text:
Ahtem Seytablayevniñ ve prodüsser İvanna Dâdüranıñ icadiy taqımı fevral 9 künü«Kiborgi» iş adı olğan yañı filmniñ çekimlerini başlay. Bunı Ukraina Haber siyaseti nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Müessisede tarif etkenlerine köre, filmniñ süjeti – Ukrainıñ yañı tarihında yüz bergen vaqıyarar esasında qurulğan ve Donetsk avalimanındaki uruşlarda küreşken ukrain askerleri – «kiborglarğa» bağışlana.
Bildirüvde: «İkâye 2014 senesi sentâbr ayında eki afta devamında avalimanında nevbet keçirgen batalyonnen bağlı. Göñüller taqımı ilk sefer ateş noqtasına keleler, onı bizim askerlerimiz endi dört ay devamında qorçalaylar. Göñülliler anda kelip, cenkniñ deşetli yüzünen qarşılaşalar», – dep aytıla.
Matbuat hızmetinde qayd etkenlerine köre, ğayeni kerekleştirmek içün çekim pavilyonında eki qatlı dekoratsıya quruldı, o Donetsk avalimanındaki cenk areketlerni olğanı kibi köstere. Çekimler Kyiv ve Çernigov şeerlerinde yapılacaq. Stsenariyni belli stsenarist Natalya Borojbit yazdı.
«Kiborgi» filmniñ azırlanuvına kino meseleleri boyunca Ukraina Devlet Agentligi tarafından maddiy destek ayırıldı.


c: text/html

text:
Qırım ve Donbasstan mecburen köçip kelgenlerge rey bermek aqqı berilse, olar Ukrainadaki yerli saylavlar neticesine olduqça tesir etecek kibi fikir yañlıştır, dep tüşüne mecburen köçip kelgenlerniñ işleri boyunca bütünukrain teşkilâtınıñ başı Oksana Yermişina.
Bu aqta o oktâbr 23 künü Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde bildirdi.
«Biz (köçip kelgenler) yerli saylavlar neticesine tesir ete bilermiz kibi fikirlerni isaiyatnı bilmegen insanlar seslendire. Ukrainanıñ köçip kelgenlerge eñ tolu regionlarında bile ealiniñ beş fayızını bile teşkil etmeymiz. Em Qırım, em Donbasstan köçip kelgenlerge ait. Yani saylavlarnıñ ketişatını deñiştirmek, nasıldır bir namzetni ögge keçirmek… biz bir şey yapıp ve saylavlarnıñ neticesine tesir etip olamaz edik», – dey o.
Ukrainada bu raatlıq künleri olacaq yerli saylavlarda Qırım sakinleri rey bermeycek, ammaUkraina çeşit regionlarında eñ azından Qırımnıñ yedi vatandaşı şeer başı ve deputat vazifelerine namzetlerini kösterdi..
Ukrainada, ukrain akimiyetiniñ nezareti altında olmağan Qırım ve Donbasstan ğayrı, oktâbr 25 künü yerli saylavlar keçirilecek. Qıtaiy Ukrainada qayd etilmegen qırımlılar saylavlardaa rey bermeycekler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Memet Niyazi
Memet Niyazi (1878-1931) – Dobrucalı belli qırımtatar şair ve yazıcısı.
Memet Niyazi, 1878 senesinde, Romaniyada Dobrucanıñ Aşçılar köyünde doğdı. İlk mektep ve rüşdiyede oqudı.
1898 senesinde Qırımğa ketip muallimlik yasadı, 1899 senesinde İstanbuldaki Darü'l-Muallimde oqudı. 1900-da Qırımğa muallimlimlik yapmaq içün kene keri qayttı lâkin, çar gizli hızmeti olğan "ohranka" tarafından sıñır tışı etildi.
Memet Niyazi, 1904 senesinde Dobrucanıñ tanınğan adamlarından Abdülhakim Efendiniñ qızı Safiye hanım ile evlenip Dobrucadaki ocalıq işine devam etti.
1910-1912 arasında "Dobruca Sadası" ve "Teşviq" gazetlerinde yazıcı olıp çalıştı. 1914-de Mecidiye şeerine yerleşip, musulman mekteplerinde Türk tili ve edebiyatı dersleri berdi.
1917-de Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ davetinen Aqmescitke kelip, "Haq Ses" gazetinde çalıştı ve daa soñ qısqa bir vaqıt içün Bağçasaraydaki Zıncırlı Medreseniñ müderrisligini yasadı. 1920-de, Qırımtatar Milliy Qurultayı darqatılğan soñ, Romaniyağa keri qaytıp kene ocalıqnen oğraştı.
Memet Niyaziniñ, 1911-de İstanbulda "İthafat" (Bağışlamalar) ve 1913-de Pazarcıqta "Sağış" isimli şiir kitapları neşir etildi. Bulardan başqa şairniñ pek çoq eseri "Yaş Tatar Yazılar" (İstanbul, 1913), "Kök Kitap" (İstanbul, 1919), "Qırım Şiirleri" (Köstence, 1935) mecmualarda basıldı. Şiirlerinde, Romaniyadaki Qırımtatarlarnıñ ata vatanlarına olğan sevgilerinden başqa, milliy tüşünce ve üriyet mevzularını tilge ketirdi. Memet Niyazi, 1931 noyabr 29-da vefat etti ve Mecidiye köyünde kömüldi.


text:
AvtoVAZ 1 tamızdan bastap Lada Granta, Lada Kalina (Cross markasınan basqası) jäne Lada 4×4 modelderine bağanı 4 payızğa kötermek, delingen avtokoncern xabarlamasında. Bul twralı RBK-ğa silteme jasap Qazaqparat xabarladı.
«Eldegi ağımdağı ekonomïkalıq jağday bizge keleñsiz äser etwde. Lada satılımdarı 27 payızğa quldıradı, jïnaqtaw quraldarınıñ qunı edäwir östi – osı sebepterden biz şığınğa uşırawdamız. Qalıptasıp otırğan jağdayda bizdiñ bastı mindetterimiz öndiris şığındarın oñtaylandırw jäne jetkizwşiler bazasın qayta qurılımdaw bolıp otır», – xabarlamada «AvtoVAZ» AAQ prezïdenti Bw Ïnge Anderssonnıñ osınday mälimdemesi keltirilgen.
AvtoVAZ-dan xabarlağanınday, 2015 jıldıñ I jartjıldığında kompanïya kirisi 89,2 mlrd. Rwbl boldı, bul 2014 jıldıñ osı kezeñindegi körsetkişinen 2,2 payız az.
Kompanïya 2015 jıldıñ II jartısında qarjılıq körsetkişterdi jaqsartw üşin «iri reseylik avtoöndirwşi retindegi öziniñ jağdayın paydalana otırıp», barlıq qajetti şaralardı qolğa alatının naqtıladı.
«Avtostat» taldaw agenttigi budan burın 2015 jılğı şildede 29 avtomobïl kompanïyası Reseyge jöneltiletin modeldik avtomobïlderiniñ bağaların özgertw twralı şeşim qabıldağanın xabarlağan bolatın.
AvtoVAZ-ğa qarağanda, köptegen komppanïyalar bağaların tömendetti. Mısalğa, Citroen Jumper VU, Jumper VU new jäne Jumpy VU markalı avtomobïlderiniñ bağasın 2,3 payızdan 7,9 payızğa deyin tömendetken. Mazda, Hyundai, Geely kompanïyaları da öz avtomobïlderin arzandatıp otır.
Budan burın RBK derekközderi GM-AvtoVAZ jaña avtomobïlder şığaratın öndiristik keşen qurılısın ayaqtaw jäne olarğa jabdıqtar üşin qarjılandırw joldarın izdestirip jatqanı jaylı ayttı.
Olardıñ aytwınşa, qazirgi küni GM-AvtoVAZ 12 mlrd. rwbl tartw üşin Sberbankke jäne VTB-ğa nesïe alwğa ötiniş jasağan. Sonday-aq osı aptada AvtoVAZ-da jaña üş dïler – Major Auto, «Avïnon» jäne «Rws avto» payda bolğanı belgili boldı.
QazAqparat
Tegï: Avtojañalıqtar,
Kommentarïï


text:
AQŞ-ta Qırğızstan azamatı, Boston marafonındağı jarılıstardı uyımdastırdı dep sottalğan Djoxar Carnaevtıñ dosı Xayrwllojon Matanov "jarılısqa qatıstı isti tergewde jalğan kwälik berdi" degen ayıppen eki jarım jılğa sottaldı. Sot ükimi mawsımnıñ 18-inde Massaçwsets federaldıq sotında oqıldı.
Taksï jürgizwşisi bolğan Matanov jarılıstardan tört künnen keyin polïcïyağa barıp, ağayındı Djoxar jäne Tamerlan Carnaevtardı aqparat quraldarında tarağan fotorobot arqılı tanığanın aytqan. Biraq tergewşiler ol Carnaevtarmen burınnan tanıs bolsa da olarmen asa tanıs emesin aytıp, bïlikti jañılıstırdı deydi. Keyin Matanovtıñ teraktiden birer sağattan soñ Carnaevtardı meyramxanağa şaqırğanı anıqtalğan.
Xayrwllojon Matanov sottağı soñğı sözinde "Men Federaldıq tergew byurosın aldağanım üşin keşirim suraymın. Men terrorïsterdi unatpaymın" dedi. Bïlik Matanov Carnaevtardıñ terakti jasaw josparın rasımen bilmegen, biraq onıñ jalğan kwälik berwi tergewşilerdiñ waqıtın joğalttı deydi.
Matanov 2014 jıldıñ mamırında tutqındalğan.
Swdya Matanov advokatınıñ onı oqwın jalğastıra alwı üşin jalpı rejïmdegi kolonïyağa ornalastırw ötinişin qanağattandırdı.
Derekközi: Azattıq
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Köktemde köptegen adamğa därwmen jetispey, tumaw, bas awrwımen jïi awırıp jatadı.
Ağzañızğa därwmen jetispeytinin qalay bilwge boladı? Mına 5 belgimen tanısıñız:
1-belgi: awızdıñ jan-jağındağı teriniñ jarılıp ketwi
Eger awızdıñ jan-jağındağı teri jarılıp ketse, temir, mırış, nïacïn (B3), rïboflavïn (B2) jäne B12 därwmenderi jetispeydi degendi bildiredi. Bul problema köbine et jemeytin vegetarïandıqtarda bolıp turadı. Sebebi olar etten bas tartıp, temir men mırışsız qaladı. Sonday-aq mal beretin azıqtan bas tartw jaña jaswşalar men ulpalardı quratın aqwızdıñ jetispewşiligine äkelwi äbden mümkin.
Ne istew kerek?
Et, qus eti, losos, twnec, jumırtqa, qızanaq, araxïs, jasımıqtı köbirek jewiñiz kerek. Sonımen qatar S därwmeni jaylı da umıtpaw qajet. Sol sebepti brokkol, qızıl burış, aq jäne türli-tüsti oramjapıratan tağam jasap, jew kerek.
2-belgi: bettiñ qızarwı, börtwi, şaştıñ tüswi
Bul ädette bïotïn (V7) därwmeniniñ jetispewinen bolatın problemalar. V7 – şaşqa arnalğan därwmen. Bizdiñ ağzamızdıñ A, D, E, K sekildi may eritetin därwmenderdi saqtay alatın qabileti bar. Şïki jumırtqa ağzadağı bïotïndi siñirwge kedergi etetinin eskeriñiz.
Ne istew kerek?
Qaynağan jumırtqa jewiñiz kerek. Losos, avokado, sañırawqulaq, türli-tüsti oramjapıraq, soya, jañğaq, tañqwray men banan jewiñizge boladı.
3-belgi: bettegi, qoldağı, jalpı denedegi qabırşaqtanğan qızıl, aq daqtar
Bul ädette A jäne D sekildi maylı qışqıl därwmenderiniñ jetispewinen boladı.
Ne istew kerek?
Losos, sardïna balığı, grek, mïndal jañğaqtarın jew kerek. Olardıñ quramındağı D därwmeni ağzağa jaqsı siñwi üşin kökönis, säbiz, tätti kartop, qızıl burış sekildi quramında beta-karotïni bar azıq jewiñiz kerek. Bul azıqtardıñ arqasında ağzağa A därwmeni de jetedi.
4-belgi: Qol, ayaq jäne basqa dene müşeleriniñ uyıp, şanşwı
Bul V9 qışqılı men V6, V12 därwmenderiniñ jetispewinen boladı. Munımen qatar sizde sebepsiz küyzelis, şarşaw, gormondıq turaqsızdıq, yağnï köñil-küydiñ özgerwi, qorqınış, abırjw sïyaqtı sezim payda bolwı mümkin.
Ne istew kerek?
Sawmaldıq, qoyanşöp, qızılşa, burşaq tuqımdastar, qaynatılğan jumırtqa, segizayaq, wstrïca nemese qustıñ etin jew kerek.
5-belgi: bulşıq ettiñ tüyilip awrwı, başpaydıñ, baltır jäne arqanıñ awrwı
Bul magnïy, kalcïy men kalïydiñ jetispewinen boladı.
Ne istew kerek?
Eger sportzalğa barıp jattığatın bolsañız, mïneral men swda erïtin därwmenderdi qabıldawıñız kerek. Al sportpen şuğıldanbaytın bolsañız jäne kompyuter aldında köp otırsañız, köbirek banan, mïndal, jañğaq, şïe, alma, greypfrwt, brokkol, oramjapıraq pen sawmaldıq jewiñiz kerek.
Deniñiz saw bolsın!
Derekkközi:massaget.kz
Tegï: Arwlarğa keñes,
Kommentarïï


text:
AB azaları olğan devletlerniñ Daimiy temsilciler komiteti mayıs 8-deki oturışuvında, büyük ihtimal ile ilhaq etilgen Qırımda Rusiye saylavınıñ ötkerilmesi munasebeti ile Rusiyege qarşı yañı sanktsiyalar cedveli aqqında maddeni baqıp çıqacaq.
AB Şurasınıñ saytında derc etilgen kün tertibinde: «Ukrainanıñ topraq bütünligi, suvereniteti ve mustaqilligini bozğan ya da olar içün telüke doğurğan areketlerge qarşı sıñırlayıcı tedbirler – yañı cedveller, qarar ve reglamentniñ ömürge keçirilmesidir», – denile.
Bu maddege dair vesiqa şimdilik AB Şurasınıñ saytında derc etilmedi.
Aprel 30-da Azatlıq Radiosı jurnalisti Rikard Yozvâk, Avropa Birliginiñ Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda Rusiye prezidenti saylavınıñ ötkerilmesi içün cevapkâr olğan beş şahısnıñ aktivlerini buzlatmaq niyetinde olğanını bildirdi.
Yozvâk Twitterdeki saifesinde: «AB, Qırımda mart ayında Rusiye prezidenti saylavınıñ teşkil etilmesi içün cevapkâr olğan beş kişiniñ aktivlerini buzlatmaq ve vizalarını yasaq etmek niyetinde. AB nazirleri olarnı mayısnıñ ortasında yasaq etecekler. Olar, (Ukrainanıñ topraq bütünligi, suvereniteti ve mustaqilligini bozmaları içün – QA), artıq 150 kişi ve 38 teşkilâtnı içine alğan sanktsiyalar cedveline ilâve etilecekler», – dep bildirdi.
Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda mart 18-de prezident saylavında rey berüv olıp keçti. Resmiy Kyiv ve bir sıra halqara teşkilâtlar ile bir çoq dünya devletleri yarımadadaki saylavnı tanımaylar.
Mart 19-da Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda keçirilgen saylavnıñ neticelerine «sıfır derecesinde» ve «uquqiy neticeleri olmaycaq», dedi.
Ukraina Yuqarı Radası mart 22-de ilhaq etilgen Qırım territoriyasında Rusiye prezidenti saylavınıñ tanılmaması aqqında qarar içün rey berdi.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
«Kembrïdj gercogı men gercogïnyası Şarlotta xanşayımnıñ eki jaña fotoswrettermen böliswge qwanıştı. Olardı gercogïnya özderiniñ Norfolktegi üyinde qaraşa ayınıñ basında tüsirgen», - delingen Kensïngton sarayınıñ xabarlamasında.
Güldi köylek pen qızğılt kofta kïgen xanşayımnıñ dïvanda otırğanı beynelengen. Swretterdiñ birinde Şarlotta oyınşıq qonjıqpen oynap otır, ekinşisinde ol obektïvten säl burıs qarap, oylana külimsirep tüsken», - dep jazadı RÏA Novostï.
«Gercog pen gercogïnya bükil älemnen Şarlotta xanşayımnıñ atına izgi tilekter joldağan xattar alwda jäne olar osınaw süykimdi fotoswretter özderine sïyaqtı basqalarğa da unaydı degen senimde», - dep atap ötedi baspasöz qızmeti.
Kembrïdj gercogı men gercogïnyasınıñ budan basqa ülken ulı bar, taqtıñ bolaşaq murageri Djordj xanzada qazir eki jasta.
Derekközi: QazAqparat
Kommentarïï


