text:
“Astana” – “Vil'yarreal” 2:3
Stoilov özimen birge qartayıp bara jatqan komandasına eki närseni äli üyrete almay keledi. Birinşi, doptan ayırılmay qatarınan tört märte pastasu (eñ qwrığanda alañnıñ öz jartısında). Ekinşi, komandadağı europalıq deñgeyde oynaytın eki şeber – Tvumasi men Kabanangağa der kezinde dop asıru. Ispaniyanıñ täuir komandasımen tartıstı matç ötkizdi dep maqtauğa, toqmeyilsip otıra beruge bolar edi. Biraq aldağı transfer mausımında qos mergendi Europa klubtarı qağıp äketkesin ne bolmaq? Olardıñ da zamanı ötip baradı, dwrısıraq alañda dop tepkileri keledi. Al qalğan ökpesi öşken, fizikası otırğan, tek töreşimen täjikelesudi qatıratın, deni Balqan tübeginen jinalğan “astanalıqtar” jasandı alañdarında ne nätijege qol jetkizbek? İşki çempionattı küşeytpey twrıp, balalar men jasöspirimder futbolına jağday jasamay jatıp, byudjettiñ aqşasın şaşıp, mwnday qwrğaq küşenu kimge abıroy? “Astananıñ” oyının körgen sayın osını oylap dal bolam.
Ğalım BOQAŞtıñ facebook paraqşasınan alındı


c: text/html

text:
Rusiyeniñ Qırım işğaliniñ bir yılı keçken soñ qırımtatarlar yañı şaraitlerde yaşamaq qorqusı, ğayıp olğan adamlar ve ev ve camilerdeki tintüvler aqqında tarif ettiler. Bu aqqında Reuters levhasında aytıla.
«İç bir vaqıt olmağan edebiyat cedveli bar, yasaq etilgen edebiyat. Bizler yasaq etilgen edebiyat ne olğanını da unuttıq – onı oqumaq mümkün degil, ya da yanında tutmaq yasaq. Bu belli bir risktir, men cep telefonımda olğanlarnı ya da kitap raflarında olğanlarnı kontrol etmek kerekim. Apske oğramaq mümkün, ya da bilmeyim... Men sorağan edim, lâkin bu – hoş bir duyğu degil. Añladım ki, adamlar aytqanlarına diqqat etip başladılar. Eskiden bu ne qırımtatarlar, ne de Ukraina sakinlerine has edi», – dep ayttı Bağçasaray sakini Eskender.
Qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev qayd etti ki, qırımtatarlar izolâtsiyanıñ bütün qıyınlıqlarına dayanıp olurlar, eñ esası – Rusiye Qırımdan yoq olsun.
«Qırımtatarlarnı aytsaq, olarğa imaye kerekmey. Olar deyler ki, ne qadar fena olsa, o qadar yahşı. Er şeyni qapatıñız, elektriklerni kesiñiz, biz er şeyge dayanırıq, amma olar ketsinler», – dep qayd etti Cemilev.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Därwmenderdi saqtaw üşin kökönisti qaynağan swğa salw kerek.
Kökönisterdi jıldam qaynatıp alğan jön.
Yağnï qattı otqa qoyu kerek. Osılayşa siz olardıñ paydalı qasïetterin köbirek saqtaysız.
Birdey piswi üşin birdey bölikterge twrap salw kerek.
Olardı qaynatıp jatqanda emes, äzirlewge az qalğanda tuz qosw kerek.
Sorpa äzirlegende bärin birden salmañız. Aldımen qattı kökönisterdi (säbiz, qızılşa), sodan keyin jumsaqtarın salıñız.
Kökönisterdi qalay durıs buqtırw kerek?
Kökönisterdi buqtırğan kezde maydı barınşa az qosw kerek.
Kökönisterdi tek emaldanğan qazanda buqtıradı. Qaqpağı qattı jabılwı tïis. Bos qaqpaqtan ottegi erkin ötip ketedi de, därwmender joğaladı.
Kökönisterdi äzirlep jatqan kezdegi temperatwra birqalıptı bolwı kerek. Kökönis buqtırılıp jatqan suyıqtıq qattı qaynamawı tïis.
Kökönisterdi qalay durıs qwırw kerek?
Kökönisterdi tabada qwıradı.
Eger qwırğanda maydı az qossañız kökönisterdi kwbïktep, tilimdep twraw kerek.
Tabağa salardan burın tuzdap alğan durıs.
Derekköz: Domaşnïy oçag
Kommentarïï


text:
Moskvanıñ Lefortov mahkemesi avgust 25-te ukrain rejissöri Oleg Sentsovnıñ cinaiy işini ğayrıdan baqacaq. Onı Qırımda bir sıra terakt azırlamasında qabaatlaylar, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Bazarertesi künü mahkemeciler adliyecilerniñ şikâyetlerini baqmaq kerekler. Berilgen malümatqa köre, Sentsovnıñ adliyecilerine taqiqat malümatlarınıñ bir qısmı berilmedi. Olarsız ise bir sıra ekspertiza ve tedqiqlerni keçirmek imkânsızdır.
Adliyecilerniñ şikâyeti boyunca toplaşuv eki kere qaldırılğan edi. Keçken toplaşuvda apske alınğan rejissör taqiqatçı ve prokurornı bu esnasta mustaqil sımalar olaraq tanımağanını bildirdi. Bundan ğayrı, olarnı «cinaiy rejimge hızmet etüvde» qabaatladı.
Sentsovnı Rusiyeniñ FSB hadimleri mayıs 11-de Qırımda yaqaladılar. O künden berli o apste buluna. Onı Aqmescit, Yalta ve Aqyarda yarımadada siyasiy vaziyetni kerginleştirmek maqsadında yapılacaq teraktlarınıñ teşkil etilmesinde şekleyler. Sentsovnı 20 yılğa qadar azatlıqtan marum qaldıra bileler. Oleg Sentsovnı «siyasiy mabüs» olaraq tanığan işdeş ve uquq qorçalayıcıları onı azat etmege rica eteler. Olarnıñ fikirince, oña qarşı qabaatlar uydurılğan, onı ise grajdanlıq mevamı sebebinden yaqaladılar.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Oleg Sentsovnı ve Rusiyede apste olğan uçucı Nadejda Savçenkonı «Mertlik içün» ordenlernen taqdirledi.


text:
Aqmescit – qırım işğal etilgen soñ, yarımadadan yüzlernen ukrain bankları ğayıp etildi, olarnıñ yerine ondan ziyade rusiyeli bank açıldı. Halqara şirketler de öz işini toqtattı. Ukrain tili ocaları da işsiz qaldılar, Qırımda bu tilniñ devlet statusı olğanına baqmadan, qullanuv dairesi sıñırlandı. Qırım limanlarında çetel gemileri artıq toqtamaylar, bu sebepten yüzlernen adamlar iş qıdırıp yüreler.
Üç yıl evelsi Aqmescit sakini Grigoriy iqtisadiy oquv yurtnı tamamlap, «Delta Bank»qa işke kirdi. Bu maliye müessisede o endi çalışmay, Grigoriy ile birlikte daa 500 adamnı qısqarttılar. Episi hadimlerge ya da parasız raatlıq ya da işten çıqmağa teklif ettiler. Genç ekincisini seçti.
Yaş ana Oksana eki ay evelsi işsiz qaldı. O, Qırımda işini toqtatqan ukrain «Megakom» tibbiy şirketiniñ hadimi edi. Oksananıñ fikirince, onı eki sebepten işten çıqardılar: «Bank qapalmazdan üç kün evel saibimiz işten çıqardı, - bu resmiy sebep. Ekici sebep, siyasetnen bağlı. Maña Ukrainağa köçmege teklif etildi, men red ettim».
Şirketniñ hadimlerine bir şart qoyuldı: «Ya da köçesiñiz, ya da işsiz qalasıñız!», – dey Oksana ve ilâve ete: «Sevimli ibaresi: ya siz nasıl istediñiz? İşğal etilgen territoriyada yaşamağa küç!».
Oksananıñ aytqanına köre, o çalışqan iş kibi yerlerni tapmaq qolay degil. «Olar elbette barlar, amma, asıl zenaatıma kelişmey. Ya da aylıqları küçük», - dep şikâyet etti qadın.
Şimdiki vaqıtta, Oksana işsiz qalğanı içün devletten yardım almaq içün nevbette buluna. O 600-ci ola. Amma, yanvar ayından başlap, bu para Rusiye qanunlarına köre taqsimlenecek, onıñ içün nevbeti kelmey bile.
Rusiyede işsizlerge berilgen para yardımınıñ miqdarı Ukrainadakinden daa ufaqtır. Rusiye Federatsiyasında sermiya tahminen 850 rubleden - 4,9 biñ rublege qadar olsa, Ukrainada –544 grivnadan (1,6 biñ rub.) 4,9 biñ grivnağa qadar (14,6 biñ rub.)yete.
Rusiyede boş iş yerleriniñ sayısı resmiy olaraq işsiz olğanlardan eki kerege çoqtır. Yani, işke daa çoq işsizler kire bileler. Onıñ içün de, 2009 senesinden başlap, sermiyalarnıñ miqdarı deñişmey ve deñişmeycetir. Aynı zamanda Qırımda işsizlerniñ sayısı artqanınen iş yerlerniñ sayısı azlaştı. 2014 senesi yanvar-aprel (2013 snesinen teñeştirsek) aylarında işke talap etüvi 58%-ğa yani 2300 adamğa eksildi. Bu malümatnı «Qırım Cumhuriyetinde statistika hızmeti» bere.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ statistika boyunca Baş idaresiniñ malümatına köre, 2013 senesiniñ yanvar ayından may ayına qadar işsizlerniñ sayısı 15,7 biñge yetti. «Qırım Cumhuriyetinde İşsizlik taqdirde mecbur içtimaiy sigorta fondunıñ» müdir muavini İgor Vorobyov bildirgeni kibi, 2014 senesiniñ tamam şu ayları 18,7 biñ işsiz qayd etilgen. Yani, işsiz qırımlılarnıñ sayısı 3 biñge arttı.
Qırım matbuat vastalarını saifelep, Moskva ve Rusiyeniñ diger regionlarında iş tapmaq mümkün. Amma, esasen cıyıştırıcılardan başlap, qurucılar istenile.
İş qıdırğan yaş ana Oksana bir rusiyeli saytqa tercimeiy-alını qaldırdı, amma Qırımdan köçmege istemey. «Biz özümiz iş tapıp, rezümey yollap, köçe bilemiz. Amma, böyle taqdirde Ukrainada çalışmaq daa eyidir ve raatlıq künleri evge kelmege mümkün – iqtisad cietinden daa elverişlidir: em müşterilerni bilemiz, daireni ucuzca kiralamaq mümkün, em yaqınca. Moskvağa barılacaq kibi olsa, yüksek vazifeñ ve 3-4 kerege yüksek aylığıñ olmalı», - dedi Oksana.
Onıñ fikirince, şimdiki künde işke çıqmaq mantıqsız, daa eyisi küzde rusiyeli şirketlerniñ açılmasını beklemek kerek: «Ya ekim olıp çalışmaq, ya da Ukrainağa para qazanmağa barmaq kerek olacaq», - dep qayd etti qadın.
Qırımlı Elmaz, baş ofisi Kiyevde yerleşken avropalı tibbiy şirkette çalışa edi. Qırım işğal etilgen soñ, şirket te qapaldı. Elmaz işsiz qaldı, «Qırım apansızdan Rusiyege keçkeni içün, Ukrainadan ilâclar ketirilmey qaldı. Şirket te, çetel devlette hadimni tutmağa istemedi. Neticede, men işsiz qaldım», - dep añlattı Elmaz.
İş saibi Elmazğa Kiyev ya da Ukrainanıñ diger regionlarına köçmege teklif etken edi, amma Elmaz red etti. «Qırım tuvğan mekânım. Mında, soylarım, dostlarım, eñ esası – destek, Vatan», - dey o.
Qız aytqanı kibi, ya da iş saasını deñiştirmek kerek olacaq, ya da mecbur Ukrainağa köçmege lâzim. Amma, Elmaz diger şeyge daa çoq işana: «Men ümüt etem ki, biz Ukrainağa qaytarmız. Ve işim de qaytar. Çünki men onı begene edim, çalışqanımıznı, yaşağan tarzımıznı begene edim. Men soñuna qadar, er şey hayırlısınen yekünler ve biz evelki kibi, belki de daa yahşı, Ukrainada yaşaycaqmız», - dep qayd etti Elmaz.


text:
“Xabar” telearnasınıñ juldızı, “Bizdiñ üy” bağdarlamasınıñ jürgizwşisi Äsel Akbarova änşilik qırınan tanılmaq. Telejürgizwşi Serjan Baqıtjannıñ sözi men änine jazılğan “Alğıs” attı änin jarıqqa şığardı.
Telejürgizşiniñ “Meniñ armanım” attı ekinşi äni de dayın bolıp qalğan sıñaylı.
"Al qurmetti xalayıq, janaşır, tilektes, jaqındarım! Nazarlarıñızğa alğaşqı “Alğıs” attı änimdi usınamın. Äni men söziniñ avtorı Serjan Baqıtjan, aranjïrovkası Pavel Lï” - deydi telejürgizwşi.
Endeşe tanımal telejürgizşi, endi jas änşi Äsel Akbarovağa sättilik tileymiz!
Derekközi: juldyz-alem.kz
Kommentarïï


