text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, Ukraina Yuqarı Radası deputatı Refat Çubarov Avropa Birligini Rusiyege qarşı sanktsiyalarnı daa qattı yapmağa, hususan, iç olmasa, vaqtınca yermayğa embargo kirsetmege, ve Rusiye Federatsiyasını SWIFT halqara bank ağları sistemasından kesmege çağırdı.
Bu aqta Çubarov «Gromadske TV» ukrain telekanalınıñ yayınında bildirdi.
«Qırımtatarlarğa qarşı repressiyalar daa qattı olğanı sebebinden halqara toplulıq Rusiyege qarşı sanktsiyalarnı daa qattı yapmalı», – dedi Çubarov.
Mayıs 12-de Avropa Parlamenti Rusiye tarafından qırımtatarlarnıñ aqları bozuluvı boyunca rezolütsiyanı muzakere etecek. Kün mevzusında Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda qırımtalarlarğa nisbeten demokratiya qaideleri ve aq-uquqlarnıñ bozulması meselesi muzakere etilecektir.
Aprel 26-da Rusiye ükümetine boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi Qırımtatar Milliy Meclisini ekstremistik teşkilâtı olaraq tanıdı ve onıñ faaliyetini Rusiyede yasaq etti. Amnesty International Halqara uquq qoruyıcı teşkilâtı bu qararnı takbih etti.
2014 senesi Meclis Qırım işğaline qarşı çıqtı. 2015 senesi sentâbr 20-de Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımğa yük maşinalarınıñ blok etilmesi boyunca müddetsiz aktsiya başlandı. Onıñ maqsadı siyasiy mabuslarnı azat etmesi, Qırımğa halqara nezaretçilerniñ maniasız kirmesi, yarımadada qırımtatarlarğa qarşı repressiyalarnı toqtatmasıdır.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


c: text/html

text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin dedi ki, Ukraina vatandaşları olğan bazı qırımtatarlar halqara sanalarda çıqışta bulunıp, qırımlılarnıñ aqlarını qoruylar.
Vladimir Putin oktâbr 14-te İnsan aqları boyunca Şura toplaşuvında bildirdi ki, Qırımda millet mensüpligi sebebinden dava olmamaq kerek, – dep haber ete TASS.
«Anda qırımtatarlardan ğayrı yunan, ukrain, alman ve ruslar yaşaylar. Bu saada olğanlarnı adamlar farqlı añlay bileler. Bir de bir kerginlik olmasına yol bermemek kerekmiz», – dedi o.
Rusiye prezidenti qayd etti ki, qırımtatarlar arasında Ukraina vatandaşlığından vazgeçmegen ve Rada deputatları olıp, Ukraina adından halqara tedbirler çıqışta bulunğan insanlar bar.
«Aynı vaqıtta olar Qırımda yaşap, Rusiye vatandaşlığını qabul etken insanlarnıñ menfaatlarını qoruycaq olalar», – dep tekrarlay Putinniñ aytqanlarını neşir.
Malüm olğanı kibi, oktâbr 14-te İnsan aqları boyunca Şura toplaşuvında Putin Qırımda insanlar ğayıp olğanından haberi olmağanını bildirdi. Rusiye prezidenti meseleni ögrenmege vade etti.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
EgyptAir äwekompanïyasına tïesili A320 jolawşılar uşağındağı kepilderdi bosatw sätterin beyneleytin vïdeo jarïyalandı. Associated Press agenttigiñ xabarlawına qarağanda kepilge alınğan uşaqtan 56 adam şıqqan dep xabarlaydı Lenta.rw..
Qazirgi kezde uşaqta jeti ekïpaj müşesi, brïtandıq, ïtalïyandıq jäne ïrlandıq jolawşılar qalıp otır.
Kepilden bosap şıqqan jolawşılar uşaqtıñ aldıñğı esiginen şıqqan. Olar avtobwspen äwevokzalına jetkizildi.
Eske sala keteyik, EgyptAir äwekompanïyasına tïesili A320 jolawşılar uşağı Aleksandrïya qalasınan Kaïrge bağıt alğan. Alayda, qarwlanğan jolawşı er adamnıñ qorqıtwımen uşaq Larnakï qalasına qonwğa mäjbür bolğan. Oqïğa tañerteñgi waqıtta bolğan. Qazirgi waqıtta äwejay jumısın tolıq toqtatqan.
Kommentarïï


text:
Qosqan waqıtı Tamız 22, 2018 | 117 ret oqıldı | saýtqa qosqan shalqar0
ASTANA ÄLEM AQINDARINIÑ KÖZİMEN
Qazaqstan astanasınıñ 20 jıldığın merekelew qurmetine 30 tamızda Astanada «Aq ordalı Astana» xalıqaralıq poézïya keşi ötedi. İs-şarağa tanımal otandıq aqındar men älemdik deñgeýdegi bilikti aqındar qatısadı. Köptegen şet eldik tanımal aqın jazwşılarda atalmış şarağa öz ülesterin qospaq.
Atalmış şığarmaşılıq keşke Fïnlyandïyalıq aqın, ésseşi, slavyan, orıs ädebïetiniñ awdarmaşısı YUkka Mallïnen, aqın, jetpis kitaptıñ avtorı, Şanxaý wnïversïtetiniñ professorı Owyang YU, Francwz jazwşısı, pwblïcïst jäne awdarmaşı, prozaşı Terrï Marïnyak, aqın, baspager, swretşi Malgojata Maxlevskaya, aqın, baspager Gagïk Davtyan, aqın Lyubov Krasavïna,aqın, prozaşı, sınşı, «Lïteratwrnıý gazetı» attı gazettiñ Bas redaktorı Maksïm Zamşev,aqın Sergeý Mnacakanyan,aqın, awdarmaşı Mïxaïl Sïnelnïkov.
Poézïya keşine qatıswdıñ negizgi şartı – Astana twralı, Qazaqstan nemese Elbası twralı qazaq, ağılşın, orıs tilderine awdarılğan, sondaý-aq BUU maquldağan resmï tilderinde öleñ joldarın jazwlarına boladı.
Xalıqaralıq poétïkalıq keştiñ negizgi maqsattarı – Qazaqstan xalqınıñ birligin saqtaw jäne bizdiñ elimizdiñ mädenï erekşelikteriniñ ärtürliligin damıtw, Qazaqstan xalqınıñ dostığı, birligi men patrïotïzmin nığaýtw, Qazaqstannıñ maqtanışı, beýbitşilik pen tözimdilik sïmvolı, ewrazïyalıq mädenïet ortalığı – Astananı «Älemniñ qalasın» körsetw.
İs-şara barısında şığarmaşılıq keş uýımdastırıladı, sonımen qatar Rwxanï Jañğırw aýdarımen «Älem aqındarı Qazaqstandı jırlaýdı» attı şığarmalar jïnağı jarıqqa şığadı.Atalmış şara barısında jarïyalanğan jumıstar oqırmanğa qalanıñ şığw jäne damw tarïxı, onıñ erekşe mädenï qundılıqtarımen tanıstıradı.Sondaý-aq osındaý poézïya keşin uýımdastırw elordanıñ jïırmasınşı twğan küni qarsañında keremet mereke men jağımdı äserlerdi usınadı. Josparlanğan is-şara barısında şeteldik jäne otandıq aqındar resmï qabıldawlarğa, aşılw räsimine jäne tusawkeser räsimine qatısadı dep kütilwde.


text:
Rusiyede mahküm etilgen ve cezasını Rusiyedeki Salavat şeeriniñ koloniyasında çekken qırımlı Ruslan Zeytullayevni cezalav izolâtorına qapadılar. Bunı advokat Emil Kurbedinov bildire.
Kurbedinov: «Ruslannı, cezasını çekken Başqortostan Cumhuriyeti, Salavat şeeriniñ koloniyasında kün tertibini bozğan emiş deye, cezalav izolâtorına qapağanları aqqında malümat keldi! Bu vaqianıñ tafsilâtları şimdilik elimizde yoq!», – dep yazdı.
O, advokatlarnıñ, onı ilhaq etilgen Qırımda bulunğan koloniyağa avuşturmaq talabınen Rusiyeniñ Cezalarnı eda etüv federal hizmetine muracaat yollağanlarını ilâve etti.
Zeytullayev, Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ başlanğıç bölügini meydanğa ketirgeninde qabaatlanıp, mahküm etildi.
2017 senesiniñ iyülinde Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi Zeytullayev içün azatlıqtan marum etüv muddetini 15 yılğace arttırdı. Buña cevaben aqyarlı açlıq ilân etti.
Ukraina tış işleri nazirligi, Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi tarafından azatlıqtan marum etüv muddetiniñ arttırılmasına qarşı narazılıq bildirdi.
«Hizb ut-Tahrir» halqara siyasiy İslâm teşkilâtınıñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletlerini bir İslam hilâfeti içinde birleştirüvde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarnıñ qullanıluvını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. 2003 senesinde Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi «Hizb ut-Tahrir»ni «terroristik» olaraq tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetip, yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ qorçalayıcıları, taqipniñ diniy alâmetine köre yapılğanını tüşüneler. Advokatlar, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenler esasen qırımtatarlar ve olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleri olğanını qayd eteler. Halqara uquq, işğal etilgen territoriyada işğalci devletniñ qanunlarını tatbiq etmekni yasaq ete.


text:
Qırımnıñ eñ büyük avto taşıyıcılarından birisi – «SimSitiTrans» şirketi – Aqmescit şeer şurası naqliyat şirketini bozuluvlarda qabaatlanğanından soñra, kendi adını qorçalamaq içün, mahkeleşmege istey.
Bunı Qırım.Aqiqat saytına OOO «SimSitiTrans» icraiy müdiri Aleksandr Glebko bildirdi. Onıñ sözlerine köre, şirkette alâ daa teşkerüvler keçirilmegen edi.
Hatırlatamız, Aqmescit şeer şurasınıñ naqliyat ve alâqa idaresi «SimSitiTrans»nı añlaşmalarğa baqmadan, kerek olğanından da çoq naqliyatnı işletkeninde qabaatladı.
«Bir de bir sefer boyunca çalışacaq naqliyatnıñ sayısı daa 2000 senesi belgilendi. Biz doğrudan doğru vesiqalarğa köre çalışamız», – dedi Glebko.
OOO «SimSitiTrans» Qırımnıñ naqliyat çarşısında 2002 senesinden çalışa.


text:
Nepalda yüz bergen 7,9 magnitudalı zelzele neticesinde elâk olğanlarnıñ sayısı 618 insanğa qadar arttı. Bunı Reuters agentligi memleketniñ tış işler nazirligi bergen malümatına esaslanıp bildire, dep haber ete Radio Svoboda.
Amerika Qoşma Ştatlarınıñ Geologik hızmetiniñ malümatına köre, yer teprenüviniñ esas noqtası memleketniñ paytahtı Katmandadan şimal-ğarp tarafına 80 kilometrlik mesafede 15 kilometr terenliginde bulunğan edi.
Yüzlernen ev, şu cümleden 19-ıncı asırda qurulğan Dharahara külesi yıqıldı.
Yer teprenüviniñ sebebi Everestten kelgen çığ oldı. Nepal paytahtınıñ ava limanı qapatıldı, naqliyat alâqaları ve telefon bağı bozuldı, elektrikler kesildi. Pakistan ve İndistanda yer teprenüvi is etildi.


text:
Çümülä bilän tohu/ Buğday çepilip bolğan yazniŋ issiq künliriniŋ biridä, yolda kelivatqan bir top çümülilärniŋ arisidin biri: «häy, ağinilär, yaz äҗayip esil häm rahät päsil җumu?! Silär säzdiŋlarmu yoqmu, bilmäymän, monu yolniŋ boyidiki eŋizdin buğday illiq hidi kelivatidu. Eŋizğa kirip baqsaq, buğdayniŋ başiğidin tškülgän danlar bardu? Moşu päytni qoldin bärmäy, buğday denini jiğip, šygä apirivalayli», däp qalğanlirini eŋizniŋ içigä başlap kiridu. Ular buğday denini çişläp eŋizdin çiqip ketip barğan başqa çümülilärni kšrüp, «Taza vaqtida käptimiz», däp härtäräpkä tarap ketidu.
Bir kämdä çümülilärniŋ rähbiri buğdayniŋ boluq yetilgän başiğini kšrüp, 7-8 çümülini yeniğa çaqirivelip: «häy, ağinilär, monu başaqni bir amal qilip, yolğa çiqirivalsaq, bemalal šygä sšräp äketäläymiz», däp miŋ bir җapalar bilän başaqni yolniŋ çetigä elip çiqişiğa, yolniŋ u täripidiki šydin qaqahlap çiqqan bir tohu yättä-säkkiz çümüliniŋ buğdayniŋ başiğini sšräp ketip barğinini kšrüp: «Män täläylik җumu», degän boyi başaqni tumşuği bilän çoqup kštärgändä, çümülilärniŋ birnäççisi yärgä domulap çüşidu. İkki çümülä tohuniŋ tumşuğiğa mäkkäm çaplaşqan petiçä, šrläp meŋip, uniŋ kšziniŋ yeniğa kelip: «häy, insapsiz bäğäräz! Biz bu başaqni eŋizdin aran elip çiqtuq. Sän küçüŋgä işinip, bizni bozäk qilmaqçimusän?! Burunqilar «Özäŋni är çağlisaŋ, šzgini şir çağla» däp bekar eytmiğan. Bizmu boş kälmäymiz», däp ikki çümülä tohuniŋ kšzini şundaq aççiq çaqtiki, tohuniŋ kšzi qaraŋğulişip, beşi aylinip kätti.
Başqa çümülilärniŋmu tohuniŋ bu zomigärligigä ğäzivi qaynap, uniŋdin šç eliş üçün tohuni käyni-käynidin çeqişqa başlidi. Ağriqqa çidimiğan tohu başaqni taşlap, aldi-käynigä qarimay qeçip kätti. Çümülilär başaqni sšräp bemalal šyigä qarap maŋdi.
Çümülä bilän qurut
Mevä däriğiniŋ yeniğa kelip qalğan çümülä: «Moşu däräqniŋ üstigä bir çiqip, tšvängä qarap baqay, bälkim, šp-çšridä män izdigän ozuq kšrünüp qalar», degän ümüt bilän alma däriğiniŋ üstigä çiqip, ätrapiğa qarap, täbiätniŋ äҗayip gšzäl mänzirisigä zoqi kelidu. «Biz bu yärdä ot-çšpniŋ arisida jürüp, ziminniŋ moşundaq çirayliq ekänligini kšrmäptekänmiz. Biz şunçilik käŋ-taşa җayda yaşaydekänmiz», däp oylaydu.
Anardäk qizirip, kün nurida çaqnap turğan alminiŋ içidin çiqqan qurut çümülidin mevilärni qizğinip şundaq däydu:
– häy, җohut, bu däräqtä nemä qilip jürisän? Şunçä käŋ җahan tursa, meniŋ almamğa çiqtiŋmu? Ozuq keräk bolsa, yärdin izdimämsän.
– häy, haramtamaq, bizniŋ heçkimgä ziyinimiz tägmäydu. Özimizniŋ risqimizni šzimiz tepip yäymiz. Sän täyyartap, adämlärniŋ ämgäk qilip šstürüvatqan mevilirini teşip yäp bolduq. Beçarä adämlär saq mevä yälälmäydiğan boldi. Yänä haliŋğa baqmay, çoŋ sšzläysänğu! Seniŋ җaҗaŋni adämlärniŋ almiğa çaçidiğan dorisi bärsun!
Çümüliniŋ doriniŋ gepini qilivatqinini aŋlap, jugaçlap qalğan qurut:
– Җenim ağinä, astiraq sšzliginä. Gepiŋni bağvän aŋlap qalsa, dorisini kštirip, hazirla yetip kelidu. Sadiğaŋ ketäy qerindişim, buniŋdin keyin undaq gäplärni qilmiğinä, – däp çümüligä yalvuruşqa başlaydu.
– häy, beçarä, seniŋ šmrüŋ qisqa. Äҗiliŋ quşlarniŋ yaki bağvänniŋ qolida. Şuŋlaşqa gäp qilişniŋ aldida, oylan. Täyyar ozuqni yäp, jüräk aldi bolup yaşiğiçä, җapa tartsaŋmu, ärkin jürüp, ozuğiŋni šzäŋ tepip yeginiŋ yahşi ämäsmu, – däp çümülä tšvängä çüşüp ketiptu.
Änvär bilän çümülilär
Ätigändä Änvärniŋ padiğa haydap kelivatqan kalisi eriqtiki suni içip bolğandin keyin, birdäm otlimaq bolup, suniŋ u täripigä štkändä, kokatniŋ arisidiki çümülilärniŋ ugisini dässäp buzuvetidu.
Änvär çeçilip kätkän uginiŋ ätrapida u yaq-bu yaqqa säkparä bolup jügräp çümülilärni kšrüp, ularğa içi ağrip, kalisiğa hapa bolğan halda: «häy, kalampay, qarap maŋmamsän!? Bu beçarilärniŋ šyini väyran qilivättiŋğu», däp aççiğida qolidiki tayiği bilän kalisini bir uruvedi, çšpni yeŋila eğiziğa yalmap salğan kala beşini kštirip jügräp qaçidu.
Änvär kalisini padiğa qoşuvetip, šygä yanğinida, çümülilärniŋ çeçilip yatqan çogani bir taldin çişlävelip jiğivatqinini kšridu:
häy, ağinilär, kalamniŋ bu qilğan ädäpsizligi üçün silärdin käçürüm soraymän. Män hazir silärgä šyüŋlarni җšndäşkä yardäm qilay, – däp qolidiki yağaç bilän çogani jiğip dogilap beridu.
Änvär çümülilärni bäk yahşi kšridu häm ularni ayaydu. U kündä ätigändä kalisini padiğa qoşuvetip, šyigä yanğanda, bir siqim nan ugiğini çümülilärniŋ ugisiğa çeçip beridiğan boldi.
Qasim İSMAYİLOV.


