text:
Vladimir Putinniñ Rusiye prezidenti vazifesine namzet olaraq kösterilmesi içün rey bergen teşebbüsçi grubunıñ toplaşuvından evel Aleksey Pimanovnıñ «Krım» («Qırım») ve Oliver Stounnıñ «Putin» filmleri kösterildi.
Azatlıq Radiosı bildirgeni kibi, teşebbüsçi grubunıñ toplaşuvı dekabrniñ 26-nda Moskvada VDNHda (Devlet iqtisadiyatı muvafaqiyetleri sergisinde) keçti. Tedbirde 600-ğa yaqın kişi iştirak etti. Olarnıñ arasında siyasetçilerden ğayrı balet artisti Nikolay Tsiskaridze, rejissör Vladimir Hotinenko, aktörlar Mihail Boyarskiy ve Vladimir Maşkov, dizayner Valentin Yudaşkin, piyanocı Deniz Matsuyev, Comedy Club rezidentleri Garik Harlamov ve Mihail Galustân, sovet hokkeycisi Vladislav Tretyak ve qarışıq dögüşüv sanatları boyunca dünya çempionı Födor Yemelyanenko buluna ediler.
Putin özü bu tedbirde yoq edi. Onıñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov dekabrniñ 25-nde, şimdiki prezident meşğul olğanından tedbirde iştirak etmeycek, dep añlattı.
Rusiye prezidentiniñ saylavını 2018 senesi martnıñ 18-nde – Qırım ilhaqınıñ yıllığında ötkermekni planlaştıralar. Daa evel saylav kününiñ başqa künge keçirilmesine dair qanun, Rusiyeniñ Devlet duması ile Fedratsiya Şurası tarafından tasdiqlanıp, Rusiye prezidenti Vladimir Putin tarafından imzalandı.
Şimdiki devlet yolbaşçısı Vladimir Putin 65 yaşında. O, Rusiyeni 1999 senesiniñ soñundan başlap idare ete. 13 yıl devletniñ prezidenti ve daa 4 yıl Rusiye akimiyetiniñ başlığı vazigesinde bulundı. Dekabrde Putin özüni dörtünci kere prezident saylavına namzet köstermek niyetini bildirdi.
Rusiyede «Krım» filminiñ premyerası sentâbrniñ 28-nde olıp keçti. Filmniñ yaratıcıları o, 2014 senesinde Rusiye tarafından yarımadanıñ ilhaqı fonunda «sevgi, inam, namus, ruh quveti ve kerçek bir dostluq tarihı» aqqında ikâye ete, dep sayalar. Rusiye kinematografı içün bu, propaganda noqtai-nazarından muim olğan adiselerniñ motivleri esasında tolu metrajlı bediiy filmler çıqarıluvınıñ birinci tecribesi degil.


c: text/html

text:
Qırımda oktâbr 31-inde gece 0 derecege qadar, kündüz +3 derecege avanıñ suvuvı beklenile.
Bunı Qırım Gidrometeomerkezi bildire.
Sinoptiklerniñ tahminlerine köre, Aqmescitte deñişici bulutlılıq, yağanaqlarsız ava beklenile. Şimal-ğarbiy yel 5-10 m/s. Ava arareti kündüz 5…7º.
Aqyarda deñişici bulutlılıq, yağanaqlar beklenilmey. Kündüz şimal-ğarbiy yel 9-14 m/s. Ava arareti kündüz 8…10º.
Qırımnıñ cenübiy yalısında deñişici bulutlılıq, yağanaqlarsız. Bazı yerlerde yağmur. Şarqiy yel 7-12 m/s. Ava arareti kündüz 6…8º.
Keriçte deñişici bulutlılıq, yağanaqlarsız. Gece ve kündüz bazı yerlerde duman. Kündüz şimaliy yel 6-11 m/s. Ava arareti kündüz 8…10º.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov dey ki, Qırımnıñ «vatandaşlıq» qamaçavı sebebinden yarımadada köy hocalığı mahsulatı paalılaştı. Bunı o Levıy bereg neşirine bildirdi.
«Yarımada toprağında olıp keçken meyillerni bilemiz. Ösümlik, bostan mahsulatınıñ östürilmesi ile bağlı şeyler aqqında aytacaq olsaq, er şey qıtadan ketirile. Kelecek afta Qırım titan zavodınıñ problemaları başlanacaq», – dey Çubarov.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.


text:
Qırımlı jurnalist Şevket Namatullayev işğal etilgen Qırımda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutulğan ve siyasiy sebeplerden apiske alınğan qırımtatar faalleriniñ balalarına yardım etmek içün para toplamağa teklif etti. Bu aqta Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov martnıñ 28-nde bildirdi.
«İşğalci uquq qoruyıcılarnıñ tünevin saba qırımtatarlarğa yapqan taramasından soñ 55 bala babasız qaldı! 55 bala bir sabada baba vasiyligisiz qaldı! Şimdi Qırımda babasız qalğan siyasiy mabüslerniñ qorantalarından balalarnıñ sayısı 116 + 55 = 171 oldı», – dep yazdı Çubarov Facebookta.
Onıñ hatırlatqanına köre, Rusiye uquq qoruyıcıları 27 qırımtatar faaliniñ evinde tintüv keçirdi.
«Rusiyeniñ Qırım işğalinen küreşmege devam etken qırımtatarlarğa birdemlik köstereyik», – dep qayd etti Çubarov.
Rusiyeniñ Qırım ilhaqından soñ yarımadada ana-babaları siyasiy sebeplerden apiske alınğan 100-den ziyade qırımla balağa yardım etken «Bizim balalar» hayriye fondunı qurulğan edi.
Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi martnıñ 28-nde Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerinde Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ faaliyetine alâqaları bar olğanından şübheli sayılıp tutulğan «Qırım birdemligi» cemaat teşkilâtınıñ üç faalini apiske aldı.
Martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Rusiye FSBsi Qırımda tintüvler keçirilgenini tasdıqladı.
Martnıñ 27-nde Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi tutulğan doquz qırımtatar faalini tevqif etti. Martnıñ 28-nde Aqmescitniñ rayon mahkemesi martnıñ 27-nde Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutulğanlardan 14 qırımtatar faalini apiske aldı.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokat Emil Kurbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Litvaniya tatarları birliginiñ reisi Adas Yakubauskas qırımtatarlarnı işğal etilgen Qırımdan ketmemelerine çağırdı, çünki Rusiye akimiyeti bunı bekley. Bu aqta o «Espreso TV» intervyüsında dedi.
«Qırımtatarlarnen körüşkende deyim ki: «1944 senesi tekrarlanmaycaq». Eñ qıyını keçti, sürgünlik olmaycaq. Sizni quvacaqlar, vatannı terk etmege zorlaycaqlar. Lâkin andan ketmeñiz, dayanıñız, işğal daimiy degil. Ketseñiz, kelecek nesilleriñiz 50-100 yıldan soñ diaspora olaraq yaşaycaq, assimilâtsiyağa oğraycaqlar, til, kimligini coyacaqlar», – dep qayd etti Yakubauskas.
Rusiye Qırımnı işğal etken soñ yarımadanıñ bazı sakinleri qırımtatarlarğa başqaca yanaşmağa başladı, dey Yakubauskas.
«Eskiden qırımtatarlarğa menfiy yanaşqanını köstermegen insanlar şimdi bunı gizlemey. Qırımtatarlar bazı vaqıtları soqaqqa raat çıqamay. Bu problema, lâkin beklemek kerek. Yarımadadan ketmege olmay. İşğalciler akimiyeti bunı bekley. Qırımnı qırımtatarlardan temizlemek – II Yekaterina zamanlarından berli arz eteler. Qırımda qalmaq – pek müim», – dep qayd etti Litvaniya tatarları birliginiñ reisi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ózbekstan Respublikasınıń Prezidenti Sh.M.Mirziëevning 2017 jıl jıl 15-16 dekabr kúnleri Qaraqalpaqstan Respublikasına saparı dawamında berilgen tapsırmalar hám keńeytirilgen tárzde ótkerilgen májlis bayanına muwapıq ıssılıq támiynatı obektlerin modernizaciya hám rekonstrukciya etiw jumıslarına “Aral boyı regionin rawajlandırıw” fondı qarjıları esabınan Nókis qalasında 61-kvartalda 1 dana oraylıq qazanxonanı modernizaciya hám rekonstrukciya etiw ushın 5 mlrd 411 mln. sum, Taxiatas rayonında Taxiatas IESden 64-kvartalgacha 3,9 km magistral ıssılıq tarmaǵın rekonstrukciya etiw ushın 5 mlrd 445,6 mln. sum hám Taxiatas rayonında 7-sanlımektepke lokal qazanxona qurıw ushın 261,9 mln. sum qarjılar ajıratıldı. Bugingi kúnde obektlerde modernizaciya hám rekonstrukciya etiw jumısları tolıq juwmaqlandı. Jumısqa túsiriw boyınsha akt rásmiylestirildi.
Nókis qalasında 143 dana kóp kvartiralı úylerdiń xojalıq iyeleriniń óz qarjıları hám sawda bankleri kreditleri esabınan 2864 dana eki konturlı jılıtıw qazanları ornatildi.
2019 jılǵa joybarlanǵan wazıypalar
Íssılıq támiynatı sistemasın modernizaciya hám rekonstrukciya etiw boyınsha Nókis qalasında 2 dana qazanxonanı hámde Taxiatas rayonındaǵı magistral ıssılıq tarmaqların modernizaciya hám rekonstrukciya etiw ushın “Aral boyı regionin rawajlandırıw” dástúrleri sheńberinde 12 mlrd. sum aqshaajıratıw belgilengen.
Bugingi kúnde obektlerdiń proekt-smeta hújjetleri islep shıǵılmaqta


text:
Amerika Birleşken Devletlerinde mayısnıñ 28-ne qadar 100 442 insan COVID-19 hastalığından vefat etti. Bu aqta Johns Hopkins Universiteti bildire, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Al-azırda ABD hastalıqtan ölgenlerniñ sayısı 100 biñden çoq olğan yekâne memlekettir.
Memlekette aman-aman 1,7 million COVID-19 hastası qayd etildi.
Umumen dünyada 5,7 mln koronavirus hastası qayd etildi, 355 biñden çoq insan vefat etti. 2,3 mln kişi tüzeldi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Avropa Birligi dekabr 15-de keçirilmesi planlaştırılğan Avropa Birligi Şurası toplaşuvından soñ Rusiyege qarşı iqtisadiy cezalarnı devam ettirecektir, dep bildire Brüsseldeki Radio Svoboda mühbiri.
«Yazma işleri cuma künü başlap, kelecek afta yekünlenecektir», – dep yazdı Rikard Jozwiak Twitterde.
Dekabr 6-da Avropa birliginiñ diplomatları adları gizli qalacaq şartı ile Radio Svobodağa bildirdi ki, AB liderleri Brüsselde dekabr 15-de Rusiyege qarşı iqtisadiy cezalarnı 2017 senesi iyül 31 kününe qadar uzatacaq.
Cezalar yanvar ayında soñuna kelmekte.
2014 senesinden başlap Ğarp Ukrainadaki vaziyet kengirleşkeninden ve Rusiyeniñ oña qarşı Qırım ve Donbass istilâsından sebep oña qarşı ceza kirsetti.


text:
Mısırda mahkeme, sabıq islâmcı prezident Muhammed Mursini mahkeme akimiyetini aqaretlegeninde qabaatlap, üç yılğace azatlıqtan marum etüvge mahküm etti.
Dekabrniñ 30-nda Qairedeki mahkeme, Mursi dörtten ziyade yıl evel açıq çıqış yapqanda «nefretni kenişletmek maqsadınen» mahkeme akimiyetini aqaretledi, dep qarar berdi. Bunı devlet televideniyesi bildire.
Ondan ğayrı mahkeme, bu iş boyunca muhakeme etilgen daa 18 kişini üç yıl azatlıqtan marum etilüvge mahküm etti. Daa beş kişige 30 000 Mısır funtı (1688 AQŞ dolları) miqdarına cöreme tayin etildi.
Mursi Mısırnıñ birinci serbest saylanğan prezidenti edi. 2013 senesinde arbiy hadimler onı prezidentlikten alıp taşladılar. Bu, onıñ zıddiyetli üküm sürüvine qarşı bir yıl devamında kütleviy surette narazılıqlar kösterilgen soñ oldı. Ondan soñ oña qarşı bir sıra qabaatlav ve bu cümleden casuslıqta qabaatlav boyunca mahkeme protsessleri alıp barıla.


