text:
İtaliyada – 10 biñ ekim ve emşire COVID-19 hastalığına oğradı. 116-sı vefat etti. Can bergenlerniñ ekseriyeti aile ekimleridir.
Ekim, emşire, acele yardım aydavcıları ve italiyalı hastalar koronavirustan tedaviylegen hastahaneler ve intensiv tedaviy bölüklerinde neler olğanını Nastoyaşçeye Vremâ neşirine tarif etti.
«Ne ayaqyolğa barmağa, ne suv içmege çarem bar»
«Çoq işdeşim, dostum – ekim, emşire – virusqa oğradı. Ellerimizni çoq yuvamız, endi dermatit başlandı, ellerimiz çatladı – amma er vaqıt bu müittemiz, ve virus pek yuqa», – dep tarif ete Yelena Savçuk.
Yelena – ukraindir. 10 yıldan berli İtaliyada ekim olıp çalışa. Şimdi Novara vilâyetiniñ COVID-19 hastaları ketirilgen hastahaneniñ qabul bölüginde nevbetçilik yapa. Yelenanıñ er bir nevbeti mahsus qorçalav urbasını kiyüvnen başlana:
«Tahminen 15 daqqamnı ala. Nasıl kiyinsem, özümni nevbetçilik devamında öyle is eterim. Maskanı yañlış taqsam, sıqacaq meni – buña nevbetçilik devamında dayanmağa mecburım, çünki bir şey tüzetip olamayım. Ne ayaqyolğa baram, ne suv içem. Soñra qıyafetlerni çıqarasıñ – bu da bir tedbir. Nevbetçilik bitkende bu urbanıñ üstüni tiymeyip çıqarmaq kerek».
Ekimler bir-birini tapmaq içün qorçalav urbalarında adlarını yaza: «Er kes aynı qıyafet kiye, kim qayda olğanını, kimge ne aytacağını añlamaysıñ. Hastalarnı añlamaysıñ, çünki dudaqlarından oqup olamaysıñ», – dep tarif ete Yelena.
Aprelniñ 2-nde Pyemontta 6 biñden çoq tibbiy hadim koronavirus testini berdi. 811 insan, yani 13% pozitik çıqtı. Çeşit tibbiy birlikler İtaliya ükümetinden alâmetleri olmağan hadimlerge bile muntazam test yaptırmasını talap ete. Amma talapları red etile, çünki bütün ekimler teşkerilse, müsbet netice çıqqan yüzlernen ekim evde tecrit etilip qalmağa mecbur olacaq.
Martina Turiani – Pezarodaki intensiv terapiya bölüginiñ emşiresi. Bu şeerde koronavirustan ölüm seviyesi eñ yükseklerden biri ola.
«Hastahanem COVID hastahanesine çevirildi, – dep ayta Martina. – Fevralniñ soñundan berli hastalarnıñ sayısı ep arttı. Ne yazıq ki, intensiv terapiyağa muhtac hastalarnıñ sayısı arttı, alları kritik edi2.
«Vaziyet pek qıyın, becerip olamaymız, – dep devam ete emşire. – İlâc yetmek, aqcigerni suniy avalandıruv cihazları yetmey, ekimler yetmey, qollar. Er nevbet – bir cenk. 40 intensiv terapiya yerini donattıq – daa evel sekiz dane bar edi. Ve 40-ında ağır hasta buluna».
Tibbiyet hadimleri de ağır hasta ola. Martinanıñ aytqanına köre, kerekli qorçalav seviyesi olğan maskalar bütün ekim ve emşirelerge yetmey: «Biz FF2 filtrli maskalarda çalışamız, olar yüzde yüz qorçalamaylar. FF3 olmalı – böyle maskalar, ne yazıq ki, bizde yoq ve olmaycaq. Amma İtaliyada bir çoq tibbiyet hadimi adiy cerrahlıq maskada çalışa».
«Siz kezmege devam etesiñiz, biz başlarımıznı divarğa uramız»
İtaliyadaki hastahane ekimi Yelena Savçuknıñ dostları ve zenaatdaşları Ukrainada çoq. Yelena İtaliyada olğanlar vatanında da tekrarlana bile dep qorqa: «Ukraina halqınıñ tek bir çaresi bar – bu virusnen qarşılaşmamaq. Birev immunitetni quvetleştirmek içün tükânğa barıp limon almağa tüşünse, o tükânda virusqa rastkelip, onı bütün qorantağa tarqatmamaq içün, eñ doğrusı, – evde oturıñız! İtaliyada ve diger Avropa memleketlerinde, ABDde olğan tibbiyet bile o qadar insannı, ağır hastalarnı tedaviylep olamaz».
Daniel Valente – mahsus acele yardım maşinasınıñ aydavcısı. İnsanlar karantinge riayet etsin dep, bizim içün video qayd etti: «Şimdi qayttım – koronavirusqa oğrağan hastanı alıp kettik. Hastahanelerimiz rıqma-rıq tolu – tam bir kollaps. Hadimlerniñ küçü qalmadı, – dep tarif ete Daniel. – Siz kezmege devam etkeniñiz içün biz, tibbiyet hadimleri, başlarımıznı divarğa uramız. Sizge muracaat etem: siziñ memleketleriñizde er şey endi başlana, biz ise endi küreşemiz. Qolay yeñilecek yengil bir hastalıq olğanını ve oña oğramaycağıñıznı tüşünmeñiz. Ne yazıq ki, o, gençler içün de telükeli».
Fano şeerinde emşire olğan Mikele Venturi Facebookta İtaliya baş naziri Giuseppe Contege mektüp yazdı – hastahane ceenneminde iş kününi tarif etti. «Tibbiyet hadimleri içün 100 euro miqdarında mukâfat… Bilesiñizmi, baş nazir efendi, sizge ve ükümetke minnetdarım, amma menim işim qat-qat qıymetlidir, dep aytmaq ister edim!», – dep qayd etti Mikele.
İtaliya baş naziri emşirege parlamentte çıqış yapqanda cevap berdi: ükümet tibbiyet hadimleriniñ qaramanlığını unutmaycaq, dep ayttı.
«Er birini qurtarmağa tırışalar». Hastanıñ ikâyesi
«Ne yapa bilecegini bilmeseñ, qaramanlıq aqqında aytmaq pek qıyın. 5-10 hasta kele – bölük ise rıqma-rıq tolu. Diger bölükler de tolu. Olarğa oksigen bermek içün maska olmaycaq, dep qorqasıñ», – dep ayta ekim Yelena Savçuk.
İtaliyalı jurnalist Karlo Gaetanı ekimler zornen qurtardı. 15 kün – ayat ve ölüm arasında. Aprelniñ 2-nde onı Lombardiyadaki Lenyano hastahanesiniñ adiy odasına avuştırğanlar. Bizge intervyü bermege razı oldı.
«Esimni coyacaq edim, – dep ayta Karlo hastalığı aqqında. – Sıcağım tüşmey edi. Nefes alıp olamay edim. Hastahanege alıp, intensiv terapiyamnı başlattılar, başqa kiyilgen oksigen bergen belli skafandrnı taqqanlar».
Karlo Lombardiyadaki COVID hastahanesinde 141-inci hasta edi. Biraz laf etip olğanda video çıqardı: «Bunı tibbiyet hadimleri içün yapam. Lenyano hastahanesiniñ emşireleri acayiptir, bizim içün ne yapqanlarını añlamaysıñız. Er birini qurtarmağa tırışqanını kördim. Amma o qadar hasta – olarnıñ qabaatı degildir».
Giorgio Armani dizayneri de İtaliya tibbiyet hadimlerine teşekkür mektübini yazdı, onıñ fabrikalarında qorçalav qıyafetlerini tikip başladılar. Prada moda evi tibbiyet hadimleri içün maska tike, Ferrari Bolonya fabrikası ise aqcigerni suniy avalandıruv cihazlarını işlep çıqarmağa azırlana.
Nastoyaşçeye Vremâ neşirinden alındı


c: text/html

text:
Almutiniŋ yenida «Kolhozçi» däp atilidiğan uyğur juti bar. Aeroportqa yeqin orunlaşqan. Ariliğini päqät betondin yasalğan qaşa ayrip turidu. Jut turğunliriniŋ kšpçiligi aeroportta işläydu. Ularniŋ arisida addiy işçilarmu, uçquçlarmu bar.Eçiranliq yeri, bu jutta yä Mädäniyät šyi, yä poçta hizmiti, yä mäktäp yoq. Şuniŋğa qarimay, adämlär iҗil-inaq, heçbir problemisi yoqtäk yaşavatidu, hätta amraqliğiŋ kelidu. Şähsän män bu mähälligä pat-pat berip turimän. häptisigä bir qetim. Eniğiraği, här päyşänbä küni poçtiniŋ hizmitini atqurimän, yäni «Uyğur avazini» apirimän. «Kolhozçida» 130 muştirimiz bar. Jigitbeşi hakimҗan Tursunov rähbärligidiki bir top җankšyärlär oqurmänlirimiz sanini jildin-jilğa kšpäytivatidu. Äynä şundaq küç çiqirivatqan aktivistlarniŋ biri — Asim aka Gäraev. Muştiri toplaş päytidä akimizniŋ işigini teşivetimän. Bäzidä ikkimiz štkän-käçkänni äsläp, gäpkä çüşüp ketimiz. Uniŋ eytişiçä, beşidin helä issiq-soğ štüptu.
U tarihiy diyarimizniŋ Qorğas nahiyäsiniŋ Qorğas Mazar mähällisidä tuğulğan. 1957-jili 1-sinipqa berip, Damolla Äpändi, Sidiqjan Äpändi qatarliq ataqliq ustazlarniŋ qolida tälim alidu. Oquşta älaçi bolğan Asim ändila ustazlarniŋ kšzigä çeliqişqa başliğanda ata-anisi bilän Keŋäş İttipaqiğa kšçüp çiqip, Almuta vilayiti Ämgäkçiqazaq nahiyäsiniŋ Täşkänsu yezisiğa orunlişidu. U tšrtinçi sinipqiçä ana tilida, andin muällimlärniŋ yetişmäsligigä bola, qazaq tilida bilim alidu. Mäktäpni äla bahalar bilän tamamlap, şu jili tamaka qobul qiliş punktida işläydu. Keyiniräk tšmüryolçilar uçiliöesida tähsil kšrüp, elektromehanik käspini egiläp çiqidu. Keyin yollanma bilän Öskämän şähiridä hizmät qilidu. 1975-jili Almutiğa qaytip kelip, aviatsiya zavodiğa orunlişidu. Andin HHIV parts°ezd namidiki kolhozda šz mutähässisligi boyiçä 25 jil işläydu. Ariliqta ämgäktin qol üzmäy, Talğir şähiridiki yeza egiligi tehnikumini tamamlaydu.
Asim akam pensiyagä çiqqandin keyin җämiyätlik işlarğa beliçä kirip kätti. U gezitimiz muştiriliriniŋ šsüşigä šziniŋ bir kişilik hässisini qoşqan җankšyärlirimizdin. Yenida räpiqisi Ayşäm hädimiz bar. U yaq kitaphanida işligäçkimu, gezitni qädirläşni bilidu. «Uyğur avaziniŋ» täşviqatçisi. Tšrt pärzänt quçqan är-ayal ularniŋ härhil käsiplärni egilişigä bar mümkinçiliklärni yaratti. Jutta ularmu, huddi ata-anisi ohşaşla, җämiyätlik işlarniŋ aktivistliri. Mundaq aililärgä päqät apirin eytiş keräk. hä, «Kolhozçida» undaq aililär kšpläp sanilidu.
Bähtişat SOPİEV.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Franciyadan bilim aluğa qazaq studentterine de mümkindikter köp
Eshat Nwrjwmawlı (Franciyadağı qoldanğan esimi Ulysse Ouvrieu) 1988 jılı tuğan. Franciyadağı Normandi biznes akademiyasınıñ Basqaru ğılımınıñ magistri. 2018 jıldan bastap Parijdegi Davinçi universitetiniñ Halıqarlıq damıtu böliminiñ jauaptı qızmetkeri bolıp jwmıs istep keledi.
– Öziñiz jwmıs istep otırğan bilim ordasınıñ tarihı turalı az-kem toqtala ketseñiz...
– Bwl universitet Parijdegi rayondıq ükimet qwrğan jeke joğarı oqu ornı. Keyin kele damu satısına köterilip, qoldauşıları men bilim aluşılardıñ jaqsı ortasına aynalıp ülgirdi. Maqsatı payda tabu emes, bilim aluşılarğa sapalı bilim beru. Qazir osı universitetke älemniñ barlıq elderinen kelip, oqıp jatqan neşe mıñ studetter bar. Jeke universitet bolğanımen, bilim berui jağınan memlekettik universitterden kem tüspeydi.
– Franciyanıñ bilim beru jüyesinde qanday erekşelikter bar?
– Franciya elindegi bilim sapasın öte kemeldi dep aytuğa boladı. Joğarı oqu ornına tüsip oqığısı keletinderge mümkindikter de köp. Bwl eldegi qoğamdıq universitter negizinen aqısız. 11 sınıptı tauısıp, diplomdıq emtihannan ötkender joğarıda aytılğan qoğamdıq universitetterge kirip, oqi aladı. Qayda oqu, qay oqu ornın tañdauı är kimniñ öz erkinde. Bir bayqağanım, Franciya elinde barlıq adamğa bilim alu mümkindigi qarastırılğan. Armanı bar adamdı alğa jeteleuge ükimet te ıntalı. Papeolon kezinde bastalğan oqu bağdarlamaları da äli künge jüzege asıp kele jatır. Men istep otırğan universitet te sol bağdarlamanıñ ayasında bilim beredi. Joğarı oqu orındağı erekşelikke toqtalsaq, är oqu jılı bitkende, bir ay nemese eki ay uaqıt praktikalıq jwmısqa jiberiledi. Al universitettiñ üşinşi jılı mindetti türde şetelge barıp, jartı jıl täjiribe almasadı. Al jeke joğaru oqu orındarı wlttıq kompaniyalar, biznes orındarı men tığız baylanısta boladı. Osı orındar wlttıq bilim jüyesin damıtuğa, studentterdiñ bilim alu sapasın jıl sayın arttıruına kömektesedi.
– Osı jwmısqa ornalasuıñızğa qanday mümkindikter sebep boldı
– Men auılda ösken qarapayım qazaqtıñ balasımın. Kezinde Qıtaydıñ işki qalasında oqıdım. Äsker qatarında bolıp, soğıs wşağın aydau mümkindigim de boldı. Tipti, därejem ösip, äskeri salada basşılıqqa da wsınıldım. Biraq sonıñ bärin tastap, basqa salada oqıp, izdendim. Oqığan mamandığım parahot aydau. Arada özim jeke kompaniya aşıp, özime jeterliktey aqşa tapqan soñ, şetelge şığıp, bilim aldım. Osı barısta özimniñ biznes salasında jwmıs jasay alatınıma köz jetkizgen soñ, şeteldegi bir joğarı oqu ornına tüsip, bilim aludı közdedim. Ağılşın tili deñgeyim tömen bolğnadıqtan, Filippinge barıp, sol jaqtan til üyrendim. Endi oylap körsem, meni jetelegen, mağan qanat bergen – meniñ esil armandarım eken. Dayındığım bitken soñ, Parijdegi biznes universitetine oquğa qabıldanıp, bitirgen soñ, qazirgi istep otırğan universitetke jwmısqa kirdim. Olardıñ mağan qızıqqanı meniñ birneşe til biletinim jäne öz mamandığıma jetik bolğanım. Onıñ üstine halıqaramen tığız baylanıs jasauğa men olarğa kerek boldım.
– Parijdegi qazaqtarmen aralasıp twrasız ba?
– Ökiniştisi men Parijde twrsam da, osındağı qazaqtarmen köp aralasıp ketpeymin. Juıqta Parijdegi Qazaqstan elşiligi naurız merekesin toylaydı dep estidim, sol kezde qandastarımnıñ köbimen tanısatın şığarmın.
– Şetelde bilim aludıñ qanday artıqşılıqtarı bar?
– Sırtqa şıqpağan adamdardıñ közqarsı beyne qwdıqtıñ tübindegi baqamen birdey dep aytuğa boladı. Bwnı qazaq «Wlım jaqsı bolsın deseñ, şetke ayda» dep bayağıda-aq aytıp ketken. Qazirgidey damığan ğasırda şet elderge şığıp, wqsamağan mädenietterdi üyrenip, kün sayın jaña düniege köz salu meyli kimdi bolsın damu satısına kötere aladı. Qanşama tar şeñberde ömir sürsek, sonşama tar oylaytın bolamız. Adamğa, ömirge, qoğamğa degen tüsinik te sol şeñberdiñ ayasında aynalsoqtaydı. Şetelge şığıp, ömir sürip jürgender öz tilin wmıtadı degen közqaraspen kelispeymin. Kerisinşe, sırtta jürgender öz tiline, mädenietine adal boladı.
– Sizderdiñ universitetke oquğa tüsu üşin qanday talaptar bar?
– Bizdiñ universitet negizinen basqaru mamandığın oqıtudı negizge aladı. Birinşi diplom, sosın Francuz tilin bilu negizgi talabı. Al magistruturağa tüsu üşin ağılşın tilin jaqsı bilui şart. Bir quanıştı jağday, osı aqpan ayınıñ ayağında men özimizdiñ universitettiñ atınan Nwr-Swltan qalası men Almatı qalalasına barıp, student qabıldau jinalısına qatısıp, Qazaq elindegi bizdiñ universitten oqığısı keletin studenttermen betpe-bet pikir almasu orayın ie boldım.
Ayta keteyin, 22 aqpan küni Nwr-Swltan qalasında, 23 aqpan küni Almatı qalasında ötedi. Grant alıp, oqığısı keletinder de menimen tike habarlasıp, öz oyların aytuına äbden boladı. Osı jolğı saparısda Qazaqstandağı Franciyadan oqığısı keletin studentterdi köptep kezdestiretin şığarmın degen ümittemin. 22 aqpan küni Nwr-Swltan qalası, Sarıarqa köşesi № 4 Radisson Astana Hotel qonaqüyinde (Sağat 10:00-16:00), Al Almatı qalasında 23 aqpan küni äl-Farabi dañğılı 77/7, Carlton Almaty Hotel qonaqüyinde öted.
Äñgimelesken Didar Qayrat
Abai.kz