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz, ilhaqtan soñ Kreml nezareti altındaki memurlar onı «satın almaq» istegenleri aqqında ikâye etti. Bu aqta o Ukrainanıñ «Gordon» neşirine bergen intervyusında ikâye ettip berdi.
«İlhaq yapılğan soñ, olar uzun vaqıtqace meni satın almaq istedi. Aksönov, Belavantsev, Temirgaliyev (Sergey Aksönov – Kreml nezareti altındaki Qırım yolbaşçısı, Oleg Belavantsev – 2014-2016 seneleri arasında yarımadada Rusiye prezidentiniñ temsilcisi, Rustam Temirgaliyev – Qırımnıñ sabıq birinci vitse-premyeri- «Gordon») 2014 senesi baarde meni bir qaç sefer körüşmege davet etip, men ile işbirligi yapmağa azır olğanlarını aytqan ediler, ve, Mustafa Cemilev degeninden qaytmaz, halq arasında bizim itibarımız da olardan eksik degil... yani, aytacağım,ufaq ve ucuz bir qıyaslama yapqan ediler.Men diñlep, lafnı ne yerge alıp baracaqlarını beklegen edim. Dediler ki: «Ahtem ağa, siz – qırımtatarlar arasında belli ve körüngen insansıñız, qatiy bir küreşçi, bizge ise, Qırımda öz Ramzan Qadırovımız kerek», – dep ayttı Çiygoz.
Onıñ sözlerine köre, ilhaq etilgen Qırımda Rusiye akimiyetiniñ tarafdarı olğanlar işbirlik yapmaq içün para teklif etken.
«Birinci sefer 3 million dollar teklif ettiler. Raqamnı maña şahsen Aksönov ve Belavantsev telâffuz etti. Meselâ, Remzi İlyasovnı 300 biñ dollarğa satın alğan ediler. Eline yalıñız 70 biñ dollar berildi» – dep qayd etti Çiygoz.
Mevzuğa dair: Rusiyede« qazandılar»: Qırımda «milliy mesele» kuratorları nasıl eytip zenginleşti
Halqara cemaatçılıq Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız dep tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
27 jıldan beri qazaq özin-özi izdeumen keledi
Egemendik alğan 27 jıldan beri qazaq özin - özi taba almay, izdeumen keledi. Köp qazaq köz aldındağı kinodan izdep, ondağı keypkerdiñ atın wl-qızdarına qoyıp, solarşa kün keşkisi keldi. Şaştarın san tüske boyadı. Mwrnın tesip, qwlağın kesti. Közildirik taqtı. Wzın twmsıq qızıl pwşpaq kiip, moynına it tağatın juan şınjır taqtı.
«Ringo, Renzo, Ninty one, Orda, Keş'yu» tağı basqa toptarğa eliktegen jastar men jasamıstar basqa mädenietten qazaqtı izdedi.
Besik tayanğan ana esti än men essiz ändi, er men äyeldiñ, jas pen käriniñ änin ayırmay, säbiine sonı ayttı. Balapan bala küydim-süydim dep än salıp qazaqtı özinşe izdedi. Bireuler teatrdağı äyelge aynalğan erkekterge eliktese, tağı bireuler as üyde tamaq jasap jüretin erkek änşilerge eliktep, as üyden äyelin quıp şıqtı.
Üyinde it wstap, köşede töbeti qalay bastasa solay ketip bara jatqan, öz bağıtı joq qazaq kelinşekteri de Almatı köşelerinde kezdesedi. Tün balası jatpay, qazaqtı tüngi klubtan izdegenderdi «işiñ bilsin» dep aytpay-aq qoyalıq. Solay san mädeniettiñ işinen qazaqtı izdep jür.
Diplomı bar student qazaqtıqtı qaladan tört jıl boyı tappay, auılğa keldi. Salt-dästürden tappadı. Ata dininen, ğılımınan tappadı, şarşadı...
Ükimetten alğan aqşanı tauısıp, üyin satıp, qalğa qaytuğa jügin buıp-tüydi. Auılda eki qolğa bir kürek tappağan, diplomı joq boz bala, qaladan auılğa jwmıs izdep kelgen studentke, tañğala qalağa ketti. Seyfulin köşesiniñ boyınan izdegenin tappay, «yutup, vatsap, feysbuk» t.b ğalamtordıñ işinen izdep kezip ketti. Auıldıñ qara domalağı özin joğaltıp tozañğa aynalıp ketti... jerge tüsken bir künderi köşe sıprğış onı qoqısqa jiberdi...
Dinnen izdegender arab qoğamına egemendik alğan alğaşqı jıldardan ketip, aqidadan adasıp, dästürli türki imannan alıstap, ata-babası wstanğan taqualıq joldı «sopılıq» dep, «taza, päk, taqualıq» degen mağına beretin, ilimge suarılğan, iman ruhına siñgen qazaqtıqtan qorqıp, Buddist sopıları men Hristian sopılarına öz ataların wqsattı.
Qazaq dalasında kesenesi aspandap twrğan äulie-abızdarğa ürke qaraytın, tipti olardıñ kesenelerin qwlatıp, sonıñ astınan qazaqtı izdegisi keledi, kieli sanalğan jerlerdiñ kiesin qaşıruğa tırıstı, jolı bolmadı.
Qazaq ädebietindegi «keşegi ötken zamanda, din mwsılman amanda» dep bastalatın epostıq qisa-dastandardı öz aldarınşa özgertip, jır joldarında kezdesetin «Äulie qoymay qıdırıp, etegin şeñgel sıdırıp, jeti pirge tanısqan, Äuliege at qoyıp, qorasanğa qoy aytıp, qabıl bolğan tilegi, jarılğanday tilegi» /1,4/
«Järdem bolsın Qwdayım, medet tilep pirlerden, Jaratqannan swrayın, Ğayıp eren, qırıq şilten adassa jolğa salıp jür, sırtınan qorğap bağıp jür, Jaratqan Iem qoldasın, jolbarıs bolsın joldasıñ»./2/ degen jerlerdi tügelimen alıp tastau arqılı qazaqtıqtı izdedi, adastı...
Payğambarımızdıñ «mwsılmen işimen de, sırtımen de ädemi» degenine kerağar jwmıs jasap, şolaq şalbar kigen, jabayı saqalı bar, mwrtı joq ürkerdey top payda boldı, tipti olar qoğamda «bauırlar» degen termindi basqaşa jañarttı, qandıq tuısqandıq emes, ruhani tuıstar şoğırın qalıptastırıp, namazda, tağı basqa qwlşılığı joq, bılayğı jwrttı käpir dedi. Kelinge sälem salğan, Allağa şirik qosqan men teñ, adam tek bir Allağa bas iip säjde jasauı kerek, basqa närsege bas iu qate dep eldi ürkitse, äruaqtarğa Qwran oqığan dwrıs emes, Qwran-Kärim tirilerge ğana tüsken dep Qwrannıñ dausı şıqsa, ajalı kelip qalğanday, bastarına jabatın birdeñe izdep abır-sabır küy keşetin qara halıqtıñ dästürli tüsinigin bıt-şıt etti.
Qwran tek öli adamdardı eske alğanda, qabir basına barğanda ğana oqidı dep ölim şıqpağan üyde Qwran oqımaytın, nemese jas otauda Qwran oqıuğa qatañ tiim salğan qazaqtı wyqısınan şoşıttı. Meşitte namaz oqudı uäjip deytin olar namazdan soñ äruaqtarğa Qwran bağıştaudan bwrın dalağa at tondarın ala qaşatın boldı. Olar üşin Qazaqtıñ barlıq sal-dastüri bidağat boldı, qazaqtıqtan äbden jerindi. Tipti payğambar jası 63 degen qazaqi tüsinikti 40 jaspen auıstırdı.
Al baylardıñ qazaqtı izdeui öz aldına bölek bir älem, wşaqtarın altınğa toltırıp, şetel asıp ketken eks şeneulikter düniede elikteytin kim bar solardıñ bäriniñ aldına älde qaşan tüsip ketken, Europalıqtardıñ özi bizdiñ qazaqtarğa eliktep jür.
Paydalanğan ädebietter:
- Batırlar jırı.1-tom.-Almatı:Jazuşı,2007.-256 bet
- Gasyr mediya ortalığı. Audio jazbası.2018 j
Nwrhalıq Abdıraqın
Abai.kz


text:
Aqmescit civarında aylanma yolunıñ omravı neticesinde yüz bergen yol qazasında eki qırımtatar qorantasınıñ azaları can berdiler. VAZda eki aileniñ azaları buluna ediler – Keriç ve Aqmescitten. Olar Aqmescit rayonınıñ Bulğanaq (Kolçugino) köyünden toydan qayta ediler, dep bildire 15 minut saytı.
Yol qazasında vefat etkenler:
Eskandarov İbrail, d.t. 1980 senesi – aydavcı.
Eskandarova Zarema, d.t. 1981 senesi.
Asan E., üç yaşında.
Muslim E., üç yaşında.
Salimova Asiye, d.t. 1977 senesi.
Aliye S., 16 yaşında.
Yol qazasında zarar körgenler:
Serim S. d.t. 2013 senesi.
Levida S. d.t. 2002 senesi.
Agentlikniñ malümatına köre, ad ve soydalarında hatalar olması mümkün.
Sayt bergen malümatqa köre, VAZnıñ artından kelgen aqyarlı nomeralar ile Renault maşinası çuqurğa tüşmedi. Maşinanıñ bir köpçegi aralıqqa tüşip ketti. Aydavcı zarar kördi. Havfsızlıq yastıqları çalıştı.
Bu arada QHA agetligi bildire ki, facia qurbanları Eskenderovlar ve Salimovlar qorantaları oldılar. Maşinada birinci aile başı Ayder Eskenderov, onıñ apayı ve eki balası-egizler bar ediler. Bundan ğayrı, maşinada apayınıñ doğmuş qardaşı, Asiye Salimova, ve onıñ dört balası kettiler. Eki bala sağ qaldı.
Salimovlar Yedi Quyu rayonınıñ Qıdırlez (Voykovo) köyündendir.
Elâk olğanlarnıñ cenaze merasimi bugün, saat 12.00, «Abdal» mezarlığında keçirilecek.
Servis hatası
Oops, as you can see, this is not what we wanted to show you! This URL has been sent to our support web team to look into it immediately. Our apologies.
Onı başqa yerde tapa bilecegiñizni körmek içün qıdırıñız
Qırım.Aqiqat bergen malümatqa binaen, sentâbr 28-de gece saat 03.30 Aqmescit-Nikolayevka aylanma yolunda yol örtüsü omradı – adamlarnen tolu VAZ maşinası çuqurğa oğradı. Altı insan, şu cümleden eki bala, elâk oldılar.
Kütleviy haber vastalarınıñ malümatına köre, Aqmescitte omrağan «Dubki-Levadki» yolu soñki beş yıl devamında Qırımnıñ eñ paalı qurucılıq obyektlerinden biri edi. PAO «Yujdorstroy» er daim yol qurucılıq imkânlarını qazana edi. Qırımda Rusiye Taqiqat komitetiniñ Baş taqiqat idaresi maşina yolunıñ omravı boyunca cinaiy iş açtı.
Qırımnıñ öz başına ilân etilgen «baş naziri» Sergey Aksönov yol omravını ögrenecek ükümet komissiyasını acele sürette meydanğa ketirmege emir etti ve vefat etkenlerniñ soy-soplarına 400-er biñ ruble berecegini vade etti.


text:
Osman Öztunç - Karnım Aç
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Karnım Aç
Etiketler : Osman Öztunç - Karnım Aç türkü indir, Osman Öztunç - Karnım Aç türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Karnım Aç mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Karnım Aç türküsü, Karnım Aç sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Karnım Aç bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Cinayet Var
Osman Öztunç - Tepelerim
Osman Öztunç - Ötme Bülbül
Osman Öztunç - Dünya
Osman Öztunç - Şeyh Şamil
Osman Öztunç - Adı Türk
Osman Öztunç - Dönersem
Osman Öztunç - Yılgınlığına İnat
Osman Öztunç - Listelerde Kulis Var
Osman Öztunç - Cebeci İstasyonu
Osman Öztunç - Sessiz Çığlık
Osman Öztunç - Kan Düşerken Toprağa
Osman Öztunç - Hoşçakal İzmir
Osman Öztunç - Onlar
Osman Öztunç - Darmadağın


text:
Avropa Birligi Ukraina sabıq prezidenti Viktor Yanukoviç ve daa 15 sabıq memurlarğa qarşı tizilgen sanktsiyalarnıñ vaqıtını uzattı. Qarar mart 5 künü Avropa Birliginiñ resmiy jurnalında neşir etilgen soñ ömürge keçirildi. Bu aqta Azatlıq Radiosı bildirmekte.
Sıñırlav 2 sene evel, Yanukoviçniñ Ukrainadan qaçması neticesinde kirsetilgen, o, 2017 senesi mart 6 kününe qadar devam etecek.
Bunıñnen bir sırada, Avropa birligi Ukraina sabıq - naziri Nikolay Azarov, NBUnıñ sabıq yolbaşçısı Sergey Arbuzov ve SNBOnıñ sabıq kâtibi Andrey Klüyevke qarşı tizilgen sanktsiyalarnıñ vaqıtını uzattı.
Sağlıq saqlav nazirliginiñ sabıq naziri Raisa Bogatırövanı bu cedvelden çıqardılar, belli olğanı kibi, onıñ yurtdışında bir - de - bir aktivleri yoq.
Avropa Birliginiñ nazirleri sanktsiyalarnı uzatma qararını mart 4 künü Brüsselde keçirilgen toplaşuv devamında aldılar.


text:
Qırımtatar halqınıñ lideri, uquq qorçalayıcı, dissident areketiniñ iştirakçisi Mustafa Cemilev ve qırımtatar milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov neşircilerniñ yigirmi birinci forumına kelecekler. Bu aqta forumnıñ resmiy saytında bildirile.
Teşkilâtçılarnıñ sözlerine köre, sentâbr 12 künü saat 14:00 «Lvov politehnikası» salonında Mustafa Cemilev ve Refat Çubarov ile «20-nci asır ve qırımtatar halqı» serlevalı körüşüv keçirilecek. Körüşüvni Mıroslav Marinovıç idare etecek.
Bunıñ ile sentâbr 13 künü saat 10:00 Pototskih Sarayında Pol Robert Magoçiy professorınıñ «Qırım: muqaddes toprağımız» serlevalı kitabınıñ prezentatsiyası keçecek.
Bu sene Lvov neşircileri Forumınınıñ programmasında 700 tedbirniñ keçirilmesi, 200 neşriyat ve 23 memleketten üç yüz müellifniñ kelmesi beklenile.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov sentâbr 22 künü öz 58-inci doğğan kününi qayd ete.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, Çubarov onı Herson vilâyeti «Çonğar»da Qırım qamaçavı boyunca devamlı aktsiyasında keçire.
Doğğan künni tort ve qave ile qayd eteler. Çubarov Qırım.Aqiqat mühbirine aytqanı kibi, onı endi telefon vastası ile Ukraina prezidenti Petro Poroşenko da hayırladı. Çubarovnı içtimaiy ağlarda hayırlaylar.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.
Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti böyle areketlerni takbih ete, amma yarımada sakinleri «erzaq qamaçavı»nıñ aqibetlerini duymaz, dep tüşüne.


text:
Rusiye Ramzan Kadırov ile yolbaşçılığında Çeçenistanda yapqanı kibi Qırımda akimiyetke qoltutqan qırımtatarlarından ükümetni şekillendirip olamaz.
Bunı Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ koordinatorı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Abmecit Suleymanov fevral 25-te Kiyevdeki matbuat konferentsiyasında ayttı.
«Qırım akimiyeti Mecliste aza olmaq aqqından marum etkenimiz Meclisniñ sabıq azalarını qullanıp, bunı yapacaq ola. Şantaj, basqı vastasınen akimiyet olarnı sıqıştırmağa istey, ve kadırovlılar kibi bir taqımnı şekillendirecek ola. Lâkin olar bunı yapamazlar», – dep ayta Suleymanov.
Onıñ qayd etkenine köre, yarımada işğalinden itibaren qırımtatarlar, şu cümleden Meclis vekillerine, basqı toqtatılmay.
Soñki yaqalavlar arasında – Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ yaqalanması. Onı 2014 senesi fevral 26-da olıp keçken mitingde qanunsız areketlerde qabaatlaylar. Uquq qorçalayıcılar eminler, Qırım akimiyeti tarafından repressiyalar artacaq.


text:
Şimaliy-Avropa demokratik merkezi ve «İnternews-Ukraina» teşkilâtı Qırım meselesi ile oğraşqan jurnalistlerge tehnikiy yardımnıñ berilmesi boyünca programmanıñ başlanuvını ilân eteler.
Bu aqta Ukraina haber siyaseti naziriniñ Qırım meseleleri boyunca keñeşçisi Sergey Kostinskiy bildire.
«Professional tehnikiy donatuvnıñ elde etilmesi boyunca yarışta iştirak etecek muarririyet ve jurnalistler içün esas şartlar – iş tecribesi ve bugünki künde Qırım meselesiniñ aydınlatuvında areketçenliktir», – haber ete Kostinskiy.
Onıñ malümatına köre, tehnikiy yardım yalıñız mustaqil ekspert komissiyanıñ tevsiyesi ile berilecektir.
«Donatuvnınıñ şekli ve fiyatı işbu muarririyet ya da jurnalistniñ ihtiyacına ve komissiya tevsiyesine köre berilecek», – dey Kostinskiy.
Leyhağa köre, bir muarririyet 10 biñ yevro miqdarında tehnikiy yardımnı, bir jurnalist ya bloger – 2 biñ yevro miqdarında yardımnı elde ete bile.
Tehnikiy yardımnı elde etkenler 2016 senesi iyün 1-ne qadar Qırım mevzuatı ile bağlı maqalelerini taqdim etmeli.
Professional tehnikiy donatuvnıñ berilmesi boyunca arizalar jurnalist, bloger ve muarririyetler içün elektron şekilde qabul etile.
Arizalardan ğayrı, er muarririyet ya da jurnalist Qırım mevzuatı ile yahşı tanış olğan eki şahıstan tevsiye mektüplerini alıp, aid4crimea@gmail.com adresine yollamaq kerek.
Arizalar 2015 senesi iyül 18, avgust 20, sentâbr 20-ne qadar qabul etile.