text:
Älewmettik jeli belsendi qoldanatın Bayan xanım paraqşasında: «Biz bosañsıp ketken joqpız, biz izdenis üstinde boldıq jäne izdegenimizdi taptıq. KeşYou-dıñ kelesi tregi sizder kütkendey boladı!!!»,-dedi.
Eske sala keteyik, buğan deyin “Keşyudiñ” jaña quramına köñili tolmaytının top jetekşisi Bağım Muxïtdïnova aytıp ketken edi. Tanımal prodyuserdiñ pikirinşe, jas qızdar äzirge ümitti aqtamadı. «Qazirgi toptı “Keşyudiñ” burınğı quramımen salıstırwğa äli erte. Jas “Keşyu” bas “Keşyuge” jetw üşin äli biraz jumıs jasaw kerek», – degen bolatın.
Avtorı: Abay Aysara
Tegï: Mwzıka,
Kommentarïï


text:
İlhaq etilgen Aqmescitte yanvarnñ 18-nde Rusiyedeki mart 18 saylavlarına öz namzetini özü köstergen Rusiye prezidenti Vladimir Putinge qol tutuv cemiyet ştabı açıldı.
Yarımadanıñ akimiyetine yaqın olğan «Krıminform» neşiriniñ bildirgenine köre, radio alıp barıcısı, terapevt ekim Boris Levin ve «Krımskiy» Rusiye taqımlarını sport ceetinden azırlav talim merkeziniñ mudir keñeşçisi Rustem Kazakov ştabnıñ yolbaşçıları oldılar.
Kütleviy haber vastası, ştabnı açqan Qırım parlamenti sözcüsi Vladimir Konstantinovnıñ sözlerini şu şekilde naqil ete: «Bu cemiyet ştabı, bu iş içün ücret almağan ve mında göñülli olaraq kelgenlerge yönetilgen. Ştab Qırımnıñ bütün bölgelerine kenişletilgen. Ştab bütün kerek olğan teşviqat ketişatını teşkil etecek».
Konstantinov, özü de göñülli olaraq Putin içün teşviqat yapacağını bildirdi.
Rusiye prezidentiniñ saylavını 2018 senesi martnıñ 18-nde – Qırım ilhaqınıñ yıllığında ötkermek planlaştıralar. Daa evel saylav kününiñ başqa künge avuştırılmasını közde tutqan munasip qanun, Rusiyeniñ Devlet duması ve Fedratsiya Şurası tarafından tasdiqlanıp, Rusiye prezidenti Vladimir Putin tarafından imzalandı.
Putinden ğayrı Rusiye prezidenti saylavında televizion alıp barıcı Kseniya Sobçak, iş adamlarınıñ aqları boyunca vekil Boris Titov, Rusiye Liberal-demokratik fırqasınıñ (LDPR) lideri Vladimir Jirinovskiy, «Yabloko»nıñ tesisçisi Grigoriy Yavlinskiy, iş adamı Sergey Polonskiy ve Rusiye Federatsiyası Kommunistik fırqası (RFKF) tarafından namzet olaraq kösterilgen «Lenin adına sovhoz» işhanesiniñ mudiri Pavel Grudin iştirak etmek niyetindeler.
Aleksey Navalnıy da saylavda iştirak etmek içün vesiqalar berdi. Lâkin Merkeziy saylav komissiyası (TSİK), muhalifniñ daa evel mahküm etilgenine sıltap, olarnı red etti. Ondan soñ Navalnıy saylavlarnı boykot etmek ve umum Rusiye narazılıq aktsiyasınıñ yapılacağını ilân etti.


text:
Aqşam maalde Aqmescitni elektrik energiyasını iqtisat etmek maqsadı ile aydanlatmaylar. Qırım paytahtında tış yarıq çalışmay.
Amma, Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, Aqmescit merkezinde Kuybışev rayonında yerleşken bir bina üstünde Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ süreti aqşam maalde aydınlatıla.
Evel bildirilgeni kibi, Aqmescit akimiyetiniñ avalesi ile şeerde tış yarıq ve yarıqlı reklama söndrilgen. Qavehane ve meyhane saipleri saat 22:00 qapalmağa mecbur.
Noyabr 22-ne keçer gecesi Herson vilâyetiniñ Çaplinka qasabası rayonında patlavlar yüz berdi. Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq qamaçavı ştabında bildirilgeni kibi, «Qırımnı elektrika ile teminlegen elektrik bericileriniñ yolağı tüşti ve ğayrıdan tiklenemez».
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley.


text:
Qırımtatarlarnıñ facia ve küreşiniñ tarihı – yalıñız arhiv vesiqaları degil de, şaat ve iştirakçilerniñ baqışında zemaneviy adiselerdir. Sovet akimiyetine qarşılıq köstergen er bir areket meraqlıdır. Bunıñ ile, yalıñız qırımtatar areketi içün hususiy olğan muayyen tariflemeler bardır. Bu aqta qırımtatarlarğa bağışlanğan leyhanıñ ekinci çıqışında.
Leyhanıñ birinci çıqışı Qırım.Aqiqat saytında yaqında basılğan edi. Onı mında tapmaq mümkün.
Ekspertler arasında – tarihçı ve şaatlar, vaqia iştirakçileri ve olarnıñ balaları. Çıqaruvlar Moskva, Kiyev, Paris ve Aqmescitte (2014 senesi yanvar ayı) keçken edi. Rejissörlar Kseniya ve Kirill Saharnovlar. Kamera Kirill Saharnov, Aleksandr Tupikov, Seitislâm Kişveyev, Aleksandr Kudelâ, Dmitriy Verşinin.
Yardım ve arhiv fotoları içün Mustafa Cemilevge minnetdarlıq bildirile. Müelliflerge Aleksandr Podrabinek ve qırımtatarlarnıñ tarihına bağışlanğan «Gülnara Bekirova ile tarih saifeleri» vesiqalı serialnıñ müellifi, tarihçı Gülnara Bekirova mesleat ettiler.
Leyhanıñ birinci çıqışı Qırım.Aqiqat saytında yaqında basılğan edi. Onı mında tapmaq mümkün.
Serial Oak Foundation ve Andrey Saharov fondunıñ destegi ile çıqarıla.
Maqaleniñ asıl nushası Golos Ameriki saytında.


text:
Soñınan belgili bolğanday, twılğanına asa köp waqıt ötpegen tïin emdew ornına jügirip kirip, mundağı mayda janwarlar jöninen maman-därigerdiñ üstine örmelep şığıp, oğan qansırağan tumsığın tosa qoyıptı. Däriger janwardı qarap, jarasın emdew şaraların jürgizgen soñ oğan sw, alma, kepken nan berip, «balaqaydı» toydırğan eken. Onıñ aytwınşa, tïin ağaş basındağı uyaşığınan qulap, tumsığın qanatqan. Jalpı veterïnarlar jurtqa jabayı añdardıñ tölderi men «balaların» qozğamawğa keñes beredi. Sodan bolsa kerek, özine özi kömektespese, basqa eşkim qaramaytının tüsingen tïin medïkterge özi kelipti.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırım yırcısı Jamala Nadejda Savçenkoğa açıq muracaat etip, oña qoltutqanını bildirdi. Yırcı ukrain uçucısına yollağan mektübini Facebook saifesinde derc etti.
«Sen – küçlü bir qadınsıñ, bütün dünya cesaretinden ayrette qala! Seni evde bekleymiz! Sağ qal! Sen bizge kereksiñ!», – dep yazdı Jamala.
Yırcı Savçenkonıñ oña yollağan qoltutuv ve hayırlav mektübi içün teşekkürlerini bildirdi.
Mart 6-da Nadejda Savçenkonıñ Facebook saifesinde (saifesini qız qardaşı Vera baqa) Ukrainanı temsil etecek qırımlı Jamalağa «Eurovision-2016» yır yarışında ğalebe qazanmaq tilegi ile açıq mektüp-muracaat qoyuldı.
«Susana Camaladinova – istidatlı qırımtatar ve ukrain yırcısı, Eurovisionda oña can-yürekten ğalebe qazanmasını tileyim!!! Jamala, öyle de devam et! Sen eñ yahşısıñ!» – dep muracaat ete öz mektübinde Nadejda.
Mektüpte Rusiye yırcısına qarşı tenqit sözleri de mevcut.
«Eurovision-2016» yır yarışında Jamala Stalin rejiminiñ qırımtatar halqına qarşı yapqan repressiyalarnı añlatqan «1944» yırınen çıqışta bulunacaq.
Ukraina vatandaşı, Ukraina halq deputatı Nadejda Savçenko bir yıldan berli Rusiyede apiste yata. Onı keçken sene yazda Ukraina akimiyetiniñ iznini almayıp Lugansk civarında bulunğan Rusiye televideniyesiniñ eki jurnalistini öldürmesi ile qabaatlaylar.
Savçenko ve adliyecileri bunı red etip, Rusiye jurnalistleri vefat etken vaqıtta onı endi separatistler esir alğanını, soñra ise zorlap Rusiyege yollağanlarını bildireler. Mart 3-te Nadejda Savçenko oña üküm çıqarılmasınıñ sozulmasına qarşı quru açlıq grevine başlağanını ilân etti.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeeriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini red etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Bwl formattı «Jaña Qazaqstan» dep ataudı jön sanadıq
Qwrmetti dostar!
Köp jıldan beri twñğış ret, eldiñ işi men sırtındağı birqatar sayasatkerler men jurnalister, qoğam qayratkerleri men qwqıqqorğauşılardıñ eleuli basqosuı ötti. Talqığa salınğan negizgi swraqtardıñ özi ne twradı:
Eldiñ qoğamdıq-sayasi jäne äleumettik-ekonomikalıq hal-ahualı;
Memleket aldında twrğan negizgi geopolitikalıq tüyitkilder men tüyinder;
Eldegi negizgi sayasi jäne qoğamdıq instituttardıñ dağdarısı kezinde orın alğalı jatqan bilik tranziti;
Azamattıq qoğamnıñ jaña jağdaydağı mwrat-maqsattarı, mindetteri;
Qarapayım halıqtıñ qolına şınayı bilik beretin sayasi, sonıñ işinde konstituciyalıq reforma;
Eldegi sayasi twtqındar, adam qwqı, söz bostandığın şekteu mäseleleri;
Jeke jäne arnayı mäsele retinde el sırtındağı qandastardıñ jağdayı, äsirese Qıtay qazaqtarınıñ mäselesi;
Bilik pen qoğam arasında saliqalı dialog qwrıp, örkenietti sayasi orta qalıptastıratın instituttardı qwrıp, damıtu mäseleleri.
Joğarıda atalğan swraqtar turasında jası men közqarası ärqilı, biraq el dep jürgen belsendi azamattardıñ bas qosıp, oy qozğauı öte mañızdı edi. Jiınğa qatısuşılardıñ Qazaqstannıñ erteñi aldındağı azamattıq, tipti adami borışın sezine otırıp, ortaq pikirge kelgeni quanttı. Asa zor mañızı bar bwl swraqtardıñ şeşuin bir top şeneunik pen oligarhtardıñ qolına wstata saluğa bolmaydı. Ömir de, sayasat ta, äldeqayda kürdeli, sol sebepti onday tañdaudıñ özi qate äri el tağdırı üşin qauipti boladı! Wlt qamı dep, keşe Alaş üşin qan tökken ata-babalarımız ben erteñ, bizden keyin keletin wrpaq aldındağı jauapkerşilikti sezine otırıp, özimizdiñ ar-namıs aldında da, aşıq söylep, özgeristerge jol bastamau qılmıs bolar edi!
Osınıñ bärin eskere otırıp, biz aldağı uaqıtta da memleket tağdırı turalı äñgimege jüregi el dep soqqan barşa azamattardı meylinşe keñ tartıp, osınday kezdesulerdi twraqtı türde ötkizip twruğa uağdalastıq. Bizdiñ tañdauımız – bizdiñ ortaq armanımız ben erkin tañdauımızdan tuğan örkenietti, ädiletti, demokratiyalıq jaña Qazaqstan.
Sol sebepti de osı formattı biz «JAÑA QAZAQSTAN» dep ataudı jön sanadıq. Öz jauapkerşiligimizdi sezine otırıp, biz barşa sındarlı sayasi küşter üşin ortaq dialogqa aşıqpız.
Bizdiñ osınau maqsattarımız Evroparlamentte de, Evrokomissiyada da, Evropa Keñesinde de, sonday-aq, Evroparlamenttiñ vice-prezidenti deñgeyinde qoldau tapqanı quantadı. Bwl jayt, äsirese, aldağı mamır ayında Astanada ötetin «Qazaqstan-Euroodaq» Parlamenttik ıntımaqtastıq komitetiniñ otırısı qarsañında erekşe mañızdı.
Äzirge osı, "Jaña Qazaqstan" forumınıñ basqa jañalıqtarı jaylı keyinirek tağı habarlaymız.
Ämirjan Qosanov
Abai.kz


text:
Avropanıñ Rusiyege qarşı sanktsiyalar «Qırım Rusiye nezaretinde qalacağı qadar» devam etecek. Bunı «Dojd» telekanalına bergen intervyüsinda İsveçiya Tışqı işler naziri Margot Wallström birdirdi.
«Sanktsiyalarımız, Avropa Birliginde qabul etilgen edi, ve olar Qırım vaqialarınen bağlı... Bir Avropa ülkesiniñ parçası qanunsız zapt etildi. Avropa telükesilzik siyasetine köre, bu mümkün degil», – dedi Wallström, ve «Qırım işğal olunğanı qadar Rusiyege qarşı sanktsiyalar qalacaq» dep qoştı.
Bunnen beraber fevral 21 künü Rusiye Tışqı işler naziri Sergey Lavrovnen körüşmek içün Moskvanı ziyaret etken Wallström, İsveçiya Rusiyenen diger yönelişlerde işbirlik yapmağa azır olğanını qayd etti.
Bundan evel haber etildi ki, Lavrov ve Wallström körüşüv keçirgenleri vaqıtta, Rusiyeli nazir «kerçek vaziyetini ögrenmek içün» İsviçiyalı işdeşlerini Qırımnı resmiy ve resmiy olmağan şekilde ziyaret etmege davet etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
"Bazardağı saudagerlerde sovet zamanındağı altın bwyımdar köbeydi. Aqşağa tarıqqan halıq altın jüzikteri men sırğaların sata bastağan", - dep habarladı Lebap oblısındağı Azatlık tilşisi. Onıñ aytuınşa, saudalanıp jatqan altın bwyımdardıñ deni 80-jıldarı nemese odan erte uaqıtta jasalğan.
"Bağalı bwyımdardıñ tüsi sarı nemese aq emes, qızğılt-sarı tüsti altın. Anartas ornatılğan jüzikter, "taraqan" dep atalatın sırğalar. Sırğalar ilinip jabıladı, qayta aşıluı qiın. Ärine, eşkim özimen birge lupa alıp jürgen joq, biraq onsız da jwldız sınamasın bayqauğa boladı", - dedi Türkimenabattağı altın mamanı.
Türkimenstanda lombard joq. Halıqtıñ bağalı zattarın altın satuşılardıñ özderi satıp alıp jatır. Jergilikti twrğındardıñ aytuına qarağanda, 585 jäne 583 sınamalı reseylik altınğa swranıs jaqsı.
Aymaq twrğındarı altın bağası öskenin ayttı. Jekelegen adamdardan altınnıñ bir grammın qazir şamamen 200 manatqa (şamamen 57 dollar) satıp aluğa boladı.
Soñğı uaqıtta Türkimenstannan şetelge altın kontrabandası jiilegen. Bwğan deyin habarlanğanday, Ündistan astanasındağı halıqaralıq äuejayda 19 keli altındı kontrabandalıq jolmen ötkizuge talpınğan 28 türkimen azamatı wstalğan.
Abai.kz


