text:
Cemilev Qırım işğalini muzakere etmek içün Pariske yol aldı
Ukraina prezidentiniñ qırımtatarlarnıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilev iş ziyareti ile Frenkistanda buluna.
Matbuat hızmeti bildirgeni kibi, aprel 15-17 künleri Pariste Ukraina ve vaqtınca işğal etilgen Qırım meselelerine bağışlanğan bir sıra tedbirniñ keçirilmesi beklenile.
«İş künü (Cemilevniñ – muar.) Frenkistanda Ukrainanıñ Fevqulâde ve Vekâletli Elsiçi Oleg Şamşur ve UNESKOda Ukrainanıñ daimiy temsilcisiniñ muavini Viktor Voytoviç ile körüşüvinden başlandı», – deyler matbuat hızmetinde.
Esas tedbir aprel 15 künü keçirilecek. Şu cümleden, UNESKO icraiy keñeşininiñ 196-ncı sessiyasında Ukraina vaziyeti muzakere etilecek: medeniy mirasnıñ qoruvı, tasil, til siyaseti, matbuat serbestligi, jurnalistlerniñ havfsızlığı ile bağlı meseleler ve ilâhre.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


c: text/html

text:
Meclis Qırımnıñ Rusiye tarafından işğalinden zararlanğan grajdanlarğa tevsiyeler bere
Qırımtatar halqınıñ Meclisi Qırımnıñ Rusiye tarafından işğali sebebinden yardım bermege azır. Bu kibi teklifnen qırımtatar temsiliy organnıñ adliye idaresi çıqtı.
Hususan, vatandaşlarğa insan aqları, Rusiye grajdanlığı meselesi, em de Qırımda Rusiye qanunlarınıñ kirsetilüvinen bağlı problemler boyunca yardım etmege azırlar. İnformatsiyanı qabul etmek içün acele telefon nomerası: 0991777721
Martnıñ 29 – na Meclis Qurultaynıñ nevbetten tış sessiyasını çağıracaq. Kün devamında «Qırımdaki içtimaiy – siyasiy vaziyet ve qırımtatar halqı idare organınıñ vazifeleri» muzakere etılecek.
Hususan, vatandaşlarğa insan aqları, Rusiye grajdanlığı meselesi, em de Qırımda Rusiye qanunlarınıñ kirsetilüvinen bağlı problemler boyunca yardım etmege azırlar. İnformatsiyanı qabul etmek içün acele telefon nomerası: 0991777721
Martnıñ 29 – na Meclis Qurultaynıñ nevbetten tış sessiyasını çağıracaq. Kün devamında «Qırımdaki içtimaiy – siyasiy vaziyet ve qırımtatar halqı idare organınıñ vazifeleri» muzakere etılecek.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Poroşenko: Çiygoznıñ davası Rusiye içün daa bir üküm olacaqtır
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko sentâbrniñ 11-de işğal etilgen Qırımda ükmü çıqarılğan qırımtatarlarnıñ liderlerinden biri Ahtem Çiygoznıñ davasını «Birleşken Milletler tarafından işğalci olaraq tanılğan Rusiye içün daa bir üküm» olaraq adlandırdı.
Bunı Poroşenko Facebookta yazdı.
«Ahtem Çiygoznıñ davası – Rusiye içün daa bir üküm, o, eñ yüksek halqara seviyede – Birleşken Milletlerde – işğalci olaraq tanıldı. Qanunsız bir alda azatlıqtan marum etmege mümkün, lâkin azatlıq ve kerçek yeñilmez! Başqasınıñ toprağını işğal etmege mümkün, lâkin ayaqlarıñız altında yanacaq ve azat etilgence yaqacaq», – dep qayd etti Ukraina prezidenti.
Kremlge tabi olğan işğal etilgen Qırımnıñ Yuqarı mahkemesi qırımtatar halqınıñ liderlerinden biri Ahtem Çiygozğa 8 yıl sert rejimli apis cezasını berdi, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Böyle bir qararnı mahkeme sentâbrniñ 11-de ilân etti.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevralniñ 26-da Qırım Yuqarı Şurasınıñ binası ögünde Ukrainanñ topraq bütünligine qol tutulmasına bağışlanğan mitingde iştirak etkeni içün tutulğan edi. O zaman miting iştirakçılerine Rusiye tarafdarları, şu cumleden «Russkoye yedinstvo» firqasınıñ temsilcileri qol tutqan edi.
«Çiygoz davasını» Rusiye mahkemesi qapalı toplaşuvda: qırımtatar Meclisi yolbaşçısınıñ muavini sıfatındaki Ahtem Çiygozniñ davası olaraq ve ayrıca, davanıñ eki iştitakçisi olğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci davası şeklinde ekige ayıraraq, «26 fevral» davası çerçivesinde baqmaqta.


text:
Aqmescitte adı deñiştirilgen Ukrain teatrini yıqacaqlar
Aqmescitteki Lenin meydanında yerleşken ve keçenleri adı deñiştirilgen Ukrain muzıkalı teatrini yıqa bileler.
Bunı Qırım mimarcılıq portalı bildire.
Al-azırda bina qarabiy alda buluna.
Bina vaziyetini ögrengen işçi gruppasınıñ reberi Qırım «Devlet şurasınıñ» deputatı Larisa Çulkovanıñ aytqanına köre, binanıñ bir qısmına suv kire, böyle etip trolleybus durağı yanında yerastı inşaatlar omraması mümkün.
«Qırım akimiyeti tamir işleri mantıqsız olacağını bildire, lâkin bu meselede soñki qarar teşkerüvden soñ qabul etilecek. Bina yerinde kinokontsert kompleksini qurmaq teklifi bar», – dep bildire mimarcılıq portalı.
İşğal etilgen Qırımda eki teatrniñ adını deñiştirdiler. Böylece, Qırım Akademik Ukrain muzıkalı teatri «Qırım Cumhuriyetiniñ Devlet akademik muzıkalı teatri» adını aldı, Görkiy adına Rus akademik drama teatri ise – «Qırım akademik drama teatri».
2014 senesi fevral soñunda mart başında Rusiye ve Rusiyeniñ Qara deñiz flotunda olğan askerler Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Çiygoz: Qırımda Meclis faallerine siyasiy basım artacaq
Qırımda içtimaiy-iqtisadiy vaziyet beterleşe, Qırımtatar Milliy Meclis faallerine siyaisy basım ep artacaq.
Bu aqta Qırım.Aqiqat saytına Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz bildirdi.
«Olar (akimiyet – muar.) Qırımda akimiyet başında qalmaq içün Meclis ile küreşini qullanacaqlar», – dedi o. – Akimiyet qırımatatar halqı ile dialog qurmaqtan saqına, halq qabul etmeycek bir de bir strukturalarnı teşkil etmege tırışa».
Tafsilatlı şekilde Qırım.Aqiqat saytınıñ – Yasaq, sorğu ve tarikler. Qırımda Halqara İnsan aqları künü nasıl keçti maqalesinde oquy bilesiñiz.
Dekabr 3 künü, Halqara insan aqları kününde Ahtem Çiygoznı Taqiqat komitetke Ermeni bazarda qırımtartarlarnıñ yetekçisi Mustafa Cemilevniñ qarşılavı ile bağlı «mayıs 3 künü» işi boyunca şaat olaraq çağırdılar. Uquq qoruyıcılar bunı «sıñırda tertipsizlikniñ teşkil etilmesi» kibi tanıylar. Sorğu bir saatten ziyade devam etti.


text:
Aqmescit akimiyeti mayıs 1 yürüşinde 15 biñ numayışçını toplamağa planlaştıra
Aqmescitte Baar ve Emek Bayramına bağışlanğan yürüşte 15 biñden ziyade insan iştirak etecek. Bu aqqında Qırım ükümetiniñ resmiy internet resursındaki haberinde aytıla.
«Saat 10:00-da başlanacaq bayram yürüşinde 15 biñ kişi iştirak etecek, olarnıñ arasında Cumhuriyetniñ akimiyet organlarınıñ hadimleri, siyasiy firqalar, cemaat teşkilâtlarınıñ vekilleri olacaq», – aytıla beyanatta.
Saat 9:00-da Kirov caddesinde (Samokişa soqağınıñ rayonında) bayram kolonnası toplanacaq ve şekillenecek, dep bildirdi ükümetniñ matbuat hızmeti.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Keriçte tantanalı tedbirler devamında mayıs bayramları naqliyat areketi toqtatılacaq, içki satışı sıñırlanacaq.


text:
Uquq qorçalayıcılar Qırımda antiukrain edebiyatnıñ satıluvı sebebinden qasevet çekeler
İşğal etilgen Qırım «Aqmescit» ava limanında antiukrain edebiyatnıñ satıluvı açıldı. Bunı çarşenbe künü, noyabr 19-da, QMC uquq qorçalayıcılarnıñ mobil taqımı öz Facebook saifesinde bildirdi.
«Rusiye teşviqatı Aqmescit ava limanında musafirlerni antiukrain edebiyatnıñ çeşitligi ile qarşılay. Meraqlısı şu ki, er şeyni endi yazıp, biñlerce kitapnı neşir etmege yetiştirdiler. Kerçekten, yaş qırımlılarğa işğalcilerniñ areketleri ve Ukraina siyaseti tarafından qırımlılarğa «vekil olmağanlar»ğa kibi olğan munasebeti şaraitlerinde aqıl-fikirli qalmağa ne derecede qıyın olğanını tüşünmek bile qorqunçlıdır», – deyler uquq qorçalaycılar.
Zemaneviy Rusiyede Qırım tarihı boyunca ilk ilmiy monografiya noyabr 19 künü taqdim etildi. TASS bildirgeni kibi, 450 saifeli iş «yarımadanıñ qadimiy devirlerden bugünge qadar tarihını qaplap ala».
«Ukrainada olğan tarih kitaplarını ögrenip, şaşıp qaldıq. Qırımnıñ normal professional tarihını yazmaq içün ihtiyac peyda oldı», – dedi Rusiye arbiy-tarihiy cemiyetiniñ reisi, Rusiye medeniyet naziri Vladimir Medinskiy.
Evel Qırım.Aqiqat yazğanı kibi, işğal etilgen Qırımda ukrain edebiyatını yoq eteler. «Pervasız qalma!» Bütünukrain cemiyet teşkilâtınıñ icra müdiri Oksana Levkova añlatqanı kibi, faaller bir qaç kere ukrain kitaplarnı qurtarıp, qıtaiy Ukrainağa yollamağa mecbur ediler.


text:
Kiyevde işğal etilgen Qırımda Ukraina vatandaşlarınıñ topraq qıyınlıqlarını muzakere etecekler
Ukrainanıñ siyasiy tedqiqler mustaqil merkezi (UNTSPİ) tögerek masanı keçirecek: «Qırımnıñ işğali şaraitlerinde mal-mülk ve topraq meseleleri: aq-uquqlarnıñ qıtlığı».
Tedbir teşkilâtçıları Qırım.Aqiqatqa bildirdi ki, tedbirde UNTSPİ ekspertleri azırlağan «Qoruv ve malümat: Ukraina vatandaşlarınıñ Qırımdaki içtimaiy ve siyasiy aq-uquqlarınıñ qıtlığı» analitik esabatı taqdim etilecek. Esabat Birleşken Milletler teşkilâtınıñ İnkişaf programmasınıñ yardımı ile azırlandı. Tedqiqte tasil, vatandaşlar ile problemler saaları ve mal-mülk ve topraq meseleleri qayd etildi.
«Rusiye Qırım ve Aqyarnı işğal etken soñ semetdeşlerimiz oğrağan vaziyetler, kerçek ikâyeler esasında esabat malümatları toplandı», – dep qayd ete merkez.
Tögerek masa mayıs 7-de saat 14-te Kiyevdeki B.Hmelnitskiy soq., 8/16 adresi boyunca «Ukrinform» haber agentliginiñ binasında keçirilecektir.
Bundan evel berilgen malümatqa köre, qırımlılar keçken seneniñ avgust ayından itibaren Rusiye qanunlarına köre vesiqalarnı qabul etmege başlağan soñ Devlet cedveline «ücüm eteler». 2015 senesi mart ayında da çoq adam bar edi. Soñra Ukraina vesiqaları tanıla, dep ayttılar, meskenni satqan olsañ, o vaqıt ğayrıdan qayd eteceksiñ. Lâkin nevbetler eksilmedi.


text:
Türkiyedeki Diyarbakırda patlav neticesinde üç insan elâk oldı, onlarca kişi yaralandı
Türkiyeniñ cenübiy şarqında yerleşken Diyarbakırda yüz bergen patlav neticesinde üç insan elâk oldı, onlarca kişi yaralandı. Bu aqta türkiyeli kütleviy haber vastaları bildire.
Minanen avtomobil onıñ yanında politsiya hadimlerini taşığan avtobus keçken vaqıtta, politsiya bölügi yanında patladı.
Patlavdan yanında turğan binalar da zararlandı.
Türkiyeniñ cenübiy şarqında zorbalıqlar iyül ayından başlandı, o vaqıt Türkiye ükümeti ve kürd silâlı taqımları arasındaki barışıq ketişatı bozuldı. Kene başlanğan dava neticesinde yüzlerce insanlar, bu cümleden 350 havfsızlıq quvetleri temsilcisi elâk oldı.


