text:
Kyivde «Tatlı Ses-2018» halqara qırımtatar yırı bala yarışı keçti. Bunı tünevin Facebooktaki saifesinde yırcı Camala bildirdi.
Yırcı: «Bu yıl umum Ukraina yarışı öz formatını halqara yarışına deñiştirdi. Onda Qırımdan, Herson, Lviv ve Kyiv vilâyetlerinden yüzden ziyade bala ve olardan ğayrı Vilnüsten kelgen artistler iştirak etti.
O, «Camaladan mahsus mukâfat»nı (professional vinil çaldırıcı Audio-Technika AT-LPT3-White ve üstünde avtografı olğan vinil şeklindeki «Podıh» («Nefes») albomını) Mavile Edemova qazandı, dep bildirdi.
Camala: «Men qırımtatar yırınıñ yañğıramağa devam etkenine ve pek çoq istidatlı icracılarnıñ peyda olğanına pek quvanam! Ğalebe ile tebrikleyim! Bundan soñ yañı muvafaqiyetler, icat, arzularnıñ kerçekleşmesini ve çastlı olmaqnı tileyim!», – dep yazdı.
Cemiyet qamaçavınıñ lideri Lenur İslâmov Facebookta, «Tatlı Ses» qırımtatar yaş istidatları yarışınıñ gala-konserti 2014 senesinden soñ birinci kere Kyivde keçti, dep bildirdi.
O, konsert ATR qırımtatar telekanalı kollektiviniñ ğayreti sayesinde keçti, dep qayd etti.
ATR, «Tatlı Ses» talant-şounı 10-dan ziyade yıl evel ötkerip başladı.
2015 senesi aprelniñ 1-nden başlap, ATR qırımtatar telekanalı ve onıñnen beraber media-holdingge kirgen Lâle telekanalı ile «Meydan» radiostantsiyası ilhaq etilgen Qırımda yayınlarını toqtattılar, çünki Roskomnadzornıñ litsenziyasını alamadılar. Aynı yılda, iyünniñ 17-sinden başlap, ATR ve «Lâle»niñ yayınları Kyivden ğayrıdan çıqıp başladılar. «Meydan»nıñ yayınları ise internette translâtsiya etilip başladı.
2017 senesiniñ dekabrinde Ukrainanıñ Televideniye ve radioeşittirüvler boyunca milliy şurası «Meydan» radiosına ilhaq etilgen Qırımda yayınlarını Astra 4A sputnigi vastasınen translâtsiya etmege izin berdi.


c: text/html

text:
Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Temsilciliginiñ Herson ofisi Rusiye arbiyleri tarafından zapt etildi. Bu aqta temsilcilikniñ matbuat hızmeti martnıñ 27-nde haber etti.
«Bugün Temsilcilik Hersondaki ofisimizge işğalciler qanunsız kirgenini bildi: qapu qırıldı, devlet bayrağı alındı ve Temsilcilik binasında qalğan tehnika ve vesiqalarnı çıqarğandırlar. Belli organlar teşkerüv keçire. Provokatsiyalar ola bile ve biz vatandaşlarnı muqayt olıp, ofisni ziyaret etmekten vazgeçmelerine çağıramız», – dep aytıla haberde.
Temsilcilik, Hersondaki ofis cenk ve Rusiye tecavuzı sebebinden işini toqtattı, dep qayd etti.
«Temsilcilik hadimleri Temsilcilikke muracaat etken işğal etilgen Qırımdaki Ukraina vatandaşlarına yardım etmek ve vazifelerini yapmaq içün uzaqtan ve Ukraina ükümeti kontrol etken yerlerde çalışa. Temsilcilik ofisine cinaiy şekilde kirgen Rusiye arbiyleri ve Rusiye Federatsiyası mahsus hızmetleriniñ hadimlerine qanunsız areketlerini toqtatmağa ve Ukraina Silâlı Quvetlerine teslim olmağa tevsiye etemiz. Bu mesüliyet seviyesini eksiltip, ayatlarını qorumağa yardım eter», – dep bildirdi temsilcilik.
Ukraina ombudsmeniniñ ofisi Rusiye arbiyleriniñ işğali sebebinden Herson ve vilâyeti gumanitar felâketine yaqın oldı, dep bildirgen edi. Vilâyetniñ meskün yerlerinde elektrik, gaz ve suv problemleri bar, insanlarğa ilâc ve bazıda aş yetmey. Rusiye ordusı ateş açqanı içün anda bir şey taşımaq imkânsız ola.
Ukrainağa qarşı Rusiye silâlı ücümi fevralniñ 24-nden sabadan berli devam ete. Rusiye ordusı arbiy ve vatandaş infrastrukturasınıñ esas obyektlerine avadan darbe endire, uçaq alanları, arbiy bölük, cermay bazaları, yaqıt stantsiyaları, kilse, mektep ve hastahanelerni viran ete.
Mesken rayonlarğa top, çoqlu ateş sistemaları ve ballistik raketalar vastasınen ateş açıla. Rusiye ordusınıñ zırhlı tehnikası Kyiv ve Rusiye sıñırına yaqın bir qaç vilâyet merkezini sarıp almağa tırışa.
Rusiye Ukrainağa qarşı basqıncılıq cenk alıp barğanını inkâr ete ve bunı maqsadı «askeriysizleştirüv ve denatsifikatsiya» olğan «mahsus operatsiya» dep adlandıra.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://d3enufiq6nhnir.cloudfront.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Süriya «Islam memleketi» lañkestik wyımınan azat etilgennen keyin resmi Damaskini ne kütip twr? Jaqında Resey Federaciyasınıñ qorğanıs ministri Sergey..
AQŞ-tıñ äskeri kemesi Singapurğa jaqın teñiz aydınında mwnay tasımaldaytın kememen soğılğanı turalı habarlanğan bolatın. Tört töñirek köz tikken osı o..
Qazaqstan ekonomikasındağı twraqsızdıq eldiñ käsipkerlik belsendiligine äser etip otır. Osı jıldıñ 2 toqsanındağı nätije boyınşa Qazaqstanda özin jwmı..
Tailand Joğarğı sotı bwrınğı prem'er-ministr Yinglak Şinavatranı (Yingluck Shinawatra) qamauğa alu turalı bwyrıq şığardı. Ol osığan deyin sot şaqıruın..
Pavlodarda Twrğın üy qwrılıs jinaq bankiniñ 106 salımşısı «Nwrlı jol» bağdarlaması arqılı päter kiltin aldı. Bwl turalı banktiñ baspasöz qızmeti habar..


text:
Saba iyül 6 künü Keriç parom keçiti limanlarında, hususan «Kavkaz» Rusiye limanında, nevbetler arta. Soñkisinde, «Deñiz müdirligi» bildirgeni kibi, nevbette 892 maşina tura.
Müdirlikniñ malümatına köre, bazaertesi künü «Slavânsk-na-Kubani» meydançığında 249 yük maşinası, «Kerç» – 10 yengil maşina, «Aeroport» – 17 yük ve 5 «GAZel» tura.
Cuma künü Keriç boğazında furtuna havfı ilân etilgen edi. Qırımnıñ Rusiye ükümeti Naqliyat Nazirliginde bildirilgeni kibi, furtuna neticesinde keçitte maşina nevbetleri arttı.
Keriç boğazından parom keçiti – işğal etilgen Qırımnı qıtaiy Rusiye ile bağlağan yekâne naqliyat arteriyasıdır.


text:
Qırımtatar asıllı ukrainalı yırcı Jamala qazah repçisi Jah Khalib ile «Sevem» («Kohayu») yırını taqdim etti.
«İnsanlarğa yolunı keçmege yardım etken aralarındaki añlatılmaycaq bağ aqqında siiriy bir iş oldı», – dep yazdı yırcı Facebookta.
Jamala, «Sevem» yırı nasıl peyda olğanını «1+1» intervyüsında tarif etti: «Jan Khalib Kyivge solo kontsertine kelgende onı musafir olaraq diñlemege bardım. Meni tanışmağa davet etip, beraber bir şey yapmağa istegenini ayttı – ya onıñ üslübinde, ya menim. Yarım yıldan soñ, sekiz aylıq ağır ayaqlı olğanımda, «Sevem» yırını yazdım ve oña messengerde yolladım. Bundan soñ eşitkeninden şaşqanınıñ fotoresimini yolladı».
Oktâbr ayında Jamala «10» umumukrain turı çerçivesinde çıqış yapmağa başladı. Jamalanıñ programmasında yırcınıñ bütün karyerasından eserler olacaq – You’re Made Of Love debüt müellif yırından başlap platin prodüseri Brian Todd yolbaşçılığında amerikan müellifleri yazğan Solo yañı yırına qadar.
Hatırlatamız, mayısnıñ 22-nde Jamalanıñ Solo yırınıñ yañı video klipi taqdim etildi.
Qırımtatar asıllı ukrainalı yırcı Jamala 2016 senesi İsveçiyada «Eurovisionda» ğalip çıqtı. O, qırımtatar halqınıñ sürgünligini tarif etken «1944» yırını icra etti. Ukrainalı yırcı ğalebe qazanğan soñ 2017 senesi yarış Kyivde keçirilgen edi.


text:
Rusiyeniñ kütleviy haber vastaları «Krımgazseti» şirketiniñ başlığı Sergey Tarasovğa sıltav etip, Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda daa bir gaz boru yolağı zarar kördi, dep bildireler.
Onıñ malümatınına köre, diametri 270 mm olğan orta basımlı gaz boru yolağı aqqında söz yürsetilmekte. Al-azırda borunıñ Zaprudnoye (Şumhay) köyü yanındaki zararlanğan yeri tetqiq etile.
Tarasovnıñ fikrine köre, «bu, bir diversiya olmaq da mümkün».
Qırımnıñ Rusiye tarafından tayin etilgen yolbaşçısı Sergey Aksönov öz Facebookında: «Tamir brigadaları bütün geçe çalıştı ve şimdi endi yedek boru yolağı qullanılaraq energiya ile teminlev ğayrıdan başlandı. Gaz boru yolağı bir kün içinde evelki vaziyetke qaytarılacaq», dep iddia ete.
Qomşu Rusiyeniñ terrorğa qarşı milliy komiteti noyabrniñ 1-nde Aluştada gaz boru yolağınıñ zararlanğanını bildirdi. Bunıñ neticesinde Yalı boyunıñ biñden ziyade sakini gazsız qaldı.
Haberde, uquqqoruyıcıları «er bir tahminni ve şu cümleden diversiya yapılğanınıñ ihtimalını ögreneler», dep qayd etile.
2016 senesi dekabrniñ 27-sinde Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırım Kerç boğazınıñ tübünden Rusiyeniñ gaz naqliyatı sistemasına bağlanğan edi. Rusiye prezidenti Vladimir Putin, 4 yıl içinde yarımadada 70 kilometrlik magistral gaz boru yolaqları, eki buçuq biñ köyler ararsı gaz boru yolaqları ve sekiz gaz pompalayıcı stantsiyanıñ qurulacağı ve rekonstsruktsiya yapılacağını bildirdi. Onıñ aytışına köre, bu işler yarımadanıñ energiya ihtiyaclarını tolusınen teminleycek.
Kuban – Qırım gaz boru yolağınıñ qurulışı, sözde, tayin etilgen müddetten daa evel bitirildi. Rusiye tarafınıñ bildirüvine köre, gaz boru yolağı yılda 2,1 mlrd ve basım arttırılsa 4 mlrd kubometr gaznıñ pompalanmasını temin ete bile.
Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Sevastopolniñ (Aqyarnıñ) vaqtınca işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-sinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko munasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih etti. Garp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandılar. Rusiye yarımadanıñ işğalini red etip, oña “tarihiy adaletniñ tiklenmesi”, dey.


text:
Kreml kontrol etken Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesinde cumaaqşamı künü, mart 23-de, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznıñ davası ve «fevral 26 davasınıñ» oturışları keçirilecektir. Bunı Qırımtatar Milliy Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev Facebook saifesinde bildire.
«Bugün, mart 23-de, saat 9.30-da Ahtem Çiygoz davasınıñ mahkeme oturışı devam etecektir. Saat 13.00-da Aqmescit şeeriniñ Merkeziy rayon mahkemesinde «fevral 26 davasınıñ» Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Eskender Emirvaliyev ve Arsen Yunusovğa nisbeten oturışı devam etecek», – dep yazdı Smedlâyev.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, şu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqqan edi.
Rusiye mahkemesi iyül 20-de qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige böldi: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Rusiyege boysunğan Qırım ükümetinde bildireler ki, «Kuban-Qırım» gaz borusı quruvı vaqtından evel ömürge keçirile. Ameldeki Qırım yaqarlıq ve energetika naziri Svetlana Borodulinanıñ ilân etkenine köre, Kubandan yarımadağa gaznıñ keçirilmesi bu qışta başlanacaqtır.
Bu aqta Qırım Nazirler şurasınıñ matbuat hızmeti bildire.
«İcracı teşkilâtları er afta maña qurucılıq ceryanı aqqında bildire. Biz olarğa peyda olğan meselelerni çezmege yardım etemiz. Qurucılıq işleri müddetten evel yapıla», – dep ayttı Borodulina.
Bundan evel o, kelecek qışta gaz qıtlaşacaq dep qorqqanını bildirgen edi.
Energetika qamaçavı aqibetlerini yengilleştirmek içün 2015 senesiniñ soñunda Qırım TES-leri gaznı, er zamankige baqqanda, daa erte qullanmağa başladı. Bunen beraber, Qırımnı tabiiy gaznen temin etken yekâne «Çernomorneftegaz» şirketi onıñ istisalını eksiltti. Bu ise, yarımadada gaz qıtlaşmasınıñ sebepçisi ola bile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Ailemiz Qırımğa 80 senelerniñ soñunda qayttı. Qomşularmız cenkten soñ köçip kelgenler ve «vatnikler» oldı. Doğrusı, keçken senege qadar bu kibi insanlar kategoriyasına böyle aytılğanını bilmey edik, amma alâmetleri közlerimizge ilişe edi. Satın alınğan evni devirip, yañı soynı qurmağa mecbur edik, çünki devlet ailemiz içün evniñ ufaq olğanını zan etti. Er alda, biz böyle şaraitlerde yaşap olamaz edik, em de 20 yıl devamında çoq şeyni deñiştirmege mümkün edi.
Amma qomşularımızda bu vaqıt içersinde bir şey deñişmedi, belki de, sputnik antennaları bizden evel peyda oldı, bu qadar. Özleri ise aynı şu şaraitlerde, aynı şu eski evlerde yaşaylar.
Suv musluğı azbarda, diger oñaytlıqqları da.
Şahsiy vannahane yerinde cemiyet amamları. Şimdi bu medeniyet mücizesi barmı, bilmeyim. Soqaqlardan gaz boruları keçse bile, bazıları alâ daa soba qızdıruvından faydalana (gaznı öz paralarına keçirmege kerek edi de).
Sebebi adiy: tenbellik ve içkicilik. Balalarnı da aynı tarzda terbiyeley ediler. Biz ana-babalarımızğa ev işlerinde yardım etkende, yaşdaşlarımız tışta oynay edi.
Qomşularımıznen er vaqıt selâmlaşa, amma dostlaşmay edik. Menfaatımız farqlı edi.
Faqat olarnı er vaqıt bir sual meraqlandıra edi: qurucılıqqa aqçanı qaydan alamız, aceba. Başta bizge Qırımğa köçkenimiz içün para berilgenini tüşüne ediler. Böyle insanlarğa bizden qaytqanımıznı Vatanımız talap etkenini añlatmağa imkânsız edi.
Öz mesele ve tüşünceleri ile meşğul olğan farqlı memleket ve halqlar yan-yanaşa yaşaylar. Qomşumız ise öz turmuşını bir tertipke ketirmek yerinde, isardan öz totlu mevamı ile digerlerge aqıl ögretecek ola.
Qartbaba-dedelerimiz sürgünlikten soñ ayaqqa qalqıp oldılar da. Vaqıt kete, biz ise zor 90-ncı senelerinden soñ ev ve azbarımıznı abadanlaştırmağa başladıq.
Qomşularımız ne içündir emin edi: künlerden bir kün tatarlar olranı soymağa başlaycaq. Şunıñ içün de, belki, öz turmuş şaraitlerini eyileştirmey ediler, kimse köz taşlamasın dep. Amma Rusiye kelip, olarnı bu qorqunçlı kelecekten qorçaladı. Olarnıñ ayatında bundan müsbet deñişüv olmadı, biz ise kene de şikâyet etmeymiz!
Yaqında sarhoşlıqtan ayaqta zornen turğan qomşum çorlana: «Nasıl ya? Siz maşinañıznı deñiştirdiñiz? Biz, aqiqiy slavânlar, bunı özümizge ruhset etalmaymız! Eviñizni yaqarım!». Eyisi, sarhoş olğanda buña küçü, ayınıqlıqta – cesürligi yetmez.
Vaziyet miqyasını arttıramız: öz mesele ve tüşünceleri ile meşğul olğan farqlı memleket ve halqlar yan-yanaşa yaşaylar. Qomşumız ise öz turmuşını bir tertipke ketirmek yerinde, isardan öz totlu mevamı ile digerlerge aqıl ögretecek ola. Qomşularınıñ ise oña işi yoq, bu deli soyu öz areketleri ile kimsege zarar ketirmesin tek, yeter.
Atalar sözümizde doğru aytıla: «Ev alma, qomşu al». Amma Vatannı saylamaylar da…
Elzara Beşuyli, bloger, qırımlı
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
Aqyar merkezinde 1969 senesi meydanğa ketirilgen şeer tuğrasınıñ saqlanılması içün imzalarnı toplaylar. Şimdiki tuğrada «Altın yıldız» medali tasvirlengen. Bu aktsiyanı «Zaman maiyeti» cemaat teşkilâtınıñ falleri teşkil etti, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Faallerniñ fikrine köre, şeer timsalleriniñ, şu cümleden tuğranıñ deñişmesi «Ekinci cian cenki» vaqtında Aqyar mudafaası ve işğalini yaşağan insanlarnıñ muqaddes hatırasını aramlay bile».
Faaller deyler ki, yerli akimiyetke olğan muracaat astında biñden ziyade insan imza qoydı, imzalarnı toplamağa devam etecekler.
Yaqında Aqyarnıñ rusiyeli Qanun çıqarıcı toplaşuvınıñ deputatları qanun leyhasını teklif etti, oña köre şeerge 1893 senesi meydanğa ketirilgen Rusiye imperiyası zamanındaki tuğra berilecektir.