text:
Ferroli Divatech Kombi Arıza Kodları
Ferroli Divatech A01 Hata Kodu: Brülör Ateşleme Yapmıyor
Ferroli Divatech A02 Hata Kodu: Brülör Kapalı Sinyali Varken Alev Var
Ferroli Divatech A03 Hata Kodu: Aşırı Sıcaklık Koruması
Ferroli Divatech F04 Hata Kodu: Kart Arızası
Ferroli Divatech F05 Hata Kodu: Kart ve Faz Arızası
Ferroli Divatech A06 Hata Kodu: Yetersiz Alev
Ferroli Divatech F07 Hata Kodu: Kart Arızası
Ferroli Divatech A09 Hata Kodu: Gaz Valfinde Anormallik
Ferroli Divatech F10 Hata Kodu: Çıkış Sensörü 1 Arızası
Ferroli Divatech F11 Hata Kodu: Sıcak Su Devresi Sensöründe Arıza
Ferroli Divatech F14 Hata Kodu: Çıkış Sensörü 2 Arızası
Ferroli Divatech A16 Hata Kodu: Gaz Valfinde Anormallik
Ferroli Divatech F20 Hata Kodu: Yanma Kontrolü Arızası
Ferroli Divatech A21 Hata Kodu: Uygunsuz Yanma Arızası
Ferroli Divatech A23 Hata Kodu: Kart Arızası
Ferroli Divatech A24 Hata Kodu: Kart Arızası
Ferroli Divatech F34 Hata Kodu: Besleme Gerili Hatası
Ferroli Divatech F35 Hata Kodu: Şebeke Frekansı Normal
Ferroli Divatech F37 Hata Kodu: Sistem Su Basıncı Doğru Değil
Ferroli Divatech F39 Hata Kodu: Harici Sensör Arızası
Ferroli Divatech A41 Hata Kodu: Sensörlerin Konumlandırılması
Ferroli Divatech F42 Hata Kodu: Isıtama Sensöründe Anormallik
Ferroli Divatech F43 Hata Kodu: Eşanjör Korumasının Devreye Girmesi
Ferroli Divatech F50 Hata Kodu: Gaz Valfinde Anormallik
Ferroli Divatech A51 Hata Kodu: Uygunsuz Yanma Arızası


text:
Belli ki, iyül 5 künü Meclis reisi Refat Çubarovnı Qırımğa yibermediler. Qırım prokuraturasınıñ vekilleri bundan evel, Meclisni dağıta bilecegi aqqında tenbiyeley ediler. Em de, bundan evel, qırımtatarlar lideri, sovet devirinde belli dissident, Ukraina halq vekili Mustafa Cemilevge de Qırımğa kelmekni yasaqladılar. Bir sıra halqara teşkilâtları ve uquq-qorçalayıcılar soñki bir qaç ay devamında qırımtatarlarnıñ vaziyeti kerginleşkenini qayd ettiler. Refat Çubarov «Гoлoc AMepиkи»-ge ayırıca intervyü berdi.
– Sizni Qırımğa qomaycaqlarını qaydan bildiñiz?
– İyül 4 künü biz Meclisniñ toplaşuvını Herson vilâyetinde keçirdik. Bunı bir qaç sebepten yaptıq. Birinciden, Herson vilâyetinde qırımtatar diasporası yaşamaqta. Bular, 60-nci 70-nci seneleri vatanğa avdet etmege tırışqan, amma yiberilmegen qorantalardır. Olar, Herson vilâyetinde mecburen yerleştiler, şimdiki vaqıtta tahminen 13 biñ qırımtatarı mında yaşay. Ekinci sebep, liderimiz Mustafa Cemilevge Qırımğa kelmege yasaq etilgeninen bağlı. Amma, onıñ toplaşuvda mutlaqa iştirak etüvi kerek edi. İyül 5 künü toplaşuvnı keçirgen soñ, ukrain meslekdeşlerimnen pasportımnı köstergen soñ, biraz beklemege rica ettiler. Biraz vaqıt keçken soñ, adiy urbada bulunğan adamlar gruppası ve prokuror Poklonskaya ile yaqınlaştılar. Maña çoq uzun bir tenbiyelev oqudılar, onıñ esas fikiri, menim ve Meclis faaliyeti Rusiyeniñ ekstremizm aqqında qanunı bozğanında edi. Yani, tenbiyelegen soñ, Rusiye qanunlarına köre, şikâyet bere bilecegimni söylediler. Men, vesiqa oqulğan soñ, ep bir Qırımğa qaytarım dep tüşüngen edim: «Pasportımnı qaytarıñız, Qırımğa kelgen soñ, tenbiyeleviñiznen ne yapılacağını tüşünerim», - dedim. Daa da beklemege kerek olğanını ayttılar. 40 daqiqa keçti. Bu vaqıt içinde bir şeyler olayata edi. Avtozak keldi, arbiyler toplaştı, tenbiyelev yerine yaqalaycaqlar, dep belledim. Asılında, yaqalavğa azır edim. Yanımda olğan meslekdeşlerim maña sigaretlerni berdiler (yazıq ki, men çekem). Amma, birazdan soñ, Federal Havfsızlıq Hızmetiniñ hadimleri, Rusiye Sıñırcılar hızmeti vekillerinen keldiler. Maña Rusiyege 5 yıl devamında kelmege yasaq olğanını beyan ettiler.
– Qırımda bir de bir mülküñiz qaldımı?
– Men Qırımda 1968 senesinden başlap yaşayım. Menim ana-babam ta sovet devirinde yarımadağa köçip keldi. Men Qırımda östim. Mektepni anda bitirdim. Anda tata-qardaşlarım yaşay. Anda çalışam. Soylarım- tata-qardaşlarım anda yaşay. Anda men evimni qurğan toprağım bar. İşte meni vatandan ayırdılar. Anamnen körüşmege yasaqladılar. Dostlarımnen körüşmege yasaq ettiler. Eñ esası, halqıma, büyük qısımı Allahqa şükür, vatanda olğan halqıma hızmet etmekni yasaqladı. Olar er şeyimni tutıp aldılar! Men olarnı qırımğa kelip, kendi qaidelerni kirsetmege rica etmedim. Mesele tek mende degil. Bu kibi areketler diger, silâ ile Qırımda tiklenilgen qanunlarına kelişmegen vatandaşlarğa nisbeten de yapıla.
– Rusiye mahsus hızmetleriniñ kendi qanunlarına köre sizni Qırımğa yibermemege ne derecede aqları bar? (mında asılında aq mevzusında aytmaq küçtir)
– Mesele şunda ki, Rusiye qanunlarına köre bile, men Qırım cumhuriyetiniñ Devlet şurasınıñ deputatı sayılam. Referendumdan soñ qabul etilgen qanunlarğa ve Putin imzalağan Qırımnıñ Rusiyege qoşuluvı aqqında fermanda da Qırım Yuqarı Şurası deputatlarnıñ vazifeleri devam ettirilgeni aqqında yazıla. Yani, tek adını deñiştirdiler. Elbette ki, men Devlet şurasına barmayım. Elbette ki, men anda çalışmayım. Ve onı tanımayım. Amma, resmiy olaraq meni andan bir kimse çıqarmadı ve bu kibi qarar alınmadı. Qırım Cumhuriyetniñ Anayasasına köre, Devlet şurasınıñ deputatlarına toqunmağa mümkün degil. Olar, bunı köz ögüne almağa unutqandırlar. Yani aqqı olmadan meni cezalap, cinayet yaptılar.
– Mustafa Cemilev Strasburgta Avropa Şurası Parlament Assambleyasınıñ toplaşuvında Qırımda adamlar ğayıp olmağa başlağanını aytıp, üç teşebbüsçini añdı. Siz olarnıñ taqdirleri aqqkında bir şeyler bilesiñizmi?
– Mustafa Cemilev Strasburgta çıqışta bulunıp, bu vaziyet aqqında da tarif etkeninden soñ, biz bir de bir yañı malümat elde etmedik. Men özüm, Bakuda Avropada işbirlik ve havfsızlıq teşkilâtınıñ Parlament Assambleyasınıñ toplaşuvında çıqışta bulunğan edim. Biz Ukraina insan aqları boyunca vekili Lutkovskayanen Qırımdaki vaziyetke bağışlanğan brifing keçirgen edik. Men Qırımda yüz bergen deñişmeler ile, insanlarnıñ yaqalanuvı, öldürülivi kibi adiseler de rast kelgeninen Assambleya deputatlarnıñ diqqatını kene de çekmege mecbur oldım. Biz ale daa, mart 3 künü qırslanğan reşat Ametovnıñ ölümi aqqında tavsilâtlı malümat almadıq. Oña nice azaplar çektirip, öldürgenleri, ceseti ise, mart 15 künü «referndum» arfesinde tapılğanı belli, ve atta özlerini imayeciler kibi tanıtqan şahıslar onı Aqmescitteki merkeziy meydanından alıp ketkenlerini köstergen video bar. İmayeciler – bu yerli, Stavrapol, Krasnodar qazaqları – olar o vaqıt Qırımda tolğan ediler. Onıñ öldürülivi boyunca taqiqatnıñ soñki neticeleri çıqarılmadı. Soñra, başqa adamlarnı da qırsladılar, bu cümleden Oleg Sentsovnı da alıp kettiler. Bu belli bir vaqia, onı FHH hadimleri yaqaladılar. Ve soñki vaqia - biri-biri artından Timur Şaymardanov, Leonid Korj ve Seyran Zinedin ğayıp oldılar. Bu üç erkek «Ukrainskiy dom» teşkilâtınıñ azaları ediler. Episi yoq oldılar. Olar aqqında malümat yoq.
– Soñki vaqıtları qırımtatarlarnıñ tuvğan topraqta vaziyeti aqqında ne ayta bilesiñiz?
– Bu soñsuz bir mevzu. Mesele şunda ki, adamlarnı seçim yapmağa mecbur eteler. Misal içün vatandaşlıq meselesini alayıq. Başqasınıñ territoriyasını işğal etip, yerlilerge vatandaşlıqnı seçmek içün bir ay müddet berile, ondan soñ, er kesni Rusiye vatandaşları olaraq ilân eteler. Bu vatandaşlıqnı deñiştirmege mecbur etkenleridir. Çünki adamlar, er devlette vatandaş ve vatandaş olmağan sakinler arasında farqnı añlaylar. Ve atta, demokratik devletlerde, bu soy insanlarnıñ aqları sıñırlı olğanını bileler. Onıñ içün Rusiye vatandaşlığını qabul etmege mecburlar. Ve bu ceryannı tezleştirmek içün, mahsus qanunlar da qabul etildi. İçtimaiy sadan bir misal ketireyim. Tibbiy müessiselerge muracaat etmek içün, Rusiyede adamnıñ sigortası olmalı. Onı ise tek vatandaşlarğa bereler. Bir çoq meseleler, matbuat saalarında yüz bermekte. Çünki saipler Rusiye qanunlarına köre, ğayrıdan qayd etilmek kerekler. Ve vatandaşlıqsız bunı yapamazlar. Qırımda yapılğan er şey, eki yöñelişte yapıla. Birinciden, adamlar boysunıp tınçlanmaları ve ekinciden, razı olmağanlar yarımadanı terk etmeleri içün teşkil etile.
– Meclis, qırımtatar cemaatçılıgı bu vaziyetni deñiştirmek ve özüni qorçalamaq iççün ne yapa bile?
– Bu mevzuda yañı bir şey aytamam. Sovet ükümetinde vatanğa qaytuvı boyunca tecribemiz bar. Bu şaraitlerde bile, kendi aqlarımznıñ qorçalanuvı ve birlikni saqlap qalmağa tırışacaqmız, amma ne ile qarşılaşqanımznı da añlaymız. Menimce, qurum atta, sovet ükümetinden de daa zulumlı. Biz, qırımtatarlarğa nisbeten ve diger millet vekillerine yapılğan basqını köz ögüne alaraq ayta bilemiz – bu aqsızlıqnıñ tek bir misali, onı da, halqara cemiyeti daa toqtatıp olamay. Aynı zamanda, biz, bu aqsızlıqnıñ devam ettirilmesi, küçniñ er daim aqlı çıqqanı - halqara tertibiniñ bozuvı olğanını añlaymız. Bütün dünya, eñ evelâ avropalı memleketler bunıñ soñunı qoymalılar. Bir devletniñ ekincisine yapqan zulumını toqtatıp olamasaq, ne ayrı insannıñ aqqını, ne de ayırı halqnı qorçalap olurmız.


text:
Osman Öztunç - Yastadır
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Yastadır
Etiketler : Osman Öztunç - Yastadır türkü indir, Osman Öztunç - Yastadır türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Yastadır mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Yastadır türküsü, Yastadır sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Yastadır bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Canciğer
Osman Öztunç - Ağlıyorum
Osman Öztunç - Devran
Osman Öztunç - Sende Neyi Aradım
Osman Öztunç - Suları Islatamadım
Osman Öztunç - Darmadağın
Osman Öztunç - Alişan
Osman Öztunç - Vur
Osman Öztunç - Abdal Musa
Osman Öztunç - Susmam Ben
Osman Öztunç - Garipçe
Osman Öztunç - Gün Sazak
Osman Öztunç - Dağlara Komşu Oldum
Osman Öztunç - Göçtü
Osman Öztunç - Mektup