text:
Batır ← kиpe kaйTыpra
«Sälät-Batır» bik üzençälekle häm matur tabigatle urında urnaşkan, Bez mädäniyatneñ törki üzençälekläre turında söyläp, här yaknıñ da goref-gadätläre belän tanıştırabız.
«Sälät-Batır» alanı Çuwaşiya häm Tatarstan Respublikalarınıñ sälätle balaların tuplau, alarnıñ sälätlären tagın da kamilläşterüne töp maksatı itep kuya. Zur igtibarnı programma tözügä yunältäbez, çönki kalgan alannardan aermalı bularak, «Sälät-Batır» alanı bik kıska wakıt aralıgında (4-5 köndä) barlık kızıklı çaralarnı, uku-ukıtu programmaların ütkärergä, balalarda törle fännärgä kızıksınu xise uyatırga burıçlı. Bezneñ maksat – balalarnı üzara tanıştıru, täcribä belän urtaklaşu, motiwatsiya, el buena belem alırga mömkinçeleklär tudıruçı Sälät moxitenä cälep itü.
-
Sagit Kamaliew
Direktorjonji.marruu@gmail.com
89600644366
-
Aygel Alimowa
Ölkän äydamanAigelka007@gmail.com
89613391164


text:
Bäyrämneñ räsmi açılışın beraz kötärgä turı kilde. Şuña östäp köne dä qızu bulğanğa, yäşlärneñ käyefläre beraz töşkän ide. Ämma tantana başlanu belän tatar yäşläreneñ berdämläşep, alämnär, sölgelär totıp, mäydan buylap atlawı böten şiklänülärne cilgä oçırdı, dulqınlandırdı, milli xislär uyattı.
Tantanada Mari-El' respublikasınıñ citäkçelege isemennän Yoşkar-Ola xakimiäte başlığı Mixail Tarkov çığış yasadı. Tatarstannıñ räsmi delegatsiä citäkçeläre arasında premyer-ministr urınbasarı Zilä Wälieva, Bötendönya tatar Kongressı räise Rinat Zakirov ta bar ide. Alar Sabantuyğa cıyılğan barlıq tatarlarnı da Yoşkar-Olada federal' däräcädä ütüçe milli bäyräm belän qotladılar. Sabantuyğa cıyılğan tatarlar Tatarstan prezidentı Mintimer Şäymievnıñ milli bäyräm belän qotlaw xatın bik cılı qabul ittelär.
Bäyrämneñ räsmi öleşennän soñ barı tik Sabantuyğa xas bulğan milli uyınnar: köyäntälär totıp yögerü, bağanağa menü häm köräş başlandı. Şul uq waqıtta küpçelek tamaşaçı säxnädä barğan matur ğına konsert qaradı. Marilarnıñ cır-iyülläre belän berrättän Qazan qunaqları Mirsäyet Sönğatullin, Rezeda Şäräfieva, Färidä-Alsu duetı çığış yasadı. Häm şul uq waqıtta mäydannıñ ikençe yağında şaw-gör kilep satu eşläre dä bardı. Xalıq çın küñeldän yal itte. İppodromda ütkän atlar çabışı da bik qızıqlı bulğan dilär.
Forumçılar Sabantuynıñ räsmi öleşe uzğaç, ayırım törkemnärgä bülenep, küpçelek xalıq arasında “erede” diärgä bula. Ukraina, Estoniä, Finlyandiä, Törkiä, törle Rusiä töbäklärennän kilgän tatar yäşläre dä milli uyınnarında qatnaşıp, konsert qarap küñellären açtı. Bu Sabantuy Qazannan baruçılar öçen ozaq häm qaynar säyäxät buldı. Avtobuslarğa töyelep, tağı 150 çaqrım ütep, Qazanğa qaytqanda kiçke säğät sigez tulğan ide. Yäşlär şaqtıy arıdı, ämma alarnıñ ruxları kütärenke ide. Uzğan yıl Dmitrovgradta, ä bıyıl Yoşkar-Ola kebek keçkenä mari şähärendä bik küp xalıq cıyılıp federatsiä külämendä Sabantuylar ütü, Qazannan çittä toruçı tatarlarnı milli bäyrämnärgä, ruxi berdämlekkä yaqınaytır öçen oyıştırılğan ide.
Al'bina Zäynulla, Qazan.


text:
Näzifä Kärimowa, Mäskäw.
Mäskäw ölkäse milli mädäni möxtäriätenä 5 yäş
Mäskäw ölkäse milli mädäni möxtäriäte üzeneñ 5 yıllığına bağışlanğan çara ütkärde. Soñğı yıllarda tatar cämäğätçelege arasında Mäskäw ölkäse milli mädäniä autonomiäseneñ äberuyı şaqtí üste. Älbättä bolar barısı da alarnıñ eşçänlege belän bäyle. Bäyrämgä wäkillär häm qunaqlar Mäskäw ölkäseneñ 20 şähärennän genä kilep qalmağan, xattä Qostroma, Vladimir, şähärlärennän dä häm Tatarstannan da bar ide. Oçraşu mädäni üzäkneñ zur zalında bäyrämçä , läkin isertkeç eçemleklärsez genä üzerlängän 200 keşene sídırğan tabın artında uzdı. Bäyräm qunaqlarsız bulmağan kebek, büläklärsez dä bulmadı älbättä. Tatarstannıñ Rusiä Federasísındağı wäkälätle wäkile Nazif Mirixänov ta yübilyärlarnı Tatarstan citäkçelege isemennän qotlap büläklär häm maqtaw gramotaları tapşırdı. Ä inde Tatarstan qunağı Federal möxtäriät räise Rimzil Waliev Mäskäw ölkäseneñ ike awtiwistı Xämdiä Ramayıwa häm Rämilä Kamaıwağa Bötendönya tatar kongressı Renat Zaqírov isemennän ixtiramnämälär tapşırdı, Mäxtäriätneñ üzenä tizdän Qazanda ğostrolläre başlanaçaq cırçı Cämiläneñ cırları yazılğan qasseta büläk itte. Qotlawlar küp buldı ul könne. Qunaqlar öçen iñ qızıqlısı mäskäw ölkäsendä möxtäriät tözelgännän soñ tuğan 4-5 yäşlek tatar balalarınıñ çığışı bulğandır. Alar öçen şiğırlärne Rawil Raxmani yazğan. Balalarnıñ “milli bäxet telibez!” digän süzläre barısınıñ küñelenä xuş kilde. Milli bäxet teläw bu yaña teläk dide Nazif Mirixänov Mäskäw ölkäseneñ.Milli mädäni möxtäriäte soñğı yıllarda zur ğına çaralar ütkärde. “Berlek” dip atalğan eşquarlar oyışmasın tözüdä möxtäriät citäkçese Färit Moxtasarovnıñ da öleşe zur. Bäyräm waqıtında bez anıñ belän şul turıda da söyläşlşçr buldı.
Näzifä Kärimowa, Mäskäw.
Näzifä Kärimowa, Mäskäw.


text:
Emel mecmuası
“Emel” - Türkiyedeki Emel Qırım Türk Medeniyetini Tanıtma ve Araştırma Vaqfı (Emel Kırım Türk Kültürünü Tanıtma ve Araştırma Vakfı) tarafından neşir etilgen bir mecmuadır.
1929 senesi Romaniyanıñ Hacıoğlu Pazarcıq şeerinde Müstecib Ülküsalnen on dostu Qırımtatar milliy davası içün bir mecmua çıqarmağa qarar berdiler. Özleri arasında para toplap urufat aldılar. Mecmuanıñ ilk sanı Emel mecmuası adınen 1930 yanvar 1 künü neşir etildi. Mecmuanıñ saibi ve baş müellifi Müstecib Ülküsal oldı. Emel mecmuası baştaki eki sene 15 künde bir kere neşir etilir. Daa soñra ayda bir kere çıqtı. Qırım Qurultay ükümetiniñ tış işleri vekili Cafer Seydamet Qırımer de mecmuada maqaleler yazdı. Bir zaman soñra Emel mecmuası Qırımtatar milliy davasınıñ resmiy neşriyatı oldı. II Cian cenki başlağan soñ Almanlar Romaniyağa kirdiler. Mecmuanı çıqarmaq qıyın oldı, 1940 senesi sentâbr ayında 154 san neşir etilgen soñ neşriyatnı toqtattılar.
1960 senesinde Emel mecmuası Türkiyede yañıdan neşir etilmege başladı. 1998 senesine qadar 227 san neşir etildi. Emel mecmuası 1930 senesinden 1940 senesine qadar, 1960 senesinden 1998 senesine qadar Qırımtatar milliy davasınıñ diasporadaki en müim sesi olğan edi. Müstecib Ülküsal 1986 senesinde közleri raatsızlanğanğa qadar Emel mecmuasıñ baş müellifligini yaptı.
Mecmua 2010 senesi İstanbulda üç ayda bir kere yañıdan neşir etilmege başladı. Vaqıf adına saibi Zafer Karatay, yazı işleri müdiri olıp Saim Osman Karahan çalışa.


text:
Avstraliyağa raatlıqqa, ukrain askerlerininñ yañı balalar taqımı kelip çıqtı
Avstraliyağa reabilitatsion tatillerge, Donbassta elâk olğan ya da yaralanğan ukraina askerleriniñ nevbetteki balalar taqımı kelip çıqtı.
Bu aqta Avstraliyadaq Ukraina Elçiligi Facebookta haber ete.
“Bu sefer balalar Tirolğa ketti. Bu, elçi Aleksandr Şçerbanıñ topraq ükümetinen añlaşmaları sayesinde oldı. Bu musafirçen topraq balalarımıznı ekikunlik raatlıqqa davet etti”, – yazıla malümatta.
Balalr içün dağ ve orman boyu keşçintiler, şeer boyunca ekskursiyalar, alpiy ayvanat bağçasınıñ ziyareti, özenlerde yuvunuvlar olacaq.
Hatırlatamız: Evel Letoniyada ukrain askerlerniñ balaları içün raatlıq lageri açıldı.


text:
“Ştangist” filmi Avropa kino akademiyasınıñ mukâfatına namzet etip kösterildi
Rejissör Dmitro Suholitkiy-Sobçuknıñ “Ştangist” qısqa metrajlı ukrain filmi Yunanistandaki kino festivalinde şerefli mukâfat aldı – SHORT FILM FESTIVAL IN DRAMA.
Bu aqta UATV Ukraina Devlet kinosınıñ matbuat hızmetine atfı etip bildire.
Film endi 30-ncı kere halqara festivalde iştirak ete. Onıñ 11 mukâfatı bar.
Endi “Ştangist” filmi Avropa kino akademiyasınıñ mukâfatı içün yarışacaq.
“Bu festival, eñ eyi qısqa metrajlı film kategoriyasında Avropa kino akademiyasınıñ mukâfatına namzetlerni hasiyetlegen 20- festivalden biri ola”, – yazıla malümatta.
Evel, “Ştangist” ukrain filmi Frenkistanda halqara festivalde gran-pri aldı.


text:
Martnıñ 29-ı sabasına qadar Qırımda yañı koronavirus hastaları qayd etilmedi.
Bu aqta Qırımdaki koronavirus yuqunçınıñ tarqaluvına qarşı tedbirlerge dair er künlik maruzasında martnıñ 29-nda Qırımnıñ Rusiye sağlıq naziri Sergey Aksenov ayttı.
Hatırlatamız, 2020 senesi martnıñ 28-ne qadar Qırım yarımadasında 20 koronavirus hastası qayd etildi: 15 – Qırımda ve 5 – Aqyarda.
Martnıñ 28-nde Qırımda koronavirus tarqaluvı sebebinden 2414 insan tibbiy közetüv altında buluna.
Qırım ve Aqyardaki Rospotrebnadzor idaresiniñ yolbaşçısı Natalya Penkovskayanıñ bildirgenine köre, Qırımda martnıñ 27-nde saba yedi yañı koronavirus hastası qayd etildi. Böylece hastalanğanlarnıñ sayısı 14 oldı.
Aqyarda ilk beş koronavirus hastası qayd etildi, dep tarif etti martnıñ 27-nde Aqyar Rusiye ükümetiniñ reis vazifelerini vaqtınca eda etken Mihail Razvojayev.
Koronavirus yuqunçınıñ tarqaluvına yol bermemek içün işğal etilgen Qırım ve Aqyarda «yüksek seviyeli azırlıq» rejimi ilân etildi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Kaлып:Baş bit/Tanılğan şäxes/04-3
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.
Kärimä Niğmätullina (3.04.1984, Mäskäw, RSFSR, / SSRB) — matematika ğälime.
Prinston universitetında yuğarı belemen ala, MIT'da aspiranturanı beterä häm uqıta.
Microsoft şirkätendä eşli, AQŞ sälämätlek saqlaw ministrlığı öçen yoğışlı awırular taralu modelen citeşterüçe taqımda qatnaşa.
2013 yıldan Mäskäw general' plan institutınıñ mödire wazifaların üti.
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.


text:
Bu yıl Qırımda quru yelli ava şaraiti sebebinden tabiy yanğınlarnıñ sayısı keçken yılğa köre beş kere çoqçadır.
Bu rusiyeli Qırım FVN nazirliginiñ saytında bildirile.
Müessise malümatına köre, landşaft yanğınlarnıñ (ot, çöplük) sayısı 38%-ğa arttı.
Qırımda mayıs 16-sından başlap dört künlük yüksek yanğın ihtarı ilân etildi. Bundan sebep dağlarnı ziyaret etmek yasaq, ormanlarnıñ maşnalarnıñ kirmesi sıñırlanğan, ateş yaqması yasaq, bundan ğayrı hususiy azbarlarda çöplük, ot, yapraqlarnıñ yaqması yasaq.
Bu yasaqlarnıñ bozuluvı içün 2 biñden 400 bingece cömere ola bile.
Daa evel Qırımnıñ Rusiye akimiyeti yarımadada ormanlarnı ziyaretlerge qapatıp, yanğın telükesi müddetini mayısnıñ soñuna qadar uzattı.
Qırımda yaznıñ yanğın telükesi mevsiminiñ başlanğıçını aprelniñ 1-nden belgiledi.