text:
Geniçesk rayonında Qırımtatar bayrağı kününe bağışlanğan bir sıra merasimler keçirildi
İyün 26-da, Herson vilâyetiniñ Geniçesk rayonında avto yürüş, yarışlar ve kontsert ile Qırımtatar bayrağı künü qayd etildi. Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbiri bildire.
Bir sıra merasimler avto yürüşnen başlandı, o rayon merkezi olğan Geniçeskten başlandı ve Novoalekseyevka köyünde yekünlendi. Avtomobil kolonnaları yerli medeniyet evine keldi, bu yerde qırımtatar küreşi boyunca yarışmalar keçirildi. Ğalebe qazanğan kişi baş ediye olaraq qoynı elde etti.
Medeniyet evinde mektepler yanındaki lagerlerniñ ve mektepten aldın oquv yurtlarınıñ balaları azırlağan resim yarışınıñ sergileri taqdim etildi, bundan da ğayrı, qırımtatar halq yaratıcılığı sergisinen tanış olmaq mümkün oldı.
Medeniyet evinde «Bayraq künü» kontserti keçirildi.
Merasim çerçivesinde resim yarışı ğalipleri taqdirlendi, yerli taqımlar ve yırcılar sanada bulundı. Bundan da ğayrı, Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Ukrainada nam qazanğan artist Elzara Batalova seyircilerge onen beraber «Güzel Qırım» türküsini yırlamağa teklif etti.
Yerli akimiyet ve yerli meclis temsilcileri musafirlerni hayırladı.
Kontsertten soñ istegenler köy camisine iftarğa davet etildi.
Qırımtatar bayrağı künü bir qaç yıl evel Qırımda qayd etilip başladı. Bayram künü, 1991 senesi iyün 26-27 künleri Aqmescitte keçirilgen ekinci Qırımtatar Qurultayınıñ ilk künü olğan kün belgilendi.
Qırımtatar bayrağı, üstünde altın tamğa olğan kök tüsteki ketenden ibarettir.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Pavel Kazarin: Hayal toksikligi
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Ukrain vatandaşlıq cemiyeti eski elitanı birinci raundta nakautqa yollaycağını farz etken boksçığa oşay. Lâkin raqip yapışmağa başlağanı sebebinden, artıq on eki raund devamında bokslaşmaq kerek.
Onıñ içün duyğular reytingindeki birinci satırda köz qaytuv derecesi pek qaviy ola. Aqrın islâatlar tempinden. Aşıqmadan yapılğan kadrlar deñişüvinden. Oyun qaydeleriniñ kütleviy tarzda deñişmegeni sebebinden.
Er türlü muvafaqiyetler yarım-yurtu qabul etilgeni, er türlü irişmeler – kosmetik kibi olğanı, ilerige doğru yapılğan er türlü areketler – köz boyama teşebbüsi kibidir. Ve ekseriy allarda bu şübe aqlanmaqta. Ukrain islâatları Ukrainanı kerçekten de «ekinci Poloniyağa» çevirip olamadı. Amma olarnıñ hususiyeti, zaten bunı yapıp olamaycağınen bağlı edi.
Mesele yalıñız, Poloniya özüniñ zemaneviy statusına yetmesi içün eki yıl masraf etkenindedegil. Aslında meseleVarşavanen –Kyiv arasındaki farq – birincisiniñ 20 asırda tam manada öz devliçiligine saip olma tecribesi sebebindedir. Sovetler devrinde bu cumhuriyet hususiy topraqnı mülk edinme aqqını saqlap qalmasındadır. Polonyalılar olarnıñ paytahtı Moskva ya da Varşavada olacağına dair añlaşma yapmağa mecbur qalmağan ediler. Olar mustaqillik kerekmi yoqmı degen muzakereler yapmağan edi.
Ukraina tar körüşli olğanınıñ, yigirmi yıllıq süyrelişiniñ, areketsizlik ve pervasızlığınıñ aqqını ödey
Ukrainada bularnıñ epsi olmadı degil. Neticede, ekseriyet mustaqillikniñ qıymetini is etip olamadı. Devletniñ mustaqilligi Moskvanen bir bonusqa deñişmek mümkün olacaq bir resurs sıfatında qabul etile edi. Bu vaziyet ancaq Meydan, Qırım ve Donbasstan soñ deñişip başladı.
Lâkin endi devlet tar körüşli olğanı, yigirmi yıllıq süyrelişiniñ, areketsizlik ve pervasızlığınıñ aqqını ödey.
Sprinterler tünevin yataqta yatqanlardan doğmay. Netice almaq istegenler – daima manialardan keçmeli. Zayıflamaq esnası bile – sert disiplinağa tayanğan ve yedi qat ter aqızmaqtan ibaret uzun ve çoq komponentli bir tarihtir. Sert bir şekilde özüni tutmağa mecbur etken, komfortsız ve yorucı bir esnastır. Er an qopıp, ters tepebilecek bir aldır. Lâkin ne içündir devletniñ işlâatı semizlikke qarşı alıp barılğan şahsiy küreşten farqlı olmalı dep tüşünilmekte?
Er bir ümütsizlik qarardan ziyade olğan beklemelerden soñ meydanğa kele. Perspektivalarımızğa ne derece ayınıq alda qıymet kessek – közümiz o qadar da az qaytır. Hususiyetimiz şudır ki, muvafaqiyetli islâatlar yapılğan taqdirde bile, Ukraina Poloniya olıp qalamaz. Sebebi de pek basit – muvafaqiyetli islâatlar neticesinde bile Poloniya Almaniya olıp qalamadı.
Aqrın yapılğan islâatlar afsus ki, eñ muim şeyni lâğu etmey – devletke islâatlarnıñ yerine kelecek başqa bir alternativa yoq, işte
Çünki yigirmi yıllıq areketsizlikniñ üstü bir qalemnen sızılıp taşlanamaz. Bizler epbir liderlerge nisbeten quvalağan pozitsiyada qalacaqmız. Şarqımızdaki cenk yatırımcılarnıñ devletimizge kelip para yatırmasına epbirtesir etmege devam etecek. Ukrainanıñ Rusiyenen qomşu olması – onıñ stabillik faktorından marum ete. Büyük paralar ise tınçlıqnı seve.
Aqrın yapılğan islâatlar afsus ki, eñ muim şeyni lâğu etmey – devletke islâatnıñ yerine kelecek başqa bir alternativa yoq, iste. Happy-end bağışlaycaq er angi bir «üçünci yol» yoq. Üstün küçke saip karamanlarnı doğuracaq tılsımlı retseptlerni ancaq filmlerde rasrketirmek mümkün. Künlük ayatta yalıñız talimler, diyeta ve sportiv mantıq yardım ete.
Meftün olmañız. Közüñiz qaytmaması içün bu eñ tesirli usuldır.
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mümkün


text:
Sawd Arabïyasınıñ patşası Salman ïbn Abdwl-Azïzöz ulın sotqa berdi. Kwägerler polïceylerdiñ xanzadanı jetelep bara jatqan sätin vïdeoğa tüsirip alğan. Xanzada özge azamattardı urdı dep ayıptalwda. Bul jaylı eşkim bilmegen. Alayda patşa balası ğalamtorğa özgelerdi urğan vïdeosın jarïyalağan. Oda munday vïdeonıñ bir toptaması bar bolıp şıqtı.
Polïceyler xanzadanıñ birneşe dosın da qamawğa aldı. Olardıñ bäriniñ qılmısqa qatısı bolwı mümkin. Bul qılmıs üşin ölim jazası da tağayındalwı ıqtïmal.
Derekköz: stan.kz
Kommentarïï


text:
Qırımda Meclis azası, Çiygozğa qoltutuv mitinginiñ teşebbüsçisine FSB hadimleri keldi
Bağçasaray regional Meclisiniñ toplaşuvında SİZOda bulunğan Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygozğa qoltutuv mitingini keçirmege qarar alındı. Bunı Bağçasaray rayon devlet memuriyetiniñ sabıq yolbaşçısı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası İlmi Ümerov Facebook saifesinde bildirdi.
«Meclis emri ile tünevin men Bağçasaray şeer şurasınıñ reisi Sergey Marinskih adına Bağçasaraynıñ merkeziy meydanında fevral 19-da (Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesiniñ qararına köre Ahtemniñ apisten azat etilmesi künü) miting keçirilmesi aqqında ariza berdim. Aynı bu künü evime Qırım Cumhuriyeti ve Aqyarda Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti idaresiniñ Ekstremizm ile küreş merkeziniñ vekilleri keldi. Bu tedbir nasıl etip keçirilecegini soradılar. Tahminlerime köre, red etecekler», – dep bildirdi İlmi Ümerov.
Onıñ aytqanına köre, şeer şurasınıñ cevabı on küç içinde berilmeli.
Malüm ki, Qırım Yuqarı Mahkemesi fevral 6 künü SİZOda bulunğan Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ şikâyet arizasını red etti. Mahkeme yanvar 29 künü Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesiniñ alğan qararını lâğu etmedi. Oña köre, Çiygoz fevral 19-na qadar apiste bulunmalı.
Ahtem Çiygoz yanvar 29-da yaqalandı. Rusiye Taqiqat komitetiniñ resmiy vekili Vladimir Markin bildire ki, Çiygoznı «kütleviy numayışnı teşkil etüv ve iştirak etüvde» şekleyler.
Onıñ aytqanına köre, 2014 senesi fevral 26-da Aqmescitteki Qırım parlamentiniñ binası yanında keçirilgen narazılıq aktsiyası aqqında laf kete.
Ukraina baş prokuraturası Çiygoznıñ qanunsız alda azatlıqtan marum etilgeni boyunca cinaiy işni açtı.


text:
Aqmescit akimiyeti yañı yılğace Şevçenko bağçasını abadanlaştıracaq
Aqmescitniñ rusiyeli memuriyetiniñ başı Gennadiy Baharev aytqanı kibi, Şevçenko bağçasınıñ abadanlaştıruvı boyunca işler bu seneniñ soñuna qadar bitirilecek.
Onıñ sözlerine köre, qurucı isarnıñ qoyulmasından ğayrı bütün işlerni bitirmege söz bere.
«Al-azırda er türlü işler alıp barıla, em bala meydançıqlarınıñ, em qaldırım taşçıqlarnıñ, yarıq tertibatlarınnı qoyulması », – dep bildire Baharevniñ sözlerini matbuat hızmeti.
Evel Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksenov Aqmescit akimiyetiniñ T.Şevçenko bağçasında yerleşken qurulmağan obyektlerniñ yoq etilmesi ile bağlı teklifine qol tuttı .
Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay.


text:
Qırım musulmanları eski caminiñ tamir etilmesine para toplaylar
Qarasuvbazar rayonındaki Kök Taş köyüniñ musulman cemiyeti lâqayt qalmağanlarnı köyniñ eski caminiñ tamir etilmesine isse qoşmağa çağıra, dep haber ete Qırım musulmanları Diniy idaresiniñ matbuat hızmeti.
Cami qurucılığınıñ tarihı aqqında arhiv malümatları yoq. Yerli sakinlerniñ aytqanlarına köre, Cami tahminen 16-ncı asırnıñ soñunda inşaat etilgen edi. Kök Taş camisi mihrabında yazı bar. Oña köre, soñki sefer cami 1895 senesi (Hicriy taqvimge köre 1312 senesi) tamir etilgen edi.
Bu sene oktâbr ayında köy musulmanları öz küçünen camini tamir etmege başladılar. İlk evelâ divar ve pencereler tamir etildi, minare temeli qoyuldı.
Tamir işlerini bitirmek içün para yeterli degil. Para dam qurucılığı ve qurucılarnıñ maaşlarına sarf etilecek.
Paranı köy musulman cemiyetine bermek mümkün. Malümat içün telefon: +7 (978) 799 68 41 (Seyran Kerimov).
Bundan ğayrı, paranı Qırım musulmanları Diniy idaresine bermek mümkün. Qırım müftiyatınıñ adresi: Aqmescit şeeri, Kurçatov soqağı, 4 (Kebir Cami).


text:
Aqmescit kassalarında lâğu etilgen ukrain trenlerine biletlerniñ aqçasını qaytaralar
Aqmescitniñ demir yol kassalarında yolcularğa lâğu etilgen ukrain trenlerine bilet aqçasını qaytaralar. Bunı «Tsentr jurnalistskih rassledovaniy» bildire.
«Kassalarda nevbet aman-aman yoqtır. Ögümde bir qaç insan tura edi, er keske biletniñ tolu fiyatını qaytaralar. Maña 1200 ruble qaytardılar. İç bir problem yoq», ─ dep añlattı neşirge müşterilerden biri Darya.
Onıñ aytqanı kibi, biletni er bir kassada qaytarmağa mümkün.
Dekabr 26 künü «Ukrzaliznitsâ» Qırım ile demir yol alâqasını toqtattı, bunıñ ile yarımadağa qatnağan halqara trenlerni de lâğu etti.


text:
Qırım.Aqiqat teleleyhası: «Rusiyeli» Qırımda susmaqtan ğayrı daa ne yapmaq mümkün?
«24» haber telekanılında çıqacaq Qırım.Aqiqat teleleyhasınıñ yañı yayınında söz qırımlılarnıñ alışqan areketlerinden çoqusını Rusiye qanunları boyunca yapmağa mümkün olmağanı aqqında ketecek.
Ukrainağa olğan eyi munasebetlerni açıqtan köstermege mümkün degil. İzinsiz toplaşmağa olmay. Atta akimiyetniñ areketlerine qol tutmaq içün de. Susmaqtan ğayrı neni yapmağa mümkün?
Studiya musafirleri – qırım rejissörı Galina Cikayeva ve qırım uquq qoruyıcı Aleksandra Dvoretskaya.
Yayın cumaertesi künü saat 18:30 (Moskva vaqtı boyunca saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Moskva vaqtı boyunca saat 12:30) çıqa.
Hatırlatamız, Azatlıq Radiosınıñ leyhası işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegenler içün azırlanıldı.


text:
Qaramanımıznıñ halqımıznıñ
"Cenkte de, ömürde de men acayip insanğa oşamağa istey edim"
Sovet Birliginiñ eki defa Qaramanı Mussa Gareyev.
Dmitriy Zilmanoviçniñ "Sozvezdiye geroyev" (Özbekistan, "Yoş gvardiya" neşriyatı, 1985 s.) adlı kitabında Vatan cenki yıllarında 9-nci gvardiyalı polk uçucılarınıñ qaramanlıqları, sovet aslarınıñ arbiy ustalıqları aqqında söz yürütile. Biz kitaptan Sovetler Birliginiñ eki defa Qaramanı Amet-Han Sultan hususında yazılğan bazı bir levhalarnı diqqatıñızğa etemiz.
…1942 senesi avgust ayında o endi Stalingrad cebesine kelgen edi. Bir kün Amethan duşman uçaqlarını tutmaq içün avağa köterilgende, eki Me109-nı kördi. İvan Börisovnı qorçalavında öz uçağını duşman "meselerlerine" doğrulttı. Onıñ tezlik ve tedbikârlıqnen yapqan ücümi neticesinde gitlerci uçağından kökte yalıñız qap-qara tütün dumanı qaldı. Dugman uçağı yerge tüşer-tüşmez, Amethan vıznen ekinci "messerşmittke" ücüm etti. O da yanğan meşpl kibi birincisiniñ artından yerge endi.
Stalingrad kökünde üç ayğa yaqın bir vaqıt içinde o (Amethan közde tutula) şahsen özü duşmannıñ altı, başqalarınen beraber yedi uçağını yaqtı. Ekinci kere Lenin ordeninen mukâfatlandı.
…1943 s. 25-mart – 9-ncı gvardiyalı polk içün büyük ğalebe künü oldı. Rostov-na-Donu şeerini qorçalavda uçucılar 16 duşman uçağını urıp tüşürdiler. O künü Amethan on dane YAK-1 uçağına yolbaşçılıq eterek, Kaysu rayonında duşmannıñ qırq Yu-87 uçağına rastkeldi. Amethan aylanıp, bombarduman uçaqlarnıñ üstüne köterildi, duşmannıñ qırıcı uçaqları olmağanını körip, yükseklikten qurşun tezliginen yetekçi nemse uçağına ücüm etti. Bem-beyaz "Yünkers" şu daqqası patladı. Dört duşman "messeri" Amethanğa doğru ıntıldı. Lâkin tecribeli uçucı toqtamadan manevra eterek, ep yüksekke köterildi ve sırası kelgende, ücümge keçti..
Amethan öz aerodromına qaytqanda eki "messerşmitt"ni kördi. Şu daqqası olarnıñ birine ücüm etip yaqtı… Böyleliknen, bir çarpışmada eskadrilya komandiri gvardiya kapitanı Amethan Sultan eki duşman uçağını yoq etti.
… Birleşmeniñ eñ yahşı uçucı "avcı"larından biri Amethan sultannıñ tecribesi keniş darqatıldı. Cebe ve ordu gazetleri ava ası Amethannı köz ögüne alıp: "Qaramanlarnıñ izinden ket! Olardan yeñmek sañatını ögren"! denilgen rubrikalar astında mahsus maqaleler ve materiallar derc ettiler. Amethan öz dostlarına şöyle nasiat bere edi: "Avcılıq yapmaq menim eñ sevgen işim. Çünki böyle vaqıtta adamnıñ qabiliyeti, bilgisi ve tecribesi açıq-aydın numayış etile. "avğa" çıqqan uçucı er şeyni körmege areket etmeli, özü ise közge çarpmaq kerekmey. Duşmanğa o seni beklemegen vaqıtta ücüm yap. Er vaqıt yükseklikni elde et: Kim yüksekte olsa, o yeñer".
Sovetler Birliginiñ eki defa Qaramanı Mussa Gareyev özüniñ "Ucümciler maqsatqa doğru keteler" ("Şturmoviki idut na tsel") adlı kitabında şöyle yaza: "Arbiy vazifeni eda etmek içün biz sıq-sıq Amethannıñ qorçalavında uça Edik… Bu cesür uçucınıñ qaramanlıq şüreti aqqında bütün cebede vaqialar efsaneviy bir şekilde beyan oluna edi. Bizimkileri onıñnen ğururlana, nemseler ise ateşten qorqqan kibi, ondan qorqa ediler. Amethan pek ustalıqnen uça, yükseklikni, tezlikni ve atqanda tekmillikni begene edi. Cenkte de, ömürde de men bu acayip insanğa oşamağa istey edim.
"Sovetskiye VVS v Velikoy Oteçestvennoy voyne 1941-45g." adlı kitapta böyle yazılarnı oqumaq mümkün: "18 yanvarya "şesterka" istrebiteley 9-go gvardeyskogo istrebitelnogo aviatsionnogo polka, vozglavlâyemaya komandirom eskadrilya Geroyem Sovetskogo Soyuza mayorom Amethanom sultanom i yego zamestitelem Geroyem Sovetskogo Soyuza kapitanom P.Ya. Golovaçevım, vstupila v boy s 25-yu FV-190. Sovetskiye letçiki smelo atakovali ih i v zavâzavşemsâ boyu üniçtojili pât vrajeskih samoletov, a ostalnıye, sbrosiv bombı, vne tseli uşli na zapad. Naşi letçiki bez poter vozvratilis na svoy aerodrom".
…Amethan Berlinniñ merkeziy aerodromına qondı. O vaqıtta etrafta daa atışmalar devam ete edi. Soñundan bu vaqia Amethan böyle hatırlay: "Qonmağa enem, amma şübelenem: aerodromda bizimkilerimi, yoqsa duşmanlarmı? Qondım, lâkin, er ihtimalğa qarşı, uçağımnıñ motorını söndürmedim. Baqsam, uçaqqa doğru bizim piyadeler çapalar. İlk yetişip kelgeni arttakilerge: "Bizimki, bizimki!" – dep bağırdı. O maña, men ise oña quvandım. Ğalebe ve körşüvnen hayırlap yetiştirir-yetiştirmez, onlarnen askerniñ quçaqlarında qaldım. Böyle vaqianı unutmaq mümkün degil".
…Sabıq ordu komandanı, Sovetler Birliginiñ Qaramanı, aviatsiya marşalı S.İ. Rudenko "Krılya pobedı" kitabında mına böyle satırlar yazdı: "Almaniyanıñ asını yeñgen Sovetler Birliginiñ Qaramanı Amethan Sultannıñ ustalığı aqqında biz evelden de bile ediye. Endi ise o Berlin kökünde cenkleşti ve şu saati özüniñ er şeyni körebilgen, duşman ücümine qapılmağan, avada yaşın tezliginde areket etken, mürekkep uçuvlarda ğayet sabırlı-dayanıqlı uçucı olğanını kösterdi".
Vatandaşımız aqqında aytılğan ve yazılğan böyle acayip sözlerni misal olaraq daa çoqtan-çoq ketirmek mümkün. Bizim tasavurımızğa köre, tek Sovetler Birliginde degil de, bütün dünyada Amethan sultan kibi cesür ve usta uçucı olmadı. Onıñ cekten soñki ğayet mürekkep, havflı ve mesül sınavcı-uçucılıq saasındaki 20 yıllıq faaliyeti içün o uçunci kere Sovetler Birliginiñ Qaramanı unvanını lâyıq edi, lâkin o bizim millet vekili olğanı sebebinden bu unvan oña berilmedi. Fikirimizce: keç olsa da, eger bu mesele boyunca ait teşkilâtlarğa muracaat etilse, belki adaletni tiklemek çaresi bulunır.
// Qırım. – 2005. – 22 oktâbr. – № 84. – s.2 .
- oquldı - 749