text:
Bunı OAO «Rusiye demir yolları» prezidenti Vladimir Yanunin «Rossiya 24» telekanalına bildirdi.
«Al-azırda Ukraina ve Qırım arasında areket cedveli belgilenmegeninden sebep seferler, iç olmağanda, belli bir müddetke toqtatıla bile. Mında demir yol yolcu limanğa ketirilecek (esasen Anapa aqqında söz yürütile) ve deñiz naqliyatı vastasınen alıp ketirilecegine azır. Em de aviatsiya naqliyatı bar», – dep bildirdi Yakunin.
Onıñ aytqanına köre, demir yol ağları olmağan ve areket toqtatılğan yerlerde demir yol naqliyatı ne yolcu, ne de yükni taşıycaq.


text:
12-ci sentâbr: “Qırımtatar halqınen birdemlikniñ regional teşebbüsi: Çerniğivşçinada “Birlik” ukrain-qırımtatar dostluğı İçnânsk rayon Toplulığınıñ yaratılması”
Sentâbrniñ 12-de “Ukrinform” haber agentliginde saat 13.00*te “Qırımtatar halqınen birdemlik regional teşebbüsi: Çerniğivşçinada “Birlik” ukrain-qırımtatar dostluğı İçnânsk rayon Toplulığınıñ yaratılması” mevzusında press-konferentsiya olıp keçti (1-ci salon).
Teşkilâtçı: Ukraina haber siyaseti Nazirligi.
İştirakçiler: Refat Çübarov – Milliy Meclis reisi, Ukraina halq deputatı; Yuliya Kazdobina – Haber siyaseti Naziriniñ mesleatçısı; Mıkola Çerep – “Birlik” ukrain-qırımtatar dostluğı İçnânsk rayon Toplulığınıñ başlığı, "Pidpriyemets İçnânşçını" cemaat teşkilâtınıñ başlığı, Ukraina ülkeşınaslar toplulığınıñ azası; Andriy İvanets – Tavriya gumanitar platformasınıñ koordinatorı, tarihiy ilimler namzeti.
Qısqaca. 2017 senesi iyülniñ 26-da İçnânsk rayonunda birinci kere ukrain-qırımtatar dostluğı ve birdemligi Künü otkerildi.anda Milliy Meclis azaları, İçnânsk rayonunıñ akimiyet ve ükümet organlarınıñ, Tavriya gumanitar platformasınıñ, Kiyevdeki ve Çernigov vilâyetindeki grajdan teşkilatlarınıñ vekilleri iştirak etti.
Dostluq ve birdemlik künü qırımlılar devlet akimiyeti organlarınen, alimlernen, edebiyat erbaplarınen ve İçnânsk rayonunıñ başqa cemaat vekillerinen körüştiler. Krupıçpole köyünde ukrain-qırımtatar arbiy qardaşlığı sebebinden 1659 senesi Konotop uruşınden evelgetmennıñ ve qırım hanınıñ orduları körüşken yerde hatıra belgisi qoyuldı.
Malümat olaraq. Azırlıq protsessinde ve bu tedbir keçirilmesi vaqtında İçnânşçinada ukrain-qırımtatar dostluğı Toplulığı yaratılmasınıñ ğayesi peyda oldı. Sentâbrniñ başında o qayd etildi.
Press-konferentsiya vaqtında toplulıqnıñ maqsatları ve vazifeleri açıqlanacaq, onıñ yaratılmasınıñ ketişatı aqqında aytılğacaq, “Birlik” toplulığınıñ birinci hatıralıq medali taqdim etilecek, bundan da ğayrı, Ukrainanıñ Qırım ve qırımtatarlar yonelişinde keçirgen siyaset muzakere etilecek.
Ukrainada ve dünyada iç bir müim vaqianı qaçırmañız! Bu künniñ tolu anonsını (044) 244-90-88 telefonı, ya da [email protected] e-mail boyunca sımarlañız.
“Ukrinform” adresi:B.Hmelnitskogo soq., 8/16 (“Teatralna” m.st)
Kontakt telefonları: (044) 279-20-60, 279-00-05
KHV qayd etilmesi [email protected] adresi boyunca.
Kiriş iş şeadetnameleri ve Milliy jurnalistler toplulığı varaqaları boyunca.
Cedvel


text:
Quran oqumaqnı ögrenmek iç bir vaqıt keç degil (FOTO)
Aqmescitteki Qırım müsulmanları Diniy İdaresi yanında faaliyet köstergen “Faydalı ilim” oquv-maarif Merkezinde, Quran-ı Kerimni oqumaqnı ögrengenlerge tantanalı sürette Muqaddes Kitapnı ediye ettiler.
Bir qaç ay devamında qadınlar arap tiliniñ elifbesini ve Quran oqumaqnıñ esas qaidelerini ögrendiler. Soñki sefer olıp keçken taqdim dersinde İslâm dini ocaları ve diger, parallel bölüklerniñ talebeleri bulunıp, ögrenciler tarafından kösterilgen bilgilerniñ şaatı oldı. Derslerge qatnağan eñ üyken talebe – 76 yaşındadır. O, bir hata qaçırmayıp, Quran oquvında yüksek seviyesini numayış etti.
QMDİ matbuat merkezi


text:
Vatanına qaytqan insanlar diger vatandaşlar kibi bedava topraq damartısınıñ saibi olmaq içün mında beş yıl yaşamaq kerekler. Krım Media malümatına köre, böyle bir qarar «Qırım Cumhuriyeti Devlet şurasınıñ» mal-mülk ve topraq munasebetleri komitetiniñ toplaşuvında qabul etildi.
«Devlet şurasınıñ» milletlerara munasebetler komitetiniñ reisi Edip Gafarov «Devlet ya da belediye mal-mülkinde olğan topraq damartılarını berüv, ve topraq munasebetleriniñ bazı meseleleri aqqında» qanunğa deñişmeler kirsetip, repatriantlarnıñ topraq damartısını almaq içün mında beş yıl yaşamalarını kerekligini lâğu etmege teklif etken edi.
Gafarov komitet toplaşuvında bildirdi ki, böyle bir deñişme olmaq kerek, çünki Vatanına qaytıp kelgen adamlarnıñ 60% mesken saibi degil.
Lâkin komitet azaları buña qoltutmadılar.
Bundan ğayrı, şahsiy garaj qurucılığı, ve uquq qoruyıcılarnıñ kvotaları aqqında teklifler qabul etilmedi.
İşbu qanun yalıñız «Qırım Cumhuriyetiniñ» mal-mülkinde olğan topraq damarılarına aittir.
Noyabr 26-da Devlet şurası «Devlet ya da belediye mal-mülkinde olğan topraq damartılarını berüv, ve topraq munasebetleriniñ bazı meseleleri aqqında» qanunnı qabul etti. Vesiqa topraq aqları olğan vatandaşlar cedvelini ve teşkilât ve müessiselerniñ topraq alma şartlarını belgiley.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi»/ Yeqinda Qazaqstan Җumhuriyiti Parlamenti Mäҗlisiniŋ deputati Şahimärdan Nurumov Almuta şähiridiki 181-mäktäptä Alatav nahiyäsiniŋ ahalisi bilän uçraşti. Uçrişişta deputat kšpçilikkä hškümät täripidin qazaqstanliqlarniŋ iҗtimaiy ähvalini yahşilaş, korruptsiyagä qarşi küräş ohşaş muhim mäsililär boyiçä elip berilivatqan çarä-tädbirlärdin ähbarat bärgäç, millätlärara razimänlik mäsilisigimu täpsiliy tohtaldi. Şundaqla u hazir barliq deputatlar šzlirigä bšlüngän regionlarni arilavatqanliğini qäyt qildi.
Şahimärdan Üsäyin oğli bu uçrişişniŋ başlinişidila ahaliniŋ hämmä problemilirini birdinla yeşip beriş üçün kälmigänligini täkitligän halda, imkanqädär, ayrim mäsililärni tegişlik orunlarğa yätküzüp, ularniŋ iҗabiy häl qilinişiğa küç salidiğanliğini qäyt qilip mundaq dedi:
– Mälumki, deputatlar qanun çiqiriş bilän şuğullinidu. Demäk, äynä şu deputatlar bevasitä arilaşqan qanun häliqniŋ turmuş-şaraitiniŋ yahşilinişiğa, ämgäk qilişiğa yaki däm elişiğa mümkinçilik yaritidu. İşäşlik eytalaymänki, biz, deputatlar, moşu işlar boyiçä nurğun ämgäk qilivatimiz. Ändi şu qanunlarniŋ ämäliyatta orunlinişi härbir adämniŋ šzigä bağliq.
Uçrişiş davamida deputatqa nahiyä turğunliridin kšpligän soallar kelip çüşti. Mäsilän, yär uçastkilirini yaki šylirini räsmiyläştürüş bilän kšpbaliliq anilarniŋ yardäm pulini eliştiki byurokratizm, 1986-jildiki Jeltoqsan vaqiäsigä qatnaşquçilarğa iҗtimaiy status beriş toğrisidiki soallar şular җümlisidindur. Öz novitidä, deputat bu mäsililär boyiçä qobul qilinğan qanunlarğa toluqturuluşlar bilän šzgirişlärniŋ kirgüzülüvatqanliğini qäyt qildi.
Uçrişiş ahirida Alatav nahiyäsi hakiminiŋ orunbasari Sayat Agibaev bilän Almuta şähärlik «Qoğamdıq kelisim» kommunalliq dšlät mähkimisiniŋ mudiri Jannat Murunova deputatqa bügünki säpiri üçün nahiyä turğunliri namidin minnätdarliq bildürüp, işiğa utuq tilidi.
Ahaliniŋ muŋ-zarini tiŋşidi
Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi»/ Yeqinda Qazaqstan Җumhuriyiti Parlamenti Mäҗlisiniŋ deputati Şahimärdan Nurumov Almuta şähiridiki 181-mäktäptä Alatav nahiyäsiniŋ ahalisi bilän uçraşti. Uçrişişta deputat kšpçilikkä hškümät täripidin qazaqstanliqlarniŋ iҗtimaiy ähvalini yahşilaş, korruptsiyagä qarşi küräş ohşaş muhim mäsililär boyiçä elip berilivatqan çarä-tädbirlärdin ähbarat bärgäç, millätlärara razimänlik mäsilisigimu täpsiliy tohtaldi. Şundaqla u hazir barliq deputatlar šzlirigä bšlüngän regionlarni arilavatqanliğini qäyt qildi.


text:
Qosqan waqıtı Qaraşa 10, 2017 | 203 ret oqıldı | saýtqa qosqan shalqar0
Qazaqstan men Reseýdiñ énergetïka mïnïstrleri Kelisimge qol qoýdı
Qazaqstan men Reseýdiñ énergetïka mïnïstrleri magïstraldı munaý qubırlardağı texnologïyalıq munaýdıñ statwsın anıqtaw twralı Kelisimge qol qoýdı, – dep xabarlaýdı Qazaqstan Respwblïkası Énergetïka mïnïstrliginiñ Baspasöz qızmeti.
Çelyabi qalasında Qazaqstan jäne Reseý memleketteri basşılarınıñ qatıswımen ötip jatqan aýmaqaralıq ıntımaqtastıqtıñ XIV forwmı şeñberinde QR Énergetïka mïnïstri Qanat Bozımbaev pen RF Énergetïka mïnïstri Aleksandr Novak Qazaqstan Respwblïkasınıñ Ükimeti men Reseý Federacïyası Ükimeti arasında «Tuýmazı-Ombı-Novosibir-2» jäne «Ombı-Pavlodar» magïstraldı munaý qubırlardağı texnologïyalıq munaýdıñ statwsın anıqtaw twralı Kelisimge qol qoýdı.
Qol qoýılğan ükimetaralıq kelisim tömende körsetilgender üşin menşik quqığı moýındaladı:
– «Ombı-Pavlodar» magïstraldı munaý qubırındağı reseýlik wçaskisindegi 62 048 tonna kölemindegi munaý «Transneft – Wral» AQ ( «Transneft» AAQ enşiles uýımı) tïesili;
– «Ombı-Pavlodar» magïstraldı munaý qubırındağı reseýlik wçaskisindegi 79 680 tonna kölemindegi munaý «QazTransOýl» AQ tïesili;
– «Tuýmazı-Ombı-Novosibir-2» magïstraldı munaý qubırındağı qazaqstandıq wçaskisindegi 62 048 tonna kölemindegi munaý «QazTransOýl» AQ tïesili;


text:
Moskva şeerinde Qırım hacılıq-operatorınıñ ofisi açıldı (FOTO)
Moskva şeerinde Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy idaresiniñ “AVN-Tur” hacılıq-operatorınıñ ofisi açıldı. Açıluv merasiminde Qırım Müftisiniñ muavini Ayder İsmailov, QMDİ Hacılıqnıñ teşkil etilüvi bölüginiñ reberi Artur Reşitov, İslâm biznesi Halqara birleşmesiniñ Prezidenti Marat Kabayev, Moskvadaki qırımtatar cemiyetiniñ reisi Edem Ümerov ve azaları Kemal Raşidov, Midat Osmanov, Marlen Abdulminov iştirak ettiler.
“AVN-Tur” ofisi Moskva şeeri, Orconikidze soqağı, 11 adresi boyunca yerleşe. Mında Moskva müsulmanları hacılıqnen bağlı olğan meselelerni çeze bileler. Hususan, Saudiya Arabistan Qırallığınıñ elçiliginde vizalarnıñ resmiyleştirilüvi sualleri ve ilâh.
Ayder İsmailov Qırım Müftisiniñ adından musafirlerni ofisniñ açılması ile hayırlap, işlerinde muvafaqiyetler tiledi. Qırım Müftisiniñ muavini qayd etkenine köre, Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları Diniy idaresi içün, bu ofisniñ Rusiye merkez şeerinde açıluvı – müim bir adımdır.
Ayder İsmailov: “Moskvada Qırım hacılıq-operatorı elâl turizm, Qırımğa müsulman turistleriniñ celp etilüvi, yañı turistik marşrutlarnıñ quruluvı ile oğraşacaq. Bundan da ğayrı, hacılarnıñ Muqaddes topraqlarğa yol alması suallerini çezecek”, – dep ayttı, ve Qırım ve Sevastopol müsulmanları Diniy idaresi, Rusiye hacılıq-missiyasınıñ azası olaraq hacılıq turlarını mustaqil tarzda teşkil ete bilecegini ilâve etti.
Qırım Müftisiniñ muavini ofisniñ açılmasında destek köstergen Qırım başı Sergey Aksönovğa, İslâm biznesi Halqara birleşmesiniñ Prezidenti Marat Kabayevge, Moskvada qırımtatar cemiyetiniñ azalarına teşekkürler bildirdi.
QMDİ matbuat hızmeti


text:
Pavlodar oblısındağı barlıq medïcïnalıq mekemeler kompyutermen jabdıqtaladı
PAVLODAR. QazAqparat - Jergilikti medïcïnalıq uyımdar kompyuterlermen az qamtılğan jäne key jerlerde ïnternet qoljetimsiz. Bul twralı Pavlodar oblısınıñ äkimi Bolat Baqawov mälim etti, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA tilşisi.
«Bizde därigerler qazirge deyin qujattardı elektrondıq pasport türinde emes, qağaz jüzinde toltıradı. Jergilikti medïcïnalıq uyımdar kompyuterlermen az qamtılğan jäne key jerlerde ïnternet joq. Pavlodar oblısında birinşi toqsanda kompyuterlik texnïkalarmen qamtamasız etw mäselesi şeşilwi tïis», - dedi Pavlodar oblısınıñ äkimi äkimdiktegi jïnalısta.
Pavlodar oblısınıñ äkimi Memleket basşısınıñ barlıq salalardı cïfrlandırwğa basa nazar awdarıp jatqandığın eske saldı. Endi, B.Baqawovtıñ pikirinşe, öñir bïligi xalıqqa «cïfrlandırwdı engizwdiñ aspektilerin tüsindirip, onıñ tïimdiligin aytw kerek.


