text:
Faaller «Ervin qayda?» bannerini asıp qoydı. Böylece, Bağçasaray regional Meclisiniñ azası Ervin İbragimovnıñ qaçırılmasını taqiq etmege talap ettiler.
2016 senesi mayısta Bağçasarayda kimligi belli olmağan insanlar Dünya qırımtatar kongressi icra komitetiniñ azası Ervin İbragimovnı qaçırğan edi. Video nezareti kamerası Rusiye yol hızmeti urbasında eki insan İbragimovnıñ maşinasını toqtatıp, onı öz mikroavtobuslarına mindirgenlerini çıqardı.
Qırım aq qorçalayıcı gruppası, Ervin İbragimovnı Rusiye akimiyeti ya da olarnıñ kontrolinde olğan taqımlar qaçırdı, dep tahmin ete.
Rusiye Taqiqat komitetiniñ Qırım idaresi qaçıruv aqqında cinaiy iş açqan edi. Faqat bugünge qadar Ervinniñ bulunğan yeri aqqında bir malümat yoq.


c: text/html

text:
Rusiye kontrolindeki qabaatlayıcı Aqmescitte ğıyabiy şekilde mahküm etilgen qırımtatar faali Edem Bekirovnı dört yıl umumiy rejim koloniyasında qalmasına ve 200 biñ ruble para cezasını ödemesine üküm etmege talap etti. Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbiri bildirdi.
Qayd etilgenine köre, qabaatlayıcı ceza müddetini tutulğan künden saymağa rica etip, Bekirovnıñ deñişimden evel tahqiqat izolâtorında keçirgen vaqıtnı saymağa teklif etti.
Munaqaşalarda imaye Bekirovnıñ davası siyasiy ola ve dava malümatlarında olğan bir çoq zıddiyet bunıñnen bağlı, dep qayd etti. Advokat Aleksey Ladin qabul etilecek delillerden gizli şaat Memetovnıñ şaatlığını, silâ ve patlayıcı madde tapılğan yer baquv aktını ve bu çantada patron sarğılığında Bekirovnıñ parmaq izlerini tapqan biologik ekspertiza neticelerini çıqarmağa rica etti.
Bundan ğayrı, Ladin Bekirovnıñ taqip etilüvinen bağlı fikrini seslendirdi. Bu fikirge köre, Qırım işğal etildi ve, Jeneva şartnamesine köre, adliye mahsus qurulğan mahkemede olmalı, Moskva kontrolindeki Aqmescit Merkeziy rayon mahkemesiniñ ise bu davanı baqacaq vekâletleri yoq.
Advokat İslâm Velilâyevniñ munaqaşalarda qayd etkenine köre, müvekkili işkence şaraitlerinde tutuldı ve bu sağlığına pek tesir etti. Velilâyevniñ aytqanına köre, Bekirov qabaatını tanımay ve bu silânen bir alâqası yoq. İmaye Edem Bekirovnı aqlamağa rica ete. Üküm iyünniñ 9-nda saba 10-nda çıqarılacaq.
Eski siyasiy mabüs, qırımtatar faali Edem Bekirovnıñ cinaiy davası fevralniñ 19-nda Aqmescitte temelden baqılıp başlandı. Bundan evel Qırım Yuqarı mahkemesi evelki instantsiya mahkemesiniñ qararını deñiştirmeyip, eski siyasiy mabüs, qırımtatar faali Edem Bekirovnı qıdıruvğa ilân etti.
2020 senesi mayısnıñ 14-nde Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesi 2019 senesi sentâbr ayında Ukraina ve Rusiye arasında tutulğan şahıslarnı deñişüv neticesinde SİZOdan azat etilgen qırımtatar faali Edem Bekirovnıñ cinaiy davasını yañıdan baqıp başladı. Daa soñra aynı mahkeme faalni mahkemege «zornen ketirmege» qarar berdi. Mayısnıñ 22-nde prokurornıñ muracaatınen qadı Bekirovnı qıdıruvğa ilân etmege qarar aldı.
Edem Bekirov davası
Herson vilâyetindeki Novooleksiyıvka qasabasınıñ sakini Edem Bekirov dekabrniñ 12-nde saba Qırım kirişinde Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutıldı. O, 78 anasını ve aqrabalarını ziyaret etmek içün Qırımğa ketti. Daa soñra onı Aqmescitteki Rusiye FSB binasına alıp ketkenler. Kreml kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Bekirovnı eki ayğa apiske aldı.
Advokat Aleksey Ladinniñ bildirgenine köre, Bekirov Rusiye Ceza kodeksiniñ 222-nci maddesiniñ 2-nci qısmı ve 222.1-inci maddesiniñ 2-nci qısmı boyunca (patlayıcı madde ve patronlarnı saqlav ve berüv) şeklene. Uquqçı Lilâ Gemeci qayd etkenine köre, faal 10 kilogramm trotil ve 190 muarebe patronını taşuv ve tarqatuvda qabaatlana.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rusiye Devlet dumasında yarımada işğalinden evel «çetel devlette askerlik yapqan» işğal etilgen Qırım ve Aqyar sakinlerini askerlikten boşatuv aqqında qanun leyhası kirsetildi. Teşebbüs müellifleri farqlı fraktsiya deputatları oldı, olarnıñ yolbaşçılığnda ise kommunistlerniñ mudafaa komitet reisi Vladimir Komoyedov buluna.
TASS bildire ki, qanun leyhasına binaen, Qırım ve Aqyarda yaşap, çetel devlette askerlik yapqan vatandaşlar Rusiyede arbiy hızmetten boşatıla. Bundan ğayrı, Ukraina qanunlarına köre askerlikke çağıruvdan boşatılğan qırımlı ve Aqyar sakinleri askerlikke çağırılmaycaq.
Deputatlarnıñ qayd etkenine köre, al-azırda «Arbiy borc ve askerlik aqqında» Federal qanunına köre vatandaşlarnıñ çoqusı askerlikke çağırılacaq.
Qanun leyhası Ukraina qanunlarına köre askerlik hızmetini başqa vaqıtqa qaldırmağa aqqı olğan qırımlı ve aqyarlılar içün aynı imkânnı saqlap qalmağa teklif ete.
Deputatlarnıñ fikirince, böyle bir qanun leyhası qabul etilse, «Rusiyeniñ yañı subyektlerinde içtimaiy kerginlik olmaycaq».
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Demetevler Evde Sakso Çeken Genç Escort Demetevler escort ben ankara sakso çeken escort bayan olmayı çok seviyorum aslında demetevler escort bayan olmak benim için başlı başına eğlenceli bir durum ama ankara […]27 Ocak 2019
Toplam Ziyaret: 1778 Bugün Ziyaret: 1
”demetevler genç fetiş escort” Google Arama Sonuçları
demetevler genç fetiş escort resimleri, demetevler genç fetiş escort profili, demetevler genç fetiş escort telefon numarası, demetevler genç fetiş escort nerede, demetevler genç fetiş escort kimdir, demetevler genç fetiş escort video, demetevler genç fetiş escort sitesi, demetevler genç fetiş escort twitter, demetevler genç fetiş escort instagram, demetevler genç fetiş escort facebook, demetevler genç fetiş escort tumblr, demetevler genç fetiş escort hey siri, demetevler genç fetiş escort google, demetevler genç fetiş escort bul, demetevler genç fetiş escort ilanları, demetevler genç fetiş escort sayfası, demetevler genç fetiş escort telefon numaraları, demetevler genç fetiş escort acil, demetevler genç fetiş escort hizmeti, demetevler genç fetiş escort siteleri, demetevler genç fetiş escort ara
Günün Popülerleri
- No ads viewed yet.