text:
«Biz Ukraina boyu qırıtımtatarlarğa qol tutmaq kerek olğanında eminmiz. Olar buña muhtaclar. Ondan da ğayrı, Qırımnıñ işğalı aqqında mevzunı kötermek kerekmiz. Çünki, yañı vaziyette qırımtatar halqı kene basqığa oğradı», - dep aytalar «Demokratik Alyansında»
Hatırlatamız, Refat Çubarov, qırımtatarlar merkeziy meydanda miting yasaq etilgenine baqmadan matem mitingine merkezge çıqa bilecekleri aqqında bildridri.
iyevde tedbir saat 10-da Cenübiy demiryol vokzalında başlanacaq. Soñunda ise, saat 12-de Rusiye Federatsıyası konsullığı yanında gimn yırlanacaq.


text:
Rusiye Sağlıq saqlav nazirligi Qırım sakinleri içün federal oquv yurtlarında devlet büceti parasına tasil aluv kvotalarını belgiledi. Bu aqta Kremlge boysunğan Qırım Sağlıq saqlav nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Müessiseniñ bildirgenine köre, umumen olaraq 20 kvota berilecek, olardan 17 dane ordinatura programmasından, 3 tane internatura programmasından olacaq.
Ordinaturanı Kuban devlet tıp universiteti, Rostov devlet tıp universiteti, Pirogov adına Rusiye milliy tedqiqiy tıp universiteti, Vreden adına Emek Qırmızı Sancaq ordeni Rusiye ilmiy-tedqiqiy travmatologiya ve ortopediya institutı ve Serbskiy adına Federal tıbbiy tedqiqiy psihiatriya ve narkologiya merkezinde keçmek mümkün olacaq.
İnternaturanı Kuban devlet tıp universitetinde keçmek mümkün olacaq, dep qayd ettiler Qırım nazirliginde.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Audio (Hädäd)
"Ul irtänge 7:35tä bik awır xäldä kiterelde. Aşığıç yärdäm bülmäsenä saldıq, läkin berençe yärdäm kürsätep ölgermädek, ber minuttan ülde. Xäle bik awır ide: kükräk, eç, ayaq, qullar – barısı da yaralanğan."
Berniçä sägättän, Bagdadta Amerikan xärbiläreneñ xärbi nığıtması yanında maşinağa quyılğan bomba şartladı. Näticädä kimendä 7 keşe xäläk bulğan. Şul sanda, bu maşinanı tuqtatırğa tırışqan Ğiraqnıñ politsiä xezmätkärläre. Şulay uq bügen, Bagdadnıñ "Yäşel zona" dip atalğan bistäsenä raketa xöcüme yasalğan. Yaxşı saqlanğan bu bistädä amerikan idaräse urnaşqan. Sadamnıñ elekke sarayında, idarä başlığı Paul Bremer ofisları. Qorbannar yuq, ämmä ğisyançılarnıñ raketa qullanuwı üzgäreş, dielä. Moñarçı alar "Yäşel zonağa" bombalı maşina, yä granatometlar belän xöcüm itä ide.
Ali Gilmi, Praga


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, Ukraina Yuqarı Şurasınıñ deputatı Refat Çubarov oktâbr 28 künü öz Facebook saifesinde Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesiniñ qararını aşkâr etti. Qararda Meclis başınıñ ğıyabiy apis etilmesi aqqında söz kete.
«Aqmescit şeeriniñ Kiyev rayon mahkemesiniñ 2015 senesi oktâbr altısında qabul etken qararına binayen, men «RF CK 280.1 maddesiniñ 2-nci qısmı boyunca qabaatlanğan şahıs olaraq, 2 aylıq apis cezasına oğrayım». Buña sebep Qırım ve Aqyar boyunca Rusiyeniñ FSB idaresiniñ taqiqat bölüginiñ mahkemesine muracaat oldı», – yazdı Çubarov.
Qırımda mahkeme ve uquq qoruyıcı organları Çubarovnıñ ğıyabiy apisi aqqında bildirmeyler.
Evel Qırımnıñ rusiyeli prokurorı Natalya Poklonskaya bildirgeni kibi, Qırımda rusiyeli FSB idaresiniñ taqiqat komiteti Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovğa qarşı cinaiy işni açqan eken. Onıñ sözlerine köre, cinaiy işni devletniñ topraq bütünliginiñ bozuluvına çağıruvlar iyun açtılar.
Evel Çubarovğa Rusiye territoriyasına ve onıñ tarafından işğal etilgen Qırımğa kirişni 5 yılğa yasaq ettiler.


text:
Bu afta işğal etilgen Qırımda birden eki rezonans mahkeme oturışı olıp keçti. Qırımda Anğaradaki "gaz borusında diversiya davası" boyunca makeme etilgen qırımtatar faali, siyasetçi ve jurnalist Nariman Celâl ve ağa-qardaş Aziz ve Asan Ahtemovlar Rusiye kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesiniñ oturışında soñki mahkeme sözlerini ayttılar. Rusiye Federal telükesizlik hızmeti ise emşire, vatandaş jurnalisti ve faal İrına Danılovıçqa qabaatlavlarnı seslendirdi. Qabaatlav hulâsasında patlayıcı maddelerden ve tibbiy inelerden patlayıcı cizahnıñ azırlanması ve saqlanması aqqında söz kete.
Nariman Celâl, qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar ve İrına Danılovıçqa Qırımdaki Rusiye mahkemesiniñ qararı ne olacaq? Ne içün tutulğan qırımlı faallerni qıynaylar? Tevqif etilgen faaller bundan soñ nege ümüt ete bileler? Bunıñ aqqında jurnalist Katerina Nekreçaya Qırım.Aqiqat radiosınıñ yaynında Ukrayina millet vekili, Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz, Qırım aq qoruyıcı gruppasınıñ yolbaşçısı Olga Skrıpnik, Ukrayina institutı baş müdiriniñ muavini Alim Aliyev ile laf etti.
"Yılnıñ soñunace onı azat körecekmiz"
Nariman Celâlnıñ ükmü sentâbrniñ 21-nde ilân etilmek kerek. Evel Rusiye qabaatlayıcısı Celâl içün 15 yıl koloniyada qalmasını talap etti.
Eminim ki, yılnıñ soñunace Narimannı azat körecekmizAhtem Çiygoz
"Sözde bir üküm olacaq ve o bayağı büyük olacaq. Amma bilesiñizmi, bu alda, neçündir, men eminim ki, yılnıñ soñunace Narimannı azat körecekmiz", - dey Ahtem Çiygoz.
Ağa-qarda Aziz ve Asan Ahtemovlarğa kelgende ise bu qadar optimist olmağanını bildire.
"Azat etmek, deñiştirmek ya da añlaşmaq kollektiv bir qarar olacağına dair bir şey aytmaq menim içün qıyındır. Elbette, eger beraber tevqif etilgen olsalar, beraber azat etilgenlerini de isteymiz. Amma Narimanğa kelgende, menim küçlü inamım bar ki, bu da keçken yıldan vaziyetniñ çoq deñişkenine esaslanır. Vaziyet deñişti ve bu Narimannıñ faydasınadır", - dep saya Çiygoz.
O, yaqınlarda Narimannıñ tutulğan Aqmescit SİZO-sına telefon etip, onen selâmlaşqanını aytıp bere.
HapиMaH зHaeT цeHy эToй бopbбы зa Hapoд, зa KpыM, зa ykpaиHy. ЭTo пoMoжeT eMy BыдepжaTb и пpoйTи эToT cлoжHый пyTbAxTeM Чийroз
Nariman Celâl keçken sene birinci "Qırım platforması" sammitinde iştirak etken soñ birazdan tevqif etilgen edi.
"Narimannıñ mektüplerindeki romatizmni begenem. Amma, o, büyüdi. Yani o, neniñ içinde olğanını bilgenini, keçken sene "Qırım platforması" sammitine kelmek qararınıñ qıymetini bilgenini ve bu küreşniñ halq içün, Qırım içün, Ukrayina içün qıymetini bilgenini tasdıqlağan şeyler aqqında yaza. Bu oña bu qıyın yolğa dayanmağa ve ondan keçmege yardım etecek", - emindir Çiygoz.
İkencelerge esaslanğan davalar
İyülniñ soñunda vatandaş jurnalisti İrına Danılovıç Qırım.Aqiqatqa FSB hadimleriniñ oña qarşı tecavuziy ve qanunsız areketleri aqqında bildirgen yazılı muracaat berdi.
Bütün bu davalar iskencelerge esaslanıp tizileOlga Skrıpnik
"İskenceler tamamınen özüne has tecribedir. Ne içün Qırımda, hususan Nariman Celâlnıñ, İrına Danılovıçnıñ davalarında bu qadar keniş darqalğan? Bu, bütün bular davalarnıñ uydurma olması ile bağlıdır. Anda isbatlar asla yoq. Bütün bu davalar iskencelerge esaslanıp tizile. İnsanlarnı itiraf ettireler ve soñra dava materiallarında bu delillerni qullanalar", - dey Olga Skrıpnik.
O, iskenceler altında elde etilgen itiraflarnıñ videoları Rusiye propagandasında sıq-sıq qullanılğanını qayd ete.
"İrına Danılovıçnıñ davası zaten saçmadır. Patlayıcı madderlerniñ azırlanuvı em de ineler qullanıp. Uydurma olğanı bes-belli", - dep saya o.
Aynı zamanda, aq qoruyıcınıñ tüşüngenine köre, Qırımnıñ işğalden azat etilmesi qırımlı siyasiy mabüslerni azat ete bilecek yekâne yoldır. Onıñ fikrince, Qırım Rusiye altında qalğance anda daima siyasiy mabüsler olacaq.
Herson ve Qırım. Deja vü
Qırımda basqılar maşnası altına ilk nevbette faal vatandaş fikirleri olğan, bunı ifade etmek qorqmağan qırımlılar tüşe, dep qayd ete Ukrayina institutı baş müdiriniñ muavini Alim Aliyev.
Yalıñız cenkniñ 9-ncı yılında dünya toplulığı bu cenkniñ Qırımdan başlanğanını satsıp başladıAlim Aliyev
O, basqılarğa oğratılğan qırımlılar yaqın vaqıtta azat etilecegine şübelenmey. Amma Aliyevniñ qayd etkenine köre, olarnıñ davaları ve taqdirleri daima cemaatçılıqnıñ diqqatı altında olması pek müimdir.
"Endi Rusiyeniñ Ukrayina topraqlarına ketirgen saçmalıq seviyesi ve facialarnıñ sayısı pek büyüktir. Qırım aqqında aytqanımızda, yalıñız cenkniñ 9-ncı yılında dünya toplulığı bu cenkniñ Qırımdan başlanğanını sayıp başladı", - dey o.
Herson vilâyetiniñ Rusiye ordusı tarafından işğal etilgen qısımlarındaki vaziyet Aliyev içün deja vüdir - o, 2014 senesi Rusiye onıñ işğal etken Ukrayina topraqlarında öz iqtidarını nasıl pekitkenini hatırlay.
"Bu, faallerniñ ve jurnalistlerniñ tutıp esir etilmesinden, qorqutıluvından, faal adamlarnıñ sıqıştırıp çıqarılmasından başglandı, soñra grivnanıñ rublge deñişmesi oldı, soñra ise sahte referendum keçirildi. Yazıq ki, amma aynısını yañı işğal etilgen topraqlarda şimdi koremiz", - dey Aliyev.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.
Anğara köyündeki «gaz borusında diversiya» davası
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Olar arasında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. Eki doğmuş qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar eki ayğa apiske alındı, Azizniñ babası Eskender Ahtemov 10 künge apiske alındı. Asan Ahtemovnıñ qardaşı Arsen 15 künge apiske alındı. Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı eki ayğa – noyabrniñ 4-ne qadar apiske aldı. Nariman Celâl bütün qabaatlavlarnı inkâr ete.
Sentâbrniñ 7-nde TASS Rusiye malümat agentilgi Rusiye FSB-sine atfı etip, Aqmescit civarındaki Anğara (Perevalnoye) köyü yaqınlarında gaz borusında diversiya yapqanından şübheli sayılğanlar qabaatını itiraf etkenler, dep bildirdi. FSB yayınlağan videoda eki ekrek kimden talimat alğanlarını ve Anğara köyünde gaz borusınıñ patlatılmasını nasıl teşkil etkenlerini tafsilâtlı aytıp berdi.
FSB, diversiyanı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi teşkil etti, dep israr ete.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ baş istihbarat idaresi Rusiye FSBsiniñ qabaatlavını «bir maqsadı olğan provokatsiya» olaraq köre.
Ukraina akimiyeti qırımtatar faalleriniñ tutuluvı ve apiske alınuvını avgustnıñ 23-nde Kyivde keçirilgen «Qırım platformasınıñ» sammitinen bağlay.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Qırımda insanlarnıñ apiske alınması sebebinden BM İnsan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bacheletke muracaat etti.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımdaki faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler ve tutuvlardan soñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası cinaiy tahqiqat başlattı.


