text:
Yalta özenlerinde suv seviyesi kene köterildi, bazı evlerni tekrar suv bastı. Bu aqta Qırımnıñ Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirligi bildire.
«Tekrar suv basuvları aqqında muracaatlar keldi, aralarında Sverdlov soq., 32 (13-ünci korpus) çoq qatlı evniñ mağazı. Vergasov soqağında da evlerni suv basa – anda bentler qoyuldı, suv seviyesi arttı, aqım küçü arttı. Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ ekskavatorı ve qurtarıcılar çalışa», – dep aytıla haberde.
Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ malümatına köre, (Krivoştı ve Kiyevskaya soqaqlarınıñ) çoq qatlı mesken evleriniñ üç laylı ve (Vergasov, Cafer-Seydamet soqaqları, Yujnoberejnoye şosse) topraq qapatqan yedi mağaznı temizlemek kerek.
İyülniñ 8-nde Qırım ve Aqyarda furtuna ihtarı ilân etildi.
Bundan evel Qırımnıñ Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ idaresi 2021 senesi iyünniñ 16-ndan 18-ne qadar küçlü yağanaqlar sebebinden Yaltada ve şarqiy Qırımda 426 azbarnı, 356 evni, 18 içtimaiy ceetten müim obyektni suv bastı, dep bildirgen edi. Umumen suv basqan yerlerden 1783 kişi tahliye etildi.


c: text/html

text:
Rusiye nezaretindeki Qırım Yuqarı Mahkemesi ekinci Aqmescit "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ eki iştirakçisi - Akim Bekirov ve Asan Yanikovnıñ ükümlerine apellâtsiyanı red etti. Bunı advokatlar Siyar Paniç ve Safiye Şabanova "Qırım birdemligi" birlesmesine bildirdi.
Mahkeme oturışında yalıñız ameliyat qısmı ilân etildi, qararnıñ motivatsiya qısmı advokatlarğa poçtanen yollanıldı.
Advokatnıñ aytqanına köre, Akim Bekirov er keske selâm ayttı ve destek sözlerinen çoq mektüp alğanını ayttı.
2019 senesi martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Umumen 24 faal Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlanğan 24 faal tutulğan edi. Edem Yayaçikov – ğayıp oldı, onıñ bulunğan yeri martnıñ 27-nden berli belli degil. Soñra daa bir şübheli Raim Ayvazov tutuldı.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rusiyeniñ 49 regionında yañı COVID-19 koronavirus hastalarınıñ sayısı bir künde 1667 oldı. Bu aqta yuqunçnıñ tarqaluvı ile küreş operativ ştabı bildire.
Eñ çoq hasta Moskvada qayd etildi – biñden çoq. 150-den çoq hasta Moskva vilâyetinde, 80 hasta Sankt-Peterburgda qayd etildi.
Yañı çeşit virusqa oğrağanlarnıñ sayısı 13 584-ke arttı, aman-aman doquz biñi Rusiye paytahtında qayd etildi. Kelecek aftadan başlap şeerde areket etmek içün mahsus kirişlikler berilecek. Hastalarnıñ sayısı artqanı ve paytaht sakinleriniñ özüni izolâtsiya etüv rejimini bozğanları içün kirişlik kirsetüv qararı Moskva akimiyeti tarafından qabul etildi.
Vatandaşlarnıñ areketlerini sıñırlağan tedbirler bütün Rusiyede kirsetildi, amma akimiyet fevqulâde vaziyetni daa ilân etmedi.


text:
Teşkilciler, sergide 500-den ziyade silâ çeşiti numayış etildi, dep bildire. Bundan ğayrı demiryol vokzalınıñ meydanında köçüci aşhane ve kontsert sanası qoyuldı. Rusiye arbiy adamları, ekskursiya keçirip, Suriyedeki cenk tecribeleri aqqında aytıp bere edi.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ haber etkenine köre, köçme sergi ile Aqyarğa Suriye akimiyetiniñ vekilleri de keldi. Yigirmige qadar suriyeli zırhlı taşıtlarğa minip, “Ura!” qıçıruvlarınen Suriye ve Rusiye bayraqlarını salladı.
Keççe “ğanimet zırhlı teçhizatı” kösterişi yanında “Faşistlerge qarşı halqara Aqyar birligi” azalarınıñ aktsiyası keçti. Olar Suriye bayrağını köterdi ve öz teşkilâtı adınen yazını açtı. Olarnıñ aytqanına köre, böyle etip olar, “milletçilik ve faşist idealogiyasına” qarşı narazılıqnı kösterdi.
“Suriye qırığı”sergisi nasıl keçkenini Qırım.Aqiqat mühbiriniñ süret reportajında baqıñız.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ qırımtatar tilinde tasil meseleleri boyunca idare reberi Emine Avamileva Qırımda qırımtatar ve ukrain tilleriniñ ögretüvi ile vaziyet kerginleşkeni aqta bildirdi. Onıñ aytqanı kibi, yerli siyasetçiler eminler ki, Qırımda bu tillerni göñülli olaraq ögrenmege istegen insan yoq.
Bunı o Ukrinform saytına bildirdi
«Bunıñ ile, malümatımızğa köre, Qırım umumtasil mekteplerinde talebelerniñ 30% – qırımtatarlarıdır. Amma bunıñ ile şimdi 15 milliy mektepte oquğan balalarımıznıñ tek 3% tuvğan tilini ögrene bile. Qırımda balalarnıñ 50, kimerde 75% qırımtatarı olğan mektepler bar, amma tuvğan tilni ögrenmege olarğa imkân bermeyler. Bu imkânnı qazanmaq kerek. Neticede Qırımda balalarnıñ 96% tasilni rusça ala. Aqılğa sığmağan bir şey», – dey Avamileva.
Onıñ aytqanı kibi, yarımadada qırımtatar ve ukrain tillerinde oqutuv ile vaziyet aynıdır.
«Biz tuvğan tilde oqutuvnıñ em kefaleti, em miqdarı ile bağlı vaziyetniñ beterleşüvini tahmin etemiz. Rusiyede 10-11 sınıflarda oqutuv yalıñız rus tilinde keçe, tuvğan til ise yalıñız bir fen olaraq ögrenile», – dedi Avamileva.
O emindir ki, vaziyetni Qırımda devlet tillerniñ musaviyligini talap etecek ana-babalar, cemaatçılıq qorçalay bile.
Qırımnıñ Rusiye Devlet şurasınıñ tasil, ilim, gençlik siyaseti ve sport komiteti spiker muavini Remzi İlyasovnıñ tasil aqqında qanun leyhasına cumhuriyette qırımtatarca ve ukrainceniñ mecburiy ögrenilmesini kirsetmek teklifini red etti.
Qırım spikeriniñ muavini Remzi İlyasov Devlet şurasında «Qırım Cumhuriyetinde devlet ve diger tillerniñ qullanması aqqında» qanun leyhasını kirsetken edi. Vesiqağa binaen, qırımtatar ve ukrain tilleri, rus tilinen aynı derecede, cumhuriyetniñ tasil müessiselerinde mecburiy ögrenilmek kerek.
Cemaatçılarnıñ bildirgenine köre, Qırım Rusiye nezaretine keçken soñ yarımada mekteplerinde devlet tilleri aynı seviyede ögrenilmey. Rusça dersleri aftada 5 saat ya da 6 saat olsa, qırımtatarca ya da ukraince fakultativ olaraq ögrenile ya da iç ögrenilmey.


text:
İyün 10 künü Krasnodar diyar mahkemesi tarafından 5 yıllıq apis cezasına maküm etilgen Hayser Cemilevniñ tuvğanlarına Krasnodar SİZOsında körüşüvge musaadeni berdiler.
Bunı Qırım.Aqiqatqa Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilevniñ qadını, Hayserniñ anası – Krasnodarda bulunğan Safinar Cemileva bildirdi.
«Tünevin (iyün 16-da – muar.) Qırımdan çıqtıq, kene yahşı, parom keçiti çalışa edi, Krasnodarğa barıp çıqtıq. Bizge Haysernen körüşmege izin berdiler, oña bir şeylerni bermek isteymiz», – dedi Cemileva.
Onıñ sözlerine köre, körüşüv eñ yaqın zamanda olmalı. Bundan soñ olar Qırımğa qaytmaq niyetindeler.
O şunı da bildirdi ki, imayesi Rusiye Yuqarı Şurasına Krasnodar diyar mahkemesiniñ qararına itiraz arizasını azırlay.
«Yuqarı şurada ne aytacaqlarını daa bir buçuq ay bekleycekmiz. Bu vaqıt devamında Hayser SİZOda bulunacaq», – dedi qadın.
«Oğlum – reinedir, Ukraina vatandaşınıñ aqları bozulğan. Onı Vatandan marum qaldırmağa kimseniñ aqqı yoq», – qayd etti Cemileva.
Hayser Cemilevni 2013 senesi mayıs 27-de onıñ Bağçasaraydaki evinde yaqaladılar. Anda 44 yaşında Fevzi Edemov öldürilgen edi. Militsiya Cinaiy kodeksniñ 115-inci maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca (planlaştırılğan öldürüv) cinaiy iş açtı.
Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Hayser Cemilevni apiske aldı. Qırım işğalinden soñ taqiqat organları bu işni ğayrıdan taqiq etmege qarar berdiler. Hayserni Qırım SİZOsından Krasnodar ülkesine alıp kettiler.
Hayser Cemilev qabaatını tanımay. Adliyecisi öldürüv diqqasızlıqtan sebep olğanını bildire. Kiyevniñ Apellâtsion mahkemesi ise Hayser diqqatsızlıqtan cinayet yaptı qararına kelip, onı azat etmege qarar aldı. İnsan aqları Avropa mahkemesi de Hayser Cemilevniñ azat etilmesi aqqında qararnı qabul etti. Lâkin Rusiye onı yerine ketirmey.


text:
Salı künü, dekabr 9-da, Kiyevde «Qırımnı qaytaruv strategiyasınıñ» taqdim merasimi ötkerilecek. Onı «Maydan inostrannıh del» ekspertleri keçirecek.
Tedbir teşkilâtçıları Qırım.Aqiqatqa bergen malümatına köre, strategiyanı «Maydan inostrannıh del» ekspertleri ve cemaat vekilleri azırladılar.
Tedbirde bunıñ kibi sualler aydınlatılacaq: Qırımnı qaytaruv strategiyası nege kerek? Qırım Ukrainasız yaşarmı? İşğal etilgen yarımadanıñ Ukrainağa qaytması içün ne yapmalı? Qırımnı kim qaytaracaq?
Strategiyanı saat 12:00 saat 13:20 qadar Trehsvâtitelskaya soq., 13 adresi boyunca «Maydan inostrannıh del» ofisinde taqdim etecekler.
«Maydan inostrannıh del» hayriye fondu Ukraina diplomatlarınıñ teşebbüsi ile 2014 senesi yanvar ayında meydanğa ketirilgen edi. Fond idaresiniñ reisi 1-inci sınıf fevqulâde ve vekâletli elçi, Ukrainanıñ İstanbuldaki baş konsulı ve Qara deñiz İqtisadiyat İşbirligi Teşkilâtında Ukraina vekili (2010-2013 seneleri) Bogdan Yaremenko ola.
Fondnıñ Nezaret şurasına Tavriya regional inkişaf institutınıñ müdiri Andrey Klimenko, halqara jurnalist, «Zerkalo nedeli» közeticisi Tatyana Silina, «Ukraina saylayıcılar komitetiniñ» yolbaşçısı Aleksandr Çernenko kireler.


text:
Aprel 20-de Kiyevde taqdim etilgen neşirniñ adı «Qorqu yarımadası: işğal ketişatı ve Qırımda insan aqlarınıñ bozulması» oldı. Müellifler arasında – uquq qorçalayıcılar Sergey Zayets, Tatyana Peçonkik, Darya Sviridova, Olga Skripnik ve Aleksandra Matviyçuk, olar oquyıcılarğa kitapnı tanıttılar, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Bizim içün kitapnıñ yazılması içün soñki yıl devamında Qırımda olıp keçken adise-vaqialarnı toplamaq ve bir tertipke ketirmek müim edi. Bizler bu kitapqa «Qorqu yarımadası» adını berdik, çünki Qırımda andaki vaziyetke razı olmağanlarnı qorqutmağa tırışalar», – dep ayttı İnsan aqları malümat merkeziniñ idare yolbaşçısı Tatyana Peçonçik.
Onıñ aytqanına köre, dünya toplulığına işğal etilgen yarımadadaki vaziyetni tanıtmaq içün kitapnı halqara meydanlarda tarqatacaqlar.
ИздaHиe ««Qorq yarımadası» 4 bölümden ibaret: «Qırım işğali: zapt ketişatı», «Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar işğaliniñ halqara uquq tarafları», «İşğal aqibetleri: siyasiy taqipler sisteması», «Bir yıldan soñ: Qırımda insan aqlarınıñ bozulması».Cemi olaraq kitapnıñ 400 nushası neşir etildi. Al-azırda neşir müellifleri daa bir nushanı bastırmaq içün maddiy yardım qıdıralar. Neşirni İnternet ağında da derc etecekler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Qırım Rusiye nezareti altına keçken soñ yarımadada FSB hadimleri jurnalist, faal, cemaat erbaplarını sorğuğa çeke ve evlerinde tintüv keçire. Uquq qorçalayıcılar bunı «başqa fikir saipleri ile küreş» dep adlaylar.