text:
Qırım şimdi Rusiye qısmı ola ve endi iç bir zaman Ukraina terkibine keçmez, – dedi «İmedi» gürci telekanalınıñ efirinde «Demokratiya areketi» yetekçisi Nino Burcanadze.
Onıñ sözlerine köre, dünya toplulığı bütünley Qırım aqta unuttı, – haber ete «İnterpress News» haber agentligi.
«Dünya nizamı ğayet sıq bozulmaqta, bunı nice devletlerniñ areketlerinde körmek mümkün, bu tek Qırım aqqında degil. Qırım bugün Rusiye qısmı ola ve artıq iç bir zaman Ukraina terkibine keçmez. Ukrain akimiyeti Ğarbnıñ tesiri altında radikal ve ümde hatalarğa yol berdi, Qırımdaki adiseler buña netice oldı. Bugün halqara toplulıq Qırım aqqında unuttı… Bu aqiqatqa köre, netice çıqarmalımız, bugünki kerçek – artıq Qırım aqqında aytqan devlet qalmadı».
Onıñ sözlerine köre, Qırım ve Samaçablo «bir birinden tam farqlıdır», tek tarihiy keçmişke köre degil de, bugünki vaqialarğa köre de farqlı.
Burcanadze añlatqanı kibi, Qırım referendumında sakinlerniñ 93% iştirak etse, Samaçablo ve Abhaziyada referendumlarında işbu regionlarda ziddiyetten evel yaşağanlar iştirak etip olamay edi, şunıñ içün olarnıñ qanuniy olğanını aytmağa mümkün degil.
Nino Burcanadze evel «Gül inqilâbı» iştirakçisi edi, amma Miheil Saakaşvili muhalifetine keçkenden soñra mevamı Rusiye tarafına çekmege başladı.
Şimdi Burcanadze Gürcistanda Rusiye tarafdarı olğan siyasetçilerden biri ola.