text:
2014 senesi Qarasuvbazar rayonınıñ adı butün yarımadağa yañğıradı – mında Qırım ilhaqına qarşı çıqqan ve çikiştirilip oldürilgen qırımtatar faali Reşat Ametovnıñ cesedi tapılğan edi. Onıñ cesedi Kefe trassasına yaqın yerleşken Ortalan köyü civarında tapıldı. Afsus ki, faalni öldürgen ve qıynağan adamlar epbir tapılmadı. Ancaq Reşat Ametovnıñ şahsiyeti Qırımda qarşı çıquv timsaline çevirildi. Men bellesem, faal Qarasuvbazar rayonında da degil de, «Qırım samooboronası»nıñ cenkâverleri tarafından tutulıp alınaraq Aqmescitte öldürildi, mında ise ölüsi ketirildi.
2014 senesi sentâbr ayında Qarasuvbazar rayonı hırsızlanğan eki qırımtatar yigiti aqqındaki habernen bir daa tillerde destan oldı. Olarnı kene de üzerinde bir işareti olmağan uniformalı insanlar, kündüz künü Kefe trassası üzerindeki Sarı-suvdan hırsızlap ala. Hırsızlanğan gençlerden biri qırımtatar cemaat faali Abdureşit Cepparovnıñ oğlu ve doğmuş torunı eken. Rusiyeli akimiyetten hırsızlanlarnı tapmaq talabınen yüzlernen insanlar cemaat faalleriniñ evlerine toplana.
Vaziyetniñ ciddiyetini añlağan Qırımnıñ rusiyeli akimiyetiniñ başı Sergey Aksönov Cepparovnı körüşüvge davet ete. Lâkin onı Qarasuvbazarda bekleyler degen cevap ala. Aksönov kelip körüşüvni Qarasuvbazar memuriyetiniñ binasında keçirmege qarar bere, bu arada şeer evleriniñ damlarına spetsnaz snayperlerini (poltsiyanıñ hususiy bölügi) tolduralar. Öz nevbetinde Cepparov insalarnı telükesizlik hadimlerini qızıştırmamağa ve Aksönovnı aqaretlememege riza ete. Körüşüv keçe ve bunıñ neticesi olaraq, o maaalde esas maqsadı Qırımda qırımtatarlarnıñ hırsızlanuvınen bağlı butün adiselerni ögrenüvnen oğraşacaqİnsan aqları boyunca Qırım kontakt gruppası meydanğa ketirile. Dört yıl keçkenine baqmadan, ne Reşat Ametov, ne de hırsızlanğan gençler boyunca bir netice yoq.
Bundan soñ, Qarasuvbazar rayonında hırsızlanğanlar aqqında bir malümat kelmey turdı. Esasen yañı akimiyetten Qırımnıñ yalısı, Bağçasaray ve Aqmescit rayonlarındaki faaller azap çekip başladı. Tintüv, tutulıp alınuv ve tevqiflerniñ ekseriyeti mında ötkerilip başlay.
2018 senesi de yatip keldi ve Qarasuvbazar rayonından bir daa yaramay haberler kelip başlay
İşte, 2018 senesi de yetip keldi, ve Qarasuvbazar rayonından bir daa yaramay haberler kelip başlay.
Mayıs ayında belli olmağan şahıslar rayon köy memuriyetiniñ binası üzerindeki Rusiye bayrağını qoparıp alaraq, yırtıp atqan. İşbu fakt boyunca Rusiye Cinayet kodeksiniñ – Rusiye devlet timsallerini aqaretlev aqqında - 329 maddesine binaen cinaiy iş açılğan edi. Kelgen haberge asla şaşmadım, çünki ekstremizmge qarşı küreş Merkeziniñ hadimleri adisenen alâqası olğan er kesni pek tez taptı. Bunı yerli qırımtatar ösmürleri yapqan emiş. Eger bu ösmürler qırımtatar ise, demek ki, mektepte Ukraina tarafdarı olğan qırımtatar muitinde teşviq etilgen Rusiye propagandası semeresiz olğanını köstere.
İyün ayında Qarasuvbazarda daa da deşet vaqialar yüz bere. Telükesizlik hadimleri belli qırımtatar iş adamı ve hayriyeci Resül Velilâyevke ait işhanelerde tintüv ötkere. İş adamınıñ özü tevqif etilgen edi ve al-azırda FSBniñ Moskvadaki «Lefortovo» apishanesinde tutula. Tevqif sebebi «bayatlağan tatlı mahsullar» emiş. Albuki er kes, bu sebepten kimse «Lefortovo»ğa qapalmaycağını añlay. Velilâyevni neler beklegeni belli edi – lâkin aytqanlarına köre, «Lefortovo»dan qurtuılğan pek az ola eken.
Putin Trumpnen körüşkende, Rusiye içün Qırım meselesi qapalı degen olsa da, yarımadanıñ Ukraina tarafdarı olğan ealisi içün o açıq ve açıq olıp qalmağa devam etecek
İyünniñ 18-den 19-na keçer gecesi belli olmağan şahıslar Qarasuvbazar merkezinde yerleşken Cuma cami divarına natsist timsallerinen beraber küfrli bir tarzada erkek cinsiy organlarını sızıp ketken. Videokameralar cinayetni maska kiygen yigit ve qız yapqanını qayd etken. Lâkin, mayısta Rusiye bayrağınen bağlı vaqiağa köre, bu işniñ çezilmesi uzay. Qabaatlılar tapılmasa da, asla şaşmam.
İyül ayında Qarasuvbazar memuriyeti rayonda Rusiyege qarşı beyannameler tarqatqan Ukraina tarafdarı olğan gizli teşkilât çalışqanı aqqında bildirdi.
Qarasuvbazar ealisiniñ dörtte üçünden ziyadesi qırımtatar ve olarnıñ ekseriyeti Ukraina tarafdarı olğanını hatırlatmaq isteyim. Bugünki kerçek vaziyetni qabul etmegen ukrainalı ve ruslar da az degil. Putin Trumpnen körüşkende, Rusiye içün Qırım meselesi qapalı degen olsa da, yarımadanıñ Ukraina tarafdarı olğan ealisi içün o açıq ve Qırımnıñ qanuniy statusı tiklengence açıq olıp qalmağa devam etecek.
Zarema Seitablayeva, Qırım sakini, bloger (telükesizlik maqsadı ile muellifniñ adı ve soyadı deñiştirildi)
«Bloglar» rubrikasında ifade etilgen fikirler muelliflerniñ öz noqtai-nazarlarını aks etip, muarririyetniñ noqtai-nazarını aks etmesi şart degil


text:
Kreml nezaretindeki Bağçasaray şeer mahkemesi “Qırım birdemligi”niñ faali Osman Belâlovnı Rusiyeniñ MC Kodeksiniñ 20.29 maddesine istinaden (yasaqlanğan teşkilât timsallerini numayış etüv ve ekstremist malümatlarını kütleviy sürette tarqatuv) 5 künge tevqif etti.Bu aqta Qırım.Aqiqat muhbiri haber ete.
Aynı zamanda mahkeme oturışuvında, Belâlovnıñ yasaqlanğan teşkilât timsallerini kütleviy sürette numayış etüvi boyunca qabaatlanuvı baqılmaqta.
Faallerniñ sözlerine köre, mahkeme oturışuvı aqqında malümat belgilengen vaqıtqa yarım saat qalğanda haber etilgen.
Bir kün evel, sentâbrniñ 13-nde saba evinde rusiyeli telükesizlik hadimleri tintüv yapqan “Qırım birdemligi”niñ faali Osman Belâlovnıñ aqrabaları o tapılğanı aqqında haber etken edi.
Tintüv yapılğan maalde Osman Belâlov evde yoq eken. O, Aqmescitke ketken, lâkin baracaq yerine barıp yetalmağan. Soy-sopu onıñ ne yerde olğanını bilmey edi.
Tintüvden soñ, Belâlovlarnıñ babasını tutulıp alınğan, amma çoqqa barmay çıqarılıp yiberildi.
Tafsilâtlıca Qırım.Aqiqat saytınıñ «Qırımda yañı tintüv ve onıñ iştirakçisi ğayıp olğan» adlı maqalesinde oqunız.
Ukraina Tış işleri nazirligi ”Qırım birdemligi”niñ faali Osman Belâlovnıñ evinde tintüv yapılğanını taqbih etti.
2016 senesi Qırımnıñ rusiyeli mahkemesi Osman Belâlovqa 10 biñ ruble para cezası tayin etken edi. O, 2016 senesi mayısnıñ 12-nde Bağçasaraydaki “Salaçıq” kafesi yanında “ruhsetsiz mitingte” iştirak etüvde qabaatlanğan edi. O künü faaller rusiyeli telükesizlik hadimleri qırımtatarlarda tintüv yapqanını eşitip, kafe yanında toplanğan ediler.


text:
Ukraina baş naziriniñ muavini, Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlarınıñ reintegratsiya meseleleri naziri Oleksiy Reznikov Litvaniya Tış işler naziri Gabrielüs Landsbergis ile Qırımnıñ işğalden azat etilüvini ve “Qırım platforması”nı muzakere etti. Bunı Reintegratsiya nazirliginiñ matbuat hızmeti haber ete.
Oleksiy Reznikov Litvaniya TİN başına “Keçüv devriniñ devlet siyaseti aqqındaki” Ukraina qanun leyhasınıñ esas printsipleri aqqında aytıp berdi.
“Eñ esası, Qırımnıñ ve Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ ayrı bölgeleri işğalden azat etilgen soñ biz bir devlet olaraq ne ve nasıl yapmaq kerek olğanımız aqqında milliy dilognı başladıq. Elbette ki, saylavlar, amnistiya ve mesüliyet, birleştirme meseleleri ve digerleri ayrı bir qanunen çezilmeli”, – dedi Reznikov.
Onıñ bildirgenine köre, qanun leyhasınıñ ilk metini 160 respondentke, şu cümleden türlü memleketlerniñ elçiliklerini yollanğan.
Bundan ğayrı Oleksiy Reznikov Litvaniyanıñ “Qırım platforması”nda faal iştirak etmesine ümüt etkenini bildirgen.
Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba ve Litvaniya zenaatdaşı Gabrielius Landsbergis fevralniñ 23-nde Kyivdeki matbuat konferentsiyasında Vilnüs ve Kyiv «Qırım platformasını» ve Rusiyege qarşı sanktsiyalarnı uzatuv imkânlarını muzakere ettiler.
Ukrainanıñ Çeh Cumhuriyeti elçisi Yevğen Perebiynis, Ukraina akimiyetiniñ teşebbüsinen Qırımnı işğalden qurtaruv halqara meydançığınıñ quruluvı «dünyağa Avropanıñ merkezinde topraqnıñ bir qısmı işğal etilgenini» hatırlatacaq, dep qayd etti.
Ukraina prezidenti ofisiniñ reber muavini İğor Jovkva «Qırım platforması» boyunca halqara sammit Ukrainada 2021 senesi avgustnıñ 21-nde olacaq, dep bildirgen edi.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yaynında, kelecek yılnıñ mayıs ayında keçirilmesi planlaştırılğan yarımadanı işğalden azat etüv «Qırım platforması»sammitiniñ neticelerine köre muvafıq beyanname qabul etilecek, dep bildirdi.
Rusiye Tış işler nazirliginiñ spikeri Mariya Zaharovanıñ aytqanına köre, Rusiye tarafı Ukraina teşebbüsinen keçirilecek Qırım platformasında iştirak etmege azır, amma meydançıqta yarımada problemleri muzakere etilmeli – suv teminlevinden naqliyatqa qadar.
Qırımnı işğalden qurtaruv halqara meydançığı (Qırım platforması) – Ukraina akimiyetiniñ qırımlılarnıñ aqlarını qorçalamaq ve işğal altındaki yarımadanı azat etmek içün Ukraina ve halqara ortaqlarınıñ areketlerini koordinatsiya etmek içün muzakere platformasınen bağlı teşebbüsidir.
2020 senesi sentâbr ayında Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy BM Baş Assambleyasınıñ 75-nci sessiyasında iştirakçi memleketlerni bu platforma qurulmasına qoşulmağa çağırdı.
Daa evel böyle planlarını Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi ve Ukraina Tış işler nazirligi aydınlatqanlar. Ukraina Tış işler nazirligi, Donbastaki zıddiyetni çezüv ve Qırımnı işğalden qurtaruv muzakere meydançıqları bir-birinden ayrı olmalı, dep tüşüne.
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar bildirgenine köre, Rusiyeni Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platformasında iştirak etmege davet etecekler, amma iştirak etecegine inanmaylar. Bundan evel Ukraina Tış işler naziri Dmıtro Kuleba, Rusiyeni bu meydançıqta körmey, dep ayttı.
2020 senesi oktâbr ayında Poloniya Qırımnı işğalden qurtaruv halqara platforması çerçivesinde çalışmağa meraqlı, dep bildirdi.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıy bildirgenine köre, Avropa Birliginiñ liderleri Avropa Birliginiñ Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına qoşulmağa azır olğanını ayttı. Resmiy Kyiv Qırımnı işğalden qurtaruv platformasına Türkiye, Malayziya, Slovakiya, Büyük Britaniya ve diger memleketler qoşulır, dep bekley.
Kreml, Qırım meselesi qapatıldı ve Rusiye onı halqara muzakerelerge almaycaq, dep bir qaç kere bildirgen edi.


text:
İyünniñ 19-nda Rusiye Devlet Duması “Milliy tillerniñ ögrenüvi aqqında” qanun leyhasını birinci muzakeresinden soñ qabul etti. Vesiqağa binaen, tillerniñ tek “öz iisteginen” ve rus - “devlet tiliniñ ögrenilüvine zarar bermeycek alda” ögrenilüvine imkân berile. İş gruppasınıñ oturışuvında “Yedinaya Rossiya” fraktsiya başınıñ birinci muavini Andrey İsayev, müellifler prezident Vladimir Putinniñ fikrini esapqa almağa tırışqanlarını añlattı. Putinniñ aytqanına köre, “adamnı oña tuvğan olmağan ve o bilmege istemegen tilniñ ögrenüvine mecbur etmek yañlış” dedi.
Ukrain ve qırımtatar tilleriniñ ögrenüv meselesi Qırımda ne alda? Yarımadada milliy tillerniñ ögrenilüvine nisbeten Rusiye nasıl siyaset küte? Bu ve başqa suallerge Qırım.Aqiqat Radiosinıñ musafir ve ekspertleri cevap berdi.
Milliy Meclis azası, qırımtatar halqınıñ aqlarını qorçalav komitetiniñ reisi Eskender Bariyevniñ fikrine köre, yañı qanun leyhasına baqmadan, rusiye akimiyetiniñ siyaseti milliy tillerniñ ögrenilüvini sıñırlamağa areket etecek.
Rusiyeniñ imperiya siyaseti tillerni yoq etmek maqsadındaEskender Bariyev
- Elbet, Rusiye qanunınıñ qabul etmesi ya da takbih etmesi - Rusiyeniñ öz işi. Añlaşıla ki, böyle imperiya siyaseti - tillerni yoq etmek maqsadında ve Rusiyeniñ bir çoq halqlarına öz tuvğan tilini ögrenmege imkân bermemekte.
Bariyevniñ aytqanına köre, dört yıl devamında yarımadada qırımtatar tilini ögrenüv meselesi bayağı fenalaştı.i
Mustaqillikniñ 23 yılı devamında çeşit esnaslar yüz berdi, amma oquv ketişatında qırımtatar tilini qullanğan eñ azından 16 mektep açığan edi.Eskender Bariyev
Mustaqillikniñ 23 yılı devamında çeşit adiseler yüz berdi, amma oquv ketişatında qırımtatar tilini qullanğan eñ azından 16 mektep açılğan edi. 16 mektepten şimdilik tek 7 danesi qaldı. Qırım Tasil, ilim ve gençlik Nazirliginiñ resmiy malümatına köre, 2017-2018 senelerinde qırımtatar oqutuv tilinen 7 belediye umumtasil oquv yurtu, rus ve qırımtatar oqutuv tilinen - 4 ve qırımtatar oqutuv tili mektebi statusını umumtasil oquv yurtuna deñiştirgen 5 mektep çalışmaqta. Yani, olarnıñ oqutuv tili belgilenmegen.
Ukrain tiliniñ ögrenüv vaziyeti yarımadada daa beter, - dey Qırımda Ukrain medeniy merkeziniñ faalcisi Leonid Kuzmın.
İşğalden evel olğan 7 mektepten bir danesi de qalmadıLeonid Kuzmın
- İşğalden evel olğan 7 mektepten bir danesi de qalmadı. Bütün mektepler rus, ya da ukrain sınıfları olğan, qarışıq oqutuv tilini qullanmasına keçirildi. Amma sınıflarnıñ çoqusı - rus oqutuv tilinen. Misallerden birisi - Aqmescitteki (Simferopol) ukrain gimnaziyası.
(Metinni Artem Laptiyev azırladı)


text:
Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova qırımtatar faali Edem Bekirovnıñ sağlıq vaziyetine dair muracaatnı Rusiye zenaatdaşı Tatyana Moskalkovağa yolladı.
«Advokatnıñ malümatına köre, qırımtatarınıñ qan basımı yüksek, yüzü qızardı. Bundan ğayrı, imayeciniñ bildirgenine köre, Bekirov tutuluv şaraitleri kerekli kibi degil ve tibbiy yardım kösterilmegeni içün açlıqnı ilân etmege istey», – dep yazdı Denisova Facebookta.
Onıñ aytqanına köre, daa evel o, Bekirovnıñ insannıñ ayatı içün telükeli olğan bir sıra hastalığı aqqında Moskalkovağa bir qaç kere bildirgen edi. SİZOda tutulğanından Bekirovnıñ sağlıq vaziyeti ep fenalaşa. Faqat, Ukraina ombudsmeniniñ qayd etkenine köre, Aqmescit tahqiqat izolâtorınıñ memuriyeti Bekirovnı hastalıqlarına baqmadan tibbiy bölükke almay.
«Şu sebepten Ukraina vatandaşınıñ ayatı içün qaçınılmaz aqibetlerge yol bermemek içün kerekli tibbiy yardım kösterilüviniñ temin etilmesi içün acele tedbir almağa rica ettim», – dep qayd etti Denisova.
Qırımtatar faali Edem Bekirov tibbiy teşkerüvden soñ berilgen insulin iñektsiyalarından sebep allergiya keçirdi.
Ukraina ombudsmeni Lüdmila Denisova Ukrainadaki AB Missiyasınıñ yolbaşçı muavini Annika Valdemann ile körüşip, silâ ve patlayıcı maddelerni qanunsız saqlağanında qabaatlanğan qırımtatar faali Edem Bekirovnıñ sağlıq vaziyetini muzakere etken edi. o, Bekirov ekimlerniñ yardımına ve kerekli tutuluv şaraitlerine muhtac, dep qayd etti.
Herson vilâyetindeki Novooleksiyıvka qasabasınıñ sakini Edem Bekirov dekabrniñ 12-nde saba Qırım kirişinde Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutıldı. O, 78 anasını ve aqrabalarını ziyaret etmek içün Qırımğa ketti. Daa soñra onı Aqmescitteki Rusiye FSB binasına alıp ketkenler. Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Bekirovnı eki ayğa apiske aldı.
Advokat Aleksey Ladinniñ bildirgenine köre, Bekirov Rusiye Ceza kodeksiniñ 222-nci maddesiniñ 2-nci qısmı ve 222.1-inci maddesiniñ 2-nci qısmı boyunca (patlayıcı madde ve patronlarnı saqlav ve berüv) şeklene. Uquqçı Lilâ Gemeci qayd etkenine köre, faal 10 kilogramm trotil ve 190 muarebe patronını taşuv ve tarqatuvda qabaatlana.


