text:
Atlas Ğafiyatov: Tatarstanda taqım uyınnarın ğına tügel, başqa sport törlären dä üsterergä kiräk
Uzğan yılğa näticälär yasaw, tege yäki bu tarmaqta urınnar bilgeläw däwam itä yaña yıl başında da. Menä şuşı könnärdä genä tağı ber ölkädä Rusiä töbäkläre arasında reyting iğlan itelde. Anı Rusiäneñ sport buyınça federal’ agentlığı tözegän. Şuña da inde, älege reytingta töbäklärneñ sport ölkäsendäge qazanışları xisaplanğan. Rusiäneñ sport buyınça federal’ agentlığı belgeçläre tözegän reyting tege yäki bu ölkädäge sportçılarnıñ törle yarışlarda çığış yasaw näticäläre nigezendä yasalğan. Şulay uq anda Rusiädä ütkän 2006 yılda massaküläm sportnı oyıştıru häm xalıqnı sälämätländerü eşçänlege bäygese yomğaqları da iskä alınğan. Älege bäygeneñ maqsatı – töbäklärneñ sport üseşen tizlätü, urında balalar häm yäşlär sportın üsterü, xalıqnı sälämätländerü, sport tarmağındağı qazanışlar belän tanıştıru, dilär agentlıqnıñ belgeçläre.
Rusiä töbäkläre älege maqsatlarnı niçek başqardı soñ? Älbättä inde, berençe urınnı Mäskäw yawlağan. Ul 10 meñgä yaqın ball cıyğan. İkençe urında toruçı Sankt-Peterburg şähäre alğan ballar 3 märtäbägä diärlek azraq. Öçençe urınnı bu reytingta Mäskäw ölkäse bili. Tatarstan da 81 töbäk arasında töşep qalğannardan tügel. Ul bu isemlektä 14 urında tora. Äytergä kiräk, kürşelärebez Başqortstan respublikası Tatarstannan östäräk, 11 urında urnaşqan. Nigä soñ üzeneñ Aq bars, Rubin, UNİKS häm başqa küp kenä Rusiä berençeleklärendä şaqtıy uñışlı çığış yasawçı komandaları, sportçıları belän bilgele respublika reytingnıñ berençe 10 ğına kerä almağan? Älege soraw belän bez küp yıllar sport temasına yazuçı jurnalist, Tatarstan yäşläre gäciteneñ baş möxärrire urınbasarı Atlas Ğafiyatovqa möräcäğät ittek.
Älege reytingnı tözegändä töbäktäge sportçılarnıñ dönya küläm yarışlarda çığış yasawınnan da çığıp bilgelände. Bu yaqtan qarağanda, bez çınnan da kürşelärdän qalışabız. Mäsälän, uzğan qışqı olimpiä uyınnarında Başqortstannan 9 sportçı qatnaştı. Ä bezdän – beräw dä yuq. Cäyge olimpiä uyınnarı belän dä şul uq xäl. Soñğı uyınnarında bezgä mäsälän ber medal’ qayttı, ä menä Mordoviä sportçıları 3 medal’ yawladı. Tatarstanda komanda uyınnarına zur iğtibar birälär. Aları da kiräk inde anısı, läkin alay uq küp komandalar totarğa kiräkmäs ide. Alarğa kitkän aqçalarnıñ ber öleşen kübräk xalıqnı cälep itkän sport törlärenä, olimpiä törlärenä totarğa kiräk Atlas Ğafiyatov fikerençä, bügenge köndä Tatarstanda massaküläm sportqa, yäşlärne, balalarnı sportqa cälep itügä iğtibarnı kübräk birergä kiräk. Küp yıllar sport temasına yazuçı jurnalist sport, fizik künegülär belän xalıq, bigräk tä yäşlär, kübräk şöğellängän sayın, tatarstannıñ şuşındıy reytinglarda näticäläre tağı da yuğarıraq bulaçaq, dip sanıy.
Gölnaz İlgizär


c: text/html

text:
Osman Öztunç - Hak Adına
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Hak Adına
Etiketler : Osman Öztunç - Hak Adına türkü indir, Osman Öztunç - Hak Adına türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Hak Adına mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Hak Adına türküsü, Hak Adına sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Hak Adına bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Çakırcalı Mehmet
Osman Öztunç - Üzerine Alınanın
Osman Öztunç - Hep Mi Ağlayacak Bu Adam
Osman Öztunç - Dağlara Çıkmanın Tam Zamanı
Osman Öztunç - Üç Ayak Bir Şafak

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kipr utrawı berläşä almadı – Yevropa Berlegenä yaña baş bäläse
Şimbä könne ütkän referendumda Kipr greklarınıñ utrawnı berläşterügä qarşı tawış birüe qatlawlı wazğiät tudırdı. Näticädä Maynıñ 1endä Yevropa Berlegenä utrawnıñ grek öleşe genä kerä, törek öleşe – kermi qala. Şulay itep, ozaq yıllarğa suzılğan Kipr mäsäläse Yevropa Berlegeneñ dä baş bäläsenä äylänä.
İñ qızığı şul, ozaq yıllar buyına utrawnı berläşterügä greklar tügel, töreklär qarşı dip sanaldı. Tönyaq Kipr Törek respublikası citäkçese Räüf Denktaş planğa bu yulı da qarşı ide. Ämmä uzğan yıl utrawnıñ törek öleşendä ütkän saylawlarda reformaçılar yaxşı näticä kürsätkäç töreklär arasında käyeflär berläşügä taba üzgärde. Näticädä, greklarnıñ çın niätläre açıqlandı: berläşkän oçraqta, alar üz şartlarında berläşergä teli. Germaniäneñ Bonn universitetı qarşındağı Berläşkän Yevropa üzäge belgeçe Peter Zervakis alarnıñ niäten bolay añlattı:
Audio (Peter Zervakis)
"Ğrek şartlarında berläşü şunı añlata: bar utraw belän greklar idarä itergä tieş. Töreklärgä azçılıq xoquqları birelä, läkin tigez sanda greklardan häm töreklärdän torğan urtaq xökümät turında süz barmıy. Şunı da onıtmasqa kiräk, greklar utrawnıñ 4/5en täşkil itä, häm alar üzlären Kiprnıñ xucaları dip sanıy."
BMO planında Kiprda ike öleştän torğan irekle federatsiä buldıru qaralğan ide. Plan tormışqa aşmadı, utraw bülengän kileş qala. Yağni 1 Maydan başlap, utrawnıñ grek häm törek öleşlären bülep torğan sızıq Yevropa Berlegeneñ çigenä äylänä. Räsmi Brussel referendum näticälärenä ükeneç belderde häm xäzer, utrawnıñ üseş yağınnan arttaraq qalğan törek öleşenä yärdäm kürsätergä cıyına. Ämmä Peter Zervakis süzlärençä, monda qayber awırlıqlar bulaçaq. Törek öleşe Berlekkä kermägäç, utrawnı Berlektä grek öleşe wäkillek itkäç, tönyaqqa barğan här yärdämgä grek öleşe fatiha birergä tieş bulaçaq.
Berläşü planı tormışqa aşmasa da, qayber töreklär fayda kürergä mömkin. Äytik, qullarında Kipr pasportı bulğan töreklär xäzer Yevropa Berlege watandaşlarına äylänä. Qayber küzätüçelär xäzer Kiprda tuğan wazğiätne, elekke bülengän Germaniä belän çağıştıra. Nixayät, qayber belgeçlär fikerençä, Kiprda ütkän referendum näticäläre Törkiäneñ Berlekkä kerü niätenä yoğıntı yasarğa mömkin.
Ali Gilmi, Praga


text:
Qazanda möselman teş däwaxanäse 100-nçe awırunı qabul itte
Qazanda Härkem öçen dä üzäklärgä ütä torğan tanış tawıştır bu. Cir yözendä teşen däwalamağan keşe siräkter xäzer. Qazan şähäreneñ näq üzägendä, moñarçı Tatarstan başqalası öçen kürelmägän xäl, möselman teş däwaxanäse 100-nçe keşene qabul itte. Bu “Bolğar-Stom” dip atalağan üzäkne ike dus Ayrat belän Aydar açqan. Alarnı bu ğämälne qılırğa närsä etärgän soñ? Däwaxanä mödire Ayrat Xäkimovnı tıñlıyq äle.
Xäzerge waqıtta möselmannar kübäyä. Möselmannarnıñ kübese küp aqçalı keşelär tügel. Alarğa bulışırğa kiräk. Bez möselman keşelärgä bäyälärne bik arzan itäbez. Min üzem tabip bulğaç, üzem direktor bulğaç bäyälärne üzem köylim. Bik äybät plombalar, gilevıylarnı anesteziä belän 400-gä quyıp bula.
Çınnan da arzanlıraqmı bu digän sorawğa cawap ezläp, Qazan üzägendäge tağın ber xosusıy teş däwalaw üzägenä kerep bäyälär belän tanıştım. Anda Ayrat äfände äytkän eş öçen 600-dän alıp 1200 sumğa qädär aqçañnı çığarıp salırğa kiräk.
Tağın närsäse belän ayırıla soñ bu möselman teş däwaxanäse.
Xatın-qızlarnı xatın-qız däwalıy, ir-atlarnı ir-atlar däwalıy.di Ayrat Xäkimov. Ägär dä xatın-qız ir-atqa kübebräk ışanıç belderep, anıñ däwalawın teläsä, bezneñ tabiplar qarşı kilmi, di ul. İñ ähämiätlese monda kilgän härkemne dä bik cılı qarşı alalar. Magnitofonnan da tatar köyläre genä ağıla. Menä min Bolğar-Stomnıñ 100 nçe däwalanuçısı belän tanışam. Nail abıy Ramaznovnıñ, aña tizdän 70 tula, Mäskäwdän Qazanğa qunaqqa kilgäç, teşe sızlıy başlağan.
Qunaqqa kildem. Miña äyttelär monda yaxşı. Kildem.
-Teşegezne aldırğansız ikän. Awırtamı? -Xäzer betä inde.
-Xäzer betä inde.Teş däwalaw üzägenä arzanraq bäyägä aldırıym äle dip, tatarça suqalawçı ämma islam dinenä bik ük tarafdar bulmağan xatının qıynıy, araqı eçä, atı-yulı belän sügenä torğan keşe kilep kersä häm min möselman dip äytsä, anıñ bit eçen yarıp qarap bulmıy, ul waqıtta nişlisez digän sorawnı Ayrat äfändegä yullıym.
Möselman keşene kilep kerügä ük belep bula. Xatın-qızlar ayulıqlı bula. Ässälämuğaläyküm dip äytälär. Şuña kürä, monda kilgän härkemne dä Ässälämuğaläyküm dip qarşı alabız, möselmanmı, yuqmı ikäne küzlärennän ük kürenä di mödir. İslam tarafdarlarınıñ başqa taläpläre dä bar bit äle. Qomğan, namazlıq kiräkkän waqıtlar da bula.
Qomğan üzebezdä bar. Tegendä, kürşe bülmädä namaz da uqıp bula. Anda tınğıçıraq. Çit keşelär yörmi. Açılğannan birle namaz uquçılar da buldı. 3-4 keşe bergä kerep namaz uqıylar. Teş däwaxanäsendä barlığı 8 tabip eşli. Alar barsı da tatarça söyläşä ikän. Ämma eşkä alğanda mödir berençe çiratta aldağı taläplärne quya ikän.
Qulı äybät häm beleme äybät bulsın.
-Awırtamı dip sorıy belälärme? -Belälär, älbättä!
-Belälär, älbättä!İnternattağı mäğlümatlarğa qarağanda, Qazandağı möselman teş däwaxanäse Rusiädä ikençe üzäk. Mäskäwdägese açılğaç, qayber jurnalistlar eşquar biznesmennar kerem, aqça öçen nindi genä yullarğa barmıy, dip yazıp çıqtı. Parijda möselman McDonald’sı eşli, Dubaydağı Ilkone şirkäte Mäkkäneñ qay yaqta ikänen kürsätä häm namaz waqıtın iskärtä torğan käräzle telefonnar yasıy, Londondağı möselman bankı protsent almıyça kredit birep tora.
Qazan üzägendäge ör yaña binada arenda da at bäyäse, yaña texnologiäle cihazlar häm darular öçen dä aqça küp kiräk. Ayrat äfände Mäskäwdä yılğa 3 tapqır ütä torğan meditsina kürgäzmälärendä qatnaşıp zamana yañalığın şunda uq üz eşendä qullana başlıy. Bu çığımnar keremne älegä qaplamıy bit.
Min Mäskäwdä eşlädem altı yıl. Üzemneñ biznes bar. Ul böten çığımnarnı qaplıy. Şuña kürä min monda metsenat bulıp, tübän bäyälär quyarğa, islam dinenä bulışırğa telim. Kübräk bulsın möselman klinikalar. Bez giperpribıl'gä qaramıybız. Bez äybät eş eşlibez. Kiläse tormışta, axirät könendä bezgä bik sawaplı eş bu. Aqçanı üz kulıbız belän eşlägäç bernindi kreditqa kermädek. Möselman dinebezdä kredit ul bik zur gönah. Protsent belän keşegä birü, yäki keşedän alu zur gönahqa kerä. Bez kermädek Älxämdülillax.di Qazan üzägendäge möselman teş däwaxanäse mödire Ayrat Xäkimov.
Nail Alan


text: Ğiraq premyer-ministrı İbrahim al-Cağfari bügen ilneñ tönyağındağı Tal Afar şähärenä kilde. Şimbä könne Ğiraq häm amerikan ğäskärläre biredä ğısyançılarğa qarşı xärbi çara başlağan ide. Süriä belän çik buyında 350dän alıp 500gä qädär suğışçı bar dip farazlana. 200dän artıq keşe qulğa alınğan, küpmeder keşe üterelgän, dip xäbär itelä. Ğısyançılarğa qarşı 10 meñgän yaqın amerikan häm Ğiraq xärbie tora. Tal Afar – Süriädän Ğiraqqa kergän suğışçılar cıyılğan cir bulıp tora, bu xaqta amerikan ğäskärläre xäbär itä.


text:
Prezident G.Bush Aqyortnıñ Ğıraqnıñ kiläçäge turında bik möhim dip beyan itkän çığışın yasadı. İlbaşı köç qullanu däwam itkän Ğıraqnı totrıqlı demokratiägä äyländerü plannarı turında söyläde. Bushnı tänqitläwçelär , ul küptänge AQŞ säyäsäten qabatladı ğına bernindi yaña fiker , yäki täqdim yasamadı dip belderde.
Pennsylvaniada xärbi kolledjde yasağan çığışında prezident G.Bush , Ğıraqta tınıçlıq wä demokratiä urnaştıru öçen yaxşı strategiäm bar dip amerikannarnı ışandırırğa tırıştı.İlbaşı 30nçe iyündä waqıtlı Ğıraq xökümätenä tulı suverenlek tapşırılaçaq dip rasladı.(audio)
waqıtlı koalitsiä xakimiäte 30-nçe iyündä tuqtala häm ul ber qayçan da yañadan urnaştırılmayaçaq. Okupatsiä tuqtala häm ğıraqlılar üz eşlären üzläre qarıyaçaq dip äytte GBush .
Ämma ul ğıysyançılar xakimiätneñ tapşırıluın qomaçaularğa tırışaçaq dip kisätep(audio) terrorçılar xäzer Ğıraqnıñ terrorğa qarşı suğışta üzäk front buluın belä. bez dä moñı añlarğa tieş. Zalimlıqnıñ kire qaytuı terorçılar öçen elek bulmağan ciñü , üterüçelär öçen şatlaq säbäbe bulır ide dip äytte.
Bush Ğıraq İdarä Şurasınıñ çirattağı prezidentı İzzäddin Saleemmeñ üterelüen telgä alıp (audio)
Bu cinayät, doşmannıñ Ğıraqta üz idaräne tuqtatu öçen patriot,inanğan möminne dä üterüdän totılıp qalmayaçağın kürsätte. İzzäddin Saleem zalimnarnıñ qaytuı häm demokratiäneñ üleme öçen omtılğan terrorçılar tarafınnan üterelde dip äytte
G.Bush AQŞ xärbi köçläreneñ 30nçe iyünnän soñ da Ğıraqta toraçağın häm älege 138meñ ğäskärinıñ kiräk bulğan qädär ozaq waqıt anda toraçağın söyläde . Prezident süzlärençä, BMO İminlek Şurasınıñ yaña rezolutsiäsenä esasän bu xärbilär xalıqara köçlärneñ ber öleşe bularaq AQŞ komandası astında toraçaq. Quşma Ştatları kiçä İminlek Şurasında yaña rezolutsiä ölgesen tarattı. G.Bush ğıraqlılarğa demokratiä häm ireklek urnaştıruda yardäm itäçäk 5 çaranı bolay dip añlattı(audio)
Bez xakimiätne suveren Ğıraq xökümätenä tapşıraçaqbız. İminlek urnaştırırğa yardäm itäçäkbez.Ğıraq infrastrukturasın tözergä däwam itäçäkbez. Xalıqara yaqlawnı arttıru öçen omtılaçaq häm Ğıraq xalqınıñ saylağan yaña citäkçelärne xakimiätkä kiteräçäk saylawlar ütkärü öçen tırışaçaqbız.
Amerika citäkçese tağı yaña törmä tözegännän soñ , Saddam waqıtında ülem häm cafalaunıñ bilgesenä äylängän , AQŞnıñ Ğıraq häm yaqın könçığışta abruyınıñ töşüenä säbäp bulğan Abu Ghraib törmäsen Ğıraq xökümäte röxsäte belän cimerep taşlayaçaqların söyläde. Bush xärbi mäktäptä yasağan çığışnda 30-nçe iyünnän soñ Ğıraqnıñ waqıtlı xökümäte tulı xakimiätkä iä bulaçaq dip äytte. Prezident(audio) Waqıtlı xökümät saylawlar ütkärelgänçegä qädär tulı xakimiätkä iä bulaçaq. Amerika BMO wäkile Braximinıñ tırışlıqların tulısınça yaqlıy.Min Koalitsiäneñ waqıtlı idaräsenä anı här mäsälädä yaqlaw öçen kürsätmä birdem.Suverenlekkä äzerlek barğanda xökümätneñ küp kenä funksiäläre inde ğıraqılılarğa tapşırılğan 12 ministırılq turıdan turı ğıraqlılar qaramağına küçkän dip belderde.
Bushnı tänqitläwçelär Abu Graib törmäsen cimerüne küzdä totmağanda ilbaşınıñ çığışında ber yañalıq ta yuq ide, ul AQŞnıñ küptänge säyäsäten qabatladı ğına dip äytte. Noyäber saylawlarında Bushnıñ köndäşe demokrat senator John Kerry dä yañalıq yuq ,prezident äytkännären ğämälgä quyarğa tieş dide, Kerry süzlärençä, Ğıraqta AQŞnıñ ber üze genä totrıqlılıq urnaştıru eşenä däwam itmäve öçen Bush berektäşlärne dä bu eşkä cälep itergä tieş . Yañadan saylanu öçen tırışqan G.Bushnıñ popularlığı häm anıñ administratsiäsenä ışanıç kimegän,. CBS News ütkärgän sonğı tikşerügä kürä fikere soralğannarnıñ 41%ğına Bush säyäsäten raslıy 52% isä qarşı .
färidä xämit,praga