text:
Bazarertesi künü, oktâbrniñ 9-da, Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğan Ukrainağa resmiy ziyaretinen kele. Ukraina prezidenti memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildirgenine köre, ziyaret vaqtında Ukraina ve Türkiye arasındaki yüksek seviyeli Strategik şurasınıñ altıncı toplaşuvı olacaq.
Haberge köre, taraflar «bütün strategik yönelişlerde eki taraflı işbirligini terenleştirme yollarını», halqara barışıq ve regional havfsızlıq meselelerini muzakere etecekler. Eki taraflı vesiqalarnıñ imzalanması beklenile.
Erdoğan Ukraina Yuqarı Radasınıñ spikeri Andriy Parubiy, baş nazir Volodımır Groysman ve Ukrainadaki türk cemiyetiniñ vekillerinen körüşmege planlaştıra.
«Ukraina ile strategik ortaq munasebetlerini terenleştirmek içün yañı yönelişler muzakere etilecek, bunıñnen bağlı farqlı vesiqalar imzalanacaq», – dep aytıla haberde.
Türkiye prezidentiniñ saytı da Ukraina ile strategik işbirligini muzakere etme planları aqqında haber ete. Türkiye tarafınıñ ilânında ziyaret sırasında işğal etilgen Qırım ve yarımadada qırımtatarlarnıñ al-vaziyeti muzakere etilecek, dep aytıla.
Poroşenko ve Erdoğan aqımdaki seneniñ sentâbr ayında Birleşken Milletler Baş assambleyası vaqtında körüşken ediler. Türkiye lideri Ukraina zenaatdaşınen bu ziyaretniñ planlarını laf etken edi. Bunıñnen beraber, Ukraina topraq bütünligi ve devlet sıñırlarına qoltutqanını tekrar bildirgen edi.


text:
Brüssel «Rusiye iqtisadiyatınıñ hassas sektorları içün telüke yaratqan» sanktsiyalarnı kirsetse, Moskva Avropa Birligi ile olğan munasebetlerini kese bile, dep bildirdi Rusiye Tış işler naziri Sergey Lavrov «Solovyev LIVE» YouTube kanalınıñ yayınında. Qonuşması müessise saytında derc etildi, dep haber ete «Nastoyaşçeye Vremâ».
«[Avropa Birligi ile munasebetlerni kesmege] azır olğanımızğa esaslanamız. Endi olğanı kibi, iqtisadiyatımız, hususan eñ hassas saaları içün telüke yaratqan belli sanktsiyalar kirsetilgenini daa bir kere körsek. Dünya ayatından izolâtsiya olmağa istemeymiz, amma buña azır olmalımız. Barışıq isteseñ – cenkke azır ol», – dedi Lavrov.
Bloomberd menbalarına esaslanıp haber etkenine köre, Avropa Birligi Rusiye muhalifetçisi Aleksey Navalnıynıñ vaziyeti sebebinden sanktsiyalar azırlap başladı. Agentlik malümatına köre, Avropa Birliginiñ elçileri fevralniñ 10-nda tedbirlerni muzakere etti, aza memleketlerden iç birisi qarşı çıqmadı.
Fevralniñ başında Moskvağa Avropa Birliginiñ tış işler vekili Josep Borrell Moskvağa kelip ketti. Onıñ Lavrov ile yapqan körüşüvinde Tış işler nazirligi Aleksey Navalnıyge qol tutuv narazılıq aktsiyalarında iştirak etkeninde qabaatlanğan üç Avropa diplomatı quvulğanı aqqında ilân etti. Lavrovnen körüşken Josep Borrell Avropa ve Rusiye «bir-birinden uzaqlaşalar», dep bildirdi.
Rusiye Tış işler naziri, Ğarp öz buhranlarına diqqat celp etmemek içün Aleksey Navalnıynıñ zeerlenüv ikâyesini qullana, dep bildirdi. Rusiye Tış işler nazirliginiñ fikirince, memlekette olıp keçken soñki narazılıq aktsiyaları çetelden planlaştırıldı.


text:
Qırımdaki “Koktebel” yıllanğan yüksek keyfiyeteli şaraplar zavodı yanvarnıñ 26-nda 110,2 million rublege mezat etildi. Alıcı – "Köktebel" yıllanğan yüksek keyfiyeteli şaraplar zavodı" Sıñırlanğan mesüliyetli şirkettir (SMŞ).
Kelişme aqqında malümat mezatlar aqqında malümat yerleştirilgen Rusiye saytında yayınlanğan.
"Elektron şekilde keçirilgen mezatnıñ ğalibi (protsedura 178fz25122000049), 2021 senesi yanvarnıñ “26”-da saba saat 10-ni 4 daqqa keçkende olıp keçken mezatta eñ çoq para 110 178 094 ruble 77 kapik (QFB ile) teklif etken 538005 nomeralı İştirakçi tanıldı - "Köktebel" yıllanğan yüksek keyfiyeteli şaraplar zavodı" SMŞ", - yazıla saytta.
Mezatta eki şirket ve bir hususiy şahıs iştirak etti: "Köktebel" yıllanğan yüksek keyfiyeteli şaraplar zavodı" SMŞ kiracısı, Rusiyeden (Sankt-Peterburg) "NTTS "Kristallkor" şirketi, hususiy şahıs – Permdeki (Rusiye) "Bonusmoll" SMŞ tesisçisi Andrey Şklovskiy.
Başlanğıç fiyatı 100 million ruble edi.
“Koktebel” yıllanğan yüksek keyfiyeteli şaraplar zavodı 1897 senesi quruldı. İşhaneniñ saytındaki malümatqa köre, zavodnıñ tahminen 1070 gektar yerde öz bağları bar ve köpüksiz şarap içün eñ azından 5 million litralıq ve keskin şarap ve portveynler içün eñ azından 6 million litralıq savut parkı bar.
Dekabrniñ 14-nde “Rusiye” bankınıñ terkibindeki “Cenübiy leyha” sıñırlanğan mesüliyetli şirket “Massandra” Qırım şarap zavodı satın aldı. Berilgen malümatqa köre şarap zavodı içün 5 milliard 327 million ruble berilgen.
“Cenübiy leyha” sıñırlanğan mesüliyetli şirket Sankt-Peterburgda qayd etilgen, onıñ 99,9 faizi “Rusiye aktsiyalı şirket”niñdir. 2017 senesi dekabr ayında şirket 1,5 milliard rublelik Suvdağdaki “Novıy Svet” şampan şarap zavodını satın aldı.


