text:
112 qandastıñ hatı Qıtay şeneunigi Şen Beyli hanımğa jetti
Jaqında Mäjilis deputatı Azat Peruaşev mırza bastağan top Qıtay Halıq Respublikasınıñ Beyjiñ qalasında ötken älemdik sayasi partiyalardıñ I xalıqaralıq forumına barıp qayttı. Bwl sapar turalı birqatar basılımdar jazdı. Äsirese Qıtaydağı qazaq azamattarınıñ janayqayı jaylı jazılğan üşbu hattı Azat Peruaşev mırzanıñ Qıtay basşılığına tapsırğanı jaylı aytılğan. Biz bwl turalı Azat mırzanıñ özinen swrap bilgendi jön kördik.
- Azat mırza, jaqında siz bastağan «Aqjoldıqtar» Qıtayğa barıp qayttıñızdar. Bwl ne sapar?
- Qıtay - bizdiñ eñ jaqın körşimiz, älemdegi sätti damıp kele jatqan memleket. Bizdiñ strategiyalıq seriktesimiz. Qıtaymen qarım-qatınastar Qazaqstan üşin öte mañızdı dep esepteledi. Tipti, bizdiñ sırtqı sayasat koncepciyası boyınşa Qıtaymen qarım-qatınastarımızdı damıtu – bastı basımdığımızdıñ biri.
«Aq jol» men Qıtay kommunistik partiyası arasındağı qarım-qatınastarda, meniñ oyımşa, dwrıs damıp kele jatır. Birneşe jıldar boyı, parlamentke kirgenimizden keyin birneşe ret Qıtay kommunistik partiyasınıñ Halıqaralıq böliminiñ şaqıruımen partiyamızdıñ delegaciyaları Qıtayğa barıp keldi. Jaqında osı jıldıñ 11-şi jeltoqsanında 20 şaqtı adamnan qwralğan tağı bir ülken delegaciyamız, (qwramında «Aq jol» deputattarı, käsipkerleri bar) Qıtayğa jol jüreyin dep otır. Men «Aq jolmen» Qıtay kommunistik partiyası arasındağı osı qarım-qatınastı layıqtı deñgeyde, tipti dostıq deñgeyde dep ayta alamın.
- Osığan deyin de Siz Qıtay käsipkerlerimen, Qıtay kompartiyasınıñ keybir basşılarımen kezdesken bolatınsız. Otandıq biznesti qorğau, servistik kompaniyalarğa otandıq jwmısşılardı tartu jöninde aytsañız...
- Qıtay kommunistik partiyası Halıqaralıq bölim basşıları jağınan «Aq jol» partiyası kötergen mäselelerge qalay nazar audarıp otırğanın bayqap otırmız. Olar bizdiñ sözimizdi jerge tastamay, bizdiñ ötinişimizdi, bastamalarımızdı qoldauğa tırısıp jür.
- Mısalı?
- Mısalı, 3 jıl bwrın Qıtayğa barğan kezde, mağan mwnay salasında isteytin qazaqstandıq servistik kompaniyalardıñ ökilderi keybir Qıtaylıq mwnay kompaniyalarınıñ bizdiñ kompaniyalardı jwmıssız qaldırıp, bizdiñ jwmısşılarımızdı qısqartıluı turalı ökinişpen ayttı.
Men Qıtayğa barğan kezde, Halıqaralıq bölimnen CNPC jäne SINOPES kompaniyalarınıñ basşılığımen kezdesudi swradım. Olar meniñ manızdı mäsele köterip otırğanımdı eskerip, kezdesudi wyımdastırıp berdi. Ol kezdesude men ötkir mäseleler köterdim. Olar osı mäseleniñ şeşimin qarastıramız dep uädesin berdi.
Bıltırğı jılı barğanımızda SINOPES-tegi Halıqaralıq jobalarmen aynalısatın Vice-Prezidentpen kezdesu barısında tenderge, jergilikti mazmwnğa baylanıstı mäseleni köterdim. Bizdiñ käsipkerlerimizden «eşbir tender bosqa ötpeydi, barlığı jeke baylanıs arqılı ötu kerek» degen aqparat alındı. Bwl aqparattı vice-prezident alğaşında moyındamay, «bäri jalğan» dedi. «Biz tekseru jürgizdik, biraq eşteñe däleldenbedi» dep jauap berdi. Sol kezde meniñ qasımda Halıqaralıq bölimniñ ökili boldı, sol kisi qıtay tilinde 5 minut şamasında Vice-prezidentke qattı türde eskertu jasadı. Sodan Vice-prezident bizdiñ közimizşe kızarıp, terlep ketti. Ol jerde qazaqstandıq 18 adam boldı. Osıdan keyin ğana atalğan kemşiliktiñ sonıñ işinde korporativtik jemqorlıqtıñ bar ekenin moyındadı. «Bizderge osını berseñizder, bizder naqtı osı mäselemen aynalısamız» dedi.
YAğni, osıdan men kompartiyanıñ Halıqaralıq böliminiñ bizge degen köñili, közqarası dwrıs ekenin kördim.
- Bir jıl bwrın boldı dep otırsız, jañağı tender ötkizu, jergilikti jwmısşılardı tartu mäseleleri boyınşa alğa jıljuşılıq bar ma? Qazir özgeris bayqala ma?
- Ömirdiñ zañı solay: bir mäseleni şeşsek, onıñ artınan basqa problemalar şığadı. Olarğa da öz pikirimizdi bildirip otırsaq, birtindep öz nätijesin beretinine senimdimin. Qazaqstandıq kompaniyalardıñ, käsipkerlerdiñ, jwmısşılardıñ quğını turalı, zañdı müddelerin qorğau turalı mäselelerin biz barğan sayın köterip otıramız.
- Azeke, soñğı saparlarıñız jayında baspasöz betterinde biraz aqparattar jariyalanıp jatır. Äserese, sırttan kelgen qazaqtardıñ qattı kütip otırğan jañalığı jürdi. Sonıñ mänin aşıp, hat kimge tapsırıldı, qanday mäsele köterildi. Sol jöninde tolıqtay aytıp berseñiz?
- Beyjiñde Düniejüzilik sayasi partiyalar kösemderiniñ forumı ötti. Forumğa şığatın küni partiya men Parlamentke oralman azamattar keldi. "Aq joldıñ" ofisinde olarmen Qazbek Isa, Mäjiliste - men kezdestim. Olardıñ aytuınşa qıtayda twrıp jatırğan tuıstarımen baylanıstarı üzilip ketti, keybir aqparat boyınşa olardı jergilikti qwqıq qorğau organdarı eşqanday sebepsiz qamauğa alğan.
Olar menen bwl mäseleni Qıtayda köteruimdi swradı. Men «eger Qıtay azamattarı jöninde äñgime bolsa, olardıñ wltı qazaq bolsın, qıtay bolsın, orıs bolsın, bizdiñ bwl mäselege aralasuğa qwqımız joq. Sebebi kez-kelgen memleket öziniñ qandastarı üşin basqa memlekettiñ işki-sayasatına aralasqandı jaqtırmaydı. Mısalı, bizde qanşama orıstar, ukrainder, koreyler t.b. wlt ökilderi twrıp jatır. Biraq olar Qazaqstannıñ azamattarı bolğannan keyin, biz eşkimdi de işimizdegi özara qarım-qatınastarğa aralastırmaymız, özimiz retteymiz. Sebebi, kez kelgen memlekettiñ, ol Qıtay bolsın, Qazaqstan bolsın, basqa bolsın, är eldiñ işki sayasatın özinşe jürgizuge qwqığı bar».
Al, Qazaqstandağı azamattardıñ tuıstarı turalı aqparat qanşalıqtı ras, bwl kisiler ne üşin wstaldı, qazirgi jağdayı qanday ekenin swray alamın dep ayttım. Jäne ol kisilerdin qolınan 112 adamnıñ tizimin aldım. Beyjinge barğan kezde öte joğarı deñgeydegi jinalıs boldı, oğan 120 memlekettiñ delegattarı keldi, Amerikadan, Evropadan, Aziyadan. Sol forum bastaluınnıñ aldında, Kazbek Jarılqasınwlımen ekeumiz Qıtay Kommunistik partiyası Ortalıq Komitetiniñ Halıqaralıq ister departamenti meñgeruşisiniñ orınbasarı (ministrdiñ orınbasarı därejesindegi) Şen Beyli xanımmen söylestik.
Biz Qıtaydıñ işki sayasatına aralaspaymız, biraq Qazaqstannıñ azamattarı ağayındarı üşin uayımdap, bizge «Aq jol» partiyasına bwl mäselemen kelgenin ayttım. Biz, halıqaralıq qwqıqtardı bwzbay, adamgerşilik, gumanistik principterdi ayttıq. Bwl adamdardıñ jağdayı men bolaşağı qanday – habar berudi swradıq. Al Şen Beyli hanım bwl oqiğa Şıñjan audanında bolğan şığar, sondağı basşılarğa tapsıramın, qoyğan swraqtarınızğa jauap beredi - dep qaytardı. Ötinişimizdi mwqiyat qabıldadı, birden joq demey, rasında bwl mäseleni taldaymız dedi.
- Jauap sizdiñ atıñızğa kelui mümkin be?
- Iä! Biz tizimdi jazba türde qol-qol tapsırdıq. Endi bügin Qıtay elşiligi arqılı sol tizimge qosımşa hat jibere alamız.
- Alaş ideyaların işte ğana emes, sırtta da taratudıñ joldarın qarastırsaq dep äñgimelesip edik. Osı jolı älemdik minberden Alaş ideyaları turalı ayttı dep estip jatırmız, sol turalı ayta ketseñiz.
- Iä. Forumda ağılşın tilinde bayandama jasadım, sonda bükil älemnen jinalğan betke wstar azamattarğa Alaş turalı az bolsa da aqparat bersem jön bolar dep şeştim. Alaştı Ortalıq Aziyanıñ işindegi alğaşqı sayasi partiya jäne 20-şı ğasırdıñ alğaşqı wlttıq avtonomiyası retinde körsettim. Jäne de otandastarımız ben Qazaqstan dostarın Alaştıñ 100 jıldığımen düniejüzilik sahnadan qwttıqtadım. Älihan Bökeyhan turalı da qısqaşa ayttım.
- Jalpı Reseyde 1917 jılğı avtonomiyalar jöninde derekti fil'm dayındadı. Sonıñ işinde Ukrainanın avtonomiyanı qalay jasağısı kelgeni turalı, basqa memleketter turalı körsetilgen, Gruzinder turalı bölek-bölek toqtalıp ötkende, biraq Alaş turalı birde bir derek aytılmağan. Osıdan şığatın qorıtındı, mümkin olardıñ eñbekterin basqa tilderde şığarsa, qalay qaraysız?
- Bwl öte dwrıs. Alaş kösemderiniñ köbisi Moskvada, Sankt-Peterburgte oqığandar, Reseydegi Gosdumanıñ deputattarı bolğan. Olardıñ biraz eñbekteri orıs tilinde şıqqan. Orıstildi auditoriyanı Alaştıñ materialdarımen köbirek tanıstıruımız kerek dep sanaymın. Sonda olardıñ sanası aşıq adamdarı Alaştan qorqatınday eşteñe joq ekenin tüsinedi, Kavkaz, Ukraina, Pribaltikadağı wltşıldar, Reseydiñ öziniñ wltşıldarı – aq oficerlerimen sanasatınday boladı.
Bizge olardıñ qoldağanı emes, moyındağanı mañızdı. Sebebi, bwl şındıqtıñ moyındalğanı bolar edi.
- Rahmet!
Nwrgeldi Äbdiğaniwlı
Abai.kz


c: text/html

text:
Aqmescit civarı – Bavurçı qasabası – çarşenbe künü elektrik yolaqlarından birinde yüz bergen qaza sebebinden ışıq söndürildi. Bu aqta Qırımnıñ Rusiye ükümeti bildire.
«Aqmescit şeer elektrik ağları bildire: №2 TP 1210 elektrik yolağında yüz bergen qaza sebebinden Bavurçı qasabasınıñ evlerinde ışıq söndürildi. Qazanıñ yoq etilmesi boyunca iş alıp barıla», – denile beyanatta.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Qamaçav iştirakçileriniñ talapları arasında – siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, Qırımda insan aqlarına riayet etüv ve yarımadağa halqara eyyetlerniñ kirsetilmesi.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
İyün 29-dan iyül 2-ge qadar Berlinde Rusiyede Qırımda teraktlarnıñ teşkil etilmesinde qabaatlanğan rejissör Oleg Sentsovğa qoltutmaq içün bir sıra ukrain kinolevhasını kösterecekler. Berlindeki ukrain kino künlerini ukrain kinoprodüsserleri dünyada ukrain medeniyetini populârlaştırmaq içün teşkil eteler, dep qayd etildi iyün 17-de Kiyevde olıp keçken matbuat konferentsiyasında, haber ete Qırım. Aqiqat mühbiri.
«Dünyada kinoindustriyamız, kinematografımız belli olsun dep, çoq çalışamız. Zenaatdaşımıznıñ taqdirine diqqatnı celp etmege imkânımız olğanda bu pek müim – Oleg Sentsov memleketimiz oğrağan qıyın vaziyetniñ reinesi oldı, kinoindustriyamız da bunı is ete», – dep ayttı Ukrainanıñ kino meseleleri boyunca devlet agentliginiñ yolbaşçısı Filipp İlyenko.
Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, festival çerçivesinde ukrain kinematografı içün müim olğan bir sıra levha kösterilecek. «Haytarma», «Paracanov», «Povodır», «Teni zabıtıh predkov – ögnennıye köni», «Vesnoy», em de zemaneviy vesiqalı filmler: «Maydan», «Babylon13: voyna» numayış etilecek.
Berlindeki ukrain kino künleri çerçivesinde Askold Kurovnıñ «Osvobodite Olega Sentsova» («Oleg Sentsovnı azat etiñiz») vesiqalı filmniñ iş versiyası ve Oleg Sentsovnıñ «Gamer» işi taqdim etilecek.
«Alman seyircisini ukrain kino ile tanış etmekten ğayrı semetdeşim Oleg Sentsovğa qoltutuv aktsiyası da keçirilecek, menim içün bu eki qat müim. Olegni tanıyım, yaqın dost degilmiz, amma o da qırımlı. Berlinde Qırımda çıqarılğan «Haytarma» da kösterilecek, levha Ukrainada yapıldı, menim içün büyük bir şeref ve müim bir vaqia», – dep ayttı rejissör Ahtem Seytablayev.
Festivalniñ teşkilâtçıları Almaniyanıñ meşur siyasetçileri, dünyanıñ farqlı köşelerinden diplomatlar, Avropa kinoakademiyasınıñ azaları, ukrain ve çetel kinosanayısınıñ vekillerini davet ettiler.
Berlindeki ukrain kino künleri çerçivesinde Ukraina musafirleri ve Almaniyanıñ medeniyet ve siyaset erbaplarınıñ iştiraki ile tögerek masalarnıñ ötkerilmesi ilân etilecek.
Oleg Sentsov 2014 senesi mayıs ayında Rusiye FSB hadimleri tarafından Qırımda yaqalanğan edi. Onı Aqmescit, Yalta ve Aqyarda teraktlarnıñ azırlanmasında qabaatlaylar. Sentsovnıñ adliyecisi SİZOda onı çekiştirgenlerini bildirgen edi. Rejissör qabaatını red ete. Bundan ğayrı, bu iş boyunca daa üç kişi yaqalandı.
Aprel 16-da taqiqat ukrain rejissörini «silânı qanunsız tutuvda» da qabaatladı.
Moskvanıñ Lefortovo mahkemesi ukrain rejissöri Oleg Sentsovnıñ apis müddetini mayıs 11-ge qadar arttırdı.
Sentsovnıñ bir çoq işdeşi ve uquq qorçalayıcılar onı siyasiy mabus olaraq tanıp, onı azat etmege çağıralar. Olarnıñ fikirince, Sentsovğa qarşı qabaat sahte ola. Sentsov – Euromaydannıñ faal iştirakçisidir.