text:
Rusiä xisap palatası Yukos turındağı tikşerülärneñ detallären açıqladı. Premier ministır M.kasyanov yañadan Yukosnı yaqlap çıqtı. Comğada Mäskäw şähär mäxkämäsendä Yukos citäkçse Mixael Xodorkowski östennän xökem protsesı başlana. Ul üzeneñ dikäber azaqlarında protsesstan elek törmädä totıluınıñ ozaytıluı qanunimı digän mäsäläne quzğataçaq. Rusiä citäkçelege oligarxqa kürsätelgän mönäsäbät turında berdäm fikerdä tügel.
Rusiä premier ministırı Mixael Kasyanov düşämbedä Vedomsti köndälägenä birgän ängämädä bik açıq itep, ägär dä xoquqi çaralar soñınnan tülängän salımnarnı legal tügel dip iğlan itsä, min moñı bik tiskäre küreneş dip bäyäliäçäkmem dide.Salım xezmäte dikäberneñ 29da ütkärelgän tikşerülär 2000nçe yılda tülänmägän salım, xärämläşülär Yukosnıñ 98millird rubl yaqınça 3milliard 400million dollar burıçı buluın kürsätte dip belderde.Salım xezmäteneñ mätbuğatqa tapşırğan yazmasında Yukos eçke offshore zona häm yabıq şirkätlärdän faydalanıp azıraq salım tüläde dip äytelä. M.Hodorkowski yktäber ayınnan birle törmädä utırğanda , yaña salım burıçları bilgele buldı.. Qayber analitiklar fikrençä , Xodorkowski politik ambitsiäläre , şulayuq strategik resurslar däwlät milege bulırğa tieş digän ideanı yaqlawçılar belän konfliktqa kergän. Xodorkowskinıñ Rusiä neften çit il şirkätläre qaramağına tapşıru plannarı qayberlärlärgä oşap citmägänder Yukos menecmentı şirkätne Xodorkoswkigä quyılğan ğäyepläwlärdän çittä totırğa tırışsa da, salım burıçları turındağı ğäyepläw şirkätneñ üzenä yasalğan höcüm bulıp tora.Yukosnıñ vitse-prezidentı Bruce Misamore dikäberdäge salımnı standart salım tügel dip atağan ide. Ämma ul kiçä saqlıqlı optimizm kürsätep bolay dide:(audio)
Xökümättä bik yuğarı posttağı beräwneñ Rusiädä legal sistemağa xörmät kürsätep anıñ niçek eşlärgä tieşlege turında söyläwe bigräk tä ul yasalğan salım ğäyepläwläre belän bäyläneşle bulsa , qıyulandıruçı
Yukosnı salım burıçları häm xärämläşüdä ğäyepläw soñraq bulğan täräqiät. Şirkät eçke offshore zonalarda salım shemaların qullandı dip höcüm itelde. Neft şirkätläre Evenkia, Mordovia, Kalmıkya kebek urınnarda terkälep azıraq salım tüli ide.. Misal öçen Yukosnıñ Mordiviedä tülägän salımı , cirle budjetnıñ 12%ın täşkil itsä dä, şulay da bu azıraq aqça .Ämma dikäber ayında Duma blitz reforma ütkärep bu privilegiene qanunsız dip iğlan itte. Vitse prezident Misamore Böten dänyada şulayuq Rusiädä här kem här şirkät legal räweştä taläp itelgän salımnarnı tülärgä tieş . Bu sotsial yöklämä, läkin min aksionerlar-xissä xucaları noqtasınnan qarağanda şirkätlär alarnıñ mänfäğäten küzdä totıp salımnarnı kimetergä tieşdip uymıym.
Kasyanov da şuluq mantıqtan qarıy. Ul da Yukos häm başqaları offshore şirkätlärdän faydalandı, qanunda çiteşsezleklär , buşlıqlar bulsa da monı tıymadı .Şul eşne qarap barğan xakimiätlär citeşsezleklärne tözätergä tieş ide. xakimiätlär 3 yıl buyına kisken tänqit beldermäde , şunlıqatn cawaplıqlnı alırğa tieş. Salım xezmäte, finans ministırlğı ğına tügel ä xökümät şulsanda min dä cawaplılıqnı östeebzgä alırğa tieşbez.Putin häm populist säyäsätçelärneñ ğädel bulmağan salım privilegiäläre turındağı tänqitlärenä Kasyanov ägär dä bu eşlär üz waqıtnda qanun belän idarä itelsä ide, bügen bez ğadellek ideaları tügel ä qanun qısaları nigezendä eş itär idek dip söyläde. Yukosnıñ eçke xisap departamentı citäkçse Galina Antonova, 98milliard rubl salım mif bulıp tora , bu inde tülängän 55millird rubl salım belän bergä Yukosnıñ 2000nçe yıldağı tabışınıñ 87%tın täşkil itä dip söyli.Mäskävdä Carnegie Fondınnnan iqtisadçı Kseniä Yudayeva Kasyanov pozitsiäse ,xakimiätlärneñ Yukosqa yasağan höcümnärennän nıq ayrılıp tora dip äytep bolay dide(audio)
Kasyanov Yeltsin waqıtnda 1995tä xökümätkä kiterelgän şäxes häm Yeltsin törkemeneñ äle dä xakimiättä utırğan sonğı keşese. Kasyanov pozitsiäse ,Yukos taraftarı fraksiäneñ politik täsirgä iä buluın añlatmıy.Bälkim dä xökümättä iqtisad belän şägellänüçe ikençe saftağı keşelärneñ fikren çağıldıra.
färidä xämit,praga


text:
1999 yılda Tatar ensiklopediäseneñ 1nçe tamı basıldı, digän xäbär çıqqan ide. Ul cämäğätçelekkä täqdim itelde. Satuğa çıqtı, dönya buylap taraldı. İnde mäğlümat çaraları yañadan tatar ensiklopediäseneñ 1nçe öleşe näşer itelde, dip iğlan itte. Monda ber nindi yalğışlıq yuq. Çönki 1999 yılda ensiklopediä tügel, ä ensiklopedik süzlek kenä çıqqan bulğan ikän. Yaña çıqqan kitap häm anda kergän şäxeslär turında Tatar ensiklopediäse institutı direktorı, kitapnıñ cawaplı möxärrire Ğömär Salix ulı Sabircanov belän äñgämä qordıq. Ul bezgä yaña basılıp çıqqan fänni xezmät häm elegräk dönya kürgän süzlek arasındağı ayırmanı da añlattı.
Audio.
Ul süzlek fänebez tarixında berençe tapqır xalıqnıñ belem tuplağan berençe şundıy fundamental xezmät ide. Läkin ul süzlek kenä ide. İnde menä şuşı könnärdä näşriättän Tatar ensiklopediäseneñ berençe tamın alıp qayttıq. Bu tamga 4 700 mäqälä kergän, anıñ yartısınnan artığı şäxeslär turında. Bezneñ millättäşlär qaya qına yäşämäsen, Amerikada bulsın, Germaniäda bulsın, ägär yäşägän cirdä dan qazanğan keşe ikän, bez anı bu xezmätkä kertäbez.
Bu tomğa bezneñ yaqlardan çıqqan tatar şäxesläre genä tügel, näselendä tatar bulğan keşelär dä kergän. Mäsälän, urıs şağiräse Anna Axmatova. Tatar ensiklopdik süzlekneñ urısçası Londonda çığarılğan bulsa, tatarçası – Xelsinkida basılıp yata. Tatar ensiklopediäseneñ berençe tomı ise Qazanda, «İdel-Press» näşriätendä dönya kürde. Ul, şundıy uq, sıyfatlı fin kägäzendä häm tösle räsemnär belän basılğan. Berençe kitapka A., B., V., xärefenä başlanğan waqiğalar häm şäxeslär kergän. Qalğan 4 kitap Qazannıñ 1000 lığı citkän könnärgä qädär çığıp betärgä tieş. Ni säbäple şundıy sallı xezmätlär tatarça tügel, ä urıs basıla digän sorawğa Ğömär Salix ulı bolay cawap birde.
Audio.
Tatarça xezmätlär basılmıy tügel, basıla. Ensiklopedik süzlekneñ tirajı – şuşı könnärdä Finländiädän qaytırğa tieş. Ä tatar telendäge ensiklopediä östendä eşne bez inde başladıq. Ul kiläse yılğa äzer bulır tieş. Anda awırlıqlar bik küp äle, tatar telendä fänni terminnarnı añlatu häm alar turında yazu bik awır, belgeçlär dä citmi, häm başqa xäl itelmägän problemalar da küp.
Yaqın arada Qazanda şuşı kitapnıñ täqdir itüe oyıştıralaçaq, bu comğa könne Ensiklopediä institutına näşriättän tulı tiraj qaytarılaçaq. Şunnan soñ ul satuğa çığarılırğa tieş. Bäyäse – 200 sum tiräse.


text: İnde xäbär itkänebezçä, Rusiäneñ Konstitutsion mäxkämäse soñğı arada şaqtıy çetrekle xäldä qalğan Tatarstan parlamentına qotqaru bocrasın taşladı. Bu könnärdä teleekrannarda yış kürengän Däwlät Şurası räise Färit Möxämmätşin süzlärennän şul añlaşıldı: federal' xakimiät parlamentqa üz waqıtın eşläp beterergä röxsät birgän häm andıy qarar respublika citäkçelege tarafınnan qanäğätlänü belän qabul itelgän. Läkin qayber gazetalar, mäsälän, «BocToчHый эkcпpecc» comğa sanında oşbu xälne «uñış tragediäse» dip atadı. Urmanğa kergän sayın utın kübräk digändäy, Konstitutsion mäxmäkämäseneñ qararın centekläberäk uqığan sayın, şatlanu xise äzäyä bara. Mäsälän, bez ğorurlanğan häm çıtırdap yabışqan şartnamä altı ay eçendä köçen yuğaltırğa mömkin. Ä ul Mäskäw belän Qazan mönäsäbätlären köyli torğan töp dokument ide. «BocToчHый эkcпpecc» jurnalistı fikerençä, Mäskäw-Qazan, unitarizm-federalizm yünäleşendä qarşı toru mantıyğı äle saqlana. Häm dä Tatarstan Konstitutsisen Rusiäneke belän täñgälläştergäç, yaña saylawlar nigezendä respublika citäkçelegenä oppozitsion parlament belän eş itergä turı kiläçäk.


text:
Ästerxanda Sabantuy niçek ütkän?
Ästerxan ölkäseneñ Nuriman rayonı Novo-Kuçerganovka awılında ütkän Sabantuyı « Kiäw yegete yortına kilen töşerü» ğörefe belän başlanıp kitkän.Bu tamaşada qaynata rolen, şuşı Sabantuynı uzdıruğa zur köç salğan, «Duslıq» cämğiäte räise, Änwär Almaev başqarğan.Sabantuyda fol'klor törkemnäre “Qoyaş”,“ Nur”isemle balalar ansambl'läre dä çığış yasağan. Yarışta qatnaşqan ciñüçelärgä nindi büläklär birelüe turında Ästerxanda çığuçı «İdel» gäziteneñ baş möxärrire Näfisä Xämidullina söyläde. Anıñ äytüençä, Sabantuyğa cıyılğan xalıq at çabışları , Köräş qarap, konsertlarda qatnaşıp küñel açqan.Yarışlarda ciñüçelärgä büläklär tapşırılğan. Köräş batırına bärän birsälär, at çabışında yarışqannarğa konditsioner, muzıka cihazı häm televizor birgännär.Sabantuyda tatarlar ğına tügel , nuğaylar ,ruslar, azerbaycannar, ukrainnar da qatnaşqan .Tatarstannıñ sälämätlek ministrı Kamil Ziatdinov citäkçelegendäge Tatarstan delegatsiäseneñ qatnaşuı da , Bögelmädän kilgän artistlar çığışı da bik uñışlı bulğan. Räsmi qunaqlarnıñ- Ölkä gubernatorı Anatoliy Gujvinnnıñ da, Rusiäneñ federatsiä Sovetı räise Sergey Mironovnıñ da, Sabantuy, küñelenä xuş kilgän. Mälikä Basıyr,Qazan.


text:
Başqortstan prezidentın saylaw köne yaqınlağqan sayın respublikada ictimaği-säyäsi xäl dä qatlawlana bara. Başqortstandağı saylwlar ütkänçe urındağı xällärne küzätep toru öçen 3 dekabrdä Ufağa ber törkem Rusiäneñ federal iminlek xezmäte – FSB häm eçke eşlär ministrlığı xezmätkärläre kilde. Kilgän könne ük alarğa eş tä tabıldı. İnde işetkänegezçä bügen Ufadağı basmaxanäläreneñ bersendä yalğan bületennär basıluı turında xäbärlär taraldı.
Bügen tipografiädäge xällär – Başqortstanda inde küptän däwam itkän saylawaldı şawqımınıñ ber küreneşe genä. Moña qadär dä respublikada xalıq qaraşınça "säyer" xällär bulıp tordı. Räsmi xakimiätlärneñ ber süz dä däşmäwe, añlatmalar birmäwe soñğı wazğiätkä ''''säyerlek " östi. Äytik, Argumentı i Faktı gazetına Başqortstanda quşımtalar östäw tiräsendäge xäl dä älegä qadär tikşerelep betmägän. Başqortstandağı saylawlaldı wazğiäten bezneñ Ufadağı xäbärçelärebez küzätep bara.
Kärim Yauşev, İrşat Tläümbät, Ufa