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, halq deputatı Refat Çubarov ilhaq etilgen Qırımğa Dnipro suvunı satuv fikrini «asla qabul etilmez» dep ayttı.
Qırım ükümetiniñ sabıq yolbaşçısı Anatoliy Mogilövnıñ işbu sözlerini izaatlar eken, Çubarov, Rusiye Qırımdaki arbiy gruppirovkasını quvetlendirgeni aqqında hatırlattı ve Ukraina yarımadağa suv bermege qarar berse, onı ilk-evelâ Rusiye arbiyleriniñ ihtiyacı içün qullanılacağını ayttı.
«Qırımğa suv satılğanını teklif etken şahıslar, utanmadan bazı muim meseleler aqqında unutalar. Qırımğa yollanğanlar ilk-evelâ arbiy saanıñ quvetlendirilmesi içün qullanılacaq. Suv meselesi Qırım ile siyasiy mabüslerniñ azat etilüvi öçerçivesinde baqılabile. Bu basit bir mesele degildir. Anda olar Qırımda ilk-evelâ arbiy baza, raketa ve uçaq olaraq qvetlenmege isteyler. Keliñiz bu meselede olarğa yardım etmeyik de, Rusiye tez vaqıtta Qırımnı terk etmesi kerek şeylerni yapayıq», – dep qayd etti Çubarov iyülniñ 16-nda özüniñ Facebooktaki videoblogında.
O, 2015 senesi Qırımtatar Milliy Mecvlisiniñ teşebbüsinen Qırımnıñ memuriy sıñırında Qırım ile Ukrainanıñ qıta qısmı arasında mal alış-verişnini toqtatqan ve Meclisniñ malümatına köre, mallarnıñ büyük bir qısmı yarımada üzerinden Rusiyege alıp ketilgeninen alâqalı yarımadanıñ vatandaş tosmeninen bağlı vaqialar aqqında hatırlattı. Çubarovnıñ sözlerine köre, neticede, Rusiye pek qısqa bir muddet içinde Qırımnen bağlı masraflarnı bir qaç qatqa arttırmağa mecbur qalğan edi.
Mevzu boyunca: Qırımğa berilgen suv Azaq deñizine deñiştirüv: Ukraina ile Rusiye arasında bazarlıq yapılabilemi?
Auyrıca Refat Çubarov 2015 senesi dekabr ayında Ukrainanıñ qıta qısmından Qırımğa elektrik berülüvi kesilgeninen bağlı vaqialar aqqında da, bundan soñ ilhaq etilgen yarımadanı teminlev meselesi «devletlerara munasebetler meselesine aylânğanını»hatırlatıp keçti.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi halqara normalarğa binaen «tecavuzcı-devlet işğal etken topraqlarnı temin etmege mecbur» olğanını qayd etti.
Qırım ükümetiniñ sabıq yolbaşçısı Anatoliy Mogilöv daa evel «112.Ukraina» televizion kanalınıñ efirinde, Ukraina ükümeti «iqtisadiy esasta» Qırımğa Dnipro suvını bermege devam etmeli dep aytqan edi.
Ukraina ükümeti Mogilövniñ sözlerine daa içi bir izaat bermedi.
Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ Ukraina, Dnipronıñ baş yatağını yarımadanen bağlağan Şimaliy Qırım kanalı boyunca yarımadağa suv bermekni toqtattı.
Dnipro suvı olmağanı sebebinden Qırımnıñ suvaruv vastasınen çalışqan ziraaçılığı bayağı zarar kördi. Qırımnıñ 2014 senesi suvarılğan 140 biñ gektarından, yerli menbalar vastasınen suvarılğan yalıñız 17 biñ gektar toprağı qaldı. Pirniç artıq iç asralmay. Bir yıldan soñ suvarılğan tarlalar miqdarı 13,4 biñ gektarğa tüşti.


text:
Elektron múrájattıń ózgeshelikleri
Ózbekstan Respublikasınıń «Fizikalıq hám yuridikalıq shaxslardıń múrájatları haqqında»ǵı Nızamına muwapıq, múrájatlardıń awızeki, jazba yaki elektron túrler bar. Arzalar, usınıslar hám shaǵımlar múrájatlardıń túrleri esaplanadı. Múrájatlar olardıń forması hám túrine qaramastan birdey áhmiyetke iye boladı.
Búgingi nızamshılıq talaplarına kóre, elektron sanlı imza bolmaǵan jaǵdayda birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalında kórsetiletuǵın xızmetlerden paydalanıp bolmaydı.
Elektron múrájat elektron sanlı imza menen tastıyıqlanǵan hám elektron hújjettiń onı identifikaciya etiw imkaniyatın beretuǵın basqa rekvizitlarine iye bolǵan elektron hújjet túrinde bolıwı kerek.
Atap aytqanda, qanday da bir mámleketlik mákemege arza, múrájat, usınıs jiberiw ushın da Siziń shaxsıńızdı tastıyıqlaytuǵın, óz-ara isenimli birge islesiwdi támiyinleytuǵın elektron sanlı imzaǵa iye bolıw shárt. Usınnan kelip shıǵıp, búgingi kúnde múrájattıń nátiyjeli formalarınan biri sıpatında elektron múrájatlardı aytıwımız múmkin.
Házirgi waqıtta birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalı arqalı mámleketlik xızmetlerden paydalanıw ushın elektron múrájatlardı jiberiwde elektron sanlı imzadan paydalanıw májbúriy esaplanadı.
Elektron tártiptegi múrájatlardı elektron sanlı imza menen tastıyıqlaǵan halda aralıqtan qálegen waqıtta birden-bir interaktiv mámleketlik xızmetler portalı hám mámleketlik uyımnıń veb-saytına múrájatlardı jollaw múmkin.
Ózbekstan Respublikasınıń «Elektron sanlı imza haqqında»ǵı Nızamınıń 3-statyasına muwapıq, elektron sanlı imza elektron hújjettegi elektron hújjet málimlemesin elektron sanlı imzanıń jabıq giltinen paydalanǵan halda arnawlı ózgertiw nátiyjesinde payda etilgen hám elektron sanlı imzanıń ashıq gilti járdeminde elektron hújjettegi málimlemede qátelik joqlıǵın anıqlaw hám elektron sanlı imza jabıq gltiniń iyesin identifikaciyalaw imkaniyatın beretuǵın imza, elektron hújjet bolsa elektron túrde belgilengen elektron sanlı imza menen tastıyıqlanǵan hám elektron hújjettiń onı identifikaciyalaw imkanın beretuǵın basqa rekvizitlerine iye bolǵan málimleme esaplanadı.
Hár bir fizikalıq yamasa yuridikalıq shaxs óziniń jeke elektron sanlı imzasın ózgelerge isenip tapsırmawı kerek. Kerisinshe jaǵdayda elektron sanlı imza arqalı siziń atıńızdan túrli nızamsız islep ámelge asırılıwı múmkin.
Sonı atap ótiw lazım, Ózbekstan Respublikası «Elektron sanlı imza haqqında»ǵı Nızamında elektron hújjettegi elektron sanlı imza qaǵaz hújjetke qolda ózi qoyǵan imza menen birdey áhmiyetke iye ekenligi belgilengen.
A.ORAZĺMBETOV,
Mámleketlik xızmetler agentligi Qaraqalpaqstan Respublikası basqarması Taqıyatas rayonı Mámleketlik xızmetler orayınıń bólim baslıǵı.
Makan.uz caйTыHың жaңaлықлapыH coциaллық TapMaқлapдa kөpип бapың
- 16-07-2018, 19:02 |
- 68


text:
Reuters agentliginiñ malümatına köre, cezalav cedveline daa 15 insannı ve Qırımda yerleşken 5 şirketni qoşa bilecekler. Bu qarar bazarertesi künü AB memleketleriniñ çetel işler nazirleriniñ körüşüvinde alınacaqtır. Qayd etile ki, qarar bu raatlıq künleri olacaq adiselerge bağlı. Hatırlatamız, Rusiye tarafını tutqan aktivistler bu raatlıq künleri Ukraina şarqında referendumlarnı keçirmege niyetindeler.
İTAR-TASS agentligi haber ete ki, Avropa yañı cezalarınıñ kirsetüv imkâniyeti cuma künü Brüsselde, AB Komitetiniñ toplaşuvında muzakere etildi


text:
2016 senesi Qırımda sürgün etilgenlerniñ abadanlaştıruvına ayırılğan üçte bir qısmı «Cemaat qırımtatar teleradiokompaniyasına» ayıracaqlar. Bu aqta Qırım Devlet şurasınıñ matbuat hızmeti bildirdi.
«Cumhuriyet bücetinde 2016 senesi «Cemaat qırımtatar teleradiokompaniyası»nıñ faaliyeti teminlevine ve donatuvnıñ satın aluvına 116,1 mln ruble, 27,9 mln ruble – «Dostluq evi»ne, Devlet komitetine ait olğan diger müessiselerniñ ihtiyaclarına ve medeniy tedbirlerniñ keçirilmesine ayırılacaq»,– denile beyanatta.
Umumen Qırımnıñ Rusiye ükümetiniñ maliye nazirliginiñ malümatına köre, 2016 senesi Qırım Cumhuriyeti milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca Devlet komitetine 428,5 mln ruble ayırılacaq.
Bildirilgeni kibi, «Cemaat qırımtatar teleradiokompaniyası» 2015 senesi iyün 10 künü Qırımnıñ rusiyeli ükümetiniñ avalesi boyunca teşkil etildi. Telekanalnıñ tesisçisi – Qırım Cumhuriyeti milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca Devlet komitetidir.
2015 senesi aprel 1-den dünyada yekâne ATR qırımtatar telekanalı, «Lâle» bala telekanalı, «Meydan» radiosı Roskomnadzor litsenziyasını alalmayıp, işğal etilgen Qırımda yayınlavını toqtatmaq mecbur oldı. İyün 17-den ATR ve «Lâle» Kiyevden yayınlavına devam etti, «Meydan» internette çalışmağa başladı.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Kefede eskiden Hanlar camisi yerleşken yerde Rusiyege qoltutqan erbaplar Rusiye ortodoks kilsesiniñ ibadethanesini qurmağa planlaştıralar, dep bildirdi Facebookta «Umma» Ukraina musulmanları diniy idaresiniñ müftisi Said İsmagilov.
İsmagilovnıñ aytqanına köre, işğalden evel bu yerde arheologik qazmalar yapılacaq edi, bu diniy kompleksniñ bazı inşaatları ğayrıdan tiklenecek. Leyha bile azır edi.
«Kefe musulman aleminde Qırım ilâhiyatçılarınıñ belli şeeri edi. Qırım hanlığınıñ eñ meşur alimi Kafavi soyadını taşıy edi – «Kefede» doğğan. Bu ilmiy ve ilâhiyatt fikriniñ merkezi «Han-Cami» kompleksi olğan edi. ROK aynı bu yerde kilseni ne maqsat ile quracaq ola belli degil. Amma böyle bir şey olsa, Qırımnıñ bu tarihiy ve medeniy yadikârlığınıñ canlandırılmasına olğan ümütler kömülecektir», – dep ayttı İsmagilov.
Müftiniñ aytqanına köre, Qırım musulmanları cami yerinde ortodoks ibadethanesini qurma niyetlerini aydınlatmağa rica ete.
«Mında bizler bunı ayta bilemiz, işğal olunğan Qırımda ise insanlar qorqa», – dep qayd etti İsmagilov.
Kreml kontrol etken Qırım ükümeti Qarasuvbazar rayonınıñ Kökey (Rusakovka) köyüniñ memuriyetine haç tiklenmesi içün topraq damartısınıñ berilmesi añlaşıldı.
Aqmescit-Kefe yolunda, qırımtatarlar toplu yaşağan Boğurça qasabası yanında, sentâbr 26-da saba ortodoks haçı tiklendi.
Bundan evel yarımada toprağında kazak cemiyetleriniñ teşebbüsi ile onlarnen ortodoks haçı tiklendi. Farqlı yıllarda, 2000 senesinden başlap, diger din temsilcileri tarafından böyle şeyler qarşılıq doğura edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Beyanatqa köre, o, Harkovda soñki vakıtları yüz bergen bu cinayetlerniñ teşkil etüvi ve keçirilmesinen oğraşa edi.
Harkov vilâyetiniñ içki işler nazirliginiñ şeer idaresi bergen malümatına köre, erkekni cumaertesi künü yaqalap, oña nisbeten qabaatını ilân ettiler.
«İnterfaks-Ukraina» agentligi qayd ete ki, keçken aynıñ soñunda Harkoda «PrivatBank»nıñ bir qaç bankomatnı yaqqan ediler.
Cumaertesi künü bu cinayette qabaatlap, Harkovda Rusiye tarafdarlarınıñ liderini Konstantin Dolgovnı yaqaladılar. O, bunıñnen beraber, aynıñ başında memuriy binalarnınnñ ve Harkov şeer şurasınıñ binasınıñ zaptında iştirak ete edi.


text:
Bazarertesi künü, oktâbrniñ 9-da, Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğan Ukrainağa resmiy ziyaretinen kele. Ukraina prezidenti memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildirgenine köre, ziyaret vaqtında Ukraina ve Türkiye arasındaki yüksek seviyeli Strategik şurasınıñ altıncı toplaşuvı olacaq.
Haberge köre, taraflar «bütün strategik yönelişlerde eki taraflı işbirligini terenleştirme yollarını», halqara barışıq ve regional havfsızlıq meselelerini muzakere etecekler. Eki taraflı vesiqalarnıñ imzalanması beklenile.
Erdoğan Ukraina Yuqarı Radasınıñ spikeri Andriy Parubiy, baş nazir Volodımır Groysman ve Ukrainadaki türk cemiyetiniñ vekillerinen körüşmege planlaştıra.
«Ukraina ile strategik ortaq munasebetlerini terenleştirmek içün yañı yönelişler muzakere etilecek, bunıñnen bağlı farqlı vesiqalar imzalanacaq», – dep aytıla haberde.
Türkiye prezidentiniñ saytı da Ukraina ile strategik işbirligini muzakere etme planları aqqında haber ete. Türkiye tarafınıñ ilânında ziyaret sırasında işğal etilgen Qırım ve yarımadada qırımtatarlarnıñ al-vaziyeti muzakere etilecek, dep aytıla.
Poroşenko ve Erdoğan aqımdaki seneniñ sentâbr ayında Birleşken Milletler Baş assambleyası vaqtında körüşken ediler. Türkiye lideri Ukraina zenaatdaşınen bu ziyaretniñ planlarını laf etken edi. Bunıñnen beraber, Ukraina topraq bütünligi ve devlet sıñırlarına qoltutqanını tekrar bildirgen edi.


text:
Filmni «Beraber yeñdik» X Halqara kinofestivalniñ soñki künü çerçivesinde kösterdiler, dep haber eteler festivalniñ matbuat-hızmetinde.
Olğan malümatqa köre, qırımtatar halqınıñ tarihında facialı vaqia – 1944 senesi mayıs 18 künü – olarnıñ Qırımdan sürgün etilmesi künü aqqında tarif etken «Haytarma» filmni «Pobeda» kinoteatrinde kösterdiler.
Bundan da ğayrı, festivalde «Batalyon smerti» (İgor Ugolnikovnıñ leyhası) ve «Stıd» (rejissör Yusup Razıkovnıñ dramatik filmi) numayış etildi.
Bu sene yarış programmasında tahminen 150 film ve telefizion programma iştirak etti.
Festivalde Rusiye, Ukraina, Latviya, Litva, Qazahistan, Qırğızstan, Moldova, Pridnestrovye, Özbekistan, Aqrusiye, Ermenistan, İsveçiyadan tahminen 100 rejissör, stsenarist, artist, prodüser ve operator iştirak etti.
Festival Aqyarnıñ şeer «akimiyeti», Rusiye mudaafa Nazirligi, Rusiye medeniyet nazirligi, Moskva akimiyeti ve digerlerniñ destegi ile keçirildi.
Onıñ deñişmegen teşkilâtçıları – Avrasiya televideniye ve radio akademiyası ve Aqyar RGTRK-dır.


text:
Ekrem Çelebi - Dağlar Duman Olmadan Gel
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Dağlar Duman Olmadan Gel
Etiketler : Ekrem Çelebi - Dağlar Duman Olmadan Gel türkü indir, Ekrem Çelebi - Dağlar Duman Olmadan Gel türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Dağlar Duman Olmadan Gel mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Dağlar Duman Olmadan Gel türküsü, Dağlar Duman Olmadan Gel sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Dağlar Duman Olmadan Gel bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Eylen Hocam
Ekrem Çelebi - Gönül (Sıkı Tut)
Ekrem Çelebi - Ayşem
Ekrem Çelebi - Ağlamayı Seviyorum
Ekrem Çelebi - Emir Dağı
Ekrem Çelebi - Kara Dağın Boz Yılanı
Ekrem Çelebi - Arada Bir
Ekrem Çelebi - Heyro
Ekrem Çelebi - Kırılsın Kolların
Ekrem Çelebi - Felek Değirmenin Döndü Mü
Ekrem Çelebi - Yavaş Yavaş
Ekrem Çelebi - Bu Nasıl Kader
Ekrem Çelebi - Bad
Ekrem Çelebi - Şekeroğlan
Ekrem Çelebi - Vardım Bir Doktora


text:
Ukraina ile Rusiye sıñırındaki mesken yerleriniñ sakinleri Rusiyeniñ içine ketmege tırışalar.
Bunı Ukraina SNBO vekili Andriy Lısenko bildirdi, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Olğan malümatqa köre, Rusiye Federatsiyasınıñ Belgorod vilâyetiniñ sıñırğa yaqın rayonlarınıñ sakinleri şahsiy evlerini acele satıp, Rusiyeniñ art vilâyetlerine köçmege tırışalar», – dedi Lısenko.
Faqat, onıñ sözlerine köre, terrorizmge qarşı ameliyatınıñ bölüklerine Rusiye tarafından ateş ep açılmaqtadır.
Keçken kün devamında Rusiye tarafından «Grad» tertibatı ile terrorizmge qarşı ameliyatınıñ İlinka, Kamışnıy, Berezovoy, Amvrosiyevka, Voyhovskiy mesken yerleriniñ rayonlarında yerleşken blokpostlarına ateş açılğan edi. Lugansk ava limanı da atışqa oğradı, dedi spiker.


