text:
Uzatılğan qız kïetin asa qımbat, bağalı, kädeli de kïeli, öte erteden kele jatqan bas kïim – säwkele. Bïiktigi 70 sm-ge deyin jetetin bul bas kïimniñ pişini erekşe.
Säwkele maqpal, barqıt sïyaqtı qımbat matadan tigilip, bulğın, qundız terilermen jïektelip, oqamen oblanıp, körkem jiptermen kestelenip, altın kümis teñgelermen bezendirilip, töbesine üki tağılıp, türli tüsti monşaqtarmen şaşaqtatıladı. Qulaq tusın marjan salpınşaq monşaqtar tolıqtırıp turadı. Olardı jaqtaw, jaq monşaq, bet monşaq dep ataydı. Bul monşaqtar kümis japsırmamen, injw, marjan, lağıl tastarmen äşekeylengen qızıl parşadan, barqıttan tigilgen uzın jolaq alaqandarğa qondırıladı. Säwkelege kümisten jasalğan awır, keyde köp qatarlı sırğa pişindes arnayı salpınşaqtar – säwkeleniñ sırğası ornatıladı. Säwkeleniñ tömengi jïegi mañdayğa salbırap turatın birneşe beyneli kümis japsırmalar, torlı marjan nemese kümis jippen örnekteledi. Munday äşekeyler Orta Azïya xalıqtarı men türikterde kezdesedi.
Baskïimniñ art jağına tömen salbıratılğan kesteli aq jelek ornatıladı. Säwkeleniñ urpaq jalğastırwşı, bereke-molşılıq täñiri, ana men balanıñ, oşaq basınıñ jebewşi pirine aynalğan Umay ananıñ beynesi ispetti äyel müsinine uqsas türli äşekey erekşe köz tartadı.
Baskïimniñ ayşıqtı tüsi, alwan türli pişin, tür, oyu-örnekpen jarasımdıq tawıp turğan zergerlik äşekeyler, jarısa qulpırğan altın, kümis jäne asıl tastardıñ säwleleri bas kïimdi odan sayın qulpırta tüsedi.
Säwkele künniñ säwlesine teñelgen pişini, oğan körik berip turğan äşekey buyımdardıñ köptigi arqılı kïeli mañızğa ïe bolğan dewge boladı. Bul bas kïim erekşe qasterlengen, onı tüsirip alwğa, qïsaytıp qoyuğa bolmaydı; kelin bolıp tüskennen keyin qalıñdıq säwkeleni ädette kïiz üydiñ sänin keltirw üşin jüktiñ üstine qoyadı. Türli näwbet, soğıs kezinde jılqı, mal aydap äketilgen, al bağalı säwkele tipti qundı olja sanalğan.
Säwkeleniñ tüp törkini bağzı zamannan bastaw aladı, munı Esik qorğanına tabılğan Altın adamnıñ altın japsırmalarmen kömkerilgen bas kïimniñ pişinine uqsastığı ayğaqtaydı. Säwkeleniñ sonday-aq Pvlodardıñ Ertis jağalawındağı Jdanov qorımınan tabılğan X-XII ğasırlardağı awqattı äyelderdiñ üş bas kïimine de uqsastığı bar. Konws pişindi bul bas kïimderdiñ birewi kümisten jasalıptı.
Derekközi:massaget.kz
Tegï: Sän älemi,
Kommentarïï


c: text/html

text:
Ukraina Haber siyaseti naziri Yuriy Stets Ukraina Yuqarı Radası tarafından 1944 senesi qırımtatar sürgünliginiñ genotsid olaraq tanılması aqqında qararınıñ qabul etilmesini «ukrain devletiniñ siyasiy pişkinligi ve mesuliyetiniñ» timsali kibi tanıy.
Bu aqta ukrain naziriniñ beyanatında aytıla.
«Mayıs 18 künü endiden tamır halqınıñ maqsatkâr yoq oluvı neticesinde elâk olğanlarnıñ hatıra künü olaraq sayıla», – dey Stets ve qırımtatar halqınıñ Vatanına qatmaq ıntıluvında cesürligini qayd ete.
Onıñ fikrine köre, Qırım tamır halqı «kene serbest ayat aqqı oğrunda küreşe».
«Qırım Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgeninden soñ, qırımtatarlar kene Qırım tamır halq olaraq serbet yaşamaq ve Ukraina terkibinde avropa ailesiniñ qısmı olmaq içün küreşe», – denile bildirüvde.
Nazir dey ki, Yuqarı Rada qararı ile «Ukraina «totalitar rejim ayırımlarından zarar körgen halq – qırımtatarlarğa birdemligini kösterdi».
«Ukraina cemaatı qırımtatar halqınıñ accısını tek añmay, er kün şarqiy cebede Qırımnıñ azat etilmesi içün qanını bere. Aynı şunıñ içün Qırım kelecegi – avropalı Ukraina ile birliktedir, mında qırımtatar halqınıñ aqları tanılğan ve uquq çıqarıcı seviyesinde teminlengen», – dey Stets.
Ukraina Yuqarı Radası noyabr 12 künü «Qırımtatar halqınıñ genotsidi aqqında» qarar leyhasına rey berdi. Zaruriy 226 deputattan 245 qol tuttı.
Qırımtatar halqı 1944 senesi mayıs 18 künü yarımadadan mecburen sürgün etildi. Sovet akimiyeti bunı «qırımtatarlarnıñ Ekinci cian cenki vaqtında natsist Almaniya ile işbirlikte buluması» ile añlattı. 1989 senesi SSCB Yuqarı Şurası sürgünlikni qanunsız ve cinaiy tanıdı.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırımda Rusiye kontrol etken prokuratura «internette ruslarğa qarşı ğayelerni paylaşqan» Yalta sakinine qarşı cinaiy işniñ açılması qanunğa uyğanını tasdıqladı.
Bunı işğal etilgen Qırım prokuraturasınıñ matbuat hızmeti bildire.
«Yalta sakini Facebook içtimaiy ağındaki saifesinde milliy çizgilerge köre bir gruppanı teşkil etken insanlarğa qarşı nefret doğuracaq malümatnı yerleştirdi», – dep aytıla prokuraturanıñ beyanatında.
Bu areketler Rusiye Ceza kodeksiniñ 282-nci maddesiniñ 1-inci qısmında qayd etilgen cinayet (açıq sürette milliy çizgilerge köre nefret ya da qavğa çıqarılması) olaraq tanıldı.
Qırımnıñ Rusiye prokuraturası içtimaiy ağlarda malümat paylaşqan internet qullanıcılarınıñ cinaiy mesülyietke çekilmesini muntazam sürette bildire.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Yüz ulu qırımtatarını aytacaq olsa edik, Osmanlı imperatorlığınıñ soñki sadrazmı ya da büyük veziri Ahmet Tevfik paşa olarnıñ arasında soñki yerni almaz edi. O, tarihta daiy diplomat ve usta siyasetçi olaraq izini qaldırdı. 1908 senesinden başlap Ahmet Tevfik paşa Porta nazirler şurasında dört kere yolbaşçılıq yapqan edi.
Qırım hanlığı ve Qırım tarihınıñ saifeleri – Qırım.Aqiqat leyhasında, Qırım tarihçısı Gülnara Abdullanıñ «Tuğra» video bloglarında.
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki vaziyetini añlamağa yardım etken bir anahtardır.
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki vaziyetini añlamağa yardım etken bir anahtardır
Metn müelifi ve alıp barıcı Gülnara Abdulla, rejissör Fatima Osmanova, operator ve montaj rejissörı Eldar Halilov, ğaye müellifi ve prodüsser Emine Ceppar.
Videoda Life-in-turkey saytından resimler, em de belli Qırım müellifleri ve icracıları Enver İzmaylov ve Afize Kasaranıñ muzıkası qullanıla.