text:
Freedom House Amerika teşkilâtı eski kommunist memleketlerinde demokratiya vaziyetine dair maruzanı aydınlatıp, Ukrainanıñ deñişmeler ceetinden ilerilegenini qayd etti.
Maruzada qayd etile ki, Merkeziy ve Şarqiy Avropa, Balkanlar ve Avrasiyada avtoritar rejimli memleketler demokratiya olğan memleketlerden daa çoq. Ukraina bu tedqiqatta avtoritar regionnıñ istisnası dep adlandırıldı.
«Tedqiqatımızda kördik ki, Ukraina 2016 senesi ilerilemege devam ete, amma ciddiy kederli alâmetler de bar, eski gvardiya islâatlarnı kene de yeñe bile. Ukraina tarafdarları halqara alanda soñki üç yıl köstergen «sert sevgi» yanaşuvını devam ettirmeli, o, yerli vatandaş cemiyetine qoltuta», – dep qayd etti «Keçici müddetteki memleketler» leyhasınıñ müdiri Neyt Şenkan.
Eski sovet memleketleri arasında yalıñız Ukraina, Moldova, Gürcistan ve Ermenistan avtoritar rejim tilengen memleketler sırasına kirmey. Qırğızistan prezident Almazbek Atambayevniñ siyasetinden sebep avtoritar memleket olaraq tanıldı, amma keçken sene o da Ukraina ile aynı cedvelde olğan edi.
«Keçici müddetteki memleketler» adlı maruza 1995 senesinden itibaren er yıl derc etile. Esabat sabıq Sovetler Birligi, Merkeziy, Şarqiy Avropa ve Balkanlarnıñ 29 eski kommunist memleketini qaplap ala. Maruzada aytılğanı kibi, 2016 senesi Büyük Britaniyanıñ Avropa Birliginden çıqması ve Amerika Qoşma Ştatlarındaki saylavlar demokratiya vaziyetine menfiy tesir etti.


text:
Azärbaycan xärbi künegülärgä äzerlänä
Azärbaycan ğaskäre 25 meñ ğaskäri qatnaşaçaq kiñ qırlı xärbi künegülär ütkäräçäk
Saqlanu ministrlığınnan yasalğan yazma belderüdä İlbaşı İlham Aliyev (Aliev) raslağan planğa kürä, xärbi künegülärneñ 12nçe martta ütkäreläçäge belderelde.
Tawlı mäydanda 25 meñ ğaskäri qatnaşuında uzdırılaçaq xärbi künegülärdä / ürnäklek doşman tämeklärenä operaśiyälär oyıştırılaçaq häm yaña qorallar sınap qaralaçaq.
Xärbi künegülärdä 250 tank häm çılbırlı texnika, ber meñgä yaqın raketa sisteması, 50 oçqıç häm boralaq, yaña buın radio-êlektronik küzätü caylanmaları häm keşesez hawa transportı da qatnaşaçaq.
Xärbi künegülär 17nçe martqa xätle däwam itäçäk.


text:
Qırım adliyecisi Emil Kürbedinov Qırımda nevbetteki tintüvlerniñ keçirilmesi aqqında haber ete.
«Aqmescit şeeri Kurtsı köyünde tintüvler», – yaza o Facebookta cumaaqşamı sabası. Tafsilâtlı malümat şimdilik yoqtır. Qırım.Aqiqat vaziyetni ögrenmege tırışa.
Qırımnıñ Rusiye uquq qoruyıcı organlarından resmiy malümat şimdi yoq.
Fevral 11 ve 12 künleri Qırımda qırımtatar faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirildi. Uquq qoruyıcınıñ yaqalanuvı aqqında haber etken ediler. Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâlnı prokuraturağa çağırdılar. Uquq qoruyıcılar işbu vaqialarnı izaatlamay.
Qırımnıñ Rusiye FSB idaresi tarafından «Hizb ut-Tahrir» terroristik teşkilâtında faaliyet» cinaiy işiniñ çerçivesinde dört insan yaqalanğan. Bunı akimiyet tarafdarı olğan «Krıminform» haber agentligine Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya bildirdi.
Ukraina musulmanları diniy idaresiniñ reisi Said İsmagilov dey ki, fevral 11 künü qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüvler Qırım musulmanlarını «terrorist» olaraq köstermek içün yapılğan. Bunı o, tintüvlerge oğrağan 12 insannıñ adını berip, Facebookta yazdı.
Aqmescit şeeri Kiyev rayon mahkemesinde fevral 11 künü yaqalanğan qırımlılarnıñ – Emir Üsein Kuku, Enver Bekirov, Müslim Aliyev ve Vadim Siruk – işi boyunca mahkeme toplaşuvı keçti. Olarnı Rusiye Federatsiyasınıñ CK 250 maddesi 2 qısmı boyunca qabaatlaylar («Terroristik teşkilâtnıñ teşkil etilmesi ve bu kibi teşkilâtta iştirak»). Mahkeme 2016 senesi aprel 8-ne qadar apis cezasını belgiledi.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Latviya Cumhuriyetiniñ prezidenti Raimonds Vējonis Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ile Kiyevde oktâbr 27 künü keçirilgen körüşüvde Latviya iç bir vaqıt Qırım işğalini tanımaycağı aqqında bildirdi.
Bu aqta Ukraina prezidentiniñ saytında aytıla.
«Latviya Qırım işğalini iç bir vaqıt tanımaz ve Ukrainağa er daim yardım etecek», – dedi Raimonds Vējonis.
O Rusiye tarafından halqara uquqnıñ bozulması mümkün olmağanını qayd etti. Beyanatta aytılğanı kibi, Latviya prezidenti Avropa Birligi ve onıñ memleketi Ukraina topraq bütünligine ve mustaqilligine qol tuta ve halqara uquqqa mıtlaq riayet etilmesiniñ tarafdarı olğanını qayd etti.
Poroşenko Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Baş assambleyasındaki sessiyasında ve Ukrainağa BMT muvaqqat azası statusınıñ berilmesi içün rey berüvde Ukrainağa destek köstergen Latviyağa minnetdarlığını bildirdi.
Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay.


text:
Ecnebiy jurnalistlerniñ diqqatına!
Ecnebiyler — Ukrainada muvaqqat yaşav içün varaqa resmiyleştirüvi ya da uzattırılması içün ariza bermege istegen kütleviy haber vastalarınıñ temsilcileri diqqatına.
Mavaqqat yaşav içün varaqa resmiyleştirüvi ya da uzattırılması içün vesiqalar Ukrainada bulunuvnıñ belgilengen müddeti bitmezden 15 kün evelsi Ukraina migratsion hızmetiniñ territorial organlarına berile.
(Ukraina Nazirler Kabinetinen 2018 aprel 25-ten qabul etilgen № 322 qararnen, muvaqqat yaşav içün resmiyleştirüv, deñişüv, lâğu etüv, tartıp aluv, devletke qaytaruv, keçermemeli dep tanıluv ve varaqnıñ yoq etilmesi tertibi — 17-ci ve 19-cı madde)
Cedvel


text:
Aqyarda Rusiye Deñiz arbiy flotınıñ Künü munasebetinen gemilerniñ parad safları tizilip başlandı. Bunı iyülniñ 24-nde Rusiye Mudafaa nazirliginiñ matbuat hızmeti bildirdi.
«İlk olaraq öz yerinde (Rusiye – QA) Qara deñiz flotınıñ admiral gemisi, Nahimov oredeninen taqdirlengen «Moskva» raketalı kreyseri lenger taşladı. «Starıy Oskol» büyük dizel deñizastı gemisi, Rusiye FSB sahil qorumasınıñ «Provornıy» sıñır qaravullar gemisi, R-109 raketalı kateri, «Miraj» kiçik raketalı gemisi, «Admiral Grigoroviç» fregatı, «Novoçerkassk» büyük eniş gemisi, Blatiya flotınıñ «Perekop» idmanlar gemisi ve Deñiz arbiy flotınıñ eñ eski qurtarıcı gemisi «Komunna» kün devamında paradnıñ eki safında öz yerlerini alacaqlar», – dep aytıla bildirüvde.
Salı künü Aqyarda Rusiye Deñiz arbiy flotınıñ Kününe bağışlanğan paradnıñ ve muarebe-sport bayramınıñ soñki umumiy repetitsiyası ötkerilecek, iyülniñ 27-nde ise esas repetitsiya keçirilecek, onda 30 arbiy gemi, kater ve temin etüv gemileri iştirak etecek.
Deñiz arbiy flotınıñ Künü Rusiyede iyül ayınıñ soñki bazar kününde qayd etile. Ukrainada DAF Künü iyülniñ ilk bazar kününde qayd etile.


text:
İSM-İ AZAM MERTEBESİNDE BİR DUA
Bismillahirrahmanirrahiym* ya Allahu* ya rahmanu* ya rahiymu* ya ferdü* ya hayyu* ya kayyumu* ya hakemu* ya adlü* ya kuddusü* ya men lehül esmaül hüsna* ya men lehül meselül a’la* ya men leyse kemislihi şey’ün ve hüves semiul basiyr* ya men hüvel evvelü vel ahiru vez zahiru vel batinu* La ilahe illa ente sübhaneke inniy küntü minez zalimiyn* La ilahe ill u vahdehu la şeriyke leh* Lehül mülkü ve lehül hamdü ve hüve ala külli şey’in kadir* Allahümme inne nes’elüke biennehü la ilahe illa entel hannanu* ya hannanu* ya mennanu* ya hayyu* ya kayyumu* ya bedi’as semavati vel erdı* ya zel celali vel ikram* ya erhamer rahımiyn* ya rabbü* ya rabbü* nes’elüke bi ennehü la ilahe illa entel ehadüs samedu ya men lem yelid ve lem yuled ve lem yekün lehü küfüven ehad* ya fettahu* ya aliymu* ya basitu* ya muizzu* ya cevadu* ya keriymu* nes’elüke bismikel a’lal eazzül ecellül ekremü* ve nes’elüke bi cemali kemali temami ğayeti bi hayati hakiykati sirri ismikel a’zamilleziy teallefet bi zeylihi ma’na hakiykati külliyyeti hakaiki meani bevatıni ervahi envari esmaike ya ü* ya ü* ya ü* salli ala men erseltehü rahmeten lil alemiyne ve ala alihi ve sahbihi ve sellim


text:
Jawına jem bolmas üşin januşıra qayıqqa minip alğan jankeşti ïtbalıqtıñ äreketi älem jurtın tänti etti. Ïtbalıqtıñ kosatkadan (delfïn tuqımdas sütqorekti sw janwarı) qaşıp, qayıqqa mingen säti tüsirilgen vïdeo 24-tamızda şeteldik 9gag portalında jarïyalanğan. Sanawlı sağattıñ işinde bul vïdeonı 12 mıñ adam qarap, jüzdegen pikir qaldırğan.
Jeli qoldanwşıların ïtbalıqtıñ jankeştiligi tänti etti. Ïtbalıq qayıqta qarsı aldında swretke tüsirip turğan er adamğa da qaramağan.
Derekköz: Metro
Tegï: Glavnaya, Janwarlar älemi,
Kommentarïï


text:
Rudolf Nuriev
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Nuriev Rudolf Xämät (Möxämmät) ulı (HypиeB Pyдoлbф MөxәMMәT yлы) (17 mart, 1938 - 6 ğıynwar, 1993). Tatar balet biüçese. Vyäçeslaw Nijinski, Mixäil Barışniqovlar belän berrättän 20 nçe ğasırnıñ iñ mäşhür ir biüçeläre arasında atala.
ЭчTәлek
Başlanğıç yılları, Kirov baletında qärerä[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Rudolf Nuriev Irkutsk şähäre yanında poyızdda tua. Bu waqıtta anıñ änise, Färidä, Seberdän Vladíwostoqqa taba, ätise, Qızıl qömissar Xämit urnaşqan şähärgä säyäxät itä. Balaçağın Rudolf Öfe yanındağı ber awılda tatar ğailäsendä ütkärä. Bala çaqta uq anı Başqort xalıq biülären başqarırğa öndilär, häm şul waqıtta anıñ säläte açıla.
İkençe Bötendöniä Suğışı tämamlangaç, tormış awırlıqları arqasında, ul 1955 yılda ğına yuğarı balet mäktäbenä kerü mömkinçelegen ala. Bu waqıtta anı Leningradtağı Kirov baletı qarşısında eşlägän Wağanov Xoreografia institutına uqırğa cibärälär. Biü hönären soñ üzläşterüenä qarmastan, anı Wağanov mäktäbeneñ berniçä distä yıl eçendä iñ sälätle uquçısı bularaq tanıylar. Ul berqayçan da qardebaletta biemiçä, baştan uq Kirov teatrı solistına äwerelä.
İke yıldan soñ Nuriev Sovetlar Berlege eçendä iñ tanılğan balet biüçesenä äwerelä. Tizdän aña çit ilgä çığu mömkinçelege tatıy, ul Vena Xalıqara yäşlär festiwälenä bara. Şunnan soñ, anı tärtip bozularğa işaräläp, çit ilgä çığunı tıyalar.
Könbatışqa kitü[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1961 yılda wäzğıyat üzgärä. Kirov baletınıñ Qonstantin Sergeyev isemle biüçese cärähät alu säbaple, Nurievnı baletnıñ Ayropa illären iñlägän turına alalar. Parijda anıñ çığışı publika häm tänqıytçelärne tañ qaldıra, ämma ul Sovet Berlege xökümäte tarafınnan quyılğan çit il keşeläre belän aralaşu tärtiben boza. Bu şunda uq Kirov teatrı citäkçelegenä bilgele bula, häm alar, KGB xezmätkärläre belän bergä, Nurievnı kire Sovet Berlegenä qaytaru planın qoralar. Säbap bularaq, Kremldä tizdän zur konsertta biü kiräklegen äytep ütälär. Rudolf, Mäskäwgä qaytqan oçraqta, törmägä utırtılaçağın häm bütän berqayçan da ildän çığa almaslığın sizep qala. Kiñ küläm publika fikerençä, çit ildä qalu säbabe bularaq Sowetlar Berlegendä üseş mömkinçelege bulmaw atala. Çınında isä, Nuriev yazmalarınnan häm anıñ arqadaşlarınıñ belderülärenä nigezlänep, Könbatışqa çığunıñ töp säbabe: Sowetlar Berlegendä tormış-könküreş awırlıqları häm gey buluı.
Şulay itep, 1961 yılnıñ 17 yünendä, Parij aeroportında Rudolf Nuriev, üzeneñ watandaşlığınnan waz kiçä. Ber atna eçendä, Marki dö Küiwa Yuğarı Balet kompaniase (Grand Ballet du Marquis de Cuevas) belän kontrakt tözi, häm Yoqığa talğan güzäl (Spyaşçaya Krasawítsa) baletında çığış yasıy. Ul tiz arada Könbatışta mäşhürgä äwerelä, häm tormış awırlıqları, mähäbät qiäfäte häm çiksez xarizması anı xalıqara yoldız itügä yärdäm .
Çit ildä yäşäw Nuriev aldında çiksez azatlıqqa da yul aça. Daniagä bulğan tur waqıtında ul Erik Bryun belän tanışa. Erik Rudolfnıñ iñ yaqın dustına, yaqlawçısına häm söyärkäsenä äwerelä. Erik Bryun ozaq yıllar Şvesia Patşa baletınıñ citäkçese häm Qanadanıñ Milli Baletı art-direktorı bularaq eşli.
Rudolf Nurievnı Sowet xökümätenä änisen kürü teläge belän Rusiägä qaytunı sorap yazğan küp sanlı ğärizalarına qarmastan, ilgä kertmilär. 1989 yılda ğına Mikhail Ğorbaçevnıñ şäxsi röxsäte belän ul änisen kürü bäxetenä ireşä.
Fonteyn häm Nuriev[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Nuriwenıñ berençe tapqır Angliadä çığışı Patşa Biü Akademiasendä Margo Fonteyn (Margot Fonteyn) tarafınan oyıştırıla. Ul waqıtta Rudolf "Facigäle poema" (Poeme Tragique) äsärendä solist sıyfatında bii. Şul uq waqıtta, Qara Aqqoş baletındağı pa-dö-dö zalnı ayagürä bastıra häm ozaq alqışlarğa kümä. Margo Fonteyn belän xezmättäşlek soñınnan da ozaq yıllar däwam itä. Alarnıñ berençe urtaq çığışı Covent Gardendağı Opera Patşa Sarayında, Giselle spektaklendä, 1962 yılnıñ 21 nçe febrälendä ütä. Bu balettan soñğı alqışlar häm ovasia balet waqıtınnan da ozağraq däwam itä. Nuriev belän Fonteyn Qara Aqqoş, Cizel kebek baletlarnı töbennän yañartalar.
Soñğı yılları[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1964 yılda ul Wena Däwlät operasına kilä, häm anda biüçe, baş xoreograf bularaq 1988 yılğa xätle xezmät quya.
1962 yılda Rudolf Silfidalar (Les Sylphides) kinosında debyüt yasıy. 1977 yılda Walentino belän ul Ken Rasselnıñ Walentino filmında töşä. Läkin, kinoda töşü säläte bulmawı häm awır xolqı aña töple kinoqärerä tözergä irek birmi.
1972 yılda Robert Xelpmann Rudolf Nurievnı üzeneñ yaña postanovqası - "Don Kixot" belän - Australia buyınça turğa çaqıra. 1970 yıllarda Rudolf Nuriev, berniçä kinoda töşä, häm Amerika Quşma Ştatların "Patşa häm min" ("King and I") postanovqası belän iñli. Anıñ Mappit Şouda (The Muppet Show) çaqırulı qunaq buluraq qatnaşuı, şounı dönyaqüläm uñışqa kiterä. 1982 yılda Rudolf Nuriev Austria watandaşlığın ala. 1983 yılda anı Parij Opera Baletınıñ citäkçese itep bilgelilär. Anıñ qulı astında teatrğa yaña sälätle yäşlär kilä. Qatı awıruına qarmastan, Rudolf tir tügep eşli, iskergän spektakllärneñ yañartılğan postanovqaların säxnäläşterä.
Holliwudta quyılğan Romeo häm Culyetta äsäre zur uñış qazana.
Ozaq yıllar däwamında, Rudolf Nuriev üzeneñ AIDS wirusın tanımıy. Läkin axır çiktä, sälamätlege nıq qaqşıy. Rudolf Nuriev soñğı tapqır keşe aldına Pale Ğärner teatrında (Palais Garnier, Parij) Bayaderqa spektakle waqıtında çığa. Bu waqıtta anı köçle alqışlar belän qarşı alalar. Fransianeñ mädäniät ministrı Jack Lañ aña ilneñ iñ yuğarı büläge - Matur Ädäbiät häm Sänğät Qawalerı (Chevalier de l'Ordre des Arts et Lettres) ordenın tapşıra.
Rudolf Nuriev berniçä aydan soñ, 54 yäşendä Parij, Fransiadä wafat bula. Anıñ qäbere Parij tirälegendä Sañ-Cönewev-dö-Bua (Sainte-Geneviève-des-Bois) ziratında urnaşqan. Qäber mäşhür biüçeneñ portretı häm törki stildäge yapma belän bizälgän.
Xäter[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
2017 yılda Qazannıñ İdel buyı rayonındağı Primawera bistäsendäge uramğa iseme birelde.