text:
Aqmescitniñ bala bağçalarında nevbet bu sene 18 biñ insandan ziyade oldı, dep bildire şeerniñ Rusiye memuriyetiniñ matbuat hızmeti Aqmescit memuriyeti yolbaşçısınıñ muavini Tatyana Suhinanıñ malümatına esaslanıp.
Berilgen malümatqa köre, Kefe, Kezlev, Yalta ve Aluştada da vaziyet qıyın, çünki bala bağçalarında yer yetmey.
«Belli sebeplerden Aqmescit bala bağçaları küzde tek beş balanı qabul etip olur. Bala bağçalarına nevbetsiz keçmek aqqı tek çoq balalı qorantalardan bala, saqat balalar, Çornobıl qazasında zarar körgen ana-babalarnıñ balaları, tahqiqat organları, Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ hadimleriniñ ve arbiylerniñ balalarında bar. Ve 2019 senesi sentâbrniñ 1-ne qadar qalğan boş yerler sayılsa, umumen beş biñ insannı qabul etecekmiz», – dep ayttı Tatyana Suhina.
Memurnıñ aytqanına köre, Aqmescitte 56 bala bağçası ve mektep içinde 8 bölük çalışa.
Aqyardaki Rusiye Tahqiqat komitetiniñ idaresi bala bağçasında balalarnıñ himik madde ile zeerlenüvi sebebinden cinaiy iş açqan edi.
2017 senesi noyabr ayında Rusiye tayin etken Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov Rusiye prezidenti Vladimir Putinden bala bağçalarınıñ qurucılığına 2,5 milliard ruble isteycek, dep bildirgen edi.
2018 senesi sentâbr ayında Aluştadaki Rusiye Tahqiqat komitetiniñ idaresi mahkemege qullanılmaycaq bala bağçasını qurğan qurucılıq şirketiniñ tesisçileri ve reberlerine qarşı dava açtırdı.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko yañı saylanğan prezident Recep Tayyip Erdoğannıñ inauguratsiyası munasebeti ile Türkiyege baracaq ola. Poroşenkonıñ eyyeti terkibine qırımtatarlarnıñ meseleleri boyunca vekâletli Mustafa Cemilev kire.
Bunı brifing devamında Kiyevde Ukraina prezidentiniñ Memuriyet başı muavini Valeriy Çalıy bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, tantanalı körüşüv bir sıra memleketlerniñ liderleri ile malüm bir maqsat boyunca keçirilecek körüşüvge çevirile bile.
«Şimdi Türkmenistan prezidenti ile müim körüşüvlerge ümütimiz bar, Qazahistan prezidenti ile munasebetimizniñ pekitilecegine de ümüt besleymiz», – dedi Çalıy.
O, türk-ukrain munasebetlerniñ ve qırımtatarlarnıñ meselesiniñ müimligini de qayd etti.
«Qırım meselesi, qırımtatarlarnıñ ve türk-ukrain munasebetlerniñ meselesi – Ukraina Prezidenti bunı daima nazarda tuta», – dedi Çalıy.
Türkiyede avgust 29 künü yañı baş nazir Ahmet Davutoğlu vazifesine başlaycaq, em de Türkiyeniñ yañı prezidenti Recep Erdoğannıñ inauguratsiyası ötkerilecek.
Avgust 10 künü Erdoğan memlekette ilk keçirilgen prezident saylavlarında ğalebe qazandı. O, devlet başınıñ vekâletlerini kenişletmek maqsadı ile anayasanı deñiştirmek niyetindedir. Evel Türkiye prezidenti temsiliy vazifelerni eda ete edi.


text:
Bиkипeдия:Qızıqlı faktlar
Бy MәkaләHeң kиpилл әлифбacыHдarы иreзәre бap.
Bu baş bittäge "Beläseñme?" bülege arxivı. Yaña çığarılış äzerläw.
Baş bittägese[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Başkortstannıñ Rus däwlätenä quşıluı ğomümän alğanda tınıç ütsä dä, XVII-XVIII ğasırlarda qöçläp xristianlaştıru omtılışlarğa, sotsial-iqtisadi xoquqları bozu, häm başqa zolımğa qarşı kütäreleşlär çılbırı urın alğan.
- İGİL tarafınnan oyıştırğan dip sanalğan soñğı terrorçılıq ğämälläre arasında iñ teträndergännäre: Orlando, Atatürk hawa alanı, Nitsa, Kvetta häm Gaziantep waqıyğaları.
- 1914 yılda energiä saqlanu qanunın şik astına saldırğan kisäkçekne 1956 yılda tabu öçen Nobel büläge 2015 yılda birelä.
- 2016 yılnıñ 1 ğinwarınnan İndoneziä yañadan Neft çitkä çığaruçı illär oyışması äğzalığına kerde.
- Bügenge köndäge tatar milläte Batu xannıñ İdel buyı Bolğarın yuq itep, anıñ xalqın (bolğarlar, barsillär, iskillär, sawirlar h.b) bütän törki xalıqlar belän (xäzärlär, bortaslar, qıpçaqlar h.b.) yaña däwlättä berläşterüe arqasında barlıqqa kilä.
- Amur ölkäsendä urnaşqan Könçığış ğäläm alanınnan berençe pilotlı ğälämi apparatlarnı kosmosqa cibärü 2018 yılda ğına kötelä.
- 2016 yılnıñ 23 iyünendä Böyekbritaniädä häm Gibraltarda uzğan referendumda qatnaşqannarnıñ küpçelege Awrupa Berlegennän çığu yaqlı tawış birde.
- Xristos-Yoluçı küzätüe astında uzğan Könyaq Amerikadağı berençe Olimpiä uyınnarında medallär alğan tatar atletları — Artur Äxmätxucin (fextovanie, RUS), Güzäl Manürova (irekle köräş, KAZ), Aliä Mostafina (sport gimnastikası, RUS), Ruslan Nuretdinov (awır atletika, UZB) häm Timur Safin (fextovanie, RUS).
Oktäber-noyäber 2004[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
... Lamantinnarnıñ diñgez síırı dip tä ataluı turında?
... Tatar tele kamillege, wä anıñ ímlası bik mantíqlı buluı turında?
... İdel-Uralnıñ berençe ilbaşı Tatar buluı turında?
... Maxsus çağıştırmalılıq theorise buyınça c ul yaqtı tizlegeneñ daimi zurlıq buluı turında?
... Ğäräp älifbasında suzıqlar öçen ayırım xäreflär bulmawı turında?
... Klaipėda şähärenä Almanlılar nigez saluı turında?
... Amerikan biüçe xatın Isadora Duncan'nıñ wafatı säbäbe ozın şarf buluı turında?
Dekäber 2004[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
... Elä wilâyätendä Uyğır telendä berençe gäzetneñ möxärrire Tatar keşese buluı turında?
... Räsäy İmperisendä Ortodoks Xristianlıq räsmi din buluı turında?
... 1 dekäberdä AİDS köne buluı turında?
... Fin-Uğır häm Törki tellärendä sínharmonizm qanunı eş itüe turında?
... Yähüd yazuçısı Şolom Aleyxem üz äsärlärendä Qaragruhçılar kürsätüe turında?
Mart 2008[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
... Qazan xanlığında İslamnıñ resmî bolıp iğlan etilgenin?
Avgust 2010[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Boz küle barlıqqa kilgän waqıtta, Baltıyq diñgeze (räsemdä) tozlığa äylänä.
- Ğinness reqordlar qitabı 1955 yıldan bırle çıga.
- Muzıqağa mäxäbbät häm sälat Motsartqa 3 yaştä barlıqqa kilgän.
- Prittsker premiäse Nobel' premiäseneñ analogı bularak kabul itelä.
- Ädäbiät buença Nobel' bülägeneñ berençe laureatı — Fransua Arman Syulli-Pryudom.
- Millätlär Ligasına iñ kübe 58 däwlät kergän.
- «Rayan» isemle İslam tematiqasına cırlauçı törkem (räsemdä) Ramazan ayenda oyeşa.
- Oqean burannarı (räsemdä) öç yelğa qädär yäşı ala.
- Ike yel sayenuniversiada uzdırıla.
- 2010 yılnıñ 30 iyünennän bashlap Yandeks tatar telendä eşli başladı.
- Lissabon şähäre Pireney yarımutrawınıñ kön'yak-könbatış yarında urnaşa.
Avgust 2010-2[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Altın Minbär kinofestivale Qazanda ütrkärelä torğan kinofestival (räsemdä).
- Ütämeşgäräy xan (1546-1566), Qazan xanı (1549-1551), Safagäräy belän Söyembikäneñ ulı.
- İttifaQ ul Tatar telendä hip-hop häm r'n'b başqaruçı törkem.
- Şäriğät (Ğäräpçä: شريعة ) İslam qanunnarınıñ tuplanması bula. Töp mäğnädä bu süz "turı yul" yäki "(çişmägä alıp barğan) döres yul"nı añlata ul.
- Ürmäle göl ligası (YpMәлe rөл лиracы). AQŞnıñ tönyaq könçığışında urnaşqan sigez xosusi universitetnı berläştergän sport-ictimaği oyışması.
Aprel 2014[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Nikola Tesla - böyek uylap tabuçı, radio, elektrostantsiä, skin-effekt, rezonans küreneşlären tikşerenüläre ğilemgä zur öleş kertkän. Çıbıqsız radioelemtä häm energiä tapşıru ısulları belän şöğellängän.
- Enriko Fermi - böyek İtaliä-AQŞ fiziğı, Nobel premiäseneñ iäse, Manhetten proyektında qatnaşuçı, atom bombasınıñ töp avtorı, 1939 yılğa qädär İtaliädä faşist firqäsendä torğan.
- Qırımda urnaşqan borınğı şähär Ur Qapqa 1920 yılda bulğan Qızıl Ğäskär häm Aq Ğäskär arasında suğış näticäsendä tulısınça cimerelgän häm yuqqa çıqqan.
- Klassik elektrodinamikağa nigez saluçı Ceyms Klerk Makswell dönya tarixında berençe tapqır tösle fotosurät yasağan.
- Neçkä qızıl sızıq - ingliz telendä häm xalıqara xärbi, fälsäfä töşençäse Qırım suğışınnan soñ kilep çıqqan.
- Qırım suğışında 1853-1856 yıllarda öç imperiä häm ber patşalıq Rusiägä qarşı suğışqan.
- Keriç şähärendä böyek Pont patşası, Rim İmperiäsenä qarşı köräşçe Mitridat (Mitridat VI Eupator) isemendäge taw bar.
- Alan Tyuring, berençe Britan sanağın uylap tabuçı, faşist Enigma-şifratorın watıp açuğa ısulların eşkärtä.
- Qırımda urnaşqan Kizläw şähäre rus telendä böyek Pont patşası Mitridat VI Eupator istälegenä Yevpatoriä dip atalğan.
Sentäber 2015[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- 1937 yılda "Hindenburg" dirijabl-laynerı yanıp betkännän soñ, yulçılarnı taşuçı hawa transportı bularaq dirijabl qullanışı tulısınça tuqtala diärlek.
- Berençe planörlar BEQ 2500-1500 yıllarda Borınğı Misırda barlıqqa kilğännäre uylanıla.
- Oçqıç massası 25-34% oçu apparatı planerı masssasınnan tora.
- Xäzär qahanlığınıñ VIII ğasır başqalası bügenge Dağstan Respublıkası cirlärendä urnaşa.
- XIX ğasır azağında / Rusiä İmperiäsenä kergän Färğänä üzäne, / SSRB zamanında Qırğız, Tacik häm Üzbäk SSRları arasında bülengän.
- BEQ I ğasırda lezginnar tarafınnan barlıqqa kitergän borınğı Фaйл:Coatof Mihranids.png Qawqaz Albaniäse däwläte, xäzärlär häm ğäräplär yawları astında bireşmıçäBöyek Sälcük Däwläte barlıqqa kilüenä qädär yäşi birä.
- Xäräzem ileneñ soñğı xanlığı, 1920 yılda Xäräzem Xalıq Sovetlar Cömhüriäte iseme astinda RSFSR sostavına kerä.
- Qazaqstan başqalası Astanada 2010 yılda Qazaq xanlığınıñ berençe xanına häykäl açıldı.


text:
Odessa kinofestivalinde ukrainli Oles Saninniñ «Povodır» filmi numayış etildi. Filmde baş rollerden birini qırımtatar yırcısı Camala icra ete.
Taqdim merasiminden evel, Camala Facebook saifesinde böyle yazdı: «Ayatımnıñ müim bir künüdir. Seyirciler ögünde Oles Saninniñ «Povodır» filminde dramatik aktrisa kibi çıqışta bulunacağım. Filmniñ taqdiri içün qasevet etem, seyircidelerniñ onı sevgenini ve añlağanını isteyim. Qaramanım Olga – yaş qız, ayatında da rolni oynağan bir aktrisa. O, ya tüşüncesiz bir komsomol, aşq olğan qızçıq, ya Kleopatra kibi esapkâr, aqıllı, talapkâr ola bile edi. Er ceetten, o, apansızdan yırtıla bilecek ince yıp boyunca ketkenini er vaqıt bile ve añlay edi».
Odessa halqara kinofestivaliniñ matbuat hızmeti bergen malümatına köre, filmde kösterilgen vaqialar 1930 seneleriniñ başında Sovet Ukrainada olıp keçe. Süjetniñ negizinde – amerikalı oğlan Piter Şemroknıñ ve soqur çalğıcı İvan Koçerganıñ dramatik seyaahatı tura. Olar kollektivizatsiya ve açlıq vaqtında körüştiler ve 1934 senesi İvan Koçerganı Harkov civarında atıp öldürgende vedalaştılar.
Kör çalğıcınıñ yoldaşını küçük ukrainalı Anton Grin oynadı. Bundan da ğayrı, filmde tahminen 200 kör aktör oynadı, olardan çoqusı – çalğıcı.
Film büceti – 16 million grivna. «Çoq degil», – deyler prodüserler, amma buña da memnünler. Vasta sıñırlı olğanı sebebinden büyük donatmalarnı yapmağa imkân olmadı, çıqaruvlar tabiatta keçirildi. Kerek manzaralarnı tapmaq içün bütün Ukrainanı boylap kezmege kerek oldı. Çıqaruvlar, emindir Oles Sanin, dünya kinematografistlerini ayrette qaldırır.
İlk sefer Ukrainada filmni kör seyirciler içün numayış eteler, mahsus tehnologiya işletilip, ekranda olıp keçken vaqilarnı añlatacaqtır.


text:
Ukraina Yuqarı Şurası Qırımda Serbest iqtisadiy zonasınıñ teşkil etilmesini tasdiqladı. Bu kimniñ menfaatı ile yapıldı? Bundan adiy ukrainlilerge ve zenginlerge nasıl fayda olacaq? Adiy qırımlılarnıñ ve iş adamlarnıñ ayatları nasıl deñişir? Bu qanun qıtaiy Ukrainağa köçken qırımlılarnıñ ayatına nasıl tesir eter?
Cevaplar «24» haber telekanalında çıqqan Qırım.Aqiqat leyhasında olacaq. Studiya musafirleri – Olga Skripnik, «Almenda» vatandaşlıq maarifçilik merkeziniñ reberi Yuriy Smelânskiy olacaqlar.
Yayın cumaertesi künü saat 18:30 (Aqmescit vaqtı boyunca saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit vaqtı boyunca saat 12:30) efirge çıqacaq.
Azatlıq Radiosınıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegenler içün azırlanıla.
.


text:
Ukraina-İndoneziya siyasiy mesleatlaşmalarnıñ dörtünci raundı esnasında Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı silâlı tecavuzı, Ukraina devletiniñ suvereniteti ve topraq bütünligini qorçalav ve Qırımdaki Rusiye akimiyetine qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını bozmağa yol bermemek kerekligi meseleleri müzakere etildi. Bunı fevralniñ 23-nde Ukraina Tış işleri nazirliginiñ matbuat hizmeti bildire.
Bildirüvde: «Ukraina tarafı vaqtınca işğal etilgen Qırım territoriyasında qırımtatarlarğa qarşı aq-uquqlarnıñ qaba surette bozuluvlarına diqqatnı celp etti ve bu munasebetle İndoneziyanı, dünyada eñ büyük musulman devletlerinden biri sıfatında, cümleden diniy aqlarnıñ kütülmesi saasındaki vaziyetni bivasta surette közetmege davet etti.
Nazirlikte, körüşüvde ondan ğayrı Minsk añlaşmalarınıñ implementatsiyası, Ukraina ile İndoneziya arasındaki siyasiy dialognıñ faalleştirilmesi, ameliy saalarda emekdaşlıq köleminiñ arttırılması ve halqara saada emekdaşliqnıñ quvetleştirilmesi meseleleriniñ de muzakere etilgenini qayd ettiler.
Ukraina TİNi matbuat hizmetiniñ bildirüvinde, İndoneziya Cumhuriyeti TİNiniñ Amerika ve Avropa işleri boyunca baş mudiri Muhammed Anşori, İndoneziyanıñ Ukrainanen bütün yönelişlerde emekdaşlıq yapmağa azır olğanını qayd etti, denile.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqalı deye şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.
Ukraina TİNi, ilhaq etilgen yarımadada Qırım sakinlerine, musulmanlarğa qarşı yapılğan repressiyalarğa defalarca narazılıq kösterdi.


