text:
Men 2015 senesi küzde, endi Qırımdan tış olğanda, bundan biraz vaqıt evel vefat etken İ.Gasprinskiy adına muzeyniñ mudiri aqqında yayın azırlağanda, İlmi Umerovğa yardım içün muracaat etken edim. O meni Ervin İbragimovnen bağladı ve o maña mıtlaq yardım etecegini ayttı. Men biraz taaciplensem de (hayat meni vadelerge muqaytlıqnen davranmağa ve adamlardan çoq yardım beklememege ögretti) Ervin mennen tez vaqıtta bağlandı. Öyle de tanış oldıq.
Ervin kerekli malümatlarnı, adamlarnı pek tez taptı – yani, er şeyni vaqıtında ve yahşı yaptı. Qısqa sürgen iş boyunca yazışqanımıznı oquyım da, yüregim sancıy...
2016 senesi aprelniñ 14-nde biz, Vilnüste ötkerilgen Dünya qırımtatar kongresiniñ toplaşuv iştirakçilerinden ibaret bir eyyet ile Borispol avalimanında qondıq. Ervinni qarşılap alğan maşnada başta menim içün de yer tapılğan edi. Lâkin, maşna kelgen soñ, yer yetişmegeni belli oldı. Men ende avtobusqa barmağa azırlandım, amma Ervin bunı qatiyen red etti, yerini maña berdi, özü ise avtobusqa ketti.
Bu kiçkene adisede – bütün Ervinni körmege mümkün – alçaq göñülli, nezaketli, yımşaq – vicdanğa köre alicenap davranışı özüne has olğan kerçek er kişi – sadece, çünki o böyle terbiyelengen edi.
O menim aqılımda böyle qaldı, uzaqqa kete yatqan soñki körüşüvimizde körgenim kibi. Lakin, yoq, ebediylikke ketkenine inanmağa istemeym...
Bizler ep seni bekleymiz, Ervin...
Bir yıl evelsi – mayısnıñ 24-nde – Bağçasarayda Dünya qırımtatar kongressi İcra şurasınıñ azası Ervin İbragimov qaçırılğan edi.
Gülnara Bekirova, Qırım tarihçısı, Ukrain PEN-klubınıñ azası
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün.


c: text/html

text:
Rusiyeniñ Ukrainada tecavuzı ayıruv ve bir-birine qarşı qoyuv printsipleri üzerinde quruldı, ve şimdi bu telüke eksilmedi.
Bunı Azatlıq Radiosı içün bergen intervyüde 2018 senesi Şevçenko mukâfatınıñ laureatı, Harvard universiteti yanındaki Ukraina ilmiy institutınıñ mudiri Serhiy Plohiy söyledi.
Alim: «Rusiye tecavuzınıñ temelinde, bizni ukrainler ve ruslar, rus tilinde laf etkenler ve ukrain tilinde laf etkenler, yeudiyler ve tatarlarğa ayırmaq maqsadı tura. Bugün telüke eksilmedi, lâkin o, daa az derecede aktual olaraq tasavur etile. Ve Meydan vaqtında peyda olğan alyans şimdi pek ciddiy sınavdan keçe», – dedi.
Plohiyniñ aytqanına köre, Ukraina cemiyeti etnik, diniy, medeniy ve lisaniy sıñırlarını keçip, mobilizatsiya etkeni içün bugün Ukraina dünyada bar. Onıñ zan etkenine köre, devletniñ saqlanıp qalması, «er kün dialog ve kompromisslerniñ qıdırıluvı» ile alâqalıdır.
Harvard universiteti yanındaki Ukraina ilmiy institutınıñ mudiri Sergey Plohiy «Vrata Yevropı» («Avropanıñ yol qapıları») kitabı içün publitsistika saasında 2018 senesi Şevçenko mukâfatını aldı. O, Ukraina ve şu cümleden qazaqlar tarihı boyunca bir çoq tetqiqatnıñ ve ondan ğayrı ingliz tilinde laf etken oquyıcılarğa Ukrainanıñ keçmişi ve bugüni aqqında ikâye etken ilmiy populâr neşirlerniñ muellifidir.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırımtatar milliy Meclisi yolbaşçısınıñ birinci muavini Nariman Celâl bildirgeni kibi, mart 3 künü saba Qırımdaki musulman ailesinde tintüv keçirildi.
«Krasnoperekopsk rayonnıñ Voinka köyünde yerli musulman cemiyet reisi Şaip Suleymanovnıñ evinde saba saat 8 - den berli tintüv keçirilmekte», - dep yazdı öz feysbuk saifesinde Celâl.
Tintüv sebepleri ve ya tavsilâtlı malümat berilmey. Er vaqıt olğanı kibi Qırım uquq qoruyıcı organlarda bu adisenen bağlı resmiy malümat yoq.
Mart 1 künü de Qırımnıñ Yedi Quyu rayonnıñ meclis reisine rus uquq qoruyıcılarnıñ tarafından «ziyaret» etildi.
Fevral 11 künü, Qırımda, qırımtatarlarnıñ evlerinde bir sıra tintüvler keçirildi. Olarnıñ neticesinde 12 insan tutıp qapatıldı, sorğudan soñ çoqusı azat etildi. Rusiye nezaret astında bulunğan Qırım prokuror Natalya Poklonskaya «Hizb ut - Tahrir» adlı terroristik teşkilâtınıñ faaliyetinen bağlı cinayi işniñ açılması aqqında bildirdi.
Fevral 12 künü qapatılğan dört insan Müslim Aliyev, Emir - Üsein Kuku, Enver Bekirov ve Vadim Siruknı Qırımdaki mahkeme apis etmek qarırını aldı. Fevral 29 künü keçirilgen nevbetteki makeme oturışında mezkür qarar deñişmedi.
Qırımtatar halqınıñ Meclisi böyle areketlerni qırımtatarlarğa qarşı yapılğan yañı repressiyalar kibi tanığan. Bundan sebep Ukraina tiş işler nazirligi fevral 12 künü narazlıqnı bildirip, Rusiyege basımnı küçleştirmege çağırdı.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeheriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini red etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Gaagada Arbitraj mahkemesiniñ Daimiy mahkemesi, ukrain neft ve gaz kompaniyalarınıñ Rusiyege qarşı seslendirgen iddialarını talil etecegini bildirdi. İyülniñ 4-nde mahkeme, bu kibi davalar olarnıñ mairliginde baqıla bilecegini tasdiqladı.
2015 sensi yazda «Ukrainafta» şirketi Gaaga mahkemesine muracaat etip, Qırım işğalinden soñ Rusiye tarafından tutıp alınğangaz stantsiyaları içün tazminat talap etti.
Bu itiraznıñ temeline Rusiye akimiyeti ve Ukraina Nazirler Şurası tarafından 1998 senesi noyabrniñ 27-nde imzalanğan – yatırımlarnıñ qarşılıqlı qorunması aqqında añlaşma qoyulğan.
Gaaga Arbitraj mahkemesinde buña beñzegen iddialar daa 11 ukrain şirketi tarafından seslendirildi.


text:
Şevçenko adına Kyiv Milliy Universitetinde oktâbr 21, cuma künü Qırımtatar til ve edebiyat Merkezi ve ağzaviy tercimeniñ zemaneviy tehnologiyalar laboratoriyası açıldı.
Bunı universitetniñ matbuat-hızmeti bildire.
Bildirüvde Tilşınaslıq Merkezi ve tercime laboratoriyası Türk İşbirligi ve Koordinasyon Ajansı Başkanlığı (TİKA) destegi ile tehnikiy tarafean donatılğanı aytıla.
Açılış merasiminde türk eyyetinden ğayrı qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev te iştirak etti.
«Qırımtatarlar içün Ukraina olarnı çeşit şekillerde maneviy cetten desteklegeni ğaye emiyetli. Qırımtatar ve ğağauz tilleriniñ ögrenilmesi boyunca tasil programmalarınıñ açılması –böyle destekniñ delili», – dedi Cemilev.
Matbuat-hızmetiniñ bildirgenine köre, Şevçenko adına Kyiv Milliy Universitetiniñ tilşınaslıq institutı «şimdilik Ukrainada devlet müessiseleri arasında tek onda zemaneviy tercime laboratoriyası bar».


text:
Mayıs 13-te Aqmescitte mayıs 18-ge – qırımtatarlarnıñ sürgün etilmesiniñ yıllığına bağışlanğan edebiyat aqşamı keçti. Aqşamda 50-ge yaqın kişi iştirak etti.
Qırım.Aqiqat muhbiriniñ bildirgenine köre, qırımtatar şaireleri Seyare Kokçeyeva-Useynova, Maye Abdulganiyeva ve Aliye Kenjaliyeva em sürgün etilüv mevzusına, em de Qırımdaki zemaneviy vaqialarğa bağışlanğan şiirlerini oqudılar.
Qırımtatar faaliyetçisi Nariman Celâl: «Tedbirniñ maqsadı, mayıs 18-niñ arfesinde er bir qırımtatarğa kelgen eyecanlar ve fikirlerni şiiriy şekilde ifade etmek. Menim fikrimce, muellifler bunı yapa bildi. Bugünki aqşamda oqulğan bütün şiirler doğrudan-doğru, betke qarşı degil de, mecaz yolunen – halqımıznıñ içki eyecanlarını pek doğru ifade eteler», – dep ikâye etti.
Qırımdan qırımtatar halqını sürgün etüv qurbanlarını hatırlama künü er yıl mayıs 18-de qayd etile. Bu künde qırımtatarlar ile tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etildi.


text:
Google Maps servisi ilhaq etilgen yarımada tarafından kelgen Keriç köpüriniñ adını ukraince («Krımskiy mist») dep yazğan. Bu arada Rusiyeniñ Taman tarafındaki qısmınıñ adı rusca yazılğan.
Kreml nezareti altındaki Qırımnıñ yolbaşçısı Sergey Aksönov bu vaziyetni «musbet» deyerek, köpürniñ bar dep «tanılğanı» aqqında ayttı.
Mayısnıñ 15-nde qurulayatqan Keriç köpüriniñ avtoyol qısmınıñ açılışında Rusiye prezidenti Vladimir Putin iştirak etken edi.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mayısnıñ 15-nde, Rusiye ilhaq etken Qırımda Keriç köpüriniñ qurğanı Kremlniñ halqara uquqqa sayğısızlıq köstergeniniñ nevbetteki misali olğanı aqqında aytqan edi.
Avropa birligi Rusiye ve ilhaq etilgen Qırım arasında qısmen açılğan Keriç köpürini tenqit etken edi.
2014 senesi Qırım ilhaq etilgen soñ Ukraina Rusiye ile tizilgen köpür qurulışınen bağlı muqaveleden çıqtı.


text:
İyün 8-de OSCE Parlament assambleyasında Ukraina eyeti AQŞ eyetiniñ azaları ile körüşüv keçirdi. Onda ilhaq etilgen Qırımnıñ meseleleri müzakere etildi. Bunı Ukraina halq deputatı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov özüniñ Facebookında bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, körüşüv OSCE komitetleriniñ oturışuvları arasındaki teneffüste keçirildi.
Refat Çubarov: «Qırım ve siyasiy mabüsler meseleleri esas edi. Qısqadan ve tafsilâtsız olsa, noqtai-nazarımız şu: Qırımnıñ uzun sürgen işğali Rusiyeniñ Qırımdan qırımtatar halqını ve etnik ukrainlerni tamamile sıqıştırıp çıqaruv ve aynı zamanda ruslarnı ketirip yerleştirüv boyunca maqsatlarına hizmet ete. Putin halqara uquq normalarına qatiyen riayet etmese, onıñnen er angi dialog – oña bundan soñki cinayetleriniñ işlemesine özgün bir indulgentsiya berilmesidir», – dep bildirdi.
İlhaqtan soñ Qırımdaki faktik Rusiye ukümeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqaları bar dep şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler keçire.


text:
Fevral 23-den martnıñ 15-ne qadar köçip kelgenler yarımadanıñ Rusiye tarafından işğali yllığı munasebeti ile «Qırım – Ukrainadır» aktsiyasını keçirecekler. Bu sebepten bazarertesi künü Kiyevde Rusiye elçihanesi yanında mitingniñ keçirilmesi planlaştırala.
Bunı «Almenda» vatandaşlıq maarifi merkezinde bildireler.
«Almenda» ve «Qırımdan mecburen köçip kelgenlerniñ teşkilâtlarını idare şurası» fevral 23 künü saat 11:00 Vozduhoflotskiy caddesi, 27 adresi boyunca yerleşken Rusiye elçihanesini yanında keçirilecek numayışqa qoşulmağa çağıralar.
Teşkilâtçılarnıñ aytqanı kibi, numayışta Rusiye istilâsınıñ foto-faktlarınıñ sergisi taqdim etilecek.
2014 senesi fevralniñ soñunda – martnıñ başında Rusiye ve Rusiyeniñ Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden ordular Qırım yarımadanı zapt ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Gospel
Gospel (inglizce gospel — Evangeliye) — başlıca diniy merasimlerinde icra etilgen ruhiy yırlardır. AŞBde XIX asırnın soñunda şu muzıka yönelişi inkisaf yoluna çıqa ve 1930-senelerde ğayet popular ola. Gospel muzıkası ekseriy allarda vokallı, aenkli em diniy (hristian) metinlerinde esaslanadır. Demek mümkün ki, gospel o afroamerikanlarnıñ maneviy muzıkası.
Gospel-yırcılar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Ray Charles – I've got a woman (başlıca gospel "My Jesus is All the World to Me"), 1955; "Hallelujah, I Love Her So"
- Gregory Porter
Gospel-çalğıcılar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- Louis Armstrong
- Duke Ellington
- Horace Silver
- Charlie Haden


text:
Rusiyede Rostov-na-Donu şeerindeki Şimaliy Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesinde Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca oturışuv keçti. Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım ve Aqyar musulmanlarınıñ diniy idaresi muftisiniñ muavini Ayder İsmailov oña kelmedi.
Bunı, «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ Facebooktaki saifesinde derc etilgen videoda advokat Emil Kurbedinov bildirdi.
Aynı zamanda İsmailovnıñ ne sebepten kelmegenine dair malümat berilmey.
Emir-Usein Kuku işi figurantınıñ advokatı Sergey Losevniñ bildirgenine köre, mahkeme, qorçalayıcı sıfatında Emir-Usein Kukunıñ ömür arqadaşı Meryem Kukunıñ celp etilmesine dair muracaatnı red etti. Advokatlar onı, musulman adetleriniñ añlatılması içün celp etmek istey ediler.
Nevbetteki oturışuv martnıñ 28-ne planlaştırıldı.
2016 senesiniñ fevral-aprel aylarında Yaltada Arsen Cepparov, Refat Alimov, Emir-Useyin Kuku, Muslim Aliyev, İnver Bekirov ve Vadim Siruk yaqalandı. Olarnı Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» İslâmiy siyasiy teşkilâtına alâqadar olğanlarında qabaatlaylar.
Rusiye arbiy mahkemesi Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi»ni Aqmescitte keçken seyyar oturışuvlarında baqa edi. Ondan soñ tevqif etilgen Qırım sakinlerini Rostov-na-Donu şeerine yolladılar.
Yanvarniñ 24-nde Ukraina Tış işleri nazirligi Rusiyeden Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi»niñ altı figurantınıñ azat etilmesini talap etti.
«Hizb ut-Tahrir» halqara siyasiy İslâm teşkilâtınıñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletleriniñ bir İslam hilâfeti içinde birleştirilmesinde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarınıñ qullanılmasını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2003 senesinde «Hizb ut-Tahrir»ni yasaq etip, «terroristik» olaraq tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ qorçalayıcıları, taqipniñ diniy alâmetine köre yapılğanını tüşüneler. Advokatlar, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenler esasen qırımtatarlar ve olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleri olğanını qayd ete. Halqara uquq, işğal etilgen territoriyada işğal etken devletniñ qanunlarını tatbiq etmekni yasaq ete.