text:
Sartana (Qarasuvbazar rayonı)
Sartana (ukraince AлekcєєBka, CapTaHa, rusça AлekceeBka, CapTaHa) - Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 303 kişi (2001 senesi).
Atıflar[deñiştir | kodunı deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
B.Momışwlına «Halıq qaharmanın» beruge bolmaydı! Nege?
Men Baukeñdi bwl ataqqa layıq emes dep otırğan joqpın. Kerisinşe, ol ataq Bauırjan Momışwlınıñ atına layıq emes. Baukeñe
«QAZAQTIÑ WLTTIQ BATIRI»
degen arnayı, erekşe ataq berilui kerek! Jäne onı keyinge qaldırmay, biılğı Jeñistiñ 75-jıldığında bersek tipti dwrıs bolar edi. Francuzdar Janna d Arkten keyin Şarl' de Golldi «Francuzdıñ Wlttıq Batırı» dep resmi tanıdı. Däl sol sekildi Bauırjan Momışwlı – Wlttıñ simvolı! Ar-namısı! Wlttıñ wyatı! Orısşa aytsaq – «Sovest' nacii!». Osı ataudıñ bärine bir özi layıq. («Wlttıñ wyatı» dep ol kisiden basqa tek Gerol'd Bel'gerdi atauğa bolatın şığar...)
Negizdeme kerek deseñizder:
1. Jürektiñ ğana emes, aqıl men bilimniñ de teñdessiz batırı – soğıs kezinde 5 ret qorşaudan batal'onın aman alıp şığıp qana qoymay, onıñ qwramın köbeytip alıp şığıp otırğan jalğız komandir.
2. Wlttıq müddeni ärqaşan tu etip biik wstağan, öz müddesinen joğarı qoyıp otırğan. Tım wltşıl bolmasa tez-aq köterilip ketetinin körip otırsa da, odan taymağan.
3. Wlttıq mäselede eşqaşan pendeşilik deñgeyge tüspegen. Tüskenderdi kim bolsa da keşirmegen. 1970 jılı, 9-mamırda, Jeñistiñ 25-jıldığınıñ qwrmetine ötip jatqan Äskeri paradqa şaqırılmağan soñ özi barıp, D.Qonaev pen B.Äşimovtıñ arasına tayağın tığıp, ekeuin eki jaqqa qaray iterip-iterip jiberip, ortasına twrıp alıp, Paradtı özi qabıldağan.
4. Adamgerşilik twrğıdan ärqaşan biikten köringen. Ağa swltan Eseney sekildi «Qwdaydıñ meniñ aldımda bolmasa, meniñ Qwday aldında künäm joq» dep ayta alatınday haqısı bolğan adam.
5. Jazuşılığı jağınan da teñdessiz «Wşqan wyanı» qaldırsa, «Añız ben aqiqattıñ» da beyresmi soavtorı bolğan.
Endi özderiñiz oylañızdarşı, «Halıq Qaharmanı» atağın alğan azamattarmen – bwrın Keñes Odağınıñ Batırı atağın ielengen Sağadat Nwrmağanbetovtey batır bolsın, Roza Bağlanovaday änşi bolsın, sovhoz direktorı bolsın, bäri de layıq jandar – qalay Baukeñdi bir deñgeyge qoyuğa boladı, obal emes pe?! Qazaqtı älemge däl Baukeñdey tanıtqan, tanığan jwrttıñ bärin tañğaldırğan, tamsandırğan, tänti etken basqa kimimiz bar? Qazaqtıñ kelbeti, tölqwjatı ğoy ol! Alla-Tağalağa Baukeñdi bergeni üşin sansız alğıs aytayıq-tağı, özimiz älemde sanaulı dara twlğanıñ qadırına jete bileyik te!
(Bauırjanı bolğanda, özbekter bwnday wsınıstı sol sätte quana-quana iske asırar edi dep oylaymın. Sebebi, onsız da olar «Qwday darındı qazaqqa bergen, qadırın bizge bergen...» dep, äskiya aytadı bizge).
Ömirzaq Aqjigit
P.S. Bolaşaqta wrpağımız «Wlttıq Batır» degen ataqqa kimdi bolsın wsınğısı kelse, aldımen mıñ oylanıp, san tolğanıp barıp qimıldar. Baukeñniñ aruağı oylandırmay qoymas...
Abai.kz


text:
Sentâbrde "Kreativ yönelişlerde "Ukraine Now" brendinginiñ perspektivleri" degen forum keçecek
2018 senesi sentâbrniñ 3-de Kiyevdeki Sanat arsenalında "Ukrainian Fashion Week" çerçivesinde "Kreativ yönelişlerde "Ukraine Now" brendinginiñ perspektivleri" degen forum keçecek. Forum saat 13.00-te başlana.
Forum "Ukraine NOW" brendi işletilmesiniñ variantlığını köstermek ve Ukrainanen çetelde ömürge keçirilgen leyhalarnıñ brendingi perspektivlerinde kreativ yönelişler liderlerinen muzakereler içün platforma olmağa çağırılğan.
Teşkilâtçı: Ukraina haber siyaseti Nazirligi ve "Ukrainian Fashion Week" taqımı.
Forumğa Ukraina medeniyet Nazirliginiñ temsilcileri, Eksport ileriletilmesinden ofis hadimleri, Ukraina medeniy fondunıñ, Ukrainada "Kreativ Avropa" milliy bürosınıñ ve şahsiy sektornıñ kreativ yönelişleriniñ vekilleri davet etilgen.
Spikerler: Svitlana Fomenko, Ukraina medeniyet Naziriniñ Birinci muavini; Artem Bidenko, Ukraina haber siyaseti Nazirliginiñ devlet kâtibi; Anton İvanov, "Banda Agency" agentliginiñ üyken dizayneri; Andriy Dligaç, iqtisadiy ilimler doktorı, "CEO Advanter Group", MERT yanında Ukraina eksport strategiyasınıñ işlep çıqarılmasından "Core Team" taqımınıñ iştirakçisi; Andriy Zabolotskiy, Postinformatsion cemiyet İnstitutınıñ müdiri; Ölena Borısova, Dmıtro Borisovnıñ restoranları gruppasında baş icra müdiri; Anna Yeliseyeva, "Mavka.Lisova pisnâ" animatsion filminiñ kreativ müdiri; Yuliya Savostina, "Made in Ukraine" tesisçisi; Ulâna Hromâk, "UkraineInvest" nezaret şurasınıñ baş muavini; Valeriy Pekar, Kiyevo-Moğılânska ve Lvov biznes mektepleriniñ ocası, 2013-te Ukraina turistik brendi işlep çıqarılmasınıñ iştirakçisi; İrına Prokofyeva, Ukraina institutında programm bölgesiniñ reberi; Dmıtro Bulanov, "Dmytro Bulanov creative büro"sınıñ art-müdiri; Gennadiy Kuroçka, Ukraina buhran media-merkeziniñ tesisçisi ve idare azası, Ukrainala SNN-nıñ eksklüziv temsilcisi, "CFC Consulting" tesisçisi ve idareci ortağı.
Forum iştirakçileriniñ qayd etilmesi: https://goo.gl/forms/yAYOBZPqAjjlYJY13.
KHV qayd etilmesi [email protected] elektron adresi boyunca sentârniñ 3-nece saat 10-ğa qadar yapılacaq.
Qısqa malümat olaraq. 2018 senesi mayısnıñ 10-da Ukraina Nazirler Kabineti "Ukraine NOW" brendini tasdıqladı. Brend Ukraina haber siyaseti Nazirligi yanında Ukraina populârlaşması meselelerinden Komissiya işiniñ çerçivesinde ukrainalı "Banda" agentliginen yaratılğan.
Kreativ yönelişler — dünya iqtisadiyatı eñ dinamik setorlardan biridir. Bu sene "Medeniyet aqqında" Ukraina Qanunlarına kirsetilgen deñişmelerge binayen bu iqtisadiy faaliyet yönelişler yaratılmasınıñ maqsadı — medeniy ve kreativ ifadelev vastasınen qoşma fiyatlar ve iş yerleriniñ yaratılması. Olarnıñ mahsulları ise — individual icatnıñ neticeleridir.
Cedvel


text:
Amerika Qwrama Ştattarında koronavirusqa şaldıqqandar sanı 85 mıñnan asıp, bwl körsetkiş boyınşa infekciya oşağı sanalğan Qıtaydı basıp ozdı. Resmi mälimetter boyınşa Qıtayda 81 mıñ 782 adam virus jwqtırğan delingen.
AQŞ-ta infekciya tım jıldam tarap jatqanı turalı el biligi rastadı. Prezident Tramp elde infekciyanı anıqtauşı testterdiñ massalıq deñgeyde jürip jatqanın ayttı. İndet jwqtırğandar eldiñ 50 ştatında tirkeldi. Eñ auır jağday N'yu-York qalası men ştatında.
Senattıñ maqwldauımen ekonomikanı qoldau üşin AQŞ tarihında eñ köm qarajat (2 trillion dollar) bölindi. Sonday-aq, ämerikalıq är azamat 1200 dollardan järdemaqı aladı.
Mälimetterge qarağanda, infekciya tarağannan beri AQŞ-ta jwmıssızdıq 3 payızğa artqan.


text:
Kolombiya Santo-Tomas Kırmızı Güller ve lilyumlar buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Pembe renkli mevsim çiçeklerinden oluşan buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Pembe Renkli Saksı Orkide çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas 12 Adet Kırmızı Gül den oluşan Buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Beyaz Çiçeklerden oluşan buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Renkli Gül Buketi çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Beyaz Renkli Saksı orkide çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas sepet aranjman çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas 24 Adet Sarı Gül den oluşan Buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas 12 Adet Pembe Gül den oluşan Buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas 24 Adet Beyaz gül den oluşan buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas 12 Adet Sarı Gülden Oluşan Buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Balonlu erkek bebek aranjmanı çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Balonlu çiçeklerden oluşan kız bebek doğum çiçeği çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Cenaze Taziye aranjmanı çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Cenaze çelengi çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Renkli çiçeklerden oluşan aranjman çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Mevsim çiçeklerinden oluşan buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas sepet içerisinde bitki aranjman çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Ayıcıklı buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas 24 Adet pembe Gül Buketi çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Pembe Renkli çiçeklerden oluşan Buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas 12 Adet Beyaz Gülden Oluşan Buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas 24 Adet kırmızı gülden oluşan buket çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Vazo aranjman çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Sepet içerisinde beyaz çiçekler çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas sepet içerisinde beyaz çiçeklerden olşan aranjman çiçek siparişi
Kolombiya Santo-Tomas Ferforje Aranjman çiçek siparişi