text:
«Hizb ut-Tahrir davasınıñ» Yaltalı şahsı Vadim Siruk psihiatrik ekspertizadan keçken soñ SİZOğa qaytarıldı. Bunı dekabr 30-da ömür arqadaşı Anna Bogaçeva Qırım.Aqiqat saytına bildirdi.
Bogaçevanıñ aytqanına köre, psihiatrik hastahanede «ekimler hastalarğa pek diqqatlı yanaşa, amma er şeyni OMON hadimleri nezaret ete, bu sebepten bunı maneviy basqı olaraq saymaq mümkün».
«Vadim Siruknıñ sağlığına dair bir de bir malümat şimdilik yoq. Advokat onı SİZOda ziyaret etip, er şeyni ögrenecek, bekleymiz», – dep qayd etti Bogaçeva.
Yaqalanğannıñ ömür arqadaşı dekabr 30-da Vadim Sirukqa aş bermek içün SİZOğa kelgenini bildire.
«Adam pek çoq. O birisi kün sıra aldım – cedvel yoq oldı, ağam tünevin yañı cedvelge yazdırdı. İnsanlar dey ki, gece cedvel kene yırtılmasın dep, bir qaç kere kelip baqqan ediler. 60 insandan ziyade nevbette tura, aqşamğa qadar yetiştirseler yahşı. Er şeyni bermekten evel kese/paketten çıqara/teşe ve tartalar. Çoq vaqıt kete», – dep yazdı Bogaçeva Facebook saifesinde.
Oktâbr 12 künü Qırımda beş musulman ailede tintüvler keçirilgen edi. Tintüvlerden soñ beş qırımtatarı yaqalandı ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtaında iştirak etkenlerinde qabaatlandılar: Rustem İsmailov, Uzair Abdullayev, Teymur Abdullayev, Emil Cemadenov ve Ayder Saledinov.
Yaltada çiçek satqan Vadim Siruk, «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca qabaatlanıp, yarım yıldan ziyede apiste qala, o 2016 senesi fevral 11 künü yaqalanğan edi.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
BWW Qauipsizdik keñesi 14 säuir küni keşke ötkizgen şwğıl jiınında Resey wsınğan AQŞ pen onıñ odaqtastarınıñ Siriyağa soqqısın ayıptaytın qarar jobasın qabıldamadı. Qarar jobasın Reseydiñ özin qosqanda üş el ğana qostap dauıs berdi. Resey prezidenti Vladimir Putin Siriyadağı nısandardı zımıranmen atqılaudı “egemendi elge qarsı jasalğan agressiyalıq akt” dep atap, Vaşingtondı “terrorşılardı erkinsitip otır” dep ayıptadı. Resey qorğanıs ministrligi ökilderi odaqtastardıñ 110-nan asa zımırannıñ bireui de Hmeymim men Tartustağı äskeri bazalardı qorğap twrğan äue şabuılına qarsı jüyelerge qarsı bağıttalmağandıqtan, Siriyadağı soñğı jağdayğa reseylik äskeriler aralasqan joq dep mälimdedi. AQŞ-tıñ Mäskeudegi elşisi Djon Hantsman “AQŞ qanday da bir is-qimılğa barmas bwrın reseylik küşter nemese beybit twrğındardıñ qwrbanğa aynalu qaupin azaytu maqsatında Resey Federaciyasımen baylanısta boldı” dep mälimdedi.
Vaşington men onıñ odaqtastarınıñ şabuılın Batıs elderi basşılarınıñ köbi, onıñ işinde Germaniya kancleri Angela Merkel', Kanada prem'er-ministri Djastin Tryudo, Ispaniya prem'er-ministri Mariano Rahoy jäne Türkiya prezidenti Rejep Erdoğan qoldap, mälimdeme jasadı. Olardıñ bäri himiyalıq qaru şığaru men qoldanuğa qatısı bar nısanalarğa ğana soqqı berilgenin ayttı. AQŞ, Wlıbritaniya jäne Franciyanı Parsı şığanağındağı arab elderi de qoldadı.
Keyinirek AQŞ vice-prezidenti Mayk Pens Siriya biligine eger himiyalıq qarudı tağı qoldanatın bolsa, Qwrama Ştattardıñ oğan jauap qaytaratını turalı eskertti. Perude ötken Amerika qwrlığı elderi sammitine Siriyadağı dağdarısqa baylanıstı AQŞ prezidenti Donal'd Tramp bara almay qalğan bolatın. Onıñ ornına Peruge barğan vice-prezident Pens eger ulandırğış zattardı tağı qoldanatın bolsa, Başar Asad rejimi men onıñ “jebeuşileri» jauap beretin boladı dep mälimdedi. Bwğan qosa, Penstiñ sözinşe, Resey Dumadağı himiyalıq şabuıl turalı “aqparattı bwrmalap taratıp jatır”. Bwğan deyin Resey sırtqı ister ministrligi himiyalıq şabuıldı “qoyılım” dep atap, bwğan Wlıbritaniya arnayı qızmetin ayıptağan.
Al 14 säuir küni keşkisin Siriya biligi Damaskiniñ janında ornalasqan äri birneşe jıl boyı Başar Asad ükimetine qarsı türli köterilisşi toptardıñ qolında bolğan Şığıs Ğuta aymağına tolıq baqılau ornatqanın jariyaladı. “Jeyş-äl-Islam” qarulı tobı jauıngerleri men olardıñ otbasıları 7 säuir küni Asad äskeriniñ şabuılı kezinde himiyalıq qaru qoldanılğan dep boljanatın Duma qalasın tastap şıqqan.
Sayasattanuşı äri arabtanuşı maman, bwrın Siriyada sovet armiyasınıñ äskeri tärjimaşısı bolğan Grigoriy Kosaç Azattıqtıñ Orıs qızmetine bergen swhbatında endigi oqiğalar qalay örbui mümkin jäne Başar Asad rejimin Batıs elderi soqqısınan barınşa qorğauğa äzir ekenin mälimdegen Mäskeudiñ uädesin orındamay, enjarlıq tanıtuın qalay tüsindiruge boladı degen swraqtarğa qatıstı oylarımen bölisti.
– AQŞ qarulı küşteriniñ Siriyadağı ükimet nısandarına jasağan şabuılı, onıñ auqımı, bwğan älem elderiniñ reakciyası köpşilik üşin kütpegen jayt boldı ma? Älde jwrt däl osılay boladı dep kütti me?
– Mwnıñ bäri kenetten bolğan joq. Men köp wzamay osılay bolatının boljağanmın. Al bir jağınan, Vaşingtonğa däl qazir soqqı beruine mümkindik bermeytin eki närse, bwl operaciyanıñ auqımın säl kişireytetin eki jayt bar ekenine de senimdi bolğanmın. Birinşiden, Asadqa şabuıl jasau üşin Donal'd Trampt halıqaralıq koaliciya qwrıp, oğan Wlıbritaniya men Franciyanı mindetti türde tartuğa tırısatını ayqın boldı. Mağan Parij ben Londondı mwnday operaciyağa qatısuğa köndiru qiın boladı, sondıqtan operaciya bastalatın sät sozılıp ketetindey köringen.
Ekinşiden, Mäskeudiñ Resey armiyasınıñ qolında qazirgi zamanğa say äri asa joğarı däldikte jetildirilgen, Batıstağı analogtardan äldeqayda asıp tüsetin joyqın qaru-jaraq bar (äyteuir Resey qarulı küşteriniñ bas ştabınıñ basşısı osınday mälimdeme jasadı) jäne Resey mwnday soqqığa “jol bermeydi äri batıl türde qarımta qaytaratın boladı” dep jar salğan mälimdemelerinen keyin Kreml' AQŞ pen onıñ odaqtastarınıñ mına operaciyasına böget boluğa nemese soqqınıñ tım auqımdı bolmauına küş salatınday köringen. Mısalı, Mäskeu Damaskimen iıq tirese twruğa dayın dep körsetu üşin ol jaqqa jaña äskeri kontingent pen jaña qaru-jaraq aparatın şığar dep oylağanmın. Biraq Kreml' mwnıñ birin de istegen joq. Sondıqtan bwl qılıq Reseydiñ Siriya territoriyasındağı öz äskeri ornalasqan twstarğa ğana soqqı jasauğa jol bermeuge tırısqanın, yağni Kreml' öz qamın ğana oylağanın körsetedi. Mwnıñ zardaptarı boladı, öytkeni öz odaqtastarın aqırına deyin qorğauğa Reseydiñ qauqarsız ekenine Damaskidegi rejimniñ közi tağı jetti.
– Sonda Başar Asadtı sonşalıqtı qoritın Mäskeu onı mülde qorğamaytın bolıp twr ğoy? Resey men onıñ äskerileri bir jıl bwrın, yağni Han-Şeyhunde jasalğan himiyalıq şabuıldan keyin Tramp Asadtıñ äue bazasın atqılağan kezde de Damaskige kömektesken joq. Endi dañğaza mälimdemelerine, tipti aşıq ses tanıtuına (Reseydiñ Livandağı elşisiniñ “zımıran wşırılğan alañdardı joyatın bolamız” degen sözin esiñizge salayın) qaramastan, bwl jolı tağı sausaq wşın qimıldatpay qoyğanı qalay?
– Öytkeni mwnday kezde Resey ılği osılay isteydi. Mısalı, Parsı şığanağında ekinşi soğıs bastalıp, 2003 jılı AQŞ pen onıñ odaqtastarınıñ äskeri Irakqa basıp kirgen kez jaqsı esimde. Jwrt Mäskeudegi AQŞ elşiligi ğimaratı janınan ketpey şulap, Jirinovskiy ayqaylap, narazılıq şeruleri bitpey qoyğan. Biraq kenet prezident Putin “AQŞ – älemniñ sayasi jäne ekonomikalıq damu bağıtın belgilep otırğan tım quattı el, tım köp närse, onıñ işinde Resey de osı elge täueldi” dedi. Qısqası, “mına şudı doğarayıq” degen bolatın. Sol-aq eken, bäri seyilip, Jirinovskiydiñ de, onı qolpaştağan tobırdıñ da üni şıqpay qalğan. Mwnday oqiğalar, bäriñdi qıramız, joyamız degen sarındağı baybalamdar, eldiñ naqtı mümkindikterin eskermey jasalğan, şın mäninde, iske aspaytın dañğaza mälimdemeler Reseyde de, sovet kezinde de köp bolğan. Mwnı moyındau kerek.
Qazir de däl solay bolıp otır – Resey tağı “bedelin joğalttı”. Mına qılıqtan keyin Siriya rejimi ğana emes, Tayau Şığıstağı köp adamnıñ köñilinde dıq qaladı. Qazirgi jağdayda Resey men onıñ jalğan odaqtastarınıñ arasındağı sızattar barğan sayın tereñdeydi. Bwğan dälel retinde säuirdiñ 13-inen 14-ine qarağan küngi soqqığa oray Türkiyanıñ nemese Saud Arabiyası sırtqı ister ministrliginiñ nemese Bahreyn koroli kancelyariyasınıñ mälimdemesin eske alsaq jetip jatır. Men atap otırğan elder Reseydiñ odaqtastarı emes ärine. Biraq aymaqtağı ıqpalı eñ mıqtı Saud Arabiyası da öz poziciyasın bildirdi. “Biz Asad rejimin ayıptap, AQŞ, Wlıbritaniya men Franciya üşeuiniñ siriyalıq rejimniñ qılmıstarın toqtatuğa bağıttalğan bastamasın qwptaymız” dep mälimdedi olar. Mäskeude tük küş joq. Sözi köp, biraq onı naqtı isimen körsete almaydı.
– Qazir Siriyada “Islam memleketi” terrorlıq tobınan tönetin qater seyildi. Sonda Resey men AQŞ ol jaqta köbinese kimniñ müddesin qorğap otır? Mäskeu – Tegerannıñ, al Vaşington – Er-Riyadtıñ, yağni bir-birimen bitispes jau elderdiñ be? Bireuiniñ şetke ığısuına bolmay ma? Älde jağday şeginuge bolmaytın deñgeyge deyin şielinisip twr ma?
– Mäskeu bayağıda şetke ığısuı tiis bolğan. AQŞ Saud Arabiyasınıñ, al Resey Irannıñ müddesin qorğauda küşterdiñ ara salmağı mülde teñ emestigin Kreml' tüsinui tiis bolğan. Aytpaqşı, men Irannıñ müddesin qorğau degen ideyanıñ maqsatın mülde tüsinbeymin. Bireuler Resey men Iran bayağıdan odaqtas äri odaqtastığı wzaqqa baratın elder dep boy bermeydi. Bir jağınan, dostarıñdı qiındıqta tastap ketu jigittikke jatpaytın qılıq… Bayağıda bala kezimizde auladağı bwzaqılardıñ arasında “jigittik kodeks” degen bolatın. Töbelesken taraptardıñ estisi “jigittigin” däleldeu üşin ğana töbelese beru aqımaqtıq ekenin tez wğıp, küşi basımğa jol beretin.
– Biraq mına jağdayğa basqa jağınan da qarauğa boladı ğoy. Batıs elderi küşteriniñ Asadqa soqqı jasaytını turalı bir apta boyı aytıldı. Negizgi taqırıp osı boldı. Jwrttıñ bäri bwdan äldeqayda auqımdı soqqını kütti. Biraq mağan AQŞ qarulı küşteriniñ säuirdiñ 13-inen 14-ine qarağan tüngi şabuılı mülde şekteuli äri simvolikalıq sipattağı soqqı bolıp körinedi. Bwl, yağni Asadqa şekteuli auqımda soqqı beru Vaşingtonnıñ Pentagonda talqılap alıp qabıldağan sanalı, äbden oylanğan şeşimi me? Älde şabuıl auqımına Mäskeudiñ qısımı aqırı bäribir äser etti me?
– Bwl jerde Mäskeudiñ qısımı eşqanday röl oynamağanı anıq. Meniñşe, Donal'd Tramp köp närseni – jañadan qwrılğan koaliciyadağı odaqtastarınıñ pikirin de, Kongrestegi qarsılastarınıñ pikirin de jäne özge de köptegen jayttardı eskergen siyaqtı. Olar äu bastan Damaskini belgili bir qılmısı üşin jazalaudı ğana közdedi. Negizi, äu bastan osılay dep aytıldı ğoy. Asad rejimin qwlatu, Siriyadağı oppoziciya men biliktegi rejim arasındağı küşterdiñ ara salmağın özgertu turalı äñgime mülde bolğan joq. Bwğan qosa, qazir Siriyanıñ territoriyasınıñ köp böligine baqılau ornatqan Asad biligin qwlatıp, oppoziciyanı qoldau turalı tipti aytılğan joq.Asadqa qarsı qarulı oppoziciya talqandaldı, sondıqtan qazir onı äldebir küş dep sanauğa kelmeydi. Sondıqtan äñgime boljamdı himiyalıq şabuıl üşin Asadtı Vaşingtonnıñ halıqaralıq odaqtastarınıñ müddesin de, Amerikanıñ öz işindegi pikirlerdi de eskere otırıp jazalau turalı ğana boldı.
– Iä, Başar Asadtıñ özin joyu nieti joğın Tramp aşıq ayttı ğoy. Biraq soñğı tuitterinde ol AQŞ prezidenti retinde Asadtı “hayuan, qandıqol qılmısker” dep ataydı! Endi mına şudıñ bärine sebep bolğan negizgi twlğağa oyıssaq. Kezinde wzaq jıldar Wlıbritaniyada oqıp bilim alğan intteligent adam, oftal'molog däriger Asad Tramptıñ sözinşe, “hayuan” Asadqa qalay aynaldı?
– Patşağa aynalasındağı nökerleri qattı ıqpal etedi. Qolındağı bilik onı osınday adamğa aynaldırdı. Bwğan qosa, Siriyanıñ joğarı elitasındağı jağdaydı biz onşa bilmeymiz ğoy. Asadtıñ aynalasında Siriyanıñ qazirgi äkimşiliginde negizgi poziciyaların saqtap qalğan äkesiniñ bwrınğı jaqtastarı köp. Oğan solar ünemi qısım jasaydı. Sondıqtan solardıñ aytqanınan şığa almay öz betinşe äreket etuge därmensiz. Äreketteri twrğısınan alğanda, ol şınımen älsiz adam. Başar Asad – qwr simvol. Hmeymimdegi bazada nemese Mäskeuge kelgen kezde teleekrannan körgende onıñ intelligent adam, däriger bolğan kezdegi kelbetiniñ jwrnaqtarı qalğanın köresiñ. Biraq oğan aynalasındağılardıñ ıqpalı öte küşti. Bwğan qosa, Damask rejimi basşısı kelbetin özgertude Siriyada otırğan adamdardan bölek, Irannıñ, irandıq keñesşiler men generaldar da ülken röl atqardı. Onıñ bolmısın äri-beriden soñ äkesiniñ eski gvardiyası da emes, däl solar özgertip jiberdi.
– Damaskidegi rejim aqırına deyin soğısu nietinen aynımaytını anıq, öytkeni soğısta bwrınğısınşa jeñip keledi äri Asad äskerine onşa köp ziyan kelgen joq. Al Asadqa qarsı şıqqan qarulı oppoziciyanıñ qolında jalğız äri soñğı tiregi – Idlib qana qaldı. Köp wzamay Asad oğan da şabuıldap, onı da basıp alatını sözsiz. Sonda mına soğıs aqırı Asad pen Putinniñ jeñisimen bitkeli twr ma?
– Ökinişke qaray, siriyalıq jäne irandıq ortası qalıptastırğan, jigerden jwrday, qwr simvolğa aynalğan Asad, onımen birge Resey jeñedi degen şındıqtı moyındau kerek bolatın siyaqtı. Wzaqqa sozılğan Siriya draması tek osılay ayaqtalatın sıñaylı. AQŞ ta, onıñ odaqtastarı da bwdan arğı qadamğa barğısı kelmeydi. Onı mına soqqı körsetti. Sondıqtan köp wzamay Damaskidegi rejim oppoziciyanı Resey men Irannıñ qoldauımen tüpkilikti jeñedi.
– AQŞ prezidenti Donal'd Tramp Siriyadağı Asad ükimeti nısandarın atqılau turalı bwyrıq beruine baylanıstı jasağan mälimdemesinde “Resey ekiniñ birin tañdauı tiis – ya tünek jolmen kete beredi, ya örkenietti elderge, twraqtılıq pen beybit küşterge qosıladı. Bir kezderi Reseymen, mümkin tipti Iranmen de til tabısarmız dep ümittenemin, biraq olay bolmauı da mümkin. Biraq biz ekeuine köp närseni – älem tarihındağı eñ wlı jäne quattı ekonomika mümkindigin wsına alamız” dedi. Qısqası, kämpitpen emeksitip qoydı. Tramp surettegen bolaşaqtıñ mwnday scenariyi qazir sizge fantastika bolıp körinedi?
– Bäri Reseydiñ öz işindegi jağdaydıñ örbuine jäne älgi “kämpitti” alu üşin onıñ qazirgi basşılığınıñ özgeruge qanşalıqtı dayın ekendigine baylanıstı. Mäskeuge äzirşe “kämpittiñ” keregi joq. Sondıqtan ol qazirgi sayasatın jalğastıra beretini anıq. Iranda da däl sonday jağday. Tramp “örkenietti älem” dep atağan eldermen juıq-arada tüsinistik ornatuğa Iran biligi dayın emes. Bwl – bayağıda mälim bolğan şındıq. Sondıqtan Tramptıñ bwl mälimdemesine alıs perspektivada bolmasa, juıq arada Resey de, Iran da ilige qoymaydı.
(Azattıqtıñ Orıs qızmeti tilşisi Aleksandr Gostev alğan swhbat orısşadan audarıldı.)


text:
Eñ müimi
HSN: "Ukrayinski amazonkı" Vışıvanka Kününe milliy urbalarnı taqdim etti ⁄ 15 Qural ay, 13:11HSN: Ükümet Ukraina brendini tasdıqladı ⁄ 10 Qural ay, 12:52HSN: UA|TV Lugansk vilâyeti territoriyasında yayınlavını başladı ⁄ 12 Çiçek ayı, 10:00
HSN 2018 senesiniñ birinci kvartalında faliyet neticeleri aqqında esabat berdi ⁄ 12 Çiçek ayı, 17:09
D.Zolotuhin: Red etüv dezinformatsiyağa qarşı esas alet degil ⁄ 11 Çiçek ayı, 17:36
HSN ATO zonasında: Bezzabotivska köy şurası territoriyasında 5 ukrain telekanalı çalışa ⁄ 10 Çiçek ayı, 13:20
HSN: "Ukraina-NATO. Telükesizlik formulası" sergisi İvano-Frankovskqa da yetti ⁄ 6 Çiçek ayı, 12:45
HSN: Mahsus hızmetlerge melez cenkniñ informatsion terkibinden lektsiya oquldı ⁄ 4 Çiçek ayı, 17:27
HSN: Ukraina jurnalistleri Türkiyede iqtisadiyat ve maliye meselelerinden trening keçtiler ⁄ 3 Çiçek ayı, 16:25
- Ukraina aqqında "Dâkuyu" filmi martnıñ 1-de Harkovde taqdim etilecek ⁄ 22 Kiçik ay, 12:41
- D.Zolotuhin: Demokratik cemiyet, şahsiy informatsion telükesizlik içün mesülietni közde tuta ⁄ 6 Kiçik ay, 14:44
- Y.Stets: HSN nezaret etken üç yöneliş bar ⁄ 17 Qara qış ayı, 11:52
- Yu.Stets: İnformatsion telükesizlik mezebiniñ tahminen 80 fayızı gizli şekilde keçe ⁄ 17 Qara qış ayı, 10:57


text:
Amerikada yanğın
Amerika Quşma Ştatlarında yanğın çığıp 20 million dollarlıq yort kümergä äylände
Amerika Quşma Ştatlarında 20 million dollarlıq utar minutlar êçendä yanıp bette. Yanğın Los-Anjelestağı ber bay mäxällädä çıqqan.
Waqıyğa urınına yözdän artıq yanğın sünderüçe kilgän. 700 kvadrat metrlı qorılmanı sünderü ciñellärdän bulmıy.
Signalizaśiya arqasında öydä yäşäwçelär isän-saw tışqa çığıp ölgergän.
2 säğat’ yarım barğan sünderü êşendä 2 yanğınçı yaralanğan.
Poliśiya bu ut çığu oçrağınıñ säbäplären tikşerä.


text:
"Elşi Krol Oglandıda Qazaqstannıñ Beket- Ata jäne Şolpan – Ata tarïxï eskertkişterine bardı", dep xabarlaydı AQŞ Elşiliginiñ Feysbwktağı resmï paraqşası.
Beket Ata jerastı meşiti - Oñtüstik Üstirttiñ Mañğıstaw oyısına tirelgen tumsığınıñ üzilip qalğan Oğılandı şoqısına qaşalğan tarïxï-säwlet eskertkişi. Bul dinï säwlettiñ eskertkişi XVIII ğasırmen datalanadı. Beket ata mañızdılığı boyınşa Qoja Axmet Yassawï jerlew ornımen qatar birge turğan kïeli orın bolıp sanaladı. Eki jüzjıldıq boyı osı jerge äwlïeniñ rwxına sıyınw üşin qajılıqqa kelgen adamdar barıp jatadı.
Şopan –ata qorımı men jer astındağı meşiti Qazaqstandağı eñ ülken jäne eñ köne jerlew-dinï keşenderiniñ biri bolıp tabıladı . Ansambldiñ köptegen qurılıstarı IX-XIX ğasırlar arasındağı waqıttıñ keñ aralığımen datalanadı . Bükil keşenniñ ortalığı Mañğıstaw oblısınıñ Qarakïya awdanınındağı Senek awılınıñ soltüstik-şığısqa qaray 12 km-de ornalasqan jer astındağı Şopan-ata meşiti bolıp tabıladı.
Kommentarïï


text:
Aqmescitte mahkeme, tahqiqatçınıñ kelmegeni sebebinden, tahqiqatnıñ Timur Şaymardanovnıñ ğayıp olmasına dair areketleri aqqında iş boyunca oturışuvnı ekinci kere başqa künge keçirdi. Bunı aprel 19-da advokat Emil Kurbedinov bildirdi.
Advokatnıñ malümatına köre, kelecek sefer oturışuv 2018 senesi aprel 25 künü saat 12:00-ge tayin etildi.
Evelden bildirilgenine köre, aprel 13-te mahkeme, prokuror ve tahqiqatçı kelmegenleri sebebinden Şaymardanovnıñ ğayıp olması aqqında iş boyunca oturışuvnı başqa künge keçirdi.
2014 senesi mayısnıñ soñunda Aqmescitte, yarımadanıñ arbiy istilâsına qarşı narazılıq tedbirleriniñ faal iştirakçileri Timur Şaymardanov ve Seyran Zinedinov habersiz ğayıp oldılar. Olarnıñ ğayıp oluv vaqiası boyunca em Qırımda, em de Ukrainanıñ qıtadaki qısmında cinaiy işler açıldı, lâkin şimdilik tahqiqat iç bir netice bermedi.
Qırımnıñ ilhaqından soñ yarımadada esasen qırımtatarlar arasında insanlarnıñ ğayıp oluvı vaqiaları daa sıq olıp başladı. Aynı zamanda Rusiyeniñ kontroli altında olğan Qırım Tahqiqat komitetinde, «yarımadada qırımtatarlarnıñ kütleviy surette ğayıp oluvı yoq», dep iddia eteler.
Qırım insan aqlarını qorçalav gruppası, alıp qaçuvlar Rusiye ukümeti, ya da olarnıñ kontroli altında olğan paramilitar gruppalar tarafından yapıldı, dep tahmin eteler. Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım ukümeti, de facto ğayıp oluv vaqialarını tanıy, lâkin olarğa özüniñ alâqası olğanını inkâr ete.