text:
Vilniusta aprel 11-de keçirilgen «İşğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı» halqara konferentsiyası ve Dünya qırımtatar kongressi İdare şurasınıñ toplaşuvı çerçivesinde qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilevge bağışlanğan sergi açılışı olıp keçti.
Cemilevniñ matbuat hızmeti bildire ki, sergi Litvaniya parlamentiniñ foyyesinde numayış etile. Onı Birdemlik Fondu ve Poloniya Tış işler nazirliginiñ yardımı ile azırladılar.
Vilniusta aprel 11-13 künleri Dünya qırımtatar kongressi İdare şurasınıñ toplaşuvı keçirilmekte. Konferentsiya Litvaniya parlamentiniñ reisi Loretta Graujinene reberligi altında Litvaniya parlamenti binasında azırlandı. Tedbir «İşğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı» halqara konferentsiyasından başlaycaq.
2016 senesi fevral ayında Avropa parlamenti Rusiye işğal etken Qırımda qırımlılar, hususan, qırımtatarlarnıñ aq-uquqlarınıñ bozulmasını takbih etip, bunıñnen bağlı rezolütsiyanı qabul etti. Dünya qırımtatar kongressiniñ eyyetleri Litvaniya reberligi ile körüşecekler. İdare şura toplaşuvında Qırım, Türkiye, Romaniya, Poloniya, Kanada, Amerika Qoşma Ştatlarından tahminen 70 teşkilât temsilcisi iştirak etecektir.
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti yarımadada insan aqları bozulmağanını bildire. Qırımtatar resurs merkezi mart ayı devamında Qırımda aq ve serbestlik bozulmasını 68 kere qayd etti. Merkez Qırımda insan aqlarınıñ bozulması artqanını bildire. Fevral malümatına binaen, 40 bozuv qayd etilgen edi.
Tintüv, yaqalav, qorquzuv, çeşit türlü yasaqlar Qırımda adiy bir şeyge çevirildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Kütpegen jerden qol wsınıp, qattı qısıp amandasu äri qoldı silke tartu Tramptıñ jwrtqa mälim ädeti. Birneşe eldiñ memleket basşılarımen kezdeskende Tramptıñ osı äreketterine türli pikirler aytıldı. Alayda, prezidenti Tramp bwl ädetin tastağan emes. Bwğan deyin qırği-qabaq eki eldiñ liderleri – AQŞ prezidenti Tramp pen KHDR törağası Kim Joñ Unnıñ Singapurdağı qol alısuı älem jwrtşılığı üşin «ayta jürer äñgimeniñ» birine aynaldı.
Ne üşin dünie jwrtşılığı bwl qol alısuğa basa män berdi? Üytkeni, memleket basşılarınıñ qol alısuı tarihta köptegen bwrılıstardıñ simvolı retinde qaldı. Solardıñ birqatarın BBC-diñ onlayn qızmeti qatarğa tizdi.
Çemberlen men Gitler
1938 jılı 22 qırküyek küni Bonn qalasınıñ mañındağı Godesberg meymanhanasında Germaniyanıñ sol kezdegi diktatorı Adol'f Gitler men Britaniyanıñ bas uäziri (prem'er-ministri) Nevill Çemberlen qol alıstı. Sol jolı eki lider nemister Çehoslovakiyanıñ Sudet aymağı mäselesi boyınşa keñes ötkizdi. Gitlerdiñ qolın alğan Çemberlen, Angliyağa tınıştıq ornattım dep qaytadı. Biraq, Gitler alaqanınıñ senimi bir-aq jılğa şıdaydı. Kelesi jılı Düniejüzilik ekinşi soğıs bwrq ete tüsedi.
Stalin, Çerçill' jäne Trumen
1945 jılı 23 şilde küni, AQŞ prezidenti Garri Trumen, Britaniyanıñ bas uäziri Uinston Çerçill' jäne Keñes odağınıñ basşısı Iosif Stalin Potstam konferenciyasında «üşjaqtı qol alısadı». Bwl üşeui Düniejüzilik ekinşi soğıs ayaqtalğannan keyin Europanıñ, äsirese Germaniyanıñ tağdırın şeşu üşin bas qosqan edi. Sol kezdegi Franciyanıñ prezidenti Şarl' de Golldu bwl konferenciyağa şaqırılmay qaldı.
Jonson men Lyuter Kiñ (Liter King)
1964 jılı 2 şildede AQŞ prezidenti Lindon B. Jonson «Azamattıq qwqıqtar turalı jaña zañ jobasına» qol qoydı. Bwl jaña zañ jobası boyınşa qoğamdıq orındarda, jwmısta azamattardıñ tür-tüsine, jınısına, wltı men dinine qaray şekteu qoyuğa tıyım saldı. Bwl Qwrama Ştattağı qara näsildi azamattarğa ülken teñdik alıp bergen zañ jobası bolıp tarihta qaldı. Atalmış zañğa qol qoya salısımen prezident Jonson qara näsildi doktor Martin Lyuter Kiñnıñ qolın qalğan edi.
Mau men Nikson
1972 jılı 21 aqpan Beyjiñde Qıtay Kommunistik partiyasınıñ törağası Mau Zıdwñ (Mao Czedun) Qıtayğa saparlay kelgen AQŞ prezidenti Riçard Kinsonmen qol alıstı. Bwl qol alısu AQŞ pen Qıtaydıñ qayşılığın 23 jıldan keyin qayta qalpına keltiruge jol aştı. Eki el senimsizdik pen jaulasu sayasatın toqtatıp, diplomatiyalıq qarım-qatınastı damıtuğa kelisti.
Garbaçev pen Reygan
1985 jılı qaraşada Jenevada AQŞ pen Keñes odağınıñ basşıları qol alıstı. Bwl «Qırğiqabaq soğısına» nükte qoyğan qol alısu boldı.
Tetçer men Mandela
1994 jılı 4 şilde küni Wlıbritaniyanıñ bas uäziri Margaret Tetçer men Afrika Wlttıq Kongress prezidenti Nel'son Mandela Londonda qol alıstı. Bwğan deyin Wlıbritaniya tarabı Afrika Wlttıq Kongresin «terrorlıq wyım» dep eseptep kelgen. Osıdan 4 jıl ötkennen keyin Mandela Oñtüstik Afrikanıñ prezidenti boldı.
Rabin men Arafat
1993 jılı 13 qırküyek küni, Uaşingtonda Palestinanıñ lideri YAsir Arafat pen Izrail' prem'er-ministri Ishak Rabin qol alıstı. Köp jılğa sozılğan Izrail' men Palestina arasında «Pricipter turalı deklaraciyağa» qol qoyıldı. Bwl kelisimniñ maqsatı Tayau Şığıs qayşılığın beybit jolmen şeşu bolğan. Bwl kelisimge AQŞ prezidenti Bill Klinton da kuä bolğan
Wlıbritaniya patşayımı men Makginness
2012 jılı 27 mausım küni Wlıbritaniya patşayımı Elizaveta İİ men Soltüstik Irlandiyanıñ Britaniyağa qarsı toptıñ lideri Martin Makginnesstıñ qolın aldı. Makginness sol kezde Irlandiyanıñ Wlıbritaniyadan bölinuin qoldağan. Bwl Irlandiya men Wlıbritaniya arasındağı jaña mämilege jol saldı dep bağalanğan.
Obama men Kastro
2016 jıldıñ 21 naurızında AQŞ prezidenti Barak Obama men Kuba prezidenti Raul' Kastro jolıqtı. Bwl AQŞ prezidentteriniñ Kubağa 100 jıldan bergi alğaşqı saparı bolğan. Obama saparınan keyin eki el qarım-qatınası bwrınğıdan köri jaqsardı. Kubağa bağıttalğan keybir sankciyalar alınıp tastaldı.


text:
Lora Plammerdiñ şabadanınan qattı äser etetin jüzdegen tramadol tabletkası tabılğan. Bul preparat tıyım salınğan esirtki zattarınıñ tizimine engizilgen.
Bul tabletkanı qoldanwğa Ulıbrïtanïyada ruqsat etilgen. Lora onı köñil jarastırğan jigiti Omar Kaboonıñ ötinişimen aparğan. Jigit beliniñ qattı awıratının aytqan.
Loranıñ twısqandarı onıñ Mısırdıñ qılmıstıq kodeksin, bul därige tıyım salınğanın bilmegenin aytadı. Birinşi ustağan kezde Lora munıñ bärin qaljıñ dep oylağan.
Derekköz: http://www.newsru.com
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Keşe atawlı 40 jasqa tolğan Meyrambektiñ mereytoyına tört közi tügel jïılğan öner ölkesindegi äriptesteri köñildi keştiñ vïdeoların instagram jelisine jüktewden tınbadı.
Toyğa kelgen qonaqtar arasınan aqındardı, änşiler men akterlerdi, telejürgizwşiler men sportşılardı körwge boladı. Qıdıräli Bolman, Aynur Tursınbaeva, Ädil men Dana, Beybit Istıbaev, Ïndïra Rasılxan, Bekjan Turıs, Tursınbek Qabatov, Aygül Ïmanbaeva, Toqtar men Beybit, Altınay Jorabaeva, Jeñis Isqaqova sındı basqa da öner maytalmandarı bar.
Qwanıştı bölise kelgen qonaqtardıñ sıylıqsız, qur qol kelmeytini belgili. Sonıñ işinde atap aytarlığı, «Jigitter» kvartetiniñ «40 jas» änin tartw etkeni. Törtewiniñ än şırqap turğan vïdeosın jelige Bağlan Äbdirayımov jüktegen.
Kommentarïï


text:
Nursultan Nazarbaev Qarağanda vilayitiniŋ Şahan yezisida yüz bärgän pävquladdä ähvalğa bağliq täziyä bildürdi. Dšlät rähbiri Qarağanda vilayiti Şahan yezisiniŋ kšppätirlik šyi pod°eziniŋ ğulap çüşüp, adämlärniŋ qurvan boluşiğa elip kälgänligi toğriliq hävärni çoŋqur qayğurup qobul qildi.Nursultan Nazarbaev halak bolğanlarniŋ uruq-tuqqanliri bilän yeqinliriğa sämimiy täziyä bildürüp, zärdap çäkkänlärniŋ çapsaniraq saqiyip ketişini tilidi.
Dšlät rähbiri Qarağanda vilayitiniŋ hakimiğa, şundaqla vakalätlik dšlät organliriğa zärdap çäkkän barliq turğunlarğa härtäräplimä yardäm qiliş, pävquladdä ähvalniŋ säväplirini eniqlaş üçün keçiktürüp bolmaydiğan çarilärni kšrüşni tapşurdi.
�hiyäliriniŋ ahalisi bilän uçraşti.