text:
Bunı ğarp matbuat vastaları bildire, dep haber ete Radio Svoboda.
AB diplomatları bugün Brüsselde Rusiyege qarşı qoşma sanktsiyalarnıñ kirsetilüv imkâniyetini baqmaq içün toplaştı. Olarğa köre, AB-ne vizalarnıñ berüvi toqtalacaq ve bir sıra Rusiye vatandaşlarınıñ bank esapları qapatılacaqtır.
Cedvelge kirsetilgen şahıslarnıñ adları daa belli degil. Onıñ yarın aşkâr etilmesi planlaştırıla.
Bugün AQŞ Rusiye prezidenti Vladimir Putinge yaqın olğan daa 7 Rusiye memurı ve 17 şirketke nisbeten cezalarnı kirsetti.


text:
Ukraina prezidenti namzetleri Yevgeniy Murayev ve Dmitriy Dobrodomov namzetlerini keri çekmek niyetlerini bildirdiler, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Martnıñ 7-nde Kyivdeki matbuat konferentsiyasında Murayev Aleksandr Vilkulnıñ namzetine qoltutacağını bildirdi.
«Bu akimiyetke qarşı çıqmaq içün ğayretimizni, insanlarnı, ştablarnı, küçlerni birleştirmege azırmız», – dedi Murayev.
Onıñ aytqanına köre, ileride eki siyasetçi öz firqalarını – «Muhalifet bloku» ve «Naşı» firqasını birleştirmege planlaştıralar.
Dmitriy Dobrodomov namzetini keri çekkenini tam olaraq ilân etmedi, amma Facebookta böyle bir şey paylaştı.
«Müim bir qarar aldım! Bugün saat 17:00-de Merkeziy saylav komissiyasına barmağa planlaştıram. Kütleviy haber vastalarınıñ temsilcilerini davet etem», – dep yazdı Dobrodomov. O, diger prezident namzeti Anatoliy Grıtsenko ile fotoresim yerleştirdi.
Bundan evel Ukraina prezidenti namzeti Dmıtro Ğnap Azatlıq Radiosına bildirgenine köre, martnıñ 7-nde Merkeziy saylav komissiyasına ariza berip, öz namzetini saylavlardan keri çekti.
Martnıñ 7-si – Ukraina prezidenti namzetleri saylavlardan keri çekile bilecek soñki kündir.
Namzetini keri çekmek niyetini Serğiy Krıvonos, Dmıtro Ğnap ve Andriy Sadovıy bildirdiler.
Martnıñ 7-nde saat 15:00-ke qadar Merkeziy saylav komissiyası Krıvonos ve Sadovıynıñ arizasını qanaatlendirdi.
Martnıñ 7-nden soñ namzetini köstermekten vazgeçkenini bildirecekler prezident vazifesine namzet olıp qalacaq ve olarnıñ soyadları saylav bülletenlerinde qayd etilecek.
Martnıñ 31-nde Ukrainada prezident saylavları keçirilecek. Qırımlılar esas Ukrainada rey bere bile.


text:
Rusiye nezaretindeki Qırım akimiyeti, Qırımdan sürgün qurbanlarınıñ hatırasına «Süren» stantsiyası yanında yerleştirilgen memorial kompleksinde, demiryol vagonından ğayrı, muzey binası, cami, kiçik kilse, eykel ekspozitsiyası, «Qırım halqlarınıñ tirilmesi» stellası, köşük ve çeşme qurmağa teklif ete. Kompleksni 2019 senesi qurıp bitirmege niyetliler, dep yaza Kreml kontrolündeki Qırım akimiyetiniñ matbuat-hızmeti.
Berilgen haberge köre, Memorialnıñ qurucılığına 500 million ruble masraf etilecek.
Qurulacaq monumentniñ müellifi – rusiyeli eykeltraş, İlya Glazunov adına Rusiye ressamcılıq, eykel ve mimarlıq akademiyasınıñ eykelci kafedrasınıñ müdiri Salavat Şerbakov ola. O Aqmescitteki «nezaketli insanlar» eykelini qurğan edi.
«Süren» demiryol stantsiyası yanında Sürgünlik memorialınıñ birinci qısımı 18 mayıs künü açılğan edi. O yerden 1944 senesi sürgün etilgenlerni alıp ketken eşelonler köçe edi. Episi olıp 180 biñden ziyade insan sürgün etilgen edi.


text:
Beyazrusiyede koronavirus hastalarınıñ sayısı 12 kişiden 21 insanğa arttı, dep bildire «Nastoyaşçeye Vremâ» yerli Sağlıq nazirliginiñ malümatına esaslanıp,
«Bugünki künde Beyazrusiye sağlıq müessiselerinde COVID-19 hastalığı tasdıqlanğan 21 insan buluna», – dep aytıla Sağlıq nazirliginiñ haberinde.
Müessise bildirgenine köre, bu memlekette qayd etilgen yañı koronavirus hastalarınıñ umumiy sayısıdır, daa evel 12 hasta aqqında haber etilgen edi.
«Aman-aman bütün hastalarnıñ alı bir qarar, bir kişi orta ağır alda buluna», – dep qoştı müessise.
Daa evel haber etilgenine köre, Beyazrusiyede COVID-19 yuqunçınen hastalanğan ilk kişi hastahaneden çıqarıldı.
Yañı çeşit koronavirus yuqunçı 2019 senesi dekabr ayında Qıtayda tarqalıp başladı.
2019-nCov (COVID-19) virusı büyük koronaviruslar gruppasına aittir. Bazılarda hastalıq qolay keçe, bazılarınla suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, em de yüksek sıcaq ve öksürik bar, ağır hastalarda nefes tarlığı qayd etile. Bu öldürici ola bilecek pnevmoniyağa keçe bile.


text:
Sentâbrniñ 1-nde Türkiyede insult olğan Qırımnıñ sabıq prezidenti Yuriy Meşkov paraliç oldı ve körlaştı. Bu aqta sentâbrniñ 5-nde Qırımdaki Rusiye tarafdarı cemaat faali Sergey Akimov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Soñki malümatqa köre, damna urdı. Ayaqları, qolları çalışmay. Şimdi soqurlaşqanı da belli oldı. Eşite, «ebet», «yoq» dep cevap bermek içün közlerini umıp aça. Bugünki künde alı ağır», – dedi Akimov.
Onıñ aytqanına köre, sentâbrniñ 11-nde Yuriy Meşkovnı Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ uçağınen Moskvağa yollamağa planlaştırıla.
Al-azırda Türkiye, Rusiye ve işğal etilgen Qırım müessiseleri bu malümatnı tasdıqlamay.
Sentâbrniñ 1-nde Yuriy Meşkovnıñ qızı Marianna babası insultqa oğrağanını Facebook saifesinde yazğan edi. Onı suniy komağa kirsetken ediler. Uyatqanda ise o, «laf etmey ve qıbırdamay edi».
1990-ıncı yıllarnıñ başında Yuriy Meşkov Qırımnıñ Cumhuriyet areketi ve «Rusiye» Blokunıñ yolbaşçısı edi, olar yarımadanıñ Ukrainadan mustaqil olmasına ve daa soñra Rusiye Federatsiyasına qoşulmasına qoltutqan ediler.
1994 senesi Qırımnıñ ilk ve soñki prezidenti olaraq saylanğan edi.
«Rusiye» blokundaki bölünüv ve Ukraina akimiyetiniñ areketleri neticesinde Rusiyege ketmege mecbur edi. Yarımada işğaline qadar anda yaşağan edi. Şimdi Kreml kontrolindeki Qırım akimiyetine muhalif ola.


text:
Kreml kontrolindeki Qırım sağlıq nazirligi qırımlılarğa COVID-19-dan «Sputnik V» Rusiye aşısınen aşılanmaq içün poliklinikalarğa muracaat etmege teklif etti.
Qayd etilgenine köre, aşı olmağa istegen sakinlerniñ adları ilk cedvellerge alınacaq.
«Yañı koronavirus yuqunçından kütleviy aşılanma başlağanı içün aşı yaptırmağa istegen vatandaşlar yaşağan yerlerinde poliklinikağa telefon rejiminde ya da WhatsApp vastasınen muracaat etip, evelden nevbet ala bile», – dep aytıla haberde.
Nazirlik, COVID-19 «Sputnik V» aşısı eki kere «göñülli olğanlarğa» yapıla, dep qayd ete.
Hatırlatamız, bıltır dekabr ayında Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenov yarımadada koronavirus yuqunçından kütleviy şekilde aşı yapmağa başlaylar, ilk olaraq tibbiyet hadimleri aşı alacaq, dep bildirgen edi.
Bazı memleketlerniñ Rusiye aşısınıñ keyfiyeti ve tedqiqat doğrulığı şübhe doğura. Meselâ, Türkiye Rusiye aşısını almaqtan vazgeçti.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
GÖÇGÜN, Önder
-
Sayı 2 (1983): Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Edebiyat Dergisi / Selçuk University Faculty of Science and Letters Journal of Letters - Makaleler / Articles
SÜLEYMAN NAZÎF'İN SAN'ATI VE ONA TESİR EDEN FAKTÖRLER
Öz PDF
-
Sayı 3 (1986): Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Edebiyat Dergisi / Selçuk University Faculty of Science and Letters Journal of Letters - Makaleler / Articles
TANZİMAT DEVRİ’NİN BİR HİCİV ABİDESİ: ZİYÂ PAŞA’NIN ZAFER-NÂME’Sİ
Öz PDF
-
Sayı 3 (1986): Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Edebiyat Dergisi / Selçuk University Faculty of Science and Letters Journal of Letters - Makaleler / Articles
YAKIN DEVRİN BİR MÜTEFEKKİR-ŞAİRİ: AYAŞLI ŞÂKİR EFENDİ
Öz PDF
-
Sayı 4 (1987): Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Edebiyat Dergisi / Selçuk University Faculty of Science and Letters Journal of Letters - Makaleler / Articles
YAHYÂ KEMÂL’E GÖRE, FÂTİH VE İSTANBUL’UN FETHİ
Öz PDF
-
Sayı 4 (1987): Selçuk Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Edebiyat Dergisi / Selçuk University Faculty of Science and Letters Journal of Letters - Makaleler / Articles
CAHİT SITKI VE ŞİİR SANATI
Öz PDF


text:
Advokat Nikolay Polozov Qırım.Aqiqat içün bergen izaatta, Qomşu Rusiyeniñ territoriyasında Qırımtatar Milliy Meclisi reisi muavinleri Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerovnıñ uquqiy statusı belli degil, çünki olarnıñ afu etilüvi aqqında vesiqalar gizli qalmaqta. Bu azat etilgen şahıslar Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda taqip etile bileler, dep tahmin etti.
Advokat: «Qırımğa ketmek içün uquqiy statusnı tayin etmek kerek. Bu hususlar tayin etilmegence Qırımğa baruv belli bir zorluqlar ile qarşılaşa bile. Olarnı (Çiygoznı, Umerovnı – QA) cinaiy taqipqa oğrata bileler. Biz bu emirlerde neler yazılğanını yahşı bilemiz ki. Bu işte uquqiy azırlıq yapılmaq kerek. Biz tamam bunı yapamız», – dedi.
Advokatnıñ bildirgenine köre, Moskvadaki Tverskoy rayon mahkemesi Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerovnıñ Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ memuriyetine qarşı eki memuriy davanı açmaqnı red etti. Olarnıñ maiyeti, Kremlniñ afu etüv aqqında emirleri boyunca malümat bermekni red etüv ile alâqalı edi.
2017 senesiniñ sentâbrinde Kremlniñ kontroli altında bulunğan Qırım Yuqarı mahkemesi Ahtem Çiygozğa 8 yıl koloniya cezasını tayin etti. O, 2014 senesi fevral 26-sında Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutmaq maqsadınen ötkerilgen mitingde iştirak etkeni içün 2015 senesiniñ yanvarinde yaqalanğan edi. Çiygoz kütleviy qarışıqlıqlarnı teşkil etkeninde qabaatlandı.
Bundan soñ Qırımdaki mahkeme İlmi Umerovğa eki yıl koloniya-qasaba cezasını tayin etti. O, separatizmge açıq davette qabaatlandı.
Oktâbrniñ 25-nde Rusiye akimiyeti Umerov ile Çiygoznı azat etip, Türkiyege teslim etti. Daa sonra Qırımtatar Meclisiniñ azat etlgen liderleri Kyivge keldiler.


text:
Etiketler: Evliya Çelebi SeyahatnamesiEvliya Çelebi Seyahatnamesi ekitapEvliya Çelebi Seyahatnamesi ekitap indirEvliya Çelebi Seyahatnamesi indirEvliya Çelebi Seyahatnamesi pdfEvliya Çelebi Seyahatnamesi pdf indirEvliya Çelebi Seyahatnamesi pdf kitap indirGünümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi SeyahatnamesiGünümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi 6. Cilt 1. kitapGünümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi 6.1Günümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi 6.1 pdfGünümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi 6.1 pdf indirGünümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi ekitap indirGünümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi indirGünümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi pdf kitap indir
- Sonraki yazı Günümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi 6.2 – PDF Kitap İndir
- Önceki yazı Günümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi 4.2 PDF Kitap İndir
Bunlar da hoşunuza gidebilir...
-
Kapital Cilt 3- Karl Marx – PDF Kitap İndir
Yazar: admin · Published 17 Ağustos 2021 · Last modified 12 Ağustos 2021
-
Simyacı – Paulo Coelho PDF E-Kitap İndir
Yazar: admin · Published 14 Ekim 2019 · Last modified 10 Mart 2020
-
C# ile Bilgisayar Programlama Temelleri Pdf Kitap İndir
Yazar: admin · Published 10 Mart 2021
Bir cevap yazın Cevabı iptal et
This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.


text:
Köktöbelde "Galeon" yalısı yanında bazar künü, iyün 14-ünde, yalıdan uzaqqa yaldap ketken ve özü qaytıp olamağan aqaynı qurtardılar.
Bunı Rusiye FVN-niñ Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti bildirdi.
"1988 yıl doğma Tiraspol sakini yalıdan 400 metr uzaqqa yaldap ketti, amma öz küçünen qaytıp olamadı. Qurtarıcılar onı yalığa çıqardı. Tibbiy yardımğa muhtac degil", - denile beyanatta.
Hatırlatayıq, iyün 13-ünde Qırımda aqıntı qayıqçını deñizge alıp ketti.
İyün 14-ünde Qırımnıñ Cenübiy yalısında deñişici bulutlılıq tahmin etildi.