text:
Estradamızdıñ añız arwları Nağïma Esqalïeva, Roza Rımbaeva, Maqpal Jünisova än salğanda, jïnalğan jurt ötken şaqtı eske aldı. Altı jarım sağat boyı nağız şow boldı. Jarıq, dıbıs, bï, jandı dawıs, uyımdastırw deñgeyi köpşilikti tañ qaldırdı.
Küzdiñ keşin körkeytken «Gäkkw dawısı» osımen ekinşi jıl qatarınan uyımdastırılıp otır. Keşti Täwekel Müsilim, Äsel Sadwaqasova jäne Nurtas Adambaev pen Madïna Sadwaqasova, Malïk Xasenov pen Sabït Raxïmbaev jürgizdi. «Sabïna kelinniñ» avtorı qızıq äzilderimen jurttı küldirdi. Änşilerdiñ jandı dawısta öner körsetwine sebepşi bolğan – «Zaratwştra» bendi.
Aqparat aydınına qadam basqan arnağa bir jıl toldı. 24 sağat boyı, otandıq mwzıkanı nasïxattaytın tuñğış arnanıñ qorjınında - 1500 beyneklïp bar. Elimizdiñ 23 qalasına xabar taratadı. Kün sayın jaña esimderge önerde jol aşıp qana qoymay, eskirmeytin änderdi de äweletip keledi. Arnamızdıñ änuranın opera bulbulı, jastıqtıñ qurdası – Nurjamal Üsenbaeva orındadı.
Jaqında dünïe salğan, estradamızda şoqtığı bïik tulğa – Batırxan Şükenovke än arnağanda alañğa jïnalğandar eriksiz egile jıladı. Onı körgen kompozïcïya avtorı Renat Gaysïnge öner körsetw qïınğa soqtı.
Renat ta basqa jastar sekildi Batırxandı tıñdap östi. Keyin estradamızdıñ örkendewine birlesip üles qostı. 14 jıl boyı birge eñbektendi. Sizder de şığarmadan üzindi tıñday otırıñızdar.
Şığarmaşılıq tandemniñ turaqtılığı umıtılmaytın xïtterdiñ ömirge kelwine sebep boladı. Mısalı, «Myuzïkolanıñ» mına bir änin bilmeytin jan kem de kem.
Tätti nostalgïya keşi ğana bolğan joq. Jalındı jastardıñ talpınısı bir töbe. «Arnaw», Alï Oqapov jäne tağı basqaları jaña änderiniñ tusawın kesti. Kün sayın jañalıqtardı üzbey qarañızdar. Dübirli toyımızdan usınar «sarqıtımız» köp.
Derekközi: gakku.kz
Tegï: Mwzıka,
Kommentarïï


text:
«Küşti sağat, Axmed. Onı Aq üyge äkelgiñ kele me? Biz osınday balalardı ğılımmen aynalıswğa şabıttandırwımız kerek. Bul Amerïkanı ulı etetin dünïe», - dep jazdı Obama Tvïtterde.
Buğan deyin särsenbi küni Amerïka BAQ-tarı Ïrvïng qalası (Texas ştatı) polïcïyasınıñ mektepke qoldan jasağan elektrondıq sağatpen kelgen jasöspirimdi qamawğa alğanın xabarladı. Polïcïyanı bilim mekemesine sağattı bomba dep oylağan mektep äkimşiligi şaqırdı.
Basılımnıñ mälimetterinşe, tegi swdandıq Axmet Muxammed bul äreketimen muğalimder men sınıptastarın tañğaldırğısı kelgen.
«Men ğılımdı unatamın, biraq qaratorı bolğanımnan, qawip äkeletindey körinemin», - dep moyındadı ul bala brïtandıq The Independent-ke.
Kommentarïï


text:
"Men öz basım bïznestiñ eñ bïik şıñına jetip körgen adammın. Özgelerdiñ közine meniñ ömirim jetistikke tolı bolğan sïyaqtı körinedi. Jumıstan tıs basqa närseden baqıt tabatın närse meniñ ömirimde öte az bolatın, baylıq aqşa, däwlet ömirdiñ bir böligi ğana, soğan meniñ ömirim dağdılanıp üyrengen.
Däl osınday sätte, jazılmas dertke şaldıqqanımdı bilip tösekte jatıp, jürip ötken jolımdı qayta bir qarağanda, ölimge betpe-bet keletin waqıt tayağan sayın aqşa däwlet, dünïemmen mastanıp jürgenimniñ eşqanday da män mağınasız, tükke tatımaytının tüsinip jatırmın.
Şımqay qarañğı, men jansaqtaw bölimindegi apparatwranıñ jasıl säwlesin körip, odan şığıp jatqan şwıldaq dıbıstı estip jatırmın. Mağan ajal tez jaqındap kele jatqan sïyaqtı seziledi.
Barlığımız ömirimizge jeterliktey dünïe mülik, aqşa jïnağan soñ barıp, dünïe mülikten basqa närseni armandaw kerek ekenin endi ğana tüsinip jatırmın. Adamdar bizder dünïe mülikten basqa närselerge nazar awdarwımız kerek eken: mümkin kişkentayıñızdan armandağan närseni, süyispenşilik pen maxabbattı, şığarmaşılıqpen önerdi.
Dünïe-müliktiñ artınan tınımsız qwa beretin bolsañız tübine jete almay, sebebin tüsine almaytın bolasız, däl men sïyaqtı.
Jaratqan bizge dünïe-mülikke baylanğan jürek emes, barlıq adamğa süyispenşilikpen qaraytın sonday meyirimdi jürek sıylağan.
Tirşiligimde jïnağan dünïe mülkimdi men özimmen birge alıp kete almaymın. Tek jaqsı köretin adamdarımıñ mağan bağa jetpes sıylağan estelikterin ğana alıp kete alamın. Tek ğana solar ömirdegi maxabbat, meyirimdilik ğana senimen birge, sonımen qatar ünemi serik bolıp, seniñ jüretin jolıñdı jarqıratıp otıratın erik jiger beredi.
Maxabbat mıñdağan kedergini jeñedi. Ömirdiñ şegi joq. Qayda barğıñ kelse, solay jür. Öziñniñ qoyğan maqsatıña jet. Osınıñ barlığı tek ğana seniñ qolıñda.
Eger adamdar mennen eñ qıbat tösek qanday tösek? dep surasa men: "nawqas jatqan" tösek dep jawap berem...
Ömiriñde sen öziñniñ ornıña köligiñdi minip qalağan jeriñe jetkizetin adam jaldap ala alasıñ jäne öziñniñ ornıña jumısıñdı istetip seniñ kirisiñdi tipten köp boldıra alatın adamdı tağıda jaldap ala alasıñ, biraq seniñ ornıñda awırıp jatatın adamdı eşqaşan jalday almaysıñ. Materïaldıq dünïe tabıladı. Biraq bir närseni joğalttqan sätte onı eşqaşan qaytıp qaytadan taba almaysıñ. Ol Ömir.
Ota jasaytın bölmege kirgizip bara jatqanda bir närsege ökinetin bolasıñ ol oqıp ayaqtay almağan "Salawattı ömir jaylı" degen kitap. Men nege oqıp ayaqtamdım? Nege qoldanbadım? Dep özime qattı ökinemin.
Ömirdiñ qay jerge kelgenine qaramastan kez kelgen waqıtta bizdiñ ömir esigimiz jalğız künde jabıladı.
Otbasıña qamqor bol, äyeliñe süyispenşilikpen qara, dos-jarandarıñdı sıyla. Öziñdi oyla, özgege qurmetpen qara".
Awdarma https://www.facebook.com/almaty.jetkenbay paraqşasınan alındı.
Kommentarïï


text:
Kolçak qırımtatar sülâlesiniñ temsilcileri osmanlılarnen beraber Avropa arbiy seferlerinde faal iştirak etip, hanlarğa hızmet etken ediler. XVIII asırnıñ başında tarihiy alanda serdar İlya Kolçak-murza peyda ola. Onıñ arbiy muvafaqiyetlerini III Sultan Ahmed bile qayd etken edi. 1717 senesi sultan Qırım mırzasını özüne yaqlaştırıp, paşa unvanını bere ve Hotin qalesiniñ arbiy valisi olaraq tayin ete.
Qırım ve qırımtatarlarnıñ tarih saifeleri – Qırım.Aqiqatnıñ leyhasında, «Tuğra» videobloglarında.
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki vaziyetini añlamağa yardım etken bir anahtardır
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki vaziyetini añlamağa yardım etken bir anahtardır.
Metn müelifi ve alıp barıcı Gülnara Abdulla, rejissör Fatima Osmanova, operator ve montaj rejissörı Eldar Halilov, ğaye müellifi ve prodüsser Emine Ceppar.
Videoda Larişes müzeyiniñ saytından resimler, em de belli Qırım müellifleri ve icracıları Enver İzmaylov ve Afize Kasaranıñ muzıkası qullanıla.
Gülnara Abdulla, Qırım tarihçısı
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarlarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışlarını aks ettirmey


text:
«Keşir bizdi, Mwqağali!»
Qarasazda Mwqağalidıñ 80 jıldıq mereytoyı dürkirep ötip jatqanda bizben körşi bolğan Külimhan apayğa sälemdesuge bardım. Jeñgemiz meni körip qattı quanğanı.
«Auılğa kelmey kettiñ ğoy, äkeñ men apañ ketken soñ, bir sälemdesuge jaramadıñ» dep ökpelep te aldı. «Toyğa keldiñ, men bolsam qarıs jerde otırıp, bara almay otırmın. Üyden wzap şığuğa şama joq. Kärlik pen auru aynaldırıp aldı. Tiri küninde Mwqağali marqwm qos qwlınım - Auğanbayım men Amantayımñıñ mañdayınan sipap edi. Şalım Qasanbaymen tüyde qwrdas ta boldı. Dämdes-twzdas bolıp aralastıq. Ekeuiniñ bir atqa mingesip, egin suarğan künderin qalay wmıtayın? Bwl künde bwlardıñ bireui joq, men ğanamın. Qarasazğa Mwqağalidı bergen Qwdaydan aynalayın. El-jwrtı qwrmettep, aspandatıp jatır. Nesin jasırayıq, kezinde erkeligin kötere almay, qattı söz aytqan kezimiz de boldı. Ol üşin aruağınan keşirim swraymın», - dep Külimhan apay oyındağı äñgimesin aqtardı.
- Biz Qarasazğa 1955 jılı Pavlodardan köşip keldik, - dedi ol kisi.
- Mwnda ağañnıñ äpkesi Zinanı qara tartıp, kelgenbiz.
Bir küni auılda toy boldı. Qasıma bir kelinşekti ertip, men de bardım. Ärkim bilgenin aytıp, toydı qızdırıp jatır eken. Aqırı artı aytısqa wlastı. Bizge qarsı otırğan eki jigit täuir aytısıp, jauabımızğa jauap qayırıp jattı. Äzil-qaljıñ aralas qağıtular aytılıp, şamamızğa qaray öleñdettik. Osı kezde eki jigittiñ biriniñ kigen kiimine közim tüsip, alqam-salqam bolğan türin öleñge qostım. Sonıñ bir-eki jolı esimde qalıptı:
Üstiñdegi küpäykeñ jırttıq- jırttıq,
Baulığıñdı ketken be tışqan qırqıp, - dep bastalğan öleñime älgi jigitter söz tappay orındarınan twrıp ketti. El külip jattı.
Sondağı aytısqan eki jigittiñ biri Mwqağali ekenin keyin bildik. Ol şamamen 50-jıldardıñ ortası. Sodan beri qanşa jıl ötti. Men qazir 82-ge keldim. Bir jıldarda Mwqağali şalım Qasanbay ekeui Jılbwlaq jaqta kolhozdıñ egin suardı. Birde mingen attarına meniñ bir jaña körpemdi salıp alıptı. Soğan renjip, wrısqanım bar.
Keyin Mwqağalidıñ Narınqolğa, odan soñ Almatığa ketkenin estidik. Bwdan keyin bizder Mwqağalidı köp körmey joğaltıp aldıq. Bir jılı Maygülin aldına alıp, bwrıñğı Qarasazğa bizdi atpen izdep kelipti. Quanıp qaldıq. Eki-üş kün demalğan Mwqağali jaña qoranıñ artında ağıp jatqan sudıñ arğı jağına tekemet jayğızdı. Men et asıp, araq-şarabımdı qoyıp, qonaq ettik. Şalım ekeui «bayağı egin suarğan kezderimiz-ay» dep ötkendi eske alısıp, külkenderi esimde. Bizden keyin, «auılda biraz bolamın» dep, Qarasazğa ketti. Eki-üş künnen keyin 3-sınıpta oqitın ülken wlım Auğanbaydan qımız berip jiberip twrdıq. Eki auıl arası biraz jer bolğanımen Auğaşım jayaulap qımız aparıp berip jürdi.
Mwqağali qaytıs bolğanda Auğanbayım: «Meni oquğa tüsiremin degen Mwqağali ağa qaytıs bolıptı. Endi meni kim oquğa tüsiredi?» - dep uayımdağanı da esimnen ketpeydi. Allağa şükir, Mwqağali mañdayınan sipağan eki balam da özderiniñ maqsattarına jetti. Önerli bolıp ösken olar auılda ansambl' qwrıp, Mwqağalidıñ talay öleñderin sahnağa şığardı. Amantayım auılda öner mektebin qalıptasuğa ülesin qostı. Biraq amal ne, ekeuiniñ de ğwmırı qısqa boldı, - dep Külimhan apay äñgimesin ayaqtağan-dı.
Sol apayımız ötken jılı dünieden ozdı. Külimhan apaydıñ aqın aruağınan keşirim swrağan beynesi küni büginge deyin köz aldımda. Bärimiz de keyde pendeşilikke barıp jatamız. Biraq sonı keş te bolsa tüsinip, keşirim swrau - kisiliktiñ belgisi. Aqiıq aqın Mwqağalidıñ özi de «Keşiriñder» dep öleñinde jazıp ketpedi me? Mwqañnıñ janınıñ tazalığı men adaldığın Külimhan apay da söz arasında köp aytıp otırdı. Apaydıñ «Mwqağali ülken azamat edi. Eşkimge jamandığı da, artıq sözi joq, keşirimdi jan edi» degen sözi jadımda qalıp qoydı.
Jeksen Alpartegi
Abai.kz


text:
Êyr Fransnıñ yuqqa çığuı bar
Şirkät citäkçelege mäğ’lümatlarına kürä, êş taşlawlardan kilgän zarar 269 million awro külämendä
Franśiyanıñ milli hawa yulı şirkäte Êyr Fransnıñ yuqqa çığu mömkinlege bar. Bu xaqta ilneñ iq’tisad ministrı Bruno Le Mêr belderde. Êyr Frans xezmätkärläreneñ êş taşlawına yaqınça 2 ay yarım buldı. Alar tüläwlärneñ artuı häm êş şartlarının yaxşıruın teli. Le Mêr, xezmätkärlärgä möräcäğat’ yasap, idarä täq’dim itkän xaqlardan tağın da artığın soramasqa çaqırdı. Ul, şulay uq, şirkätkä betü qurqınıçı yanawın häm kiçekmästän köndäşlek öçen adım atarğa kiräklegen söyläde.
Êş taşlawlarnıñ başında Franśiyanıñ 11 hönäri berlege tora. Alar xezmät xaqın 6%qa arttırunı taläp itä. Êş taşlawlar bilgele könnärdä ütä.
Şirkät xezmät xaqına küpmeder külämdä östämä täq’dim itkän ide. Ämmä êşçelär tawış birü yulı belän annan baş tarttı. Şunnan soñ Êyr Fransnıñ başqarma direktörü Jan-Mark Yanayyak ütkän comğada êştän kitüe turında belderde.
Şirkät citäkçelege mäğ’lümatlarına kürä, êş taşlawlardan kilgän zarar 269 million awro külämendä. Ägär rizasızlıq çaraları bu ayda da däwam itsä, bu sannıñ kimendä 300 million bulacağın farazlıylar. Belgeçlär şirkätneñ kiläçäge öçen borçıla. Çönki cäyge yallar waqıtına alınğan biletlarnı kire birülär yışayğan.