text:
Dua merasimi Sürgünlikniñ 70 yıllığına bağışlana. Teşebbüs köstergen «Qardaşlıq» qırımtatar yaşlar cemaat teşkilâtı oldı.
«Halqımız içün bu kün büyük bir faciadır ve tek mayıs 18-de degil de, bu deşetli künniñ arfesinde de Sürgünlik qurbanlarını dua ile añmağa bizim borcumızdır», – dedi «Qardaşlıq»nıñ reisi Asan Emirsale.
Qırım musulmanlar diniy idaresi bütün istegen insanlarnı bu numayışqa qoşulmağa ve böyleliknen Sürgünlikniñ qabaatsız ketken qurbanlarını añmağa çağıra.
Bu malümatnı Qırım musulmanlar diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.


text:
Ukraina şarqında separatistler keri çekilmeycek ve soñuna qadar küreşecekler. Bunı salı künü, iyülniñ 1-de, Yuqarı Radanıñ ayatlarında Ukraina halq deputatı, qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev jurnalistlerge bildirdi, dep haber ete facenews.ua.
«Muzakereler neticesiz oldı, çünki Ukraina şarqında bu aydutlarnıñ başqa çareleri yoq, keri çekilmek çareleri yoq, Rusiyege olarnı endi kirsetmezler, mında da olarnıñ kelecegi yoq. Onıñ içün olar soñuna qadar küreşecekler ve Ukraina tarafı yoq etüv cenkini alıp barmaq kerek», – dep ayttı Cemilev.
Onıñ fikirince, separatistlernen tez ve cüratnen areket etmeli. Ukraina şarqındaki zıddiyetni bir de bir diplomatik usullar al etemez, dep tüşüne Cemilev.
İyünniñ 30-da aqşam Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Ukraina Milliy Havfsızlıq ve Mudafaa Şurasınıñ toplaşuvından soñ Donbassta bir taraflı ateş toqtatılması rejimini yekünlemek qararına keldi.
Ukraina Devlet sıñır hızmeti terroristler ATO yerlerini kiriş noqtalarından ve olardan tış terk etip, Rusiye ve Qırımğa qaça bileceklerini bildirdi.


text:
Qırımnıñ yerli akimiyeti qırımtatar milliy Meclisini yoq etecek siyasetni alıp barmaqta.
Bu aqta İnsan aqları boyunca qırım eyyetiniñ neticeleri bildireler, mında qırımtatar milliy Meclisiniñ binadan quvulğanına ketirgen Qırım akimiyetiniñ areketleri belgilene.
Akimiyetniñ areketlerini talil etip, mütehassıslar mahkeme ve prokuratura Qırım prokuraturası ve «Qırım» Fondı» hayrriye teşkilâtı arasında davada teñ olmağan qararlarnı alğanı aqqında bildireler. Yani, «Qırım» Fondı» bank esaplarınıñ qapatıluvı ve Meclis ofisi bulunğan binadan quvulğanı nazarda tutıla. Şimdi «Qırım» Fondı» kendi mülkini qullanıp ve işine devam etip olamay. Mecliske de yardım etmege imkânı yoq.
«Böyle ise qırımtatar milliy Meclisiniñ ve «Qırım» Fondı hayriye teşkilâtınıñ ileri faaliyetine mania yapıldı. Bu kibi areketler birleşmelerniñ serbestligini boza»,– deyler uquq qorçalayıcılar.
Qırım.Aqiqat bergen malümatqa binaen, sentâbr 17-de Meclis binasında «Qırım» Fondu» Hayriye Teşkilâtınıñ reisi Riza Şevkiyevge mahkeme qararını seslendirdiler. Bundan soñ «Qırım» Fonduna» ait olğan binanı qapatmaq qararları aqqında bildirdiler. Bundan sebep Qırımtatar Milliy Meclisiniñ vekilleri binanı terk etmege mecbur ediler.
Sentâbr 19-da Qırımtatar Milliy Meclisiniñ temsilcileri binanı terk etip, onı müürlemege mecbur oldılar.
Mahkeme nezaretçileri Meclis, «Qırım» Fondu», «Avdet» gazetası, «Yıldız» mecmuası yerleşken Şmidta, 2 adresi boyunca binanı tevqif ettiler. Bundan ğayrı, közeticileriniñ vesiqalarında Meclis ofisleri, em de «Qırım» Fonduna» ait olğan biger obyektler yerleşken Jidkova, 40 adresi boyunca bina da qayd etile.
Aqmescitniñ Merkeziy rayon mahkemesi «Qırım» Fondu» Hayriye Teşkilâtınıñ mal-mülki ve bank esaplarınıñ tevqifini öyle de qaldırdı. Bundan ğayrı, prokuraturanıñ qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilevni fondnıñ tesisçileri erkânından çıqarmaq talabını yerine ketirdi.