text:
Kırım’da Doç. Dr. Tahir Nurettinoğlu Kerim tarafından hazırlanan "Qırımtatar Edebiyatı ve Matbuatının Ananeleri" adlı monografik eserin birinci kısmı Latin alfabesiyle basıldı.
Değerli yazara Kırım Türklerinin kültür hayatına verdiği katkı nedeniyle takdir duygularımızla, hayırlı olsun diyoruz.
Yazar kitabını şu sözlerle tanıtıyor. (Kırım Tatar Türkçesi olarak aynen aktarılmıştır):
Müelliften:
Qırımtatar edebiyatı ve gazetacılığı tarihinde «Qurultay devri» özgünligi, haqiqiyliginen zemaneviy oquyıcılar dai¬resiniñ merağını daima qozğalağan bir zamandır. Mevzumız üzerinde yazılğan ilmiy, tenqidiy çalışmalarnıñ sırasını izleyerek, farqlı kontseptsiyalarnı, araştırma metodlarını rastketiremiz. Ki, bular evvelki muhitni açıqlamaqnen beraber fazla suallerniñ peydalanmasına yol aça. Bu soy qaramaqarşılıqlarnıñ ceryanı şahsen tarihiy qahramanlar, yani 1917—20 seneleri Qırımda icat etken edebiyat, medeniyet, siyaset erbapları olabile. Nümüne olaraq, «Türklük», «Tatarlıq» ğayeleriniñ taqipçilerinden H. Ayvazov, O. Aqçoqraqlı, A. Qadrizade, H. Odabaş, C. Kermençikliniñ tili Qırım yaki Türkiye türkçesimi? Mezkür sual qırımtatarlarnıñ elifbesi, terminologiyası, şuurı, kimligi, etnonimi kibi meselelerniñ mürekkepligini açıqtan sezdirmekte. Qurultay ve qurultay yazıcılarınıñ moral, estetik printsiplerini, meyillerini añlamaq niyetinen çalışmamızda zaman çerçivelerini qısqartıp biribirinen teñeştiremiz. Böyleliknen, edebiyat klassiklerimizniñ dünyabaqışları nasıl deñişmelerge oğrağanını ögrenmek içün 1917’den itibaren 1944 senesine qadar Qırımda çıqqan qırımtatar gazetalarını, mecmualarını, kitaplarını incelemege, bularda devir ve oquyıcılar talabınen yazılğan eserler sayesinde qırımtatar halqında milliy, edebiy şuurnıñ uyanma protsesslerini seyretmege muvaffaq olamız. İş sırasında qalem ustalarınıñ faaliyetleri üzerinde yapılğan neticeler ğayet meraqlı körüne. Meselâ, birinci Qurultayımıznıñ ateşin şairi — C. Kermençikliniñ felsefesi — türkiy halqlarnıñ birleşmesi, qırımtatarlarnıñ qudretli millet sıfatında bir noqtağa sarılmasından ibaret ise, «Millet» gazetasınıñ muharrirlerinden — H. Odabaş, Qırım müsülmanlarını zararlı mutaasiplik mefkürelerinden vazgeçip, Avrupa yaşayış tarzına avuşmağa çağıra.
H. Ayvazovnıñ bediy faaliyetini tahlil etkende, onuñ yıllar devamında samimiy vaadları, ğayeleri sabit, qatiy olmağanını köremiz. Edip, yaşağan zamannıñ içtimaiy, siyasiy iqlimi kibi: çoq davalı ve ekimanalıdır. Vesilesiyle, Qırımda matbu sözüniñ şekillenme tendentsiyasını ifadelegen eki gazetasından bahs etmeli. Bu eki kutup yıldızı kibi zaman mesafelerine baqmadan milliy mefkurelerini aks ettirgen «Millet» ve «Azat Qırım» gazetalarıdır. Az ögrenilgenlerinden ötrü, üzerinde peydalanğan yañlış tüşünceleriniñ ardını kesmek içün araştırma işini keçirdik ve ciddiy neticelerni elde ettik. Ve kitapta mühim problemalarınıñ çözüm yonelişlerini üç bölüm ile nümayış etemiz: «Qurultay edebiyatı»nıñ evrim tarihiniñ ögrenilmesine dair yañı bilgiler; qurultaycılarnıñ icadına mensüp olğan til, üslüp, janr, mevzu hususiyetleriniñ analizi; qırımtatarca bediy ve publitsistik metinleriniñ milliylik alâmetlerini farq etme usullarıdır. Tabiyki, bunuñ ile biz seçken qonumız tamamen açıqlandı demege ertedir. Planlaştırdığımız kibi, kitapnıñ daha bir qaç cıltı neşir etilecektir.
Müellif, kitapnıñ neşir etilmesi içün maddiy destek bergen vatandaşlarımız sayğılı Sulaymanov Muhamed Ali efendige öz samimiy minnetdarlığını bildire.
1353 Görüntülenme Sayısı


text:
Kokain, “Noviçok”, qwpiya qwtı jäne GRU “torpedası”
Azattıq radiolı Sergey Skripal'di ne üşin öltirmek boldı jäne reseylik arnayı qızmet ökilderi Europada qalayşa jügensiz tayrañdap jür? Tıñşılıq qızmet pen reseylik mafiya müddesi arasında qanday baylanıs bar? “Putinizm” resursın qwruşı Artem Kruglov Solsberi isin zertteuge qatısuşılardıñ biri. “Turist Boşirovtı” 2001-2003 jılğı äskeri uçilişe tülekteri arasınan izdeudi de sol wsınğan, sonıñ arqasında polkovnik Çepiga anıqtaldı. Azattıq radiosı Artem Kruglovtan swhbat aldı. – Siz “Petrov” pen “Boşirov” jäne olardıñ äriptesteriniñ äreketin zertteuge qatısıp jatırsız. Aqparat jeterlik, biraq bir-birine qayşı jayttar da bar. Anıqtalğan dünieni jinaqtap bir tüyin jasauğa bola ma? Qanday kümäniñiz bar? – Qısqaşa aytar bolsaq: eki adam Angliyağa barğan, eki kün Solsberide arı-beri jürip, künine 300 şaqırım jol jürgen. Qılmıs