text:
Qırımda elektrik mart 30 kününe qadar sıñırlı olacaq. Bu aqta «Krımenergo» şirketiniñ matbuat hızmeti bildirmekte.
«Elektrik ağlarınıñ tamir işleri devam etkeni sebebinden, 2016 senesiniñ mart 30 künü, Qırım boyunca operativ limiti 380 MVt qadar qısqartılacaq. Hatırlatamız, yarıq eñ çoq mart 24, 25 künleri kesilecek», - dep aytıla mesacda.
«Krımenergo»da qayd etkenleri kibi, bu vaqıtqa sanayı işhaneleri, orta ve kiçik biznes müessiseleri, elektrik naqliyatı ve başqa içtimaiy ceetten emiyetli, strategik taraftan müim olmağan istimalcılar yarıqtan kesilecek.
Qırım fevqulade vaziyetler nazirliginde haber etkenlerine köre, mart 24 künü, elektrik 105 MVtqa qadar sıñırlı olğanı sebebinden, Aqmescit boyunca bütün ocaqlar söndürülgen edi.
Keçken afta Qırımda yarıq kesilmesini yañı tolqunı başlandı.
2015 senesiniñ dekabr 30 kününden başlap, Ukrainadan Qırımğa elektrik energiyasınıñ kelmesi toqtatıldı. Bugünki künde Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım kendi generatsiya, Rusiyeden generator tertibatı ve Kubandan yapılğan energo köpüriniñ yardımı ile teminlene. Köpür böyle yükke dayanamay, bundan sebep sıq olğan qazalar yüz bermekte.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Mayıs 30-da Rusiye uquq qoruyıcıları qırımtatar jurnalisti Lilâ Bucurovanıñ evine keldi. Bu sefer «ekstremist faaliyeti olmasın» dep, tenbiyelemek içün. Rusiye kontrol etken Qırım prokuraturası jurnalistniñ Qırımnıñ siyasiy mabusları balalarına yardım etmek çağıruvlarını «ekstremizm» dep tanıy.
Uquq qoruyıcılarınıñ diqqatını Lilâ Bucurovanıñ Crimeantatars.club saytındaki «Artıq bu balalar bizim» blogu celp etti. Anda jurnalist al-azırda siyasiy sebeplerden 18 musulman apiste yatqanını ve olarnıñ çağına yetmege balaları bar olğanını aydınlata.
«Babalarınıñ qaseveti ve imayesi qorçalağan aydın ve güzel dünyaları bir daqqada yoq olğan soñ olarnıñ küçük yüreklerinde neler olğanını tasavvur etmek bile zor. Babası yanında degil. Ve «Özüni yaramay köstergeninden», içki içkeninden, sögüngeninden ve başqalarnıñ canını ağırtqanından degil», – dep yazdı Lilâ Bucurova.
Qırımtatarlar bir balanı iç bir vaqıt felâkette qaldırmaz. Halqımıznıñ yabancı balaları yoq. Artıq olar BİZİM BALALARIMIZLilâ Bucurova
O, bu balalar em maneviy, em de maddiy taraftan zor bir vaziyette qalğanını qayd ete, çünki bu qorantalarnı babaları baqa.
«Qırımtatarlar bir balanı iç bir vaqıt felâkette qaldırmaz. Halqımıznıñ yabancı balaları yoq. Artıq olar BİZİM BALALARIMIZ. Milliy borcumız, musulmanlarnıñ borcu – babalarınıñ imkânları olmasa, olarğa ösüp ayaqqa turmağa yardım etmektir», – dedi jurnalist.
O, siyasiy mabuslarnıñ balalarına yardım etmek içün hayriye fondunı ya da teşebbüs gruppanı qurmağa teklif etti.
«Serseriyniñ» tenbisi
Bu yazığa semetdeşlerinen beraber Rusiye uquq qoruyıcıları da seslendi. Mayıs 30-da saba olar blog müellifiniñ evine kelip, «Ekstremist bir faaliyet ve kütleviy haber vastaları qanunlarınıñ bozulmaması ihtarı» adlı vesiqanı bergenler.
Vesiqağa binaen, «Artıq bu balalar bizim» blogu «milliy ve din nefreti ve qavğanıñ başlamasına yol berecek teşviqatqa» atılğan bir adım ola. Prokuratura hadimleri Lilâ Bucurova, olarnıñ fikirince, angi qanunlarnı bozğanını üç kâğıtta yazıp berdi.
Vesiqada 2014 senesi jurnalist ATR müdiriniñ muavini olğanda ekstremist faaliyeti aqqında tenbiyelengen edi, dep aytıla.
Toplaşuvlardan birinde Ukrainanıñ şimdiki baş prokurorı Aleksandr Şkitovğa «rutbeli serseriy» dep aytqan edi
«Faqat, yuqarıda aytılğanlarğa baqmadan, al-azırda Bucurova L.R. Qırım Cumhuriyetinde milliy ya da din nefreti ve qavğanı başlatacaq yazılarnı tarqatmağa devam ete», – dep aytıla vesiqada.
Qayd etile ki, qanun talaplarına riayet etilmese, «ekstremist» blogunıñ müellifi mesülietke çekilecek.
Vesiqanı Aqmescitniñ Rusiye prokurorınıñ muavini Aleksandr Şkitov imzaladı. Tsentr jurnalistskih rassledovaniy haber neşiriniñ malümatına köre, işbu «ihtar» müellifi eskiden Ukraina Baş prokuraturası mahkemelerinde devlet qabaatına qoltutuv bölüginde çalışqan edi. 2013 senesi Yuriy Lutsenko işi esnasında prokuror olğan edi. Toplaşuvlardan birinde Ukrainanıñ şimdiki baş prokurorı Aleksandr Şkitovğa «rutbeli serseriy» dep aytqan edi.
Quvma siyaseti
Rusiye prokuraturasınıñ Lilâ Bucurovağa nisbeten areketlerini uquq qorçalayıcılar tenqit etti. Qırım uquq qorçalav gruppasınıñ koordinatorı Olga Skripnik bildirdi ki, jurnalistke berilgen «ihtar» – onıñ ifade ve fikir serbestliginiñ sert bir şekilde bozulması.
«Onıñ zenaat faaliyetini aytsaq, ebet, onıñ jurnalist faaliyeti sıñırlana, işine kirişmege tırışalar», – dedi uquq qorçalayıcı.
Olga Skripnik qayd etti ki, Lilâ Bucurovanıñ blogtaki çağıruvları gumanitardır. Faqat, Rusiye qanunlarında ekstremizm faaliyeti pek yahşı ifadelene, bu sebepten uquq qoruyıcıları jurnalist hata yapqanını ayta.
«Bugünde-bugün iç bir uquq çerçivesi olmağan Rusiye uquqını añlatmaq zor. Mahsus maddeler tizile, FSB istese, olarnıñ esasında er angi insan mesüliyetke çekile bile», – dep qayd etti uquq qorçalayıcı.
Onıñ aytqanına köre, işbu «ihtar» ileride cinaiy işke çevirile bile. Olga Skripnik qayd ete ki, uquq qoruyıcılar bir sıra tenbi faydasız olğanını aytıp, sert areketlerge keçmege mecbur olğanını bildire bileler.
Rusiye prokuraturasınıñ maqsadı – cemaat faallerini qorquzıp, Qırımnı terk etmege mecbur etmek. Kyivdeki Pılık Orlık demokratiya institutınıñ eksperti Natalya Belitser bu fikirge qoltuta.
«Aydın, faal, istidatlı, itibarlı insanlarnı quvacaq olalar. Qırımtatarlarnı tuvğan toprağını terk etmege mecbur etecek şaraitler yaratıla. Mence, şübe doğurmağan bir izaat. Gipoteza degil, bu bir fakttır», – dep tüşüne ekspert.
Natalya Belitserniñ fikirince, repressiyalar Lilâ Bucurovağa da tiydi, çünki o, Qırım – qırımtatarlarnıñ Vatanı ve mından iç bir yerge ketmemek kerek olğanını aytqan edi. Natalya Belitser qayd etti ki, balalarğa yardım etmek niyetini ekstremizm olaraq tanımaq – insanğa uymağan bir tsinizmdir.
Lilâ Bucurova Rusiye devletiniñ onıñ bloguna bergen cevabına baqmadan, Qırımnıñ siyasiy mabuslarınıñ balalarına yardım etmekten vazgeçmek imkânsız olğanını bildirdi. Onıñ aytqanına köre, bazı qırımlılar balalarğa «ses çıqarmayıp» yardım qolunı uzatmağa başladılar. Jurnalist dey ki, onıñ semetdeşleri bir şeyge baqmadan, dindaşlarına eskiden olğanı kibi yardım etmeli. Bunı yapmağa qorqqanlar ise özüne yardım etsin, dep ayttı Lilâ Bucurova.


text:
16 aprel künü Qırımtatar milliy areket veteranları, Mustafa Cemilevniñ tuvğanları, dostları, safdaşları, qırımtatar cemaat teşkilãtlarnıñ vekilleri Milliy Meclis ofisini ziyaret ettiler. Mında dostluq muhitinde Omsk protsessiniñ 36 yıllığı qayd etildi.
Mustafa Cemilevniñ musafirleri arasında ağası Asan Cemilev, tataları Vasviye Hairova ve Gulizar Abdullayeva ediler.
Qırımtatar Milliy Meclis reisini onıñ milliy areket safdaşları da ziyaret ettiler: Zampira Asanova, Veciye Kaşka, Ayder Zeytullayev, Remzi Ablayev, Ediye Cemileva, Arsen Alçikov, Rolan İslãmov, Mambet Useinov, Saliha Seydametova, Velor Saranayev, Zodiye Saliyeva, Sinaver Kadırov, Zevcet Kurtumer, Ali HAmzin, Kurtseit Abdullayev, FAdime Şerfe Mamabetova, Ferasultan Muradosıova, Zarema Halikova, Riza Şevkiyev, Uriye Edemova ve digerleri.
Er yıl körüşüv iştirakçileri Milliy Meclis reisi, belli huquqqoruyıcı ukraina halq deputatı Mustafa Cemilevniñ tarihke kirgen mahkeme protsesslerinden birisi aqqında hatıralarınen paylaşalar.
Belli olğanı kibi, 1976 senesi sovet rejimi tarafından açılmasına teşebbüs kösterilgen mahkeme işi bir künde kimsege belli olmağan şeerni zulum ve merhametniñ dünyaca meşür dava meydanına çevirdi. Bir taraftan sovet devletinde demokratik küçlerini temsil etken Mustafa Cemilev , diger taraftan ise sovet imperiyasınıñ insanğa nefret etici ideologiyasını temsil etken küçler biri birine qarşı turdılar.
Körüşüv iştirakçileri 1976 senesi aprel ayında açlıqnı ilãn etken Mustafa Cemilevniñ alını hatırlağanda köz yaşlarını gizlemediler. ‘Qırımtatar halqı öyle lideri, onıñ cesürligi, halqınıñ haqları oğrunda metanetinen ğururlanamız,’-qayd ettiler qırımtatar milliy areket veteranları.
Vasfiye Hairova, Veciye Kaşka, Remzi Ablayev mahkeme işi boyunca meraqlı malümatlarnen paylaştılar. Mustafa Cemilevniñ ağası Asan Cemilev Omsk protsessine akademik Saharov ve ömürarqadaşı Yelena Bonnerni kelgenini hatırladı.
Mustafa Cemilev, Omsk işiniñ 36 yıllığı munasebetinen toplanğanlar arqadaşarına minnetdarlıq bildirip, apste bulunğan vaqıtta halqnıñ, qırımtatar milliy areket veteranlarınıñ destegi oña yaşamağa ve küreşini devam etmege yardım etkenini qayd etti.
Malümat içün: 1976 senesi Omsk protsessi SSSRde huquqqoruyıcı areketler iştirakçisi boyunca eñ belli mahkeme işlerinden biri edi. Mezkür protsess daa bir kere totalitar devirniñ qattı aqiqatını numayış etti. O vaqıtta belli huquqqoruyıcılar ve dissidentler qırımtatar haqlarınıñ qorçalayıcısı-Mustafa Cemilevniñ tarafını tuttılar, olarnıñ arasında: Pötr Grigorenko, Andrey Saharov, rusiye yazıcıları Lev Kopelev, Lidiya Çukovskaya, Aleksandr Galiç, belli alman yazıcıları Genrih Bel, Karl Ameri. Çetelde Mustafa ağanıñ ömürini saqlaması ve qoruması boyunca keniş kampaniya teşkil etildi, SSSRde qırımtatarlar ve olarnıñ lideri aqqında malümatlar toqtamayıp bastırıla edi.
Akimiyet açlıq ve Omsk mahkeme işinen bağlı vaqialar qırımtatar meselesini bütün dünyağa cayratacağını aqlına bile ketirmey edi. Bir çoq çetel radiostantsıyalar reportajlarında M.Cemilevniñ açlığı aqqında hatırlata, elbette açlıqnıñ sebeplerini, qırımtatar meselesi SSSRde çezilmegeni, olarnı nasıl sürgün etilgeni ve bu halq neni talap etkenini muzakere ete ediler.
Omsk protsessi halqnıñ ruhiy küç, öz ğayelerniñ adaletligine sabit iman temsili olğandır. Mezkür mahkeme işi ayrı bir şahs öz sağlıq ve atta yaşayışını telüke astına qoyıp, ideologik mevamlarına qarşı çıqmaq mümkün olğanıñ güzel bir örnegidir.


text:
Atnakiç irtäsendä birja, valyuta, altın häm obligaśiya
Atnanıñ dürtençe könendä irtänge çaqta Törkiyädä valyuta kursı, altın bäyäse, İstanbul birjası häm obligaśiya
“Birja İstanbul" 100 indeksı pänceşämbe könen 89 meñ 446 bilgese belän başladı.
“Birja İstanbul" 100 indeksı çärşämbe könen 309 däräcälek kütärelü belän tämamladı.
Akśiyälär ber könlek yaqınça 0,35% külämendä qimmätlände.
İrekle bazarda amerikan dollarınıñ kursı 3 lira 69 kuruş, yevronıñ kursı 3 lira 94 kuruş.
Obligaśiya bazarında kürsätkeç obligaśiyanıñ berläşkän prośentı isä 11,58% däräcäsendä.
Xalıqara bazarlarda altınnıñ ons bäyäse ber meñ 214 dollar.
Kapalıçarşıda Cömhüriyät altını 967 liradan satıp alına.
Bäyläneşle xäbärlär
Yuvelir äyberlär êksportı arttı
Bıyılnıñ mart ayındağı êksport uzğan yılnıň şul uq ayı belän çağıştırğanda 48%qa kübräk


text:
Martnıñ 31-inde olacaq Ukraina prezidenti saylavlarında Qırım Muhtar Cumhuriyetinde ve Aqyarda qayd olunğan 5528 Ukraina vatandaşı rey berüv yerini deñiştirdi.
Bu aqta Ukraina saylavcılarınıñ Devlet reyestriniñ saytı bildire.
Bu malümatqa köre, 4419 qırımlı ve 1109 aqyarlı öz rey berüv aqqını qullanacaq ola. Qırımlılarnıñ çoqusı Kyivde saylavlarda iştirak etecek ola. “Çonğar” kiriş-çıqış noqtasında Qırım memuriy sıñırında, qırımlılarnı Ukraina prezidenti saylavlarında iştirak etmege çağırtqan bilbord qoyuldı.
Hatırlatamız ki, Ukraina prezidenti saylavlarınıñ birinci basamağı martnıñ 31-inde keçirilecek. Namzetlerniñ iç birisi 50%-dan çoq rey almasa, aprel 21-inde saylavlarnıñ ekinci basamağı ötkerilecek. Qırımlılar qıta Ukrainada rey bere bile.


text:
GEÇMELİ CEPLİ DOSYA
GEÇMELİ CEPLİ DOSYA
Geçmeli cepli dosya, kapalı hali 22 x 31 cm ölçülerindedir, açık hali 48 x 40 ölçülerindedir. Geçmeli cepli dosyalar en hızlı ve en uygun fiyatlı cepli dosyalardır. Geçmeli cepli dosyalar genelde 250 gr - 300 gr -350 gr. Amerikan bristol ve kuşeye basılmaktadır. Geçmeli cepli dosyalar parlak selefon, mat selefon veya kısmi laklı olarak üretilmektedir.
Bu özelliklerin hepsi cepli dosya fiyatları konusunda direk etkilemektedir.
Bu özelliklerin hepsi cepli dosya fiyatları konusunda direk etkilemektedir.
Adana Cepli Dosya, Adıyaman Cepli Dosya, Afyon Cepli Dosya, Ağrı Cepli Dosya, Amasya Cepli Dosya, Ankara Cepli Dosya, Antalya Cepli Dosya, Artvin Cepli Dosya, Aydın Cepli Dosya, Balıkesir Cepli Dosya, Bilecik Cepli Dosya, Bingöl Cepli Dosya, Bitlis Cepli Dosya, Bolu Cepli Dosya, Burdur Cepli Dosya, Bursa Cepli Dosya, Çanakkale Cepli Dosya, Çankırı Cepli Dosya,Çorum Cepli Dosya, Denizli Cepli Dosya, Diyarbakır Cepli Dosya, Edirne Cepli Dosya, Elazığ Cepli Dosya, Erzincan Cepli Dosya, Erzurum Cepli Dosya, Eskişehir Cepli Dosya, Gaziantep Cepli Dosya, Giresun Cepli Dosya, Gümüşhane Cepli Dosya, Hakkari Cepli Dosya, Isparta Cepli Dosya, Mersin Cepli Dosya, İstanbul Cepli Dosya, İzmir Cepli Dosya, Kars Cepli Dosya, Kastamonu Cepli Dosya, Kayseri Cepli Dosya, Kırklareli Cepli Dosya, Kırşehir Cepli Dosya, Kocaeli Cepli Dosya, Konya Cepli Dosya, Kütahya Cepli Dosya, Malatya Cepli Dosya, Manisa Cepli Dosya, K.Maraş Cepli Dosya, Mardin Cepli Dosya, Muğla Cepli Dosya, Muş Cepli Dosya, Nevşehir Cepli Dosya, Niğde Cepli Dosya, Ordu Cepli Dosya, Rize Cepli Dosya, Sakarya Cepli Dosya, Samsun Cepli Dosya, Siirt Cepli Dosya, Sinop Cepli Dosya, Sivas Cepli Dosya, Tekirdağ Cepli Dosya, Tokat Cepli Dosya, Trabzon Cepli Dosya, Tunceli Cepli Dosya, Şanlıurfa Cepli Dosya, Uşak Cepli Dosya, Van Cepli Dosya, Yozgat Cepli Dosya, Zonguldak Cepli Dosya, Aksaray Cepli Dosya, Bayburt Cepli Dosya, Karaman Cepli Dosya, Kırıkkale Cepli Dosya, Batman Cepli Dosya, Şırnak Cepli Dosya, Bartın Cepli Dosya, Ardahan Cepli Dosya, Iğdır Cepli Dosya, Yalova Cepli Dosya, Karabük Cepli Dosya, Kilis Cepli Dosya, Osmaniye Cepli Dosya, Düzce


text:
Qazaqtıñ qabırğalı qalamgeri, qazaq prozasınıñ bir biigi, Qazaqstannıñ Halıq jazuşısı, Qazaqstan memlekettik sıylığınıñ iegeri Qabdeş Jwmadilov 85 jas..
Almatıdağı Qıtay konsuldığınıñ aldında tuıstarına araşa swrağan bir top äyeldiñ qarsılıq akciyasına şığıp jürgenine bir aydıñ jüzi boldı. Ne Qazaqstan..
"Qıtaydağı tuıstarına araşa izdeydi". Bügin Almatıda tuıstarı Qıtayda qamauğa alınğan, jazıqsız sottalıp azaptauğa wşırağan qandastardıñ tuıstarı ort..
Joñğardıñ betin qaytarğan qazaq ruları özderiniñ bayırğı ata qonıstarına üzdik-sozdıq irge teuip, Joñğar şılauında qalğan atamekenderin qayta ieledi. ..
Qazaq tili – qazaq jasağan är jerdiñ wyıtqısı. Bwl künde täuelsiz eli bar wlttıñ tili äli de "janaşırlıqtı" qajet etip otırğanı eñ äueli elge, eldiñ t..