text:
«Bu kibi miqyaslı terroristik areketine bağlı olğan er kes cezalanacaq. Ukrainağa tınçlıq kerek. Faqat, terroristlerge cevap qaytarılacaq», – dedi Poroşenko.
Bundan da ğayrı, devlet başı Ukraina boyunca iyün 15-ni matem künü olaraq ilân etti.
«Bazar künü arbiylerimizniñ elâk olğanı sebebinden matem künü olaraq ilân etem. Bu vaqia tek olarnıñ qorantaları içün degil de, memleketimiz içün büyük bir faciadır. Ukraina ğam-qasevet içindedir, amma biz küreşimizni devam etemiz», – dedi Petro Poroşenko.
Gece iyün 14 künü boyevikler Luganskta Ukraina Silâlı Quvetleriniñ Ava quvetleriniñ arbiy uçağını urıp tüşürdiler. 49 arbiy insan elâk oldı.


text:
Qırımda qıtaiy Ukraina ile memuriy sıñırdan yarımdanıñ meskün yerlerine yürgen avtobuslarğa alâ daa bilet satymaylar. Rusiye tarafından abadanlıştırılğan kiriş noqtalarında bilet kassaları yoq, yol parasını yolcular avtobus salonında bereler: ya da insanlarnı avtobus yanında qarşılığan «Krımavtotrans» şirketiniñ dispetçerine, gece vaqtında – aydavcığa töleyler, ya da yaqın olğan avtostantsiya kassalarında. Bunıñ ile dispetçerler pasportnı soramaylar, amma soyadını aytmağa rica eteler, – haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Adıñıznı aytıñ, soyadıñıznı esabatqa kirsetmek kerekim», – dey dispetçer Çonğardan Aqmescitke yürgen avtobusqa oturğan yolcularğa. Yol parasını yolcular avtobusta bereler, amma biletlerni olarğa bermeyler.
İyünde Qırımda biletlerniñ pasportlar boyunca satılması başlandı, neticede yerli avtostantsiya kassalarında uzun nevbetler peyda oldı. Añlatılğanı kibi, biletlerniñ pasportlar boyunca satılması tek «uzaq yollar»ğa ya da Aqyarğa yürgen avtobuslarğa ait.
2014 senesi dekabr ayından Ukraina Qırım ile demir yol alâqasını toqtattı.


text:
Bu sözler ile Meclis reisi yerli «akimiyet»niñ Qırımıtatar bayraq Künü munasebeti ile tedbirlerni Aqmescit merkezinde keçirmege yasaq etüvini añlattı.
«Bir şey keçirmege isteysiñizmi? – buyurıñız, Aqmescit şeeriniñ çetine. Ayıruvdır, – dedi Çubarov. – Cemiyetteki printsipial suallerni çezip olamağan akimiyet bazıda digerlerni aşalamaq içün bu kibi olmaycaq bir ıntıluvlarnı ete bile».
İyün 23 künü Meclis Aqmescit şeer şurasına nevbetteki mektüpni yolladı. Mında tedbirlerni keçirmek içün «Kosmos» kinoteatri ögündeki meydannı teklif etti.
Evel işğal etilgen Qırımda Meclis keçirilmesini iyün 26-na planlaştırğan Qırımtatar bayraq Künü munasebeti ile tedbirlerni Aqmescitniñ Trenöv bağçasında keçirmege yasaq ettiler. Sebepni – bağçanı ziyaret etken «yüzlernen balağa» telüke olacağı ile añlattılar. Bundan da ğayrı, Qırımtatar bayraq Kününe bağışlanğan avto yürüşni keçirmege de bermeyler.
Aynı böyle yasaq Meclisniñ tedbirlerni Aqmescitte Lenin meydanında keçirmek içün yollağan arizasına da keldi.
Aqmescit şeer yolbaşçılığı Qırımtatar bayraq Kününi Aqmescitniñ Aq-Meçet mikrorayonında ya da «Salgirka» bağçasında keçirmege teklif ete.
Bundan evel yarımadada iyün 6-na qadar kütleviy tedbirlerni, şu cümleden, mayıs 18 künü Sürgünlik qurbanlarınıñ hatıra kününi keçirmege mümkün degil edi.


text:
Mudafaa Nazirliginde bergen malümatqa köre, Rostov, Belgorod ve Brânsk vilâyetleriniñ poligonlarında talimler keçirgen Rusiye Silâlı quvetleriniñ arbiy bölükleri daimiy bulunuv yerlerine qaytalar.
«Ordularımız sıñırğa yaqın bir yerde bulunğan ediler, eşitkendirsiñiz, az evel men mudafaa nazirligine olarnı idman yerleri, poligonlarğa, qaytarmağa avale ettim, bu da yaqın yerleşken Rostov vilâyetinde», – dep bildirdi Putin.
Lâkin şimdi, onıñ aytqanına köre, mudafaa nazirligi başqa vazife aldı, ordularnı diger poligonlarğa yollamaq kerek.
Ğarp vekilleri Rusiye ordularınıñ Rusiye-Ukraina sıñırından çekilmesini körmegenlerini bildirgen ediler.
Hatırlatamız, Ukraina prezidenti saylavları mayıs 25-de ötkerilecek.
AQŞ akimiyeti Rusiye ordularınıñ Ukraina ile sıñırdan çekilmesini körmeyik, dep bildirgen edi.
Bunı salı künü ükümet vekili Jay Carney ayttı. Onıñ malümatına köre, Vaşington Moskvanıñ bu adımını begenecek ve birden malümatlarnı aydınlatacaq, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Carney qayd etti ki, ordularnı daimiy bulunuv yerlerine keri qaytarmağa avale etken Rusiye prezidenti Vladimir Putin bundan evel de böyle bir beyanatlarnı seslendirgen edi.


text:
Aqmescit sakinleri üylege yaqın yüz bergen patlav aqqında içtimaiy ağlarda yazalar. Şeerniñ farqlı rayonlarında bir ses eşitildi.
Sakinlerniñ yazğanına köre, Merkeziy avtovokzal ve «Moskva» musafirhanesi yanında maşinalarnıñ signalizatsiyası çalışmağa başladı.
Qırımdaki Rusiye fevqulâde vaziyetler hızmeti idaresiniñ saytında Aqmescitte yüz bergen bir-de-bir adise aqqında malümat şimdilik yoq.
Dekabr ayınıñ soñunda Aqmescit sakinleri içtimaiy ağlarda belli olmağan küçlü bir davuş aqqında bildirgen edi. Aqmescitliler onıñ sebebi uçaq olması mümkün, dep tahmin edi.


text:
Rusiye nezaretindeki Qırım FVN, aftanıñ soñuna qadar devam etecek yüksek yanğın telükesi aqqında furtuna ihtarını ilân etti.
Bu, müessiseniñ saytında bildirile.
"İyün 11-14-ünde Qırımda yüksek yanğın telükesi beklenile. Bundan sebep 2020 senesiniñ aprel 10-unden berli bütün yarımadada mahsus yanğın rejimi tayinlendi", - denile beyanatta.
Müessisede, bu müddet devamında böyle areketler yasaq olğanını hatırlattı:
- dağ-ormanlarnıñ ziyareti;
- azbarlarda ve bostanlarda ot, çöplük yaqması;
- quru ösümlikniñ yaqması;
Bildirmede, yanğınğa qarşı tedbirlerge riayet etmemesi içün 2-den 400-gece biñ ruble cöreme olacağı belgilene.
Daa evel Qırımda iyün 9-12-sinde olacaq yüksek yanğın telükesi aqqında acele ihtarnı ilân ettiler ve orman ziyareti yasağını uzattılar.
Qurtarıcılar Qırımda açıq yerlerde quru ösümliklerniñ yanması sıqlaştı, dep bildirgen edi. Qırımda tabiat yanğınlarınıñ sayısı beş qat arttı.


text:
Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Keriç boğazında FSB tarafından zapt etilgen gemilerniñ daa eki ukrain matrosı Andriy Oprısko ve Viktor Bespalçenkonı eki ayğa apiske aldı. Qırım.Aqiqat bildirgenine köre, deñizciler 2019 senesi yanvarniñ 25-ne qadar nezaret altında qalacaqlar.
Oprısko ve Bespalçenkodan ğayrı, Rusiye mahkemesi «Yañı Qapu» buksiriniñ ekipaj azası Volodımır Varimez ve «Nikopol» kateriniñ matrosı Sergiy Tsıbizovnı eki ayğa, 2019 senesi yanvarniñ 25-ne qadar, apiske aldı.
Haber etile ki, Ukraina deñizcileri Rusiye Ceza kodeksiniñ 322-nci maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca devlet sıñırından qanunsız keçüvde qabaatlana.
Daa evel haber etilgeni kibi, Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesinde FSB tutqan Ukraina deñizcileriniñ cezası belgilenecek oturışuv başladı. Rusiye uquq qoruyıcıları mahkeme ögünde telükesizlik tedbirlerini quvetleştirdi.
Ukraina Arbiy deñiz quvetleri bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Rusiyeniñ sıñır gemileri Odesa limanından Azaq deñizinde Mariupolge keçken Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ gemilerine qarşı «açıq istilâiy areketler» kerçekleştirdi. Rusiyeniñ «Don» sıñır kateri Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ «Yañı Qapu» reyd buksirine aselet çarptı.
Qırımdaki Rusiye FSB idaresi bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Ukrainağa ait üç arbiy gemi «Rusiyeniñ devlet sıñırından qanunsız» keçip, Keriç boğazı yolunda «telükeli areketler» yaptı.
Daa soñra belli oldı ki, FSB Qara deñizde Ukraina gemilerine qarşı silâ qullandı. Kyivniñ malümatına köre, FSB açqan ateş neticesinde altı Ukraina askeri yaralandı. Rusiye FSBsi Ukraina gemilerine qarşı silâ qullanılğanını tasdıqlap, yaralanğan üç Ukraina deñizcisi aqqında haber etti.
Noyabrniñ 26-nda Ukraina Yuqarı Radası Keriç boğazında Rusiye arbiyleri tarafından Ukraina gemilerine açılğan ateş sebebinden bir qaç vilâyette cenk vaziyetini ilân etti.
Rusiyeniñ Keriç boğazında yapqanlarını bir sıra Avropa memleketi ve ABD tenqit eteler. NATO, vaziyetni ve Keriç boğazındaki adiselerni diqqatnen közetkenini bildirip, ağır-sabırlı olmağa ve vaziyetniñ daa beterine yol açmamağa çağırdı.
Soñki vaqıtları Azaq deñizi Rusiye uquq qoruyıcıları, birinciden Ukraina limanlarına ketken ve andan kelgen gemilerni tutqan sıñırcıları, tarafından yapılğan provokatsiyalarnıñ yeri oldı.


text:
ANTALYA MURATPAŞA KEPEZ AKSU ISI SU SES ÇATI YALITIM MALZEMELERİ SATIŞ ANTALYADAKİ MURATPAŞADAKİ AKSUDAKİ KEPEZDEKİ FİRMALARI
antalya yalıtım malzemeleri satış,antalya su yalıtımı,antalya ses yalıtımı,antalya ses yalıtımı,antalya çatı yalıtımı,antalya yalıtım malzemeleri satan yerler,antalyadaki yalıtım firmaları,antalya yalıtım şirketleri,antalya yalıtım fiyatları
muratpaşa yalıtım malzemeleri satış,muratpaşadaki yalıtım firmaları,muratpaşa su yalıtımı,muratpaşada ses yalıtımı,muratpaşada ses yalıtımı,kepez yalıtım malzemeleri satış,kepezde su yalıtımı,kepezde ısı yalıtımı,kepezde ses yalıtımı,aksu yalıtım malzemeleri satış,aksu yalıtım firmaları,aksudaki yalıtım firmaları,aksu su yalıtımı,aksu ses yalıtımı,aksuda ses yalıtımıEtiketler: muratpaşa yalıtım malzemeleri satış muratpaşadaki yalıtım firmaları muratpaşa su yalıtımı muratpaşada ses yalıtımı kepez yalıtım malzemeleri satış kepezde su yalıtımı kepezde ısı yalıtımı kepezde ses yalıtımı aksu yalıtım malzemeleri satış aksu yalıtım firmaları aksudaki yalıtım firmaları aksu su yalıtımı aksu ses yalıtımı aksuda ses yalıtımı antalya yalıtım malzemeleri satış antalya su yalıtımı antalya ses yalıtımı antalya çatı yalıtımı antalya yalıtım malzemeleri satan yerler antalyadaki yalıtım firmaları antalya yalıtım şirketleri antalya yalıtım fiyatları
bu sitede antalya antalyada antalyadaki satış imalat imalatı imalatçısı imalatçıları tamir tamiri tamircisi tamircileri montaj teknik servis servisi servisleri malzeme malzemesi malzemeleri montajı gibi firlaları yer almaktadır
Tasarım ve Programlama: Kar Ajans


text:
Qırğızstanda selden keyin 1 million şarşı metr batbaqtıñ opırılıp tüsuiniñ saldarınan 24 adam köz jımdı dep habarlaydı VVS aqparattar qızmeti. 24 adam..
27 säuirge josparlanğan Erkin Evropa Radiosı /Erkindik radiosı (RFE/RL), "Azadlıg" gazeti jäne Meydan TV arnasın jabuğa baylanıstı sot otırısı keyinge..
Japoniya azamattarın Soltüstik Koreya tıñşıları wrlap äketip jatır dep mälimdedi japon Sırtqı İster ministri Fumio Kisida BWW Qauipsizdik Keñesinde. B..
28 säuir, jwma küni N'yu-Yorktegi BWW Ortalıq keñsesinde, Soltüstik Koreya yadrolıq mäselesin bastı taqırıp etken BWW Qauipsizdik keñesiniñ mäjilisi ..
Qazaq halqınıñ bostandığı üşin janın qiğan Ospan batır Silämwlı 1951 jılı 29 säuirde Qıtay biligi jağınan atıldı. Aqırğı demine deyin basın imey, ajal..


text:
Ukraina Yuqarı Radası sentâbr 20-de, salı künü Ukraina, Rusiye Federatsiyası Devlet Dumasına saylavlarnıñ qanuniy olğanını tanımağanı boyunca ariza aqqında 5135 sanlı qanun leyhasını baqacaq, böyle etip, dünya cemaatçılığını bu saylavlarnıñ qanuniy olğanını tanımamağa çağırmağa niyetlene. Bu aqta ukrain parlamentiniñ saytında yerleşken toplaşuvnıñ kün tertibinde aytıla.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ umumiy saba toplaşuvı, er vaqıt olğanı kibi, saat 10:00-da başlana.
Sentâbr 19-da Ukraina Tışqı işler nazirligi ilân etti ki, Qırımda keçirilgen saylavlar bütün Devlet Dumasınıñ qanuniy olğanını şübeli etti.
Sentâbr 19-da, bazarertesi künü «Narodnıy front» («Halq cebesi») fraktsiyası, Rusiye Federatsiyası yañı saylanılğan Devlet Dumasınıñ qanuniy olğanını tanımama aqqında qanun leyhasını qayd etti.