text:
İrek mäydanı serläre
Bügenge räsmi eşlärneñ iñ möhime Rusiä çit eşlär ministrlığı qarşındağı Federatsiä subyektları Sovetınıñ bişençe utırışı. Mäskäwdä çit eşlär ministrlığınıñ zur yortında ütkän bu utırış Qazannıñ meñyıllığına äzerlek qısalarında ütä häm tışqı iqtisadı elemtäläre täcribäsen öyränügä bağışlandı. Älege Federatsiä subyektlarınıñ ministlık qarşındağı konsultataiv şurasın Rusiäneñ çit eşlär ministrı Sergey Lavrov citäkli. Pänceşämbe ütkän cıyılışta M.Şäymiev çığış yasadı. Anda şulay uq T.Akulov, X.Salixov, N.Mirixanov häm başqalar qatnaştı. Söyläşüneñ mäğnäse Tatarstannıñ häm başqa töbäklärneñ tışqı elemtäläre kiñ cäyelä häm eşlär qızu bara digän fikergä qaytıp qala. Qazannıñ meñyıllığına qunaqlar kilgändä Rusiäneñ çit eşlär ministrlığınıñ ixtiramlı mönäsäbäte niçek çağılır, anısın yaqın kiläçäk kürsäter.
Xäzer Tatarstannıñ wäkilçelekläre Germaniä häm Avstriädä, Törkiädä, Amerikada, Çexiädä, Şvetsariädä, şulay uq BDB illärendä häm Rusiä töbäklärendä eşläp tora. Bu atnada Tatarstannıñ Äzerbäycan respublikasındağı wäkile alışındı. Rafael İlyasov pensiägä kitü säbäple bu wazifadan azat itelde, Baqıdağı Tatarstan wäkile itep Nail' Şamil ulı Zaripov bilgelände. Bu şaqtıy qızıqlı häm kötelmägän kandidatura. Nail Zaripov elekke yıllarda Bawlı şähäre başlığı bulıp eşläp, anda zur uñay üzgäreşlärgä ireşkän ide. 1998 yılnıñ mayında Räfqat Altınbaev citäkçelegendäge törkem belän Däwlät Sovetında üzençä yäğni prezident täqdime belän riza bulmıyça bäxäs çığarğannan soñ, Nail Zaripov Bawlı başlığı wazifasınnan alınğan ide. Ul Qazan may kombinatın citäkläde, annarı Penza ölkäsendä gubernator urınbasarı, awıl xucalığı tarmağı citäkçese buldı. Oppozitsiädäge “Tormış” firkäse R.Altınbaev törkeme belän elemtädä torğannan soñ, ul älege şäxeslärneñ säyäsi eşçänlegennän bizde häm alardan waz kiçte. Bik köçle yäş citäkçe bularaq üzen tanıtqan Nail Zaripov Tatarstn Däwlät çinovniğı sıyfatına yañadan qaytqaç, üzeneñ elekke quwäten niçek qaytarır, menä şul baqu-Qazan mönäsäbätlärendä çağılaçaq.
Tatarstan sälämät ministrlığında zur üzgäreş – ul yaña urınğa küçä. Waqıtlıça binada eşlägännän soñ sälämätlek saqlaw ministrlığı Ostrovskiy uramındağı unberençe yortqa küçä. Untuğızınçı ğasır axırında 20 ğasır başında töyälgän bu tarixi bina Klyaçkinnıñ xosusıy klinikası sıyfatında da qullanılğan ide, annarı ul bala tudıru yortı sıyfatında faydalanıldı. Xäzer bäbilär yortları küp, ä ürçem beraz kimi, şuña kürä tarixi häykälne däwlät oyışması qaramağına birep, yaxşılap saqlarğa cıyınalar dilär. Bu bina tatar zıyalılarına bigräk tä yaqın häm bilgele. Çönki biredä 1913 yılnıñ aprelendä böyek tatar şağire G.Tuqay wafat bulğan.
İrek mäydanındağı ministrlar kabinetı ber atna eçendä üzeneñ yañadan qorılğan elekke binasına qayta. Xäzer inde xökümät yortı zamança häm biegräk itep qorılğan. Moña qädär ministrlar kabinetı başta prokuratura öçen tözelgän matur yortta eşläde. Ämma xäzer dä konservatoriä qarşındağı bu binağa prokurorlar kermi, çönki alarğa ikençe yanqorma tözelgän. Şuña kürä bügengä qadär premyer ministr häm anıñ apparatı utırğan binada Tatarstannıñ mädäniät ministrlığı küçä. Şulay itep İrek mäydanındağı binada häm yaqın tirädäge yortlarda xökümät, Däwlät Sovetı, salım inspeksiäse, finans ministrlığı, şähärneñ ratuşası häm mädäniät tarmağınıñ ofisları urnaşaçaq. Döres çinovniklarnıñ sanı qısqara dilär, çönki rayon, şähärlärdä respublika ministrlıqlarınıñ territorial' bülekläre yabılıp, alar cirle üzidarägä küçä. Yäğni däwlät çinovniklarınıñ sanı meñ yarım keşegä qısqarırğa tieş. Täcribäle keşelär ğädättä çinovniklarnı qısqartu alarnıñ sanın arttıruğa kiterä dilär. Härxäldä Sovet zamanı belän çağıştırğanda rusiädäge bu san bik küpkä arttı. Xäzergä böten çinovniklarınıñ başı häm ayaq qulları meñ yıllıqqa äzerlek häm cirle üzidarägä saylawlar belän bäylängän. Oktäber axırına qädär alarğa yal yortları häm Klyaçkin, Şamov xastaxanälären häm başqa şäfqätle urınnarnı onıtıp torırğa turı kiläçäk.
Rimzil Wäli


text:
AQŞ prezidentı G.Bush atnalıq radio çığışında Ğıraq Şurasınıñ waqıtılı konstitusiäne ezerläw eşenä yuğarı bäyä birde. Bush süzlärençä(audio)
Ğıraqlılar bik zur progres yasıy. İdarä Şurası äğzaları il belän idarä itüneñ yaña qısaların buldırğanda irekle, açıq debatlar alıp bara. Bu waqıtlı qanunnar barlıq ğıraqlılarnıñ xoquqların yaqlayaçaq häm ilne demokratik kiläçäkkä alıp baraçaq.
G.Bush aşurä bäyrämendäge insidentlarda 180 keşeneñ häläk buluına qızğanıç belderde.Ul monıñ öçen çit il terrorçıların häm saddamğa turılıqlı keşelärne ğäyepläde.


text:
Çağatay tele
Çağatay tele(جغتای) ul elek Üzäk Aziä Törkilär aralaşuında qullanılğan urtaq Törki söyläm.
Bu telneñ Ğäräp älifbasına nigezlängän yazu baríı. Teldä Ğäräp wä Farsı telennän süzlär küp ide.
Sovet çorında, Törki xalıqlarnı ber bersennän ayıru öçen, Üzäk Aziäda yäşägän xalıqlar öçen ayırım “möstäqil” tellärne yasap birgännär. “Möstäqil” tellärne yasağanda, İlminski isemle çuqınmış tärcibäse kiñ qullanıldı, ul Qazaq telen Tatar telennän ayıru belän nıq şöğellände. Şunnan soñ urtaq Çağatay tele yuqqa çıqtı.
Tışqı läñkerlär[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Russian imperial policies in Central Asia (H.B.Paksoy eşe, İnglizçä)


text:
Ğiraqnıñ şiği citäkçeläre 30 ğinwarda ütäçäk saylawlarğa 228 namzättän torğan koalitsiä tözüen iğlan itte. Ğiraqnıñ Berläşkän Alyansı dip atalğan yaña oyışmanı şiğilärneñ ruxanie Ayatolla Ali Äl-Sistani xuplıy. Däwa partiäse räsmie Ali Äl-Ädip süzlärençä, yaña oyışmağa şiğilärneñ 3 ere firqäse, şiği kördlär törkeme, Yazidis isemle dini azçılıq törkeme häm törkmännär xäräkäte kerä. Şul isäptän, töp sönni xäräkätkä quşılmağan bäysez sönnilär dä bar. Quşma Ştatlarğa qarşı Moqtada Äs-Sadr xätäkäte saylaw komissiäsendä terkälmäw säbäple oyışmağa kertelmägän. 30 ğinwarda ütäçäk saylawlarda ğiraqlılar 275 keşedän torğan Milli Mäcles saylarğa tieş. Bu Mäcles ilneñ yaña xökümäten häm yaña konstitutsiäne yazaçaq törkem bilgelärgä tieş bulaçaq.
Ul arada Ğiraq räsmiläre äytüençä, bügen Bagdadta, İtalia ilçelegenä töbälgän höcüm näticäsendä kimendä 2 ğiraqlı hälaq bulğan, berniçäse yaralanğan. Tönyaqtağı Mosulda amerikan qärwanına taba yünälgän bombalı maşina şartlaw näticäsendä berniçä ğiraqlı yaralanğan.
Bügen Yaponiä xökümäte Ğiraqtağı xärbilären tağın ber yılğa qaldırırğa digän qarar qabul itte. Könyaq Ğiraqta Yaponiäneñ 550läp xärbie bar. Alar xärbi bäreleşlärdä qatnaşmıy, su tazartu häm tözekländerü eşläre belän mäşğül.


text:
İr-baş, xatın-muyın: Fransiä prezidentı änisen yarata
Fransiäneñ yaña prezidentı Nicolas Sarkozy saylawlar aldınnan, xökümätneñ yartısı – xatın-qızlardan torır dip süz birgän ide. Sarkozy tormışında xatın-qızlar bolay da bik zur rol uynıy, fransuz basmaları – Nicolas belän anıñ xatını Cecilia arasındağı yalqınlı mönäsäbätlär turında yaza, çınbarlıqta isä Sarkozynıñ tormışında iñ küp urın alıp torğan xatın-qız anıñ 81 yäşlek änise, dilär.
Fransiädä, qayber başqa illär belän çağıştırğanda, säyäsätçelärneñ şäxsi tormışına tıqşınu ğadäte bik yuq, ämma ana-bala mönäsäbätlärenä kilgändä, biredä inde cirle mäğlümat çaraları xällärne centekläp tikşerergä irenmi.
Madam Sarkozy macar aristokratı bulğan irennän ayırılıp 3 ulın üze genä tärbiälägän. Parijda ul ätiseneñ yortında yäşägän, balalar şunda üskän. Andree Sarkozy advokat bulırğa xıyallanğan, keçkenä ulları irtän uyanğançı häm kiç yoqlap kitkännän soñ ul üze uqığan, imtixannarğa äzerlängän.
Öç malaynıñ urtançısı bulğan Nicolas balaçaqta tiz qızıp kitüçän bulğan. Säyäsi yulında da Sarkozy kisken çığışları belän tanıldı. Ämma üz ulın yaqlap, madam Sarkozy här waqıt – "yuq, ul elek qızıp kitä inde, xäzer ütte inde ul anıñ" dip äytergä yarata. Sarkozylar ğailäse turında kitap yazğan Elise Karlin, Nicolas Sarkozy änise belän bik yaqın. Ul malaylarına töp prinsiplarnı añlatıp birde," dip yaza.
Mäğlüm bulğança, saylawaldı kampaniäse waqıtında Sarkozy xatın-qız, sosialist Segolene Royal belän köndäşlek itte. Bu mäsälädä dä üz üzen niçek totarğa digändä Sarkozyğa änise kiñäş birgän dilär. İmeş üzen xätär ir keşe, kättä itep totmasqa, ä kiresençä, yomşaq bulırğa, tirä-yağına köçle xatın-qızlarnı cıyarğa kiräk, digän Nicolasğa anıñ änise. Çındırmı – yuqtırmı, ämma Nicolas Sarkozy prezident bulsın öçen küp eşlägän xatın-qızlarnıñ berse – Simone Veils buldı. Simone xanım – Fransiädä bala töşerergä röxsät itkän qanun öçen köräştä ciñgän xatın-qız.
Çärşämbe könne Sarkozy prezident antın kiteräçäk. Eşkä kereşkäç ul yaña ministrlar isemnären iğlan itäçäk. Prezident süzendä torsa, 15 ministrnıñ yartısı – xatın-qızlar bulırğa tieş. İnde xäzerdän ük mäğlüm bulğança, xökümättä xäzer saqlanu ministrı bulğan Michele Alliot-Marie qalır, dip farazlana. Şulay uq xäzer Sarkozynıñ matbuğat wäkile Räşidä Dati – çığışı belän Tönyaq Afrikadan bulğan xanım yuğarı wazifalarnıñ bersen alır dip kötelä.
Sarkozynıñ yardämçese, elekke ministr Roselyne Bachelot, "Nicolas Sarkozy xatın-qızlarnı qullana digän fiker döres tügel, ul alar belän eşlärgä yarata," dip belderde. Ägär Sarkozy üz tiräsenä xatın-qızlarnı cıysa – bu Fransiä öçen çınnan da zur üzgäreş bulaçaq. Bügenge köndä anda parlamentta 14% qına xatın-qızlar. Säyäsi firqalär, namzätlär itep xatınnar belän irlärne ber tigez çığarğançı – cäza tüläwne xup kürä, dip yaza Guardian basması.
1 atna elek Nicolas Sarkozy prezident saylawlarında ciñde, dip iğlan itelgäç, bezneñ qazandağı xäbärçelärebez uramğa çığıp xalıqnıñ fikerlären beleşkän ide:
Fransiädä xalıq bu yulı tatarlar äytmeşli, ir-baş, xatın-muyın prinsibınnan çığıp tawış birgän bulıp çığa...
Älegä xatın-qızlar iñ küp bulğan xökümät – Finlandiädä. İr keşe Matti Vanhanen citäklägän xökümättä 20 ministrnıñ 12se – xatın-qızlar. 2000nçe yıldan birle Finlandiädä prezident – xatın-qız, Tarja Halonen.
Alsu Qormaş


text:
00:01
Demirdöküm SERVİS 593 33 44 Çırpıcı Demirdöküm Klima servisi
17 izlenme - 2 yıl önce
Demirdöküm SERVİS 593 33 44 Çırpıcı Demirdöküm Klima servisi bakım Demirdöküm Servisi Demirdöküm arıza Servisi Demirdöküm Klima tamiri acil Çırpıcı Demirdöküm Servis Çırpıcı Klima servisi Demirdöküm Teknik servis destek Demirdöküm çağrı Eca Demirdöküm Demirdöküm Demirdöküm E01,E02,E03,E04,E05,E06,E07,E08,E09,E10 Demirdöküm Demirdöküm Klİma Kombi Arıza Kodları F0,F1,F2,F3,F4,F5,F6,F7,F8,F22,F28 Demirdöküm Klima Arıza Lambaları Led 30,40,50,60,70,80 kombi Demirdöküm Klima Çağrı Merkezi,Lg Demirdöküm ,)(:: 471_6_471:.)(: Demirdöküm Demirdöküm Kombi Klima Arıza Kodları 30 40 50 60 70 80 90 E1 E10 E4 E5 E6 e8 F1 F5 F4 F10 F8 E28 F22 F24 F28 Lg Demirdöküm Demirdöküm catel Demirdöküm Baykan Baymak Vaillant Kombi klima Arıza Kodları Acil Servisi Demirdöküm Teknik Servs
Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı , Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima teknik servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı , Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima teknik servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı , Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima teknik servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı , Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima teknik servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima servis leri Çırpıcı, Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima servis Çırpıcı,Çırpıcı Demirdöküm Klima servis Demirdöküm Klima servis Çırpıcı Demirdöküm Klima servis Çırpıcı servis olarak hizmet vermekteyiz Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Çırpıcı servis Demirdöküm klima, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı , Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima teknik servis Çırpıcı, Demirdöküm Klima servis Çırpıcı, Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Çırpıcı Demirdöküm Klima servis , Demirdöküm Klima servis Çırpıcı,


text:
Tähran – İran tışqı eşlär ministrı dönya köçläre tarafınnan alğa sörelgän, İrannıñ atom xoquqların boza alaçaq taqdimnäre belän kileşmäyäçägen belderde. BMO saqlanu şurasınıñ 5 daimi wäkile belän Germania uzğan atna ägär İran uran bayutudan baş tartsa moña qarşılıq yaña taqdimnär bulaçaq dip beldergän ide. Läkin İran könbatış illäreneñ İran atom qoralları citeşterü maqsatında uran bayutuı programına köç sala digän ğayepläwne kire qağıp, üzennen atom programın däwam itterergä xaqı buluın belderep kilä.
Tışqı eşlär ministrı Möxamät Ali Xösäyni älege yaña taqdimnärneñ İranga äle citkerelmäwen äytte.


text: Yal könne tağın ber yarım yabıq çara buldı. Şimbä könne 80-nçe yıllarda Tatarstannıñ partiä ölkä komitetın citäklägän KPSS Üzäk komitetı sekretare bulğan Ğömär Usmanovqa 70 yäş tuldı. Aña Miñtimer Şäymiev maqtaw gramotası birde. Respublikanıñ iñ yuğarı citäkçeläre yubilyarnı qotlağannar. Ämmä, qayda qotlağannar, nindi şartlarda – şulay uq xäbär yuq. Ğömär Usmanov Gorbaçev zamanında partiäneñ Üzäk komitetında eşen taşlap Qazanğa qaytqan ide. Häm şunda tora da. Soñğı könnärdä matbuğatta Ğömär Usmanovnıñ KamAZ tözü, İdel aşa küper salu, Alabuğa zavodın başlap cibärü turındağı xatiräläre basılıp çıqtı. Ul xäzer dä Gorbaçevnı SSSRnı cimergän öçen qähärli, Boris Yeltsin da anıñ küz aldında uñay zatlardan tügel. Ğömär Usmanov zamanında 34 yäşendä Ministrlar kabinetı räise itep bilgelängän häm xökümätne 17 yıl buyı citäklägän.


text:
Tatarstan Prezidentı Mintimer Şäymiev Mamadış rayonında
Comga könne Tatarstan Prezidentı Mintimer Şäymiev Mamadış rayonında buldı. Respublikanıñ qayber gazetaları andağı xällär, rayon xakimiäte başlığınıñ tupaslığı turında berniçä tapqır tänqit mäqälälär urnaştırğan ide. Küräseñ, çuan tişeler çaq citkänder. Ber-işe xäbärlärgä qarağanda, Mintimer Şäymiev Mamadış rayonı xakimiät başlığı itep elekke «Tatpotrebsoyuz» citäkçese Röstäm Kalimullinnı bilgelärgä qarar qılğan. «2002 yılda mondıy vlaç alışınular tağın bulaçaq», dip farazlıy mäğlümätle keşelär.