text:
Bulşıqetti qızdırw
Därigerlerdiñ payımınşa, uzaq jıldar boyı bet teriñizdiñ jas äri jïnaqı bolıp qalwına septigin tïgizetin üzdik jattığwlar keşenin usınamız. Sonımen, kez kelgen jattığwdı bastamas burın teri bulşıqetterin qızdırıp alw üşin jeñil-jelpi jattığw jasağan jön. Qozğalıstı tömengi jağıñızdan bastap onı alğa-artqa, oñğa-solğa sozıñız. Barlıq qozğalıs jeñil, birkelki jäne birden julqımay jasalwı qajet. Bulşıq etti qızdırw üşin bul jattığwdı 8-10 ret jasasa jetkilikti.
1. Qasıq
Awızdı aşıñız jäne tömengi erindi tömengi tisterge tïgiziñiz. Sizge tömengi jaq kömegimen swdı kösip alw qajettey elestetiñiz. Bastı tömen tüsirip, kösip alıñız jäne awızıñızdı jabıñız, sonımen bir mezette basıñızdı joğarı köteriñiz. Jattığw barısında erinderiñizdiñ ezwleri bosañ bolwı mañızdı. Jattığwdı 5-7 ret qaytalañız.
2. Murınğa deyin jetw
Til astı bulşıqetteriniñ älsiz bolwı ïek astı terisiniñ salbırawına alıp keledi. Sondıqtan oğan da nazar awdarğan durıs. Tiliñizdi barınşa alğa şığarıp, uşımen murnıñızğa tïgizwge tırısıñız. Erinder barınşa bosañ bolwı mindetti. Jattığwdı 5 ret qaytalañız.
3. Minsiz sopaq
Bet sopaqtığın saqtaw, jaq terilerin jïnaqılaw üşin kelesi jattığwlardı jasañız: bastı solğa burıp, tömengi jağıñızdı barınşa alğa qaray sozıñız. Biz sol jağıñızdan moyın bulşıqetiniñ sozılğanın sezinwiñiz qajet. Endi kelesi jaqqa qaytalañız. Är jaqqa 5 ret orındañız.
4. Kerikti süyu
Kerikti (nemese öte uzın birewdi) qattı süygiñiz kelgendey elestetiñiz. Basıñızdı joğarı köteriñiz, tömengi jağıñızdı säl alğa şığarıp, erinderiñizdi döñgelete süyirleñiz. Eger barlığın durıs jasasañız moyınıñızğa qattı salmaq tüskeni birden bayqalatın boladı. Däl osınday küydi 5-8 sekwnd ustap turıñız. Jattığwdı 5-8 ret qaytalañız.
5. Qarsılıq
Bul jattığwda ïektiñ astına eki judırığıñızdı qoyu kereksiz. Endi judırıqtı jibermey, astıñğı ïekti tömen qaray tüsiriñiz, qarsılıqqa tötep berip, bulşıqetteriñizdi jumıs jasatıñız. Küştiñ tüswin birtindep köbeytiñiz. Eñ joğarı kernewge jetkende, 3 sekwndtay kidirip, sosın 3 sekwnd demalıñız. Jattığwdı 5-7 ret qaytalañız.
6. Külki
Tisteriñizdi qosıñız jäne bir waqıtta eriniñizdi keñ türde eki jaqqa sozıp köriñiz. Sodan keyin tiliñizdiñ uşın kökke köterip, küş tüsire otırıp sozıñız. Eger ïek bulşıqetine küş tüsse, sizdiñ durıs jasap jatqanıñız. Däl osı kernewdi 5 sekwnd ustap turıñız, sosın 3 sekwnd demalıñız. Jattığwdı 5-8 ret qaytalañız.
7. Böjey
Awzıñızdı awamen toltırıñız, eriniñizdi tığız jabıñız jäne betiñizdi ülkeytiñiz. Alaqandarıñızben betiñizdi basıp, bulşıqetterdiñ kernewin seziniñiz. Köp küş-jigeriñizdi sala otırıp, 3-5 sekwnd ustañız, odan keyin awanı jiberip demalıñız. Bul jattığwdı 5-6 ret qaytalañız.
Derekközi: AdMe.ru
Tegï: Arwlarğa keñes, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Foto: “Xabar” telearnası
Aldağı düysenbiden bastap qazaqstandıqtar otandıq jaña telexïkayanı tamaşalay aladı. “Esentai production” prodyuserlik ortalığı men “567 Creative Laboratory” birigip tüsirgen «Ögey jürek» telexïkayasınıñ tusawı kesildi.
Fïlmniñ bas prodyuseri Bayan Esentaeva keyipkerlermen birge el aldına şığıp, tusawkeser räsimin ötkizdi. Telexïkayanıñ alğaşqı böliminiñ aldın ala körsetilimine BAQ ökilderi, blogerler, akterler quramı men tüsirilim tobı qatısqan edi.
Bayan Maqsatqızı öz sözinde bul özi etene aralaspağan alğaşqı joba ekendigin atap ötti.
«Bul men qatıspağan alğaşqı joba. Solay bolıp qaldı. Fïlmge öte tamaşa akterler tüskenin aytqım keledi. Osı telexïkayanı körgennen keyin köptegen jandardıñ jüreginde meyirim otı oyanıp, bul mäselege nazar awdarıladı dep ümittenemin», – deydi Esentaeva.
«Xabar» telearnasınıñ tapsırısımen tüsirilgen fïlm dünïege kelmegen säbïinen ayırılıp qalıp, sonıñ saldarınan qatıgez äri swıq äyelge aynalğan Bïbigül jayında äñgimeleydi. Alayda ata-anasız qalğan balalar baqıtsız äyelge «ana» bolw baqıtın sıylaydı.
Jetimder problemasın söz etken telexïkayanıñ rejïsseri Ernar Nurğalïev. Ol buğan deyin «Maxabbatım jüregimde 2», «Zäwre» telexïkayalarında jumıs istegen.
Fïlm sawndtregin “Alaw” tobı orındaydı.
Ayta keteyik, Esentaeva buğan deyin de jetimder problemasın söz etetin “Ğaşıq jürek” fïlmi men däl osı atawmen telexïkaya tüsirgen bolatın.
Derekközi: http://stan.kz
Tegï: Kïno jäne TV,
Kommentarïï


text:
Qırım akimiyeti sabıq memurlar ile oğraşmaycaq, dedi fevral 20 künü jurnalistlerge Qırımnıñ öz başına tayin eitlgen ükümetiniñ baş naziri, Keriç sabıq şeer başı Oleg Osadçiyge nisbeten açlığan cinaiy işni izaatlap, dep bildire akimiyet tarafdarı Krıminform saytı.
«İnanıñız, bir kimsege bir şeyni hatırlatmaq kibi maqsadımız yoqtır, amma aynı zamanda memurlar şunı añlamaq kerekler ki, insanlardan bir şeyni parağa alğan dolandırıcılar soñra vadelerini yerge ketirmegen oslalar, zariuriy mesülietke celp etilmek kerekler», – dedi Aksönov.
O şunı da qoştı ki, Osadçiyniñ tuvğanları uquq qoruyıcı organlarına yaqalanuvı sebebinden şikâyetni yolladılar.
Aksönovnıñ sözlerine köre, bu adiselerniñ qanuniy seviyesini prokuratura belgilemeli.
Keriç mahkemesi Keriç şeeriniñ sabıq yolbaşçısı Oleg Osadçiyni cumaaqşamı künü, fevral 19-da, eki ayğa qadar apiske aldı. Keriçniñ sabıq meri Oleg Osadçiy fevral 18-de sorğudan soñ 48 saatke yaqalanğan edi.
Rusiyeniñ Cinaiy kodeksiniñ 286-ncı maddesiniñ 2-nci qısmı boyunca (vazifeden tış areketler) cinaiy iş açıldı. Şeer prokuraturası taqiqkat ketişatını nezaret altına aldı.


text:
Qırımtatar milliy areketiniñ faali Veciye apte Kaşkanı bile, seve ve ürmet ete ediler.
O, özüni iç bir vaqıt, kimsege begendirmege areket etmey edi – işte, olğanı kibi körüne edi. Özüniñ ayatiy printsiplerinden vazgeçmey, aqsızlıq körgende özüni tutıp olamay, onıñ keskin sözü er vaqıt azır tura edi. Ancaq bunen beraber o pek şaqacı bir insan edi.
Küreşçi ayatı - onıñ ayat tarzı edi
Onıñ tarihı – qırımtatar halqınıñ eyi taqdir oğrundaki küreşiniñ tarihıdır. Onıñ evi uzun yıllar devamında areket faalleriniñ körüşüv yeri olıp turdı. O özü de, ömüriniñ soñunace milliy areket ayatında faal iştirak etip kelgen edi. O,Qırımnıñ vatandaşlıq blokadası aktsiyasında, Kyiv ve Türkiyedeki tedbirlerde iştirak eter edi. Küreşçi ayatı - onıñ ayat tarzı olğanı içün, buña kimse şaşmay edi.
Bu alçaq boylu, arıq qadın iç bir zaman zayıf olıp körünmey edi. Atta tanımağan insanlar bile onıñ turuşında, davranışında, özüne tutma tarzındaiçindeki demir milni, quvetli yaynı köre ediler.
Uzun bir müddet Türkiyede tedavi olıp kelgen soñ, ağır hasta olğanına baqmadan, o milliy areket tedbirlerine barıp turdı. Avgust ayında Qarasuvbazar rayonındaki Aq-Qaya eteginde, 1987 senesi Moskvada keçken vaqiqalarnıñ 30-yıllığına bağışlanğan toplaşuvğa rusiyeli küç idaresiniñ hadimleri faallerge tedbirni keçirmege keder etkeninde, o nasıl etip ıncınğanını alâ daa hatırlayım.
Qırımtatarlarınıñ serbestligi içün amansız küreşçi sıfatınen o ebediyen hatırımda qaldı
Felâket onı tuvğan divarları içinde bekley eken. Genç, şırnıqlı ve kelişken bir türk oğlanı, Veciye apteniñ torunınen körüşip turararq, olarnıñ ailesine kire. Tuvğanları ikâye etkenine köre, o tam bir alçaq olıp çıqa – olar toplağan 7 biñ dollarnen beraber, özü de coyılıp ketken.
Veciye apteniñ dostları dolandırıcını, para saiplerine qaytarmasına inandırıp, oña yardım etmege istegenler. Meger türk oğlanı FSBgebağlı eken. Körüşüv yapılacaq yerge silâlı Rusiye küç idaresiniñ hadimleri atılıp kire. Er kesni yerge yatqızalar. Er şey pek tez ve qorqunç bir şekilde olıp keçe.
Mağrur qırımtatar qadınınıñ yorğun ve hasta yüregi böyle bir şokqa dayanıp olamay. Onıñ yüregi yaramay. Bu qadınğa dep, acele yardım maşnası çağırıla, amma hastahanege ketken sırada Veciye apte Kaşka faniy dünyanı terk ete.
O, bir cenkçi kibi yaşap, cenkçi kibi vefat etti. Avtomatlarnıñ namlusınen qarşılaşıp vefat etti.
Artıq o yoqlarğa qarıştı, lâkin qırımtatarlarınıñ serbestligi içün amansız küreşçi sıfatınen o ebediyen hatırımda qaldı. O, ğururlu, samimiy ve serbestlikni sevgen halqnıñ, yeñilemez bir halqnıñ timsallerinden biri olıp qaldı!
Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (telüke havfından muellifniñ adı ve soyadı deñiştirilgendir)
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün.


text:
Brifing ve matbuat konferentsiyaları
HSN “Eki bayraq – bir devlet” haber kampaniyasını başlay
25 Bozarğan ay, 21:15
“Qırımlılar içün ukrain tasili – Qırım qaytarılmasınıñ kefaletidir”
23 Bozarğan ay, 07:09
HSN ve Qırımtatar Resurs Merkezi Qırımda qanun bozuv nezaretini er ay taqdim etecekler
22 Bozarğan ay, 06:50
Haber siyaseti Nazirligi ATO zonasında yayınlavnı yañartuv aqqında Esabatnı taqdim etti
15 Bozarğan ay, 19:55
Nazir mesleatıçısı: "Aprel 10 künü zapt etilgen Qırımda informatsion gettonı temsil ete"
8 Çiçek ayı, 14:42
Nazir mesleatçısı Alesandr Briginets: "Öz analizime köre, Kramatorsk ve Slovânsknıñ aza etilmesine bağışlanıp, Karaçunda telequlleniñ qoyulmasını isteyim"
6 Çiçek ayı, 15:52
Akimiyet kommunikatsiyaları islâatı bütün akimiyet organları içün universal sayılmaqta, şu cümleden regional organları içün
31 Saban ayı, 11:30
"Ukraina AŞ" Niderland referendumına qol tutuv olaraq Like.U leyhası başlandı-studentler İSN yanında Ukraina ve çetel studentler arasında fleş-mobnı başladır
29 Saban ayı, 14:34
Donbasta yayınlav strategiyası- yerli KMV inkişafıdı
9 Saban ayı, 16:46


text:
Yanvarniñ 24-nde Aqmescit rayonınıñ Novıy Mir köyünde tintüvden soñ yaqalanğan qırımtatar İsmail Ramazanovnı degil yalıñız köteklemek, aynı zamanda tıbbiy yardım köstermeyip, aşsız ve suvsuz 40 saat tuttılar. Bunı «Qırım birdemligi»niñ faaliyetçisi Server Mustafayev bildire. Bu malümatnı o, yanvarniñ 25-nde Qırım.Aqiqat Radiosınıñ canlı yayınında paylaştı.
Faaliyetçi: «İsmail Ramazanovnı, sağlığınıñ vaziyetine baqmadan, telükeli ilân etip, ev apisine yibermediler. Malümatımızğa köre, oña aman-aman 40 saat aş ve suv bermediler. Aqrabaları ile faaliyetçiler ise onı Aqmescitteki tahqiqat izolâtorında tapmağance, ne yerde olğanını bile bilmediler. Oña aş, sıcaq urba berecek oldılar, lâkin şeyler, ihtimal ile, oña öyle de irişmedi. Daa soñra mahkemege «acele yardım» çağırıldı, amma o, şay de kelmedi. İsmail Ramazanov ayaqta zornen turdı, zornen laf ete edi», – dep qayd etti.
Yanvarniñ 24-nde mahkeme oturışuvı esnasında Aqmescit rayonınıñ Novıy Mir köyünde tintüvden soñ yaqalanğan qırımtatar İsmail Ramazanov, Rusiye FSBsiniñ Qırım boyunca idaresiniñ hadimleri tarafından köteklengenini bildirdi.
Aqmescit rayonınıñ Novıy Mir köyünde tintüvden soñ yaqalanğan qırımtatar İsmail Ramazanovnı, milletlerara zıddiyet ve dinlerara nefretni qozğatqan malümatlarnıñ darqatılmasında qabaatlaylar. Rusiye telükesizlik hadimleriniñ versiyasına köre, o, Zello internet-radiosı vastasınen malümatnı kenişlete edi.
Yanvarniñ 23-nde Rusiye telükesizlik hadimleri ilhaq etilgen Qırımnıñ Aqmescit ve Kirov rayonlarında tintüvler ötkerdi. O vaqıt Novıy Mirde ekstremizniñ propagandasında qabaatlanğan qırımtatar İsmail Ramazanovnıñ evinde tintüv yapıldı.
Daa soñra Rusiyeniñ Qırım boyunca Tahqiqat komitetinde, tergevciler internet-radio vastasınen ekstremistik materiallarnıñ darqatılmasında qabaatlanğan Aqmescit rayonı sakinine qarşı cinaiy iş açqanları aqqında bildirdiler.
İlhaqtan soñ Qırımda Rusiyeniñ amelde akimiyeti mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli tanılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler yapa.


text:
Aqmescit klinik bala hastahanesinde çalışqan 11 ekim arasından qomşu Rusiyeden kelgen 10-nı işten boşatıldı. Boştıluv sebebi – olarnıñ kompetentsiz olğanı dep haber etti Rusiyeniñ «Sputnik v Krımu» radiosı efirinde hastahaneniñ baş ekimi Anatoliy Oleynik.
«2015 senesinden başlap menim hastahanemden başqa yerden kelgen 11 ekim kelip keçti, men ise 10-nı işten boşattım. Afsus ki, eger ekim – yahşı bir mutehassıs ise, o başqa bir regionğa çalışmağa ketmez. Tabir caiz ise, esasen dolandırıcılar kele. Tek bir ekim qaldı, o yahşı bir mutehassıs, o alıştı, onıñ ilerilemesi içün bunıñ faydası olğanını köremiz», – dep qayd etti baş ekim.
Oleynik al-azırda hastahaneniñ tar zenaat mutehassıslarına, hususan anesteziologlarğa ihtiyacı olğanı aqqında ayta.
Daa evel Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde Aqyar ana ve bala sağlığını qorçalav Merkeziniñ sabıq baş LOR-ekimi Yuriy İskrenko, ilhaq etilgen Qırımda çalışqan «tez yardım» hususan professional mutehassıslarnıñ yetişmeyuvından zarar körgeni ve yañı hastahane qurulğanınen mesele çezilmeycegi aqqında aytqan edi.
Yarımadanıñ tibbiy muessiselerinde mutehassıslar yetişmey, Qırımnıñ 700 ekimge ihtiyacı bar. Bu malümatnı iyünniñ 17-nde Qırımnıñ rusiyeli sağlıq naziri Aleksandr Golenkomisal etip köstergen edi.