text:
Rusiyedeki Sankt-Peterburg şeerinde Qırımtatar Milliy Meclisine destek köstermek maqsadınen numayış teşkil etildi. Aktisya mayıs 1-de, bazarertesi künü Manejnaya meydanında keçirildi.
Bundan evel bu kibi aktsiya Rusiye paytahtı Moskvada teşkil etildi.
Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi aprel 26-da yarımada territoriyasında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini yasaq etmek qararını qabul etti. Bu qararnı lâğu etmek içün bir ay devamında muracaat etmek mümkün.
Halqara toplulıq Rusiye tarafından Meclis faaliyetiniñ yasaq etilmesini takbih etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Tınç okean
Tınç Okean – Amerika ve Asiya qıtaları arasında bulunğan dünyanıñ eñ büyük bir okeanıdır. Adını İspaniya Qırallığı adına dünyanı dolaşqan portugal deñizci Ferdinand Magellan bergendir. Magellan, künler sürgen zorlu ve fırtınalı şartlar altında adını bergeni Magellan boğazından keçip bu okeanğa açılğanında, fırtınalarnıñ tınuvından ve özüni tınç suvlarnıñ qarşılaması sebebinen okeanğa "Tınç" adını bergendir.
Meydanlığı 179,7 million km². Eñ teren yeri 11 034 m ile Mariana çuqurı olıp bu aynı zamanda dünyadaki eñ teren noqtadır.


text:
İşğal etilgen Qırımda, Nikita nebatat bağçasında, Küz çeçegi balınıñ qıraliçe ve şahzadeni sayladılar. Qırım.Aqiqat saytına belli olğanı kibi, bu sene ziyaretçiler qıraliçe olaraq Küz çeçeginiñ «Kiko» çeşitini sayladılar, şahzade ise «Kapuçino» çeşiti oldı.
Nikita nebatat bağçasında qayd etkenleri kibi, noyabr başından mında yüz biñden ziyade insan bulundı eken.
«Kikonıñ ğalip çıqmasını daa keçken sene tüşüne edik. Amma o vaqıt olmadı – özüniñ güzelligini kösterip olamadı ve seyirciler onı añlamadılar. Bu sene tabiat bizge bereketli noyabrni bağışladı ve er şey kerek olğanı kibi çıqtı. Qadimiy çin küz çeçeklerni añdırğan Kiko özüniñ tam dülberligini numayış etti. Onıñ türlü yapraçıqlardan ibaret olğan topuzu ğayet acayip edi. O hususiy ve tekrarlanmazdır. Çeçek de yavaş açıla, amma uzun vaqıt devamında solmay. İşimizniñ neticesidir, çünki çeçek Qırımnıñ tabiat şaraitlerine uyğunlaştırıldı», – dep añlattı Nikita bağçasınıñ çeçek östürüv ameliyathaneniñ reberi, biologiya namzetlerniñ doktorı, professor Zinaida Klimenko.
Umumen sergide 30 biñ çeçek taqdim etildi.


text:
Rusiye tış işleri nazirliginiñ yolbaşçısı Sergey Lavrov «Qırımnıñ qaytarıluvı içün» adlı medal üzerinde oymanen 20 fevral dep yazılğanını, Ukrainadan onıñ sabıq prezidenti Viktor Yanukoviç daa qaçmağanı esapqa alınsa, «tehnikiy hatadır», dep ayta.
Bu beyanatını Sergey Lavrov yanvarniñ 15-nde keçken matbuat konferentsiyasında bildirdi, dep haber ete UNİAN.
«Men bu medalni körmegen edim, men bellesem, bu yalıñız bir tehnikiy hatadır», – dey Lavrov.
Ukrainağa ait Qırım zapt etilgen soñ, Rusiyede arbiyler, siyasetçiler ve «Qırım samooboronasınıñ» temsilcileri, operatsiya 2014 senesi fevralniñ 20-nden 2014 senesi martnıñ 18-ne qadar keçirilde, dep yazılğan «Qırımnıñ qaytarıluvı içün» adlı medalnen taqdirlenip başlandı.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Fevralniñ 13-ünde gece Kefede Galereynaya soqağında yanğın oldı, onıñ sebebinden beş qatlı evniñ 15 sakinini tahliye ettiler. Bunı Rusiye nezaretindeki Qırım akimiyetiniñ FVN-niñ matbuat hızmeti haber ete.
"Qaza yerine kelgende, beş qatlı evniñ mağazında 6 kvadrat metr mıntaqada çöplük yanıp başlağanı belli oldı. Yanğıncılar ateşni söndürip başladı ve 15 adamnı telükesiz yerge tahliye etti", - denile beyanatta.
Daa evel bildirildi ki, ilhaq etilgen Qırımda yılnıñ başından berli yanğınlarda 18 adam elâk oldı, umumen bu vaqıtta yarımadada 200-den ziyade yanğın oldı.
Aqmescitte yanvarniñ 20-sinde qaravul odası yandı, neticesinde işçi elâk oldı.
Yanvarniñ 19-ında Qarasuvbazar rayonınıñ Efendiköyünde (Gruşevka) yanğında eki adam elâk oldı.
Kezlevde (Yevpatoriya) "Ozero snovideniy" SPA kompleksinde yanvarnıñ 13-ünde saba yanğın oldı. Qurtarıcılar 4 işçi ve 55 müşterini tahliye etti.
Yanvarniñ 12-sinde bazar künü Ay-Petri platosı rayonında eki qatlı tahta bina yandı. Yanğın 50 metr kârege tarqaldı. Yaralanğanlar olmadı.


text:
Aqmescitniñ arbiy komissarı dey ki, Rusiye Silâlı quvetlerinde hızmet etmege istegenlerniñ sayısı şeerge kelgen fermandan da büyüktir. Aytqanı kibi, oktâbr 1-21 künleri çağıruv komissiyasına 600-den ziyade insan keldi.
Bunı Aqmescitniñ rusiyeli memuriyeti saytında bildirile.
«İsetegenler çoq. Sağlığından sebep arbiy hızmetni eda etip olamağan gençler bile olarnı orduğa yollamağa rica eteler», – dep bildire arbiy komissarlıqnıñ matbuat hızmeti.
Matmathanovnıñ sözlerine binayen, bu çağıruvğa «azır ve beden ceetinden sağlam gençler» kirecek.
Malümatqa köre, yaqında birinci kere askerlerni orduğa yollağanlar – Aqmescitten 29 yaş Qırım boyunca yerleşken arbiy qısımlarğa tarqatıldı.
«Umumen ise işbu çağıruv kampaniyası devamında Aqmescitniñ 125 sakini Rusiye Federatsiyasınıñ Silâlı quvetleriniñ sırasına kirecek», – denile beyanatta.
Evel Qırımnıñ baş arbiy komissarı Anatoliy Maloletko aytqanı kibi, Rusiye arbiy biletini almaq içün qayd etilmegen Qırım sakinlerine noyabr ayından para cezalarını berecekler – 100-500 ruble.
Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay.


text:
Noyabr 22-24 künleri Qırımda ava şaraitleri, ayırıca şimaliy-şarqiy yel suratınıñ 18-23 m/s qadar yetecegi aqqında tenbiyelediler.
Yelniñ küçleşüvi aqqında bildirüv Qırımnıñ «Fevqulâde vaziyetler boyunca» saytında «acele haber» kibi nişançıq ile peyda oldı.
«Yelniñ küçleşüvi ile bağlı fevqulâde vaziyetlerniñ peyda olması beklenile», – deyler müessisede.
Bu sebepten qırımlılarnı bu künleri dağ ve deñiz seferlerinden vazgeçmege çağıralar.
Ava şaraitleri sebebinden Keriç keçiti işini toqtattı. Mında noyabr 21-de, saba, nevbette 900 maşina tura edi.


text:
bondex süngerpan, heavy barrier, bariyerli akustik sünger, yanmaz sünger, akustik sünger, ses yalıtım malzemeleri, heavy bariyer, rebounded, rebounded foam, rebonded foam, echobone foam, epdm ağır ses bariyeri, bariyerli süngerpan, duvarpan, zeminpan, tavanpan, evapan, adepan, bariyerli adepan, bariyerli adepan fiyat, adepan nedir, 13mm bariyerli adepan, 33 mm bariyerli adepan, bariyerli adepan ses yalitimi 33mm, ses yalitimi bariyerli adepan 13mm, ses izolasyonu, ses yalıtımı, adetaş, aksa akustik, echobone, bondex, rebonded, ses yalıtım süngeri, ses yalıtımı nedir, ses yalıtımı nasıl yapılır, ses yalıtımı süngeri, ses yalıtımı malzemeleri nelerdir, oto ses yalıtımı, ses yalıtımı için neler yapılabilir, ses yalıtım köpüğü, yatak odası ses yalıtımı, ses izolasyonu araç, ses izolasyonu nasıl yapılır, ses izolasyonu nedir, ses yalıtım malzemesi koçtaş, ses yalıtım süngeri bauhaus, ses izolasyonu yapan firmalar, ses yalıtım malzemeleri nelerdir
- Şerifali Mahallesi, Alptekin Cad. No:12/1, 34775 Ümraniye/İstanbul
- info@aksaacoustic.com
- 0216 592 93 16


text:
Dıqqat ❗ Dıqqat ❗📣 Húrmetli jaslar siziń jeke kitapxanańız barma onda #meniń_kitapxanam 🎥video rolikler chellendjine qatnasıń! Chellendjde qatnasıw tártibi tómendegishe👇
Húrmetli jaslar siziń jeke kitapxanańız barma onda #meniń_kitapxanam 🎥video rolikler chellendjine qatnasıń.
Chellendji qatnasıw tártibi tómendegishe:
– jasıńız 10-30 jas aralǵında bolıw kerek;
– chellendji video kórinisi bizge jiberiw kerek boladı.
– videolar 1-2 minut aralıǵında bolıw kerek;
– Barsheńizdi 30-iyun jaslar kúni menen shın kewlimnen qutlıqlayman dep baslanıwı kerek boladı.
– videoda kitapxanańızdaǵı kitap sanı? Qaysı kitaplardı oqıdıńız? Degen sorawlarǵa juwap beriliwi kerek.
– video kórinistiń túsiriliwi (jaqtılıq, anıqlıq, dawsı)
– úyińizdegi kitapxana bolıwı shárt;
Chellendji 15-25-iyun kúnleri aralıǵında ótkeriledi.
Chellendji qatnasıń hám qımbatbaha sawǵalarǵa🎉 iye bolın!
📲Siz @mening_kutubxonam_bot telegram tarmaǵı arqalı dizimnen ótinler hám videolarınıńzdı jiberseńiz boladı


text:
«Qırımtatarlarnıñ qarşılığı areketiniñ» koordinatorları Ukrainağa «Qırımtatarlarnıñ avdeti aqqında» qanunnı qabul etmege teklif eteler. Bu qanun qırımtatarlarnı Qırım yarımadasınıñ tamır halqı olaraq belgilemek kerek.
Bu aqqında Qırım.Aqiqatta olğan teşkilâtnıñ beyanatı metninde aytıla.
Teşkilât vekilleriniñ fikirince, «Qırımtatarlarnıñ avdeti aqqında» Ukraina Qanunınıñ işke tüşürilmesi «Qırım Cumhuriyetini» kibi cemaat-siyaset ıstılanı şübe altına qoyacaq, Ukraina Devletine «qırımtatarlar ögünde vazifelerniñ becerilmesi» aqqında ilân etmege imkân berecek ve Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Baş Assambleyası içün qırımtatarlarnıñ avdet olmaları aqqında rezolütsiyanıñ temeli olacaq.
«Qırımtatarlarnıñ qarşılığı areketiniñ» koordinatorı Nedim Halilov Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ İnsan aqları şurasına muracaatta bulunıp, qırımtatar halqınıñ milliy toprağı olğan Qırım yarımadasını nezaret altına almağa rica etken edi.


text:
Bunı aprel 1 künü NATO Baş kâtibi Anders Fog Rasmussen Şimaliy atlantik şurasınıñ ve Ukraina – NATO Komissiya toplaşuvından soñ keçirilgen matbuat-konferentsiyada bildirdi, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Biz Ukrainanıñ arbiy islâatında öz yardımımıznı arttırıp, Ukraina Silâlı quvetleriniñ daa da ihtisaslı ve semereli olğanlarını temin etmege isteymiz. Bunıñnen beraber Ukraina mobil bölükleriniñ yerleştirüvi içün imkânlar da bardır», – dedi Rasmussen.
Ukraina çetel işler naziriniñ vazifelereini eda etken Andriy Denitsa Kiyev NATOdan radarlarnıñ ve Ukrain sıñırlarını abadanlaştırmaq içün kerek olğan diger aletleriniñ ketirüvi meselesinde yardım sorağanını qayd ete.


text:
Yerli aydavcı Qırım.Aqiqat mühbirine: «Bu nomeralar vaqtınca olacaq, soñra ep bir deñiştirmege kerek olur. Dostlarımıznen 82-nci regionnı beklemege qarar aldıq», – dep ayttı.
Keriç MREO yolbaşçısı Vasiliy Voytenko dedi ki, Keriç sakinleri «777» Moskva regionı ile alğan devlet nomeraları deñiştirilmeycek. 500 nomera saibini tapsa, Keriçte «82» Qırım regionı ile nomeralarnı bermege başlaycaqlar.
Voytenkonıñ aytqanına köre, aprel ayınıñ ortasına qadar 250 adam «üç yedini» elde etti. Bunıñ kibi avtomobil nomeralarınıñ berilmesi devam etile.
Keriç militsiyası maşina nomeralarını deñiştirmege aşıqmay. Qırım.Aqiqat alğan malümatqa köre, yerli uquq qoruyıcılar «82» Qırım regionı ile nomeralarnı bekleyler.