text:
Pavlodarğa jaqın mañda eki bulandı kölik qağıp ketti. Oqıs oqïğa saldarınan 62 jastağı kölik jürgizwşisi men 52 jastağı jolawşı awır xalde awrwxanağa tüsti. Lağın ertken bulan oqıstan jolğa şığıp ketip, kölik apatına sebepşi bolğan. Joğarı jıldamdıqpen jüytkip kele jatqan kölik janwarlardı sol jerde qağıp öltirgen. Mamandar dala tağılarınıñ qalağa jaqın kelwin sïrek kezdesetin qubılısqa balaydı. Äytse de, öñirde bulandardıñ ösimi bayqaladı. Olardıñ sanı qazir 150-den asadı. Ajdar Jüsipov, oblıstıq tabïğattı qorğaw jäne janwarlar älemi basqarmasınıñ basşısı: - Olar ädette şöbi şüygin Ertis qoynawında jayılatın. Bïıl alqaptardıñ bäri swğa tolıp tur. Olardıñ jayılım izdep,qalağa jaqındawları da mümkin.
Derekköz: 24.kz.
Tegï: Janwarlar älemi,
Kommentarïï


text:
Olga DuhniçSiz onı hatırlaysızmı? Vasıl Pukirevniñ «Teñ olmağan evlenüv» resimini hatırlaysızmı? Nazik, keyfsiz, 16 yaşlarında kelin. Kiyev ise, köküsi nişanlarnen tolu, ayatnıñ er angi tarafını körgen ihtiyar. İtibarlı ve zengin, diqqatnen qızçıqqa baqa. Kiyevniñ dostları, arqada turalar – nahiye pomeşçikleridir, yüzleri küle, çete qollarını haçlağan kederli yigit sessiz tura, – sevgilisine degil, onıñ parmağına kiyilecek yüzükke, – ayırılıqnıñ resmiy nişanına baqa.
Mart 29-ndan başlap. Qırımda rus, qırımtatar ve ukrainliler arasındaki munasebetler bu resimni añdıra, rus küçleri basqısı altında ukrain ve qırımlılar arasındaki hucur sevgi ikâyesi – teñ olmağan evlilikke alıp barğanını köstere. Pukirevniñ kederli qaramanı rolü qırımlı ukrainlilerge berildi.
Mart 29 künü 2014 senesi qırımtatar halqı Qurultayı milletniñ kendi kelecegini belgileycegi ve qırımtatar milliy-territorial cumhuriyetiniñ meydanğa ketirilüvi aqqında ilân etti. Angi devletniñ erkânında sorasañız, – Kim birinci olıp cevap berse, onıñ erkânında olmalı.
Qırımtatarlar siyasiy subyekt olaraq areket etmege isteyler. «Biz eki devlet arasında öz yerimizni qıdırmağa boldurdıq», – dedi Meclis reisiniñ muavini Nariman Celâl. Meclis reisi qırımtatarlar de-fakto uquqiy meydanında qalğan, Rusiye Federatsiyasınıñ prezidenti Volodımır Pütin ile körüşmege niyetlendi.
Bu adımlarnıñ añlatuvında bir çoq farqlı fikirler bar – qırımtatar yetekçileriniñ halqnı saqlamaq maqsadından başlap, atta ukrainlilerniñ ve Or qapunıñ eki tarafından satqınlıqta qabaatlavları ve Qurultaynıñ deklarativ qararınen razı olmağan bazı qırımtatarlarğa qadar kele.
Bu vaziyetni eñ ağır Qırımdaki ukrainliler keçireler. Olar içün, qırımtatarlarnıñ Ukraina yaqlı olmaları zapt etilgen topraqlarnıñ qitaiy Ukrainanen birleşmesine bir ümüt bere edi.
Qırımda ukrain ve qırımtatarlarnıñ munasebetleri devamlı, qıyın, meraqlı olıp, er alda dostluq ve bağ timsalidir. General Petro Grigorenkonıñ qırımtatarlarnıñ Qırımğa avdet areketinde iştiragi, Qırımda ukrain ve qırımtatar medeniyetlerniñ inkişafımaqsadında ortaq işleri, sovet keçmişine nefret eki gruppa arasında birlik ve dostluq munasebetlerni peyda etti. Er qırımtatar gençi içün vatandaşlıq tili olaraq ukrain tiliniñ bilgisi husiy çizgisidir.
Çoq yıllar devamında, qırımtatarlar kendi statusını Ukraina terkibinde numayış etip, Ukraina Prezident saylavlarında ukrain ğaleri tarafdarlarına qol tuttılar. Amma, yazıq ki, çoqusı allarda kerekli cevap berilmedi. Sevgi ameliy adımlarnen beligilenmedi. Faqat, qırımtatarlar ve ukrainliler arasındaki munasebetler eyi olıp qalmaqta. Bugünki künge qadar.
Bugün ise, men birinci kere qasevetlenip başladım. Qırımtatarlarnıñ ilân etken mevamı degil de, daa çoq, Qırım ukrainlilerniñ añlamı, belki de ukrain-qırımtatarlarnıñ bozulması mümkün siyasetten tış, vatandaşlar ara munasebetlerinden.
«Teñ olmağan evlilik» resiminde kibi qırımtatarlarnıñ saylamağa çareleri yoq, amma olar mecburitke qalğanlarına baqmadan, kendi seçme aqqını tasdiqlağan pozitsiyası ürmetke lâyıq.
Amma, allegoriyanı devm etereke, resmiy Ukraina, resimdeki genç kibi susıp qaldı, sevgilisine degil, yüzükke baqıp tura, – qanun ve aitlik timsali – kiyermi ya yoq?... Zengin kiyev ise, endi sofralarnı donattı.
İç bir kimsege qırımtatarlarnıñ vaziyetinde olmağa tilemem. Amma, tek bir şeyni billem, susıp qalğannıñ iç bir vaqıt öpkelemege aqqı yoq. Nasıl bir netice çıqarılmasa da, bu kendi kelecegini belgilegen halqnıñ seçimidir. Ümüt etem ki, bu qarar, şübesiz, avropalı halq – qırımtatarlarğa lâyıq olur.
Aytalar ki, resimde ayatından levhanı akis etti, aşq olğan genç ise, bu Vasıl Pukarevniñ özüdir. Resim o qadar meşur oldı ki, atta, bahtsız ressamnıñ ayatını bastırdı.
Ukraina bu kibi vaziyetke tüşmez, dep üymütler besleyim.
Olga Duhniç, siyasiy ruhiyatşınas
«Fikir» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
Kiyev – Çarşenbe künü, avgustnıñ 20-nde Pötr Poroşenko qırımtatar halqınıñ meseleleri boyunjda vekil vazifesiniñ peyda etilmesi aqqında emir imzaladı. Devlet yolbaşçısınıñ saytında şu vazifege halq vekili Mustafa Cemilevniñ tayin etilüvi aqqında buyurıq çıqtı. Mecliste Prezident Memuriyetinde yañı vazifeniñ qoşulmasını alğışladılar, bunıñ ile bir sıra meseleler al etilmesi mümkün, dep sayalar. Ekspertlerniñ fikirince, Cemilev, Poroşenkonıñ resmiy vekili olğan soñ, halqara şeriklernen munasebetlerni qurmaq içün daa çoq aq ve imkân qazandı.
Pötr Poroşenkonıñ emirinde, qırımtatar halqı meseleleri boyunca vekil, Ukraina Prezidentiniñ, qırımtatarlarnıñ anayasa aqlarınen bağlı imkânlarınıñ yerine ketirilüvini köz etecek, dep yazıla.
«Vekilniñ esas vazifesi – qırımtatarlarnıñ em uquqiy, em içtimaiy meselelerni çezecek çeşit türlü vesiqalarnı azırlamaqtan ibaret. Em de buña Qırımnı qaytaruv yolları aqqında öz fikirlerini bildirmek te kire», – dep añlattı yañı vazifesini Mustafa Cemilev «Espresso TV”-nıñ efirinde.
Başqa namzetler de teklif etile edi
Bunen beraber, Pötr Poroşenko öz memuriyetini 423 insanğa keñişletmege buyurdı. Evelden, prezidentniñ Memuriyeti 416 adamdan ibaret olğanı közge alınsa, qırımtatar halqınıñ meseleleri böyünca Vekiliniñ faaliyetini 7 adam becerecek.
Mustafa Cemilev qayd etkeni kibi, meselelerniñ ilk nevbette turğanlardan biri, yarımadanı mecburen terk etip, Ukrainanıñ qıtasında yerleşken qırımtatarlarğa kösterilecek yardımdır.
Qırımtatar halqı lideriniñ aytqanına köre, emir imzalanmazdan evel o prezident Poroşenkonen eki kere körüşti. Cemilev başından, bu vazifege taiyn etilüvini istemegeni, amma prezident onı qandırğanını ayttı.
«Men başqa namzetlerni teklif etken edim, amma o bu vazifede eyi bilgen adamnı körmege istegenini söyledi. Men razı olmağa mecbur oldım», – dedi Cemilev.
Halq vekili qayd etkeni kibi, işğal etilgen Qırımnıñ «akimiyeti» yarımadağa kelmege yasaq etkenleri sebep, faaliyetni alıp barmağa küç olacaqtır. Cumhuriyette olıp keçken vaqialar aqqında malümatnı oña vekilniñ yanında çalışqan hadimler toplamağa yardım etecekler.
Ukraina Prezidentiniñ vekil statusınıñ peyda oluvı Mecliste evelden muzakere etilmedi. Faqat, bu kibi müim vazifeler boyunca adetince mesleatlaşuvlar keçirile. Bunı Qırım.Aqiqatqa Meclis reisiniñ muavini Nariman Celâl bildirdi.
«Amma, qırımtatarlar lideri aqqında söz yürütile, o tecribeli siyasetçi, Ukraina halq vekili. O, Ukraina Pezidenti vekili olmağa razı olıp, Meclisniñ siyasetine ters kelgen iç bir qarar almadı», – dedi Celâl.
Onıñ sözlerine köre, tayin etilüviniñ aqibetlerini tahmin etmek küçtir, çünki şimdilik, vekilniñ vazifeleri ve imkânları daa belli degil.
«Mustafa Cemilev, er türlü statusta bulunıp, er vaqıt qırımtatarlarnıñ aqlarını qorçalay edi. Men ümüt etem ki, bu resmiy status saesinde areketlerini daa faalleştirir», – dedi Celâl.
Bildirgenine köre, şimdiki vaqıtta işğal etilgen territoriyada yaşağanlar Vekilniñ hadimleri ola bileler. Amma, qayda yaşağanları müim degil, eñ esası olarnıñ professional qabiliyetleri olacaq.
Yañı vazife ve deputatlıq arasında seçmek kerek olacaq
Qırımtatar halqı meseleleri boyunca Vekil vazifesiniñ peyda oluvını mecbur köçkenlerniñ cemaat teşkilâtları koordinatsion komitetinde de alğışladılar. Komiteti reislerinden biri Andrey Şçekun Qırım.Aqiqatqa aytqanı kibi, bu resmiy Kiyevniñ Qırımğa yibergen müsbet işareti kibi qabul etilmek kerek.
«Bu pek müim, çünki soñki vaqıtları Meclis azaları işğal etici akimiyet tarafından çeşit vazifelerge tayin etilgenleri belli. Bu kibi insanlardan qurtulmaq kerek. Meclis evelki noqtai nazarında qalacağına ve Ukrainanıñ bütünligine qol tutacağına ümüt besleycekmiz», – dedi Şçekun.
Ekspertlerniñ fikirince, Mustafa Cemilevniñ tayin etilüvi, martnıñ ortasında Yuqarı Şura qırımtatarlarnıñ tamır halq olaraq tanılması aqqında qabul etken qararnıñ ömürge keçirilüvinen bağlı ilki adımdım.
«Endiden, bu qararnı işke tüşürmek içü daa çoq yollar açıldı, onıñ mündericesi de tamamlanacaq. Bundan da ğayrı, Mustafa Cemilevniñ halqara cemaatçılıqnen işbirlik tutmaq içün daa çoq imkânları peyda oldı», – dep ayttı Yaqın şarqiy taqiqatlar merkeziniñ müdiri İgor Semivolos.
Ekspertniñ fikirince, Prezident Vekili statusı, halq deputatı vazifesinden daa yüksektir ve Cemilevniñ imkânlarını keñişletir.
Söz kelimi, Cemilev endi deputatlıq ya da Vekil vazifelerinden birini saylamaq kerek. Çünki, ukrain qanunlarına köre, em parlament, em ükümette aynı zamanda çalışmağa mümkün degil. Ekspertlerniñ tahminlerine köre, Mustafa Cemilev parlament saylavları yaqınlaşqanınen seçimini yapar.
Qırımlı siyasetşınas Sergey Kostinskiyniñ fikirince, Cemilev bu vazifeden vazgeçecek olsa, onı Refat Çubarovğa teklif etecek.
«Eminim, Mustafa ağa, başından vazifeni red etkenini aytqanda, az-buçuq qabarta. O yıllar devamında siyasiy faaliyetinen bağlı em maneviy, em başqa yükniñ tübünde buluna. Ayatında neler tek körmedi, imtianlar ise devam ete. Men bellesem, o vazifeden vazgeçse, onı Refat Çubarovğa teklif eter, çünki o, qırımtatarlar arasında ürmet qazandı ve kerekli professional qabiliyetlerniñ saibidir», – dey ekspert.
Siyasetşınas bildirgeni kibi, bu vazife ilk evelâ temsiliy emiyetke malik. Onıñ fikirince, böyle etip, ukrain devleti bundan evel iç olmağan, Qırım ve qırımtatarlarnıñ meselelerine büyük diqqat ayıra. Mütehassısnıñ fikirince, Mustafa Cemilevniñ yañı vazifesi qırımtatarlar arasında hususiy statusı ve prezidentniñ bile oña yüksek qıymet keskenini köstere.


text:
Aynıñ sorawı
May ayınıñ sorawı
AйHың copaBы (kиpил xәpeфләpe бeләH)
TRT Xalıqara 23nçe aprel’ balalar cıyını 2018nçe yılda niçänçe tapqır oyıştırıldı?
- 40
- 45
- 50
Bezgä döres cawap cibärgän tıňlawçılarıbız arasında ütkäreläçäk ciräbädä bilgelänäçäk 3 keşegä “Törkiyä awazı” radiosınıň büläge bireläçäk.
Cawaplarığıznı 2018nçe yılnıň 31nçe may könenä qadär faks nomerıbızğa, poçta aşa yäisä tübändäge blanknı tutırıp cibärä alasız.
Faks nomerıbız: 463 -34- 54
Törkiyä kodı - 90, Änkara kodı-312.
Poçta adresıbız:
PK 333, 06443, YENİŞEHİR, ANKARA, TÜRKİYE.
Uňışlar teläp qalabız.


text:
Mayıs 18-de Kyivde Mihaylovskaya meydanında qırımtatar halqına qarşı yapılğan genotsid neticesinde qurban ketkenlerniñ hatırasına tedbirler keçecek. Bunı mayıs 7-de özüniñ Facebookında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi, Ukraina halq deputatı Refat Çubarov bildirdi.
Çubarov: «Mayıs 18-de saat 16:00-dan başlap Kyivde Mihaylovskaya meydanında vazifeli şahıslarnıñ iştiraki ile hatıra merasimleri ve şu cümleden matem mitingi ve rekviyem keçiremiz. Tafsilâtlarını daa soñra bildirecekmiz, çünki bunda çoq taraf iştirak ete. Bu, qırımtatar halqına qarşı yapılğan genotsid neticesinde qurban ketkenlerniñ hatırasına devlet tedbiri olacaq», – dep qayd etti.
Daa evel Çubarov, qırımtatarlarnı ilhaq etilgen Qırımda mayıs 18-de, Qırımtatar halqını Qırımdan sürgün etüv qurbanlarını hatırlama kününde umum Ukraina sükünet daqqasına qoşulmağa davet etti.
O, Ukrainanıñ qıtadaki qısmında, qırımtatar halqını sürgün etüv qurbanlarınıñ hatırasına matem tedbirleri Herson vilâyeti, Geniçesk rayonı, Novoalekseyevka, Odesa, Lviv ve tedbirler ukrain ve yeudi cemaatlarınıñ iştiraki ile Holokost muzeyinde yapılacaq Dneprde keçecekler, dep qayd etti.
Onıñ bildirgenine köre, Türkiyedeki Ankara ve İstanbulda da, munasip şekilde mayısnıñ 13 ve 20 künlerinde qırımtatar halqına qarşı yapılğan genotsid neticesinde qurban ketkenlerniñ hatırasına mitingler keçecek.
Qırımdan qırımtatar halqınıñ sürgün etilmesi neticesinde qurban ketkenlerni hatırlama künü er yıl mayıs 18-de qayd etile. Bu künde qırımtatarlar ile tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etildi.