text:
İyün 21-de Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım Yuqarı mahkemesi, «Veciye Kaşka işi» figurantları Bekir Degermenci, Asan Çapuh, Kâzim Ametov ve Ruslan Trubaçqa tahqiqat izolâtorında tutuluv müddetiniñ uzatılmasına qarşı imaye tarafından berilgen apellâtsiyanı red etti. Bunı Qırım.Aqiqat muhbiri bildire.
Böylelikle, muhakeme etilgen şahıslar tahqiqat izolâtorında iyül 15-ke qadar qalacaqlar.
Qabaatlav, Degermenci, Çapuh, Ametov ve Trubaç «Ukraina territoriyasına qaçmaq, şaatlarğa tesir etmek, delillerni yoq etmek mümkünler», dep iddia etti. Qorçalav, mahkemeniñ cinaiy işniñ figurantlarına berilgen müsbet hasiyetnameler, sağlıq vaziyetleri, yaşı ve sabit içtimaiy bağlarını köz ögüne almağanını qayd etti.
Degermenci mahkemede: «Mende bir top ağır, sürekli hastalıq – yürekniñ işemiya hastalığı ve astma bar. Ekimler tarafından sağlığımnıñ teşkerilüvi yapılıp, maña tahqiqat izolâtorında bulunmaq mümkün olmağanını tasdiqladı. Men üçünci gruppa saqatı olam», – dep añlattı.
Çapuh oturışuvda: «Altı aydan berli tahqiqat izolâtorınıñ hastahanesinde [bulunam]. [Mende] mikroinsult oldı, ale daa onıñ tesirinde olğan ağırlaşuv [keçmedi]. Ayaqta zornen turam, aytqan şeylerim zornen añlaşıla», – dedi.
İmaye, sıñırlav tedbiriniñ digerine, azatlıqtan marum etüv ile bağlı olmağanına deñiştimekni istedi.
Degermenci oturışuvda: «Men bir yerge qaçmaq istemeyim ve qaçmaycağım, şaatlarğa tesir etmege çarem yoq, çünki olardan kimseni tanımayım. Tahqiqat 6 ay içinde menim iştirakim ile iç bir areket yapmadı. Er bir oturışuvğa, bu tahqiqatçınıñ, ne de olsa, doğrusını tayin etecegine ümüt etip kelem. Lâkin şimdilik iç bir şey deñişmedi. Men mesüliyetten qaçmayım, özümni normal alda olıp qorçalamaq içün evde sağlığımnı biraz tüzetmek isteyim. Tahqiqat izolâtorınıñ şaraitinde bunıñ içün kerçek imkânlar yoq», – dedi.
2017 senesi noyabr 23-te Aqmescitte Rusiye telükesizlik hadimleri bir gruppa qırımtatarlar – Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini yaqaladılar.
Olarnı, Türkiye vatandaşından aqsız yerde para talap ettiler, dep şübheli tanıdılar. Yaqalanuvları esnasında qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramadı. Daa soñra qadın vefat etti.
Daa evel, bu işniñ figurantlarında sağlıq ile ciddiy problemalar olğanı bildirilgen edi. Bekir Degermencide sürekli astma bar. Çapuh tahqiqat izolâtorında mikroinsult keçirdi.
İlhaqtan soñ Qırımdaki faktik Rusiye akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


text:
İşğal etilgen Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonı Rusiye Federatsiyasınıñ Başkortostan Cumhuriyetinden yardım aldı. Qırımnıñ öz başına ilân etilgen ükümetine yaqın olğan «Krıminform» saytınıñ malümatına köre, cumhuriyet Qarasuvbazar rayonınıñ mekteplerini oquv yılına azırlamaq içün 90 million ruble ayırdı.
Bunı sentâbr 2-de Qarasuvbazar rayon devlet memuriyetiniñ reis muavini Nikolay Stegaçöv bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, sermiya mektep ve bala bağçalarınıñ mal tehnikiy bazalarını eyileştirmek içün sarf etildi.
Başkortostan sermiyasına, neşirniñ malümatına binaen, mektep kütüphanelerinde kitaplar çoqlaştı, bazı mekteplerde zarur olğan naqliyat, em de interaktiv odalar ve bilgisayar sınıfları peyda oldılar.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Keriç şeer şurasınıñ 53-ünci sessiya neticelerine köre, Aleksey Milovanov şeer yolbaşçısınıñ şuranıñ icra organlar faaliyeti meseleleri boyunca muavini vazifesinden boşatıldı, – dep haber ete Kerç.FM saytı.
Keriç şeer yolbaşçısı vazifelerini eda etken Roman Romanovnıñ bildirgenine köre, Milovanov öz istegi ile işten çıquv aqqında ariza yazdı.
Aynı bu sessiya qararınen daa bir qaç tayinlev oldı. Böylece, şeer yolbaşçısınıñ Şuranıñ icra organlar faaliyeti meseleleri boyunca muavini vazifesine Sergey Polivanov tayin etildi, şeer şurasınıñ işler idarecisi vazifesine – R.A.Grebennikov.
İyünniñ 30-da Keriç şeer yolbaşçısı Oleg Osadçiyni istifağa yolladılar. Deputatlar şeer yolbaşçısınıñ birinci muavini vazifesine Roman Romanovnı tayin ettiler ve oña vaqtınca şeer yolbaşçısı vazifelerini buyurdılar.
Osadçiy ariza yazğanını iyünniñ 20-de aydınlattılar. Bundan evel o, Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov ile körüşken edi. Kezlev şeer yolbaşçısı Andrey Danilenko ve Aluşta şeer yolbaşçısı Stanislav Kolot da istifağa çıqtılar.


text:
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ kurort ve turizm sabıq naziri Aleksandr Liyevniñ fikirince, 2014 senesinden soñ qırımlılar Ukraina mustaqillik Kününiñ tam manasını ilk sefer añladılar.
Bunı o Qırım.Aqiqatnıñ mahsus leyhası - «Qıtadan hayırlavlar» - çerçivesinde qayd etilgen video muracaatında ayttı.
«Belki de, ilk sefer bizler bu bayram ne olğanını tolusınen ve yürekten añladıq. Eminim, Qırım toprağımız Ukrainağa keri qaytarılğan soñ bu bayram eñ yüksek seviyede, bizler, qırımlılar, bilgeni kibi qayd etilecek. Eminim, bizim içün, qırımlılar içün, Putinniñ soñki hızmetçisi toprağımıznı terk etecek künü eñ müim bayram olacaq», – dedi Liyev.
O, yarımada sakinlerine Qırımnıñ Ukrainağa keri qaytarılmasınıñ künü tezce kelmesini tiledi.
Ukrain bayramı munasebetinen Qırım.Aqiqat mahsus leyhağa başlay – «Qıtadan hayırlavlar». Kün devamında Qırım.Aqiqat siyasetçi, memur, siyasetşınas ve jurnalistlerniñ yarımadada yaşağan qırımlılar içün qayd etken video muracaatlarını aydınlatacaq. Qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilevniñ muracaatı endi aydınlatıldı. O, qırımlılarnı Taras Şevçenkonıñ eserinden sözler ile hayırlap, Rusiyeniñ qorquları aqqında tarif etti. Ukrainanıñ Avropa insan aqları mahkemesi işlerinden ükümet vekâletlisi, qırımlı Boris Babin yarımada sakinlerine Qırımnıñ azat etilmesini tiledi.


text:
Rusiye para birlemi dünyanıñ ileri para birlemine nisbeten qıymetini ep coymaqta. Rusiyede bir dollar içün endi 64,5 ruble, yevro – 76 ruble bereler, dep haber ete Radio Svoboda.
Bu al yermay fiyatınıñ tüşmesi sebebinden yüz bere. Yanvar 12 künü 4,5%, yanvar 13 künü ise Brent markasınıñ bir barreli daa 3% coya. Kiyev vaqtı boyunca saat 9:19 Brent fiyatı 45,55 dollar miqdarında edi.
RTS Rusiye fond indeksi 3,5% ğayıp ete.
Analitikler bunı Ğabiy memleketlerniñ Rusiyege nisbeten kirsetken sanktsiyaları ile bağlaylar.


text:
Qırım oyun zonasını, tahmin etilgeni kibi, Yaltada yerleşecekler.
Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönovnıñ bildirgeni kibi, oyun zonası bütün yarımadağa tarqatılmaycaq, yalıñız Büyük Yalta toprağı ile sıñırlanır.
«İnterfaks» bergen malümatına köre, Aksönov Qırım «yolbaşçılığı» al-azırda oyun zonasını yerleştirmek içün yer qıdırğanı aqqında bildire. Onıñ parametrlerini ise diger memleketlerde oyun ticaretiniñ meydanğa ketirilüvine bağlı olğan mütehassıslar işlep çıqaracaq.
«Makao, Los Angeleste oyun ticaretini qurğan insanlarnıñ iştirak etmesini isteymiz»,– dedi o jurnalistlerge.
Çarşenbe künü Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırımda oyun zonasınıñ teşkil etilmesi aqqında qanun leyhasını imzaladı. Evel ise cumhuriyette oyun ticareti yasaq edi.


text:
Ana tilni baylığı (xabardağı bar da sözler bir harp bulan başlana)
QURDAŞLAR
Qattıgün. Qışnı qahrulu qadimi. Qazanaşlı Qasumdan qalğan Qadir, qadarlı qurdaşı Qurbannı qonaqlay qarawullağan. Qadir qazanaşlı, qaburlanı qarawulçusu. Qurban Qaratebedegi qotanda qoylağa qaray.Qurdaşar qanlı qırğınlarda qılawlu qılıçların qınap, qızbay qaçaqlanı quwğan qoççaqlar. Qatınsız qalğan qartqocaq Qadir qazannı qaynatıp,qapulağa qarağan.Qarsalay Qadir: — Qayda qaldı qurdaşım? Qulluqları qoymaymı? Qarlağa qarap,qoşuna qaytıp qalğanmı? Qumuqdağı qaralğır quymur qısırnı qabağına qarğaday qonğanmı – qonuşğanmı?
Qaray-qaray,qalğıp qalğan qart qarawulçu. Qadirni qaburğasına qısdırılıp qara qulaqlı qırmawda,quyruğun qursağına qaplap qalğıy. Qırlanı qarañılıq qurşağan. Qañalı qapulanı qağağan qawğağa, qırdan Qurbannı qıçırağanına quwanıp,Qadir qonağın qabaqalda qarşılay: -Qanyawğur,qaydasan qart qaban,qaydasan?Qırawlaqlarda qoyan quwalaymediñ? Qurdaşıñnı qarsalatmaylı-qaynaşdırmaylı qoymaysan.
Qurban da: -Qurdaşımnı qarşısında qarabetli qalmasman. Qızğançılağa qızamuq qabunsun. Qurdaşımnı qarsalatğanğa qıynalıp,qaytarışğa qabaqaldıñda qotandan quwalap,qırq qoynu qadaltırman.
Qonaqüyde qazannı qarşısında qonuşğanda,qurdaşlar qarınçuduğa qaradılar.Qolayaqlağa «Qaraçaçnı» quydular.Qoşa-qotara quymurlandılar.Qadir qoñurawlu qomuznu qoluna qondurup,qılların qartıllatdı.Qaratañda qurdaşlanı qurç qawğasından quturğan qırmaw qırğa qaçdı.
Qırğınlarda qurdaşlıqğa qatnağan Qadir de,Qurban da, qıyınlıqlağa qaypanmay,qartlıqnı qarqarasın qurşama qoymay, Qumuqtüzge quwun qopsa qorqmacaq,qartıllamacaq,qanı qalğınçağa qarçığalarday qarşılağa qamalacaq.
Alav Aliev


text:
Rusiye Fevqulâde vaziyetler hızmeti mart ayından Donbassqa üç gumanitar kolonnanı yollaycaq ola. Bunı Buhran vaziyetleri idaresiniñ milliy merkez yolbaşçısınıñ vazifelerini eda etken Aleksey Smirnov bildirdi, dep haber ete TASS Rusiye agentligi.
«Mart ayında gumanitar yüklerni üç kolonna ile yollamağa planlaştırıla. Nevbetteki yardım mart 4-ke belgilendi», – dedi Smirnov.
Keçken aftanıñ soñunda Donbassqa Rusiyeniñ 16-ncı «gumanitar yardımı» kelip çıqtı. Ukraina tarafı onı kene de baqıp olamadı.
Rusiye Ukraina şarqına birinci ihtiyac şeylerini alıp ketkenini bildire. Ukrainanıñ qayd etkenine köre, Rusiye Ukraina izni olmadan, bunıñ kibi «gumanitar konvoylarnı» yollap, Ukraina ve halqara qanunlarını bozmaqta.