text:
Qazan yanındağı suğış (1506)
Qazan yanındağı suğış — 22 may — 25 iyün 1506 yılda — Möxämmät-Ämin xan xanı belän böyek kenäze Vasiliy III bulğan suğış. Suğış näticäläre: Qazan xanlığı tarafınnan Mäskäw ğäskärläreneñ tulı tar mar itüe, 93000 rus ğäskäriläre yuq itüe.
1506 yılda Mäskäw böyek kenäze Vasiliy III Qazan xanlığı qarşı 100000 ğäskäri cibärgän. 22 mayda Möxämmät-Ämin xan xanı Qazan yanında rus qorab ğäskäre yuq itkän, 25 iyündä Qazan ğäskärläre baş rus atlı ğäskären tar mar itkän, 100000 rus ğäskäridän 7000 keşe genä isän qalıp qaçıp kitkän. Tarixi çığanaq buyınça:
Näticälär[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Qazan yanındağı suğış — urta ğasırlarda iñ zur suğışı berse bulğan. Bu suğıştan soñ Möxämmät-Ämin xanı abruyı Tatar xanlıqları eçendä kütärelgän. Bu ciñelüdän soñ böyek kenäze Vasiliy III Qazan-Mäskäw solıx kileşüenä qul quyırğa mäcbür bulğan. Qazan xanlığı İvan III tarafınnan quyılğan Mäskäw yoğıntısınnan azat bulğan.
Monı da qarağız[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Oluğ Möxämmäd
- Biläw yanındağı suğış
- Suzdal' yanındağı suğış
- Vasiliy II
- Möxämmät-Ämin xan
- Tuqtamış xan
- Mäskäwneñ buysındıruı (1382)
- İdegäy
- İdel Bolğarı ictimaği-säyäsi tözeleşe
Tışqı sıltamalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Bolğar däwläte
- ЗиMиH A.A. BиTязb Ha pacпyTbe. ФeoдaлbHaя BoйHa B Poccии XV B. M.,1991.
- M. Г. XyдяkoB Oчepkи пo иcTopии KaзaHckoro xaHcTBa. MockBa, «ИHCAH», 1991, ISBN 5-85840-253-4
- ПoxлeбkиH B. TaTapы и Pycb. MockBa «MeждyHapoдHыe oTHoшeHия» 2000


text:
Bunı Ukraina sıñır hızmeti teklif etti. Böyle etip Ukraina-Rusiye sıñırınıñ ayrı yerlerinde olıp keçken telükeli adise-vaqialardan sebep ealiniñ havfsızlığını temin etmege tırışalar, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Soñki vaqıtları aman-aman er kun separatistlerniñ ukrain sıñırcılarına yapqan ücümleri ve Ukrainağa maniasız kirgen silâlı adamlar ve silânen tolu yük maşinalarınıñ kelüvi aqqında malümat kele.
Cumaaqşamı künü, iyün 5-de, Donetsk vilâyetiniñ «Marinovka» kiriş noqtasında sıñır hızmetiniñ arbiyleri ve ücüm etkenler arasında uruş yüz berdi. Beş sıñırcı yaralandı. Ücüm etkenler de zarar kördi.
Devlet sıñır hızmetiniñ malümatına köre, birinci silâlı taqım «Kuybışevo» kiriş noqtası tarafından ücüm etti, ekincisi – Ukraina tarafından. Arbiy aviatsiya ücüm etkenlerge qarşı darbe endirdi. Rusiyege qol tutqan birleşmelerniñ «Ural», eki «KamAz» ve BTRi yoq etildi.


text:
Tasmanïya aralına jaqın mañda akwla şabwılınan er kisi qaza taptı. Atalğan oqïğa qaza bolğan er adamnıñ qızınıñ közinşe orın alğan dep xabarlaydı BBC.
Äkesi men qızı sw astında teñiz ïrekşelerin jïnap jürgen eken. Swdıñ betine uzaq waqıtqa şıqpağan äkesin wayımdamağan qız, kenetten alıp akwlanı bayqağan.
Jedel qutqarw qızmeti zardap şekken er kisini sw betine alıp şıqtı, alayda akwla oğan tisin batırıp ülgergendikten onı aman alıp qalw mümkin bolmadı.
Ayta keteyik, oqïğa bolardan birneşe kün burın atalğan aral jağalawınan akvalangïst Dennï Smït uzındığı şamamen 4 metrden asatın alıp jırtqıştı bayqağandığın aytqan eken.
Basılım xabarlağanday, älem boyınşa soñğı 115 jıl işinde 764 adam akwlanıñ qurbanı bolğan. Alıp sw jırtqışınan zardap şekkender Avstralïyada - 277 adam, AQŞ-ta (161), Oñtüstik Afrïka (104) adamğa jetken.
Kommentarïï


text:
“Süriyäne tözekländerü yartı ğasır däwam itärgä mömkin”
Bu xaqta BMO ğomum särqätibeneñ genośidlarnı buldırmıy qalu belän bäyle maxsus kiñäşçese Adama Dieng beldergän
Berläşkän Millätlär Oyışması ğomum särqätibeneñ genośidlarnı buldırmıy qalu belän bäyle maxsus kiñäşçese Adama Dieng 7 yıldan kübräk watandaşlar suğışı däwam itkän Süriyäne tözekländerüneñ yartı ğasır däwam itä alaçağın beldergän.
Dieng BMO ğomum üzägendä ütkärgän matbuğat oçraşuında Süriya mäs’äläsenä tuqtalğan, Törkiyä belän Rusiya arasında täêmin itelgän İdlib kileşüennän qanäğät’ qaluların citkergän.
Dieng bu barışnıñ barı tik bäreleşlärne tuqtatu ğına bulmawın, ildä wäzğiyät’ cayğa salınğanda barlıq süriyälelärneñ illären qabat tözüläre, tözekländerüläre kiräklegen häm monıñ yartı ğasır däwam itä alaçağına basım yasağan.


text:
Böyle qararnı o, «Ukraina ordusı şimdi vatandaşlarğa ücüm etkeni»nen añlattı.
Bolotov Rusiye prezidenti Vladimir Putinni barıştırıcılarnı kirsetmege rica etti.
Ukraina mudaafa nazirliginiñ bergen malümatına köre, gece Donetsk vilâyetiniñ Volnovaha şeeri yanında boyevikler Ukraina Silâlı quvetleriniñ arbiy qısmınıñ arbiy hızmetçileri hızmet etken blokpostqa ateş açtılar. Mında şunı da qayd ettiler ki, iç bir faal areketlerni etmegen arbiy kolonnağa qarşı da ateş açılğan edi. Elâk olğanlar ve zarar körgenler bar.


text:
Mart 15-te Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Telükesizlik Şurasında ilhaq etilgen Qırımdaki vaziyet boyunca oturışuvda Büyük Britaniya, Niderland, AQŞ ve diger devletleriniñ vekilleri Rusiyeni, Qırımnı Ukrainanıñ kontroli altına qaytarmğa davet etti ve yarımada Rusiyeniñ kontroli altında qalğance Rusiyege qarşı tatbiq etilgen sanktsiyalarnıñ alıp taşlanmaycağını tasdiqladılar.
Tedbirniñ video yayınlanması Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ saytında teşkil etildi.
Büyük Britaniyanıñ BMTdeki vekili, qırımtatar halqı ve diger halqlarnıñ vekillerine qarşı repressiyalar aqqında hatırladı.
O: «İlhaqqa qarşı olğan er bir kişi ekstremizde qabaatlanmaq ve kerçek apis muddeti almaq mumkün. Neticede adamlar yarımadanıñ territoriyasından qaça», – dep, Rusiey tarafından mahküm etilgen Qırım sakinleri Oleg Sentsov, Aleksandr Kolçenko, Ruslan Zeytullayev, Nuri Primov ve digerlerni hatırlattı ve Rusiye akimiyetini, «olarnı deral azat etmege» davet etti.
Büyük Britaniyanıñ BMTdeki vekili: «Biz, ilhaqqa qarşılıq köstermek içün yañı yollar tapmaq kerekmiz. Qırımnıñ ilhaqı, Rusiyeniñ aqılsızca areketleri ile halqara uquqnı bozğanınıñ yalıñız bir misalidir», – dedi.
Niderland vekili, Qırımdaki vaziyetni «yañı norma olaraq qabul etmemeli», ve bu, «halqara uquqnıñ qabul etilmez bozuluvı», dedi.
Ondan ğayrı o, BMTniñ azaları olğan devletlerni, BMT Baş Assambleyasınıñ Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı aqqında er yılllıq qararına qol tutmağa ve yarımadanıñ ilhaqını tanımamağa, Rusiyeni ise Ukrainanıñ topraq bütünligi ve suverenitetine urmet köstermege davet etti.
AQŞ vekili Rusiyeni, Qırımnıñ işğalini ve Donbasstaki silâlı çatışmağa qol tutuvını tohtatmağa davet etti.
AQŞnıñ BMTdeki vekili, Rusiye Qırımnı Ukrainanıñ kontroli altına qaytarmağance ondan sanktsiyalarnıñ alıp taşlanmaycağını tasdiqlap: «Qarar – Rusiyeniñdir. Ukrainada çatışmanı o başladı, ve şimdi o toqtatmaq kerek… Qarar siziñdir», – dedi.
Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Telükesizlik Şurası mart 15-te ilhaq etilgen Qırımdaki vaziyet boyunca oturışuv keçire.
Ukraina tış işleri naziriniñ muavini Olena Zerkal oturışuvda, dört yıllıq zorbalıq kampaniyasınıñ neticesinde yarımadada Qırımnıñ ilhaqına narazılıq bildirgen er bir kişi qurban olmaq mumkün, dep bildirdi.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Rusiyeniñ nezaretinde çalışqan «Cemaat qırımtatar teleradiokompaniyası» teşkilâtınıñ «Vetan sedası» radiosı Aqmescitte FM dalğalarında yayın başlattı. RİA Krım agentligi, mezkür radio Qırım bücetiniñ sermiyalarına çalışqanını haber ete.
Qırımnıñ sabıq baş nazir muavini, şimdi ise Rusiye Devlet Dumasınıñ deputatı olğan Ruslan Balbek: «Qırımda bügün müyim adise yüz berdi – birinci qırımtatar cemiyet radiosı «Vetan sedası» çalışıp başladı. Şimdilik onı tek Aqmescitte ve Aqmescit rayonında eşitmege mümkün, lâkin kelecekte qoşma bericiler qoyulıp, bütün yarımadağa eşittirilecek», – dep beyan etti.
Rusiye içün çalışqan «Cemaat qırımtatar teleradiokompaniyası» teşkilâtınıñ «Vetam sedası» radiosı Federal Bağ, haber tehnologiyaları ve kütleviy alâqa hızmetiniñ konkursında Aqmescit, Keriç, Kefe ve Yaltada radio-yayınlarv aqqını qazandı.
Rusiye litsenziyasını almağanı sebebinden, 2015 senesi aprel 1 künü ATR telekanalı yarım adada ayınılmasını toqtattı. Bir talay vaqıt keçken soñ ATR qıta Ukrainadan işini devam etti.
Kreml tarafından tain etilgen Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönovnıñ fermanı ile 2015 senesi aprel 22 künü «Cemaat qırımtatar teleradiokompaniyası» kârsız ayrı teşkilât meydanğa ketirilgen edi, onıñ adı «Millet» ve «Vetan sedası» radiosı oldı. Avgust 28 künü Roskomnadzor bu teşkilâtqa yayınlav içün litsenziya berdi. 2015 senesi sentâbr 1 künü «Millet» telekanalı deñeme şekilinde yayınlarını başlatqan edi.
Teleradiokompaniyanıñ baş müdiri Seyran Mambetov oldı. Telekanalnıñ maddiy ihtiyaçlarına federal büdcetten 177 mln. ruble ayırılğan edi.


text:
Rusiyädän Törkiyägä kilgän turist sanında rekord
Törkiyägä kilgän Rusiyä turistlarınıñ sanında rekord
ATOR Rusiyä tur operatorları berlege 2017nçe yılnıñ berençe 11 ayında Törkiyädä 4 million 650 meñ Rusiyäle turistnıñ buluın açıqladı.
ATORğa kürä bu san ber yıl êçendä ber ildän Törkiyägä kilgän iñ yuğarı turist sanı bularaq terkälgän.
Rusiyä turistlarınıñ Törkiyägä kilgän çit il turistlarınıñ 15%ın täşkil itüenä iğtibarnı yünältüçe ATOR Törkiyäneñ turizm tarixında bu ilgä ber yılda 4 million 650 meñ keşe cibärgän başqa il bulmawın da assızıqladı.