text:
Ukraina ukümetine Rusiye ile Azav deñizi aqqında añlaşmanı ğayrıdan baqıp çıqmaq kerek, çünki o, Ukrainanı deñizniñ suv meydanından sıqıştırıp çıqarmağa tırışa. Bunı Ukrainanıñ siyasiy eksperti Vasiliy Laptiyçuk Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde, qanun bozğan «Nord» Keriç gemisi boyunca devam etken davanı izalağanda bildirdi.
Ekspert: «Ukraina ile Rusiye arasındaki 2003 senesi 24 tarihlı añlaşma boyunca Azav deñizi, tarihiy iç suvları olaraq kösterildi, lâkin onıñ içinde kimge ne ait olğanı öyle de tayin etilmedi. Cenkten evel teñ şekilde uzaqta bulunuv printsipi boyunca Azav deñiziniñ 60%-i Ukrainağa ve 40%-i Rusiyege ait edi. Bu vaziyet Rusiyeniñ menfaatına uymağanı aşkârdır, ve o, Ukrainanı sıqıştırıp çıqarmağa tırışa. Bizge bu añlaşmanı denonsatsiya etmek, Azav deñizini halqara suvlar olaraq tanımaq ve Gamburgda, Deñiz uquqı boyunca halqara tribunalda qorçalav qıdırmaq eñ elverişli yoldır», – dep qayd etti.
Daa evel Herson şeer mahkemesi, Qırım Muhtar Cumhuriyeti prokuraturasınıñ muracaatını qanaatlendirip, «Nord» Keriç gemisiniñ kapitanı Vladimir Gorbenkoğa qarşı birinci talap ile tahqiqatçığa sorğuğa kelmek mecburiyetini tayin etti. Ondan ğayrı, oña 2018 senesiniñ iyünine qadar ilhaq etilgen Qırımğa kirmesi yasaq etildi. Vladimir Gorbenko, Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen territoriyanı ziyaret etüv tertibini bozğanından şübheli sayıla. O, qabaatını inkâr ete.
Mart 25-te Ukrainanıñ Devlet sıñır hizmeti Azav deñiziniñ suv meydanında Rusiyeniñ bayrağı altında bulunğan balıqçı gemisini yaqaladı. QMC prokuraturası «Nord» gemisiniñ ilhaq etilgen Keriçteki Kyiv tarafından qapalğan limanından çıqması vaqiası boyunca cinaiy işniñ alıp barılmasını başladı. Mart 30-da Ukrainanıñ mahkemesi «Nord» gemisini tevqif etti.


text:
Rusiye maliye monitoringi hızmeti nezaret altında bulunğan ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalarınen qabaatlanğan qırımlılarnı ükümleri çıqarılmağanına baqmadan, olarnı terrorist ve ekstremistler cedveline kirsetti. Bunı Qırım uquq qorçalayıcı gruppası haber ete.
Uquq qorçalayıcılarnıñ malümatına köre, böyle etip, Rusiyede adaletli mahkemeniñ esas printsiplerinden biri – qabaatsızlıq tahminleri – bozuldı.
«Emir-Üsein Kuku bu cedvelde 3415 nomerası altında, Müslim Aliyev – – 468, Arsen Cepparov – 2294, Ruslan Zeytulayev – 2608, Rustem İsmailov – 2884, Yuriy Primov – 4893, Ferat Sayfullayev – 5176, Ayder Saledinov – 5199, Refat Alimov – 524, İnver Bekirov – 1231, Zevri Abseitov – 196, Rustem Abiltarov – 188, Enver Mamutov – 3994, Remzi Memetov – 4135, Vadim Siruk – 5362, Teymur Abdullayev – 110, Üzeir Abdullayev – 111», – dep bildirdi uquq qorçalayıcılar.
Bu cedvelge kirsetilmesi bir de bir maliye tedbirleriniñ ötkerilmesini yasaq etmektedir.
İlmi Umerovnıñ qızı Ayşe 2016 senesi dekabr 30-da bildirdi ki, babası Rusiye maliye monitoringi federal hızmetiniñ saytında derc etilgen terrorist ve ekstremistler cedveline kirsetilgen. Onıñ nomerası 5826. Umerov, bu cedvelge kirsetilmesine qarşı mahkemede itiraz bildirmege niyetli olğanını beyan etti.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Aqmescit – «Qırımtatarlarnıñ qarşılıq areketi»niñ idarecisi Nedim Halilov Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ İnsan aqları boyunca Şurasına qırımtatarlarnıñ milliy toprağı – Qırım yarımadası üzerinde BMT-nıñ nezaretini pekitmege muracaat etti.
Bu aqta faalciniñ Qırım.Aqiqat saytında olğan mütenasip arizasında aytıla.
Halilov Rusiye ve Ukrainağa yönelgen rezolütsiyanı bakmağa teklif etti. Oña köre, «qırımtatar halqınıñ Qırımda öz milliy devletçiligi olmasınıñ aqqı»nı belgilenmeli.
İşbu arizanıñ negizlerinden biri olaraq Halilov qırımtatarlarnıñ aqları bozulğanını ve «Qırım yarımadanıñ tamır halqı olğan qırımtatarlarnıñ izini, haberi olmadan ve onıñ iradesine qarşı qırımtatarlarnıñ işğal etilgen milliy toprağında 14.09.2014 senesi saylavlarnıñ belgilenmesi»ni qayd etti.
«Qırım yarımadasınıñ statusı belgilenmedi, Qırım tamır halqınıñ milliy toprağında aqqı amelge keçirilmedi, bu ise Rusiye Federatsiyasınıñ arbiy bölükleriniñ silâlı istilâsına, qırımtatar halqınıñ milliy territoriyasınıñ işğaline ve Rusiye Federatsiyasınıñ nezareti altında işğalci rejiminiñ pekitilmesine ketirdi»,– dep haber ete faaliyetçi.
Halilov şunı qayd etti ki, sentâbr 14 kününe «qırımtatar halqınıñ milliy territoriyasında belgilengen «saylavlar» qırımtatarlarnıñ aqlarınıñ bozuluvıdır».
Sentâbr 14 künü tanılmağan Qırım cumhuriyetinde Rusiye tarafından işğal etilgen yarımadada akimiyet organlarına «saylavlar» keçirilecek.


text:
Äzirge Almatıda jolayrıq salınatın orındı satıp alatın aqşa joq. Bwl turalı qalalıq jer qatınastarı basqarması basşısınıñ orınbasarı Ardaq Samambetov..
Almatıda üyleri süriletin twrğındar ötemaqı ala almay jür. Olar äkimdik qızmetkerleri tölem jasaudı ötken jılı uäde etken deydi. Alayda sodan beri şen..
«Bayan swlu» konditerlik fabrikası «BAYAN SULU — 2018. Halıqtıq beyne — Halıq tañdauı» jobasın wyımdastırıp, qazaqtıñ nağız Bayanınıñ qanday bolatının..
Katar palestina bosqındarına 50 mln AQŞ dolları köleminde aqşalay kömek atadı. Katar ämirligi bwl qarjını BWW-nıñ Palestina bosqındarına järdem beru a..
Gazadağı qarulı şabuılğa baylanıstı, halıqaralıq sayasi arenada ülken tolqu tuıldı. Izrail' qarulı küşteri Gazadağı palestinalıqtardı şekaranı bwzıp ö..


text:
Sovet ükümeti devirinden başlap, qırımtatar milliy areketi silâsız küreş alıp bara. Çeşit sayıda miting, ariza, muracaat, narazılıq tedbirleri çoq yıllar devamında qırımtatarlarnıñ noqtai nazarını bildirmek içün teşkil etildiler. Yarımadanıñ yañı akimiyeti Rusiyeniñ qanunlarını işletip, qırımtatarlarnıñ aktsiyalarına qarşı küreşeler. Bu sebepten, Qırım akimiyeti icadiy fleşmoblarnen qarşılaşması mümkün – bu soy tedbirlerni qırımtatarlar üküm etken qanunları çerçivesinde keçirecekler.
Aqmescit şeer şurası qırımtatarlarğa iyün 26-nda qırımtatar Bayraq kününe bağışlanğan tedbirlerni şeerniñ merkezinde keçirmege yasaq etti. Başından, Trenöv bağçası aqqında söz yürütile edi, akimiyet anda raatlanğan «yüzlernen balalar içün havflı» olacaq tedbirni keçirmege red etti.
Akimiyet vekilleri, tamam balalar içün ötkerilgen resim, yemek yarışları, milliy-ameliy sanaat sergisi ya da çölmekçilerniñ iş nümüneleri, kontsert nasıl etip te telükeli olacağını añlatmadılar.
Kene de, eyi niyetli akimiyet Bayraq kününine bağışlanıp, avtomobil yürüşini de yasaqladı. Merkeziy soqaqlarda ötkerilecek avtomobil yürüşi «taşıyıcı, yolcularğa qolaysızlıqlar ketirip, olarnıñ aqlarını boza bile», - dep qayd ettiler şeer şurasında.
Şeer memuriyeti bayram tedbirlerni keçenleri tatarlarnıñ Sabantuyı ötkerilgen Salğır bağçasında keçirmege teklif etti.
Amma, teşkilâtçılarnı bu teklif qandırmadı, bu sebepten, olar özüniñ nevbetinde Aqmescitniñ Lenini meydanında bayramlaşmağa izin soradı. Bu sefer de resmiy «yoq» cevabı keldi, bildirgenlerine köre, tamam iyün 26 künü saat 9.00-dan 21.00 –ge qadar «Rus cemiyeti», «Mordoviya Qırımğa» yardım olaraq yibergen naqliye vastalarını («KAMAZ» maşinaları) qarşılap, özüniñ marafon-tedbirini ötkerecek.
Meclis, Qırım akimiyeti qırımtatarlarnı aşalay dep, onı qabaatlay
Merkeziy meydan yerine şeer şurası qırımtatar milliy Bayraq kününi …qırımtatarlar toplu yaşağan Ak-meçet qasabasında yerli cami yanında ötkermege teklif etti.
Meclis reisi Refat Çubarov akimiyetniñ bu kibi areketlerni qırımtatarlarnıñ «aşalavı boyunca siyaseti» dep adlandırdı.
«Şeerniñ merkezinde bayramnı qayd etmek yasağı –, qırımtatarlarnı ayırmaq, qırımtatar balalarınıñ çetleşüvi demek. Bir şeyni keçirmege isteysiñizmi, Aqmescitniñ çetine buyurıñız», - dep, çorlandı Refat Çubarov.
Meclis reisiniñ sözlerine köre, bu qararnı Aqmescit meri şahsen Viktor Ageyev qabul etkeninde şübelene. «Menimce, onıñ ögüne belli şartlar qoyuldı. Bazılarına Aqmescitniñ merkezinde tedbirlerni keçirmege mümkün, bazılarına yoq demeleri iç te olmaz», - dedi Meclis yolbaşçısı.
Matbuat-konferentsiyası devamında o mühbirlerge aytqanı kibi, iyün 23 künü saba Aqmescitniñ şeer şurasına daa bir mektüp yollanılıp, Bayraq kününiñ keçirilüvi içün - «Kosmos» kinoteatri ögündeki meydannı ayırmağa rica etildi.
Yasaqqa qarşı fleşmob teşkil eteyikmi?
Akimiyetniñ yasaqları içtimaiy ağlarda faal muzakere etile. İcadiy yaşlar qarar aldı: resmiy olaraq ve birlikte bayramlaşmağa yasaq etilse, kendi başına er kes Bayraq kününi keçirsiñ!
Meclis azası ve teşkilâtçılardan biri Dilâver Akiyev Facebook saifesinde böyle teklifnen çıqtı: «Bu künü er kes raatlıq kününi ilân etsin, balalarnı dondurma aşamağa bağçalarğa alıp ketsin, milliy timsallerni qullansın: tamğalarnen yaraştırılğan bayraq, futbolka, ilvanlar olsun».
Qırımtatar kitapları satılğan merkezde tasdiqlaylar: soñki künleri milliy timsallernen bezetilgen mahsulatnı da çoq alıp başladılar. Müşterilerniñ talalarına tükân birden seslendi: mında, çeşit ölçüde milliy bayraqlarnı, futbolka, şerit, küpelerni satın almaq mümkün.
Aqmescitniñ merkezinde iyün 26 künü avtomobil yürüşi yasaq etilgenine baqmadan, bir sürü maşina milliy bayraqlarnen yaraştırılacaq. Yaşlar külümsirep: «Amma, qoruyıcılarnıñ qasevet etmesinler, er şey qanun boyunca yapılacaq», - deyler.
Qırımtatar Bayraq Kününe qadın-qzlar teşkilâtları da azırlıq köreler. Evelden cenkke qarşı çıqıp, birleşken qadınlar qırımtatar milliy bayrağı astında çıqmağa niyetleneler.
Bayraq Kününiñ keçirilüvi milletlerara munasebetlerni pekitecegini Refat Çubarov da qayd etti.
«Üküm etken qanunlar çerçivesinde, biz bir sıra tedbirlerni azırlaymız ve olar evelden belgilengen merasimden daa keñiş ötkerilecekler. Belki de akimiyet taaciplenir, amma er şey qanun boyunca olacaq», – dedi Meclis reisi.
Mecliste bildirgenilerine köre, Bayraq kününe bağışlanğan tedbirler tek Aqmescitte degil de, yarımadadanıñ diger şeer ve qasabalarında teşkil etilecekler.


text:
Koreanıñ öç patşalığı
Koreanıñ öç patşalığı - Korea yarımutırawında häm Manjuriadä urnaşqan Goguryeo, Baekje häm Silla patşalıqları ide (MA 1.yöz - 7. yöz). Koreanıñ öç patşalığı däwerendä bulğan başqa keçe patşalıqlar menä mondí: Gaya, Dongye, Okjeo, Buyeo, Usan, Tamna, h.b.
Ğädättä, Koreanıñ öç patşalığı çorı MA 57dä başla, bu waqıtta yarımutırawınıñ Könyaq-Könçığışta urnaşqan Saro (soñraq Silla) patşalığı Han näselele Qıtaydan autonomínı ala. Yalu yılğası yarlarında urnaşqan Goguryeo patşalığı MA 37.dä Qıtaydan bäysezlegen ala. MA 18.dä ike waríslarnıñ konflikttan soñ utırawnıñ Könyaq-Könbatışta Beaekje patşalığı (xäzerge Seoul) oyıştırıla. Anıñ başqalası Ungjin (xäzerge Gongju yä Chongju), soñraq Sabi (xäzerge Puyo). Gaya patşalığı Beakje'dän 1. yözdä ayırıldı.
Han näsele axırında, 3. yöz başında, öç patşalığın alğa kitüe däwam itä. Bu däwlätlärdä oxşaş mädäniät üsä. 1. yözdä aqsöyäklärdä Konfusianizm cäyelä. Annan soñ böten Koreada anı Buddhizm almaştıra.
Öç patşalığınnan iñ zurısı Goguryeo patşalığında ike başqala bula: Nangnang (xäzerge Pyongyang) häm Yalu yılğası yarındağı Kungae. Qıtay belän ciktäş il bulşaç, bu däwlät az-azlap Qıtaydağı Manjurianıñ zur öleşe suğışıp ala häm Nangnang'dan Qıtaylarnı 313.tä qua. Buddhizm räsmi din bularaq qabul itüdän soñ (372.), Qıtaynıñ yoğıntısı zuraya.
4. yözdä Baekje patşalığı yarımutırawnıñ Könyağında iñ zurısı häm iñ ähämiätle bula.
Silla patşalığı Kaya (Gaya) patşalığın 4. yöz axırında yota. Sillanıñ başqalası - Gumsong şähäre (xäzerge Gyeongju yä Kyongju). Buddhizmne räsmi din bularaq 528. yılda qabul itä.
Tang näselele Qıtay belän berläşkäç, Silla 660.da Baekje'ne, 668.dä Goguryeo'nı suğışıp ala. Berdäm Silla däwere başlağaç, Koreanıñ Öç patşalığı däwere tämamlana.
"Samguk", yä "Öç Patşalıq" atı Samguk Sagi häm Samguk Yusa Korey klassik tekstlarında qullana.