text:
Salı künü, aprel 12-de, Litvaniyanıñ paytahtı Vilniusta Dünya qırımtatar kongressi İdare şurasınıñ işi devam ete.
Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ matbuat hızmeti bildire ki, Litvaniya parlamentiniñ Avropa haber ofisinde keçirilgen İdare şurasınıñ iş körüşüvi başlandı.
«Bir vaqıtları bu binada musulman müftiyligi yerleşken edi», – dep qayd ete matbuat hızmeti.
Vilniusta aprel 11-13 künleri Dünya qırımtatar kongressi İdare şurasınıñ toplaşuvı keçirilmekte. Tedbir «İşğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı» halqara konferentsiyasından başlandı. Konferentsiya devamında Rusiyeniñ Qırım işğali ve yarımadada qırımtatarlarnıñ vaziyetine dair bir qaç muracaat ve beyanname seslendirildi.
Rusiye akimiyeti işğal etilgen Qırımda insan aqları bozulğanını red ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Vladimir Putinniñ prezident maqamında daa bir müddet oturmaq içün küreşkeni yañılıq olmadı. Rusiyede «mustaqil demokratiya» nasıl çalışqanı bilgen soñ, şimdiden: rusiyeliler daa 6 yıl Putin rejiminde yaşamağa mecbur qalacaqları belli.
Bu yañı-eski kerçek ayatta Ukraina içün neler deñişebile? Pek yahşı olğan taqdirde bile – iç bir şey. 2014 senesi ilhaq etilgen Qırımnı tantanalı şekilde kimse qaytarıp oturmaz, ancaq «halq cumhuriyetlerini» israrnen ve özlerine uyğun kelgen şartlarda keri tıqıştırmağa areket eterler. Hucur tarafı şu ki, cenkniñ dördünci yılı arfesinde bile, ukrainlerniñ ekseriyeti Rusiye içün Qırım ve Donbassnıñ nasıl bir geosiyasiy ve mefküreviy emiyet taşığanını añlap olamaylâr.
İmperiya içün eñ sancılı iş – tacnıñ eñ büyük incisini almaqtan ibaret. Er bir cemaat tendirist vucudı böyle bir ameliyatqa dayanıp olamaz (Ekinci dünya cenkinden soñ Frenkistan ve Büyük Britaniyanı dramatik tecribesini bir hatırlañız). Şovinizm ve militarizm mantarınen zeerlenip, iqtisadiy vaziyetniñ fenalaşmasına doğru yol alğan devlet aqqında bir şey aytmağa sıra kelemi? Öz elitaları sebebinden halqara tecritke (izolâtsiya) oğrağan Rusiye, karantinniñ daa bir alâmetidir.
Öz baylıqlarından küç alğan ajderha, hırsızlağan şeylerine qaytarmaq yerine, ölmekni daa da maqbul körer
Qaranlıq dağlar eteginde kiyikleşken Gollumdan altın yüzükni tutıp alğan Bilbo Baggins, birincisiniñ delirip ölmesine sebep ola. Öz baylıqlarından küç alğan ajderha, hırsızlanğan şeylerini qaytarmaq yerine, ölmekni daa da maqbul körer. Rejimniñ qanuniyligini teminlegen esas kefalet olıp hızmet etken artefakt aynı zamanda onıñ Ahilles tobuğı ola – işte bu meselede Putin ve Qırımnı biri-birinden ayırmaq imkânsız. Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti bunı pek yahşı añlay. Kreml tarafından tayinlengen işğal altundaki yarımadanıñ «reberi» Sergey Aksönov şorbacısınıñ namzet olaraq kösterilgenine şöyle dey:
«Prezident Qırımnı cenkten qurtardı, yüz biñlernen Qırım sakinini ölümden qurtardı. Yarımdada Vladimir Vladimiroviçke soñ derecede qol tutula. Putin daima halqnen beraber. O – tarihiy şahıs».
Diktatura ve onıñ çanaqyalarları propagandağa bu derece diqqat ayırğanı boşuna degil: ictimaiy-iqtisadiy inqiraznen kübrelengen cemaatçılıq fikriniñ toprağına atılğan şübe urluğı, beklenmegen neticeler kösterebile. Putin ğalibiyet qalip kibi öz namzetini köstergen künlerge, Moskvada «Artdofest» festivali çerçivesinde kösterilecek bir qaç film numayışı lâğu etilgen edi. Qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilev, ayrıca Donetsk ve Lugansktaki vaqialarnen bağlı tenqidiy noqta-i nazarğa bağışlanğan «Cenk ve barışıq» filmleri, belli ki agressiv rusiyeli vatanperverlerine bir şekilde keder etken.
Künü 2018 senesi martnıñ 18-ne kesilgen saylâvlar yaqınlaşqan sayın, medeniy ve mefküreviy küreş ep artacaq. Baş namzet yeñip çıqqan soñ, pek çoq sual doğacağı malüm. Artıp barayatqan ictimaiy ve diplomatik meselelerni aqlamaq içün, Qırım mevzusı Rusiye rejimi içün muim olıp qalacaq. Ukraina ise aksioma olaraq şunı qabul etmeli: Putin devlet başında qalğan müddet içinde işğal etilgen topraqlar meselesiniñ barışıq yolunen çezileceğine ümit yoq. Bu dünyada kimse ebediy direk olıp qalacağı yoq, lâkin uzun müddetli strategiyalar peyda olğan imkânlarnen faydalanmağa çare berer.
Maksim Osadçuk, qırımlı, siyasetşınas
«Bloglar» rubrikasındaki fikirler, müelliflerniñ noqta-i nazarını aks etip, muarirriyetniñ noqta-i nazarınen bir kelmeybile


text:
Ermenistannıñ Gümri şeerinde 102 Rusiye brigadasınıñ arbiy hızmetçisi cansız alda tapıldı.
Bunı İnterfaks agentligine Ermenistan Taqiqat komitetiniñ matbuat kâtibi Sona Truzân bildirdi. Onıñ sözlerine köre, Rusiyeliniñ cesedi «Ermenistan ana» abidesi yanında tapıldı. «Öldürüv» maddesi boyunca cinaiy iş açıldı, teşkerüv keçirile.
Elâk olğan asker 2015 senesi yanvar ayında ermeni ailesiniñ öldürüvinde qabaatlanğan Valeriy Permâkovnıñ hızmet etken bazasında hızmette buluna edi. Evel Ermenistanda Permâkovnı Ermenistan mahkemesine bermek talabı ile narazılıq numayışları keçken edi.
Rusiye Baş ştabında öldürüvden soñ aytqanları kibi, arbiy hızmetçiler 102-nci arbiy bazasını 2016 senesi baarde terk etecek.


text:
Politsiya hadimini aqaretlegeninde qabaatlanğan faal Şevket Razzaqovnıñ işinen alâqalı Kreml nezaretindeki Bağçasaray barışıq mahkemesiniñ nevbetteki otırışuvında, olıp keçkenlerniñ operativ çeküvi baqılaması planlaştırıla. Buı aqta Qırım.Aqiqatqa Azatlıq.Radiosınıñ rusiyeli muhbiri haber etmekte.
Bu arada mahkemege maska taqıp kelgen zarar körgen şahıs, şaatlardan biri ve yerli MVD idaresi yolbaşçısınıñ ricasına binaen yanvarniñ 23-nde keçken otırışuv qapalı şekilde ötkerildi.
«İmaye etken tarafnıñ, şaatlarnıñ sorğulanuvınen alâqalı muracaatından ğayrı bütün muracaatları red etildi. Ayrıca asla yañı bir şey ilâve etmegen zarar körgen şahıs da sorğulandı ve daa evel aytqanlarını tasdıqladı. Nevbetteki otırışuvda şaatlar sorğulanıp, vaqialarnıñ 2017 senesi yapılğan operativ video çeküvleriniñ seyir etilmesi planlaştırıla», – dep ikâye etti advokat Mammet Mambetov.
Otırışıvğa kelgen qırımtatar faalleri mahkemeniñ qapalı şekilde keçkenine dair mahkeme qararına şikâyet berdiler.
Nevbetteki otırışuv yanvarniñ 30 saat 10:00da keçirilecek.
Aprelniñ 13-nde rusiyeli küç idaresiniñ hadimleri Bağçasarayda yaşağan Seydamet Mustafayevniñ evinde tintüv yapqan ediler. Politsiya hadimleriniñ areketlerini qırımtatar faalleri, şu cumleden Razzaqov da taqip eteler. Politsiya hadimleri ve OMON toplanğan insanlarğa nisbeten küç qullanıp, olarnı quvıp başlay. Neticede yedi kişi tutulıp alına ve Razzaqov politsiya hadimine «tükürerek» aqaretlegeninde qabaatlana.
Qırım işğalinden soñ yarımadada rusiyeli akimiyet mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Meclis azaları ve «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirilmege başladı.


text:
Bu tedbir içün mesülietli Qırımda Tatarstan cumhuriyetiniñ daimiy vekili İlmir Temirgaliyev – «Qırım baş naziriniñ birinci sabıq muavini» Rustam Temirgaliyevniñ babası ola.
Sabantuy – tatarlarnıñ mayısnıñ soñu ve iyün başı arasında qayd etilgen milliy bayramıdır.
Bu eglence ve sport merasimidir, yarışlarda yalıñız sportçılar degil de, seyirciler de iştirak ete. Bu bayramnı Tatarstan ve oña yaqın yerleşken Başkortostanda keniş sürette qayd eteler.
Bu bayram Rusiyeniñ Qırım işğalinden evel de qayd etildi, mında em Tatarstan, em Ukraina musafirleri kele ediler.
Bundan ğayrı, cumaaqşamı künü, iyün 12-de, bütün kün devamında Aqmescitteki Trenöv bağçasında odalıq çeçeklerniñ sergisi ötkerilecek. Aqmescitte Salğır yalı kenarında «Slavsâ, strana, mı gordimsâ toboy!» aktsiyası keçirilecek. Onıñ çerçivesinde voleybol, tennis, basketbol boyunca ustalar tedbiri, minifutbol yarışı, boks yarışı, santıraç oyunı ve bir sıra diger sport yarışları ötkerilecek.
Qırım.Aqiqat saytı Azatlıq Radiosınen beraber bayram tedbirleri keçirilgen yerlerni canlı yayında kösterecekler.
Servis hatası
Oops, as you can see, this is not what we wanted to show you! This URL has been sent to our support web team to look into it immediately. Our apologies.
Onı başqa yerde tapa bilecegiñizni körmek içün qıdırıñız
Bu sene ilk sefer Qırımda Rusiye Künü resmiy devlet bayramı olaraq qayd etile. Bayram munasebeti ile bütün memleket ve işğal etilgen Qırım dört kün devamında raatlanacaqlar – iyün 12-15 künleri.


text:
Qırım Muhtar Cumhuriyeti Prokuraturası, 2017 senesiniñ dekabr ayındaki vaziyetine köre, Qırım Yuqarı Radasınıñ 75 sabıq deputatınıñ qıdırılması ilân etildi, dep bildire.
Bu hususta prokuraturanıñ matbuat hizmeti tarafından Qırım.Aqiqatnıñ malümat talabına berilgen cebapta aytıla.
Prokuratura, qabaatlav aktları mahkemege yollanğan Qırım Yuqarı Radasınıñ 56 sabıq deputatınıñ adlarını bildirdi.
Aynı zamanda prokuratura, «olarğa qarşı mahkemeden evelki tahqiqat işleri alıp barılğanı içün» daa 19 sabıq deputatnıñ adını bildirmedi.
2014 senesi martnıñ 16-sında Qırım ve Aqyar şeeri territoriyasında yarımadanıñ statusı boyunca dünya tarafından tanılmağan referendum ötkerildi. Rusiye, onıñ neticesine esaslanıp, Qırımnı öz toprağına qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa Birligi, ne de AQŞ referendumdaki rey berüvniñ neticelerini tanımadılar. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtları Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey.Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Rusiyede «Memorial» uquq qoruyıcı merkezi apiste yatqan Ahtem Çiygoz, Ali Asanov ve Mustafa Degermencini siyasiy mabüs olaraq tanıdı.
Bu aqta merkezniñ saytında fevral 15 künü aytıla.
«Yevromaydan»ğa qol tutqan Qırımtatar Meclisiniñ temsilcileri taqipke oğralğanını nazarğa alsaq, siyasiy ceet açıq-aydın ola», – denile beyanatta.
Uquq qoruyıcılar deyler ki, 1949 senesi avgust 12 künü alınğan Jeneva beyannamesiniñ 70-nci maddesine köre, «işğal etici devlet işğalden evel ya da onıñ muvaqqat toqtatılması vaqtında yapılğan areketler, fikirler içün şahıslarnı taqip ya da takbih etip olamay».
«Memorial» uquq qoruyıcı merkezi «fevral 26 işi» boyunca yaqalanğanlarnı azat etmege ve Qırım parlamenti yanında kütleviy tertipsizlikler aqta işni qapatmağa talap ete.
Merkezniñ malümatına köre, Ahtem Çiygoznı 8-15 yılğa azatlıqtan marum ete bileler, Ali Asanov, Mustafa Degermenci, ve şimdi apiste yatmağan – Eskender Kantemirov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusovğa – 8 yıllıq apis cezasını bere bileler. Evel qabaatını tanığan Talât Yunusov ve Eskender Nebiyev 2,5 yılılq şartlı apis cezasını alğanlar.
Rusiye taqiqatçısınıñ malümatına köre, Meclis reisiniñ birinci muavini Ahtem Çiygoz 2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası yanında kütleviy çatışmalarnı teşkil etti, Mustafa Degermenci, Ali Asanov, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Yemirvaliyev ise olarğa qoşulğan ediler. O künü Qırım Yuqarı Radasınıñ binası yanında birden eki miting olıp keçken edi. Bir taraftan Ukraina topraq bütünligine qoltutqanlar bar edi. Ekinci taraftan – Qırımnıñ şimdiki «yolbaşçısı» Sergey Aksenov idare etken «Rus birligi» firqasınıñ faalleri. Yüz bergen çatışmada eki insan can berdi, taqiqat malümatına köre, 79 kişi zarar kördi. Mahküm etilgenler qabaatlarını tanımayıp, cinaiy iş siyasiy sebeplerden açılğanını bildireler.
Qırım Yuqarı Mahkemesi «fevral 26 işi» iştirakçilerini Mustafa Degermenci, Ali Asanov ve Ahtem Çiygoznı mart 8-ne qadar apiste qaldırdı.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Bitkoyn qabat rekord quyğan
Bitkoyn (Bitcoin) virtual’ aqçanıñ qimmäte (qıymmäte), berençe tapqır 7 meñ dollardan artıp, yaña rekord quyğan
Bitkoynnıñ qimmäte atnakiçen 6,783 dollar bäyäse belän tämamlawınnan soñ comğa könne 9,7% artış belän 7,445 dollarğa qadär kütärelgän häm böten waqıtnıñ iñ yuğarı däräcäsenä citkän.
Bu räweşle virtual’ aqça berämlegeneñ qimmäte atna başınnan birle 21%qa artıp, yıl başınnan birle dä 665% qimmät qazanğan.
Ayıruça Bitkoyn qimmäteneñ (qıymmäteneñ) dürt meñ dollar däräcäsennän biş meñ dollarğa kütärelüe 15 köndä bulsa, biş meñ dollar däräcäsennän dä berençe märtäbä altı meñ dollar çigen uzuı 8 kön däwam itkän ide.
Şuşı waqıttan soñ Bitkoyn 7 meñ dollar külämenä 13 köndä kütärelgän.
Belgeçlär, Amerika Quşma Ştatlarınıñ “CME Group” finans törkemeneñ Bitkoynnıñ möddätle êş barışı kileşülärenä yıl axırına xätle başlawnı maqsat itüenä işaräläp, virtual’ aqça berämlegenä bulğan soraw-taläpneñ artuına basım yasağan.
Dön’yanıñ iñ zur möddätle êş barışı häm opśion birjası êşxanäse “CME Group” yasağan belderüdä, bıyıl dürtençe çirektä Bitkoynnın möddätle (f'yuçers) êş barışına başlanuınıñ planlaştırıluı assızıqlanıp, tärtipkä saluçı oyışmalarnıñ kiräkle raslawınıñ kötelüe äytelgän.


text:
NATO baş kâtibi Anders Fog Rasmussenniñ bildirgenine köre, Rusiye Ukrainağa «gumanitar konvoynı» yollap, öz arbiy areketlerinden diqqatını çekmege istey. Bu kibi fikirni o, Financial Times gazetasına seslendirdi, dep bildire Radio Svoboda.
Rasmussenniñ aytqanına köre, ukrain arbiylerniñ muvafaqiyetleri Rusiyeni öz küçlerni büyütmege mecbur ete bile. Bundan da ğayrı, Rasmussenniñ malümatına köre, rus arttilleriyası Ukraina tarafına ateş aça.
NATO baş kâtibiniñ aytqanına köre, alyansnıñ qoşma küçleri Poloniyada bulunacaq.
Sentâbr 4-5 künleri Uelste NATO azalarınıñ sammiti keçirilecek. Anda iştirakçiler Rusiyeniñ areketlerine köre öz strategiyasını deñiştirmek yollarını muzakere etecekler.


text:
Roskomnadzorda ATR qırımtatar telekanalına qayd etüvni bermegenlerini tanıdılar. Roskomnadzor başı muavini Maksim Ksenzov aytqanı kibi, soñki red etüv cevabı prokuraturadan kelgen mektüpke bağlı eken. Prokuratura «kanal tesisçileri diger memleket vatandaşları olmağanından şübe ete».
Onıñ sözlerine köre, Roskomnadzor «telekanalğa qanun boyunca qayd olunmağa yardım etmege azırdır», – haber ete «15 minut».
Ksenzov şunı da bildirdi ki, Qırımda «qırımtatar tilini qullanğan 28 matbuat vastası qayd etilgen». Rusiye memurı Qırımda yekâne qırımtatar telekanalınıñ hususiyligini şübeli olaraq tanıdı.
Malüm olğanı kibi, 2015 senesi aprel 1-de ATR ve Lâle qırımtatar telekanalları, Meydan ve «Lider» radioları Rusiye qaydınıñ olmağanından sebep işini toqtattılar.