text:
Ukraina hafsızlıq hızmeti (SBU) Ukrainağa qarşı mevamını bildirgen Frenkistan aktörı Gerard Depardieu içün Ukraina kirişini beş yılğa yasaq etti.
«Gerard Depardieu içün Ukraina kirişini beş yılğa yasaq etmek kibi qarar Ukraina Medeniyet nazirliginiñ muracaatı esasında alındı», – dedi Qırım.Aqiqatqa SBU spikeri Yelena Gitlânskaya.
Malüm olğanı kibi, frenk aktörı Gerard Depardieu, cemaatçılıqnıñ fikrine köre, Ukraina tele ve radio alanında çıqışları yasaq etilmek kerek olğan 567 ecnebiy-medeniyet erbabı cedveline kirsetildi.
Cedvelni Medeniyet nazirligi tarafından Havfsızlıq hızmeti, SNBO ve Telekorüv ve radioyayınlav meseleleri boyunca milliy şurağa yollanıldı.


text:
Qırımtatar Hıdırlez bayramına bağışlanğan merasimlerniñ keçirilmesi sebebinden mayıs 3-te Aqmescit-Bağçasaray yolunda maşina areketi zor oldı. Bunı «RİA Novosti» agentligi bildire.
Agentlikniñ bildirgenine köre, Yol areketi havfsızlığı boyunca devlet teftişiniñ tahminen 10 erkânı yol areketini idare ete.
«Bayram iştirakçileriniñ avtobuslarını ve musafirlerini merasim keçirilgen yerinde yerleşken qoşma turaqlarğa yibereler. Qalğanlar içün merasim keçirilgen yerge keçmege biraz qolaysızdır», – dep aytıla beyanatta.
Agentlikniñ mühbiri bütün yer yol konuslarınen qoralanğanını, evakuatorlar çalışqanını qayd etti.
2016 senesi mayıs 3-te Rusiyege boysunğan Qırım ükümeti qrırımtatar Hıdırlez bayramını teşkil ete. Bayram programmasında Qırımnıñ çeşit regionlarından ketirilgen milliy çadırlar tiklenilecek. Bu yerde qırımtatar halqınıñ ayat tarzı ve adetleri, dekorativ-ameliy sanat ustaları işleriniñ sergisi, milliy aşlar ve Dağıstanlı canbazlarnıñ çıqışları taqdim etilecek.
İçtimaiy ağlarda rusiyeli Qırım ükümeti devlet müessiselerde çalışqanlarnı ve mektep talebelerini bayramğa kelmege mecbur etken vesiqa derc etildi.
Bundan evel Qırımtatar Milliy Meclisiniñ temsilcileri Qırımnıñ rusiyeli ükümeti tarafından teşkil etilgen Hıdırlez bayramına bağışlanğan merasimlerde iştirak etmege red etkenlerini bildirdi. Böyle merasimlerden vatandaşlarnı da vazgeçmege çağırdılar.
Qırımdan köçkenler Hıdırlez bayramına bağışlanğan merasimlerni qıtaiy Ukrainada teşkil eteler.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarovnıñ fikirince, Qırımda insan aq-uquqlarına riayet etüv halqara derecesinde ögrenilmek kerek.
Aynı Böyle adımğa o Kiyevdeki brifingde çağırdı.
Onıñ zanınca, monitoringni Birleşken Milletler Teşkilâtı (BMT) ya da OSCE keçirmeleri mümkün.
Refat Çubarov Qırımda insan aq-uquqlarınıñ, şu cümleden qırımtatar halqınıñ bozuluvı aqqında hatırlattı: evlerde tintüvler keçirile, sorğularğa çekeler, taqip eteler.
Çubarovnıñ fikirince, Qırımnıñ şimdiki akimiyeti maqsadına irişmek içün ealini din ve etnik ceetten böle bile.
Meclis reisi dey ki, bunıñ maqsadı «qırımtatarlarnı tertip-nizamnı bilgen struktura olaraq yoq etmek» maqsadında yapıla.


text:
Törkiyä belän Somali iq’tisad tarmağında xezmättäşlek kileşüe imzaladı
Törkiyä –Somali qatnaş iq’tisadi komissiyäseneñ 1 nçe däwer cıyılışı Änkarada uzdı
Törkiyä –Somali mönäsäbätläre könnän kön üsä bara.
İke il arasında iqtisad tarmağında xezmättäşlek kileşüe imzalandı.
Törkiyä –Somali qatnaş iq’tisadi komissiyäseneñ 1 nçe däwer cıyılışı Änkarada uzdı.
Törkiyä prem’yer-ministr urınbasarı Räcäp Akdağ ike il arasındağı säwdä külämeneñ 2016 nçı yılda 120 million dollarğa citüen belderde.
Somali prem’yer-ministr urınbasarı Mahdi Möxämmäd Gulaid törek investorların ilenä çaqırdı.
Törkiyä azıq-tölek,igençelek häm terlekçelek ministrı Äşräf Fakıbaba belän Somali balıqçılıq häm su çığanaqları ministrı Abdirahman Abdi Hashi balıqçılıq belän bäyle kileşügä qul quydı.
Älege kileşü nigezendä Törkiyä balıqçıları Somali su kiñleklärendä balıq tota alaçaq.


text:
AQŞ Devlet departamenti Washingtonda Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işleri boyunca vekâletlisi, Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilevni selâmladı denilmekte AQŞ Devlet departamentiniñ spikeri Heather Nauertniñ Twitterinde.
«Washingtonda qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilevni «IRFMististerial» konferentsiyasında selâmlamağa pek memnünmiz. Biz Rusiye işğali altında yaşağan qırımlılarnen berabermiz ve Rusiyeni bütün siyasiy mabüslerni azat atmesine çağıramız. #SaveOlegSentsov #FreeKuku #FreeZaytullaev», – denilmekte haberde.
Daa evel Mustafa Cemilev AQŞ devlet kâtibiniñ yardımcısı Wesley Michellden AQŞnıñ Qırım siyaseti boyunca derc etken Beyannamesini alğan edi.
Mevzuğa dair: Tanımamız: bağışlamammız: Qırım ilhaqı içün AQŞ Rusiyeni tazirledi
İyülniñ 25-nde AQŞ-nıñ devlet kâtibi Mike Pompeo “Qırım beyannamesi”ni derc etti. Beyannamede AQŞ Rusiye Qırımnı ilhaq etkeni iç bir vaqıt tanımaycağı aqqında bildirile. Pompeo, AQŞ ileride de Ukrainanıñ devlet bütünligini yañıdan tiklenüvini talap eteceklerini bildirdi.
Rusiye Tışqı işler nazirligi, Pompeonıñ beyannamesi boyunca, AQŞ tış siyaseti istiqrarsız olğanını belgiledi.


text:
Mälumki, 1860-jilniŋ başlinişi bilän täҗavuzçi manҗur-hitay hakimiyitigä qarşi häliq qozğilaŋliri tarihta kšrülüp baqmiğan juquri dolqunğa kštirilidu.
Bu vaqitta İlidiki Mänçiŋ ämäldari šz hškümranliğini saqlap qeliş üçün tehimu häddidin eşip, häliqniŋ üstidiki ihtisadiy seliğini hässiläp kšpäytidu. İlgärki härbir tütün Mänçiŋ hškümitigä jiliğa 4 ho (256 kilogramm) buğday ğällä paraq tapşuratti, 1863-jilğa kälgändä bu ğällä paraq 32 hoğa yetidu. Şuniŋ bilän pütün İli täväsidä Mänçiŋ hakimiyitigä bolğan qarşiliqlar tehimu kšpiyip ketidu.
1863-jili mart eyida Bayandayda yaşavatqan tuŋganlarmu Mänçiŋ zulumiğa çidimay, Yaŋ sänşiŋ, Maerlänlärniŋ rähbärligidä qozğilaŋ kštiridu. Bu qozğilaŋ basturulğandin keyin, tuŋganlar Ğulҗidiki uyğurlarniŋ särdari Abdurusulbägkä ittipaqlişiş toğriliq väkil ävätip, šzliriniŋ Abdurusulbägkä boysunidiğanliğini bildüridu. Abdurusulbäg bu täklipkä qoşulidu.
Abdurusulbäg mähpiy täyyarliqlardin keyin 1864-jili 13-oktyabr' küni Ğulҗa şähiridä qozğilaŋ kštirilip, şu küni Ğulҗa şähirini Mänçiŋ qoşunliriniŋ qolidin azat qilidu. Ätisi muhim härbiy qorğan Çilpäŋzini azat qilip, zor türkümdiki qural, oq-dora vä maddiy äşiyalarni alidu häm Bayanday qorğiniğa jürüş qilidu. Bu çağda İli däriyasiniŋ җänubidiki häliqmu qozğilip, Mänçiŋ qoşunliriğa huҗum qilidu. Qozğilaŋçilar Ğulҗa şähirini märkäz qilğan halda barğansiri käŋiyip, adäm sani 30 miŋğa yetidu. Abdurusulbäg ämir qozğilaŋçilarniŋ baş qomandanliğiğa tayinlinidu.
Bu vaqitta İli hškümrani Miŋ Rüy ilaҗisiz qelip, näççä ayniŋ aldida «äskiriy ozuq-tülükni raslaşqa küç çiqarmidi» degän banä bilän türmigä taşliğan İliniŋ hakimbegi Mäzämzatni qoyup berip sülhi qilmaqçi bolidu. Amma Mäzämzat ämäliy ähvalni kšrgändin keyin İli qozğilaŋçilar qoşuniğa qoşulup ketidu.
Bayanday uruşi boluvatqan päyttä, häliq šziniŋ mustäqil hakimiyitini qurup çiqişni täläp qilidu häm qazi Näsirdin älämniŋ dävät qilişi bilän keŋäş mäҗlisi eçilidu. Mäҗliskä Näsirdin äläm riyasätçilik qilidu. Qurultay Mäzämzat hekimni Mäzämzat unvani bilän han qilip tikläydu. Abdurusulbägni ämir, Näsirdin älämni qazi kalan, Şävkät ahunni qazi äskär, molla Rozini mufti qilip, hämmä mänsäpdarlarni tayinlaydu. Nätiҗidä 1864-jilniŋ ahiriliri İlida uyğurlar täripidin mustäqil islamiy hakimiyät – İli sultanliği qurulidu. Dšlätniŋ paytähti Ğulҗa şähiri bolidu. Äskärlärniŋ tizimliği däptärgä elinidu. Qoşun içidä tärtip vä intizam ornitilidu.
1865-jili 9-fevral' küni qozğilaŋçilar Bayanday qorğinini azat qilidu. Arqidinla Kürä bilän Süydüŋni ayrim-ayrim halda qorşavğa alidu. Uniŋdin keyin torğavut vaŋliriniŋ yardämgä ävätkän qoşunlirinimu, Hadarin rähbärligidä Tarbağataydin yardämgä kälgän 7000 kişilik Çiŋ qoşunlirinimu mäğlup qilidu.
Bu ğälibidin keyin uzun štmäy sultanliqniŋ içki qismida hoquq talişiş kürişi ovҗ elip, sultan Mäzämzat ämir Abdurusulbägni süyiqäst bilän šltüridu.
1865-jili Muhämmät poçi degän biri Mäzämzatni šltürüp sultanliqni tartivalidu vä šz ornini mustähkämläş üçün barliq bäglärni šltürüş häqqidä pärman çüşiridu. Uniŋ qilmişi dšlät ärkanliri arisida qattiq naraziliq qozğaydu vä u bari-yoqi 36 kün sultan bolidu.
Muhämmät poçi šltürülgändin keyin Ğulҗa şähiridä qurultay eçilip, molla Şävkät ahun sultan bolidu. U sultanliqqa oltirip uzaq štmäy ämir läşkär Obul Äla 500 atliq läşkärni elip Qaratam arqiliq şivä yeziliriğa štidu. Ämir läşkärniŋ Çapçal täväsigä štkänlik hävirini aŋliğan Toqiläk yüzbegi 300din oşuq läşkär bilän altä Sumulğa yetip kelip, Obul Älağa şivälärgä җaza jürüşi qilişniŋ toğra bolmaydiğanliği toğriliq mäslihät beridu. Däl bu vaqitta şivälärniŋ säkkiz tuğ başbuği Qarmaŋa Obul äla bilän Toqiläk yüzbegini mähkimisigä täklip qilidu. Ämir Obul Äla uniŋğa täslim boluş şärtini qoyidu. Qarmaŋa, Obul Älağa, İli sultanliğidikilär şivälärdin qiz almasliq, şivälärni islam diniğa kirişkä mäҗburlimasliq, šz qäbilisini uruşqa salmasliq qatarliq üç şärtni qoyidu. Ämir Obul Äla bu şärtlärni qobul qilidu. Nätiҗidä şivälär juqarqi şärtlär asasida täslim bolidu. Bu sorunğa Suha isimliq şivä ayali mehman kütüşkä çaqirtilidu. Obul Älağa Suha vä uniŋ kiyimliri ğäyri kšrünüp, qiziqip qaraydu. Buni säzgän başbuğ Qarmaŋa kšŋligä bir işni pükidu. Şivä qoşuni ämir Obul Äla qoşuniğa qoşulidu. Bu qoşun içidä uyğurçä, hitayçä vä azdu-tola rus tilini bilidiğan Fuşän isimliq bir şivä bolup, u ämir Obul Älağa tärҗiman bolidu.
Ämir Obul Äla intayin batur vä parasätlik qomandan bolup, u ämirlikkä tayinlanğandin keyin, İli sultanliği ärkanliri vä qoşunini tärtipkä salidu. 1866-jili yanvar' eyiniŋ beşida uniŋ qoşuni Bayandayniŋ şimalidiki Şänduŋi, 1866-jili Kürä qäl°äsini azat qilidu. Eğir mäğlup bolğan İli җiyaŋҗuŋi Miŋ Rüy hotuni, ikki oğli, bir qizi vä šzigä ot qoyup šlüvalidu. Sabiq җiyaŋҗuŋ Çaŋ Çiŋ vä bir qisim ämäldarlar äsirgä elinidu.
Bu vaqitta molla Şavkät qabiliyätsiz bolğaçqa, mustäbitlik bilän hakimiyät başquridu. Uniŋ üstigä ämir Obul Älaniŋ baturluği, dšlät içidä kündin-küngä eşivatqan abroyiğa häsät qilip, uniŋ bilän ziddiyätlişidu. Nätiҗidä 1866-jili mart eyida dšlät ärkanliri uni Qaş däriyasiniŋ boyida sultanliqtin elip taşlap, orniğa Älahan palvanni «җahan palvan, sultan bahadir ğazi, Obul Älahan» unvani bilän İli sultanliğiniŋ sultani qilip kštiridu.
1866-jili aprel'-may aylirida Çiŋ hškümitiniŋ Süydüŋdä turuşluq qoşuni täslim bolidu. Qorğas җäŋ arqiliq azat qilinidu. İli hälqi üç jildin oşuq qan keçip җäŋ qiliş arqiliq mänçiŋ hitayliriniŋ İlidiki täҗavuzçi hškümranliğini üzül-kesil ağdurup taşlaydu.
Älahan İli sultanliğiniŋ sultani bolğandin keyinmu Fuşän isimliq şivä yänila uniŋ hizmitidä bolidu. Bu künlärdä ordida ziddiyätlär bolup turidu. Fuşän bolsa, ordiniŋ içki sirliri, härbiy küç vä başqa işlarni egiläp, şivä başbuği Qarmaŋaniŋ yeniğa berip doklad qilidu. Ular mäslihätläşkändin keyin, Fuşän ordidin çiqip Çar Rossiyagä štüp, Çar Rossiyadiki Mänçiŋ hškümitiniŋ konsuliğa Älahan sultanniŋ ordisidiki içki sirlirini udulluq yätküzüp turidu.
Bu qimmätlik mälumatqa erişkän Mänçiŋ konsuli Çar Rosssiyaniŋ İliğa äskär kirgüzüp, İli sultanliğini ağduruşini täläp qilidu. Bu täläp äzäldinla niyiti buzuq Çar Rossiyagä taza huş yaqidu.
Çar Rossiya 1870-jili iyun' eyida Tekäskä ikkinçi qetim äskär kirgüzüp parakändiçilik salidu. Şu jili avgustta Muzdavanni besivelip, İli sultanliğiğa 4 maddiliq yolsiz täläplärni qoyidu. Älahan sultan mundaq yolsiz täläplärni rät qilidu vä Muzdavanğa äskär ävätidu. Çar Rossiya 1871-jili 22-fevral' küni vä 14-mart küni ikki qetim jiğin eçip, İli sultanliğiğa täҗavuz qilişni räsmiy qarar qilidu häm Kolpakovskiyni baş qomandanliqqa tayinlaydu.
Bu vaqitta Ottura Aziya ziminiğa täҗavuz qilip kirgän Çar Rossiya äskärliri šzigä qarşi çiqqan här millät türkiy tilliq häliqlirini qanliq basturup ilgirilimäktä edi. Çar Rossiyadin eğir zärbä yegän qazaq alban qäbilisiniŋ aqsaqili Tazabek 1871-jilniŋ başlirida šz qäbilisini başlap İli sultanliğidin panaliq tiläydu. Älahan sultan
ularni qobul qilip, qarşi alidu vä ularni Toqquztara täväsigä orunlaşturidu.
Şuniŋ bilän Çar Rossiya Tazabekniŋ İli sultanliğiniŋ panahiğa kirgänligini İli sultanliğiğa täҗavuz qilişniŋ bevasitä pursitigä aylanduruvalidu. May eyida Çar Rossiya Yättisu šlkisiniŋ gubernatori Kolpakovskiy İli sultanliğiğa älçi ävätip, Çar Rossiyaniŋ mänpiyitigä ziyan saldi däp hesapliğan Tazabekni därhal qayturup berişni täläp qilidu. Çar Rossiyaniŋ bu tälivi, älvättä, vätänpärvärlik tuyğusi intayin küçlük bolğan Älahan sultanniŋ qattiq rät qilişiğa uçritidu. Älahan sultanniŋ pozitsiyasi Çar Rossiyaniŋ İli sultanliğiğa täҗavuz qilişniŋ ot piltisini yaqidu.
18-may küni İli däriyasiniŋ şimalidiki Çar Rossiya äskärliri Qorğas däriyasiğa qistap kelidu. Şuniŋ bilän Çar Rossiyaniŋ täҗavuziğa qarşi җänup vä şimaldin ibarät ikki uruş sepi şäkillinidu. Şimaliy täräptiki Çar Rossiya äskärliri 18-may küni Mazarni besivalidu.
Bu vaqitqa kälgändä Älahan sultan qät°iy qararğa kelip, dšlät armiyasigä Çar Rossiya täҗavuzçiliriğa qarşi uruş qilişqa buyruq çüşiridu. İli sultanliğiniŋ armiyasi җänup vä şimaldin ibarät ikki säp boyiçä Çar Rossiya äskärlirigä qarşi qayturma huҗum başlaydu. 1871-jili 20-may küni İli sultanliğiniŋ şimaliy säptiki qoşuni huҗumğa štüp, Çar Rossiya äskärlirini Qorğasqa çekindüridu. 21-22-may künliri düşmänni taki Aqkäntkiçä qoğlap baridu. İli sultanliğiniŋ җänubiy säptiki qismimu bärdaşliq berälmäy, Qiriqasu süyigä çekinidu. 26-may küni İli sultanliği armiyasi Toqiläk särdarniŋ rähbärligidä yänä qayturma huҗumğa štüp, düşmängä qattiq zärbä beridu vä Çar Rossiya äskärliriniŋ märkizi qarargahiğiçä basturup berip, uruşniŋ däsläpki ğälibisini qolğa kältüridu. Çar Rossiya ta bu vaqitqiçä arqa-arqidin mundaq qattiq yeŋilmigän edi. Çünki bu qetimqi uruşta Çar Rossiya äskärliri här ikki uruş sepidä, pütün säp boyiçä qattiq mäğlup bolğan edi. Ular bu mäğlubiyättin keyin härbiy yardäm täläp qilişqa mäҗbur bolidu vä äskärlirini bir qisim tehimu ilğar qurallar bilän qurallanduridu.
Çar Rossiya qoşunliri šz qoşunlirini küçäytiş bilän bir vaqitta İli sultanliğidiki täslimçilärniŋ başliği Beşir bägni setivalidu. Beşir bäg İli armiyasiniŋ mähpiyiti vä başqa içki säyasiy ähvallarni Çar Rossiyagä yätküzüp beridu hämdä içki җähättä bšlgünçilik härikätliri bilän şuğullinidu. Şuniŋ üçün bu qetimqi uruşqa Älahan sultan häm Tazabeklärmu bevasitä qatnişidu. Uruşqa Älahan sultan şähsän šzi qomandanliq qilidu vä äҗayip baturluq kšrsitidu. Uruş intayin käskin bolidu. Lekin yardämçi äskärlär vä äŋ särhil qurallar bilän küçländürülgän Çar Rossiya äskärliri iptidaiy qurallar bilän qurallanğan İli sultanliği armiyasi mäğlup bolidu.
25-iyun' küni Çar Rossiya hškümiti Älahan sultanğa yänä ul'timatum tapşurup, Tazabekni därhal tapşurup berişni, ägär bu şärt rät qilinsa, Çar Rossiya qoşuniniŋ İli sultanliğiğa räsmiy täҗavuz qilip kiridiğanliğini bildüridu. Älahan sultan Çar Rossiyaniŋ bu tälivinimu rät qilip, qerindaşliqqa yaraydu…
1871-jili 6-ayniŋ 28-küni Çar Rossiya qoşunliri İli sultanliğiniŋ paytähti Ğulҗa şähirigä huҗum qilidu. Bu uruş İli sultanliği üçün häl qilğuçi uruş edi. Älahan sultan pütün dšlät hälqini umumyüzlük uruş säpärvärligigä çaqiridu. Şuniŋ bilän 4 miŋdin oşuq häliq täşkillinip, Çar Rossiyagä qarşi säp tüzidu. Bu kişilär arisida şivä, tuŋgan vä qazaqlarmu bar edi. Şundaq qilip, İli sultanliği läşkärliri vä hälqi Älahan sultanniŋ rähbärligidä bu häl qilğuçi uruşqa qatnişidu. Lekin uruş başlinip taza halqiliq päytkä kälgändä tuŋganlarniŋ qomandani Tänşiŋ uruş mäydanidin qaçidu. Şuniŋ bilän İli sultanliğiniŋ uruş sepi buzulup, nätiҗidä İli sultanliği mäğlup bolup, Qorğasqiçä bolğan yärlär, ändi 30-iyun' küni Süzüksu qoldin ketidu. 1-iyul' küni Çar qoşunliri Süydüŋgä huҗum qilidu.
Älahan sultan içki җähättä täslimçilik, ittipaqsizliq, taşqi җähättä küçlük imperiyaniŋ täҗavuzi astida tamamän çarisiz qalidu. Nätiҗidä 1871-jili 4-iyul' küni Çar Rossiya İli sultanliğini besivalidu. Bu vaqitta Älahan sultan düşmänniŋ šz hälqi üstidin qanliq qirğinçiliq elip berip qelişidin änsiräp täslim boluşqa mäҗbur bolidu.
1871-jili Çar Rossiya hškümiti Älahan sultanni ailisi bilän Almuta şähiriniŋ hazirqi Sultanqorğan mähällisigä sürgün qilidu. Älahan sultan u yärdä üç jil nazarät astida yaşaydu.
İli sultanliğiniŋ ahirqi sultani, vijdanliq, vätänpärvär bahadir, märhum Älahan sultan 1874-jili Ğulҗida vapat bolidu. Uniŋ җäsiti Ğulҗa şähiri içidiki «Teräk mazarğa» däpin qilinidu. Tazabäkni bolsa, Medevgä apirip etivetidu…
Mätbuat sähipiliri boyiçä täyyarliğan
Abduğopur QUTLUQ.