text:
Rusiyedeki Rostov-na-Donu şeerinde Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesinde, aprel 4 künü müddetsiz açlıq tutacağını ilân etken «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Ruslan Zeytullayevke acele yardım çağırıldı. Bunı Facebookta Qırımlı advokat Emil Kurbedinov yazdı.
Bundan evel advokat, açlıqnıñ 10 künü devamında Ruslan Zeytullayev 6 kiloğa azğanı ve turıp laf etip olamağanını bildirdi.
Ruslan Zeytullayev, aprel 4 künü Rostov-na-Donu şeerinde, Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesiniñ toplaşuvında, müddetsiz açlıq tutacağını ilân etti. O Rus tarafına bir sıra talaplarını seslendirdi: qırımtatarlarnı «terrorizm» ve «ekstremizm» maddeleri boyuncataqip etmemege, Ukraina TİN temsilcilerini oña muvaqqat apiske yibermege, ve Aqyarlı «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» başqa mabuslarını azat etmege talap etti.
Rostov-na-Donu şeerindeki Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesi, 2016 senesi sentâbr 7 künü Zeytullayevni «terroristik cemiyette iştirak etkeninde» qabaatlı tanıdı ve oña 7 yıl apis cezasını berdi. Rusiye prokuraturası Rusiye Aliy mahkemeniñ bu qararına itiraz bildirdi ve dava, tekrar baqılmaq içün, kene de Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesine yollanıldı. Taqiqat organları, Zeytullayevnıñ terroristik cemiyet iştirakçisi degil de, teşkilâtçı olaraq tanılğanını istey. Rusiye Cinaiy Kodeksiniñ böyle maddesi, eñ azından 15 yıl ve atta ömürlik apis cezasına ketirmek mümkün.


text:
Ukraina Tış işleri nazirligi Rusiyeden Qırım tahqiqat izolâtorında bulunğan Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir işi» figurantı Uzeir Abdullayevge Ukraina ekimleriniñ yiberilmesini talap ete. Bunı aprel 30-da Twitterde Ukraina TİNi sözcüsi Maryana Betsa yazdı.
Bildirüvde: «Aqmescit tahqiqat izolâtorında qanunsız yaqalanğan Uzeir Abdullayev kritik vaziyette buluna. Vaqıt endi saatlarnen ölçene. Ukraina ekimleriniñ yiberilmesini talap etemiz», – denile.
Aprel 30, bazarertesi künü Abdullayevniñ anası, tahqiqat izolâtorında bulunğan oğlunda bir qaç künden berli yüksek sıcağı, ayağında şişik ve şişiklik bar, o, dayanılmaz ağrılar çeke, dep bildirdi. Dilâra Abdullayevanıñ bildirgenine köre, bu alâmetler qannıñ zeerlenmesini köstermek mümkünler.
Daa evel Uzeir Abdullayevniñ advokatı ve apayı yaqın vaqıtta Cezalarnı içra etüv federal hizmetiniñ idaresi (UFSİN), tahqiqat izolâtorı, prokuratura ve FSBge, tsivil bir hastahanede munasip tibbiy yardımnıñ kösterilmesini temin etmek ve qabaatlanğanğa diagnozını bildirmek talaplarınen bir sıra arizalar bereceklerini bildirdiler.
Bundan evel Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım Yuqarı mahkemesi Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir işi» figurantları Teymur Abdullayev, Uzeir Abdullayev, Ayder Saledinov, Rustem İsmailov ve Emil Cemadenovnıñ qorçalayıcıları tarafından sıñırlav tedbiriniñ uzatılmasına qarşı berilgen apellâtsiyalarnı red etti.
2016 senesi oktâbrniñ 12-sinde Qırımda beş musulman qorantasınıñ evleri tintildi. Tintüvler neticesinde Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenlerinde qabaatlanğan beş qırımtatar: Rustem İsmailov, Uzair Abdullayev, Teymur Abdullayev, Emil Cemadenov ve Ayder Saledinov tevqif etildi.
«Hizb ut-Tahrir» halqara siyasiy İslâm teşkilâtınıñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletleriniñ bir İslam hilâfeti içinde birleştirilmesinde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarnıñ qullanılmasını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2003 senesinde «Hizb ut-Tahrir»ni yasaq etip, «terroristik» tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ qorçalayıcıları, taqipniñ diniy alâmetke köre yapılğanını tüşüne. Advokatlar, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenler esasen qırımtatarlar ve olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleri olğanını qayd eteler. Halqara uquq, işğal etilgen territoriyada işğal etken devletniñ qanunlarını tatbiq etmekni yasaq ete.


text:
Tasbaqa
Tasbaqalar — denesi arqa ha'm qarın ta'repinen su'wek ha'm mu'yizli bekkem kese sıyaqlı qalqan menen qaplang'an. Qalqanlar qabırg'alar, womırtqalar ha'm palwan su'yeklerı menen baylanısqan. Qa'wipli jag'day bolg'anda tasbaqalar basın, ayaqların ha'm quyrıg'ın qalqannın' ishine tartıp aladı. Tasbaqalaqdın' moynı uzın, bası ju'da' ha'reketshen' boladı.
A'debiyatlar[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
- Zoologiya 7-kl
- O'zbekistan milliy eniklopediyası, ma'mleketlik ilimiy baspası. Tashkent - 2013.


text:
Bul jañalıq eñ aldımen toñazıtqış satıp alwğa murşası joq damwşı elderdiñ turğındarına qajet eken. Älem boyınşa jurttıñ köbisi dämdi äri därwmenge bay osı jemisti unatadı. Biraq bir kemşiligi, banandı uzaq saqtawğa bolmaydı. Satıp alğannan keyin birneşe kün ötisimen, qabığı qarayıp, jemis şirï bastaydı. Xaya Frïdman, Vwlkanï atındağı ïnstïtwt qızmetkeri: - Mına banandardıñ DNQ-sın özgerttik, endi olar bayaw pisetin boldı. Al mınaw öz qalpında qalğan jemister. Eki şoğı da bir mezgilde, osıdan bir ay burın ağaştan kesilgenine nazar awdarıñız. Ğalımdardıñ aytwınşa, genderi jetildirilgen banandardıñ dämi men sapası jağınan eşbir ayırmaşılığı joq. Mamandar osı jañalıqtarı jemister jetispeytin damwşı elderdiñ turğındarına kömek beretinine ümitti. Endi ğalımdar şarwalar da, satwşılar da payda tabatınday etip öz texnologïyasın engizw täsilin izdestirip jür.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Glavnaya, Texnologïya,
Kommentarïï


text:
Qırımlı faallerniñ bir gruppası mahküm etilgen ukrain faali Volodımır Baluhnıñ ailesi içün maddiy yardım toplay. Facebookta para toplanacağınen bağlı ilân berilgeninen sayuvlı saatlar içinde yarımadada ve Ukrainanıñ qıta qısmında yaşağan insanlar seslendi, dep ikâye ete Qırım.Aqiqatqa aqça toplamaqnıñ teşebbüsçisi olğan Yelena Antonova.
«Biz keçken afta soñunda Volodyanıñ evine bardıq, o aileniñ yaşayışını kördik ve yardımğa muhtac olğanlarını añladıq. Paralarnıñ bir qısmınen cöremeni tölep, digerini – anasına yollaycaq olamız. Evinde soba yaqıla, belki odun kerek olur, çünki qadın yañğız qalacaq. Onıñ ailesi para istemedi, bu bizim teşebbüsimiz, biz böyle şey körmegen edik, yardımsız qaldırmaq olmaz, er zaman yardım etken edik», – dedi teşebbüsçi.
Kremlniñ nezaretindeki Aqşeyh rayon mahkemesi yanvarniñ 16-nda, patron saqlağanında qabaatlanğan ukrain faili Volodımır Baluhnı üç yıl ve yedi ayğa yaşav tarzı koloniyağa yollamağa ve 10 biñ rublelik cöreme tölemeknen (tahminen 4,6 biñ grivna – QA) cezalamağa qarar berdi.
Bundan evel rus prokurorı, mabüsnı 5 yıl ve 1 ayğa azatlıqtan marum etip, yaşav tarzı koloniyağa yollamağa ve 20 biñ rublelik (tahminen 9,2 biñ grivna – QA) cöreme ödemesinen cezalanmasını talap etken edi.
FSB Volodımır Baluhnı 2016 senesi dekabrniñ 8-nde tutıp alğan edi. FSB hadimleri Volodımır Baluh yaşağan evniñ çardağında 90 dane patron ve bir-qaç TNT blokları tapılğanını beyan etken edi.
Baluhnıñ imayesi, o ukrain tarafdarı olğanı sebebinden – divarındaki yazı ve azbarında Ukraina bayrağı asılğanı içün – basqılarğa oğratılğanını tasdiqlay.


text:
Qazirgi qarbalas zamanda är türli stressterge tötep berw mümkin emes.
Burıs turmıs dästüri jäne jağımsız ekologïyalıq axwal da keri äserin tïgizedi. Jaña ğasır bizdiñ ömirimizge artıq küş jumsaw, psïxologïyalıq jäne aqıl-oy jüktemesine baylanıstı köptegen jaña dertter äkeldi. Sozılmalı şarşaw sïndromı – bul sırqat twralı ne bilw kerek?
Sozılmalı şarşawdıñ belgileri
Sozılmalı şarşawdıñ belgileri (SŞB) – adam är kez şarşaytın, qajïtın, onı bezgeg ustaytın, bulşıq etteri awıratın, uyıqtay bergisi keletin ağzanıñ küy-axwalı. Sozılmalı şarşawdıñ senimdi serikteri depressïya, apatïya, zeyinsizdik. Este saqtaw qabiletiniñ, uyqınıñ buzılwı, sebepsiz ürey jäne tınışsızdıqtıñ küşeyui – bul buzılwdıñ belgisi. Sozılmalı şarşaw belgileri birneşe ay, tipti jılğa sozılwı mümkin. Bul dertti waqıtında emdemew, şïzofrenïyağa alıp kelwi mümkin.
Sozılmalı şarşaw belgileri 20-dan 45 jasqa deyingi äyelderde jïi payda boladı. Negizi, bul bïznes-ledïler, köptegen belesterdi bağındırğan, oqımıstı äyelderder, alayda erkekter de bul tizimde bar. Sozılmalı şarşaw belgilerimen awıratın adamdar qıs, küz aylarında medïcïnalıq järdemge jüginedi – SŞB mezgildik depressïyamen tikeley baylanısta. Sozılmalı şarşaw belgileri keñse jumısşılarınıñ käsibï derti.
Sozılmalı şarşaw belgileriniñ bar-joğın qalay anıqtawğa boladı, onıñ kädimgi şarşawdan qanday ayırmaşılığı bar? Olardı qalay ajıratamız? Sozılmalı şarşaw kezinde, bir aptalıq demalısta sizge qüş-qwat bere almaydı, jumısqa degen qulşınısıñız payda bolmaydı. Mısır nemese Twrkïyadan dem alıp kelgen soñ, qaytadan depressïya men apatïya küyine tüsesizder. Al kädimgi şarşaw kezinde, qaytadan jumıstı jaña küşpen bastaw üşin bir kündik demalıs jetkilikti.
Sozılmalı şarşawdıñ sebepteri
Sozılmalı şarşawdıñ sebepteri qanday? Osıdan 20-30 jıl burın, medïcïnada bul tüsinik bolmağan. Alayda adam ömiriniñ qazirgi zamanğı ırğağı, ol alatın aqparattıñ ülken kölemi, zïyatkerlik jumısbastılıq mï jumısınıñ belsendendirwine alıp keledi, nätïjesinde şamadan köp ottegini paydalanadı.
Buğan älemdegi jağımsız ekologïyalıq jağdaydı jäne iri qalalardıñ gazdılığın qossaq, bunday turmıs dästüri ağzadağı ottegi jetispewşiligine alıp keledi – gïpoksïya. Durıs emes tamaqtanw, turaqtı tolıqqandı uyqınıñ buzılwı, gïpodïnomïya, kompyuter jäne basqa da qazirgi zaman texnïkalarınıñ keri äserinen jağday odan sayın wşığadı.
Sozılmalı şarşaw belgileri ïmmwndıq jüyeniñ älsirewinen de baylanıstı. Adam ağzası är türli vïrwstardı tez qabıldağış boladı.
Sozılmalı şarşaw belgileri ortalıq jüyke jüyesine jäne aldıñğı mïğa soqqı jasaydı, ol da dene jäne aqıl-oy jumıs bastılığın kötere almaydı. Sozılmalı şarşawdan barlıq ağza zardap şegedi.
Sozılmalı şarşawdı emdew
Sozılmalı şarşawdıñ alğaşqı sebepterin bayqağan sätte, emdelwdi bastaw kerek. Onı asqındırıp emdew, öte uzaq jäne qımbatqa tüsedi. Sozılmalı şarşawdı emdew üşin ağzanı tazalaw, mïdıñ qalıptı jumıs istewine arnalğan däri-därmekter, endokrïndi jäne ïmmwndı jüyeler jumısınıñ qayta qalpına kelw ädisteri qoldanıladı.
Sozılmalı şarşawmen qalay küreswge boladı?
Sozılmalı şarşaw belgileriniñ damwın toqtatw üşin:
— jumısta är 5 mïnwt sayın üzilis jasaw;
— dene jäne aqıl-oy küşterin almastırw;
— istegiñiz kelmeytin jumıstı, sizben salıstırğanda qolı bos äriptesteriñizben bölisw;
— öz waqıtıñızdı durıs ülestirwdi üyrenw;
— aptasına bir ret demalıs künin jasaw;
— belsendi demalw, äsirese taza awada;
— jetkilikti waqıt uyıqtaw jäne durıs tamaqtanw.
Derekközi: blogtime.kz
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
Kremlniñ kontroli altında olğan Bağçasaray Sulh mahkemesi qırımtatar faaliyetçisi Şevket Razzakovnı, vazife mecburiyetlerini eda etken ukümet vekiline halq ögünde aqaret etkeninde (Rusiye Cinaiy kodeksi, 319-ncı madde) qabaatlı tanıdı ve oña 20 biñ ruble (qararnen 8400 hrivna) miqdarında cöreme tayin etti. Bunı Qırım.Aqiqat muhbiri bildire.
Razzakov, mahkeme qrarına qarşı şikâyet berecegini bildirdi.
«Zarar körgen şahıs ve şaatlar yalancı ifadeler berdi. Bu kişi, men oña tükürgenimni ayttı. Böyle bir şey olmadı. Biz qarar ile razı degilmiz. Advokat ile beraber oña qarşı şikâet etecekmiz», – dedi faaliyetçi.
Daa evel qabaatlav mahkemede 300 saatlıq mecburiy cemiyet işlerini istey edi.
2017 senesi aprel 13-te Rusiye telükesizlik hadimleri Bağçasarayda Seydamet Mustafayevniñ evini tintti. Qırımtatar faaliyetçileri, ve olarnıñ arasında Razzakov, polisniñ areketlerini közetmek içün toplaştılar. Polis ve OMON hadimleri, küç qullanıp, toplaşqanlarnı dağıtıp başladılar. Neticede 7 kişi yaqalandı. Razzakovğa ise polis hadimine «tükürüv şeklinde ifade etilgen» aqaret etkeninde qabaatlav taqdim etildi.
İlhaqtan soñ Qırımda Rusiyeniñ amelde akimiyeti mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, Qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalı olğanlarından şübheli sayılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler ötkere.


