmağanı bildirile.
Qırım qurtarıcıları, yanvarniñ 1-inde Bağçasaray rayonınıñ sılaq dağ yolunda çamur içinde batqan Rusiyeden kelgen turistlerni tahliye etkenlerini haber ete.
Qırımda bazar künü, fevralniñ 9-ında qar yağacaq, yollar buzlu olacaq.


text:
Bunı Rusiye mudaafa naziri muavini Anatoliy Antonov bildirdi, dep haber ete Radio Svoboda.
«Rusiye halqara mecburiyetlerge riayet ete, ve Paris hartiya çerçivesinde, Helsink aktı, BMT ve Avropa havfsızlıq ve işbirlik boyunca teşkilâtınıñ qararları çerçivesinde öz boynuna silânı temin etmemek ya da silâ teminlevinde özüni sıñırlamaq qararnı aldı», – dedi Antonov.
Onıñ aytqanına köre, Ukraina şarqı ve cenübiy-şarqı bugün «qızğın noqta» ekendir.
«Bu sebepten mudaafa naziri, ordu generalı Sergey Şoygu evelleri Ukraina mülkü olğan silânıñ teminlevini toqtatmağa qarar aldı», – dedi nazir muavini.
Faqat, Antonovnıñ aytqanı kibi, gemi ve aviatsiya bu qararğa kirmey.
Bugün Ukrainağa endi 389 zıhr tehnikanı, şu cümlede 8 vertolöt ve 3 arbiy gemini berdiler, dedi mudaafa nazirniñ muavini.


text:
Rusiye ükümeti Ukrainadan mecburen köçip kelgen insanlarnıñ içtimaiy-turmuş yerleştirilüvine aman-aman 250 million ruble ayırmağa avale etti.
Bu aqqında Rusiye ükümetiniñ saytında derc etilgen buyruqta aytıla.
Vesiqada aytıla ki, «Qırım Cumhuriyetine 248,8 million ruble miqdarında bücetara transfert berile».
Ükümet saytında berilgen malümatqa köre, qabul etilgen qarar Ukrainanı mecburen terk etken adamlarnıñ 2014 senesi vaqtınca içtimaiy-turmuş yerleştirilmesini maliye etmege imkân berecek.
Rusiye akimiyetiniñ malümatına köre, umumen Rusiye Ukrainadan köçip kelgen 730 biñ insannı qabul etti, olardan 7 biñ kişi vaqtınca Qırımda yerleşti.


text:
Rusiye silâlı quvetleri Herson vilâyetiniñ memuriy sıñırı yanında toplanıla.
Bu aqta Ukraina devlet sıñır hızmetiniñ saytında yazıla.
«İyün 26 künü tahminen saat 23:30 Rusiye Federatsiyasınıñ Silâlı Quvetleriniñ blokpostına 2 BTR, 2 BMP, 1 «UAZ», Rusiye Federatsiyasınıñ Silâlı quvtleriniñ 4 topu ile 10 yük maşinası keldi», – denile beyanatta.
Rusiye tarafı bu beyanatnı daa izaatlamadı.
Ukraina Devlet sıñır hızmetinde şunı da qayd ettiler ki, Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinde devlet sıñırınıñ imayesini pekitmege devam eteler.


text:
Qırım jurnalisti Roman Spiridonovnıñ Aqmescitteki evinde ve ana babasınıñ evinde tintüvler Qırım vatandaşlıq qamaçavınıñ teşebbüsçisi, ATR telekanalınıñ saibi Lenur İslâmovnıñ cinaiy işi çerçivesinde keçirilgen. Spiridonovnı FSB sorğuğa çağıralar.
Bunı Qırım.Aqiqatqa Qırım advokatı Cemil Temişev bildirdi.
«Tintüv keçirdiler, planşetni tutıp aldılar, onıñ ve ana-babasınıñ evlerinde tintüv keçirdiler. Ve eñ meraqlısı – evinde buzdolabı üstünde patlav aletiniñ yapuvı boyunca tafsilâtlı talimatnı taptılar. Roman bu onıñ olmağanını bildire», – dey advokat.
O şunı da qayd etti ki, bu vaqıtta o binada yoq edi, birazdan soñ keldi ve tintüvniñ devamını nezaret etti. «Tapılmasınıñ şaatı degil edim. Amma vesiqada yazılğanına köre, şimdi öyledir», – qayd etti Temişev.
Roman Spiridonov Qırım.Aqiqatqa bildirgeni kibi, al-azırda iş yerinde buluna ve telefonnı onı qaytardılar.
«Tintüv vaqtında tek cihazlarnı tutıp aldılar. FSB hadimleri özlerini tınç alıp bardı. Tintüvden soñ Franko bulvarında yerleşken SBU binasına sorğuğa kelmege çağırdılar. Amma, advokatımnıñ şimdi mahkeme toplaşuvı olğanından sebep, subetni başqa künge keçirmege rica ettik. Endi saat 17:00 olacaq sorğuğa azırlanam», – dedi jurnalist.
Qırımnıñ uquq qoruyıcı organları tarafından bu aqta izaat yoq.
Spiridonovğa tintüv ile dekabr 10 künü keldiler. Apayı İrina aytqanı kibi, afyon, silâ ve yasaqlanğan edebiyat qıdırıla edi. Tintüv 2,5 saat devam etti.
Spiridonov şimdi QaraDeniz production stduiyasına çalışa. Bundan evel ATR telekanalınıñ muarriri edi.