text:
Aqmescit – Rusiyeniñ strategik şeriklerinden biri yarımadada qırımtatar halqı aqlarınıñ bozuluvını tanıdı. Türkiye tış işler naziri Rusiye Türkiyege qırımtatarlar ile bağlı vadelerini yerine ketirmegenini bildirdi. Qırım akimiyeti böyle fikir ile razı olmayıp, Türkiye nazirini yarımadağa davet ete. Şu vaqıtta, cumaertesi künü uquq qoruyıcılarnıñ Aqmescitte keçirilgen konferentsiyası qırımtatar halqı aqlarınıñ bozuluvı ile bağlı meselelerniñ muzakere etilmesi raqipler tarafından ğayet sert munasebetni doğurğanını tasdiqladı.
Keçken afta Türkiye tış işler naziri Mevlüt Çavuşoglu «Anadolu agentligine» Rusiye Türkiyege qırımtatarlar ile bağlı vadelerini yerine ketirmegenini bildirdi. Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ Türkiye ziyareti vaqtında, Çavuşoğlunıñ aytqanına köre, Qırım meselesi muzakere etilgen edi, şu cümleden qırımtatarlarnıñ ğayıp oluvı ve olarğa etilgen basqı da qayd etilgen edi, dep bildire «Qırım haberleri» agentligi.
«Biz olarğa eki cedvelni berdik. Birincisi – Mustafa Cemilevnen körüşüv sebebinden cezalanğan 100 kişiniñ cedveli. Bunıñ ile ğayıp olğan ve ölü tapılğan qırımtatarlarnıñ cedvelini de bergen edik», – dedi Çavuşoğlu.
«Vadeler yerine ketirilmedi», – dep qoştı o, qırımtatar tiliniñ resmiy statusı, qırımtatar siyasetçileriniñ akimiyette yer alması ve diger meseleler aqqında aytıp. «Bizler bu vadelerniñ yerine ketirilmesini körmek ister edik. Yazıq ki, şimdige qadar olar yerine ketirilmedi. Rusiye – dostumızdır, lâkin bizler onıñ hataları aqqında da aytmaq kerekmiz», – dep ayttı Türkiye tış işler nazirliginiñ yolbaşçısı.
Çavuşoğlunıñ aytqanına köre, Vladimir Putin Qırımğa resmiy Türkiye eyyetini kirsetmege razı oldı. İşbu eyyet qırımtatar halqınıñ vaziyetini ögrenecek. Türkiye eyyeti eñ yaqın vaqıtta Qırımğa yol alacaq, dep ayttı Çavuşoğlu.
Onıñ qayd etkenine köre, Rusiye ile yahşı munasebetler Türkiyeniñ Rusiyeniñ Ukrainada yapqanlarına qol tutqanını ve Qırım işğalini tanığanını manasına kelmey
Türkiye tış işler naziri Mevlüt Çavuşoğlu qayd etkenini kibi, Rusiye ile yahşı munasebetler Türkiyeniñ Rusiyeniñ Ukrainada yapqanlarına qol tutqanını ve Qırım işğalini tanığanını manasına kelmey.
Hatırlatamız, Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğannıñ Rusiye prezidenti ile keçirilgen matbuat konferentsiyasında aytqanları Qırım ve Ukraina toplulığında farqlı seslenüvge lâyıq oldı.
«Qırımnı meraqlanğan aracılarsız ziyaret etmek»
Mevlüt Çavuşoğlunıñ çıqışından soñ qırımtatarlardan olğan memurlar biri-biri artından Türkiye tış işler nazirliginiñ başı aytqanını red etmege başladı.
Devlet şurasınıñ spiker muavini, «Qırım» areketiniñ reberi Remzi İlyasov matbuat vastalarına bunı izaatlap, qırımtatar tiline, federal qanun ve Qırım Anayasasına köre, devlet tili statusı berilgenini hatırlattı.
«Qırım federal okrugınıñ 2015-2020 ss inkişafı federal leyhasında 10,8 mlrd ruble Vatanğa qaytıp kelgenlerniñ medeniy-qavmiy meseleleriniñ çezilmesine ayırılacaqtır», – qayd etti spiker muavini. O şunı da aytıp keçti ki, Qırımda musulmanlarnıñ Oraza ve Qurban bayramları yarımadada ilk sefer bayram ve raatlıq künleri olaraq ilân etilgen eken.
İlyasov Qırım akimiyetiniñ organlarında idareci vazifelerini eda etken 18 qırımtatarnıñ cedvelini taqdim etti. «İş devam ete, niyetimiz – er bir nazirlik ve komitette yolbaşçı muavinlerinden, eñ azından, biri, Qırımnıñ er bir regionında region yolbaşçısınıñ muavinlerinden, eñ azından, biri qırımtatarlardan olmasıdır», – dedi spiker muavini.
O şunı da qayd etti ki, Qırım «milletlerara qarşılıqnıñ ögüni alğan» cumhuriyet olacaqtır. «Qavmiy cemiyetlerniñ, şu cümleden qırımtatar halqınıñ ikmeti sayesinde böyle ola», – dedi İlyasov.
Qırımnıñ milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca «devlet komitetiniñ» reisi Zaur Smirnovnıñ buña oşağan izaatı komitet saytında aşkâr etildi. Bunıñ ile Smirnov Türkiye temsilcilerine Qırımğa kelip, «meraqlanğan aracı olmadan, aqiqiy vaziyetnı ögrenmege» tevsiye etti.
«Eyyetni qarşılap, zaruriy şaraitlerni teşkil etmege azırmız. Eminim, Türkiye tış işler nazirine qırımtatarlarnıñ vaziyeti aqqında malümat bergen insanlarnıñ maqsadı bam-başqa edi, olar Qırım Cumhuriyetiniñ akimiyetini, em de Rusiye Federatsiyasınıñ prezidenti Vladimir Vladimiroviç Putinni lekeleycek olalar. Türkiye tarafı qırımtatarlarnıñ aq-uquqları sıñırlana degen malümatqa cevabımıznı körer, dep ümüt etem», – dedi Smirnov.
Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komiteti reberlerinden biri, Meclis azası Abmecit Suleymanov milletlerara munasebetler devlet komitetiniñ yolbaşçısı fikri ile razı degil. «Meclis onı eda etken vazifesinden vazgeçmege çağırğanda, o, şu vaqıtları temsiliy organnıñ azası edi, Smirnov buña qulaq asmadı. Bunıñ ile kimniñ iradesini amelge keçirecek ve kimniñ tarafını tutacağını kösterdi» – dedi Suleymanov Qırım.Aqiqat saytına. – Zaur Smirnov insanlarnıñ ğayıp olması, qanunsız bir sebeplerden tintüvlerniñ keçirilmesi aqqında haberdar olmalıdır. Bugün Smirnov Rusiye Federatsiyasına elverişli olğan bir mevamnı seslendirdi».
Bunıñ ile, Rusiye tarafını tutqan «Qırım birligi» qırımtatar teşkilâtınıñ yolbaşçısı Seitumer Nimetullayev, Türkiye naziriniñ sözlerini Qırım.Aqiqatqa izaatlap, «qırımtatarlarnıñ vaziyetini Rusiye degil de, yerli akimiyet bozıp köstere», dep qayd etti. «Añlağanıma köre, ükümetimizge, şimdi Moskva akimiyetini nazarda tutam, malümat tam bir şekilde barıp yetmey», – dep añlattı o.
«Tituşkalar» qarşı
Şusı meraqlı ki, Remzi İlyasovnıñ ve Zaur Smirnovnıñ çıqışlarından soñ Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ Aqmescitte konferentsiyanı keçirmek ıntıluvı raqipler tarafından qarşılıqnı doğurdı. Sport urbasına kiyingen belgisiz şahıslar tedbir iştirakçileri bulunğan «Marakand» restoranı salonında qavğa çıqardılar.
«Tituşkalar» (sport urbasına kiyingen insanlar) konferentsiya teşebbüslerine çeşit usullar ile keder etecek oldıdar. Salonda bulunğan qadınlar belgisiz şahıslarnı içeri kirsetmemek içün qarşılıqnı köstermege mecbur oldılar. Bunıñ ile, şu yerde bulunğan politsiya hadimleri nizamnıñ bozuluvına keder etalmayıp, toplanğanlar arasında ziddiyetniñ olmasına yol berdiler.
Konferentsiya teşkilâtçıları, bıltır dekabr ayında zelönka ile yüz bergen ziddiyetten soñ olğanı kibi, politsiyağa ariza yazmadılar. «Teşkilâtçı insannıñ adını aytmacam, onı pek yahşı bilem. Onıñ tarafından bu kibi areketlerniñ artıq olmamasını rica etem», – dedi Eskender Bariyev Qırım.Aqiqat saytına.
Aynı zamanda Kiyevde bulunğan Meclis reisi Refat Çubarov vatandaşlarına belgisiz şahıslarnıñ adlarını ögrenmege rica etti. «Aşaalıqnı etken şahıslar cezasız qalacağını tüşüneler. Şunıñ içün biz şimdi em insaniyetlik qanunlarını, em milliy adetlerni körmemezlikke urğan «tituşkalarnıñ» adlarını ögrenmelimiz. Bunı yapmağa yardım etiñiz…,bundan soñ ise biz alçaq erif – «tituşkalar»nı qullanıp, semetdeşlerine qarşı çıqqan hainlerni taparmız», – dep yazdı Çubarov öz Facebook saifesinde.
«Bizni qorçalañız»
Raqiplerniñ tarafından kösterilgen muqavemetke baqmadan, konferentsiya iştirakçileri bir sıra muracaatnı qabul etti. Olarnıñ arasında Türkiye Cumhuriyetiniñ yolbaşçısına yazılğan mektüp bar edi. Mında konferentsiya iştirakçileri Erdoğannıñ Herson vilâyetinde qırımlılar içün aliy oquv yurtlarını meydanğa ketirimek teşebbüsi ile Ukraina akimiyetine muracaat etmesini soraylar. Bunıñ ile, tibbiy ve politehnik institutlarnıñ açıluv zaruriyeti de qayd etile.
«Bu kibi müessiseler Qırım tamır halqı – qırımtatarlarnıñ milliy tasil ve ilim sistemasınıñ ğayrıdan tiklenmesine yol berir edi», – denile muracaatta.
Konferentsiyada BMT baş kâtibi Pan Gi Munğa da yollanılacaq muracaat qabul etildi. Mında Rusiye akimiyeti tarafından qırımtatarlarnıñ aqlarınıñ bozuluvı aqqında aytıla. «Qırımnıñ zaptı neticesinde Qırım tamır halqı – qırımtatarlar terror ve basqı obyekti oldı. Küpe-kündüz gençler ğayıp ola, esasen qırımtatarlar, birazdan ya cansız alda tapıla, ya da iç te tapılmay», – denile muracaatta.
Vesiqanıñ müellifleri aytqanı kibi, qırımtatarlarğa qarşı etilgen nevbetteki cinayet – çeşit usullarnıñ qullanuvı ile Rusiye vatandaşlığını almaq meselesiniñ mecburiy olmasıdır.
Müellifler şimdi Qırımda erkeklerniñ arbiy esapqa alınması boyunca kampaniyanıñ başlanuvını da qayd ettiler. Kelmegenlerni akimiyet Rusiye qanunlarına köre cezalamağa vade ete. Konferentsiya iştirakçileri tüşüngeni kibi, «Rusiye arbiy maşinanıñ» esas nişanı – qırımtatar gençleridir – milletniñ kelecegi». Bu sebepten olar BMT baş kâtibini qırımtatar halqınıñ yoq olmasına yol bermemek çağırdılar. «Bizni qorçalañız. Rusiye ükümetine balalarımıznı orduğa celp etmege fırsat bermeñiz», – denile muracaatnıñ soñunda.
Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ koordinatorı Sinaver Kadırov aytqanı kibi, işbu muracaatlarnıñ qabul etüv maqsadı – yarımadada yaşağan qırımtatarlarnıñ meselelerine dünya toplulığınıñ diqqatını çekmekten ibarettir. «Faaliyetmiz yalıñız uquq bozuluvlarınıñ qayd etilmesinden ibaret degildir, biz menfiy ketişatlarğa yol bermemege tırışamız», – dedi Kadırov Qırım.Aqiqat saytına.
Bunıñ ile Qırım baş nazir muaivini Ruslan Balbek BMT eyyetini qırımtatarlarnıñ vaziyeti aqqında bildirüvler yañlış olğanını körmek içün yarımadağa çağıra. «BMT eyyetini Qırımğa, Rusiye Federatsiyasınıñ subyektine, kelip, qırımtatarlarnıñ yaşayışı ile tanış olmağa ve ileride adı şübeli olğan teşkilâtlarğa qulaq asmamağa teklif etem», – dedi Balbek RİA «Novosti» agentligine.
O şunı da qyd etti ki, Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komiteti resmiy teşkilât olmayıp, amerikanlılar tarafından desteklense kerek.
Meclis reisiniñ muavini Nariman Celâl konferentsiya işitarkçileri tarafından köterilgen meselelerniñ ğayet aktual olmasını tüşüne. «Aynı zamanda, menimce, bu kibi vesiqalarnı Meclis ve Qurultay toplaşuvlarında qabul etmege kerektir, em de Meclis azalarınıñ çoqusı Komitet azaları olıp, olarnıñ Meclis toplaşuvında qabul olunmasını teklif ete bilir edi», – dedi Celâl Qırım.Aqiqat saytına.
Onıñ aytqanı kibi, böyle areketlerde o, yaman bir şeyni körmey, amma «böyle vesiqalar kimniñ tarafından qabul etilmek kerekligini belgilemek kerek».
Metnde Qırım yarımadasında resmiy şekilde qullanılğan toponim ve ıstılalar mevcut


text:
NATO Baş kâtibi Yens Stoltenberg, Moskva soñki yıllar devamında «havflı areketler» yapa, olarnıñ arasına Qırımnıñ ilhaqı ve Donbasstaki vaziyetni stabilsiz alğa ketirüv kireler, dep bildirdi.
Bunı Stoltenberg, aprel 27-de Brüsselde keçecek NATO tış işleri nazirleriniñ muşaveresi arfesinde söyledi.
Stoltenberg: «Endi bir qaç yıl devamında Moskva havflı areketler yapa. Olarnıñ arasına Qırımnıñ qanunsız ilhaqı, Ukrainanıñ şarqını stabilsiz alğa ketirüv, demokratik ceryanlarğa qarışuv, kiberucümler ve dezinformatsiya kireler. Ondan ğayrı, Rusiye, defalarca himiyeviy silânı qullanğan Suriyeniñ canavar rejimine qol tuta. Ondan ğayrı, büyük ihtimal ile, Solsberideki siñir çarpıcı ucümniñ artında da Rusiye tura edi», – dedi.
Onıñ aytqanına köre, «NATO buña azimkârlıq ve birdemlik ile cevap berdi».
«Biz Suvuq cenkniñ bitkeninden soñ eñ büyük quvetleştirilmesini kerçekleştirdik, birleşmeniñ şarqiy qanatında bulunuv derecemizni arttırdıq, quvetlerimizniñ arbiy azırlığını yükselttik», – dep saya Stoltenberg.
O, «al-azırda ittifaqdaşlar mudafaa maqsatları içün daa çoq para yatıralar», dep ilâve etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Germaniyada dawıl häm ğadättän tış köçle yañğırlar
Qayber töbäklärdä ut bette häm yığılğan ağaçlar transport ağımına kirtä buldı
Germaniyada dawıl häm ğadättän tış köçle yañğırlar näticäsendä qayber töbäklärdä ut bette häm yığılğan ağaçlar transport ağımına kirtä buldı.
Leypśig şähärendä cilneñ tizlege 110 kilometrğa citte. Anda 6 meñ keşe êlektr ênergiyäsez qalğan. Frankfurt aêroportında oçqıçlar soñğa qalıp kütärelde. Köçle cildän ayğan ağaçlar Frankfurtnıñ töp timer yul stanśiyäsendä poyızdlar xäräkäteneñ tuqtap toruına säbäpçe buldı. Säfärlär 90 minutqa soñğa qalıp başlandı. Qayber maşina yulları da awğan ağaçlar arqasında yabıldı.
Germaniya meteorologları yaqın könnärdä qayber töbäklärdä köçle dawıl kötelüen belderep, xalıqnı saq bularğa çaqırdı.


text:
Yarışta Canköy şeeri ve rayon köylerinden müezzinler iştirak etti. İştirakçiler ezan oqulmasınıñ güzelligini ve namazda oqulğan dualarnı bilüv derecesini kösterdiler. Birinci yerni Asanov İbraim (Küçük Alqalı k.) qazandı, ekinci yer – Velilâyev Arsen (Yarkoye pole k.), üçünci yer – Kasımov Alim (Canköy ş.). Jüri reisi Abdulkadır oca Akalan ezan oqulması boyunca ustalıq tedbirini keçirdi. Yarışnıñ er bir iştirakçisi bahşış aldı. Ğaliplerge Quran-ı Kerim, para mukâfatı ve diplomlar berildi. Yarış iştirakçileri ve seyircileri içün tatlı sofra donatıldı.
Canköyde ezan yarışı olıp keçti
Yarışta Canköy şeeri ve rayon köylerinden müezzinler iştirak etti. İştirakçiler ezan oqulmasınıñ güzelligini ve namazda oqulğan dualarnı bilüv derecesini kösterdiler. Birinci yerni Asanov İbraim (Küçük Alqalı k.) qazandı, ekinci yer – Velilâyev Arsen (Yarkoye pole k.), üçünci yer – Kasımov Alim (Canköy ş.). Jüri reisi Abdulkadır oca Akalan ezan oqulması boyunca ustalıq tedbirini keçirdi. Yarışnıñ er bir iştirakçisi bahşış aldı. Ğaliplerge Quran-ı Kerim, para mukâfatı ve diplomlar berildi. Yarış iştirakçileri ve seyircileri içün tatlı sofra donatıldı.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Romada İtaliya deputatları palatasınıñ reisi Laura Boldrini ile korüşip, Rusiye nezareti altında olğan Qırımda insan aqları ile bağlı vaziyetni muzakere etti.
Bu aqta Ukraina prezidenti memuriyetiniñ matbuat hızmetiniñ beyanatında aytıla.
«Taraflar bunıñ ile Qırımda insan aqları ile bağlı vaziyetniñ bozuluvını ve halqara uquq qoruyıcı institutları temsilcileriniñ vaqtınca işğal etilgen yarımada toprağına irişim imkâniyetini muzakere ettiler», – denile beyanatta.
Malümatqa köre, İtaliya parlamenti de Rusiye Federatsiyasına nisbeten sanktsiyalarnıñ uzattırılmasına qol tuta.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımnıñ musulmanları diniy idaresi (QMDİ) Dagestan Cumhuriyeti müftiyatı ile işbirlik aqqında añlaştı. Bunı QMDİ matbuat hızmetinde bildireler.
Mütenasip añlaşuv Qırım musulmandarı müftisi haci Emirali Ablayev Dagestan müftisi muavini Magomed Magomedov ile körüşüvinde alındı.
Qırım müftisi musafirlerni QMDİ faaliyeti ile tanış etti, Magomed Magomedov ise Qırım islâm dincilerine güzel qabul etkenleri içün minnetdarlığını bildirdi ve Dagestan halqı adından Qırım müminlerine yardım köstermege vade etti.
«Taraflar Qırım ve Dagestan musulmanları eşqına diniy idareler arasında sıqı munasebetlerni pekitmege añlaştılar», – dep qayd ettiler Qırım müftiyatında.
Evel qırımtatar milliy Meclis reisi Refat Çubarov qayd etkeni kibi, Moskva yaqın vaqıtta rastketirecek meseleleri arasında Qırım musulmanlarınıñ Rusiye islâm toplulığına qoşuluv meselesi olacaqtır.