text:
Ekrem Çelebi - Mihriban
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Mihriban
Etiketler : Ekrem Çelebi - Mihriban türkü indir, Ekrem Çelebi - Mihriban türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Mihriban mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Mihriban türküsü, Mihriban sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Mihriban bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Kahveyi Dökerim
Ekrem Çelebi - Bad
Ekrem Çelebi - Sen Bunu Unuttun Mu
Ekrem Çelebi - Dağlar Seni
Ekrem Çelebi - Oya Yazma Başında
Ekrem Çelebi - Leylim Ley
Ekrem Çelebi - Garip Dünya
Ekrem Çelebi - Kız Pınar Başında
Ekrem Çelebi - Felek Değirmenin Döndü Mü
Ekrem Çelebi - Dön Beri
Ekrem Çelebi - Anadolum
Ekrem Çelebi - Sorun Şu Feleği
Ekrem Çelebi - Bende Bir İnsanoğluyum
Ekrem Çelebi - Yüce Dağ Başında
Ekrem Çelebi - Metris


text:
İyül 9-da Varşavada keçirilgen NATO Sammitinde «ukrain künü» oldı aytmamız mümkün: Ukraina prezidenti Petro Poroşenko cumaertesi künü AQŞ prezidenti Barack Obama ve bir sıra ğarp liderinen körüşti, «Ukraina-NATO» Komissiyasınıñ toplaşuvında iştirak etti, em de NATO baş kâtibi Jens Stoltenberg ile beraber matbuat konferentsiyasını keçirdi.
İşbu matbuat konferentsiyasında Petro Poroşenko Ukraina ve NATO – dost, ortaq ve ittifaqdaş olğanını bildirdi. Onıñ aytqanına köre, «Ukraina-NATO» komitetiniñ toplaşuvında İttifaqnıñ Ukrainağa berecek yardımı belgilendi, bunı amelge keçirmek içün mahsus fondlar tesis etilecek, em de Ukrainadaki NATO mesleatçılarınıñ sayısı arttırılacaq. Jens Stoltenberg qayd etti ki, Ukrainanıñ NATOğa qoşulma mevzusı kün tertibinde yoq.
Petro Poroşenkodan ğayrı, Varşavadaki NATO sammitinde Kyivden kelgen diger beklenilgen musafirler de oldı: sammit iştirakçileri Nadejda Savçenkonı qarşıladılar. O, NATO ekspertleri Forumına qoşulıp, İttifaqqa onıñ Rusiyedeki apisten azat etilmesi içün diger halqara teşkilâtlarnen beraber faaliyet köstergeni içün teşekkürler bildirdi.
Petro Poroşenkonen beraber qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi, Ukraina Yuqarı Radasınıñ deputatı Mustafa Cemilev de Varşavağa keldi. O, «Amerikanıñ sesi» rus hızmetine izaat berip, Qırımnıñ askerileştirilmesi ve, onıñ fikirince, NATOnıñ Ukraina içün yapması mümkün işler aqqında ayttı.
– Şimaliy atlantik İttifaqınıñ şimdiki pekinme esnası Rusiyeniñ Qırım işğalinden başladı. Siziñ fikiriñizce, NATO Qırımnıñ Ukrainağa keri qaytarılması içün ne yapa bile?
NATO istilâcı memleketke qararlı olğanını köstermeliMustafa Cemilev
– Rusiye köstergen istilâ sebebinden esas ümüt – Şimaliy atlantik ittifaqı. Ne yapa bile? O, bir çoq şey yapa bile, amma, maña köre, kerekli qadar qararlı yanaşmay. Kosovodaki genotsid vaqtında NATO areketleri nasıl yapılğan olsa, aynısı olmaq mümkün edi, amma böyle bir şey yoq. Malüm ki, Qırım cenk yolunen azat etilemez, bu büyük bir facia olur, ilk evelâ, bizim halqımız içün – bizni soyup taşlarlar. Nasıl olsa da, NATO istilâcı memleketke qararlı olğanını köstermeli. Baltikada askerlerniñ bulunmasını pekitmek içün belli adımlar atıla, bunıñ doğru olğanını tüşünem. Amma bizler Ukraina topraq bütünliginiñ ğayrıdan tiklenmesi ve işğalniñ soñuna kelmesi yalıñız cezalar vastasınen kerçekleşe bile, dep tüşünemiz. Al-azırda bir sıra memleket, birinciden, İtaliya ve Frenkistan, Minsk añlaşmalarına riayet etilse, cezalar yımşatıla ve bütünley lâğu etile bile, dep aytalar, bizni bu qasevetlendire. Faqat Minsk añlaşmaları Ukraina topraq bütünliginiñ tolusınen ğayrıdan tiklenmesini kefil etmey. Minsk añlaşmaları çerçivesinde cezalar yımşatılsa ya da lâğu etilse, Qırımnıñ azat etilmesi uzun yıllar sürecek. Halqımız içün bir facia olur, halqımıznıñ ölümidir. Rusiyeniñ şimdiki siyaseti halqımıznı öz toprağından quvacaq ola. On yıllarnen Vatanına avdet olması oğrunda küreşken bir halq tuvğan toprağını kene terk etmege mecbur. Totalitar rejimge qarşı küreşken, memleketniñ demokratiya içinde yaşaması içün çalışqan halq sovetler rejiminden beter bir vaziyetke oğradı. Bu vaziyette esas ümütimiz, elbet de, ğarp memleketlerine, şu cümleden Şimaliy atlantik İttifaqına bağlı.
– Qırımnıñ askerileştirilmesi aqqında ne aytmaq mümkün? Qara deñizde er taraftan askerlerniñ sayısı arttırıla, dep aytalar. Rusiyeniñ Qırımda arbiy ceetten yapqanlarını añlata bilesiñizmi?
– Qırımdaki arbiylerniñ sayısı aqqında, olarnıñ areketleri aqqında malümat alamız. Anda 60-80 biñ asker olğanını bildireler. Elimizde olğan malümatqa köre, Budapeşt añlaşması imzalanğan soñ temizlengen nükleer anbarını tamir eteler. Nükleer başlarını taşığan «İskander», «Topol» raketaları bar olğanına dair malümat mevcut. NATO Qırımda nükleer silâlar barmı-yoqmı bilmey, dep bildire. Faqat anda nükleer silâ olması içün eñ azından azırlıqlar kete, bunıñ bir sıra işareti bar: anbar, taşıyıcılar. Buña emiyet bermemek, menim fikirimce, telükeli ola bile. Qırımnıñ askerileştirilmesi toqtamayıp devam ete. Aynı vaqıtta, anda askerleri çoq olğanını köstermege tırışalar: misal olaraq, Qırım boyunca aynı tehnikanı aydap yüreler. Yarımada sakinlerine silâları bar olğanını kösterecek olalar. Çoqusı eski silâ, amma yañı soyu da bar.
– Mında prezident Poroşenko ile keldiñiz. Petro Poroşenko NATOdan işbirligi ve yardım olaraq ne bekley?
Bizler şimdilik – Ukraina olaraq – NATOğa kirmek içün ariza bermedik, amma Ukrainanıñ maqsadı – Avropa Birligi ve Şimaliy atlantik ittifaqına qoşulmaq. İttifaqnıñ belli bir şartları bar: islâatlar yapılacaq ve silâlı quvetlerimiz modernizatsiyadan keçecek. Ukraina bu yönelişte bir şeyler yapa, amma, maalesef, pek yavaş yapa. Stoltenberg NATO ekspertleri Forumında iştirak etip, Gürcistan bizden çoq yapqanını ayttı. Amma Gürcistan – küçük bir memleket, onıñ içün daa qolay. Ukrainanıñ yapacaq şeyi çoq. Amma esas maqsat, elbet de, NATO azası olmaq – buña irişmege tırışacaqmız.
Amerikanıñ sesi
(«Amerikanıñ sesinden» alındı)


text:
AllBoxing.Ru portalına bergen suxbatında 33 jastağı boksşı öziniñ josparlarımen de bölisken.
“2017 jılı Astanada EKSPO xalıqaralıq körmesi ötetini belgili. “Astana EKSPO-2017″ kompanïyası meniñ bastı demewşim. Onıñ üstine, Qazaqstan üşin ol körmeniñ mañızı asa erekşe. Mümkindigim bolsa, osı megajobanıñ qarsañında Qazaqstanda jekpe-jek ötkizwdi qalaymın. Bul äri älemdik qoğamdastıqtıñ nazarın Astanağa awdarwğa septigin tïgizetin boladı”, – dedi Golovkïn portal tilşisine bergen suxbatında.
Ayta keteyik, Gennadïy Golovkïn kelesi kezdeswin 17 qazan küni Nyu-Yorktegi Madison Square Garden keşeninde ötedi. Onıñ qarsılası – kanadalıq Davïd Leme.
Derekközi; nur.kz
Tegï: Bizdiñ maqtanışımız, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Aqtöbede "para bermek bolğan" prokuror isi qarala bastadı
Aqtöbe qalalıq sotı "Qazaqstan Bas prokuraturasına 40 mıñ dollar para bermekşi boldı" dep ayıptalğan prokuror Esentur Qadırovtıñ isin qaray bastadı. 11 säuirde ötken alğaşqı sot otırısında "Qadırov para bermekşi bolğan" bas prokuratura qızmetkerleriniñ de atı ataldı.
Memlekettik ayıptauşınıñ sözine qarağanda, 2017 jılğı tamız ayında Qazaqstan bas prokuraturası öz mindetine salğırt qarağan aqtöbelik äriptesteriniñ üstinen Qılmıstıq kodekstiñ 371 babı 2-bölimi ("Salğırttıq") boyınşa is qozğağan. Bas prokuraturanıñ baqılauına alınğan bwl is 17 tamız küni Atırau oblısındağı arnayı prokurorğa tapsırılğan.
- Küdiktilerdiñ biri - Esentur Qadırov jauapkerşilikten qwtılıp, lauazımdı qızmetke qol jetkizu üşin Aqtöbe oblısı prokurorınıñ işki qauipsizdikti qamtamasız etuşi ağa kömekşisi Aybol Tölegenov arqılı bas prokuraturanıñ işki tekseruler departamentine para bermek boldı, - dedi memlekettik ayıptauşı eks-äriptesi turalı .
Alğaşqı sot otırısına "Esentur Qadırov deldal retinde paydalanbaqşı bolğan" Aqtöbe oblısı prokurorınıñ işki qauipsizdikti qamtamasız etuşi ağa kömekşisi Aybol Tölegenov te qatıstı. Aybol Tölegenovtiñ sözine qarağanda, ol Aqtöbe oblıstıq prokuraturasınıñ ştatında twr. Biraq funkcinaldıq mindetterine say tikeley bas prokuraturağa bağınadı, yağni, bas prokuraturadağı işki tekseruler departamentiniñ Aqtöbe oblısındağı jalğız ökili. Ol alğaşqı sot otırısına kuä retinde şaqırılıp, 2017 jılğı 6 qaraşadan bastap Esentur Qadırovtıñ özin jii mazalay bastağanın, para berudiñ auır qılmıs ekenin äriptesine eskertkenin ayttı.
- Esentur Qadırov 40 mıñ AQŞ dolların men arqılı Bas prokuraturadağı işki tekseruler departamentiniñ qızmetkeri Jukqa bermek boldı. Aqtöbe oblısı boyınşa kurator Juk ol qarjını Bas prokuraturadağı işki tekseruler departamentiniñ sol kezdegi basşısı Badanovqa berse, qılmıstıq jauapkerşilikten qwtılamın dep oyladı. Men Qadırovtan qomaqtı qarjını qaydan alğanın swradım. Ol ata-anam kömektesti dedi. Men bwl jayttı 8 qaraşa küni bas prokuraturağa habarladım. 12 qaraşa küni Esentur Qadırov meniñ köligimde 40 mıñ dollar para bergennen keyin wstaldı, - deydi Aybol Tölegenov.
Alğaşqı sot otırısında Esentur Qadırov özine tağılğan ayıppen kelispeytinin ayttı. Qazir üy qamaqta otırğan prokurordı qorğauşı 3 advokattıñ biri Jwmabay Arıstanov öz qorğauındağı sottaluşınıñ para berip jatqan sätinde wstalmağanın aytadı.
- Qılmıs jasalğan kez videoğa tüsirilmegen, ayğaq bolar adamdar da joq. Tölegenov "Qadırov parağa berdi" degen 40 mıñ AQŞ dolların köligine salıp alıp, bir sağat 50 minut boyı jürgen, kriminalisterge birden barmağan. Qadırovqa arandatu jasalğan boluı da mümkin, - deydi advokat.
36 jastağı Esentur Kadırovqa qatıstı sot otırısı 13 säuir küni jalğasadı. Qılmıstıq isti Aqtöbe qalalıq sotınıñ sud'yası Erbol Äbdihalıqov qarap jatır.
Abai.kz


text:
Taşkentten kelgen qonaqtardı Täjikstannıñ Soğdı oblıstıq äkimşiligi basşısınıñ orınbasarı Rustam Rahmatzoda kütip aldı. Qonaqtardı qarsı alu saltanatı kezinde belgili bolğanday, kelesi aptadan bastap Duşanbeden özbektiñ Termez qalasına jolauşı avtobus qatınay bastaydı.
Özbekstan kölik ministrliginiñ ökili Hayrullo Karimovtıñ aytuınşa, jaqın uaqıtta Duşanbe-Denau, Pendjikent-Samarqan, Taşkent-Ferğanam bağıttarı boyınşa avtobus qatınaydı.
Hudjand-Taşkent bağıtı 50 somoni ($5.5) twradı, bolaşaqta bilet bağası özgerui mümkin.
Abai.kz


text:
Altın Urda
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Altın Urda ul Batu xan isemle Çınğız xan onığı barlıqqa kitergän böyek däwlät iseme.
1236 yılda Mongollar İdel buyı Bolğarı, Kiev Ruse, Qumıq däwlätlären yawlap alğannar. Buysındırılğan cirlärendä Çıňğızxan wäsiäte buyınça yaňa zur däwlät - Cuçi Ulısı oyıştşrıla. (Cuçi - irtä ülgän Çıňğızxan ulı.)
Altın Urda iseme soňraq quşılğan. Urda tatar süzennän Urta kilep çıqqan.
Üzbäk xan xakimlegendä Altın Urda İslam dinen räsmi räweştä qabul itä.
Altın Urda qüät çorında Cänibäk xan xalimlegendä il iň zur territoriäsenä ireşä: Seber, İdel buyı, Üzäk Awrupa (Rus, Polşa), Qırım, Qawqaz, Üzäk Aziä Xörezmgä qädär.
1440 yılda Altın Urda qabat eçke suğışlarğa bata wä tulısınça biş ayırım xanlıqqa bülenep tarala: Qazan Xanlığı, Seber xanlığı, Ästerxan xanlığı, Qırım Xanlığı, Olı Urda, Nuğay Urdası.