text:
Kiyevde işğalden soñ qırımtatar ressamınıñ tarihı aqqında filmni numayış etecekler
Noyabr 8 künü saat 18:00 Kiyevde Master-klass medeniy merkezinde «Qırım Göñülde» qısqa metrajlı vesiqalı filmniñ numayışı ötkerilecek. Filmniñ süjeti – 2014 senesi mart ayındaki vaqialardan soñ evni terk etmege mecbur olğan qırımtatar resamnıñ tarihıdır.
Bunı Qırım.Aqiqatqa Krım.SOS teşkilâtında bildirdiler.
«Filmde ukrain çalğıcısı Fima Çupahin, Elvira Sarıhalil ve Zira Odessa taqımı tarafından yazılğan saundtrek qullanıla. Qırım baari, deñiz sefası, qırımtatar çölmekçilik sesleri – film Qırımnı is etmek sanaatına ögrete», – deyler teşkilâtta.
Programmada filmniñ numayışı ve muzakeresi ve qırımtatar çölmrkçilik ustası Rustem Skibinniñ sergisi olacaq.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Orta ğasırlarda tegi Orta Aziyadan şıqqan ğalım-filolog Äbu Yakub Siradj ad-din as-Sakkaki (1160-1299) jazğan «äl'-Miftah fi ilm äl'-balaga» şığarmasın äl-Hatıb äl-Kazuini (?-1338) «Talhis äl-miftah fi ilm äl-balaga» attı eñbeginde qısqaşa bayandağan, ol kezinde atağı şığıp, ğalımdardıñ nazarın audarıp, qızıqtırğan. Ğalımdar osı traktatqa jazğan tüsindirmeler (şarhi) men tüsinikterdiñ işinde eñ tanımalısı …Tolığıraq oqu »
Ğibrattı ğwmır
(Mäulen Balaqaev ömiri men şığarmaşılıq qızmeti jayında) (1907-1995) Bala Mäulen Soğıstan bwrınğı jäne soğıstan keyingi san qwbılğan auır jıldarda mektep körgen qazaq balası tügel Mäulen Balaqaev degen esimdi köñiline toqıp, kökeyine jattap ösken. Olay bolatını bwl adamnıñ bükil sanalı ömiri qasietti qazaq tiline qızmet etudiñ asqan ülgisi ispetti boldı. Ol …Tolığıraq oqu »
A.L. Kunnıñ qwjattar toptaması
Ataqtı orientalist jäne ölketanuşı Aleksandr Lyudvigoviç Kun 1840 j. mwğalimniñ otbasında düniege kelgen. Bastauış bilimdi Stavropol' guberniyasındağı gimnaziyada alğan, sosın Peterburg universitetiniñ şığıs tilderi fakul'tetine tüsip, onı 1865 j. «arab-parsı-türik toptarı boyınşa» kandidat därejesimen bitirdi. Öz mansap jolın A.L. Kun 1866 j. Orenburg general-gubernatorlığıkeñsesiniñ üstelbastığı bolıp bastadı. 1868 j. 24 qaraşada Türkistan general-gubernatorlığına şeneunik …Tolığıraq oqu »
Işandıq mektep jayında
Eger biz işanğa anıqtama bere alsaq, qazaqtıñ wlttıq dini wstanımı ayqındala tüsedi. Tipti bizdiñ wlttıq minezimiz de, aşıq-şaşıq körinetin qalpımız da dini wstanımımızğa tikeley baylanıstı. Onıñ negizi – işandıq mektepten bastau aladı. Sonımen, işan dep kimdi aytamız? Bilgen jön, dindardıñ bäri işan bola almaydı. Bügingi dini tüsinik twrğısında saralasaq, işandıq …Tolığıraq oqu »
Añızğa aynalğan «Atlah»
Alapat şayqastar jañğırığı Adamzat tarihındağı alıp şayqastar tarihın taramdasañız – sol tarih betterinde tañbalanıp, halıq jadında jañğırğan añızdar men äfsanalar jelisinen, kez-kelgen şayqaspen twspa-tws däuirlerdegi imperiyalar wstınınıñ, memleketter märtebesiniñ, zamanalar beynesiniñ, arpalıstarğa alğışart bolğan maqsat-nietterdiñ ayqın suretin köziñizge elestete alasız… Mısalı, ejelgi däuirlerdiñ elesi sanatına aynalğan Korinf şayqası, bizdiñ däuirimzge …Tolığıraq oqu »
Qazaq qoğamı jäne ruhani damu mäseleleri
Täuelsizdik jıldarı Babalarımızdıñ eldiñ twtastığın saqtau jäne wlt azattığı jolındağı azamattıq isterin zertteu bağıtında wlan-ğayır jwmıstar atqarıldı, ruhani tarihımızdı da tiyanaqtau qolğa alına bastağanın aytu läzim. Islamdı qabıldap qana qoymay, onı bayıta tüsken babalarımızdıñ ruhani mwrasın zerdeleu, wlt müddesi twrğısınan nasihattau, ärine, igilikti is.Bwl bizdiñ ötkennen sabaq alıp, keleşegimizdi bağamdap, …Tolığıraq oqu »
Sır öñirindegi ağartuşılıq dästür
Memleketimizdi qalıptastıru, irgesin bekitu, halıqtıñ ruhani mädenietin, dünietanımın jetildiru, sauattandıru, äleumettik jağdayın köteru jwmıstarımen aynalısqan, otarşılar ıqpalına qarsı küresken, imandılıq pen bilimdilikti nasihattağan, qwndı şığarmalar jazıp, ğajayıp tuındılardı düniege keltirgen ğwlama-ağartuşılar men qayratkerlerdiñ wltımızdı wyıstırudağı röli orasan bolğanı büginde moyındalğan şındıq. Halqımızdıñ san ğasırlar boyı wlı Şığıs örkenietiniñ ayasında damığanı …Tolığıraq oqu »
Islamdağı wstazdıñ ornı
(nemese Mäşhür Jüsiptiñ «Isabek işan» joqtau jırı turalı) Ärbir adam esi kire bastağannan dünieni tanıp-biluge, üyrenuge talpınadı. Sondıqtan da bwl dünieden habarsız jaña tuğan säbiden eseye kele, älemdi auzına qaratqan danalar men oyşıldar şığadı. Osınau aqılın tolıstırıp, bilimin şıñdau saparında ol bir adamğa erekşe qarızdar ekenin sezinedi. Ol – wstaz. …Tolığıraq oqu »
Begimısıq äulie turalı tarihi äpsana
Qoja teginen şıqqan, qazaq ortasında esimi elge äygili tarihi twlğalardıñ biri, qazaq şejiresinde Begimısıq äulie laqabımen tanılğan tanımal keyipker – Begimseid (Begimşayqı) Əbilqadırwlı eken. Begimısıqtı el äulie dep bilgen. Qaz dauıstı Qazıbektiñ zamandası bolğan Begimısıq, bi-atanıñ pikirles dosı äri keñesşisi bolğan, özi şamamen 1670-1764 jıldarı ömir sürgen, jasağan oqımıstı, seyit-qoja …Tolığıraq oqu »
Özimniñ atım Küderi, Er Köşektiñ balası
Küderiqojanıñ sayasi qayratkerligi men şeşendik sözderi El men el, halıq pen halıq, wlt pen wlt, memleket pen memleket arasında bolğan dau-janjal, soğıs mäselelerin til şeşendigi, aqıl zerektegi, jüyrik, aqındığı, tereñ zañgerligi jäne bilimdilik qabiletteri arqılı el tınıştığın saqtap, mämilege keltirip otırğan. Onday biler tört türli därejede bolğan: hannıñ bii, ağaswltan bii, bolıstıñ bii, auılnaydıñ bii degen siyaqtı. Qazaqtıñ osınşama keñ …Tolığıraq oqu »


text:
Roskosmos brïtandıq änşi Sara Braytman ğarışqa uşwdan bas tartqan soñ, qazaqstandıq ğarışker Aydın Ayımbetovtı XĞS-ğa jöneltw mümkindigine qatıstı äzirge eşteñe aytqan joq.
Qazaqstannıñ Aeroğarış komïteti törağasınıñ orınbasarı Meyirbek Moldabekov reseylik taraptıñ bizdiñ otandasımız Aydın Ayımbetovtiñ qırküyekte ğarışqa uşw mümkindigin eskertkenin mälimdedi.
“Sara Braytmannıñ ornı bosadı. Sondıqtan bizdiñ ğarışkerimizdiñ XĞS-qa uşwı üşin qoldan kelgen mümkindikti jasaymız “, – dedi ol.
Mamırdıñ ortasında ğarışqa uşwğa dayındıqtı bastap ketken änşi Sara Braytmannıñ otbası jağdayına baylanıstı XĞS-qa ğarıştıq twrïst retinde uşwdan bas tartqanı belgili boldı. Key aqparat közderi munıñ sebebi – änşiniñ saparın qarjılandırwğa wäde etken demewşimen twındağan mäselelerde dep xabarladı.
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Ekrem Çelebi - Kanlı Felek
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Kanlı Felek
Etiketler : Ekrem Çelebi - Kanlı Felek türkü indir, Ekrem Çelebi - Kanlı Felek türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Kanlı Felek mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Kanlı Felek türküsü, Kanlı Felek sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Kanlı Felek bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Kader Benim Yollarımı Bağlama
Ekrem Çelebi - Kozan Dağı
Ekrem Çelebi - Açış
Ekrem Çelebi - Gonca Güller
Ekrem Çelebi - Dön Beri
Ekrem Çelebi - Kör Olası Bahtım
Ekrem Çelebi - Dost İle Sohbet Edelim
Ekrem Çelebi - Al Fadimem
Ekrem Çelebi - Mevlam Kerimdir
Ekrem Çelebi - Nuhun Gemisi
Ekrem Çelebi - Ne Bildi Eller
Ekrem Çelebi - Dünya Dünya
Ekrem Çelebi - Yaban Elleri
Ekrem Çelebi - Bura Mıdır Koçyiğitlerin Vatanı
Ekrem Çelebi - Sunam


text:
Qızılqum
Qızılqum sho'listanı tiykarınan qumlı tegisliklerden turadı, bul qumlı tegislikler Qızılqum arqa-batıs bo'legin o'z ishine alıp maydanı 3,5 mln ga jerdi iyeleydi. Arqa-batıs Qızılqum ken' tegislik bolıp (75-100 m) jaylasqan. Aral ten'izi sho'l zonalar menen qorshalg'an ten'izdi arqa-batısın Qızılqum ha'm batısında A'miwdarya deltası menen shegaralang'an. Qızılqumda to'beshikli jerler ushırasıp olardın' biri Beltaw, onın' eni 1-2 km uzınlıg'ı batıstan-shıg'ısqa deyin 100 km di iyeleydi. Ortasha biyikligi 70-80 m (ten'iz betinen) ba'lentlikte, al arqa ta'repi ten'izge qaray jıljımaqta. Ken' maydandı iyeleytug'ın Jan'adarya u'lken tegisliklerdi o'z ishine aladı, ol jerde tiykarınan taqırlı taslandı jerler esaplanadı.
Shıg'ıs ta'repinde Sultanuzdag tawı, ol A'miwdaryanın' go'ne deltasınan baslap shıg'ıstan-batısqa deyin Xojako'lge shekem sozılg'an bolıp uzınlıg'ı 40 km, eni 10-15 km aralıqqa deyin sozılıp, onın' ten'iz betinen 485 m ba'lentlikte jaylasqan. Taw shoqqılarınan Nurataw, Sultanuzdag ha'm olardın' arasınan a'yyemgi to'beshiklerinen paleozoydan qalg'an porodaları ushırasadı. Topıraq quramı sazlı ha'm taslı jerlerden turadı. Suw deregi tiykarınan grunt suwları na'tiyjesinen bolıp, onın' teren'ligi 6-60 m teren'likte jaylasqan. Qızılqumda mın'lag'an qudıqlar qurılg'an, olardın' ko'pshiliginde dushshı suw bolıp onı mal sharwashılıg'ında shopanlar ken'nen qollanadı.
Klimatı ju'da' qurg'aq bolıp, keskin kontinentallı, Chabazg'an meteostantsiyası mag'lıwmatı boyınsha ortasha jıllıq temperatura 10-12 C qa jetedi (maksimal +41,5+45C, minimal +22+28C), qısı suwıq bolıp arqadan arktika suwıq ag'ımı keledi. Qıs ayları qardın' qaplap jatıwı 8-22 ku'n. Birinshi qar oktyabrden tu'sip, en' son'ı aprelde toqtaydı. Jıllı ku'nler 157-191 ku'n dawam etedi. Atmosferalıq jawın-shashın jılına 67-136 mm di quraydı. Ulıwma jawın-shashın jıllıq mug'darı az jawadı.