text:
Biz milliy tarihimizda ğayät zor yeziq islahatlirini ämälgä aşurğan häliqlärniŋ birimiz. Bu, birtäräptin, mädäniy yeŋiliqlarni qobul qiliş vä häliqara munasivätlärni mukämmälläştürüş säviyämizniŋ nahayiti juquri ekänligini roşän kšrsitip turuptu. Yeŋi yeziqqa štüş җäriyani duniyaviy miqiyastiki säyasiy-iҗtimaiy šzgirişlärgä bevasitä bağliq, älvättä. Mäsilän, qedimiy runa (taş) yeziğini alayli. Yeziq islahitini kškkä kštärgän mäşhur ädip Yolluq Tekin. Mäzkür elipbä Uluq Türk haqanliğiniŋ sältänät qazinişi vä uniŋ bärbat boluşi bilän bevasitä bağliq. Bu yeziq asasida royapqa çiqqan tšrt yüzgä yeqin mätinniŋ bizniŋ dävrimizgä yetip kälgänligi mälum.
Ottura äsirdä bolsa, yeŋi şäkillinivatqan säyasiy-iҗtimaiy väziyät tüpäyli, ikki çoŋ yeziq mädäniyiti mäydanğa käldi. Buniŋ biri — qedimiy uyğur yeziği. Sältänät sürgän vaqti – ottura dävir, yäni H — HV äsirlär. Yeziq islahitiniŋ beşida Sänqu Säli Tutuŋ, Tatatuŋa, Ki-Ki, Pratyaya vä başqilar turğan.
İkkinçisi — äräp elipbäsi. Mäzkür yeziq än°änisi Märkiziy Aziyadiki real säyasiy-iҗtimaiy väziyätniŋ käskin šzgirişi bilän munasivätlik. Yänä bu diniy-mädäniy etiqat (bu yärdä asasän «hurufizm» eŋini näzärdä tutuvatimiz) çüşänçiliriniŋ çoŋqur yiltiz tartiş җäriyanlirinimu šz dairisigä alidu. Milliy muhitimizdiki äräp elipbäsiniŋ sältänäti Sultan Satuq Buğrahan dävridin başlap, ta HH äsirgiçä davam qildi. Birinçi duniya uruşi tüpäyli partliğan Oktyabr' inqilaviğa bağliq, Keŋäş İttipaqidiki kšpligän millätlär yeziq islahatlirini ämälgä aşuruşqa kirişti. Türk häliqliri täripidin äräp elipbäsi koniliq rämzi süpitidä җariy qilinip, latin elipbäsiniŋ sältänät sürüşigä yol eçildi. Keŋäş uyğurliri däsläpkilärdin bolup mäzkür elipbägä kšçti. Bu islahatni Abdulla Rozibaqiev vä Abdulhäy Muhämmädiy ämälgä aşurdi.
Bu jilliri qazaq tilini latin elipbäsigä kšçiriş җäriyanida N.Tšrequlov, H.Dosmuhamedov qatarliq alimlar zor tšhpä qoşqan. U çağlardiki ammiviylaşqan şiar «latin häripi – ğälibä qazanğan proletariat elipbäsi» edi. Amma 1937-1938-jilliri türk häliqliri kirillitsa elipbäsigä mäҗburiy štküzüldi. Bu Stalinniŋ ruslaşturuş täşäbbusi tüpäyli ämälgä aşti. Uyğur kirillitsa elipbäsi boyiçä islahatqa Ayşäm Şämieva rähbärlik qildi. Kirillitsa häripigä kšçüştiki äŋ asasiy säväp – geosäyasätkä bevasitä bağliq vä şuniŋ dairisidä rus hälqiniŋ Oktyabr' inqilavidiki roli räsmiy mutlaqlaşturuldi. Kirillitsa elipbäsi bir äsir davamida sältänät qazandi. Uniŋ Keŋäş İttipaqi dävridiki yüksiliş täräqqiyati kommunistik ideologiya bilän bevasitä çirmişip kätkän. Mäzkür vaqit davamida yoruq kšrgän äsärlärniŋ hämmisi degidäk säyasät ğälvüridin süzüvelinğan näşirlärdur.
Keŋäş İttipaqiniŋ parçilinişi tüpäyli, bu yeziqniŋ säyasiy-iҗtimaiy vä mädäniy ähmiyiti yoqilişqa başlidi. Demäk, bu ob°ektiv šzgiriştur. Qazaqstan Җumhuriyiti šz mustäqilligini elan qilğanda, biz, qazaqstanliq uyğurlar, tunҗa qetim šzimizniŋ konstitutsiyalik hoquqimizni umumyüzlük paydilinip, bir avazdin dšlät ärkinligini qollap-quvätligän eduq. Äynä şundaq säyasiy-iҗtimaiy vä mädäniy pursät yänä käldi. Qazaqstan uyğurliri qazaq hälqi bilän bir vaqitta latin häripigä kšçüşni toğra kšrüp, šziniŋ konstitutsiyalik hoquqini yänä bir dšrän җariy qilmaqta.
Bizniŋ latin häripigä kšçüşimiz, älvättä, qazaq latin elipbäsigä bevasitä bağliq. Biz bu dairidin sirt çiqip ketälmäymiz. Çünki qazaq tilşunas alimliri bu mäsilä üstidä izçil iş elip bardi. hazirniŋ šzidä birqançä ekspertliq pikir vä layihilär täklip qilindi. Bu täşäbbuslar ahirqi nätiҗidä Dšlät rähbiriniŋ yeganä umumlaşqan qazaq elipbäsini җariy qilişi bilän yäkünländi. Dšlät rähbiriniŋ bügünki ähbarat täräqqiyatiğa maslaşqan halda, moҗut klaviatura dairisidä islahat qiliş täklivigä asaslinişimiz keräk. İkkinçidin, lingvistikiliq-mädäniy alahidiliklärnimu etivarğa eliş lazimliği qäyt qilindi. Äynä şu mähsättä Parlamentqa däsläpki räsmiy layihini Ş.Şayahmetov namidiki tillarni täräqqiy ätküzüş instituti tävsiyä qilğan edi. Uniŋda bäzi tavuşlarni ikki härip (diagraf) arqiliq ipadiläş baş printsip süpitidä kšzdä tutulğan edi. Bu elipbäniŋ asasiy yšnilişigä ihtisat vä ähbaratliq tehnologiya säväp boldi. Demäk, qazaq alimliri җämiyät täräqqiyatiniŋ sür°ätlik rivaҗlinişini mähsät qilğan. Başqiçä eytqanda, bu alämşumullaşturuş vä umumiyliniştin tuğulğan ideya. Amma bu layihä җiddiy qarimu-qarşiliqlarni päyda qildi. U aldi bilän tilşunas-mädäniyätşunas alimlar näzäridin toluq štmidi. Çünki bu layihä tästiqlinidiğan bolsa, u çağda sšzlärdä vä җümlilärdä ikki häriplik tavuşlar kšpiyip ketip, kšpligän tosalğuluqlarni päyda qilatti. Bu yärdä uyğur tilimu şu hil qiyinçiliqlarğa uçriğan bolatti, älvättä. Mäsilän, «hädäm» vä «šrükni» degän sšzlärni latinçä yazidiğan bolsaq, u çağda «Haedaem» «Oeruhkni» däp yezişqa mäҗbur bolattuq. A.Baytursınov namidiki Tilşunasliq institutiniŋ mutähässisliri akademik A.Qaydarovniŋ layihisigä asaslinip, «Bir tavuş — bir härip» printsipiğa ämäl qilişqa çaqirğan edi. Amma bu layihimu nuqsanlardin hali bolmidi. Uniŋdimu, birinçidin, Uu — Ww/Uu äksi diagrafliq ähvalni (ikki tavuş — bir härip) bayqaşqa bolidu, ikkinçidin, bäzi häriplärni käşip qilişqa toğra kelätti. Mäsilän Ŋŋ — Ңŋ, yaki än°änigä mas kälmäydiğan häriplärni paydilanğan bolattuq: Dd — Ää, Tsts — Öš.
Qisqisi, mutähässislär vä alimlarara qizğin munazirilär qozğaldi. Bu җähättin M.Ävezov namidiki Ädäbiyat vä sän°ät instituti, A.Baytursınov namidiki Tilşunasliq instituti vä QҖ Milliy pänlär akademiyasiniŋ hämkarliğida štküzülgän «Latin elipbäsigä kšçüşniŋ muhim mäsililiri» namliq häliqara ilmiy simpoziumniŋ qarari toğra buruluş hasil qildi. Uniŋğa QҖ Milliy pänlär akademiyasiniŋ prezidenti M.Jurinov, A.Baytursınov namidiki Tilşunasliq institutiniŋ baş ilmiy hadimi, QҖ Milliy pänlär akademiyasiniŋ muhbir-äzasi, professor Z.Bazarbaeva, QҖ Milliy pänlär akademiyasiniŋ akademigi, M.Ävezov namidiki Ädäbiyat vä sän°ät institutiniŋ mudiri U.Qalijanov, kšrnäklik mädäniyätşunas M.Ävezov, Qirğiz Җumhuriyiti Milliy pänlär akademiyasiniŋ vitse-prezidenti, professor A.Aqmataliev, Ç.Aytmatov namidiki akademiyaniŋ prezidenti, professor R.Abduvalieva (Uluq Britaniya), G.İbragimov namidiki Til, ädäbiyat vä sän°ät institutiniŋ mudiri, professor K.Minnullin, Häliqara Turan akademiyasiniŋ akademigi Q.Seydanov (Özbäkstan), L.Gumilev namidiki Evraziya milliy universitetiniŋ professori T.Jurtbay, Stambul şähärlik Mimar Sinan bädiiy sän°ät universitetiniŋ professori A.Qara (Türkiya), Amsterdam universitetiniŋ dotsenti Z.Ävezova vä mäzkür qurlarniŋ muällipi qatnişip, šz oy-pikirliri bilän ortaqlaşti. Ä, Ö, İ, Ü qatarliq sozuq tavuşlarni diagraf (ikki häriplik) printsipida ämäs, bälki apostrov (yäni zär-zevär) printsipida yezişniŋ muhimliği täkitländi. Akademik M.Jurinov Ä, Ö, İ, Ü qatarliq sozuq tavuşlarni yardämçi härip (H) bilän billä berişni täklip qildi. Biraq alimniŋ bu pikri kšpçilikniŋ qollişiğa egä bolmidi. U çağda biz Ä – Ah, Ö – Oh, Ü – Uh härip şäklidä yazğan bolattuq. M.Ävezov namidiki Ädäbiyat instituti bilän A.Baytursınov namidiki Tilşunasliq institutiniŋ alimliri sozuq tavuşlarni apostrov bilän berişni otturiğa qoydi. Uniŋ şäkli — Ä – A’ Ö – O’ Ü – U’. Şähsän män sozuq tavuşlarni zär-zevär arqiliq berişni toğra däp hesaplaymän. Bu torbetidä savatliq yeziş eŋimizni şäkilländüridu. hazirçä bu tavuşlarni — A, O, U, yäni birla härip bilän yezişqa mäҗburmiz.
Qazaq alimliriniŋ i, i, y tavuşlirini yeziş täklivi qiziqarliq. Ular İ vä Y tavuşlirini birla J (djey) häripi bilän berişni täklip qilğan edi. Çünki qazaq elipbäsidiki i tavuşi latin elipbäsidiki İ (ay) häripi bilän ohşaş bolğaçqa, äynä şundaq şäkil tävsiyä qilinğan. Ändi Ş.Şayahmetov namidiki tillarni täräqqiy ätküzüş instituti tšvändiki täklipni bärdi: İi — İi, İ’i’ — İi/Yy, Jj — Jj.
Kšrüp turğinimizdäk, İ vä Y tavuşliri apostrof arqiliq berilgän. Bu, demäk, i, y tavuşliri ayrim halda bälgülänmidi, degän sšz. Biz bu häqtä härtäräplimä oylanmisaq bolmaydu. Çünki torbetidä Y tavuşini yezişniŋ än°änisi bar. Uni latinçä Y häripi bilän yezip kelivatimiz. Ägär bu häripni qollansaq, u çağda Yu, Ya, Ë, Š tavuşliriğa bağliq rus tilidin šzläşkän sšzlärnimu toğra vä savatliq yazğan bolattuq däp oylaymän.
Qazaq alimliri arisida üzük tavuşlarni beriştimu härhil pikirlär orun aldi. Bolupmu ?, ?, ?, ?, ?Q, Ğ, Ң, Ş, Ç tavuşlirini bälgüläştä «bir tavuş — bir härip» printsipi asas boldi. Amma mäzkür lingvistikiliq printsipni toğra kšrgänlär diagraf usulini tänqit qilğanlar topi edi. Şuŋlaşqa ular apostrof bilän yezişni toğra däp tapti. Nätiҗidä yeŋi qazaq elipbäsiniŋ tšvändiki layihisi elan qilinip, u Dšlät rähbiri täripidin räsmiy tästiqländi.
Kšrünüp turiduki, sus räŋlik häriplärniŋ hämmisi apostrof bilän berilgän. Ular 9 härip. Amma Ş.Şayahmetov namidiki tillarni täräqqiy ätküzüş institutiniŋ mutähässisliri, tehnikiliq säväplärgä bola, ikki häriplik (diagraf) usuliniŋ ähmiyätlik ekänligini alğa sürmäktä. Buniŋ häqiqätänmu oylinidiğan täripi yoq ämäs. Çünki Ş –sh, ŋ – ng, ç-ch qatarliq diagraflar başqa tillardimu käŋ qollinilip kälmäktä. Biz, uyğurlar, latin häripigä kšçkändä, bu ähval üstidä çoqum oylinişimiz keräk. Yeqinda filologiya pänliriniŋ namziti, dotsent Ruslan Arziev qazaq latin häripigä asaslinip, 33 häriplik yeŋi uyğur latin elipbäsiniŋ layihisini tävsiyä qildi. Tilşunas alim apostrof printsipini toğra kšrüp, uniŋğa qazaq latin yeziğidiki Jj (Jj) häripidin apostrof arqiliq J’j’ (Җҗ) häripini yasap çiqqan. Bizgä Jj (Jj) vä J’j’ (Җҗ) häripliri üstidä oylinişqa toğra kelämdekin. här halda Җҗ tavuşini Jh häripi bilän yazsaq, äqilgä muvapiqtäk. Bizgä Jj (Jj) tavuşidin Y (Y) tavuşiğa štüş häqqidä pikir-täkliplärmu yoq ämäs. Bu hil pikirlärni etivarğa alsaq, E, E, Yu, Ya häriplirigä bağliq rus tilidin kirgän sšzlärni yeziştimu qiynalmattuq. R.Arziev apostrof şäklini qollinişidiki säväplär häqqidä tohtalğanda, qazaq latin elipbäsi dairisidin çiqip ketälmäydiğanliğimizni täkitlidi. Bumu ätrapliq oylinidiğan mäsilä. Çünki bizgä, tilşunas-alim täkitliginidäk, mäktäp oquğuçiliriniŋ qiynilip qalmasliği häqqidimu baş qaturuşqa toğra kelidu. här halda apostrov vä diagraf usulini birdäk qolliniş arqiliq, yeŋi uyğur latin elipbäsini işläp çiqalaymiz däp oylaymän. U çağda yeŋi uyğur latin häripi A.Baytursınov namidiki Tilşunasliq institutiniŋ layihisigä asaslansa, Ş.Şayahmetov namidiki tillarni täräqqiy ätküzüş instituti täklip qilğan elipbägimu yeqinlişimiz. Ägär biz diagraf usulidin vaz keçidiğan bolsaq, u çağda apostroflarniŋ kšpligi tüpäyli tehnikiliq tosalğuluqlarğa çoqum uçraymiz. Çünki, mäsilän, «ğäplätkä çšmgändä» (g`a`pla`tka` c`o`mga`nda`) qatarliq sšzlärni yezişta, bäk qiynilimiz. Uniŋ üstigä yeŋi uyğur latin elipbäsi zär-zevärgä tolup ketip, mätin «qizil» çiqqandäk täsirat qalduridu. Oylaymänki, biz kam degändä 4 häriptin (asasän Ş – sh, x – ch, Җҗ – Jh, ŋ – ng) apostrofni elip taşlalisaq, u çağda klaviaturida işläşmu biraz yeniklişidu häm yeziq mädäniyitimiz gšzällişidu. A.Baytursınov namidiki Tilşunasliq institutiniŋ vä Ş.Şayahmetov namidiki tillarni täräqqiy ätküzüş institutiniŋ alimliri G’g’ — Ğğ häripini diagraf bilän berişni qät°iy täläp qilğan edi. Amma mäzkür häripni qazaq vä uyğur tilida päqät apostrof bilän beriş äqilgä muvapiq däp oylaymän. Çünki çät ällärdä oquvatqan yaşlirimiz uni ikki härip bilän bärmäktä. Şuŋlaşqa ular «qaşliriŋğa» degän sšzni latinçä «qachliringgha» däp yezivatidu. Bu yärdä biz diagrafliq üzük tavuşlarniŋ toplinip ketiş ähvallirini bayqaymiz. Bizniŋ tilimizda bu hil şäkil intayin kšp. Ändi rus tilidin kirgän Š häripini qollinimizmu yaki yoqmu – bu häqtimu oylinişimiz lazim.
Qisqisi, sozuq tavuşlarni zär-zevär (apostrof), üzük tavuşlarni (G’g’ — Ğğ demigändä) ikki härip (diagraf) bilän bärginimiz toğrimekin däp oylaymän. Ändi ' vä ° bälgülirini apostrof bilän bärsäk bolidu. Ägär biz umumlaşqan latin elipbäsigä kšçidiğan bolsaq, u çağda çoŋ islahatni ämälgä aşurğan bolattuq.
Umumän, biz, bir top uyğur alimliri, šzara baş qoşup, uyğur latin elipbäsiniŋ kšpçilikniŋ qollişiğa erişidiğan bir layihisini qobul qilişimiz lazim. Çünki gäp milliy mädäniyitimizniŋ keläçigi häqqidä bolmaqta. Aldimizda 9 milliy tšl tavuşi turidu. Ularniŋ kšpçilik qollaydiğan şäklini berişimiz keräk. Buni päqät statistikiliq metod vä latin häriplirini yeziş än°änilirini tählil qiliş arqiliq, kšzligän mähsätkä yetäläymiz däp oylaymän. Bu biraz vaqitni täläp qilidu, älvättä. Bolupmu buniŋğa torbetidä latinçä yezip mäşiqlinivatqan yaşlirimiz yeqindin arilaşsa, nur üstigä nur bolar edi.
Häyriyat, biz, qazaqstanliq uyğurlar, nahayiti zor säyasiy-iҗtimaiy vä mädäniy basquçta turimiz. Päqät alğa qarap intilişimiz keräk. Yeqinda biz, bir top alimlar, baş qoşup, uşbu iҗtimaiy-mädäniy muhim mäsilä häqqidä pikirläşkän eduq. Äynä şu uçrişiştin keyin uyğur latin elipbäsiniŋ yänä bir layihisini kšpçilikniŋ diqqitigä havalä qilişni muvapiq kšrduq.
Alimҗan TİLİVALDİ, M.Ävezov namidiki Ädäbiyat vä sän°ät institutiniŋ baş ilmiy hadimi.


text:
Pilipp Orlık adına Demokratiya İnstitutınıñ mütehassısı Natalya Belitser dey ki, «Azov»nıñ Lvivde cami qurucılığına qarşı maqalesi Rusiye teşviqatını tekrarlay. Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildire.
«Azov» mevamı zemaneviy Rusiye teşviqatı ve Ukraina dostları olmağan Avropa memleketleriniñ anti-islâm belâğatı ile teñ kele», – dey Belitser.
Ekspertniñ malümatına köre, «Lvivniñ islâm zaptınıñ başlanuvı» maqalesiniñ müellifleri Ukraina ve ukrain halqı içün qırımtatar halqı ile sıqı bağı ne qadar müim olğanını añlamağanlarını kösterdiler.
Belitser işbu maqaleniñ bar olması Lviv ve qıtaiy Urkainada qırımtatarlar ile dostane munasebetlerge tesir etmeycegine ümüdini bildirdi.
«Azov» ukrain polkunıñ Azov.Press saytında fevral 2 künü Lvivde cami qurucılığına qarşı maqale çıqtı. Köçip kelgen qırımtatarlar mında «icretçi», cami qurucılığı – «hristian şeeri içün çağıruv» ve «lvivlilerniñ sabırı içün sınav» olaraq adlanılğan. Qıtaiy Ukrainada yaşağan qırımtatarlar işbu maqaleni yabancı duşmanlığı nümünesi ve ukrain toplulığını bölmek ıntıluvı olğanı aqqında bildirdi. Fevral 4 künü maqale sayttan silindi.
«Azov» polkunıñ matbuat kâtibi Aleksandr Alferov dey ki, sayta aşkâr etilgen maqale «Azov» polkunıñ mevamını iç te aks etmey. Kimniñ mevamını aks etkeni aqqında ise izaat bermedi.


text:
Durıs uyıqtamaw jäne qorıldaw qaterli isiktiñ qawiptiligin jıldamdatadı. Munday mälimdemeni Ïspanïya men AQŞ därigerleri jasap otır, olar bul jañalıqtarın Myunxende ötken wrologïyanıñ ewropalıq qawımdastığı kongresinde jarïya etti.
Ğalımdar uyıqtaw kezinde ökpedegi awa almaswdıñ qısqa merzimge toqtawın gïpoksïya dep atadı, ol qaterli isikti örşitedi, yağnï uyıqtaw kezinde qanday da bir işki ağzağa nemese tinderge otteginiñ qajetti mölşerde jetispewi. Ol qan tamırlarında qaterli isik jaswşalarınıñ payda bolwına äkep soğadı.
Ğalımdar tışqandarğa zerttew jürgizgennen keyin osınday tujırımğa keldi, zerttewge 12 saw jäne qaterli isikke şaldıqqan 12 tışqan qoldanıldı. Ğalımdar kidirmeli gïpoksïyağa şaldıqqan awrw kemirgişterde jaswşalar sanınıñ artqanın bayqağan. Olar tışqandarğa jasalğan zerttew jumıstarınıñ nätïjesi adamdarğa da keledi dep otır.
Kommentarïï


text:
Qırım iş adamı, «Skazka» Yalta ayvanat bağçasınıñ ve Qarasuvbazarda «Taygan» safari bağçasınıñ saibi Oleg Zubkovğa Yalta baytar şifahanesinden mektüp keldi. Mında evel yuqlatılğan ayvanlarnı mayıs 22 künü baquvğa bermege avale etile.
Baytar hızmetiniñ mektübini Zubkov Qırım.Aqiqatqa kösterdi.
Şu cümleden, mektüpte aytılğanı kibi, tuberkulin ilâcını alğan «Skazka» ayvanat bağçasınıñ ayvanları 21:00 – 22:00 saatleri arasında berilmeli.
«Bermek sözü ne manada kelgeni aqta sualge ekim olarnı kene yuqlatmağa kerek olğanını bildirdi. Böylece baytar mütehassısları evel yapılğan ilâcğa reaktsiyanı baqacaq olalar», – dey Zubkov.
O şunı da qayd etti ki, baytar hızmeti ve Qırım prokuratura hızmetçilerine işanmağanını bildire ve verem tabiatını bilgen ve ayvanlarda onı tapıp olğan mustaqil mütehassıslarnı seslenmege çağıra.
«Skazka» ayvanat bağçasına qarşı bu kirli tarikni azırlağan ve «Skazka» ve «Taygan» bağçalarını qapatmaq kibi maqsadı olğan baytar ve Qırım prokuraturası hadimlerine işançım yoq», – dey Zubkov.
Qırımlılarğa yazğan mektübinde Zubkov Qırımnıñ Rusiyege «qoşuluvından» soñ olğan aqiqattan közü qaytqanını bildire.
«Qırım akimiyetiniñ Rusiye terkibine keçmesi ve ükümetke sahte vatanperverlerniñ kelmesi ile maña ve bağçalarıma böyle munasebet, Qırım yolbaşçılığından lâqaytsızlıq, atta açıq nefret duyacağımnı tasavur bile etmey edim», – denile Zubkovnıñ muracaatında.
Evel Zubkov Qırım prokuraturası ve baytar hızmetiniñ temsilcilerini ayvanlarğa olğan qaba davranışları içün qabaatladı. Nezaret etici organlarınıñ vekilleri «Skazka» Yalta ayvanat bağçasında sanki verem hastalığı olğan ayvanlarnı yuqlatqan edi. Ayvanat bağçasınıñ saibi Rusiye Baş prokurorına hızmeçtilerniñ faaliyetini teşkermek ricası ile bulundı.