text:
Qazaqstan Prezidenti Nursultan Nazarbaev Türkiya Җumhuriyitidä räsmiy säpärdä boldi.
Dšlät rähbiriniŋ räsmiy säpiri “Türkiya tiҗarät sahasiniŋ kapitanliri” bilän uçrişiştin başlandi. Qazaqstan Prezidenti bilän sšhbätkä Türkiya ihtisadiniŋ 15 payizini täşkil qilidiğan çoŋ kompaniyalärniŋ rähbärliri jiğildi.
Özara härikätniŋ istiqballiq sahalirini täräqqiy ätküzüş, birläşkän layihilär, investitsiyalärni җälip qiliş, biznes-ähvalni yahşilaş – uçrişiş kün tärtiviniŋ asasiy mäsiliridin boldi.
– Qazaqstan vä Türkiya otturisidiki munasivätlär šzara dostluq, qerindaşliq vä işänçigä asaslanğan. Türkiya Qazaqstanniŋ soda şerikliriniŋ däsläpki onluğiğa kiridu. 2017-jili mämlikätlirimiz otturisidiki tovar aylinimi 27 payiz šsti vä ikki milliardqa yeqin AQŞ dollirini täşkil qildi, – dedi Qazaqstan Prezidenti uçrişiş qatnaşquçiliriğa iltipat bildürüp.
Nursultan Nazarbaev soda-ihtisadiy hämkarliqniŋ iҗabiy kšrsätküçkä egä ekänligini täkitläp, investitsiyalik šzara härikät vä türlük sahalarda birläşkän layihilärni ämälgä aşuruş mäsililirigä tohtaldi. Täkitlinişiçä, mustäqillikkä egä bolğan päyttin tartip Türkiya Qazaqstanğa üç milliard dollardin oşuq investitsiya bšldi, hazir mämlikättä Türkiya kapitaliniŋ qatnişişida ikki miŋğa yeqin karhana işlävatidu.
2012-jili Qazaqstan vä Türkiya “Yeŋi sinergiya” birläşkän ihtisadiy programmisini qobul qildi. U mämlikätlär otturisidiki munasivätlärni täräqqiy ätküzüşkä җiddiy hässä qoşqan tiҗarätçilärni qollap-quvätläşkä qaritilğan. Dšlät rähbiriniŋ täkitlişiçä, mäzkür programma dairisidä bahasi 800 million dollar bolğan 23 layihä işqa qoşuldi, bu 3 miŋ iş ornini vuҗutqa kältürüş imkaniyitini yaratti.
Ändi bir kün ilgiri, 12-sentyabr'dä bolsa, Ankarada Qazaqstan –Türkiya investitsiyalik forumi štti. Nursultan Nazarbaevniŋ sšziçä, tiҗarät sahasiniŋ väkilliri bahasi 1,7 milliard dollardin oşuq bolğan 20din oşuq şärtnamä imzalidi.
– Moşuniŋ šzi bizniŋ šzara işänçä vä hämkarliğimizniŋ yarqin misali bolup hesaplinidu, – däp täkitlidi Qazaqstan Prezidenti.
Uçrişiş davamida Nursultan Nazarbaev Qazaqstanniŋ ihtisadiy ävzälliklirigä vä mämlikitimizdä tiҗarätni jürgüzüş üçün yaritilğan yahşi öaraitqa diqqät ağdurdi.
– Qazaqstanda investitsiyalik ähvalni yahşilaş boyiçä kompleksliq işlar jürgüzülüvatidu. Tiҗarätçilikni täräqqiy ätküzüş mähsätliridä qanunlarğa tegişlik tüzitişlär kirgüzüldi. Duniyaviy bankniŋ Doing Business reytingida 190 mämlikät arisida 36-orunni egiläydu. Dšlitimiz İhtisadiy hämkarliq vä täräqqiyat täşkilatiniŋ İnvestitsiyalik komitetiniŋ äzasi bolup hesaplinidu, – däp täkitlidi Dšlät rähbiri.
Nursultan Nazarbaev şundaqla Qazaqstan Җumhuriyiti Prezidentiniŋ yenidiki Çät äl investorliri keŋişiniŋ, Kazakh Invect kompaniyasiniŋ paaliyiti vä investorlar üçün türlük ävzälliklär toğriliq sšzläp bärdi.
Dšlät rähbiri җumhuriyätniŋ tranzit-transport imkaniyätlirigä täpsiliy tohtaldi.
Qazaqstan Evropa vä Aziya otturisida transqit°älik mul'ti-modalliq jük toşuşni aktiv täräqqiy ätküzüvatidu. Bizniŋ mämlikät arqiliq häliqara ähmiyätkä egä 5 tšmür vä 6 avtomobil' yoli štidu. Trans kaspiy mul'timodalliq jük toşuşni täräqqiy ätküzüş boyiçä çoŋ iş jürgüzülüvatidu. Biz Aktav portini yeŋiliduq vä uniŋ iqtidarini käŋäyttuq, – däp täkitlidi Nursultan Nazarbaev.
Qazaqstan Prezidenti türkiyalik tiҗarätçilärniŋ diqqitini çät äl investorliriniŋ Qazaqstan Җumhuriyitiniŋ sanaät karhanilirini hususiylaşturuş җäriyaniğa vä agrar-sanaät kompleksida innovatsiyalik layihilärni ämälgä aşuruşqa qatnişalaydiğanliğiğa ağdurdi.
Uniŋdin taşqiri Dšlät rähbiri Türkiya tiҗarätçilirini Nazarbaev Universitetida vä İnnovatsiyalik tehnologiyalär parkida vuҗutqa kältürülgän innovatsiyalik klasterlarniŋ işiğa qatnişişqa, şundaqla turistik sahada birläşkän layihilärni ämälgä aşuruş istiqbalini qarap çiqişqa täklip qildi.
– “EKSPO-2017” kšrgäzmisi bazisida “Astana” Häliqara maliyä märkizi quruldi, u N'yu-York, Singapur, London vä Dubay maliyä märkäzliriniŋ äŋ yahşi ülgiliri asasida işlävatidu. Uniŋ hoquq märtivisi Konstitutsiyalik qanun bilän bäkitildi, ingliz tili iş tili bolup hesaplinidu. Bu – paaliyiti ingliz hoquqi bilän tärtipkä kältürülidiğan regiondiki birdin-bir märkäz, – däp täkitlidi Prezident.
Nursultan Nazarbaev maliyä märkiziniŋ asasiy ävzällikliri toğriliq gäp qilip, uniŋ paaliyitigä qatnaşquçilar üçün mähsus seliq, valyuta, viza vä ämgäk tärtipliriniŋ moҗut ekänligini täkitlidi.
Ahirida Dšlät rähbiri ikki mämlikät tiҗarätçilirini vuҗutqa kältürülgän şaraittin paydilinip, dšlätlärara alaqilarni täräqqiy ätküzüşkä vä küçäytişkä paal qatnişişqa çaqirdi.
Kšpçiligi Qazaqstanda uzundin buyan ünümlük işlävatqan kompaniyalärniŋ väkilliri Qazaqstan täräpniŋ ämäliy qollap-quvätlävatqanliğini härqaçan sezip kälgänligini vä mundaq munasivätni bahalaydiğanliğini täkitlidi.
Dšlät rähbiri “Türkiya tiҗarät sahasiniŋ kapitanliri” bilän štküzülgän sšhbättin keyin mämlikätniŋ birnäççä çoŋ kompaniyaliriniŋ rähbärliri – “Koç Holding” kampaniyasi başqarmisiniŋ räisi Ali Yıldırım, “Yıldırım grupp” kampaniyasi başqarmisiniŋ räisi Robert Yuksel Yıldırım, “Oyak Holding” kompaniyasiniŋ baş iҗraiy mudiri Suleyman Eldem bilän muzakirilärni štküzdi.
Nursultan Nazarbaevniŋ Redjep Tayip Erdoğan bilän uçrişişi çüştin keyin Prezident sariyida štti.
Prezidentlarniŋ muzakiriliri bätmu-bät štüp, Nursultan Nazarbaev bilän Redjep Tayip Erdoğan ikkitäräplimä hämkarliqniŋ vä soda-ihtisadiy munasivätlärni küçäytişniŋ muhim mäsililirini muhakimä qildi. Täräplär muhim häliqara vä regionluq mäsililär boyiçä pikirläşti.
Andin keyin Dšlät rähbärliri Qazaqstan vä Türkiya otturisidiki Җuquri däriҗilik strategiyalik hämkarliq keŋişiniŋ üçinçi mäҗlisigä qatnaşti.
Qazaqstan Prezidenti mäҗlistä sšzgä çiqip, ikkitäräplimä šzara härikätniŋ eqimdiki mäsililirigä tohtaldi.
– Qazaqstan vä Türkiya otturisidiki munasivätlär strategiyalik şeriklik rohida täräqqiy etivatidu, soda-ihtisadiy hämkarliq uniŋ asasini täşkil qilidu,– dedi Nursultan Nazarbaev vä Türkiyaniŋ Qazaqstanniŋ muhim investitsiyalik şerikliriniŋ biri ekänligini täkitlidi.
Mämlikitimiz Prezidenti şundaqla ikkitäräplimä alaqilarni tehimu küçäytiş boyiçä eniq çarilärgä tohtaldi. Җümlidin šzara hämkarliq mäsililirini häl qilişta hškümätlärara komissiyaniŋ imkaniyätlirini nätiҗidardiq paydilinişniŋ zšrür ekänligini atap kšrsätti.
Uniŋdin taşqiri Dšlät rähbiri “Yeŋi sinergiya” birläşkän programmisini ämälgä aşuruş nätiҗilirini atap kšrsätti vä investitsiyalik şeriklikni täräqqiy ätküzüş istiqbali toğriliq sšzläp bärdi.
– hazir Qazaqstan “Nwrlı jol” programmisi dairisidä transport infraqurulumini yeŋilavatidu. Uni ämälgä aşuruş arqiliq biz Märkiziy Aziyadä yetäkçi logistikiliq märkäz boluşni planlavatimiz. Äynä şuniŋğa bağliq biz mämlikätlirimizniŋ tranzit iqtidarini nätiҗidarliq paydilinişimiz keräk, – dedi Prezident.
Nursultan Nazarbaev şundaqla neft'-gaz vä härbiy-sanaät sahalirida munasivätlärni küçäytiş mäsililirigä tohtaldi. Agrar-sanaät kompleksida, turistik vä pän-tehnikiliq sahalarda ünümlük alaqilarni yolğa selişniŋ muhim ekänligigä diqqät ağdurdi. Bolupmu mädäniy-gumanitarliq hämkarliqqa alahidä diqqät ağdurdi.
Prezidentlar ammiviy ähbarat vasitiliriniŋ väkilliri üçün štküzülgän mätbuat konferentsiyasidä Qazaqstan rähbiriniŋ Türkiya Җumhuriyitigä qilğan räsmiy säpiriniŋ yäkünini çiqardi.
Dšlät rähbiriniŋ räsmiy säpiriniŋ yäküni boyiçä Qazaqstan vä Türkiya hškümätliri otturisida bir türküm hšҗҗätlär, җümlidin Qazaqstan-Türkiya Mädäniyät märkäzlirini quruş vä ularniŋ paaliyiti toğriliq kelişim, härbiy sahada mähpiy ähbaratni šzara qoğdaş toğriliq kelişim vä härbiy hämkarliq toğriliq kelişim imzalandi. Şundaqla sahaliq idarilär yeza egiligi sahasidiki hämkarliq toğriliq memorandum tüzdi.
Qazaqstan – Türkiya: tomuri çoŋqur hämkarliq
Qazaqstan Prezidenti Nursultan Nazarbaev Türkiya Җumhuriyitidä räsmiy säpärdä boldi.