text:
1956-1969 seneleri qırımtatar milliy areketi
Qırımğa qaytmaq içün küreş. Qırımğa qaytmaq içün ve aq-uquqlarınıñ tiklenmesi içün Orta Asiya cumhuriyetlerinde sürgünlikte bulunğan qırımtatar halqınıñ milliy areketi XX asırnıñ 50 seneleriniñ başında quvetlene. Milliy areketniñ negizini qoyğanlar arasında kommunistler, cebede bulunğanlar, partizan ve podpolşçikler çoq edi. 1956 seneden başlap olar Moskvağa Sovetler Birliginiñ merkeziy reberligine tübünde biñlernen qırımtatarlarınıñ imzası olğan muracaatlarını yollay ediler. Bu muracaatlar qırımtatar halqını Vatanına qaytarmaq ve Qırım Muhtar Cumhuriyetini ğayrıdan tiklemek ricasınen yollanıla ediler. Umummilliy muracaatlardan ğayrı merkeziy akimiyet organlarına aynı şu talaplarnen em şahsiy, em kollektiv mektüpler yollanıla edi. Amma, ekseriy allarda olar cevapsız qala edi, vesiqalarnıñ teşebbüsçileri ve müellifleri ise taqip etile ediler. Böyle etip, milliy areketniñ birinci adımlarında, soñra ise daa keñ darqalğan ve küreşniñ faal şekillerinden biri olğan petitsion kompaniyası başlana.
Amma birinci muvafaqiyetsizlikke baqmadan, milliy areket teşebbüsçileri ruhtan tüşmeyler ve episi semetdeşlerimizni birleştirmege çalışalar. 1957 senesi küzde birinci initsiativ gruppaları meydanğa kele, 1960 seneleriniñ ortalarında ise olar er bir qasabada öz faaliyetini başlaylar.
Milliy areket başta Özbekistanda quvetlenip, soñra ise Qazahstan, Tacikistan, Qırğızıstan ve Rusiyege darqala. İnitsiativ gruppalar territorial alâmet boyunca peyda ola ediler: soqaq-köy (qasaba)- şeer-rayon-regional-cumhuriyet.Teşebbüsçi, yani initsiativ gruppalarınıñ azaları halq arasında initsiativnik dep adlandırıldılar,teşebbüsçi gruppasınıñ azaları sırasına umumhalq areketiniñ faaliyetine öz issesini qoşqan er bir qırımtatarı kire bile edi. İnitsiativ gruppasınıñ özegini halq arasında ürmet qazanğan bir qaç insan teşkil ete edi. Asılında, bütün areketke yolbaşçılıq yapqan Özbekistan cumhuriyet teşebbüsçi gruppasına Ceppar Akimov, Bekir Osmanov, Mustafa Selimov, Mustafa Halilov, Amza Ablayev ve digerleri kire ediler. 1960 senelerniñ ortalarında Taşkent, Çirçik, Yangiyül, Bekabad, Samarqand ve Ferğana şeerlerinde milliy areketniñ regional merkezleri meydanğa kelip başladılar. İnitsiativ gruppanıñ toplaşuvlarında bir de bir tedbirge, vaqia ya da aktsiyağa azırlıq muzakere etile edi, rey berüvnen qırımtatar halqınıñ vekilleri saylana edi, yuqarı konsultativ organınnı qararları aqqında haber etile edi, gizli bülletenlerde basılğan malümatlar oqula edi. İnitsiativ gruppanıñ azaları imza toplav ve Moskvağa halq vekillerini yollamaq, siyasiy protsesslerde qırımtatarlarnıñ menfaatlarını qorçalağan adliyecilerniñ hızmetini ödemek içün tek para toplavnen degil de gizli edebiyat basuvnen da oğraşa ediler. Cumhuriyet toplaşuvları er ay ola ediler. Bu toplaşuvlarda eñ faal ve tesirli regional gruppalarnıñ azaları iştirak ete ediler. Toplaşuvda ileride yapılacaq işlerniñ cedveli, strategiya qabul oluna edi. Yani, milliy areketke demokratiya, qutleviylik ve iyerarhik strukturasınıñ yoqluğı (çetten baqqanda o bir qalabalıqnı añdıra edi), er bir teşebbüs qabul oluna ve inkişaf ettirile edi, yarı gizli faaliyet, qırımtatar meselesini çezmege borclu olğan sovet akimiyetine ve kommunist firqasına riayetkâr munasebet has edi.
Areketniñ faal deviri. 1964 senesinden başlap Moskvada qırımtatar halqınıñ daimiy Temsilciligi meydanğa ketirile. Yani, Moskvada nevbetnen biri-birini deñiştirgen halq vekilleri bulunalar. Anda kim baracağını yerli teşebbüsçi gruppa belgiley, soñra bu vekilni cumhuriyet teşebbüsçi gruppası tasdiqlay edi. Er bir halq vekiline mandat berile edi. Bu vesiqada vekilniñ ögüne qoyulğan esas talaplar belgilengen edi. Moskvadan ketken halq vekiliniñ yerine tezden başqasınıñ kelmesi - paytahtta qırımtatar halqınıñ vekilleri daima bulunmasına imkân yarata edi. Mında bulunğan vekiller daimiy sürette devlet memurlarını, çeşit ilmiy teşkilâtlarınıñ yolbaşçılarını, merkeziy gazet ve mecmualarnıñ muarririyetlerini, belli yazıcı, alimlerni ve cemaat erbaplarını halqnıñ vaziyetinen tanıştıra ediler. Halq vekilleriniñ esas vazifesi memleket yolbaşçılarınıñ qabulına kirmek edi. 1957, 1965, 1967 seneleri halq vekilleri eñ yüksek devlet seviyesinde qabul olunğan ediler. Bundan da ğayrı, çeşit vaqia ve tarihiy künler munasebetinen (aynıqsa, 18 mayıs –sürgünlik künü ve oktâbr 18-de Qırım ASSR meydanğa ketirilgen künleri) halq vekilleri aktsiya ve mitingler teşkil ete ediler. Böyle künleri Moskvada bir qaç yüz halq vekili toplana edi.
Mahsus poyezd teşkil etilip, halqımıznıñ vekillerini yaqalap şeerden yollay ediler.
1966 senesi teşebbüsçiler devlet yardımını beklemeyip qırımtatar halqını cedvelge aldılar. Neticede, halqnıñ asıl sayısı, sürgünlik ve sürgünlikniñ birinci yıllarında qurban ketkenlerniñ, Ulu Vatan cenkinde elâk olğanlarnıñ ve Sovetler Birligi qaramanlarınıñ sayısını belgilemek mümkün oldı. 1966—1969 gg. ötmeçenı naibolşey aktivnostyü krımskih tatar. Milliy areket azalarınıñ sırasına kommunist rejimine qarşı çıqqan şahslar kireler, olar qırımtatar halqınıñ aq-uquqları tiklenmesini soramaylar, olar talap etip başlaylar. Milliy areketke yaşlar da qoşulıp başlay. Küreşniñ yañı şekilleri meydanğa kele. Narazılıq numayışları, tarihiy vaqialar munasebetinen ötkerilgen çeşit aktsiyalar devlet tarafından qattiyen yasaq etile.
Milliy areketniñ bazı faal azaları endi peyda olıp başlağan uquqqoruycı teşkilâtlarnen bağ tutıp başlaylar. Aleksey Kösterin,Andrey Saharov, Pötr Grigorenko ve diger belli dessidentlerniñ yardımınen qırımtatar halqınıñ meselesi çetelde de belli ola. "Svoboda", "Golos Ameriki" kibi belli radiostantsiyalar qırımtatar halqınıñ aq-uquqları bozulğanı aqqında levhalar azırlana ediler.
Meydanlarğa çıqqan binleren qırımtatarlarnıñ basqısı altında Sovet akimiyeti 1967 senesi sentâbr 5-te qırımtatar halqınıñ esassız qabaatlanğanını tanıdı ve bu aqta SSSR Yuqarı Şurasınıñ qararını qabul etti, amma halqnı soñunace reabilitatsiya yapmadı. Qırımtatarlarğa öz Vatanından ğayrı memleketniñ er bir köşesinde yerleşmege razılıq berilgen edi. Amma buña baqmadan Qırımğa öz başına binlernen qorantalar köçe. Amma olarğa qarşı devlet repressiyaları devam ete: satın alınğan evlerniñ vesiqaları resmiyleştirilmey, olarnı propiska etmeyler, büyüklerni işke, ufaqlarnı ise mektepke almaylar. Qırımtatarlar tarafından satın alınğan evler buldozernen sürülip, qorantalar Qırımdan tış yerlerge sürgün etileler, ğayet "faal" insanlar ise "pasport rejimini bozğanları" sebebinden apske alınalar.
Qırımğa qutleviy sürette qaytmaq ve uquqqoruycılarnen sıq bağ tutmaq ıntıluvları qırımtatar toplu yaşağan er bir regionda milliy areket iştirakçilerine qarşı qattKı repressiyalarğa alıp keleler. 1968-1969 seneleri belli milliy areket iştirakçileri ve uquqqoruycıları Mustafa Cemilev, İlya Gabay, Petr Grigorenko, Reşat Cemilev, Yuriy Osmanov, Rollan Kadıyev ve digerleri mahsus yapılğan cinaiy işler boyunca çeşit vaqıtqa azatlıqtan marum etileler.
Dilâra ASANOVA,
Elvedin ÇUBAROV
1970-1991 seneleri qırımtatar milliy areketi
Bu devirdeki qırımtatar milliy areketine de eksilüv, de keskin faallik ait. Yañı teşkiliy şekilleriniñ peyda oluvı milliy Qurultaynıñ çağırıluvına ve qırımtatar halqınıñ temsiliy organı – Meclisniñ saylanmasına alıp kele. Halqnıñ qutleviy şekilde Vatanğa avdet oluvı milliy areketniñ esas yeñişidir.
1970-nci seneleri milliy areket iştirakçilerine qarşı açılğan cinaiy işler, çoqtan-çoq mahkemeler, Qırımğa qaytqan qırımtatarlarnıñ taqip etilmesi, küreş usullarına çeşit-türlü munasebet ve areketniñ içinde çeşit ceryanlarnıñ peyda oluvı faaliyetniñ biraz sekinleşkenine alıp keldi. Akimiyet yolbaşçılarına yazılğan muracaat ve mektüpler astında biñlernen imzalarnıñ toplanması kün-künden ağırlaşa edi. 1966 ve 1971 seneleri kommunist firqasınıñ nevbetteki syezdlerine halqnıñ muracaatları astına 130 ve 60 biñ imza toplanğan olsa, 1975 senesi ötkerilgen xxv syezdge yazılğan muracaat astında endi 20 biñ, 1977 senesi L. Brejnevniñ adına yazılğan Kassatsion ariza ve 1979 senesi Umumhalq narazılıq astına 4-yer biñ imza toplamaq mümkün oldı. Toplaşuv ve mitingler müim künlerden ötkerilip, ğayet az iştirakçilerni toplay edi.
Qırımğa qaytqan qırımtatar ailelerniñ taqdiri pek yahşı olmasa da , initsiativ gruppalarnıñ faaliyeti halqnıñ avdet olmasına doğrultılğan edi. 1971 senesi Taşkent vilâyetiniñ faal iştirakçileri qırımtatarlar arasında Qırımğa qaytuv meselesine nisbeten munasebetini ögrendiler. Soravdan keçken 18 biñ insandan tek 11 adam cevap bermediler ve 9-ı qarşı çıqtılar. Aynı şu yılı bütünsoyuz cedvelge aluv neticeleri beyan etilgende SSSRde yaşağan milletler cedvelinde qırımtatar milleti anılmağanını belgilegen initsiativ gruppalar öz küçünen episi yerlerde yaşağan semetdeşlerni cedvelge aldılar.
70—80-nci seneleri Milliy areketniñ çoqusı iştirakçileri qarşı cinaiy işler açılıp, apske alındılar (bazıları tekrar), olar arasında Ceppar Akimov, Mustafa Cemilev, Yuriy Osmanov, Rolan Kadıyev, Ayşe Seitmuratova, Reşat Cemilev bar ediler.
Akimiyet vekilleri qırımtatar halqınıñ Qırımğa avdet olunmasının toqtatmaq içün çeşit areketler yapa ediler. Qırım ve onıñ yanındaki vilâyetlerde qırımtatarlar yerleşip olmasınlar dep, pasport rejiminiñ qattılaştırılmasına doğrultılğan mahsus qararlar çıqarıla edi. 1967—1987 seneleri Qırımda pasport rejimini bozğanları içün 300-den ziyade qoranta cezalandı. Bazı qorantalar defalarca sürgün etilip, evleri yerden yoqsan etile ediler.
Akimiyetniñ bu areketleri facialı neticelerge alıp kelgen vaqıtlar oldı. 1968 senesi oktâbr 19-da apshanede Moskvada Qızıl meydanda qorantasınıñ Qırımdan sürgün etilmesine narazılığını bildirgen 35 yaşındaki Fevzi Seydaliyev öldürildi, Qorantasınıñ nevbetteki sefer Qırımdan sürgün olunmasına qarşı çıqqan 46 yaşlı Mussa Mamut 1978 senesi iyün 23-te öz özüni yaqtı. 1978senesi noyabr 19-da KGB yerli bölüginiñ provokatsiyalarına dayanalmay Qırımğa qadını ve 3 qızınen köçip kelgen İzzet Memedullayev öz-özüni astı. O satın alğan evini resmiyleştirip olamay, çoqusı semetdeşleri kibi mahkeme astında buluna edi.
1978 senesi oktâbr 15-te sovet akimiyeti tarafından Qırımdan qırımtatarlarnı ğayrıdan sürgün etüvni qolaylaştırğan "Qırımda pasport rejimini qattılaştırmaq aqqında qoşma çareler" aqqında 700 sanlı ferman qabul olundı. Moskvağa Qırımda bulunğan semetdeşlerine qarşı areketlerni toqtatmaq talabınen binlernen halq vekilleri yol aldılar. Bunıñle beraber, 1944-1976 seneler devamında qabul etilgen qırımtatarlarnıñ aq-uquqlarını qaba bozğan qanunlarnı lâğu etmek talabınen yazılğan L. Brejnevniñ adına Kassatsion arizağa cevapnı talap ete ediler.
1977 senesi Özbekistanda teşebbüsçi gruppalar vekilleriniñ toplaşuvında bu arizağa esaslanıp öz faaliyetini tizmek aqqında qarar qabul etildi, 1979 senesi noyabr ayında ötkerilgen areket faaldilerniñ nevbetteki toplaşuvında ise bu qarar daa bir kere tasdiqlandı. Akimiyet yolbaşçıları adına Kassatsion arizağa müsbet cevap bermek talabınen yollanılğan mektüpler ve telegrammalar astında imza toplav kompaniyası başlandı.
Eki kere 1974 ve 1978 seneleri akimiyet yolbaşçıları tarafından sürgünlik yerlerinde yaşağan qırımtatarlarnı "tamırlatmaq", Özbekistanda "muhtariyet" teşkil etip, bazı qırımtatarlarnı yolbaşçı vazifelerine tain etmege tırışqanlarına baqmadan, halq episi bir Qırımğa ıntıla edi.
1980 senelerniñ ekinci yarısında demokratizatsiya deviri başlanıp, qırımtatar milliy areketi faalleşe
1987 senesi aprelâ 11—12 künleri Taşkente Özbekistan, Tacikistan, Ukraina, Rusiye ve Qırımdan kelgen teşebbüsçi gruppalar vekilleriniñ I Bütünsoyuz toplaşuvı ötkerildi . Bu toplaşuvda yañı saylanğan akimiyet yolbaşçılarınıñ qabulına milliy meseleni çezmek içün qırımtatar halqı vekillerini yollamaq qararı qabul etilgen edi. Qısqa müddet içinde M. Gorbaçevniñ adına yazılğan umummilliy muracaat astında 40 biñ imza toplanğan edi. Bu muracaatqa cevap alınmağanı sebebinden, 1987 senesi iyün 13-14 künleri Taşkentte ötkerilgen nevbetteki Bütünsoyuz toplaşuvında akimiyet ve cemaatçılıqnıñ diqqatını qırımtatar meselesine celp etmek maqsadınen büyük narazılıq numayışını ötkermek qararı qabul olunğan edi. Toplaşuvda 15 adamdan ibaret Merkeziy teşebbüs gruppası (MTG) saylanğan edi.
MTGniñ qararı boyunca qırımtatarlar yaşağan episi yerlerden Moskvada ötkerilecek tınç demonstratsiyada iştirak etmek içün halq vekilleri yollanıp başladı. 1987 senesi iyül 6 ve 23 künleri Qızıl meydanda biñlernen qırımtatarlar öz aq-uquqlarını qorçalap, akimiyet yolbaşçılarından halq vekilleri delegatsiyasını qabul etmelerini talab ettiler. Aktsiyalarğa cevap olaraq, moskvadaki militsiya hadimleri olarğa berilgen "ayrı vekâletnen" paytahtta nizamnı tertipke ketirmek içün qırımtatarlarnı Moskvadan zoraki sürgün ete edi.
Narazılıq aktsiyaları qırımtatarlar toplu yaşağan er bir ülkede –Ozbekistan, Tacikistan, Krasnodar ülkesi, Qırımda olıp keçtiler. Narazılıq aktsiyalarınıñ iştirakçilerine qarşı militsiya otrâdları silâlı küç işlete ediler. 1987 senesi oktâbr 7-de Krasnodar ülkesiniñ Taman şeerinden Aqmescitke Qırım ASSRniñ meydanğa kelgen künü – 18 oktâbrgece barıp çıqmaq niyetinen 2000 qırımtatarından ibaret piyade yuriş başlandı. Amma Tamandan 7 km keçken soñ, tınç piyade yurişniñ iştirakçileri militsiya hadimleri tarafından yaqalanıp, keri qaytarıldılar.
Qırım ASSRniñ meydanğa kelgen kününine bağışlap, oktâbr 18 künü, Qırım, Özbekistan ve diger qırımtatarlar toplu yaşağan ülkelerde mitinglerniñ ötkerilmesi qararlaştırıla, amma akimiyet buña qarşı tura edi. Buña cevap olaraq, Bekabad, Taşkent, Krımsk (Krasnodar ülkesi) ve Qarasuvbazarda biñlernen adam toplanıp, semetdeşlerine qarşı yapılğan repressiyalarğa öz narazılığını bildirdiler.
1987 senesi dekabr 24-te SSSR Nazirler Şurası Qırım ve Krasnodar ülkesiniñ bazı şeerlerine köçip kelgen qırımtatarlarnı "vaqtınca propiska etmemek aqqında" qarar qabul etti. Amma, aynı şu vaqıtta Qırımğa Ukraina ve Rusiyeden (50 biñge yaqın) insan işke qabul olundı. Bütün bu areketler şu devirde Qırımğa öz başına qaytıp başlağan qırımtatar qorantalarına qarşı doğrultılğan edi. Amma Qırımda olarnı aynı şöyle propiska etmey ve satın alğan evlerni resmiyleştirmey ediler.
1988 senesi fevral 14-te Aqmescitte 2 biñ qırımtatarnıñ iştiraginen miting ötkerildi. Aynı şu künü tamam şu qadar halq Gelencikte miting ötkerdiler. Taşkentke ise militsiya ve silâlı küçler ketirilip, mında olacaq mitingniñ ögüni almaq maqsadınen er bir közge körüngen qırımtatarı şeerden yoq etile edi. 1988 senesiniñ fevral-mayıs ayları devamında qırımtatarlar yaşağan ülkelerde ve Moskvada böyle mitingler keçti, bazı qırımtatarlar öz narazılığını bildirip, açlıq ilân ete ediler.
Qırımtatarlarnıñ Qırımdan sürgün etilmesiniñ 44 yıllığı munasebetinen 1988 senesi mayıs 18-de memleketimizniñ 22 şeer ve qasabasında 25 biñ qırımtatarnıñ iştiraginen narazılıq aktsiya ve mitingleri ötkerildi. 1988 senesi mayıs 26-da Qırımnıñ Zuya qasabası yanında propiska talab etken qırımtatarlar tarafından 500 çadır qoyuldı. Bu çadırdar şeerçigi iyün 3 künü 2 biñ asker ve militsiya hadimleri tarafından yoq etildi.
1988 senesi iyün 9 künü qırımtatarlarnıñ meselesini çezmek içün meydanğa ketirilgen mahsus devlet komissiyası "Qırım muhtariyetini meydanğa ketirmek aceti yoq" degen qarar çıqardı. Komissiya devlet halqnıñ Vatanına avdet olıp aq-uquqlarını tiklemesinen oğraşmaycağını açıq-aydın bildirdi.
Komissiyanıñ qararına narazılıq bildirerek, qırımtatarlar toplu yaşağan ülkelerde ve Moskvada biñlernen insanlarnıñ iştiraginen mitingler ötkerildi. 1988 senesi iyün 20-de Krasnodar ülkesiniñ Nijnebakansk şeerinde 5 biñ qırımtatarnıñ iştiraginen narazılıq aktsiyası başlandı. Semetdeşlerniñ teşebbüsine, qomşu vilâyetlerde ve Özbekistanda qol tuttılar. İnitsiativu sooteçestvennikov podhvatili v sosednih oblastâh i v Üzbekistane. İyün 23-te Mussa Mamut öz-özüni yaqqanınıñ 10 yıllığı munasebetinen matem mitingleri ötkerildi.
İyün 26 künü Taşkentte 20 biñ qırımtatarnıñ iştiraginen mitingler ötkerildi. Militsiya ve içki işler otrâtları rizna sopalar ve közlerni yaşlatqan gaz işletip, miting iştirakçilerine qarşı silâlı küçler işlettiler. Bir qaç biñ adamnı köteklep, apske aldılar. Moskvadan mında öttkerilgen Bütünsoyuz patkonferentsiya iştirakçilerine repressiyalarğa qarşı narazılığını bildirmek içüye kelgen 900 qırımtatarını köteklep, zornadan şeerden sürgün ettilerBıli izbitı i zaderjanı neskolko tısâç çelovek.
İyün ayınıñ soñundan avgust ayınıñ ortalarına qadar Krasnodar ülkesi, Taşkent ve Taşkent vilâyetinden kelgen biñlernen adamlarnıñ iştiraginen qırımtatarlar umummilliy narazılıq aktsiyasını keçirdiler. 1500 biñ adam "işke barmağanları" içün vazifelerinden boşatıldılar.
1988 iyül 23-teqırımtatarlarğa qarşı nevbetteki sefer beftan aqaretlevler taşığan TASS beyanatı derc olunğanınıñ yıldönümi munasebetinen Krasnodar ülkesinde qırımtatarlarnıñ mitingleri, Temrük rayonında ise 500 adamnıñ iştiraginen bir suikalıq açlıq aktsiyası ötkerildi. v godovşçinu opublikovaniya zayavleniya TASS*, gde v öçerednoy raz soobşçalis lojnıye i
1989 senesi aprelâ 29 —mayıs 2 künleri Taşkent vilâyetiniñ Yangiyül şeerinde teşebbüsçi gruppalarnıñ V Bütünsoyuz toplaşuvı olıp keçti. Bu toplaşuvdı Qırımtatat Milliy Areket Teşkilâtı (OKND) cemaat – siyaset teşkilâtı meydanğa ketirildi. Onıñ reisi olaraq belli uquqqoruycı ve milliy yetekçi Mustafa Cemilev saylandı.
Akimiyet qarşı turğanına baqmadan, Qırımğa qaytqan qırımtatarlarnıñ sayısı kün-künden arta edi. Bütün halqnen beraber Vatanğa yavaş-yavaş milliy areket de köçip keldi. 1991 senesi iyün 26—30 künleri Aqmescitte teşebbüsçi gruppalar ve teşkilâtlarnı birleştirgen qırımtatarlarnıñ II Qurultayı ötkerildi. Qurultay delegatları 33 adamdan ibaret olğan ve daimiy sürette çalışqan qırımtatarlarnı temsil etken organ – Meclisni sayladılar.
Şu devirden başlap halq küreşi yañı seviyege köterile – öz Vatanında muqadderatını özü tayın etüv ve temelleşmeknen oğraşa.
Dilâra ASANOVA,
Elvedin ÇUBAROV