text:
Birinşi orında twrnïr ïesi – Resey quraması, köşbasşılar üştigin AQŞ komandası tüyindedi.QR Awır atletïka federacïyası 205 kelige deyin sanatta bizdiñ eki dürkin olïmpïada çempïonı Ïlya Ïlïnge teñ keletin eşkim bolmağanın xabarladı. Ol altın ïelenip, eki älemdik rekordtı (serpe köterw jäne qos sayıs nätïjesinde) jañarttı. 2015 jılğı älem çempïonı Aleksandr Zayçïkov ekinşi orın aldı.
94 kelige deyingi sanatta Qazaqstannan tört sportşı üzdik atağına talastı.
Salmağı 394 (175 +219) keli ziltemirdi köterip, eki jattığw jïıntığında kümis medaldı Denïs Ulanov aldı. 397 (178+219) keli nätïjemen reseylik Adam Malïgov birinşi orın aldı. Eki dürkin älem çempïonı Ïlya Ïlïnniñ tärbïelenwşisi – Rwstem Sıbay 378 (166+212) kelimen törtinşi orındı ïelendi. Qazaqstannan eki sportşı – Ermek Ömirtay (350) men Semen Lïnder (312) 9-şı tïisinşe 12-şi orınğa jayğastı.
Derekközi: QazAqparat
Tegï: Sport jañalıqtarı, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
İşğal etlgen Qırımda Rus prokuraturası, Kremlge tabi olğan Qırım Yuqarı mahkemesine muracaat etip, Rusiyede ve istilâ etilgen Qırımda yasaq etilgen Qırımtatar Milliy Meclisine nisbeten nasıl davranmaq kerek olğanını soray. Nezaret organı bu sualni, BMT Halqara mahkemesinde qabul etilgen qarar sebebinden soray. Malüm ki, Halqara mahkeme qırımtatarlarnıñ temsil organınıñ faaliteine musaade etmege emir etken edi.
Prokutura tarafından yollanılğan vesiqanıñ nushasını Facebookta qırımlı fail Nariman Celâl derc etti. Muracaatnıñ nushası oña da kelgen, çünki 0 Meclisniñ yasaqlanması boyunca mahkeme esnasında cevapkârnıñ temsilcisi olaraq iştirak etken edi.
Nariman Celâl bu vesiqanı Qırım.Aqiqat içün böyle izaatladı: «BMT Halqara mahkemesiniñ qararı ilân etilgeninden üç ay keçti, ve ancaq üç ay soñra Qırımdaki prokuratura, mahkeme qararına nisbeten nasıl davranmaq kerek olğanını añlamağa tırışa ve Qırımtatar Milliy Meclisi adınen cemaat birleşmesi teşkil etilmek mümkünmi, dep soray».
Qırımdaki Rus prokuraturasınıñ web-sitesinde Yuqarı mahkemege yollanılğan muracaat aqqında malümat yoq.
Rusiyege bağlı olğan Qırım Yuqarı Mahkemesi aprelniñ 26-nda Meclisniñ areketini toqtatmaq qararını alğan edi. Meclisniñ imayesi Rusiye Yuqarı Mahkemesine şikâyet arizasını yollağan edi. Sentâbrniñ 29-nda Rusiye Aliy Mahkemesi şikâyet arizasına cevap olaraq Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini yasaq etti.
Aprelniñ 19-nda Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Halqara mahkemesi Ukrainanıñ Rusiyege qarşı açqan davasında muvaqqat qarar qabul etken edi. Gaagadaki mahkeme, terrorizmge maddiy destekniñ berilmesine qarşı Halqara añlaşma esasında Rusiyeni muvaqqat tedbirlernen cezalamağa razı olmadı. Amma Moskvanı qırımtatarlarnıñ ve etnik ukrainlilerniñ aqlarını sıñırlamaqtan vazgeçmege, Meclisniñ faaliyetini devam ettirmege ve istilâ etilgen Qırımda ukrain tilinde tasil berüvni tiklemege mecbur etti.


text:
28 Mayıs 2015 Perşembe
Qurultay - o nasıl olğan edi (öçerk)
Mayıs 28, 2015 Edebiyat ve tenqit, Qandımov Yunus, Tarih No comments
Nöman Çelebicihan
(1885 1918)
Nöman Çelebicihan Canköy yakınlarındaki Sonak köyünde 1885 senesi dünyaga keldi.
Babası İbraim Çelebi, anası – Cihanşahtır.
Nöman Çelebicihan köy mektebinde, Akçora ve Zıncırlı medreselerinde tahsil aldı.
Medrese tahsilinden kanaatlenmegen Nöman İstanbulga kete ve Mercan medresesine oqumağa kire. Soñra tahsilini İstanbul darulfununınıñ (universitetiniñ) adliye (yuridik) fakultetinde devam ettire.
Bu yerde arekette bulunğan "Genç türkler" cemiyetiniñ üriyetçilik ğayelerinen meraqlana ve 1906 senesi kendisi kibi İstambulğa oqumağa kelgen qrımtatar gençleninen "Vatan" adlı gizli cemiyetni meydanğa ketire. Aynı şu üriyetçilik ğayelelerine Qırımda ömürge keçirmege, yarımadanı rus idaresinden qurtarmağa niyetlene.
1908 senesi Türkiyede olğan inqilâb qırımtatar gençleriniñ ümütlerini qanatlandıra. Nöman Çelebicihan yetekçiligindeki "Vatan" cemiyetiniñ azaları Vatan Qırımnıñ qurtulış yolunda şiirler, ikâyeler, siyasiy maqaleler yazalar, risaleler çıqaralar.
1912 senesi tahsilini bitirgen Nöman Çelebicihan Qırımğa qaytıp kele. Bir qaç vaqıttan soñ Rusiyeni daa da yaqından ögrenmek içün Peterburgğa kete.
Nöman Çelebicihan eñ yaqın dostu Cafer Seydametnen Qırımda alıp baracaqları milliy qurtulış areketiniñ programmasını hazırlay.
1917 senesi Qırım Musulmanları Merkeziy İcra Komitetiniñ Reisi ve Qırımnıñ Baş Müftiysi olaraq saylana.
N. Çelebicihan qırımtatar halqınıñ birinci milliy Qurultayını hazırlav ve ötkerüv işlerine yetekçilik yapa.
1917 senesi noyabr ayınıñ soñları ve dekabr ayınıñ başlarında olıp keçken Qurultayda Nöman Çelebicihannı Qırım Milliy Hükümetiniñ başi ve adliye (yustitsiya) müdiri olaraq saylaylar.
Nöman Çelebicihan milliy Hükümetniñ başi, iradeli siyasetçi olmaqnen birlikte istidatlı şair, ateşin publitsist edi. Onıñ "Ant etkenmen" şiiri qırımtatar halqınıñ milliy gimnine çevirildi ve bugünde öz milliy mustaqilligi içün küreşken milletimizniñ ruhuna ruh, quvetine quvet qoşıp kelmekte.
1918 senesi yanvar ayınıñ soñlarında bolşevikler Nöman Çelebicihannı yaqaladılar, ve onı 27 kün devamında Sevastopol hapshanesinde tuttılar, vahşiylerce qıynavlarğa oğrattılar.
1918 senesi fevral 23-te bolşevikler Nöman Çelebicihannı Sevastopol hapshanesiniñ azbarında qurşunğa tizdiler ve cesedini Qara deñizge bıraqtılar.
Müellif
Yunus Qandım


text:
Ukraina Yuqarı Radasınıñ İnsan aqları boyunca vekili Lüdmila Denisova, rusiyeli zenaatdaşı Tatyana Moskalkova ile telefon laqırdısında, Aqmescit tahqiqat izolâtorında bulunğan Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir işi» figurantı Uzeir Abdullayevda sağlıq vaziyetiniñ birden fenalaşqanı aqqında malümatnı teşkermesini rica etti.
Ukraina ombudsmeniniñ saytı bildirgeni kibi, Denisova Moskalkovadan «kerekli çareler körmek ve bu işniñ vaziyetini bildirmek»ni rica ete.
Moskalkovanıñ aytqanına köre, bunıñ arfesinde Aqmescitteki 1-nci nomeralı tahqiqat izolâtorınıñ rehberi, «Uzeir Abdullayevniñ anası ve qız qardaşınen körüşti, ve bunıñ kibi de, yaqalanğannen şahsen suhbet keçirdi. Uzeir iç bir türlü şikâyet ifade etmedi», dep qayd etile.
Ondan ğayrı, Abdullayev «tibbiy teşkerüvden keçirildi, tolu kölemde tedaviylene ve anasınıñ muracaatı boyunca, damar cerrahınıñ mesleatını almaq içün mayıs 4-te şeer hastahanesine avuştırılacaq», dep bildirile.
Aprel 30, bazarertesi künü Abdullayevniñ anası, tahqiqat izolâtorında bulunğan oğlunda bir qaç künden berli yüksek sıcağı, ayağında şişik ve şişiklik bar, o, dayanılmaz ağrılar çeke, dep bildirdi. Dilâra Abdullayevanıñ bildirgenine köre, bu alâmetler qannıñ zeerlenmesini köstermek mümkün.
Qırım advokatı Cemil Temişev, Abdullayevge «yeterli tibbiy yardımnıñ kösterilmemesi» aqqında arizanı Rusiye prokuraturasında yolladı. Anda oña, tevqif etilgenniñ «artıq bugün munasip tibbiy yardım körecegini» işandırdılar.
2016 senesi oktâbrniñ 12-sinde Qırımda beş musulman qorantasınıñ evleri tintildi. Tintüvler neticesinde Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenlerinde qabaatlanğan beş qırımtatar: Rustem İsmailov, Uzair Abdullayev, Teymur Abdullayev, Emil Cemadenov ve Ayder Saledinov tevqif etildi.
«Hizb ut-Tahrir» halqara siyasiy İslâm teşkilâtınıñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletleriniñ bir İslam hilâfeti içinde birleştirilmesinde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarnıñ qullanılmasını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2003 senesinde «Hizb ut-Tahrir»ni yasaq etip, «terroristik» tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ qorçalayıcıları, taqipniñ diniy alâmetke köre yapılğanını tüşüne. Advokatlar, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenler esasen qırımtatarlar ve olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleri olğanını qayd eteler. Halqara uquq, işğal etilgen territoriyada işğal etken devletniñ qanunlarını tatbiq etmekni yasaq ete.


text:
Kündelikti turmısta qoldanatın tuzdıñ qanşalıqtı paydalı ekenin bilesiz be? Onıñ adam densawlığına tïimdi tustarı öte köp. Äsirese salqın tïgennen payda bolatın awrwlardıñ aldın alwğa kömektesedi.
1. Angïna
1 staqan jılı swğa 1 şay qasıq tuz salıp, künine birneşe ret tamağıñızdı şayıñız. Sonımen qatar, 1 staqan jılı swdı ½ şay qasıq qaynatpa tuzben aralastırıp, oğan 4-5 tamşı yod qosıñız. Dayın bolğan tunbanı murnıñızğa tamızıp, jutqınşağıñızdı jwıñız.
2. Jötel
1 staqan awız swdı 1 şay qasıq as sodasımen aralastırıp, qospanı aş qarınğa tutınıñız.
3. Süyek pen tamırdağı awrwlar
1 staqan bal men 1 staqan tuz jäne 1/5 staqan şomır şırını. Barlığın jaqsılap aralastırıp, awıratın jeriñizdi sürtiñiz.
4. Tisiñizdiñ amandığı
Tisiñizdi aman saqtağıñız kelse, är tañ sayın 2-3 kesek teñiz tuzın sorwıñız kerek. Ol tek tisiñizge emes, qızıl ïegiñizge de paydalı.
5. Artıq salmaq
2 kg qaynatılğan nemese teñiz tuzın jılı sw toltırılğan vannağa salıñız. Sosın sol swğa 15 mïnwt şomılıñız. Munday vanna sizge artıq salmaqtan arılwğa kömektesedi.
massaget.kz
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
Arïzona ştatında bolğan osı bir oqïğa eşkimdi bey-jäy qaldırmaydı. Oqïğa 2013 jılı bolğan. Sol kezde Klark attı äyel 7 aylığında şetinegen ulı Lwkastıñ jüregin donorlıqqa bergen. Söytse, bul organdı därigerler Ester Gonsalestiñ qızı Djordan Dreykke operacïya arqılı salıp bergen eken. Al jwırda Klark osı qızdı izdep tawıp alıp, onıñ kewdesindegi öz ulınıñ jürek dürsilin stetoskoppen tıñdap kördi. Öz baqıtına özi senbegen ana tek: «Dürsili qanday küşti», dep ayta berdi. Onıñ aytwınşa, közi tirisinde Lwkas tınımsız, şïraq, köp qozğalatın bolıptı. Jürek dürsiliniñ qattı bolwı sodan bolsa kerek. Al kezinde jas balanıñ jüregin qızına salatını twralı xabardı estigende Djordannıñ anası tüni boyı jılap şıqqan eken. Sebebi onıñ aytwınşa, «bir jerde ananıñ balasınan ayırılğanın oylap, köñil-qoşı tüsip, közinen eriksiz jas parlaptı». 18 aylığında jasalğan jürekti transplanttaw operacïyasınan keyin ömir sürip, 4 jasqa kelip qalğan qızdı körgen Lwkastıñ anası ulınıñ jüregi äli de soğıp turğanı üşin özen tek baqıttı sezinetindigin ayta beredi.
Derekközi: 24.kz
Kommentarïï


text:
«Turmısta, awıl şarwaşılığında, önerkäsipte paydalanılatın tuşı swdıñ törtten üşi ormandağı sw közderine tïesili», - dedi Pan Gï Mwn.
BUU jetekşisi Bogota, Dwrban, Djakarta, Madrïd, Nyu-York, Rïo-de-Janeyro jäne basqa da iri qalalar awız swdıñ basım böligin ormandı alqaptardan aladı.
«Jer betindegi adam sanınıñ öswi jäne swğa degen suranıstıñ kürt artwı ormandardı sw közderi retinde qorğaw qajettiligi twadı. 2025 jılı 1,8 mïllïard adam sw tapşı awdandarda ömir süredi. Jalpı alğanda älemniñ üşten ekisi sw jetispewşiliginiñ zardabın şegedi»,- dep atap ötti Pan Gï Mwn.
Ormandardı qorğaw üşin BUU-nıñ FAO uyımı jaña bağdarlama jasap şıqtı. Ol sw sapasın jäne onı jetkizw joldarın jaqsartwğa bağıttalğan.
Osı bağdarlamanı Afrïkanıñ batısındağı segiz elinde iske asırw qolğa alınadı. Olar: Gambïya, Gvïneya, Gvïneya-Bïsaw, Malï, Mavrïtanïya, Nïgerïya, Senegal, Serra-Leon.
Derekközi: QazAqparat
Kommentarïï


text:
550 mıñnan astam beyne syujetterdiñ işinde 1936 jılğı Çarlï Çaplïn men onıñ jubayınıñ bal ayınıñ jazbası, «Gïndenbwrg» dïrïjabli apatınıñ tüpnusqa tüsirilimderi, odaqtastardıñ Normandïyağa äsker tüsirwi jaylı vïdeolar bar.
Tarïxï üzindilerden basqa, jïnaqta «Kinks» tobınıñ şaştarazğa kelgeni nemese 1935 jıldağı Çïkagodağı pilder jarısı sïyaqtı jeñil qızıqtı vïdeolar bar. Eñ köne vïdeo 1895 jılı tüsirilgen.
«Vïedonı «YouTube» jelisine jüktep jurtşılıqqa tarïxtağı mañızdı sätterdi tamaşalawğa jol aştıq. Bul körermender üşin tarïxta izi qalğan adamdar men oqïğalardı körsetetin erekşe «sayaxat»», - dedi Assoşïeyted Press xalıqaralıq murağatınıñ dïrektorı Elvïn Lïndsï.
«Assoşïeyted Press» - 1846 jılı qurılğan älemdegi iri aqparattıq agenttikterdiñ biri. «British Movietone» - jañalıqtar agenttigi retinde 1919 jılı qurılğan brïtandıq derekti beyneler murağatı.
Derekközi: QazAqparat
Kommentarïï


text:
Aslı qırımtatar ukrain yırcısı Camala dey ki – halqı onıñ Mustafa Cemilev kibi milliy yetekçisi bar olğanından çastlıdır.
Bu aqta o Qırım.Aqiqatnıñ noyabr 13 künü 72 yıllığını qayd etken Mustafa Cemilevniñ doğağan kününe çıqarğan levhasında ayttı.
«İkmetli, teren, ğayet açıq, artından başqalarını alıp barğan insandır. Yetekçi içün müim çizgidir. Bizde o bardır, ve bu bahttır», – dey o
Cuma künü, noyabr 13-de, Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi Türkiye cenübi Mersin şeerinde keçirilgen Qardaş-şeerlerniñ I Halqara turistik sammitinde buluna.