text:
Bиkипeдия:Telara idärä
Wikipediäneñ törle tellärdäge büleklärne idärä itü öçen Meta-Wiki proyektı häm xat kürndermäse qullanıla. Bu idärä eşendä qatnaşası kilsä, Wikipedia Wäkillegenä kerep qara. Telara idärä eşendä töp tel bularaq ingliz tele yöri.
Wikipediä cämğiäte ğömümän Wikipediäçelär eşlärgä telägän tellärne häresen dä qabul itä. Beläbez, dönyada bulğan 6 500'dän artıq telneñ kübese sanaqta da, päräwezdä dä kiñ qullanılmıy, ämma bez tellärdä söyläşüçelär belän eşläp, tellärne mömkin qädär kübräk totarğa tırışabız.
Bügenge köngä törle telle Wikipedia'larda äğzälär tezmäse ayırım alıp-barıla. Başqa teldä yasalğan mäqälä belän bäyläw öçen interwiki qullanıla.
Wikipedia'nıñ törle telläre xx.wikipedia.org kük URL'larğa totaşılğan, wä xx urına ISO 639 standardınan tel isemeneñ 2-xärefle qısqartma qullanıla. Qayber telneñ ISO 639 eçendä 2-xärefle qısqartma kiterelmägän äle, şul çaqlarda 3-xärefle qızqartma qullanıla, ägär anısı da bulmasa 3-xärefle qızqartma uylap çığarıla.
Xat kündermäsendä wä bäxäslärdä, keşe yazğan xx: atamanı, xx-telle wikipedia kük añlarğa kiräk, mäsälän «Min tt: äğzäse».


text:
Rusiye akimiyeti «Qırım» telekompaniyasına 250 mln rubleni ayırdı. Para telekompaniyanıñ inkişafına ketecektir. Bu aqta rusiyeli akimiyetniñ avalesinde aytıla, – haber ete TASS.
Para «Qırım cumhuriyeti ve Aqyar şeeriniñ içtimaiy-iqtisadiy vaziyetiniñ aydınlatuvına kerek olğan şaraitlerniñ pekitilmesi boyunca masraflarnıñ ödenüvine» ketecektir, – denile avalede.
Şu cümleden, «Qırım» teleradiokompaniyası studiya kompleksini zemaneviyleştirmege, avuştırılğan televizion stantsiyanı ve sputnikni satın alacaq ola.
Belli olğanı kibi, TRK «Krım» 2014 senesi avgust 20 künü qayd etilgen edi. O Qırım içki siyaset, haber ve alâqa nazirligine aittir. Esas binası Aqmescitte buluna.


text:
oğuz doğan cengiz - çek deveci develeri nadastan (burdur-dirmil)
Sanatçı : Oğuz Doğan Cengiz
Türkü : çek deveci develeri nadastan (burdur-dirmil)
Etiketler : oğuz doğan cengiz - çek deveci develeri nadastan (burdur-dirmil) türkü indir, oğuz doğan cengiz - çek deveci develeri nadastan (burdur-dirmil) türkü dinle, Oğuz Doğan Cengiz türküleri, çek deveci develeri nadastan (burdur-dirmil) mp3 indir, Oğuz Doğan Cengiz türküleri çek deveci develeri nadastan (burdur-dirmil) türküsü, çek deveci develeri nadastan (burdur-dirmil) sözleri, Oğuz Doğan Cengiz mp3 dinle, Oğuz Doğan Cengiz download, çek deveci develeri nadastan (burdur-dirmil) bedava mp3, Oğuz Doğan Cengiz türkü sözleri, Oğuz Doğan Cengiz türkü dinle, Oğuz Doğan Cengiz son albüm indir
Oğuz Doğan Cengiz Türküleri
oğuz doğan cengiz - tokat yaylasında yaylayamadım (orta anadolu)
oğuz doğan cengiz - köprünün altı diken (burdur-tefenni)
oğuz doğan cengiz - karanfilim saksılarda çanakta (eskişehir-seyitgazi)
Oğuz Doğan Cengiz - Silifke nin Yoğurdu
oğuz doğan cengiz - tellidir yavrum aman tellidir (denizli)
oğuz doğan cengiz - ardıç arasında biten budaklar (afyon-dinar)
oğuz doğan cengiz - bazarda bal var gelinim-kabak iıhsan mendeş (muğla-fethiye)
oğuz doğan cengiz - iki bülbül derelerde ün eder (kütahya)
Oğuz Doğan Cengiz - Her Sabah Her Seher
Oğuz Doğan Cengiz - Menteşeli Menteşeli
oğuz doğan cengiz - keklik olsam yuva yapsam (içel-silifke)
oğuz doğan cengiz - akpınar yapısına gün doğmuş kapısına (balıkesir-sındırgı)
oğuz doğan cengiz - ufak ufak karınca (muğla-fethiye)
oğuz doğan cengiz - devesi gater gater (burdur-dirmil)
oğuz doğan cengiz - gafilen gelirse başına bir iş (nevşehir-ürgüp)


text:
Rusiyeniñ kontroli altında olğan Qırımdaki tahqiqat organları, keçken yılnıñ sentâbrinde belli olmağan maskalı şahıslar tarafından evinden alıp ketilip eziyetlengen qırımtatar Renat Paralamovğa qarşı eki cinaiy iş açtılar. Bunı iyün 30-da «Qırım birdemligi» cemiyet birleşmesiniñ oturışuvında Paralamovlar ailesiniñ advokatı Emil Kurbedinov bildirdi.
Kurbedinov: «Tam manada tünevin, arbiy prokuraturanıñ, Renat Paralamovda tintüv yapqan ve ondan soñ onı, başına çuval taqıp, alıp ketken ve eziyetlegen FSB hadimlerine qarşı cinaiy işniñ açılmasını red etkenini bildim. Faqat aynı zamanda, patlayıcı maddeler ve arbiy yedeklerniñ qanunsız qullanıluvına dair maddeler boyunca Renatqa qarşı eki cinaiy iş açıldı.
Advokatnıñ aytqanına köre, Qırım adliyecileri, Paralamov ve diger alıp qaçılğan Qırım sakinleriniñ işlerini halqara maqamlarğa ve şu cümleden BMTniñ eziyetlevler boyunca mahsus maruzacısına bermek içün bütün zarur vesiqalarnı toplaylar.
Adliyeci Lilâ Gemeci: «Keçenlerde biz BMTniñ mahsus maruzacısı ile Qırımda yaqalanğan ve tintüvden soñ evinden belli olmağan tarafqa alıp ketilgenlerge qarşı yapılğan eziyetlevler aqqında subetleştik. Renat Paralamov ve Reşat Ametovnıñ işleri aqqında tafsilâtlı şekilde ikâye ettik. Yaqın vaqıtta, Rusiye Federatsiyasına qarşı iddiada buluna bilmesi içün mahsus maruzacığa mahsus müracaat taqdim etecekmiz», – dedi.
Mevzuğa dair: «Yumruqlar ve elektrik aqımı ile urdılar»: Renat Paralamovnıñ alıp qaçılması ve azat etilmesi
2017 senesi sentâbr 13-te Qırımdaki Seyitler (Nijnegorskiy) qasabasında, qırımlı Renat Paralamovnıñ evinde, telükesizlik hadimleri tarafından «teşkerüv ve tahqiqat areketleri» dep adlandırılğan tintüv yapıldı. Advokat, «teşkerüv»niñ, Paralamovnıñ diniy faalligi ile bağlı ola bilgenini tahmin etti. Şaatlarnıñ aytqanına köre, uniformalarında tanıtuv işaretleri olmağan maskalı adamlar Paralamovnı belli olmağan tarafqa alıp ketti. Daa soñra Paralamovnıñ evinden kitaplar ve noutbuknıñ alınğanı belli oldı.
Paralamov aqrabaları ile sentâbr 14-te kündüz bağlandı. Onı Aqmescitniñ avtovokzalında taptılar. Soñudan Paralamov, «belli olmağanlarnıñ onı eziyetlegenlerini, başına çuval taqqanlarını, açıq teller ile elektrik boşalmalar keçirgenlerini» ikâye etti.
Sentâbr 15-te Paralamovnıñ aqrabaları ile beraber Rusiye FSBsiniñ Qırım boyunca idaresinde bulunğan advokat Emil Kurbedinov, olarnıñ, Rusiye FSBsi Qırım idaresininiñ ziyaretçileri arasında Renat Paralamovnı alıp qaçqanlarından birini tanığanlarını bildirdi.
Bu vaqialardan soñ Paralamov ailesi ile beraber Ukrainanıñ qıtadaki qısmına ketti.


text:
Xosusıy universitet
Xosusıy universitet – däwlät qaramağınnan azat bulğan yuğarı uqu yortı. Xosusıy universitetlar Bangladeş, Qıtay, İndstan, Yaponiä, Meksika, Portugaliä, AQŞta kiñ taralış tapqan. Xosusıy universitetlarda uqu öçen tüläw däwlät universitetlarına qarağanda şaqtıy zur.
Qayçaqta xosusıy universitetlar qısqa waqıt eçendä akademik däräcä alırğa mömkinçelek birä. Mäsälän, öç yıllıq programmanı ike yılda tämamlap bula. Bu toraq, uqu çığımanrın kimetergä mömkinçelek birä.
AQŞta iñ aldınğı universitetlarnıñ kübese - xosusıy universitet. Şul isäptän, Ürmäle göl ligası äğzaları.


text:
Astana Hub startaptarı Mïnski ïnvestorların qızıqtırdı
ASTANA. QazAqparat - 2018 jıldıñ 14 - 18 mamırında Mïnsk qalasında (Belarws Respwblïkası) «TÏBO-2018» xalıqaralıq AKT forwmı ötti, dep xabarlaydı QazAqparat «Zerde» ïnfokommwnïkacïyalıq xoldïnginiñ baspasöz qızmetine silteme jasap.
Forwm jıl sayın ötedi jäne aqparattıq texnologïyalar salasında jaña jetistikter men aldıñğı qatarlı täjirïbe alañı ispettes.
Qazaqstannıñ ïnnovacïyalıq ekojüyesiniñ ökilderi Belarws eliniñ ïnnovacïyalıq qızmetiniñ negizgi ökilderimen birigip qızmet etw mümkindikterin talqılaw jäne xalıqaralıq isker äri äriptestik baylanıstar ornatw üşin forwmğa qatıstı.
Qazaqstandıq delegacïyanıñ quramında Astana Hub xalıqaralıq texnoparkiniñ startap-jobasınıñ 5 ökili, atap aytqanda: Jaybox - mobïldik proekcïyalıq kompyuter, Eventum.one - bïletterdi satwdı avtomattandırw boyınşa bulttıq şeşimder jäne event- ïndwstrïyası salasındağı marketïng, Game of Drones - drondardı basqarwdıñ onlayn oyındarı, Smart janarmay beketi - klïentterge janarmaydı öz avtomobïlinen şıqpay-aq, arzan quyuğa kömektesetin mobïldik qosımşa jäne AI Labs - vïrtwaldı qurılğan assïsenti bar omnïkanaldı baylanıs-ortalığı boldı.
Körme barısında komandalar öz jobaların qorğadı jäne älwetti klïenttermen, äriptestermen jäne ïnvestorlarmen isker baylanıs ornattı. Köptegen startaptar üşin bul joba prezentacïyasın xalıqaralıq awmaqta qorğawdıñ alğaşqı täjirïbesi boldı.
Eventum.one jobasınıñ ökili Alïşer Omerbaev: «Forwmnan alatın eñ köp payda - bul netvorkïng, biz täjirïbeli äzirlewşilermen, bağdarlamaşılarmen tildestik, bul jerde narıq qalay jumıs isteytinin kördik, saraptama aldıq. Öytkeni biz burın tek Qazaqstan narığındağı jüyeni josparladıq, öñdedik, al qazir xalıqaralıq narıqta da köp närse tüsinemiz»,-dedi.
Sonımen qatar, «TÏBO - 2018» körmesiniñ şeñberinde Belarws-Qazaqstan IT-forwmı ötti, munda qazaqstandıq delegacïya ökilderi söz söyledi - Aqparat jäne kommwnïkacïya vïce-mïnïstri Darın Tuyaqov, Aqparattandırw departamenti basqarmasınıñ basşısı Araylım Musaeva jäne «UAX «Zerde» AQ Basqarması törağasınıñ orınbasarı Pavel Koktışev. Forwm barısında Astana Hub texnoparkiniñ qızmeti körsetildi jäne texnopark şeñberinde xalıqaralıq ıntımaqtastıq mälim boldı.