text:
İşğal etilgen Qırımda yerli akimiyet musulmanlarğa Rusiyede yasaq etilgen edebiyatnı yoq etmege tevsiye ete, – dep bildirdi Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov.
Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri qayd etti ki, kelecek üç ay devamında musulmanlarğa er şeyni añlatajaqlar, kütleviy haber vastalarında ise Qırımnıñ qanunğa riayet etken sakinleri yoq etecek edebiyat cedveli aydınlatılacaq.
«Bizler müftiyatnen işbirlik tutamız ve bunıñ kibi edebiyat olğan musulmanlarnı onı müftiyatqa ketirmege rica etemiz», – dep bildirdi o.
Qırım «yolbaşçısı» Sergey Aksönov bildirdi ki, Qırımda keçici müddet devamında yasaq etilgen edebiyatnı tutıp almaq yasaqtır.
Avgust ayında Qırım Müftiyatı Rusiyede yasaq etilgen musulman edebiyatınıñ cedvelini tizgen edi.
Malüm olğanı kibi, qırımtatar aileleri, cami ve medreselerde keçirilgen bir sıra tintüvlerniñ resmiy sebebi aynı yasaq etilgen edebiyat oldı.


text:
Çavuşoğlu - Kerri söyläşüe
Törkiyä ministrı Süriyägä qarağan kileşüdän qanäğat buluın belderde
Törkiyäneñ tışqı êşlär ministrı Mäwlüt Çavuşoğlu Amerika Quşma Ştatları däwlät särqätibe Djon Kerri belän telefonda söyläşte.
Çavuşoğlu Amerika Quşma Ştatları belän Rusiyä Federaśiyase arasında Süriyädä kiñ qırlı bäreleş bulmağan alannıñ qorıluı häm humanitar yärdämnärgä qarağan tärtipkä salularnı üz êçenä aluçı kileşüdän häm älege kileşüneñ Qorban bäyrämennän alda täêmin itelüennän toyğan qanäğatlelekne citkerde.
Kerri isä barışqa Törkiyä kürsätkän yärdäm öçen Çavuşoğluna räxmäten belderde.
Söyläşüdä ayıruça Süriyädä soñğı wazğiyät tä bäyälände.


text:
Künniñ ekinci yarısında Aqmescitte ava bozulacaq, dep haber ete iyülniñ 29-nda Qırımnıñ gidrometeomerkezi.
«Yaqın 2-3 saat içinde ve iyülniñ 30-na aqşamğace Aqmescitte küçlü yağmur ve burçaq yağacağı, fırtına olacağı, saniyede 18-23 metr tezliginde rüzgâr esecegi beklenile», – denilmekte haberde.
MÇS, k üçlü yağışlar yağğanda şeer sakinleriniñ havfsızlıq şartlarına riayet etmege rica ete.
Daa evel sinoptikler, iyülniñ 29-nda Qırımnıñ bazı yerlerinde küçlü yağmur ve burçaq yağacağı, fırtına olacağı vesaniyede 20-25 metr tezliginde rüzgâr esecegini bildirgen edi.


text:
Ukraina maliye Nazirligi matbuat-hızmetiniñ bergen malümatına köre, memleketteki qıyın iqtisadiy vaziyetine baqmadan, akimiyet arbiy hızmetçilerini desteklemek içün para tapqandır.
«Qırım işğali sebebinden cemaatçılıq arasında Ukraina orduları ve mudaafa kompleksi devlet tarafından zaruriy yardımını körmek kerekligi aqqında söz yürsetile edi. Böyle vastalar tapıldı ve arbiy hızmetçilerge berildi», – dep aytıla beyanatta.
Böylelkinen, devlet bücetiniñ yedek fondında Mudaafa nazirliginiñ, MVD İçki ordularınıñ ve Ukraina Devlet sıñır hızmetiniñ maliye teminlevine 6,8 milliard grivna ayırılğandır.
Ukraina Yuqarı Şurası Ukraina Devlet bücetine mütenasip deñişüvlerini kirsetti.
Bundan da ğayrı, Devlet bücetiniñ yedek fondından endi 1,8 milliard grivna miqdarında birinci destek ayırıldı. Olardan Mudaafa Nazirligine – 1,4 milliard, MVD İçki ordularınıñ Baş idaresine – 359,8 million, Devlet sıñır hızmetine – 27,3 million grivna berildi. Bu maliye vastalar yuqarıda añılğan müessiselerniñ birinci nevbetteki ihtiyaclarını teminlemek içün qullanmalı.
Ukraina maliye nazirligi, öz nevbetinde, işbu masraflarnıñ teminlevi içün bütün kerekli vesiqalarnı azırladı.


text:
Qırım tintüvleri – ATR tekekanalınıñ saibi Lenur İslâmovnıñ ev ve şirketlerinde, telekanalnıñ sabıq hadimleriniñ evlerinde – Rusiye akimiyetiniñ Ukraina vatandaşlarına qarşı yapılğan nevbetteki «cezalav».
Bunı Ukraina Baş prokuraturası yanında QMC prokurorınıñ birinci muavini Nazar Holodnitskiy Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Vatandaşlarımıznı cezalamaq içün nevbetteki ıntıluvdır», – dey o.
Holodnitskiy dey ki, Rusiye uquq qoruyıcılarınıñ bu kibi areketleri Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq aktsiyasınıñ «müsbet aqibetleri» bar olğanını tasdiqlay. Holodnitskiy degeni kibi, qamaçav «işğalcilerni öz kelecegi içün kerçekten de qasevet çekmege mecbur ete».
Onıñ fikrine köre, Qırım vaqiaları «yarımadanıñ işğalden azat etilmesine aqiqiy areketleri ile» qoşulğanlarğa qarşı «miqyaslı aktsiya»nıñ alıp barılmasını köstere.
«Qorquzuv, qanunsız tintüvler. Vatanperver grajdanlarımıznı qorquzmaq içün yapıla», – dey Holodnitskiy.
Saba noyabr 2 künü Qırımda ATR qırımtatar telekanalınıñ saibi Lenur İslâmov ana-babasınıñ evinde tintüv keçirildi. Moskvada yaşağan İsâlmovnıñ tatası Lenaranıñ evini de tinteyler.
Qırım uquq qoruyıcı organlarınıñ işbu sebepten resmiy izaatları şimdilik yoqtır.
Aynı zamanda, Qırımnıñ Devlet milletler komitetiniñ başı Zaur Smirnov RİA Krım neşirine aytqanı kibi, İslâmov «Rusiyege qarşı ekstremist faaliyeti içün cevap bermeli».
Rusiye Merkeziy bankı saytında ATR telekanalınıñ saibi, iş adamı Lenur İslâmovnıñ «Just Bank» şirketiniñ bank ameliyatlarınıñ keçirilmesine litsenziyanıñ qaytarılması aqqında malümat peyda oldı.
Şimdi İslâmov qıtaiy Ukrainada yaşay ve sentâbr 20 künü başlanğan Qırım qamaçavınıñ teşebbüsçilerinden biri ola.


text:
Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ ofisinde bildirgenlerine köre, Ukrainanıñ Kırgızistan konsullığı bu gece Bişkek ava limanında olıp keçken vaqianı ögrene. Anda Ukraina halq deputatı, qırımtatarlarnıñ milliy liderini üç saat nezaret altında tuttılar, dep bildire Qırım.Aqiqat.
«Ukrainanıñ Kırgızistan konsullığı meseleni al etmekte. Uquq qoruyıcılarğa yapqan areketleri ile Vena konventsiyasını bozğanlarını añlatıp, Mustafa Cemilev ve Rustem Ümerovnıñ azat etilmesini talap ettiler», – dep aytıla haberde.
Berilgen malümatqa köre, Cemilev ve mesleatçısı Rustem Ümerov Kırgızistanda konferentsiyada iştirak eteler. Konferentsiyanıñ mevzusı – «Merkeziy Asiyada migratsiya meseleleri». Tedbirni Kırgızistan Cumhuriyetiniñ Jogorku Keneşi ve Avropa Şurasınıñ Parlament Assambleyası teşkil eteler.
Gece Bişkek ava limanında politsiya 3 saat devamında Ukraina halq deputatı, qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilevni ve mesleatçısı Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ delegatı Rustem Ümerovnı nezaret altında tuttı.
Kırgızistan akimiyeti ve uquq qoruyıcıları bunıñnen bağlı bir de bir resmiy malümat daa bermediler.


text:
“Oruç Reis” korabınıñ tikşerenü waqıtı ozaytıldı
Ul Urta diñgezdäge êşçänlegen 27nçe avgustqa qadär däwam itäçäk
“Oruç Reis” seysmik tikşerenü köymäseneñ êşçänlek alıp bara torğan mäydanında 27nçe avgustqa qadär Navteks (diñgezçelärne kisätü) iğ’lan itelde. Şulay itep, tikşerenü waqıtı 4 köngä ozaytıldı.
“Oruç Reis” tağın ike korab belän bergä Urta diñgezneñ könçığışında Kipr sulıqlarında monnan alda belderelgän mäydanda seysmik êşçänlek alıp baraçaq. Älege köymä kontinental’ şel’f häm tabiğıy çığanaqlar êzläwne dä kertep, geologik, geofizik, gidrografik häm okeanografik êşçänlek alıp bara.
“Oruç Reis” tulısınça cihazlandırılğan häm küpmaqsatlı siräk köymälärneñ berse. Ul 2 häm 3 ülçämle seysmik, gravitaśiyä, magnitlı ısul belän geofizik tikşerenülär ütkärä ala.
Bäyläneşle xäbärlär
Ärdoğan Soğud Ğaräbstanı patşası belän söyläşte
İlbaşı Ärdoğan Soğud Ğäräbstanı patşası Sälman belän telefonnan söyläşte
Van küle öçen - Van pesiye
Van külen ğalämnän töşerep fotokonkursta ciñgän Keyt Rubinsqa Törkiyä Van pesiye büläk itä


text:
Bu aqta Kiyevde olğan matbuat konferentsıyada Qırım temsilcisi, «Mecburiy köçkenleriniñ birligi» teşkilâtnıñ reisi Nikolay Podolâka bildirdi.
«Yarın er kesni Ukrainanıñ Yuqarı Şurasına kelmege davet etem. Olar bizni qorçalağan qanunlarnı qabul etmek kerekler. Bizni resmiy olaraq qaçaq ya da köçüp kelgenler olaraq belgilemese, devlet bizlerge bir kapik para ayırmaz», - dey Podolâka.
Onıñ malümatına köre, faaller Ukrain parlamenti yanında saat 10-da toplaşacaqlar.
Ondan evel Podolâka halqara gumanitar teşkilâtlarğa mecburiy köçkenleri içün gumanitar missiyanı açmalarını istedi. Aytqanına köre, bu adamlarğa «yaşamaq, yuqlamaq yer yoq, tedaviylenmek içün ilâç yoq».


text:
Ukraina Tış işler nazirligi avgust 22 künü Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerovnıñ sağlığı zayıflaşqanı sebebinden raatsız olğanını bildirdi ve ilhaq etilgen Qırımnıñ rus akimiyetinden cezalandırıcı areketlerni toqtatmağa talap etti. İlmi Ümerovnıñ alı daa avgust 11 künü, oña qarşı mecburiy psihiatrik ekspertizanıñ yapılması aqqında mahkeme toplaşuvı keçirilgen vaqıtta beterleşken edi. Ondan soñ maznunnıñ sağılığı tek zayıflaşa, dep aytalar soy-sopları.
Qırımnıñ rus savcısı – Natalya Poklonskaya: «Qırım cumhuriyetiniñ savcılığı İlmi Rustemoviç Ümerovke qarşı Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 280.1 maddesi 2 qısımı boyunca cinaiy iş açılması aqqında FSB idaresiniñ taqiq bölügi tarafından protsessual qarar alınğanını inceledi. 2016 senesi mart ayında, Ukrainada bulunıp, o ATR ukrain telekanalınıñ canlı yayınında çıqış etip, halq ögünde RF teritorrial bütünligini bozmaq çağıruvlarını seslendirdi. Bundan soñ Ümerovnıñ maruzası internet ağında yerleştirildi».
İlmi Ümerovnıñ advokatı Nikolay Polozov maznunnıñ psihiatrik hastahanege yerleştirilmesi aqqında qararnı protsessual sebeplerden qansuz olaraq tanıy.
Psihiatrik ekspertizanıñ keçirilmesi aqqında qararğa qarşı biz şikâyet etik, amma o daa baqılmadı, böyleliknen, bu qarar daa qanun küçüni almadıNikolay Polozov
– Psihiatrik ekspertizanıñ keçirilmesi aqqında qararğa qarşı biz şikâyet etik, amma o daa baqılmadı, böyleliknen, bu qarar daa qanun küçüni almadı. Bundan da ğayrı İlmi Ümerovnı vaqıtından evel hastahaneniñ kardiologiya bölüginden çıqardılar, albuki o anda hipertansif kriz ile oğrağan edi. Bu demek ki, taqiqatçılar açıqça öz vekâletinden artqaç areket eteler. Biz Rusiye Başsavcılığına, FSB idarecilerine ve başqalarğa muracaat etmege mecbur oldıq.
Psihiatrik ekspertizanıñ özüne kelgende ise, onıñ er angi neticesini İlmi Ümerovke ve qırımtatarlarğa qarşı qullanmağa mümkün olacaq, dep qayd ete Nikolay Polozov:
– Onı sağlam olaraq tanısalar, cinaiy iş öz yolunen devam etecek, mahkemeniñ ögünde «separatizmde» qabaatlamaq içün iç bir mania olmaycaq. Vaziyet ekinci yolnen devam etse, bunı propaganda maqsadınen qullanmağa mümkün olacaq: öyle ola, sanki qırımtatarları deli qartnı diñleyler. Öyle ya da böyle, biz ende rus akimiyetiniñ er angi qararınıñ qıymetini bilemiz, ve bu ceryanğa iç bir işanç olmaycaq. Biz İlmi Ümerovnıñ psihiatrik statsionarğa yerleştirilmesi açıqça qanunsız olğanını isbaatlap olsaq, ekspertiza neticelerini de delil olaraq qullanmağa mümkün olmaycaqtır.
Qınav – nisbiy meseledir. Bütün bu ceryan – özü büyük bir qınavdırİlmi Ümerov
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerov: «Qınav – nisbiy meseledir. Bütün bu ceryan – özü büyük bir qınavdır. Tünevin men pek yaramağan edim, bügün – orta qarar».
Maznunnıñ qızı Ayşe Ümerova: «Onıñ qanında şekeri arttı, basımı köterildi, başı aylandı, o esini coydı. Onı tez canlandırdılar, çünki men nevbetçi-emşireni çağırdım, ekim keldi. Alını tüzetmege mümkün oldı, amma çoqqa degil. Menim babamnıñ er vaqıt başı ağırta, lâkin o ruhtan tüşmey, öz sözlerinden vazgeçmey, öz fikirinde tura».
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov dey ki, o öz safdaşlarınen birlikte İlmi Ümerovnıñ ve başqa siyasiy mabuslarnıñ vaziyetini yeñgilleştirmek içün er şey yapalar:
Rusiye idaresi ğarbiy zenaatdaşlarnıñ çağıruvları ve talaplarına toqalca qulaq asmamayRefat Çubarov
– Efirde er şey aqqında mümkün olmaz, amma bizim areketlerimiz farqlı yöñelişlerde yapıla: biz advokatlarnen de, diplomatlarnen de, ileri devletlerniñ elçilik temsilcilerinen de çalışamız. Men bellesem, yaqın zamanda olardan resmiy beyanatlar çıqacaqtır. Elbette, kütleviy haber vastalarında seslendirüv pek müimdir, işğalci akimiyetni, eñ azından, öz areketlerini hafifleştirmege mecbur etmek içün. Rusiye idaresi ğarbiy zenaatdaşlarnıñ çağıruvları ve talaplarına toqalca qulaq asmamağanı – o başqa mesele.
Advokat Nikolay Polozovnıñ fikirince, halqara seslendirüv, episi bir, taqiqatqa tesir içün emiyetlidir:
– Yaqın künlede İlmi Ümerovnıñ aqrabalarına taqiqatçı keldi ve olarnı şamata kötergenlerinde yüzledi, sakin ve tınç çalışmağa kerek olğanlarına inandıra edi. Rus taqiqatçısı böyle aytqan olsa, demek ki, aksine davranmağa kerek. Tıştan qozğalağan faktornı, Ğarpqa qarşı kösterilgen cenkâverlikke baqmadan, Kremlge tesir etecek esas qol olaraq tanıyım.
Advokat Mark Feygin: «Ukrain siyasiy yolbaşçılığını Aqmescitteki klinikada mahkeme ekspertizada bulunğan İlmi Umerovnen bağlı vaziyet boyunca beyanat yapmağa çağıram. Onıñ sağlıq alı, onıñ taqdiri ne olacağı aqqında qasevet peyda ete. Ekspertiza deral toqtatılmaq kerek, Umerov ise, evge, tedaviyletken ekimler nezareti astına qaytmaq kerek. Qırımdaki ukrain devletiniñ hainleri aqqında o qadar çoq aytıldı ki, vatanperverge destek köstermek içün de bir-eki söz tapmaq kerektir».
Rusiye Federatsiyasınıñ prezidenti yanındaki Şuranıñ grajdanlıq cemiyetiniñ inkişafı ve insan aqları boyunca azası Maksim Şevçenko: «Akimiyet, Sovetler vaqıtındaki kibi, delihanelerni qullanıp başlağan olsa, bu pek yaramay semptom. Mahkeme psihiatriyasını, cezalandıruv prihiatriyasını qullanmaq – bu sovetler rejiminiñ eñ qorqunçlı ve qara saifeleridir. İnsannı ilâçlarnen sançıylar, ve kerçek delilerniñ arasında o aqılını coyıp başlay. Onıñ içün bu yerde, kerçekten de, taqiqatnıñ faydasına cezalandırıyıcı psihiatriyağa keçken olsalar bu deşetli semptomdır. Bu qırımdaki akimiyetniñ ya da quvetler strukturasınıñ ruhsetinen yapıla ise – bu cinayetçiliktir, ve men rica etem, bu cinayetçilik, ayrıca, Rusiye federal strukturaları tarafından baqılsın. Olar insannı sındırıp olamağanda, onı deli olaraq adlandıralar».