text:
AQŞ, Kanada, Avropa memleketleri, Turkiye, Avstraliya, Yaponiya, Qazahistan, İsrail, em de Ukraina mütehassısları al-azırda aqları zulum etilgen qırımtatarlarğa qol tutqanlarını bildirdiler.
Olar umumiy beyanat tizip, imzalar toplap başladılar. Vesiqağa binaen, alimler «yarımadada qırımtatarlarnıñ aq-uquqlarını bozuv içün mesüliyetni Rusiye işğalci organlarına» yüklediler.
İşbu beyanatnıñ teşebbüsçileri dört alim oldı – George Mason Universitetinden Idil P. Izmirli (AQŞ), Viktor Ostapçuk – Toronto Universiteti (Kanada), András Riedlmayer – Harvard universiteti (AQŞ) ve Maria Sonevytsky – Bard College (AQŞ).
Böyleliknen, alimler Qırım hanlığı, Osmanlı devleti ve Sovetler Birligi devrinde qırımtatarlarğa qarşı yapılğan repressiyalar aqqında hatırlatıp, Rusiyeniñ Qırım işğalini takbih ettiler.
«1991 senesi Sovetler Birligi dağıtılğan ve mustaqil Ukraina ilân etilgen soñ, sürgünlikke oğrağan qırımtatarlarnıñ çoqusı balalarınen beraber qıyınlıqlar ve manialardan keçip, vatanğa qaytıp keldi. Bugünde-bugün Qırımda olarnıñ sayısı 300 000 adamnı teşkil ete. Aynı bu sebepten Sankt-Peterburg ve Moskva akimiyeti altında bulunıp, büyük milliy yarağa çevirilgen bir çoq facialarnı yaşağan qırımtatarlar Ukrainanen yahşı munasebette bulunalar ve Rusiyeniñ Qırım işğalini qatiyen tanımaylar», – dep aytıla beyanatta.
Alimler qayd etkenlerine köre, qırımtatar halqı Rusiye vatandaşlığından vazgeçken qırımtatarlar yañı repressiyalar ve sürgünlikke oğratılacaq, dep qorqa.
Alimler 1944 senesi sürgünlik faciasınıñ qurbanları aqqında matem mitingini keçirmek yasağını da takbih ettiler.
«Bizler er bir devlet, teşkilât ve adamnı bizge qoşulıp, qırımtatarlarnıñ milliy ve insan aq-uquqlarına, şu cümleden medeniy, içtimaiy, siyasiy ve iqtisadiy aqqlarına qol tutıp, işbu aqlarnı bozuv içün mesüliyetni Rusiyeniñ işğalci organlarına yüklemege çağıramız», – dep aytıla beyanatta. Vesiqanı bütün dünyadan 220-den ziyade alim imzaladı.
Beyanatnen scholarsforqirim.com saytında tanış olmaq mümkün.


text:
Saba mart 4 künü Keriç keçiti furtunalı ruzgâr sebebinden qapatıldı.
Bunı Yekâne naqliyat müdirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Müessiseniñ malümatına köre, yel küçü 21 m/s yete.
«Fena ava şaraitleri yarınğa qadar saqlanacaq», – deyler müdirlikte.
Bunıñ ile «Kavkaz» ava limanında nevbetni 25 yengil, «Qırım» limanında – 40 yengil maşna bekley. Krasnodar diyarı tarafından yük yolağında 715 maşina tura.
Qırım tarafından, müdirlikniñ malümatına köre, nevbette 194 maşina tura. Keriç deñiz ticariy limanı – Novorossiysk limanı marşrutında – 19, Qırım – Kavkaz limanları – 175 maşina nevbette tura.
Keriç boğazında ava şaraitleriniñ bozuluvı aqta mart 4 künü bildirildi.


text:
Qırımda çarşenbe künü, noyabr 23-de, az bulutlı ava, tuman olması tahmin etile, dep bildire Qırımnıñ gidromettsentr hızmeti.
Tahminlerge köre, ava arareti kündüz 7-17 dereceni teşkil etecektir. Şarqiy yel saniyede 7-12 metrni, bazı yerlerde saniyede 17 metrge qadar teşkil etecektir.
Aqmescitte az bulutlı ava olacaq, yağanaqlar beklenilmey, saba bazı yerlerde tuman, hafif buz olacaqtır. Şarqiy yel saniyede 7-12 metrni teşkil etecektir. Ava arareti 8-10 dereceni teşkil etecek.
Aqyarda yağanaqlar beklenilmey, şarqiy yel saniyede 5-10 metrni teşkil etecektir. Ava arareti 9-11 dereceni teşkil etmesi mümkün.