text:
Rusiyege boysunğan Aqmescit akimiyeti bildire ki, GİBDD (Yol areketi havfsızlığı devlet inspektsiyası) hadimleri yolcu naqliyesini profilaktika maqsadınen teşkere.
«2016 senesi avgust 8-den 31-ge qadar yolcu naqliyesinde qaza havfı seviyesini eksiltmek maqsadınen Aqmescit boyunca Rusiye GİBDD bölügi tarafından profilaktika tedbirleri kompleksi keçirile», – dep aytıla Aqmescitniñ rusiyeli akimiyetinde.
Añlatılğanına köre, profilaktika tedbirleriniñ esas vazifeleri budır: saruş alda aydağanlarnı belgilemek, aydavcılarnıñ tıbbiy taraftan seferden evel baqılmasını nezaret etmek, tehnikiy taraftan sındırılğan naqliyeni belgilenmek, yolcularnı taşığan aydavcılar tarafından yol areketi qaideleri bozulmasını belgilemek.
Bazar kününden başlap, Qırımda blokpostlar qoyulıp başladı. Bazarertesi künü bu kibi blok post Aqmescitke kiriş yanında peyda oldı.
Yolcularnıñ Qırım.Aqiqatqa bildirgen malümatına köre, GİBDD ve silâlı OMON hadimleri avtobuslarnı toqtata, aydavcılarnıñ vesiqalarını baqa, naqliyeni – yolcu salonını – tıştan ve pencerelerden baqıp çıqa.
Qırım yarımadası ile memuriy sıñırda kritik vaziyet avgust 7-de saba başlandı, o vaqıttan berli rusiyeli taraf bunıñ sebebini añlatmay.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Yañı parlamentniñ eñ müim vazifelerinden biri Ukraina etnik milliy siyaset esasları aqqında qanunnıñ qabul etilmesi olmalı.
Bunı Petro Poroşenkonıñ Bloku cedvelleri boyunca Radağa keçken qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilev Qırım.Aqiqat saytına bildirdi.
«Qanunnıñ qayd etilgen leyhası artıq bar, lâkin komitet toplaşuvında tüzetilecek bir çoq yerni taptılar. Çalışmaq kerek. Bu pek müimdir, çünki tamır halqlar ve milliy azlıqlarnı belgileycek esaslar olmalı», – dep qayd etti Cemilev.
Onıñ fikirince, mekzür qanun evelden peyda olsa edi, Qırımdaki vaziyet de bam-başqa olur edi.
2014 senesiniñ soñuna qadar Qırım territoriyası zurinden devlet suverenitetiniñ ğayrıdan tiklenmesi içün bir sıra qanun deñişlemeri teklif etilecek.
Böyle bir vade Petro Poroşenkonıñ Bloku aydınlatqan koalitsiya añlaşmasında mevcut. Vesiqa 10 maddeden ibaret. Mında akimiyetniñ Qırımnı keri qaytaruv, yarımada sakinleri ve köçip kelgenlerniñ aqlarını qaytaruv bar.


text:
Berdaq
Berdaq G'arg'abay ulı (1827 - 1900) - Qaraqalpaq klassik shayırlarının' ishinde o'zinin' o'mir bayanına tiyisli bazıbir dereklerdi qolı menen jazıp qaldırg'an shayır Berdaq boladı. Ol o'zinin' ataqlı "O'mirim" qosıg'ında o'zinin' avtobiografiyasın qaldırg'an.
Mazmunı
O'miri[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
Ata-babalari[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
Berdaqtın' aqlıq-shawlıqları, a'wladları, shayırdın' jasag'an jerindegi qatıqulaq adamlardın' ha'r qıylı ekspeditsiyalar da'wirinde bergen mag'lıwmatlarına qarag'anda, Berdaq shayırdın' babası Tınet degen adam bolg'an. Tınettin' a'kesi Bekbiy, Bekbiydin' a'kesi Xojaqul. Tınettin' Boranbay, Baytemir, Baltabay degen u'sh balası bolg'an. El ishinde Baltabay, Bektemirlerdin' qanday adamlar bolıp o'tkenlikleri haqqında mag'lıwmatlar joq. Al, Boranbaydın' G'arg'abay degen, Qoshqarbay, Mayanbay, Sa'n'girbay degen to'rt balası bolg'an. En' u'lkeni G'arg'abay – yag'nıy Berdaqtın' a'kesi kembag'al turmıs keshirgen. A'miwda'ryanın' Aral ten'izine quyar salalarının' biri jag'asında Aqqala, Quwlı ko'l degen jerlerde jasag'an. Bul jerlerde tiykarınan qaraqalpaqlardın' Mu'yten, Qoldawlı urıwları tirishilik etken. G'arg'abaydın' - O'tepbergen, Nurmaq, Ermaq, Ja'met ha'm Serbaba degen balaları bolg'an. Balalarının' aldı er jetip, jigit bola kelgende G'arg'abaydın' hayalı qaytıs boladı. G'arg'abaydın' ku'n ko'risi burıng'ıg'a qarag'anda qıyınlasadı. Aradan ko'p waqıtlar o'tkennen keyin baspanasız qalg'an bes balanı asıraw ushın G'arg'abay Mu'yten urıwındag'ı o'zindey jarlı kisinin' Qarqara degen qızına u'ylenedi.
Balalig'i[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
U'ylengennen keyin G'arg'abaydın' jetim balalarının' ku'n ko'risi biraz jaqsılanadı. G'arg'abaydın' bul son'g'ı hayalınan Berdimurat (Berdaq), Fazılbek, Berdibek, Qa'llibek degen to'rt balası boladı. Berdaq solay etip, 1827-jılı A'miwda'ryanın' quyar ayag'ında, Aral ten'izinin' tu'slik jag'asında Aqqala degen jerde dunyag'a keledi. Biraq G'arg'abaydın' son'g'ı hayalınan tuwılg'an to'rt balanın' u'shewi qaytıs bolıp Berdimurattın' bir o'zi qaladı.
Berdaq 7-8 jaslarınan-aq awıllıq mektepke qatnap oqıydı. Ol kishkentayınan-aq shaqqan, ziyrek bolıp adamlardın' ko'zine tu'sedi. Biraq ol on jasına kelgende a'kesi de, anası da du'nyadan o'tip jetim qaladı. Bul ku'tilmegen jag'day jas bala Berdimurattın' birden qıyınlasıwına sebep boladı.
Jetim qalg'an Berdimurat o'zinin' a'kesi menen tuwısqan adam Qoshqarbaydın' Nayzabay degen balasının' qolına baradı. Biraq Nayzabaydın' hayalı Berdimurattı on'ıstırmaydı. Ol en' aqırında o'z awılının' ılaq-buzawın bag'ıp, ku'nde keshte u'yme-u'y, gezekpe-gezek qonıp ku'n keshiredi.
Jaslig'i[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
Berdaq jas waqıtlarınan baslap qosıq shıg'ara baslaydı. Ol da'slep birewlerdi maqtap, birewlerdi da'lkeklep qısqasha qosıqlar shıg'aradı. Awıllarda toy bolg'an jerge barıp "Toy baslar", "Bet ashar" qosıqların aytadı. So'ytip kem-kemnen "Berdaq shayır", "Berdaq baqsı" degen ataqqa iye bolıp dan'qı jurtqa jayıla baslaydı. Mal bag'ıwdan qutılıp, el aralap qosıq aytıp, shayırlıq so'z o'neri menen ku'n ko'retug'ın boladı.
Berdaq shayır 23 jasında Mu'yten urıwının' ken' tanaw tiyresindegi Baymanqul degen kisinin' Bayıtqan degen qızına u'ylenedi. Shan'araq tiklegennen keyin onın' Aytmuxammed (adamlar onı Ayteke dep atag'an), Na'zibek degen eki balası, Hu'rliqa, Hu'rliman, Ayımxan ha'm Biybixan degen to'rt qızı boladı.
Olardin' ishinde Hu'rliman degen qizi a'ke jolin quwalap, belgili "qiz baqsi" bolip, elge tanilg'an.
Orta jaslig'i[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
Berdaq shayır orta jaslarg'a barg'anda hayalı o'ledi. Onnan keyin ol Qostamg'alı urıwındag'ı Barlıbay degen kisinin' Bag'dagu'l degen qızına u'ylenedi. Son'g'ı hayalınan shayır Gu'limxan, Jarımxan degen eki qızlı boladı. Berdaqtın' ulları menen qızlarınan do'regen urpaqları-aqlıq-shawlıqları ku'ta' ko'p. Olar son'g'ı waqıtlarg'a shekem Moynaq rayonında, Qazaqda'rya, Terbenbes jaqlarda, Qarao'zek, Taxtako'pir, Shımbay rayonlarında turadı.
Berdaq shayırdın' sırtqı ko'rinisi tuwralı Berdaqtı ko'rgen-bilgen, Qarao'zek rayonının' 9-awılında jasaytug'ın g'arrı Xojalepes ulı İbrayım aytiwinsha Berdaq uzın boylı, tolıq deneli, erbiklew qara kisi eken. Pesheneli, qabaq su'yegi ko'terin'ki, qoyıw qaslı, ko'zi qara o'tkir, ku'limlegen, du'ziw kirpikli adam edi. Berdaqtın' betine u'n'ilip qarag'anda adamdı o'zine tartarlıq kisi edi. Minez-qulqı jag'ımlı, xosh minez, ha'mmege birdey so'ylegende bir tap penen, a'ste, biraq, salmaqlı so'yleytug'ın, tili ha'zirgi o'zimiz so'ylep ju'rgen nag'ız qaraqalpaqsha bolıp, ishine jeke siyrek parsı, arabıy (biraq adamlarg'a tanıs) so'zlerdi qosıp ta so'yleytug'ın edi. So'ylegende ju'zine ga' ku'le shıray, ga' qa'ha'rli tu's enip turatug'ın kisi edi, a'dette adamdı ko'p tın'lap, az so'yleytug'ın, qızın'qırap, g'urujg'a minip so'yleytug'ın edi. So'zi da'ste-da'ste bolıp uyqasıp bar beredi. Qosıq shıg'arg'anda tolıp ketetug'ın, sol jerde duwtar-duwtarsız da qoya beretug'ın kisi eken (Bul gu'rrin'di 1950-jılı avgusta Berdaq tuwralı mag'lıwmat jıynawg'a jiberilgen ekspeditsiya ag'zaları` A.Dabılov ha'm K.Berdimuratovlar Xojelepes g'arrının' o'z awızınan jazıp alg'an. Qol jazba Qaraqalpaq filialının' kitapxanasında saqlanadı).
Qartayg'an waqti ha'm qaytis boliwi[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
Berdaqtın' o'z so'zine qarag'anda onı ko'rgen g'arrılardın' aytıwıwı boyınsha Berdaq qartayg'anda bir ko'zi soqır bolg'an. 1873-jılı Orta Aziya Rossiya qol astına o'tkennen keyin ha'r qıylı rus ekspeditsiyaları ta'repinen qaraqalpaqlardın' da folklorına ha'm a'debiyatına baylanıslı ko'p materiallar xalıq arasınan jazıp alınıp, olardın' geyparaları basıp shıg'arıldı. Usınday ma'deniy miyraslardı jıynaw maqsetinde bolıwı kerek 1900-jılı Tu'rkistan General Gubernatorlıg'ının' Sırda'rya oblastındag'ı A'miwda'rya bo'liminin' baslıg'ı Berdaq shayırdı Petro-Aleksandrovskiyge shaqırdı. Berdaq shayır bul shaqırıqtı qabıl etti. Biraq ol Qazaqda'ryada awırıw bolıwı sebepli No'kiske g'ana zordan jetedi. So'ytip Petro-Aleksandrovskiyge jete almay-aq No'kisten qaytadı. Sol jılı, 1900-jılı qaraqalpaq xalqının' ataqlı shayırı ha'm baqsısı Berdaq G'arg'abay ulı Qazaqda'ryada qaytıs boladı. Ol tuwrali zamanlasi O'tesh shayir "Berdaq edi shayirlardin' danasi, so'zine iyildi adam balasi" dep baslanatug'in belgili qosig'in do'retken.
1977-jili qista Berdaq shayirg'a arnap No'kis, Qaraqalpaqstanda eskertkish ashildi. Bul eskertkishti belgili jaziwshi Shin'g'is Aytmatov ashti ha'm ol Berdaq tuwrali bilay dedi "Ala tawda en' biyik shin'lardi "tuw shoqqi" desedi. "Sol aytqanday, Berdaq ko'p milletli tuwisqan a'debiyatlarinin' "tuw shoqqilarinin' biri" ("Sovet Qaraqalpaqstani", 1977-jil 1-mart). Bul eskertkishte Berdaqtin' to'mendegi qatarlari jazilg'an:
A'debiy Do'retiwshiligi[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
Berdaq shayır XIX a'sirde qaraqalpaq xalqının' arasınan shıqqan shayırı, baqsısı, tariyxshısı. Onın' tvorchestvolıq jolı o'z da'wirinin' xalıq ma'deniyatı, xalıq tariyxı menen organikalıq baylanısta o'sken ha'm rawajlang'an. Berdaq shayırdın' do'retiwshiligi XIX a'sirdegi qaraqalpaqlardag'ı xalıqlıq a'debiyatının' rawajlanıwının' haqıyqat guwası bolıp xızmet atqaradı. Berdaq do'retiwshiligi - Orta Aziya xalıqlarının' milliy ma'deniyatına, sonday-aq pu'tkil dunyalıq ma'deniyatı g'a'ziynesine qosılg'an u'lken u'les.
Berdaq qaraqalpaq xalqinin' qayg'i-ha'siretin jirlaw menen birge, oni jasawg'a jigerlendirdi, sotsialliq ten'lik ushin gu'reske ruhlandirdi. Shayirdin' "Xaliq ushin, "Jaqsiraq" qosiqlari, "Ernazar biy", "Amangeldi" poemalari, "Aqmaq patsha" da'stani usinday ma'nistegi, qaraqalpaq xalqinin' oy-sezimine ta'sir etetug'in shig'armalar boldi. Ol "Jaqsiraq" qosig'inda minaday dep jazadi:
Berdaqtın' qosıqlarının' o'zgesheliklerinin' biri - shayır, a'dette shıg'armanın' keyninde sol shıg'armadan belgili juwmaq shıg'arıp, onın' tiykarg'ı ideyasın ashıp beredi. Sonın' menen birge ko'pshilik shıg'armalarında avtor o'zinin' atın atap ko'rsetedi, geypara shıg'armalarında onın' qay jılı jazılg'anın ko'rsetedi.
Berdaqtın' shıg'armaları:


text:
Qırım meselelrinden ukrain haber siyaseti naziriniñ keñeşçisi Emine Ceppar yarımada toprağına kiriş/çıqış qaideleriniñ sadeleştirilmesi boyunca işniñ alıp barılmasına devam etmek kerek olğanını bildire.
Nazirlikniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, Emine Ceppar dey ki, mal ve parağa baqmadan, Qırım qaydı olğan Ukraina vatandaşları Qırım memuriy sıñırını maniasız keçe bile.
«Yarımadağa kiriş ve çıqış qaideleriniñ sadeleştirilmesi zarurdır dep tüşünem. Birinci adım sentâbrde etildi, amma işke devam etmek kerek», – dey o.
Ukraina Nazirler kabineti sentâbrde Qırımğa kiriş ve çıqış qaidelerini deñiştirdi. Ondan evel olğan qaideler uquq qoruyıcılar tarafından tenqit etilgen edi.
Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay.