text:
Çarşenbe künü, iyülniñ 29-nda, Aqmescit rayonınıñ Mamaq (Stroganovka) köyünde elâk olğan üç yaşında Musa Suleymanovnıñ evinde qırımlı siyasiy mabüsler içün dua yapıldı. Bu aqta «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi Facebook saifesinde bildirdi.
«İslâmğa köre, bala cenazesinden soñ dua yapılmay, çünki balalar günâhsız sayıla. Qırımnıñ çeşit köşelerinden insanlar elâk olğan balanıñ qorantasına qol tutmaq, babası ve bütün siyasiy mabüsler içün dua etmek içün keldi. Siyasiy mabüs Ruslan Suleymanovnıñ qorantası içün büyük ğayıp, 3 yaşında küçük Musanıñ vefatı bütün Qırımnı sarstı», – dep aytıla haberde.
«Memorial» halqara aq qorçalayıcı merkezi Ruslan Suleymanovnı ve daa bir qaç on qırımlı musulmannı, bunıñ kibi davalarnıñ mabüslerini siyasiy mabüs dep saya.
Ukraina jurnalistleri milliy birligi oğlu elâk olğan qırımlı cemaat jurnalisti Suleymanovğa qol tutmağa çağırğan edi.
Üç yaşında Musa Suleymanov iyülniñ 24-nde aqşam ğayıp oldı. Qırımnıñ bütün köşelerinden onı qıdırmaq içün bir qaç biñ insan keldi. İyülniñ 26-nda Qırımdaki Rusiye Fevqulâde vaziyetler idaresi bildirdi ki, balanıñ cesedi çuqurda tapıldı. Onı iyülniñ 27-nde defin etkenler.
Bundan evel Qırım ve Aqyardaki Rusiye Tahqiqat komitetiniñ idaresi oğlançıqnıñ coyuluvınen bağlı cinaiy dava açtı, Qırımnıñ Rusiye prokuraturası ise Rusiye Ceza kodeksiniñ 105-inci maddesiniñ 2-nci qısmındaki «v» noqtasına istinaden – küçük balanıñ öldürilüvi – cinaiy dava açtı.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Musa Suleymanovnıñ ölüm sebeplerini bilmek içün yardım etmege azır olğanını bildirdi.


text:
«Vopli Vidoplâsova» taqımınıñ yetekçisi Oleg Skripka özüniñ yazlıq evinde qırımtatar qorantasını yerleştirdi. Bunı «Vesti» neişiri bildire.
«Bu qırımtatar qorantası – ana-babanen dört bala. Men olarnen köçkenlerge yardım etken Krım-SOS saytı vastasınen tanış oldım. Men qırımtatarlarnen «KraÏna mriy» festivali sayesinde işbirlik tutam, tedbir çerçivesinde ayırıca qırımtatar sanası qurulacaq, anda icadiy taqımlar icra etecekler», — dep añlattı Skripka.
Neşirniñ malümatına köre, Skripkanıñ yazlıq evi Kiyev deñizi yalısında yerleşe. Yırcı onı bir qaç yıl devamında qurmaqta. 30 sotka topraq damartasında büyük bostan, bağça, üç qatlı ev, amam ve garaj bar.
Oleg Skripka apayı ve dört balasınen Kiyevde yaşay.
Ukraina içtimaiy siyaseti nazirliginiñ malümatına köre, Qırımnı endi 25 biñ insan terk etti. Ekseriyeti Vinnitsa, Lvov, Kiyev vilâyetlerine köçtiler.


text:
İşğal etilgen Qırımda qırımtatar tilini ögrenüv kursları açılacaq. Bunıñ teşebbüsçileri «Qardaşlıq» cemaat teşkilâtı ve Qırım musulmanları Diniy idaresi oldılar. Bu aqqında «Qardaşlıq» teşkilâtınıñ reisi Asan Emirsaliyev Qırım.Aqiqat saytına bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, işbu leyha qırımtatar tilini cemaat arasında daa ziyade rağbetleştirmek ve qırımlılarğa din ya da etnik mensüpligine baqmadan bilgi bermek içün amelge keçirile.
Şimdilik bir qaç yüz insan kurslarğa yazıldı. Programmada iştirak etmek içün teşkilât saytında qayd etilmek kerek.
Yıllar devamında Qırımnıñ aliy oquv yurtlarında çalışqan ocalar ders berecekler, – dep qayd eteler teşkilâtçılar.
Dersler aftada eki kere til seviyesine köre farqlı sınıflarda keçirilecek.


text:
Bunı banknıñ matbuat hızmeti müessiseniñ resmiy saytında bildire.
«Banknıñ bu qararı Rusiye Federatsiyasınıñ Merkeziy bankı tarafından PAO «PUMB» müessisesine nisbeten seslendirilgen talaplarnen bağlı. Rusiye Merkeziy bankınıñ şartları Ukraina qanunlarına uymay», – dep aytıla beyanatta.
Böyle etip, aprel 17-den başlap PUMB Qırımdaki bölügi doğru ve tolu hızmet etecegini kefil etip olamay.
Bank müşterilerine aprelniñ 17-ne qadar Qırım bölüklerinden birine muracaat etip, esaplarnı qapatmağa ve paralnı qaytarmağa tevsiye etile.
«Müşteri aprelniñ 17-ne qadar bankqa muracaat etip esabını qapatmasa, o, «Birinci ukrain» bankı ile işbirligini Ukrainada yerleşken banknıñ er bir bölüginde devam ete bile», – dep qayd etile beyanatta.
PUMB System Capital Management şirketleriniñ gruppasına ait. Malüm ki, SCM şirketler gruppasınıñ saibi meşur ukrain iş adamı Rinat Ahmetovdır.