text:
Kiyevde mayıs 1-de kommunistler keçirgen aktsiyada yaqalanğan gençlerni azat ettiler. Yaqalanğanlarğa nisbeten «kiçik yaramazlıq» maddesi boyunca memuriy protokollar tizildi.
Berilgen malümatqa köre, Kiyevde kommunistlerniñ aktsiyasında 19 insan yaqalanğan edi. «Ukrainskaya pravda» İçki işler nazirliginiñ matbuat hızmetine esaslanıp bildire ki, çatışmada zarar körgen militsiya hadimi hastahanege alıp ketirildi.
Uquq qoruyıcılarnıñ malümatına köre, Ulu Vatan cenkiniñ müzeyi yanında bir qaç genç qavğa çıqaracaq edi.
Kommunistler teşkil etken mitingge tahminen biñ kişi keldi. Aman-aman 6,5 biñ uquq qoruyıcı nizamnı közetmekte.


text:
«Eurovision-2016» yarışınıñ ğalibi Jamalanı «Borispol» ava limanında yüzden ziyade mühlis ve vatandaş qarşıladı. Qırım.Aqiqat mühbiriniñ bildirgen malümatına köre, Stokgolm şeerinden kelgen uçaq «Borispol» ava limanına qonğanda bu yerde sarı-mavı timsallernen, yani devlet bayraqları, qırımtatar milliy bayraqları, kürreçikler ve hayırlav şiarlarınen faaller toplaştı.
Mühlisler Jamalanı muzıka ve oyunlarnen qarşıladı.
«Eurovision-2016» yarışında Ukrainanı temsil etken Jamala (Susanna Camaladinova) bu halqara yır konkursında ğalebe qazandı. Yarış finalı mayıs 14-te İsveçiya paytahtı Stokgolm şeerinde keçirildi.
Avropa yayınlama birliginiñ qaidelerine köre, ğalebe qazanğan iştirakçi nevbetteki sene konkursnı öz devletinde keçirmege aqqını ala, amma onı red ete bile.
Ukraina ekinci sefer«Eurovision» yarışını qabul etecek. İlk sefer yır konkursı Ukrainada 2005 senesi keçirildi. Bundan bir evel, 2004 senesi yarışta Ukraina temsilcisi Ruslana ğalebe qazandı.


text:
Belgiyanıñ Baş nazirni muavini, Ecnebiy ve Avropa işleri naziri Didye Reynders ilhaq etilgen Qırımda mart 18-de ötkerilmesi planlaştırılğan Rusiye prezidenti saylavını qanunsız saya.
Reyders, Twitterdeki saifesinde: «Men, 4 yıl evel Rusiye tarafından yapılğan Qırımnıñ ilhaqını taqbih eterek, ABniñ ecnebiy işler boyunca Yüksek temsilcisi Mogerinige qatılam. Bu bazar künü, mart 18-de Rusiye ukümeti tarafından Qırımda teşkil etilgen saylav qanunsızdır», – yazdı.
Rusiye ukümeti mart 18-de ilhaq etilgen Qırımda Rusiye prezidenti saylavını ötkermek istey. Onda sekiz namzet iştirak etecek – Sergey Baburin, Pavel Grudinin, Vladimir Jirinovskiy, Vladimir Putin, Kseniya Sobçak, Maksim Suraykin, Boris Titov ve Grigoriy Yavlinskiy.
Fevral 16-da Ukraina prezidenti Petro Poroşenko dünya toplulığını ilhaq etilgen Qırımda kelecekteki Rusiye prezidenti saylavınıñ neticelerini tanımamağa davet etti.
İlhaq etilgen Qırımda Rusiye prezidenti saylavınıñ tanılmaması aqqında ABniñ tış işleri ve telükesizlik siyaseti boyunca Yüksek temsilcisi Federika Mogerininiñ beyannamesinde bildirile.


text:
«Krım SOS» cemaat teşkilâtı ve «Lvivde Qırım evi» medeniy merkezi Rusiye tarafından Qırım işğali yıllığında Lviv sakinleriniñ qırımlılarğa «Mıtlaqa beraber olacaqmız» muracaatını yazdılar.
Yazıcı, student, aktör, jurnalist, çalğıcılar ve Lviv şeer yolbaşçısı Andriy Sadovoynıñ muracaatı qırımtatar tilinde yazılğan.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Ürmetli rusiyeliler! Keçenlerde, menden Qırımda nefaqa parası kerçekten de Ukrainadan daa yüksekmi, dep soradılar. Men de, yarımadaki nefaqalar tek Ukrainada olğanından degil, sizniñ rusiyeli nefaqalarıñızdan da, artqaç olğanını bilmegeniñizni tüşündim.
Eñ azı – 7 biñ ruble, büyük staj ve diger yararlıqlar olğanlarnıñ nefaqaları – qat-qat çoq. Devlet işinde çalışqanlar bu cümleden. Yahşı, degilmi? Er şey siznin esabıñızğa! Ya da siz, qırımlılar Rusiyeni bedava sevelermi, dep tüşüñesizmi? Kendi devletke hainlik yapacaq olsañ – çoqça qazanmaq kereksiñ! Ruslarnıñ aqaretlevi aqqında masallar ise, tek ahmaqlar, yani sizler içün aytıla. Mında «benderovetslerni» ömürinde iç bir kimse körmedi, ealiniñ 15%-nı teşkil etken qırımtatarlar isteseler bile, qalğanlarnı sıqıştırıp olamazlar.
Fiyatlar östi. Bazı nefaqacılarğa atta yüksek nefaqalar yetmey. İlâclarğa çoq masraf etedirler. Em de kommunal hızmetleri içün, sizniñ rusiyeli fiyatlarıñızğa köre, töleyler. Elbette, olar Rusiyede ölmege hayal ete ediler – amma, yaqın kelecekte degil! Söz kelimi, nefaqacılar Qırım ealisiniñ üçte bir qısımını teşkil eteler – 677 biñ etrafındanlar.
Siz quvana-quvana künde qazanğan paranı Qırımğa yollağanıñıznı aytasıñız! Amma, sizni kederletecek bir şeyni aytayımmı – bergeniñiz pek az! Şahsiy ticaret saası, yazlıq mevsimi qazançsız qalğanı sebebinden büyük zarar kördi. Nefaqacı ve devlet hadimlerini ise, kimlerdir baqmaq kerek te!
Qırım evelden de qoşma sermiyağa muhtac edi, şimdi ise daa beter oldı. Rusiye daima Ukrainağa yardım ete edi, şimdi de yardım qolunı uzattı – cenkleşken vaziyette bulunğan qomşusından boş-boğazlarnıñ teminlevini öz boynuna aldı. Bazı hıyanet «ukroplar» huntanıñ parasını iqtisad etmek içün, Rusiye Federatsiyasınıñ pasportları yoq demey, alalar.
Yazıq ki, amma, Kiyevde parlament saylavlarından soñ, akimiyet başına kene de «pravıy sektor» vekilleri kelmeleri mümkün, çünki qırımlı nefaqacılar sevimli kommunist ve tünevinki «regionallar» içün rey berip olamazlar.
DHC (DNR) ve LHC-nı (LNR) qoşmağa aqlıñızğa bile kelmesin. Bücetiñiz buña yetmez. Yer mayı da ucuzlaşa… Çünki, biz yañı rusiyeliler, bayağı paalığa tüşemiz!
Elzara Beşuyli, bloger, qırımlı
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
Türkiye akimiyeti salı künü Suriye ile sıñırda qaravullarnı quvetleştirmek niyetleri aqqında bildirdi. Böyle qarar Suruç şeeriniñ medeniyet merkezinde olıp keçken terakttan soñ qabul etildi. Patlav neticesinde eñ azından 30 kişi elâk oldı ve yüzden ziyade yaralandı.
Türkiye baş naziri Ahmet Davutoğlu bildirdi ki, Türkiye «İslâm devletine» qarşı bütün zarur olğan areketlerni yapacaq. Davutoğlu qayd etti ki: «Suriye ile sıñırımızda tedbirler quvetleştirilecek».
İstanbulda Türkiye ükümetini ücümde qabaatlağan kürd numayışçılarına qarşı politsiya közyaş gazını, vodomet ve rezina qurşunlarını qullandı.
Patlav Suruç şeeriniñ medeniyet merkezinde, Suriyeniñ Kobane şeerinden 10 kilometr mesafede, iyül 20-de yüz berdi.
Türkiye İçki işler nazirligi patlavnı «terroristik ücüm» olaraq tanıdı, bazı memurlar «İslâm devleti» gruppirovkasınıñ alâqasını qayd eteler.
Merkezde sotsialistik gençler birlikleri Federatsiyasınıñ 300 azası otura edi. Olar kürd küçleriniñ «İslâm devleti» radikal gruppirovkasınıñ boyevikleri ile çatışmalarda zarar körgen Kobane şeerini ğayrıdan tikleycek ediler. İyün ayında «İslâm devletiniñ» ücümlerinden Kobanede 200 kişi elâk oldı.


text:
Qırımda tutulğan ve tevqif etilgen Qırım.Aqiqat frilanseri Vladislav Yesipenko kendine ve memleketine hiyanet etmedi ve deral azat etilmeli. Dedi aktsiya vaqtında Kremlniñ sabıq siyasiy mabüsi Oleg Sentsov.
Aktsiyada Sentsovdan ğayrı Qırım.Aqiqat reberi Volodımır Pritula, sabıq siyasiy mabsbler Stanislav Aseyev, Vladimir Jemçugov, Nikolay Semena, Vladimir Baluh, Nikolay Karpük, İsmail Ramazanov ve digerleri iştirak etti.
Aktsiyada iştirak etip olamağanlarğa teşkilâtçılar onlayn fleşmob keçirmege qoşulmağa teklif ettiler. #FreeYesypenko ve #CrimeaisUkraine heşteglernen içtimaiy ağlarda Yesipenkonıñ fotolarını yerleştirmek kerek edi.
Martnıñ 16-nda Rusiye FSBsiniñ cemaat alâqaları merkezi, martnıñ 10-nda Qırımda Vladislav Yesipenko «Ukraina mahsus hızmetleriniñ menfaatları içün» malümat toplağanı sebebinden tutuldı, dep bildirdi.
FSB bildirgenine köre, Yesipenko Qırımda yaşayış ve insanlar toplaşqan yerlerniñ foto ve videolarını çıqarğan edi. Mahkeme onı Qırımda apiske aldı.


text:
Qırımda yanvarniñ 26-nda gece cenübiy, şarqiy rayonlarındı ve Qırım dağlarında pek küçlü yağmur yağması beklenile. Bu aqta Qırımdaki Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ idaresi bildire.
«Yanvarniñ 25-nde aqşam ve yanvarniñ 26-nda geceniñ ilk yarısında cenübiy, şarqiy rayonlarda ve Qırımnıñ dağlarında pek küçlü yağmur yağması beklenile. Bu vaziyette fevqulâde vaziyetler ihtimali pek yüksek», – dep aytıla haberde.
«Krımenergo» yarımadada artacaq ruzgâr sebebinden elektrikler kesile bile, dep tenbiledi.
Qırımdaki Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ idaresi furtuna havfını ilân etip, fevqulâde vaziyetler ihtimali aqqında bildirdi.


text:
Qırımtatar Qurultayı merkeziy saylâv komissiyası reisiniñ muavini Nazim Memetov qomşusınıñ “yalan haberi” neticesindeQurman (Krasnıgvardeyskoye) rayonınıñ Rusiye Tahqiqat komitetine açıqlama bermek içün çağırılğan. Qırımtatar faali Zair Smedlâyev avgustnıñ 3-nde Qırım.Aqiqat muhbirine ikâye etip bergenne köre, o artıq işbu muessiseden çıqqan eken.
«O, qomşusınıñ yalan haberi sebebinden açıqlama yapmaq içün çağırılğan eken. Bu qomşu ilk defa şikâyet etmey eken: o, bir kere onı bir terroristik teşkilâtta iştirak etüvde, bir daasında onıñ evi ögünde ukrain maşnalar “kervanını” körgeninde, başqa sefer o megavatlarnen elektrik hırsızlığında qabaatlağan”, - dep ikâye ete Smedlâyev.
Onıñ sözlerine köre, Memetov beftandan dolayı qomşusını mahkemege bergen, “lâkin mahkeme onıñ tarafını tutmağan eken”.
Daa evel, Qırımtatar Qurultayı MSK reisiniñ muavini Nazim Memetov Qurman (Krasnıgvardeyskoye) rayonınıñ Rusiye Tahqiqat komitetinde bulunğanı aqqında haber etilgen edi.
Smedlâyev daa evel haber etknine köre, qomşusınıñ yalanları sebebinden, Memetovnıñ evinde elektrik teminlev şirketleri ve Rusiye nezareti altındaki telükesizlik organları tarafından defalarca teşkerüvler ötkerilgen eken.


text:
Qırım ilhaqından soñ taqibattan saqınıp, Canköyden 30-ğa yaqın "İyegova şaatı" çıqıp ketti. Bunı ükmü çıqarılğan künniñ arfesinde bu diniy teşkilâtnıñ vekili Sergey Filatov Qırım.Aqiqatqa bergen eksklüziv intervyüsinde aytıp berdi.
"Canköyden otuzğa yaqın adam ketti. Yaqın dostlarım, misal içün, özleri ve balaları içün qorqqanlarından ketti. Bu tek Canköy, Qırımnıñ başqa şeer ve bölgelerinde nasıl olğanını bilmeyim. Amma çoqusı çıqıp kete, dep eşittim", - aytıp berdi Filatov.
Daa evel Rusiyeniñ nezaretinde olğan Canköy rayon mahkemesi yerli sakin Sergey Filatovnı ceza koloniyasında cezası ile 6 yıl azatlıqtan marum etti. Onı Rusiyede yasaqlanğan "İyegova şaatları" diniy teşkilâtınıñ faaliyetinde iştirak etkeninde qabaatladılar.
Daa evel Rusiyede yasaqlanğan "İyegova şaatları" diniy teşkilâtınıñ azaları da basqığa oğradı. FSB hadimleri "ekstremist cemiyetni teşkil etüv" davasınıñ tahqiqatı çerçivesinde Canköyde sekiz tintüv keçirdi, keçken sene yoq etilgen "Sivaş" yerli teşkilâtınıñ sabıq reberi Sergey Filatov tutuldı, oña qarşı cinaiy dava açıldı.
Filatov - dört balanıñ babası, hasta qızını baqmaq içün Hersondan Qırımğa köçti.
«Memorial» aq qorçalayıcı merkeziniñ malümatına köre, qomşu Rusiyede keçken sene aprel ayından başlap mezkür diniy teşkilâtnıñ 39 tarafdarı uquqiy ceetten taqip etile. 2018 senesi avgust ayında «Memorial» aq qorçalayıcı merkezi, ekstremizmde qabaatlanğan «İyegova şaatları» diniy teşkilâtınıñ 29 tarafdarını siyasiy mabüs olaraq tanıp, olarnı acele azat etmege çağırdı.