text:
Ïnvestorlar 50 jılğa salıqtan bosatılıp, «A» sınıptı tegin keñse, 5 jılğa vïzasız rejim aladı, olardıñ ağılşın quqığı negizinde törelik sotı bolmaq.
XQO ïnfraqurılımı dayındıq üstinde - ofşor «Ekspo-2017» üşin salınıp jatqan ğïmaratqa ornalastırıladı.
Astanada qarjı ortalığın qurıp, Qazaqstanğa ïnvestorlardı tarta otırıp, osılayşa eldiñ odan äri damwınıñ bağıtın ayqındaymız, - dedi Qazaqstan Ulttıq banki basşısı Qayrat Kelimbetov.
Ïnvestorlarmen wağdalastıqqa qatıstı aytar bolsaq, älemniñ 20 jetekşi ïnvestbankteriniñ basşıları qırküyek ayağında ötken BUU Bas Assambleyasınıñ 70-jıldığı qurmetindegi qabıldawda Nazarbaevqa osı jobağa qatıswğa kelisimderin bergen.
Qazaqstan bïligi älewetti ïnvestorlar men aktïvterdi basqarw boyınşa kompanïyalardı tartw jolımen bïrja arqılı «Samurıq-Qazına», «Bäyterek» jäne «QazAgro» memlekettik qorları basqaratın 60-qa tarta memlekettik qurılımdardı jekeşelendirwge mümkindik twadı degen ümitte.
Derekközi: QazAqparat
Kommentarïï


text:
Kremlge boysunğan Qırım kurort ve turizm naziri Sergey Strelbitskiy ilân etti ki, Qırım Türkiyeden turistlerni qabul etmege azır. Bu aqta Qırım nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Strelbitskiy, Qırım ve Türkiye arasındaki ava yollarınıñ yañıdan açılmasına, ve yarımada «türkiyeli vatandaşlarnı qabul etip olacağına» ümüt besledi.
«O vaqıt çoq turistlerniñ Türkiyeden yarımadağa, onıñ dülberligini körmek, tedaviylenmek ya da sağlığını tüzetmek içün, kelmege imkânları peyda olacaq», – dep qayd etti Sergey Strelbitskiy.
Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğan kelecek ay Rusiyege zenaatdaşı Vladimir Putin ile körüşmek içün baracaq, dep bildire türkiyeli baş nazir muavini Mehmet Şimşek.
Kremlniñ qayd etkenine köre, bu, Erdoğan 2015 senesi noyabr ayında elâk olğan uçucınıñ qorantasından afu sorağanı ve taziye bildirgeninden soñ mümkün oldı. O vaqıt Türkiye arbiy ava quvetleri Türkiye ve Süriye arasındaki sıñır yanında rusiyeli Su-24 cenk uçağını urdı. O vaqıt Moskva Ankarağa qarşı sanktsiyalar kirsetti.
Bundan evel bu ayda Putin Erdoğanğa telefon açıp, Türkiyede avdarma ıntıluvı munasebetinen destek köstergenini bildirdi. Kremlde qayd ettiler ki, eki lider yaqında körüşecek.


text:
Rusiyeniñ 2014 senesi Qırım turizmi inkişafına ayırğan para miqdarı, Ukaraina yıl evelsi yapqanına köre, 6 qat azlaştı, dey Qırımnıñ sabıq kurort ve turizm naziri, şimdi Ukraina agrar siyaseti ve aşayt naziriniñ keñeşçisi Aleksandr Liyev.
Bu aqta o 5 kanal efirinde bildirdi.
«2013 senesi Qırım turizmine 1,2 mlrd grn ayırılsa, 2014 senesi Rusiye Qırım turizminiñ inkişafına tek 200 mln grn qoştı. Bu sene para miqdarı daa da alçaqtır – 100 million, ukrain para birleminde sayacaq olsaq», – dey Liyev.
Qırım akimiyeti evel aytqanı kibi, iyül 15 künü yarımada eki millionuncı turistni qarşıladı eken. 2015 senesi Qırım 4,3 million turistni qabul etecek ola. 2014 senesinden 15% çoq. 2013 senesi Qırım altı million turistni qabul etti.
2014 senesi mart ayında Qırım Rusiye tarafından işğal etilgeninden soñ turistlerniñ aqımı azlaştı. Turoperatorları aytqanı kibi, Qırımda raatlanmağa alışqan insanlarnıñ çoqusı endi yarımadağa barmaz.


text:
3 Aralık 2014 Çarşamba
Qabaq dolması
Aralık 03, 2014 Dolmalar, Qırımtatar yemekleri No comments
Qabaq dolması hazırlamaq içün ateş qabağı tevsiye oluna.
2 kilogramm qabaqqa 0,5 kilogramm pirniç, 250 − 300gram izmir (tek sarı izmir), 500 ya da 600 gramm et (qıyması), 1 bardaq şeker, tuz, qara biber alına. Eger et semiz olmasa onu qıyma maşınasından çıqarğan soñ, azaçıq sarı yağnen qavurmaq mümkün.
1. Her şeyni hazırlap qona, ya da masanıñ üstüne tizip qoyğan soñ, teren tavanı ya da qazannı yağlap, başta dört şekilde doğralğan qabaq, artıdan pirinç, et, izmir, ardı-sıra, bitkence qat-qat etip tizip çıqıla.
2. Üstünden bir bardaq suv qoyıp, şeker, tuz, biber bıraqqan soñ, qapaqnen qapatıp, yavaş ateş üstünde buvlandırıp pişirile, 15−20 daqqadan soñ ateş tüşürip, biraz özüne kelmesini beklemek kerek.
Malümatnı Nilüfar Raisova
Bilal Mambetnin "Qırımtatar Yemekleri" kitabından köçürip aldı.


text:
Mart 17 künü, Aqmescitte Meclisniñ faaliyetini yasaq etilmesi boyunca işiniñ makeme oturışı keçirildi. Belli olğanı kibi, makemede, qırımtatar milliy organnıñ menfaatını qoruğan advokatlarnıñ bir sıra itirazları qabul etilmegen. Bu aqta, Kiyev şeerinde ötkerilgen matbuat konferentsiya devamında Meclis azası Eskender Bariyev bildirdi.
«Şimdiki vaqıtqa makeme tenefüs ilân etti. Qoruyıcılar 60 maddeden ibaret itirazlarnı taqdim etti. Baqıluvğa tek 6 tanesi qabul etildi. Prokuratura tarafından 600 saifeli vesiqalar teklif etilgen edi, episi işke qoşulğan», - dep ayttı Bariyev.
Onıñ fikirince, Qırımdaki akimiyet, Meclisniñ faaliyetini, olar öz areketlerinen Rusiyeniñ işğali ile bağlı esas argumentinı yoq etkenleri içün, yasaq etmege istey. Bunıñnen bir sırada, mezkür protsess, yerli şuralarınıñ saylavlarında iştirak etmemege çağırğanları içün, Mecliske qarşı alınğan intiqamdır.
«Menim fikirimce, Qırımtatar Meclisi işğal etici akimiyetinen razı olmağanı içün, olarğa qarşı intiqam almaqtalar. Mecliske alternativa olaraq başqa organ qurıp olamağanları, qırımtatar halqı ise Mecliske ep qol tutqanı içün intiqam alalar. Bu areket, qırımtatar halqınıñ içtimaiy faallerini çıqarması ıntıluvıdır, çünki Meclis aqqında söz yürütilse, er kes üç biñ adam aqqında aytlığanını añlamaq kerek», - dep qayd etti Bariyev.
Mart 17 künü, Aqmescitte, yarımadada milliy Meclisniñ faaliyetini yasaq etilmesi boyunca nevbetteki makeme oturışı keçmekte. Bundan evel, Qurultaynıñ Merkeziy İcra Komitetiniñ başı Zair Smedlâyev bildirgeni kibi, Meclis şu işke öz vesiqalarını qoşmağa muracaat etti. Bunıñnen bir sırada oturış devamına, makeme foto ve video levhalarnı yapmağa yasaq etti.
Mezkür işniñ soñki oturışı mart 10 künü keçirilgen edi. Onıñ devamında Meclisniñ advokatı, berilgen malümatlarnen tanış olıp yetiştirmegeni içün, oturışnı başqa künge keçirmege rica etti. Makeme bu arizanı qabul etti.
Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım prokurorı Natalya Poklonskayanıñ teşebbüsi ile açılğan dava vesiqalarını Meclis menfaatını qoruğan advokatları tek mart 7 künü elde etti. Böyleliknen, 600 - den ziyade saifeli malümatlarnen tanış olmaq içün 3 künden az qalğan edi.
Mart 3 künü, birinci oturışta davacılar qırımtatarlarnı temsil etken organnıñ faaliyeti ekstremistik ve qanunsız olğanını isbatlağan işke daa qoşma olaraq vesiqalarnı qullanmağa talap etti. Meclis yolbaşçılarnıñ fikirince, büyük ihtimal makeme prokuraturanıñ talabını qabul eter.
OON birleşken milletler teşkilâtı Rusiye Federatsiyasına Qırımdaki qırımtatar Meclisiniñ qapatılmasına izin bermemege çağırdı. Avropa birligi de öz tarafından qırımtatar milliy Meclisiniñ qapatılmasınen bağlı öz qasevetlerini açıqladı.
Qırım aq-uquq qoruma gruppası Halqara cemaatçılıqlarğa milliy Meclisniñ qapatılmasına izin bermemek muracaatınen bulundı.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Ukraina Havfsızlıq Hızmetinin hadimleri Qırım Muhtar Cumhuriyeti Prokutraturasınen birlikte «Rysiye nezareti altında çalışqan mediyastrukturalar ağını» meydanğa çıqardı. Bu aqta özüniñ Facebook saifesinde SBU spikeri Olena Gitlyanskaya haber etmekte.
«Hızmet hadimleri tesbit etkenine köre, bunı tecavuzcı-devlet Ukrainağa qarşı alıp barğan gibrid informatsion cenk çerçivesinde qullanıp kelgen eken. Al-azırda taqiqat işleri yürsetilmekte. Operatsiya inceliklerini ilâve olaraq bugün bildirecekmiz», – dep yaza Gitlyanskaya.
Gitlyanskaya daa soñra, «tintüvler «RİA Novosti Ukrainı» ofisinde ötketilmekte ve yolbaşçısı şimdilik tutulıp alınğanı» aqqında haber ete.
Mayısnıñ 15-nde Rusiyeniñ «RİA Novosti» informagentligi, Kyivde SBU hadimleri onıñ Ukrainadaki temsilciligine «sürüp kirdiler», dep haber etken edi.
KHV bergen malümatqa köre, tüntüv esnasında «RİA Novosti Ukrainı»niñ hadimi Kirill Vışinskiy tutulıp alınğan. O, bu hususnen bağlı açıq izaatlar bermedi.


text:
Quran
Arab xalqı ma'deniyatının', ulıwma islam dinindegi xalıqlardın' muqaddes ma'n'gi miyrası – Quran. Diniy alımlardın' tastıyıqlawınsha, "Quran" Allah Taalanın' Muxammed payg'ambarg'a wahiy qılg'an, jer ju'zindegi ba'rshe adamzatqa jibergen son'g'ı diniy ko'rsetpelerinin' toplamı. "Quranı Ka'rim" Allahtın' kalamı (so'zi) bolıp, onın' ha'r bir so'zi Allah ta'repinen so'zbe-so'z aytılg'an ha'm Jabreyil perishte arqalı Muxammed payg'ambarg'a s.a.s. jiberilgen. Allah Taala ta'repinen aqırg'ı payg'ambar Muxammed sallalahuw alayhi wassalamg'a jiberilgen bul son'g'ı kitap tap qıyamet qayım bolg'ang'a deyin adamlar arasında ma'n'gi a'melge asırıladı. "Quranı Ka'rim" tek belgili qa'biyle, xalıq ha'm ellerge g'ana emes, al ba'rshe adamzatqa, jer ju'zindegi barlıq xalıqlarg'a jiberilgen.
Quranı Ka'rimnin' wahiy qılıp jiberiliwi muqaddes ramazan ayının' jigirma jetinshi ku'ni tu'nde baslag'an. Sonın' ushın da bul ay muqaddes esaplanadı, oraza tutılg'an ku'nlerdin' jigirma jetinshi tu'nlerinde "Laylat ul Qa'dir", yag'nıy qudiret tu'ni, ilahiy qudiret payda bolg'an teberik tu'n dep ulıg'lanadı.
Quranda islam dini nızam-qag'ıydaları, isenim sha'rtleri, huqıq ha'm moral normaları, insan ushın paydalı bolg'an, ha'mme zamanlarg'a da tuwrı keletug'ın ha'm qıyametke deyin o'zgermeytug'ın hikmetli hu'kimler jazılg'an. Quranı Ka'rimnin' tiykarg'ı mazmunı ha'm maqseti adamzat ideologiyasında ko'p quraytug'ındı rawajlandırıw ha'm İslam dinin orınlaw.
Quranı Ka'rim 23 jıl dawamında ko'n'ilge sin'dirilgen. Muxammed payg'ambardın' s.a.s. buyrıqlarına muwapıq Quran ha'r qıylı ko'lemdegi 30 bo'limge 114 su'rege bo'linedi ha'm 77439 kaliyma, 325743 ha'ripten ibarat 6236 ayat jaylastırılıp, ha'r bir su'rege at berildi. Qurannın' son'g'ı ayatı Muhammed payg'ambardın' s.a.s. o'liminen 18 ku'n burın kewilge ornatıladı. Qurannın' birinshi su'resi - "Fatiyha", song"isi bir ju'z on to'rtinshisi "An-nas" su'resi.
Qurandag'ı su'reler Mekke ha'm Ma'diyne su'relerine bo'linedi. 86 su're, 4780 ayat Mekkede 610-622-jıllarda, 28 su're, 1456 ayat Ma'diynede 622-632-jıllarda ko'n'ilge jaylastılıg'an.
Quran Muhammed payg'ambar s.a.s. ta'repinen ja'mlenip toplam halına keltirilgen edi. Payg'ambar s.a.s. qaytis bolg"an waqıtta Quran sahabalar, qarıy-hafızlar ta'repinen tolıq yadqa alınıp, qurma ag'ashının' qabıqlarına, tastaxtalarg'a, teri ha'm basqa na'rselerge jazıp qoyılg'an edi. Sol da'wirlerde Quranda tolıq yadqa bilgen saqaba ha'm hafizlardan 30 adam sanaqta bar edi. Payg'ambardın' s.a.s. 24 wahiy jazıwshı ka'tipleri bolg'an. Olar gezekpe-gezek ka'tiplik qılg'an. Muxammet (sallalahuw aleihi wassalam) payg'ambardın' en' belgili ka'tibi Zayd ibn Sabit radiyallahuw anhuw bolg'an.
Mag'lıwmatlarg'a qarag'anda, Muxammed payg'ambar s.a.s. oqıwdı-jazıwdı bilmegen. Payg'ambar s.a.s.ayatlardı perishte Jabreyilden (aleyhissalam) esitip, yadlag'an ha'm saqabalarına aytıp, uyretip turg'an, olar bolsa yadlap alg'an. Payg'ambar s.a.s. ha'r bir jan'a ayattı qaysı su'rege tiyisli ekenligin ha'm ornın ka'tiplerge tu'sindirip turg'an. Quran su'releri usılayınsha 23 jıl dawamında yadqa alıng'an ha'm xatqa tu'sirilgen.
Quranı Ka'rim tariyxta u'sh ma'rte toplam halına tu'sirilgen. Birinshi ma'retebe Muxammed payg'ambar s.a.s. zamanında, ekinshi ma'rte xaliyfa Abiw Ba'kir Sıdıq da'wirinde, u'shinshi ma'rte xaliyfa Usman Zunnurayn zamanında Quraysh qira'a'ti (dialektinde) toplanıp kitap halında keltirilgen.
Quranı Ka'rim xaliyfa Usman buyrig"i boyınsha arabsha kufiy ha'ripte altı nusqada jazılg'an. Olardın' besewi quraysh qira'a'ti menen oqıwdı u'yretug'ın qarıy-hafızlar menen birge Mekke, Sham, Kufa Basra ha'm Ma'diynege jiberilgen. Altınshısın xalifa Usman o'zleri ushın alıp qalg'an. A'ne usı altınshı kitap u'stinde xalifa Usman sheyit boladı ha'm qanı Quran betlerine to'gilgen.
Xalifa Usman Quranin Amir Temur Basradan Samarqandqa keltirilgen. 1869-jılda Tu'rkstan general-gubernatorı Konstantin Kaufmannın' buyrıg'ı menen podpolkovnik Serov onı Peterburgke alıp ketti.
Bul Quran eki ta'repine jazılg'an 353 paraq - yag'ınıy 706 betten ibarat bolıp, onın' biyikligi 68 santimetr, eni bolsa 53 santimetr.
1917-jıldag'ı Rossiyadag'ı ma'mleketlik awdarıspaqtan son' Peterburgta du'zilgen İslam ken'esi sho'lkeminin' talabası ha'm Leninnin' 1917-jıl 9-dekabrde shıg'arg'an buyrıg'ı menen bul Quran Rossiya musılmanlarına qaytarıp berildi. Bashqurstandag'ı Ufa din mekemesinde 1924-jılg'a shekem saqlandı. Bunnan keyin Tu'rkstandag'ı tariyxıy mu'zeyler ha'm a'yyemgi estelikler boyınsha du'zilgen komitettin' talapnaması ha'm Rossiya hu'kimettinin' qararı tiykarında xalifa Usman kitap halına keltirgen Quran 1924-jılı 18-avgustta u'lken saltanan penen Tu'rkstan avtonomiyalı respublikası paytaxtı Tashkentte alıp kelindi. Ha'zirge shekem bul kitap ju'da' qa'sterlenip, ko'zdin' qarashıg'ınday saqlanbaqta.
Quran a'sirler dawamında musılmanlardın' en' qa'dirli kitabı bolıp keldi, bir de bir kimse og'an o"zgeris kirgize almadı, zıyanın tiygize almadı. Bul tuwralı Allah Taalanın' arnawlı ayatı tu'sirilgen: "A'lbette, bul zikirdi (yag'ınıy Qurandı) Biz o'zimiz na'zir qıldıq ha'm onı o'zimiz saqlaymız" (15-"Hisir" su'resi, 9-ayat).
Ulamalardın' ta'riyplewinshe Quranı Ka'rimnin'
- janı - ta'ha'ret
- bası - baslama
- anası - "Fatixa" su'resi
- qorg'anı -"Ayat al-Kursiy
- qa'lbi -"Yasin" su'resi
- kelini -"Ar-rahman” su'resi
- qulpı -"Iqlas" su'resi
- tajı -"Mu'lk" ("Taba'rik" su'resi)
Quranı Ka'rimnin' so'zlerine bir o'zgertiw kigiziw, bir ha'ribin, ha'tteki ha'ripler belgisin o'zgertiw mu'mkin emes, qatan' qadag'an etilgen.
Quran ta'liymatının' oraylıq ideyası bir Quday tuwralı ta'liymat. Sonday-aq, onda iyman, Allag'a isenim, a'lemnin' jaratılıwı, perishteler, payg'ambarlar, axıret-qıyamet, qayta tiriliw, a'jel, İslam dininin' tiykarları ha'm basqada diniy ko'rsetpeler belgilip berilgen. Ondag'ı morallıq, huquqıy, ja'miyetlik, ekonmikalıq o'lshemler islam dininin' nızamları jıynag'ı - sha'riyatqa negiz etip alıng'an.
Basqa web-betler[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
- Al-Quran online
- Quran Word by Word // QuranAcademy.org