text:
Saqlanu tarmağında rekord
Saqlanu häm aviaśiya tarmağınıñ uzğan yılğı êksportı annan êlekke yıl belän çağıştırğanda 3,72%qa artqan
Törkiyädä saqlanu häm aviaśiya tarmağınıñ uzğan yılğı êksportı annan êlekke yıl belän çağıştırğanda 3,72%qa artqan.
2016 nçı yılda älege tarmaqnıñ êksportı 1 milliard 677 million 116 meñ dollar bulğan bulsa, 2017 nçe yılda 1 milliard 739 million 453 meñ dollarğa citkän.
Bu tarmaqtağı êksportta berence urında Amerika Quşma Ştatları tora.
2017 nçe yılğa AQŞqa êksport 2016 nçı yıl belän çağıştırğanda 18%qa artıp 692 million 312 meñ dollar bulğan.
İkençe urında Germaniya ,öçençe urında Hindıstan urnaşqan.


text:
Aqmescitte Qırımtatar Milliy Meclisi faaliyetiniñ yasaq etilmesi boyunca mahkeme toplaşuvında munaqaşa devam ete. Toplaşuvda Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl qırımtatarlarnıñ temsilci organınıñ Birleşken Milletler Teşkilâtı, Avropada havfsızlıq ve işbirlik teşkilâtı (OSCE) ve diger dünyadaki müim teşkilâtlar tarafından desteklengeni aqqında bildirdi. Böyle etip, o mahkeme işi teşebbüsçisi, rusiyeli Qırım prokurorı Natalya Poklonskayanıñ Meclis terroristik teşkilâtları tarafından desteklengeni aqqında ilân etkenine izaat berdi.
«Poklonskayanıñ mantığına baqsaq, «Türk ocağı»nıñ Meclisniñ yasaq etilmesine yol bermemek içün şefaatı – Meclis ekstremistik teşkilâtı olğanını bildire! Nariman Celâl: böyle mantıqqa binaen, olarnıñ sırasına qırımtatar halqınıñ ananeviy müessisesini saqlamaq içün muracaatta bulunğan Birleşken Milletler Teşkilâtı, PACE, Avropa Birligini ve bir sıra diger halqara teşkilâtlarnı ve devlet yolbaşçılarını da kirsetmek kerek!» – dep bildirdi Nariman Celâlnıñ sözlerini Qırımtatar Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev Facebook saifesinde.
Nariman Celâldan soñ Meclisniñ diger temsilcisi Emine Avamileva da sözde bulunıp, Meclisniñ taqdirini tek qırımtatar halqı al ete bilgenini ilân etti.
Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi aprel 25-te, bazarertesi künü, aqşam toplaşuvnı aprel 26, salı kününe keçirdi.
Aprel 25-te keçirilgen toplaşuvda mahkeme rusiyeli prokuror Natalya Poklonskayanıñ Meclis faaliyetiniñ toqtatılması boyunca qararını davağa qoştı. Poklonskaya toplaşuvda olmadı.
Aprel 13-te Kreml tarafından tayin etilgen Qırım prokurorı Natalya Poklonskaya Qırımtatar halqınıñ Meclisi faaliyetiniñ mahkeme qararına qadar toqtatılması aqqında qarar alğanını bildirdi.
Aprel 18-de Rusiye Adliye nazirligi Qırımtatar Meclisini «ekstremist faaliyetinden sebep» yasaq etilgen teşkilâtlar cedveline kirsetti. Böyle qarar Ukraina, bir sıra halqara teşkilâtlar ve uquq qoruyıcılar tarafından takbih etildi.
Rusiye prezidentiniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov yarımadada Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilmesi meselesi «Rusiyeniñ içki işi» olğanını, ve Rusiye tıştan kelgen «tevsiyelerni» diñlemeycegini ilân etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımnıñ Rusiye ükümetiniñ mülkiyet ve topraq nisbeti naziri Aleksandr Gordetskiy Qırımnıñ Rusiye başı Sergey Aksönovnıñ izni ile istifağa çıqtı.
Mütenasip vesiqa Qırım Nazirler Şurasınıñ saytında aşkâr etilgen.
Vesiqada aytılğanı kibi, Aleksandr Gordetskiy öz istegi ile ariza yazdı.
Gordetskiyni daa iyün ayında vazifelerinden boşattılar. Aksönov o vaqıt Qırım mülkiyet ve topraq nisbeti boyunca nazirlik tarafından imzalanığan bütün vesiqalarnı teşkerecek mahsus komissiyanıñ teşkil etilmesi aqta bildirgen edi.
Gordetskiy topraq ve mülkiyet nisbeti naziri vazifesine 2014 senesi okâtbr ayında tayinlendi.


text:
Ukrainadaki vaziyet «Berlin divarınıñ yıqıluvından soñ Avropa havfsızlığı içün eñ büyük telükedir», − dedi o, AQŞ-daki Stenford universitetinde çıqışta bulunıp, dep haber ete Radio Svoboda.
Rusiye «Ukrainanıñ mustaqil yolunı», onıñ halqınıñ «Avropa birligi ile yaqınlaşmaq ve öz kelecegini kendi qollarına almaq» istegini tanımadı ve qarıştı.
«Biz böyle areket tarzını ne qabul ete, ne aqlay bilemiz», − dep bildire Barrosonıñ sözlerini «İnterfaks» agentligi.
Onıñ sözlerine köre, mesele şunda ki, Rusiyeden böyle areketler içün diplomatik ve iqtisadiy tazminni almaq ve Ukrainağa demokratik ve mustaqil memleket oluv yolunda qol tutmaq, − bu tek Avropa birliginiñ, AQŞ ya da «G7» vazifesi degil, bu endi bütün dünyanıñ meselesidir. Çünki söz «halqara uquq ve halqara dünyasına açıq telüke» aqqında ketmekte, dedi Jose Manuel Barroso.


text:
Rusiyege boysunğan Aqyar yerli parlamentiniñ binasında bomba qoyulğanı aqqında malümat peyda olğanından sebep şeer merkezi qapatıldı. Yerli kütleviy haber vastalarınıñ bildirgenlerine binaen, müessise hadimleri ve deputatlar binanı terk etti.
Matbuatnıñ tasdıqlanmağan malümatına binaen, bomba aqqında malümat parlamentke mektüp vastasınen bildirildi, diger fikirge köre, beyanat müessise hadimlerinden biriniñ elektron poçtasına keldi.
İnternette qapatılğan soqaqlarnı köstergen video peyda oldı, o yerde uquq qoruyıcılar, yanğıncılar ve acele tıbbiy yardım hadimleri buluna.
Yerli İçki işler nazirligi idaresinde Forpost Aqyar neşrine bildirdiler ki, teşkerüv işleri alıp barıla. Bu yerde mütehassıslar, «Berkut», köpeklernen beraber bombanı zararsız alğa ketirgen gruppa çalışa.
Video: Dimitro Sevastopol
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Ukrain alıp barıcısı, qırımlı Maşa Yefrosinina dey ki, Rusiye tarafından Qırımnıñ ekinci yıllığını aynı can ağrısı ile yaşay.
«Qırım işğalinden eki yıl keçse bile, ağrısı keçti-keçmedi, dep ayatamam, olğanı kibi agıra», – dedi alıp barıcı Qırım suali» leyhasınıñ çerçivesinde.
«Menim içün Qırım işğali – bölünüv, bölünüvniñ başlanuvı, bölünüv ile bağlı er şey. Bunıñ ile bağlı olğan daa bir ağırğan noqta – menim şahsiy toprağım, tuvğanlarım, dostlarım, anda barmağa imkânnıñ olmağanı. Tuvğan topraqnı, tuvğan şeerimni, babamnıñ mezarını körmege imkânnıñ olmağanı», – dedi o.
«Qırım suali» leyhasınıñ çerçivesinde .Qırım meselesi ile oğraşqan matbuat vastaları Qırımda işğalge qarşılıq kününe bağışlanğan marafonı keçirecekler. Jurnalistler belli ukrainlerden ne içün Qırım aqqında unutmamaq kerek olğanını soradılar. Marafon fevral 26 künü saat 19:00 başlanacaq.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Özel İmalat Merdivenler
özel imalat merdivenler, ahşap, ahşap basamak, ahşap basamaklar, ahşap kaplamalı merdiven, ahşap merdiven, ahşap merdivenler, ahşap parke, ahşap taşıyıcılı merdiven, beton üstü ahşap basamak, döner merdiven, dubleks merdiven, dublex merdiven, duvardan taşıyıcılı merdiven, helezon merdiven, lake merdiven, masif parke merdiven, merdiven, omurgalı merdiven, parke basamakÖzel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven, Özel İmalat Merdivenler. Özel İmalat Merdiven,
GALERİ:
[envira-gallery slug=”ozel-imalat-merdivenler”]


text:
Rusiyeniñ Tasil ve ilim nazirligi, Qırım aqqında sözlerinden dolayı Rusiyedeki Federatsiya şurasınıñ spikeri Valentina Matviyenkonıñ tenqidine oğrağan doquzıncı sınıf içün eñ yañı Rusiye tarihı dersligini qoşumça ekspertizağa yolladı.
Rusiye kütleviy haber vastalarınıñ yanvarniñ 11-nde bildirgenlerine köre, bu qarar Tasil nazirliginiñ derslikler boyunca ilmiy-usuliy şurasınıñ oturışuvnıda qabul etildi. 19 kişi ekspertiza içün rey berdi, 2 kişi bitaraf qaldı.
«İnterfaks»niñ malümatına köre, bildirüvlerde «Rusiye tarihi: XX asırnıñ başı – XXI asırnıñ başı» («İstoriya Rossiyi: naçalo XX – naçalo XXI veka») dersligi aqqında söz yürsetile. Derslikniñ ekspertizasını Rusiye ilimler akademiyası yapacaq. Onıñ hulâsaları Rusiye nazirligine yanvarniñ soñunace taqdim etilecek.
2017 senesiniñ oktâbrinde Qırımdan senator olğan Sergey Tsekov derslikni özüniñ plenar çıqışında añdı. O, Qırımda Rusiyeniñ ilhaqı aqqında şu parçanı oqudı: «Kiyevde başlağan inqilâp halqara siyasetniñ vaqiası oldı ve inqilâbiy dalğada diger tarafqa yaldap başlağan Qırımnı çıqarıp çetke attı».
Rusiye parlamentindeki yuqarı palatasınıñ reisi Valentina Matviyenko, bu parçağa «provakatsion» dep, Federatsiya şurasınıñ tasil ve ilim boyunca komitetine tarih derslikleriniñ Qırımğa dair bölüklerini teşkermege teklif etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
"Qarar keşelek wöcdanın ärnetä"
Bu turıda Törkiyäneň Diyanät êşläre başlığı Ali Ärbaş citkerde
Törkiyäneň Diyanät êşläre başlığı Ali Ärbaş Amerika Quşma Ştatları ilbaşı Donal’d Trampnıň Yerusalimne İzrail başqalası bularaq qabul itüe qararınıň xozur, tınıçlıq, iminlekkä qarata yasalğan höcüm buluın belderde.
Ali Ärbaş açıqlawında Yerusalimneň barlıq möselmannarnıň urtaq mäs’äläse buluına iğtibar cälep itkän.
Diyanät êşläre başlığı açıqlawında: “Yerusalim qararı keşelek wöcdanın ärnetä. Bu bergä yäşäw mädäniyäte, xozur, tınıçlıq häm iminlekkä qarata höcümder. Tınıçlıq şähäreneň bäreleş şähärenä äylänüen telilär,” – dide.


text:
Asqar Mırzaxmetov ïnvestorlarğa selqos qaraytın äkimderden jawap aldı
TARAZ. QazAqparat - Bügin Jambıl oblısınıñ äkimi Asqar Mırzaxmetovtıñ törağalığımen ïnvestorlardı tartw jäne ïnvestïcïyalıq axwaldı jaqsartw boyınşa öñirlik keñes otırısı ötti, dep xabarlaydı QazAqparat.
Aymaq basşısınıñ baspasöz qızmetinen mälim etkendey, kün tärtibindegi mäsele boyınşa oblıstıq ïnvestorlarğa Qızmet körsetw, jobalıq basqarw jäne cïfrlandırw ortalığınıñ basşısı Damïr Egizbaev bayandama jasadı. Ol atqarılıp jatqan jumıstar men kezdesip otırğan keleñsizdikterge jan-jaqtı toqtalıp ötti.
Atap aytar bolsaq, bos jerlerdiñ ïnteraktïvti kartasın äzirlewde jäne 13 ïnvestïcïyalıq jobanı iske asırwdağı tüyitkilder talqılandı. Qarjı quyıp, jumıs jasawğa nïetti keybir ïnvestorlarğa qajetti jerlerdi bölwde enjarlıq tanıtıp otırğan awdandar da joq emes bolıp şıqtı.
Asqar Mırzaxmetov mäseleniñ mañızdılığın basa aytıp, oblıstıñ ïnvestïcïyalıq axwalın arttırwda tïisti taraptardıñ birlese, josparlı jumıs jürgizwiniñ tïimdiligin tilge tïek etti. Qurğaq sözden göri waqıt ozdırmay naqtı nätïjege qol jetkizw kerektigin eskertti.
Jïında twındağan sawaldar boyınşa birqatar awdan äkimderinen jawaptar alındı. Jawaptı tulğalarğa naqtı tapsırmalar berilip, mindetter jükteldi.