text:
«Qırım birdemligi» birleşmesiniñ faalleri Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, fevralniñ 17-nde saba erte yarımadanıñ bir qaç rayonında Rusiye quvetçileri musulmanlarnıñ evlerine keldi.
İçki rayonında Mamamadinov Abdulbori, Qarasuvbazarda Eyupov Azamatov, Aqmescitte Yalkabov Timur, Bağçasarayda İbragimov Ernest, Bağçasarayda Fedorov Oleg, Aqmescitte Seydametov Lenur ve Aqyarda Şihametov Yaşarnıñ evinde tintüv keçirile.
«Ernest İbragimov 10 yıldan çoq «Salaçıq» karavan-sarayında aşçı olıp çalıştı ve «Qırım balalığı» siyasiy mabüslerniñ balaları içün leyha faali ola. 2017 senesi oña qarşı memuriy dava açılğan edi. FSB bildirgenine köre, tintüv mahsus hızmetlerniñ hadimleri tarafından cinaiy dava çerçivesinde keçirile», – dep bildire faaller.
«Qırım birdemligi» malümatına köre, Azamat Eyupov 2019 senesi iyül ayında Moskvanıñ Qızıl meydanında qırımtatarlarnıñ narazılıq aktsiyasında iştirak etti ve qırımlı musulmanlarğa qarşı davalar boyunca açıq mahkeme oturışuvlarında er vaqıt bara.
«Mahamadinov Abdulboriniñ 7, 5 ve 2 yaşında üç çağına yetmegen balası bar. İbragimov Ernest dört balasını baqa, beşinci balaları doğacaq», – dep qoştı faaller.
Tahqiqat tedbirleri keçirilgende tutulğan insanlarnıñ tuvğanlarına berilgen malümatqa köre, olar Rusiye Ceza kodeksiniñ 205.5 maddesine istinaden (Terror teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etüv ve böyle teşkilâtnıñ faaliyetinde iştirak etüv – muar.) qabaatlana.
Haber etilgenine köre, tutulğan qırımlılarğa advokatlar Siyar Paniç, Lilâ Gemeci, Yunus Refat, Marlen Halikov, Emil Kurbedinov ve Taras Omelçenko uquqiy yardım kösterecek.
Rusiye quvet müessiseleri Qırımda fevralniñ 17-nde keçirilgen tintüvlerni açıq şekilde izaatlamay.
Rusiye FSBsiniñ malümatına köre, Qırımda ve Tataristanda mahsus hızmetlerniñ hadimleri bir gruppa insanlarnı tutıp, Rusiyede yasaqlanğan terror teşkilâtına para bergeninde qabaatlay. Bunıñnen beraber, aynı şübheler esasında Rusiye kontrolindeki Aqmescit mahkemesi tarafından bir qoranta apiske alındı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Ukraina Tış işleri nazirligi, Rusiye tarafından Qırımda ve Aqyarda yaşağan Ukraina vatandaşlarınıñ askeriy hizmetke çağırıluvı munasebeti ile narazılıq bildire.
Bu malümat noyabrniñ 21-sinde faş etilgen Ukraina Tış işleri nazirliginiñ beyannamesinde bildirile.
«Rusiye Mudafaa nazirliginiñ bildirgenine köre, vaqtınca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ 800-den ziyade sakini endi arbiy hizmetni keçüv yerlerine yollanıldı», – denile beyannamede.
Ukraina Tış işleri nazirligi bildirgeni kibi, BMT Baş assambleyası, 2016 senesi dekabrniñ 19-nda qabul etilgen qararında Moskvanı halqara humanitar uquqı boyunca üstüne alğan mecburiyetlerini eda etmege davet etti. Mezkür qararğa köre, işğalci devletke, imayesi altına alğan şahıslarnı silâlı ya da yardımcı quvetlerinde hizmet etmege zorlamaq ve göñülli olaraq ordusına kirmeleri içün tazyıq ya da teşviq etmek yasaqtır.
Ondan ğayrı, Tış işleri nazirliginiñ malümatına köre, 2017 senesi noyabrniñ 14-nde BMT Baş assambleyasınıñ Üçünci komiteti tarafından qabul etilgen Qırımda insan aqlarınıñ vaziyeti aqqında qararında Rusiyege doğrultılğan «cümleden tazyıq ya da teşviqat vastasınen Qırım sakinlerini Rusiyeniñ silâlı ya da yardımcı quvetlerinde hizmet etmege zorlav areketlerini toqtatmaq» daveti bulunmaqtadır.
Qırımnıñ ilhaqından soñ Rusiye akimiyeti Qırım sakinlerini öz ordusınıñ saflarına ala. Yarımadada bir çoq kütleviy tedbirlerde Rusiye Silâlı quvetlerinde hizmet etüv teşviqatı yapıla. Halqara qanunları ve BMT Baş assambleyasınıñ qararlarına baqmadan Qırım sakinleri Rusiye ordusına hizmetke alınalar.
Rusiye mudafaa nazirligi, ilhaq etilgen Qırımnıñ arbiy komissariatı tarafından «Küz-2017» çağırıluvından Rusiye ordusına 103 arbiy hizmetçiniñ yollanılğanını bildirdi.
Rusiye mudafaa muessisesinde, aqımdaki yılnıñ küzü-qışında Qırımdan ve Rusiyeniñ cenübinden 22 biñden ziyade kişi arbiy hizmetke çağırılacağı qayd etile edi.