text:
Halqına ve ilhaq etilgen yarımadada repressiya ve qorquzuv kampaniyasına oğrağan arqadaşlarına qoltutmaq içün Qızıl meydanğa çıqqan qırımtatar faalleriniñ fotoresimlerine baqqanda Rusiye paytahtında öz közümnen körgen diger narazılıq aktsiyaları aqlıma kele.
Moskva Sovetler Birliginiñ paytahtı olıp qala edi, bölşevikler qanlı vatandaş cenkinde eski Rusiye imperiyasınıñ halqlarını yeñgen soñ insanlardan nefret etken rejim alâ daa sarsılmaz kibi körüne edi. Yaşağan memleketimde er şey izinden soñ berile edi – mal, aş, azatlıq bile.
Bu qurşun keçirmez qorqu vaziyetinde paytahtta ilk qırımtatar faalleri peyda oldı
Bu qurşun keçirmez qorqu vaziyetinde paytahtta ilk qırımtatar faalleri peyda oldı, Stalin quvğan halqnıñ Vatanğa qaytuvı içün ilk çıqışlar başladı.
O vaqıt başqa bir şey daa yoq edi – ne Moskva demokratları, ne Baltiya memleketleriniñ halq cebeleri, ne de kommunist rejimi cinayetleriniñ mediada aydınlatılması. Tek er bir halq, er bir insan içün tabiiy olğan öz toprağında yaşamaq aqqına irişmek içün Moskvağa kelgen bu cesür insanlar bar edi. Daa Bibliyada qayd etilgen bu aq – halqımnı yiber!
Elbette, çoqusı olarğa işanmayıp baqa edi. Çünki er şeyni ve er kesni kontrol etken rejimge nasıl qarşı çıqmaq mümkün. Yoq, narazılıq bildirmege olmay, aşalanıp afu etmeli, belki, akimiyet acır da bir şeyge izin berir! Öyle olamı?
Tek er bir halq, er bir insan içün tabiiy olğan öz toprağında yaşamaq aqqına irişmek içün Moskvağa kelgen bu cesür insanlar bar edi
Nasıl olsa da, rejim degil de, olar qazandılar. Narazılıq aktsiyaları başlağanından bir qaç yıl keçkeninen Sovetler Birligi dünya haritasından silinde – sanki bu çirkin yalan devlet iç bir vaqıt yoq edi. Qırımtatarlar ise evde, Vatanda. Qırımdalar.
Qızıl meydandaki narazılıq aktsiyalarınıñ fotoresimlerine baqıp, olar bu sefer de qazanacaqlarını bilem – başqa çare yoq. Bir çoq insanğa sarsılmaz kibi körüngen rejim yoq olacaq – onıñ hatırası tarih dersliklerinde bile qalmaycaq. Qırımtatarlar ise qalacaq. Evde. Vatanda. Qırımda.
Serbest Qırımda. Ukrainada.
«Fikir» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün
Vitaliy Portnikov, Kyivli jurnalist, Qırım.Aqiqat közeticisi


text:
Qırım ve Herson vilâyetiniñ memuriy sıñırdaki sıñırlavlar mayısnıñ 11-inece uzatılacaq. Bu aprelniñ 24-ünde imzalanğan Ukraina Nazirler Kabinetiniñ buyruğında aytıla.
Vaqtınca sıñırlavlar daa martnıñ 17-sinde kirsetildi. Bu Ukrainanıñ bütün vatandaşlarına aittir.
Bir kün evel Ukraina Nazirler Kabineti bildirdi ki, ilhaq etilgen Qırımdan ve Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ işğal etilgen qısımlarından kelgen Ukraina vatandaşları mecburiy tarzda observatorlarğa qoyulacaq.
Ukrayna Nazirlər Kabinetinin iclası ərəfəsində materik Ukraynanın ərazisinə ilhaq edilmiş Krımdan və ya Donetsk və Lugansk bölgələrindən işğal olunmuş ərazilərdən gələn vətəndaşların müşahidəçilərdə məcburi xəstəxanaya göndəriləcəyini söylədi.
Daa evel Ukraina Nazirler şurası karantinni mayısnıñ 11-ne qadar uzatqanı bildirile edi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Beyaz evniñ matbuat kâtibi Sarah Sanders Rusiyeniñ Ukrainağa bağlı Qırımnı ilhaq etüv teşebbüsini tanımağanı aqqında bildirdi.
İyülniñ 2-nde Washingtonda çıqış yapqanda o Moskvağa qarişı kirsetilgen sanktsiyalar, Qırım Ukrainağa qaytarılmağance devam etecek dep qayd etti.
«Biz Rusiyeniñ Qırımnı ilhaq etüv teşebbüsini tanımaymız. Rusiyenen bizim aramızda bunen bağlı fikirde farqlılıq olğanını qabul ettik. Ve bizim Qırımnen bağlı olaraq Rusiyege qarşı kirsetken sanktsiyalarımız yarımada Ukrainağa keri qaytarılmağance devam etecek», – dedi Sanders.
Bu beyanat ABD prezidentınıñ milliy havfsızlıq boyunca mesleatçısı John Boltonnıñ sözlerinden fartq ete, çünki o bir kün evel Donald Trump Qırım ilhaqını tanır dep tahmin etken edi.
Trumpnıñ özü bir qaç sefer Rusiye ile munasebetlernñ daa ziyade barışıqlı olmaq kerek olğanını aytqan edi. İyünniñ 29-nda jurnalistlerniñ, ABD Qırım Rusiyege ait olğanını tanırmı degen sualine, o: «Baqarmız», dep cevap bergen edi.
Daa soñra ABDniñ milliy havfsızlıq boyunca mesleatçısı John Bolton meseleni, çetel ükümetlerniñ liderlerinen meselelerniñ keniş dairesi boyunca körüşüvler keçirip, olarnıñ noqta-i nazarını diñlemek içün «prezident bir çoq zamanlarda «baqarmız» dep ayta» dep tüşüne.