text:
Qıtaylıq Xançjow qalasındağı Wlyan alañında serwendep jürgen adamdardı özin tiri nısanağa qoyğan boyjetken tañqaldırdı. Qıtaylıq azamatşa öziniñ boyınan bïik trafaretti ustap turğan.
Al trafarette: «Tiri nısana. Jebemen bir ret atw - 10 yuan (1,50 dollar)» dep jazılğan, dep xabarlaydı Life.ru.
Sonday-aq onıñ qasında aqşanı jïnaw maqsatı men aqşanı awdarwğa bolatın bank esepşotınıñ nömiri jazılğan taqtayşa turdı.
Köp adamdar Czï Czyanlïge senbey, onı adamdardı aldağısı keledi dep şamalap, oqïğa ornına polïcïyanı şaqırttı.
Boyjetken bul äreketke ötkir leykoz dertine şaldıqqan apasın emdewge qajetti aqşa somasın jïnawğa kömektesw üşin barğanı anıqtaldı.
Apası bul awır dertke birneşe jıl burın şaldıqqanı, onıñ otbası emdewge aqşa jïnaw üşin köp qarızğa batqan eken. Czïdi BAQ reportajdarında körsetken soñ, körermender apasın emdewge qajetti aqşanı jïnap berdi.
QazAqparat
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Ukraina eyeti Rusiyeniñ Avropa Şurasınıñ Parlament assambleyasına (PASE) qaytmasını toqtata bildi. Bunı yanvarniñ 26-nda Ukraina Yuqarı Radasınıñ AŞPAdaki daimiy eyetiniñ yolbaşçısı, assambleya prezidentiniñ yardımcısı Volodımır Aryev Facebooktaki saifesinde bildirdi.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ AŞPAdaki daimiy eyetiniñ yolbaşçısı Rusiyeniñ halqara müessiseler ve şu cümleden Avropa Şurasına qaytmaq teşebbüsine «blitskrig» dedi.
Bildirüvde: «Biz Rusiyeniñ AŞPAğa qaytuv boyunca blitskrigni toqtata bildik ve kelecek içün optimizmni arttırğan bir çoq muim müzakereler yapa bildik. Bizim aqiqat, adalet ve insan aqlarınıñ üstünligi oğrunda küreşimiz devam ete. AŞPA-2018 sessiyasında er şey daa ileride», – denile.
Volodımır Aryev Avropa Şurasındaki Ukrainanıñ daimiy temsilciligi eyetine «birdemlikte yapılğan semereli iş» içün teşekkür bildirdi.
Yanvarniñ 26-sında Avropa Şurasınıñ Parlament assambleyası Rusiyeden, AŞPAnıñ ilhaq etilgen Qırım ve Donbassnıñ işğal etilgen territoriyaları boyunca qabul etilgen qararlarını yerine ketirmege talap etti.
Yanvarniñ 23-nde Avropa Şurasınıñ Parlament assambleyası qarar qabul etip, içinde Rusiyeni ilhaq etilgen Qırımda insan aqlarına sayğı köstermege ve sakinleriniñ havfsızlığını temin etmege, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasağı ve qırımtatarlarnıñ liderlerine kirüv yasağını lâğu etmege, bütün ukrain mabüslerini azat etmege, halqara teşkilâtlarğa Qırımğa kirüvni temin etmege davet etti. Aynı zamanda AŞPA (PASE) Moskvadan ilhaq etilgen Qırımda «ealini köçürüv» siyasetini toqtatmaqnı talap etti.
Ondan ğayrı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavinleri Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerov, Rusiyeniñ tekrar halqara muessiselerge ve şu cümleden Avropa Şurasına qaytmaq imkânınıñ berilmesine yol bermemege davet ettiler.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Japonïyada körsetilgen qızmetke öz rïzaşılığıñızdı bildirip, şaypul tastap ketseñiz, sizdi jergilikti xalıq tüsinbeydi. Bul dayarşını jäne tamaqtanw mekemesiniñ ïesin qurmettemew, masqaralaw belgisi retinde sanaladı.
Bolgarïya
Bolgarïyada şaypul tek eger sizge körsetilgen qızmet qattı unasa ğana beriledi. Kelwşilerge durıs qızmet körsetpeseñiz onda siz qonaqtan şaypul kütpeseñiz boladı.
Ïslandïya
Ïslandïyada şaypuldı tek kakao üşin ğana tastaw kerek. Al basqa jağdaylardı tastasañız sizdi jergilikti xalıq basqaşa tüsinip qalwı mümkin.
Sïngapwr
Sïngapwrda meyramxanalarda şaypul tastamasañız da boladı. Öytkeni dayarşı körsetetin qızmet qunı tapsırıs qunımen birge alınadı. Ol şamamen tapsırıstıñ 10 payızın quraydı.
Paragvay
Paragvayda şaypul tastawğa asıqpañız. Onda qızmet körsetw qunı tapsırıs somasına engizilgen. Ol tapsırıs somanıñ 5 payızın quraydı.
Jaña Zelandïya
Bul elde qızmet körsetkeni üşin şaypul tastaw durıs emes bolıp sanaladı. Alayda eger siz köñiliñiz qalap, alğıs retinde şaypul tastap jatsañız oğan eşkim renjï qoymaydı.
Malayzïya
Malayzïya elinde körsetilgen qızmettiñ qosımşa aqısı kişkentay mölşerde bolsa, bul dörekilik pen qurmetsizdiktiñ belgisi. Sondıqtan da, jalpı esep şottan 10% mölşerde şaypul berw kerek.
Qıtay
Qıtay elinde körsetilgen qızmet üşin qosımşa aqı alwğa biraz waqıt deyin tosqawıl qoyılğan. Qazir bul tıyım alınıp tastalınğanmen, tärtip öz küşin joymağan. Alayda, körsetilgen qızmetke rïzaşılığıñızdı bildirip, azdap şaypul qaldırwıñızğa boladı.
Derekközi: http://fishki.net/
Tegï: Sayaxatşılarğa keñes,
Kommentarïï


text:
BUU Balalardıñ semizdigin joyu komïteti osı mäseleniñ awqımı jäne onı şeşw joldarı twralı esebin jarïya etti.Qujatta atalıp ötkendey, qazirgi waqıtta älemde 1-5 jas aralığındağı 41 mïllïon bala artıq salmaq jäne semizdik zardabın şegedi. Bul eseye kele qant dïabetine jäne jürek-qan tamırları awrwlarına äkelip soğadı.
Komïssïya müşeleri semizdiktiñ türli sebepterin qarastırdı. Bul azıq-tülik öndirisine, jarnamağa jäne dene qïmılı mädenïetine baylanıstı. Sarapşılar quramında mayı, tuzı jäne qantı köp dayındalwı qarapayım äri arzan azıq-tüliktiñ keñ nasïxattalwımen birge dene qïmılınıñ azayuı qosılıp jas urpaqqa qawip töndirip tur dep sanaydı.
«Balalar arasındağı semizdiktiñ jahandıq mäselesin şeşw üşin dünïejüzindegi ükimetter özderine sayasï mindettemeler alwı kerek», - dedi komïssïyanıñ teñ törağası Pïter Glakmen. Onıñ aytwına qarağanda, DDSU ükimettermen birlesip balalardıñ semizdiginiñ sebepterin joyatın birqatar is-şaralardı jüzege asırw boyınşa jumıs istewi kerek.
Esepti äzirlegen sarapşılar balalar jäne jasöspirimderdiñ semizdigi mäselesi barlıq elderde awqımdı qaterge aynalğan dep mälimdewde.
Damwşı elderde semizdikke şaldıqqan balalar sanı 26 jıl burınğı körsetkişpen salıstırğanda eki esege artqan: 1990 jılı 7, 5 mln - nan 2014 jıldıñ soñında 15,5 mln - ğa jetken.
Derekközi: Qazaqparat
Kommentarïï


text:
PMHZ-nı jañğırtu merzimderi saqtalmağan jağdayda QMG top-menedjmenti jwmıstan bosatıladı
QR Energetika ministri Qanat Bozımbaev 2017 jılğı 1 qaraşada «QazMwnayGaz» WK» AQ-nıñ mwnaydı tasımaldau, qayta öñdeu jäne marketing boyınşa atqaruşı vice-prezidentiniñ mindetin atqaruşı Daniyar Tiesovtiñ jäne «PMHZ» JŞS bas direktorı Şuhrat Danbaydıñ qatısuımen Pavlodar mwnay-himiya zauıtın jañğırtu barısı mäselesi boyınşa jwmıs keñesin ötkizdi.
«PMHZ» JŞS-da jañğırtudı ayaqtau jäne joğarı oktandı benzin men dizel' otının şığaru üşin qajetti qondırğılardı iske qosu merzimderi boyınşa artta qaluşılıq belgili boldı.
Jañğırtudı ayaqtau merzimi «PMHZ» JŞS üşin 26 qazan, al Atırau mwnay öñdeu zauıtı üşin 16 qırküyek belgilengen bolatın. Alayda «QazMwnayGaz» WK» AQ merzimderdi ağımdağı jıldıñ jeltoqsan ayınıñ birinşi jartısına auıstırdı.
D. Tiesov pen Ş. Danbaydıñ aqparatın tıñdap, ministr jaqın arada joğarı oktandı benzinmen jäne dizel' otınımen işki narıqtı qamtamasız etu boyınşa şwğıl şaralar qabıldaudı tapsırdı.
Atap aytqanda, jekelegen qondırğılarda aqaulardıñ tuındauı turalı wsınılğan derekterdiñ negizinde Q. Bozımbaev mwnay önimderin öndiru qondırğıların ornatu merzimderi orındalmauı mümkin ekendigin eskertti.
Keñes qorıtındıları boyınşa Ministr 8 qaraşağa deyingi merzimde joğarı oktandı benzindi şığaru qondırğıların jäne qısqa merzimde dizel' otının şığaru qondırğıların iske qosu qajet ekendigin atap ötti.
Bwl rette, «PMHZ» JŞS-nı jañğırtudı ayaqtaudıñ belgilengen merzimderi saqtalmağan jağdayda, Ministr top-menedjerlerdi atqaratın qızmetterinen bosatu turalı wsınıs engizetin boladı.
Pavlodar jäne Atırau MÖZ-derine Ministr ob'ektilerdi jañğırtudı sozu täuekelderin anıqtau üşin Ministrliktiñ komissiyasın jiberudi tapsırdı.
QR EM Baspasöz qızmeti


text:
9.Sınıf İngilizce Workbook Özgün Yayınları Çalışma Kitabı Cevapları
Diğer Makaleler...
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 28
- 9. Sınıf İngilizce Çalışma Kitabı s. 31
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 9
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 8
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 47
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 46
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 45
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 43
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 34
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 33
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 31
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 30
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 29
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Ders Kitabı s. 65
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 44
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 41
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 40
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 39
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 38b
- 9. Sınıf İngilizce Özgün Yayınları Çalışma Kitabı s. 38


text:
Rusiye şairi Yevgeniy Yevtuşenko 85 yaşında Amerika Qoşma Ştatlarında vefat etti. Bunı Rusiye haber neşirleri şairniñ dostu Mihail Morgulisniñ malümatına esaslanıp bildire.
Yevtuşenkonıñ soñki istegine köre, onı Moskva vilâyetindeki Peredelkino qasabasında defn etecekler.
Yevtuşenko cuma künü, mart 31-de, ağır alda hastahanege alındı.
Şairniñ sağlı problemaları bar edi. 2013 senesi Amerika Qoşma Ştatlarında ayağını qızarıntıdan sebep kesken ediler. Yevtuşenko birden yaramağanı içün icadiy aqşamı keçirilecek Rostov-na-Donu şeerinden alınğan edi. Neticede onı Moskvağa mahsus uçaq ile alıp kettiler. Yanvar başında şair Moskvada icadiy aqşamda çıqışta bulundı.
2015 senesi avgust ayında Yevtuşenko Moskvada kene hastahanege oğradı. Şairniñ yüregi yaramağanından qal pili qoyulğan edi.
Yevtuşenko 1932 senesi iyül 18-de Rusiyeniñ İrkutsk vilâyetiniñ Zima stantsiyasında dünyağa keldi. Yevtuşenkonıñ ilk şiirler kitabı, «Razvedçiki grâduşçego», 1952 senesi dünya yüzüni kördi. O sene SSCB yazıcılar birliginiñ genç azası oldı. 1963 senesi Yevtuşenko İsveç ilimler akademiyasınıñ Nobel edebiyat mukâfatına namzet kösterilgen edi. 1991 senesinden berli şair Amerika Qoşma Ştatlarında yaşap, Rusiyede muntazam sürette çıqışta bulunğan edi.


text:
Zilant
Zilant (Zur yılan süzennän çıqqan) - tatar riwäyätlärendä äkiättäge ajdaha.
Ğädättä tac belän, qoş ayaqlı, qanatlı, yılan qoyrıqlı ajdaha bularaq surätlänä.
Borınğı riwäyätlär[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Berençe riwäyät buyınça Qazan kirmäne salınğannan soñ şähär yanında urnaşqan tawda qanatlı ajdaha häm anıñ yılan ğäskäre torğan häm zur zıyan qalağa kitergän. Ber batır ajdahağa qarşı suğışqa kergän, Zilant yäşägän urınnı yandırğan häm näticädä zur yılannar üterelgän, läkin Zilant tawdan oçıp kitkänçe yegetne bik yaralağan. Berençe yurama buyınça batır Zilantnıñ başın kiskän, ikençe yuramada Zilant ajdaha qaçıp kitkäç älegä dä Qazan östendä oça häm tönlä Qaban külennän su eçä, qayçaqta Qaban töşenä çuma häm saqsız qoyınuçılarnı Qaban töşenä tarta.
Başqa riwäyättä Zilant ajdaha öç burıçnı başqarğan: uñış cıyğan, çiklär saqlağan häm keşelärne yaqlağan.
Borınğı riwäyättä taswirlanğan Zilant istälegenä Qazan şähärendä Zilant tawı atalğan.
Öçençe riwäyät buyınça Zilant tawınnan kitkännän soñ Zilant ajdaha Qaban küleneñ töşendä yäşi häm xannarnıñ xäzinäsen saqlıy. Yaxşı saqlıy, küp omtılışlarğa qaramastan berkem Qazan xannarı xäzinälären taba almıy.
Tarixi bilgelär[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Qazan xannarı Zilant ajdaha yözen xan möherendä surätlilär. Qazan xanlığı bayrağında Zilant ta surätlängän bulğan.
1781 yıldan Zilant Qazan gubernası gerbında surätlänä.
Şulay uq Zilant Rusiä İmperiäse gerbına kertelgän.
Zilant Qazan şähäreneñ gerbında surätlänä, şulay uq qayber başqa qalalarnıñ gerblarında da surätlänä (Tatarstanda, Kaşira).
Zilant - Rubin futbol taqımınıñ bilgese.
Zilant - fentezi festivaleneñ "Zilantkon" töp simvolı.
Gerblar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
-
Arça (1781)
-
Çístay (1781)
-
Qazan (1781)
-
Layış (1781)
-
Mamadış (1781)
-
Bolğar (1781)
-
Täteş (1781)
-
Kaşira, Mäskäw ölkäse
Miğmariättä[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Qazan miğmariätendä Zilant yış surätlänä: ayıruça 2005 yılda açılğan "Qazan" fontanında.
-
-
-
-
Kreml stantsiäseneñ küreneşe