text:
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti, kontroli altındaki Qırım musulmanları diniy idaresi vastasınen mustaqil musulman cemiyetlerinen küreşe, – dep bildire Qırım aq qorçalayıcıları. Aluşta cemiyetiniñ reisi Lenur Halilovnı Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile bağları olğanında qabaatlap, bir qaç aydan berli mahkeme eteler.
Bundan ğayrı, bu yıl mayısta Aluşta şeer mahkemesi «Aluşta» din cemiyetiniñ reisi vazifelerini yapqan Ruslan Emirvaliyevge «VKontakte» içtimaiy ağında yazğanları içün 1000 ruble para cezasını berdi, yazğanlarını ekstremist dep saydı. Daa soñra, iyün ayında, Aluştanıñ mirovoy mahkemesi bu cemiyetniñ imamı Yusuf Aşirovnı «qanunsız missionerlik faaliyetinde» qabaatlap, 5000 ruble para cezasını berdi. Daa evel, 2016 senesi fevral ayında, «Aluşta» cemiyetiniñ faal azalarından biri Muslim Aliyev apiske alındı ve neticede Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca 19 yılğa üküm etildi. Rusiye akimiyetine yerli musulmanlar ne içün kelişmey, Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yayınında aytıldı.
Lenur Halilovnıñ advokatı Refat Yunusnıñ Qırım.Aqiqatqa tarif etkenine köre, onıñ müvekkili taqipniñ siyasiy sebepleri bar, dep israr ete.
Olarnı aynı qabaatlavlar boyunca taqip etilgen diger qırımtatarlarğa qol tutqanı içün taqip etelerRefat Yunus
– Cinaiy taqibini dos-doğru diniy faaliyetinen bağlay. Anda cami toprağı ve caminiñ özünen bağlı problemli meseleler bar edi. Yerli memuriyetnen topraqnıñ kimge ait olğanını, cami yerleşmesinen bağlı çoq mahkemeleştiler. Lenur Halilovnı Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlaylar ve aynı vaqıtta cinaiy dava malümatlarında yolbaşçılığını yapqan din cemiyetinen alâqasını isbatlaycaq bir vesiqa yoq. Fikrimiz şudır: bu siyasiy mabüsler, olarnı aynı qabaatlavlar boyunca taqip etilgen diger qırımtatarlarğa qol tutqanı içün taqip eteler. Men islâmnı kütkenlerni ve belli sebeplerden akimiyetke kerek olmağanlarnı aytam – olarğa qarşı «terror teşkilâtı» ile alâqalarında qabaatlavnı tesir aleti olaraq saylağanlar.
Qayd etmeli ki, «Memorial» halqara aq qorçalayıcı merkezi Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» bütün mabüslerini siyasiy mabüs dep saya.
Keçken seneniñ küzünde «Aluştadaki davanıñ» mabüslerinden biri Ruslan Mesutov SİZOdan mektüp yolladı, anda Rusiye kontrolindeki Qırım musulmanları diniy idaresi – müftilik de aytıla – ve yerli cemiyet arasındaki zıddiyetni ikâye etti. Mesutovnıñ aytqanına köre, imamlarnıñ iştiraki ile müftilik erkânı yañıdan saylanğanda şimdiki yolbaşçısı Emirali Ablayevniñ namzeti az qaldı ketecek edi, ve bundan soñ rey berüv şekli deñiştirildi:
«Cemiyetlerniñ imamlarını müftilik saylamalı dep qarar alğanlar – bu imamlar müftilikni de saylaycaq. Böylece, er bir köyniñ cemaatı cemiyetiniñ imamını özü saylağanına dair qarar lâğu etildi. Kelecek müftilikniñ erkânını müftilik özü belgiley. Böyle mehanizm em müftilik, em de onı kontrol etken küçlerge kelişe, bütün akimiyet aletleri qullanıla: maddiy, informatsion, küç ve ilâhre. Devlet ve Qırım musulmanları arasında perde böyle peyda oldı, devlet siyaseti müftilikke «öz» ve «yat» musulmanlarnı ayta. Müftilikniñ vazifesi bunı musulmanlardan saqlamaq edi. Aluşta musulmanları ve müftilik içün de bu zıddiyet meselesi oldı. Müftilik «Aluşta» cemiyetini bu qaideni qabul etmege qarar almağa mecbur etken soñ, «Aluşta» cemiyeti Qırım musulmanları diniy idaresi erkânından çıqtı».
Rusiye kontrolindeki Qırım musulmanları diniy idaresiniñ matbuat kâtibi Zera Emirüsein Qırım.Aqiqatqa bu malümatnı izaatlamağa istemedi, faqat müfti Emirali Ablayevniñ muavinlerine muracaat etmege teklif etti, hususan: Ayder İsmailov ve Raim Gafarovğa. Olar telefonlarını açmadılar, tek Ridvan Maksudovnen bağlanmağa imkân oldı – Qırım musulmanları diniy idaresi din cemiyetleriniñ faaliyetini koordinatsiya bölük mütehassısı. O da izaatlardan vazgeçti, suallerni reberlikke berdi.
Qırımlı advokat Lilâ Gemeci Aluşta cemiyeti ve Qırım musulmanları diniy idaresi arasındaki hocalıq davasınıñ manasını añlata.
Bir taraftan cemiyet, ekinci taraftan Mülk nazirligi sıfatında Rusiye ükümeti arasında dava oldıLilâ Gemeci
– Bugün Aluşta cemiyeti Rusiye Federatsiyası Yuqarı mahkemesinden ekinci temyiz şikâyetiniñ cevabını aldı – onı baqmadılar. Bir taraftan cemiyet, ekinci taraftan Mülk nazirligi sıfatında Rusiye ükümeti arasında dava oldı. Üçünci taraf cami berilgen Qırım musulmanları diniy idaresi oldı. Mesele şu: 1994 senesi bina «Aluşta» din cemiyetine müddetsiz ve parasız berildi. 1996 senesi aluv-berüv vesiqası resmiyleştirildi, o vaqıttan berli binanı qullana – tamir ete, hocalıq inşaatlarını qura, toprağını baqa. Lâkin 2017 senesi Rusiye ükümeti evelki qararnı lâğu etmeyip, camini Milletlerara munasebetler devlet komitetine, soñra da Qırım musulmanları diniy idaresine berilgen aktnı qabul etti.
Lilâ Gemeciniñ qayd etkenine köre, mahkeme ya da başqa bir qurulış Aluşta cemiyetini camini qullanmaq aqqından marum etmedi.
Qırım musulmanları diniy idaresi cemiyet mustaqil fikirlerini ve muhalifet baqışlarını bildirmesin dep, kontrolini pekitecek ola, dep tüşünemLilâ Gemeci
– Lâkin kene de bütün qurulışlarda yeñildik – sebepleri belli. Nasıl olsa da soñki red cevabınen Avropa insan aqları mahkemesine muracaat etmege niyetlenemiz, onıñ birinciden diqqat etken esnastaki bozuvlarnı kösterecekmiz. Bu camige qatnağanlarğa, din cemiyetiniñ azalarına basqı yapıla, dep tüşünem. Yolbaşçısı Lenur Halilov cinaiy taqipke oğradı, imam – memuriy taqipke. Qırım musulmanları diniy idaresi cemiyet mustaqil fikirlerini ve muhalifet baqışlarını bildirmesin dep, kontrolini pekitecek ola, dep tüşünem. Bir yıl evelsi «Krımenergo» ile añlaşma olsa da, camide elektrikler kesildi. Amma müftilik özüni müminlerge yamanlamamaq içün devlet organlarınıñ qollarınen areket etmege tırışa.
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti yarımadadaki mustaqil din teşkilâtlarını çeşit yollarnen bastıra, – dep eminliknen ayta Qırım aq qorçalayıcı gruppasınıñ talilcisi Aleksandr Sedov.
Qırımda bir sıra musulman cemiyeti müftilikniñ izni olmağanda tedbir keçirse taqip etileAleksandr Sedov
– Bunı kesen-kes ayırım olaraq körmek mümkün. Şimdi Qırımda bir sıra musulman cemiyeti müftilikniñ izni olmağanda tedbir keçirse taqip etile. Bu tedbirler qanunsız kütleviy aktsiyalar olaraq tanıla, yani Rusiye akimiyeti tarafından memuriy taqipke oğratılmalı. Hristianlıq da aynı vaziyette: işğalciniñ fikirince, yekâne «doğru» pravoslav kilsesi Rusiye pravoslav kilsesi ola, qalğanları ise taqip etile – kimsege boysunmağan baptist, protestant.
Aluşta cemiyeti ve Qırım musulmanları diniy idaresi arasındaki zıddiyetniñ sebebi kontrol etilmegen er şeyni bastırmaq istegi ola. Mence, bu o qadar müftilik degil, işğalci akimiyetniñ teşebbüsidir.
Aleksandr Sedovnıñ aytqanına köre, aq qorçalayıcılar Qırımda bütün insan aqları bozuvlarını qayd ete ve halqara teşkilâtlarğa, hususan, Ukrainanıñ Rusiyege qarşı mahkeme iddiaları içün bere.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Rosselhoznadzor oktâbr 21-den itibaren Rusiyege Ukrainadan ketirilgen ve ondan tranhit olaraq keçken bütün sebze ve meyvalarnı yasaq ete bile. Bu aqqında Rusiye hızmetiniñ matbuat hızmeti bildire.
Berilgen malümatqa köre, mında Ukraina Avropa Birligi memleketlerinden sebze ve meyvalarnı Rusiyege ketire degen fikir bar. Soñki vaqıtları qomşu devletten işbu mallarnıñ sayısı bayağı arttı.
Rosselhoznadzor Ukraina Gosvetfitoslujba hızmetine muracaatta bulunıp, 2014 senesi oktâbr 21-ne qadar aqımdaki sene Ukrainada işlep çıqarılğan sebze ve meyvalar ve olar alğan topraqlar aqqında malümat istedi.
Rusiye tarafınıñ malümatına köre, Ukraina tarafı işbu talaplarğa uymasa, Rosselhoznadzor Ukrainadan ve ondan keçip diger memleketlerden ketirilgen mallarnı vaqtınca sıñırlay bile.
Bundan evel Rusiye Ukrainadan süt ve süt mahsulatı, qaşqaval, bazı içki çeşitleri, qartop, künaylan, domuz ve tuvar etleriniñ ketirilmesini toqtattı.


text:
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresinde rayon imamlarınen iş körüşüvi olıp keçti.
Toplaşuvnıñ başında Qırım Müftisiniñ muavini Raim Ğafarov “İslâmğa çağıruvnıñ usulları” mevzusında lektsiya oqudı.
Körüşüv devamında imamlar ealinen alıp barılğan işni ve camiler yerleşken topraqlarnıñ resmiyleştirilüvinen bağlı bir sıra meselelerni muzakere ettiler. Bundan da ğayrı, din erbapları bölgelerde pandemiyanen bağlı vaziyetniñ eyileşkeni, hastalarnıñ sayısı eksilgeni ve cenazelerniñ peşinden ile ealiniñ sağlığı içün yapılğan dualarnıñ azalğanı aqqında haber ettiler.
– “İmam cemiyetniñ problemalarına lâqayd qalmamalı ve elinden kelgeni qadar farqlı meselelerniñ çezilüvine destek köstermeli”, – dep, qayd etti Raim Ğafarov.
Qırım Müftisiniñ muavini Ayder İsmailov bildirgenine köre, camige qatnağan bir çoq insannıñ ricasınen qattı sıñırlanuvlarnıñ ket-kete lâğu etilmesi, vaazlarnıñ keçirilmesi planlaştırıla, amma, evel olğanı kibi, cuma namazları içtimaiy mesafe ve diger havfsızlıq qaideleriniñ kütülmesi ile keçirilecek.
İş körüşüviniñ soñunda Qırım Müftisi imamlarnen bölgelerde olğan problemalarnı ve olarnıñ çezilüv yollarını muzakere etti. Bundan da ğayrı, o, din erbaplarını Yüce Rabbimiz ve cemiyetimiz ögündeki mesülietlerini unutmamağa çağırıp, olarğa semereli çalışmalar tiledi.
Toplaşuvnıñ soñunda imamlarğa Müftiyatımız tarafından yañı neşir etilgen “Hacılıq rehberi” kitabınıñ nushaları taqdim etildi ve olarğa Qırım Müftiliginiñ neşirleri – “Hidayet” gazetası ve “İkmet çoqrağı” mecmuasına yazıluv aktsiyasına qoşulmağa tevsiye etildi.
Qırım MDİ matbuat hızmeti


text:
Beşinci yıldan berli Qırım tükânlarına ukrain erzaq malları ve başqa mahsulat yiberilmey. Amma qırımlılarnıñ olarğa asreti öyle de qaldı.
Qırımnıñ çoq sakini ya da özü qıta Ukrainağa barıp mal ala, ya da tanış-bilişlerine andan sımarışlar yapa.
Men asıl et aveslisi degilim, amma tünevin öyle bir istedim. Yarıboş "Papa mojet" kolbas peştahtası yanında turdım, soñ o papanı sögip, barıp er vaqıt kibi domatis, hıyar ve yüzüm aldım. Kyivge kelsem - etke toyarım.
Tefsircilerniñ fikrince, Rusiye mallarınıñ keyfiyeti ukrain mallarından bayağı zayıftır. Olarda palma yağı olğanına mıtlaq çoq şikâyet eteler.
Rusiyelilerniñ ğıda genotsidi.
Marazlar. Olur-olmaz şeylernen aşatalar.
Palma yağı ve süt tozu. Aman-aman bütün buzqaymaqlar ve şekerlemeler "yañıdan qurulğan" sütten yapıla
...Belki de yaqınlarda sığırlar asıl yoq olur, çünki süt istisalı içün olar kerekmeyler
Ayvanasrayıcılıq fermaları yoq, otlaqlar yoq, amma ne içün? Suv yoq! Otlaqlar olmaz. Köy hocalığı keriley, ve oña destek yoq. Tuvarlarnı otlatmağa yer qayda? Qırım şimali qurıp kete. Nasıl süt, nasıl sağım? Ne aqqında aytasıñız... Sarğılıqtaki yararlıq müddetini baqıñız... Aylarnen, yarım yıllarnen, süt üç kün tura bile, amma bu qadar degil. Statistika esabatları külünçli.
Bellesem, kerçekten palmadan yapalar. Qırımnıñ kimet süt zavodları, süt ve süt mallarını tabiiy hammaldan istisal eteler, dep aytalar, amma öz sığır sürüleri yoq, zavodğa ise künde bir süt maşnası kele.
Men süt ve qaşqavallarnı endi yalıñız bazardan evdeki soylarını ya da Belarus erzaq tükânlarından alam. Volodinniñ biznesine boykot yapam... Kimerde, Ukraina ya da AB-nden sanktsiya malları çastıma rastkelse, olarnı alam...
Bu palma yağı bütün şekerlemelerde ve tek olarda degil! Aşqazanlarımızdan yoq eteler...
Ukraina mahsulatı Qırımda yetmey. Sağınam
Erzaq mallarnıñ yaramay keyfiyeti ve terkibindeki zararlır maddeler bir yaman niyetli plannıñ parçasıdır, dep tüşüngenler de bar.
Mında yazılğan bütün şey açıq menbalardan alındı