text:
Qırımnıñ bir qac köşesinde iyün 7-sinde küçlü sağanaq yağdı. Üylegece yağmur Aqmescit ve Bağçasaray rayonlarında. Aqmescit ve Aqyarda yağdı. Üyleden soñ yağanaq Qurman (Krasnogvardeyskiy), Aqşeyh (Razdolnenskiy) ve Aqmeçit (Çernomorskiy) rayonlarına tüşti. Neticede yarımadanıñ bir qaç rayonı yarıqsız qaldı.
İyünniñ 7-nde Aqyarda küçlü yağmur yağdı. Şeerniñ çeşit rayonları ve soqaqlarını, şu cümleden Kazaçya buhta ve Aqyar avtovokzalını suv bastı. Aqyarnıñ şeer hızmetleri ve qurtarıcıları sağanaq aqibetlerinden sebep quvetleştirilgen rejimde çalışa. Aqmescitte iyünniñ 7-nde küçlü boranlı yağmur yağdı. Aqşam ise kene sağanaq yağdı. Yağmur yarım saat yağdı, şeer merkezindeki yollarnı suv bastı.
Qırım.Aqiqat Qırımnıñ suv tolu soqaqlarınıñ süretlerini topladı.


text:
Dnepropetrovsk şeerinde «Qırımtatar cemiyetiniñ» temsilciligini açtılar. Resmiy açılış tedbirine köçip kelgenler, yerli akimiyet ve halqara teşkilâtlarnıñ vekilleri keldiler.
İşbu merkezniñ reberi Kemal Mustafayevniñ aytqanına köre, Dnepropetrovsktaki cemiyet bölügi Qırımdan köçip kelgenlerge yerli şaraitlerge alışmağa yardım etecek.
Kemal Mustafayevniñ qayd etkenine köre, evlerini terk etip, qıtaiy Ukrainağa vaqtınca ya da bütünley köçip kelgen qırımtatarlar yerli cemaatqa qoşulmalı ve Ukrainanıñ inkişafında iştirak etmeli.
Cemiyet temsilciliginde semetdeşlerine aq-uquqlarını qorumağa, em de qırımtatar halqınıñ medeniyetini saqlap qalmağa tırışalar.
Merkezde qırımtatarca, ukraince, türkçe ve diger til dersleri bedava keçirilecek. Mında Qırım tarihı, qırımtatar halqınıñ medeniyetini ögrenecekler.
Bundan ğayrı, cemiyetniñ vekilleri şeerniñ medeniy ve cemaat ayatında faal iştirak etip, öz tedbirlerini, şu cümleden mayıs 18 sürgünlik qurbanlarını añma tedbirini keçirmege teşebbüs köstermege ve keçirmege planlaştıralar.
Al-azırda «Qırımtatar cemiyeti» Lviv ve Hersonda çalışa. Tezden Vinnitsa, Geniçesk, Melitopolde açılacaq.
Migratsion hızmetiniñ malümatına köre, al-azırda Dnepropetrovsk vilâyetinde Qırımdan köçip kelgen 100 adam qayd etildi. «Qırımtatar cemiyeti» – Ukrainada yaşağan qırımtatarlarnıñ menfaatlarını temsil etken cemaat teşkilâtıdır.


text:
Dert Ağlar Dertler Ağlar (Halil Yıldırım Remix) Aranan Kelimeler
Aysel Aydoğan Dert Ağlar Dertler Ağlar (Halil Yıldırım Remix) indir,
Dert Ağlar Dertler Ağlar (Halil Yıldırım Remix) mp3 indir dur,
Dert Ağlar Dertler Ağlar (Halil Yıldırım Remix) şarkı sözleri,
Aysel Aydoğan Dert Ağlar Dertler Ağlar (Halil Yıldırım Remix) mobil mp3 indir,
Aysel Aydoğan Dert Ağlar Dertler Ağlar (Halil Yıldırım Remix) mp3 download,
Aysel Aydoğan şarkıları indir,
Aysel Aydoğan Dert Ağlar Dertler Ağlar (Halil Yıldırım Remix) cepten ücretsiz indir,
Dert Ağlar Dertler Ağlar (Halil Yıldırım Remix) indir dur