text:
Böyle bir ferman devlet yolbaşçısınıñ saytında derc olundı. Vesiqağa binaen, prezidentniñ daimiy temsilcisiniñ üç muavini olacaq, şu cümleden birinci muavini de olmalı (bundan evel prezidentniñ Qırımdaki daimiy temsilcisiniñ dört muavini bar edi).
Bundan ğayrı, prezidentniñ daimiy temsilcisine eki afta devamında temsilcilik cedveli, struktura bölükleri ve hadimler vazifelerini belgilemege avale etildi.
Hatırlatamız, mayıs 16-da Turçinok daimiy temsilcilikni Hersonğa avuştırmağa emir etti. Mayıs 22-de ise prezidentniñ Qırımdaki temsilcisi olaraq Natalya Popoviç tayinlendi, dep bildire Tsentr jurnalistskih rassledovaniy.


text:
İyün 9-da Qırımda ealige sirena seslerinen haber etüv sistemasınıñ kompleks teşkerilüvini keçirmege planlaştıralar.
Bu aqta Rusiyege boysunğan Qırım ükümeti matbuat hızmeti bildire.
«Qırım Fevqulade vaziyetler nazirligi Qırım sakinlerini tınç olmağa çağıra», – dep aytıla beyanatta.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımadada ealige haber etüv sitemasını, sirenalarnı açıp, sıq-sıq teşkereler.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Väcihi Xörqoştan “Xör qoş” oçqıçlarına
Saqlanuda milli proyektlar 7
Saqlanuda milli proyektlar 7
İstanbul şähär xakimiyäte häm T3 waqıfınıñ äydäp baruçanlığında Törkiyädä berençe tapqır oyıştırılğan “TEKNOFEST İSTANBUL” aviaśiya, ğaläm häm texnologiya festivale 20nçe-23nçe sentyabr’ könnärendä ütkärelde. T3 waqıfı wäkillege başlığı Sälçuk Bayraqtar festivalne tanıtu cıyılışında yasağan çığışında festivalneñ milli texnologiya adımı öçen bik möhim buluın äytte. Festival waqıtında uzdırılğan tamaşalar, bäygelär, yarışmalar, seminarlar häm êşçänlek şuşı süzne raslawçı üzençälektä.
“Törek xärbi êş” hönärçelär berlegeneñ mäğarif mödire Tarkan Zänginneñ mäs’älä belän bäyle bäyäläwen täq’dim itäbez.
Festivaldä täq’dir itelgän “Xör qoş” ber ük waqıtta hawa tamaşasın küsätte. “Xör qoş” oçqıçların qarağan çaqta ilebezneñ aviaśiya tarixında möhim urını bulğan Väcihi Xörqoşnıñ tormış xikäyäse isemä töşte. Yäş’ çağında möhim êşlär başqarğan Väcihi Xörqoş belän ber ük dulqınlanunı toyğan yäş’lärne kürü ilebezneñ kiläçäge cähätennän ömet birä. Väcihi Xörqoştan qızğanılğan däwlät yärdäme bu yulı yäş’ uylap tabuçılarnıñ yulın aça. Väcihi Xörqoş bu wazğiyätne bolay dip añlata: "Gizgän çit illärdä aviaśiyağa niçek başlawların, niçek itep ostaxanälär yasawların bik yaxşı belä idem. Bar närsädän êlek milli ışanu häm täşviq, qızıqsındıru bu yuldağı uñışnıñ berdänber çarası ide. Min dä uñışqa ireşü öçen moña moxtac idem. Qulıbızdan alına alınmayaçaq berdänber xörriyät – totışıbıznı saylaw irege. Min Väcihi Xörqoş ilemne qanatlandırıp familiyamnı xaq ittem. Minem xörriyätem - milli bäysezlekkä berdänber yulnıñ milli citeşterüdän uzuına qarata ışanıçımğa ğomeremne bağışlaw ide. Çönki başqalarnıñ qanatları belän oçarğa tırışuçılar “xör qoş” bula almaslar."
Bügen Törkiyä saqlanu ölkäsendä üz qanatları belän oçu öçen ışanu belän kiläçäkkä taba bara.
Väcihi Xörqoş 1896nçı yılda İstanbulda dönyağa kilä. Keçkenä yäşendä ätisen yuğalta. İlebezneñ aviaśiya tarixınıñ iñ möhim isemnärennän berse buluı belän ber rättän yäşägännäre belän ber ük waqıtta yamansu xikäyäneñ dä qaharmanı. Anıñ aviaśiya tarixına uzuın täêmin itkän küp sanda uñışı bar. Mäsälän, Qavqaz frontında wazıyfa başqarğan çaqta 1917nçe yılda doşman oçqıçın bärep töşergän berençe törek pilotı. Üz isemen yörtüçe oçqıçlarnı êşläp çığarğan berençe oçqıç konstruktorı. Törkiyädäge berençe oçış mäktäbenä nigez saluçı häm berençe xatın-qız oçuçı citeştergän uqıtuçı. Berençe grajdan aviaśiyase mäktäbeneñ tözüçese. Törkiyäneñ berençe grajdan, sivil hawa yulı şirkäte “Xörqoş” hawa yullarınıñ qoruçısı. Väcihi Xörqoş 102 törle model xärbi häm grajdan oçqıç belän oçış yasawçı berençe oçuçı. 1916nçı-1967nçe yıllar aralığında yasağan 30 meñ säğätlek oçış belän möhim rekordların quydı. Azatlıq suğışına üzixtıyarıy bularaq quşıla. Biredä uñışlı küzätü oçışların yasap ber grek oçqıçın bärep töşerä. Uñışları öçen Törkiyä Böyek Millät Mäclese üzenä Bäysezlek medalen birä.
Väcihi Xörqoş “Väcihi K VI” isemle berençe oçqıçın êşläp çığara häm berençe oçışın 1925nçe yılda yasıy. 29 yäşendä çiklängän mömkinleklär belän berençe oçqıçıbıznı yasadı. Läkin Väcihi Xörqoşqa uñışı öçen büläkländerelüe urınına cäza birelde. Röxsätsez oçuı säbäbe belän êş xaqınıñ yartısı qısqartıp alına häm 10 kön öy törmäsenä utırtıla. Şuşı cäza-xökem arqasında ğaskärdän, armiyadan ayırıla. Bu wazğiyätkä 1925nçe yılda basılğan yazmasında: “Bez ğaskäri buluıbıznı onıtqanbız, boyırıqqa qarşı kilgän idek”, diyep üpkäsen belderä. 1954nçe yılda tözegän Törkiyäneñ berençe grajdan hawa yulı şirkäte bulğan “Xör qoş” hawa yullarına da moña oxşaş äyberlär êlägä. Törek hawa yullarınıñ quldan çığarğan oçqıçlarnı rätläp flot tözegän ide. Oçışları säbäpsez ğamäldän çığarıla, oçqıçlarına sabotajlar yasala häm uñışlı buluı totqarlana.
Väcihi Xörqoş Kadıköydä arendağa alğan ağaç kibetendä öç ay êçendä "Väcihi XIV" oçqıçın yasıy. Şuşı oçqıç belän berençe oçışın da 1930nçı yılda başqara. Yasağan oçqıçlar öçen sertifikat alu öçen ul çaqtağı İq’tisad ministrlığına möräcäğät’ itä. Ministrlıq: "Oçqıçnıñ texnik üzençäleklären bilgeläyäçäk beräw dä tabılmağanlıqtan kiräkle dokument birelmägänder” cawabın birä. Bu cawap nigezdä milli citeşterüneñ yulın nindi säbäplär belän özelüen kürsätä.
BERENÇE MİLLİ HAWA TRANSPORTI: XÖR QOŞ
Xör qoş, TUSAŞ (Törek aviaśiya häm ğaläm sänäğäte) tarafınnan original bularaq qamilläşterelgän Törkiyäneñ berençe milli hawa transportı. Yaña buın töp öyränü oçqıçı (XÖR QOŞ) proyektı 2006nçı yılnıñ mart ayında Saqlanu sänäğäte idaräse belän TAİ arasında imzalanğan kileşü belän başlağan ide. Proyekt hawa köçläreneñ ixtıyacına turı kiläçäk häm dönya bazarına kerä alaçaq öyränü oçqıçınıñ qamilläşterelüe maqsatınnan çığıp başlatılğan ide.
2013nçe yılnıñ 26nçı sentyabr’ könne tözelgän kileşü belän “XÖR QOŞ” oçqıçlarınıñ massaküläm citeşterügä küçüe qararına kilenä. 2013nçe yılnıñ 26nçı dekabr könne isä “XÖR QOŞ-B” kileşüenä imza salına.
Monnan alda sınaw oçışları uñışlı räweştä başqarılğan “Xör qoş”nıñ noyabr’ ayında Hawa köçlärenä tapşırıluı kötelä. Berençe oçqıç, tapşırılğannan soñ hawa köçläre pilotları tarafınnan qullanılıp, 3 ay waqıt belän törle bäyäläwlärgä totılaçaq. Bu barışta taläp-sorawlar alınıp, oçqıçqa qağılışlı qamilläşterülär tämamlanaçaq.
2019nçı yılnıñ berençe yartısına qadär 15 oçqıçnıñ Hawa köçlärenä tapşırıluı maqsat itelä.
“EASA”DAN TİP SERTİFİKATIN ALĞAN BERENÇE TÖREK OÇQIÇI
TAİneñ oçqıçlar belän bäyle birgän mäğ’lümatläre şuşı räweşle: oçış sınawları belän ber rättän êşläp çığarılğan 2 ayırım oçqıçnıñ ğomere häm zıyanğa çıdamlığına qağılışlı sınawlar uñışlar uzdı. < Proyekt qısalarında EASA (Awrupa grajdan aviaśiya avtoritetı) häm SHGM'ye (Grajdan aviaśiya ğomum mödirlegenä) cibärelüe öçen 545 dokument äzerlände. Başqarılğan böten şuşı êşçänlek näticäsendä 2016nçı yılnıñ 11nçe iyül’ könne “XÖR QOŞ” yaña buın töp öyränü oçqıçı öçen "TT32 oçqıç töre sertifikatı" SHGM Grajdan aviaśiya ğomum mödirlegennän alındı. EASA Awrupa grajdan aviaśiya avtoritetı birgän sertifikat da böten Awrupa illäre öçen ğamäldä bula.
Bu räweşle “XÖR QOŞ” Awrupa grajdan aviaśiya avtoritetınnan tip sertifikatı alğan berençe törek oçqıçı buldı. “Xör qoş” oçqıçlarınıñ uñışlı buluı ilebez cähätennän, älbättä, möhim. Fäqät 1925nçe yıllarnıñ şartlarında häm 29 yäşendä kirtälärgä qaramastan oçqıç yasaw uñışına ireşkän Väcihi Xörqoşqa tuğrılıq saqlawnıñ kürsätkeçe bularaq küklärdä oçuı da möhim.