text:
Tötenşe jağdaylar mïnïstrliginiñ qutqarwşıları 64 jastağı äyelmen orman soqpağında jolıqtı.
Zeynetker 29 tamız küni bul mañnan 12 şaqırım jerde jabayı ösimdikter jïnap jürgen kezinde joğalıp ketken eken. Ol joldıñ boyınan kezdeysoq şığıp qaladı da, burın turğan jerin qayta taba almaydı. Sosın qattı adasıp ketpewdi oylap, sol mañnan uzamawğa tırısadı. Biraq söytip jürip, munşa qaşıqtıqqa qalay uzap ketkenin sezbeydi. Qattı qorqıp qalğan eken, keyin jurt jolıqqanda därigerlik kömek alwdan bas tartıptı.
«Äyel tört künniñ işinde ormanda birneşe ayuğa kezikkenin, sonıñ işinde janına ertken qonjığı bar urğaşı oyudı da körgenin jetkizdi. Ol jırtqış añdarmen söylesip, özin jep qoymawdı ötingen. Sodan keyin analar öz betterinşe ketken», – dep äñgimeleydi qazir qutqarwşılar.
Bïılğı jıldıñ basınan beri Kamçatkada eki adam ayulardıñ şabwılına tap kelgen. Solardıñ biri – francwzdıñ twrïst äyeli qaza tawıptı.
Osı tört kün boyına qutqarwşılar äyeldi tikuşaqtardıñ kömegimenizdestiripti. Jabayı şöp jïnawşı osı aralıqta ormanda jertölege kezdesip, sonda biraz waqıt turğanın da aytadı. Biraq sodan keyin sırtqa şığıp, tağı da jol izdewge kirisedi.
«Äyeldi baq-baqşalıq seriktestiginen şamamen bes şaqırımday jerden taptıq. Alayda, ol jerdegi jınıstıñ qalıñdığı sonday, adasqan adamnıñ birden şığıp ketwi oñayğa soqpaydı», dedi tötenşe jağdaylar mïnïstrligindegiler.
Derekközi: ras.kz
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov ve qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilev Brüsselge yol alıp, Avropa parlamentiniñ işine qoşulacaqlar.
Bunı Refat Çubarov Facebook saifesinde bildirdi.
«Dekabr 8, 9, 10 künleri – Avropa parlamentinde (Brüssel) iş. Mustafa ağanen beraber keldik. Avropa halq firqası ile beraber azırlağanımız (Avropa parlamentiniñ eñ büyük fraktsiyası) büyük bir programma...», – dep yazdı Çubarov.
Bundan evel qırımtatarlarnıñ liderleri OSCE tışqı işler nazirleriniñ er yıllıq körüşüvinde iştirak etken ediler. Tedbir dekabr 4-5 künleri Baselde (İsviçre) olıp keçti.


text:
Qırımtatarlarnıñ milliy lideri, Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilev Ukraina mustaqillik Künü işğal etilgen Qırımda yaşağan vatandaşlarına muracaatta bulunıp, Rusiye akimiyetiniñ devirilmek qorquları aqqında ayttı. Cemilev bu qorqu Ukrainağa istilânıñ sebebi olğanını qayd etti.
Bunı o, Qırım.Aqiqatnıñ mahsus leyhası – «Qıtadan hayırlavlar» – çerçivesinde ayttı.
«Mustaqillikniñ 25 yılı devamında ukrainler bir çoq netice çıqardılar, olardan biri budır – memlekette er şey yahşı olmasa, qorqmayıp areket etmek kerek ve halq menfaatları ve memleket menfaatlarına hızmet etmegen akimiyetni devirmek kerek. Diger memleketler içün de güzel bir örnek, ve bu sebepten örnegimizden qorqıp, qomşu memleket bizge istilâ etti», – dedi o.
Cemilev emin ki, Ukraina bu zıddiyette yeñecek.
Ukraina mustaqillik Künü Cemilev vatandaşlarına muracaat etip, ukrain şairi Taras Şevçenkonıñ eserinden sözlerni hatırladı.
«Şevçenkonıñ böyle sözleri bar: «Tuvğan memleketni sevmegenler yüregi saqat olğanlardır. Ümüt etem ki, bunıñ kibi saqatlar yıl-yıldan azlaşacaq. Semetdeşlerimni, canını feda etmege azır olğan askerlerimizni, Qırımda yaşap, işğalcilerge qarşılıq köstergen vatandaşlarımıznı Ukraina mustaqillik Künü ile can-yürekten hayırlayım», – dedi o.
Ukrain bayramı munasebetinen Qırım.Aqiqat mahsus leyhağa başlay – «Qıtadan hayırlavlar». Kün devamında Qırım.Aqiqat siyasetçi, memur, siyasetşınas ve jurnalistlerniñ yarımadada yaşağan qırımlılar içün qayd etken video muracaatlarını aydınlatacaq. 2014 senesi mayıs ayından berli Rusiye akimiyeti Cemilevge yarımadağa kirişini yasaq etti.


text:
Ukraina prezidentiniñ qırımtatarlarnıñ işlerinden vekâletlisi ve Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilevniñ matbuat hızmetinde Mustafa Cemilevniñ AQŞ senatorı Christopher Murphyge sanki yollanılğan mektüp aqqında malümatnı red eteler. Bu aqta vekâletliniñ matbuat hızmeti Facebook saifesinde bildire.
Malüm olğanı kibi, iyül 8 künü internette bu mektüp aqqında malümat peyda oldı. Matbuat hızmeti işbu bildirüvni red ete.
«Mustafa Cemilev ingliz tilinde blanklarnı qullanmay. İftira içün qullanılğan blanklar iç te yoqtır. İmzası kopiyalanğan ve «yapıştırılğandır». Resmiy mektüpler mavı merekep ile imzalanıla. Vekâletli ve halq deputatınıñ mektüpleri Ukraina Yuqarı Şurası ve Prezident Memuriyetiniñ mütenasip bölüklerinden keçe. İşbu «mektüpniñ» azırlanuvı ve yollanuvı boyunca iş alıp barılmadı», – denile beyanatta.
«Mustafa Cemilev işbu senatornen iç bir vaqıt körüşmedi, oña mektüp yollamadı ve almadı. Mektüpte sanki Mustafa Cemilevniñ Qırımda narazılıqlarnı azırlamağa niyeti bildirile. Bu qırımtatar halqınıñ yetekçisiniñ Qırımnı yalıñız iqtisadiy sanktsiya ve Rusiyege qarşı mahkeme arizalarınıñ berilmesi ile qaytarmaq zaruriyeti aqqında aytqanına ters kele. Ve eñ külünçli bildirüv, sanki duşman tarafına keçkenlerniñ areketi neticesnide biz qırımtatar halqınıñ yarısından çoqusınıñ destegini coydıq. Aynı zamanda ise duşman tarafına keçkenlerniñ tuvğanları bile olarnıñ areketlerini takbih ete», – deyler matbuat hızmetinde.
Deyler ki, «işbu iftira – Mustafa Cemilev ve qırımtatar milliy areketini lekelemek içün FSBniñ nevbetteki ıntıluvıdır».
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Bayraq krizisı çıqqan
Rusiyä Federaŝiyase häm Amerika Quşma Ştatları arasında bayraq krizisı barlıqqa kilgän
San Franŝiskodağı konsullığınnan bayraqlarnıň urlanuın beldergän Mäskäw Vaşington citäkçelegen protest itkän.
Vaşingtondağı Rusiyä ilçelege Twitterda buşatılğan San Franŝisko konsullık binasındağı bayraqlarnıň urlanuın citkergän.
Bayraqlarnıň kire tapşırıluın sorağan ilçelek bayraqsız räsemnärne dä quyğan.
“Urlandı” däğwasın kire qağuçı AQŞ isä bayraqlarnıň töşerelep, binada buluın beldergän.
İke il arasındağı diplomatik krizista Amerikan citäkçelege Rusiyädän San Franŝiskodağı konsullıknıň buşatıluın sorağan ide.
Konsullık xezmätkärläre binanı uzğan ayda buşatqannan soň Amerikan tarafı binanıň idari urınnarın qullana başlağan ide.


text:
Saudi Arabistanda devletniñ bir qaç yerinde, hususan islâmnıñ ekinci muqaddes yeri olğan Medina şeerinde patlavlar yüz bergeni aqqında malümat bildirile.
Elde etilgen malümatqa binaen, bütün bu patlavlar özüni öldürgen insanlar tarafından yapıldı.
Hususan, Medinada patlav islâmnıñ ekinci muqaddes yeri olğan Peyğamber camisi (al-Mascid an-Nabawi) yanında yüz berdi. Evel kiçik camini ev yanında Muhammed Peyğamberi (s.a.v.) özü qurdı, bundan soñ yaqında yerleşken onıñ apayınıñ evinde vefat etti. Şimdiki vaqıtta cami binası dünyada eñ büyük camilerden biri sayıla, bu yerde peyğamber vefat etken yeri ve onıñ qabiri yerleşe. Mescit bütün dünyadan kelgen musulmanlar içün acılıq yeri sayıla.
Patlav qaravullar közetme noqtası yanında yañğıradı, o vaqıt qaravullar muqaddes Ramazannıñ yekünlenmesi munasebetinen orazanı bitire edi. Malümatqa köre, ücümciden ğayrı, daa eki qaravul hadimi elâk oldı.
Bundan evel eki patlav devletniñ şarqında yerleşken Katif şeerinde yüz berdi, daa bir patlav ekinci eñ büyük Cidda şeerinde, Amerika Qoşma Ştatları konsullığı yanında yañğıradı. Bildirilgen malümatqa köre, o yerde, ücümcilerden ğayrı, kimse elâk olmadı, bir qaç insan yaralandı.
Bu ücümler içün mesuliyetni boynuna kimse almadı.


text:
29-ci sentâbr: Yuqarı Şurada ve merkeziy KHV Diaspora ve Ukraina istidatlı gençleriniñ stajlavı başlana ...
Sentabrniñ 29-da saat 11.00-de “2017 senesi noyabrniñ 14-den 22-nece Yuqarı Şurada ve merkeziy KHV Diaspora ve Ukraina istidatlı gençleriniñ stajlavı başlanaç Nasıl iştirak etmek mümkün” mevzusında press-konferentsiya ötkerilecek. (1-ci zal)
Teşkilâtçılar: Ukrayina haber siyaseti Nazirligi; Ukraina yaşlar ve sport Nazirligi; MFDO “İşbirlik: Ukraina-diaspora”; “Promin Ukrayina” cemaat teşkilâtı.
İştirakçiler:Artem Bidenko – Ukraina haber siyaseti Nazirliginiñ devlet kâtibi; Mıroslav Gonçak – SKUMO prezidenti (SKYPe vastasınen); Oleksandr Yarema – Ukraina yaşlar ve sport naziriniñ muavini; Dmıtro Lubinets – “İşbirlik: Ukrayina-diaspora” teşkilâtınıñ başlığı; Ğanna Krısük – SKUMO prezidentiniñ mesleatçısı, halqara leyhalar ve Yuqarı Şurada ve Ukraina KHV-da yaşlar stajlavı leyhasınıñ koordinatorı.
Qısqaca.Leyhanıñ maqsadı – ukrain parlamentinde, Prezident Memuriyetinde, Nazirler Kabinetinde ve merkeziy kütleviy haber vastalarında yerli ve diaspora yaşlarınıñ stajlavı keçirilmesi yolunen ukrain diasporası yaşlarınıñ Ukrainanı cemaat ve içtimaiy-siyasiy ayatınen sıq informatsion-kommunikativ bağ qurmaq.
Ukrainada ve dünyada iç bir müim vaqianı qaçırmañız! Bu künniñ tolu anonsını (044) 244-90-88 telefonı, ya da [email protected] e-mail boyunca sımarlañız.
“Ukrinform” adresi:B.Hmelnitskogo soq., 8/16 (“Teatralna” m.st)
Kontakt telefonları: (044) 279-20-60, 279-00-05
KHV qayd etilmesi [email protected] adresi boyunca.
Kiriş iş şeadetnameleri ve Milliy jurnalistler toplulığı varaqaları boyunca.
https://www.ukrinform.ua/rubric-presshall/2308648-ukrainskij-parlament-onovluetsa-u-radi-rozpocinaetsa-stazuvanna-molodi-miscevoi-ta-z-diaspori.html
Cedvel


text:
Soğud Ğaräbstanınnan aqçalata yärdäm
Yärdäm Yerusalimdağı İslami mirasnıñ saqlanıluı öçen kürsätelde
Soğud Ğaräbstanı patşası Sälman bin Abdülaziz Könçığış Yerusalimdağı İslami mirasnıñ saqlanıluı öçen 150 million dollarlıq aqçalata yärdäm kürsätte.
Patşa Sälman Zahran şähärendäge Ğaräp Ligası oçraşuınıñ açılışında yasağan çığışında: “Soğud Ğaräbstanı Qudüs-Yerusalimneñ İslami milegen saqlaw öçen 150 million dollarlık yärdäm kürsätte,” – dide.
Aqçalata yärdäm oçraşuda AQŞ ilbaşı Donal’d Trampnıñ 6 dekabr’ könne Yerusalimne ber yaqlı bularaq İzrail başqaşası itep tanuı häm ilçelekne Tel Avivdan izge şähärgä küçerü qararınıñ qabat tänqitlänüennän soñ citkerelde.
Xalıqara cämäğat’çelek reakśiya beldergän Tramp citäkçelege töbäktä xaos tudıraçağı häm İzrail-ğaräp bäxäseneñ tağın da çişelmäslek xälgä kiläçäge iskärtülärenä bitaraf qalğan ide.
Älege kereşügä qarşı iñ qırıs reakśiya kürsätkän illärdän berse Törkiyä bulğan ide.
Törkiyä ilbaşı Ärdoğan Yerusalimneñ möselmannarnıñ qızıl töstäge çige buluına basım yasağan ide.