text:
Rusiye uquq qoruyıcıları Eski Qırım sakini, qırımtatar faali İsmet Memetovnıñ evinde tahqiqat tedbirlerini keçirip, bir şey tapmadı, dep bildirdi advokat Emil Kürbedinov Qırım.Aqiqatqa.
Noyabrniñ 21-nde tintüv «Meclis faaliyetinen alâqaları bar olğanına dair şübeler» sebebinden keçirildi.
«Neticede Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetinen ya da ekstremist edebiyatınen bağlı bir şey alınmadı ve tapılmadı. Qarar bunıñ esasında yazılğan edi. Memetovnıñ Meclisni maliye etkenine dair malümat bar eken», – dedi Kürbedinov.
Advokatnıñ aytqanına köre, uquq qoruyıcılarnıñ bu areketleri Memetovnıñ vatandaş pozitsiyasınen bağlı.
«Şimdilik advokatlarğa berilgen tenbilerge oşay. Memetov siyasiy mabüslerniñ mahkemelerine qatnağanınen, «Qırım birdemligini» ziyaret etip çıqışta bulunğanınen bellidir», – dep qoştı o.
Çarşenbe künü aqşam belli oldı ki, Rusiye FSBsi hadimleri Eski Qırım sakini, qırımtatar faali İsmet Memetovnıñ evinde keçirgen tintüvini bitirdi.
Şaatlarnıñ qayd etkenine köre, Rusiye FSBsi hadimleri keçirgen tintüv vaqtında evde 2-5 yaşlarında balalar bar edi. İsmet Memetovnıñ altı balası bar, dep qayd etti «Qırım birdemligi».
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Qırım.Aqiqatqa izaat berip, İsmet Memetov ürmet qazanğan bir insan olğanını ayttı. Çubarov, «Meclis faaliyetinen alâqaları bar» kibi şübeler «tintüv keçirmek içün manaçıq» olğanını tüşüne.
Noyabrniñ 21-nde Rusiye FSBsi hadimleri Eski Qırım sakini, qırımtatar faali İsmet Memetovnıñ evinde tintüv keçire, dep bildire «Qırım birdemligi».
Memetov Rusiyede ve onıñ işğali altındaki Qırımda yasaqlanğan Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetinen alâqaları bar olğanında şeklengen edi. FSB malümatına köre, Memetov Meclisni maliye ete ve «ekstremist edebiyatnı saqlay».
İsmet Memetov oña aydınlatılğan qabaatlarnen razı degil ve yapılğan basqınıñ siyasiy mabüslerniñ mahkemelerine faal qatnağanınen bağlı olğanını tüşüne.
Rusiye uquq qoruyıcıları Eski Qırımdaki tintüvlerni izaatlamay.
İşğalden soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faalleri, Qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


text:
Rusiye Tasil ve ilim nazirliginde tarih ocaları içün qaide tevsiyeleri azırlanıla, olarda soñki üç yılnıñ vaqiaları ve Ukrainağa ait olğan Qırımnıñ istilâsı da yer alacaqtır. «İzvestiya» gazetasınıñ yazğanına köre, rus mekteplerinde ayda eñ azından bir kere sözde «Rusiyeniñ zemaneviy tarih dersleri» keçirilecek. Bunen beraber Kremlniñ 2014 senesi ötkergen tecavuziy siyaseti sebebinden Ğarp devletleri tarafından qabul etilgen iqtisadiy sanktsiyalar mevzusı da, neşirniñ bergen malümatına köre, mektep programmasına kirsetilecek. Deñişmeler amelde Rusiye programmasına binaen tasil alğan Qırım talebelerine de tesir etecektir.
Rusiyeli tarihçı, tarih ilimler doktorı Aleksabdr Pıjıkov, kütleviy haber vastalarına bergen izaatlarında bu teşebbüsni destekledi:
«Büyük kölemde yayınlanğan malümat aqımlarında mektep talebelerine kerçek haberlerni yalandan ayırmağa qıyın ola. Böyle vaziyette oca yardımcı olur, devletniñ nazar noqtasına uyğun olğan fikirlerni ögretir».
Öz nevbetinde ukrain tarihçısı Vasil Pavlov, Rusiye akimiyetiniñ dersliklerge Qırım işğali mevzusını kirsetmek arzusını – malümat muarebesiñ eylemi olaraq tanıta.
Soñki yıllarnıñ tarihını birleştirici efsanege çevirmek, onı rejimnıñ şimdiki ihtiyaclarına hızmet ettiemek Rusiye içün müim olğanını tüşünemVasil Pavlov
– Dersliklerde zemaneviy vaqialarnıñ tarif etmek problemasına dair çeşit fikirler bar. Ekseri allarda bu devlet siyasetiniñ qısımı ola. Bundan evel rusiyeli metodistler, mektep programmasında tarih añlatuvı 2000-ci yıllarnıñ başınen, sözde istiqrarlaşuv deviri ve Vladimir Putiniñ ekinci saylavlarınen, yekünlenmek kerek fikirinde kelişken edi. Ukrainanıñ mektep programmasına 2014-2015 yıllarınıñ vaqiaları endi kirsetildi. Er devlet öz qararlarını qabul ete. Soñki yıllarnıñ tarihını birleştirici efsanege çevirmek, onı rejimnıñ şimdiki ihtiyaclarına hızmet ettiemek Rusiye içün müim olğanını tüşünem. 20 yıl devamında maqsatqa baqtırılğan siyasetnen nesil şekillenmek mümkün. Ukrainada bu şimdiki memleketniñ genç imayecileri, Rusiyede – Vladimir Putiniñ rejiminen bir yaşta olğan ballar.
Vasil Pavlovnıñ sözlerine köre, Rusiye Donbassqa ücüm etken vaqıtta mekteplerde kütleviy surette Ukraina tarihınıñ derslikleri yoq etile edi. Lâkin tasil programması vastasınen gençlerni bütünley riayetkâr yapmağa mümkün degil, çünki terbiyeniñ anahtarı, er alda, qorantata, dep tüşüne tarihçı. Onıñ fikirine köre, propagandanıñ esas darbesi 5-9 sınıflarnıñ talebelerine qonacaqtır.
Ukrainalı ruhiyatçı Larisa Voloşına dey ki, Qırımda talebeler arasında alıp barılğan Rusiyeniñ şimdiki propagandası, atta Kremlde akimiyet deñişken soñra, on yıllar devamında tesirli olmaq mümkün.
Rusiye Federatsiyası şimdi endi qırımlı talebelerge nisbeten klassik natsist propagandasınıñ usullarını qullanaLarisa Voloşına
– Rusiye Federatsiyası şimdi endi qırımlı talebelerge nisbeten klassik natsist propagandasınıñ usullarını qullana. Joseph Goebbels dey edi de, onıñ maqsadı – sadece tarafdarlarnı celp etmek degil, olarnı nizamda saqlamaq. Derslikteki malümatqa tenqitnen davranmaq içün balanıñ ayat tecribesi bile yoq. O Maydan aqqında kerçekni qaydan ögrenir, eger de o evde ve mektepte bu «qanlı ükümet avdarması» olğanını eşitip tursa? Büyük adamnıñ dünya baqışları deñişe bile, amma propagandanen aşlanğan temel şeyler qalacaqtır. Meselâ, İsviçrede şimdiki yaşlı almanlar arasında tedqiqat ötkerilip, yeudilerge qarşı bazı zıddiyet mulâazaları olarnıñ aqıllarından öyle de çıqmağanı ögrenildi.
Larisa Voloşına ana-babalarğa tevsiyede bulunıp, propaganda ikâyelerini sadece red etmek degil de, öz ballarına tenqidiy tefekkürni ögretmege ve añlı tarzda propagandağa qarşı tirenmege çağıra. Aksi alda, bala er zaman dava vaziyetinde olacaq, ya arqadaşlarınen, ya da ailesinen davalaşacaqtır, dep tüşüne ruhiyatçı.
(Metin üzerinde Vladislav Lentsev çalıştı)
Pavel Kazarin, Qırımlı jurnalist, Qırım.Aqiqatnıñ közeticisi


text:
Qara kün – Refat ÇAYLAQ
On sekiz mayısta doğğanlar bar bugün,
On sekiz mayısta ölgenler bar bugün.
On sekiz mayısnı unutqan bar bugün,
On sekiz mayıstan qorqqanlar bar bugün.
On sekiz mayısnı qara kün sayğan bar,
Olarçün Qırımda bugün de yollar tar.
Olarğa topraq yoq, ne çöl, yalıda,
Qayerge barmasın, uçurım aldında.
Qırımlar, qırımlar, pek ağır alıñız,
Vatan,dep, topraq, dep,oturma, qalqıñız.
İş qalsa yarınğa, biliñ, keç olacaq,
Milletni kötergen gemimiz batacaq.
On sekiz, Qırımçün eñ qara bir raqam,
O qara kün kelse titreyim, em qorqam.
O qara kün meni bugün de ep eze,
Qapıdan qapığa acımay kezdire.
O qara kün meni bugün de kemire,
O qara kün meni bugün de öldüre.
Bir avuç topraqqa bugün de ihtâcım,
Vatan, dep,Qırım, dep, çaptırğan ilâcım.


text:
Qırımnıñ rusiyeli akimiyetiniñ başı Sergey Aksönov, martnıñ 27-sinde Kezlevde köçme oturışnı keçirdi.
Aksönovnıñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, oturışta “şeerniñ qıyın meseleleri” muzakere etilecek.
Oturışnı “Krım 24” televizion kanalı yayınlacaq.
Keçken yılnıñ soñundan berli Aksönov, Qırım şeerlerinde köçme oturışlarnı keçire. Bundan evel o Keriç, Yalta, Kefe, Aluşta, Ermeni Bazar şeerlerine barğan edi.
Saqta çöplük meselesini çezmek içün çöplük cıyıştırğan maşnalar ve azbar hızmetçileri yetişmey. Bu hususta martnıñ 7-sinde Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksönovnıñ köçme oturışında şeer akimiyeti bildirdi.


text:
ATR telekanalı YouTub ağında resmiy kanalını açtı. Mında telekanal hadimleriniñ çıqarğan vesiqalı filmleri aşkâr etilgen.
Filmler 1944 senesi sürgünlikni körgen qırımtatarlar ve halqnıñ yarımdağa avdeti aqqında tarif ete.
Hadimlerniñ aytqanı kibi, Vatanğa yol açqanlarnıñ, birinci evlerniñ temelini qoyğanlarnıñ hatırlavlarını toplamaq içün, büyük bir iş yapıldı.
İnternet qullanıcılarına filmlerni baqıp, olarnı paylaşmağa teklif eteler.
Malüm olğanı kibi, 2015 senesi aprel 1-de ATR ve Lâle qırımtatar telekanalları, Meydan ve «Lider» radioları Rusiye qaydınıñ olmağanından sebep işini toqtattılar.


text:
Qırımnıñ Rusiye ükümetiniñ baş nazir muavini, aynı vaqıtta malümat siyaseti naziri Dmitriy Polonskiy ATR birinci qırımtatar telekanalınıñ yayın toqtatılması uquqiy meselelernen bağlı olğanına emin. Onıñ fikirince, telekanal etrafında milliy facianı köterecek ediler.
Bunı Polonskiy lenta.ru neşirine bergen intervyüsında ayttı.
«ATR vaziyeti bir de bir ciddiy açuv ya da eyecan doğurmadı. Kanal reberligi Aqmescitte vedalaşuv mitingini ilân etkende bile. Aktsiyağa yüzden ziyade adam kelmedi. Olarnıñ ekseriyeti de telekanalnıñ hadimleri edi. Uquqiy davadan milliy facianı yapmaq ıntıluvı kerçekleşmedi», – dep ayttı baş nazirniñ muavini.
O, ATR hadimleriniñ çoqusı akimiyetniñ yardımı ile meydanğa ketirilgen cemaat qırımtatar teleradiokompaniyasına çalışmağa keçecegine emin.
Aprel 1-den itibaren ATR yayınını toqtattı. Mart ayınıñ soñuna qadar ATR media-holdingi Rusiye qanunlarına köre kütleviy haber vastası olaraq öyle de qayd olamadı.
Şirket Roskomnadzorğa vesiqalarını bir qaç kere bergen edi, lâkin olarnı farqlı sebeplerden keri qaytara ediler. Aprel 1-ge keçer gecesi ATR telekanalı, Lâle bala telekanalı işini toqtatmağa mecbur oldılar. «Meydan» ve «Lider» radioları da diñleyicilerinen sağlıqlaştılar. Reberlik telekanalnı qayd etmege tırışacağını bildirdi.
ATR qapatılğan soñ cumhuriyetniñ akimiyeti cemaat qırımtatar telekanalını açmağa teklif etti. Olarnıñ fikirince, qırımtatarlar kerçek malümatnı almaq aqqını qullanacaqlar.


text:
«Mustafa» filminiñ muellifi Ahmed Sarıhalil qırımtatar halqınıñ lideri aqqında film oktâbr ayında Kyivte «Molodost» festivalinde taqdim etilecek.
Sarıhalil «QirimInfo» sitesine intervyüda filmniñ süjetini añlattı.
«Biz Mustafa Cemilevniñ hayatında yüz bergen esas vaqialar aqqında tarif etmege qarar aldıq: sürgğnlik, onıñ ilk kere apiske alınması, açlıq. Qararlaştırıp, bu yoldan kettik. Oña köre Vahtang Kipiani (tarihçi ve jurnalist – QA) filmniñ qaramanlarından intervyü alğanda çalıştı. Mustafa ağanıñ öz ayat ikâyesini esas etip aldıq. Onnen şahsen tanış olğan adamlar: dissident, uquq qorçalayıcılarnıñ hatıravlarını bu ikâyeden keçirdik. Filmde kadr arqasından oqulğan metinler qullanılmadı, bu sebepten ikâyeni qaramanlar tarif etmek kerek edi», – dey rejissör.
«Mustafa» – Mustafa Cemilev aqqında vesiqalı film. Maqsadı – cemaatçılıqqa qırımtatarlarnıñ küreşini, ar-namus, menligini aks etken ukrain siyasetçisiniñ canlı tarihı aqqında tarif etmek. «Mustafa» leyhası üzerinde prodüser, «KrımSOS» cemaat teşebbüsçisiniñ tesisçisi ve koordinatorı Tamila Taşeva, ukrain bestekârı, pianinocı, sound-prodüser Fima Çupakin, ukrain jurnalisti, publitsist, tarihçı Vahtang Kipiani çalıştılar.


text:
Mayısnıñ 18-inde Berlinde Brandenburg qapısı yanında, qırımtatar halqınıñ sürgünliginiñ 75 yıllığına bağışlanğan aktsiya keçirilecek. Bu aqta aktsiya teşkilcisi, Berlinden cemaat faali Viktoriya Savçuk Facebookta haber etti.
“Bir şeyge baqmadan, bu yıl da biz Brandenburg qapısı yanında qırımtatar halqınıñ sürgünligi yıldönüminde olacaqmız. Bu aktsiya - zorbalıqnen Qırımdan sürgün etilgenler, istenilgen avdetniñ ceenneminden keçkenler ve, ne yazıq, asıl qaytıp olamağanlar aqqındadır. Hatıra, birdemlik ve mesüliyet aqqında”, - yazdı Savçuk.
Daa evel Kyivde VDNG kompleksinde mayısnıñ 18-inden 27-sine qadar, Qırımtatar halqınıñ sürgünligi qurbanlarınıñ añma Kününe bağışlanğan tedbirler keçirilecek, dep bildirile edi.
Mayısnıñ 18-inde Ukrainada ve dünyada qırımtatar halqınıñ 1944 senesi Qırımdan sürgünliginiñ qurbanlarını añalar. Bu kün yarımadadan Orta Asiyağa qırımtatarlarnıñ birinci eşelonı yollanılğan edi. Umumen, 180 biñge qadar adam sürgün etildi.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ qararına köre, mayısnıñ 18-iQırımtatar halqınıñ genotsidi qurbanlarınıñ añma Künü, dep ilân etildi.