text:
Tönyaq statusı bötöröläme?
Başqortostandıñ tönyaq töbäge statusınıñ haqlanıp qalıu- qalmauı respubliqa başlığı häm parlament äüźemlegenän tora. Däülät Dumahınıñ tönyaq häm ularğa tiñläşterelgän töbäktär bilämäläre isemlege xaqındağıqanun proektı respublikla yäşäüselär arahında añlaşılmausanlıq tıuźıra. İldeñ iqtisadi üśeş ministrlığı äźerlägän qanun ğämälgä aşırılğan osraqta, başqa 12 töbäk menän bergä respubliqala la eşselärźeñ xeźmät xaqındağı tönyaq öśtäleüe bötöröläsäk. Sönki qanun proektın äźerläüselär fekerensä, Başqortostan his tä tönyaq tügel. Doqument xäźer töbäk parlamenttarına tikşereügä tapşırıla. Başqortostan däülät yıyılışı- qoroltay deputattarınıñ bıl qanunğa qarata fekere älegä bildäle tügel Xalıq haylanıusıları tönyaq äśtäleüen haqlap qalırmı- yuqmı- bildäheź.


text: Sydney. Australiäneñ xäzerge premyer-ministrı John Howard üz partiäseneñ çirattağı saylawlarda ciñep çığuın belderde häm saylawçılarnıñ üzenä ğädättän tış ışanıç kürsätüen buysınıp qabul itüen äytte. Anıñ şuşı belderüenä qädär oppozitsiädäge Xezmät partiäse citäkçese Mark Latham üzeneñ saylawlarda ciñelüen tanığan ide. Saylawlarğa äzerlek üzägendä nigezdä iqtisadi mäs'älälär torsa da, tawış birü üzenä kürä Australiäneñ Ğiraqta üz xärbilären totuına bağışlanğan ber referendum bularaq qaraldı. Premyer-ministr bulıp 1996-nçı yıldan birle torğan häm xäzer dürtençe märtäbägä saylanğan Howard Washingtonnıñ yaqın berektäşe sanala häm Ğiraqtan Australiäneñ 900 ğäskärien çığarmayaçağın belderä.


text:
Mortaza Räximov urıstardıñ oluğtardan isäplängän bıl yädıusıhına Başqortostandıñ Aqsaqov isemendäge bülägen dä birgäyne. Ğömümän, respublika başlığı Rasputindı nıq xörmät itä. Yadıusınıñ qıdı Maria İrqut qalahında osqos qolağanda häläk bulğas, qayğı urtaqlaşıu xatı la yebärgäyne. Tik Valentin Rasputin ğına Mortaza Räximovtı kem menänder butay. Aqsaqov premiahı alğandan huñ yadıusı yawap räxmäte yebärgändä «Böyök üzbәk xalqı häm unıñ prezidentı Mortaza Räximovqa zur räxmäten yetkergäyne.»
Bәytulla Fatqullin


text:
Möğallimälär millät ürçetä
İ balalar, balalar… Alardan tora xalıqnıñ kiläçäge. Alarnıñ bäxete, matur itep üsep, täufıyklı ğömer itüe öçen berni jäl tügel. Düşämbe könne Tatarstan premyer ministrı Röstäm Minnexanov Soltangaliev mäydanında rät-rät bulıp tezelgän KAVZ avtobusların 21 rayondağı awıl mäktäplärenä tapşırdı. Bu maşinalarnı alır öçen Tatarstan xökümäte 18 million sum aqça bülgän. Äle federal' üzäk belän kileşep, tağın 228 avtobus awıl mäktäplärenä qaytır dip wäğdä itälär. Şähärgä ekskursiägä, kürşe awılğa qunaqqa barırğa bik caylı bulaçaq.
Bigräk tä qışqı salqınnarda. Menä şuşı avtobuslarğa utırtıp mäktäplärgä uqırğa baraçaq awıl balaları quana. Döres, avtobusqa utırıp uquğa yörergä tieş balalar keçeräk, urta mäktäpsez awıllar da yäşi. İñ yaxşısı – irtän torıp jäyaüläp bulsa da üz awılıñdağı mäktäpkä uqırğa baru. Üz awılıñ perspektivasız sanalıp, kürşe awılğa uqırğa yörü bäxet tügel inde.
Ä nigä yabıla ul mäktäplär digändä, yış qına şul awılda toruçı irlär, xatın-qızlar cawaplı bulıp çığa. Bala tudırmağaç, klasslarda balalar sanı kimi, annan mäktäp qısqara, yabıla, annan soñ awıl üze qorıy. İñ yaxşısı – ürçu, mäktäpne, awılnı, millätne saqlap qalu. Nişläpter näq şuşı ğadi sanalğan ısul qullanılmağanğa, balalar kimi, mäktäplär qısqara, avtobuslarğa utırıp kürşe awılğa cilderü modağa kerä.
Qazan artı awıllarınıñ bersendä demografik afättän qotılu yulın mäktäp direktorı tapqan. Ul bala tabarday uqıtuçı xatın-qızlarğa ğäyre räsmi färman çığarğan – mäktäp, awıl qorımasın disägez daway bala tabığız digän. İñ qızığı şul, tärtip, dissiplina yaratuçı pedagog xanımnar bu burıçnı namus belän ütägän. Radiobıznıñ Qazan studiäsenä kergän Lenar äfände menä şul turıda söyläde.
Ber yılnı böten diärlek uqıtuçılar dekretqa kitep bette. Şulay ber yıl eçendä biologiä, matematika, tarix fäne uqıtuçıları bäbäyle buldı. Zavuçtan tış. Ul ir-at çönki. Ä dekretqa kitkän uqıtuçılar urınına pedagogiä universitetın tämamlap qaytqan elekke uquçılar kilep mäktäptä uqıta başladı. Mäktäp direktorınıñ färmanınnan uqıtuçılar qänäğät qaldı. Çönki şuşı räweşle awıl mäktäbe saqlanıp qaldı. Awıl xalqı tarafınnan da bu ğämäl yaxşı qabul itelde. Kürşe awıllarda yıl sayın 2-3 bala mäktäpne tämamlasa, bezdä - 18-19 bala tämamlıy. Awıl öçen inde bu zur kürsätkeç!Keçeräyä başlağan awılda balalarnı arttırunıñ, mäktäpne saqlawnıñ aldınğı täcribäsen bezgä citkergän Lenar äfände, üze uqıtuçı bulmasa da, yaqtaşlarınıñ millätpärvärlek başlanğıçın kütärep alırğa qarar birgän.
Rimzil Wäli


text:
Buş Ğiraqta “şiksez, läkin tulı bulmağan ciñü” turında iğlan itte. Ğiraq opozitsiäse 13 matdädän torğan belderü qabul itte häm 10 könnän qabat cıyılırğa kileşte
Audio
Sişämbedä Aq Yortta yasağan çığışında Buş, öleşçä ciñü turında iğlan itte:
Audio: “Ğiraqtağı ciñüebez şiksez, läkin älegä tulı tügel. Diktatornıñ üzäkläşkän xakimiäte tämam, ämmä Ğiraqnıñ qayber urınnarında qurqınıç elementlar qala birä. Koalitsiä köçläre ul doşmannar birelgänçe yä yuq itelgänçe xäräkät itäçäk.”
Sişämbedä Ğiraq generalı Möxämmät Carawi Amerikan xärbilärenä birelüwe turında kileşü imzaladı. Anıñ 16 meñle armiäse Süriä çigendäge cirlärne kontrol itä ide.
Pentagon räsmiläre Ğiraqta kiñ külämle xärbi operatsiäneñ betüwen iğlan itsä dä, urını-urını belän waq-töyäk bäreleşlär äle däwam itäçäk dip sanıy. Suğış betkännän soñ Ğiraqta tärtip urnaştıru mäsäläse töp mäsälägä äylände.
Sişämbedä tönyaqtağı Mosul şähärendä Saddam yaqlı meñgä yaqın keşe demonstratsiägä çıqqan häm Amerika taraflı yaña gubernatorğa xöcüm itmäkçe bulğan. Amerikan xärbiläre ut açırğa mäcbür bulğan. Näticädä berniçä keşe xäläk bulğan dip xäbär itelä.
Sişämbedä Äl-Nasiriä yanındağı borıñğı Ur şähärendä Ğiraqnıñ opozitsiädäge törkemnäre ilneñ yaña xökümäten tözü mäsäläsendä berençe oçraşu ütkärde. Quşma Ştatlar tarafınnan oyıştırılğan bu çarağa Ğiraqnıñ ildäge häm çittäge opozitsiä törkemnäre çaqırılğan ide. Tarixi urında qorılğan çatır astına 80-läp keşe cıyıldı: şiği häm sönni möselmannar, kördlär, monarxiä tarafdarları. Ämmä qayberlär citäkçelär qatnaşudan baş tarttı, qayberläre wäkillären genä cibärde. Ğiraqnıñ Milli kongress citäkçese Äxmät Çalabi üze kilmäde, wäkilen genä cibärde. Şiği möselmannarnıñ töp oyışması, İslam inqilabınıñ yuğarı şurası dip atalğan törkem cıyında qatnaşudan baş tarttı. Törkem citäkçese Äbdelaziz Hakim, bez Amerikan generalı oyıştırğan çarada qatnaşırğa telämibez dide. Cıyılışnı elekke amerikan generalı Jay Garner açtı. Sişämbedä 65 yäşen tutırğan general Ğiraq belän berençe aylarda idarä itäçäk administratsiä başlığı bulaçaq.
Nasiriä şähärendä meñlägän keşe cıyınğa protest belderep demonstratsiä ütkärde. Alar “Saddamğa yuq, läkin Amerikağa da yuq” digän şiğärlär totqan ide.
Berniçä säğät barğan cıyında 13 matdädän torğan belderü qabul itelde. Menä ul matdälärneñ berniçäse:
- Ğiraq demokratik il bulırğa tieş. - Yaña xäkümät mäxällä nigezendä qorılmasqa tieş. -Yaña xökümät demokartik federal sistema räweşendä ilküläm kiñäşep tözelergä tieş. - Qanun berençel bulırğa tieş. - Törle törkem wäkilläre şul isäptän xatın-qızlar ixtiram itelergä tieş. - Baath partiäse taratılırğa, anıñ cämğiätkä tä’sire kimetelergä tieş. - Ğiraqlılar üz citäkeçlären üzläre saylarğa tieş.
Cıyında qatnaşuçılar, ildä däwam itkän talaw ğämällärenä tänqit belderde häm tağın 10 könnän qabat cıyılırğa kileşte. Yaña cıyın urını soñraq iğlan iteläçäk.
Ali Gilmi, Praga


text:
Ulyan ölkäse Mäläkäs şähärendä törmä xezmätkärläreneñ köç qullanuına qarşılıq yözennän 180gä yaqın totqın açlıq iğlan itte. 15 keşe yäkşämbe könne aşawdan tuqtağan. Qalğannarı aksiägä kiçä häm bügen quşılğan. Ölkä prokurorı yärdämçese Vasily Zima, räsmilär köç qullanu ixtimalın tikşerä, dip xäbär itte. Zima süzlärenä qarağanda totqınnar, seksual azçılıqlarnı aşatu waqıtın ayıru, bädräflärne çistartmaw, berär keşelek kameralarda utıruçılarğa da çäy häm tämäke birüne täläp itä. Bolar barısı da törmä qanunnarına qarşı kilä, dide Zima.
Rusiä törmäläre tulğan häm şartları qırıs. Uzğan yılnıñ yün ayında ilneñ könyaqkönbatışındağı Kurski ölkäsendä törmädä köç qullanuğa protest itep totqınnar üz üzlären cäberlägän ide.


text:
Tatarstan Däwlät Şurasınıñ prezidium utırışında 13-nçe plenar sessiäneñ däwamı 2 üktäbrgä bilgelände
Pänceşämbe könne çıqqan räsmi xäbärlärdä Tatarstan Däwlät Şurasınıñ 13-nçe plenar sessiäse 2 üktäbrdä däwam iteläçäge äytelä. Monıñ turında çärşämbe könne Däwlät Şurası prezidium utırışında qarar itelde. Anda, şulay uq, plenar utırışınıñ kön tärtibe raslandı. Anda 3 distädän artıq mäs'älä häm alarnıñ kübese älege dä bayağı qanunnarnı yaraqlaştıru. Tıñlawçılarıbız öçen şunısı qızıqlı bulır, prezidium utırışında Däwlät Şurasınıñ yıl azağına qädär 3 aylıq eş planı raslandı häm anda üktäbr ayında “Tatarstannıñ mäğlümat säyäsäte konsepsiäse häm informatizatsiäläşü problemaları“ digän parlament tıñlawları qaralğan. Şulay uq, 1992 yılnıñ 6 noyäbrendä qabul itelgän Tatarstan Konstitutsiäseneñ 10 yıllığın zurlap bilgeläp ütü çaraları da bar.


text:
Tatarstan kapital saluda berençe
Törki dönya xäbärläre 02
Törki dönya xäbärläre 02
Törkiyä-Azärbaycan-Qazaqstan öç yaqlı xezmättäşlek formatı qorıla
Törkiyäneň tışqı êşlär Mäwlüt Çavuşoğlu Anadolu agentlığınıň “Möxärrirlär” tapşıruında qunaq buldı häm möhim açıqlawlar yasadı.
Ministr Çavuşoğlu Törkiyä-Azärbaycan-Qazaqstan öç yaqlı xezmättäşlek formatınıň qorıluı östendä êşçänleklärneň başqarıluın belderde.
Balkan häm Qavqazda öç yaqlı mexanizmnarnıň däwam itäçägen äytkän Çavuşoğlu kiläse aylarda Azärbaycan-Törekmänstan-Törkiyä öç yaqlı oçraşunıň ütkäreläçägen citkerde.
Çavuşoğlu Törkiyä-Azärbaycan-Qazaqstan mexanizmınıň da qısqa waqıtta çınğa aşırılacağın belderep: “Şul räweşle, regional’ tınıçlıq häm totrıqlılıqnı saqlar öçen tırışlıqlarıbız däwam itäçäk. Tığız tışqı säyäsät bezne kötä. Törkemebez belän bergä bez moňa äzer,” – dide.
2017nçe yıldan kötkännäregez närsä digän sorawğa ministr uzğan yılnıň barlıq qıyınlıqlarğa qaramastan iqtisadi krizissız uzuın, Törkiyäneň üsüne däwam itterüen, problemalarnıň beräm-beräm çişelüen äytte. FETÖneň 15nçe iyul’ könge tüntäreleş kereşüen xäterlätkän Çavuşoğlu: “Törek milläte qabat köçle bulıp, berdämläşep, ilbaşıbız Ärdoğan belän bergä barıbız da, millätebez häm ilebez öçen tırışlıq quyabız. Bergäläşep alğa taba barabız. 2017nçe yılnıň tağın da yaxşı yıl bulacağın ömet itäbez,” – dide.
Qırğızstanda 2017nçe yıl "Äxlaq, belem häm mädäniyät yılı" itep iğlan itelgän
Qırğızstan däwlät başlığı Almazbäk Atambayev 5nçe ğinwar könne 2017nçe yılnı äxlaq, belem häm mädäniyät yılı itep iğlan itüçe qararnamäne imzaladı.
Qararnamä qısqaça tübändägeçä yaňğırıy: “Dönyaküläm awışular häm zamança texnologiyalärneň üsüe Qırğız cömhüriyäte öçen zur forsatlar tudıru belän ber ük waqıtta yaňa problemalarnı da kiterep çığara. Bu şartlarda ilneň strategik qalqınu maqsatlarına ireşüe başta däwlät häm cämğiyätneň keşelärebezneň äxlaqı, beleme häm ruxıy tormışına turıdan yünälüe sälätenä bäylde.
Tarix häm mädäniyät yılı bulıp iğlan itelgän 2016nçı yıl çaraları cämğiyättän xuplaw kürde häm xalqıbıznıň tarixi häm mädäni mirasın saqlawnıň ähämiyäten kürsätü belän bergä bu ölkälärdä zur potenŝialnıň buluın, bu qimmätlärneň zamança qırğız cämğiyäteneň nigezen täşqil’ itäçägen kürsätte.
Yıl buyı Qırğızstan watandaşlarınıň üz il häm xalqınıň tarixına bulğan qızıqsınuın arttırdı.
2016nçı yılda Qırğızstanda 1916nçı yılğı Milli azatlıq baş kütärüeneň 100 yıllığında yuğarı milli häm xalıqara däräcädä iskä alu tantanaların oyıştırdıq. Ğasır buyı kötkän xalqıbıznıň bäysezlege öçen canın fida itüçelär istälegenä izge wazifanı cirenä citkerdek.
Bu bäyläneştä 2017nçe yılnıň “Äxlaq, belem häm mädäniyät yılı” itep iğlan itelüe xalqıbız häm däwlätebezneň har yaqlap üsüe öçen möhim iniŝiativa bulaçaq.”
Kapital saluda Tatarstan yänä berençe
Tatartürk.com säxifäse beldergänçä, 2016nç yıl Tatarstan cähatennän yänä uňışlı uzdı. Krizis şartlarına qaramastan Tatarstanda investiŝiya kertülär däwam itä.
Rusiyäneň törle töbäkläre arasında kapital saluda Tatarstan yänä berençe urında buldı.
“Medialogiya” şirkäte belän “Publicity” isemle PR agentlığı Rusiyädä bügenge köndä investorlar öçen iň yaxşı urınnarnı bilgeläde.
İsemlekneň berençe urınında Mäskäw töbäge belän Tatarstan bar.
Tatarstannan soň Qırım, Sankt Peterburg häm Tömän kilä.
Primorskiy töbäge, Saxalin, Yakutistan, Krasnodar häm Lipeŝk berençe 10 urınnı aluçıalr buldı.
“Rusiyä Federaŝiyaseneň sport başqalası” bularaq belenüçe Tatarstan Cömhüriyäte Rusiyäneň iň sportiv töbäkläre reytingında berençelekne aldı.
Reyting bilgelängändä töbäklärdäge sport binaları sanı, regional’, federal’ häm xalıqara däräcädä oyıştırılğan sport bäygeläre sanı kebek kriteriylar iğtibarğa alındı.
Bolardan tış milli çempionatlarda qatnaşqan sportçılar häm taqımnar da reytingnı bilgeläwçe êlementlar buldı.
Mondıy reytingnı berençe tapqır Rusiyäneň tanılğan sport gazetı “Sovetskiy Sport” äzerläde.
Rusiyäneň sport töbäkläre reytingında Tatarstannan soň ikençe urınnı Sankt Peterburg häm öçençe urınnı Mäskäw aldı.
Üzbäk Sarvinoz Kurbonboyeva Xalıqara şaxmat turnirında kömeş medal’ yawladı
Üzbäkstan Şaxmat federaŝiyase yasağan açıqlawda 12nçe dekabr’ – 3nçe ğinwar könnärendä Hindıstannın Mumbai şähärendä 2nçe Xalıqara şaxmat turnirınıň oyıştırıluı belderelde.
Turnirda dönyanıň här poçmağınnan kilgän 218 sportçı qatnaştı. Üzbäkstannı wäkillek itkän Sarvinoz Kurbonboyeva 9 tur näticäsenä qarap, xatın-qızlarda ikençe buldı. Bäygedä Ukrainanı wäkillek itkän grossmeyster Adam Tuxayev berençelekne yawladı.
Kurbonboyeva 13nç dekabr’ könne Filippinnarnıň Olongapo şähärendä oyıştırılğan şaxmat turnirında bronza medal’ alğan ide.