text:
1. Qırım hanlığınıñ üç paytahtı bar edi: Qırq-Yer(1441-1490s.); Salaçıq (1490-1532s.); Bağçasaray (1532-1783s.);
2. Qırım hanlığı çöl ve Qırımnıñ dağ aldı qısımından ğayrı, Tuna(Dunay) ve Özü(Dnepr), Azaq(Azov) deñizniñ yalısı ve zemaneviy Rusiye Krasnodar ülkesiniñ büyük qısımnıñ saibi olğan edi;
3. Qırım hanlığını qaplağan meydannı tahminen Tacikistan, Bangladeş, Surinam, Tunis degen zemaneviy memleketlerinen qıyaslamaq mümkün;
4. Qırım hanlığı devirinde qırımtatar tili devletara statusını taşığan edi;
5. Qırım hanlığınıñ eñ genç hanları 18 yaşında ediler, olardan: Ğazı Girey I ve Ğazı Gireyniñ II oğlu Tohtamış Sultan;
6. Genç Qırım hanlarını sıq-sıq terbiyelemek maqsadınen çerkeslerge yollay ediler;
7. Qırım hanlığınıñ bütün keçinişi devamında tahtqa 44 han çıqqan edi, amma olar 56 kere devletni idare ete ediler. Selim Girey atta 4 kere tahtqa çıqtı, Mengli Girey ise 3 kere.
Muellif: @elvira_ridvan_qizi
Tercime: Incife Seydalieva @inciffe


text:
Eskender Nebiyev mahkeme aldın taqiqat ile razı olıp, şartlı ceza aldı.
Bunı Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl oktâbr 12-de Aqmescit mahkemesi çıqarğan ükümni izaatlap, Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«E, olarnıñ taqiqat ile añlaşması bar edi, o, 2014 senesi «fevral 26 işi» boyunca areketlerini tanıp, cevap olaraq belli üküm aldı», – dedi Celâl.
Onıñ aytqanına köre, oktâbr 9-da Nebiyev tekrar yaqalandı, bu añlaşma bundan soñ oldı.
«Natalya Poklonskaya kerçek apis cezasınıñ berilmesini rica etti. Lâkin bugün prokuratura toplaşuv başında Eskender Nebiyevniñ taqiqat ile razı olğanını ve müsbet yanaşqanını bildirip, Eskenderge şartlı ceza bermege rica etti», – dep qayd etti Celâl.
Nebiyevniñ bunıñnen bağlı izaatları daa yoq.
Bazarertesi künü, oktâbr 12-de, Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesi «fevral 26 işi» boyunca yaqalanğan ATR telekanalınıñ sabıq operatorı Eskender Nebiyevge eki yıllıq apis cezasını şartlı olaraq berdi.
Onıñ aytqanına köre, raatlıq künleri Eskender Nebiyev SİZOda keçirdi, çünki oktâbr 9-da Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesi kütleviy çatışmalar işini baqıp, onı mahkeme ükmü seslendirilgenine qadar apiske almağa qarar aldı.
Sabıq operator bu iş boyunca eki ay – aprel soñundan başlap iyün soñuna qadar – SİZOda yattı.
Qırımtatar Milliy Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev dedi ki, Nebiyev Ahtem Çiygozğa qarşı malümat bermegeninden sebep apiske alındı.
Smedlâyev Nebiyevniñ yaqalanmasını Qırım qamaçavına cevap olaraq «ticaret unsurı» dep adladı.


text:
Oktâbrniñ 12-sinde Bağçasarayda yaqalanğan Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir işi» figurantı Seyran Saliyevniñ oğlu Salih babasına açıq mektüp yazdı.
Bunı dekabrniñ 10-nda Facebookta «Qırım birdemligi» cemiyet areketi bildire.
«Qırım birdemligi» Salih Saliyevniñ mektübinden sözlerni, «Biz sennen ayrılıqta olğanımız çoq olmadı, amma sanki uzun yıllar keçti… Babam, balalığım keçti! Lâkin men ağlamayım, babam. Sabır etem… Peyğamberler ve sahabelerniñ ikâyelerini oquyım. «Ertuğrul»nıñ (Türkiye serialı – QA) bir seriyasını bile qaçırmayıp baqam. Sen aytqanıñ kibi. Aqiqat, ne olsa da, yeñer. Yamanlıq cezalanacaqtır» şeklinde ketire .
Oktâbrniñ 12-sinde ilhaq etilgen Qırımda Rusiye telükesizlik hadimleri Bağçasaraynıñ altı sakini: Timur İbragimov, Marlen (Suleyman) Asanov, Memet Belâlov, Seyran Saliyev, Server Zekiryayev ve Ernes Ametovnı tevqif ettiler. FSB olarnı Rusiye ve ilhaq etilgen Qırımda yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenlerinde qabaatlay.
Rusiyeniñ kontroli altında bulunğan Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi 2017 senesi dekabrinde Bağçasarayda oktâbrniñ 12-sinde yaqalanğan «Hizb ut-Tahrir işi»niñ altı figurantlarından episine ve bu cümleden Seyran Saliyevge tevqif muddetini üç ayğa uzattı.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ advokatları, olarnıñ taqip etilüvi diniy alâmetine köre yapıla, dep sayalar. Advokat Emil Qurbedinov, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenler esasen qırımtatarlar ve olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleri olğanını qayd ete.
Halqara siyasiy İslâm teşkilâtı «Hizb ut-Tahrir»niñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletlerini bir İslam hilâfeti içinde birleştirüvde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarnıñ qullanıluvını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. 2003 senesinde Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi «Hizb ut-Tahrir»ni, «terroristik» ilân etilgen 15 birleşmeniñ cedveline kirsetip, yasaq etti.
Qırımda Rusiyeniñ ilhaqından soñ mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerovnıñ zanınca, onıñ «mahkeme davasında» yañı qabaatlar peyda ola bile. Bunı o, dekabr 12-de Facebook saifesinde yazdı.
«Tahmin etem ki, bunı (Nikolay Polozovnı sorğuğa çekmek içün mahkeme – QA) moskvalı imayecimni çetleştirmek içün uydurğanlar, ileride ise yañı qabaatlar (Rusiyede yasaq etilgen Mecliste azalıq) peyda ola bile», – dep yazdı Ümerov.
Dekabr 1-de Polozov Qırım.Aqiqatqa izaat berip şunı bildirdi, mahkemede onı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muaivni İlmi Ümerovnıñ davasındaki şaat olaraq sorğuğa çekseler, advokat imayeci olaraq davadan çetleştirilecektir.


text:
Aqmescitniñ Rusiye memuriyeti 51 ticaret noqtasını yıqmağa qarar aldı. Bu aqta memuriyetniñ matbuat hızmeti bildirdi.
«Memuriy-tehnik kontrol, ticaret ve ealige turmuş hızmet idaresi, belediye kontroliniñ idaresi bergen malümat baqılğan soñ 51 obyektni yıqmağa qarar alındı», – dep qayd etti matbuat hızmeti.
Qayd etilgenine köre, dört obyektniñ yerleşüvi qanunğa uyamı-yoqmı teşkermek içün qoşma muracaatlar yollanacaq.
Aqmescitteki Rusiye memuriyetiniñ yolbaşçı muavini Sergey Titarenkonıñ qayd etkenine köre, komissiya işiniñ neticelerine köre obyektlerniñ yıqıluvınen bağlı qarar alınacaq.
«Yıqıluvğa berilgen müddet yekünlengen soñ qanun talaplarına köre obyektlerni yoq etüv işleri keçirilecek», – dep qayd etti Titarenko.
Sentâbr ayında belli olğanına köre, yılnıñ soñuna qadar Aqmescit memuriyeti şeerde «qanunsız qurulğan» 350 obyektniñ yıqıluvınen bağlı añlaşmanı tizecek.
Yanvar ayında Aqmescit memuriyeti 60 let Oktâbrâ soqağındaki 80 garajnıñ saibini qıdırğan edi.
Qırım ve Aqyarnıñ yerli akimiyeti qanunsız ilân etilgen ticaret inşaatlarınen küreşe, hususan tükân, qavehane, bazarlardaki ticaret noqtaları ve raatlıq evleri yıqıla.


text:
İyül’ ayında qullanuçı ışanıç indeksı artqan
Bu xaqta Törkiyä statistika oyışması belderde
Törkiyä statistika oyışması iyül’ ayınıñ iq’tisadi ışanıç indeksın açıqladı.
İq’tisadi ışanıç indeksı iyül’ ayında uzğan ay belän çağıştırğanda 2 %qa artıp 92,2 täşkil itte.
Kütärelü qullanuçı, waqlap satu, tözeleş häm xezmät tarmaqları ışanıç indekslarındağı artış belän bäyle.
İyül’ ayında qullanuçı ışanıç indeksı 73,1gä,xezmät tarmağı ışanıç indeksı 91,9 ğa, waqlap säwdä tarmağı ışanıç indeksı 97,3 häm tözeleş tarmağı ışanıç indeksı 77,1gä kütärelde.
Bäyläneşle xäbärlär
Törkiyäneň yaňa ölgergän ciläk - cimeş häm yäşelçä êksportı arttı
Bıyılnıň berençe kvartalındağı êksport uzğan yılnıň şul uq çorı belän çağıştırğanda 22 %qa artıp 774 million 500 meň dollar buldı
Törkiyä belän Liviya neft’ häm tabiği gaz ölkäsendä xezmättäşlekne üsterergä niyätli
Bu xaqta Törkiyä ênergetika häm tabiği çığanaqlar ministrı Fatix Dönmäz belderde


text:
Koka-kolanıñ ikençe zıyanı
Plastmass şeşäläre okeannarğa zur zıyan sala
Ber ingliz gazetı Koka-kolanıñ plastmass şeşäläreneñ okeannar östendäge täêsiren tikşergän.
Gazetnıñ tirä-yaq moxitnı saqlaw xäbärçese Tom Bodenğa kürä şirkätneñ okeannarğa salğan zıyanı şok itüçe ülçämdä.
500 törle markası bulğan Koka-kola här yıl 100 milliardtan artıq ber tapqır qullanıla torğan plastmass şeşä sata.
Koka-kola här yıl ni qadär plastmass şeşä qullanuın açıqlamasa da, Bodennıñ tikşerenüe şirkätneñ här sekund 3 meñ 500 tiräse plastmass şeşä satuın kürsätä.
Mäs’älä belän bäyle gazetka açıqlaw yasağan Angliyadäge Yäşel partiya liderı Karolin Lukas: “Koka-kolanıñ pıçratu säyäsäte - skandal,” – digän.
Bäyläneşle xäbärlär
15 yıl buyı êşkä barmıyça aqça ala
İtaliyada ber xastaxanä xezmätkäreneñ 2005nçe yılda êşkä barudan tuqtawı açıqlana
Äfğanstanğa 300 million dollar birelä
AQŞ Äfğanstannan xärbilären çığarırğa, ämma yärdämnären däwam itärgä niyätli