text:
Cemaat jurnalisti, bloger ve «Qırım birdemligi» cemaat areketiniñ media koordinatorı Nariman Memedeminov Rostov vilâyetiniñ Sadkovskiy qasabasınıñ №8 yaşav tarzı koloniyasından azat etildi.
Bu aqta advokat Emil Kurbedinov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Nariman Memedeminov terror faaliyetine açıq şekilde çağırğanında qabaatlanıp bütün apis cezasını çekti. Qırımlı blogerni Ukraina baş konsulı Taras Malışevskiy de qarşıladı.
«Narimannıñ çıqması bir qaç saatqa sozuldı. Saba 9-da keldi. Narimannı tek üylege yaqın yibergenler. Narimannıñ keyfi yerinde. Ne olğanını yavaş-yavaş añlay. Evge ketemiz. Allahqa şükür, koloniya artta qaldı», – dedi Kurbedinov.
Kurbedinovnıñ daa evel bergen malümatına köre, o, Rusiyeniñ Rostov vilâyeti Bagayevskiy rayon mahkemesiniñ Nariman Memedeminovnı şartlı olaraq vaqtından evel azat etmemek qararını şikâyet etti.
2020 senesi iyün ayınıñ başında Memedeminovnı Rostov vilâyetindeki Sadkovskiy qasabasında olğan №8 yaşav tarzı koloniyasına avuştırğanlar.
2019 senesi oktâbr ayında mahkeme Memedeminovnı eki buçuq yıl yaşav tarzı koloniyasında qalmasına üküm etti. İmayesi Avropa insan aqları mahkemesine muracaat etmege niyetlengenini bildirdi.
Bir sıra Ukraina aq qorçalayıcı ve media teşkilâtı halqara teşkilâtlarnı ve Avropa Birligi memleketleri, ABD, Kanada, Yaponiya ükümetlerinden Rusiyeden Memedeminovnı azat etmesini talap etmesine çağırdı.
Moskva vilâyetindeki Vlasiha Arbiy istinaf mahkemesi mayısnıñ 14-nde qırımlı bloger, cemaat jurnalisti Nariman Memedeminovnı terror faaliyetine açıq çağırğanında qabaatlağan ükümni deñiştirmedi.
Nariman Memedeminov – qırımtatar blogeri, vatandaş jurnalisti. Rusiye quvetçileri onı 2018 senesi martnıñ soñunda tutıp aldı. Memedeminovnı Rusiye CK-nıñ 205 maddesiniñ 2-nci qısmına ait olğan cinayette (İnternet vastasınen terrosistik areketlerge açıq çağıruvlar) qabaatladılar.
Rusiye quvetçilerini Memedeminovnıñ 2013 senesinden 2015 senesine qadar alıp barğan YouTubedaki videoblogu açuvlandırdı. Anda siyasiy adise-vaqialarnıñ izaatları ve islâm normalarına riayet etmek çağıruvları, Rusiye devlet bayramları – Vatan imayecisi künü, Dünya qadınlar künü, Bala künü ve digerleri – aqqında fikirler mevcut.
2018 senesi martnıñ 23-nde QMC prokuraturası, Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 146-ncı maddesiniñ 2-nci qısmı (insannı qanunsız olaraq azatlıqtan marum etüv ya da alıp qaçuv) ve 162-nci maddesiniñ 2-nci qısmında (mesken toqunılmazlığınıñ bozuluvı) qayd etilgen cinaiy qanun bozuluvlarınıñ alâmetleri boyunca malümatnı Mahkemeden eveldki tahqiqatlarnıñ umumiy cedveline kirsetti.
Ukraina Milliy jurnalistler birligi (UMJB) Qırımda Memedeminovnıñ tevqif etilmesine «fikir serbestligi ve, cümleden İnternet ağı vastasınen, informatsiyanı serbest almaq ve darqatmaq aqqınıñ bozuluvı» dedi.


text:
Resey prezidenti Vladimir Putin men Franciya prezidenti Emmanuel' Makron telefon arqılı söylesip, Ukraina taqırıbın, onday-aq, jahandıq azıq-tülik qauipsizdigin talqılağan. Bwl prezident Makron qaytalay saylanğannan beri eki el basşısınıñ alğaş ret telefonda söylesui.
Dialog turalı Krem'ldiñ resmi mälimdemesinde, ekeuara äñgime Putinniñ francuz äriptesin qaytalay saylanumen qwttıqtaudan bastalğan. Putin Ukrainada bolıp jaqan oqiğalar men kelisimder boyınşa öz tarabınan birqatar mälimetterdi ortağa salğan. BWW bas hatşısı Antoniu Guterrişpen jasasqan kelisim boyınşa "Azovstal'" metallurgiyalıq zauıtında qorşauda qalğan beybit twrğındardı şığaru boyınşa mälimetter bölisken.
Putin sözinde Europa Odağına müşe elder men NATO müşeleri tek Reseydiñ is-qimıldarın qadağalap, ukraindıq küşterdiñ soğıs qılmısına teñ äreketterine közjwma qarap otır dep ayıptañan. Putpn bwl üşin Ukraina küşteriniñ Donbass pen özge şığıs aymaqtardağı qala-kentterdi bombalau äreketterin alğa tartadı. Sonday-aq, Putin Ukrainanı qarumen qamdap jatqan Batıs elderin ayıptap, mwnday qadamnıñ soğıstı tiptide örşitu ekenin aytqan.
Bwdan tıs eki el prezidenti Jahandıq azıq-tülik qauipsizdi boyınşa birqatar özekti mäselelerdi talqılağan. Taraptar özara dialogtı saqtap twruğa uädelesken.
Ayta keteyik, 24 aqpanda soğıs bastalğannan beri Putin EO elderi basşıları arasınan prezident Makronmen köbirek dialog jasadı.


text:
Çehiya prezidenti Miloş Zeman parlamentke Birinci cian cenki vaqtında Osmanlı Devletinde kütleviy şekilde ermenilerniñ öldürüvini genotsid olaraq tanımaq muracaatınen bulunacağını ilân ete.
Bu aqta o, iyün 8-de Erivanda Ermenistan prezidenti Serj Sargsân ile keçirgen körüşüvde ilân etti.
2014 senesi yanvar ayında Sargsân Praganı ziyaret etken vaqtında Zeman halq ögünde ermenilerniñ öldürüvini genotsid dep adlandırdı.
Miloş Zemannıñ şimdiki beyanatı, iyün 2-de Almaniya parlamenti Birinci cian cenki vaqtında Osmanlı Devletinde ermenilerni kütleviy şekilde öldürüvlerni genotsid olaraq tanıması boyunca rezolütsiyanı qabul etken soñ peyda oldı.
Beş saifelik rezolütsiya «1915-1916 seneleri ermeniler ve diger hristian azlıqlarınıñ genotsidini tanımağa» çağıra.
Almaniya, ermenilerniñ kütleviy şekilde öldürüvini genotsid olaraq tanığan yigirmi üçünci devlet oldı.
Dünyanıñ 20 devletinden ziyade Osmanlı Devleti tarafından ermenilerniñ öldürilüvi ve sürgün etilüvini genotsid olaraq tanıdı. 1915-1917 seneleri türk-osmanlılar tarafından tahminen 1,5 million ermeniniñ öldürilmesi çoq tarihçı tarafından XX asırnıñ ilk genotsidi olaraq baqıla. Türkiyeniñ qayd etkenine köre, ermeniler Osmanlı Devleti ükümetiniñ aselet yapqan areketleri neticesinde degil de, vatandaş nizamsızlığı sebebinden elâk olğan.


text:
Rusiyege boysunğan Fevqulade vaziyetler nazirliginiñ Qırım baş idaresi iyün 19-26 künleri Qırımda yanğın havfı aqqında bildire.
Qurtarıcılar ateş yaqmamağa, yerge yanğan sernik, sigar atmamağa çağıra. Pirotehnika qullanmamağa tevsiye etile. Bundan da ğayrı, qurtarıcılar ormanlarda küneş urğan alanlarda şişelerni, cam parçalarını ve diger çöpni qaldırmağa yasaq ete. Tarlalarda, alanlarda ve terekler tübünde ot yaqması da telükelidir ve büyük ateşlerge ketire bile.
Qırım qurtarıcıları bundan evel yarımadada yanğın havfı aqqında haber etken edi, bu müddet yaz mevsiminiñ soñuna qadar devam ete bile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
"200 meñ keşe qulına qoral aldı"
Bu turıda Rusiyäneñ Saqlanu ministrı Sergey Şoygu belderde
Rusiyäneñ Saqlanu ministrı Sergey Şoygu ilendä iğlan itelgän öleşçä mobilizaŝiya qısalarında 200 meñnän artıq keşeneñ qulına qoral aluın belderde.
Şoygu xärbi räzmi zatlar belän ütkärgän cıyılışta Rusiyädä uzğan ayda iğlan itelgän öleşçä mobilizaŝiya belän bäyle açıqlaw yasadı.
“Bügengä qadär 200 meñnän artıq keşe qulına qoral aldı,” – dide ministr.
Şoygu citkergänçä bolar arasında üzixtıyarıylar da bar, armiyağa çaqırılğannar Rusiyäneñ 80 poligonında häm 6 xärbi belem birü üzägendä belem ala.
“Xärbilär kiräkle belemne alğannan soñ suğış mäydanına cibärelergä tiyeş,” – digän ministr mobilizaŝiya barışınıñ kontrol’ astında totıluı zarurlığın assızıqladı.
Sergey Şoygu bolay dip däwam itte: “Noyabr’da tağın 120 meñ keşe xärbi xezmätkä çaqırılaçaq. Armiyağa baruçılar maxsus xärbi operaŝiyada urın almawçı berleklärgä cibäreläçäk.”
Bäyläneşle xäbärlär
Êş urınında 5 keşeneñ berse naçar möğamälä kürä
“Strep A” bakteriyase 9 can aldı
Belfastta 5 yäş’lek qız bala älege infekŝiyadan ğomere özelgän 9nçı bala buldı


text:
17-noyabr kúni Kompyuter injiniring fakultetinde Muhammed al-Xorezmiy atındaģı TITU Nókis filialı direktorı t.i.d., professor B.T.Kaipbergenovtıń 1-kurs student-jasları menen ushırasıwı bolıp ótti.
Ushırasıwda filial direktorı t.i.d., professor B.Kaipbergenov student -jaslardı 17-noyabr "Xalıq aralıq studentler kúni" menen qızģın qutlıqladı.Tınımsız oqıw hám izleniwler nátiyjesinde búgin student bolıp, Joqarı oqıw orınlarında bilim alıw hár bir jas ushın úlken jetiskenlik ekenligin atap ótti.
Direktor hám jaslar arasında ashıq sáwbet formasında dawam etken bul ushırasıwda studentlerdiń qızıģıwshılıqları, pikir hám usınısları tıńlandı. Soń, mámleketlik Grant tiykarında oqıwģa qabıllanģan student-jaslar filialımız tárepinen "Húrmet jarlıq"lar menen sıylıqlandı.


text:
Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi, qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilev cuma künü üyleden soñ Kiyevdeki Rusiye Federatsiyasınıñ elçihanesi yanında ötkerilecek barışıq narazılıq aktsiyasına kelmege çağıra.
Bunı onıñ matbuat hızmeti bildire.
«Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Kiyevdeki temsilciligi, Qırım işğali ve Rusiye Federatsiyasınıñ ceza organları tarafından yapılğan basqı neticesinde yarımadanı terk etmege mecbur olğan Qırım sakinlerini birleştirgen cemaat teşkilâtları ve qırımtatar cemaat teşkilâtlarınıñ teşebbüsi ile keçirilgen barışıq narazılıq aktsiyasına vaqtınca işğal etilgen Qırımda yaşağan yurtdaşlarına lâqayt qalmağan Ukraina vatandaşları da davet etile», – dep aytıla ilânda.
Haberge binaen, aktsiyada «Qorqu yarımadası» adlı flash mob keçirilecek. Teşkilâtçılarnıñ zanınca, bu flash mob Qırımda öz serbestligini qorçalamağa tırışqanlarğa qarşı qorquzuv areketlerini ifadeley.
Barışıq aktsiyasınıñ şiarları: Qırımnı işğalden azat etüv – Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ kün tertibine. Siyasiy mabus – esir Ahtem Çiygoz, Ali Asanov, Gennadiy Afanasyev, Rustem Vaitov, Mustafa Degermenci, Ruslan Zeytullayev, Yuriy İlçenko, Aleksandr Kölçenko, Aleksandr Kostenko, Nuri Primov, Nadejda Savçenko, Ferati Sayfullayeva, Oleg Sentsov, Aleksey Çirniyge azatlıq. Qırımnıñ vatandaşlıq qamaçavına – «Ebet».
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Abe Şinzo öçen räsmi cenaza çarası oyıştırıla
Yaponiyäneñ êlekkege xökümät räise 8nçe iyül'dä atıp üterelde
Yaponiyäneñ üterelgän êlekkege xökümät räise Abe Şinzo öçen 27nçe sentyabr’dä räsmi cenaza çarası ütkäreläçäk. Bu xaqta ilneñ ministrlar kabinetı baş särqatibe Xirokaśu Maśuno belderde. Çaranıñ ütkärelü urını itep Tokiodağı yabulı Nippon Budokan arenası saylandı.
Abenıñ räsmi cenazasına çit illärdän dä däwlät ähelläre çaqırılaçaq. Tik älegä niçä keşe qatnaşaçağı äytelmäde.
Cenaza çarası turındağı qararğa oppoziśiyä liderları häm xalıqtan törle fikerlär yañğıradı.
Räsmi cenaza çarasına qarşı çıqqan ber ictimağıy törkem parlamenttan röxsät almıyça däwlät ütkärä torğan mondıy tantananıñ konstituśion ışanu iregen bozuın belderde.
İsgezgä töşertäbez, Şinzo Abeğa 8nçe iyül’dä ilneñ Nara şähärendä Liberal-demokratik partiyä kandidatınıñ saylaw kampaniyäsendä çığış yasağanda attılar. Kükrägennän awır yaralanğan säyäsätçene xastaxanägä alıp kittelär, tik qotqara almadılar.
Abe öçen 12nçe iyül’dä Tokionıñ üzägendäge Zojo-Ji buddist ğıybadätxanäsendä az keşe belän yabıq cenaza çarası uzdırıldı.
Bäyläneşle xäbärlär
İranda 4 keşe ülem cäzasına tartıldı
Alar İzrail küzläw oyışması belän xezmättäşlek başqaruda ğayeplängän


text:
Törek quşamatlı Argentina säyäsätçese wafat
Êlekkege däwlät başlığı Karlos Saul Menem xastaxanädä can birde
Argentina belän 1989nçı-1999nçı yıllarda idarä itkän êlekkege däwlät başlığı häm senator Karlos Saul Menem wafat. Aña 90 yäş’ ide. Menem uzğan yılnıñ 15nçe dekabrendä bäwel yulı infekśiyäse yoqtırıp salınğan xastaxanädä can birä.
Bu xaqta Argentina däwlät başlığı Al’berto Fernandes Twitterında yazdı. “Karlos Saul’ Menemneñ üleme öçen tirän qayğı kiçeräm,”-dide ul.
Tamırları Süriyädän buluı öçen Menemğa törek mäğ’näsendäge “êl Turko” quşamatı tağıla. Ul Argentinada 1983nçe yılda demokratiya qabat torğızılğannan soñ xakimiyätkä kilgän ikençe däwlät başlığı.
Menemnıñ iseme küp kenä cinayät’ däğ’walarında bar. Ul Êkvador häm Xorvatiyägä qanunsız qoral satuda ğayeplänep 2001nçe yılda qulğa alındı häm 2018nçe yılda xökem waqıtı uzu säbäple aqlandı.
Menem Buênos-Ayresta 1994nçe yılda yähüd cämğıyätenä yasalğan häm 85 keşeneñ ğomeren özgän höcümne tikşerügä tıqşınuda ğayeplände. 2019nçı yılnıñ martında anı aqladılar.
Karlos Saul’ Menemnıñ sälamätlegendä problemalar küp bula. 2020nçe yılnıñ iyünendä anı koronavirusqa oxşağan bilgelär belän xastaxanägä salalar, ämma test negativ çığa.
Bäyläneşle xäbärlär
İspaniyädä bombalı paketlar xäwef uyattı
İldä törle oyışmalar häm diplomatik wäkillekkä bomba caylanması urnaştırılğan paketlar kilde
İrannıñ Dön'ya kubogında ciñelüenä söyenüçene atıp üterdelär
Maşinasınıñ signalına basqan öçen iminlek köçläre aña ut aça...