text:
“Voda Krıma” işhanenesi, yanvarnıñ 7-nde Keriçte bir sıra yerde suv teminatı sıñırlanılğanını haber ete. Berilgen malümatqa köre, şeerde yerli vaqıtnen saba saat 9-dan aqşam saat 18-gece tamir işleri keçirilecek eken.
“Saba saat 9-dan aqşam saat 18-gece Bölşevistskaya soqağı 1, 3, 5; Ostrovskogo soqağı 99, 100,112,115; Dalnâya soqağı 1b, 1v; Şirokaya soqağı; Üritskogo soqağı, Furmanova soqağı 73, Gagarina soqağı 32, Görkogo soqağı 23, 25; Pervıy Portovıy aralığı 8, 10; Poşivalnikova soqağı 50. Saba saat 9-dan aqşam saat 18-gece Vokzalnoye Şosse 33-47, 51-6; Zareçnaya soqağı (yuqarı qatlar) basım tüşürilgen”, – yazıla bildirmede.
Qırımnıñ Rusiye parlametiniñ başı Vladimir Konstantinov, Qırım tehnika ceetinden Ukrainadan Şimal-Qırım beketinden suv almağa azır degil, dep bildirdi.
Qanun leyhası halq deputatı Aleksey Gonçarenko tarafından qayd etildi. Vesiqada aytılğanına köre, işğal altındaki yarımadağa Şimaliy-Qırım kanalı üzerinden suv berilmesiniñ sıñırlavları «Qırım yarımadası ve Qara ve Azaq deñizlerinde Ukraina devlet suvereniteti ğayrıdan tiklengenine» qadar qalacaq.
Qırımnıñ Rusiye baş naziri Yuriy Gotsanük Ukraina Yuqarı Radasında qayd etilgen ve işğal etilgen Qırımğa Şimaliy-Qırım kanalından suv bermege yasaq etken qanun leyhasına cevap berdi.
Noyabr ayında Ukraina prezidenti ofisiniñ reberi Andriy Yermak, işğal etilgen Qırımda yaşağa insanlarnıñ ihtiyaclarına suv yete, dep bildirdi.
Ukraina, Qırımnıñ içecek suv ihtiyaclarınıñ 85%-ni yarımadanen bağlağan Dnipro aqıntı yolu olğan Şimaliy-Qırım kanalı vastasınen teminlegen edi. 2014 senesi Rusiye Qırımnı işğal etken soñ yarımadağa suv berilmesi toqtatıldı.
Qırımdaki suv yedekleri suv anbarları ve yerastı çoqraqlardan toldurıla. Ekologlarnıñ aytqanına köre, yerastı çoqraqlarnıñ muntazam sürette qullanılması yarımadada topraqnı tuzlattı. Qırım akimiyeti yarımada sakinlerini suvnı az qullanmağa çağıra.
2020 senesi Qırımdaki suv teminlevi vaziyeti kritik oldı. Qırımlı alimlerniñ bildirgenine köre, yağanaqlar yağmağanı içün ve qar az yağğan qış neticesinde qurğaqlıq oldı.
Avgustnıñ soñunda Aqmescitte, Aqmescit ve Bağçasaray rayonlarında suv berüv cedvelleri kirsetilgen edi. Daa soñra Qarasuvbazarda, Qarasuvbazar rayonında ve qısmen Aluştada cedveller kirsetildi.
Kreml kontrolindeki Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov Rusiye Qırımnıñ suv teminlevini fevqulâde vaziyet olaraq tanıması mümkün, dep ayta. O, 2020 senesi 150 yıl içinde eñ quru oldı, dep bildirdi.
Rusiye akimiyeti yañı suv boruları, suv qoralarınıñ quruluvına ve quyu qazıluvına milliardlarnen ruble ayırdı.
BM Ukraina Monitoring missiyası, halqara uquqqa köre, Rusiye Qırım ealisini suvnen temin etüvden mesüliyetli ola, dep israr ete.
Resmiy Kyiv, Şimaliy-Qırım kanalından suv yarımadağa tek Qırım işğalden qurtarılğan soñ berilecek, dep bildire.


text:
Advokat Nikolay Polozovnıñ bildirgenine köre, Rusiye kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesiniñ dekabrniñ 10-nda ATR qırımtatar telekanalınıñ saibi Lenur İslâmovğa qarşı ğıyabiy üküm çıqarılğan oturışuvında davada olğan teşkilâtlarnıñ 50 million rubleden çoq davaları taqdirlendi.
«Mahkeme zarar körgen teşkilâtlarnıñ 50 mln rubleden çoq vatandaş davalarını da qanaatlendirdi. Bir sıra zarar körgen teşkilâtnıñ milliard rubleden çoq talaplarını mahkeme vatandaş olaraq ayrı baqılmasına bermege qarar aldı», – dep yazdı Polozov Facebookta.
Dekabrniñ 10-nda Qırım Yuqarı mahkemesi İslâmovnı 19 yıl sert rejimli koloniyada qalmasına ğıyabiy şekilde üküm etti. O, qabaatlavnıñ bütün noqtalarına istinaden qabaatlı tanıldı – «diversiyalarnı teşkil etüv, qanunsız silâlı birleşmeni quruv ve Rusiye topraq bütünliginiñ bozuluvına çağıruv». Qadılar, ükümde İslâmovnıñ kütleviy haber vastalarınıñ faaliyetinde 2 yıl iştirak etmesini yasaqladı ve 1 yılğa azatlığını sıñırladı.
İslâmovnıñ Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, o, Avropa insan aqları mahkemesine muracaat etecek.
Rusiye FSBsi 2015 senesi oktâbr ayında Lenur İslâmovğa qarşı cinaiy dava açıp, onı federal qıdıruvğa ilân etti.
Rusiye akimiyeti İslâmovnı federal qanunğa zıt bir şekilde silâlı birleşme qurğanında (Rusiye Ceza kodeksiniñ 208-inci maddesiniñ 1-inci qısmı), diversiyalar yapıp, büyük mülk zararı ketirgeninde (Rusiye Ceza kodeksiniñ 281-inci maddesiniñ 2-nci qısmınıñ «a», «b» noqtaları), kütleviy haber vastaları üzerinden Rusiye topraq bütünligini bozmağa çağırğanında (Rusiye Ceza kodeksiniñ 280.1 maddesiniñ 2-nci qısmı, 280.1 maddesiniñ 2-nci qısmı, 280.1 maddesiniñ 2-nci qısmı, 280.1 maddesiniñ 2-nci qısmı, 280.1 maddesiniñ 2-nci qısmı, 280.1 maddesiniñ 2-nci qısmı) qabaatladı.


text:
Qırımda furtunalı yelden sebep Keriç keçitiniñ işi toqtatıla bile. «Deñiz müdirligi»niñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, aydavcılarnı oktâbr 12-14 künleri Keriç keçitke çıqmamaq rica eteler, çünki paromlar küçlü yel şaraitlerinde yürmeycek.
Gidrometeorologiya boyunca Qırım idaresi bildirgeni kibi, bazarertesi, oktâbr 12 künü, yarımada territoriyasında küçlü yağmurlar, furtunalı şimaliy-şarqiy yelniñ 22-27 m/s olması beklenile.
Hususiy diqqatnı qurtarıcılar bala ve esli başlı insanlarnıñ havfsızlığına ayırmağa rica eteler.