text:
Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesinde «Çiygoz davasınıñ» 89-cı toplaşuvında prokuror, üçünci gizli şaatını taqdim etti, onıñ taqma adı Asanov Asan Asanoviç oldı. Taqiqatnıñ malümatına köre, şaat 2014 senesi Qırımtatar Milliy Meclis prezidiumnıñ azası edi ve fevral 25 künü onıñ toplaşuvında bulunğan, bunı advokat Nikolay Polozov Facebook saifesinde haber etti.
«Fevral 26 künü şaat Çiygoznı anda körgen eken, sanki o anda arttaki sıralarda keçip, işaretlep birşeyler ayta edi, bundan soñ ise miting iştirakçileri faat olıp çeşit areketler yapıp başlay ekenler. O bir qaç kelime seslengen, şu cümleden, bese-belli, «Russkoye yedinstvo» ve «opolçeniye» tarafındaki miting iştirakçilerine qarşı, «olarnı mından almağa kerek» dep aytqan», – dedi advokat.
Polozovnıñ aytqanına köre, Çiygoznıñ imayesi öz suallerini berdi, amma bulardan çoqusına şaat «hatırlamayım» ve «bilmeyim» dep cevap berdi.
Öyleden soñ mahkemede şaatnıñ sorğulaması devam etti.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, şu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqqan edi.
Rusiye mahkemesi iyül 20-de qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige böldi: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
«Qırım aqqında haberlerniñ TOP-5» leyhasınıñ iştirakçisi QHA haber agentligi Qırım ve Ukrainadan haberlerni endi dört tilde degil, altı tilde azırlaycaq. Bu aqta haber leyhasınıñ taqdiminde agentlikniñ baş muarriri Gayana Yüksel bildirdi.
O şunı qayd etti ki, yaqın vaqıtta agentlik şimdi qullanılğan rus, türk, ingliz ve roman tillerine daa eki Avropa tili qoşacaq. Amma olarnı aytmadı. Yükselniñ aytqanına köre, şimdi agentlik çarşını ögrene.
«Bunı qararnen etmeymiz. Auditoriyanı ögrenemiz. Misal içün, ne içün roman tili peyda oldı. Romaniyada qırımtatar diasporası haberlerimizni türk tilinde oquğanı aqqında bildik. Şunıñ içün onı til alanımızğa qoşmağa qarar aldıq», – dedi o Qırım.Aqiqatqa.
Yüksel şunı da qayd etti ki, tillerniñ artması agentlikniñ esabı ile yapılacaq. «Öyle de ukraina tarafını tutqan şahsiy haber agentligi olıp qalacaqmız… Bu leyhanıñ bütün zorluqlarını ve deñizaltı taşlarını añlayım. Em de, bu kibi leyhalar devlet bücetinden desteklenmeli… Ukrainada şimdi olğan vaziyetke köre, bugün bunı bizim kibi şerikler etmelidir», – dedi o ve ileride haberler qırımtatar ve ukrain tillerinde çıqacağını da qayd etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Bismillãhirrahmanirrahim
Qırım müsülmanlarınıñ temsili olur eken, yarımada müsülmanlarınıñ isteklerini yerine ketirir eken, Qırım Müsülmanları diniy idaresi Qırım sakinleri ve ayrıca da müsülmanlarına diniy sektalarnıñ tesirine muqavemeti boyunca ‘İslah’ programmasınıñ meydanğa ketirilmesi aqqında ilãn ete.
Çeşit diniy sektalarnıñ faaliyetine effektiv qarşılıq köstermek ve Qırımda diniy teşkilãtlarınıñ menfiy tesiri ve faaliyeti aqqında malümatlarnı bir sistemağa ketirmek maqsadınen QMDİ bu yönelişte yapılğan işni mahsus programmağa ayırmağa qarar berdi.
Diniy dolandırıcılarnıñ faaliyetine dair Ukraina ve Qırım siyasetçileriniñ yüksek laflarına, matbuat ve cemaatçılığınıñ canlı iştiragına baqmadan, Ukraina ve Qırımda sektalarnıñ faaliyetini yasaq etüvi boyunca kerçek adımlar yapılmağan.
Qırım müsülmanlarınıñ menfaatlarını qorçalağan QMDİ bütün bu vaqıt içersinde sektalar tarafından küçlü basqınen yüz -yüzge qarşılaşa edi. Diniy muhtekirler ise devlet strukturaları tarafından qarşı areketlerge rastkelmeyip, atta aksine, bazı memurlarnıñ qoltutuvını körip, resmiyleştirilgen cemiyet, neşir ve atta diniy idareler seviyesine çıqalar. Bu yerde ukrain ve qırım memurlarınıñ eki taraflı standartları aqqında söz yürsetile: bir taraftan olar, ekstremistlerni tekbih ete, diger taraftan ise öz faaliyetsizligi, ya da belli areketlerinen olarğa qoltutalar. Böyle etip, Aqmescitte ‘Adet’, ‘Davet’, ‘Azamat’, ‘İman’ kibi, Kezlevde ‘Minaret’, Bağçasarayda ‘Eski yürt’ kibi teşkilãtlar, ‘Vozrojdenye’ (‘Tiklenüv’), ‘Minaret’, ‘Miras’ kibi neşirler, ‘Vilayat Qırım’, ‘Vozrojdeniye’, ‘Hizb-ut Tahrir’ kibi internet saytlar meydanğa ketirildi. Mezkür cemiyet, neşir, saytlarnıñ peyda olmasına QMDİ-nıñ narazılığına qarşılıq olaraq, memurlar bilmemezlikke ura, bazıda ise neşirler arqalı böyle kibi sektalarnıñ zararsızlığı, ya da faydasını tasdiqlaylar.
Sekta vekilleri, özleri devlet organlarına qarşı açqan mahkeme işlerinde iştirak eteler. Bir baqqanda eyi maqsat ile çıqqan sektacılar öyle de maqtanılacaq kibi vaziyette bulunmağan müsülmanlarnıñ vaziyetini daa beter fenalaştıra, özlerini teşvik etmekteler.
Diger taraftan, sektalarnıñ menfiy tesirine qarşı müsülmanlarnıñ artqan narazılıqları fonunda islam saflığı oğrunda küreşkeni kibi özlerini tanıtqan Ukrainada ‘Ukraina Müsülmanları diniy idaresi ile taqdim etilgen ‘Habaşi’ler de öz faaliyetini köstermekteler. Bu teşkilãtnıñ hayriye maqsatları artında Qırım müsülmanları diniy idaresini dağıtmaq ve öz ‘Şarq’ bölügini qurmaq niyetleri turmaqta.
Añılğan sektalarnı birleştirgen bir maqsat- qırımtatar halqını bölmek ve Qırımda qalabalıq doğurmaqtır.
Büyüklerini ürmet etmegen, adetlerini saymağan oğullar artıq sıq- sıq rast kelmekte. Sektalarğa kirgen yaşlarnıñ ana-babaları, öz balalarını manqurtlıqtan qurtarıp olamaylar. Evlãdları ana-babasını diñlemegeninden qorantalarda sağlam mühit bozula, yürekler qırıla.
Bir vaqıtları Qırımğa qaytmaq ve tamır halq olaraq öz haqlarını tiklemek muqaddes maqsat bir dünya islam Devleti- Halifatnı qurmaq, dünya kapitalizm ve demokratiyanen küreşmek kibi masal ğayesinen deñiştirile. Bizim qartlarımız, Qırımğa qaytmaq içün öz küçlerini ve hayatlarını olarnıñ torunları çetel muhtekirlerniñ eline tüşmesi içün sarf ettilermi? Halqımız ğurbetlikte Vatanına qaytmaq hayalı ile soñra vatanperverlik ğayeleri, Qırım ve qırımtatarlarğa ait olğanından ğurur ve sevgi duyğuları kufur dep sayılğanı içün çekiştimi? Daa yaqın zamanda bizim balalarımız öz dede- babalarını nefret ete, qırımtatarlarğa ‘kãfirler’ dey,davalaşqanını köz ögümizge bile ketirip olamaz edik.
Diniy cehetten bölünmek- halqımzınıñ kelcegi içün eñ büyük telükedir. Sektalarnıñ menfiy faaliyeti tek bir halqımıznen sıñırlanmay; Qırımnıñ müsülman olmağan ealisi de gizli islam manasını taşığan siyasiy oyunlarda iştirak etmekte. Bazı rüsiyeci küçler islamnen bağlı er bir şeyge nefret ve qorqu doğurtalar.
Olğan vaziyetini qısqadan tarif eterek, Programmanıñ manasına qaytamız. Yuqarıda aytqanımız kibi, QMDİ müsülmanlarğa ve qırımtatarlarğa yat usul ve maqsatlarnı kirsetken sektalarnıñ faaliyetine qarşılıq kösterüvde ilk saflarda buluna. QMDİ-nıñ imamları basqığa oğratıla, camilerden çıqarıla.
Devlet organları Qırım müsülmanları, qırımtatarlarınıñ meselelerine lãqaydlıqnen baqalar, onıñ içün QMDİ Programmanı amelge keçirmek içün Qırım ealisi ve ayrıca qırımtatar halqına destek ve yardım içün muracaat etmege qarar aldı.
Yuqarıda aytqanımız kibi, Programmanıñ maqsatlarından biri- Qırımda islam sektalarınıñ faaliyeti aqqında malümatlarnı bir sistemağa ketirmektir. Yaşlarımıznıñ sektalarğa kirüv yolunı kestirmek içün, QMDİ usulları,maliye menbaları, bazı ayrı çetel şahıslar aqqında malümat toplamaq kerek. Elde etilgen malümatlar esasında sektalarnıñ faaliyetine qarşılıq effektiv mehanizm işlenilecek.
QMDİ barışıqta yaşamağa istegen Qırımnıñ bütün müsülmanlarına İslamnen pis maqsatlar içün qullanğan diniy meyilli ekstremizstlerniñ tesirini yoq etmek içün ğayretler köstermeleri ricası ile muracaat ete.
Rica etemiz:
Sektalarnıñ faaliyetinen bağlı özüñiz rast kelgen malümatlarnı QMDİne teslim etmek.
Alınğan malümatnıñ işletüv şekli teslim etkenniñ yazılı şekilde razılığı ile er bir konkret vaziyette muzakere etilecek.
ykpaиHa, AP KpыM
r. CиMфepoпoлb
yл. KypчaToBa, 4.
Teл/фakc:
+38(0652)27-43-53
e-mail: muftiyat@qirimmuftiyat.org.ua
www.qirimmuftiyat.org.ua


text:
Soçi şeeriniñ umumiy adliye üçünci istinaf mahkemesi Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi, qırımlı cemaat jurnalisti Rustem Şeyhaliyevniñ imayesi bergen istinaf şikâyetlerini red etip, onı apiste qaldırdı.
Böylece, o, sentâbrniñ 15-ne qadar SİZOda qalacaq. Bu aqta «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi advokat Emine Avamilevanıñ malümatına esaslanıp bildire.
«Beklegenimiz kibi, qarar deñiştirilmedi. Şikâyetlerimiz red etildi», – dep ayttı advokat.
Cemaat jurnalistiniñ imayesi IV Jeneva şartnamesine esaslanıp, onı qullanmağa talap etti, mabüs ise mahkemede özüni siyasiy mabüs dep saya dedi.
Rustem Şeyhaliyev 2015 senesinden berli Qırımdaki tutuv ve tintüvlerni aydınlatqan, cep telefonına foto ve video çıqarğan edi. 2019 senesi martnıñ 27-nde onı apiske aldılar. Rusiye FSBsi Şeyhaliyevni «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninden şübheli saya.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Martnıñ 1-inde Aqmescitte Selskaya soqağında eki qatlı ev yana edi. Bu aqta Rusiye FVN-niñ Qırım idaresi bildirdi.
“Bu şahsiy eki qatlı ev. 30 adam tahliye etildi, olardan 10-u bala edi. Ev damı yanıp bitirdi”, - dep bildirdiler müessisede.
Qurbanlar ve zararlanğanlar yoq.
Aqmescitte fevralniñ 20-nde plastik zavodı yanğan edi. Alev 700 metr kâreni qaplap aldı.
Fevralniñ 5-inde Kezlevde (Yevpatoriya) çoq qatlı binada yanğın çıqqanından bir insan elâk oldı, 17 ev sakini tahliye etildi, olarnıñ arasında bir bala dep bildirile edi.


text:
Böyle bir añlaşma Ukraina içtimaiy siyaset naziri Lüdmila Denisova ve Ukrainada Yaponiya Fevqulâde elçisi Toiçi Sakata körüşüvinde qabul etildi, dep bildire içtimaiy siyaset Nazirligi.
Denisova Toiçi Sakatağa bildirdi ki, Ukrainanıñ diger regionlarına köçip kelgen qırımlılarğa türlü içtimaiy yardım kösterile – nefaqa berile, işsiz ve balalı qorantalar, aqayı olmağan qadınlar ve veteranlarğa maddiy yardım tölenile.
Nazirniñ aytqanına köre, iş temini merkezleriniñ cedvelinde olğan qırımlılarğa qıtada iş tapmağa yardım eteler.
Aynı vaqıtta Denisova işğal etilgen yarımadada qalıp, Rusiye vatandaşlığını qabul etmegen qırımlılarnıñ problemlerini aydınlattı.
«Al-azırda Ukraina ve Qırım arasında avtomobil ve demir yol alâqası qıyınlaştırıldı. Bundan ğayrı, suv temini meselesi bar, bu sene bereketli olmaycaq, kurort mevsimi de havf altında qala», – dep qayd etti o.
Elçi şunı bildirdi ki, Yaponiyada üç yıl evelsi yüz bergen küçlü yer teprenüvinden soñ 500 biñ insan qaçıp ketti. Olardan 270 biñ kişi alâ daa belli bir müddetke berilgen evlerde yaşay.
Onıñ aytqanına köre, bu kederli tecribege esaslanıp, onıñ memleketi Ukrainağa bu qıyın vaziyetni al etmege yardım etecek.
Lüdmila Denisova teşekkür bildirip, Ukraina ayrı bir halqara teşkilâtlarnen Qırım qaçaqlarına yardım etüv meselesinde işbirlik tutqanını ayttı.
«Bugünde-bugün bütün dünya Ukrainanı qorçalay. Bizlerni er angi yardım quvandıra, çünki şimdi qırımlılar ilâc, urba, aşayt mallarına muhtaclar», – dep qayd etti o.


text:
Türkiyeniñ Antaliya şeerinde açılğan “Ukraina Evi” binasında rusiye koloniyasında mabüs olğan ukrain rejissörı Oleg Sentsovnı azat etmek çağıruvnen banner asılıp qoyuldı. Bu aqta Ukraina tış işler naziri Pavlo Klimkin haber etti.
“Bugün Antaliyada Ukraina konsullığını ve “Ukraina Evi” ukrain toplulığınıñ medeniy merkezini açtıq. Binanıñ ögünde, türk tilinde Oleg Sentsovnı azat etmek çağıruv. Adamlarnıñ arasından bir türk:: “O Qırımnı qoruy edi, endi biz onı qorçalamaq kerekmiz””, – dep yazdı Klimkin Twitterde.
Bu künniñ arfesinde Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğan, İstanbul Rusiyege azat etilmesine lâyıq ukrainalı siyasiy mabüslerniñ cedvelini yolladı ve bu meseleniñ müsbet çezilüvini beklegenlerini bildirdi.
Oktâbrniñ 5-nde Rusiye apishanesiniñ nezaretçileri bildirdi ki, 145 künden berli açlıq tutqan Sentsov «aşamağa razı olğanını yazma şekilde» bildirdi. Sentsov, Rusiye apishanelerinde tutulğan ukrainalı siyasiy mabüslerniñ azat etilmesini talap etip, açlıqqa başlağan edi.
Daa soñra peyda olğan malümatqa köre, Sentsov oktâbrniñ 6-nda açlıqnı toqtatacaq. O, «zornen aşatacaqlar dep, bunı mecburiy adım» dep adlandırğan edi. Amnesty International, zornen aşatma azap ola, dep qayd etti.
Advokat Dmitriy Dinze ve Sentsovnıñ qardaşı Natalya Kaplan mahküm etilgen rejissörniñ cigeri bozula ve büyrekleri işini toqtata bile, dep haber etkenler. Rusiye ekimleriniñ fikirince, Sentsov açlıqtan çıqma esnasına dayanamaması mümkün.
Sentsov ve Aleksandr Kolçenko Rusiye mahsus hizmetleriniñ vekilleri tarafından Qırımda 2014 senesi mayıs ayında, yarımadada terroristik aktlar azırlağanlarında qabaatlanıp tutulğan ediler. 2015 senesi avgust ayında Rostov-na-Donu şeerindeki Şimaliy Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi Sentsovnı, Qırım territoriyasındaki terroristik faaliyette qabaatlap, 20 yıllıq şiddetli rejim koloniyasına qalmağa mahküm etti. Kolçenkoğa 10 yıl koloniya cezası berildi. Ekisi de qabaatlarını tanımay.
«Memorial» insan aqlarını qorçalav merkezi Sentsov ve Kolçenkonı siyasiy mabüsler cedveline kirsetti. Rusiyede mahküm etilgen Oleg Sentsovnı qurtarmaq çağıruvı ile petitsiya Beyaz Saraynıñ saytında 100 biñden ziyade insan tarafından imzalandı.