text:
CkaчaTb cTpaHицy B PDF (63 Kb) Bepcия CkaчaTb cTpaHицy B doc (63 KB)
Ma`limleme-talqılaw basqarmasının` funktsiyalıq wazıypaları haqqında
1. Usı Reje Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Ken`esi Ma`limleme-talqılaw basqarmasının` funktsiyalıq wazıypaların belgileydi.
2. Ma`limleme-talqılaw basqarması (keyingi orınlarda basqarma dep ataladı) Ministrler Ken`esinin` funktsiyalıq quramlıq bo`limi bolıp tabıladı.
3. Basqarma o`z jumısında O`zbekstan Respublikası menen Qaraqalpaqstan Respublikasının` Konstituttsiyaları ha`m nızamlarına, O`zbekistan Respublikası Oliy Majlisi palatalarının` qararlarına ha`m basqa da hu`jjetlerine, O`zbekstan Respublikası Prezidentinin` pa`rmanlarına, qararları menen biyliklerine, Ministrler Kabinetinin` qaralarına ha`m biyliklerine, Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarg`ı Ken`esinin` qararlarına ha`m basqa da hu`jjetlerine, Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Ken`esinin` qararları menen biyliklerine, sonday-aq, usı Rejege a`mel etedi.
4. Basqarma jumısı a`melge asırılıp atırg`an reformalardın` ma`limleme-talqılaw mag`lıwmatın ta`miyinlewge, ekonomika ma`kmelerinin` ha`m taraw basqarıw uyımlarının` ekonomikalıq, tarmaqlıq ha`m aymaqlıq rawajlanıw bag`darlamaları strategiyasın islep shıg`ıwdag`ı ma`limleme-talqılaw ha`m keleshektegi jumısın muwapıqlastırıwg`a, qısqa mu`ddetli da`wirde ekonomikalıq ha`m sotsiallıq siyasattın` na`tiyjeliligin arttırıw boyınsha usınıslar ha`m orta mu`dddetli ja`ne uzaq mu`ddetli da`wirlerde ekonomikalıq reformalar strategiyasının` variantları boyınsha talqılawlar o`tkeriwde qatnasıwg`a bag`darlang`an.
2-bap. Basqarmanın` wazıypaları ha`m funktsiyaları
5. To`mendegiler basqarmanın` tiykarg`ı wazıypaları bolıp tabıladı:
Ekonomikalıq reformalarıdın` a`melge asırılıwın ha`m sotsiallıq-ekonomikalıq jag`daydın` barlıq bag`darları boyınsha mikro da`rejede, sonday-aq, tarawlar menen aymaqlar boyınsha, sonın` ishinde, qalalar menen rayonlardın` atqarıwshı ha`kimiyat uyımlarının` ma`limleme-talqılaw ha`m keleshektegi jumısın muwapıqlastırıw tiykarında sistemalı ha`m kompleksli u`yreniwdi sho`lkemlestiriw;
Ekonomikalıq ha`m sotsiallıq jag`daylardı talqılaw, mag`lıwmatlardın` tiyisli bazaların jaratıw, ekonomikanın` sapa jag`ınan o`zgeriwi menen onın` rawajlanıw tendentsiyaların bahalaw;
Ekonomikalıq ha`m sotsiallıq jag`daylardın`, ekonomikalıq reformalardın` tarmaqlar menen aymaqlar boyınsha barısı, menshiklestiririw, strukturalıq ha`m institutsionallıq qayta o`zgertiwler ma`seleleri boyınsha talqılang`an materiallar tayarlaw;
Qaraqalpaqstan Respublikası ministrlikleri menen basqarmalarının`, qalalar ha`m rayonlar ha`kimliklerinin` ekonomikalıq reformalardın` barısın talqılaw ha`m ekonomika tarawları sektorları menen aymaqların rawajlandırıw bag`darlamaların islep shıg`ıw ma`selelerindegi jumısın muwapıqlastırıw;
Ma`mleketlik ha`m xojalıq basqarıw uyımları, sonday-aq, ma`mleketlik atqarıwshı ha`kimiyat uyımları ta`repinen tayarlanatug`ın en` a`hmiyetli ha`m sotsialllıq mashqalalar boyınsha maqsetli bag`darlamalalar ha`m Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Kabinetinin` qararları, biylikleri joybarların tayarlawda ja`rdem ko`rsetiw;
Basqarmag`a tiyisli aymaqlar menen tarawlarda sotsiallıq-ekonomikalıq reformalardın` a`melge asırılıwın sho`lkemlestiriw;
Ministrler Ken`esinin` «Jıynalıp baratug`ın ma`limleme-talqılaw departamenti» ta`repinen aymaqlardı sotsiallıq ekonomikalıq rawajlardırıw maqsetinde islep shıg`ılatug`ın kompleksli bag`darlamalardı tayarlawda belsendi qatnasıw;
tarawlar menen aymaqlar boyınsha sotsiallıq-ekonomikalıq reformalardın` barısın komleksli talqılaw, ulıwmalastırıw ha`m turaqlı tu`rde Ministrler Kabinetine ha`m Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Ken`esinin` Baslıg`ına ma`limleme beriw;
Basqarmalarg`a tiyisli O`zbekstan Respublikası menen Qaraqalpaqstan Respublikasının` nızamları, O`zbekstan Respublikası Prezidentinin` Pa`rmanları, qararları ha`m biylikleri, Ministrler Kabinetinin` qararları ha`m biylikleri, Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarg`ı Ken`esinin` qararları ha`m basqa da hu`jjetleri, Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Ken`esinin` qararları ha`m biylikleri, ma`mleketlik bag`darlamalardın` orınlanıwın ta`miyinlewde tikkeley qatnasıw;
qalalar menen rayonlar ha`kimlerinin` tiyisli xızmetlerine sotsiallıq-ekonomikalıq rawajlanıw ma`selelerine baylanıslı bolg`an bag`darlarda ma`sla`ha`t beriw, olarg`a a`meliy ja`rdem etiw;
qalalar menen rayonlar ha`kimliklerinin` sotsiallıq-ekonomikalıq rawajlandırıw, ekonomikalıq reformalardı teren`lestiriw, xalıqtı sotsiallıq qorg`aw shen`berindegi jumıslardın` jag`dayın u`yreniw,
qalalar menen rayonlar ha`kimliklerinin` sotsiallıq-ekonomikalıq rawajlandırıw, ekonomikalıq reformalardı teren`lestiriw, xalıqtı sotsiallıq qorg`aw shen`berindegi jumıslardın` ahwalın u`yreniw, talqılaw, olardı jedellestiriw boyınsha usınıslar islep shıg`ıw;
qalalar menen rayonlar ha`kimlikleri tiyisli ka`rxanalar menen sho`lkemlerden za`ru`r mag`lıwmatlardı alıw, sherek, yarım jıllıq, tog`ız aylıq ha`m jıllıq ma`jilislerdin` materialların tayarlaw, ma`jilislerdi sho`lkemlestiriwge ha`m onı o`tkeriwge baylanıslı barlıq ilajlar menen talqılawlardı islep shıg`ıw, talqılaw ha`m ko`rip shıg`ıw ushın Ministrler Ken`esinin` Baslıg`ına usınıslar kirgiziw;
ha`kimlik saatı ma`jilisi ku`n ta`rtibi ma`jilisinin` o`tkeriliwinde za`ru`r materiallardı tayarlaw ha`m onda tikkeley belsene qatnasıw;
g`alaba xabar quralllarında sa`wlelendiriw maqsetinde, ma`limleme-talqılaw materialların tayarlaydı ha`m onda belsene qatnasadı.
3-bap. Basqarmanın` huqıqları ha`m juwapkershiligi
6. Basqarma to`mendegi huqıqlar menen minnetlemelerge iye:
Ma`limleme-talqılaw basqarması ushın belgilengen wazıypalar shen`berinde Ministrler Ken`esinin` sekretariatlarınan, huqıq qorg`aw uyımlarınan, juwapker ministrliklerden, basqarmalar menen vedomstvolardan, Oraylıq banktin` Qaraqalpaqstan Respublikası basqarması menen kommertsiyalıq banklerden, tiyisli ka`rxanalar menen sho`lkemlerden, rayon (qala)lar ha`kimliklerinen za`ru`r statistikalıq ha`m talqılang`an ma`limlemelerdi ja`ne sotsiologiyalıq sorawlar mag`lıwmatların soraw ha`m alıw;
ma`mleketlik ha`m xojalıq basqarıw uyımlarının` tarawlar menen aymaqlardı rawajlandırıwdın` kompleksli bag`darlmaların islep shıg`ıw ha`m usı ma`kemelerdegi ma`limleme-talqılaw mag`lıwmatlardı muwapıqlastırıw;
basqarmag`a ju`klengen wazıypalar shen`berinde Ministrler Ken`esi sekretariatlarınan, basqarmalar menen bo`limlerden, ministrliklerden, basqarmalardan, ka`rxanalardan, assotsiatsiyalardan, aymaqlıq basqarıw uyımlarınan, rayon (qala) ha`kimliklerinen tarawlar menen aymaqlarda sotsiallıq-ekonomikalıq reformalardı a`melge asırıw boyınsha qabıl etilgen qararlardın` o`z waqtında sapalı orınlanıwı boyınsha operativ ha`m statistikalıq ma`limlemelerdi soraw;
Ministrler Ken`eesinin` tiyisli xızmetlerinin`, qala ha`m rayonlar ha`kimliklerinin` ekonomikalıq reformalardın` orınlanıwı boyınsha na`tiyjelerin talqılaw ha`m ulıwmalastırıw, ekonomika tarawların, sektorların ja`ne aymaqlardı ekonomikalıq rawajlandırıw strategiyası menen bag`darlamaların islep shıg`ıw ma`seleleri boyınsha jumısın muwapıqlastırıw;
qısqa mu`ddetli, orta mu`ddetli ha`m uzaq mu`ddetli keleshekte sotsiallıq-ekonomikalıq rawajlandırıw strategiyası boyınsha usınıslardı, sonday-aq, tarmaqlıq ha`m regionallıq rawajlandırıw bag`darlamaların islep shıg`ıw bag`darında usınıslar tayarlaw;
Qaraqalpaqstan Respublikasının` ekonomika tarawları menen aymaqların sotsiallıq-ekonomikalıq rawajlandırıwdag`ı tendentsiyaların sıpatlaytug`ın talqılang`an materialllardı Ministrler Kabinetinin` Jıynalıp baratug`ın ma`limle-talqılaw departamenti basqarması ko`rip shıg`ıwı ushın tayarlaw ha`m usınıw;
a`hmiyetli ekonomikalıq ha`m sotsiallıq mashqalalar boyınsha Ministrler Ken`esi qararları, biylikleri, tarmaqlıq bag`darlamaların ha`m aymaqlıq bag`darlamalar joybarların islep shıg`ıw;
Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Ken`esinin` ishki jumıs ta`rtibine so`zsiz a`mel etiw;
basqarmag`a kelgen hu`jjetlerdin` belgilengen mu`ddetlerde orınlanıwın ta`miyinlew.
4. Basqarmanın` strukturası
7. Basqarma quramına basqarma baslıg`ı, bas qa`nigesi, jetekshi qa`nigesi ha`m eki 1-kategoriyalı qa`nigesi kiredi.
8. Basqarma baslıg`ı Ministrler Ken`esi Baslıg`ının` qararı menen Ministrler Ken`esi menen kelisilgen halda, basqarma qa`nigeleri bolsa, Miistrler Ken`esi Baslıg`ının` qararı menen lawazımg`a tayınlanadı ha`m lawazımınan azat etiledi.
5. Basqarma jumısın sho`lkemlestiriw
9. Basqarma jumısı «Qaraqalpaqstan Respublikası Ministrler Ken`esi haqqında»g`ı Qaraqalpaqstan Respublikasının` Nızmına, usı Nızamg`a, tastıyıqlanatug`ın perspektivalı ha`m aylıq is rejeleri ja`ne Ministrler Kabineti Jıynalıp baratug`ın ma`limleme-talqılaw departamentinin` shereklik is rejelerine muwapıq, sonday-aq, Ministrler Ken`esinin` is rejeleri tiykarında sho`lkemlestiriledi.
10. Basqarmada ha`r ha`ptede ma`jilisler o`tkerilip, berilgen tapsırmalardın`, rejelerdin` orınlanıwı qadag`alanıp, jan`a ha`ptege mo`lsherlengen jumıslar menen tapsırmalar belgilep alınadı.
11. Basqarmada jumıstın` alıp barılıwı, hu`jjetlerdin` aylanısı basqarma qa`nigeleri ta`repinen alıp barıladı ha`m bul tuwralı ha`r ayda basqarma baslıg`ına mag`lıwmat berip barıladı.
12. Basqarma baslıg`ı:
Basqarma jumısına ulıwma basshılıq etedi, wa`killigine kiretug`ın ma`selelerdi sheshiw boyınsha bag`darlardı ha`m wazıypalardı belgileydi;
Qaraqalpaqstan Respublikasında sotsiallıq-ekonomikalıq reformalardın` a`melge asırılıwı ha`m olardın` monitoringin alıp barıwdı sho`lkemlestiredi;
O`zbekistan Respublikası Ministrler Kabinetin` Jıynalıp baratug`ın ma`limle-talqılaw departamenti menen birgelikte aymaqlardı sotsiallıq-ekonomikalıq rawajlandırıwdın` kompleksli bag`darlamaların islep shıg`ıwda ha`m olardın` izbe-izlik benen a`melge asırılıwında qatnasadı;
Basqarmag`a tiyisli bolg`an Prezident pa`rmanları, qararları menen biylikleri, Hu`kimet qararları menen biyliklerinin` orınlanıwı u`stinen qadag`alawdı sho`lkemlestiriw boyınsha basqarmanın` jumısına basshılıq etedi;
Basqarmag`a kelgen hu`jjetlerdin` orınlanıwın ta`miyinleydi. Basqarma qa`nigelerine tiyisli tapsırmalardı beredi ha`m olardın` orınlanıwın qadag`alaydı. Basqarmanın` ishki ta`rtibi boyınsha qalalar menen rayonlarg`a biriktirilgen qa`nigelerdin` jumısın muwapıqlastıradı;
Aymaqtı sotsiallıq-ekonomikalıq rawajlandırıw boyınsha qalalar menen rayonlar ha`kimlikleri, jergilikli basqarıw uyımlarının` jumısın sho`lkemlestiriw, olardın` jumısın jaqsılaw ha`m jetilistiriw boyınsha usınıslardı kirgizedi;
Jergilikli ha`kimlikler, aymaqlıq basqarıw uyımları ha`m Qaraqalpaqstan Respublikasındag`ı tiyisli sho`lkem, ka`rxana, ma`keme ha`m vedomstvo basshılarınan tarmaqlarda ha`m orınlarda sotsiallıq-ekoomikalıq reformalardı a`melge asırıw boyınsha qabıl etilgen qararlardın` o`z waqtında sapalı orınlanıwın talap etedi, olardın` orınlanıwı boyınsha operativ ha`m statistikalıq ma`limlemeni sorap aladı;
Basqarmanın` ma`limleme-talqılaw jumısında alıng`an na`tiyjelerdi Ministrler Kabinetine ha`m Miistrler Ken`esinin` baslıg`ına jetkeredi;
Basqarma xızmetkerleri arasında wazıypalardı bo`listiredi, olardın` orınlanıwın qadag`alaydı. Basqarma xızmetkerleri ta`repinen miynet ta`rtibine a`mel etiliwin ta`miyinleydi;
Ministrler Ken`esinin` janında du`zilgen jumısshı komissiyalar menen basqarmalardın` jumısında belsene qatnasadı. Atqarıw ta`rtibin bekkemlew bag`darında tarawlardag`ı jag`daydı sın ko`zqarastan talqılawg`a qatnasadı;
Basqarma ta`repinen o`z wa`killikleri shen`berinde tayarlang`an jo`netiletug`ın xatlarg`a qol qoyadı;
Xalıq deputatları Qaraqalpaqstan Respublikası, qalalıq ha`m rayonlıq Ken`eslerinin` sessiyalarında, to`mengi jergilikli ma`mleketlik ha`kimiyat uyımlarının` ma`jilislerinde, Ministrler Ken`esi komplekslerinde ja`ne qalalar ha`m rayonlar ha`kimliklerinde o`tkeriletug`ın ma`jilislerde qatnasadı.
13. Basqarma baslıg`ı waqtınsha atqarıwshı bolmag`an jag`dayda onın` wazıypasın bas qa`nige orınlaydı.
14. Basqarmanın` bas ha`m jetekshi qa`nigeleri ja`ne 1-kategoriyalı qa`nigeleri o`z jumısın belgilengen ta`rtipte tastıyıqlanatug`ın funktsiyalıq wazıypalarg`a muwapıq a`melge asıradı.
ПpocMoTpoB: 3726


text:
Qırımda Rusiye Federatsiyasınıñ vekâletli temsilcisi Oleg Belaventsev Keriç keçitiniñ havfsızlığını teşkerdi.
Bu aqta avgust 10 künü Keriçniñ Rusiye memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Keçitte havfsızlıq ve kurort mevsimi devamında yolcularnıñ sayısı artqanı zamanında işni teminlev meseleleri baqıldı», – denile beyanatta.
Belaventsev paromlarğa yüklev ketişatını da teşkerip turdı, birine köterilip baqtı.
«Deñiz müdirligi»niñ baş müdiri Gennadiy Dedkov daa bir iskeleniñ qurucılığı planları aqta bildirdi.
Keriç boğazından parom keçiti – işğal etilgen Qırımnı qıtaiy Rusiye ile bağlağan yekâne naqliyat arteriyasıdır.


text:
Qırımtatar areketiniñ veteranı Veciye Kaşkanıñ ölüminen bağlı mustaqil tahqiqat keçirgen Rusiye advokatı Nikolay Polozov tahqiqat organları tarafından tirenüv kördi.
Bu aqta o, Facebookta yazdı.
«Başta bir qaç ay devamında tahqiqat tahqiqattan evelki teşkerüvniñ malümatınen tanış olmağa bermegen edi, Rusiye Tahqiqat komitetiniñ Kiyev rayon bölüginiñ tahqiqatçısı, adliye mayorı Nadejda Balaşova red qararını çıqardı. Soñra, malümatnı ögrenmege imkân berilgen soñ, mayor Balaşova davanıñ bir qısmını (bu malümat Veciye Kaşkanı tutıp alğan Rusiye gvardiyası ve Ekstremizm ile küreş merkeziniñ hadimlerinen bağlı edi) saqladı», – dep qayd etti Polozov.
Onıñ aytqanına köre, Balaşovanıñ areketleri mahkemede şikâyet etildi, bundan soñ dava malümatlarınen tolusınen tanış olmağa imkân oldı.
«Malümattaki daa bir qaç videosını men baqmadım. Şu cümleden Asan Çapuh, Kazim Ametov ve Bekir Degermenciniñ tutuluv videosı ve Veciye Kaşka cesedini yarıp baquv videosı. Bergen muracaatlarıma Tahqiqat komiteti videolarnı baqmam içün berip olamay, dep cevap bere edi. Ya donatma yoq edi, ya da malümat mahkemede edi. Bir kün mayor Balaşova maña özü telefon etip, onıñ qanunsız areketlerini mahkemege şikâyet etkenim içün açuvlanğanını bildirgen edi», – dep yazdı advokat.
Onıñ qayd etkenine köre, daa soñra malümatnıñ mahkemeden Tahqiqat komitetine qaytmağanı belli oldı, amma neticede advokat onı Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesinde tapıp, videolarnı baqıp oldı.
«Yeterli qadar malümat alğan soñ (tahqiqattan evel teşkerüv malümatlarından ğayrı, şaatlarnıñ malümatları ve tibbiy vesiqalar bar) Veciye Kaşkanıñ tuvğanlarından razılıq alıp, ölümden soñraki mustaqil vesiqa mahkeme-tibbiy ekspertizasını keçirmek içün mütehassıslarğa muracaat etecek olam. Mahkeme-tahqiqat organlarınıñ tirenüvine baqmadan, Veciye Kaşka ölüminiñ mustaqil tahqiqatı devam etmekte. Eminim, onıñ ölümine alâqası olğanlar erte ya da keç mesüliyetke çekilecek», – dep qayd etti Polozov.
2019 senesi aprelniñ 11-nde Rusiye kontrolindeki Aqmescit rayon mahkemesi advokat Mammet Mambetovnıñ davasını qanaatlendirip, Türkiye vatandaşı Yusuf Aytanğa qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşkadan alğan borcunı ödetmege qarar aldı.
2017 senesi noyabrniñ 23-nde Aqmescitte Rusiye uquq qoruyıcıları Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini tutıp aldı.
Olar Türkiye vatandaşı Yusuf Aytandan para talap etüvde şeklene. Rusiye uquq qoruyıcıları faallerni tutqanda qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramadı. İlk yardım maşinasında qadın can berdi.
Qırımtatar Milliy areketiniñ faali Nariman Celâlnıñ bildirgenine köre, faallerniñ tutulmasına sebep olğan Türkiye vatandaşı Veciye Kaşkanıñ qorantasından para hırsızladı.
Rusiye devlet qabaatlavı «Veciye Kaşka davasınıñ» mabüsleri içün şartlı apis cezaları berilmesini istedi. «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ bildirgenine köre, Rusiye prokuraturası Asan Çapuhnı üç buçuq yılğa, Bekir Degermenci, Kazim Ametov ve Ruslan Trubaçnı üç yılğa üküm etmege talap ete, er birine üç yıl sınav müddeti berile bile.
Aynı vaqıtta, bundan evel Bekir Degermenci, Asan Çapuh, Kazim Ametov ve Ruslan Trubaç qabaatlarını tanımağan edi.


text:
Prezident Qasım-Jomart Toqaev cayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu künine oray ündeu jariyaladı. Onda tarihi ädildikti qalpına kelt..
Düysenbi, mamırdıñ 18 küni tañerteñ Taldıqorğan qalasınan qazaq halqına tanımal jurnalist-ağa Beysen Qwranbek auır nauqastan qaytıs bolğanı jöninde su..
Bügin belgili aqın, qazaq äbietiniñ körnekti ökili, jurnalist Amanhan Älimwlı 68 jasında qaytıs boldı. Amanhan Älimwlı 1952 jılı Türkistan oblısı, Ot..
Japoniya prem'er-ministri Sindzo Abe Halıqaralıq olimpiada komitetine (HOK) 2020 jılğı Olimpiada oyındarın keler jılı ötkizudi wsındı. Sindzo Abe HOK ..
4 jılda bir ret ötetin älemdik eñ ülken sport dodası Olimpiada oyındarı biıl jazda Japoniyada ötkiziledi dep josparlanğan. Alayda, Tokio olimpiyadasın..


text:
Ğiraqta neft çığaru yañartıldı, Fallucada atışlar
Bağdadta AQŞnıñ kimendä dürt xärbi maşinası şartlatılğan. Wazğiät älegä açıqlanmağan. Şaxitlär fikerençä qorbannar xärbilär häm cirle xalıq arasında da bar. Falucada waqıtlı kileşüne bozıp, koalitsiä ğäskärläre belän sönnilär arasında atışlar bulğan. Amerika xärbi citäkçelege mäğlümätlärenä qarağanda, bäreleşlärdä sigez sönni möselmanı üterelgän, dürt AQŞ xärbie yaralanğan. Basradan Ğiraq neften çığaru yañartılğan. İlneñ könyağındağı ere neft çığaru terminalı, yäkşämbe töngä qarşı, şartlatu qurqınıçı yanawdan, yabılğan ide.


text:
Tönyaq Koreyänıñ ballistik raketaları Australiägä dä barıp citärgä mömkin
Könyaq Koreyänıñ ballistik raketaları bar häm alar Quşma Ştatlarğa ğına tügel, Australiägä dä barıp citä ala, dip belderde Australiä tışqı eşlär ministerlığı başlığı Alexander Dawner. Australiä Koreyä Xalıq Demokratik Respublikasi belän diplomatík mönäsäbättäge küp bulmağan illärneñ berse. Kiläse atnada Dawner Pxenyanğa baraçaq. Kanberrada ul jurnalistlar aldında çığış yasap bolay dide: “Tönyaq Koreyä raketaları Australiägä qädär kilep citergä mömkin. Ämma min bu xäl bulmas dip ışanam. Min Pxenyän bezneñ ilgä yaní dip äytmim. Yuq, barı tik alarnıñ raqeta programı östendä aktíf äşläwe turında bilgeläp ütäm”. Australí Pxenyännıñ atom töş programına mönäsäbättäge küp yaqlı söyläşülärdä qatnaşmí. Ämma Quşma Ştatlarnıñ Koreyä Xalıq Demokratik Respublikasi atom töş qoralı äzerläwne tuqtatırğa tieş digän qaraşı belän tulısınça kileşä.