text:
Türkşınaslıq ve şarqşınaslıqnıñ müim meseleleri
Şu mevzuda mart 20-23 künleri Tavriya milliy universitetinde keçirilgen IV halqara ilmiy-ameliy konferentsiya bu sefer türkşınaslıq ve şarqşınaslıq iliminde büyük itibar qazanğan, qırımtatar tilşınaslığı boyunca birinci ilim doktorı, professor Ayder Memetovnıñ 65 yıllığına bağışlandı.
Konferentsiya arfesinde alim yüksek devlet mukâfatı - Vatan ögünde hızmetleri içün üçünci dereceli ordennen taqdirlengen edi. Konferentsiyanı açqan TMU ilmiy işler boyunca rektor muavini, fizika-matematika ilimleri doktorı, professorı V. Berjanskiy yubilârnıñ ve umumen bu sene açılğanınıñ 90 yıllığını qayd etecek şarqşınaslıq fakultetiniñ faaliyeti aqqında ikâye etip, keçenlerde türk tili boyunca olimpiadada ğalip çıqqan studentlerge yarlıqlarnı taqdim etti.
Alimni Tataristan, Qazahistan, Rusiye ve Kiyevdeki zenaatdaşları, bunıñ kibi de QMPU kollektivi samimiy hayırladılar. TMU qırımtatar tilşınaslığı kafedrasınıñ dotsenti L. Aliyeva ve şu kafedra doktorantı, dotsent, filologiya ilimleri namzeti L. Okaz professor Ayder Memetovnıñ ayatiy ve ilmiy yolu aqqında maruza yaptılar. Professornıñ kendisi ise öz çıqışında TMUniñ qırımtatar tasili sistemindeki rolüni aydınlattı.
Milliy areket veteranı S. Memetov alimniñ milliy areketke qoşqan issesi aqqında ayttı. Plenar meclisten soñ konferentsiya işini "Qırımtatar tilşınaslığı", "Qırımtatar edebiyatşınaslığı", "Milliy tiller ve olarnıñ özara alâqaları", "Tillerni ögretüvge kulturologik yanaşuv: türk ve şarq tilleri ve edebiyatını ögretüv usulları", "Türkiy ve şarqiy devletlerniñ tarihı ve etnologiyası, tili ve medeniyeti", "Türkiy ve şarqiy tillerniñ tarihı ve bugünki vaziyeti", "Türkiy ve şarqiy tiller ve edebiyatlar" kibi sektsiyalar boyunca devam etti.
Konferentsiyada ğayet meraqlı ve mündericeli çıqışlar yapılıp, türkşınaslıq ve şarqşınaslıqnıñ bugünde-bugün turğan aktual meseleleri muzakere etildi.
Zera BEKİROVA
Yañı Dünya gazetasından alınğan:


text:
Lor böliminiñ meñgerwşisi Arman Nagwmanov sol kündi esine aldı. 7 qaraşada awrwxanağa beytanıs adamdardan zardap şekken, awır jağdaydağı nawqas jetkiziledi. Oğan tomografïya jasalınıp, basına travmatïkalıq qarwdan eki oq atılğandığı anıqtaladı. Otanı Armanmen birge bet-jaq xïrwrgïyası böliminiñ meñgerwşisi Vladïmïr Mïçïnov mekemedegi biregey qurılğı éndoskoptıñ kömegimen eşbir tiliksiz jasağan. Dese de oñay bolmaptı.
Nawqastıñ qazirgi jağdayı ortaşa deñgeyde. Äli künge deyin awrwxanada em qabıldap jatır. İşki ister departamenti baspasöz qızmetiniñ aytwınşa, onıñ bul jağdayğa tüswine äkesi kinäli. Ulımen ünemi janjaldasatın ol bir küni bas tusına oq atqan. Jalpı awrwxanada däl osınday ota alğaş ret jasalıp otırğan joq.
Mine, osılayşa oblıstıq awrwxananıñ aq xalattıları qaşan da adam ömirine araşa turadı. Öytkeni jaña texnïka, bilikti maman barda eñserer bïikter köp.
Aygül Mırzağalïqızı


text:
O'zbekler
O'zbek xalqının' kelip shıg'ıwı (etnogenezi)
O'zbek xalqının' negizi b.e.sh. birinshi mının'shı jıllardın' ortalarınan baslap putin antik da'wir (IV-VI a'a') dawamında etnogenezi, xojalıq tu'ri, ma'deniyatı, turmıs ko'rinisi, ha'zirgi O'zbekstan jerinde jasag'an Evropalılar rasasındag'ı qa'wimler menen . Bul birikpe eramızg'a shekemgi V a'sirdegi sak-massagetler menen gunnılar aralas eftolitler ma'mleketinde bolg'an. Son' tu'rk kaganatının' quramındag'ı ko'shpeliler kelip bularg'a qosılıp, olarda o'tırıshılıqqa aylang'an. Shıg'ıstan tu'rk qa'wimler X-XI a'sirlerde karaxanidler ha'm seldjukler ma'mleketi da'wirinde ko'birek keledi, tu'rk tilleri Fergana, Zarafshan, Qashqadaryada tu'rk tilleri u'stemlikke erise basladı. Al Xorezm wa'layatında mong'ollar jawlap alg'annan keyin, XIII-XIV a'sirlerde burıng'ı Xorezm tili birotala toqtadı. Tu'rki tilinen oguz dialekti ornay basladı. Biraq jergilikli xalıqtın' ma'deniyatına etnikalıq quramına ta'sir jasamadı.
VI-VIII a'sirlerde arablardın' Orta Aziyanı jawlap alıwı aldında, tu'rk kag'anatları menen jergilikli aristokratlar eski tu'rkiy siyasiy birikpe tiykarında o'zbek, basqada Orta Aziya xalıqlarının' tili, ma'deniy birikpeleri negizi ku'sheyi baslag'an jerler ko'beydi. A'sirese bunday birikpeler Fergana, Buxara, Sogdiana, Xorezmde payda boldı. Bul da'wirde Orta Aziyag'a islamnın' tarqawı bunday bir-neshe etnikalıq bo'leklerdi bir dinge, olar arasındag'ı tillerdin' jaqınlasıwın tezletti.
Movarounnaxrg'a arqadan kelip, jergilikli u'stemlikke erisken o'zbeklerdin' keyingi etnik qatlamı, islamdı qabıl etken chagataylar toparı edi. Olardın' arasında tu'rk ha'm mong'ol birikpeleri (jalair, barlas h.t.b.) bar edi. Bul birikpeler XIV-XV a'sirlerde chagataylar dep ataladı. Bizin' da'wirimizge shekem sol chagatay urıwlarınan jetip kelgenleri: karluklar, barlaslar h.t.b. bolıp esaplanadı. XV a'sirdin' aqırında ha'm XVI a'sir baslarında Orta Aziyada siyasiy ha'm ekonomikalıq jag'day bosasqan. Ha'kimler, patshalar arasında biylik, ha'kimlik ushın talas tartıslar ko'beygen. Timuridlerdin' a'wladları Ferg'ana ha'kimi Babur ha'm Xirat ha'kimi Xusayn Bayqaralar Dashti qipchaqtan kelgen qu'diretli Shaybanixan basshılıg'ındag'ı jawınger o'zbeklerge qarsılıq ete almay sheginedi. O'zbekler dep tu'rki-mong'ol tu'rindegi kelgen urıwlar atalg'an. Olar Orta Aziyanı etnikalıq quramın antropologiyalıq tu'rin aytarlıqtay o'zgerte almadı. Olar tek XVII a'sirlerde g'ana O'zbekstannın' Zarafshan, Surxanda'rya, Qashqadarya ha'm Xorezm, Qaraqalpaqstan jerlerine aralasıp, jergilikli etnikalıq birikpelerdi irilendirdi. Etnikalıq ta'sir jasadı. Bul da'wirge tiyisli jazba estelikler "Sheybaniynama", "Nusratnama", "Abdullanama" h.t.b.
O'zbek ataması ele o'zinin' ilimiy tusinigine iye emes. Da'slep bul so'z Usman ibn Munkiz XII a'sir, miynetinde gezlesedi. Keyin Rashiddin jılnamalarında XIV a'sir, Jalalatdinnin' XII a'sir a'sker basshılarının' biri O'zbek dep tilge alınadı. Belgili tariyxshı Xamdulla Kazviniy XV a'sir Altın Orda a'skerlerin "O'zbekler" dep, al olarg'a tiyisli jerlerdi "o'zbek ma'mleketi" dep ataydı. XV-XVI a'sirlerge tiyisli jazba dereklerde de Sheybani qarawındag'ı barlıq urıw ha'm qa'wimler birikpesinde "o'zbekler" dep atag'an. Xiywa xanı Abulg'azı, XVII a'sir, o'zinin' tu'rkler shejiresinde Aq Orda xanı Tuqtag'u xan o'lgennen keyin onın' ornına 13 jasar O'zbek xan taxtqa otırg'an, son' barlıq Juchi elinin' barlıg'ın o'zbek eli dep ataydı. Geypara o'zbek shejiresinde o'zbek xalqın 92 urıwdan qurılg'an dep ko'rsetiledi. Biraq bul durıslıqqa kelmeydi. O'zbeklerdin' kelip shıg'ıwınday-aq, olardın' etnikalıq quramıda o'zgermeli. Geypara urıwlar irilenip, al geypara urıwlar maydalanıp, basqa urıwlarg'a aralasıp ketken. Mang'ıt ha'm qazaq urıwlarının' birikpeleri ha'm Sheybaniy xan qarawında tu'rki-mong'ol urıwlarınan payda bolg'an etnikalıq toparlar qıpshaq, mang'ıtlar, qanlılar, qon'ıratlılar, naymanlar sıyaqlı burıng'ı elatlar birikken O'zbek atamasına o'tken. Demek ha'r tu'rli urıw qa'wimlerden birikken etnikalıq birikpelerden‘ mang'ıt, qon'ırat, qıyat, qıpshaq, Qıtay, qan'lı, durmen, keneges, mın, qırıq, ju'z, loqay, nayman, chimbay, jalayır, karluk, no'kis, u'ysin, qatag'an h.t.b. Etnonimler o'zbek ha'm basqa da Orta Aziya xalıqlarının' qa'liplesiwine qatnasqan. Bul etnikalıq birikpelerdin' atamaları turmısı, xojalıg'ı, da'stu'rleri, dini h.t.b. ko'rinisleri a'yyemgi orta a'sir ilimpazları Maxmud Qashg'ariy, M.Narshaxi, Beruniy miynetlerinde ko'rinedi. O'zbek urıw-qa'wimlerinin' atamaları a'sirese etnotoponimlerde, yag'nıy geografiyalıq atamalar menen elatlardın' h.t.b. atamasında ko'rinedi. Jan'a da'wirde XIV-XIX a'sirlerde de ha'm en' jan'a da'wirde de o'zbek ha'm basqa Orta Aziya xalıqlarının' qa'liplesiwi dawam etken. Etnikalıq birikpeleri o'zlerinin' o'zge atamaları menen birge xojalıg'ının' tu'rinde (otırıqshı, yarım otırıqshı) da'stu'rinde, tilinde de o'zgesheliklerin saqlag'an. Tariyxshılar pikirinshe o'zbek xalqı 3 subetnostan birikken. Birinshi subetnos - a'yyemgi da'wirlerden o'tırıqshı qa'wimlerge b.e. I-mının'shı jılları arqadan ko'ship kelip aralasqan tu'rki tilindegi qa'wimler birikpesinen qa'liplesken xalıq "Sart" dep atalg'an, ol ko'birek Fergana, Tashkent, Xorezm, Zarafshan wa'layatlarında jasag'an.
Ekinshi subetnos - Sheybaniyler kelmesten burıng'ı jergilikli tu'rki tilindegi qa'wimler menen jasag'an Sheybaniyler menen kelgen tu'rki qa'wimler aralaspası "tu'rkler" dep atalg'an. Olar XX a'sir baslarına shekem xojalıg'ında yarım ko'shpeliler, urıwlarg'a bo'linerlik o'zgeshikleri menen jasag'an. Bular Fergana, Samarqand, Jizzaq wa'layatlarında ko'birek aralasqan. O'zbek xalqının' tag'ı bir kishkene bo'legi - tatlar, bular Xorezm oblastında jasap ha'zir o'zbekke aylang'an.
U'shinshi subetnos, burıng'ı XV-XVI a'sirlerde Movarounnaxrge kelgen Deshti Qıpshaqtan ko'ship kelgen'lerdin' a'wladları. Olar "o'zbekler" dep atalg'an. 1920-jılg'a shekem, bular o'z urıw atamaların saqlag'an. Ma'selen, Buxarada 40, Xorezmde 20, Deshti Kipchak urıw atları o'mir su'rgen.
Olarda endogamiya ta'rtibinde bolg'an. Olardag'ı Mang'ıt, Qon'ırat, Qıpshaq, Nayman mayda urıwları ha'm toponimler a'yyemgi etnonimlerdi ko'rsetedi.


text:
Ukraina halq deputatı, qırımtatarlarnıñ yetekçisi Mustafa Cemilev oğlu Hayser Cemilevge nisbeten çıqarılğan Krasnodar mahkemesiniñ qararı qanunsız olğanını ve Rusiye Hayserni beş yıl reine olaraq tutmağa istegeni aqta bildire. Bunı Cemilev Qırım.Aqiqat mühbirine ayttı.
«Üküm, tabiiy ki, qanunsızdır, çünki Rusiye territoriyasında ve Rusiye qanunlarına köre üküm çıqarmaq içün aqları yoqtır. Cinayet Ukrainada, ukraina vatandaşı tarafından, Ukraina vatandaşına nisbeten yapılğan edi. Mahkemeci olmağanlarğa iddialarım yoq, reineniñ taqdirini qurtamaq içün bütün zaruriy areketlerni etkenler. Amma Rusiye oğlumnı beş yıl reine olaraq tutmağa qarar aldı. Rusiye qanuniyetine de ters kele», – dey Mustafa Cemilev.
Bundan da ğayrı, Rusiyede çıqarılğan üküm İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesi qararına ters kelgenini de qayd etti. Qararğa köre, mabüsni Ukrainağa teslim etmek kerekler.
«Tış işler Nazirligine onıñ qaytarılması aqta mektüp yollanılğan edi, amma Rusiye bunı red etti», – dey qırımtatarlarnıñ yetekçisi.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Krasnodar ülkesiniñ mahkemesi çarşenbe künü, iyün 10-da, Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı Mustafa Cemilevniñ oğlu Hayserni beş yılğa qadar umumiy nizam apishanesine almaq qararını qabul etti.
Hayser Cemilevni 2013 senesi mayıs 27-de onıñ Bağçasaraydaki evinde yaqaladılar. Anda 44 yaşında Fevzi Edemov öldürilgen edi. Militsiya Cinaiy kodeksniñ 115-inci maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca (planlaştırılğan öldürüv) cinaiy iş açtı.


text:
Velosïped – jalğız ekologïyalıq taza äri qoljetimdi transport. Sonımen qatar, ol denege awırtpalıqtı az mölşerde tüsirip, salawattı ömir saltın ustanwğa kömektesedi.
Velosport küyzelisten arılw men jastıqtı uzaqqa saqtawdıñ ämbebap jolı. Zerttewler körsetkendey, velosïpedpen äwestenetinderdiñ orta jası basqalarmen salıstırğanda 5 jasqa uzaq eken. 20 jılğa jalğasqan bul zerttewge velosïpedti kündelikti qoldanatın 5 mıñ adam qatıstı. Zerttew nätïjesinde, velosïpedti joğarı jıldamdıqta aydaytındardıñ ömir jası uzağıraq bolatını däleldendi. Alayda velosïpedti tım tez aydaw jürek awrwları bar, dene jattığwlarına üyrenbegenderge zïyan bolwı mümkin. Munday sport türi qïmıl-qozğalısında qïındıqtarı bar, varïkozğa şaldıqqandarğa jaqsı em.
Jalpı, velosïpedtiñ adam densawlığına tïgizer paydaları jayında qısqaşa aytıp öteyik.
1. Velosïped aydaw arqılı jürek pen tamırlardıñ jumısı retteledi. Bastapqıda jüregiñizge azdap küş tüsiresiz de, artınşa oğan otteginiñ kömegimen demalwğa mümkindik beresiz. Jürektiñ bulşıq eti jattığıp, şıdamdılığıñız arta tüsedi. Alayda, asıra siltep jibermeñiz.
2. Ağzamızdağı zat almasw qubılısı jıldam jüredi. Awa arqılı juğatatın awrwlardan saq bolamız. Ökpemiz aşıladı.
3. Ayaqtı şınıqtırıp, artıq salmaqtan arılwğa kömektesedi. Eger jügirwge qïnalsañız, onı velosïpedpen almastırıñız. Ayağıñızdıñ bulşıqetteri qatayadı. Munımen qatar, teriñizdegi jaralar da jazıladı.
4. Sonday-aq, velosport varïkozdı emdewge kömektesedi. Siz velosïpedtiñ «üzeñgisin» aynaldırğan sayın qatıp qalğan qandar taraydı.
5. Velosïped aydaw arqılı köziñizdiñ körw qabiletin jaqsarta alasız. Kündelikti kompyuterge köp waqıt qarap otıratındıqtan, közimiz tez şarşaytını belgili, alısqa qaraw mümkindiginen ayırılamız. Al, velosïped aydaw barısında alıs aymaqtı baqılaytındıqtan, közimizdiñ bulşıq etteri demaladı.
Eger siz burın soñdı velosïpedti aydamağan bolsañız , bastapqıda 20-25 mïnwttan bastañız. Sodan keyin kün sayın 10 mïnwttan qosıp otırıñız. Aydaw barısında bwındarıñızdıñ nemese bulşıq etteriñizdiñ awırğanın bayqasañız, şınığwdı biraz waqıtqa toqtata turıñız. Ağzañızğa üyrenwge mümkindik berip, artınşa qaytadan jalğastırıñız. Mamandar velosïpedti tamaq işe salısımen aydamawğa keñes beredi.
Derekközi: BAQ.KZ
Tegï: Sport jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Yuriy Stets: “Men, böyle kommanda ile çalışqanımnen ğururlanam”
2017 senesi martnıñ 2-de Ukraina Nazirler Kabinetiniñ press-merkezinde Ukraina haber siyaseti Nazirligi Ükümette bir yıl içün esabat berdi.
Ukraina haber siyaseti Naziri Yuriy Stets: “Men öz kommandamnen ğururlanam, olardan er birisi öz işiniñ yonelişinde çalışa, bunı keyfiyetli becere. Bizim neticelerimiz bar: Ukraina haber telükesizligi Mezebi, ukrain yayınlavınen “beyaz lekeler” qısmını qapatqan 2 qoyulğan telequlle (Karaçün, Çongar), dünyağa Ukraina aqqında kerçekni açıqlağan Ukraina tış yayınlavı Mültimedia platforması. Bu, eminliknen “ğalebe” dep adlandırmağa mümkün olğan tek esasıdır”.
Birinci Nazir muavini Emine Ceppar: “Bir yıllıq iş devamında biz Qırım ve Donbass haber reintegratsiyasınıñ eki Kontseptsiyasını, içki yerleşken şahıslar Kontseptsiyasını, qırımtatarlar halq ögünde keçirgen diplomatiya Kontseptsiyasını işlep çıqardıq. Bu, üç auditoriyağa – Ukraina, dünya, vaqtınca kontrol olunmağan territoriyalarğa – baqtırılğan, belkemlik.”
Nazir muavini Dmıtro Zolotuhin Ukraina haber telükesizligi Mezebiniñ kirsetilmesi aqqında aytıp berdi: “Mezepte açıqlanğan strategik kommunikatsiyalar sisteması, cemiyetke bugünki künniñ haber çağıruvlarına cevap bermege imkân berecek”.
Nazirlikniñ Devlet kâtibi Artem Bidenko: “Ukraina tış yayınlavınıñ Mültimedia platforması kün-künden dünyada irişimli ola. UA|TV telekanalı dünyada kabel ağlarına kirsetilmesi aqqında 58n yaqın añlaqşmalar imzaladı. “Ukrinform” haber agentligi – jurnalistika standartları boyunca yayınlağan ve Ukrainada vaqialar aqqında aqiqatnı açıqlağan eñ yahşı haber agentligidir”.
HSN esabatınen tafsilâtlıca malümatnen mında tanış olmağa mümkün: /documents/87.html
Cedvel