text:
Japonïyada swğa pisirilgen qara tüsti jumırtqa satıla bastadı. Jumırtqa ıstıq kükirtti swğa pisirilgen soñ sırtı qarağa boyaladı, dep jazadı rosbalt.ru.
Jumırtqa köptegen ıstıq geyzerler men kükirtti sw qaynarı bar Ovakwdanï janartaw añğarında satıla bastadı. Ol jerge jergilikti tañsıq asqa qızıqqan mıñdağan twrïster kelip jatır.
Jumırtqanı kükirtti sw qaynarına pisiredi, sondıqtan da ol qara tüske boyaladı. Aqwız ben sarwızdıñ kükirtti xoş ïisi men dämi til üyiredi. Önim densawlıqqa öte paydalı sanaladı. Alayda qara jumırtqanı pisken soñ birden jew qajet. Qazir onıñ bes danası 4 dollarğa (şamamen 1 504 teñge) sawdalanwda.
Derekközi: BAQ
Kommentarïï


text:
2015-nçe elnıñ esse ber iyul kөnendә «Argamak» wәkillәre Münxen şәhәrenә cıeldı. Tanılǧan tarixçılar Iskәndәr Gıylәcev hәm Ramil Xәyretdinovnıñ Tatarstannan kilülәre cıelışuıbızǧa sәbәp buldı.
Almanianeñ tatar yəşlәre ǧalimnәrgә kuşılıp Puchheim şәhәrenә yul tottı, anda Berençe dөnya suǧışı wakıtında çıǧışları belәn Rәsәy Imperiasennәn bulǧan xәrbi totkınnar өçen lager urnaşkan bulǧan hәm xәzerǧә xәtle tatar soldatlarınıñ kaberlәre belәn zirat saklanǧan.
Puchheimnıñ arxiwariusı Erix Xage yəşlәrǧә xәrbi totkınnar lagereneñ elekkeǧe urının kürsәtte. Xәzer monda keşelәr yəşi, xosusıy yortlar, hәm әyterseñ lә, suǧış bөtenlәy bulmaǧan. Ni barı ike mөhim hәykәl bezǧә ul suǧış turında sөyli: Puchheimnıñ üzәk uramnarınıñ berse Lagerstraße isemen yөrtә (alman telennәn “lager uramı” dip tәrcemә itelә), hәm ikençese – şul “Lagerstraße”da saklanǧan rus soldatları ziratı (monda ul şundıy isem yөrtә). Monda awırulardan ülǧәn totkınnar kümelǧәnlegen iskәrtep ütik: ul wakıtta bernindi ekzekutsialәr ütkәrmәǧәnnәr.
Xage әfәnde bezne yabık (wandalizmnan saklau өçen) ziratka alıp kerde, hәm bez ber mizǧelgә Berençe dөnya suǧışınıñ tatar soldatları tarixına çumdık. Küpsanlı kaber taşları arasında berniçәsenә tatar hәm başkort isemnәre yazılǧan. Nemets xәrbilәre totkınnarnıñ dinnәrenә ixtiram belәn karaǧannar – bu iǧtibarǧa laek. Xage әfәnde sөylәwençә, lagerdә tөrle din ruxanilәre bulǧan – totkında bulǧan hәr soldat üz dinen tota alǧan. Rus batyuşkası da, katolik pastorı da bulǧan, Münxennan ravvin kilep yөrǧәn, hәm mөselmannarnıñ da, әlbәttә, mulla belәn aralaşırǧa, namaz ukırǧa mөmkinleklәre bulǧan.
Rus familyalәre yazılǧan kaber taşlarında prawoslawie tәrese yasalǧan, polyak familyalәre өstendә katolik tәrese, ә tatar familyalәre yazılǧannarında bernindi dini rәsem yuk. Ziratnıñ «tatar» өleşendә aylı ber hәykәl tora, yazuları ike teldә: tatarça (ǧarәp xәreflәre belәn) hәm nemetsça. Iskәndәr Gıylәcev ǧarәp xәreflәre belәn yazılǧan өleşen ukıdı: «Wafat bulǧan rus ǧaskәrilәre-mөselmannarǧa baǧışlana».
Eǧermençe ǧasır başında almannarnıñ totkınnarǧa nindi ixtiram hәm keşeleklek belәn karauları ǧacәplәnderә. Dinnәren istә totu, kulay torak şartları tudıru (totkında mөmkin bulǧan xәtle), aerım kaber taşları, hәr din өçen aerım hәykәllәr – guman bulu telәge barlık bu ǧamәllәrdә çaǧıla. Iskәndәr әfәnde ber xatasız alman telendә arxiwariusnıñ xikәyasenә kuşılıp, keşelәrǧә yaxşı mөnәsәbәt kürsәtülәre hәm totkınnarnı hөnәrgә өyrәtülәre aşa nemetslar Almanianeñ prestijın kütәrergә (totkınnar Watannarına kaytıp bөek hәm matur alman cire turında sөylәsennәr dip) omtıluları turında sөylәp kitte.
Iñ axırdan yəşlәr hәm ǧalimnәr bergәlәp doǧa kıldılar, Danis Aliaskarov Korәnnәn berniçә sürә ukıdı, şunıñ belәn bu tarixi urında ütkәrgәn kөnebez tәmamlandı.
Ilyas Yambaev məkaləse
Gölnaz Wəlieva tərceməse


text:
Aqmecsitte benzin fiyatları paalılaşqanı qayd etildi, dep bildire Qırım.Aqiqat muhbiri.
Böylece, «Atan» benzin stantsiyasında aydavcılar arasına populâr olğan AI-95 markalı benzin 41,59 rubleden satıla. Bundan evel bu fiyat 40,99 ruble edi.
Aynı şekilde diger markalı benzin çeşitleri de paalılaştı.
Qırımdaki yermay satıcıları, yaqarlıqnıñ paalılaşmasını yermay fiyatlarınıñ paalılaşmasınen bağlaylar.
Qırımda benzin faiyatları, qıtaiy Ukrainada ve qomşu Rusiyeniñ regionlarındaki fiyatlarğa nisbetten eñ paalı ola.


text:
Kyivde Qırımnıñ haber reintegratsiyası strategiyası muzakere etilir eken çetelde Qırım meselesine diqqat celp etecek yollar baqıldı. Bunı Ukraina Haber siyaseti nazirliginiñ matbuat hızmeti bildirdi.
«Bugünde-bugün Qırım vaziyeti dünya kütleviy haber vastalarınıñ esas mevzusı degil, amma halqara munaqaşa ve siyasiy meydançıqlarda onıñnen daa çoq meraqlanalar», – dep qayd etti Mihail Smutov, «UA:Perşıy» kanalınıñ baş müdiri.
Muşavere vaqtında ekspertler şunı da qayd ettiler, hususan Büyük Britaniya ve Frenkistanda eñ çoq Qırım cenki aqqında aytalar. Qırımda Ekinci cian cenki adiselerine ve qadimiy tarihqa bağışlanğan kitaplar da derc etile.
«Ukraina Qırım eskiden Rusiye toprağı olğanına dair efsanelerni yoq etmeli», – dep aytıla matbuat hızmetiniñ haberinde.
Ekspertlerniñ qayd etkenine köre, Ukraina içinde Qırımğa nisbeten siyaset belgilenmese, tışqı haber siyaseti semereli olamaz.


text:
Bunı «Rada» telekanalı köstergen beyanatta parlament spikeri, Ukraina prezidenti vazifelerni eda etken OleksandrTurçinov bildirdi.
«Ukrain qanunlarına köre, separatizm areketlerini amelge keçirgen ve istilâcı memleketiniñ tarafdarı olıp, öz halqınaqarşı çıqqan siyasiy ve cemaat teşkilâtlarınıñ faaliyetini yasaq etmek içün qararlar baqılacaq», – dedi Turçinov.
Bundan da ğayrı, prezident vazifelerni eda etken Oleksandr Turçinovnıñ aytqanına köre, bazı bir yerli uquq qorçalayıcıorganlarınıñ passiv areketleri sebebinden, olarnıñ terkibine diger regionlarınıñ bölüklerinden insanlar kirsetilecektir.
Turçinov qayd etti ki, işbu strukturalarnıñ faaliyetini bir tertipke ketimrek içün Harkovğa içki işler naziri Arsen Avakov, Donetskke – birinci baş nazir muavini Vitaliy Yarema, Luganskqa – Milliy mudaafa ve havfsızlıq şurasınıñ kâtibi Andriy Parubiy ve Ukraina havfsızılq hızmetiniñ reisi Valentin Nalivayçenko yol alğanlar.
«Tünevin Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı ekinci mahsus operatsiyası başlandı. Onıñ maqsadı – devletteki vaziyetini kerginleştirmek, ukrain ükümetini devirmek, saylavlarğa keder etmek ve memleketimizni qısımlarğa bölmektir… Ukraina duşmanları Qırım stsenariyni amelge keçirmege tırışalar. Biz buña yol bermemiz. Gece antibuhraniy ştab peyda oldı, ellerine silâ alğanlarğa qarşı ise antiterroristik qararlar alınacaq», – qayd etti spiker.


text:
Qırımtatar rejissörı ve aktörı Ahtem Seytablayev dey ki, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımnı Ukraina nezaretine qaytarmağa qolay degil. Fikrine köre, Rusiye halqını Qırım – Rusiye olğanına işandırmaq içün ğayet çoq areket etildi.
Bunı o noyabr 20 künü «5 kanal» efirinde bildirdi.
«Rusiye Federatsiyasınıñ halqını Qırım – Rusiye olğanına işandırmaq içün o qadar areket etildi ki, em Qırımda da «rus dünyası» añlamını tasdiqlağan bir çoq şey bar, şunıñ içün qolay qaytarıp (Qırımnı – QA) olamamız, ğaliba», – dey o.
«Qırımnı biz qaytarmaq kerekmiz, bizge onı tepside kimse ketirip: «alıñız» demez, balalarımıznıñ kelecegi içün bizim yerimizde kimse memleketimizni qurmaz. Bizden ğayrı bunı kimse etmez», – dep qoştı aktör.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımtatar milliy areketiniñ faali Nariman Celâl iddia etkenine köre, martnıñ 18-nde Kreml Qırımda keçirmege niyetlengen Rusiye prezidenti saylâvlarına er kesniñ kelgenini teminlemek içün,ilhaq etilgen yarımadanıñ Qarasuvbazar rayonında rusiyeli küç idaresiniñ hadimleri çeşit qorquzuv usulları qullanmaqtalar.
«Poçta bölükleri, yerli memuriyet, mesken-kommunal müessise hadimleri kün evel insanlardan saylâvda istirak etecegi etmeycegi aqqında sorav keçireler. Soqaqlarda tanış olmağan insanlar yürip, qanunğa zıt şekilde sakinlerniñ hususiy malümatlarını yazıp alalar», – dep yaza Celâl fevralniñ 27-nde özüniñ Facebook saifesinde.
O, «insanlar saylâvlarda iştirak etmege istemegenlerini beyan etkeninde, işten boşatılacağı, köylerde ise – ictimaiy ihtiyaclar içün kerek spravkalar berilmeycegi, yollar yapılmaycağı ve suv keçirilmeyceginen qorquzalar», dep haber ete.
«Eñ muimi şu ki, Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonındaki (qırımtatar - QA) milliy areketiniñ faalleri, RF prezidentiniñ Qırımda keçirilecek saylâvları qanunsız olğanı ve halqara cemaatçılıq olarnıñ neticesini tanımamaq kerek olğanından emin», – dep ilâve etti Celâl.
Rusiye prezidentiniñ saylâvları 2018 senesi martnıñ 18-ne – yani Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen künge tayin etildi. Saylâvlarda: Sergey Baburin, Pavel Grudinin, Vladimir Jirinovskiy, Vladimir Putin, Kseniya Sobçak, Maksim Suraykin, Boris Titov ve Grigoriy Yavlinskiy olaraq, sekiz namzet iştirak etecek.
Fevralniñ 16-nda Ukraina prezidenti Petro Poroşenko dünya cemaatçılığını ilhaq etilgen Qırımda keçirilecek Rusiye prezidenti saylâvlarınıñ neticesini tanımamağa çağırdı.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Cumaaqşamı künü, dekabr 18-de, Rusiye prezidenti Vladimir Putin er yıllıq matbuat konferentsiyasını keçirecek.
Bunıñ kibi matbuat konferentsiyalarında Rusiye lideri umumen dünya vaziyeti, em de Rusiyeniñ içki problemleri aqqında ayta.
Bu sene Putin cermay ucuzlaşması ve ğarp cezalarından zarar körgen Rusiye iqtisadiyatı, şu cümleden rublniñ tüşmesi aqqında aytmağa mecbur olacaq.
Dekabr 16-da AQŞ Devlet kâtibi John Kerry bildirdi ki, Rusiyeniñ Ukrainada yapqanları sebebinden cezalar «prezident Putinniñ saylavına köre, bir qaç kün ya da afta içinde» lâğu etile bile.
Avropa birliginiñ tışqı işler ve havfsızlıq siyaseti boyunca yuqarı vekili Federica Mogherini dekabr 17-de dedi ki, Rusiyeniñ Ukraina zıddiyetini al etmek yolunda azırlıq işaretlerini köre.
Avropa Birligi ve AQŞ Ukraina istilâsı sebebinden Rusiyege qarşı kirsetken cezalarğa cermay fiyatınıñ ucuzlaşması da qoşula. Malüm ki, cermay ve gaz Rusiye bücetine kâr ketirgen esas qaynaqlardır. Bunıñ neticesinde de Rusiye rublesi ep tüşmekte.


text:
Meşkovnıñ aytqanına köre, olarnıñ yañı vaziyette yükseltmesi – keçken yılları cumhuriyetniñ Rusiye statusı içün küreşken rus qarşılığınınıñ yüzüne qarşı tükürüv, dep haber ete «Navigator» neşiri.
Onıñ bildirgenine köre, Tsekov ile yolbaşçılığında «bu adamlar gruppası», olarnı o «İoffinı deti» dep adlay, 94 senesinden berli SBU ile çalışa – Rusiye içün büyük bir telükedir.
Onıñ fikirince, qırımlılarnı qoruv – cumhuriyet akimiyetini keçken yılları özüne işanç qaldırmağan eski qaramanlardan boşatuvdır.
O, Qırım cumhuriyetiniñ cemaat parlamentini meydanğa ketirecegini bildirdi. Bundan ğayrı, Rusiyege qol tutqan küçler ve gençlerni toplap, akimiyet içün saylap alacaq.


text:
Bunıñ kibi şikâyetlerni Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımnıñ iş adamları «Delovaya Rossiya» umumrusiye cemaat teşkilâtına yollaylar, dep haber ete Novosti Krıma.
İş adamlarınıñ mektübinde qayd etilgenine köre, cumhuriyetni bir sıra Rusiye memurları ve iş adamları ziyaret etse de, bu ziyaretler neticesinde turistik saada işbirlik aqqında bir de bir añlaşmalar tizilmedi.
«Devlet büceti ve devlet müessiseleri tarafından satın alınğan yollamalar yoq, yalıñız faydasız olğan şahsiy satuvlar ola», – denile mektüpte.
Olar naqliye meselesini de qayd eteler: ava seferleri yetişmey, Keriç keçitiniñ kirgizüv imkânları ise alâ da alçaq derecede qala. Logistika neticesinde mallar fiyatı da arta.
«Bunıñ neticesinde ticaret ağları qalğan ve qanunsız alda ketirilgen mahsulatnı satalar – müşteriler içün daa ziyade yaqın olğan ve fiyatı bir qarar olğan», – aytıla beyanatta.
NDS ayrı bir mesele: qıtaiy Rusiyede o 18% teşkil ete, Qırımda – 4%, onıñ içün Rusiye mallarını satın alğan Qırım şirketleri ödev olacağına ümüt etip olamaylar.
İş adamları Rusiye bergi sistemasında ğayrıdan qayd etüvnen bağlı problemler olacaq, dep tahmin eteler. Ğayrıdan qayd etüv iyül 1-de başlana, o, yalıñız Aqmescitte olacaq. Bundan sebep kene de uzun nevbetler olacaq ve diger rayonlarnıñ sakinleri bir sıra qıyınlıqlarnı rastketirecekler.
Onıñ içün iş adamları iyün 1-de yekünlengen bergilerni vaqtında ödemegenleri sebebinden para cezalarını belgilev yasağını qaldırmağa rica eteler.


text:
1-3nci oktâbr künlerinde Qırımda ayaz olması beklene, dep bildire yarımadanıñ rusiyeli MÇS idaresi.
«Gidromettsentrniñ malümatına köre, 1nci, 2nci, 3nci oktâbr künleri gece ve saba saatlarında Qırımnıñ çöl ve dağ etegindeki rayonlarda topraq üzerinde ve bazı yerlerniñ avasında da -2 derece ayaz olması beklenile», – denilmekte muessiseniñ haberinde.
Bütün afta devamında Qırımda rüzgârnıñ şiddetlenmesi sebebinden fırtınalı ava üküm sürgen edi. Sentâbrniñ 26sı gecesi avanıñ bozulması sebebinden Keriç boğazında gemilerniñ qatnavı toqtatılğan edi. Gemilerniñ areket ancaq sentâbrniñ 29nda tekrar canlandırıldı.