text:
Ğiraqnıñ Mosul şähärendä maşinağa quyılğan bombalar şartladı: atışlarda 3 ğiraqlı hälak buldı
Ğiraqnıñ tönyağındağı bu şähärdä bügen ğısyançılar amerikan xärbiläreneñ konvoyına höcüm itte. Maşinağa quyılğan bomba şartlap 3 ğiraqlı hälak bulğan dip xäbär itelä. 4 amerikan xärbie yaralanğan. Mosul xastaxanäse tabibı Riyad Möhammäd süzlärenä qarağanda şähärdän çittä başları kiselgän 3 mäyet tabılğan. Alarnıñ 2se – ğiraqlılar, berseneñ kem bulğanı äle açıqlanmağan. Bağdadtan könyaqqa taba urnaşqan Yusufiä şähärendä Ğiraq milli ğaskärläre tikşerülärgä çıqqaç maşina şartlağan. Anda kimendä ber keşe hälak bulğan, tağın 9zı yaralanğan. Bağdadtan tönyaqqa taba yul buyına quyılğan bomba şartlawı näticäsendä ber amerikan xärbie hälak bulğan. Kötelmägändä bügen Kirkuk şähärendä Britaniäneñ tışqı eşlär ministrı Jack Straw bulıp kitte. Anda ul Kördistan patriotlar berlege firqase yulbaşçısı Jalal Talabani belän oçraşqan dip xäbär itelä.


text:
Audio, Dick Leurdyk
"Keşelär xäzer inde qanlı watandaşlar suğışı turında ğına tügel, ilneñ qayber öleşlären Ukrainadan ayıru turında da söyli başladı. Bu şulay itep soñğı 48 säğät eçendäge bar täräqqiatne bötenläy yaña ber yassılıqqa quya" di Dick Leurdyk. Yäkşämbe könne Donetski, Luhanski häm Xarkivtäge xakimiat ähelläre Kievtä Yuçenko citäkçelegendäge oppozitsiä ciñgän oçraqta ilneñ könyaq-könçığışında ayırım ber moxtariat tözü mömkinlege xaqında belderde. Luhanski ölkäseneñ ölkä şurası räise Viktor Tixonov:
Audio, Viktor Tixonov
İlneñ könçığışında, Rusiä çigendä yatqan häm xalqınıñ zur öleşen urıslar täşkil itkän Luhanski citäkçese şulay itep, oppozitsiäneñ ğadellek däğwa itüen däwlätkä qarşı ğämäl dip bäyäli häm bu Ukrainanı büleneşkä wä hälakätkä kiteräçäk dip kisätä. Şunıñ belän bergä Tixonov, bu şartlarda bez üz ölkälärebezdäge xalıqnı yaqlaw maqsatında tieşle çaralar kürü xoquqlıbız dip tä belderä. Yäkşämbedä Severodonetski şähärendä Viktor Yanukoviç qatnaşında uzğan cıyında Rusiädän Mäskäw xakime Yuri Lujkovnı da kürep bula ide. Ukrainanıñ kübräk urısça söylängän şuşı töbäklären qayberäwlär kürşe Rusiägä quşu täqdime belän dä çığa. Düşämbe irtän Ukrainanıñ xäzerge prezidentı Leonid Kuçma premyer-ministr Viktor Yanukoviç häm qayber ölkälärneñ citäkçeläre belän oçraşu ütkärde, anda ul kierenkelekne beraz yomşartırğa tırışıp, Ukrainanıñ büleneşe ilneñ könbatışınnan başlandı disä dä, könçığış ta moña üz öleçen kertä dip belderde. Ukrainanıñ iqtisadi qüwäten täşkil itkän şuşı könyaq-könçığış töbägendä qayber ölkälär elegräk üzäk büdjetqa aqça küçerülären tuqtatıp toruın xäbär itkän ide. Oppozitsiä Ukrainanı bülü omtılışları qan qoyuğa kiterä ala dip kisätä häm prezident Kuçmanı, andıy niät belän yörüçelärne kiçekmästän eşennän aluğa çaqıra. Viktor Yuçenkonıñ yaqın tarafdarlarınnan berse Yuliä Timoşenko:
Audio, Yuliä Timoşenko
"Kuçma kiçekmästän ilne tarqatunı başlap yörüçe Donetski, Luhanski häm Xarkiv xakimnären urınınnan alırğa tieş" di Yuliä Timoşenko häm beroçtan, Yanukoviçneñ dä alar belän bäyläneşen wä saylawlarda xärämläşüen iskä alıp, anı da premyerlıqtan azat itüne taläp tiä.
Audio, Yuliä Timoşenko
Oppozitsiä fikerençä, könyaq-könçığış ölkälären Ukrainadan ayıru monı Rusiä yaqlağan oçraqta ğına bula ala, bu oçraqta Ukrainada da Moldovadağı wäzğiat, ilneñ ikegä bülenüe qabatlana ala dip kisätä. Yevropa Berlege täräqqiatneñ andıy yuldan kitä alu ixtimalın inde bügennän ük kire qaqtı. Javier Solana:
Audio, Javier Solana
"Ukrainanıñ bötenlege fundamental'' närsä. Berböten millät, berböten däwlät bulu xise yañadan torğızılırğa tieş, bu bik möhim" di Yevropa Berlegeneñ tışqı säyäsät wä iminlek ölkäsendäge yuğarı wäkile Javier Solana, Ukrainanıñ bötenlegen saqlap qalu kiräklege turında.
Kärim Kamal


text:
1 Aqpan, 2016 sağat 12:21
Garmoniya wğımın köpşilik «üylesimdilik» dep tüsinedi. Ğılımi twrğıdan bwl termin qazaqşağa, orısşağa, ağılşınşağa, t.b. tilderge audarılmaytın wğım. Sebebi, bwl wğımnıñ mağınası tek qana üylesimdilik emes.
29 Qañtar, 2016 sağat 12:31
365info.kz portalı ukrainalıq Netpeak internet-marketing agenttiginiñ jetekşisi Artem Bordatyukpeon birlesip, öz isin jañadan bastağandar men täjiribeli käsipkerlerge arnalğan aqıl-keñesterin äzirledi.
29 Qañtar, 2016 sağat 12:25
«Qazaq handığı» serialına özge elderden qızığuşılıq bildirip jatır.
26 Qañtar, 2016 sağat 13:38
Aqtöbede otbasınıñ bar beynetin öleñ joldarımen jetkizgen bala anasınıñ janın auırttı dep jazadı “Kerek.info”.
26 Qañtar, 2016 sağat 12:57
Älemdegi eñ iri materik-Euraziya (54 mln km²)
21 Qañtar, 2016 sağat 10:07
Bala 13 jastan asqan soñ qozı emes, qoy bağuğa auısqan.
21 Qañtar, 2016 sağat 10:02
Eger piyaz turap jatqan kezde sağız şaynasañız, köziñiz aşımaydı.
19 Qañtar, 2016 sağat 15:12


text:
Sabiräm ÄNVÄROVA,
«Uyğur avazi»
Bala ata-aniğa qarap šsidu. Şuŋlaşqa bolsa keräk, muällimlär ailisidä šskän balilar muällimlik käsipni, dohturlar ailisidä šskän balilar dohturluq käspini talliğan ähvallar kšpläp uçrişidu. Bügün biz mana şundaq ata-anisiniŋ izini bastqan sän°ätkar jigit Rufat Säydalimov (sürättä) häqqidä eytip štmäkçimiz.
Rufat Säydalimov baharliq sän°ätkarlar Tiläpҗan Molotov bilän Gülçehrä Känҗaevalarniŋ ailisidä duniyağa käldi. Ata-anisi 1979-jildin 1989-jilğiçä nahiyälik «Arzu» ansamblida hizmät qildi. Atisi Tiläpҗan 1989-jildin bügünki küngä qädär Bahar yeziliq klubiniŋ yetäkçisi bolup işlävatidu. Molotovlar ailisidä üç oğul. Yänä kelip här üçilisi sän°ät yolini talliğan.
– Äsli mäktäptin keyin programmist vä meditsina hadimi mutähässisliklirini egiligän bolsammu, nahşa-saz meniŋ jürigimgä yeqin bolğaçqa, ata-anamniŋ basqan izini davam qiliş qarariğa käldim. Şundaq qilip, 2018-jilniŋ mart eyidin başlap nahiyälik «Arzu» ansambliğa işqa qobul qilindim, – maqalimiz qährimani sšhbitimiz davamida.
Uşbu bir yerim jilniŋ içidä çoŋ-kiçik sähnidä hünär kšrsitip, qabiliyiti bilän kšzgä çüşüp jürgän sän°ätkar jigit Rufat Tiläpҗan oğli sän°äthumar hälqimizniŋ issiq inkasiğa erişmäktä. Tehi yeqinda u Taldiqorğan şähiridä “Birligimiz jarasqan” forumi dairisidä uyuşturulğan «Öz elim» vilayätlik vokalliq-horeografiyalik konkursiğa Uyğur nahiyäsigä vakalätän qatnişip, «Än salu» nominatsiyasi boyiçä İ däriҗilik diplom häm televizor bilän mukapatlandi. Vilayätniŋ här täväsidin jiğilğan 32 qatnaşquçiniŋ içidä qazaq hälqiniŋ «Qazaq eli» nahşisini iҗra qilip, birinçilikni qoldin bärmigän uyğur jigitiniŋ utuği mahtaşqa layiq, älvättä.
Sän°ät yolida tonulup kelivatqan Rufat Säydalimovniŋ keläçigidin jutdaşliri vä ata-anisi çoŋ ümüt kütidu. Bizmu uniŋ keläçäktä tehimu çoŋ çoqqilardin kšrünidiğanliğiğa işinimiz.
Uyğur nahiyäsi.