text:
Pakistanda yolcu avtobus benzovoz ile çatışqanından sebep eñ azından 57 insan elâk oldı. Bunı Ukrinform bildirdi.
Avtobus qarşıdan kelgen benzovozğa urundı, neticede eki naqliyat vastası tutaştı.
«Şimdilik 57 ceset bar, amma işbu sayı daa arta bile, çünki cesetlerniñ çoqusı yanıp, bir-birinden ayırılmay», ─ dep bildirdi ekim Semi Camali.
Ekimniñ aytqanı kibi, cesetler öyle alğa keldiler ki, olarnı endi yalıñız DNK ekspertizası ile belgilemek mümkün.
Şaatlarnıñ sözlerine köre, yalıñız üç yolcu sağ qaldı. Avtobusnıñ aydavcısı da elâk oldı.


text:
Mahsus Qırım.Aqiqat içün
Türkiye reberiyeti Qırımnı Rusiye toprağı olaraq tanımaycağını daa bir kere bildirdi. «Qırımbizimnen» bağlı sert tenqit Suriyedeki Rusiye-Türkiye kerginleşmesi ile aynı vaqıtqa rastkeldi. Ankara Moskvağa diplomatik basqı yapmaq içün «Qırım meselesini» qullana. Neticede, yarımadadaki Kreml hızmetçileri siyasiy añlaşma temeli ola bilecek Türkiye biznesi ile devamlı iqtisadiy bağlarğa ümüt beslememelidir.
Türkiye tışqı işler naziri Mevlüt Çavuşoğlu Kyivdeki matbuat konferentsiyasında çıqışta bulunıp, memleketi Rusiyeniñ ukrain yarımadası işğalini tanımaycağını bildirdi. «Türkiye Ukrainanıñ topraq bütünligi, mustaqilligi, devlet sıñırları ve siyasiy birligine bütünley qoltutmaqta. Bunı halqara seviyede de, eki taraflı körüşüvlerde de qayd etemiz. Daa bir kere qayd etmek ister edim: Qırımnıñ qanunsız alda qoşulmasını iç bir vaqıt tanımamız», – dep ayttı nazir. Mevlüt Çavuşoğlu esas meselelerden biri olaraq qırımtatar kimliginiñ istilâdan qorçalanmasını ayttı. Aytqanlarına esaslansaq, Rusiye tarafından yapılğan istilâ aqqında söz yürsetildi.
Türkiye naziriniñ lafları Qırımnıñ «nazirler şurasında» açuv çıqardı. Milletlerara munasebetler «devlet komitetiniñ» yolbaşçısı Zaur Smirnov Qırım Ankara ile munasebetlerinde «Kyivniñ ortaqlığına» muhtac degil, dep ayttı. Memur tamır halq Rusiye toplulığına» qoşuldı, onıñ abadanlaştıruvı ve milliy medeniyetiniñ inkişafı içün «bütün şaraitler» yaratıldı, dep işandırdı. Uydurılğan cinaiy işler, musulmanlar ve siyasiy faallerge qarşı repressiyalar aqqında Smirnov bir söz bile aytmadı.
Rusiye teşviqatçıları «Türkiyedeki qırımtatar dernekleriniñ federatsiya» yolbaşçısı Ünver Selniñ izaatlarını derc etti, onıñ Rusiyege qoltutqanı bellidir. O, Çavuşoğlunıñ Ukraina akimiyeti ile muzakereleri «kelişmegen» ve Rusiye-Türkiye munasebetleri içün zararlı olğanını ayttı. Türkiye memurları qırımtatarlarnıñ işlerini ancaq Rusiye vekilleri ile muzakere ete bile, dep tüşüne Sel. Yayğara Rusiye devlet kütleviy haber vastaları tarafından ardı-sıra qoparılğanı köz ögüne alınsa, buña Qırımnıñ Rusiye «nazirler şurası» issesini qoştı, dep tahmin etmek mümkün.
İşğal altındaki yarımada Rusiye duşmanları ilk fursatta basmağa azır olğan noqtağa çevirildi