text:
Gennadiy Afanasyev Geniçeskte insan aqlarınıñ qorçalanması aqqında tarif etecek – Bekirova
Herson vilâyetindeki Geniçeskke insan aqlarını muzakere etmek içün sabıq siyasiy mabus, Ukraina tışqı işler naziriniñ mesleatçısı Gennadiy Afanasyev kelmege planlaştıra.
Bunı Qırım.Aqiqatqa Geniçesk rayonınıñ devlet memuriyetiniñ yolbaşçı muavini, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Gülnara Bekirova bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, dekabr 20-de fevqulâde vaziyetlerde insan aqları ve havfsızlığı meselelerine dair tögerek masanıñ keçirilmesi planlaştırıla.
Tögerek masanıñ programmasına binaen, Afanasyev insan aqlarınıñ qorçalanmasını añlatacaq. Pılıp Orlık demokratiya institutınıñ eksperti Natalya Belitser de qoşulacaq.
Tedbirni Geniçesk rayonınıñ devlet memuriyeti ve Qırımtatar Milliy Meclisi teşkil eteler.
Herson vilâyeti Qırım yarımadası ile yaqın. Esas Ukrainağa baqqanda eñ çoq qırımtatarı Herson vilâyetiniñ Geniçesk rayonında otura.
Rusiyede Gennadiy Afanasyev Qırımda terrorist cemiyetiniñ qurulması ile qabaatlanıp, 2015 senesi yedi yılğa qadar mahküm etilgen edi. Gennadiy Afanasyev ve daa bir ukrain Yuriy SOloşenko Ukrainağa 2016 senesi iyün 14-de qayttılar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ihlâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Aksönov Qırımğa turistlerni nezaketniñ yardımı ile celp etmek istey
Moskva nezareti astında bulunğan Qırım akimiyetiniñ yolbaşçısı Sergey Aksönov bildirgenine köre, Qırımda kurort mevsimi muvafaqiyetli olması içün, «turistik saasında yüksek dereceli nezaketni köstermek kerek».
«Qırımlılar nezaket ve dostane munasebetlerini köstermegence, bizim regionımız tursitler içün iç bir vaqıt özüne çekici olmaz. Biz ise, yahşıdan yahşısı olmaq kerekmiz...Bizim biznesimiz aynı bu yönelişte çalışmaq kerek. Elbette, avalimanına kelgen turistni külerüzlü ve samimiy adamlar qarşılasa, onıñ bam - başqa munasebet ve fikirleri olur. Bazıda, insanğa aytılğan bir güzel söz, onıñ noqta-i nazarını tolusnen deñiştire bile. Hususan, bu aqta devlet müessiselerinde çalışqanlar unutmamaq kerekler», - dep ayttı Aksönov «Krımskiy jurnal» neşirine.
Aksönovnıñ sözlerine köre, «Qırım kurort, diagnostika, tıb, kezinti kibi hızmet saalarında birincilikni elde etmek kerek». «Qırımda er bir turistniñ qazanması içün küreş etecekler», - dep qoştı o.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Ekspert: Rusiyede imlâ seviyesinde Qırım ayrı, qırımtatarlar ayrı
Rusiyede «qırımtatarlar» sözüniñ yañlış yazılması aselet yapılğan bir şey olmasa da, şimdiki Rusiye akimiyetiniñ mefküresine mükemmel sürette kelişe. Bu fikirni Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde Rusiye jurnalisti, filologiya ilimler namzeti Kseniya Turkova bildirdi.
«Rus tili qaidelerine köre, sözler arasında «ve» bağlayıcısı qoyulsa, sızıçıq qoyula: Qırım ve tatar. Demek, Rusiyede imlâ seviyesinde Qırım ayrı, tatarlar ayrı tura», – dey o.
«Qırımtatar» sözüniñ yañlış yazılması – yaman ğaye neticesi degildir, dep tüşünem, amma mefküreviy manzarağa mükemmel yaraştı», – qayd etti Turkova.
Rusiye jurnalisti 2014 senesi mart ayından ukrain «Radio Vesti» radiosında çalışa.
Rusiyede matbuat vastaları «qırımtatar» sözüni sızıçıq ile yazalar. Bu «qaidege» Qırım akimiyetine yaqın olğan matbuat vastaları da riayet ete.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Metabolïzm bayawlap, bawır jaswşaları qanttı ıdıratwğa qajetti ïnswlïn gormonınıñ äseri toqtaydı, kelesi tamaqtanğanda azıqtıñ quramındağı qant birte-birte mayğa özgeredi. May bolsa, dene müsinin özgertip qana qoymay, köptegen organdardıñ jumısına keri äserin tïgizedi.
Tışqandarğa jasağan zerttewler künine bir ret kalorïyası tömen tamaq işken kezde janwarlar basında salmaq tastağanın, biraq birneşe ret tamaqtanğannan keyin odan da köp salmaq jïnağanın körsetti. Budan basqa, olardıñ boyında swsamır qawpin arttıratın eñ qawipti maylar jïnaldı.
Ğalımdar qanday jağday bolmasın, künine birneşe ret az porcïyamen tamaqtanwdı keñes etedi.
Tegï: Densawlıq,
Kommentarïï


text:
Brazïlïyanıñ quqıq qorğaw organdarı Rïo-de-Janeyrodağı Olïmpïadada terakt jasawğa dayındaldı degen küdikpen eki adamdı ustadı. Polïcïya taratqan xabar boyınşa, ustalğan azamattar «Ïslam memleketiniñ» jaqtastarı. Tağı ustalğan üş adam tergewden keyin bosatılğan.
Buğan deyin de Brazïlïyada Olïmpïada kezinde terakt jasamaq bolğan qılmıstıq toptıñ 12 müşesi ustalğan bolatın. Qılmıskerler Brazïlïyanıñ on ştatında tutqınğa alınğan-dı. El bïligi tutqınğa alınğandardıñ «Ïslam memleketimen» baylanısı joq ekenin, biraq olarmen baylanısqa şığwğa tırısqandarın mälimdegen edi.
Derekköz: Argwmentı ï faktı
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Ekrem Çelebi - Nenni Bebek
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Nenni Bebek
Etiketler : Ekrem Çelebi - Nenni Bebek türkü indir, Ekrem Çelebi - Nenni Bebek türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Nenni Bebek mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Nenni Bebek türküsü, Nenni Bebek sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Nenni Bebek bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Hakka Bağlı
Ekrem Çelebi - Mavilim Herkediyor
Ekrem Çelebi - Ezme İle
Ekrem Çelebi - Eyvah Eyvah
Ekrem Çelebi - Kara Bahtım Kem Talihim
Ekrem Çelebi - Başım Alıp Diyar Diyar Gideyim
Ekrem Çelebi - Sorun Şu Feleği
Ekrem Çelebi - Sefaleti Çeksinler De Görelim
Ekrem Çelebi - Dayanılmaz Bir Çile
Ekrem Çelebi - Dağlar Bizim Dağlarımız
Ekrem Çelebi - Sultanım
Ekrem Çelebi - Yavaş Yavaş
Ekrem Çelebi - Arada Bir
Ekrem Çelebi - Çiçekler İçinde Menevşe Baştır
Ekrem Çelebi - Menberi