text:
« : Mart 15, 2014, 09:46:24 ÖS »
Em C
Ne zaman geldin
G D
Ruhum görmedim seni
Em C G
Uçaktan atlarken unuttum
D
Galiba özledim
Hoov hoov hoov
Em C
Sarıl bana ruhum
G D
Ne olur sar beni
Em C
Çığlıklar geçti üstümden
G D
Bulutlar geçti
Em G
Ve O gençlik günlerimizde
G D
Sen ve biz
Em C G D
Seni öldürsemde ruhum biliyor musun
Em C G D
Sensiz yaşamaya alıştırdılar galiba
D
özledim
« Son Düzenleme: Mart 15, 2014, 09:46:44 ÖS Gönderen: Bahadır S. »
Kayıtlı
Muammer Ahmet Şiirleri, İsmail Gül Şiirleri, Seyide Doyran Şiirleri, Abdurrahim Karakoç şiirleri , Ahmed Arif şiirleri , Ahmet Hamdi Tanpınar şiirleri , Ahmet Selçuk İlkan şiirleri , Ahmet Telli şiirleri , Ali Erdinç şiirleri , Arif Nihat Asya şiirleri , Asil Mavi şiirleri , Aslan Avşarbey şiirleri , Aşık Veysel şiirleri , Ataol Behramoğlu şiirleri , Attila İlhan şiirleri , Ayfer Yazıcı şiirleri , Ayhan Yıldırım şiirleri , Bahattin Karakoç şiirleri , Bahtiyar Vahapzade şiirleri , Bayram Mecit şiirleri , Bedirhan Gökçe şiirleri , Bedri Rahmi Eyüpoğlu şiirleri , Behçet Necatigil şiirleri , Birgül Alp şiirleri , Burcu Seul şiirleri , Cahit Sıtkı Tarancı şiirleri , Cahit Zarifoğlu şiirleri , Can Yücel şiirleri , Cemal Gören şiirleri , Cemal Safi şiirleri , Cemal Süreya şiirleri , Cengiz Numanoğlu şiirleri , Cihan Balcıoğlu şiirleri , Didem Madak şiirleri , Edip Cansever şiirleri , Emin Çelimli şiirleri , Emine Çerçi şiirleri , Emine Şafak şiirleri , Ercan Baş şiirleri , Erdal Ercin şiirleri , Faruk Nafiz Çamlıbel şiirleri , Fazıl Hüsnü Dağlarca şiirleri , Fuzuli şiirleri , Gaffar Güllü şiirleri , Gelincik şiirleri , Gülsen Tunçkal şiirleri , Hacı Kısır şiirleri , İbrahim Karaçay şiirleri , İbrahim Sadri şiirleri , İbrahim Sağır şiirleri , İclal Aydın şiirleri , İsmail Gül şiirleri , İsmet Ulaş şiirleri , Kahraman Tazeoğlu şiirleri , Karacaoğlan şiirleri , Kevser Dostagüler şiirleri , Küçük İskender şiirleri , Mahmut Çiçekdağı şiirleri , Marlyn Hand şiirleri , Mehmet Akif Ersoy şiirleri , Mehmet Ali Kalkan şiirleri , Mehmet Çetin şiirleri , Melek Avcı Coşkun şiirleri , Melih Cevdet şiirleri , Melike Yıldız şiirleri , Mevlana Celalettin Rumi şiirleri , Muammer Ahmet Sağlam şiirleri , Muharrem Kubat şiirleri , Murat Meral şiirleri , Mustafa Hebip şiirleri , Muzaffer Tayyip Uslu şiirleri , Mücahit Şen şiirleri , Nazım Hikmet Ran şiirleri , Necip Fazıl Kısakürek şiirleri , Nur Uygun şiirleri , Nurullah Genç şiirleri , Orhan Veli Kanık şiirleri , Ömer Hayyam şiirleri , Özdemir Asaf şiirleri , Polat Tek şiirleri , Rabia Barış şiirleri , Sabahattin Ali şiirleri , Selaattin Çoban şiirleri , Seyide Cinaloğlu Doyran şiirleri , Sezai Karakoç şiirleri , Şevki Dinçal şiirleri , Tevfik Fikret şiirleri , Turgut Uyar şiirleri , Uğur Arslan şiirleri , Uğur Işılak şiirleri , Ümit Yaşar Oğuzcan şiirleri , Yahya Kemal Beyatlı şiirleri , Yavuz Bülent Bakiler şiirleri , Yavuz Dogan şiirleri , Yıldız Toksöz şiirleri , Yılmaz Erdoğan şiirleri , Yunus Emre şiirleri , Yusuf Hayaloğlu şiirleri , Zikrettin Karaca şiirleri , Ziya Osman Saba şiirleri , şiir şiir sokağım şiir türleri şiir sokakta şiir nedir şiire gazele şiir kitapları şiir bilgisi şiir defteri şiir aşk şiir oku şiir yarışması 2018 şiir adam şiir adam live şiir alıntıları şiir adam live instagram şiir antolojisi şiir antoloji şiir akımları şiir atölyesi şiir alp a şiiri a şiir evi a şiiri yavuz bülent bakiler a şiir evi ankara a.şiir solak a şiir sokakta a.kadir şiirleri a köpek şiiri a karakoç şiirleri a ile şiir şiir bilgisi test şiir biter şiir biçimleri şiir başlıkları şiir blog şiir bulmaca şiir bilgisi pdf şiir butik otel şiir blogları b şiiri b keskin şiirleri bayrak şiiri b sesi şiir b harfi akrostiş şiir şiir can yücel şiir cafe şiir cafe ortaköy şiir cemal süreyya şiir cumhuriyeti şiir cahit zarifoğlu şiir çeşitleri şiir can şiir ceketli adam kitabı şiir cemal safi ç şiiri behzat ç şiir behzat ç şiir sözleri gökçenur ç. şiirleri c.süreya şiirleri c ile şiir c.bukowski şiirleri gökçenur ç şiir kitabı c vitamini şiirleri c.zarifoğlu şiirleri şiir çözümleme şiir çözümleme yöntemi şiir çeviri şiir çiçek şiir çok güzel şiir çevirisi şiir çevirileri şiir çözümleme yöntemi nurullah çetin şiir çay ç ile şiir şiir dinletisi şiir dizeleri şiir dergileri şiir duygusal şiir duvarda şiir dünyası sözleri şiir denizi d&r şiir kitapları d.bakır şiiri d ile şiir d&r şiir defteri d madak şiirleri d.günü şiirleri d.bakır şiir sözleri d ali erzincanlı şiirleri d.h. lawrence şiirleri şiir eş anlamlısı şiir ekşi şiir edebiyat şiir en güzel şiir ezberle şiir etkinlikleri şiir edip cansever şiir evi şiir ezberleme şiir eloğlu e şiir kitabı şiirler e ödev şiir e book şiirli e kartlar e müfredat şiiri eş e şiir atatürk'e şiir e güzel şiirler öğretmen e şiir şiir fm şiir fon müziği indir şiir falı şiir fonları şiir fonu şiir fotoğrafları şiir film şiir fotoları şiir festivali f.nietzsche şiirleri f ferruhzad şiirleri f gülen şiirleri f ile şiir f akrostiş şiir necip f şiirleri f ile ilgili şiir melek şiiri f nafiz çamlıbel f n çamlıbel şiirleri ilhan berk f şiiri şiir gibi şiir gözlüm şiir güzel şiir gibi sözler şiir gibi kadın şiir günaydın şiir gemisi şiir gece şiir gecesi ğ şiiri g ile şiir anneler g şiirleri ğ akrostiş şiir ğ vitamini şiiri g sesi şiir ğ başlayan şiir g harfi ile şiir ğ ile ilgili şiirler ğ şiir ğüzel şiir öğretmene şiir posta şiir öğretmenler ğünü şiir onur ünlü şiir ğ ile şiir ğ sesi şiir ğ harfi ile şiir şiir hikayeleri şiir hakkında bazı mülahazalar şiir hastanede şiir her yerde şiir hayat şiir hakkında sözler şiir hangi metin grubuna girer şiir hakkında bilgi şiir hangi metinler grubuna girer şiir hasret h şiirist h.ergülen şiirleri atom h şiiri h.cibran şiirleri h ile şiir h harfi şiir h.izgören şiirleri h sesi şiir h nihal atsız şiirleri h ile başlayan şiirler şiir ısmarla şiir ısmarla eylül'ü konuşalım şiir instagram şiir ıhlamurlar çiçek açtığı zaman şiir ılık ılık akıtam şiir ışık şiir ırmak ıhlamur şiir ışıklar şiir ıssız şiir ı şiirler aşk-ı şiir ı ile şiir ı akrostiş şiir ı.ahmet şiirleri bab-ı şiir ı ile başlayan şiirler ı ile ilgili şiirler şiir ingilizce şiir indir şiir ile ilgili sözler şiir isimleri şiir istanbul şiir incelemesi şiir ingilizcesi şiir için fon müzikleri şiir iletişim i şiirler i şiir perisi i şiir sözleri şiir i kamer şiir-i aşk ile şiir şirpençe şiirler i hızırla kırk saat şiir i leyal şiir-i divan şiir jandarmada şiirt jetpa şiir jenerik müzikleri sigir jelatin şiirt jöh şiir janya şiirt judo şiirt jigolo japonca şiir japon şiir türü j ile şiir bay j şiir j.l.borges şiirleri j harfi ile şiir j.j. rousseau şiirleri j ile ilgili şiirler j harfiyle başlayan şiirler şiir konuları şiir kitapları pdf şiir kesitleri şiir karaoke şiir köşesi şiir konusu şiir kısa anlamlı şiir kadın k şiirleri k.iskender şiirleri k.maraş şiirleri k ile şiir k.tazeoğlu şiirleri 555k şiiri bünyamin k şiirleri k.maraş şiir yarışması k.kurultay şiirleri k.tazeoğlu şiir sözleri şiirler şiir lekesi şiir listesi şiir leyla şiir leblebi tozu şiir leyla ile mecnun şiir lirik şiir lise şiir lavinia şiirler kısa satirik l şiir örnekleri l akrostiş şiir l aşk şiirleri l.aragon şiirleri l harfli şiirler atilla ilhan l şiirleri şiir müzikleri şiir mısraları şiir mevlana şiir mavi şiir mektebi ortaokulu nasıl bir okul şiir me şiir mutluluk şiir mektebi iletişim şiir mavisi şiir m.akif ersoy türkiye m şiiri m.mungan şiirleri m harfiyle şiir m akrostiş şiir m.altıok şiirleri m. azad şiirleri türkiye'm şiiri turgut uyar m.akif şiirleri kısa m.ikbal şiirleri şiir ne demek şiir nedir kısaca şiir nasıl okunur şiir nedir özellikleri nelerdir şiir nazım şiir necip fazıl kısakürek şiir nasıl yazılır kuralları şiir ne demek ingilizce n.hikmet şiirleri n.fazıl şiirleri en güzel şiirler n.tevfik şiirleri fatma n şiirleri çetin'in şiir tahlilleri n akrostiş şiir n.kemal şiirleri n aşk şiirleri şiir otel şiir okuyan şiir onedio şiir okuyan erkek şiir okumak şiir okuyan adam şiir okuma kılavuzu şiir orhan veli şiir okulu o şiiri o şiirleri doğuran yalnızlık şairleri öldürür o şiir bitti başka mısra gerekmez o şiiri ahmet haşim o şiir bir daha yazılamaz o şiirler tek başına okunmuyor gel yalvarırım o şiirleri çocuğa yazsaydım o şiir ne demek şiirin o ince küllerini toplayanlar şiir o ki sadece cananını kasteder şiir örnekleri şiir özdemir asaf şiir özellikleri şiir önerileri şiir özlem şiir ödülleri şiir ölçüleri şiir örnekleri kısa şiir ödülleri 2018 şiir özledim ö ile şiir ö harfiyle şiir ö.s.ö şiirleri ö.ç.m şiirleri ö harfi ile şiir akrostiş şiir ö şiir parkı şiir perisi şiir penceresi şiir pdf şiir paylaşım şiir programı şiir parçaları şiir posterleri şiir papatya şiir programları p harfiyle şiir p valery şiirleri p sesi şiir p ile başlayan şiir çeşitleri şiir resimli şiir romantik şiir resmi şiir radyo şiir radyosu şiir resitali şiir rap şiir roots şiir replikleri şiir rastgele r siz şiir r akrostiş şiir r ilgili şiir r t erdogan şiirleri şiir sitesi şiir sokağı şiir sözler şiir sevgiliye şiir sayfası şiir sokakta aşk şiir siteleri s şiiri ş.erbaş şiirleri s.karakoç şiirleri s ile şiir yes şiiri ş akrostiş şiir ş sesi şiir s.ali şiirleri cemal sa şiirleri s.o.s şiiri şiir şiir şiir şarkıları şiir şairleri şiir şekilleri şiir şiir türkiye şiir şantiyede şiir şeklinde fabl şiir şükrü erbaş şiir şekil özellikleri şiir şehri ş ile şiir ş.yahya şiirleri ş 23 nisan şiirleri şiir tahlilleri şiir türleri nelerdir şiir tanımı şiir türleri test şiir turgut uyar şiir tanımları şiir tahlilleri mehmet kaplan şiir temaları şiir t shirt şiirt t.uyar şiirleri t ile şiir t erdoğan şiir 500t şiiri t aşk şiirleri t s eliot şiirleri baki ayhan t şiirleri t.tuğba baş şiirleri şiir uzun şiir umut şiir uygulaması şiir uzun aşk şiir unsurları şiir uzaktan sevmek şiir uyak şiir uyku şiir usta u şiiri ü ile şiir ü harfiyle şiirler hüsrev ü şiirini kim yazmıştır atatürk'ü şiiri ü akrostiş şiir hüsn ü şiir ayın 14 ü şiiri u ile akrostiş şiir şiir üzerine şiir ünlü şiir ümit yaşar oğuzcan şiir üzerine yazılar şiir ülkü ocaklarında şiir üzerine düşünceler suut kemal yetkin şiir ülkü tamer şiir üstadlarımız şiir üzerinde sıfat bulma şiir ünlü şairler ü.y.o şiirleri ü ile ilgili şiirler ü.y.oğuzcan şiirleri şiir ve inşa şiir video şiir ve tefekkür kulübü şiir ve kadın şiir ve zihniyet şiir ve inşa türü şiir vatan şiir ve sözler şiir ve şair şiir ve gelenek v şiir v ile şiir v.hugo şiirleri v sesi şiir orhan v şiirleri v for vendetta şiir v for vendetta şiiri remember v harfi ile şiir aga b v şiirbaz - ondan oldu zaar sözleri şiir yarışmaları şiir yazmak şiir yazarları şiir yaz şiir yazma şiir yarışması 2019 şiir yürek şiir yarışmaları 2018 y faktörü şiiri y kemal şiirleri y.odabaşı şiirleri y'ol şiiri y.emre şiirleri y başlayan şiirler y ile ilgili şiirler y harfi ile şiir y 23 nisan şiirleri akrostiş şiir y harfi şiir zamanı şiir zaman şiir zarifoğlu şiir zıt anlamlısı şiir ziya paşa şiir zindandan mehmete mektup şiir ziya gökalp şiir zulmü alkışlayamam şiir zeynep şiir zeytin z özger şiirleri z ile şiir z raporu şiir z akrostiş şiir a ve z şiiri a.c.z şiirleri z ile ilgili şiirler şiir 0 6 yaş 01 şiir 00 00 şiir 0 kasım şiirleri 0 kasımla ilgili şiir şiir 10.sınıf şiir 1 kıta şiir 1000kitap şiir 15 temmuz şiir 1.sınıf şiir 15 temmuz kısa şiir 19 mayıs şiir 10 kasım şiir 12. sınıf dil ve anlatım şiir 18 mart çanakkale şiirler 1 kıtalık şirinler 1 1 mayıs şiirleri 1.sınıf şiirleri kısa kaldırımlar 1 şiiri 1. sınıf şiirleri 2 kıtalık 1 kıtalık şiirler doğa 1 kıtalık şiirler ve şairleri 1 kıtalık şiir örnekleri şiir 2018 şiir 2 kıtalık şiir 2. sınıf şiir 29 ekim şiir 23 nisan şiir 29 ekimle ilgili şiir 29 ekim cumhuriyet bayramı şiir 2 satır şiir 2017 şiir 23 nisanla ilgili 2 şiiri şiirler 2 kıtalık şiir 2 kıta şiirler 2 kıtalık aşk şiirler 2 sınıf için dağ 2 şiir 2 kıtalık şiirler doğa 2 kıtalık şiir örnekleri şiir 365 şiir 3 kıtalık şiir 3. sınıf şiir 30 ağustos şiir 35 yaş şiir 3 kıtalık aşk şiir 3 kıtalı şiir 30 tane şiir 33 kurşun şiir 30 yaş 3 şiir anlayışı şiirler 3 kıtalık şirinler 3 şiirler 3 kıtalık kısa 3. şahsın şiiri 3 kıtalık şiirler edebiyat 3.sınıf şiirleri 2 kıtalık şiir 4 kıtalık şiir 4 lük şiir 4. sınıf şiir 40 yaşındasın şiir 4 kıtalık aşk şiir 4 mısradan oluşan her bölümüne ne denir 40 şiir 40 şair 40 şiir ve bir şiirler 4 kıtalık ünlü şairlerden 40 şiir 40 şair pdf 4 şiir 1 şehir şiirler 4 kıtalık şiirde 4'lük nedir şiirler 4 mısralık şiirdeki 4 satıra ne denir şiirler 4 5 kıtalık şiir 5. sınıf şiir 5 kıtalık şiir 5 sınıf konu anlatımı şiir 500 şiir 5n1k 555k şiir 5 şiir biçim ve içerik yönünden incelenmesi 571 şiir 5 şiir türü 50 şiir 50 şair 5 şiiri biçim ve içerik olarak inceleme 5 şiirin incelenmesi şiirler 5 kıtalık şiirde 5 mısraya ne denir 5 hececilerin şiir ve sanat anlayışı 5 kıtalık şiirler necip fazıl kısakürek şiir 6. sınıf şiir 6 kıtalık şiir 6 ekim 6 şiir türü şiir türleri 6. sınıf şiir bilgisi 6. sınıf şiir türleri 6.sınıf test şiir bilgisi 6. sınıf test şiir türleri 6. sınıf tonguç akademi şiirler 6.sınıf şiirler 6 kıtalık 6.sınıf şiirleri türkçe dersi 6. sınıf şiir örnekleri 6. sınıf şiir bilgisi çalışma kağıdı 6.sınıf şiir bilgisi 6.sınıf şiir bilgisi test 6.sınıf şiir türleri test şiir 7.sınıf şiir 7 güzel adam şiir 7 kıta 724 şiir şiirler 7 kıtalık 724 şiir neden kabul edilmedi 7 kıtalık şiir şiir türleri 7. sınıf şiir türleri 7.sınıf test şiir bilgisi 7. sınıf testleri 7 şiiri şiirde 7 hececiler kimlerdir şiirler 7. sınıf 7 heceli şiirler 7. sınıf şiir bilgisi test soruları 7.sınıf şiir türleri 7.sınıf şiir bilgisi 7.sınıf şiir türleri test şiir 8.sınıf şiir 8 kıta şiir 8 mart 8 şiir 80 sonrası şiir 835 şiir şiir bilgisi 8. sınıf şiir türleri 8. sınıf test şiir bilgisi 8. sınıf test almanca şiir 8 kıtalık 8 şiiri şiirler 8 kıtalık 8 heceli şiirler 8.sınıf şiir bilgisi 8 satırlık şiirler 8.sınıf şiir türleri test 8. sınıf şiir bilgisi test 8 sınıf şiir bilgisi çalışma kağıdı şiir 9.sınıf şiir 9. sınıf edebiyat şiir 9. sınıf test şiir 9 sınıf ders notları 90lar şiir şiir türleri 9. sınıf şiir türleri 9.sınıf edebiyat şiir gelenekleri 9.sınıf şiir bilgisi 9. sınıf test şiir türleri 9. sınıf test 9 şiiri 9.sınıf şiir türleri 9 eylül şiirleri 9.sınıf şiir bilgisi çalışma kağıdı 9. sınıf şiir örnekleri 9.sınıf şiir inceleme örnekleri


text:
Mäskäw türäläre xaqında eç serlären açıp salğannan soñ, mäqälä autorı Rusiä töbäklärennän häm alarnıñ citäkçelärennän dä ğäyep ezli başlí. Mäqäläseneñ «Minı regionov», yäğni «Töbäklär şartlatqıçları» dip isemlängän öleşendä jurnalist Başqortstan belän Tatarstannı da şeltäläp ala. Tatarstan prezidentın iseme belän ük atamasa da, Başqortstan citäkçese Mortaza Räximovnıñ isemen tiskäre yaqtan telgä ala. Şunnan ber özektä mondí süzlär bar:
"Başqortstanda, mäsälän, federal üzäk yañadan urındağı citäkçe Räximov belän urtaq tel tapqan kebek ide. Xätta aña yañadan prezident bulıp saylanu mömkinlegen dä birdelär. Ämma bu töbäktä bügenge köndä ığı – zığılar köçäygännän köçäyä. Tatarstandağı häm Başqortstandağı säyäsi elitlar yaqın yıllarda ozaq citäkçelek itkän älege xaqimnärne almaştıru öçen äkrenläp äzerlek alıp bara. Üzlären häm üz baylıqların, aqçaların saqlap qalu maqsatında, urındağı mağnatlar mölkätlären çit illärgä küçerä."
Mäskäw basmalarında töbäklär citäkçeläre xaqında törle imeş – mimeşlär eş qına basılıp tora. Mintimer Şäymievkä bik awır qağılmasalar da, bu cähättän Mortaza Räximovqa tayaknıñ yuan başı yışraq töşä. Äle «Mosqovskiy qomsomoles» gäzitendä basılğan mäqälä dä Başqortstan prezidentı küñelenä sarı may bulıp yatmastır, möğäyen. Soñğı atnalarda Başqortstanda bıyıl waqıtınnan alda prezident saylawlar kampanísı başlanaçaq, digän süzlär quyıra başladı. Dimäk, Räximov äfände xaqında törle ruxta yazılğan mäqälälär sanı da artuı ixtimal.