text:
Auschwitz''ta Holocaust qorbannarın iskä aldılar
Bügen Polşada ikençe bötendönya suğışı waqıtında millionnan artıq keşeneñ ğömeren özgän Awschitz-Birkenau konslageren azat itüneñ 60 yıllığı bilgelänä. Bügenge kön Polşanıñ Krakow şähärendä mätäm çarası belän başlanıp kitte. Holocaust qorbannarı istälegenä cırlar başqarıldı.
AQŞnı cıyında vise-prezident Dick Cheney wäkillek itte: "Yevropanıñ ülem lagerlarında keşelär aqılğa sıymaslıq waxşileklär qıldı. Bügen bu urınnar – izge. İsän qalğan beräwneñ süzlärençä, Auschwitz – dönyanıñ iñ zur ziratı. Qaberleklär genä yuq. Monda böten cirdä keşe cannarınıñ köle sibelgän." Töştän soñ uzğan çaralarda Auschwitz konslagerennän isän çıqqan meñgä yaqın veteran, Germaniä, Rusiä häm Fransiä prezidentları, küp sanlı qunaqlar qatnaştı. Mätäm cıyını timer yulı, poez tawışları belän başlandı. 60 yıl elek bu yul totqınnarnı ülemgä alıp barğan.
Berençe bulıp Polşa mädäniät ministrı Waldemar Dabrowski çığış yasadı: "Bez dönyanıñ iñ zur qaberlegendä. Qaberleklär yuq, qaber taşları yuq, million yarım cannıñ köle genä bar" Mätäm çarası – Auschwitz''ta totqınnarnı "saylap alu" urınında oyıştırıldı. Yaña kilüçelärneñ ber öleşen eşkä, ikençe öleşen şunda uq gaz kameralarına cibärälär ide.
Çığış yasawçılarnıñ barısı da Holocausttan sabaq alırğa çaqırdı. Rusiä prezidentı Vladimir Putin üsä barğan anti-simitizmğa qarşı torırğa kiräk, dip belderde: "Qızğanıçqa qarşı bu çirneñ küzänäkläre yuq itelmäde. Eşebez kiräk qadär näticäle tügel. Xattä bezneñ ildä dä, faşismnı ciñügä häm yähüd xalqın saqlawğa iñ zur öleş kertkän Rusiädä dä, bu çirneñ çağılışları bar. Miña oyat.... "
Polşanıñ Auschwitz konslagerendä million yarım keşe hälak buldı. Alarnıñ kübese yähüdlär, ämma aralarında polyaklar, çegännär, homoseksuallar, säyäsi totqınnar da bulğan. Bügenge çaralar – Holocaust kebek faciğalärne başqa ber qayçan buldırmawğa çaqıru kebek yañğradı.
Alsu Qormaş


text: Bügen Qırğızstan başqalasında premyer-ministr Feliks Kulovnı yaqlap meñ yarımğa yaqın keşe cıyıldı. Atna buyı biredä Kulovnı urınınnan kitüen taläp itkän cıyınnar uzğan ide. Bügen çığuçılar qullarına "xalıq Kulovnı yaqlıy", "watandaşlar suğışın buldırmıyq" digän şiğärlär totqan ide. Şulay uq prezident Qormanbäk Bakievqa qarata täñqit buldı. Xökümättän bäysez oyışma başlığı Aziza Abdırasulova, Bakievnı Kulov belän tarafdarlar bulıp qalu-qalmawın açıqlarğa çaqırdı: "Bez monda cıyılğannar, häm yözlägän meñlek Qırğızstan xalqı prezident saylawlarında Feliks Kulov häm Bakiev berlegen yaqladıq. Saylawlardan soñ ike-öç ay waqıt uzdı, häm prezident Bakiev, berlekneñ haman da köçtä bulu-bulmawı turında ber süz dä äytmi," dide Abdırasulova. Kulovqa qarşı uram cıyınnarı, alarnı oyıştıruçılar belän prezident Bakiev oçraşqannan soñ tämamlandı.


text:
Rusiädäge saylaw aldı kampaniäsendä Çeçnya mäsäläse bu yulı çittä qaldı
Mäskäwneñ Puşkin mäydanı Çeçnya suğışına qarşı demonstratsiä ütkärü urını. Nord-Ost waqiğasınnan birle anda här atnakiç distälägän keşe cıyıla. Şundıy çara bu atnakiçä tä ütte. Bezneñ Mäskäwdäge xäbärçebez annan qayber tawışlar yazıp qayttı.
Elekke jurnalist Yelizaveta Maksimovna bu çaralarnıñ bersen dä qaldırmıy. Anıñ süzlärençä, Rusiä xalqınıñ kübesendä şul uq xislär bar, tik alar anı kürsätergä genä telämi. İrtäme-soñmı Putin bu suğışnı tuqtatırğa mäcbür bulaçaq, di ul:
Audio (Yelizaveta Maksimovna)
Mäskäw uramnarında Azatlıqqa cawap birgän keşelärneñ kübese, televideniedä Çeçnya mäsäläse yuqqa çığuğa qaramastan, eçtäge borçular qala birä dip belderä. Alar uzğan ay Mäskäw metrosında bulğan şartlaw kebek ğämällärneñ qabatlanuınnan qurqa. Şul uq waqıtta kübese tawış birgändä Çeçnya mäsäläsen iskä alırğa cıyınmıy. Çönki namzätlärneñ berse dä cişeleş täqdim itmi, di alar. Çeçnyadağı xälgä Putin ğäyepleme digän sorawğa 42 yäşlek tabip, Olga xanım "yuq" dip cawap birä:
Audio (Olga)
28 yäşlek computer belgeçe, Sergei, bu mägnäsez suğışta ni öçen Rusiä yegetläre ülergä tieş - añlamıym, di:
Audio (Sergei)
Şuluq waqıtta Sergei da, bu suğış öçen prezidentı ğäyeplämi, anıñ fikerençä, monıñ artında oligarxlar tora.
Däwlät tarafınnan kontrol itelgän televidenie prezidentnı köçle, qulınnan eş kilgän şäxes itep kürsätä. 11 sintäberdän soñ Çeçnya suğışı xalıqara terrorğa qarşı köräşneñ ber öleşe itep taswirlana. Şuşı atna Madrid şartlawları da Rusiä televideniesendä kiñ yaqtıru taptı.
Ä Yelizaveta Maksimovna Puşkin mäydanına saylawlar ütkäç, kiläse atnakiç tä, annan soñ da kilergä cıyına. Küpme kiräk, şul xätle yöriäçäkmen, di ul.
Ali Gilmi, Praga


text:
“Fatix Ämirxan: traditsiälär häm zamançalıq” digän fänni konferensiä
Comğa könne Tatar däwlät gumanitar-pedagogiqa universitetında tatar ädäbiäte klassigı, yazuçı, dramaturg, publitsist, cämäğät eşleklese Fatix Ämirxannıñ tuuına 120 yıl tuluğa bağışlanğan “Fatix Ämirxan: traditsiälär häm zamançalıq” dip isemlängän respublika fänni konferensiäse açıldı. Bu konferensiädä tatarstannıñ bilgele ädäbiät belgeçläre Foat Ğalimullin, Flün Musin, Rezeda Ganiäva häm başqa ğalimnär çığış yasadı. Töşkä qädär barğan plenar utırıştan soñ konferensiä üz eşen törle yünäleşlärdäge seksiälärdä däwam itterde.Gölnaz Şäyxetdin


text:
Tatar balaları nindi belgeçleklär saylıy?
Uramda ğına tügel, yuğarı uqu yortlarında da xäzer bik qızu çor. Uquçılar ata-anaları belän yanıp-peşep üzenä fakul'tet, belgeçlek saylıy, uqu yortlarına ğarizalar tapşıra. Tatar däwlät humanitar pedagogika universitetında tatar tele häm ädäbiäte, çit tellär häm yuridik fakul'tetlarına çiratlar bigräk tä ozın buldı. Älege uqu yortına uqırğa kerü öçen ğarizalar tapşıru inde atna däwamında bara. Häm ul 15 iyülgä qädär däwam itäçäk. Bu xaqta bezgä qabul itü komissiäseneñ cawaplı särkätibe Röstäm Minnäxmätov äytte. Ul şulay uq tatar balalarınıñ nindi belgeçleklär saylawı, alar öçen qaralğan östenleklär turında söyläde:
Ğarizalarnı bez 19iyünnän qabul itä başladıq. Häm alarnı nigezdä aldağı yıllarda mäktäpne tämamlağannar tapşıra. Çönki bıyılğı wıpuskniklarğa moñarçı attestat qulğa eläkmäde. Barı bügen genä älege uquçılar qabul itü komissiäsendä kürenä başladı. Bügenge könne 100dän artıq ğariza qabul itärbez dip uylıym. Uzğan yılda ber könne 300-350 ğariza qabul itkän waqıtlar da buldı. Bıyıl alda niçek bulır, waqıt kürsäter. Tatar balaları törle belgeçleklärne saylıy. Tatar tele häm ädäbiäte fakul'tetı ğına tügel. Bezneñ universitetta bit tatar mäktäbendä matematika häm informatika, fizika, tarix, rus tele, geografiä häm başqa şundıy belgeçleklär bar. Uzğan yılda bez tağın ber belgeçlek kerttek – tatar mäktäben tämamlawçılar öçen ingliz tele buyınça başlanğıç belem birü. Mondıy belgeçlekkä rus balası uqırğa kermi inde. Bilgele inde şähär häm awıl balasınıñ uqu buyınça äzerlege şaqtıy ayırıla. Şuña kürä älege belgeçleklär kertelüe tatar balalarına uqırğa kerüdä häm uquda yärdäm çarası bulıp tora.
Tatar balaları törle belgeçleklärne saylıy. Tatar tele häm ädäbiäte fakul'tetı ğına tügel. Bezneñ universitetta bit tatar mäktäbendä matematika häm informatika, fizika, tarix, rus tele, geografiä häm başqa şundıy belgeçleklär bar. Uzğan yılda bez tağın ber belgeçlek kerttek – tatar mäktäben tämamlawçılar öçen ingliz tele buyınça başlanğıç belem birü. Mondıy belgeçlekkä rus balası uqırğa kermi inde. Bilgele inde şähär häm awıl balasınıñ uqu buyınça äzerlege şaqtıy ayırıla. Şuña kürä älege belgeçleklär kertelüe tatar balalarına uqırğa kerüdä häm uquda yärdäm çarası bulıp tora.Tatar däwlät humanitar pedagogika universitetınıñ qabul itü komissiäseneñ cawaplı särkätibe Röstäm Minnäxmätov buldı. Uqırğa kerer aldınnan abiturientlar öçen maxsus äzerlek kursları oyıştırıla. Älege kurslarnıñ bäyäse 2 meñ sum. Alar iyülneñ berennän unbişenä qädär däwam itäçäk. Ä inde iyülneñ 17sennän iñ qatlawlısı - imtixannar tapşıru çorı başlana.
Al'bina Zäynulla


text:
KamAZlar çülgä qarşı köräşä
“Vızov pustıne” – “Çülne köräşkä çaqıru” dip atalğan avtomobilçelär yarışında Firdäwes Käbirov idärä itkän KamAZ avtomobile tägäräp kitkän. Ekipajğa zıyan kilmägän, xättä maşinanı yañadan tägärmäçkä quyıp, yarışnı däwam itkännär. Bu yarışta Tatarstannan barğan ikençe ber ekipaj - Röstäm Miñnexanov häm Vladimir Çagin Söğüd Ğäräbstanında barğan şuşı yarışnıñ bu etabında 9-nçı urınnı alğannar. Bu bik zur ciñü. Çönki bu absolyut yarış. Tatarstan KamAZı barı tik ciñel avtomobillärne genä alğa ütkärgän. Xättä jeep maşinaları da KamAZlarnı quıp tota almağan. Ä KamAZ kebek zur yök maşinaları bu yulı Tatarstan premyer-ministrı häm Çagin alıp barğan maşinanı ciñä almağannar.


text:
11 jeltoqsan, 14:10
Belesebet mingen bïlik nemese qazaqstandıqtardı belesebetke otırğızwdıñ bes sebebi
Örkenïetti elderdiñ ürdisine ilesken Qazaqstanda velomanïya qarqın alatınğa uqsay`dı. Astana, Almatı, Şımkent qalalarında veloturaqtar men arnay`ı joldar pay`da boldı. Jwırda Almatıda qala basşısı Bawırjan Bay`bek Almaty bike jobası ayasında velostansalardı iske qosw saltanatı ötti. Osılay`şa Astana men Şımkent qalalarında sätimen jüzege asıp jatqan belesebetter jelisi endi Almatıda da bolatın boldı. Xalıqtı velosïpedke köbirek otırğızw twralı oy`dı munıñ aldında memleket basşısı da birneşe märte qwattağan bolatın
Saraptama 841 Astana
10:05
GMO-önimder azıq-tülik qawipsizdigin qamtamasız ete aladı ma?
Jahandıq azıq-tülik qawipsizdigine töngen qater «Qazaqstan-2050» Strategïyasındağı «XXI ğasırdıñ jahandıq on sın-qaterdiñ» üşinşisi retinde ay`şıqtalğanı belgili. Strategïyalıq qujatta Elbası älemdik xalıq sanı öswiniñ joğarı qarqını azıq-tülik mäselesin şïelenistiretinin basa ay`ttı. Tamaq önimderin öndirwde revolyucïyalıq özgerister jasamasa, talğajaw eter tamaqqa jarımağan elderdegi xalıq sanı öse bermek.
Saraptama 824
10 jeltoqsan, 18:23
Memleketke jeke menşik käsipti qoldaw ne üşin qajet?
Ükimettiñ kezekti otırısında QR Ulttıq ékonomïka mïnïstri Q. Bïşimbaev bïıl şağın jäne orta bïznestiñ el ékonomïkasınıñ işki jalpı önimine ülesi kemigenin mälim etti. Kez-kelgen el ékonomïkasınıñ küretamırı käsipkerlik ekenin qaperde ustasaq, ükimet müşesiniñ awzınan şıqqan jañalıqtıñ qay` turğıdan alsaq ta köñil könşitpesi anıq. Atap ay`tqanda, işki jalpı önimge bïznestiñ qosqan ülesi bıltır 26,2% bolsa, bïıl ol 25,6% körsetip otır. Yakï, bir pay`ızğa kemip otır. Bastı sebep älbette ğalamdıq ékonomïkadağı faktorlardıñ wşığwı men ekinşi deñgey`li bankter tarapınan salanı nesïelendirwdi qısqartwı ataladı.
Saraptama 753
12:27
Älewmettik jelide pikir twğızwşılar nemese kimniñ sözi ötimdi?
Osıdan 100 jıl burın jer betinde 1 mlrd 700 mïllïonnan asa adam bolğan eken. Qazirde féy`sbwk pay`dalanwşılar sanı da däl osınşağa jetti, - dep jazdı bügin öz paraqşasında Mark Cwkerberg. Bile bilgenge bul sumdıq sanay`ğaq. Qazirde jahanda 7 mlrd. 300 adamğa jetkenin qaperge alsaq, jumır bastı pendeniñ sanı bir ğasırda 4 jarım ese köbey`genin añday`mız. Demek, orta eseppen alğanda ğalamımızdıñ ärbir törtinşi ğazïz janı féy`sbwktı pay`dalanadı dep pay`ımdawğa negiz bar.
Saraptama 771
09 jeltoqsan, 11:13
Jüzw sportı tek teñizge şığar jolı bar elderde damï ma?
Qaşanda är salada tuñğış jetistikke jetkender erekşe qurmetke ïe ğoy`. Dmïtrïy` Balandïn twrasında däl solay` boldı. Rïo olïmpïadası, 2016 jıldıñ 10 tamızı. Qazaqstannıñ sport tarïxında altın ärippen jazılğan kün. El qalıñ uy`qıda jatqanda latın amerïkası sındı jer şarınıñ şalğay` qurlığında qazaqtar erkeletip Dïmaş atay`tın ul ay`dı aspannan şığarıp altınnan alqa tağına saldı. Alaş jurtı esinep, uy`qıdan oyanğanda jüzwden tuñğış olïmpïada çempïonına ïe bolğanına uy`qılı-oyaw küy`i sener-senbesin bilmey` dal boldı. Dïmaşımız 200 metr qaşıqtıqta brass ädisimen jüzwde üzdik nätïje (2:07:46) körsetipti.
Saraptama 676
08 jeltoqsan, 15:29
Üş tuğırlı til: ağılşın tili nege üy`renemiz?
London is the capital of Great Britain... Sağımday` buldırağan bala kezden men mundalap sälem bergen osı bir etene eski söy`lem KSRO attı alıp memlekettiñ mektepterinde ağılşınşa alğaş til sındırğan barşağa tanıs, ıstıq şığar, sirä. Keñestik kezeñniñ sarqınşağınıñ biri «Oqı, oqı jäne oqı» sözi bolsa, ekinşisi älgi Londonnıñ brïtan astanası ekenin meñzey`tin jazıla jawır, ay`tıla aqjem bolğan osı tirkes şaması. Sonıñ äserinen besinşi sınıptan bergi 6 jıl boy`ı ağılşın tili orta oqw orındarında üzdiksiz oqıtılğanda edäwir til sındırmasa da äy`tewir, Londonnıñ Brïtanïya astanası ekenin jas bwın sanasına äbden siñirip östi. Odan beri ne zaman ötti
Saraptama 312