text:
Ukraina ilhaq etilgen Qırımnıñ azat etilüvinen bağlı halqara rejimni pekitmek kerek.
Bu aqta Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Facebook saifesinde yaza.
«Bizler Qırımnıñ azat etilüvinen bağlı halqara rejimni pekitmek kerekmiz. Rusiye yarımadanı tezliknen arbiyleştirerek, sovet devrine ait bazalarnı tiklep Qırımnı «serbestlik olmağan adağa» çevirgen maalde, bizler halqara uquq mehanizmlerini olduqğa semereli şekilde qullanaraq, işğal etilgen yarımadanı Moskva köterip olamaycaq yükke çevirmek kerekmiz», – dep qayd ete prezident.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko iyülniñ 1-nde Ukraina Silâlı quvetleriniñ Arbiy-Deñiz quvetleri Künü munasebeti ile tebrik sözünen çıqış yaparaq, Ukraina bayrağı ilhaq etilgen Aqyarda tekrar köterilecegine ümit beslegeni aqqında ayttı.
Poroşenko Ukraina ADQ askerlerine sadaqat, cesaret ve qaramanlıqları içün minnetdarlıq bildirdi. «Büyük ğalebe oğrunda qararlılıq ve israr» tiledi.
İyülniñ 1-nde Odessada ve diger şeerlerde Ukraina Arbiy-Deñiz quvetleri Künü munasebetinen tantanalı merasimler ötkerile. Bayram çerçivesinde flotqa yañı zırhlı artilleriya gemilerini ilâ


text:
Kreml nezareti altında olğan Qırım prokuraturasınıñ başı Natalya Poklonskaya Ukraina İçki işler naziri Arsen Avakovnı cinaiy taqip ile qorquza. Ukrainada Qırımnı qaytarmağa yardım etecek Milliy gvardiyanıñ yañı bölügi teşkil etilecegi aqqında aytqanını izaatlap bunı ayttı.
«Avakov bu kibi lafları ile Rusiye Federatsiyası Cinaiy kodeksiniñ maddesini qazana. Oña qarşı Ukrainada, bilgenime köre, toqtatılğan işler bar, Ukraina Baş prokuraturasında Avakovğa nisbeten açılğan işler bar, şimdi yañı maddelerni qazana, ğaliba», – dep bildire Poklonskanıñ sözlerini RİA Novosti Rusiye agentligi.
Onıñ sözlerine köre, silâlı bölükniñ teşkil etilmesi Rusiye CK «Qanunsız silâlı bölükniñ teşkil etilmesi ve onda iştirak» maddesi boyunca cezalana bile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Kremlge tabi Qırım Yuqarı mahkemesi avgustnıñ 30-da Aqmescitli «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsleri Ayder Saledinov ve Rustem İsmailov, Üzeir Abdullayev, Teymur Abdullayev ve Emil Cemadenovnıñ şikâyet arizasını red etti. Qırım.Aqiqat mühbiriniñ bildirgenine köre, mahkeme beşini de apiste qaldırdı.
Avgustnıñ 9-da Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Ayder Saledinov ve Rustem İsmailov, Üzeir Abdullayev, Teymur Abdullayev ve Emil Cemadenovnıñ apiste yatma müddetini eki ayğa uzatqan edi.
2016 senesi oktâbrniñ 12-de Qırımda beş qırımtatar qorantasınıñ evinde tintüv keçirildi. Tintüvler neticesinde beş qırımtatarı tutuldı, olarnı Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etmesinde qabaatlaylar: Rustem İsmailov, Uzair Abdullayev, Teymur Abdullayev, Emil Cemadenov, Ayder Saledinov.
Fevral ayınıñ soñunda belli oldı ki, Rustem İsmailov ve Ayder Saledinovnı psihiatrik ekspertizağa yolladılar.
Bundan evel Müslim Aliyev, Vadim Siruk, Enver Bekirov, Emir-Üsein Kuku, Arsen Cepparov, Refat Alimov, Remzi Memetov ve Enver Mamutov psihiatrik ekspertizadan keçken ediler.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokat Emil Kürbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Böyek Watan suğışı här ğäilägä betmäs-tökänmäs qayğılar kitergän. Minem ätiyemneñ ike abıysı, äniyemneñ ber abıysı suğış qırında yatıp qalğannar. Bik küplärneñ waqıtsız özelgän ğömerläre xisabına yawlanğan bu Böyek Ciñü, şuña kürä suğış qırında yatıp qalğannarnıñ qäberlären, ä isännärneñ qäderlären belep yäşik bu yaqtı dönyäda.
Mäktäp balalarınıñ Böyek Ciñüneñ 65 yıllığına bağışlanğan bäygegä äzerlägän prezentatsiyälären kürep bik söyendem. Dimäk, bügenge balalar suğış afäten böten tulılığı belän añlıylar. Ciñü kitergän isemnären barlıylar, iskä alalar. Monıñ öçen alarğa zur räxmät.
Bäygedä ciñgän uquçılarnı häm kollegalarımnı qotlıym, uñışlar teläp qalam. Bäyräm belän barığıznı da!


text:
AQŞ-tıñ Golden qalasında (Kolorado ştatı) polïcïya qızmetkerleri turğındardıñ biriniñ köligine kirip sırtqa şığa almay qalğan qonjıqtı bosatıp jiberdi, dep xabarlaydı Mashable.
Jırtqıştıñ balasınıñ maşïnağa qalay kirip ketkeni belgisiz. Köliktiñ işiniñ qïrağanına qarap qonjıqtıñ şığa almay jatqanına birşama waqıt ötkenin añğarwğa boladı.
Polïcïya kömekşisi jük salğıştıñ esigin aşıp jibergen, sol kezde onıñ janındağı serigi mıltıq ustap saqtandırıp turdı. Taza awağa şıqqan qonjıq aldı artına qaramay ormanğa zıttı.
Tegï: Janwarlar älemi,
Kommentarïï


text:
Ukraina paytaqtı Kiyev şeerinde «Fevral 26. Rus işğaline Qırım qarşılığınıñ 1096 künü» şıarınen bilbordlar peyda oldı. Bunı fevral 24 künü Facebookta Haber siyaseti nazirniñ birinci muavini Emine Ceppar yazdı.
Ceppar qayd etkeni kibi, bilbordlar «Qırım – Ukrainadır» kampaniyası çerçevesinde qoyıldı. Bundan ğayrı bilbordlar kim tarafında qoyılğanı aqqında malümat berilmedi.
Ukraina Yuqarı Radasında fevral 23 künü «Rusiye işğaline qarşı çıquv künüve» bağışlanğan «Qırım künleri» keçti. Tedbir çerçivesinde 2014 senesi fevral 26 künü Qırımda yüz bergen adiseler aqqında Halqara ekspertler taqımınıñ maruzası taqdim etildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Ömrümde dünya manzarası eki kere deñişti. Başta Birlik dağıldı – böyle vaqilar iç bir vaqıt unutılmaz, men o vaqıt bala edim, amma balalar, belli olğanı kibi, er zaman eñ emiyetli adiselerni aqlında tuta. Ana-babam «eski», «saçma» şeylerge qarşı çıqqanını bile edim, amma eñ müimi – Qırımğa qaytmağa keder etken şeylerge qarşı ediler. İşte, er şey bitti, raat ola bilemiz, dep körüne edi. Eñ azından, emekten boldurğan, amma ruh ile tolu ana-babamnıñ yüzlerinden öyle bir teessurat peyda ola edi. O vaqıt artqa yol endi olmaycaq, dep tüşüne edik… Amma soñra Qırımnıñ hırsızlavı yüz berdi.
Şimdi özümde balam bar, ve, belki, o da bir vaqıtları yüzümde ne «yazılğanını» aytıp berir, amma menim teessuratlarıma oşaycaq bir şey olacağını tüşünmeyim.
Müthiş künler edi…O vaqıt Maydandaki ölümlerden daa da beter bir şey olamaz, dep tüşüne edik. Tsinik degilim, ama ölüm artında er vaqıt yañı ayat kele, mıtlaqa «ömür iradesi» kelip, insannı obyektiv qıymetlerge yönelte. Beter ola bile, demek… Qırım başqa bir doğuvnı yaşay: metafizik ölüminden soñ subyektiv qıymetlerge yönele ve böyleliknen yoqsuzlıqqa keçe bile.
Şunı çoqtan qayd ettim ki, Qırım adiseleri ocaqta turğan çaynik kibi qaynay – yavaş, dereceniñ artması ile, eñ esası gaz ya da elektrikni vaqtında söndürmek. Bu sefer – söndürmediler.
Fevral 26 künü – bizlernen birlikte bayraqlarımız altında em ukrain, em rusiyeliler tura. Samimiy, mühlisane bir şey edi, bir kimseniñ emri ile degil de, yürek ve aqıl aytqanından kele edi
«Ukrainada soñki kün» – fevralniñ 26 kününde olğan hatıra unutılmaz. Şimdi bunı ateşköz romantizm olaraq adlar edim. Amma o vaqıt, QMC Yuqarı Şurası yanında ğalebe duyğusı degil de, sanki bir şey soñuna qadar aytılmadı, böyle bir teessurat yaşay edi. Em de şu künü bizlernen bizim bayraqlarımız altında em rus, em ukrainliler tura edi. Samimiy, mühlisane bir şey edi, bir kimseniñ emri ile degil de, yürek ve aqıl aytqanından kele edi. Yarın biz diger aqiqatta uyandıq, başqa tüslerge boyalanğan aqiqatta. Ücüz bir boyevikke oşay, ücüz dialog ve aktörlarnıñ orta derece oyunları (yaqında «tayaq ile turğan» Belbekteki «halq imayesiniñ» vekili aqlımda qaldı) ve istidatsız rejissörlıq işi ile bir boyevik. Amma, adet üzre, saçma bir süjet er vaqıt nasipsizlik ile bite.
Vaqıt keçti, şimdi, ğaliba, o vaqıt tenimizde qarıncılarnıñ peyda oluv sebebini añlatmaq mümkün, balalığımda yaman bir şey olaraq tanılğan «eski» ve «saçma» vaqia kene qaytıp keldi. Balalıqta er şey qoly edi – ya «yahşı», ya da «yaramay». Er şeyge böyle tarzda qıymet kese edik – em öz areket tarzımızğa, em ana-babalarımızınıñ bizim yapqan areketlerimizge ola bilecek reaktsiyasına, amma aqlımda qalğan şey: ana-babalarımıznıñ qaytarğan yüzlerinde kerginlik ve qorqu – «yaramay».
Lenora Dülber, qırımlı
«İşğal delilleri» rubrikasında bildirilgen fikirler müelliflerniñ fikir-tüşüncelerini aydınlatıp, muarririyetniñ fikirleri ile aynı olmay bile
Körgen ve bilgen şeyleriñizni bizlernen paylaşıñız, emailge yazıñız: krym_redaktor@rferl.org


text:
«Krımtrolleybus» şirketiniñ baş müdiri Sergey Yernevni istifağa yolladılar, haber ete Krım.Media.
Evel memurnıñ istifası aqqınada qararnı Qırım rusiyeli ükümetiniñ naqliyat nazirliginde aldılar.
«Becerip olamadıñ» dediler. Ne ise, yolbaşçılıq daa da yahşı bile. Fal baqmağa ve istifam aqqında bir şeyler tüşünmege istemeyim», – dedi o neşirge.
Neşirniñ malümatına köre, Yernev «Krımtrolleybus» şirketiniñ başı vazifesine mart ayında keçti. Bundan evel o Ekologiya nazirliginde, «Qırım imayesinde» çalışa edi, İçki işler nazirliginiñ «Berkut» bölüginiñ hadimi edi.
Qırım Nazirler şurasında bu istifanı daa izaatlamadılar.


text:
Rusiye nezareti astında bulunğan Qırımda, kommunal hızmetleriniñ işçileri ukrain şairi Taras Şevçenkonıñ eykeli ögünde turğan gülçemberlerini yoq eteler. Olar ise kün devamında qırımlılar tarafından şairniñ 202 yıllığı munsabetinen ketirilgen edi. Bu aqta öz Feysbuk saifesinde jurnalist Aleksandr Polçenko bildirdi.
Onıñ sözlerine binaen, postamentten çiçeklerni qadın azbar hızmetçisi alıp qoymaqta edi, bu işni ise o, reberiyetniñ emiri ile yapqan.
Aleksandr Polçenko yerleştirgen videoda, açıq yelekte qadın körünmekte, o, abidege gülçemberler qoyulacağı sebebinden çiçeklerni bıtovkağa alıp qoyğanını añlatmaqta.
«Men boysunğan biri olam. Men olarnı alıp taşlamadım», - dep ayttı kommunal hızmetleriniñ vekili.
Abide ögünde toşlaqan qırımlılarnıñ talapları ile, qadın bıtovkanı açıp, çiçeklerini qaytardı, olarnı ise kene eykel ögüne yerleştirdiler.
Mart 9, çarşenbe künü, şair Taras Şevçenkonıñ 202 yıllığı munasebetinen Aqyar ve Aqmescitte onıñ eykeli ögünde gülçemberler qoyulğan.
FSB ve politsiya hadimleri şu aktsiyanı nezaret astında tutqanlar. Yaqalanuv aqqında haber olmadı.
2014 senesi Aqyarda Şevçenkonıñ eykeli ögünde çiçeklerniñ qoyulmasınen bağlı çatışma yüz berdi, onıñ neticesinde ukrain faalleri yaralanğan edi, faallerni politsiya hadimleri tutıp yaqalay edi.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Qırımdaki yollarnıñ tamir etilüvine 1,5 mlrd ruble ayırmağa vade eteler. Mezkür qarar Moskva nezareti astında bulunğan Qırım akimiyeti tarafından alındı.
Vesiqada belgilengeni kibi, belediyelerge tamir işleri, qurucılıq, rekonstruktsiya, yerli yollarnıñ tamirinen bağlı bücetara transferler aqqında haber etildi. Olar, öz başına yol faaliyetiniñ birinci nevbetteki tedbirlerniñ cedvelini tizecekler.
Hızmette qayd etkenlerine binaen, yerli akimiyet öz qararına köre, tamir işleriniñ vaqıtını ve keifiyetini belgilecek.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Rïo-de-Janeyroda Olïmpïadağa arnap salınğan velojol qïradı, birneşe adamdı tolqın alıp ketti.
Bul oqıs oqïğa velojolğa orasan tolqın soqqannan keyin bolğan. Jağalawdağı jartasqa qulağan birneşe adamdı tolqın aşıq teñizge alıp ketken.
Tağı üş adamdı qïrağan üyindilerdiñ astınan alıp şıqqan. Olar awrwxanağa jatqızıldı.
"Tïm Mayya" velojolın osı jılğı qañtarda aşqan bolatın. Onıñ uzındığı tört şaqırımğa jwıq. Jol qurılğısı on metr bïiktikte, ol jağalawdı boylay salınğan. "Globw" basılımınıñ jazwınşa, 50 metrlik qurılğı qulağan. Aldın ala mälimetterge qarağanda, atap saldarınan eki adam qaza tapqan.
Kommentarïï


text:
"Krem-karamel’” yasarğa öyränäbez
Bik ciñel, söttän yasaluçı tatlı rizığı
Kiräkle äyberlär:
Yartı litr söt
3 yomırqa
2 yomırqa sarısı
50 gr şikär qomı
Karamel’ öçen:
100 gr şikär qomı
3 aş qaşığı su
Yasalışı:
Başta karamel’nı yasıybız. Ber kästryul’gä 100 gr şikär qomı belän3 aş qaşığı su salabız häm äkren utta êretäbez. Sirop bik tiz körän töskä äylänä, şunıñ öçen ozaq totmasqa kiräk. Karamel’nı 5 kasäneñ töbenä salıp çığabız (1 aş qaşığı tiräse).
Ber sawıtta sötne cılıtabız häm 50 gr şikär qomı östibez. İkençe sawıtta yomırqa häm sarıların yaxşılap tuğlıybız. Şul sawıtqa suıtılğan söt häm bik äz vanilin quşabız. Tağın 5 minut tuğlıybız. Kasälärgä salıp çığabız.
Kasälärne su tutırılğan miç tabalarına tezep çığabız (suı kasälärneñ yartısına qadär citärgä tiyeş). Cılıtılğan miçtä 150 däräcädä 40-45 minut peşeräbez.
Tatlı rizıqların bülmä cılılığında suıtabız, soñınnan 4 säğat’kä suıtqıçqa quyabız.
Krem-karamel’ne tabınğa quyar aldınnan östenä tälinkä qaplıybız da östen asqa äyländeräbez. Tatlı rizığın waqlanğan çikläwek belän bizäp bula.
Aşığız tämle bulsın!


text:
Qırım ile memuriy sıñırda yarımadanıñ vatandaşlıq qamaçavı ştabında «Ukraina Halq Tuğrası» devletke baqmağan «nişanlar» ile taqdirlev tedbiri keçti, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Mukâfatlarnı askerler ve Vatanını qorçalağanda vefat etkenler, göñülliler, cemaat erbapları elde ettiler.
Olarnıñ arasında – siyasiy mabüs, Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz. Bunıñ ile Qırım Rusiye tarafından işğal etilmesinden soñ ğayıp olğan ve 2014 senesi baarde cansız alda tapılğan Reşat Ametov da nişandar oldı.
Qaramanlarnı halq deputatı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov taqdirledi.
«Ukraina Halq Tuğrası» «nişanı» – devletke baqmağan mukâfattır, 2015 senesi eski şeylerniñ kollektsioneri ve göñülli Andrey Boyeçko ve quyumcı Dmitriy Şçerbakovnıñ teşebbüsi ile tesis etildi.
Nişan eki tarzda yapılğan: qırmızı-qara şeriknen – askerler içün ve sarı-mavı şerik ile – göñülli ve tibbiyet adamları içün.
Evel bu mukâfatnı qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilev elde etken edi.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.