text:
Aktïv degen siz jumıs istemey-aq, ay sayın turaqtı türde qaltañızğa qarjı quyıp turatın dünïeler. Mısal üşin jalğa bergen päterleriñiz, jalğa bergen kölikteriñiz, satqan avtorlıq quqığıñız (mısal üşin sizdiñ ötimdi kitabıñız bolsa sol kitaptı şığarğan är baspa sizge ay sayın qalamaqı awdarıp otıradı), kündiz-tüni sizdiñ qatıswıñızdı qajet etpeytin, sizdiñ qadağalawıñızben, qızmetkerlerdiñ küşimen basqarılatın bïznes, qundı qağazdardan tüsip turatın payızdar, belgili bir kompanïyalardağı akcïyalarıñızdan ay sayın tüsip turatın tabıstar. Eger siz bir kompanïyanıñ 20-30 payız akcïyasın satıp alsañız sol kompanïyanıñ bïznesinen ay sayın sizge aqşa tüsip turadı.
Al endi passïv degenimiz sizge paydası bar, biraq şığını mol, tım qımbatqa tüsken, bir sözben aytqanda sizdiñ qaltañızdan köp şığın şığaratın nemese kiris kirgizbeytin dünïeler. Mısal üşin ïpotekalıq nesïege alınğan päter, nesïege alınğan kölik, tutınwşılıq nesïe, nesïege alınğan jïhaz, qımbat ton jäne t.b. Zeynetaqı jarnası da osığan jatadı. Mısal üşin siz alğaşqı jarnasın jïnap, 15 jılğa bankterdiñ standarttı ïpotekasımen päter aldıñız delik. Ay sayın 64 mıñnan töleysiz. Biraq sol 15 jıldıñ alğaşqı jıldarında ay sayın töleytin 64 mıñnıñ 57 mıñı banktiñ payızına ketedi. Sizdiñ negizgi qarızıñızğa ketetini 6-7-aq mıñ. Ay sayınğı tölem tügeldey derlik bank ïesiniñ qaltasına ketip, jelge uşıp jatır degen söz. Siz osılayşa ïpotekağa alğan somañızdı 15 jılda 1,5-2 ese artıq qaytarasız. Nesïege alınğan kölik te, kez kelgen qımbat zat ta sonday. Sebebi barlıq nesïede bankter birinşi özderiniñ payızın qaytaradı.
Aktïv kiris kirgizedi, passïv şığın şığaradı. Mäselen, sizdiñ ay sayınğı kirisiñiz: jalaqı, qosımşa eñbek etip tapqan tïın-tebeniñiz, bïznesiñiz bolsa sodan tüsken qarajat. Jumıstan alatın jalaqı men qosımşa eñbekten tabatın tabıs aktïvke jatpaydı. Bular tek ay sayınğı kiris. Sebebi siz qol eñbegin toqtatqan küni bul kiris te toqtaydı. Al aktïv sizdiñ jumıs istegen, istemegeniñizge qaramay, ay sayın turaqtı kiris kirgizip otıradı. Ädette köpşilik ay sayın tapqan tabısın aktïvterdiñ sanın ulğaytwğa emes, kerisinşe passïvterge saladı. El-jurtqa körsetwge kölik, ton, altın alğandı jaqsı köredi. Passïvtiñ sanı ösken sayın sizge bügingiden de köbirek jumıs istew kerek boladı. Sebebi qarız ulğayadı. Munday adamnıñ qateligi qanşalıqtı köp jumıs istesem, sonşalıqtı tabıs tawıp, bayïmın deytininde. Passïv sanı ösip jatqanda ol adam eşqaşan bayımaydı. Jay ğana ayaq astı üş ay awırıp, awrwxanada jatıp qaldıñız delik, jumıstan jıraqtaysız. Nemese qısqarıp, jumıstan şıqtıñız delik. Eki jağdayda da jalaqı, yağnï, ay sayınğı kiris toqtaydı. Jantalasıp, basqa jumıs izdew kerek boladı. Al sizde aktïvter bolsa siz jalaqığa täweldi bolmaysız. Äytewir ömir süretin aqşa tüsip turadı. Qarjılıq täwelsizdikti passïvter emes, aktïvter qamtamasız etedi. Qarjılıq erkindikke jetkisi keletin adam osını este ustağan abzal.
P.S.: Swretterde kiris pen şığıs, aktïv pen passïv esebin bağan türinde berdik. Ay sayınğı kiristi passïvter bağanına emes, aktïvter bağanına quyuğa den qoyıñız.
Avtor: Aqbota Küntwğanqızı
Tegï: Narıq jäne turmıs, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırım akimiyeti mayıs 18-de sahte mitingni keçirmesi mümkün – Meclis reisi
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ temsilcileri Qırım akimiyetiniñ Aqmescitte Qırımtatar halqı sürgünliginiñ qurbanları hatırasına matem tedbirlerniñ keçirilmesine izin bermegenini talil eteler. Aynı vaqıtta Meclis işğalci akimiyet tarafından provokatsion mitinglerniñ ötkerilecegini red etmey.
Bunı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Kiyevde «Hıdırlez» bayramında jurnalistlerge ayttı, dep haber ete Qırım.Aqiqatnıñ mühbiri.
«Aqmescitte yerli akimiyet bazı satqınlarğa tayanıp, sahte mitingni keçirmesi mümkün. Bizler olarnen beraber bunıñ kibi mitinglerde iştirak etip olamayıq, lâkin qırımtatarlar yaşağan yerlerde matem tedbirleri keçirilecek – camilerde dualar oqunacaq ve çeçekler qoyulacaq. 23 yıl içinde qırımtatarlar yaşağan yerde tiklegenimiz hatıra taşları ve abideleri yanında dualar oqunacaq», – dedi Çubarov.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, mayıs 18-de Ukrainanıñ paytahtında devlet reberliginiñ iştiraki ile hatıra aqşamı ve bir sıra medeniyet tedbiri ötkerilecek. Bir sıra tedbir Herson vilâyetinde de keçirilecektir.
Malüm olğanı kibi, Aqmescitniñ Rusiye şeer memuriyeti Qırımtatar Milliy Meclisine sürgünlik yıllığına bağışlanğan matem mitingini keçirmege resmiy şekilde yasaq etti.
Mayıs 18 künü – Qırımtatar halqı sürgünliginiñ hatıra künü. Bu kün 1944 senesi qırımtatarlarnen tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollandı. Umumen 180 biñ insandan ziyade sürgün etilgen edi.
Qırım işğalinden evel sürgünlik yıllığında Aqmescitte Bütünqırım matem mitingi keçirile edi, tedbirde onlarnen biñ insan iştirak ete edi.


text:
Alash Media Group kompanïyasınıñ texnïkalıq departamenti vïrwstıñ kesirinen tutas bir kompanïyanıñ qujattarın paydalanw mümkindigi joyılatının xabarladı.
"Vïrwstı taratwşılardıñ köbi salıq nemese basqa da organdardıñ xatı retinde jiberw ädisin paydalanadı. Xatta tölem qujattarı, esepter bolwı mümkin. (...) Zaqımdalğan xattar kez kelgen jerden keledi", - dedi sarapşılar.
Mamandardıñ aytwınşa, munday vïrwstı xattar soñğı kezde tek Qazaqstanda emes, älemniñ barlıq jerinde keñinen taralıp jatır. "Budan saqtanwdıñ jolı: jiberwşiniñ atı-jöni belgisiz xattardı aşpaw; öziñiz bilmeytin adamnıñ jibergen xatındağı siltemelerdi aşpaw; jañarğan aqparattardı ünemi saqtap otırw", - dedi mamandar.
Antïvïrws şığarwmen aynalısatın "Kasperskïy Laboratorïyası" da tutınwşılarınan muqïyat bolwdı suradı. "Vïrwstardı bağdarlamanıñ kodtarın oqw arqılı anıqtawğa boladı. Degenmen PO obrazdı vïrwstar da boladı, olardı oqw mümkin emes. Fayldarıñızdı aşw üşin bizdiñ bağdarlamalardı - Rector Decryptor, RakhniDecryptor, RannohDecryptor, ScatterDecryptor nemese Xorist Decryptor paydalanıñızdar. Bulardıñ ärqaysısı zaqımdalğan vïrwstarmen qalay jumıs istew keregin körsetedi. Eger fayldardı aşw mümkin bolmasa, wtïlïtanıñ jañarğanın kütw kerek", - dep xabarladı kompanïya.
"Ökinişke oray, fayldardı qalpına keltirw bizdiñ qolımızda emes. Fayldardı aşatın kiltterdi jïnaqtay mümkin emes. Negizgi keñes: IIM-niñ jergilikti bölimşesine barıp, şağım tüsirw kerek", - dep xabarladı Drweb kompanïyası.
Derekközi: Tengrinews.kz
Tegï: Glavnaya, Texnologïya,
Kommentarïï


text:
Ündistannıñ Xaryana ştatınıñ premer-mïnïstri Manoxar Lal Kxattar musılmandarğa sïır etin jewden bas tartwdı usındı. Bul twralı Reuters silteme jasap lenta.ru xabarlaydı.
Lal Kxattaradıñ sözine qarağanda osı elde turatın musılmandar ïndwstardıñ senimderin qorlamas üşin jäne qoğamda türli älewmettik alawızdıqtardıñ twındawına jol bermes üşin sïır etin jewden bas tartwları kerek.
«Eger olar sïır etin jemey qalsa, musılman bolmay qalmaydı ğoy. Ïslam dininde sïır etin üzdiksiz tutına berw kerek degen tüsinik joq. Bul jayt xrïstïandarğa da qatıstı»,- dedi premer-mïnïstr.
Eske sala keteyik, üstimizdegi jılı qırküyek ayında, Ündistandağı Wttar-Pradeş ştatında er adamdar tobı 50 jastağı Muxammed Axlakqa (Mohammad Akhlaq) sïır etin jedi dep ayıp tağıp, tepkiniñ astına aıp, odan keyin taspen atqılap öltirgen bolatın.
Kommentarïï


text:
Turçinov: Qırımğa elektrikniñ berilmesi boyunca muqaveleler – Ukraina Nazirler kabinetiniñ meselesi
Şimdi Rusiye nezareti altında olğan Qırımğa qıtaiy Ukrainadan eletkrik energiyasınıñ berilmesi boyunca muqavelelerniñ imzalanuvı Ukraina Nazirler kabinetiniñ vazifesidir, dep bildirdi Ukraina Milliy mudafaa ve havfsızlıq hızmetiniñ (SNBO) başı Aleksandr Turçinov.
«Bu Ukraina Nazirler kabinetiniñ vazifesi, eger de Nazirler kabinetine energiyanı berüv meselesinde yardım kerek olsa, bunda (SNBO toplaşuvınıñ keçirilmesinde – QA) iç bir problem körmeyim», – dep bildire Turçinovnıñ sözlerini «İnterfaks-Ukraina».
Qırımtatar Milliy Meclisniñ reisi Refat Çubarov aytqanı kibi, qıtaiy Ukrainadan Qırımğa elektrikniñ berilmesi ile bağlı añlaşmalar yarımadanıñ Ukrainağa ait olğanı aqqında qaydlarsız imzalanılmaz.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil.
Qırımğa dekabr 2 künü kelgen Rusiye prezidenti Vladimir Putin Kubanden Qırımğa energetik köpürniñ birinci yolağınıñ berilmesi tedbirinde iştirak etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Äyel adam jüktilik kezinde belgili bir dïeta ustanwı kerek. Sonıñ biri – swsın türleri. Därigerler bolaşaq analarğa qanday şay türlerin işw paydalı jäne zïyan ekenin anıqtadı.
Kofe.
Ana men bala üşin kofe zïyandı bolwı mümkin. Sondıqtan jükti bolsañız, odan bas tartwıñızğa twra keledi. Kofeïn jüyke jüyesiniñ mıqtı stïmwlyatorı bolğandıqtan, ağzadağı kalcïy metabolïzmine äser etwi mümkin. Al, bul öz aldına balağa äserin tïgizedi. Sebebi kofeïn qan tamırların tarıltıp, balanıñ tamaqtanwına böget boladı. Kofeïnniñ tek kofe emes, gazdı swsın, şokolad, keybir däri-därmekterdiñ quramında da bar ekenin umıtpañız. Satıp alatın tağam, däriniñ quramın oqwğa erinbeñiz.
Kök şay.
Kök şay – densawlığımızğa paydası mol swsın. Onıñ quramında antïoksïdanttar mol bolğandıqtan, jaswşalardıñ tozwına jol bermeydi. Sonımen qatar ol magnïy, mırış, kalcïy men selenağa bay. Bul swsın jürek tamırları qızmetin jaqsartıp, ïmmwnïtetti nığaytıp, tis emalin qataytadı. Jüktilik kezinde kök şay dïabettiñ aldın alıp, ağzadağı qan deñgeyi men xolesterïndi qalıp ustawğa kömektesedi. Sonda da bolaşaq anağa kök şaydı köp işwge bolmaydı. Sebebi onıñ quramında kofeïn bar jäne ol öte bayaw qorıtıladı. Kök şay ağzadağı folïy qışqılın azaytıp, temirdiñ tolıqtay siñwine böget etedi.
Qara şay.
Qara şay teobromïn, teofïllïn, S, K, RR, V därwmenderi men pantoten qışqılına bay. Sonımen qatar, onıñ quramında fosfor, kalïy, kalcïy men ftor bar. Qara şay jüyke jüyesi, jürek pen tamır joldarınıñ qızmetin jaqsartadı. Sonday-aq, ol bawır men işek traktına paydalı. Ökinişke qaray, qara şay quramında kofeïn tım köp. Onı jïi işetin bolsañız ağzañızğa temir men magnïy jetispewi mümkin. Eger qara şaydan bas tarta almasañız, qaynağan boyda künine 1-2 pïala işip turwğa boladı.
Şöp şayları.
Qara şay men kofeniñ ornın şöp şayları basa aladı. Şöp şayınıñ dämi de tätti, ïisi de jağımdı. Onıñ ağzağa, balağa eş zïyanı joq. Qanday şöpti şay işwge boladı, soğan toqtalayıq:
Tüymedaq – as qorıtwğa kömektesedi;
Baqbaq (odwvançïk) – isinwdi basıp, asqazan qızmeti buzılğanda kömektesedi;
Janjabil tübiri – jürek aynwın basıp, murın bitwin emdeydi;
Qalaqay japırağı – temir, kalcïy men türli därwmen men mïneraldarğa bay;
Aşı jalbız – iştiñ kebwin basıp, qıjıldı emdeydi;
Tañqwray – jürek aynwın basıp, gormondardı qalıpqa keltiredi.
Alayda, keybir şöpter jüktilik kezinde qawipti keledi. Olardıñ birine saz jalbızı (bolotnaya), mıñjapıraq, jay jwsan, maytamır, arşa, tüymeşeten jatadı. Şöpti şay alwdan burın öz därigeriñizben keñeskeniñiz jön.
Derekközi:BAQ.kz
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text: YouTube vïdeoxoctïnginde vïdeo jarïyalandı, onda Şımkent turğını birneşe mïnwttıñ işinde 50 gradwctıq ıctıqta jumırtqa picirgen, – dep xabarlaydı Otyrar.kz. Bacılım mälimetinşe, Şımkentte coñğı künderi awa temperatwracı 50 gradwcqa deyin köterilgen. Ocı jağdaydı paydalanğan qala turğını erekşe ékcperïment jacap körgen. Onıcın Jelige calğan. Vïdeoda er adamnıñ may quyılğan tabağa eki jumırtqanı eki mïnwttıñ işinde picirgen. Vïdeonıñ avtorı mınaday ıctıqta gazdı ünemdep, tamaqtı dalada ictey berwge bolatının aytadı.