text:
“İzvestiä Tatarstana” gäzitenä 15 yıl
Basmanıñ yubileenda bik küp qunaqlar, alar arasında - şähär häm rayon administratsiäse başlıqları, Däwlät Şurası deputatları, respublika cämğiät palatası äğzälärı, törle şirkät citäkçeläre bar ide. Alar yubilyar basmanıñ redaktorı Ayaz Xäsänov häm anıñ kollektivın uñışlı ğına eşläp kilüläre belän qotladı.
Elek isä “İzvestiä Tatarstana” iseme astında başqa ber gäzit çığa ide. Unbiş yıl elek alar isemnären üzgärttelär. Häm älege basma “Vremya i dengi” dip çığa başladı. Läkin izge urın buş tormıy. “İzvestiä Tatarstana” isemen monnan berniçä yıl elek başqa beräwlär aldı da häm bötenläy yaña gäzit çığara başladı. Xäzer “Vremya i dengi” dä, “İzvestiä Tatarstana”nı çığaruçı yana keşelär dä, “İzvestiä Tatarstana” brendına kem xuca ikene öçen tartqalaşa da. Ämma İzvestiä Tatarstana”nıñ baş möxärrir urınbasarı Rezeda Äxmätcanova bezneñ “Vremya i dengi” basması belän bernindi dä nizağ yuq dip belderde:
“Vremya i dengi” basması belän bezneñ bernindi dä nizağ yuq. Kemder bik yaxşı çığa torğan gäzitne önäp betermi.1991 yılda açılıp, “İzvestiä Tatarstana” basması barlığı öç tapqır yabılğan bulğan. Yabılu säbäbe turında Rezeda Äxmätcanova bolay dide:
Yabılunıñ säbäbe ber genä - oyıştıruçılar alışındı. Äle inde basma öçençe tapqır açıldı häm ozaqqa bulsın! Çönki xäzer yaxşı kollektiv tuplandı häm gäzit bügen bik äybät xis itä.“İzvestiä Tatarstana” gäzite kiñ dairä uquçıları öçen isäplängän. Älege basmanı studentlar da, uñışlı biznes eşen alıp barırğa teläwçelär dä uqı. Gäzitneñ üz populyar rubrikaları da bar - “Atna äñgämäse”, “Uñışlı bul”, “Mäñgelek xäzinä” häm başqalar. Gäzitneñ baş möxärrir urınbasarı däwam itä:
Bügen basma ğomumän başqa ruxta çığa. Gäzittä bügen barğan säyäsi waqiğalar, üzgäreşlär yaqtırtıla. Bu basma kemder öçen bik uñay da tügel, alay tiskäre dä tügel. Konfliktlarnı bik tirän öyränep, analizlap yaqtırta, cämğiätne borçığan här mäs'äläne dä iğtibarsız qaldırmasqa tırışa.Al'bina Zäynulla


text:
Gruziädä waqıtınnan alda prezident saylawları ütte
Audio (Mixail Saakaşvili)
"Qatnaşu däräcäse bik yuğarı, tawış birü urınnarında şundıy küp keşe kürep min şaq qattım. Bu bezneñ tarixta kürelmägän xäl. Keşelär yaxşıraq kiläçäkkä ömetlänä. Yaña prezident häm yaña xökümät monı iskä alırğa tieş."
Tawış birü urınına kilgäç elekke citäkçe Eduard Şevarnadze üz tawışın Saakaşviliğa birüwen äytte. Ämmä prezident bulğaç, aña azraq söylärgä, kübräk eşlärgä kiñäş itte. Tawış birüne 400 Könbatış häm 100-läp BDB küzätüçeläre küzätä. Berençe näticälär irtägä kötelä.


text:
Ətlik cöngə satılır
Mecid
Fərdi istifadəçi
00002623
06.05.2016
05.07.2016
768 dəfə
Elanın təsviri
Salam xacmazda sexsi teserrufatimda 2 etlik ve ya damazliq yemde olmayan aciq col seraitinde boyuyen congeler satiram. Congelerin biri 130 obirsi ise 150 kq dir. Ayaq uste ve ya kesib sataram. Kesilib Kiloqrami 7 manatdan razilasanda butun el ayag ciger bas ustunde verilir. Ancaq kilaqrami 6.50 den razilasaq ancaq et verileceg elave icalat bas ve s verilmeyeceg 051 928 Salam xacmazda sexsi teserrufatimda 2 etlik ve ya damazliq yemde olmayan aciq col seraitinde boyuyen congeler satiram. Congelerin biri 130 obirsi ise 150 kq dir. Ayaq uste ve ya kesib sataram. Kesilib Kiloqrami 7 manatdan razilasanda butun el ayag ciger bas ustunde verilir. Ancaq kilaqrami 6.50 den razilasaq ancaq et verileceg elave icalat bas ve s verilmeyeceg 051 928 Salam xacmazda sexsi teserrufatimda 2 etlik ve ya damazliq yemde olmayan aciq col seraitinde boyuyen congeler satiram. Congelerin biri 130 obirsi ise 150 kq dir. Ayaq uste ve ya kesib sataram. Kesilib Kiloqrami 7 manatdan razilasanda butun el ayag ciger bas ustunde verilir. Ancaq kilaqrami 6.50 den razilasaq ancaq et verileceg elave icalat bas ve s verilmeyeceg 051 928 Salam xacmazda sexsi teserrufatimda 2 etlik ve ya damazliq yemde olmayan aciq col seraitinde boyuyen congeler satiram. Congelerin biri 130 obirsi ise 150 kq dir. Ayaq uste ve ya kesib sataram. Kesilib Kiloqrami 7 manatdan razilasanda butun el ayag ciger bas ustunde verilir. Ancaq kilaqrami 6.50 den razilasaq ancaq et verileceg elave icalat bas ve s verilmeyeceg 051 928 80 08


text:
Mäğlüm buluınça, ğinwar ayında kürenekle şağir Şäyexzadä Babiçnıñ tuuına 110 yıl tuldı. Şuşı uñaydan Tatarstanda da, Başqortstanda da baytaq qına mädäni çaralar ütä.
28 ğinwar könne Başqortstannıñ Mişkä rayonında da tatar häm başqort xalıqlarınıñ urtaq klassik şağireneñ yübileyenä bağışlanğan xäter häm iskä alu çaraları ütte. Ufadan Başqortstan Yazuçılar berlegennän barğan küp kenä tanılğan ädiplär häm sänğät ostaları da qatnaşqan bu çaralar Şäyexzadä Babiçnıñ ätise Möxämmätzaqir Babiçevnıñ tuğan awılı Köygäzetämaq awılında başlanıp kitte. Tantanalarda qatnaşuçılar iñ täwdä Möxämmätzaqir Babiçevnıñ tuğan nigezendäge yort diwarına istälek taqtası urnaştırdı. Annan soñ anıñ qäberenä barıp çäçkälär salu märäsime ütte. Bäyrämdä qatnaşuçılar Köygäzetämaq awılı mäktäbenä dä kerde. Anda Şäyexzadä Babiçnıñ tormış yulına häm icatına bağışlanğan muzey eşläp kilä. Qunaqlar andağı eksponatlar belän yaqınnan tanışa aldı.
Töştän soñ Şäyexzadä Babiçnıñ 110 yıllığı tantanalarında qatnaşuçılar Mişkä rayonı üzägendäge mädäniät yortına kilde. Biredä kürenekle şağirneñ yübileyenä bağışlanğan zur ädäbi-muzıykäl kiçä bulıp ütte.
Ğomumän, bu könnärdä Şäyexzadä Babiçnı iskä alu buyınça bixisäp çaralar ütä Başqortstanda. Ädipneñ tuğan yağı – Dürtöyle rayonı mäktäplärendä häm kitapxanälärendä Şäyexzadä Babiçnıñ icatına häm tormış yulına bağışlanğan maxsus stendlar äzerlände, elektän eşläp kilgän kürgäzmä äsbaplar yañartıldı häm tulılandırıldı. Rayon mäktäplärendä uquçılarnıñ yaqtaş şağir istälegenä äzerlägän kiçäläre häm ädäbiät söyüçelär konferensiäläre äle dä bara.


text:
Quşma Ştatlarda urnaşqan Human Rights Watch törkeme, Üzbäkstan räsmilären, keşe xoquqları aktvistı Saidcahon Zäyänäbetdinovnı irekkä çığarırğa çaqırdı. Human Rights Watch belderüençä, bu keşe Ändicanda bulğan köç qullanular turında söylägän öçen totqarlanğan. Maynıñ 13endä Ändicanda xökümät köçläreneñ protest belderüçelärgä ut açularına şahit bulğan Zäynäbetdinov bu turıda çit il mäglümät çaralarına söylägän. Uzğan şimbädä ul qulğa alınğan.
Bügen Ändican töbägeneñ baş prokurorı Bahadir Dehkanov, Ändicandağı xällärgä bäyle räweştä 97 keşeneñ qulğa alınuı turında xäbär itte. Şularnıñ 52se çualışlarnı oyıştıruda şiklänelä, häm äle dä saq astında. Üzbäkstan parlamentı bu xällärne tikşerü öçen maxsus komissiä tözegän.


text:
Salatlar / Qəlyanaltılar :: Boyat çörekle qelyanaltı
Terkibi: Boyat çörek Duzlu ağ pendir Holland pendiri Yumurta Ceferi "Wellington" kere yağı Hazırlanması: Çöreyi dörtkünc formada doğrayırıq. Ağ pendiri ezib çöreyin üzerine elave edirik. Holland pendirini de doğrayıb ve ya sürtkecden keçirib, çöreyin üzerine elave edirik. Ceferini doğrayırıq, yumurtaları da çalıb çöreyin üzerine elave edirik ve yaxşıca qarışdırırıq. Tavaya "Wellington" kere yağını töküb eridirik ve qarışığı tavaya her terefli yayırıq. Bir terefi qızarandan sonra qapaq ve ya boşqabın kömeyi ile çeviririk. Her iki üzünü qızardıb, isti-isti servis edirik. Dadlı ve asan qelyanaltımız hazırdır. Nuş olsun! P.S. İsteye göre içine kolbasa, sosiska ve pomidor da vurmaq olar.
Oxunub: 189 defe


text:
Başqortstan bu könnärdä bäyräm ruxında yäşäsä dä, respublikanıñ qayber yuğarı türäläre öçen bu könnär älläni şatlıq kitermi. Bu atnada Başqortstannıñ Kontrol-xisap palatası räise Bobılev äfände şäxese tiräsendä küp kenä imeş-mimeşlär taraldı. Bobılev äfändene qayber tikşerenü näticälären häm respublikanıñ zur ğına citäkçeläreneñ qırın ğämällären yäşerep totuda faş itkännär. Bu süzlär cämägätçelek arasında uzğan atnada uq quyıra başlağan ide inde. Misal öçen, Dürtöyle rayonında ütkärelgän reviziä yomğaqları andağı citäkçelärneñ bik küp külämdä däwlät aqçaların tieşsez urınğa qullanuın açıqlağan. Barlıq finans mutlıqlarğa rayon xaqimiäte başlığı Rawil Däwlätovnıñ fatıyxası belän yul quyılğanlığı da mäğlüm ikän. Menä şul xilaf ğämällär turında täğayın mäğlümatlar tuplansa da, Kontrol-xisap palatı alarnı respublika citäkçelegenä citkermi torğan. Ä inde monda turıdan-turı palata räise Bobılev äfände ğäyeple bulıp çığa. Şuña kürä dä äle ber aylıq yalğa cibärelgän baş rewizornı yaldan çığuına wazıyfasınnan buşatuları da ixtimal dilär.
Şul uq waqıtta Dürtöyle rayonınıñ qayber citäkçelärenä dä qara könnär citä digän farazlar bar. Rayon xaqimiäte başlığı Rawil Däwlätovnıñ da qara möher suğılıp känäfiennän töşerelüe yaqın könnärdä bulır dilär. Rawil Däwlätov şäxese tiräsendä qarşılıqlı fikerlär berniçä yıl däwam itä inde. Rayon dilbegäsen un yıldan artıq üz qulında totuçı bu citäkçeneñ älege töbäktä xalıqnı qurqıtıp totuı, üz fikere buluçılarğa basım yasawı kiñ cämägätçelekkä küptän inde mäğlüm. Ämma moñarçı rayon xaqime respublika citäkçeläreneñ yaxşı isemlegendä tordı. Kimçeleklären, xilaf eşlären kürmämeşkä salıştılar anıñ. Rawil Däwlätov rayonda tatar milli oyışmaları wäkillären ezärlekläwe, tatar mäktäplärendä köçläp başqort telen uqıtunı kertüe belän dä dan alğan.