text:
ABD-niñ Avropada telükesizlik ve işbirlik teşkilâtındaki temsilciligi Rusiyeni Qırımda «esassız ve intiqam alıcı basqılarnı» toqtatmağa ve qırımtatar faali Nariman Celâlnı ve diger qırımtatarlarnı azat etmege çağırdı.
«Sentâbrniñ 3-nde ve 4-nde rus işğalci organları beş qırımtatarnı yaqaladı. Olarnıñ arasında alâ daa Qırımda yaşağan Qırımtatar Milliy Meclis azası Nariman Celâl. Celâlnıñ advokatnıñ bildirgenine köre, yaqalanğan soñ ilk 24 saat devamında aş, suv ve advokatsız el buğavında ve başında çuvalnen onı itiraf ettirecek olğanlar. Oña qarşı 15 yıl apis cezasını közde tutqan qabaatlav, avgustnıñ 23-nde Qırım platforması sammitinde iştirak etmesi içün intiqam kibi sayıla. Ayrıca, Celâl ile beraber yaqalanğan eki erkek, eki doğmuş ağa-qardaş Aziz ve Asan Ahtemovlar iskencelerge oğratılğanı aqqında bildirmelerden raatsızmız», – dep yazıla ABD-niñ Avropada telükesizlik ve işbirlik teşkilâtındaki missiyası reberiniñ muvaqqat muavini Elizabet Rozenştok-Sillerniñ bildirüvinde.
Qayd etti ki, Rusiye suistimal etkeni aqqında bildirmeler teessüf ki, Rusiye Federaal telükesizlik hızmetiniñ siyasiy sebeplerden işğal etilgen Qırımda tutqan diger qırımtatar ve ukrain mabüsleriniñ ikâyelerinen aynıdır.
«Rusiyeni Nariman Celâl, Aziz ve Asan Ahtemovlar, Eldar Odamanov ve Şevket Üseinovnı ve 100-den ziyade diger siyasiy mabüslerni deral azat etmege çağaramız. Rusiye qırımtatarlarğa qarşı esassız ve intiqam alıcı basqılarını toqtatmalı», – dep yazıla bilidrmede.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımda Rusiye quvetçileri tintüvler keçirip, beş insannı tuttı. Olarnıñ arasında qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâl bar. Eki doğmuş qardaşlar Aziz ve Asan Ahtemovlar eki ayğa apiske alındı, Azizniñ babası Eskender Ahtemov 10 künge apiske alındı. Asan Ahtemovnıñ qardaşı Arsen 15 künge apiske alındı. Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi qırımtatar siyasetçisi ve faali Nariman Celâlnı eki ayğa – noyabrniñ 4-ne qadar apiske aldı. Nariman Celâl bütün qabaatlavlarnı inkâr ete.
Advokat Ayder Azamatovnıñ Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, Aqmescitteki mahkeme Qırımda raatlıq künleri Rusiye quvetçileriniñ tintüvleri vaqtında tutulğan Şevket UseinovveEldar Odamanovnı sentâbrniñ 6-nda Rusiye Memuriy uquq bozuluvları kodeksiniñ 19.3 maddesine istinaden (polis, arbiy, FSB organları hadiminiñ qanuniy emrine riayet etmeme) 14 ve 15 künge apiske aldı.
Sentâbrniñ 7-nde TASS Rusiye malümat agentilgi Rusiye FSB-sine atfı etip, Aqmescit civarındaki Anğara (Perevalnoye) köyü yaqınlarında gaz borusında diversiya yapqanından şübheli sayılğanlar qabaatını itiraf etkenler, dep bildirdi. FSB yayınlağan videoda eki ekrek kimden talimat alğanlarını ve Anğara köyünde gaz borusınıñ patlatılmasını nasıl teşkil etkenlerini tafsilâtlı aytıp berdi.
FSB, diversiyanı Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi teşkil etti, dep israr ete.
Ukraina Mudafaa nazirliginiñ baş istihbarat idaresi Rusiye FSBsiniñ qabaatlavını «bir maqsadı olğan provokatsiya» olaraq köre.
Ukraina akimiyeti qırımtatar faalleriniñ tutuluvı ve apiske alınuvını avgustnıñ 23-nde Kyivde keçirilgen «Qırım platformasınıñ» sammitinen bağlay.
Ukraina ombudsmanı Lüdmila Denisova Qırımda insanlarnıñ apiske alınması sebebinden BM İnsan aqları Yuqarı komissarı Michelle Bacheletke muracaat etti.
Sentâbrniñ 3-4-nde Qırımdaki faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler ve tutuvlardan soñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası cinaiy tahqiqat başlattı.


text:
Būl yntymaqtastyq Europalyq komisiağa Europalyq Jasyl Kelısım bağdarlamasyn qoldau boiynşa korporativtık aşyqtyqty arttyru misiasyn oryndauğa kömektesuge bağyttalğan.
Tūraqtylyq turaly esep berudıñ jaña europalyq standarttary boiynşa kompanialarğa esep beru talaptary korporativtık tūraqtylyq turaly esep beru direktivasynyñ (CSRD) jaña ūsynysynda baiandalğan. Europalyq tūraqtylyq turaly esep beru standarttary boiynşa EFRAG jūmys toby osy standarttardy äzırleu boiynşa tehnikalyq jūmystardy jürgızedı.
Europalyq komisianyñ qarjylyq tūraqtylyq, qarjylyq qyzmetter jäne kapital naryğy jönındegı bas atqaruşy direktory Jon Berrigan öz mälımdemesınde bylai deidı: «Europalyq tūraqtylyq turaly esep beru standarttary kompanialar keñınen qoldanatyn standarttar men jüielerge negızdelıp, olardyñ ılgerıleuın jeñıldetuı kerek. EFRAG pen GRI arasyndağy yntymaqtastyq turaly mälımdeme Europalyq jäne jahandyq tūraqtylyq turaly esep beru standarttarynyñ jaqyndasuyndağy mañyzdy qadam bolyp tabylady».
EFRAG jobalyq jūmys tobynyñ töraiymy Patrik de Kambur «Bız bırge qūryp, alğa jyljyp kele jatqan ruhta bız būrynnan kele jatqan prekursorlardyñ artyqşylyğyn paidalanyp, döñgelektı qaita oilap tabudan aulaq bolğymyz keledı. jahandyq auqymda odan ärı eleulı progreske jetu üşın.».
"CSRD Europada jäne odan tys jerlerde korporativtık esep beruşılık pen aşyqtyqty joğarylatu mümkındıgıne ie. CSRD jäne GRI standarttaryndağy qos materialdyq ūsynystar arasynda küştı paralelder bar. Bız EO ūsynystaryna säikes qarjylyq aqparatty aşumen qatar tūraqtylyq turaly esep beretın talaptar barlyq müddelı taraptar üşın kompanialardyñ äserıne qatysty aşyqtyqty qamtamasyz etedı, sondai -aq jauapty ıs jürgızuge jäne mañyzdy mäseleler boiynşa qoğammen dialogqa järdemdesetınıne senımdımız. Būl kelısım EAEO-da zañdy küşıne enetın, sonymen qatar GRI erıktı älemdık standarttaryna engızıluı mümkın CSRD talaptaryna säikes keletın standarttardy bırlesıp äzırleu boiynşa ūzaq merzımdı strategialyq yntymaqtastyq ornatudyñ alğaşqy qadamy bolyp tabylady. Osylaişa, standarttardy äzırleu EFRAG prosedurasyna säikes de, GRI prosedurasyna säikes de jürgızıletın bolady ».
GRI törağasy Erik Hespenhaide:
«EO men GRI halyqaralyq jäne bedeldı qūjattarğa süiene otyryp, müddelı taraptardyñ keñ auqymynyñ müddelerın eskeretın jäne ūiymdardyñ qorşağan ortağa, qoğamğa jäne ekonomikağa äserın qamtamasyz etetın standarttarğa beiım. Sondyqtan bız asyğa kütemız. EFRAG -pen öz bılımımız ben täjıribemızben bölısemız jäne «Maqsatty» jobasymen bırge tūraqty damu salasyndağy EO jaña standarttaryn äzırleuge qatysamyz.»
Judi Kuşevski, tūraqty damu jönındegı jahandyq standarttar keñesınıñ törağasy:
«2020 jyldyñ mausymynda Europalyq komisia EFRAG-ke qarjylyq emes esep beru direktivasyn qaita qarau şeñberınde EO-nyñ tūraqtylyq turaly esep berudıñ jaña standarttaryn daiyndaudy tapsyrdy. Būl kelesı kezeñ EO qarjylyq eseptılık standarttary boiynşa jūmys tobynyñ (PTF- NFRS) ».
Mamyr aiynda GRI CSRD ūsynysy boiynşa joğary deñgeidegı konferensiağa qatysty, onda atqaruşy vise -prezident Dombrovskis pen komisar MakGinnes halyqaralyq konvergensia men yntymaqtastyqtyñ mañyzdylyğyna toqtaldy.
Korporativtık aşyqtyq Älänsynyñ (2020) Zertteuı körsetkendei, EO kompanialarynyñ 54% qarjylyq eseptılıkke qoiylatyn talaptardy qanağattandyru üşın GRI (eñ köp aitylğan tūjyrymdama) qoldanady.


text:
Ärdoğannan Sincar operaśiyäse signalı
İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan “PKK” separatist terror oyışmasına qarşı Ğıyraqnıñ Sincar töbägendä operaśiya ütkärü signalın birde
Ärdoğan İstanbulda comğa namazınnan soñ jurnalistlarnıñ "Sincarda “PKK”ğa qarşı operaśiya bulaçaqmı?" digän sorawına: "Bu (operaśiya) açıqlanmas. Härwaqıt minem ber süzem bar: bez ber tön kinät kenä kilä alabız”, - dip cawap birde.
Ärdoğan yaña tör koronavirusqa (“Kovid-19”ğa) qarşı Qıtayda qamilläşterelgän vakśinanıñ ikençe partiyasınıñ şuşı atna axırına qadär Törkiyägä kilä aluın belderde.
Waqıtınnan êlek saylaw raslawlarına da cawap birüçe İlbaşı 2023nçe yılnıñ iyün’ ayınnan äwwäl waqıtınnan êlek saylawnıñ kön tärtibendä bulmawına basım yasadı.
Bäyläneşle xäbärlär
Terrorçılarğa qarşı yaña operaŝiya başlatıldı
Türkiyäneñ Siirt vilayätendä “Êren Blokada Köz-Qış operaŝiyase” başladı
Ärdoğan: “Xıyal yulında yasalma kirtälär bulmağan atmosferanı östen qıldıq”
İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan berkem dä ışanuına, qaraşına, kilep çığışına qarap çitläşterelmägän, diskriminaśiyälänmägän, xıyallarına baruçı yulda yasalma kirtälär belän oçraşmağan atmosferanı il külämendä östen itülären belderde
Aşlıq koridorınnan küpme aşlıq çığarıldı?
Bu xaqta Milli saqlanu ministrlığı yazma açıqlawında citkerelde


text:
Qazaqstanğa Rusiyädän kitüçelär artqan
Qazaqstan ilgä Rusiyä watandaşlarınıñ kilüe belän bäyle täräqqıyätlärne yaqınnan küzätep baruların, citdi risklar barlıqqa kilgän oçraqta xalıqara häm milli qanunnar qısalarında kiräkle çaralarnıñ küreläçägen belderde
Tışqı êşlär ministrlığınnan yasalğan yazmaça belderüdä Qazaqstanda qayber watandaşlarnıñ ilgä Rusiyädän kilüçelärneñ sanındağı artudan borçıluı äytelde.
Belderüdä: “Şuña kürä monı açıqlaw faydalı bulır: Çit il keşeläreneñ Qazaqstan Cömhüriyätenä kerüen häm biredä qaluın bilgeläwçe prośedura bar. Xäzerge waqıtta böten bäyläneşle däwlät oyışmaları bu wazğıyätneñ daimi räweştä kontrolen täêmin itä”, - diyılde.
Qazaqstan cirlärendä qalğan här çit il watandaşınıñ ilneñ migraśiya qanunnarın ütärgä mäcbür buluına basım yasalğan belderüdä:
"Däwlät bar närsädän östen bulğan milli mänfäğätlärne saqlaw öçen citärle mexanizmğa iyä. Tirä-yaqtağı teläsä qaysı awır geopolitik wazğıyättä milli iminlek östenlege belän xäräkät itäçägebezne belderergä telibez”, - dip iskärtelep uzıldı.
Belderüdä ilneñ asqormasınıñ xäzerge migraśiya torışın awırlıq yäşänmiçä xäl itelüe öçen xezmät kürsätü mömkinlekläre qısalarında êşläwe citkerelde.
Wazğıyätneñ yaqınnan küzätelüenä basım yasalğan belderüdä: “Citdi risklar barlıqqa kilgän oçraqta xalıqara xoquq häm milli qanunnar iğ’tibarğa alınıp yaraşlı çaralar küreläçäk”, - dip äytelde.
Milli İminlek komitetı tarafınnan yasalğan belderüdä dä ilneñ Rusiyä belän çik buyı qapqalarında Qazaqstan yağına küçärgä teläwçelär sanınıñ artuı citkerelde.
Belderüdä xäzerge waqıtta 30 avtoyul çik buyı qapqasınıñ normal’ barışta êşläwenä iğ’tibar yünältelep: “Bolarnıñ dürtesendä yulçı häm maşina xäräkäteneñ artuı arqasında tığızlıq yäşänä. Wazğıyät maxsus kontrol’ astında totıla”, - mäğ’lümate urtaqlaşıldı.
Rusiyädä öleşçä mobilizaśiya iğ’lan itelgän könnän birle Rusiyä watandaşlarınıñ Qazaqstanğa ağımı däwam itä.
Soñğı täwlektä Qazaqstannıñ Rusiyägä çiktäş şähärlärdän Kostanay vilayätenä ber meñnän kübräk Rusiyä watandaşınıñ kitüe belderelä.
Bäyläneşle xäbärlär
Naxçıvan tamğaxanäse Azärbaycanğa bäylände
Naxçıvan üzidaräle cömhüriyäteneñ Däwlät tamğaxanä komitetı Azärbaycan Üzäk tamğaxanä (tamojnya) komitetına bäylände
Bügen Tatarstan bayrağı köne
Monnan 31 yıl êlek Tatarstan cömhüriyäte parlamentı älege däwlät simvolın qabul itte


text:
Salı künü, noyabr 10-da, Aqyarnıñ Lenin rayon mahkemesinde Rustem Vaitov, Ruslan Zeytullayev, Nuri Primov ve Ferat Sayfullayevge apis müddetini uzattırmaq aqqında şefaat baqıldı. Olar Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar olğanında şeklene. Mahkeme apis müddetlerini eki ayğa uzattı.
Bu aqta Qırımtatar Milliy Meclisiniñ matbuat hızmeti bildire.
Matbuat hızmetiniñ malümatına köre, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ birinci muavini Nariman Celâl, Meclis reisiniñ daa bir muavini İlmi Ümerov, şeklengenlerniñ soylarını mahkeme toplaşuvına kirsetmediler.
Maheme organlarınıñ işbu esnas boyunca izaatı yoqtır.
Şeklengenlerni bu sene başında Qırımda FSB hadimleri yaqaladılar. Qırım advokatı Emil Kürbedinovnıñ malümatına köre, üçü de Ukraina havfsızlıq hızmeti nezareti altında buluna edi, amma olarnıñ Hizb ut-Tahrir teşkilâtına alâqası tasdiqlanılmağan edi.


text:
Rusiye Qırımnı işğal etken soñ qırımtatarlarnıñ tarihiy hatırasını silmege tırışa, dep saya Ukraina milliy mudafaa ve havfsızlıq hızmetiniñ (SNBO) kâtibiAleksandr Turçinov. Bunı o, mayısnıñ 18-de qırımtatar halqınıñ sürgüni munasebetinen beyan etti, dep bildire Ukraina SNBO idaresiniñ matbuat hızmeti.
«Putin idaresi altında bulunğan Rusiye yarımadanı zapt etip, qırımtatarlarnıñ milliy añını, tarühiy hatırasını, medeniy anane ve ğururını yoq etmege areket ete. Boysunmayuvnıñ bütün şekilleri ve işğalni qabul etmeyüv şiddetnen bastırıla, failler uydurılğan qabaatlavlarnen tutulıp apiske maküm etile», – dep qayd etti Turçinov.
Onıñ sözlerine köre, tamır halqnıñ takip etilüvi, rusiuyeliler tarafından Meclis faaliyetiniñ yasaqlanuvı, qorqu muitini meydanğa ketirüv, repressiyalar, yarımadanıñ arbiy bazağa çevirilüvi – işte bu, «Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımdaki neticelerniñ tolu olmağan bir cedvelidir».
18 mayıs künü Ukrainada memorial tedbirlerniñ keçirilmesi planlaştırıla. Er yıl bu künü tamır halq 1944 senesi yarımadadan Orta Asiyağa sürülgeninen bağlı facialı vaqialar hatırlana. Episi olıp 180 bin insan sürülgen edi. Ukrainada qırımtatarlarınıñ sürgüni genotsid dep tanıldı.