text:
Esas mesele Qırım ve Qvropa ödünç-maliye institutınıñ kapital ilerilemesiniñ sıñırlamasınen bağlıdır. Bunıñnen bir sırada YES grajdanları ve Avropa müessiselerniñ Qırımda investitsiyalar yapılmasına ve qırımlılar içün Avropada kapitalnıñ tutulmasını yasaq etilmesi közde tutıla.
Avropa komissiyası bildirgeni kibi, şimdiki vaqıtta Qırımda biñge yaqın bank bölükleri qayd etilgen. Olarnıñ 60- şı avropa ödünç-maliye institutınıñ filiallarıdır. Olarnıñ sayısına kirgen avstriya banknıñ 20 bölügi aprelniñ ortasından başlap Qırımda endi çalışmay.
Arizadaki teklifler daa baqılacaq. Qararlar ise Avropa tış işler boyunca nazirleriniñ körüşüvinde alınacaq. Mezkür körüşüv ise mayıs 12 kününe belgilengen.


text:
Muzakereler endi Monreal baş binası ve avropa regional ICAO bürosında keçirildi. Regional büroda biz ukrain aviatsion akimiyetiniñ zenaatdaşlarımıznen körüştük. Anda Aqmescit rayonında ava areketiniñ hızmet meselesi baqıldı.
Şimdiki vaqıtta Avropa nezareti avia şirketlerine Aqmescit rayonına uçuşlardan vazgeçmege teklif ete. «Biz ukrain zenaatdaşlarımıznen bu sualde añlaşmaq niyetindemiz ve mezkür teklifnen ICAO bürosında sıñırlavnıñ yeniden baqılmasını isteycekmiz»,- dep ayttı o.
Hatırlatmaq kerek ki, Avropa nezareti Aqmescit ve Aqyar avalimanlarına uçuşlarnı yasaq etti. Öz qararını ise tek ukrain akimiyetiniñ istegi ve emirinen deñiştire bile.


text:
Bunı nazirlikniñ matbuat hızmeti kelir ve bergi naziriniñ birinci muavini İğor Bilousnıñ aytqanlarına esaslanıp bildirdi.
«Bir taraftan, Qırım – Ukrainanıñ qısmı, onıñ sakinleri – vatandaşlarımızdır. Bugün qırımlılarnıñ bergi tölemek iç bir imkânı yoq. Bu sebepten işğal devamında olarnı bergi tölevden boşatmaq – olarnı Ukraina uquqına qaytarmaq içün yekâne yoldır», – dep añlata Bilous.
Böyle bir deñişmeler Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyarda bergi tölev hususiyetleri aqqında qanunğa esaslanıp kirsetilecek. Onı nazirlikniñ mütehassısları azırlay.
Matbuat hızmetinde bergen malümatlarğa köre, mart ayınıñ soñunda bergi Nazirligi yerli iş adamlarına biznesni Ukrainanıñ er angi vilâyeti ya da Kiyevde resmiyleştirip, Ukraina qanunlarına köre bergi tölemege imkân berdi.
Aynı vaqıtta Qırımnıñ «baş naziri» Sergey Aksönov Ukraina devlet bücetine bergi tölemege devam etken müessiselerni tapıp, olarnı cezalamağa avale etti.
«Ukraina bücetine bergi töleycek olğanlar anda barsın ve anda çalışsın», – dedi o Aqmescitteki toplaşuvlardan birinde.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonıñ reytingini saylavlardan evel kötermemek içün Qırım yalısında zapt etilgen ukrainalı askerlerniñ azat etilüvi ya da almaştırıluvını muzakere etmeycek. Bu fikirni qırımtatar halqınıñ lideri, Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilev Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Türkiye Tış işler nazirinen laf etken soñ añladım ki, Putin zapt etilgen deñiz askerleriniñ azat etilüvi ya da almaştırıluvı aqqında Ukraina prezidentiniñ saylavlarından evel laf etmeycek. Olarnıñ azat etilüvi Poroşenkonıñ reytingini köterir, dep tüşünedir, Putin ondan nefret ete ve qorqa», – dep tarif etti Cemilev Odesada ukrainalı askerlerniñ soy-soplarınen körüşip.
Onıñ bildirgenine köre, Ukraina «ukrainalı askerlerniñ azat etilüvi ve tutuluv şaraitleriniñ yımşatıluvı içün» er şey yapa.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoz FSB tarafından zapt etilgen askerlerniñ soy-soplarınen körüşip, olarnıñ azat etilüvi içün küreş, hususan halqara meydançıqlarda devam etecek, dep işandırdı.
Moskvanıñ Lefortovo mahkemesi yanvarniñ 15-nde Rusiye Federal telükesizlik hızmetiniñ Qırım yalısında zapt etilgen ukrainalı askerlerni aprelniñ 26-na qadar apiste qaldırmaq muracaatını baqacaq.
Noyabrniñ 25-nde Rusiyeniñ sıñır gemileri Odesa limanından Azaq deñizinde Mariupolge keçken Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ gemilerine qarşı «açıq istilâiy areketler» kerçekleştirdi. Rusiyeniñ «Don» sıñır kateri Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ «Yañı Qapu» reyd buksirine aselet çarptı.
Rusiye FSBsi Ukraina gemilerine qarşı silâ qullanğanını tasdıqladı, mında berilgen malümatqa köre, üç Ukraina cenk gemisi noyabrniñ 25-nde «Rusiye devlet sıñırından qanunsız keçti».
Aqmescit ve Keriç mahkemeleri 24 Ukraina deñizcisini apiske aldı. Olar 2019 senesi yanvarniñ 25-ne qadar apiste qalacaqlar. Ukraina deñizcileri 6 yılğa azatlıqtan marum qala bile. Qırım yalısında zapt etilgen Ukraina deñizcileri noyabrniñ 27-nde Rusiye Ceza kodeksiniñ 322-nci maddesiniñ 3-ünci qısmına istinaden (sıñırdan qanunsız keçiş) qabaatlandı. Esir alınğan Ukraina askerleri Moskvağa avuştırıldı.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Rusiye FSBsi tarafından zapt etilgen ukrain deñiz askerlerini cenk esiri dep tanıdı.
Rusiyeniñ Keriç boğazında yapqanlarını bir sıra Avropa memleketi ve ABD tenqit eteler. NATO, vaziyetni ve Keriç boğazındaki adiselerni diqqatnen közetkenini bildirip, ağır-sabırlı olmağa ve vaziyetniñ daa beterine yol açmamağa çağırdı.


text:
Eger NATO arbiy quvetlerini modernleştirip olamasa ve Rusiye tarafından kelgen tehlükege qarşı munasip çareler tapmasa, beş yıldan soñ bazı saalarda «üstünligini» ğayıp ete bilecek. Bunı Şimaliy Atlantika ittifaqınıñ Avropadaki komandanı general Kertis Skaparotti NATO Arbiy komitetiniñ oturışuvında söyledi.
Skaparotti: «Fikrimce, bir ittifaq olaraq bizim üstünligimiz bar. Bizge meydan oqulğan bazı saalar bar. Fikrimce, kiberboşluq olardan biridir. Olarnıñ (ruslarnıñ – muarririyet) bu işte büyük salâhiyeti bar», – dedi.
O, NATO Arbiy komitetine muracaat etip, «Rusiyeniñ strategik raqip olaraq canlanması, Afrika ve Yaqın Şarqta artqan telüke ve stabilsizlik, em de terrorizm bizim strategik muitimizni temelden deñiştireler», dep qayd etti.
Rusiye tarafından Ukrainağa ait Qırım yarımadasınıñ ilhaq etilmesi ve Ukrainanıñ şarqındaki çatışmanıñ başlanmasından soñ Moskva ile Ğarp devletleri arasında munasebetler keskinleşti. Kyiv ve Ğarp Rusiyeni separatistlerge silâlı yardım etkeninde qabaatlay. Kreml bu qabaatlavlarnı inkâr ete ve Donbassta olsa bile, rusiyeli «göñülliler» bardır, dey. BMTniñ malümatına köre, çatışma esnasında 10 300-den ziyade kişi elâk oldı.


text:
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım ve Ukrainanıñ qıtaiy qısımı arasındaki memuriy sıñırda martnıñ 8-nde ğayıp olğan 24 yaşındaki qırımtatarı Abdulla İbragimov tapılğan. Bunı «Qırım birdemligi» birligi haber etti.
Faallerniñ bergen malümatona köre, yoq olğan vaqıtta İbragimov «Kalançak» keçit noqtasında tutıla edi, ve anda o «Rusiye FSB hadimleri tarafından ahlâqiy ve fizikiy tazyıqqa oğratılğan edi».
«Onıñ başına rezina tayağınen urğanlar, betini döggenler. Ve, soy-sopları, adliyeciler, cemiyetçiler KHV ve içtimaiy ağlarda ses kötermese edi, bu tevqif nenen yekünlenecegi malüm degim. Şimdi o öz evinde. Avtobusnen kelip çıqtı», – dep yazılğan.
Keçende haber edildi ki, Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırım ve Ukrainanıñ qıtadaki qısmı arasında keçken memuriy sıñırda 24 yaşlı qırımtatar, Kezlev sakini Abdulla İbragimov ğayıp olğan. O Hersondan ilhaq etilgen Qırımğa kete edi. Martnıñ 8-nde, üylede o, Ukrainanıñ keçirüv noqtasından keçip, Rusiyeniñkine taba yol aldı. Aqşam saat 18-ge qadar İbragimovnıñ Rusiye telefon nomerası alâqada edi, lâkin ondan soñ irişüv zonasınıñ tışında oldı.
Soñra onı qıdırmaq içün memuriy sıñırğa İbragimovnıñ yaqın aqrabaları ve adliyeci Rustem Kâmilev kettiler.
Rusiye sıñırcıları tarafından şimdilik bu hususta açıq menbalarda izaat berilemdi.
2014 senesiniñ başında Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ Ukrainanıñ qıtadaki qısmı ile yarımada arasında şeklen memuriy, lâkin kerçekte aqiqiy olğan sıñır keçti. Herson vilâyetinde Qırım ile memuriy sıñırda üç kiriş/çıqış kontrol noqtası çalışa – «Kalançak», «Çonğar» ve «Çaplinka».
Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ, FSB yarımadada muntazam surette insanlarnı tutıp ala, tintüvler keçire, mustaqil jurnalist, qırırmtatar faalleri, muallefet ve Ukraina tarafdarı olğan cemaat erbapları ve diniy azınlıqlarnı teşkil etkenlerni sorğulay. Uquq qorçalayıcılar rusiyeli küç hadimleriniñ işbu areketlerini siyasiy ceetke esaslı dep tanıy.


text:
Qırımnıñ Rusiye devlet şurasınıñ reisi muavini Remzi İlyasov Bütündünya qırımtatar kongressi Türkiye paytahtı Ankarada degil de, Qırımda keçirilmek kerekligini tüşüne, – haber ete matbuat hızmeti.
«Cumhuriyet ve federal akimiyetlerniñ milletlerara ziddiyetlerge yol bermemek içün yapılğan ğayretine baqmadan, köngerssniñ keçirilmesi ve neticeleri yarımadağa qavmiy, soñra ise siyasiy qarşılıqnı meydanğa ketirir. Eminim, er angi halqnıñ bu kibi bütündünya kongressleri ve forumları onıñ Vatanında, yaşağan toprağında keçirilmek kerek – tek o vaqıt yardım ve destek kösterilecektir. Aks alda bir sıra sual peyda ola ve bu kibi qurultaylarnıñ neticesinde qabul etilgen qararlarnıñ qanuniy olğanı şübe doğura», – dey İlyasov.
Onıñ sözlerine köre, tedbirniñ kün tertibi «Rusiyege qarşı siyasiy tüste qurulacaq», maruzacılar ise «tatarlarğa nisbeten uydurılğan taqiplerni muzakere etecek ve Qırımnıñ Ukraina terkibine qaytmasını talap etecektirler».
İlyasov şunı da bildirdi ki, iyül 25 künü «Qırım» qırımtatar halqınıñ regionlarara cemaat areketiniñ forumında iştirakçiler Bütündünya qırımtatar kongressi ile bağlı problemlerni muzakere etecek.
Malüm olğanı kibi, Qırım akimiyeti endi bir qaç kere II Bütündünya qırımtatar kongressiniñ keçirilmesi boyunca öz qasevetini bildirgen edi.


text:
Azerbaycan, Beyazrusiye ve esas Ukraina aq qorçalayıcıları işğal etilgen Qırımnı nasıl etip ziyaret etti? Nasıl problemler qayd etildi? Yarımadağa kirmek içün resmiy izin almaq qolaymı? Aq qorçalayıcılarnıñ maqsadı ne?
Bu ve diger suallerniñ cevaplarını Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yayınında Boris Zvoskov Beyazrusiye insan aqları eviniñ vekilleri Tatyana Revâko ve Oleg Matskeviç bere.
– Qırımnı resmiy şekilde nasıl ziyaret ettiñiz?
Revâko: Ukraina akimiyetinden izin aldıq, yani Qırımnıñ şimdiki akimiyetinden ayrı izin istemedik. Anda olğanımıznı gizlememek bizim içün müim edi, işğal altındaki topraqnı ziyaret etmek içün alğan ukrain izni ile memuriy sıñırdan keçkende bizden böyle bir vesiqamız barmı ve ne maqsadnen ketkenimizni, elbette, (Rusiye sıñırcıları – QA) soradılar. Men aq qorçalayıcı tedqiqat keçirip, insan aqları vaziyetini ögrenecekmiz dedim. Biznen çalışqan hadim zenaatdaşını çağırdı, o, biraz şaşmaladı: «Jurnalistlermi yoqmı?» Bizni vagonçıqqa alıp kettiler, vesiqalarımıznı aldılar, kirsetmeyceklerini bekledik. Soñra tecribeli insanlardan FSB odaları olğanını bildik. Çıqtıq, vesiqalarımız qaytarıldı ve keçmege ruhset berildi. Tünevin qaytqanda işimiz aqqında soramadılar, biz de qoşma malümat bermedik.
– Bir maniağa rastkeldiñizmi, taqip ya da buña oşağan bir şey kördiñizmi?
Bizge sabadan aqşamğa qadar qavede musafirlerniñ subetlerini diñlegen adamnı kösterdilerOleg Matskeviç
Matskeviç: Qayd etmek ister edm ki, kim olğanımıznı gizlemedik ve uquqqorçalayıcı olğanımıznı ayttıq. Cümlemiz eski Sovetler Birliginiñ vatandaşları ve aq qorçalayıcı olamız, hususan şu sebepten missiyamız muvafaq olğandır dep tüşünem, olar içün «jurnalist» sözü daa telükeli ola. Qırımda olıp keçkenlerni bilip raat degil edik. 2014 senesinden bugünge qadar men (yarımadada – QA) ilk sefer keldim. Taqip etilgenimizni körmedik, amma körüşkenimiz faaller taqip etilgenini qayd ettik. Bizge sabadan aqşamğa qadar qavede musafirlerniñ subetlerini diñlegen adamnı kösterdiler.
– Ne bilip oldıñız?
Revâko: Bizni fikir bildirüv, toplaşuv, birlik ve uquqqorçalayıcı faaliyet serbestligi meraqlandırğan edi. Elbette, mevzular daa keniş oldı, olarnı ayırmaq kerek: azap, tutuv şaraitleri, mahkeme sistemasınıñ adaletsizligi. Bu er bir davada bar, amma bizim içün eñ müimi degil edi. Bizni bozuv qurbanları, advokat, jurnalist, Qırımda taqip etilgen teşkilâtlarnıñ vekilleri, mabüslerniñ soy-sopları meraqlandıra edi. 20-den ziyade körüşüv keçirip, 50-den ziyade insannı kördik. Zor bir iş edi, Qırım boyunca çalıştıq.
Faal olğan insanlarğa qarşı basqı seviyesi Beyazrusiyege baqqanda bile pek yüksekOleg Matskeviç
Matskeviç: Ayat aqqınıñ bozulması meni şaşırttı. 18 insan qaçırıldı. Lâkin soñki eki yıl içinde ekstremizmge qarşı qanunlar ve milletlerara, ırqiy zıddiyet çıqarılması içün cezalar daa çoq oldı. Faal olğan insanlarğa qarşı basqı seviyesi Beyazrusiyege baqqanda bile pek yüksek. Şaşıp qaldıq. Maña memuriy işlerniñ qararları kösterildi, er şey aynı, tek soyadları deñiştirildi, bir danesinde sannı bile tüzetmege unutqanlar. İnsan şikâyet etse, bunıñ iç bir neticesi olmay. Maña köre, bunı yerli seviyede qalıdır, federal seviyege çıqarmamağa isteyler.
Revâko: Meni insanlarnıñ mahkemeden tış ekstremist olaraq tanılması şaşırttı, insanlar daire içün para tölemege kere – baqsa, ekstremist olğan, esapları blok etildi. İnsan aqları bozulğanını tesadufen ögreneler. Mahkemeniñ açıq faaliyet ve İnternetteki faaliyet yasaqlarını ilk sefer kördim.
– Jurnalist Nikolay Semenada olğanı kibi.
Matskeviç: Tek Semenanıñ davası degil – böyle işlerni kördik. Mahküm etilip qoşma ceza alğan insanlar onıñ manasını añlap olamay. Facebooktaki saifede fotoresim qoymaq açıq faaliyet sayılamı-yoqmı? Bunıñ ne olğanını kimse añlatmay. Mahküm etilgenlerni qorqu basa ve olar daa bir belâ çıqmasın dep, sağğa-solğa adım atmaqtan qorqa.
– Qırımğa kirmek içün Ukraina tarafınıñ iznini almaq qolay edimi?
Qırımğa kirmek içün Ukrainadan izin alma esnası qolaylaştırılmalıTatyana Revâko
Revâko: Bu esnas insanlarnı Keriç köprüne ite. Er kes Ukrainada beş kün qalıp beklep olamay. Beş kün bir yerde qalmaq kerek ve izin berilecekmi-yoqmı bilmeysiñ, em para, em vaqıt coyasıñ. Zenaatdaşlarımız bizni migratsion hızmetlerge ozğarmasa edi, ziyaret maqsadını ukraince yazıp olamaz edik. Tilni ne qadar ürmet etsem de, bunı hatasız yapıp olamayım. Yañlış tizilgen cümle red cevabınıñ sebebi olur edimi-yoqmı? İnsanlar içün daa qolay olmaq kerek, olar Ukraina qanunlarını bozmayıp faydalanmaq kerekler.
– Ziyaretiñizniñ resmiy neticeleri ne vaqıt olup?
Revâko: Maruza oktâbrde azır olur, bitirermiz, dep ümüt etem. Elbette, halqara teşkilâtlarda, Birleşken Milletlerde temsil etilmesi bizim içün müim ola, maruzadaki malümat Qırımdaki insan aqları vaziyetine dair qararlar azırlanğanda qullanılsa doğru olur. Toplağan malümatımız çalışmaq kerek. Bu basqı quvetleştirmesi ve tevsiye azırlama meseleleridir.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)
Tatyana Kurmanova, Qırım.Aqiqat Radiosınıñ alıp barıcısı