text:
Qırımda sentâbr 8-11 künleri yalı yanındaki territoriyalarnıñ, meskün yerlerniñ suvğa batması, yollarnıñ, köpürlerniñ bozuluvı ile bağlı fevqulâde vaziyetlerniñ ola bilecegi aqqında tenbiyeleyler. Bunı Canköy şeer memuriyetinde bildirdiler.
Qurtarıcılarnıñ malümatına köre, yaşınçekerleri olmağan obyektlerge yıldırımnıñ tüşmesi mümkün olğanını qayd eteler.
Ealini balalarnı büyüklersiz qaldırmamaq, balkonlardan pekitilmegen, ağır ve büyük şeylerni almaq, naqliyatnı terekler, inşaatlar, balkonlarnıñ yanında qaldırmamaq çağıralar.
Sinoptiklerniñ malümatına köre, Qırımda ara-sıra bulutlarnıñ olması beklenile. Bazı yerlerde yağmurnıñ yağması, 14 m/s yelniñ olması tahmin etile.
Bunıñ ile sentâbr 9 künü Qırımda yanğın havfı saqlanıla.


text:
Tegeranda "Halqara Ukraina ava yolları" avia şirketiniñ Boeing 737 uçağınıñ qazasında elâk olğanlarnıñ arasında eñ çoq İran ve Canada vatandaşı edi, dep haber etti Ukraina tış işler naziri Vadim Prıstayko, bildire Azatlıq Radiosı.
"Şimdi PS752 qazasında elâk olğanlarnıñ vatandaşlığı aqqında memleketler boyunca bilgenimiz şu:
İran – 82;
Canada – 63;
Ukraina – 2 + 9 (ekipaj)
İsveçre – 10;
Afğanistan – 4;
Almaniya – 3;
Büyük Britaniya – 3.
Taziyemizni bildiremiz. Ukraina akimiyeti tahqiqni devam ete", - denile Twitter beyanatında.
Yanvarniñ 8-inde Ukraina "Boeing"i Tegeran ava limanı yanında qazağa oğradı. Uçaqnıñ köterilüvinden soñra birden olğan qazanınıñ sebebi tehnikiy problemalar oldı - ukrain "Boeing" uçağınıñ köçüricilerinden birisi yanıp başladı. Uçaqta 11 Ukraina vatandaşı oldı. Kimse sağ qalmadı.


text:
Memur, iş adamları ve cemaat vekillerinden ibaret olğan Türkiye eyyeti Qırım musulmanları Diniy idaresiniñ baş ofisini ziyaret etti. Bunı çarşenbe künü, mart 25-te, QMDİ matbuat hızmeti bildire.
«Qırım müftisi acı Emirali Ablayev Qırım musulmanları Diniy idaresiniñ işi aqqında tarif etip, Müftiyat 23 yıldan berli yarımada musulmanlarınıñ birlik-beraberlikte yaşaması ve ilerilemesi, camilerniñ qurucılığı, musulman din inşaatlarınıñ qaytarılması ve tariqatlarnıñ tarqalmaması içün çalışqanını qayd etti», – aytıla beyanatta.
Eyyet ile beraber Qırım baş naziriniñ muavini Ruslan Balbek ve Milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca devlet komitetiniñ reisi Zaur Smirnov keldiler.
Malüm ki, Türkiye eyyeti Qırımda yarımadadaki vaziyetni nezaret etmek maqsadı ile bulunmaqta.
Türkiye tış işler naziri Mevlüt Çavuşoğlu keçken sene noyabr ayında Kiyevde yarımada işğalinden soñ qırımtatarlarnıñ vaziyetini ögrenmek içün Qırımğa ekspertler gruppasını yollamaq ğayesi aqqında bildirgen edi.
Türkiye Tış işler nazirligi mart 15-te bildirdi ki, Rusiye qırımtatarlar ile bağlı vadelerni yerine ketirmey.
Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan mart 20-de Kiyev ziyareti devamında onıñ memleketi qırımtatarlarnıñ aq-uquqlarını halqara alanda qorumağa devam etecegini bildirdi.