text:
Aqmescit rayonındaki Bulğanaq (Kolçugino) köyünde Rusiye mahkeme memurları tarafından bir qırımtatar qorantasınıñ evden çıqarılması, «turmuş, iqtisat meseleleri» ile bağlıdır. Bu hususta Qırım.Aqiqatqa qırımtatar faaliyetçisi Zair Smedlâyev ikâye etti.
«Ev saibi tarafından açılğan davası boyunca berilgen mahkeme qararı esasında evden çıqarılalar. Bir taraf öz maliy vadelerini becermedi emiş. Olar anda 15 yıldan berli yaşaylar. Eki taraftan biri, evni satın aluv añlaşması boyunca alğanını dey, ekincisi ise iç bir vesiqanıñ olmağanını ayta», – deye ikâye etti faaliyetçi.
Bunıñnen birlikte Smedlâyev, bu işte siyasiy tesirniñ olğanını qatiyen red etti.
Noyabrniñ 20-sinde, kündüz, Bulğanaq köyünde bir qorantanıñ evden çıqarılğanı aqqanda haber alındı.
Rusiye telükesizlik küçleri açıq menbalarda bu hususta iç bir izaat bermediler.
Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ FSB yarımadada mustaqil jurnalistler, qırımtatar faaliyetçileri, muhalif ve Ukrainanıñ tarafını tutqan cemaatçılar ve diniy azlıqlarnıñ vekillerini muntazam surette yaqalay, soraştıra ve evlerinde tintüvler yapa. Uquqqoruyıcılar Rusiye telükesizlik küçleriniñ bu areketlerine, siyasiy maqsatlı areketler deyler.


text:
İyülniñ 17-nde Rostov-na-Donu şeeriniñ Şimaliy-Kavkaz okrugı arbiy mahkemesi oturışuvında işnen bağlı mutehassıs hulâsasını azırlağan tilci Yelena Hazimullinanıñ sorğulanuvı yekünlendi. Bu aqta Qırım.Aqiqat muhbirine adliyeci Edem Semedlâyev haber etti.
«Sorğulanuv esnasında mutehassıs apansızdan biz imaye etken şahıslar laqırdılarınıñ stenogrammasını taqiqatçılar elektron poçta vastasınen yollağanı aqqında hatırladı. Albuki daa evel keçken oturışuvlarda o bu stenogrammalar ne yerden peyda olğanını añlatıp olamağan edi. Maña qalsa bu «teşiklerni yamav» olaraq qanunnıñ qaba bir şekilde bozulğnını köstere. Onıñ mahkemeniñ üç oturışuvında yapqan çıqışaları –muvafaqiyetsizliktir. Mahkeme yahşı çalışsa, onıñ işbu hulâsasını yañlış delil sıfatında dava materiallarından aman alıp taşlamaq kerek. Hulâsa yapıluv esanasında pek çoq protsessual hatağa yol qoyulğan. Taqiqatçı eñ başında onıñ cinaiy cevapkârlıq taşıycağınen bağlı tenbiyelemegeni bile, hulâsanıñ tekmil olmağanını köstere», – dep kâye etti adliyeci.
İmaye tarafı hulâsanıñ işten çıqarılıp taşlanmasınen bağlı olaraq şikâyet bermek niyetinde. «Mutehassısnıñ bu hulâsası qanuğa zıt kele, çünki anda Rusiye Cinaiy-protsessual kodeksine uymağan pek çoq yerler bar. İmaye tarafı, mahkeme işbu hulâsanı işten alıp taşmamaq kerek olğanına dair munasip muracaat azırlaycaq», – dep qayd ete adliyeci Sergey Loktev.
Ayrıca mahkemede Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi»nen alâqalı video deliller baqılmağa başlandı. Olar iyülniñ 31-nde ötkerilecek nevbetteki oturışuvda baqılmağa devam etecek.
Mayıs ayınıñ soñunda Şimaliy Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi»niñ altı iştirakçisiniñ tevqif müddetini üç ayğa uzattı.
Bu iş boyunca qabaatlanğan Arsen Cepparov, Refat Alimov, Emir-Useyin Kuku, Muslim Aliyev, İnver Bekirov ve Vadim Siruk 2016 senesiniñ fevral-aprel aylarında Yaltada tutlğan ediler. Olar Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» siyasiy İslâm teşkilâtına alâqadar olğanlarında qabaatlana.
Rusiye arbiy mahkemesi Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi»ni Aqmescitte ötkerilgen köçüci oturışuvlarında baqa edi. Ondan soñ tevqif etilgen Qırım sakinleri Rostov-na-Donu şeerine yollandı.
Ukraina Tış işleri nazirligi Rusiyeden Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işi» iştirakçileriniñ azat etilmesini talap ete.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Rusiye ve işğal etilgen Qırımda siyasiy sebeplerden 13 qırımlı apiste buluna. Bu aqta Kiyevde matbuat konferentsiyası devamında Vatandaşlıq serbestligi merkeziniñ faali Mariya Lısenko bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, Qırımnıñ Rusiye akimiyeti tarafından vatandaşlıq aqlarınıñ qaba bozuluvına siyasiy sebeplerge bağlı tevqifler kire.
«Fevral 26 işi» boyunca SİZOda Ahtem Çiygoz, Mustafa Degermenci, Ali Asanov buluna. «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca dört insan azatlıqtan marum qala. Rustam Zeytullayev, Nuri Primov, Rustem Vayatov, Ferat Saytullayevdir. Yuriy İlçenkonıñ ayrı işi bar, o da şimdi SİZOda buluna», – dey faali.
Qayd etkeni kibi, «fevral 26 işi» iştirakçilerini kütleviy tertipsizliklerde iştirak içün qabaatlaylar. Rusiye uquq qoruyıcıları olarnı 2014 senesi fevral ayında, daa Rusiyeniñ Qırım işğalinden evel, Ukraina topraq bütünligi içün Qırım parlamenti yanındaki mitingde iştirak etkenleri içün mesuliyetke celp etecek ola.
Lısenko qayd etkeni kibi, razı olmağanlarğa yarımadada tek «referendum»dan evel olğan vaqialar içün degil, yarımada tışında bile olğanından sebep qabaat bildirile. Şu cümleden, Yevromaydan faali Aleksandr Kostenkonı Kiyevde 2014 senesi fevral ayında «Berkut» bölüginiñ arbiyine sanki zarar ketirgeni içün dört yıllıq apis cezasına maküm ettiler.
Dekabr 9 künü aşkâr etilgen BMT Ukrainada insan aqlarına riayet etüv boyunca 12-nci maruzasında qayd etilgeni kibi, Qırımda Rusiye akimiyeti tarafından insan aqlarınıñ bozuluvı ep devam ete.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Kiyevde bazar künü, mart 15-te, «Almenda» vatandaşlar maarifi merkeziniñ faalleri «Yaz. Deñiz. Plâj. Referendum» adlı fleşmobnı keçirdiler. Böylece, aktsiya iştirakçileri bir yıl evelsi Qırımda olıp keçken sahte referendumnıñ «qanunğa uymağanını» köstermege tırıştılar, – dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Faaller masa, rey berüv qutularını qoydılar, saylav komissiyasınıñ azalarını davet etip, bülletenlerni azırladılar.
«Bülletenlerimizdeki sualge bir cevap bar, amma eki farqlı şekli mevcut. Angisini qayd etersiñiz müim degil – cevap deñişmey. Aynısı Qırımdaki referendumda olğan edi. Yani, cevabıñız nasıl olsa da, siziñ içün cevap berdiler», – dep ayttı faal Gülnara Abdulgaziyeva.
Fleşmob iştirakçileri – 2014 senesi yarımadada olıp keçken adise-vaqialarnıñ şaatları olğan Qırımdan köçip kelgen adamlardır.
«Bizler Kiyev sakinlerine bir yıl evelsi Qırımda olğanlarnı hatırlatmaq isteymiz. Referendum şeklinde olğan fars aqqında tarif etmek isteymiz. Qırım – Ukraina olğanını aytmaq isteymiz», – dep qayd etti Ruslan Neçiporuk, «Almenda» vatandaşlar maarifi merkeziniñ faali.
Sanalaştırılğan «rey berüvde» 112 insan iştirak etti.
Bazar künü, mart 15-te, Lvivde Qırım faalleri ve cemaat teşkilâtları referendumnıñ yıllığına bağışlanğan aktsiyanı keçirdiler. Faaller Svoboda caddesindeki Taras Şevçenkonıñ eykeline «Qırım – Ukrainadır», «Donbass + Qırım – bir ağrı» ve «Putin, Ukrainadan elini çek» şiarları ile çıqtılar.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Yapon xärbi barabannarı Törkiyädä
Tradiśion yapon xärbi barabannarında uynawçı Masa-Daiko törkeme Törkiyädä çığış yasıy
Tradiśion yapon xärbi barabannarında uynawçı Masa-Daiko törkeme Nävşähir Hacı Bäktaş Väli universitetında çığış yasadı. Alarnı Yaponiyäneñ Änkaradağı ilçelege “Yaponiyä köz festivale” çarasına çaqırdı. Törkemneñ çığışları tamaşaçılarda zur qızıqsınu uyattı. Başqaça mömkin tügel. Yaponnar törle zurlıqtağı taiko dip ataluçı baraban häm başqa muzıka qoralları yärdämendä ritm häm xäräkät dön’yasına alıp kerep kitte. Alar säxnäne 2 säğat’ der selkette. İcat törkeme täwge konşertın Nävşähärdä ütkärde, monnan tış Kırşähärdä häm 12nçe oktyabr’dä Änkarada çığışları kötelä.
Nävşähärdäge Yaponiyä mädäniyäte klubı citäkçese Gonca Varoğlu bu törkem turında mäg’lümat birde. “Yaponiyädä tarixnın êlekkege çorlarında xärbi barabannar uynalğan, bu - töreklärneñ mäxtär marşı şikelle mädäni qıymmätkä iyä küreneş,”-dip söyläde ul. 1996nçı yılda sänğat’çe häm bärmä muzıka qoralı ostası Masakadzu Nisimin tarafınnan oyıştırılğan Masa-Daiko törkeme üz icatları belän yapon mädäniyäten tanıta.


text:
zübeydehanım balık etli rus escort zübeydehanım rus escort ela zübeydehanım güvenilir Rus Bayanlar zübeydehanım rus escort eva zübeydehanım Bayan Partner ile ateşli geceler zübeydehanım arabada yapan rus escort zübeydehanım rus escort tadını çıkart zübeydehanım tesettürlü rus escort zübeydehanım Bayan Partner önerileri zübeydehanım 23 yaş Yabancı Escort zübeydehanım rus escort genç kız zübeydehanım rus escort sibel zübeydehanım Yabancı Escort bakımlı kızlar zübeydehanım Yabancı Escort neşe zübeydehanım olgun Bayan Partner zübeydehanım Rus Bayanlar anita zübeydehanım rus escort lolita ateş zübeydehanım Bayan Partner svetlana zübeydehanım en yakın rus escort zübeydehanım rus escort tülay zübeydehanım rus escort simay.
zübeydehanım rus escort kızlarla muhteşem geceler zübeydehanım türbanlı Rus Bayanlar zübeydehanım rus escort doyumsız kız.
zübeydehanım rus escort ayda zübeydehanım evi olan Bayan Partner zübeydehanım Rus Bayanlar model zübeydehanım rus escort su zübeydehanım tatlı bayan rus escort zübeydehanım kumral rus escort zübeydehanım rus escort mayaa zübeydehanım Bayan Partner elvira zübeydehanım Bayan Partner fiyatı zübeydehanım Yabancı Escort shasha zübeydehanım rus escort azeri kız zübeydehanım rus escort asu zübeydehanım rus escort öykü zübeydehanım rus escort aylin zübeydehanım rus escort partner alev zübeydehanım seksi Bayan Partner zübeydehanım rus escort vera zübeydehanım Yabancı Escort maya zübeydehanım rus escort milena zübeydehanım Rus Bayanlar gamze zübeydehanım evde görüşen Rus Bayanlar zübeydehanım kaliteli Rus Bayanlar zübeydehanım rus escort fiyatları zübeydehanım 22 yaş rus escort zübeydehanım rus escort alexandra zübeydehanım rus escort leyla zübeydehanım yeni rus escort zübeydehanım Rus Bayanlar çıtı pıtı bayan zübeydehanım tatar kızı rus escort zübeydehanım Yabancı Escort mila zübeydehanım Bayan Partner nerede zübeydehanım Rus Bayanlar ücreti zübeydehanım evlere ve otellere gelen Rus Bayanlar zübeydehanım Yabancı Escort yudum zübeydehanım grup yapan rus escort zübeydehanım rus escort badem zübeydehanım rus escort katia zübeydehanım rus escort almira zübeydehanım Bayan Partner kızlarla görüşme zübeydehanım Yabancı Escort olena zübeydehanım manken Rus Bayanlar zübeydehanım Rus Bayanlar alis ve melis zübeydehanım anal yapan Bayan Partner.
zübeydehanım Bayan Partner çağla zübeydehanım Rus Bayanlar melis zübeydehanım rus escort melez kızlar zübeydehanım rus escort onaylı zübeydehanım rus escort elina zübeydehanım rus escort seçil zübeydehanım Yabancı Escort katerina zübeydehanım Yabancı Escort valerina zübeydehanım Rus Bayanlar suzi zübeydehanım rus escort sıla zübeydehanım Yabancı Escort vika zübeydehanım 19 yaş rus escort zübeydehanım rus escort ece zübeydehanım Rus Bayanlar eda zübeydehanım Rus Bayanlar esra zübeydehanım rus escort damla zübeydehanım rus escort saya zübeydehanım rus escort ceren zübeydehanım rus escort ebru zübeydehanım rus escort betül zübeydehanım Rus Bayanlar web sitesi zübeydehanım Yabancı Escort dilara zübeydehanım rus escort ayşegül zübeydehanım rus escort safir zübeydehanım Bayan Partner nerde zübeydehanım 24 yaş rus escort zübeydehanım evinde görüşen rus escort zübeydehanım Yabancı Escort adresi zübeydehanım rus escort ceyda zübeydehanım Bayan Partner maria zübeydehanım Yabancı Escort galina zübeydehanım rus escort azgın kızlar zübeydehanım Rus Bayanlar mira zübeydehanım Yabancı Escort elya zübeydehanım Yabancı Escort eylül zübeydehanım 25 yaş Yabancı Escort zübeydehanım gerçek resimli Yabancı Escort zübeydehanım avrupa yakası rus escort zübeydehanım kızıl Yabancı Escort zübeydehanım Rus Bayanlar ana zübeydehanım rus escort nerde var zübeydehanım rus escort aysu zübeydehanım Bayan Partner büşra zübeydehanım rus escort ücretleri zübeydehanım Bayan Partner tanışma sitesi.
zübeydehanım rus escort ecem zübeydehanım Yabancı Escort iletişim zübeydehanım rus escort telefon numaraları zübeydehanım rus escort tina zübeydehanım Bayan Partner önerisi zübeydehanım Yabancı Escort telefon numarası zübeydehanım Rus Bayanlar efsun zübeydehanım rus escort nekadar zübeydehanım Rus Bayanlar irina zübeydehanım Yabancı Escort sena zübeydehanım rus escort whatsapp zübeydehanım rus escort inci zübeydehanım Bayan Partner cep telefonu zübeydehanım sarışın rus escort zübeydehanım oral yapan rus escort zübeydehanım 21 yaş Rus Bayanlar.
zübeydehanım rus escort partner ira zübeydehanım rus escort ameli zübeydehanım Yabancı Escort güzeller zübeydehanım çıtır Yabancı Escort zübeydehanım Bayan Partner pelinsu zübeydehanım Rus Bayanlar lara zübeydehanım rus escort randevu zübeydehanım cim-cif yapan rus escort zübeydehanım Rus Bayanlar beren zübeydehanım otelde görüşen rus escort zübeydehanım eve gelen rus escort zübeydehanım Rus Bayanlar nilay zübeydehanım rus escort sveta zübeydehanım esmer Bayan Partner zübeydehanım 20 yaş rus escort zübeydehanım gecelik Bayan Partner zübeydehanım hemen arayın rus escort.
zübeydehanım rus escort ırmak zübeydehanım Rus Bayanlar duru zübeydehanım arabaya gelen Rus Bayanlar zübeydehanım rus escort busenaz zübeydehanım rus escort kaç para.
zübeydehanım Bayan Partner sitesi zübeydehanım rus escort esin zübeydehanım esmer güzeli Bayan Partner zübeydehanım anadolu yakası rus escort zübeydehanım rus escort anna zübeydehanım rus escort burcu zübeydehanım Bayan Partner bahar zübeydehanım türkmen güzeli rus escort zübeydehanım rus escort luiza zübeydehanım rus escort nevin zübeydehanım Bayan Partner şebnem zübeydehanım sınırsız rus escort zübeydehanım Rus Bayanlar ezgi zübeydehanım Yabancı Escort deren zübeydehanım rus escort mery


text:
Törkiyä İzrailne ğayepläde
Törkiyä İzrailneñ yaña toraq punktların tözü planına ğayepläde
Tışqı êşlär ministrlığı İzrailneñ qanunsız toraq punktlarında meñnän artıq toraq tözeleşe belän bäyle barışnı däwam itüe häm fälästinlelärgä qarata qırıslıq qullanuı belän bäyle açıqlaw yasadı.
Açıqlawda: “İzrail citäkçelege yawlağan Yordannıñ könbatış üzäñlegendäge qanunsız yähüd bistälärendä tağın meñnän artıq toraqnıñ tözeleşenä qarağan barışnıñ däwamı häm yawlawçı köç tarafınnan başqarılğan qatışular näticäsendä Ğazzä häm Nablustağı ike keşeneñ yaqtı dönyadan kitüen qırıs räweştä ğayeplibez,” – dip äytelde.
Açıqlawda ayıruça: “İzrail xökümäteneñ Fälästin xalqınıñ töp xoquqların izüçe, töbäktä bäreleşne kiterep çığaru riskı bulğan, xalıqara xoquq häm bäyläneşle BMO qararların bozuçı, xalıqara cämäğat’çelekneñ härtörle reakśiyasenä bitaraf qaluçı bu cawapsız totışın qısqa waqıtta beterüe zarur,” – dip äytelde.