text:
Hindıstanda oçqıç qazası
Oçqıç aêroportnıň diwarına kilep bärelgän
Hindıstannıň Triçi şähärennän Dubaiğa baru öçen kütärelep kitkän oçqıç aêroportnıň diwarına kilep bärelgän.
Hindıstan matbuğatında urın alğan xäbärdä Êir İndianıň Triçi-Dubai säfären başqaraçaq oçqıçnıň kütärelergä cıyınğanda Triçi hawa mäydanına bärelüe citkerelde.
Oçqıçnıň zıyan kürüe, êçendäge 136 keşeneň isä yaxşı buluı belderelde.
Êir İndia hälakätkä yulıqqan oçqıç pilotlarınıň 6500 säğatlek oçqıç täcribäse buluın açıqladı.
Waqiğa belän bäyle tikşerü başlatıldı.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin, Qırımda Ukrainağa ait «bayağı arbiy yedekler» olğanını tasdiqladı. Rusiye prezidenti yanvarniñ 11-nde Rusiye jurnalistleri ile körüşkende böyle bir beyanat yaptı.
Onıñ aytqanına köre, Rusiye Ukrainağa arbiy yedeklerni qaytarmaq niyetinde degil, lâkin olarnıñ yarımadada mahv etilmesiniñ Ukraina tarafından közetilmesine itirazı yoq.
TASS haberler agentligi Putinniñ sözlerini şöyle ketire: «Bayağı arbiy yedekler bar, lâkin olar, arbiy ekspertlerimizniñ malümatına köre, taşınılmaz vaziyette bulunalar, taşınmaları telükeli; olar bulunğan yerlerinde utilizatsiya etilmek kerekler. Biz Ukraina arbiy hadimlerini, bu arbiy yedeklerniñ utilizatsiya etilmesinde iştirak etmeleri içün davet etmege azırmız».
Ondan ğayrı, cumaaqşamı künü Rusiye prezidenti Rusiyeniñ, ilhaq etilgen Qırımdan Ukrainağa onıñ arbiy tehnikasını qaytarmağa azır olğanını bildirdi.
2017 senesiniñ dekabrinde sabıq Ukraina halq deputatı Andrey Sençenko, 2014 senesinde, Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaq etilmesi esnasında, yarımadadan silâlarnıñ çıqarılması ve arbiy hadimlerniñ qorantaları ile kursantlarnıñ evakuatsiya etilmesi aqqında muzakereler etkenini bildirdi. Aytqanına köre, o, 3502 miqdarda arbiy tehnika ve silânıñ çıqarılmasını temin etti. Olarnıñ soñki qısmı 2014 senesi iyünniñ 16-sında yüklenip çıqarılğan edi.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qazaqstannıñ eki oblısında nöser jañbır jawadı
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstannıñ tört oblısında awa rayına baylanıstı eskertw jarïyalandı, dep xabarlaydı QazAqparat Qazgïdrometke silteme jasap.
Sïnoptïkterdiñ aytwınşa, 23 mamırda nöser jañbır jawwına baylanıstı Şığıs Qazaqstan jäne Almatı oblıstarındağı özender arnasınan taswı mümkin.
22 mamır küni Qostanay oblısınıñ key jerlerinde nayzağay oynaydı, jel jıoldamdığı sekwndına 15-20 metrge jetedi.
22-23 mamır künderi Qızılorda oblısınıñ key jerlerinde nayzağay oynaydı; 22-24 mamır künderi soltüstik-şığıstan soqqan jeldiñ jıldamdığı 15-20 m/s-qa jetedi, şañdı dawıl soğadı.


text:
Şımbulaqta ne özgerdi: jaña äjetxana, 3 qar atw jüyesi
ALMATI. QazAqparat - «Şımbulaq» kwrortındağı özgerister twralı Instagram paraqşasında kwrort dïrektorı Erjan Erkinbaev ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Birinşiden, taw şañğısı kwrortınıñ joğarğı jaqtarında qar atw jüyesi küşeytilgen.
«Jaz boyı biz qar atwdıñ 3 jaña tarmağın jasadıq. Endi 35 zeñbirek qar atwğa dayın. Şımbulaqqa qar jawdıra bastaymız. Şañğımızdı dayındap, qısqı demalısqa şığamız», - dedi Erjan Erkinbaev.
Sonımen qatar, «Şımbulaqtıñ» joğarğı tusında köpşiliktiñ köpten kütken nısanı - äjetxana payda boldı.
«3 jıl burın biz Şımbulaqta asa kürdeli jobanı qolğa alğan bolatınbız. Ol - Talğar aswında äjetxanalar jelisin salw. Qurılıs waqıtı qısqa, awa rayınıñ axwalı qatañ bolğan soñ äjetxananı iske qosw qïındap ketti. Endi bir tanımal kisilerdi şaqırıp, qızıl lenta keskizip, at qoysaq ta boladı», - dedi Erjan Erkinbaev.
Munıñ aldında älewmettik jelide Şımbulaq taw şañğısı kwrortında adamdarğa qolaylı jağday jasalmağanı köp talqılanğan bolatın. Onda birneşe şaqırımğa sozılğan keşen işinde bir de bir äjetxana joqtığı sınğa alınğan edi.


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâlnı fevral 26 işi boyunca sorğuğa çağıralar, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Olğan malümatqa köre, sorğunı mart 27 künü Qırım vaqtine köre saat 11:30 Taqiqat komitetinde keçirecekler. Bunı Qurultaynıñ Merkeziy saylav komitetiniñ başı Zair Smedlâyev bildirdi.
Mart 23 künü Taqiqat komitetinde Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerov sorğuğa çekilgen edi. Onı Ahtem Çiygoznıñ faaliyeti ve 2014 senesi fevral 26 künü mitingniñ teşkilâtçıları aqqında sorağan ediler.
2014 senesi fevral 26 künü Qırım parlamenti yanında Qırımnıñ Ukrainadan ayırıluvına qarşı çıqqan ve qol tutqanlarnıñ kütleviy mitingi keçti. Qırımtatarlarğa, Meclis temsilcileri ve Ukraina tarafdarlarına Rusiye tarafını tutqan vatandaşlar qarşılıq kösterdiler. Soñkilerni Qırımnıñ şimdiki başı Sergey Aksönovnıñ reberliginde «Russkoye yedinstvo» yetekçileri topladılar.


text:
Qırımda, Moskva vaqtı boyunca saat 18:00, Qırımnıñ «Devlet Şurası»na saylavlarda tahminen 45,03% rey berdi. İşbu saylavlar Qırımnıñ saylav komissiya saytında aşkâr etildi.
Saylav komissiyasınıñ malümatına köre, Kezlevde saylayıcılarnıñ sayısı 52,38%, Canköy rayonı – 51,61 ve Keriçniñ Arşintsev saylav bölüginde 50,47% teşkil ete. Aqmescitniñ bölüginde (36,61%), Paytahtnıñ merkeziy bölüginde (36,73%) ve Kefede (38,06%) insan keldi.
Saylayıcılarnıñ qoşulğanı aqqında tahminiy malümatnı saat 21:00 aşkâr etilecektir.
Bazar künü, sentâbrniñ 14-nde işğal etilgen Qırımda birinci kere Rusiye qanunlarına köre, «Devlet şurası», Aqyarda ise, «Şeerniñ qanun çıqarıcı toplaşuvı» akimiyet organlarına saylavlar başlandı. Bunen beraber yerli akimiyet organlarna da saylavlar ötkerile.
Ukraina baş prokuraturası, Qırım Muhtar Cumhuriyetinde qanunsız saylavlarnıñ ötkerilüvi cinayetçilik olğanını hatırlattı. Saylavlarnıñ teşkilâtçılarını 10 yılğa apiske ala bileler.
İşğal etilgen Qırımda saylavlarğa öz menfiy munasebetini Ukraina SNBO, İçki İşler Nazirligi de bildirdi.
Qırımtatar milliy meclisi ve qırımtatarlarnıñ bir sıra teşkilâtçıları vatandaşlarnı saylavlarnı boykot etmege çağırğan edi.


text:
Oktâbr 21-ne qadar Qırım, Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinden köçip kelgen insanlarnıñ sayısı 423,4 biñ insanğa qadar arttı, dep bildire Ukraina Devlet fevqulâde vaziyetler yanındaki hızmetlerara koordinatsion ştabı.
Böylece, Qırım ve Aqyardan köçip kelgen insanlarnıñ sayısı 18 biñ 891 insannı, şu cümleden 5 biñ 298 bala, 1 biñ 352 saqat ve yaşlı adamlarnı teşkil ete.
Arbiy areketler keçirilgen Donbass ve Ukrainanıñ diger regionlarından 375 biñ 764 kişi, şu cümleden 115 biñ 337 bala, 76 biñ 178 saqat ve yaşlı adam (şu cümleden Donetsk vilâyetiniñ sıñırlarından tış köçmegenler – 60 biñ 231 kişi) köçip keldi.
Oktâbr 20-de Ukraina Yuqarı Radası «Memleket içinde köçip kelgen insanlarnıñ serbestligi ve aqqlarını temin etüv aqqında» Qanunnı qabul etti. Vesiqa insan aqqları, serbestlik ve memleket içinde köçip kelgen insanlarnıñ qanuniy menfaatlarına riayet etüvni belgiley.
Qanun maqsadı – memleket içinde köçip kelgen Ukraina vatandaşlarınıñ Ukraina Anayasası kefil etken aq-uquqları ve serbestligini temin etmektir.
Vesiqağa binaen, memleket içinde köçip kelgen insanlarğa vaqtınca mesken, emek yardımı, tasilni devam etmek imkânları, gumanitar, hayriye yardım sermiyasını celp etüv, şu cümleden halqara teşkilâtlar ve çetel memleketler tarafından yardım almaqta qol tutacaqlar.
Qanun İnsan aqqları, milliy azlıq ve milletlerara munasebetler meseleleri boyunca parlament Komiteti tüzetüvlerinen qabul etildi.
Halqara teşkilâtlar Ukraina parlamentiniñ mezkür qararına qol tuttı.


text:
Qırımtatar tamırlı ukrain yırcısı Jamalanıñ «Obeşaniye» («Vade») türküsi rejissör Alena Demyanenkonıñ «Moya babuşka Fanni Kaplan» filminde esas muzıka olaraq qullanıldı. Bunı yırcınıñ matbuat-hızmeti bildire.
Haber etile ki, bu film XX asırınıñ başında Rusiye imperiyasında olıp keçken inqilâp vaqıtında inqilâpçı Fanni Kaplannıñ sevgi ikâyesini añlata. Fanni Kaplan tarıhte Vladimir Leninniñ hayatına suiqast etken qadın olaraq saqlanıldı.
Filmiñ 29 noyabrde taqdim etilecek. Ukrainada filmni dekabr 8 kününden başlap seyir etmege mümkün olacaq.
Sentâbr 21-de Jamala «1944» yırınıñ resmiy klipini taqdim etti.
Jamala mayıs 15-ne keçer gecesi İsveçiyanıñ paytahtı Stokgolmde «Eurovision-2016» yır yarışında ğalip çıqtı. Qırımlı qırımtatarlarnıñ sürgünligini añlatqan «1944» yırını icra etti. Yarış qaidelerine köre, 2017 senesi Ukraina «Yevrovideniye» yarışını qabul etecek. «Eurovision-2017» yarışı Kyivde keçirilecektir.


text:
Qırımda «fevral 26 işi» boyunca qabaatlanğan Talât Yunusovğa dekabr 28 künü üküm çıqarıldı.
Qırım.Aqiqatqa adliyeci Cemil Temişev aytqanı kibi, mazun fevral 26 künü kütleviy çatışmalarda iştirak etkeni içün 3,5 şartlı apis cezasına maküm etilgen.
Qırım Rusiye prokuraturasında da Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesiniñ Talât Yunusovğa olğan qararı aqqında bildireler.
«Belgilengeni kibi, maküm etilgen bıltır fevral 26 künü Cumhuriyetniñ Devlet Şurası (o vaqıt Yuqarı Şura) divarları altında kütleviy çatışmalarda iştirak etken edi, işbu tertipsizlikte eki şahısqa nisbeten küç qullandı. Umumen teşkilâtçı ve iştirakçilerniñ qanunsız areketleri neticesinde eki insan elâk oldı, 79 farqlı zararlı yaralar ketirildi. Bu cinayet içün qabaatlı şahısqa 3,6 yıllıq şartlı apis cezası berile», – denile prokuratura beyanatında.
Mında şunı da qayd ettiler ki, ükümniñ qanuniyligi prokuratura tarafından ögrenile.
Aqmescitte «fevral 26 işi» boyunca bazarertesi künü birden eki mahkeme toplaşuvı keçe – Qırımnıñ Yuqarı Mahkemesi ve Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesinde. Yuqarı Mahkeme binası yanında onlarnen insan toplandı, amma toplaşuv salonına tek bir qaç insan kirip oldı, çoqusı, şu cümleden, mamahkümlerniñ – Mustafa Degermenci, Ali Asanov, Arsen Yunusov ve Eskender Emirvaliyevniñ tuvğanları kiremedi.
Rusiye taqiqatçıları olarnı 2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamenti binası yanında Ukraina topraq bütünliginiñ tarafdarları ve «Rus birligi» firqasınıñ faalleri iştirak etken çoq biñli mitingde yüz bergen «kütleviy çatışmalarda» iştirak etüv ile qabaatlaylar.


text:
Parijda "totıq" operaśiyäse
Franśiya başqalası Parijda 3 keşene totıq alğan höcümçene êläkterdelär
Franśiya başqalası Parijda 3 keşene totıq alğan höcümçene êläkterdelär.
Cirle waqıt belän 16 säğat’lär tiräsendä şähärneñ 10nçı rayonındağı reklama agentlığına kergän beräw şirkättäge 3 keşene totıq itte. Alarnıñ berse tiz arada qaça aldı. Höcüm itüçeneñ bombası buluın xäbär itälär. Poliśiyä kiçekmästän xäräkät başlıy. Televizion qanalları reklama agentlığına bärep kerüçeneñ psixologik problemaları buluın belderde.
Parij iminlek idaräse belän maxsus büleklärneñ bergä oyıştırğan xäräkäte näticäsendä ike totıq qotqarıldı, höcümçe qulğa alındı.
Êçke êşlär ministrı Jerar Kolomb Twitterdan operaśiyäneñ tämamlanuın belderde. Höcümneñ terrorçılıq belän bäyle bulmawın häm tikşerüneñ däwam itüen xäbär ittelär.


text:
Aqyarda çarşenbe künü, mart 18-de, Nahimov meydanında Rusiye Qara deñiz flotunıñ askerleri, kazak, samooborona ve şeerniñ bazı cemaat teşkilâtları vekilleriniñ Qırım ve Aqyarnıñ Rusiye ile «birleşüvine» bağışlanğan yürüş paradı olıp keçti.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildire ki, parad iştirakçileri Lenin soqagından keçip, Nahimov caddesine buruldılar. Kolonna elâk olğan askerlerniñ eykeli yanında toqtalıp, Aqyar gimnini ve «Ğalebe künü» yırını icra ettiler.
Tedbirni seyir etken adamlardan «Yaşasın Rusiye», «Aqyar, Qırım, Rusiye» kibi şiarlar eşitildi.
Tünevin Aqyarda Ulu Vatan Cenkinde ğalebeniñ 70 yıllığına bağışlanğan avtoyürüşini başlağan «Noçnıye volki» Rusiye bayk-klubınıñ ve şeer ükümetiniñ nezareti altında miting olıp keçti.