text:
Qırımnıñ rusiyeli akimiyetiniñ başı Sergey Aksenov Qırımnı halqara seviyede «tanıtmaq» içün çetel ziyaretlerini planlaştıra. Bu aqta Qırımnıñ rusiyeli Nazirler şurasınıñ reisi muavini Georgiy Muradov bildirdi, haber ete Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti.
Onıñ sözlerine köre, Aksenovnıñ «Qırım Cumhuriyetiniñ teşviqatı boyunca bir sıra halqara forumlarda iştiraki beklenile, şu cümleden Qıtay Halq Cumhuriyetinde, Ermenistanda».
«Böyle forumlarnıñ muayyen neticeleri ola. Biz, elbette, tış ticaret sisteması üzerinde faal çalışmalımız», – dedi Muradov.
Muradov aytqanı kibi, Qırımnıñ «tış iqtisadiy faaliyetinde ilerileme qayd etile». Bu sırada o «Yalta iqtisadiy forumında» añılğan bir qaç leyhanı hatırlattı.
Aynı zamanda nasıldır bir muayyen leyha ya da yatırımcılar aqta o bir şey aytmadı.
«Qırımğa çeşit siyasiy erbaplarnıñ ziyaretlerinden tesir müsbet ola. Frenklerden ğayrı mında almanlar, italyanlar da kelecek ola. Bunıñ artından tış iqtisadiy faaliyetniñ ilerilemesi de kele. Şunıñ içün, çeşit sanktsiyalarğa baqmadan, ğarbiy-avropalı şeriklerimiz ile leyhalarımız muvafaqiyetli olacağına ümüt besleymiz», – dey Muradov.
Evel «Yalta-İnturist» musafirhanesinde açılğan «Krım-2015» yatırım-qurucılıq forumı iştirakçilerniñ beklenilgen sayısını toplamadı ve aynı sırada Qırım akimiyetinden de diqqatqa nail olmadı.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, qırımtatarlarnı ilhaq etilgen Qırımda mayıs 18-de, Qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarını hatırlama kününde umum Ukraina sükünet daqqasına qoşulmağa davet etti. Bunı Çubarov mayıs 5 künü aqşam özüniñ Facebooktaki videoblogında söyledi.
Çubarov: «(Mayıs 18 – QA) saat 12-de Ukrainanıñ bütün qıtadaki qısmında sükünet daqqası keçecek. Bu, közge çarpsın, er bir Rusiye işğalcisi ve olarğa qatılğanlar, qırımtatarlarnıñ mutlaq ekseriyeti Rusiye işğaline boysunmağanını körsünler, dep, bir şeyler tüşünip tapmağa tırışıñız», – dedi.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ başlığı, Ukrainanıñ türlü şeerlerinde Qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarını hatırlama kününe bağışlanğan bir sıra tedbirler keçecek, dep qayd etti.
«Mayıs 18-de prezident, parlament ve Nazirler kabineti ile birlikte bir sıra tedbirler keçirmek isteymiz. Bu yıl o tedbirlerniñ ötkerilmesi formatını deñişterecekmiz. Bu, o künü qırımtatar halqınen beraber olmaq istegenlerge qoşulmağa imkân berecek», – dedi o.
Çubarovnıñ bildirgenine köre, ayrıca, qırımtatar halqınıñ sürgün etilmesi qurbanlarını hatırlama matem tedbirleri Herson vilâyeti, Geniçesk rayonı, Novoalekseyevka, Odesa, Lviv ve tedbirler ukrain ve yeudi cemaatlarınıñ iştiraki ile Holokost muzeyinde ötkerilecek Dneprde keçecekler.
Qırımdan qırımtatar halqınıñ sürgün etilmesi qurbanlarını hatırlama künü er yıl mayıs 18-de qayd etile. Bu künde qırımtatarlar tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etildi.


text:
Keriç boğazında Romaniyadaki Köstence limanından Azaq deñizine yol tutqan eki çetel yük gemisi çarpıştı. Bu aqta FleetMoon portalı haber etmekte.
“Keriç boğazında Lady Maria yük gemisi areket yapqanda Azov Concord yük gemisinen çarpıştı. Gemilerniñ ekisi de Romaniyadaki Köstence limanından Ukraina ve Rusiyeniñ Azaq deñiz limanlarına yol tuta edi, ekisi de boğazdan keçmege ruhset bekley edi”, - dep noyab 30-ında berilgen haberde belgilene.
Portal, adise neticesinde Lady Maria yük gemisinde köçüriciniñ vintı bozuldı , Azov Concord ise zıncırnen lengerni coydı dep yaza.
FleetMoonnıñ malümatına köre, Azov Concord Rusiye şeeri Anapa yanında tura, Lady Maria ise - Keriç yarımadasınıñ yanında.
Noyabr 30-ında aqşam Keriç köprüniñ eki tarafında onlarce gemiler toplandı. Olarnıñ arasında - ukrain, rusiye ve başqa memleketlerniñ gemileri. Keriç boğazında gemi qatnavı bir kün evel quvetli yel neticesinden furtuna ihtarı sebebinden toqtatıldı.
Noyabr 30-ında aqşam “İnterfaks” rusiye haber agentligi, “Keriç boğazı ve Azaq deñizi içün furtuna ihraı ilân etildi” dep Rusiye deñiz-özen flotunıñ matbuat hızmetiniñ bildirüvinden yazdı.