text:
Avstraliyädä alma êçennän ênä çıqtı
iİdä ciläk-cimeş êçennän tegü ênäse çığu oçraqları kiñ cäyelde
Avstraliyädä ciläk häm banannan soñ, alma êçennän ênä çıqtı. BiBiSi Törekçäneñ xäbärenä qarağanda, ildä ciläk-cimeş êçennän tegü ênäse çığu oçraqları kiñ cäyelde.
6 töbäktä ciläklärdä, Kvinslendta ber bananda, kiçä isä Sidneyda almanın êçennän ênä çıqtı. Soñğısın qızına mäktäpkä äbät äzerlägändä ber ana kürep ala. Ul şunda uq poliśiyägä xäbär itä. Waqıyğa belän bäyle tikşerü başlandı.
Kiçä Kvinslendta supermarketta 62 yäş’lek ber xatınnı bananğa ênä quyıp mataşqanda êläkterdelär. Anıñ aqıl yağınnan zäğıyf’ buluı açıqlandı.
Täwge “ênäle oçraq” uzğan atnada Kvinslendta bulğan ide. Töbäkneñ xökümät räise Annastasiya Palaçuk sabotajdan zarar kürgän ciläk citeşterüçelär öçen 1 million dollarlıq fond tözelüen belderde. Anıñ 100 meñ dolları ciläklärgä ênä quyuçılarnıñ totıluına yärdäm itüçelärgä büläk bularaq bireläçäk. Ğayeplelärgä 10 yılğa qadär törmä yanıy. Êlegräk monı şirkätenä açu saqlawçı êlekkege xezmätkär êşli dip uylanıldı. Ämma ênälär törle citeşterüçelärnekennän çıqqannan soñ, bu faraz töşep qaldı.
Töbäktä yıl sayın urtaça 6-15 tonna ciläk citeşterelä. Qayber şirkätlär ciläklären marketqa cibärgänçe metal detektorı aşa ütkärä başlağan.


text:
Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov noyabr neticelerine köre, Rusiye Federatsiyası valileriniñ mediareytingine kirdi. Bu aqta dekabr 18 künü Qırım akimiyetiniñ matbuat hızmeti öz Facebook saifesinde bildirdi.
Bildirilgeni kibi, reyting neticeleri «Medialogiya» haber-analitik sistemasınıñ saytında aşkâr etildi.
«Mediafaalligi boyunca 34 760,26 mediaindeksi ile Moskva şeer başı Sergey Sobânin lider oldı. Ekinci yerde 17 714,03 mediaindeksi ile Çeçenistan Cumhuriyetiniñ Başı Ramzan Kadırov ve üçünci yerde 9 684,08 indeksi ile Sergey Aksönov turdı. Aqyar valisi Sergey Menâylo 1827,85 mediaindeksi ile 32 yerge tüşti», – denile beyanatta.
Evel bildirilgeni kibi, oktâbr ayında Rusiye valileri cedvelinde Aksönov Ramzan Kadırovdan qalışıp, üçünci yerni aldı, senâtbr ayında ise şu cevdelde ekinci edi.


text:
«KrımSOS» teşebbüsi Ukrainada qabul etken taraflar ve köçip kelgenler arasında munasebet monitoringiniñ neticelerini aşkâr etti. Şu cümleden, faaller ukrain toplulığında Qırım ve Donbasstan köçip kelgenler aqqında olğan stereotiplerni ögrendiler. Qırımtatarlarğa ayrı bölük bağışlanğan edi.
Monitoring 2015 senesi yanvar 16 – mart 7 künleri arasında Ukraina beş şeerinde keçti: Kiyev. Herson, Lviv ve Vinnitsa. Monitoring devamında eskpertler 67 matbuat vastasını talil etip, 900 insan ile subetleşti.
Malüm olğanı kibi, köçip kelgenlerge yerli eali tarafından bitaraf ve müsbet munasebet kösterile.
«Cemaatçılıqta köçip kelgen qırımtatarlarğa munasebet, umumen alğanda, tolerantlıdır. Yerli ealiniñ büyük bir qısmı qırımtatarlarnı Qırım işğaline qarşı çıqqan ve siyasiy dünya baqışlarından sebep Qırımnı terk etken insanlar olaraq tanıy», – denile beyanatta.
Hersonda yerli ealiniñ soravı vaqtında yerli sakinlerniñ 60% tek 5% köçip kelgenlerge menfiy munasebetini bildirdi. Lvivde – 60%-dan 51% qırımtatarlarğa müsbet munasebetini qayd etti. Vinnitsada soravdan keçken 20% sakinlerniñ yarısından çoqusı müsbet davrana.
Vinnitsa ve Lvivde camilerniñ qurucılığı planlaştırıla, soravdan keçkenler buña da eyi munasebette buluna.
Qırımtatarlarğa nisbeten stereotipler arasında musulmanlarğa muqayt ve aş meselesindeki mevamlarına nisbeten şübeli munasebet belgilengen.
Ukraina Fevqulâde vaziyetler boyunca Devlet hızmetiniñ malümatına köre, mayıs 28 kününe qıtaiy Ukrainada Qırımdan köçken 20 biñ 653 insan qayd etilgen. Mecliste bildirilgeni kibi, Qırımdan köçip kelgen 20 biñ insandan yarısı – qırımtatarlarıdır. KrımSOS cemaat teşkilâtınıñ malümatına köre, aqiqaten yarımadanı 45-50 biñ insan terk etti.


text:
Kremlge boysunğan Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesi Andrey Zahteyni apiste qapattı, onı rusiyeli mahsus hızmetler Qırımda terakt teşkil etilmesinde şeklenip yaqaladı. Toplaşuv qapalı şekilde keçirildi, dep bildire «RİA Krım» agentligi.
Agentlik, şahsiy menbanıñ malümatına esaslanıp, bildire ki, Zahtey 1 ay ve 26 künge apiske qapatıldı.
Mahkeme saytında toplaşuv aqqında malümat yoq.
Avgust 11-de Rusiyege boysunğan Kiyev rayon mahkemesi Zaporojye vilâyeti sakini Yevgeniy Panovnı 2 ayğa apiske qapattı, o da Qırım territoriyasında «diversiya» yapqanında şeklenile.
Tünevin rusiyeli Tışqı işler nazirligi işğal etilgen Qırımda «terakt azırlaması» boyunca şeklenilgen ekinci yaqalanğan kişiniñ soyadını ayttı. Tışqı siyaset müessisesinde beyanatında qayd etilgenine köre, ekinci yaqalanğan kişi Zahtey Andrey Romanoviç ola.
Avgust 10-da, çarşenbe künü FSB Qırımda sanki bir sıra terakt azırlağan diversant taqımını yarımadada tutqanı aqqında ilân etti. Federal havfsızlıq hızmetiniñ malümatına binaen, mahsus ameliyat neticesinde eki rusiyeli uquq qoruyıcı elâk oldı. Zaporojye vilâyeti Energodar sakini Yevgeniy Panov terakt teşkilâtçısı olaraq ilân etildi, onı ukrain istihbaratına çalışqanında qabaatladılar.
Avgust 10-da, çarşenbe künü Rusiye prezidenti Vladimir Putin, Ukraina «Qırımda terakt» azırlağanı aqqında rusiyeli FSB-nıñ beyanatına izaat berip, ilân etti ki, Kiyev muzakereler yollarını qıdırmay, amma terrorğa keçe. O, «norman formatında» sammitni keçirmek «fayda yoq», dep qayd etti.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Kremlniñ Qırım boyunca qabaatlavlarını «mantıqsız ve tsinik» dep adlandırdı.
Ukraina Silâlı quvetler Baş ştabında Rusiye Federal havfsızlıq hızmetiniñ beyanatını red ete.
Ukraina Tışqı işler nazirligi ilân etti ki, Ukrainada Kiyevniñ işğal etilgen Qırımda «terrorizm» ile bağlı olğanı aqqında Rusiyeniñ beyanatlarını takbih eteler, bunıñ Kreml tarafından nevbetteki provokatsiya olğanını aytalar ve bütün bu qabaatlavlarnı delilsiz dep red eteler.
Avgust 11-de ukrain prezidenti Ukraina Silâlı quvetler, Milliy Gvardiya, Ukraina Havfsızlıq hızmeti bölüklerini Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım ile memuriy sıñırda ve Donbassta bütün sıñır boyunca qaviyleştirilgen arbiy azırlıq alına ketirmege emir etti.


text:
Qırımda Partizanlar kününi qayd eteler. Bazarertesi künü, iyün 29-da, Aqmescitte Qırımnıñ partizanlar abidesi yanında tantanalı miting keçti, – haber ete Qırım.Aqiqat.
Bunıñ ile Zabitler evinde toplaşuv keçti, mında toplanğanlarnı Qırımnıñ rusiyeli akimiyetiniñ başı Sergey Aksenov hayırladı.
«Memleket içün ağır daqqaları partizanlar sabır, cesürlikni kösterdiler. Ebet, sizsiz faşist Almaniya üzerinde ğalebemiz olamaz edi. Qırımda yaşağan er bir qorantada bugün añımızda olğan qartbaba-dedeler bar. Olarnıñ qaramanlığı ğalebemizniñ negizidir. Yapqanıñız içün pek minnetdarmız. Bu qaramanlıq er vaqıt yüreklerimizde yaşaycaq», – dedi Aksenov.
Bildirilgeni kibi, tantanalı toplaşuvda «mukâfatlar berildi». Rusiyeli Partizanlar Künü munasebeti ile kim taqdirlenildi kibi malümatnı Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti bermey.
Partizanlar künü Rusiyede 2010 senesinden iyün 29 künü qayd etile.


text:
Dönya matbuğatına küzätü 17.08.2018
Qayber çit il basmalarına atnalıq küzätü
AQŞtağı AP agentlığı Törkiyäneň tışqı êşlär ministrı Mäwlüt Çavuşoğlunıň AQŞnıň Törkiyägä çikläw qullanıp häm basım yasap, bernärsägä dä ireşä almayacağın äytüen citkerä.
Rusiyädäge Tass xäbär agentlığı Kreml’ süzçese Dmitriy Peskovnıň: “Törkiyä ilbaşı Ärdoğan Rusiyä Federaŝiyase däwlät başlığı Vladimir Putin belän ütkärgän söyläşüendä Törkiyä iqtisadındağı problemalar belän bäyle bularaq rus xezmättäşennän bernindi yärdäm soramadı,” – digän süzlären citkerä.
Rusiyädäge Ria Novosti agentlığı Törkiyä ilbaşı Ärdoğannıň Törkiyägä qarata iqtisadi qamawnı tüntäreleş kereşüeneň däwam bularaq taswirlawın yaza.
Germaniyadäge Deutsche Welle media oyışması Qatarnıň Törkiyägä 15 milliard dollar turıdan investiŝiya kertäçägen yaza.
İran xäbär agentlığı İRNA Qatar, Kuveyt häm Ğiraqnıň AQŞ çikläwläre qarşında Törkiyäne xuplawın citkerä.


text:
Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi oktâbrniñ 9-nda Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca tutulğan beş kişiniñ apis müddetini uzattı.
«Qırım birdemligi» birleşmesi özüniñ Facebook saifesinde bidirgenine köre,
Ayder Saledinov, Emil Cemadenov, Rustem İsmailov, Üzeir Abdullayev ve Teymur Abdullayevniñ apiste qaluv müddeti 2017 senesi dekabrniñ 11-ne qadar uzatıldı.
Bazaetrtesi künü mahkeme Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca tutulğan beş kişiniñ apis müddetiniñ uzatılmasınen bağlı qararnı qapalı toplaşuvda baqacağına qarar berdi.
Martnıñ 7-nde Kreml nezaretindeki Aqmescitniñ Kyiv rayon mahkemesi Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca tutulğan EmilCemadenov, Üzeir Abdullayev, Teymur Abdullayev, Ayder Saledinov ve Rustem İsmailov apiste qaluv müddetiniñ uzatılmasınen bağlı qarar qabul etken edi. Apis müddeti 2017 senesi iyünniñ 11-ne qadar uzatılğan edi.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı dep saya. Advokat Emil Kürbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleridir.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek oğrunda terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsizce taqip etilgenini aytalar. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etken edi.