text:
Uram etläre yortlı bula kebek…
Şuşı könnärdä Tınıçlıq bistäsendä uram etlären däwalaw üzäge açıldı. Bu xaqta bezgä älege üzäkneñ belgeçe Lyubov' Martınova citkerde.
Qazan şähärendä uram etläre 20 meñgä yaqın dip sanala, isäpkä alınmağannarı belän 40 meñ. Başqalabızda qarawsız qalğan etlär probleması qotıçqıç däräcägä citte. Zıyan kürüçelär sanı artqannan-arta bara. Tınıçlıq bistäsendä açılğan üzäk, ul inde Qazannıñ meñyıllığı aldınnan iyün ayında uq üz eşen başlarğa tieş ide. Qarawsız qalğan etlärne däwalaw üzäge proyektı turında uram etläre buyınça eşläwçe munitsipal' idärä direktorı Marat Arslanov 185 çitlek bulaçaq, etlärdän tış mäçelär häm başqa canwarlar da däwalanaçaq, byudjettan bülep birelgän 2 million aqçanı qullanıp beterdek, xäzer östämä aqça taläp itelä dip söyläde. Ä şuşı uq üzäkneñ belgeçe Lyubov' Martınova bügenge köndäge Tınıçlıq bistäsenä kiterelgän etlär yazmışı turında menä närsälär söyläde.
Bezneñ sistema bolayraq eşli. Kemdä bulsa bezgä şaltıratıp üzeneñ işek aldında yörüçe uram etläre barlığın xäbär itä. Şunnan soñ bezneñ kinologlar ul keşelär yärdäme belän ul etne totalar. Xäbär itkän keşene üzebezdä terkäp tä quyabız. Bu etne 20 kön däwalağannan soñ kire urınına qaytaru öçen kiräk. Bezgä kiterelgän etlärne 10 kön karantinda totabız, döresräge däwalıybız. Annan inde ana etkä sterilizatsiä ütkäräbez, ä ata etne orlıqsızlandırabız. Ul inde atalıq eşçänlegen yuğaltaçaq. Xäzerge waqıtta 13 et däwalana. Kübese Tınıçlıq bistäsendä yäşäwçelär tarafınnan kitertelgän canwarlar. 20 könnän et qayan alınsa şunda kiterelä. Ayına 200 etne qabul iteläçäk. Telgän keşe üz eten dä däwalata ala. Bu eşlär barsı da buşqa eşlänelä. Öç keşedä torğan 4 brigada häm vetvraçlar bu eş belän şöğellänä. Här vetvraçnıñ yöklängän üz ete bar. här çitlekkä berär et urnaştırıla, üzäktä 160 çitlek
Tınıçlıq bistäsendäge üzäkkä şul tirädä yäşägän keşelär genä tügel barlıq Qazanlılar möräcäğät itä ala. Elemtä öçen telefon 50-06-15.
Röstäm İsxaqıy


text: Üz cire aşa Kaliningrad xalqına Rusiägä barıp häm kire qaytıp yörü eşlären oyıştırır öçen Litva Yevropa Berlegennän 30 million dollar kiräk, dip belderde. Premyer-ministr Algirdas Brazauskas, 10 million dollar külämendä aqça Litvağa kiläse yılda, qalğanı 2006nçı yılda kiräk bulaçaq, dide. Xäzerge waqıtta Kaliningradtan Rusiägä yörer öçen Rusiä watandaşlarına viza kiräk tügel. Läkin uzğan ayda Yevropa Berlege häm Rusiä arasında qabul itelgän kileşü nigezendä, Litva, İül ayınnan başlap üz cire aşa üter öçen Rusiä watandaşlarına maxsus dokumentlar yasıy başlayaçaq. Tranzit turında täfsilleräk mäğlümat, Litvanıñ Yevropa Berlegenä kerü dokumentlarında bulaçaq, dip belderde Litva xökümäte başlığı Brazauskas


text:
Kiläse pänceşämbedä Auşwits konslagerınıñ natsilardan azat itelüenä 60 yıl tulu uñayınnan bügen Berlinda çığış yasap Schroeder anti-Semitizmğa qarşı köräş barlıq cämğiätneñ burıçı dide.
Parijda Fransiä prezidentı Jacques Chirac ta ikençe bötendönya suğışı çorında 6 millionlap yähüdne ütergän Holokostnı iskä aldı. Chirac Fransiädän Natsi ülem lagerlarına ozatılğan 76 meñ yähüdneñ isemnäre çoqıp yazılğan diwarğa baş ide. Strassburgta Yewropa Şurası oçraşuı waqıtında älämnär bügen yartılaş töşerelde häm Yewropa xalıqları rasizmğa häm anti-semitizmğa qarşı köräşkä çaqırıldı.


text:
Säyäsätçelär yäşlär yaqlawına ömet itä...
Yäşlär forumında zurlar qorıltayında şikelle uq, plenar çığışlar häm citäkçelärne saylawlar buldı. «Yäşlär berdämlege» oyışmasınıñ Tatarstan bülege citäkçese süzlärençä, oyışmanıñ Qazan bülege naçar eşlägän, şuña xäzer iskesen taratıp, yañasın oyıştıru ixtiacı tuğan. Häm bu eş eşlände dä. Citäkçelär täqdim itelgän nämzät, küpçelek tawış belän saylandı. Qazan bülege belän idärä itäçäk şura isemlege dä aldan äzerlänep quyılğan ide, anı da zaldağılar saylap quydı.
Yäşlär eşläre ministrı urınbasarı, ni säbäple bu idärägä yäşlär oyışmaları ber dä kermägän, digän soraw birgäç, tağın 10 keşene saylarğa buldılar. Ämma bu borılışqa oyıştıruçılar äzer tügel ide. Aldan isemlek tä äzerläp quymağan ide. Ä zaldan teläweçlär ällä ni bulmadı. Näticädä, bu sorawnı ike atnağa qaldırıp torırğa buldılar.
Citäkçelek süzlärençä, firqäneñ töp maqsatlarınıñ berse xäzer – yaña äğzälär cälep itü. Häm monıñ öçen alar bik tırıştı da. Prezidiumda utırğan ministrlıq häm şähär xakimiätläre wäkilläre, firqäneñ Qazan bülege citäkçeläre – barısı da, çığış yasadı häm yäşlärne aktiv bulırğa, ictimaği tormışta qatnaşırğa, öndäp qaradı. Şähär başlığı urınbasarı Älfiä Tutayeva, äydäp baruçı köçkä äylänersez, il belän idärä itärsez, barığız da zur citäkçelär bulırsız, dip yegetlärne häm qızlarnı firqägä kerergä çaqırdı. Yäşlärne borçığan problemalarnı xäl itärgä dä, saylawlar nämzät itep qatnaşırğa da, firqä ütkärä torğan çaralarğa buşlay kerergä dä täqdim itep qaradılar. Läkin firqägä çirat torıp yazıluçılar kürenmäde.
Bu forumnı oyıştıru öçen xakimiätlär küp küç quyğan. «Aq bars» yäşlär üzägendä zal turında kileşkän, Qazan rayonnarı buylap, mäktäp, şifaxanä, sänäğät şirkätlärennän yäşlär wäkillären cıyıp kitertkän. Cıyılışnı da Qazan şähäreneñ yäşlär eşläre komitetı başlığı Albert Bikmullin üze alıp bardı. Xakimiätlär tırışlığı belän forumğa 353 keşe cıyılğan ide.
Zurlar qorıltayında şikelle uq, bu forumda da rezolyutsiä qabul itelde. Anda äytelgänçä, «Yäşlär berdämlege» oyışması Tatarstannıñ yäşlär säyäsäten häm «Berdäm Rusiä» firqäseneñ qaraşların tulısınça yaqlıy.
Bikä Timerova, Qazan.


text:
El eñsesin tüsirmew jolında erteñgi künniñ kirispesin jasağan eti tiri azamattardan Sarqan awdanı kende bolıp körgen joq. Qïın kezeñde jurtşılıq müddesi üşin täwekelge barıp GÉS qurılısın qolğa alğan Sarqan awdanınıñ Qurmetti azamatı Melis Razbekulınıñ erlikke teñ eñbegin eşkim de umıtpay`dı. -Rasında da bul qurılıstıñ qalay` bastalğanı, kişi éner- getïkanı damıtw ïdeyası kimnen twındağanı sol jıldarı awdan äkimi bolıp qızmet atqarğandıqtan meniñ jadım- nan äli öşe qoy`ğan joq,-dey`di Azamat Slamjanulı. –Élektrge täweldi jılw qazandıqtarı jumısın toqtatıp, köp qabattı üy`ler qañırap, turğındarı jan-jaqqa sabılğan kez edi ol. Sol kezde Sarqan özenin awızdıqtap, élektr qwatın öndiretin käsipkerlerdi izdew qajettiligi twdı. Sebebi, ejelden tawdan ağatın asaw özenderimiz şağın GÉS-terge taptırmas meken bolğanı bizge belgili edi. Tañdaw eldik müddeni talmay` köterip jüretin aldımızdağı aqılşı ağamız Melis Razbekulına tüsti. GÉS qurılısın täwekelmen bastap, qomaqtı qarjı quy`ıp, kanal tazalap, ğïmarat soğıp, awqımdı jumıstı jüzege asırğan Melis Razbekulınıñ örkendi isi jalğasın tabwda. Sw-élektr stansası bul künderi qwatın arttırıp, ağamızdıñ esimi urpaqtar jadında jatta- lıp qaldı. Sarqan awdanı äkiminiñ 1991-1992 jıldarı birinşi orınbasarı bolğan Aldabergen Axmetjanulı Atanov awdandağı alğaşqı käsipkerlerdiñ biri. 1992 jılı «Alataw» käsipkerlik qurılımın qurıp, «Aqjol» jeke şarwaşılığın basqarıp, 1996 jıldan ömiriniñ soñına dey`in, atap ay`tqanda 2002 jılğa dey`in «Sultan» JŞS- niñ törağası boldı. Onıñ qarawındağı käsiptiñ barlığı da jüy`eli, özara bay`lanıstı damıdı. Jekeşelendirip alğan burınğı «Pïonerler üy`in» ofïs-keñsege ay`naldırdı. «Jetisw» sawda üy`in qoldı bolwdan jekeşelendirw arqılı aman alıp qalıp, el ïgiligine usındı. Nawbay`xana jüy`eli jumıs istedi.
Süt-tawarlı fermasına qay`tadan jan kirdi. Mundağı iri qara ğılımï ädistermen asıl- dandırıldı. Bïday` tuqımın jaqsartwdı qolğa alıp, ğılımï negizdegi élïta tuqımdı öndirwdi qolğa aldı. Awdandağı şarwa qojalıqtarın osı önimdi tuqımmen qamtamasız etip, astıq molşılığına ïgi qadam jasadı. Äkesiniñ izgi isin jalğastırğan Almas Aldabergenulı bügingi tañda awdandağı el ïgiligine üles qosatın käsipkerler sapında. Ol el senimin ïelenip, oblıstıq mäslïxattıñ depwtatı bolıp say`lanğan bolatın. Tarïxı tereñdegi Qoy`lıq awılınıñ bügingi ajar-kelbeti sol eldi mekendegi ujımdıq şarwaşılıqtı 1979-1996 jılğa dey`in basqarğan Bolat Maketovtıñ esimimen tığız bay`lanıstı. Bolat Näbïulı uzın joldıñ boy`ındağı eldi mekenniñ eñsesin bïiktetip turğan Mädenïet üy`in, Ulı Otan soğısında qaza bolğan bozdaqtarğa arnalğan keşendi me- morïaldı, ortalıqtağı sayabaqtı öz bastamasımen der kezinde el ïgiligine usınwğa ïgi ıqpalın tïgizgen azamat. Jekeşelendirw kezinde de şarwa qojalığın sawattı basqarıp, jerlesterine tirek bola bilgendigi, qamqorlıqqa muqtaj otbasıların qanatınıñ astına alğandığı äli künge dey`in añız bolıp ay`tıladı. Qolı qalt ete qalsa kökey`degi köksewin, özegin örtegen ökisigin de öleñmen örnektegen aqın ağamızdıñ soñında birneşe jır kitaptarı qaldı. Bügingi tañda Bolat ağanıñ ulı Mey`ram sol awıldıq okrwgtiñ äkimi retinde äke isin lay`ıqtı jalğastırwda. Awdandağı mal därigerlik stansasına täwelsizdik kezeñinde uzaq jıldar boy`ı mal därigerlik salada täjirïbe jïnaqtap, birqatar şarwaşılıqtardı basqarğan osı salanıñ bilikti mamanı Qanat Maman- baev jetekşilik etti. Jaña ğasır bastawında awdandıq awmaqtıq awıl şarwaşılığı basqarması qurılıp, osı basqarmanıñ tizginin ustağan Qanat Mamanbay`ulı iskerligin tanıttı.
Awdan käsipkerleri 2003-2005 awıl jıldarı gektar kölemin arttırwmen qatar, onıñ şığımdılığı men sapasına köñil böldi. Awdandıq awıl şarwaşılıq basqarmasınıñ memlekettik karantïn jäne fïtosanïtarïya bölimi şarwa qojalıqtarınıñ jerlerin är türli zïyankester jäne aramşöpterden arıltwdı qadağaladı. Egis alqaptarındağı jer köleminen monolïtter alınıp, onıñ ösip-damw barısı anıqtaldı. Sapağa basa nazar awdarılıp, şarwa qojalıqtarımen tığız bay`lanıs ornatılıp, agrotexnïkalıq şaralardı ğılımï negizde jürgizw qolğa alındı. Osı istiñ bastawında jürgen Qanat Mamanbay`ulı zey`netkerlikke şıqqan soñ uzaq jılğı eñbeginiñ nätïjesinde Sarqan awdanınıñ Qurmetti azamatı atandı. Täwelsizdiktiñ alğaşqı jıldarında «Proletarïy`» kolxozında bölimşe basqarwşısı bolğan Bolat Raxmetqalïev uzaq jılğı täjirïbesi nätïjesinde öz salasınıñ bilikti mama- nı retinde jastarğa ülgi bola bildi. Buğan dey`in Sarqan awdandıq «Kazselʹxoztexnïka» birlestiginiñ dïrektorı, Qarabulaq DÉW-niñ bastığı, Sarqan avtobazasında dïrektor bolğan Bolat Raxmetqalïulı 1997 jılğa dey`in eñbek sapınan qalmay`, qïın kezeñdi jurtşılıqpen birge birlesip köterdi. Bolat ağanıñ balaları ömirden öz orındarın tapqan. Joğarğı oqw ornın bitirip, äke jolımen Aqsw awdanında bas ïnjener, «Krasnıy` Oktyabrʹ» sovxozında dïrektordıñ kommercïya jönindegi orınbasarı bolğan Ğalım Bolatulı Raxmetqalïev alğaşqılardıñ sapında käsipkerlikpen ay`nalısıp, därilik şöpter jïnap- ötkizip, bul salada jetistikke jetti. Bir şaqırılım boy`ı awdandıq mäslïxattıñ xatşısı bolğan onıñ bul künderi «Ğalım» şarwa qojalığı 900 gektar alqaptan soya, bïday`, arpa daqıldarınan tïisti önim alıp, jerlesterin jumıspen qamtıp keledi. -«1990 jılı 5-qañtarda awdandıq keñes depwtattarınıñ kezekti sessïyası boldı.
Sol küni sessïyanıñ aldında bir top depwtattar, şarwaşılıq basşıları awdannıñ birinşi xatşısınıñ orıntağına kandïdat etip awdandı basqarıp otırğan Swmïnge qarsı balama- lı türde meniñ kandïdatwramdı qoy`maq boldı,-dep eske aladı Täwelsizdik qarsañındağı jılımıq kezeñdi Sarqan awdanınıñ Qurmetti azamatı Mey`ramğalï Qalïasqarov. - Äriptesterimniñ usınısına kelisimimdi berdim. Jabıq da- wıspen ekewimizdi say`lağanda meniñ kandïdatwram ötip ketetinin depwtattardıñ qas- qabağınan añdap bilgen Swmïn oblıstıñ birinşi basşısı Anwfrïevke telefon şalıp qoy`ıptı. Qawip tönip turğanın ay`tsa kerek. Bir kezde zalda otırğan mağan «Oblıs basşısı telefonğa şaqıradı» degen xabar keldi. Barmawğa bolmay`dı. «Sen kimmen jumıs jasay`ın dep jürsiñ?» dep dürse qoya berdi mağan Anwfrïev. Sonı- men sessïya bastalğanda söz söy`lep özimniñ kandïdatwramdı alwıma twra keldi. Mağan senim bildirgen jigitter, ärïne, aşwlandı, renjidi. Sondağı depwtattardıñ aldındağı osılay` uyattı bolğanım bar. Mağan jasağan ädiletsizdikteri üşin awdan, oblıs basşılı- ğımen iştey` eregeske tüstim. Qazaq Respwblïkası Joğarğı Keñesine depwtattıqqa ümitker bolıp tirkeldim. Say`lawğa 5 kandïdat qatıstıq. Onıñ biri meniñ qarawımda brïgadïr bolıp istegen Ïmaş Namısbekov bolatın. Mağan qarsı jumıs öris aldı. Alay`da demokratïyalıq örlew kezeñinde xalıqtıñ şınay`ı ıqılasına ïe boldım. 5 ümitkerdiñ arasınan 54 pay`ız dawıs alıp, zañ şığarwşı eñ joğarğı organnıñ – Joğarğı keñestiñ depwtatı bolıp say`landım. Bizdiñ mañday`ımızğa qoğamdıq özgeristerge atsalısw baqıtı buy`ırdı. Täwelsizdiktiñ tañı atqanda 12 şaqırılğan Qazaqstan Respwblïkası Joğarğı Keñesiniñ depwtatı retinde elimizdiñ tağdırına dawıs berdik. Osı kezeñde el sözin ustay` alatın mıqtı azamattarmen üzeñgiles jürdik. Sonımen Joğarğı Keñes qabırğasında Zañ şığarw ürdisin bastan ötkerdik. Memleket müddesi men el ïgiligin uştastıra otırıp, zañ qalıptastırw üşin köp izdenwge twra keldi. Täwelsizdiktiñ alğaşqı jıldarındağı qïındıq bizdiñ de qabırğamızğa battı. Endi memlekettiñ aldında eski stereotïppen emes derbes eldiñ özindik müddesin köteretin Parlament qurw mindeti turdı. Bir jığılıp, bir turıp jürip elimiz az jılda eñsesin tiktep aldı. Buğan dey`in Baqalı sovxozın, «Pwtʹ Ïlʹïça» kolxo- zın basqarğan men 1993-1997 jıldarı qay`tadan Baqalı ujımınıñ törağası boldım. Ketewi ketip bara jatqan şarwaşılıq tağdırı jüregime batatın. Joğarıdan kelgen nusqaw boy`ınşa qoğamdıq ïgilik jeke menşikke bölinip berilw kerek ekendigin tüsine jürip, waqıt talabın amalsız qabıldawıma twra keldi. 1997 jıldan jeke qojalıq qurıp, oğan äkemniñ atın berip, äke atına kir keltirmew üşin aspay`-taspay` öz mümkindigimşe tirlik keşip kelemin». Osılay` dey`di ağa bwın ökilderiniñ sapındağı qadirmendi Mey`ramğalï ağamız.
Awdandıq bilim berw bölimin täwelsizdik alğan jıldardan bastap 1996 jılğa dey`in Älimxan Süley`menov basqardı. Buğan dey`in uzaq jıldar partïya-keñes salasında täjirïbe jïnaqtağan bul kisiniñ temirdey` tärtibi bilim salasın qojıratpay` aman ustap qaldı. Degenmen basına tartsa ayağına jetpey`tin kedey`diñ körpesindey` byudjet tapşılığı qïındığın tïgizbey` qalğan joq. Qazaqstan Respwblïkası Xalıq ağartw isiniñ üzdigi Älimxan ağamız joğarı orındağılarmen til tabısıp, ötpeli kezeñde awdan mektepteriniñ qısqarmay`, öz salası boy`ınşa waqıttan qalmay` alğa adımdawına bir adamday` üles qostı. Köpşilik aldı-artın bağamday` almağan 1992 jılı Qarawıltöbe awılında Änwarbek Qanabekov «Maqsat» şarwa qojalığın aştı. 1996 jılı qojalıq «Elşerge» ay`nalıp, egistikpen qosa mal ösirwge talpınıs jasadı. Key`innen şarwaqor Änwarbek Qanabekov «Qanabek» şarwa qojalığın birıñğay` mal şarwaşılığına, «Änwarbek» şarwa qojalığın egin şarwaşılığına mamandandırwğa den qoy`dı. «Aswda alqınwğa bolmay`dı» dep jerlesterine dem bergen käsipker ağamızdıñ eñbegi elenip, Elbasınıñ Jarlığımen «Eren eñbegi üşin» medalimen marapattaldı. 1991 jılı elden burın narıqtıq ékonomïkanıñ özgeşeligin pay`ımdağan «Däwren» şarwa qojalığınıñ basşısı Almağambetov Däwlet Jälelulı on jıl merzimge nesïe alıp, öz salasın qajetti texnïkamen jaraqtandıra bildi. Jaña mıñjıldıqtıñ bastawında sapalı tuqımmen qara jerdiñ qay`tarımın eseledi. Gektarınan 25 centnerden bïday`, 35 centnerden soya önimin alıp eñbeginiñ ötewin körgen käsipkerdiñ şarwaşılığınan ötkiziletin süttiñ de, ettiñ de, jünniñ de kölemi arttı. Jeke seriktestik aşıp, "Tal-tal" wçaskesinen turğın üy` men mal qorasın jañadan saldı. İri qaranı 200 basqa, qoy` tüliginiñ basın 500-ge jetkizdi. Key`innen uzaq jıl twberkwlez awrwxanasınıñ bas esepşisi bolğan zay`ıbı Bazarxan Joldasqızı Ay`naqulova zey`net demalısına şıqqan soñ ekewi «Ay`zere» kafesi men qonaq üy`in aşıp, jurtşılıqqa qızmet körsetw isin jalğastırdı. Täwelsizdiktiñ tağılımı mol. Babalarımızdıñ ğasırlar boy`ı añsarlı armanı bolğan Täwelsizdik jılda- rı barımızdı bağamdap, joğaltqanımızdı tügendep, töl teñgemizdi qolğa ustadıq. Şekaramızdıñ aşıq-şaşıq tustarın tağı da bir şegendep, öz Ata zañımızdı qabıldadıq. Ulıqtı ulandarımızdı ğarışqa uşırıp, tilimizdi tirilttik. Äskerimizdi sapqa turğızıp, aspan tüstes kök bay`rağımızdı jelbirettik. Jaratqannıñ özi bere salğan jerastı bay`lıqtarımızdıñ arqasında eñsemizdi tiktep, özgeler aldımen sälem beretin memleketke ay`naldıq. Qïyalımızğa da kirmegen ğalamat ğajay`ıptardıñ kwäsi boldıq. Arqa törinde jaña astanamız boy` köterdi.
Jomart ÏGİMAN.