text:
Yanvarnıñ 5-nde Aqyarda 88 yañı koronavirus hastası qayd etildi, tedaviylengen 64 kişi hastahanede çıqarıldı, dep şeerniñ Rusiye ükümeti haber ete.
“45 yaştan 89 yaşqa qadar sekiz hasta öldi”, – yazıla bildirmede.
Umumen paydemiyanıñ başından Aqyarda 7194 insan yañı koronavirus yuqunçına oğradı. 6635 insan tedaviylendi, 253 öldi. Bugünki künde COVID-19 diagnozı tasdıqlanğan 175 kişi hastahanede buluna. Alı yengil olğan hastalar bölüginde 207 insan yata, 596 – nezaret etile.
Qırımda keçken künü 203 yañı koronavirus hastası qayd etildi, olarnıñ arasında 7-niñ hastalıq alâmetleri yoq edi. Paydemiyanıñ başından umumen 26477 COVID-19 hastası qayd etildi, 20791 kişi tedaviylengen soñ yiberildi, 547 öldi.
Rusiye nezareti astındaki Qırım ve Aqyar akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki Şimaliy-Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi noyabrniñ 22-nde olğan oturışuvında Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir davasını» Qırımdaki prokurorğa tekrar baqması içün yollamağa qarar aldı. Bu aqta «Qırım birdemligi» birleşmesi haber ete.
Faallerniñ malümatına köre, imaye advokatları bir sıra hata ve bozuvlar olğanını aytıp, davanı prokurorğa tekrar baqmasına yollamağa rica etken edi.
Müslim Aliyevniñ advokatı Sergey Legostovnıñ aytqanına köre, mahkeme davanı prokurorğa qaytarsa, tahqiqat tedbirleriniñ keçirilmesi içün şeklengenler Rostovdan Qırımğa keri avuştırılacaq.
Bu dava boyunca qabaatlanğan Arsen Cepparov, Refat Alimov, Emir-Useyin Kuku, Muslim Aliyev, İnver Bekirov ve Vadim Siruk 2016 senesiniñ fevral-aprel aylarında Yaltada tutuldı. Olar Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» siyasiy İslâm teşkilâtına alâqadar olğanında qabaatlana.
Rusiye arbiy mahkemesi Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi» ni Aqmescitte ötkerilgen köçüci oturışuvlarında baqa edi. Ondan soñ tevqif etilgen Qırım sakinleri Rostov-na-Donu şeerine yollanıldı.
Ukraina Tış işleri nazirligi Rusiyeden Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi» figurantlarınıñ azat etilmesini talap ete.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Suriyede Qırımnıñ Rusiye qısmı olğanını tanıylar.
Bu aqta Suriye parlamenti reisi Hadiya Abbas oktâbr 19-da, çarşenbe künü Sputnik agentligine bergen intervyusında bildirdi.
O hatırlattı ki, Qırım bundan evel Sovet Birliginiñ qısmı edi ve, referendum neticelerine binaen, «öz yerine qayttı».
«Olar [yarımada sakinleri] öz devletinen birleşmege qarar aldı (…) Qırımnıñ Rusiyeniñ ayırılmaz parçası olğanını tanıymız», – dep bildire RİA Novosti agentligi Abbasnıñ sözlerini.
Parlament reisi qayd etti ki, Suriye ve Rusiye arasındaki munasebetler strategik ve perspektivdir.
«Ve biz rusiyeli ükümet ile işbu munasebetlerni bütün saalarda inkişaf etmek içün çalışacaqmız: siyasiy, iqtisadiy, içtimaiy ve konsullıq bile», – dep qayd etti o.


text: Respublika Mäğarif usaqtarında yanğın xäüefheźlege haman qırqıu bulıp qala. Ğäźättän tış xäldär häm yanğın xäüefheźlegen tämin iteü buyınsa xökümät qomissiyahı ultırışında oşolay tip äytelde. Mäktäptärźä yanğındı iśkärteü buyınsa maxsus awtomatik qoramaldar menän yıhazlandadırıu hülpän bara. Äle respubliqanıñ 2 meñdän aşıu belem usağında maxsus yıhazdar qorolmağan. Oşonday eteşheźlektär bulğan rayon häm qalalar etäkselege tänqitlände. Räsäy ğäźättän tış xäldär ministrlığınıñ Başqortostan idaralığı tarafınan başqarılğan küp hanlı tikşereüźär barışında şulay uq yanğın xäüefheźlege qağiźälären tupaś boźou osraqtarı la terkälgän. Balalarźı ewaquatsialau yuldarı bildälänmägän, täźrälärźän timer räşätkälär alınmağan. Yıl başınan yanğın xäüefheźlege talaptarına yauap birmägäne ösön 100-gä yaqın belem usağınıñ eşmäkärlege tuqtatılğan.


text:
Çavuşoğlu Blinken belän söyläşte
Süz Äfğanstandağı soñğı täräqqıyät’lär turında bardı
Törkiyä tışqı êşlär ministrı Mäwlet Çavuşoğlu AQŞ däwlät sarqatibe Êntoni Blinken belän telefonnan söyläşte. Anda Äfğanstandağı soñğı täräqqıyät’lär turında süz bardı.
AQŞ däwlät departamentı süzçese Ned Prays isä bu söyläşü turında bolay dip belderde: “Blinken Törkiyä tışqı êşlär ministrı Çavuşoğlu belän telefonnan söyläşte. Anda Äfğanstanda däwam itüçe xezmättäşlegebez häm watandaşlarıbız, berlektäşlärebez, partnyerlarıbıznıñ imin häm tärtiple räweştä êvakuaśiyäsen täêmin itü öçen kertkän tırışlıqlar turında süz bardı”.
Blinken üze dä Twitter akkauntında yasağan belderüendä ministr Çavuşoğlu belän telefonnan söyläşüen citkerde. “Törkiyä ähämiyätle NATO berlektäşebez häm regionda bik qıymmätle partnyer,”-dip yazdı ul.
Bäyläneşle xäbärlär
Törek yortınıñ tözeleşe minut yarımlıq videoda
Törek yortı binasınıñ 4 yıllıq tözeleşen üz êçenä alğan video çıqtı


text:
`mamont fosile` Näticälär
Xäbärlär [29]
- Cirdä xaywannar dön'yası 1 milliard yıl êlek barlıqqa kilgänme?
- AQŞta at fosile tabıldı
- Dön’yada niçä dinozavr yäşägän?
- Akula fosile tabıldı
- Altın şaxtasında - büre balası
- Çanakkaledä fil fosile
- 12 yäş'lek bala 69 million yıllıq dinozavr fosile taptı
- 7 million yarım yıllıq mamont
- Seberdä mamont skeletı tabıldı
- Antarktikada tabılğan iñ zur yomırqa närsäneke?
- Mamont kötüe tabıldı
- İñ keçkenä dinozavr fosile
- Dön'yanıñ iñ borınğı ağaçları
- Meksikada mamont tozaqları
- Tirekslar belän bäyle yaña açış
- Mamont tabıldı
- İñ qart tireks skeletı
- Boz astında 40 meñ yıllıq üsemlek
- Maymıl fosile tabıldı
- Argentinada dinozavr tabıldı