text:
Bиkипeдия:Turında
Wikipedia ul böten dönyadan kergän uquçıları tarafınnan tözelä torğan irekle eçtälekle entsiklopediä. Wikipedia ul wiki-säxifä, yäğni anıñ mäqälälärne härkem tözätä ala, wä monıñ öçen här bit başında bulğan üzgärtü östenä genä törtäse.
Wikipedia ul Wikimedia Foundation, Inc. şirkäteneñ säwdäbilge.
Baştan İngliz telendä genä bulğan Wikipedia 2001 yılnıñ 15 ğinwarında cibärelgän ide.
2004 yılnıñ 15 sentäberdä Wikipedia Tatar telendä dä açıla wä bu köngä 79 301 mäqälä cıyılğan.
Wikipedia eçendä saqlanğan bar mätennär, räsemnär wä başqa törle eçtälek GNU häm İrekle İstälek röxsätnämäläre buyınça taratıla (monı uqı: qälämxaq turında).
ЭчTәлek
Säxifä tarixı wä küzätülär[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Wikipedia säxifäse, anıñ tarixı wä yış birelä torğan sorawlar
- Wikimedia Foundation, Wikipedia'nıñ tabışsız ana şirkäte
- Tatarça bülege, anıñ Cämğiät üzäge häm MMÇ'da taswirlanuı
Wikipedia eçtälegenä küzätü[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Soñğı üzgärtmälär — soñğı minutlarda bulğan üzgäreşlär.
- Yaña bitlär, bulırğa tieşle mäqälälär, soralğan mäqälälär, yä berençe eläkkän bit.
Wikipedia belän eşläw[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Beleşü bitläre: bezneñ sälämläw bitebez, nigezlärebezgä qısqa küzätü, yaña möxärrirlärebez öçen kiñäşçe, yä säxifädä gizü/üzgärtü buyınça töp yärdäm bite.
Säxifä äğzäläre belän elemtägä çığu[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Sorawlar öçen töp urın bularaq bezdä bäxäslek eşli.
Monı da qara[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Wikipedia nöfüse, dusları
- axşaş säxifälär.
- Wikipedia:Qäğäzle yurama


text:
Mart 24 künü işğal olunğan Qırımda Kremlniñ nezaret etkeni Yuqarı mahkemesinde «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» Aqmescitli beş mabusına adliyecilerinen aqıl tanışmaq içün yarım saat berildi. Emil Cemadenov, Uzair Abdullayev, Teymur Abdullayev, Ayder Saledinov ve Rustem İsmailov olacaq mahkeme toplaşuvı aqqında bugün sabah haber eldılar.
Qabaatlanğan Uzeir Abdullayev ve Rustem İsmailovnıñ advokatları kelgen soñ işni baqmaq muracaatlarını mahkeme red etti. Bunı Qırım.Aqıqat muhbiri haber ete.
Mart 24 künü Kreml nezaret etken işğal olunğan Qırımnıñ Yuqarı mahkemesi «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» beş mabusına apis cezası uzatılmasına qarşı şikâyet arizalarını baqmaq kerek.
Mart 7 künü Kreml nezaret etken Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesinde «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» beş mabusı Emil Cemadenov, Uzair Abdullayev, Teymur Abdullayev, Ayder Saledinov ve Rustem İsmailovke apis cezasını arttırmağa qarar alındı. Apis cezası 2017 senesi iyün 11 kününe qadar uzatıldı.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Kitapniŋ yoruq kšrüşigä ağriq säväp boldi
Türkiyadä yaşavatqan uyğur rejisseri Abdurahman Öztürkniŋ hayat hekayisigä beğişlanğan «Män Kalman» namliq kitavi türk tilida yoruq kšrdi. Mäzkür kitapta Abdurahmanniŋ bayanidin uniŋ insanlarda az uçrişidiğan, šzi baliliq dävridin därdini tartip kelivatqan «Kalman sindromi» degän...
Ustaz. Alim. Şair.
Ötkän җümä küni Uyğur teatrida hälqimizgä tonulğan insan, heli märhum Mahmut Abdurahmanovniŋ iҗadiy paaliyiti vä hayati häqqidä hekayä qilidiğan «hayat bilän hämnäpäs» namliq toplamniŋ tonuşturuş märasimi bolup štti. Uniŋğa yazğuçi-şairlar vä ziyali ähli bilän...
«Ömürgä täşnaliq» – täşna jüräklärni qanduridu
İvrayim BARATOV, «Uyğur avazi»/ Redaktsiyamizgä gezitimizniŋ yeqin dosti, «Uyğur avaziniŋ» dostliri» klubiniŋ räisi Mähzun hämraev kirip käldi. Qolida – kitap. Başta ançä eräŋ qilmaptimiz. Uniŋ «Monu kitapni dadamniŋ vapatiğa yättä jil toluşi munasiviti bilän...
Yeŋiçä oqutuş: usullar vä täҗribilär
Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi»/ Yeqinda «Mir» näşriyatlar šyidin» dšlät vä җämiyät ärbabi, milliy maaripimizniŋ asasçisi Abdulla Rozibaqievniŋ 120 jilliğini nişanlaş boyiçä qurulğan täşkiliy komitetniŋ qarariğa benaän, 153-mäktäp-gimnaziyaniŋ mudiri Şavkät Ömärov bilän filologiya pänliriniŋ namziti...
Yazğuçiniŋ kitavi türk tilida näşir qilindi
Şämşidin AYuPOV, «Uyğur avazi»/ Yeqinda yazğuçi vä alimä Gülbähräm Hoşaevaniŋ «Sensiz ulasan sabahlar» (Sänsiz atqan taŋlirim) namliq hekayilär toplimi Türkiyaniŋ Alaniya şähiridä türk tilida yoruq kšrdi. Däsläp filologiya pänliriniŋ doktori Alimҗan Tilivaldi yazğuçiniŋ birnäççä...
hÖSNİHÄT BİLÄN YEZİLĞAN KİTAP
İҖATKAR VÄ İҖADİYÄT/ Yeqinda Özbäkstan Bädiiy akademiyasiniŋ akademigi, Rossiya Bädiiy akademiyasiniŋ pähriy äzasi Lekim İbragimovniŋ duniya boyiçä äŋ çoŋ polotnosi («Mega kartina») Evropida vä Özbäkstanda namayiş qilinip, uniŋğa sän°ätşunaslar täripidin nahayiti juquri baha berildi. Uniŋ...
«hayat bilän hämnäpäs»
Yeqinda «Bilim» näşriyatidin uniŋ mudiri Jarılqasın Nusqabaevniŋ täşäbbusi bilän kšrnäklik şair, ustaz, akademik, märhum Mahmut Abdurahmanovniŋ «hayat bilän hämnäpäs» namliq toplimi yoruq kšrdi. Mäzkür toplamğa M.Abdurahmanovniŋ qälimigä mänsüp maqalilar, şeirlar, şundaqla alim häqqidä äslimilär,...
«Bevapa duniya»
Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi»/ Yeqinda äynä şundaq nam bilän «Asıl arna» näşriyatidin jurnalist Şeringül Җälilovaniŋ hekayä, häҗviyä vä bir türküm şeirliri orun alğan toplimi yoruq kšrdi. Toplamğa asasän muällipniŋ ana jut vä insan hayatidiki...
Kona mädäniyät bilän bügünki ämäliyat җämlängän
Jurnalniŋ yeŋi sani/ Muhtärҗan ҖUMAROV, «Uyğur avazi»/ Milliy näşirlirimizniŋ qatariğa «İҗatkar» namliq ädäbiy-publitsistikiliq, ilmiy-ammibap jurnalniŋ qoşulğiniğa ançä kšp vaqit bolmidi. Şundaq bolsimu, päqät šzigila has alahidiliklärgä egä bolğan bu näşir häqqidä kšpçilik lävzidin yahşi pikirlärni...
«Ğunçiniŋ» novättiki sani yoruq kšrdi
Balilarğa beğişlanğan «Ğunçä» jurnaliniŋ novättiki sani yoruq kšrdi. Jurnal adättikidäk «Ziyaliy kişilär häqqidä» rubrikisi bilän başlinip, uniŋda yazğuçi-dramaturg Ähmätҗan haşiriniŋ hayati vä iҗadiy paaliyiti yorutuldi. Jurnalniŋ bu sanida şundaqla yaş şairä Sabiräm Änvärovaniŋ balilarğa beğişlanğan...


text:
"Jigitter" kvartetiniñ änşisi Aydar Turğanbek qazir qoğamda pikirtalas twdırıp jürgen "äyel" men "qatın" sözderine qatıstı pikirin bildirdi. Ol bul taqırıp twralı oyın öziniñ Instagram-dağı paraqşasına jazğan.
"Qatın" sözi döreki äri basınğandıq türinde estiledi. Küyewge şıqqan qızdardı qazaqta qatın deydi. Biraq köbimiz bul sözdi teris tüsinemiz. "Qatın" bayırğı qazaq tilinde "qutım" (bağım, ırısım) degen mağınanı bergen. Waqıt öte kele dıbıstardıñ assïmïlyacïyalanwı barısında "qutım" sözi "qatınğa" awısıptı. "Qatın" sözi arab tilinde "xatwn" - "tañ nurı". Osıdan 1500 jılday burınğı ata-babamız Köktürikterdiñ sına jazwlarında da "qatın" sözi kezdesipti. "Qatın" sözin qazirgi qazaqşağa awdarğanda "xanım" degendi bildiredi eken. Türki jazwlarında onıñ mağınası sonday. Tağı bir jerlerde "qatın" söziniñ törkini ejelgi türkiler däwirinen bastaw alğanı jaylı, erte köktemde güldeytin bäyşeşek güliniñ xoş ïisin "xotwn" dep, sol ïiske äyel zatın teñegendigi jaylı aytılıptı. "Qatınnıñ" mağınası durıs sïyaqtı. Al qazir "äyel" degen sözdi äspetteytin boldıq. Biraq "äyel" sözi "Äy, el!" dep enelerdiñ mensinbewinen, yağnï jat jurttıq, basqa eldiki dep "äy, el!"basınğandığınan şıqqan deydi. Mümkin bul ras ta şığar, biraq tübi bul sözdiñ jaqsı emes ekeni anıq. Köbimiz äli künge deyin "qatınnan" qaşıp, "äyeldi" ardaqtap jürmiz"-deydi.
Kommentarïï


text:
FALCON SuperNova iPhone Pink Diamond brendti smartfonnıñ bağası - 100 mïllïon AQŞ dolları. Bul twralı "Qazaqstan" telearnası vsefacty.com saytına silteme jasap xabarladı.
Älem boyınşa qızğılt tüsti brïllïanttı eñ qımbat telefon korpwsınıñ üş türli nusqası ğana bar.
Platinum iPhone - 950 sınamalı aq altın;
Rose Gold iPhone -18 karattı qızğılt altın;
Gold iPhone - 18 karat sarı altın.
Körsetilgen iPhone modelderiniñ bağası - 100 mïllïon AQŞ dolları.
Işki jadınıñ kölemi - 128 Gb. Sonday-aq, täwliktik konserj-servïs telefonğa tegin qızmetter paketin qosadı. Onıñ tasımalın 5 jıl kepildikpen «FedEx» tanımal amerïkalıq tasımaldawşı kompanïyası jüzege asıradı.
BAQ.kz
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Gülay - Vefa Mahnısı
Sanatçı : Gülay
Türkü : Vefa Mahnısı
Etiketler : Gülay - Vefa Mahnısı türkü indir, Gülay - Vefa Mahnısı türkü dinle, Gülay türküleri, Vefa Mahnısı mp3 indir, Gülay türküleri Vefa Mahnısı türküsü, Vefa Mahnısı sözleri, Gülay mp3 dinle, Gülay download, Vefa Mahnısı bedava mp3, Gülay türkü sözleri, Gülay türkü dinle, Gülay son albüm indir
Gülay Türküleri
Gülay - Zalim Poyraz
Gülay - Ağlatma Gelemem
Gülay - Feride (Remix)
Gülay - Vefa Mahnısı
Gülay - Akşam Olur Karanlığa Kalırsın
Gülay - Ervahı Ezelde
Gülay - Sad Olup Gülmedim
Gülay - Hazan Ile
Gülay - Bulut Bulut Üstüne
Gülay - Hayatları Değilmi
Gülay - Çesmi Siyahim
Gülay - Takvimlerden Haberin Var Mı
Gülay - Gitme Turnam
Gülay - Gün Bitti
Gülay - Kıymetim