text:
Qırım musulmanları diniy idaresi ve “Büllür” Qırım qadınları cemaat Birleşmesiniñ teşebbüsi ile 2019 senesiniñ iyün 23-25 künleri Qırımda III er yıllıq “Musulman qadınlarınıñ liderlik mektebi” keçirilecek. Forumda yaşı 16-35 arasında olğan musulman qadın-qızları iştirak etecek.
“Musulman qadınlarınıñ liderlik mektebiniñ” teşkilâtçısı Zeyneb Bairovanıñ sözlerine köre, bu sene forumda tek Qırımdan degil de, Rusiyeniñ diger regionlarından kelgen musulman qadınları arasındaki liderler iştirak etecek.
Bu cümleden, iştirakçiler ögünde Maryam Bariyeva (Moskva), Leysan Bariyeva (Qazan) ve diger spikerler çıqışta bulunıp, qadın ve şahs inkişafı mevzusını açıqlaycaqlar.
“Liderlik mektebi” çerçivesinde meraqlı seminarlar, maneviy-ahlâqiy mevzularda lektsiyalar, diniy ve ruhiy mevzularda subetler, oyunlar, treningler, iş oyunları ve ekskursiyalar keçirilecek.
Zeyneb Bairova: “Biz cemaat ayatında ve şahsiy ömürinde liderlik qabiliyetini inkişaf etmege istegen musulman qadın-qızlarını davet etemiz. Bağçasaray rayonında Mangup-Qale qadimiy şeeriniñ yanında toplaşmağa planlaştıramız. Seminarlardan ğayrı, iştirakçilerni üç künlük halal raatlıq, maneviy ve şahsiy inkişaf boyunca effektiv treningler bekley”, dep ayttı.
“Musulman qadınlarınıñ liderlik mektebine” yazılmaq içün kontaktlar: +7(978)8716258 (viber, what’s app). Yerlerniñ sayısı sıñırlı.
QMDİ matbuat hızmeti


text:
Salı künü, oktâbr 27-de, Qırmınıñ Ermeni Bazar şeerinde Qırım ile memuriy sıñırda qırımtatar milliy yetekçisi Mustafa Cemilevni qarşılamağa çıqqan faallerge nisbeten açılğan «mayıs 3» işi boyunca mahkeme toplaşuvı keçecek.
Bunı Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy salyav komissiyasınıñ başı Zair Smedlâyev bildirdi.
Onıñ malümatına köre, şu sırada Tair Smedlâyev ve Edem Osmanovnıñ işleri baqılacaq.
Qırımtatar faalleri Tair Smedlâyev ve Edem Osmanovnıñ işleri boyunca mahkeme toplaşuvı 2015 senesi sentâbr 22 künü keçirildi. Amma o vaqıt mahkemege şaatnıñ kelmegeni sebebinden teneffüs ilân etildi.
Tair Smedlâyevni 2014 senesi oktâbr ayında yaqaladılar. 2014 senesi dekabr ayında Tair Smedlâyevni kefalet boyunca azat ettiler.
Edem Osmanov yanvar 19-da Aqmeçitte yaqarlıq noqtasında yaqalanğan edi. Onı 2014 senesi mayıs 3-te qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevni Ermeni Bazarda qarşılav aktsiyasında uquq qoruyıcı organlarnıñ hadimlerine qarşı küç qullanuvında şekleyler. Yanvar 21-de mahkeme onı eki ayğa apiske almağa qarar aldı. Fevral 25-te, «mayıs 3» işi boyunca yaqalanğan Edem Osmanovnı SİZOdan azat ettiler.
Evel Qırımnıñ rusiyeli prokuraturası Ermeni Bazarnıñ şeer mahkemesi Aqmescit rayonınıñ sakini 45 yaşında Edem Ebulisov «mayıs 3» işi boyunca qabaatlı olğanını bildirdi. Oña 40 biñ ruble miqdarında para cezasını berdiler.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko boyeviklerniñ areketlerinden sebep, ateş toqtatuv rejiminiñ vaqtından evel lâğu ete bilecegini inkâr etmey.
Bunı prezidentniñ matbuat hızmeti bildire.
«İyün 24 künü boyevikler Donetskte üç taraflama körüşüv vaqtında ateş toqtatuv rejimine riayet etmek içün bergen vadelerine baqmadan, Ukraina Silâlı quvetleriniñ uçağını urıp tüşürdi ve 9 insannıñ ölümine ketirdiler. Barışıq planınıñ ilân etüvinden berli boyevikler 35 kere ukrain arbiylerine ateş açqan edi», – denile beyanatta.
Matbuat hızmetinde şunı qayd eteler ki, Poroşenko iyün 24 künü böyle allarda birden ateşni açmağa avale etti.
Bunıñ ile Prezident iyün 25 künü Almaniya Federal kantsleri Angela Merkel, Frenkistan prezidenti Fransua Hollande ve Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ iştiragi ile dört taraflama telefon konferentsiyasınıñ keçirilecegine ümüt besley.


text:
«Petro Poroşenko bloku» firqasından halq deputatı, «Qırım» firqalarara birliginiñ başı Aleksey Gonçarenko «Qırım» serbest iqtisadiy zonasınıñ lâğu etilmesi aqta qanunğa qol tuta. Bu aqta halq deputatı Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Aytqanı kibi, bu kibi qanunnı Ukraina Nazirler Kabineti ve Milliy havfsızlıq ve mudafaa şurasınıñ iştiraki ile qabul etmek kerek.
«Mevamım başından öyle edi, Qırımnıñ ticariy faaliyetini belgileycek, onı aşğariy seviyege ketirecek qanunnı qabul etmek kerek. Ebet, SİZ lâğu etilmesi aqta qanunım – çıqış degil, amma olğan qanun da, menimce, anda da sualler bar. Nazirler şurası, Milliy havfsızlıq ve mudafaa şurası tarafından işlep çıqarılğan qanun olmalı, Yuqarı Radağa tezce kirsetilmek ve rey berilmek kerek, menim mevamım budır», – dedi Aleksey Gonçarenko.
«Qırım» iqtisadiy zonası aqta qanunnıñ lâğu etilmesi yarımada vatandaşlıq qamaçavı iştirakçileriniñ talaplarından biridir.
Yuqarı Radada «Qırım» iqtisadiy zonası aqta qanunnıñ lâğu etilmesi aqta üç qanun leyhası resmiyleştirilgen.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi aqyarlı Enver Seytosmanovnıñ ükmüni dekabrniñ 5-nde çıqarmağa planlaştıra. Bu aqta advokat Sergey Legostov Qırım.Aqiqatqa haber etti.
«Müvekkilimizniñ soñki sözü daa çoq siyasetnen bağlı edi. O, halqı muntazam sürette taqip etile, dep ayttı. Uquqiy şeylerni aytmadı, delillerni izaatlamadı. İmaye tarafı bu insannıñ qabaatsız olğanını tüşüne. Yarın üküm olmalı. Baqarmız», – dep izaatlay advokat.
Daa evel prokuror İgor Nadolinskiyniñ Seytosmanovnıñ 17 yılğa sert rejimli koloniyasında qalmasını ve azatlığı bir buçuq yılğa sıñırlanmasını istegeni belli oldı.
Rusiye quvetçileri ağa-qardaş Ernes ve Enver Seytosmanovlarnı 2018 senesi mayısnıñ 10-nda Aqyarnıñ Balıqlava rayonınıñ Hayto (Tılovoye) köyünde tintüvlerden soñ tutıp alğan edi.
Ernesni daa soñra yiberdiler, Enverge ise cinaiy dava açılğanı aqqında haber etildi. Onı Rusiye Ceza Kodeksiniñ 205.5 maddesine (terror teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etüv ya da iştirak etüv) istinaden qabaatlaylar.
«Memorial» aq qorçalayıcı merkezi Seytosmanovnı siyasiy mabüs olaraq tanıdı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Dünya toplulığı Rusiyege Qırım territoriyasında özek silânıñ yerleştirilmesine izin bermemek kerek.
Bu aqta Ukraina baş naziri Arseniy Yatsenük Brüsselde Avropa siyaset merkeziniñ toplaşuvında söz yürsetti, dep haber etile Nazirler Kabinetiniñ saytında.
«Bütün dünya ögünde olğan bir havf, dünya ise Rusiyege ukrain toprağında özek silânı yerleştirmek içün musaadeni bermemek kerek, çünki Qırım – Ukraina toprağıdır»,– dedi Yatsenük.
O şuna da qayd etti ki, 1994 senesi Ukraina «Budapeşt memorandumı»nı imzalap, özek silâdan vazgeçti, Rusiye ise bu añlaşmanı bozdı.
Bunıñ ile baş nazir Qırımda özek silânıñ yerleştirmesi – «cenk yalıñız Ukraina ve Rusiye arasında keçmegenini bildirgen bir hususiyettir», dep ayttı.
«Tek Ukraina cenki degil. Ukraina Rusiye içün – Garp, AB, NATO memleket-azalarına, halqara aq ve nizamına qarşı cenk alanı ola», – dedi Yatsenük.
Evel Rusiye çetel işler naziri Sergey Lavrov Rusiye Federatsiyasınıñ Qırımda özek silânı yerleştirmek içün aqqı bar olğanını qayd etken edi. Onıñ aytqanı kibi, Qırım «iç bir vaqıt özeksiz bir alan degil edi».


text:
`Qırğızstanda yaña xökümät tözelä` Näticälär
Xäbärlär [470]
- Räsmi Gazetta yaña Qanun xökemendä Qararnamä
- Yaña Gvineya Papuada zilzilä
- Qırğızstanda matäm
- Qırğızstanda Törkiyä oçqıçı qazası
- Yaña sistema kilgänçe iskese üzgäräçäk
- İstanbulda yaña yıl kiçäsendä höcüm
- Yaña yıl teläkläre
- Oppoziśiyäneñ Yaña yıl yullamaları
- İlbaşınıñ Yaña yıl yullaması
- Yaña yılğı yanaw
- “Kiyek qaz yulı” yanında yaña galaktika
- Yaña Zelandiyada yanğın
- Hind okeanda yaña can iyäläre
- BMOnıñ yaña särqätibe ant itkän
- Qırğızstanda saylaw uzğan
- “Yaña däwerneñ başlanğıçı buluın telim”
- İtaliyada yaña kabinet qorıluı barışı däwam itä
- Yaña Zelandiyada üzgäreş
- İzrailneñ yaña ilçese Änkarada
- Yaña Zelandiya cirteträwennän soñ


text:
Rusiye mekteplerinde üç afta tatil olacaq – martnıñ 23-nden aprelniñ 12-ne qadar, dep bildirdi Rusiye maarif naziri Sergey Kravtsov. Onıñ qayd etkenine köre, mektep talebeleriniñ uzaqtan tasil almasına yardım etilecek, belli tasil resursları açılacaq, dep bildire «Nastoyaşçeye Vremâ».
Kravtsovnıñ aytqanına köre, bağ operatorları balalarnıñ uzaqtan oqumaları içün tasil resurslarını bedava açmağa azır, tasil edebiyatınıñ eñ büyük neşriyatları ise dersliklerini online şekilde açtı.
Aynı vaqıtta, tatil vaqtında mektepler tolusınen qapatılmaycaq, dep bildirdi Kravtsov. Başlanğıç sınıflar sıñırlı çalışacaq.
«Ana-babalar belli bir sebeplerden balalarını evde qaldırıp olamasa, Rospotrebnadzor talaplarına uyğun bir şekilde mektep talebelerini ketirmege mümkün olacaq», – dep qoştı nazir.
Daa evel Moskvada martnıñ 21-nden aprelniñ 12-ne qadar mekteplerni qapatmağa qarar alınğan edi. Paytahtnıñ bala bağçaları ise qapatılmadı, serbest qatnav qaldırıldı.
Martnıñ 20-nde başlanacaq yekâne devlet imtianlarınıñ vaqtından evelki müddeti baarden iyünniñ soñuna avuştırıldı. Bu aqta Rospotrebnadzor yolbaşçısı vazifelerini vaqtınca eda etken Anzor Muzayev bildirdi.
«32 biñ olğan vaqtından evelki müddetniñ iştirakçilerini tınçlandırmaq içün olar iyünge esas müddetke avuştırıldı. İmtian keçirilecek nizamda olğan yedek künleri bar, keçken yılları mezunlar o vaqıt imtian bere bile ediler. Şimdi qoşma müddetke ariza bergenler anda qaldırıla», – dedi Muzayev.
Onıñ bildirgenine köre, birisi belli sebeplerden iyünniñ soñundan evel imtian bermege istese, esas müddet içinde imtian bere bile.
Yekâne devlet imtianlarınıñ vaqtından evel etapını avuştırmaq qararı bazarertesi künü Rusiyede koronavirus yuqunçınıñ tarqaluvını ögüni aluv operativ ştabınıñ reberi olğan baş nazir muavini Tatyana Golikovanıñ toplaşuvında qabul etildi.
Rusiyede daa 21 insannıñ koronavirusı tasdıqlandı. Hastalarnıñ umumiy sayısı 114 kişi oldı.
Dünyada COVID-19 koronavirusınen hastalanğan 187 717 insan bar, ölgenlerniñ sayısı 7 822 kişi oldı, 79 biñden çoq insan tedaviylendi.
Keçken künü dünyada tasdıqlanğan hastalarnıñ sayısı 13 387-ge arttı, 737 insan can berdi.


text:
Rusiye nezareti altındaki Aqmescitniñ Kiyevskiy rayon mahkemesi iyülniñ 19-nda «narazılıq meydanı»nıñ faali Fazıl İbraimovnıñ cezasını deñiştirip, ev apsinde qalmaq üzre SİZOdan çıqardı.
Fazıl İbraimov avgustnıñ 14-ne qadar ev apsinde qalacaq.
Qırım.Aqiqat muhbiri haber etkenine köre, faalniñ daa evel SİZOda tutuluv şartları deñişkeninden dolayı, tahqiqat içün bu qararınıñ deñiştirilmesine sebep olğanını bildire.
Faalniñ aqrabaları jurnalistlernen qonuşmağa red etken em de ayrıca adliyeci Edem Semedlâyevke davanen bağlı izaat bermekni yasaqlağan.
Fevralniñ 15-nde Aqmescitniñ Strelkovaya soqağı etraflarında Rusiye İİNniñ Qırım idaresiniñ hadimleri «topraq damartısını işğal etip alğan bir teşkilâtçınıñ» evinde tintüv yaıplğan edi. Rusiye politsiyasınıñ hadimleri «narazılıq meydanı»nıñ faali olğan Fazıl İbraimovnı tutıp alaraq, Rusiye İİN idaresiniñ şeer bölügine ketirgen edi.
Qırım KHV haber etkenine köre, İbraimov resmi olaraq «Rusiye Cinaiy-protsesual kodeksiniñ 91 maddesine binaen cinayet işlegninde şeklenüvi sebebinden tutulıp alınğan edi».
Fazıl İbraimov, sürgünden soñ avdet etken qırımtatarlar işğal etip alğan topraqlar yani «narazılıq meydanlarınıñ» resmiyleştirilmesi içün alıp barğan kürüşinen meşurdır.
Strelkovaya «narazılıq meydanı» yerleşken yerde «Krımskaya roza» adlı 9 biñ kişilik yañı rayon qurulması planlaştırıla. Mesken evlerden ğayrı bu yerde mektep, balalar bağçası, sport kompleksi ve tükânlar qurulması planlaştırıla. Şimdi mında esasen repatriantlar yaşay.