text:
©2020 Astana Aqşamı
Elordalıq 60-tan astam polïcïya qızmetkeri adam ömirin saqtap qalwğa mümkindik beretin qan tapsırdı
Elordalıq İşki ister departamenti bölimderinde jıljımalı qan alw stancïyası jumıs istedi. Bügin astanalıq polïceyler türli apattarda zardap şegip, awır jaraqat alğandarğa jäne kürdeli ota kezinde kömek körsetw maqsatında 20 lïtrge jwıq qan tapsırdı.
Sonımen qatar, transfwzïologïya ortalığınıñ mañında qızmet etken polïceyler qandı sol ortalıqta tapsırdı.
Tärtip saqşıları erikti türde qan tapsırw akcïyalarına alğaş qatısıp otırğan joq. Osınday ïgi şarağa atsalısıp, eñ aldımen kömekke zärw jandar, qızmettik mindeti atqarw kezinde jaralanğan äriptesterimiz twralı oylap, olarğa barınşa järdemdeswge tırısamız, deydi polïceyler.
astana.gov.kz


text:
häykäl häqqidä gäp qilğanda, kšz aldimizğa, äŋ aldi bilän, adämlär kelidu. Amma häykälniŋ päqät insaniyätkila has ämäsligini bilip qoyğinimiz ävzäl. Tšvändiki misallar sšzümizgä ispat bolalaydu. Rossiyaniŋ Mariinsk şähiridä yaŋiyuğa häykäl ornitilğan. Buniŋ šzigä has sävävimu bar. 1942-jili mäzkür tävädiki «Krasnıy Perekol» sovhoziniŋ Anna Yutkina rähbärligidiki zvenosi bir gektardin 1331 tsentner yaŋiyu alğan. Ägär bu ziraätniŋ vätini bolğan Amerikiniŋ rekordi gektariğa çaqqanda, 1100 tsentnerni täşkil qilidiğanliğini äskä alsaq, mariinskliqlarniŋ utuğiniŋ duniya miqiyasida qançilik ähmiyätkä egä ekänligini seziveliş täs bolmisa keräk. Eytmaqçi, gäp boluvatqan häykäl 2008-jili, yäni BMT täripidin elan qilinğan häliqara Yaŋiyu jili bärpa qilinğan.
2007-jili Moskva tüvidiki Luhovitsı şähiridä «rus häliq zakuskisi» tärhämäkkä häykäl qoyuldi. Uni şähärniŋ 50 jilliğiğa qilinğan soğa, desimu bolidu. Mäzkür häykälniŋ qäd kštirişi täsadipi ämäs. Çünki tärhämäk — şähärniŋ äŋ asasiy daramät mänbäsi hesaplinidu. Buniŋdin taşqiri luhovitsıliqlar yerim äsirgä yeqin vaqit Moskva vä uniŋ ätrapidiki şähärlärni tärhämäk bilän turaqliq täminläp kälmäktä. Şuŋlaşqa häykälniŋ astiğa ornitilğan yağaç tuŋda «Bizniŋ baqquçimiz — tärhämäkkä. Minnätdar luhovitsıliqlardin» degän illiq tiläkni oquşqa bolidu.
N'yu-Yorkniŋ (AQŞ) Märkiziy istrahät beğida Balto isimliq iştqa häykäl ornitilğan. Bu yadikarliqniŋmu šz tarihi bar. 1925-jili Alyaskidiki kiçikkinä Nom şähiridä difteriya epidemiyasi ovҗ alidu. Şu päyttä bu yärdin 674 mil' (1078 kilometr) musapigä orunlaşqan Nenana şähiridin haҗätlik vaktsinini yätküzüş üçün 150 işt qoşulğan çana estafetisi uyuşturulidu. Estafetiniŋ ahirqi tizginini qoliğa alğan Balto isimliq iştqa bäk eğir kelidu. Tuyuqsiz başlanğan җudun-çapqun täsiridin uniŋ ğoҗayini, norvegiyalik Gunnar Kaasenğa çanisiğa qoşulğan dostiğa işiniştin başqa ilaҗä yoq edi. hä, Balto, šz novitidä, 60 gradusluq soqqa, boran-şuvurğanğa bärdaşliq berip, vaktsinini bälgülängän җayğa yätküzidu vä yüzligän gšdäkni šlümdin saqlap qalidu… Juqurida gäp qilğan häykäl Amerika tarihidiki şu bir qara sähipiniŋ yaldamisidur.
Jeleznovodsk şähiridiki (Kavkaz mineral suliri kurorti) «Maşuk-Akvaterm» sanatoriyisiniŋ hoylisiğa ornitilğan häykälmu alahidä diqqätkä sazavär. Üç periştäniŋ dümbisigä artilğan hämälçä şäklidä qurulğan bu bronza mähsulatiniŋ salmiği 400 kilogrammni, egizligi 1,5 metrni täşkil qilidu. Mäzkür yadikarliqniŋ bärpa boluş sävävini sanatoriy rähbärligi «Kavkaz mineral suliri elimizdiki, mümkin duniyadiki, davalaşniŋ nurğun türi hämäl qiliş arqiliq ämälgä aşurulidiğan äŋ çoŋ meditsina mähkimiliriniŋ biridur. Şuŋlaşqa millionliğan adämlärniŋ därdigä dava bolğan hämälçä äynä şundaq hšrmätkä munasiptur», däp çüşändüridu.
Umumän duniyada häyran qalarliq häykällär nahayiti kšp. Ädäbiy äsärlär qährimanliriğa, yavayi häm šy җanivarliriğa, turmuş җihazliriğa, hätta ayaq kiyimlärgä ornitilğan häykällärmu bar. Bumu kündin-küngä šzgirivatqan hayatniŋ bir alahidiligi bolsa keräk.


text:
Bağlı deñiştirmeler
Bu mahsus saifede bağlı saifelerde soñki yapılğan deñiştirmeler cedveli bar. Közetüv cedveliñizdeki saifeler qalın olaraq kösterile.
- Y
- Bu deñiştirme yañı bir saife yarattı (yañı saifeler cedveline de baqıñız)
- k
- Bu, kiçik bir deñiştirme
- b
- Bu bir botnıñ yapqan deñiştirmesi
- d
- Wikidata deñiştirilmesi
- (±123)
- Bayt esabınen saife büyükliginiñ deñiştirilmesi
2020 s. mayısnıñ 29
- Modul:Sources 07:49 -19 XTocbцi Muzakere İsseler Bиkипeдия:CTaTbи c иcToчHиkaMи из BиkидaHHыx > Vikipediya:Vikimalümattanki menbalarnı içine alğan maqaleler (LÜTFEN, TEŞKERİÑİZ!)


text:
Mälumki, yeqinda, yäni 12-may küni җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkizi vä uniŋ yenidiki Uyğur tilida bilim beridiğan mäktäplär assotsiatsiyasi uyuşturğan käŋ җamaätçilikniŋ baş qoşuşida uyğur tiliniŋ latin grafikisi asasidiki elipbäsi qobul qilindi. Bu alfavitni şäriqşunas Şahimärdan Nurumov tävsiyä qilğan edi. Mäzkür alfavit, asasiy җähättin, elimiz prezidenti N.Ä. Nazarbaev moşu jilniŋ beşida tästiqligän qazaq tiliniŋ latin grafikisi asasidiki alfavitiğa häm uzaq jilliq izdiniş vä muhakimilärdin keyin 2001-jili ŞUARda qobul qilinğan häm mälum vaqit täҗribidin štkän uyğur latin yeziğiğa asaslinip işlängän. Tšvändä atalğan alfavitlar arisidiki ohşaşliq vä päriqlärgä qisqiçä tohtilip štmäkçimiz.
A) Latinçä qazaq alfaviti bilän Qazaqstandiki latinçä uyğur alfaviti arisidiki ohşaşliqlar vä päriqlär
Äŋ aldi bilän şuni täkitläp štüş keräkki, keyinki dävirlärdä latin yeziğiğa asaslinip işlängän duniyadiki türlük tillarniŋ alfavitliri yüzläp sanalsimu, ularniŋ asasi bir, yäni latin yeziği. Şuŋlaşqa ularda päriqlärdin kšrä umumiyliqlar kšp boluşi täbiiy. Biz selişturmaqçi boluvatqan alfavitlarmu bu qaididin mustäsna ämäs.
Latin grafikisi asasidiki uyğur alfaviti vä qazaq latin alfaviti arisidiki ohşaşliqlar:.
1. Bu alfavitlarda 27 härip ipadiläydiğan tavuşliri häm bälgüsi җähättin toluq ohşap kelidu: a-a, ä-á, b-b, d-d, e-e, f-f, g-g, ğ-ǵ, i-i, j-j, k-k, l-l, m-m, n-n, ŋ-ń, o-o, š-ó, p-p, q-q, r-r, s-s, t-t, ü-ú, v-v, z-z, ş-sh, ç-ch.
2. Qazaq tilidiki h vä h tavuşlirini qazaq latin alfavitida birla härip arqiliq ipadiligän – h. Sävävi qazaq tilida h tavuşi nahayiti az uçrişidu. Uyğur tilida bolsa, h vä h tavuşliri ohşaşla käŋ işlitilidu. Moşu alahidilikkä asaslanğan halda, uyğur latin alfavitida h tavuşi h häripi bilän, h tavuşi h häripi arqiliq ipadilängän. Şundaqla qazaq tilidiki i vä y tavuşliri qazaq latin alfavitida i häripi bilän ipadilängän. Uyğur latin alfavitida bolsa, i häripi uyğur tilidiki päqät i tavuşini ipadiläydu. y tavuşini bolsa, u häripi ipadiläydu. Demäk, 32 häripniŋ 29i ipadiläydiğan tavuşliri bilän bir-birigä toluq ohşaydu deyişkä bolidu.
Uyğur latin alfaviti vä qazaq latin alfaviti arisidiki päriqlär:
1. Päriqlär asasän qazaq vä uyğur tilliriniŋ tavuş tärkivigä bağliq. Mäsilän, qazaq tilidiki til ottura sozuq tavuş- i (qazaq latin alfavitida ı häripi), til arqa sozuq tavuşi – ı (qazaq latin alfavitida u häripi), qoş läv җaraŋliq üzük tavuş — u (baru, kelu) (qazaq latin alfavitida ú häripi) uyğur tilida uçraşmaydu. Şuŋlaşqa bu yärdiki i (qazaq latin alfavitida ı häripi), u (baru, kelu) (qazaq latin alfavitida ú häripi) uyğur latin alfavitiğa tamamän elinmiğan. Qazaq tilidiki ı tavuşini ipadiläydiğan qazaq latin alfavitidiki u häripi uyğur latin alfavitida y tavuşini ipadiläydu.
2. Uyğur tilidiki җ tavuşi qazaq tilida uçraşmaydiğanliqtin uyğur latin alfavitiğa latinçä türk alfavitidiki s (türk tilida җ tavuşini ipadiläydu) häripi kirgüzülgän.
Ä) ŞUARda qobul qilinğan uyğur latin yeziği bilän Qazaqstandiki latin uyğur alfaviti arisidiki ohşaşliqlar vä päriqlär
Bu mäsilidä äŋ aldi bilän şuni alahidä täkitläş keräkki, Qazaqstandiki latin uyğur elipbäsi uyğur tiliniŋ äsli 32 tavuşiğa qaytip kelişigä vä şu arqiliq ŞUARdiki häm Evropa, Türkiya häm Amerikidiki uyğurlar tilidiki tavuşlar bilän ohşaş boluşqa mümkinçilik yaratti. Yäni alfavitimizdin uyğur tiliğa has bolmiğan, rus tilidin kirgän ı, ts, ö, e, yu, ë, ya, ', ° qatarliq tavuşlar vä bälgülär çiqirildi. Nätiҗidä alfavitimiz 41 häriptin 32 häripkä azaydi.
ŞUARdiki uyğur latin yeziği vä Qazaqstandiki uyğur latin alfaviti arisidiki ohşaşliqlar:
1. Bu alfavitlardiki 24 härip ipadiläydiğan tavuşliri häm bälgüsi җähättin toluq ohşap kelidu: a-a, b-b, d-d, f-f, g-g, i-i, j-j, k-k, l-l, m-m, n-n, o-o, p-p, q-q, r-r, s-s, ş-sh, t-t, y-u, z-z, ç-ch, h-h, h-h, y-u. Bu yärdä şuniŋğa diqqät qiliş keräkki, qazaq latin alfavitidin päriqlinidiğan häriplär uyğur latin yeziğiğa ohşaş elinğan: y-u, h-h.
2. ü, š, e tavuşlirini ipadiläydiğan häriplärniŋ päqät üstidiki bälgüliri arqiliqla päriqlinidiğanliğini hesapqa alsaq (uyğur latin yeziğida š-ö, ü-ü, e-é bolsa. Qazaqstandiki uyğur latin alfavitida š-ó, ü-ú, e-e), u çağda bu yeziqlar arisida 24 härip toluq, 3 härip qismän ohşap kelidu deyişkä bolidu.
Uyğur latin yeziği vä Qazaqstandiki uyğur latin alfaviti arisidiki päriqlär:
1. Qazaqstandiki uyğur latin alfavitidiki ä-á, ğ-ǵ, ŋ-ń, v-v häripliri uyğur latin yeziğida ä-e, ğ-gh, ŋ-ng, v-w häripliri arqiliq berilgän.
2. Mälumki, ŞUARda qobul qilinğan imlamizda sšz beşida j tavuşiniŋ qollinilişi nahayiti kam. Ürümçidä näşir qilinğan «Uyğur tiliniŋ izahliq luğitidä» bu tavuştin başlinidiğan jargon, jandarma, janr, jurnal, jurnalist qatarliq başqa tillardin kirgän bäş sšz bar. Şuŋlaşqa uyğur latin yeziğida j vä җ tavuşliri üçün birla j häripi elinğan. Bu elipbädä äskärtiş süpitidä mundaq deyilgän: j (jurnal) häripiniŋ oquluşini ipadiläş üçün toluqlima süpitidä zh işlitilidu. Qazaqstanda qobul qilinğan imlamizda şevilik alahidilikkä egä sšz beşida j tavuşi kšp uçrişidiğanliqtin, Qazaqstandiki uyğur latin alfavitida uni ayrim härip bilän -j, җ tavuşini ayrim härip bilän – s alğan.
B) İmladiki bäzi šzgirişlär
Birär tilniŋ alfavitiniŋ šzgirişi bilän imlasidimu aziraq šzgirişlärniŋ boluşi täbiiy. Amma imla qaidiliri asaslinidiğan tilniŋ täbiiti, šzigä has qanuniyätliri asasiy җähättin šzgärmäydu. Çünki härip – tavuşniŋ maddiy posti. U tavuşlarniŋ sistemisiğa, šzara bağliniş qanuniyätlirigä çoŋ täsir qilalmaydu.
Qazaqstandiki uyğur latin alfavitiğa bağliq Qazaqstanda qollinilivatqan uyğur ädäbiy tiliniŋ imlasiğa tšvändiki šzgirişlärni kirgüzüş mümkin:
Sozuq tavuşlar җähättin:
ı – tavuşi-häripi orniğa i-i tavuşi — häripi qollinilsa bolidu. ı tavuşi uçrişidiğan sšzlärni ŞUAR qollinilivatqan uyğur ädäbiy tiliniŋ imlasi boyiçä alsaq bolidu: tsıgan – sigan (sigan).
e- tavuşi-häripi orniğa – e tavuşi-häripi qollinilsa bolidu: elektr- elektr (sel.: ŞUARdiki imla boyiçä: elektr), eksport- eksport (ekisport), ekologiya – ekologiya (ekologiyä).
Üzük tavuşlar җähättin:
ts – tavuşi – häripi orniğa s tavuşi – häripi qollinilsa bolidu. ŞUARda qollinilivatqan uyğur ädäbiy tiliniŋ imlasi boyiçä ts tavuşi orniğa s tavuşi qollinilidu: tsirk – sirk (sel.: türkçidä – sirk), tsement –sement (türkçidä – çimento), aktsiya-aksiya, aktsioner – aksioner, frantsuz –fransuz (türkçidä – fransız), funktsiya – funksiya, stantsiya – stansiya, potentsial – potensial, printsip-prinsip. Amma sozuq tavuşlardin vä r, l, m ohşaş üzük tavuşlardin keyin ts tavuşi ŞUARda qollinilivatqan uyğur ädäbiy tiliniŋ imlasida ts tavuşliri bilän ipadilängän: sotsial – sotsial, sotsializm – sotsializm, (sel.: türkçidä – sosyalizm), federatsiya – federatsiya, pritsel – pritsel, pritsep – pritsep, pozitsiya – pozitsiya, inertsiya – inertsiya, proportsiya – proportsiya, kal'tsiy – kaltsiy. Qazaqstan uyğur ädäbiy tiliniŋ imlasi üçünmu moşu qaidini alsaq bolidu.
ö – tavuşi – häripi bar sšzlär uyğur tilida nahayiti kam uçrişidiğanliqtin, uniŋ orniğa – ş – sh tavuşi-häripini alsa bolidu.
° – qattiqliq bälgüsi orniğa apostrof (‘) qoyulsa bolidu. M., sür°ät – súr’át, jür°ät – cur’át, sän°ät – sán’át.
' – yumşaqliq bälgüsi orniğa heç bälgü almisaqmu bolidu. ŞUARda qollinilivatqan uyğur ädäbiy tiliniŋ imlasida häm täläppuzida bu bälgü häm yumşaqlitiş işlitilmäydu: pal'to – palto (ŞUARdiki imlada: pälto – pálto), pal'ma – palma (palma)
Qoş häriplär-tavuşlar җähättin:
Ya – y+a orniğa y+a (yaz – yaz, yaşliq –yashliq, quyaş – quyash), yu – y+u orniğa y+u alsaq bolidu: (yultuz – yultuz, oyun – oyun)
Ë – y+o: Päqät rus tilidin kirgän bir-ikki sšzdila uçrişidiğan bu qoş härip-tavuşni imlada hesapqa almisimu bolidu.
E härip-tavuşi rus tilidikigä ohşaş bäzidä y+e tavuşlirini ipadiläydu: Evropa, Elena, pod°ezd. Şuŋlaşqa Qazaqstandiki uyğur latin alfavitida bu sšzlärni Yevropa, Yelena, pod’yezd şäklidä yazsa bolidu.
Qisqartilğan sšzlärniŋ içidä bir qoş härip bolsa, uniŋ birinçisi çoŋ härip bilän ikkinçisi kiçik härip bilän yezilidu: AQŞ – AQSh
Qazaqstandiki uyğur latin alfavitidiki häriplärniŋ nami kirill häripliriniŋ nami bilän qalidu. M., Bb-be, Vv-ve, Xx-xa, Hh-ha vä ş.o
Tšvändä Qazaqstandiki uyğur latin alfaviti boyiçä mäşiqliniş üçün A.Ötkürniŋ «İz» namliq şeiri berildi:
İz
Abdurehim Ótkúr
Yash eduq uzun sápárge atlinip chiqqanda biz,
Ámdi atqa mingúdák bop qaldi áuná návrimiz.
Az eduq múshkúl sápárgá atlinip chiqqanda biz,
Ámdi choń karvan atalduq, qaldurup chóllárdá iz.
Qaldi iz chóllerara,gahidava-nlarda yáná,
Qaldi ne-ne arslanlar dáshti-chóldá qábrisiz.
Qábrisiz qaldi demáń yulǵun qizarǵan dalida,
Gúl-chechákká púrkinur tańna baharda qábrimiz.
Qaldi iz, qaldi mánzil, qaldi uzaqta hámmisi,
Chiqsa boran, kóchsá qumlar hám kómúlmás izimiz.
Toxtimas karvan yolidin gárchá atlar bák oruq,
Tapqusi hech bolmisa, bu izni bir kún návrimiz, ya ávrimiz.
Ruslan ARZİEV,
filologiya pänliriniŋ namziti, dotsent.