text:
Qırımda oktâbr 12-de yaqalanğan qırımtatarlarnıñ mahkemeleri belgilendi
Qırımda oktâbr 13-de tahminen saat 14:30’da oktâbr 12-de tintüvlerden soñ FSB idaresine alıp ketirilgen beş qırımtatarına ceza berüv mahkemeleri başlaycaqtır.
Toplaşuvlar Aqmescitniñ Kiyev rayonı mahkemesinde keçirilecek.
Bunı advokat Emil Kürbedinov Facebookta bildirdi.
«Tahminen saat 14-30’da tünevin Mamaq ve Boğurçada yaqalanğan beş qırımtatarına ceza berüv mahkemeleri olacaqtır. Kiyev rayonı mahkemesi», – dep yazdı Kürbedinov.
Qırımda çarşenbe künü, oktâbr 12-de, qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüvler olıp keçti. Qırımtatarlarnıñ advokatları ve Rusiye kütleviy haber vastaları beş tintüv aqqında bildirdiler.
Qırım siyasetşınası Yeleonora Dülber Facebook saifesinde oktâbt 12-de sabadan Rusiye uquq qoruyıcıları kelgen insanlarnıñ adlarını ve yaşağan yerlerini yazdı.
«Tintüv keçirilgen qırımtatarlar cedveli: Rustem İsmailov, 32 yaşında, Boğurça (Kamenka), Abdullayev Uzair, 42 yaşında, Mamaq (Strogonovka), Abdullayev Teymur, 41 yaşında, Mamaq (Strogonovka), Cemadenov Emil, Saledinov Ayder», – dep bildirdi Dülber.
Qırım advokatı Emil Kürbedinov bildirdi ki, Qırımda yaqalanğanlar «terrorizm maddesi» boyunca şeklene.
«Timur Abdullayev 205.5 maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca qabaatlana, Üzeir Abdullayev, Rustem İsmailov, Ayder Saledinov ve Emil Cemadenovnı 205.5 maddesiniñ 2-nci qısmı boyunca qabaat berile», – dep ayttı advokat.
Qırım jurnalisti Lilâ Bucurova Facebookta bildirdi ki, «Bizim balalar» cemaat areketi oktâbr 12-de Qırımda yaqalanğanlarnıñ balalarını baqacaq.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
İngliz tili ögrenilmesiniñ müimligi üzerinde informatsion-añlatıcı kampaniya
Ukraina haber siyaseti Nazirligi “İngliz tilini ögren” kommunikatsion kampaniyasını taqdim ete.
Kampaniya laytbokslar, videorolikler tarqatılmasını közde tuta, hususan avalimanlarında, demiryol naqliyatında, telekanallarda. Bundan da ğayrı, kampaniya materiallarınıñ tarqatılmasına “GoGlobal” da qoşuldı, aynı olarnıñ teşebbüsinden 2016 senesi Ukrainada İngliz tili Yılı dep ilân etildi. TNS araştırmalarına köre, aynı 2016 senesi ukrainlerniñ 34% ingliz tilini ögrenmege başladı.
Beklenilgen qaplap aluv – auditoriyanıñ 70%.
Cedvel


text:
Qırım qaçaqlarına Lvov vilâyetinde 3,5-7 biñ grivna töleycekler
BMT qaçaqlar işleri boyunca Yuqarı komissarnıñ İdaresi işğal etilgen Qırım ve Aqyardan Lvov vilâyetine köçip kelgen adamlarğa yekâne yardım töleviniñ tertibini azırladı.
Bunı Lvov vilâyet devlet memuriyetiniñ reisdeşi İrina Seh bildirdi.
«Yardım miqdarı 3-ten 7,5 biñ grivnağa qadar olacaq ve qorantada ufaq balalarnıñ sayısına bağlı. Studentler içün bir kerelik yardım 2 biñ grivnanı teşkil etecek. Şimdi LOGA içtimaiy qoruv departamenti hazine idaresinde para kelecek esapnı aça. Ümüt etem ki, bu yılnıñ soñuna qadar adamlar para alacaq», – dep qayd etti Seh.
Lvov vilâyet devlet memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildire ki, Sehniñ aytqanına köre, bir kerelik yardımnıñ birinci qısmı ufaq balaları olğan qorantalar, aqayı olmağan qadınlar, saqatlar olğan aileler ve stipendiya almağan studentlerge berilecek.
Bunı Lvov vilâyet devlet memuriyetiniñ reisdeşi İrina Seh bildirdi.
«Yardım miqdarı 3-ten 7,5 biñ grivnağa qadar olacaq ve qorantada ufaq balalarnıñ sayısına bağlı. Studentler içün bir kerelik yardım 2 biñ grivnanı teşkil etecek. Şimdi LOGA içtimaiy qoruv departamenti hazine idaresinde para kelecek esapnı aça. Ümüt etem ki, bu yılnıñ soñuna qadar adamlar para alacaq», – dep qayd etti Seh.
Lvov vilâyet devlet memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildire ki, Sehniñ aytqanına köre, bir kerelik yardımnıñ birinci qısmı ufaq balaları olğan qorantalar, aqayı olmağan qadınlar, saqatlar olğan aileler ve stipendiya almağan studentlerge berilecek.


text:
Dana et filesi, dana et kefeni, büyükbaş et kefeni, büyük baş et kefeni, büyük baş et filesi, büyükbaş et filesi, küçük baş et filesi, küçükbaş et filesi, kuzu et filesi, koyun et filesi, kasap et filesi, mezbafa filesi, mezbaha et filesi, stokinet file, Dana et fileleri, dana et kefenleri, büyükbaş et kefeleri, büyük baş et kefenleri, büyük baş et fileleri, büyükbaş et fileleri, küçük baş et fileleri, küçükbaş et fileleri, kuzu et fileleri, koyun et fileleri, kasap et fileleri, mezbafa fileleri, mezbaha et fileleri
» Yayınlandığı Kategori Sayısı 2 'dir.


text:
AQŞ prezïdenti Barak Obama öziniñ prezïdenttik jıldarında ekonomïkalıq ösim artqanın mälimdep, AQŞ ekonomïkalıq alpawıt el märtebesinen ayırılmağanın ayttı. Onıñ sözinşe, AQŞ ekonomïkası 2009 jılğı recessïyadan oñalıp keledi.
"AQŞ ekonomïkası quldırap baradı deytinderdiñ aytatını oydan şığarılğan" dedi Obama kongress aldında jasağan joldawında.
Ol bïliktegi alğaşqı jeti jılında AQŞ tarïxında alğaş ret jekemenşik sektordağı jumıs orındarınıñ sanı artqanı bayqalğanın, medïcïnalıq saqtandırwdı reformalaw twralı zañğa qol qoyıp, mïllïondağan adamnıñ medïcïnalıq qawipsizdigin qamtamasız etkenin ayttı.
"14 mïllïonnan astam jumıs ornı aşılıp, 18 mïllïonğa tarta adam medïcïnalıq qamsızdandırıldı. Osılayşa biz özimizdi keşegi dağdarıstan alıp şığıp, bolaşaqtağı bağıtımızdı ayqındadıq" dedi Obama.
"Zerttewler bizdiñ älemdegi ornımız men prezïdent bolıp saylanğan kezdegiden joğarı ekenin körsetedi. Al xalıqaralıq mañızdı mäselede adamdar Mäskewge nemese Pekïnge emes, bizge jüginedi" dedi AQŞ prezïdenti.
Derekközi: Azattıq
Kommentarïï


text:
Son Aramalar
platolar haritası, türkiye fiziki haritası ovalar, türkiye ovalar ve platolar haritası, türkiye haritası platolar, türkiyede platolar, Türkiye haritasında platolar, dağları gösteren fiziki harita, 3 boyutlu türkiye fiziki haritası, türkiye fiziki haritasındaki ovalar, dağlar ovalar platolar, marmara bölgesi platoları, türkiye dilsiz kabartma haritası, dağları gösteren türkiye fiziki haritası, türkiyedeki önemli platolar, türkiyenin fiziki haritası daglar, türkiye fiziki haritada ovalar, haritada ovalar hangi renkle gösterilir, haritada platolar, dünya haritası üzerinde dağlar, ankara akarsuları haritası, türkiyenin dağ ve ovaları haritası, türkiye haritası ova ve platolar, boş türkiye fiziki haritası, kabartma harita yapımı, türkiye haritası üzerinde vadiler


text:
Amerïkalıq Hilcorp Energy munay-gaz kompanïyasınıñ qızmetkerleri jıl soñında qwanıştı xabarmen bölisti. Fox News xabarlawınşa, kompanïyada jumıs isteytin 1381 adamnıñ ärqaysısı 100 mıñ dollar mölşerinde sıyaqı alatın boldı. Söytse, Nilcorp Energy munay öndirisin arttırw jöninen alğa qoyılğan Dream josparın sätti orındap şıqqan eken. 2015 jılı olar täwliktik öndiristi eki esege deyin arttırıp, 150 mıñ barrelge jetkizipti. Ayta ketw kerek, Hilcorp Energy kompanïyası 1989 jılı qurılğan. Ol 2015 jılı Fortune basılımınıñ versïyası boyınşa eñ üzdik jumıs berwşi 100 kompanïyanıñ tizimine endi.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Poroşenko: BM, Rusiyeniñ Qırımdaki areketlerini taqiq etmek içün, mahkeme teşkil etti
Birleşken Milletler Teşkilâtı mahsus mahkeme açıp, 2017 senesiniñ başında Ukrainanıñ Risiyege qarşı şikâyetini baqıp başlaycaq. Mesele – Qırımnıñ deñiz suv alanı ve yalı etrafındaki deñiz astınen bağlıdır. Bu Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonıñ Facebook saifesinde bildirile.
«Ukraina mahkemede, öz deñiz alanında ve Qırım Muhtar Cumhuriyeti etrafında qıtaiy suv astında kefaletli aqlarını qorçalamağa, ve ücümci tarafından bu aqlar yüssüzce bozulğanını isbaatlamağa azır», – dep haber etile bildirüvde.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Teleintervyu
Teleintervyu - informatsiyalıq janr bolıp, onda telejurnalistikanın' o'zine ta'nligi da'rhal ko'rinedi. Teleintervyudın' du'zilisi eki bo'limnen turadı: jurnalisttin' komponent shaxsqa berip atırg'an sorawları ha'm bul sorawlarg'a alıng'an juwapları, intervyu alıp atırg'an jurnalisttin' tiykarg'ı maqseti – intervyu berip atırg'an shaxstan ilajı barınsha ko'birek mag'lıwmat alıw ha'm teletamashagoylerge tu'sinikli etip jetkerip beriw.
Teleintervyudın' gazetadag'ı intervyudan ayırmashılıg'ı gazetada jurnalist intervyudı o'zi bayan etedi, yag'nıy sorawlardı ha'm alg'an juwaplardı qa'legen ta'rtip ja'ne bag'darda bere aladı. Televideniede bolsa intervyu alıp atırg'an payıtta teletamashagoy ta'repinen qabıl etiledi, gazetadag'ı jurnalist intervyu alıng'annan keyin g'ana ol u'stinde jumıs alıp baradı. Telejurnalist bolsa, kerisinshe, intervyu alıw ushın aldın tayarlanadı. İntervyu bergen shaxstın' juwapların, oy-pikirlerin gazetashı-jurnalist tuwrılap, du'zetip beriwi mu'mkin, televideniede bolsa bul juwaplardı du'zetip, durıslap bolmaydı. Olar qalayınsha tasmag'a jazılg'an bolsa, yamasa tuwrıdan-tuwrı efirden berilgen bolsa, televizor ko'riwshiler ta'repinen solayınsha qabıl etiledi.
İntervyu da g'a'rezsiz ko'rsetiw sıpatında da basqa ko'rsetiwler quramında beriliwi mu'mkin. G'a'rezsiz ko'rsetiw sıpatında teleintervyu kompozitsion ha'm mazmunlıq jaqtan tamamlanıwı menen ajıralıp turadı. Basqa janrlarda paydalanatug'ın intervyu bolsa eki funktsiyanı orınlawı mu'mkin:
- Sıpat funktsiyası intervyu ko'riwshini intervyu berip atırg'an adamnın' pikiri, ko'z-qarasları menen tanıstıradı, ishki du'nyasın ashıp beredi.
- Mug'dar funktsiyası - intervyu barısında so'z etilip atırg'an waqıya haqqındag'ı ayırım konkret da'liller, ma'limlemelerge anıqlıq kirgiziledi.
Teleintervyuda jurnalist sorawlardın' avtorı, atqarıwshı, sho'lkemlestiriwshi ha'm ma'lim da'rejede ko'rsetiwdin' rejisserı rolin atqaradı. Sonın' ushın komponent shaxslar menen so'ylesiwge tayarlang'an waqıtta, ol to'mendegi talaplarg'a juwap beriwi lazım:
- intervyu qaharmanın jaqsı biliwi sha'rt, sonda berip atırg'an sorawları anıq ha'm mazmunlı bolıp shıg'adı;
- intervyudın' maqseti ha'm redaktsiyanın' wazıypaları haqqında umıtpaw kerek;
- intervyu alıp barıp atırg'anda teletamashagoylerdin' talap ha'm qızıg'ıwshılıqların esapqa alıw za'ru'r;
- jaqsı qoyılg'an, jag'ımlı hawaz iyesi ja'ne tartımlı bolıw lazım.
İntervyu aldınan bir neshe minut, mu'mkinshiligi bolg'ansha intervyu beriwshi menen ra'smiy emes formada so'ylesip alıw, onı tasmag'a jazıp alıwg'a tayarlaw kerek. Onda jurnalisttin' sa'wbetlesi intervyudın' maqseti ha'm tayarlang'an sorawları menen tanısıp shıqsa maqsetke muwapıq boladı. İntervyu bolatug'ın ornında ashıq kewil, doslıqlarsha ortalıqtı ju'zege keltiriw za'ru'r. Eger tayarlıq jaqsı alıp barılsa, intervyu beriwshi mu'layım boladı, pikiri so'z etilip atırg'an sorawlarg'a qaratılg'an, basqa so'z benen aytqanda, ha'r ta'repleme intervyu ushın tayar boladı ha'm hesh bir tele texnikag'a jaltaq bolmay, berilgen sorawlarg'a ta'biyiy ja'ne isenimli juwap bere aladı.
İntervyu alıp atırg'an waqıtta telejurnalist te o'zin erkin sezse, onın' sa'wbetlesi de o'zin biyma'lel, erkin tutadı.
İntervyu qaharmanına beriletug'ın sorawlar anıq ja'ne a'piwayı bolıwı kerek. Beriletug'ın sorawlar a'piwayı ja'ne konkret formada g'ana, paydalı ma'limleme alıw mu'mkin.
Teleintervyu jurnalisttin' yaki sonın' sa'wbetlesinin' monologına aynalıp qalmawı kerek. Ha'dden tısqarı berilgen sorawlar da intervyudın' kompozitsiyasın buzıp jiberedi. Jurnalist a'depli, o'tkir zeyinli, ju'da' sheberlik penen so'ylesiwdi alıp barıwı lazım.
İntervyu alıwda telejurnalistke mınaday a'meliy qag'ıyda ha'm usıllarg'a a'mel etiw usınıladı:
- provokatsion sorawlardı bermewlikke umtılıw;
- bir waqıttın' o'zinde eki soraw bermewge umtılıw;
- juwabı birdey bolg'an sorawlardı du'zbew;
- intervyu beriwshinin' so'ylewine mu'mkinshilik beriw, onı son'ına shekem esitiw, ga'pin orınsız bo'lmewge umtılıw;
- intervyu beriwshinin' juwap beriwden qashıwg'a jol qoymaw;
- intervyu berip atırg'an shaxstın' ko'rinisi ha'm so'ylewi jaqsı shıg'ıwına ko'meklesiw.