text:
Konstïtwcïya
-
ASTANA. QAZAQPARAT - Ğalamtordağı mäskewlikter Qazaq elin Konstïtwcïya künimen qazaqşa quttıqtağan beynerolïkti jurt köp tamaşaladı, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.31.08.2017 09:52
-
ASTANA. QazAqparat - Atıraw turğındarı Konstïtwcïya künine uyımdastırılğan jərmeñkede kökönisterdi bazar narığınan 15-20 %-ke arzan bağağa aldı, dep xabarlaydı öñirlik kommwnïkacïya qızmeti.31.08.2017 09:30
-
ASTANA. QazAqparat - Qostanay oblısınıñ äkimi Arxïmed Muxambetov öñir jurtşılığın Konstïtwcïya küni merekesimen quttıqtadı. Äkimniñ quttıqtawın oblıs äkimdiginiñ resmï saytı jarïyaladı.30.08.2017 19:50
-
PETROPAVL. QazAqparat - Soltüstik Qazaqstan oblısınıñ işki ister departamentinde QR Konstïtwcïyası künine arnalğan saltanattı jïın ötti, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi polïcïya vedomstvosınıñ baspasöz qızmetine silteme jasap.30.08.2017 12:46
-
ASTANA. QazAqparat - QR Aqparat jäne kommwnïkacïyalar mïnïstri Däwren Abaev qazaqstandıqtardıñ Ata zañ merekesimen Feysbwktegi paraqşasında quttıqtadı.30.08.2017 10:37
-
ASTANA. QazAqparat - QR Prezïdenti Nursultan Nazarbaev qazaqstandıqtardı Konstïtwcïya künimen quttıqtadı. Bul twralı Aqordanıñ baspasöz qızmeti xabarladı.30.08.2017 09:04
-
ASTANA. QazAqparat - Astana äkimdigi Konstïtwcïya künine oray elorda turğındarı men qonaqtarına awqımdı mädenï-oyın-sawıq bağdarlama äzirledi, dep xabarlaydı QazAqparat.30.08.2017 08:49
-
ASTANA. QazAqparat - Ejelden belgili qağïdat bar - zañdılıq saqtalğan jerde ğana turaqtılıq pen ornıqtı damw boladı. Zañdılıq saqtalmaytın, konstïtwcïyalıq özegi solqıldaq memlekettiñ bolaşağı bulıñğır. Tipti qazaqtıñ ulı dalasında ıqılım zamannan xandıqtıñ saqtalıp kelwi, sodan barıp bügingi Täwelsiz Qazaqstannıñ qalıptaswı sol bir kezdegi dala zañdarınıñ beriktigi negizinde ğana orın aldı. «Qasım xannıñ qasqa jolı», «Esim xannıñ eski jolı», «Täwke xannıñ Jeti Jarğısı» xandıq işindegi tärtipti bekemdep qana qoyğan joq, memlekettilikti nığayttı, eldiktiñ ömirşeñdigin tanıttı. Yağnï, qazaq tarïxındağı xandar zamanında qazaq qawımdastığınıñ damıp, örlewi de negizinen zañdılıqtı saqtawdıñ arqasında ğana mümkin bolğan. Bir kezderi bul solay bolsa, bügingi şapşañ özgeriske uşırap jatqan ğasırda konstïtwcïyalıq qağïdattardı berik ustanw damwdıñ birden-bir kepiline aynalıp keledi. Osı turğıdan alğanda Täwelsizdik alğannan keyingi Qazaqstannıñ öz ustanımın bekitip, bolaşağın ayqındağan 1995 jılğı Konstïtwcïya eldik tarïxımızdıñ jaña parağına aynaldı dese de boladı.30.08.2017 08:09
-
ASTANA. QazAqparat - Eldiñ bastı zañı bïlik jäne qoğam ïnstïtwttarınıñ irgetasın qalıptastırdı, Qazaqstannıñ älewmettik-ekonomïkalıq damwınıñ qajetti şarttarın jarattı, sonday-aq eñbek narığınıñ nığayuına üles qostı. Munday pikirin QR Prezïdenti janındağı Qazaqstandıq strategïyalıq zerttewler ïnstïtwtınıñ (QSZÏ) ğılımï qızmetkeri Anna Alşanskaya bildirdi, dep xabarlaydı QazAqparat.30.08.2017 06:50
-
ASTANA. QazAqparat - Bügin Qazaqstanda Konstïtwcïya küni merekesi atalıp ötiledi. Elimizdiñ Ata Zañı - 1995 jılğı 30 tamızda bükilxalıqtıq referendwmda qabıldanğan bolatın.30.08.2017 06:09
-
QOSTANAY. QazAqparat - 2010 jıldan beri Qostanay oblısında 125 mlrd teñgeniñ 80 jobası iske asırıldı. Bul twralı E.Ömirzaqov atındağı oblıstıq fïlarmonïyada Konstïtwcïya künine oray ötken merekelik şara barısında öñirlik məslïxattıñ xatşısı Saylawbek Eşanov mälim etti, dep xabarlaydı QazAqparat.30.08.2017 04:10
-
ASTANA. QazAqparat - Qazirgi tañda elimizde utımdı bïznes jürgizwge tügel jağday jasalğan. Buğan 2005-2016 jıldar aralığında 260 mlrd. AQŞ dollarınan astam şeteldik ïnvestïcïyanıñ tartılğanı da ayğaq boladı. Soñğı kezderi ekonomïkağa şetelden qarjı tartw boyınşa özge de damwşı elderdiñ bäsekelestigi artwına baylanıstı, Qazaqstan osı saladağı öz artıqşılıqtarın usınwı qajet. Astana Xalıqaralıq qarjı ortalığı (AXQO) - Qazaqstannıñ däl osı ïnvestïcïya tartw qwatın arttıratın ïnstïtwttardıñ biri.29.08.2017 22:59
-
QIZILORDA. QazAqparat - Bügin Qızılordada QR Konstïtwcïyası künine arnalğan «Zañ - zamana zerdesi» attı saltanattı şara ötti. Bul twralı QazAqparat tilşisi xabarladı.29.08.2017 22:36
-
KÖKŞETAW. QazAqparat- Konstïtwcïya küni qarsañında Kökşetawdağı Tw tuğırı alañında merekelik şara ötti, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.29.08.2017 19:45
-
ALMATI. QazAqparat - Almatı äkimi Bawırjan Baybek almatılıqtardı Konstïtwcïya künimen quttıqtadı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.29.08.2017 19:23
-
ALMATI. QazAqparat - Almatıda Prezïdent Arxïvi qızmetkerleri Qazaqstan Ata zañınıñ 1995 jılı 30 tamızda qabıldanğan negizgi tüpnusqa mätinin körsetti, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.29.08.2017 18:36
-
ORAL. QazAqparat - Bügin Saltanat sarayında QR Konstïtwcïyası künine arnalğan saltanattı jïın bolıp, onda öñir jurtşılığın merekemen Batıs Qazaqstan oblısınıñ äkimi Altay Kölginov quttıqtadı, dep xabarlaydı «QazAqparat» tilşisi.29.08.2017 18:29
-
Qayrat Mämï: Elimiz Konstïtwcïya arqılı qoğamdıq qatınastardıñ barlıq salasında jaña tabıstarğa jettiASTANA. QazAqparat - Astanada ötip jatqan «Konstïtwcïya jäne qoğam men memlekettiñ jañğırwı» attı xalıqaralıq ğılımï-praktïkalıq konferencïyada QR Joğarğı sotınıñ törağası Qayrat Mämï el damwındağı Konstïtwcïyanıñ mañızdılığın ayta kele, bügingi jïınnıñ tabıstı bolarına senim bildirdi, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.29.08.2017 13:46
-
ŞIMKENT. QazAqparat - Oñtüstik Qazaqstan oblısınıñ Işki ister departamentinde QR Konstïtwcïya künine arnalğan merekelik is-şara ötti. Atalğan is-şarağa departamenttiñ basşı jäne jeke quramı qatıstı, dep xabarlaydı QazAqparat XAA tilşisi.29.08.2017 12:50
-
ASTANA. QazAqparat - Astanada Qazaqstan Respwblïkasınıñ Konstïtwcïyası künine arnalğan «Konstïtwcïya jäne qoğam men memlekettiñ jañğırwı» attı xalıqaralıq ğılımï-praktïkalıq konferencïya ötip jatır, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.29.08.2017 12:47
arı qaray
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Ekrem Çelebi - Sefaleti Çeksinler De Görelim
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Sefaleti Çeksinler De Görelim
Etiketler : Ekrem Çelebi - Sefaleti Çeksinler De Görelim türkü indir, Ekrem Çelebi - Sefaleti Çeksinler De Görelim türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Sefaleti Çeksinler De Görelim mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Sefaleti Çeksinler De Görelim türküsü, Sefaleti Çeksinler De Görelim sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Sefaleti Çeksinler De Görelim bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Ben Yanarım Gurbet Elde Ölene
Ekrem Çelebi - Bu Ayrılık Neden Oldu
Ekrem Çelebi - Gel Sevdiğim Gel
Ekrem Çelebi - Gesi Bağları
Ekrem Çelebi - Kızlar Maraş a Gider
Ekrem Çelebi - Avşar Elleri
Ekrem Çelebi - Telli Turnam
Ekrem Çelebi - Gidenin Üçü Güzel
Ekrem Çelebi - Adana nın Bayırına
Ekrem Çelebi - Dünya Dünya
Ekrem Çelebi - Çiçek Dağı
Ekrem Çelebi - Menberi
Ekrem Çelebi - Geldi Gidiyor
Ekrem Çelebi - Olmaz Mıydı
Ekrem Çelebi - Mevlam Kerimdir


text:
Kenan Temiz - Elleri Cebinde
Sanatçı : Kenan Temiz
Türkü : Elleri Cebinde
Etiketler : Kenan Temiz - Elleri Cebinde türkü indir, Kenan Temiz - Elleri Cebinde türkü dinle, Kenan Temiz türküleri, Elleri Cebinde mp3 indir, Kenan Temiz türküleri Elleri Cebinde türküsü, Elleri Cebinde sözleri, Kenan Temiz mp3 dinle, Kenan Temiz download, Elleri Cebinde bedava mp3, Kenan Temiz türkü sözleri, Kenan Temiz türkü dinle, Kenan Temiz son albüm indir
Kenan Temiz Türküleri
Kenan Temiz - Aysem
Kenan Temiz - Bagrimda Bir Ates Yani
Kenan Temiz - Ilk Aksamdan Meyhaneye
Kenan Temiz - Urfaliyim Ezelden
Kenan Temiz - Yat Benim Icin
Kenan Temiz - Nazli Yare Fiske Ile Tas Attim
Kenan Temiz - Hasta Düştüm
Kenan Temiz - Gençliğim
Kenan Temiz - Kevser Irmagi
Kenan Temiz - Ham Meyvayi Kopardilar Dalindan
Kenan Temiz - Senin Yüzünden
Kenan Temiz - Kara Kaşli Yar
Kenan Temiz - Degme Benim Gamli Yasli Gönlüme
Kenan Temiz - Murat Alma
Kenan Temiz - Kabahatim Sevmekse


text:
HSN: İşğal etilgen territoriyalar meselesinde ukrain teleprogrammalarınıñ köntenti üzerinde çalışamız
Dekabrniñ 26-da, “Ukrinform” haber agentliginde “Donetsk vilâyetinde informatsion meydanınıñ vaziyeti: çağıruvlar ve perspektivalar”.
Özüniñ çıqışı vaqtında Ukraina haber siyaseti Naziriniñ Birinci muavini Emine Ceppar qayd etkenine köre, territoriyalarnıñ işğalinenberaberlikte insanlarnıñ esi de zapt etildive tehnikiy taraftan bu şeyler, ukrain resurslarınıñ sayesinde keçirile: televizion qulleler, radio- ve teledalğalar. “Şimdi esas mesele - bu, ukrain köntentiniñ keyfiyeti. Biz, Rusiyeniñ uydurmalarını bozmaq kerekmiz. Çünki olar “Donbass - bu, “evelden rus toprağı” degen efsanelerni tarqatalar. Onıñ içün Nazirlik arbiy mevzuda serial çıqarmağa planlaştıra,bundan da ğayrı, yaqın zamanda “Ukrain Donbassınıñ insanları” adlı programmalar tsikli çıqacaq”, - dedi Ceppar.
Ukraina haber siyaseti Naziriniñ mesleatçısı Dmıtro Tkaçenko özüniñ çıqışında ise hatırlattı - tecavuz endi üç yıldan berli devam ete.Tahminen üç million ukraina vatandaşı işğal etilgeng territoriyalarda yaşay. “Fakt olaraq, olar informatsion tecritte bulunalar, çünki, aqiqat aqqı anda tek kollabortsionizm rejiminde, yani Kremlde bar”, - dedi Tkaçenko.
Organizator: Ministerstvo informatsiynoï politiki.
Teşkilâtçı: Ukraina haber siyaseti Nazirligi.
İştirakçiler: Emine Ceppar, Ukraina haber siyaseti Naziriniñ Birinci muavini; Eliya Kaplan, analitik-ekspert, NİSD-nıñ alıpbarıcı konsultantı; Dmıtro Tkaçenko, Ukraina haber siyaseti Naziriniñ mesleatçısı; Roman Şutov, “Detektor Media”nıñ icra müdiri.
Cedvel


text:
Aprelniñ 12-de Ukraina haber siyaseti Nazirligi reberleriniñ esabat matbuat konferentsiyası keçecek
Aprelniñ 12-de Ukraina haber siyaseti Nazirligi reberleriniñ esabat matbuat konferentsiyası keçecek.
Tedbir iştirakçileri: Ukraina haber siyaseti Naziriniñ Birinci muavini Emine Ceppar, Nazir muavini Dmıtro Zolotuhin, Nazirlikniñ devlet kâtibi Artem Bidenko.
Tedbirniñ başlanması: 13.00
Keçirilüv yeri: ÜKÜMET EVİ, Greşevskogo, 12/2, 1-ci podyezd, 6-ci qat.
Kiriş pasportlar boyunca.
KHV qayd etilmesi martnıñ 12-ne qadar saat 11-gece [email protected] adressi ya da (044) 200-41-23 telefonı boyunca.
Cedvel


text:
Bismillâhirrahmânirrahîm. yedullâhi fevka yedeyye ve lillâhil emru min kablü ve min ba’dü allâhümme innes semâe semâüke vel ardu arduke ves sehlü sehlüke vel berru berruke vel bahru bahruke vel ıbâdü ıbâdüke lâ ilâhe illâ ente sübhâneke eselüke allâhümme bi nûri celâlike ve azîmi sultânike en tecalel büldâne vel müdüne vel kurâ dayyikati alâ hattâ yercia ilâ zevcetihi fülânete binti fülânete hattâ yercia ilâ zevcetihi fülânete binti fülânete allâhümmecal aleyhid dünyâ edıkı min halkıhil hâtemi alel esbeı ve nüfiha fis sûri fecema’nâhüm ceman allâhümme hayyır fülân ibni fülânete hattâ yercia ilâ zevcetihi fülânete binti fülânete kemâ hayyıral cemelü fî aklihi vet tayru fî vikrihi vel veledi alâ mehabeti ümmihi hattâ yercia ilâ beytihâ ve mekânihellezî harace ve nüfiha fis sûri fe izâhüm minel ecdâsi ilâ rabbihim yensilûn. Kâlû yâ veylenâ men beesenâ min mer kadinâ hâzâ mâ ve ader rahmânü ve sadakal mürselûn. İn kânet illâ sayhaten vâhideten feizâhüm cemîun ledeynâ muhdarûn.velâ tahvîhi ardun velâ tahvîhi dârun velâ mekânün hattâ yercia ilâ zevcetihi fülânete binti fülânete ve ilâ mekânihâ allâhümme kemâ radedte yûsüfe alâ ya’kûbe ve kemâ radedte mûsâ ilâ ümmihi allâhümme yâ câmiaş şetâti yâ câmian nâsi li yevmin lâ raybe fîhi rüd fülân ibni fülânete alâ fülânete binti fülânete ve ilâ mekânihellezî haraca minhü vecma’ şemlehâ bi şemlihi inneke alâ külli şeyin kadîr.
Bir önceki yazımız olan Kendine Bağlama Duası başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.


text:
Jarısta fwtbol jattıqtırwşıları nege ekeni belgisiz köbine sporttıq kïim emes, kerisinşe klassïkalıq kïim ülgisin kïgendi unatadı eken. Biz älemdegi eñ sänqoy 10 fwtbol jattıqtırwşısın nazarlarıñızğa usınamız.
10.Manwel Pellegrïnï
«Mançester Sïtï», Mançester, Anglïya
Pellegrïnï klassïka kïgendi jön köredi. Klassïkadan basqasın sïrek köresiz. Al eger kïgen jağdayda, ol golfte nemese joldastıq kezdeswde jür degen söz. Birinşi kezekte onıñ kïimine çïnos, polo jäne brog kiredi. Al ekinşi kezekte sporttıq kïimder men tolstovkalar turadı.
9. Dïego Pablo Sïmeone
«Atletïko», Madrïd, Ïspanïya
Xosep Gvardïola «Barselona» komandasınan ketken soñ, "Ïspanïya lïgasınıñ eñ sändi jattıqtırwşısı" atağı Dïego Sïmeonege köşti. Argentïnalıqtıñ kïinw mäneri Gvardïolağa qattı uqsas. Mısalı, denege jaqsı jarasqan kostyum, bir tüsti galstwk pen oksford. Sïmeon basqa jattıqtırwşılardan göri sağattı asa joğarı talğammen tañdaydı.
8. Roberto Martïnes
«Everton», Lïverpwl, Anglïya
Everton klwbınıñ jattıqtırwşısı sırt kïimdi uqıppen tañdağandı unatadı. Roberto Martïnes klassïkalıq kürte men paltodan bölek, eki jaqtı trençti kïip, täwekelge baradı. Aytatın nesi bar, barlığın tamaşa üylestiredi.
7. Roberto Mançïnï
«Ïnter», Mïlan, Ïtalïya
Roberto Mançïnïtïdi "Ïtalïya fwtbolındağı eñ sändi jattıqtırwşı" dep aytsa boladı. Onıñ moynındağı tağıp jürgen oramalı özine jarasımdı. Mançïnï öz oyınşılarına nusqaw berip jatqanda jäne Mïlan qalasında serwenge şıqqanda tamaşa körinedi.
6. Pol Tïsdeyl
«Ekseter Sïtï», Ekseter, Anglïya
Malta twması sport mansabında awız toltırıp aytarlıq jetistigi bolmasa da, kïim jağınan ekspert. BAQ quraldarında onıñ üstindegi pïdjagı men bas kïimi köp talqığa tüsedi.
5. Yoaxïm Lëv
Germanïya quraması
Nemis maşïnasınıñ jattıqtırwşısı V-obrazdı svïter kïedi. Eñ qızığı ol köylektiñ jeñin jaqsı türedi eken.
4. Joze Mowrïnyu
«Çelsï», London, Anglïya
Zamanawï fwtboldıñ uyıtqısı bolıp jürgen Joze Mowrïnyu – Xosep Gvardïolanıñ negizgi qarsılası. Kïim tañdawda ol beyresmï ülgidegi kïimderdi jön sanaydı. Köbine onıñ üstinen Porsche Design Sport by adidas kïimderin körwge boladı.
3. Çezare Prandellï
Waqıtşa jumıssız
Çezare Prandellïdiñ garderobında kaşemïr svïteri, kök pïdjak jäne şï barqıt şalbarı bar. Biraq ïtalïyalıq Nike vïntajın kök kostyummen kïip, jurttı tañqaldırıp jatadı.
2. Andre Vïllaş-Boaş
«Zenït», Sankt-Peterbwrg, Resey
Andre Vïllaş-Boaş Anglïyadağı jumıs mansabında ärtürli trenç pen palto kïimin kïip, xalıq iltïpatın alğan. Al Resey eline kelgen soñ, bir närse jaqpadı ma, kennetten sporttıq kostyumge awıstı. Biraq barlığı Andre Vïllaş-Boaştıñ qalay kïinetin biledi. Sol sebepten janküyerler jattıqtırwşınıñ bul ürdisin jalğastıratınına nıq senimdi.
1. Xosep Gvardïola
«Bavarïya», Myunxen, Germanïya
Xosep Gvardïolanıñ talğamı öte joğarı. Onıñ üstindegi kostyumi, jiñişke galstwgı jäne oksfordı tïyanaqtı tañdalğan. Odan basqa awa-rayına baylanıstı juqa svïter men kardïgan kïedi. Gvardïola fwtbol matçterinde ğana sımbattı bolıp körinbeydi. Ol kündelikti ömirde de sändi kïinip jüredi.
Derekközi:massaget.kz
Tegï: Sport jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Bügin prokatqa şıqqalı turğan Nursultan Nazarbaev twralı kïnoepopeyanıñ jalğası – «Juldızdar toğısqanda» fïlmin tüsirwge memleket byudjetinen 1,2 mlrd. teñge jaratılğan. Bul twralı «QazTAG» agenttiginiñ aqparına süyengen ras.kz xabarladı.
Mädenïet jäne sport mïnïstri Arıstanbek Muxamedïulı kartïnanı tüsirw üşin bölingen aqşanıñ kölemi osınşama ekenin ayttı.
«Qupïya eşteñesi joq, mïnïstrlik ötken jılı fïlmniñ byudjetin 1 mln. 200 mıñ teñge köleminde bekitip berdi. Biraq bul byudjet bir fïlmge ğana qarastırılğan. Al Sergey Olegovïç (Snejkïn – fïlm rejïsseri) materïaldı tüsirip bolğannan keyin qalay qardılandırılatını twralı mäsele twdı. Biz byudjet erejesin buza almadıq, sondıqtan fïlmge demewşilik kömek körsetildi», – dedi mïnïstr brïfïngte. Onıñ aytwınşa, aqşanıñ köbi belgili akterlerdi şaqırwğa, dekoracïyalar men kästömderge jaratılğan.
Ayta keteyik, fïlm Qazaqstan men Reseyde tört ayda tüsirilip bitken. Onda bastı rolderdi Berik Aytjanov (Nursultan Nazarbaev), Xyu Freyzer (Djeremï Vïlson), Altınay Nögerbek (Sara Alpısqızı), Aldabek Şalbaev (Dinmuxammed Qonaev), Ïgor Wgolnïkov (Mïxaïl Gorbaçev), Darya Moroz (Raïsa Gorbaçeva), Aleksey Gwskov (Borïs Elcïn), Stïven Peysï (Djordj Bwş) sekildi artïster somdağan.
Tegï: Kïno jäne TV,
Kommentarïï