text:
Xalıqara Ana Tele Köne – tuğan telne saqlawğa tağın ber forsat
Şulay da xäzergä tatar teleneñ bügenge xälen añlatırlıq häm üzgärterlek däräcädä ütmi bu çaralar. Bigräk tä şähär yäşläre älege kompaniägä quşılırğa aşıqmıy. Xäyer, aprildä “Tuğan tel” bäyrämen ütkärü soñğı yıllarda ğına räsmiläşterelde. Ana söte belän nindider rux, näsel ise kersä dä, tormış ağımı telne, mädäniätne ciñel tarata dip äytep bulmıy. Nişläpter çit tellärne räxätlänep öyränüçe xäzerge buın tuğan telne öyränergä yäki belgän kileş tä qullanırğa qıyınsına. Menä şul waqıtta xalıqara standartlar häm dönya illäreneñ ürnäge yäşlärgä täesir itä alır ide. Berläşkän millätlär oyışması qararı belän UNESCO tarafınnan 21 fivraldä xalıqara Ana tele köne ütkärelä. Milli-mädäni tormışta qaynawçılar bu xäbärne söyenep qarşı aldı. Menä içmasam bäyräm di alar. Tatarstan xökümäte törle milli-mädäni oyışmalarına häm uqu yortlarına UNESCO däräcäsendä ütkärelä torğan xalıqara Ana tele könendä konferensiälär, seminarlar, kitap kürgäzmäläre, açıq däreslär, tuğan telne belüçelär bäygelären häm başqa şundıy çaralar ütkärergä täqdim itep, maxsus xatlar cibärde. İñ yaxşı täqdimnär respublika külämendäge planğa keräçäk ikän.
İnde şulay itep östän quşıp tuğan telne zurlaw oçraqları da mäğlüm buldı. Döres, ike-öç atna eçendä barlıq çinovniklarnı, mäğärif-mädäniät xezmätkärlären, xucalıq citäkçelären tuğan telne yaratırğa öyrätü real tügel dilär. Xezmät urınnarında, räsmi cıyılışlarda tuğan teldä söyläw bik siräk oçrıy. Xätta Tatarstan xalıqları tellären üsterü turındağı qanun häm programmalar qabul itelgäç tä. İnde xäzer şundıy zur bäyrämgä 19 kön qalğaç ta, eşne närsädän başlarğa digän soraw haman da elenep tora. Qızıqlı eşlär, täqdimnär turında mäğlüm bulğaç ta, sezgä xäbär itärbez. Qazan universitetında, pedagogika universitetında, humanitar institutında açılğan tatar bülekläre studentları kanikullar betkäç tä, tuğan telgä bağışlanğan çaralarnı cäyelderäçäk. Ämma tellärne qullanu, tuğan telne ğämälgä quyu eşendä kanikullar suzılıbraq kitte. Xätta däwlät statusı birgän oçraqta da, respublikalardağı milli tellär haman külägädä qala.
Respublikalarnıñ tellär säyäsäte iñ çeterekle häm awırtqan närsä bulıp qala, “Rossiyskaya gazeta”nıñ sişämbe sanında jurnalist Yelena Novoselovanıñ Qabarda-Balqar respublikasınıñ mäğärif häm fän ministrı Äxmät Şogenov belän äñgämäse basılğan. Mäqäläneñ başında ber respublikanıñ beryulı öç däwlät teleneñ bergä yäşäwe turında yazılğan. Rus, qabarda häm balqar telläre bu respublikada däwlät telläre däräcäsendä mäktäplärdä uqıtıla ikän. Qazan zıyalıları bu mäqäläne uqığanda qayber respublikalardağı tatarlarnı iskä aldı. Menä bit öç däwlät tele bergä yäşi. Faydadan başqa ber zıyan yuq ikän. Dağstanda distägä yaqın milli tellär däwlät statusında buluı mäğlüm, ä Qabarda Balqar respublikasında teläsä nindi mäktäptä balalar qabarda, balqar yäki urıs telendä belem ala, härkem üz teläge belän saylıy ikän. Bilgele inde, balqar yäki qabarda balaları urıs telen su kebek eçä, aksentsız söyläşä, dip äytkän Äxmät Şogenov. Rus ädäbiäte, fizika, informatika häm başqa tögäl fännärne kübräk rusça uqıtunı ministr xuplağan, iñ möhime milli tellärne tiränräk öyränü mömkinlege bar ikän, telägeñ genä bulsın.
Başqortstanda tatar teleneñ statusın tanu häm tellär tigezlegen urnaştıru öçen ürnäk bulırlıq xällär turında yazılğan Rusiäneñ xökümät gazetasında. Birsen genä Xoday dip quana monı işetkän tuğan tel uqıtuçıları. Ä ğädäti tormışta mondıy ideal xällär bik siräk oçrıy. Şulay da däwlät häm xökümät tuğan telgä iğtibar itä ikän, dimäk eçendä canı bulğan keşe öçen tağın ber forsat tua digän süz. Xäzer inde 21 fivralgä qädär bu turıda tağın söyläşergä forsat çıqsın dip ömetlänik.
Albina Zäynulla, Qazan


text:
Ğiraqnıñ berniçä şähärendä şartlawlar buldı, /lüçelär häm yaralanuçılar bar
Uzğan töndä Fällücä şähärendä AQŞ köçläre belän ğisyançılar arasında bäreleşlär däwam itte. Fällücäneñ töp xastaxanäsendäge tabib äytüençä, kimendä 10 ğiraqlı üterelgän, 35-e yaralanğan.
Bağdadta ber maşina yanında yulğa quyılğan bomba şartlatıldı. Bu bomba yaqındağı AQŞ xärbi kizüe öçen äzerlängän dip uylanıla. Şartlaw näticäsendä, uzıp baruçı 3 keşe hälak bulğan. Bügen Bağdadta ike märtäbä minaatqıç höcüme dä buldı. Ülüçelär turında xäbär yuq. Livan tışqı eşlär ministrlığı Ğiraqta ike Livan watandaşı yuğaldı dip belderde. Yuğaluçılarnıñ tuğannarı äytüençä alarnı totıq itep alğannar.


text:
Qazaq ultınıñ tarïxında eren tulğalar bolğan. Urpaqtar sabaqtastığı arqılı beriletin bul qasïet elimiz Təwelsizdik alğan jıldarı da körinis taptı. El tizginin qolına alğan Nursultan Nazarbaev qazaq dañqın əlemge asırıp, abıroy`ın asqaqtattı. Əlem kartasınan bey`bitşilik pen tatwlıqtı tw etken körnekti memleket orın alıp, alıp ordağa ay`naldı. Büginde qazaq dalasında El jəne Elbası degen eren uğım qalıptastı. Əlemniñ alıp memleketteriniñ nazarın özine awdarıp, az waqıtta barlıq jağınan tığız bay`lanıs ornatqan qazaq eli əlemdik örkenïet köşinde özindik sïpatqa ïe boldı. Dünïeniñ tört qubılasında bolğan saparlarında da Elbası qazaqtıñ ulttıq rwxın, qalıptasqan bay` mədenïetin nasïxattadı. Əlem köşbasşıları qatısqan talay` mərtebeli jïındarda da Nursultan Əbişulınıñ sözderi asa joğarı bağağa ïe bolıp, tipti tañdanısın da twdırdı.
Ejelden kele jatqan eldik pen erlik rwxı jaña zamanda jañaşa sïpatqa ïe bolıp, azattıqtıñ aq tañında ğalamdıq oy`law jüy`esiniñ ozıq ülgisi bolıp qalıptastı. Ulttıñ janın məñgi tolqıtqan Təwelsizdik tolğawı – san ğasırdan bergi qol jetken qımbat qazına, Elbasınıñ «Məñgilik El» ïdeyasına negiz bolar tirek. Ulttıñ bolmısında parasat pen pay`ım qatar örilip, adamzattıq deñgey`ge köterildi. Qazınalı xalıqtıñ qasïet tutqan qımbatı elmen qay`ta qawışıp, körkemdik keñistiginde terbeldi. Endi qazaq memleketiniñ qalay` damıp, qanday` jetistikke jetip otırğanı muqım xalıqtıñ köz aldında. Adamï qarım- qatınas qundılığı jağınan da qazaq eli əlem aldında ülken bedelge ïe. Elbası Nursultan Nazarbaev ərbir memleketke barğan saparında qazaq eliniñ qundılığın tanıtıp, söz marjanın dəleldep jür. Qazaqtıñ arasınan şığıp, qazaq eliniñ abıroy`ın asqaqtatqan Elbasınıñ Təwelsizdik tarïxında alatın ornı bïik. Eñ bastısı, ulı dala eliniñ perzenti babalar amanatına adaldıq tanıtıp, abıroy`dıñ bïigine köterildi. Qazaq dalası jüzğasırlıq, mıñjıldıq jədigerlerdiñ körkem qoy`ması. Dala qoy`nawında adamzat qawımınıñ, onıñ mədenïetiniñ qalıptasw kezeñiniñ barlıq qundılıqtarı bar. Kez kelgen jədigerdi murajay`lardan tabwğa boladı. Al, eñ bastı qundılıq – Təwelsizdik. Təwelsizdiktiñ tolğawı bar qazaqtıñ jüreginde tebirenip tur. El men Elbası uğımınıñ waqıt ötken say`ın qadiri artıp, irgesi bekï tüspek.


text:
Küz yäşle 9nçı May
Äxmät Kadırovnıñ häläk buluı nisbätennän Tatarstan Prezidentı Mintimer Şäymiev Çeçen Respublikası citäkçese wazifaların başqaruçı Sergey Abramovqa telegramma cibärde. “Barlıq Çeçen Respublikası häm Rusiä xalqı belän bergä tirän qayğı kiçeräbez häm faciğä öçen ğayıplelär qırıs cazasın alır dip ışanıç belderäbez”, dip äytelä bu telegrammada. Mintimer Şäymiev Äxmät Kadırovnıñ tol qalğan xatınına Diki Kadırovağa da ixlas qayğı urtaqlaşu süzlären yulladı.
Rusiä däwläte öçen iñ zur häm iñ izge kön, Ciñü bäyräme tantanaları ütkärelgändä bulğan Groznıy faciğäse Tatarstan cämäğätçelegen dä siskänderde. Düşämbe könne öylä namazında häläk buluçılar ruxına mäçetlärdä ğibädät qılındı. İkençe dönya suğışı tämamlansa da, Kavkaz yaqlarındağı suğış haman tämamlanmağanlığın iskä töşerde bu faciğä.
Keşelärne qayğı häm şatlıq berläşterä. Ciñü bäyräme xörmätenä ütkärelgän çaralar Tatarstanda kiñ qolaçlı häm mäğnäle itep oyıştırılğan ide. Citäkçelär, cämäğätçelek wäkilläre barlıq ziratlardağı batırlar häykällärenä çäçäklär saldı. Arça ziratında suğış waqıtında gospital'lärdä häläk bulğan soldatlar häm ofitserlar kümelgän qäberleklär bar. 9 Mayda şul alleyadan xärbilär saflarğa basıp kittelär. İñ zur bäyräm çaraları Yaña Savin rayonındağı Ciñü parkında buldı. Veterannarğa xörmät süzläre, suğış betep imin tormış urnaştıru mizgeleneñ ähämiäte turında fikerläre belän Mintimer Şäymiev çığış yasadı. Ul Däwlät Sovetı, xökümät, Qazan şähär administratsiäse häm üzeneñ isemennän veterannarnı häm şuşı bäyräm çaralarına kilüçelärne Ciñü köne belän täbrik itte. Biredä front yıllarınnan xäterdä qalğan cırlarnı yäşlär, balalar başqardı. Tatarstanda ikençe dönya suğışına 700 meñ keşe kitkän. Şularnıñ yartısı - 350 meñe, häläk bulğan. Teläsä nindi suğış öçen bu bik awır statistika. Tatarstanlılar häm tatarlar iñ awır xärbi büleklärdä häm iñ qatı suğışlar barğan urınnarda saper, razvedçik, istrebitel' häm başqa xätär wazifalar başqarğannar. Baltaç rayonınıñ Çepya awılınnan suğışqa kitüçelärneñ 85% yañadan äylänep qaytmağan. Qısqası, Tatarstanlılar häm tatarlar öçen bu küz yäşle bäyräm bik tetränderä torğan waqiğa. Brest kreposten saqlawçılar komandirı, keräşen tatarı, Piträç awılınnan kitkän Petr Gavrilov, şulay uq Ğazinur Ğafiätullin, Ğäziz Zahitov, Mixail Devyataev kebeklärneñ isemnäre böten dönyağa bilgele. Xäzer arabızda yäşäwçe veterannar torğan sayın kimi bara. Şunısı xaq, suğış veterannarın zurlıylar, alarğa fatirlar, maşinalar birelä, bäyrämnär oyıştırıp, buşlay könküreş xezmäte kürsätep, alarnıñ küñellären yuatalar. Läkin barıber suğış qazasın kürüçelär qayğısın onıta almıy. Bu suğış faciğälären küz yäşe belän dä, aqça belän dä ülçäp bulmıy.
Rimzil Wäli