text:
Ukraina Silâlı Quvetleriniñ Baş ştabı Rusiye işğal etilgen Qırımda «İskander» raketalarını yerleştirgenini tasdiqladı.
Bunı dekabr 4 künü, Kiyevde brifing devamında, Ukraina Silâlı Quvetleriniñ Baş ştabı temsilcisi general-mayor Oleksandr Rozmaznin bildirdi.
«Rusiye Federatsiyasınıñ silâlanmasında «İskander» raketa tertibatı olğanı kerçektir. Ve o şimdi vaqtınca işğal etilgen Qırım toprağındadır. Bir vaqıtları «Toçka» tertibatını deñiştirgen komplekstir. Birincisinde bir raketa edi, mında ise eki»,– dedi o.
Rozmaznin aytqanı kibi, kompleks areketiniñ uzaqlığı – 500 km.
«İşimiz fena olğanını ayta bilem, çünki raketa kompleksleri öz raketalarında muayyen özek yüklerini taşıy bile. Şunıñ içün «İskander»niñ olğanı nasıldır bir telüke olacağını belgiley», – dedi Rozmaznin.
Evel Ukraina Devlet Sıñır hızmeti ve SNBO Rusiyeniñ Qırımda Silâlı Quvetleri küçleriniñ artmasını bildirgen edi.
2014 senesi fevralniñ soñunda, martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Rusiye ve Ukraina Qırımnıñ yañı yılğa qadar toqtalmaz energoteminlevi aqqında añlaşa bileler, dep bildirdi «Rossiya-24» telekanalına Rusiye baş nazir muavini Dmitriy Kozak.
Onıñ sözlerine köre, şimdi taraflar arasında muzakereler keçirile. Olarnıñ neticesinde Ukrainağa elektroenergiyanıñ berilüvi aqqında añlaşma imzalanılacaq.
«Mütenasip muqaveleniñ imzalanuvından ve Rusiyeden ukrain energotertibatına elektroenergiyanıñ ketirilüvinden soñ vaziyet deñişir – Ukrainada, em Qırımda da. İşbu muqaveleniñ esas qısmı Qırımnıñ energoteminlevi ile bağlı olacaq»,– dedi Rusiye baş naziri.
Muqaveleniñ imzalanuv tarihı aqqında sualge Kozak «kelecek aftadan işbu muqavele çerçivesinde endi çalışacaqmız» kibi cevapnı qaytardı.
Çarşenbe künü, dekabr 24-de, Qırım kene ışıqsız qaldı. Svetoforlar çalışmağanı sebebinden soqaqlarda tıqanıqlıqlar, qazalar yüz bere. Qırım «Minergoda» Ukraina yarımadanı eletkrik ceryandan ayırğanı aqqında bildireler.
Dekabr 23 künü «Krımenergo» şirketi kene de qazaiy söndürüv cedvelini işletti.
Aynı vaqıtta, Qırımnıñ öz başına tayin etilgen baş naziri Sergey Aksönov Rusiye ve Ukraina arasında Qırım yarımadasına eletroenergiyanıñ berilüvi aqqında añlaşmanıñ qabul etilgenini bildirdi.


text:
2014 senesi fevral 26 künü keçirilgen miting devamında elâk olğan qırımlı Valentina Kornevanıñ aqayı aytqanı kibi, «fevral 26 işi» boyunca qabaatlanğan qırımtatarlar onıñ ölüminde qabaatlı degil, dep bildire «15 minut» saytı.
Qırım sakini Vladimir yaqında Aqmescitte «fevral 26 işi» boyunca keçirilgen mahkeme toplaşuvından evel neşir mühbirine degeni kibi, apayınıñ ölüminden soñ «aselet öldürüv» maddesi boyunca ayrı cinaiy iş açıldı, amma taqiqat «pek yaramay» alıp barıla edi.
«15 minut» saytı Vladimirniñ sözlerini bildirgenine binayen, taqiqat devamında bir 25-30 şaat soraştırıldı, iş malümatları yeterli degil edi. Birazdan onı Rusiye Taqiqat komitetininiñ Qırım taqiqat idaresine çağırdılar, mında taqiqatçı oña taqiqat «fevral 26 işi» çerçivesinde keçirilecegini bildirdi.
«Apaynıñ aqiqiy qatilleri aqqında nasıldır bir malümatnı elde etmek ıntıluvları neticesiz oldı. «Fevral 26 işi» işitrakçilerinden iç birisini taqiqat öldürüvde qabaatlamay – aselet ya da muqaytsızlıqtan. Şunıñ içün Vladimir emin, böylece apayınıñ ölümi aqqında işni qapatmaq, qabaatsız insanlarnı ise qabaatlamağa isteyler», – denile beyanatta.
2014 senesi fevral 26 künü qırımlı mitingde buluna edi. Aytqanı kibi, apayı ile şeerde keze edi ve ne olayatqanını ögrenmek içün toqtadılar.
«O, qadınını Qırım parlamenti binası qarşısında qaldırdı («Rusiye birliginiñ tarafdarları mitingni keçirgen yerde) ve narazıcılarnıñ sürüsine yaqınlaşmamağa rica etti, özü ise esas tedbirlerge yaqın ketti. Vladimir dey ki, «Russkoye yedinstvo»ğa şübeli körünüşi olğan yaşlar ile eki avtobus keldi. Birazdan olar Karl Marks soqağı boyunca yerleşken tibbiy oquv yurtu tarafına qaça edi, aynı o vaqıt olardan birisi apayını öldürdi, emindir Vladimir. Nasıldır bir qaynaqlarğa esaslanıp, 17 ve 20 yaşında eki genç olğanını tüşüne», – yaza neşir.
Aqmescitte «fevral 26 işi» boyunca bazarertesi künü birden eki mahkeme toplaşuvı keçti – Qırımnıñ Yuqarı Mahkemesi ve Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesinde. Yuqarı Mahkeme binası yanında onlarnen insan toplandı, amma toplaşuv salonına tek bir qaç insan kirip oldı, çoqusı, şu cümleden, mamahkümlerniñ – Mustafa Degermenci, Ali Asanov, Arsen Yunusov ve Eskender Emirvaliyevniñ tuvğanları kiremedi.
Rusiye taqiqatçıları olarnı 2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamenti binası yanında Ukraina topraq bütünliginiñ tarafdarları ve «Rus birligi» firqasınıñ faalleri iştirak etken çoq biñli mitingde yüz bergen «kütleviy çatışmalarda» iştirak etüv ile qabaatlaylar.
Qırımda «fevral 26 işi» boyunca qabaatlanğan Talât Yunusovğa dekabr 28 künü üküm çıqarıldı. Qırım.Aqiqatqa adliyeci Cemil Temişev aytqanı kibi, mazun fevral 26 künü kütleviy çatışmalarda iştirak etkeni içün 3,5 şartlı apis cezasına maküm etilgen.


text:
Hersonda mayısnıñ 18-nde 1944 senesi qırımtatar halqı genotsidiniñ qurbanlarına hatıra taşı açıldı, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Hatıra taşı qırımtatar halqı genotsidi qurbanlarınıñ hatıra alleyasında «Yubileynıy» kinokontsert salonı yanındaki skverde tiklenildi.
«Hatıra taşı – 2015 senesi başlağan ikâyeniñ mantıqlı devamıdır, qırımtatar cemiyeti hersonlılarnen beraber çıqıp, sürgünlik qurbanları hatırasına küçük bir skver temelini qoydı. Eñ esası – qırımtatar halqı genotsidiniñ qurbanlarına tiklengen hatıra taşıdır», – dep tarif etti Herson şeer Meclisiniñ reisi İbragim Suleymanov.
Qırımtatar halqı aqlarını qoruv komitetiniñ koordinatorı Abmecit Suleymanovnıñ aytqanına köre, hatıra taşınıñ tiklenmesi Ukraina tarafından qırımtatar halqı içün maneviy destek adımı ola.
Mayısnıñ 18-de Ukraina ve dünyada 1944 senesinde qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesi qurbanlarını hatırlaylar. Bu künde qırımtatarlar ile tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etildi.
Şu künü qırımtatarlar halqınıñ Qırımdan sürgün etilüviniñ qurbanları hatırasına çeşit añma tedbirleri keçirile.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ qararına binaen, mayıs 18 künü Qırımtatar halqınıñ genotsidi qurbanlarınıñ hatıra künü dep ilân etildi.


text:
Qırımdaki Rusiye uquq qoruyıcı organlarınıñ hadimleri Canköy rayonınıñ daa dört sakinine «ekstremist faaliyeti qabul etilmeycegine» dair tenbi vesiqalarını berdi. Bu aqta «Qırım birdemligi» haber ete.
Vatandaş jurnalisti Server Ayar, faaller Osman Asanov, Smail Saitov ve Usein Asanov tenbilendi – episi Canköy rayonınıñ Bay Könçek köyünde yaşay.
«Qırımtatar Milliy Meclisi» ekstremist teşkilâtınıñ azaları 03.05.2020, 18.05.2020 ve 26.06.2020 tarihlerinde qanunsız aktsiyalarını keçire bile», – dep haber etile Rusiye politsiyasınıñ vesiqasında.
Qayd etilgenine köre, Server Ayar vesiqanı imzalamağa razı olmadı. Tenbi vesiqası berilgende hadim cep telefonına çıqardı. Jurnalistni tenbiledi: «Qanunnı bozsañız, mesüliyetke çekileceksiñiz».
2019 senesi dekabrniñ 6-nda Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov «Dünya – zorbalıq ve işğalge qarşı. Menlik yürüşi» halqara zorbalıqsız barışıq aktsiyası azırlana ve keçirilecek, dep ilân etti. Aktsiya vaqtında faller memuriy sıñırdan keçip, Qırımğa kirecek ola. Aktsiya mayısnıñ 3-nde kemirilecek edi.
Çubarov, «Qırım yürüşi» arfesinde Kreml qırımtatarlarnı qorquzmağa tırışacaq, dep inkâr etmey.
Martnıñ 31-nde berilgen malümatqa köre, koronavirus sebebinden aktsiya başqa vaqıtqa qaldırıldı.
Rusiye Tış işler nazirligi Qırımtatar Milliy Meclisi ilân etken «Qırım yürüşini» «provokatsiya» dep adlandırdı.


text:
Milliy ukrain qıyafetine kiyingen qız qırımlılarnı Ukrainanıñ Mustaqillik Kününen hayırlap, işğal etilgen Yaltanıñ yalı kenarında ukrain yırlarını, şu cümleden Ukraina gimnini icra etti.
İcracı öz çıqışınen «Slava Ukraine Yalta» videosını YouTube-ke yükledi.
«Böyle etip men Yalta yalısında Ukraina ve ukrainlilerni bizim «Mustaqillik Kününen» tebrikledim!!! - faal», – yazdı müellif.
Qız Ukraina gimnini icra etip, «Slava Ukraine!» dedi. Cevap olaraq ise «Geroyam Slava!» şiarını aldı, em alğışlav qazandı.
Seyirciler arasında qızğa nisbeten Ukrainağa qarşı şiarlarnı seslendirgenler de oldı.
Aqyarda Ukrainanıñ Mustaqillik Kününe bağışlanğan miting teşkilâtçısı Viktor Neganovnı Rusiyeniñ GİBDD hadimleri yaqaladılar, soñra onı Rusiye taqiqatçısına alıp kettiler.


text:
Rusiye Fevqulâde Vaziyetler Nazirliginiñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, Keriçte Mayak qasabası yanında deñizde eki metr terenlikte Ekinci cian cenkinden qalğan doquz ava bombası tapıldı.
"50 kilogrammlıq bir yüksek patlayıcı bomba (FAB-50), 2,5 kilogrammlıq bir parçalanma bomba (AO-2,5), 10 kilogrammlıq yedi parçalanma bomba (AO-10) tapıldı. Tapılğan telükeli nesnelerniñ tayinlemesi ve quvetsizleştirmesini Rusiye FVN-niñ Qırım idaresiniñ mahsus otrâdı yaptı", - denile beyanatta.
Daa evel Qırımnıñ Yedi Quyu (Leninskiy) rayonında Ekinci Cian cenkinden qalğan 9 avia bombasını areketsiz alğa ketirdiler.
İyül 7-sinde 20 kilogrammlıq bombanı Körpe (Kalinovka) köyünde açıq meydançıqta taptılar.
Rusiye FVN-niñ Qırım idaresi, Qırımnıñ Yedi Quyu (Leninskiy) rayonında iyülniñ 7-sinde Ekinci Cian cenkinden qalğan avia bombasını areketsiz alğa ketirdiler, dep bildire müessiseniñ matbuat hızmeti.
Qırım ve Aqyarda Ekinci Cian Cenkinden soñ topraqta qalğan mermiler ara-sıra tapıla. Yarımadada minasızlaştıruv taqımları çalışa.


text:
Keriçte rusiyeli şeer şuraşınıñ başı Maya Hujina oldı. Onıñ namzeti içün 20 mebus rey berdi. Bunı Keriç şeer şurasınıñ saytında bildireler.
Onıñ raqibi Dmitriy Mironov içün 7 mebus rey berdi.
Maya Hujina "Yekâne Rusiye" firqasına ait olğanı bildirile.
Açıq menbalardaki malümatqa köre, bundan evel Hujina, №2 şeer hastahenesiniñ baş ekiminiñ tibbiy qısım boyunca muavini olıp çalışa edi.
Daa evel, Yaltada yañı şeer şurasınıñ reisi saylanılğanı bildirile edi. Bu vazifeni Konstantin Şimanovskiy becere. Olesâ Haritonenko, ise Kezlev (Yevpatoriya) şeer şurasınıñ reisi olaraq saylanıldı.
Sentâbr 8-inde Rusiye akimiyeti Qırım ve Aqyarda Qırım parlamenti ve yerli şuralarnıñ saylavlarını keçirdi.


text:
Aqyarda koronavirus yuqunçınıñ tarqaluvı sebebinden özüni izolâtsiya etüv rejimi aprelniñ 30-na qadar uzatıldı.
Buyruqnı şeer yolbaşçısı vazifelerini eda etken Mihail Razvojayev imzaladı, dep haber etile Rusiye kontrolindeki Aqyar ükümetiniñ saytında.
«Aprelniñ 30-na qadar tek eñ yaqın tükânğa ya da aphanege barmaq, ayvanlarnı evden yüz metr mesafege çıqarmaq ve iş sebebinden (mahsus kirişlik olmalı) evden çıqmaq mümkün», – dep aytıla haberde.
Qayd etilgenine köre, aprelniñ 30-na qadar vatandaşlarnıñ bütün turistik yolculıqlarını ve mezarlıq ziyaretlerini lâğu etmege tevsiye etile. Orman, yalı, meydançıq kezintileri, qoruq-müzeyleri ve park ziyaretleri yasaqlana.
Buyruqta qayd etilgenine köre, Aqyarda «optika ve veterinar klinikaları çalışıp başlaycaq. Nevbetçi bala bağçaları işine devam etecek».
Bundan evel Aqyarda özüni izolâtsiya etüv rejimi aprelniñ 19-na qadar uzatılğan edi.
Aqyarnıñ Rusiye akimiyeti bildirgenine köre, aprelniñ 19-na qadar 11 COVID-19 hastası yuqunç hastahanesinde buluna. 85 kişi közetüv altında qala, 1665 insan yaşağan yerinde közetile. Umumen Aqyarda 16 koronavirus hastası qayd etildi, ekisi tüzeldi ve hastahaneden çıqarıldı.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
“Rusiya iq’tisadı ağımdağı yılda 1%tan kimräk üsäçäk”
Bu xaqta Rusiya Federaśiyäse Yuğarı finanslar sovetı citäkçese Aleksey Kudrin beldergän
Rusiya Federaśiyäse Yuğarı finanslar sovetı citäkçese Aleksey Kudrin il iq’tisadı ağımdağı yılda 1%tan kimräk üsäçäk dip beldergän.
Kudrin Mäskäwdä jurnalistlarğa yasağan belderüendä Rusiya iq’tisadınıñ bıyılğı üseş maqsatınıñ 1,3% buluın ,ämma üz farazına kürä anıñ tağın da tübän bulaçağın citkergän.
Kudrin:”Uzğan yıl 2019 nçı yılda üseş 1% yäisä annan tübänräk bula dip farazlağan idem. Bu fikeremdä qalam. İq’tisadıbız üsäçäk, ämma ul 1%tan kimräk bulaçaq”,-digän.
Rusiya federal’ statistika oyışması beldergänçä, il iq’tisadı bıyılnıñ berençe çiregendä yıllıq bazada 0,5%qa üskän.
Bäyläneşle xäbärlär
Yuvelir äyberlär êksportı arttı
Bıyılnıñ mart ayındağı êksport uzğan yılnıň şul uq ayı belän çağıştırğanda 48%qa kübräk