text:
Qırımda belediyeler aprel 23 gecesi yollarnıñ tamirine başlamaq kerektir. Bunı Qırımnıñ şimdiki başı Sergey Aksenov Rusiye Federatsiyasınıñ Naqliyat nazirliginiñ federal yol agentliginiñ yolbaşçısı Roman Starovoyt ile körüşüvi vaqtında bildirdi.
Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, mütenasip avaleler yerli memurlarğa berildi.
«Bugün şeer akimiyetleri ve cumhuriyet belediyeleri gece yollarnıñ tamiri başlanacağı aqta söz berdiler. Yollarnıñ vaziyeti fenadır, vekâletli şahıslarğa müddet ve iş keyfiyeti aqta muayyen avale berildi. Er kes mesülieti aqqında haberdardır», – dey Aksenov.
Belli olğanı kibi, Sergey Aksenov yollarnıñ keyfiyetsiz tamiri sebebinden belediye hadimlerini maküm etmege söz bergen edi. Bu kibi bildirüvni o Starovoytnıñ Qırımğa yol tamirine 1,8 mlrd ruble berilmesi aqqında aytqanını izaatlap bildirdi.


text:
Koronavirusnen bağlı vaziyet sebebinden Qırımda tibbiy nezaret altında bulunğan insanlarnıñ sayısı martnıñ 21-nde 100-ge arttı.
Bu aqta Qırımnıñ Rusiye Sağlıq naziri İgor Çemodanov martnıñ 22-nde koronavirus qırğınlığınıñ tarqalmaması operativ ştabınıñ toplaşuvında bildirdi, dep haber ete Qırımnıñ Rusiye akimiyetine yaqın olğan «Krıminform» neşiri.
«Tünevinden berli bir kün içinde 100 insan daa qoşuldı, er biri baqıla. Bugünki künde Qırımda 413 insan közetile. 35 kişi statsionarda buluna. Tünevin sıñırda üç kişiniñ ve ava limanında eki kişiniñ talilini aldıq», – dep bildire Çemodanovnıñ aytqanlarını kütleviy haber vastası.
Onıñ bildirgenine köre, Qırımda koronavirusnen hastalanğan ilk kişiniñ alı bir qarar.
«Onıñ alı bir qarar, sıcağı yoq, öksürmey, alı normağa uya. Onıñ sağlığınen bağlı bir telüke körmeymiz», – dedi memur.
Qırımnıñ Rusiye ükümeti baş naziriniñ muavini İgor Mihayliçenkonıñ bildirgenine köre, Qırımda koronavirus hastasınen alâqada olğan bütün insanlar ve onı alıp ketken taksi aydavcısı belli ve tecrit etildi.
Martnıñ 21-nde bildirilgenine köre, Qırımda ve Aqyarda 417 insan koronavirus sebebinden tibbiy nezaret altında qala.
Qırımda ilk koronavirus hastası bar dep tasdıqladılar.
Martnıñ 19-nda Qırımdaki Rospotrebnadzor idaresi, yarımadanıñ tibbiy müessiselerinde «telükeli memleketlerden keskin virus yuqunçı alâmetlerinen» 18 insan buluna, dep bildirgen edi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Mevaddı Esasiye MADDE 1 – Hakimiyet bilâkaydü şart milletindir. İdare usulü, halkın mukadderatanı bizzat ve bilfiil idare etmesi esasına müstenittir. MADDE 2 – İcra kudreti ve teşri salahiyeti milletin yegâne ve hakiki mümessili olan Büyük Millet Meclisinde tecelli ve temerküz eder. MADDE 3 – Türkiye Devleti, Büyük Milleti Meclisi tarafından idare olunur ve hükûmeti “Büyük Millet Meclisi Hükûmeti” unvanını taşır. MADDE 4.- Büyük Millet Meclisi, vilâyetler halkınca müntehap azadan mürekkeptir. MADDE 5 – Büyük Millet Meclisinin intihabı iki senede, bir kere icra olunur. İntihap olunan azanın azalık müddeti iki seneden ibaret olup fakat tekrar intihap olunmak caizdir. Sabık heyet lâyik heyetin içtimaına kadar vazifeye devam …Devamını oku »
Ana Sayfa » Etiket Arşivler: 1921 Anayasası


text:
Kanada tış işleri naziri Chrystia Freeland dekabrniñ 7-8 künlerinde Venada 24-nci OSCE (OBSE) Nazirler şurasında iştirak etip, Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqına ve insan aqlarına hususiy diqqatnı ayırmaq istey. Bu, dekabrniñ 3-nde Kanada Tış işleri nazirliginiñ saytında bildirile.
Degerliklerimiz ve menfaatlarımız kettikçe daa sıq dava etilgen dünyada Kanadanıñ Avropa ittifaqdaşlarınen ortaqlığı bugün er zamankinden daa muimdim. Men, Kanadanıñ halqara nizamı, demokratik ürriyetler ve transatlantik emekdaşlıq ile havfsızlıqnıñ tarafdarı olğanını tasdiqlamaq içün imkânını sabırsızlıqnen bekleyım», – dep ketire Freelandnıñ sözlerini Kanada tış işleri muessisesiniñ matbuat hizmeti.
Ondan ğayrı, dekabrniñ 4-nde Kanada Tış işleri naziri Brüsselde Kanada ve AB nazirleriniñ Umumiy komitetini ziyaret etmege planlaştıra ve dekabrniñ 5-6 künlerinde NATO ülkeleri tış işleri nazirleriniñ körüşüvinde iştirak etecek.
Halqara teşkilâtları Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Aqyarda aprelniñ 27-28-inde Pasha bayramını qutlanması sebebinde yol areketi sıñırlanacaq. Bu aqta şeerniñ rusiyeli akimiyeti bildire.
Cumaertesi künü, aprelniñ 27-sinde Yeroşenko ve Dmitriya Ulyanova soqaqlarında saat 20:30-dan aprelniñ 28-inde saat 4:00-ğace, ve Drevnâya soqağında saat 20:30-dan tedbirler bitkeninece naqliya yürüşi yasaqlanğan.
Bazar künü haç yürüşi devamında Gromova soqağı ve V.Simonka soqağınıñ bir qısmında yol areketi sıñırlanacaq.
Vaqtınca naqliyatnıñ toqtav ve turağı 50-letiya SSSR meydanında sıñırlanacaq.
Sıñırlavlar cemaat naqliyatı, ekskursiya avtobusları, bala taşığan avtobuslar ve sıñırlav mıntaqasında yaşağan adamlarnıñmaşnalarına tarqalmay.
Pasha bayramınen bağlı tedbirler keçirileceginden sebep, Aqmescitniñ merkeziy soqaqları aprelniñ 27-sinden 28-ine gece naqliyat içün qapatılacaq.
Pravoslav hristianlar bazar künü, aprelniñ 28-inde Pashanı - İsa mesihniñ tirilüvi bayramını - qutlaycaq.


text:
Qırımda keçken ay «izinsiz qurulğan» 14 obyekt qayd etildi, dep haber ete Rusiye kontrolindeki Qırım Gosstroynadzor müessisesi.
Bu malümatqa köre, «ruhsetsiz qurulğan obyektler» Aluştada (4), Kefede (3), Yaltada (5), Aqmescit rayonında (1) ve Aqmescitte «qomşu topraq damartısınıñ sıñırlarından boşluq qaldırmayıp, qurulğan eki qatlı bina qayd etildi».
Haberde aytılğanına köre, Gosstroynadzor «qanunsız qurulğan binalarnıñ yıquvı» aqqında dava arizalarınıñ mahkemege berilmesi içün yerli idare organlarına malümat berdi.
Devlet qurucılıq nezareti hızmetiniñ yolbaşçısı Yuriy Prihojanovnıñ bildirgenine köre, onıñ müessisesi 2020 senesi mayısnıñ 1-nde derc etilecek yarımadadaki «izinsiz qurulğan» bütün inşaatlarnıñ siciligi şekillendire.
Yanvar ayında şeerniñ Rusiye akimiyeti izinsiz qurulğan 600 inşaat yıqılacaq, dep bildirgen edi.
İşğal etilgen Qırımda ve Aqyarda yerli akimiyet qanunsız dep ilân etilgen ticaret inşaatlarınen küreşe, tükân, qave, bazardaki ticaret noqtaları ve pansionatlar yıqılacaq.


text:
Bunı müessiseniñ matbuat hızmeti bildire.
Mayıs 2 künü Slavânsktaki şimaliy-şarqiy ve mayıs 4-5 künü şeerniñ şimaliy-ğarbiy çetinde blokpostlar separatistler tarafından atışqa oğradı. Soñra atış yerinde er bir blokpost yanında birer RPG-26 tertibatları tapıldı.
RPG- 26 (254-1-93, mında 254 - zavod istisalcı, 1 – partiya nomerası, 93 – yapılğan senesi) nomerlerni köz ögüne alıp, Ukraina Silâlı Quvetleriniñ esabında1993 senesi yapılğan RPG-26 yoq olğanını qayd etmek mümkün, dep bildireler Ukraina mudaafa nazirliginde.
Mında Ukraina arbiy hızmetçileri hızmet etken obyektlerni separatistler çetelden ketirilgen silâ ile atqanını bildireler.
«İnformatsionnoye soprotivleniye» gruppasınıñ yolbaşçısı Dmıtro Tımçuknıñ aytqanı kibi, RPG- 26 Rusiye, Pridnestrovye, Urdun ordularınıñ silâlanmasında bar eken. Ukrainada böyle granat iç bir vaqıt yoq edi.
Evelleri Büyük Britaniya çetel işler naziri William Hague qayd etti ki, Avropa ekspertleriniñ bergen malümatına köre, Ukraina Şarqında yalıñız Rusiye tarafını alğan aktivistler degil de, evelden Qırımda areket etken Rusiye spetsnazı da arekette buluna.


text:
«Rusiyeli» Aqyar soqaqlarında oba-oba çöplük toplandı.
Qırım.Aqiqat mühbiri Menşikov ve Vakalençuk soqaqlarında cıyıştırılmağan çöplükni taptı.
Qayd etmeli ki, avgustnıñ 15-de Aqyar «gübernatorınıñ muavini» Andrey Atamantsev jurnalistlerge dedi ki, mesken-kommunal hocalıq parkında Rusiyede işlep çıqarılğan daa beş robot azbar hızmetçisi peyda olacaq.
Bunıñnen beraber, aqyarlılar içtimaiy ağlarda bergen malümatlarğa köre, azbarlarda toplanğan çöplük obalarını ne yañı maşinalar cıya, ne de azbar hızmetçileri cıyştıra.
Yañı robot-azbar hızmetçi tehnikasını bir kimse körmedi.


text:
Qırım.Aqiqat muhbiriniñ bildirgenine köre, fevral 26-da Herson vilâyetindeki Geniçeskte «Qırımnıñ Rusiye tarafından işğaline qarşı muqavemet künü» munasebeti ile miting keçe.
Meydanda 150-den ziyade kişi toplandı. Tedbirde rayon memuriyeti ve Qırımtatar Milliy Meclisiniñ vekilleri buluna.
Şeer sakinleri «Qırım – Ukrainadır» ve «Fevral 26 – Qırımnıñ Rusiye işğaline qarşı muqavemetiniñ 1461-nci künü» plakatlarınen turalar.
Daa evel Geniçesk rayonında avtomobillerle yapılğan numayış ötkerildi. Onda Ukrainanıñ qıtadaki qısmı ve ilhaq etilgen Qırım sakinleri iştirak etti.
Fevral 26 bazarertesi «Qırımnıñ Rusiye tarafından işğaline qarşı muqavemet künü»nde 5-nci Kanal, Qırım.Aqiqat, QHA haber agentligi ve Radio Hayatnıñ «Muqavemetniñ 4 yılı» adlı ortaq marafonı ötkerile.
Fevralniñ 26-sında Ukrainada ve büyün dünyada Qırım sakinlerine ve Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutmaq içün tedbirler, munaqaşalar, forumlar, mitingler ve numayışlar yapıla.
Ukrainada fevral 26 kününi, Qırımnıñ Rusiye işğaline qarşı muqavemet künü olaraq tayin etmek teklif eteler. 2014 senesi bu künde Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutmaq maqsadınen miting ötkerildi. O künü miting iştirakçilerine qarşı Rusiye tarafını tutqan ve şu cümleden «Rusiye birligi» fırqasına ait olğan faaliyetçiler tura edi.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.