text:
Astanada qoğamdıq kölikter üşin sızılğan jolaqtarmen jürgen jeke kölik ïeleri 11 tamızdan bastap ayıp töleytin boladı. Bul jayında Astana qalalıq IID äkimşilik polïcïya basqarması basşısınıñ orınbasarı Eljan Çwpekov mälimdedi dep jazadı Tengrinews.kz.
"Jolaqtar 26 şildeden bastap sızılıp, iske qosıldı. Jürgizwşilerdi eskertw jumıstarı tamız ayınıñ birinşi onkündigine deyin jalğasadı. Yağnï, 11 tamızdan bastap avtobwstarğa arnalğan jolaqtarğa şığıp ketken özge kölik jürgizwşilerine ayıppul salınadı. Qazirgi tañda beynebaqılaw kameraları jumıs istep tur, eger osı 11 tamızdan keyin de ereje buzw jalğasatın bolsa är jürgizwşige 10 AEK köleminde ayıppul salamız. Al, däl osı erejeni qayta buzsa ayıppul kölemi eki eselenedi" dedi Çwpekov.
Ayta keteyik, 26 şilde künnen bastap Astanadağı eki köşede arnayı avtobws jolağı payda boldı. Olardıñ biri Bögenbay köşesinde, ekinşisi B.Momışulı köşesinde ornalasqan.
Derekközi: BAQ.kz
Tegï: Avtojañalıqtar,
Kommentarïï


text:
Ekrem Çelebi - Yüce Dağ Başında
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Yüce Dağ Başında
Etiketler : Ekrem Çelebi - Yüce Dağ Başında türkü indir, Ekrem Çelebi - Yüce Dağ Başında türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Yüce Dağ Başında mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Yüce Dağ Başında türküsü, Yüce Dağ Başında sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Yüce Dağ Başında bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Torşahin Misali
Ekrem Çelebi - Yüce Dağ Başında
Ekrem Çelebi - Ağ Gelin
Ekrem Çelebi - Çiçek Dağı
Ekrem Çelebi - Yolcu
Ekrem Çelebi - Gelin Hey Ne Olur
Ekrem Çelebi - Derdimi Kimlere Desem
Ekrem Çelebi - Bedir
Ekrem Çelebi - At Üstüme Toprağı
Ekrem Çelebi - Kütahya nın Pınarları
Ekrem Çelebi - Yele Karşı
Ekrem Çelebi - Gel Sevelim
Ekrem Çelebi - Veda Mektubu
Ekrem Çelebi - Avşar Elleri
Ekrem Çelebi - Karadır Kaşları


text:
Jamala «1944» türküsine klipni taqdim etti (video)
«Eurovision-2016» ğalibi, Ukraina temsilcisi qırımtatar yırcısı Jamala sentâbr 21-de, çarşenbe künü «1944» türküsine resmiy klipni taqdim etti. Yırcığa ğalebe ketirgen yırnıñ video premyerasını ilk olaraq Kiyevde seyirciler kördi.
Klipniñ esas fikri horeograf Anatoliy Saçivko ve operator Nikita Kuzmenkoğa ait.
«Biz, bir şey yañlış olğan nasıldır dünyanı köstermege istedik. Hususan, bu qabileni köremiz, onıñ toprağına felâket keldi, gemiler keldi. Aqiqaten de, merametsiz bir şekilde. Bu, belâ aqqında, felâket aqqında bir ikâyedir», – dep añlattı Jamala.
Klip, Zakarpatyede yerleşken arbiy bazada üç kün içinde çıqarıldı.
Qırımdan yırcı Jamala «Eurovision-2016» yır yarışında ğalebe qazandı, onıñ finalı İsveçiya paytahtı Stokgolm şeerinde mayıs 15-ke keçer gecesi keçirildi. Yırcı qırımtatar halqınıñ sürgüni aqqında añlatqan «1944» yırını taqdim etti. Konkurs qaidelerine köre, endi Ukraina «Eurovision» yarışını 2017 senesi qabul etecek. «Eurovision-2017» konkursı Kiyevde keçirilecek.


text:
Seymanlarköy
Seymanlarköy (ukraince HoBoзбyp'ïBka, CeйMaHлapkoй, rusça HoBoзбypbeBka, BepxHий CeйMaHлapkoй, ЗбypbeBka) - Qırımnıñ Aqmescit rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 466 kişi (2001 senesi).
Atıflar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Tayland astanası jäne onıñ mañınıñ turğındarı bügin, 7 qırküyekte aspannan erekşe jağdaydı baqıladı. Belgisiz nısan atmosferağa kirip, jerge birneşe şaqırım jerde köz qarıqtıra jarq etip jarıldı.
Bangkokta onı körgen kwägerler jarılıs dawısın estimegenin aytsa, astanadan 200 şaqırım jerde Kançanabwrï provïncïyasında dıbıs estilgen.
Ulttıq-ğılımï astronomïya ïnstïtwtında aspanda jarılğan nısan, meteorït bolwı mümkin ekenin xabarladı. Äzirge ğalımdar jerden aspan denesiniñ qanday da bir sınıqtarın tapqan joq.
Derekközi: QazAqparat
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırım ve Moskva vilâyeti işbirlik aqqında añlaştılar
Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönov Moskva vilâyetiniñ valisi Andrey Vorobyov ile regionlar arasında ticariy-iqtisadiy, ilmiy-tehnik ve medeniyet emekdaşlığı aqqında añlaşma tizdiler. Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti bildire ki, bu añlaşma Qırım Cumhuriyeti ve Moskva vilâyeti arasında işbirlik aqqında imzalanğan ilk resmiy vesiqadır.
Aksönov bildirdi ki, Moskva vilâyeti «Qırım baariniñ birinci künlerinden itibaren» Qırımğa yardım etken edi.
Andrey Vorobyov işbirlikniñ esas saalarını qayd etti: köy hocalığı ve aşayt bazarı, turizm ve şifahane-kurort tedaviylevidir.
«Bizde bu yolda em Qırım, em de Moskva vilâyetine kerek olğan büyük programma bar. «Krımskoye podvorye» programması ekologik temiz malnıñ müimligini, Qırımdaki fermacılarğa qoltutuv ne qadar müim olğanını köstere, ve bizler onı inkişaf ettirecekmiz. Bundan ğayrı, Qırımnı ziyaret etkenler sağlam ve raat olıp qaytmaq kerekler. Adamlar körgen keyfiyet standartlarğa uyğundır. Bu eki yol esas ola», – dep qayd etti Moskva vilâyetiniñ valisi.
Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönovnıñ aytqanına köre, «Krımskoye podvorye» şirketi Moskva vilâyetinde 200 tükânnı açmağa planlaştıra. Bunıñ kibi tükânlarnıñ Rusiyeniñ diger regionlarında açılması da beklenile.


text:
2014 senesiniñ vaqialarına bağışlanğan bediiy filmniñ çıqarılması sebebinden, Aqyarda 5 künge yollar qapatılacaq
Aqyarda, 2014 senesi fevral - mart aylarınıñ vaqialarına bağışlanğan bediiy filminiñ çıqarılması başlandı. Moskva nezareti astında bulunğan Aqyar akimiyetiniñ matbuat hızmeti bildirgenine köre, bu sebepten, şeerniñ naqliye areketi 12,15,16,18, ve 19 mart künleri devamında sıñırlı olacaq.
Mesacda haber etilgeni kibi, «2014 senesiniñ Qırım baari» adlı filminiñ üzerinde çalışmalar başlağanı sebebinden, şeerdeki er bir naqliyatnıñ areketi 5 künge sıñırlanacaq.
Filmniñ çıqaruvı Aqyar şeerinde ve Balıqlavada kerçekleştirilecek.
2014 senesiniñ mart ayında olıp keçken vaqialarnı «Qırım baari» ya da «rus baari» dep adlandırdılar. O vaqıt yarımadada sözde referendum keçirildi, neticede ise Qırımnı Rusiye terkibine kirsettiler.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Rusiye 1954 senesi Qırımnıñ Ukrain SSCne teslim etilmesini qanunsız olaraq tanımağa istey
Rusiye Federatsiyasınıñ Şurası Qırımnıñ Ukraina terkibinde olğanını qanunsız olaraq tanıtacaq qanun leyhasını azırlay. Bunı dekabr 22 künü Rusiye parlamentiniñ yuqarı palatasınıñ spikeri Valentina Matviyenko Rusiye prezidentiniñ Federal palatalarınıñ temsilcileri ile körüşüvinde bildirdi, – haber ete TASS.
«1954 senesi Qırım vilâyetiniñ RSFSC terkibinden Ukrain SSCne teslim etüvi aqqında qararlarnıñ talilimiz işbu areketniñ qanunsızlığını aks ete. Bu qararlar anayasa ve qanunlarnıñ bozuluvı ile qabul etildi. Şunıñ içün Federatsiya Şurasında Qırımnıñ teslim etüvini qanunsız olaraq bildirecek qanun leyhasını azırlamağa başladıq», – dedi Matviyenko.
O şunı da qayd etti ki, senatorlar «Ukraina cenübiy-şarqındaki vaziyetke büyük diqqat ayıra» eken.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Yatsenük: ukrain Qırımnıñ arbiy hırsızlavı içün Rusiyeni mahkeme etecekmiz
Ukraina Qırım içün Rusiye ile halqara mahkemelerde davalaşacaq.
Bunı Ukraina baş naziri Arseniy Yatsenük bildirdi.
«İnsan aqları boyunca Avropa mahmesinde Qırımnıñ qanunsız işğalinden olğan zarar boyunca Rusiyege qarşı mahkeme ketişatlarına başladıq. Terrorizm ile küreş aqqında halqara añlaşmanı bozğan Rusiyege nisbeten mahkeme ketişatına başladıq. Rusiyeni Ukrainağa qarşı istilâsı, halqara uquqnıñ bozuluvı, ukrain Qırımnıñ arbiy hırsızlavı içün mahkeme etecekmiz… Gaaga mahkemesinde ketişatqa başlaymız ve Adliye nazirligi delillerni toplamaq içün mütenasip avaleni aldı», – dedi o.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Rïo-2016 oyındarında el qorjınına kümis medal salğan boksşı Vasïlïy Levït öziniñ ïnstagramdağı paraqşasına Ïsa Payğambardıñ äygili müsininiñ aldında turıp tüsken swretin salıp: «Bala küngi arman orındaldı. Men bul jerge keldim»-dep jazğan.
Ïsa Payğambardıñ eki qolın jayıp turğan äygili müsini Rïo-de-Janeyronıñ Korkovadw tawınıñ şıñında ornalasqan. Rïonıñ ğana emes, Brazïlïya eliniñ sïmvolı bolıp tabıladı. Ğalamnıñ jaña jeti ğalamatınıñ biri dep tanılğan. Bïiktigi – 38 m, salmağı – 1145 tonna. Öñirdegi eñ bïik nükte. Müsinge ünemi jay tüsedi. Katolïk eparxïyası jay tüsip bülingen bölşekterin qalpına keltirip otırw üşin müsin turğızılğan tas qorın arnayı saqtap otıradı. Müsin 1922-1931 jıldarı salınğan.
Tegï: Bizdiñ maqtanışımız,
Kommentarïï


text:
Cengiz Özkan - Yeşil Ayna
Sanatçı : Cengiz Özkan
Türkü : Yeşil Ayna
Etiketler : Cengiz Özkan - Yeşil Ayna türkü indir, Cengiz Özkan - Yeşil Ayna türkü dinle, Cengiz Özkan türküleri, Yeşil Ayna mp3 indir, Cengiz Özkan türküleri Yeşil Ayna türküsü, Yeşil Ayna sözleri, Cengiz Özkan mp3 dinle, Cengiz Özkan download, Yeşil Ayna bedava mp3, Cengiz Özkan türkü sözleri, Cengiz Özkan türkü dinle, Cengiz Özkan son albüm indir
Cengiz Özkan Türküleri
Cengiz Özkan - Bir İncecik Duman Tüter
cengiz özkan - menzil almak ister isen (erzincan-tercan)
Cengiz Özkan - Tanrı dan Diledim
Cengiz Özkan - Bu Dağlar Meşe Dağlar
cengiz özkan - kaleden kaleye şahin uçurdum (adıyaman)
Cengiz Özkan - Bir Gerçeğe Bel Bağladım
Cengiz Özkan - Bir Kökte Uzamış Sarmaşık Gibi
Cengiz Özkan - Çamlığın Başında Tüter Bir Tütün
cengiz özkan - koyun gelir yata yata (sivas-çelebiler köyü)
Cengiz Özkan - Munzur Dağı
Cengiz Özkan - Beyaz Giyme
cengiz özkan - feracemin ucu sırma (kütahya)
Cengiz Özkan - Çekemedim Akça Kızın Göçünü
Cengiz Özkan - Öte Yakaya Geçelim
Cengiz Özkan - Bahçalarda Mor Meni


text:
Poklonskaya Qırım qamaçavı teşebbüsçilerini mesuliyetke celp etmege söz bere
Qırımnıñ rusiyeli prokurorı Natalya Poklonskaya dey ki, Qırım qamaçavınıñ teşebbüsçileri Rusiye qanunları boyunca mesuliyetke çekilecek.
«Qırım «qamaçavını» teşkil etkenler, vatandaşlarımıznıñ aq ve serbestligine qarşı areket etkenler, devletimiz ve Qırım Cumhuriyetiniñ menfaatına qarşı faaliyet köstergenlerge ve qanuniyetni bozğanlarğa nisbeten mütenasip qararlar alınacaq – ve Lenur İslâmov istisna degil! Er kes qanuniyet boyunca mesuliyetke çekilecek!» – yaza Poklonskaya Facebookta noyabr 2 künü.
Saba noyabr 2 künü Qırımda ATR qırımtatar telekanalınıñ saibi Lenur İslâmov ana-babasınıñ evinde tintüv keçirildi. Moskvada yaşağan İsâlmovnıñ tatası Lenaranıñ evini de tinteyler.
Qırım uquq qoruyıcı organlarınıñ işbu sebepten resmiy izaatları şimdilik yoqtır.
Aynı zamanda, Qırımnıñ Devlet milletler komitetiniñ başı Zaur Smirnov RİA Krım neşirine aytqanı kibi, İslâmov «Rusiyege qarşı ekstremist faaliyeti içün cevap bermeli».
Rusiye Merkeziy bankı saytında ATR telekanalınıñ saibi, iş adamı Lenur İslâmovnıñ «Just Bank» şirketiniñ bank ameliyatlarınıñ keçirilmesine litsenziyanıñ qaytarılması aqqında malümat peyda oldı.
Şimdi İslâmov qıtaiy Ukrainada yaşay ve sentâbr 20 künü başlanğan Qırım qamaçavınıñ teşebbüsçilerinden biri ola.


text:
Ukraina sağlıq saqlav nazirligi: Qırım ve Donbasstan köçip kelgenlerniñ sayısı 461 biñden ziyade oldı
Ukrainada şarqiy vilâyetler ve Qırım Muhtar Cumhuriyetinden memleket içinde köçip kelgen 461 biñ kişi qayd etildi, olardan – 127 biñden ziyade baladır. Bu aqqında sağlıq saqlav nazir muavini Alena Tereşçenko cumaaqşamı künü, noyabr 13-te, brifingde bildirdi, – dep haber ete UNİAN.
Tereşçenkonıñ qayd etkenine köre, sağlıq saqlav müessiselerinde 115 biñ kişi tibbiy teşkerüvden keçti. Böylece, köçip kelgenlerniñ 25% hastahanelerde tibbiy teşkerüv keçirilmesini istedi.
Bunıñnen beraber, memleket içinde köçip kelgen insanlarnıñ 1743 balası dünyağa keldi.
Malüm olğanı kibi, Kiyev şeer devlet memuriyetiniñ tasil ve ilim, gençlik ve sport departamentiniñ malümatına köre, Kiyevniñ oquv yurtlarında Qırım ve Ukrainanıñ şarqiy vilâyetlerinden kelgen 10 biñden ziyade talebe oquy.


text:
"Alaqay" qwırşaq teatrınıñ rejïsseri 2-8 qırküyek aralığında Astana qalasında ötken bayqawdan jüldeli oraldı. Meyram Xabïbolla Qayrat Sügirbekov atındağı birinşi respwblïkalıq jas rejïsserlerdiñ forwm-festïvaline qatısıp, üşinşi orındı ïelendi. Onda aqtöbelik akterler Nïkolay Gogol'diñ "Şïnél'" povesiniñ jelisi boyınşa "Şapan" spektaklin qoydı. Festïval'ğa barlığı 13 teatr ujımı qatısqan. Onıñ ekewi qwırşaq teatrı. Jerlesterimiz bayqaw kezinde qazılar alqasınıñ oñ bağasın aldı. Endi olar bolaşaqta Beyjiñ, Mäskew jäne Parïjde öner körsetpek.
MEYRAM XABÏBOLLA, "ALAQAY" QWIRŞAQ TEATRINIÑ REJÏSSERİ
- Osı drama teatrlardıñ, qwırşaq teatrlardıñ arasında üşinşi jüldege ïe bolw biz üşin ülken jetistik. Asxat Maymerov degen qazaq teatrlar assocïacïyasınıñ vïce-prezïdenti öziniñ oñ bağasın berip, tipti Ewropa elderine şığwğa bolatın spektakl' degen bağa berdi. Ol biz üşin ülken jetistik