text:
HSN: Keyfiyetli mediatasil – bu, haber telükesizliginiñ temeli
2017 senesi sentâbrniñ 18-de Ukraina haber siyaseti Nazirliginiñ destegi ile Borıs Ğrinçenko adına Kiyiv universitetinde “XXI asırda kommunikatsiya: telükesiz ölçeme” adlı Halqara konferentsiyası keçirildi.
Taraflar körüşmesiniñ maqsadı – kerekli derecede haber mustaqilligini teminlemek içün, haber telükesizligi saasında fikirlernen ve tecribenen paylaşmaq, keyfiyetli kadrlar azırlanuvı meselesini muzakere etmek.
Ukraina haber siyaseti Naziriniñ muavini Dmıtro Zolotuhin: “Mütehassıslar çoqlaşa, amma mediamüitte körüngen deñişmeler, afsus ki, yoq. Şu sebepten, mütehassıslar azırlanuvında em teoretik, em de ameliy yanaşmalarnı deñiştirmek içün, bu saada çalışqan alimlerniñ ve metodistlerniñ tevsiyelerine ve tekliflerine diqqat ayırmaq kerek. Tek o zaman, biz bu saanıñ hadimleri işinde deñişmeler körip olurmız”.
Prorektor Valâs Tadeuşnıñ sözlerine köre, Adam Mitskeviç adına Üniversitette (Poznan şeeri, Poloniya) endi “kommunikatsiya ve media” yonelişinde mütehassıslarnı azırlaylar, çünki, añlaylar, akimiyet ve eali arasında dialognı, ayrı programma boyunca azırlanğan, güzel mütehassıslar tizmek kerek.
HSN-nıñ KHV ile iş sektorınıñ reberi Marına Sobotük hatırlattı, Ukrainada da böyle zenaatnı kirseteyatırlar: “Akimiyet aydınlığını teminlemek içün ve “akimiyet-eali” arasında bağlar qurulmasını tizmek içün bizim Nazirligimiz, “kommunikativistika” yonelişinde ayrı bölüm yaratılması aqqında alimler ve camiyetniñ teşebbüsine qol tuttı. Şimdi bu mesele Tasil Nazirliginen ömürge keçirilmege devam ete, çünki aynı olarda böyle deñişmeler kirsetilmesiniñ aqqı bar”.
Golebnövska Klaudiya, Poznanda Adam Mitskeviç adına Universitetniñ siyasiy ilimler ve jurnelistika fakultetiniñ siyasiy medeniyet kafedrasınıñ dotsenti, rusiye neşriyatlarınen malümat deñiştirilmesiniñ konkret adiselerini, hususan, vizasız rejimnen vaqia aqqında konkret vaqialarnı qayd etti. “Rusiye neşriyatları ve, atta, bazı ukrain neşriyatlar, sanki Poloniya ukrainlerge çıqışnı yasaq etecek dep, vizasız rejim üzerinde vaziyetni yañlış tefsir ettiler”.
Mariçka Burmaka, Ukraina halq artisti, öz nevbetinde, ukrain icracılarına tayanıp, haber siyasetiniñ “soft power” aqqında aytıp berdi ve yır icra etti.
Tedbirde iştirak etti: Zolotuhin Dmırto, Ukraina haber siyaseti Naziriniñ muavini; Poloniyadaki Poznan şeerinde Adam Mitskeviç adına Universitetniñ vekilleri ve universitet prorektorı, siyasiy ilimler doktorı Valâs Tadeuş; Ognevyük Viktor, Borıs Ğrinçenko adınaKiyiv universitetiniñ rektorı, felsefiy ilimler doktorı, Ukraina siysiy ilimler milliy akademiyasınıñ akademiki; Danılenko Serğiy, Taras Şevçenko adına Kiyiv Milliy Üniversitetindeki Halqara munasebetler İnstitutınıñ halqara kommunikatsiyalar ve kommunikativ tehnologiyalar kafedrasınıñ başlığı, siyasiy ilimler doktorı; ve, bundan da ğayrı, medeniyet erbapları (Mariçka Burmaka) ve akimiyet, cemaat vekilleri.
Cedvel


text:
İşğal etilgen Qırımnı daa bir Rusiye bankı terk etti – Promregionbank. Bu aqqında malümat işbu maliye müessisesiniñ saytında derc etildi.
Salı künü banknıñ soñki iş künü edi. Maliye müessisesiniñ malümatına köre, Aqmescitte tizilgen bütün añlaşmalar boyunca şartlar müşteriler ögünde yerine ketirilecek.
Bundan evel Qırımda Doninvest bankı işini toqtattı.
Rusiye Tsentrobank bankı oktâbr 9-da banknıñ litsenziyasını lâğu etti.
«Qırım federal okrugı» meydanğa ketirilgeninden itibaren qıtaiy Rusiyede qayd etilgen işbu maliye müessisesi yarımadada faaliyetini toqtatqan birinci maliye müessisesi oldı.


text:
Qırım.Aqiqatqa Cemilevniñ yardımcısı Liliya Muslimova aytqanı kibi, o, qayd etüvden keçip olamağan soñ, Kiyevge qaytmağa mecbur oldı.
Aprel 22 künü qırımtatarlarnıñ lideri Rusiye tarafından belgilengen Qırım ve qıtaviy Ukraina sıñırında pasport nezaretinden keçkende, oña yarımadağa kiriş yasaq olğanı aqqında haber peyda oldı.
Cemilevge 2019 senesine qadar Rusiye territoriyasına kirişi yasaq olğanı aqqında vesiqanı taqdim ettiler. Cemilevniñ özü ise, iç bir yasaqlarğa baqmayıp, Qırımğa qaytacağını bildirdi. O vaqıt, ziddiyetten soñ, Ukraina çetel işler nazirligi Rusiye çetel işler nazirligine narazılıq notasını yolladı. Ukraina tarafı öz toprağında Rusiye Federatsiyasınıñ qanunlarına köre areket etüv sıñırlanuvı ile bağlı memuriy areketlerinden vazgeçmege ve böyleliknen Cemilevge nisbeten alınğan qararnı lâğu etmege çağırdı.


text:
Charles Dickens
Charles Dickens (aytılıwı: Charlz Dikkens; 7 fevral, 1812 – 9 iyun, 1870) Viktorian da'wirinin' en' ataqlı İnglis jazıwshısı bolg'an. Onın' ko'pshilik romanları sol waqıtları ken' tarqalg'an feleton janrında jazılg'an. Basqa avtorlarg'a uqsap romandı feleton retinde ja'riyalawdan aldın onı tolıq pitkerip almastan, Dickens jiyi-jiyi kishi epizodlardı jazıp tuwrı feleton qılıp ja'riyalag'an. Onın' ataqlı romanları ko'p bolg'an, solardan Oliver Twist ha'm David Copperfield mısal bola aladı.


text:
Bunı Ukraina mudaafa nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Hususan, Qırımda bulunğan, amma qıtaiy Ukrainağa köçmege istegen arbiy hızmetçiler mayıs 6-12 künleri nevbetteki noqtalarğa kelmek kerek: Kiyev, A0799 arbiy qısmı; Odessa, A2238 a/q; Oçakov, A2637 a/q; Vinnitsa, A2656 a/q; Nikolayev, A1080 a/q.
Arbiy yolbaşçı ve reberlerge arbiy hızmetçilerniñ Rusiye Federatsiyasınıñ Silâlı quvetlerine, ya da Rusiyeniñ diger uquq qorçalayıcı organlarına qabul etilgeni aqqında vesiqalar kelse, olar hızmetçiler ile muqaveleniñ toqtatılması ve olarnıñ Ukraina Silâlı Quvetleriniñ şahsiy erkânınıñ cedvellinden çıqarıluvı içün malümatnı mahsus organlarğa taqdim etmekkerekler.


text:
Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan Kiyevge mart 20 künü olacaq ziyareti çerçivesinde qırımtatar halq yetekçileri ile ayrı körüşüvni keçirecek.
Bunı Qırım.Aqiqatqa Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilev faaliyetiniñ temin etüv bölükniñ reberi Arsen Jumadilov bildirdi.
Şu cümleden, Türkiye prezidentiniñ Cemilev ve Meclis reisi Refat Çubarov ile körüşüvi planlaştırılğan.
«Bunıñ ile körüşüvde Qırımda artqan basqı neticesinde Kiyevge kelgen Meclis azaları iştirak etecek. Tedbirde iştirak etecek şahıslarnı liderlerimiz körüşüvden evel belgiler», – dedi Jumadilov.
Onıñ malümatına köre, Türkiye yetekçisi ile Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı ve Türkiyeniñ Qırımda Rusiye areketlerine seslenüvi muzakere etilecek.
Jumadilov şunı da bildirdi ki, Cemilev Ukraina yolbaşçılığınıñ Erdoğan ile körüşüvinde de iştirak etecektir.
2014 senesi dekabr 1-de Erdoğannıñ Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile körüşüvi olıp keçti, neticede Türkiye yetekçisi böyle dedi: «Rusiyeniñ qırımtatarlarğa yanaşuvını musbet tanıymız. Olar (Rusiye akimiyetiniñ vekilleri – muar.) qırımtatarlarğa evel olmağan aqlarnı berecek olalar».
2015 senesi fevral ayında Rusiyeniñ Türkiyedeki elçisi Andrey Karpov Türkiyeden resmiy olmağan eyyetniñ Qırımğa kelecegini bildirgen edi.


text:
Keçken oquv yılı devamında Aluştada 565 bala – tasil müessiseleriniñ talebeleri, ukrain tilini ögrene edi. Bu esapqa ukrain tilini ders olaraq ve derslerden haric öz isteginen ögrengen ballarnıñ sayısı kire. Böyle malümat Aqmescitniñ Ukrain medeniy merkeziniñ reisi Leonid Küzminniñ resmiy muracaatına cevap olaraq Kremlge itaat etip çalışqan Aluşta şeer memuriyeti tarafından berildi. Fail bu vesiqanıñ suretini Facebookta paylaştı.
«2016/2017 oquv yılı devamında Aluşta şeeriniñ umumtasil müessiselerinde talebelerge ukrain tilinde tasil almaq aqqı berilgen edi: ders olaraq BTM «Mektep-kollegium» esasında – 322 talebe sayısında 15 sınıf; BTM «Partenit mektebinde» – 111 talebe sıyısında 6 sınıf; derslerden haric faaliyet olaraq BTM «№ 3 Mektepte» 52 talebe bilgi aldı», – dep aytıla bildirüvde.
Bundan evel aynı bu kibi muracatlarnı Leonid Küzmin Kremlniñ nezaretindeki Kezlev, Yalta ve Aqmescit memuriyetlerine yollap, cevap alğan edi.
Qırım uquqqorçalav gruppasınıñ aprel ayında derc etken közetüv esabatında, işğal etilgen Qırımda ukrain tilinde tasil alğan talebelerniñ sayısı, 2013 senesine nisbeten, 36 defa eksik olğanı, ukrain tilinde tasil bergen sınıflarnıñ sayısı ise 31 defa eksilgeni yazıla. Şimdi Qırımda ukrain tilinde tasil alğan talebelerniñ sayısı, umumiy sayıda 0,1% teşkil ete.
Yarımadada ukrain tilinde tasil bergen bir mektep qaldı – Kefede № 20 mektep. Onda 9 sınıf çalışa ve 132 talebe oqıy. Rus tilinde tasil bergen 12 mektepte episi olıp 19 ukrain sınıfı çalışa. Olarada 139 talebe tasil ala, dep bildirgen edi Kremlniñ nezaretinde çalışqan Qırım Tasil, ilim ve gençlik naziri Natalya Gonarova.
İşğal başlanğanda Qırımda 14 mektep qırımtatar tilinde tasil bere edi, daa 7 mektep – ukrain tilinde. Şimdi bu tillerni ancaq ana-babalarnıñ mektep müdiri adına yazğan mahsus muracaatları sayesinde ögrenmege mümkün ola.


text:
Kremlniñ kontroli altında bulunğan Kefe şeer mahkemesi yanvarniñ 15-nde qırımtatarlarnıñ tintüvleri ve tefqiflerine qarşı bir kişilik piketlerniñ daa eki iştirakçisine cöremelerni tayin etti.
Qırım.Aqiqatnıñ bildirgenine köre, Eral Dani ve Ruslan Rustemovğa 10-ar biñ ruble (qararnen 4,9 hrivna – QA) miqdarında cöremeler tayin etildi.
Yanvarniñ 15-nde Kefede bir kişilik piketniñ iştirakçisine cöreme tayin etüv boyunca daa bir mahkeme oturışuvınıñ ötkerilmesi planlaştırıla.
Oktâbrniñ 14-nde yarımadada telükesizlik hadimleriniñ qırımtatarlar, musulmanlarğa qarşı repressiyalarına narazılıq köstermek maqsadınen bir sıra bir kişilik piketler ötkerildi. Daa soñra Rusiye mahkemeleri bu piketlerniñ iştirakçilerine cöremeler tayin etti.
Piket iştirakçilerine qarşı, piket ötkerilmesiniñ tayin etilgen tertibini bozğanları içün (Rusiyeniñ Memuriy tertip bozuv aqqında kodeksi, 20.2 maddesiniñ 5-nci qısmı) memuriy protokollar tizildi.
Daa soñra Aqmescit, Canköy, Aluşta, Suvdağ şeerlerinde ve bunıñ kibi de İçki, İslâm-Terek, Qarasuvbazar ve Qurman rayonlarında mahkeme oturışuvları ötkerildi. İçki işler nazirliginiñ Qırım boyunca ekspertiza merkezi tarafından «piketler umumiy maqsat, niyet ve teşkil etilüv ile birleştirilgen» şeklinde berilgen hulâsa, qabaatlav tarafınıñ esas delili oldı.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqalı deye şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Qırım Rusiye Devlet şurasınıñ mülkiyet ve topraq munasebetleri boyunca komitetniñ reisi Yevgeniya Dobrınâ aytqanı kibi, Qırım «narazılıq meydançıqlarında» bütün inşaatlarnı 2016 senesi yanvar 1-ne qadar devirmek kerekler. Aks alda, bu inşaatlarnıñ saiplerine iç bir vaqıt topraq berilmez, dedi o «Rossiya segodnâ» radiosınıñ efirinde.
«Bütün samozahvatlar, müthiş qaburçaq, arançıqlarnı 2016 senesine qadar devirmek kerekler. Aks alda, bu arançıqlarnı qurğanlar iç bir vaqıt topraqnı almaz ve Rusiye qanuniyetine köre cevap berecektir. Evelden tenbileymiz, doğrusı, saipleri çoqtan olarnı devirmek kerek edi», – dey Dobrınâ.
Onıñ sözlerine köre, Qırımda öz başına elge keçirilgen topraq damartılarınıñ problemini 2017 senesine qadar al etecek olalar.
Qırım Milletler komitetinde evel bildirilgeni kibi, bu inşaatlarnı qurğan vatandaşlarğa olarnıñ qanuniyligi tanılmasına arizalarnı 2016 senesi yanvar 1-ne qadar bermege kerek edi.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Ukraina siyasetşınası Sergey Taran dey ki, Rusiye prezidenti Vladimir Putin Ukraina, onıñ territoriyaları – Donbass ve Qırım aqqında unutmadı.
«Rusiye ordularınıñ arbiy qısımları ukrain territoriyasında olğance, bu olğance, Putin Ukraina aqqında unutmaz. Ve onıñ Qırım ve işğal etilgen Donbass topraqlarından ketmege niyeti olmağanını körmek kerek. Anda işğal yüz bere. Putin unutmadı», – dedi o Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba efirinde.
Rusiyede aytılğanı kibi, Putinniñ Ukraina vastası ile öz itibarını kötermege fırsatı olğanına qadar, Ukraina ile meraqlanacaq. Şimdi aktsent vaqtınca Suriye ve Türkiye tarafına yönelgen, dedi efirniñ diger musafiri, Radio Svoboda Rusiye hızmetiniñ mühbiri Mümin Şakirov.
«Menimce, Donbass ve Qırım er vaqıt haber alanında olacaq, şimdi aktsent vaqtınca avuştırılğan. Er vaqıt qaytmağa imkân yoq, çünki tış duşman, zapt etilgen qale felsefesi, bu ğaye er vaqıt çalışacaq», – dedi o.
Vladimir Putin dekabr 3 künü Kremlniñ Georgiy salonında Federal toplaşuvına er yıllıq muracaatında Ukraina aqqında bir şey, Qırım aqqında ise tek bir ibare ayttı.
Türkiye-Suriye sıñırında tüşürilgeninden soñ Rusiye ve Türkiye arasında munasebetler birden bozuldı, Moskva uçaq Suriye üzerinde olğanını bildire ve vaqiadan bir qaç künden soñ Rusiye akimiyeti Türkiyege qarşı sanktsiyalarnı kirsetti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.