text:
Koronavirus sebebinden ilân etilgen karantin vaqtında Ukraina Yuqarı Radası angi Qırım meselelerinen oğraşa? Aq qorçalayıcılar diskriminatsion dep adlandırğan qanunlar ne vaqıt lâğu etilecek, qırımtatar milliy-territorial muhtariyetinen bağlı anayasa tüzetüvleri ne vaqıt kirsetilecek ve qırımlı siyasiy mabüsler ne vaqıt azat etilecek? Ukraina yarımadanı işğalden qurtarmaq içün ne yapa bile?
Bu ve diger suallerge Qırım.Aqiqat Radiosınıñ studiyasında alıp barıcı Elvina Seitbullayevanen beraber «Ses» fraktsiyasınıñ Ukraina halq deputatı, Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ vekili Rustem Umerov cevap bere.
– Karantin vaqtında halq deputatlarınıñ rejimi nasıl?
Esasen online rejiminde çalışamız
– Yuqarı Rada komitetlerde çalışmağa devam ete, nevbetten tış toplaşuvlarda körüşemiz. Devlet bücetiniñ tüzetüvlerini qabul etkenimizni kördiñiz. Esasen online rejiminde çalışamız. İnsan aqları komitetimiz yaqında semereli bir toplaşuv ötkerdi. Qanunlarnı qayd etemiz, bütün dijital aletlerni qullanamız. Kün tertibimizde çeşit-çeşit meseleler bar.
– Dünya iqtisadiy buhranı ve koronavirus pandemiyası vaziyetinde Ukraina ve dünya işğal etilgen Qırım mevzusınen oğraşamı, sizce?
Qırımtatar halqınıñ ve umumen tamır halqlarnıñ statusınen bağlı qanun leyhaları bar
– Kerçekten, dünya böyle bir şey daa körmedi, bütün halqara toplulıq içün bir sınavdır. Mında, Ukrainada müessiselerdeki qısqartuvlarnı yavaşlatıp olsaq, büyük bir plüs olacaq. İnsanlarnıñ çalışması ve aylıq alması pek müimdir. Ne yazıq ki, şimdi karantin sebebinden qırımtatar milliy-territorial muhtariyetinen bağlı munaqaşa zayıfladı, amma kün tertibinden onı çıqarmadılar. Qırımtatar halqınıñ ve umumen tamır halqlarnıñ statusınen, Ukraina Anayasasına kirsetilecek deñişmelernen bağlı qanun leyhaları bar. Birisi bu meselelerni toqtata, muzakere etmege istemey, dep tüşünmeyim. Er şey kete, amma kün tertibi bar. İlk evelâ tamır halqlar qanun leyhasını, soñra qırımtatar halqınıñ statusı qanun leyhasını muzakere etmege planlaştıramız, ve bundan soñ anayasa tüzetüvleri meselesine keçmege niyetlenemiz. Bu meselelerge mania olğan insanlarnı daa körmedim.
– Qırımda quru bir qış ve baar oldı. Qurğaqlıq sebebinden qırımlılar esas Ukrainağa çıqacaq olsa, memleket olarğa nasıl yardım etmege azır?
– Biz vatandaşlarımıznı bölmeymiz. Er kes esas topraqqa kelip, istegen yerde yerleşe bile. Tehnik noqtaiy nazarından baqsaq, insanlarnı yerleştirmek içün bir sıra leyha bar, olarğa qoltutmaq mümkün edi. Amma yarın qurğaqlıq sebebinden qırımlılar kütleviy şekilde kelecek, dep tüşünmeyim.
– Esas Ukrainadaki müessiselerde hızmet körmek içün qırımlılardan alâ daa memleket içinde köçip kelgenlerine dair vesiqalarnı talap eteler. Bunı nasıl çezmek mümkün?
Vatandaşlarımıznıñ bir qısmı özüni ekinci sınıf vatandaşı olaraq is etmesini istemeymiz
– Komitetimizde qırımlılarnı Ukraina rezidentleri olaraq saymağan «Qırım» serbest iqtisadiyat alanı» diskriminatsion qanunını ğayrıdan baqmaq içün bir gruppa qurdıq. Al-azırda cemaat teşkilâtları, aq qorçalayıcılar, Ukraina prezidentiniñ Qırımdaki daimiy temsilciliginen beraber bu qanunnı lâğu ettirmek içün çalışamız. Bu meseleni online rejiminde muzakere etemiz ve bir buçuq ay içinde belli bir qararlar teklif etermiz, dep tüşünem. Qanun tek qırımlılarnıñ statusına degil, diger saalarğa da tesir ete, mesele bu. Bir aktnı lâğu etsek, digerlerniñ vaziyetini zorlaştırmamalımız. Meraqlı olğan bütün taraflarnı celp etemiz. Elbette, vatandaşlarımıznıñ bir qısmı özüni ekinci sınıf vatandaşı olaraq is etmesini istemeymiz.
– Yaqında Rusiye prezidenti Vladimir Putin çetel vatandaşları ve çetel şirketleri topraq damartılarına saip olamaycaq topraqlar cedvelini kenişletken buyruqnı imzaladı. Bu Qırım ve Ukraina vatandaşlarına tesir ete, yarımada rayonlarında olğan topraq damartılarını çekip ala bileler. Buña qarşılıq köstermek mümkünmi?
İnsanlarğa uquq ceetinden yardım etip olamaymız, çünki Rusiye yarımadanı kontrol ete ve tamamen mantıqsız, qanunsız areketler yapa
– Bu topraq vaqtınca işğal etildi. Er bir vatandaş onıñ başına da bir sınav kelecegini añlamaq kerek. İnsanlarğa uquq ceetinden yardım etip olamaymız, çünki Rusiye yarımadanı kontrol ete ve tamamen mantıqsız, qanunsız areketler yapa. Böyle şeylerge rastkelgen insanlarğa Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri prokuraturasını celp etmege tevsiye eter edim, böyle bozuvlarnı qayd etip, halqara mahkemelerge malümat bersinler.
– Aprel ayında Ukraina ve Rusiye tutulğan şahıslarnı daa bir kere deñiştirdi – bu sefer Donbasta. Qırımlı siyasiy mabüsler ne vaqıt azat etilecek?
Qırımda ya da Rusiyede tutulğan siyasiy mabüslerniñ azat etilüvi mayısta olacaq, dep bekleymiz
– Qırımda ya da Rusiyede tutulğan siyasiy mabüslerniñ azat etilüvi mayısta olacaq, dep bekleymiz. Belki, qoşma bir şart qoymayıp azat eterler. Er şey muvafaqiyetli keçer, dep ümüt etem. Başqa bir şey aytıp olamayım, çünki bu mevzuda Prezident ofisi ve ombudsmen çalışalar. Rusiye bu insanlarnı siyasiy mabüs olaraq qabul etmemege tırışa. Amma olarğa qarşı qabaatlar uydurıldı, bu bizim vatandaşlarımız, olarnı qaytarmağa mecburmız.
– İşğal altındaki yarımadanı qaytaruv siyaseti nasıl olmalı, siziñ fikiriñizce?
Eminim, devletniñ işğalden qurtaruv planı olmalı. Em tamır halq, em aq qorçalayıcılar celp etilmeli
– Devlet siyaseti olmalı. «Ses» fraktsiyası işğalden qurtaruv programmasını taqdim etip, Minsk añlaşmaları çalışmay dep fikrini bildirdi, çünki Qırım onıñ içine öyle de kirsetilmedi. Bu meselede mütehassıslarnıñ fikrine emiyet bermeli, dep ayttıq, ve em halq deputatlarına, em Nazirler şurasına, Milliy telükesizlik ve mudafaa şurasına, prezidentke tekliflerimizni bildirdik. Mında er şey tam olaraq seslendirildi: Minskni ğayrıdan baqıp, bir çare tapayıq. Bilgenime köre, Milliy telükesizlik ve mudafaa şurası Qırımnı işğalden qurtaruv strategiyasını azırlamaq, qabul etmek ve keliştirmek kerek edi. Intıluvlar çoq oldı, amma neticede vesiqa yoq, ortaqlarımızğa teklif etecek şeyimiz yoq. Martnıñ 18-nde parlament diñlevlerini yapıp, Qırım meselesini muzakere etmege niyetlengen edik, amma koronavirus sebebinden, ne yazıq ki, olar da başqa vaqıtqa qaldırıldı. Eminim, devletniñ bu planı olmalı. Em tamır halq, em aq qorçalayıcılar, em işğalden qurtaruvğa meraqlı bütün taraflar celp etilmeli.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Windrose uçaq şirketi Kyivden Lüblâna ve Zagreb şeerllerine reysler açacaq ola
Windrose ukrain uçaq şirketi Kyivden Lüblâna (Sloveniya) ve Zagreb (Horvatiya) şeerlerine reysler açacaq ola.
Bu aqta UATV Naqliyat tehnologiyaları merkezine atfı etip bildire.
Ukraina paytahtından Sloveniya paytahtı Lüblânağa uçaqlar aprelniñ 30-ndan başlap, aftada eki kere, salı ve bazar künleri, qaytanacaq.
Horvatiya paytahtı Zagreb şeerine ise iyunniñ 2-nden başlap, aftada üç kere – er salı, cumaaqşamı ve cumaertesi künyelri qaytancaq.
Berilgen malümatqa köre, uçaqlar Lüblâna ve Zagreb şeerlerine oktâbrniñ soñunace uçacaq. Amma belki de uzatıla bilir.
Hatırlatamız: SkyUp uçaq şirketi Ukrainanıñ beş şeerinden Yunanistanğa biletler satıp başladı.


text:
Memhatşı respublikalıq jerlester forumına qatıstı
2017 jılğı 28 qırküyekte Qazaqstan Respublikasınıñ Memlekettik hatşısı Gülşara Äbdiqalıqova Aqtöbe oblısına jwmıs saparımen barıp, «Ruhani jañğıru» bağdarlaması ayasındağı «Tuğan jer» respublikalıq jerlester forumına qatıstı.
Forumğa sonday-aq Parlament deputattarı, memlekettik organdardıñ basşıları, qoğam qayratkerleri, belgili ğalımdar, şığarmaşılıq ziyalı qauım ökilderi, äygili sportşılar, älemniñ 20 memleketinde twratın aqtöbelik jerlester qatıstı.
G.Äbdiqalıqova forumğa qatısuşılarğa QR Prezidenti N.Ä.Nazarbaevtıñ qwttıqtau sözin oqıp berdi. Onda «Ruhani jañğıru» ayasında jüzege asırılıp jatqan ayrıqşa mañızdı jobalardıñ biri – «Tuğan jer» jobası ekeni atap ötilgen. Tuğan jerge iñkärlik Tuğan elge süyispenşilikke wlasadı. Tuğan jerge qamqorlıq Tuğan elge janaşırlıqpen astasadı. Jalpıwlttıq patriotizmniñ özegi ispetti «Tuğan jer» bağdarlaması osınday izgi nietter men şaralardı jüyelep, ortaq igilikke aynaldırudı közdeydi.
Memhatşı öz sözinde sayasat pen ekonomikadağı auqımdı özgeristerdiñ özegi qoğamdıq sananı isimizden oza otırıp jetildiru – «Ruhani jañğıru» jalpıwlttıq jobası ekenine toqtalıp ötti. Osı maqsatqa jetu üşin elimizde 6 biregey joba jüzege asırıluda. Sonıñ biri – jalpıwlttıq patriotizmniñ mañızdı negizine aynalğan «Tuğan jer» bağdarlaması.
Gülşara Äbdiqalıqova sonday-aq memleket-jekemenşik seriktestigi negizinde salınğan «Jekpe-jek sport sarayınıñ» aşılu räsimine qatıstı. Räsimnen keyin dzyudodan Qazaqstan Respublikası Prezidentiniñ kubogı üşin halıqaralıq turnir bastaldı.
– Biıl elimizde Üşinşi jañğıru bastaldı. Onıñ bir bağıtı ruhani jañğıru bolıp sanaladı. Bizdiñ «Ruhani jañğıru» bağdarlamamız ben audarğanda «jwmsaq jol» degen mağınanı bildiretin dzyudonıñ ortaq qwramdastığı bar. Ol – sananıñ kemeldenui, – dedi Gülşara Äbdiqalıqova turnirge qatısuşılarğa arnalğan qwttıqtau sözinde.
Sapar barısında Gülşara Äbdiqalıqova «Ruhani jañğıru» bağdarlamasın jüzege asıru ayasında salınğan äleumettik-mädeni nısandarda da boldı.
Forum qazaqstandıq estradanıñ tanımal ärtisteriniñ qatısuımen ötken ülken merekelik koncertpen ayaqtaldı.
Abai.kz


text:
Rosselhoznadzor işğal etilgen Qırımğa Donetsk vilâyeti Kkramatorsk şeerinden qaşqavalnı kirsetmedi.
Bunı Rusiye müessiseniñ matbuat hızmeti bildirdi.
Rosselhoznadzornıñ malümatına köre, ÇP Poduşkinadan mahsulatnı OOO «Delişes» serlevalı aqmescit şirketine eki kere «Canköy» kiriş noqtasından keçirmege tırıştılar.
«Mahsulatnıñ 2,5 tonnalıq birinci partiyasında «Korol Artur» qaşqavalınıñ imalat tarihı yazılmağan. Aynı böyle bozuluv 5 tonnalıq mahsulatnıñ teşkerüvinde de yüz berdi. Bu sefer «Rossiyskiy» qaşqavalında tarih yazılmağan eken»,– denile beyanatta.
Mahsulatnı kirsetmeyip, Ukrainağa keri qaytardılar.


text: Mäğlümat agentlıqları xäbär itkänçä, Tatarstan premyer ministrı Röstäm Minñexanov Kaliningrad ölkäsenä yul tottı. Barunıñ säbäbe – respublika iqtisatın üsterü belän bäyle. Rusiäneñ iñ Könbatış öleşendä dä tatarlar yäşi. Premyer belän bergä säfärgä Tatar kongressı wäkile dä kitte. Tatarstan wäkilläreneñ räsmi kön tärtibendä andağı millättäşlärebez belän oçraşu kertelmäsä dä, alar tatarlar belän küreşep alırğa mömkin. Prezident wazifaların başqarğan premyer Röstäm Minñexanovnıñ säfärgä kitüe respublikadağı xällärgä säyäsi tösmer östi. Prezident Mintimer Şäymiev - Çexiädä, parlament räise – yal itä, xökümät räise – säfärdä. Şulay itep, respublika xucalarsız qaldı. Konstitutsiä nigezendä, mondıy oçraqlarda prezident wazifaları başqarma xakimiät başlığına, ul bulmağanda, anıñ urınbasarına küçä. Ä alarnıñ iñ küp wäqäläte bulğanı - 1nçe vitse-premeyr Rawil Moratov. Premyer-ministr säfärdä bulğan şuşı 2 kön eçendä, respublikadağı xällär öçen, Rawil äfände cawaplı bulaçaq.