text:
Kiyev – Ukrainada Qırımnıñ işğaline yol bergen siyasetçi, memur ve cemaat erbaplarnıñ cedvelini tizmege başladılar. Kreml yardımcıları olğan qırımlılarnıñ «qara cedvelini» «Çetel işler Maydanı» fondunıñ mütehassısları teşkil ettiler. Bu vesiqanı olar akimiyetke berip, şu insanlarğa nisbeten cinaiy işlerniñ açılacağını ve halqara cezalarnıñ kirsetilmesini bekleycekler.
Yarım yıl evelsi «Çetel işler Maydanı» mütehassısları ve «BlackSeaNews» saytınıñ hadimleri «Qara cedvel» leyhasını teşkil ettiler. Eñ başından mında işğal etilgen territoriyalar aqqında halqara uquqiy qaidelerni körmemezlikke urıp, Qırımğa kirgen çetel deñiz gemileri aqqında malümat toplanıla edi. Soñra «Qara cedvelni» işğal etilgen yarımada ile ava munasebetini temin etken ava şirketleri aqqında bölük toldurdı. Şimdi ise leyhanıñ iştirakçileri Rusiyeniñ yarımadağa etken arbiy istilâsına faal sürette qol tutqan şahıslarnıñ cedvelini tizmege başladı.
«Fikrimizge köre, em devlet, em cemiyet öz memleketine ve Qırımğa nisbeten hainlikni etken insanlarnı diqqatsız qaldırmamaq kerek. Bu insanlar Ukrainada yaşap, bütün nimetlerni qullandı, içtimaiy tanuv ceetinden büyüdi, amma memleketi içün eñ ağır vaqıtta onı sattılar», – dey «Çetel işler Maydanı» fondunıñ mütehassısı Yuriy Smelânskiy.
Onıñ sözlerine köre, «qara cedvel»ge kirgen insanlarnıñ issesini diqqatsız qaldırmağa mümkün degil, çünki olarnıñ yardımı olmağan olsa edi, Rusiye öz planlarını amelge keçirip olamaz edi.
Ukraina qaramanları Ukrainağa qarşı
Leyhanıñ müellifleri şunı deyler ki, Kreml yardımcılarınıñ cedveli al-azırda alâ daa toldurıla. Mında endi 78 insan kirdi.
«Bu insanlar eda etken vazifelerinden faydalanıp, öz areketleri ile işğalci quvetlerge yardım ve destekni kösterdiler. Olar kollaboratsionizm olaraq belgilengen areketlerni ettiler», – dep añlattı Smelânskiy.
«Qara cedvel»de er bir insannıñ qısqa tercimeialı, eda etken vazifesi ve işğalden evel Ukrainadan elde etken mukâfatları qayd etilecek
Kreml yardımcıları olğan yarımada sakinleriniñ soyadları «Çetel işler Maydanı» saytında aşkâr etilecek. «Qara cedvel»de er bir insannıñ qısqa tercimeialı, eda etken vazifesi ve işğalden evel Ukrainadan elde etken mukâfatları qayd etilecek.
Bu cedvelniñ birinci beşliginde bugünge qadar Ukraina qaramanı unvanını taşığan insanlarnıñ soyadları berile: Qırım müendislik-pedagogik universitetiniñ rektorı Fevzi Yakubov, sabıq halq deputatı Boris Deyç, «Massandra» şirketiniñ baş müdiri Nikolay Boyko, QMC Yuqarı Şurasınıñ sabıq deputatı Aleksandr Batalin ve Tavriya milliy universitetiniñ rektorı Nikolay Bagrov. «Qara cedvel»niñ müellifleri bu insanlar aman qaraman unvanlarından marum qalmaq kerekligini tüşüneler.
«Aliy oquv yurtlarınıñ rektorları olıp, Bagrov ve Yakubov oquv ve terbiyeviy ketişatını Ukraina memleketiniñ menfaatında azırlay edi. Künlerniñ birinde olar vatandaşlığını deñiştire ve öz studentlerini Rusiye Federatsiyası vatandaşları olaraq azırlamağa başlaylar»,– dedi Smelânskiy.
Ukraina Qaramanı unvanınıñ beş saibinden ğayrı, «qara cedvel»ge sentâbr ayında saylanılğan «Qırım Cumhuriyeti devlet şurası» deputatları kirdi. Yaqın zamanda, leyha müellifleriniñ sözlerine köre, cedvelge ep yañı adlar kirsetilecek.
«Bu cedvelge bugün işğalci qırım akimiyetinde çeşit vazifelerni eda etken insanlar kirsetilecek. Mında Ukraina devletinden berilgen itibarlı unvanlarnıñ saipleri olğan ve şimdi akimiyette ve aliy oquv yurtlarında Rusiye vatandaşları olıp çalışqan şahıslarnıñ adları olacaqtır», – dedi Smelânskiy.
Çetel pasportlarnı yoq etmek
«Çetel işler Maydanı» fondunıñ mütehassısları aytqanı kibi, Rusiyege aktiv sürette yardım köstergen qırım memur ve siyasetçilerniñ areketlerini duşman ile devletke zarar ketirecek añlı işbirlik olaraq tanımaq kerek. Yuriy Smelânskiy aytqanı kibi, qanuniyetke köre, bu kibi areketler içün ceza Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 109 ve 111 maddelerinde belgilengen.
«Fikrimizge köre, bu kibi areketlerni etken şahıslar Ukrainada elde etken bütün mukâfat, unvan ve vazifelerden marum qaldırılmalı», – dedi mütehassıs.
«BlackSeaNews» saytınıñ baş muarriri Andrey Klimenko Ukraina öz diplomatik vastalarını qullanıp, «qara cedvel»de olğan şahıslarnıñ Avropa Birligi ve diger memleketlerniñ territoriyalarına kiriş imkâniyetini yasaq etmeli.
«Bu cedvellerni bizim tarafdarlarımız olğan çetel devletlerniñ elçiliklerine berip, bu insanlarnıñ pasportları yoq etilgenini bildirmek kerek», – dedi o.
Avropa birliginde işğalge alâqası olğan Qırım memurlarına bir sıra şahsiy cezalarnıñ kirsetkenleri aqqında bildireler.
«Şunı qayd etmelimiz ki, Avropa birligi Ukraina topraq bütünligi, mustaqilligini bozğan areketlerniñ amelge keçirilmesi sebebinden bazı insanlarğa qarşı cezalarnı endi kirsetti. Bazı insanlarğa vizalarnıñ berilmesine yasaq kirsetildi ve esapları qapatıldı. Böyleliknen, olar Avropa birligi memlektlerine barıp olamazlar», – dedi Qırım.Aqiqatqa Avropa birliginiñ ukrain temsilciliginiñ matbuat kâtibi David Stulik, amma bu cezalar kimge nisbeten kirsetilgenini aytmadı.
«Qara cedvel»niñ müellifleriniñ fikrine köre, Ukrainanı satqan isnalarnıñ areketlerine uquq qoruyıcı organlar tarafından da qıymet kesilmeli. Evel Ukraina yanında qırımtatarlarnıñ işleri boyunca vekâletli Mustafa Cemilev prokuratura separatist areketlerge alâqası olğan Qırım memurlarına nisbeten cinaiy işlerniñ açqanını bildirgen edi.
«İlk nevbette işler işğal etilgen territoriyada Ukraina vatandaşlarınıñ aqları bozuluvına ve qanunsız areketlerge alâqası olğan mahkemeci, prokuror ve icraiy akimiyet yolbaşçılarına nisbeten açıla»,– dedi o Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında.
Bunıñ ile qırım mütehassısları ukrain devletiniñ yarımada işğali boyunca qabaatı olğan insanlarnı mesülietke çağırmaq içün etken areketleri yeterli olmağanını qayd eteler.
«Devlet iç bir şey yapmağanını da ayta bilem. Qırım prokuraturası ve Baş prokuratura yanında mahsus bölükniñ teşkil etilmesine baqmadan, bu iş faal olğanını aytmaq mümkün degil», – dep ayta «Yevromaydan-Qırım» areketiniñ idarecisi Sergey Mokrenük.
Onıñ fikrine köre, uquq qoruyıcılar areketleri Ukraina topraq bütünliginiñ bozuluvına yönetilgen insanlarğa qarşı cinaiy işlerni daa da faal açmalı. Onıñ aytqanı kibi, insanlar Ukraina qanunlarına ve halqara qaidelerge köre, qıdıruvğa ilân etilmek kerektir.


text:
Ol ökpeni zaqımdap, pnevmonïya twdırwı mümkin. Ïnfekcïya közi - jarqanattar bolıp tabıladı. Büginde vïrwsqa qarsı birde-bir vakcïna, arnayı däri joq. Bul twralı meddaily.ru. jazadı. Zerttew körsetkendey, vïrwstıñ sırtqı äserge ornıqtılığı joğarı bolğandıqtan vakcïna äzirlew qïınğa soğwda. Qazir ğalımdar vïrwstıñ adamnan adamğa juğw mümkindigin zerttewde. Äzirge bul vïrws koronavïrwske jatatını ğana belgili, dep mälimdedi «VistaNews».
Eske salsaq, ölimge äkeletin koronavïrws türiniñ biri - SARS (mölşerden awıtqïtın pnevmonïya) Qıtayda 2002 jılı payda bolğan. Ol kezde 8000 adam däriger kömegine jügingen. 800-i awrwdıñ asqınwınan qaza tapqan. Onı äzirlengen vakcïna kömegimen ğana toqtatw mümkin bolğan. Jaña vïrwstı ölim-jitimge äkeletini jağınan SARS-men salıstırwğa boladı.
Derekközi: Qazaqparat
Kommentarïï


text:
Roskomnadzor Telegram messendjerin tez arada bwğattauın swradı
Roskomnadzor sottan Telegram messendjerin bwğattauın swradı. Şağım sotta 13 säuirde qaraladı, dep habarladı "Interfaks" agenttigi.
Düysenbi küni Roskomnadzor messendjer sot şeşimi şıqpayınşa bwğattalmaytının mälimdegen.
Bwnıñ aldında atalğan mekeme Telegram messendjerin Resey federaldıq qauipsizdik qızmetiniñ (FSB) swrauımen bwğatau turalı sotqa şağımdanğan. Bwğan qosa mekeme messendjer qoldanuşıları qaldırğan jazbalardıñ qwpiya kiltin FSB-ge tapsırudı talap etken. Ötken aptada messendjar basşılığına berilgen uaqıt ayaqtaldı.
Telegram basşılığı bwl talaptardı orındaudan bas tarttı. Kompaniya qoldanuşılar mälimetterin qwpiya saqtau üşin Resey Konstituciyasına jügingen. Onıñ üstine kompaniya qwpiya kiltterdi beru tehnikalıq jağınan da mümkin emes dep otır.
Resey jurnalisteri Oleg Kaşin men Aleksandr Plyuşev Adam qwqıqtarı jönindegi Europalıq sotqa şağımdandı. Arızdanuşılar internettegi jazbalarğa baqılau ornatu Adam qwqıqtarın qorğau jönindegi konvenciyağa qayşı dep esepteydi.
Abai.kz


text:
«Reketïrdiñ» birinşi bölimi biz üşin kütpegen tabıs äkelgen eñ alğaşqı kassalıq fïlm boldı. Ol kezde ekinşi bölimi tüsireledi degen jospar mülde bolmağan edi. Biraq arada 6 jıl ötken soñ ğana ekinşi bölimin tüsirw taqırıbı bıltırğı jılı nawrız ayında qozğalıp, Tïmwr Jaqsılıqovpen birge scenarïy jazwğa kiristik. Jalpı fïlmniñ tüsirilimi qırküyek ayınan bastalıp, qaraşa ayında ayaqtalğan», — deydi fïlm rejïsseri Aqan Sataev.
Tusawkeser «Fïlm twralı fïlm» attı qısqa rolïktiñ körsetilwinen bastaldı. Saxna aldına fïlmdi tüsirwde atsalısqan tüsirilim komandası men fïlmge tüsken akterlik quram şıqtı. Rejïsser Aqan Sataev öziñniñ bul kündi köp kütkenin jäne fïlm tüsirwine kömegin bergen barlıq jandarğa öz alğısın aytatının jetkizdi.
Derekközi: baistars.kz
Tegï: Kïno jäne TV,
Kommentarïï


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Qırımda insan aqlarınıñ bozulması boyunca mahsus rezolütsiyanı Ukrainanen beraber azırlağan İsveçyağa minnetdarlığını bildirdi. Bunı Ukraina prezidentiniñ resmiy internet-temsilciligi haber ete.
«BM çerçivesinde yapılğan semereli işbirlik içün men isveçyeli ortaqlarımızğa ve İsveçya baş nazirine teşekkürlerimi bildirmege isteyim. Yarın BM Baş assambleyasınıñ Üçünci komitet toplaşuvında Qırımda insan aqlarınıñ qorçalanması boyunca rezolütsiya baqılacaq. Bu rezolütsiyanı Ukrainanen beraber azırlağan İsveçiyağa teşekkürlerimi bildirem», – dedi Petro Poroşenko noyabr 14 künü İsveçya baş naziri Stefan Löfven ile birlikte keçirgen matbuat konferentsiyası devamında.
«Ümüt etemiz ki, yarın nevbetteki sefer dünya tolulığınıñ Qırımda insan aqlarınıñ bozulmasına ve Rusiye tarafından Qırımnıñ işğal etilmesine qarşı reaktsiyası kösterilecek», – dep qayd etti Ukraina prezidenti.
İsveçya baş naziri Stefan Löfven qayd etti ki, AB ottaqlarınen birlikte İsveçiya Qırımnıñ ve Aqyarnıñ qanunsız işğal etilmesine ve Rusiyeniñ Ukrainağa yapqan tecavuzlarına nisbetten qattı qarşılıq kösterecegini belgiledi.
«Biz işğal etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvlarınen de raatsızlanamız», – dedi o.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko noyabr 14 künü iş ziyareti ile İsveçiyada buluna.


text:
Ukraina Yuqarı Şurası Qırımda Serbest iqtisadiy zonasınıñ teşkil etilmesini tasdiqladı. Bu kimniñ menfaatı ile yapıldı? Bundan adiy ukrainlilerge ve zenginlerge nasıl fayda olacaq? Adiy qırımlılarnıñ ve iş adamlarnıñ ayatları nasıl deñişir? Bu qanun qıtaiy Ukrainağa köçken qırımlılarnıñ ayatına nasıl tesir eter?
Cevaplar «24» haber telekanalında çıqqan Qırım.Aqiqat leyhasında olacaq. Studiya musafirleri – Olga Skripnik, «Almenda» vatandaşlıq maarifçilik merkeziniñ reberi Yuriy Smelânskiy olacaqlar.
Yayın cumaertesi künü saat 18:30 (Aqmescit vaqtı boyunca saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit vaqtı boyunca saat 12:30) efirge çıqacaq.
Azatlıq Radiosınıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegenler içün azırlanıla.
.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Avstriyada ve bütün dünyada anşlüsnıñ – Avstriyanıñ natsist Almanyağa qoşulğanınıñ 80-yıllığı qayd etildi. Qaarli merasimler ötkerildi, doğru sözler aytıldı.
Bu arada 80 yıl evel er şey tamamile farqlı keçe. Almaniya Avstriyanı qoşıp almaq içün on yıllar boyunca azırlıq köre – akimiyet başına natsistlerniñ kelüvinen mesele daa ziayde tezleşe. Avstriyanıñ özünde bile anşlüsnıñ tarafdarı olğan siyasetçiler aza degil edi. Avstriya ordusı işğalcini öz topraqlarına raatlıqnen keçirip yibere. Avstriya sakinleri reyhkantsler Adolf Hitlerniñ arabasına çiçekler atalar – bu tarzda yapılğan qarşılav fürerni sarhoşlata ve o, işğal etilgen devletni, iç bir federatsiya ya da devletler Birligi aqqında tüşünmeden, tezliknen qoşıp ala.
Hitlerniñ Avstriyanı tek taraflı olaraq qabul etüvnen bağlı qararı, onı ziyade costura, asla cezalandırılmaycağında işandırıp, yañı topraqlarnı zapt etmege itey
İşğalci referendum keçire ve anda iştirak etken Avstriya sakinleriniñ ekseriyeti anşlüsqa qol tuta. Dünyada bu qarar añlayışnen qarşılana. Almaniyanen Avstriyanı birleştirilüvi Birinci cian muarebesi bitkeninden berli eki devletniñ siyasiy ğayesi olıp kelgenini hatırlatalar. Birleşüv yalıñız işbu muarebe ğalebe qazanğan küçlerniñ muhalifliginden dolayı olmağan. Al-azırda ise, almanlar bu qadar yıldan berli ıntılğan adalet tiklene. Eger insaniyet yañı cenk başlanğanını istemese, o zaman tiklengen bu adaletke ve Avropanıñ siyasiy haritasında yekâne Almaniyanıñ peyda oluvına añlayış köstermek kerek.
Albuki, er şey tamaile farqlı olğan edi. Hitlerniñ Avstriyanı tek taraflı olaraq qabul etüvinen bağlı qararı, onı ziyade costura, asla cezalandırılmaycağına işandırıp, yañı topraqlarnı zapt etmege itey. Birinci cian muarebesinden soñ, muzakere masasında ve devletlerniñ suverenitetinen alâqalı mürekkep meselelerniñ çezilüvini garantiya etken dünya tertibi mahv etile. Ondan soñ Sudetler, Poloniya ve Ekinci dünya cenki kele.
Avstriya anşlüsı artından on yıllar keçken soñ, tahminen aynı stsenariyge köre ve «tarihiy adalet añlayışınen», Qırımnıñ anşlüsı başlana
İnsaniyet bundan bir ders almağanı hucur bir şey. Avstriya anşlüsı artından on yıllar keçken soñ, tahminen aynı stsenariyge köre ve «tarihiy adalet añlayışınen», Qırımnıñ anşlüsı başlana. Keliñiz samimiy olayıq – 80 yıl evel avstriyalılarnıñ ekseriyeti anşlüske qol tutqan edi. Almanlarnıñ ekseriyeti kibi. Biriniñ ve diger ekseriyetniñ o zamandaki halqara uquqnen asla işleri yoq edi. Özleriniñ «bağlanmaq» isteginiñ neticesini olar tasavur bile etip olamay ediler, amma olarğa qarşı olğanlarnı ümitsiz marginal dep saya ediler. Neticede olar özlerini ve millionlarnen insanlarnı qayğığa batırdılar. Ve hususan bu ğaygı, anşlüsnıñ kerçek unsurı olmalı. Em Avstriyada, em de Qırımda.
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mümkün