text:
Aqmescit rayonınıñ Bulğanaq köyünde medreseniñ tintüvi bitti. Oquv yurtından müdir muavini Ayder Osmanovnı ve bir qaç bilgisayarnı alıp kettiler.
Bunı Qırım musulmanları diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Al-azırda tintüv soñuna yetti. Binada olğan er şeyni, bala şeylerini de baqıp çıqtılar. Şekli bir şey tapmadılar, – deyler matbuat hızmetinde. – Bir qaç bilgisayarnı ve medrese müdiriniñ muavini Ayder Osmanovnı alıp kettiler. «Berkut» yazıları ile kamuflâj urbasına kiyngen insanlar özlerini Rusiye Federatsiyasınıñ FSB hadimleri olaraq tanıttı. Öz areketlerini añlatmadılar».
Qırım musulmanları diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bergen malümatına köre, «Berkut» hadimleri medresege kelgen vaqıtta, balalar yuqlay edi. Oquv yurtına hızmetniñ 30 hadimi kirdi. Tintüv neticesinde qapı ve pencereler qırıldı.
Saba saat 6:30 belgisiz şahıslar Bulğanaq köyüniñ medrese müdiriniñ muavini yaşağan evinde de qapını qırıp taşladı. O vaqıt evde Ayder Osmanov, qadını ve eki balası (qızı – 4 yaşında, oğlu – 11 aylıq) buluna edi.
Vaqia yerine saba yerli Meclis reisi Aziz Sadıkov kelgen edi. Onı, balalarnıñ havfsızlığını köstermek içün, medresege kirsetken ediler.
Tintüv 5 saat devam etti: saat 6:30 saat 11:30-ğace.
İyün 24 künü saba saat 6:30 Aqmescit rayonınıñ Bulğanaq köyünde oğlanlar içün hafizler medresesine belgisiz şahıslar sürip kirdi ve tintüvni keçirmege başladı. Bundan evel, saat 6:00 kamuflâj ve adiy urbağa kiyingen 20 silâlı insan qırımtatar qorantasınıñ evine de tintüv ile kelgen edi.


text:
Bellingcat halqara tahqiqat gruppası Ukrainada viran etilgen vatandaş obyektleriniñ interaktiv haritasını derc etti.
Bellingcat qayd etkenine köre, tek «foto ve videosı yapılğan adiseler» kirsetildi. Olarnıñ arasında – «meskün kvartallarğa tüşken raketalar, viran etilgen vatandaş infrastrukturası, yaralanğan şahıslar ya da areket etmegen sakinlerniñ bedenleri». Haritada bir qaç yüz böyle «adise» qayd etildi. Anda vatandaş ealisine zarar ketirgen silâ çeşitleri de qayd etile.
Tahqiqat gruppası, «Rusiye akimiyeti barışıq sakinlerge ücüm etmey ve vatandaş infrastrukturasına darbe endirmemege tırışa, dep aytqanda viranelerni qayd etmek pek müim», dep qayd ete.
Ukrainağa qarşı Rusiye silâlı ücümi fevralniñ 24-nden sabadan berli devam ete. Rusiye ordusı arbiy ve vatandaş infrastrukturasınıñ esas obyektlerine avadan darbe endire, uçaq alanları, arbiy bölük, cermay bazaları, yaqıt stantsiyaları, kilse, mektep ve hastahanelerni viran ete.
Mesken rayonlarğa top, çoqlu ateş sistemaları ve ballistik raketalar vastasınen ateş açıla. Rusiye ordusınıñ zırhlı tehnikası Kyiv ve Rusiye sıñırına yaqın bir qaç vilâyet merkezini sarıp almağa tırışa.
Rusiye Ukrainağa qarşı basqıncılıq cenk alıp barğanını inkâr ete ve bunı maqsadı «askeriysizleştirüv ve denatsifikatsiya» olğan «mahsus operatsiya» dep adlandıra.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: rukrymr.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Alitus nahiyesi
Alitus nahiyesi — Litvaniyanıñ bir nahiyesidir. Memleketniñ cenübiy tarafında yerleşken, Lehistan ve Belarusnen sıñırdaştır. Memuriy merkezi (Alitus şeeri) Litvaniyanıñ altıncı eñ balaban şeeridir. Nahiyeniñ meydanı 5425 km², ealisiniñ sayısı 152139 kişi.
İçki bölünüv[deñiştir | kodunı deñiştir]
Alitus nahiyesi 5 özidarege bölinedir:
- Alitus şeeri özidaresi
- Alitus rayonı özidaresi (11 muhtarlıq)
- Druskinikay özidaresi
- Lazdiyay rayonı özidaresi (14 muhtarlıq)
- Varena rayonı özidaresi (8 muhtarlıq)


text:
Nariman Celãl ve ağa-qardaş Asanovlarğa dair mahkeme qararı çıqarıldı
Çarşenbe künü, 21 sentãbrde Rostov-na-Donu Cenübiy arbiy mahkeme siyasiy mahbüsler Nariman Celãl, Asan ve Aziz Ahtemovlarğa dair mahkeme qararlarını seslendirdiler.
İşğalcı mahkeme hükmü:
Nariman Celãl 17 yıl hapis, 700 biñ ruble cöreme, azat olunğan soñra 1.5 yıl devamında serbestliginiñ sıñırlanmasına mahküm etildi
Asan Ahtemov 15 yıl hapis, 500 biñ ruble cöreme, 1 yıl serbestlik sıñırlanmasına mahküm etildi
Aziz Ahtemov 13 yıl hapis, 500 biñ ruble cöreme, 1 yıl serbestlik sıñırlanmasına mahküm etildi.
QRM israrnen qarşı çıqıp, mezkür qarar qanunsız, siyasetnen bağlı ve cinayetli olğanını beyan ete. RF böyle syaseti işğaş etilgen Qırımda insanlarnıñ siyasiy mevamlarına qarşı küreşniñ numayılıdır.
QRM hükümlerini lãğu etmege ve diger siyasiy mahbüslerni azat etmekni talap ete.


text:
Kreml nezaretinde olğan Qırım mulk ve topraq muameleleri nazirligi Aqmescit – Kezlev ve Aqmescit – Mirnoye – Dubki yolları çaprazlaşqan yerinde naqliye çezilüvi qurulacağı sebebinden, o yerde alınacaq topraqnıñ saiplerini qıdıra. Bunı müessiseniñ matbuat hızmetinde bildirdiler.
«11 topraq damartasınıñ saipleri 60 kün devamında topraq ve başqa taşınmağan mülkniñ aqlarını tasdiqlaycaq ariza yazmalı ve bu aaqını isbatlağan vesiqalarnıñ kopiyalarını ketirmeli. Ameldeki qanunğa binaen, devlet öz ihtiyaclarına alacaq topraqlarnıñ bütün masraflarını qarşılacaq», – qayd ettiler matbuat hızmetinde.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
nemece Taraz qalalıq äkimdigi arqanı nege keñge calğan? Taraz – talaylardı öziniñ jacıl jelegi men alwan gülderimen tamcandırıp kelgen tarïxï meken. Tarazdıqtar şahardıñ qanşama jıldar boyı körkine köz toymaytın culw tabïğatı men tarïxï jädigerlerin maqtanış etce, qala qonaqtarı col qundılıqtarğa tañday qağa qaraydı. Älbette, Tarazdı jacıl jelekke orawda talay azamattıñ eren eñbegi jatır. Tek bïıl şildede conşama ecil eñbekpen öcken ...Read More »
Mäcele
ORMAN MEN DALANI JALIN ŞARPIMACIN
Örttiñ tïgizetin zalalı aca awır. «Tilciz jawdan» adam ömiri de qïılıp jatadı. Materïaldıq şığını mïllïondap emec, mïllïardtağan teñgemen ölşenetin alapat örtter de kezdecedi. Qalada, awıldarda adamdardıñ beyqamcızdığınan, qacaqana ot qoyudan, bacqa da türli jağdaylardan tutanıp jatatın ot-jalındarğa örtke qarcı qızmet jawıngerleri der kezinde jetip, ornı tolmac awır qayğınıñ, ölşewciz şığınnıñ aldın aladı. Al orman men dalada şığatın örtti awızdıqtaw oñay ...Read More »
Oyınşıq catıp alarda oylanacız ba?
Bala kezde qanday oyınşıqpen oynağanımız bir Allağa ğana ayan. Äytce de, qazirgidey emec, alwan oyınşıqtar qolımızğa köp tüce bermeytin. Ecimde qalğanı köbine äwli işindegi üyilgen topıraqtı töñirektep, mayda-şüyde ağaş jañqalarınan «üy-jay», «qora-qopcı» turğızatınbız. Conan coñ, mindetti türde oylı-qırlı jol calamız. Ol jolmen «jüretin» texnïka nobayı ğana kölikke uqcaytın ağaş mäşïne. Keybirewimiz taydıñ ba, älde tananıñ ba acığın, endi birewimiz ata-äjemizdiñ ...Read More »
Qayırımdılıq – izgilik belgici
Jüregine meyirim nurı qonaqtağan adamnıñ qolınan qayırımdılıq jacaw keletini mälim. Qayırımdılıq – cawaptı ic. Qajetine jaraca paydalancın dep actındağı atın da tücip beretin jomart xalıq qolınan kelgenşe älcizderge kömek qolın cozıp jüretini de aqïqat. Alayda mümkindigi şektewli jandardıñ kökeytecti mäceleleri qaşanda ceyilgen emec. Ocı orayda öñirlik kommwnïkacïyalar qızmetiniñ kezekti bacpacöz brïfïngi «Qayırımdılıq – adam janınıñ nurı» taqırıbında ötti. Bacpacöz mäclïxatı ...Read More »
Eki ayağı men bir qolı joq Qızılorda turğını takcïşi bolıp otbacın acırawda
I-şi top mügedekteri Baqıtbek pen Küläş Ceyitbekovterdiñ awdannan Qızılordağa kelip turıp jatqandarına bir jıl waqıt bolğan. Ekewi de dencawlıqtarına baylanıctı memleketten kömek aqı aladı. Degenmen, tek col aqşağa qarap otırğan erli-zayıptılar joq, qoldarınan kelgenşe tirşilik jacap, näpaqacın tabwda dep jazadı Stan.kz On eki müşeci tügel key adamdarğa qarağanda ömirge quştar jandardıñ otbacında Stan.kz caytınıñ öñirdegi tilşici bolıp qaytqan edi. Ceyitbekovter otbacı qazir qalada ...Read More »
Bezbüyrekter qaydan şığadı?
Adam balacınan meyirim qaşca, jer betinen jaqcılıq qaşadı Beybit ömir, mamırajay tirlik, kemeldengen el. Ärkim öziniñ umtılıcına, amalına qaray «Qudayğa şükir» küy keşip jatır. Alayda qoğam damıp, örkendegen ömirde adamdardıñ nïet-pïğılı kericinşe tarılıp jatqanı neci?! Peyili deymiz-aw, tipti, minez-qulıq, cana da özgergen. Biz buğan zamandı kinälaymız. Damığan texnologïya ömir cürwdi birşama oñaylatqanımen, jaqınına jartı cağat waqıtın qïmaytın jatbawır bolıp baramız. ...Read More »
Qıtay acxanalarındağı bala eti mäziri: Añızı men şındığı
Coñğı kezderi ğalamtordı kezgen qıtaylardıñ bala cüyegin müjip, etin jep otırğan fotoları jer-älemdi şarlap ketti. Adam balacınıñ janına ürey äkelip, erteñine qawippen qaraytın cezimge jeteleytin munday jağdaylar qıtay elinde qaşan, qay kezden bactap paydı boldı? Ocı jöninde biraz tarïxï materïaldardı aqtarğan edik. Qolımızğa tücken derekter negizine qaracaq, adamzat tarïxında alğaş adam etin jew twralı tağı da qıtaydıñ jazba derekterinde caqtalğan ...Read More »
Köpirler apat tı jağdayda
moyınqumdıqtardıñ bir wayımı ocı Özen cwı mol aymaqtarda köpir – turğındardıñ tirşiligi qalıptı bolwın qamtamacız etetin birden-bir nıcan ekeni rac. Awdandağı negizgi köpirlerdiñ coñğı ret jöndew körgenine şamamen otız jılday waqıt ötipti. Endi col köpirlerdiñ tozığı jetip, qulawdıñ az-aq aldında turğanı jurtşılıqtı alañdatıp ta otır. Carıözek, Qaraböget, Qumözek, Qılışbay awıldarınıñ kirebericindegi, conday-aq Moyınqum awılındağı Raday, oblıctıq mañızı bar «Birlik–Moyınqum–Ulanbel» avtokölik ...Read More »
«Awıl-bereke» bazarındağı berekecizdik
«Awıl–Bereke» bazarında tötenşe jağday orın alıp, jeractı cwın köterildi. Jemic-jïdek, kökönic catatın köterme cawda ornı cw actında qaldı. Kölkigen cw qala deñgeyinen 10 metr oyda ornalacqan köterme cawda ornın jartılay bacıp qalğan. Cawdagerler cw bacqan awmaqtı tactay qaşqan. Bazardıñ ocı böliginde tek cwda qalqığan qağaz qoraptar, töbe bolıp üyilgen ağaş jäşikter, qañırap boc qalğan bactırmalar közge ilikti. Birer apta burın ...Read More »
Talac özeniniñ arnacı baqılawda
Qızılqaynar awılındağı cw şayıp ketken gaz qubırı qayta qalpına keltirilwde Bïıl jawın-şaşınnıñ mol tücwine baylanıctı özen cwlarınıñ arnacınan acıp, jağalawın şayıp ketw qawpi orın alıp otır. Aytar bolcaq, Qırğız Recpwblïkacına qaractı Kïrov cw qoymacına mölşerden tıc cw jïnalıp, Talac özenine tactalınatın cw kölemi de aytarlıqtay ulğayğan. Cw köleminiñ artwına baylanıctı Jambıl awdanınıñ Qızılqaynar, Jacörken awıldarına gaz tacımaldaytın qubırdıñ tiregi şayılıp, ...Read More »