text:
Kreml nezaretindeki Aqmescit rayon mahkemesi sentâbrniñ 27-si, çarşenbe künü, qırımtatar milliy areketiniñ liderlerinden biri olğan İlmi Umerovqa nisbeten öz qararını çıqardı. Umerov eki yıllıq yaşav tarzındaki koloniyada qalmasına üküm etildi.
Qırım.Aqiqat muhbiri bildirgenine köre, İlmi Umerovke nisbeten çıqarılğan qarar onıñ advokatı Mark Feygin ve onı qorçalağan Aleklsandr Podrabinek mahkeme zalına kelmesinden evel ilân etilgen.
Mahkeme toplaşuvından evel İlmi Umerovnıñ advokatı, sentâbrniñ 25-nde İnsan aqları melesinde BMT Baş komissarı tarafından taqdim etilgen Qırımdaki vaziyetke dair maruzası berilecek cezanı hafiflete bilecegine ümüt seslendirgen edi.
Yaşav tarzı koloniyası – qomşu Rusiyede ceza berüv müessiseleriniñ bir çeşitidir. Muqaysızlıq sebebinden cinayet işlegenler, ve kiçik ya da orta ağırlıqta cinayetni ilk kere işlegenler bu kibi yerlerde ceza alalar. Yaşav tarzı koloniyalar, ekseri olaraq, Rusiyeniñ ormalı bölüklerinde, şimaliy ve şarqiy regionlarında yerleşe.
Keçende, rusiyeli prokuror İlmi Umerovnı 3 yıl ve 6 ay müddetine şartlı surette azatlıqtan marum etmege, oña 3 yıllıq sınav müddetini tayin etmege ve üç yıl devamında cemaat faaliyetini ve ocalıq yapmaqnı yasaqlamağa teklif etken edi.
2016 senesi FSB taqiqatçıları İlmi Umerovqa qarşı ekstremizm maddesi boyunca cinaiy iş açqan edi. O Rusiye Cinaiy Kodeksiniñ 280.1 maddesi (Rusiyeniñ topraq bütünligini bozmaq çağıruvları – QA) esasında qabaatlana.
Qırımtatar milliy areketiniñ belli iştirakçisi, qırımtatar Meclisi reisiniñ muavini olğan İlmi Umerovnıñ tutulıp alınuvı, evindeki tintüv ve oña qarşı cinaiy işniñ açılması, mecburiy surette mahkeme-psihiatrik ekspertizanıñ keçirilmesi içün onıñ delihanege yerleştirilmesi – cemiyette ve dünyada rezonans çıqarğan edi.
2017 senesi iyünniñ 7-nde istilâ etilgen Qırımda Kremlge tabi olğan Aqmescit rayon mahkemesi İlmi Umerov davasınıñ asılını baqıp başladı.
İlmi Umerovnıñ özü bu mahkeme davası sımarışnen yapılğanını, ükümi ise – evelden belli olğanını tüşüne ve taqiqatçılar, stenogramma kibi tanıtılağan sözme-söz tercimeniñ lisaniy ekspertizasını qullanıp, añlamlarnı qarıştırğanını ayta.


text:
Aprel 19-da Nyü-Yorkta BMT yanındaki Tamır halqları meseleleri boyunca daimiy forumnıñ on yedinci sessiyası yekünlendi. Forumda Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz ve qırımtatarlarnıñ diger vekilleri – jurnalistler, aq-uquq qorçalayıcıları ve AQŞtaki qırımtatar diasporasınıñ vekilleri iştirak etti. Qırımtatar eyeti ilhaq etilgen yarımadadaki vaziyet, ve şu cümleden qırımtatarlarğa qarşı repressiyalar aqqında ikâye ettiler.
Tedbir nasıl keçti ve Qırımnıñ tamır halqı içün böyle forumlarnıñ nasıl ameliy emiyeti olğanı aqqında Qırım.Aqiqat içün bergen intervyüde sessiyanıñ iştirakçilerinden biri, Qırımtatar Resurs Merkeziniñ kommunikatsyalar boyunca meneceri Elvir Sagirman ikâye etti.
Eyetniñ azası: «Forumda tamır halqlarınıñ problemalarınen bağlı olğan iqtisadiy ve içtimaiy meseleler muzakere etildi. Bunıñnen birlikte tasil, sağlıq saqlav, etraftaki muitni qorçalav ve, tabiiy ki, insan aqları meseleleri baqıldı. Ondan ğayrı, forum bütün dünyadaki tamır halqlarğa bir-biri ile, BMTniñ türlü muessiseleri, cemiyet teşkilâtları ve atta devletlerniñ vekilleri ile alâqalar qurmağa imkân berdi», – dep añlattı.
Elvir, zorbalıqsız küreş şekilleriniñ tarafdarları olğan qırımtatarlar içün forum, öz menfaatlarını diplomatik yolnen qorçalamaq içün yañı imkânlar berdi dep, qayd etti.
«Men bu meydançıqnı, eñ evelâ, dünya toplulığını Qırımda olğanları aqqında haberdar etmek usulı olaraq qabul etem. Sessiya başlamadan evel men «Project Access Global Building Training Workşhop for Indigenous Peoples»te iştirak ettim. Bu, forumnıñ çerçivesi içinde keçken azırlav kursları kibi bir şey. Bu kurslarnıñ soñunda Tamır halqlar gençligi meseleleri boyunca umum dünya azırlav keñeşi olıp keçti. Onı BMTniñ tamır halqları boyunca mahsus maruzacısı Viktoriya Tauli-Korpus ziyaret etti. Körüşüv vaqtında men oña, Qırımtatar Resurs Merkezi tarafından tevsiyeler ile beraber azırlanğan 2017 senesinde Qırımda insan aqları saasındaki bozuluvlarnıñ talilini bemege çare taptım. Onda, cümleden, tintüvler, yaqalanuvlar, tevqifler ve diger bozuluvlarnıñ doğru sayısı kösterilgen.
Maruzada bunıñ kibi de insan aqları saasındaki bozuluvlarnıñ umumiy sayısında qırımtatarlarğa tüşken payınıñ nisbeti kösterile. Ondan körüne ki, Qırımnıñ işğaline boyun egmegen tamır halqı eñ çoq taqip etile», – dep ikâye etti Elvir Sagirman.
Forumda Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz, Qırımdaki vaziyet aqqında ikâye etti ve «Rusiye Qırımnı bir büyük apishanege çevirdi», dep qayd etti. Elvir Sagirman öz çıqışında tintüvler, tevqifler ve Rusiye ukümeti tarafından öz istegine köre yapılğan diger zulüm vaqialarınıñ doğru raqamlarını bildirdi.
Sagirman BMTde: «Tintüvler, yaqalanuvlar, sorğular ve tevqifler er künlük ameliyatqa çevirildi. 2017 senesinde 286 yaqalanuv, 340 sorğu, 62 tintüv ve 46 tevqif qayd etildi. Qırımnıñ işğalci mahkemeleri qanunsız olaraq 104 kişige cöreme töletti. Olarnıñ 99-ı – qırımtatarlar. Cöremelerniñ toplamı – 100 biñ AQŞ dolları. FSBniñ bastırıqlarında 68-den ziyade siyasiy mabüs buluna. 16 kişi habersiz ğayıp oldı», – dep bildirdi.
Mahsus maruzacıda Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı saasındaki vaziyet aqqında malümatnı birinci elden almaq imkânınıñ olması, pek muimdirElvir Sagirman
«Bunıñnen birlikte men, ana tilinde tasil almaq aqqınıñ bozuluvını, qanunsız olaraq Rusiye ordusına askerlikke alınmasını, Han sarayınıñ vaziyetini ve Meclisniñ yasaq etilmesini qayd ettim. Ondan ğayrı men, BMTniñ tamır halqları boyunca mahsus maruzacısına, yaqın vaqıtta Ukrainanı ziyaret etmesini rica ettim. Daa 2017 senesi oktâbrinde Kyiv, mahsus maruzacını qabul etmege azır olğanını bildirdi. Men de, fırsattan faydalanıp, oña bunı hatırlattım. Viktoriya Tavli-Korpus Ukrainanı ziyaret etse, o, misal içün, sıñır yanındaki territoriyağa kelip, Qırımğa qaytmağa imkânı olmağan qırımtatarlar ya da Meclis azaları ile vastasız olaraq körüşe bilecek edi. Mahsus maruzacıda Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı saasındaki vaziyet aqqında malümatnı birinci elden almaq imkânınıñ olması, pek muimdir, – dep teklif etti Elvir.
Sagirmannıñ bildirgenine köre, er yıl forumnıñ neticesi boyunca rezolütsiya tizile ve yekünler çekile.
«Elbette, bizler içün bu rezolütsiyada Qırımda insan aqları saasındaki bozuluvlarnıñ qayd etilmesi pek muim. Tabiiy ki, bu çeşit halqara vesiqalar tevsiye harakterine malik ola, lâkin bu, Qırımnıñ kelecekte yapılacaq deokkupatsiya ceryanına bir isse olmaq mümkün. Rezolütsiya ve diger halqara vesiqalar birlikte Moskvağa tazyiq etmege imkân bergen aletni teşkil eteler ve, ihtimal ile, yañı sanktsiyalar içün esas ola bilecekler», – dep fikir yürsete o.
Elvir, forum esnasında Rusiye diplovmatlarınıñ pek faal olğanlarını qayd ete.
Halqara vesiqalar Moskvağa tazyiq etmege imkân bere ve, ihtimal ile, yañı sanktsiyalar içün esas ola bileceklerElvir Sagirman
«Forumda Rusiye vekilleriniñ sayısı, Ukraina vekilleriniñ sayısından üç qat ziyade edi. Aynı vaziyetni men keçken sene de közetken edim. Tamır halqlarnıñ vekilleri çıqışlarında ekseriyetle qarşılaşqan problemalarını tanıta edi. Bularnıñ arasında repressiyalar, ekologik bozuluvlar, medeniy diskriminatsiya olmaq mümkün edi. Ve er kün olarnıñ çıqışlarına cevap olaraq Rusiye vekilleri sözge çıqıp, ülkede tamır halqlarnıñ aqları saasındaki iç bir bozuluvnıñ olmağanını iddia ete ediler. Lâkin meraqlısı şu ki, dört künniñ bütüni devamında olar Qırım mevzusını kötermekten qaçına ediler», – dep, ilâve etti o.
Elvirniñ sözlerine köre, çıqışlardan soñ qırımtatar maruzacılarınıñ yanına türlü ülkelerniñ, ve şu cümleden Kanada ve Avstraliyanıñ vekilleri kelip, noqtai-nazarları içün teşekkür bildire ediler.
Elvir Sagirman: «Olar episi Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvları aqqında tafsilâtslı malümat soray edi. Biz, bu mevzunıñ dünya toplulığı içün ale daa aktual olğanından emin oldıq. Daa fevral ayında Qırımtatar Resurs Merkezi ortaqlarnen beraber yarımadanıñ deokkupatsiyası ve Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutuvğa doğrultılğan «Qırımnı azat et» halqara tsivil kampaniyasını başlattı. Neticede, ilhaqnıñ dörtünci yıllığında bir çoq Avropa devletlerinde ve ondan ğayrı Kanada ve Avstraliyada faaliyetçiler, Qırımnı azat etmek talabınen Rusiyeniñ elçilikleri ve konsullıqları yanına çıqtılar. Diasporamıznıñ azaları olmağan, adiy insanlarğa yarımadada olğan şeyler aqqında malümatnı bildirmek içün büyük bir emek bermek kerek oldı, ve o, bugünge qadar devam ete», – dep qayd etti.


text:
Saba, aprel 20-de, Qırımda uquq qoruyıcılar İnsan aqları boyunca kontakt gruppasınıñ temsilcisi Emir- Üsein Kukunı yaqaladılar.
Bunı Qırım.Aqiqatqa Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Nariman Celâl bildirdi.
Onıñ malümatına köre, şimdilik uquq qoruyıcılar Emir-Üsein Kuku ile onıñ Yaltadaki evine tintüv ile ketmekteler.
Qırım.Aqiqatqa Meclis temsilcileri aytqanı kibi, Emir-Üseinniñ qardaşları olğanını kamerağa çekecek oldılar. Amma kamuflâjlı insanlar olarğa keder etti. Bundan da ğayrı, qardaşlarınıñ birine zarar ketirildi. Yaqalanuv sebebi al-azırda belgisizdir.
Emir-Üsein Kukunıñ Kontakt gruppasındaki zenaatdaşları, şu cümleden Mammet Mambetov bu malümatnı tasdiqlaylar.


text:
Ataqtı akter tağı bir ret otbasın qurmaqşı. Antonïo Banderastıñ äyeli Melanï Grïffïtpen ajırasatını twralı sıbıs ötken jılı şıqqanımen, olar osı kezge deyin mülik bölise, qızdarı Stellanıñ ajıraswdan soñ kimmen qalatının uyğara almay jürgen edi. Biraq tayawda juldızdı juptıñ nekesi resmï türde buzılğandığı twralı basılımdar xabarladı. Ajıraswdıñ tezdetilwine Banderastıñ jaña qurbısı Nïkol Kempel ıqpal etken körinedi. Gollïvwdtegi nömiri birinşi maço osı gollandïyalıq bankïrdi keyinirek kezdestirgenin talay ret tilge tïek etti. Onıñ aytwınşa, Melanïmen baylanısın üzwge Nïkol bastı sebep bolmağan. Kezdeskenderine asa köp waqıt ötpese de, endi Banderas Nïkolge resmï türde üylenbekşi, dep jazadı informing.ru.
Derekközi:24.kz
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text: Avstralïyanıñ oñtüstiginde soñğı 100 jılda bolmağan jawın-şaşın jawdı. Beyne Eñ alğaşqı pikirdi Siz joldañız! Avstralïyanıñ oñtüstiginde 1 sağatta jawın-şaşınnıñ 2 aylıq norması tüsti. Söytip dawıl men nöser soñı alapat tasqınğa ulasqan. Aymaqtağı Gïlong qalasınıñ turğındarı munday qubılıstıñ soñğı 100 jılda bolmağanın aytadı. Düley dawıl şahardağı ğïmarattardı qïratıp, kölikterdi töñkerip tastağan. Budan basqa, köşelerdi de sw şayıp ketken. Qutqarwşılar 18 adamdı qïrandılar arasınan alıp şıqtı. 1400-den astam ğïmarat jarıqsız qalıptı.