text:
Germanïyada senimdilik reytïngi joğarı kompanïyalar texosmotrmen aynalısadı: Dekra jäne texnïkalıq ïnspecïonaldıq agenstvolar birligi VdTÜV. Mıñ maşïnanıñ sınw statïstïkası jäne nemis avtokölik klwbı ADAC. AQŞ-ta täwelsiz uyım Consumer Reports 80 jıl boyı adamdardıñ sawalnama toltırwı arqılı statïstïka jasap jür. Tağı bir ataqtı zerttew jürgizetin marketïng agenstvası J.D. Power.
Eñ senimdi modelderdi anıqtaw mexanïzmi ärqaysısında är türli, sondıqtan reytïngter bir-birinen qattı erekşelenwi mümkin. Sonımen qatar Autonews.ru qurastırw ädisine qaramastan aldıñğı qatarda turğan modelderdi jïnadı.
Audi A1
Audi-diñ eñ kişkentay modeli köptegen reytïngterde köş bastap tur. Mısalı, Dekra onı birinşi orınğa qoyğan. Korrozïya dïsktarı jäne fardan basqa ïelenwşilerdiñ eşqanday şağım joq. ADAC klwbı barlığı mıñ maşïnanıñ 5,9-ı sınıq premïwmda – segmentte tañ qalarlıq nätïje. 2015 jılı TÜV reytïnginde 4-5 jılğı (5,7% sınıq) maşïnalardıñ arasında köşbastap turdı. Bïılğı jılı 2-3 jılğı maşïnalar 8 orında tur.
Audi A6
Audi A6 Şanaqta S7 üş jıl boyı qatarınan 150 mıñ km jıldamdıqpen eñ senimdi avtokölik boldı. Bul Dekra –nıñ nusqası boyınşa. ADAC-tıñ eseptewi boyınşa mıñ Audi A6 avtoköliginde 5,4 sınıq boladı – ekinşi nusqa. Twra osı waqıtta basqa reytïngterde A6 öz ornın joğaltıp otır – mısalı, jaña J.D.Power-da törtinşi orınnan ekinşi orınğa tüsip ketti. TÜV birlestigi A6/A7 avtokölikterin öziniñ aldıñğı jılğı reytïnginde ekinşi orınğa qoydı. Bul tört-bes jılğı avtokölikterdiñ arasındağı reytïng, al jaña reytïngte munday model joq.
Honda CR-V
Krossover CR-V 200 mıñ mïlge jetken (300 mıñ km jwıq) jetken avtokölikter arasında eñ üzdik ondıqqa kirdi jäne jöndewdi talap etken joq. Osığan oray Consumer Reports birlestigi öziniñ klassında krossoverdi senimdilik jağınan birinşi orınğa qoydı. TÜV klwbı bul modeldi 6-7 jılğı kölikterdiñ arasında üşinşi orınğa qoydı. Sonımen qatar CR-V öziniñ rekordın Rossïyada jasadı: bul modelderdiñ eñ alğaşqıları eñ senimdi bolıp esepteldi. CarPrice analïtïkteri 20-25 jıl burınğı şığarılğan avtokölikterge baylanıstı nätïje berdi.
Lexus RX
Lexus RX — ortaşa kölemdi premïwm – krossoverleri basqa kölikterge qarağanda az qïınşılıq alıp keledi deydi J.D. Power. Agenttik Lexus markasın 7 jıl qatarınan eñ senimdi marka dep taptı. Osı oyğa Consumer Reports kelisti biraq 2017 jılı Japondıq premïwm-brend Toyota avtoköligine jol berdi. RX senimdiligin Ulı Brïtanïyada bağaladı: 2016 jılı Driver Power-diñ Auto Express şığarılımı reytïngte birinşi orında boldı.
Mercedes-Benz B-Class
Nemistik kompakt-ven kemşilikteri joq bolğanı üşin bir ölşemdi kölikterdiñ arasında 2018 jılı Dekra reytïngi boyınşa 1 orındı aldı. TÜV tört-bes jılğı kategorïyası bar joğarı senimdiligi üşin bağaladı. Tek 3,9% jağdayda kompakt –venge jöndew jumıstarı qajet boldı. Al, 2 jıldan 3 jılğa deyingi jaña kategorïyaları üşinşi qatarda turdı.
Mercedes-Benz GLK
Mercedes-Benz GLK Ortaşa kölemdi Porsche 911-men juptasıp TÜV-tiñ 2017 jılğı reytïnginde eñ senimdi avtokölik atandı, al osı jılı tağı da birinşi orındı aldı. J.D. Power klwbı da GLK modelin üş jıl boyı kompaktti premïwm-segmentte eñ mäselesiz krossover boldı. Sol waqıtta Consumer Reports atın GLC dep özgertip eñ mıqtı ondıqtıñ qatarına kiretin jaña önim şığardı.
Porsche 911
Porsche 911 Mercedes-Benz GLK-men birge ötken jılı TÜV –tiñ reytïnginde aldıñğı qatarda boldı. Sonımen qatar, ol 2-3 jıldıq kategorïyadağı keri qaytarılmaytın avtokölik bolıp sanaldı. Osı jılı artqı motorlı Porsche birden birneşe kategorïyalardı aldı. Onıñ işinde 6 jıldan 11 jılğa deyin. Osınday jolmen tipti ärtürli jılğı 911 sïrek qızmette boladı . J.D. Power kölik ïeleriniñ sawalnamalarınıñ jawaptarına säykes Porsche 911 köligin eñ jaña sapalı avtokölik dep tanıdı. Consumer Reports-tiñ reytïngine säykes bul kölik eñ senimdi nemis kölikteriniñ biri.
Smart ForTwo
Reseydiñ onlayn-awkcïon analïtïkteri CarPrice Smart ForTwo avtoköligin eñ senimdi avtokölik dep tanıdı. Olar är awmaqtıñ är kölikteriniñ jağdayın saraptamadan ötkizdi. Nätïjesinde ForTwo 1998-2003 jj aralığındağı eñ senimdi avtokölik boldı. ForTwo ekinşi şığarılımı 10-15 jıldıq kölikterdiñ arasında ekinşi qatardı aldı. J.D. Power-diñ reytïnginde 2016 jılı nemistik swpermïnï ekinşi orın aldı.
Toyota Camry
Camry köligi ewropa sawdasınan 2014 jılı şıqtı, sondıqtan nemistik jäne brïtandıq reytïngterde ol joq. Sol waqıtta amerïkalıq statïstïka sedannıñ senimdiligin qızw talqığa saldı. J.D. Power boyınşa Camry jaña avtoköliktiñ reytïngterinde köş bastap tur. Consumer Reports öz kezeginde mäselesiz avtokölik dep sanap onı birinşi orınğa qoydı, ol 300 mıñ km-di eş qïındıqsız jüre aladı
Toyota Prius
Consumer Reports Toyota Prius köligin eñ mäselesiz kölikterdiñ arasında – gïbrïd top -10-ta 3 orında turdı. J.D. Power agenttigi öz kezeginde Prius köligin kompakt klasta eñ senimdi avtokölik dep sanadı. 2016 jılğı TÜV reytïngi gïbrïdti 6-9 jastağı kölikterdiñ arasında 2- orınğa qoydı.
Derekközi: auto.tut.by
Kommentarïï


text:
Qırımtatar milliy Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl bildirgenine köre, Meclis advokatlarına, Rusiye nezaret astında bulunğan Qırım prokuraturasınıñ istegi ile açılğan, organnıñ qapatılma davası boyunca vesiqalarnı tek mart 7 künü teslim ettiler.
«Şimdi tek advokatnen beraber prokuraturadan kelemiz. Bizge vade etilgen, Mecliske qarşı dava vesiqalarnı tek bugün, dört kün keçken soñ teslim ettiler. Berilgen yedi künden dörtüni ğayıp ettik. Biz tedqiq işlerini keçirmek içün makemeden on kün soradıq, amma oturış devamında prokuror bizim ihtimal uzatmaq isteycegimizni bildirgen edi. İşler ise böyle», – dep yazdı Facebookta Celâl.
Böyleliknen dava işiniñ malümatlarnı, olar ise 600 - den ziyade saifeni teşkil etmekte, ögrenmek içün 3 künden az qaldı.
Celâl bergen malümat boyunca prokuratura vekilleriniñ resmiy izaatları yoq.
Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım Yuqarı Makemesi Meclisniñ qapatılmasınen bağlı davanı muakeme etmege başladı. Mart 3 künü, birinci oturışta davacılar qırımtatarlarnı temsil etken organnıñ faaliyeti ekstremistik ve qanunsız olğanını isbatlağan işke daa qoşma olaraq vesiqalarnı qullanmağa talap etti. Meclis yolbaşçılarnıñ fikirince, büyük ihtimal makeme prokuraturanıñ talabını qabul eter.
Mecliske dava işinen tanış olmaq içün yedi kün berildi. Nevbetteki makeme oturışı mart 10 künü keçirilecek.
OON birleşken milletler teşkilâtı Rusiye Federatsiyasını Qırımdaki qırımtatar Meclisiniñ qapatılmasına izin bermemege çağırdı.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeheriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Maqtımqwlı – türkimen jırınıñ düldüli
Maqtımqwlı – türkimen jırınıñ düldüli
Türkimen ädebietiniñ klassigi, ğwlama filosof, ğalım Maqtımqwlı — öz zamanınıñ qoğam qayratkeri bolğan twlğa. Onıñ esimi älemge äygili Farabi, Biruni, ibn-Sina, Horezmi sındı ğalımdardıñ, Hayyam, Firdousi, Nizami, Dehlevi, Saadi, Hafiz, Jämi, Nauai, Fizuli, Abay sındı aqındardıñ esimimen qatar twradı. Jırdıñ pırağı tärizdi bolğan oğan zamandastarı «Fragi» degen laqap at ta taqqan.
Maqtımqwlı Pırağı 1733 jılı Türkimen-Horasan taularınıñ batısındağı Etrek özeniniñ boyında, Hajıgovşan degen auılda tuğan. Äkesi Dövletmämed Azadi belgili aqın, ğalım bolğan. Maqtımqwlı 1783 jılı 50 jasında dünieden ötken. Soğan qaramastan artında mol mwra qaldırğan. Onıñ jauhar jırların qazaq tilinde alğaş ret Ğali Ormanov pen Ğafu Qayırbekov söyletti. Aqınnıñ olar audarğan öleñderi 1959 jılı Qazaqtıñ memlekettik körkem ädebiet baspasınan «Maqtımqwlı. Tañdamalı öleñder» degen atpen şıqtı.
Şığıs şınarları qatarlarınan orın alğan şayır İrandağı Aqtoqay degen jerde mäñgilik tınıstap jatır.
آردینی اوخو/ Ardını oxu


text:
Qırımda mahküm etilgen ukrain faali Vladimir Baluh açlıqnı toqtatmağa qarar aldı. Bu aqta Kyivdeki matbuat konferentsiyasında Arhiyepiskop Kliment seslendirgen Baluhnıñ muracaatında aytıla.
Daa evel haber etilgeni kibi, Qırımda mahküm etilgen ukrain faali Vladimir Baluhnıñ tevqif müddetinden bir yıldan biraz ziyadesi qaldı.
Advokat Dmitriy Dinzeniñ malümatına köre, Baluh 200 künden berli açlıq tutqan soñ ülser ya da pankreatit şübesi bar.
Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi 5 yılğa mahküm etilgen Vladimir Baluhnıñ ükmüni qısmen yımşatıp, onı 4 yıl ve 11 ay umumiy rejim koloniyasında qalmasına ve 10 biñ ruble (tahminen 4 biñ ğrıvnâ) para cezasını ödemesine üküm etti. Faal eki cinaiy iş boyunca tevqif etildi.
Qırımda apiste tutulğan ukrain faali Vladimir Baluh 2018 senesi martnıñ 19-nda başlağan müddetsiz açlıqnı devam ete. Bir aydan berli bir şey aşamağan Baluh Arhiyepiskop Klimentni diñlep, kisel içmege, peksimet aşamağa razı olğan edi.
İyülniñ 5-nde Rusiye kontrol etken Aqşeyh rayon mahkemesi ukrain faali Vladimir Baluhqa 5 yıl apis cezası ve 10 biñ ruble (4 biñ grivna) para cezasını tayin etti.
FSB Vladimir Baluhnı 2016 senesi dekabrniñ 8-nde tuttı. FSB hadimleri Vladimir Baluh yaşağan evniñ çardaqında 90 patron ve bir qaç trotil taş tapılğanını bildirgen edi. Baluhnıñ imayesi ve aq qorçalayıcıları onıñ Ukrainağa qoltutqanı içün repressiyalarnıñ qurbanı oldı, dep tüşüneler. Onıñ evinde Ukraina bayrağı bar edi.


text:
Yapıldı Mustafa Çauş
-
-
-
12 yanvar 2015
Qırımtatar tili latin urufatına keçermi?
-
-
24 noyabr 2014
Ali Özenbaş: «Meclis azalarını apis etseler-etsinler, olarnıñ yerine başqaları kelirler. Er kesni atıp taşlasalar bile, qurum ep bir çalışacaq»
Qurultaynıñ Teftiş komissiyası reisi Ali Özenbaş emin, Qurultaynı keçirmek kerek, amma Qırımdan tış bir yerde. Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
-
-
18 noyabr 2014
Qırımnıñ işğalinden soñ, qırımtatarlarnıñ menligi: qorunmaq ıntıluvı ve dialognıñ yoqluğı
Er avtoritar devlet kibi zemaneviy Rusiyeniñ maqsadlarından biri milliy idare sistemalarını yoq etmektir. Qırımtatarlar yarımadada eñ çoq birleşken bir gruppa sayıla. Onıñ içün, «Qırım baariniñ» vaqiaları menlik melesini ögge sürdi.
-
-
-
-
-
15 oktâbr 2014
Qırımda ealini ne maqsadnen cedvelge alalar?
Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ sözlerine köre, bu sorav resmiy sayılmaycaq, amma onıñ neticeleri «yarımadanıñ inkişafı içün kerek. Amma, yerli sakinlerniñ bir qısımı teşkilâtçılarğa işanmay, alınğan malümat olarğa qarşı qullanacagından saqınalar.
-
-
09 oktâbr 2014
Barselonalı alim: «Kataloniyadaki referendum – bu başqa şey, biz işğal altında degilmiz»
Barselona universitetiniñ tedqiqatçısı Mikel Kabbal Guarro qırımtatarlar aqqında vesiqalı film çıqardı.Kendi leyhası ve Kataloniyadaki referendum, mart 16 künü Qırımda ötkerilgen referendumdan bayağı farq etkeni aqqında Mikel Kabbal Guarro Qırım.Aqiqatqa ikâye etti.
-
-
-
-
-
-


text:
Canadanıñ büyük şeerlerinden bir olğan Toronto şeeriniñ meriyası 1944 senesi Qırımdan sürgün etilgen qırımtatarlarnıñ qurbanlarını añma ve ilhaq etilgen Qırımdaki qırımtatarlarnen birdemlik munasebetinen qırımtatar bayrağını köterdi.
Tedbirde qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev ve sabıq siyasiy mabüs, Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz iştirak ettiler.
Tedbir ukrainalı diaspora yardımınen Canadalı qırımtatar cemiyeti tarafından teşkil etilde dep haber etile Çiygoznıñ Facebook saifesinde.
Qırımtatar cemaat erbapları Canadağa Qırımda devam etken etnik taqipler ve siyasiy repressiyalarnen bağlı malümatnen bardılar.
Ukrainanıñ Canada elçihanesi, planlaştırılğan tedbir Canadada qırımtatarlarnıñ sürgünini qayd etüv ananesini devam ettirgeni qayd etildi. 2016 senesi aynı künü qırımtatar bayrağı Ontario parlamentiniñ binası ogünde, 2017 senesi ise – Canadanıñ paytahtı Ottawa meriyası ögünde köterilgen edi.
Mayısnıñ 18-nde Ukrainada ve dünyada 1944 senesi Qırımdan qırımtatar halqı sürgüniñ qurbanlarını añıla. O künü yarımadadan Orta Asiyağa qırımtatarlarnıñ ilk eşelonı yollana. Epsi olıp 180 biñden ziyade insan sürgün etilgen.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ qararına binaen mayısnıñ 18-zi qırımtatar halqı sürgüniniñ qurbanlarını añma Künü olaraq ilân etilgen edi.
Rusiye ilhaq etken Qırımda, resmiy soylârından ğayrı diger matem tedbirleri keçirmek yasaq. Keçirmege teşebbüs etkenler cezalandırıla.


text:
Ukrayına cıyılğan futbol taqımı Frenkistanda keçirilecek Avropa çempionatından eki afta evel italiyalı Turinde kontrol matçını keçirdi. Ukraina taqımınıñ raqibi Romaniya futbolcıları oldı, dep bildire Azatlıq Radiosı.
Oyun ukrain taqımınıñ galebesinen yekünlendi – 4:3.
Birinci taymnıñ soñunda Roman Zozulâ esapnı musaviy etti, oyunnıñ ekinci qısmınıñ başında 15 daqqa içinde Aleksandr Zinçenko, Yevgeniy Konoplânka ve Andrey Yarmolenko gol urdı.
Oyunnıñ soñunda Romaniya taqımı daa eki gol urdı, amma yeñip olamadı.
Nevbetteki Euro-2016 yarışından evel soñki kontrol matçını Mihail Fomenkonıñ taqımı iyün 3-te, cuma künü keçirecek. Ukrainlerniñ raqipleri Albaniya futbolcıları olacaq.
Frenkistanda start oyunını Ukraina taqımı iyün 12-de Almaniya taqımınen keçirecek.