text:
Qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilev Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti (FSB) ATR dünyanıñ yekâne qırımtatar telekanalında keçirgen tintüvni izaatladı.
– ATR içün telükeler çoqtan bar edi. Telekanal bergen malümat Rusiyeniñ resmiy mefküresine zıt kele. Kanal işğalge qarşı açıq-aydın çıqmasa da, obyektiv malümat bere edi. İşğalci akimiyetniñ kanaldan nefret etmek içün bu yeterli oldı.
Bazarertesi künü telekanal binasına tahminen 200 kişi kirdi. Maña berilgen malümatqa köre, er bir odağa FSBniñ ekişer hadimi kirdi. Keçken sene fevral 26-da Rusiyege qoltutqan faaller ve qırımtatarlar arasında olğan çatışmalar ile bağlı malümatlarnı qıdırğanlarını ayttılar, malüm ki, Rusiyege qoltutqan faaller quvulğan edi, bundan soñ da «yeşil adamlar» peyda olıp başladı. Ve olar taqiq etecek olalar. Fevral 26-da çıqarğan malümatlar yayınğa çıqqan edi, bir de bir sırlar anda yoq. Bu qorquzuv aktsiyasıdır.
Telekanalnı qapata bileler, bunı red etmeyim, çünki olar işğalci akimiyetni açuvlandıralar. Zaman haberleri olıp keçken vaqialar aqqında obyektiv malümat bere. Amma olarnıñ yasaqları bar. Olarğa işğal sözüni qullanmaq yasaqtır. Olarğa Meclisni hatırlatmaq, Çubarovnı (Meclis reisini) köstermek yasaq olğanını er daim aytalar, lâkin olar bunı yapalar. Ve işğalcilerniñ sabırı bitkendir. Soñu nasıl olacaq bilmeyim. Olar qırımtatarlarnıñ bütünley susmasını isteyler, lâkin menimce, tam tersi olacaq.
Olarnıñ yasaqları bar. Olarğa işğal sözüni qullanmaq yasaqtır. Olarğa Meclisni hatırlatmaq, Çubarovnı köstermek yasaq olğanını er daim aytalar, lâkin olar bunı yapalar. Ve işğalcilerniñ sabırı bitkendir.
– Şimdi qırımtatarlarnıñ mustaqil malümatnı almaq imkânları nasıl?
– Şimdilik yalıñız internet ve uydu telekanalları bar. Olar olarnı qapatmadılar, şimdi olarnıñ ukrain ve diger telekanallarnı qabul etken uydularnı kontrol etmek tehnikiy imkânları yoq.
– Tezden Rusiyeniñ Qırım işğaline bir yıl tolacaq. Siz işğal altında keçken yılğa nasıl qıymet keser ediñiz?
– Qırımtatarlarnıñ aman-aman iç bir şeyi deñişmedi. Olar işğalni başından qabul etmey ediler ve şimdi de qabul etmeyler. Bir çoq adam işsiz qaldı, çünki, ekseriy allarda, işğalge qarşı çıqqanlarnı işten boşatalar.
Qırımtatarlarnıñ aman-aman iç bir şeyi deñişmedi. Olar işğalni başından qabul etmey ediler ve şimdi de qabul etmeyler.
Men Rusiyege qoltutqan eali aqqında aytar edim. Büyük bir quvanç yoq, bir kimse Rusiye bayraqları ile çapqalamay. Bizni aldattılar, biz başqasını beklegen edik kibi laflar bar. Aynı vaqıtta işğalni qabul etip, hata yapqanlarını tanımaq cesaretleri yetmey. Qorqu müiti ükümsürmekte, adamlar bir-birinen laf etmege qorqalar, çünki FSB birden sorğuğa çeke, bu, eñ evelâ, qırımtatarlarğa nisbeten yapıla.
Rusiyege qoltutqan eali aqqında: bizni aldattılar, biz başqasını beklegen edik, qorqu müiti ükümsürmekte
– Qırımnı terk etken qırımtatarlar çoqmı?
– Bizler semetdeşlerimizni Qırımdan ketmemege çağıramız, lâkin bu yıl devamında aman-aman 10 biñ qırımtatarı Qırımnı terk etti.
– Şimdi ğarbiy dünyanıñ diqqatı cenk uruşları ketken Şarqiy Ukrainağa celp etilgen. Qırımğa o qadar diqqat ayırılmay. Qırımtatarlarnı unutqanlar degen tüşünceleriñiz yoqmı?
– Bu tabiiy bir şeydir, çünki şarqiy regionlarda qan töküle, ve buña daa çoq diqqat ayıralar. Lâkin Qırımnı unutmaq büyük bir hatadır. Mariupol tarafındaki areketler Qırım ve qoqlalar cumhuriyetleri arasında bağnı qurmaq istegidir, ve doğrusını aytqanda, deşetli uruşlar mında olacaq.
– Keçken sene Pragadaki ştab-kvartiramıznı ziyaret etip, siz ğarp siyasetçileri Rusiyege qarşı cezalarnıñ neticesi olur, dep işandırğanlarını aytqan ediñiz, Siz ise bu vaqıtqa qadar sağ olmağa isteysiñiz, dep cevap berdiñiz. Ğarpnıñ Rusiyege qarşı cezalarına nasıl qıymet kesesiñiz? Olarnıñ Qırım vaziyetine tesiri olacaqmı?
Cezalarnıñ faydası bar. Rusiyeniñ vaziyetini köremiz, onıñ ölüm vaqtı keldi.
– Şübesiz, cezalarnıñ faydası bar. Rusiyeniñ vaziyetini köremiz, onıñ ölüm vaqtı keldi. Bu cezalardan sebep o daa da basqıncı ola. Ölümden evel olğan açuvdır. Lâkin bunı tezleştirmek içün cezalarnı quvetleştirmek kerek. Ukraina da, yazıq ki, yeterli qadar areket etmey. Qırımnı bütünley ayırmaq kerek edi – aşayt, suv taşımalarını toqtatmaq kerek edi... Lâkin mında diger sebepler çalışa – para qazanmaq istegi bar, çünki Ukrainada aşayt mahsulatı daa da ucuz, ve er kes para qazanmaq içün devlet menfaatlarını körmemezlikke ura. Ukraina mahsus hızmetleriniñ işi de semereli degil. Kiyevde rus casuslar kezip yüre. Bizler meseleni al etip olamayıq. Lâkin yavaş-yavaş temizlenecegimizni tüşünem...
Maqaleniñ asıl nushası – Radıyo Svaboda saytında


text:
Kiyevde noyabr 26-da saat 11.00 Ukraina Tışqı işler nazirliginiñ binası yanında faaller Qırım siyasiy mahbüsi Aleksandr Kolçenkonıñ doğğan künü munasebetinen aktsiya keçirecekler.
Bu aqqında malümat Facebooktaki mahsus saifede peyda oldı. Tedbir noyabr 26-da 25 yaşını tolduracaq qırımlı Kolçenkoğa qol tutmaq maqsadında teşkil etile.
«Noyabr 26-da faal, Qırım işğaline qarşı narazılıqlarnıñ iştirakçisi Saşa Kolçenkonıñ doğğan künüdir. Yazıq ki, Saşa onı keregi kibi qayd etip olamaz: yarım yıldan berli o, diger «qırımlı mahbüsler» ile Rusiyeniñ «Lefortovo» SİZOsında terrorizm areketlerinde sebepsiz qaabaatlanıp buluna. Bu künü onıñ dostları ve bu vaziyetni adaletsiz olaraq tanığan insanlar Kiyevde TİN binası yanında toplaşıp, Saşanı tebrikleycek ve memurlardan o da Kiyevde Doğğan künniñ qayd etilmesine qoşulması içün Ukraina neler yapqanını soraycaq», – aytıla beyanatta.
Teşkilâtçılarnıñ aytqanılarına köre, aktsiyada bir de bir teşkilât ya da firqa timsalleri olmaycaq.
Malüm olğanı kibi, noyabr 13-te içtimaiy ağlarda «Qırım siyasiy mahbüsi Aleksandr Kolçenkonı doğğan künü ile hayırla» aktsiyası başladı. Ukraina ve Rusiyeniñ cemaat faalleri Qırım işğaline qarşı ötkerilgen aktsiyalarnıñ iştirakçisi Aleksandr Kolçenkoğa hayırlav sözlerini yollamağa teklif ettiler.
Qırımda faşizmge qarşı küreşken içtimaiy faal Aleksandr Kolçenko 2014 senesi mayıs ayında Aqmescitte apske alınğan edi. Onı Moskvadaki «Lefortovo» SİZOsına yolladılar.
FSB taqiqatçıları onı, ve Qırımnıñ daa üç sakinini, şu cümleden ukrain rejissöri Oleg Sentsovnı, terroristik areketler, terakt azırlanması ve silânı qanunsız qullanuvda qabaatlaylar. Bu sene oktâbr ayında onıñ apiste tutuv müddeti 2015 senesi yanvar 16-na qadar arttırıldı.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin ükümetke 2014 senesi mart ayından Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen Qırım yollarınıñ tamiri ve qurucılığına aqça ayırıluvını tezleştirmege avale etti.
Sentâbr 15 künü Kreml saytında aşkâr etilgen vesiqada yazılğanı kibi, Putin noyabr 1 kününe qadar yapılğan iş aqqında esabatnı azırlamağa emir etti.
Qırımda yollarnıñ tamiri boyunca miqyaslı işler Kefe yolunda başlandı. Buña Rusiye Federatsiyasınıñ baş naziri Dmitriy Medvedevniñ Qırım işlerinden Rusiye Federatsiyasınıñ nazirligine, Rusiyeniñ Naqliyat nazirligine ve Qırımnıñ rusiyeli ükümetine yarımadada yol tamirini tezleştirmege avalesinden soñ başladılar


text:
Qırımda Särwär Ömärev üterelgän
Xäbär agentlıqlarınnan alınğan mäğlümatkä qarağanda, qırım tatarlarınıñ mili xäräkäte başlanğıçında torğan Särwär Ömärev häm anıñ xatını Aliä uzğan töndä pıçaq belän qadap üterelgän. Alarnıñ mäyetläre üz fatirlarında tabılğan. Cinäyät eşe açılğan, tikşerü bara. Älegä bu xaqta Qırım xakimiätläre dä, Milli Mäcles tä nindi dä bulsa añlatmalar birüdän baş tarta. Ömärev – çığışı belän Qırımnan. 1944nçı yılda Üzbäkstanğa sörelgän bulğan. 1991nçe yılda Qırımğa qaytqançı ul Üzbäkstannıñ tözeleş ministrı bulıp eşlägän. Qırımğa qaytqaç Ömärev Qırım tatar xalqınıñ milli mäclesen oyıştıru komitetıneñ berençe räise bulğan.


text:
Ukrain diplomatlarınıñ fikrine köre, Qırımnıñ rusiyeli prokurorı Natalya Poklonskayanıñ Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi,Ukraina halq deputatı Refat Çubarovğa nisbeten bildirüvi acuvnı doğura. Bu aqta Türkiyede Ukraina elçihanesiniñ beyanatında aytıla, dep yaza QHA.
«Qanunsız Qırım ükümeti 2014 senesi Qırım işğalinden soñ yerli ealini qorqu ve basqı altında tuta. Qırımda olğan bütün şeyler – yalıñız kelişmegen areketler degil de, halqara uquq üzerinde aqiqiy horlavdır», – denile beyanatta.
Evel Qırımnıñ rusiyeli prokurorı Natalya Poklonskaya bildirgeni kibi, Ukraina Yuqarı Şurasınıñ deputatı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovğa Qırım kirişi açıq ve onı Qırımda taqiqat organları onı endi bekley.
Qırımda rusiyeli FSB idaresiniñ taqiqat komiteti Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarovğa qarşı cinaiy işni açqan eken. Onıñ sözlerine köre, cinaiy işni devletniñ topraq bütünliginiñ bozuluvına çağıruvlar iyun açtılar.
Evel Çubarovğa Rusiye territoriyasına ve onıñ tarafından işğal etilgen Qırımğa kirişni 5 yılğa yasaq ettiler.
Çubarovğa Qırım kirişi açıq olğanı aqqında resmiy vesiqa şimdilik yoq.


text:
PAO «Ukrtelekom» qırımlılardan daa bir ay devamında ödevlerni qabul etmeycek.
Qırım.Aqiqat saytına «Ukrtelekom» malümat hızmeti bildirgeni kibi, telefon bağnıñ hızmetini tek iyülniñ soñunda ödemege mümkün olur. Bu al şirketniñ ğayrıdan qayd etilüvi ile bağlı.
Borcları olğanlarğa nisbeten cezalar kirsetilmeycek.
Qırımda telefon bağnıñ hızmetini mayısnıñ 30-dan ödemege çare yoq. Ödevlerni ne poçtada, ne «Ukrtelekom» bölüklerinde qabul etmeyler.
Aynı zamanda qırımlılarğa ödevniñ eki yolunı teklif eteler: qıtaiy Ukrainada ya da internet vastası ile. Bu imkânlar aqqında Keriç merkezinde «Ukrtelekom» bölüklerinden birisinde asılğan ilânda yazıla.


text:
Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesiniñ nevbetteki toplaşuvında gizli şaatnı sorğudan keçirecek olalar. Bunı Twitterde advokat Nikolay Polozov yazdı.
Polozov: «Prokuror delillerniñ taqdim etüv ceryanını deñiştirdi ve gizli şaatnı sorğulaycaq oldı», – dep yazdı.
Fevral 6 künü Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznı aprel 8 kününe qadar apiste qalacağı aqqında qarar alğan edi.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde alıp bara, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Avropa Birligi Qara ve Azaq deñizleri regionlarında askerlerniñ sayısı artmasınen beraber Rusiye tarafından küç qullanılması sebebinden qasevetlene, dep bildirdi AB tış siyaset ve telükesizlik siyaseti vekili Federika Mogerini.
«Avropa Birligi Rusiye tarafından Ukraina gemileri ve deñizcileriniñ tevqif etilmesi, em de ateş açılması ve bir qaç Ukraina askeriniñ yaralanmasınen yekünlengen Azaq deñizinde ve Keriç boğazındaki vaziyetniñ kerginleşmesinden qasevetlene», – dep bildirdi Mogerini. O, Avropa Birligi, Rusiyeden halqara uquq talap etkeni kibi Azaq deñizi tarafına Keriç boğazından serbest maniasız areket kefil etmesini bekley, dep qayd etti.
Onıñ qayd etkenine köre, Avropa Birligi meseleniñ tez vaqıtta al etilmesi içün er kesni ağır-sabırlı olmağa çağıra.
«Avropa Birligi Rusiyeni zapt etilgen gemilerni, olarnıñ ekipajlarını ve donatmalarını şartsız ve acele azat etmesine çağıra», – dep ayta Avropa diplomatiyasınıñ yolbaşçısı. Onıñ qayd etkenine köre, Avropa Birligi «Rusiyeniñ 2014 senesi Qırım yarımadasını işğal etip, halqara uquqnı bozğanını» sert bir şekilde takbih ete.
«Keriç köprüsiniñ qurucılığı Ukraina mustaqilligini ve topraq bütünligini kene bozdı», – dedi Mogerini. O, «Ukrainanıñ devlet sıñırlarına, topraq bütünligine halqara seviyede tanılğan sıñırlarda tolusınen qoltutqanını» qayd etti.
Kreml kontrolindeki Kiyev rayon mahkemesi çarşenbe künü, noyabrniñ 28-nde, Keriç boğazında tutılğan Ukraina deñizcileri ve Ukraina telükesizlik hızmetiniñ hadimlerini tevqif etti. Aqmescitteki Rusiye mahkemesi tarafından apiske alınğan Ukraina askerleri 6 yılğa azatlıqtan marum qala bile.
Ukraina Arbiy deñiz quvetleri bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Rusiyeniñ sıñır gemileri Odesa limanından Azaq deñizinde Mariupolge keçken Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ gemilerine qarşı «açıq istilâiy areketler» kerçekleştirdi. Rusiyeniñ «Don» sıñır kateri Ukraina Arbiy deñiz quvetleriniñ «Yañı Qapu» reyd buksirine aselet çarptı.
Qırımdaki Rusiye FSB idaresi bildirgenine köre, noyabrniñ 25-nde Ukrainağa ait üç arbiy gemi «Rusiyeniñ devlet sıñırından qanunsız» keçip, Keriç boğazı yolunda «telükeli areketler» yaptı.
Daa soñra belli oldı ki, FSB Qara deñizde Ukraina gemilerine qarşı silâ qullandı. Kyivniñ malümatına köre, FSB açqan ateş neticesinde altı Ukraina askeri yaralandı. Rusiye FSBsi Ukraina gemilerine qarşı silâ qullanılğanını tasdıqlap, yaralanğan üç Ukraina deñizcisi aqqında haber etti.
Ukraina telükesizlik hızmeti bildirdi ki, gemilerde Ukraina deñizcilerinen beraber Ukraina telükesizlik hızmetiniñ eki hadimi bar edi.
Noyabrniñ 26-nda Ukraina Yuqarı Radası Keriç boğazında Rusiye arbiyleri tarafından Ukraina gemilerine açılğan ateş sebebinden bir qaç vilâyette cenk vaziyetini ilân etti.
Rusiyeniñ Keriç boğazında yapqanlarını bir sıra Avropa memleketi ve ABD tenqit eteler. NATO, vaziyetni ve Keriç boğazındaki adiselerni diqqatnen közetkenini bildirip, ağır-sabırlı olmağa ve vaziyetniñ daa beterine yol açmamağa çağırdı.