Qırım meselesi Türkiye akimiyeti içün boş yerde aktual olmadı. Çavuşoğlunıñ Kyiv ziyaretinden bir qaç kün ögüne Rusiye aviatsiyası Suriyedeki El-Bab civarında türk askerlerine darbe endirdi. Neticede bir qaç arbiy elâk oldı. Kreml «hata» olğanını aytıp afu soradı. Ankara Moskvanı yalan aytqanı ile qabaatladı, çünki Rusiye komandanlığı bu yerde askerler bulunğanını evelden bile edi. Vaziyetniñ mısqılı şu ki, Moskva Qırım ve Donbass meselesinde bazarlıq yapmaq içün Suriye macerası qararına keldi. Rusiyelilerniñ «aynecilik planı» regiondaki diger oyuncılarnıñ menfaatlarını köz ögüne almadı. Eñ evelâ, Türkiye ve İran. İşğal altındaki yarımada Rusiye duşmanları ilk fursatta basmağa azır olğan noqtağa çevirildi. Rusiye memurları ve Moskva ortaqlarınıñ açuvına baqılsa, Türkiye akimiyeti Moskvağa onıñ esas problemi – zapt etilgen Qırım – aqqında tam vaqtında hatırlatqanı añlaşıla.
Rusiye ve Türkiye Qırım mevzusında gizli añlaşıp olamaz kibi fikirler daa bir kere tasdıqlandı. Ankara «Suriye meselesinde» Moskvağa diplomatik basqı yapmaq içün Qırım işğali meselesini qullana. Bes-belli, taraflar vatandaşlarara cenkten parçalanğan arap cumhuriyetinde bam-başqa maqsadlar qoya. Er ay zıddiyetleri kerginleşe. Daa üç yıl evelsi Moskva Ankaranı öz tarafına çeke bilir ya da, eñ azından, bitaraf qalmasını qazanıp olur edi.
Rusiye akimiyeti ve işbirlikçiler Türkiyeni ortaq olaraq köre ediler. İşğalniñ birinci yılı soñunda Rusiye-Türkiye yaqınlaşma imkânlarnıñ alâmetleri peyda olğan edi. 2014 senesi dekabr ayında prezident Vladimir Putin Ankaranı ziyaret ett. İşbirlikçiler Aqmescit merkezinde devlet ziyaretine qoltutuv mitingini ötkergen edi. «Spiker muavini» Remzi İlyasov ve o vaqıt «baş nazir muavini» olğan Ruslan Balbek semetdeşlerini Türkiye akimiyeti «referendum» neticelerini tanır, dep işandırğan ediler. Prezident Recep Tayyip Erdoğan Kreml tamır halqnıñ aq-uquqlarını qorçalamağa istey dep, olarğa ümüt bergen edi.
«Qırımtatarlar eskiden olmağan aqlarğa saipler. Qırımtatarca devlet tili oldı. Muzakereler vaqtında Rusiye halqnıñ menfaatlarını ve amanlığını tüşüne, dep aytıldı. Bir de bir mesele çıqsa, o, (Rusiye akimiyeti – müel.) dialog qurmağa azırdır. Olarğa minnetdarmız», – dep aytqan edi o vaqıt Türkiye prezidenti.
O vaqıt Ankara Rusiye işğalini resmiy şekilde tanımasa da, zapt etilgen topraqlar ile iş bağlarını bozmadı. Yarımadağa türk malı ve urba kele edi, «nazirler şurasınıñ» belli bir ümüti qalğan edi. Qırım «akimiyeti» ve onıñ Moskvadaki reberleri iş bağlarını ilerideki siyasiy añlaşmanıñ ilk basamağı olaraq köre ediler.
Putinniñ oña Qırımnı zapt etmege keder etilse edi, nükleer silânı qullanmağa azır olğanı aqqında lafları boş sayıla
Su-24 Rusiye cenk uçağı tüşürilgen soñ Kreml (esasen lafta) sert bir şekilde Türkiyege qarşı çıqqan edi. Cumhuriyet «akimiyeti» merkezniñ emirlerini alıp, Ankaranı aqaretlemege başladı. Qırım paytahtınıñ merkezinde prezident Erdoğannıñ qoqlası yaqıldı. Moskva ve hızmetçileriniñ yayğarası mantıq ceetinden añlaşıla edi. Türkler rus uçağını tüşürip, «Qırımbizimniñ» esas efsanelerinden birini yoq etti. Kreml teşviqatı ealini yarımada NATOğa qarşı çıqmaq içün kerek olğanında işandırğan edi. Alyansnıñ memleket-azası rus uçağını yoq etti, Moskva ise arbiy bir cevap berip olamadı. Bes-belli oldı ki, Putinniñ oña Qırımnı zapt etmege keder etilse edi, nükleer silânı qullanmağa azır olğanı aqqında lafları boş sayıla.
Mevlüt Çavuşoğlunıñ Ukraina topraq bütünligine qoltutqan sözleri cumhuriyet «akimiyetinde» mesülietli vazifelerde bulunğan «tecribeli qırımtatarlarnıñ» muvafaqiyetsizligini ifadelemekte. 2014 senesinden berli olarğa Türkiyedeki semetdeşlerinen bağ qurıp, cemaat fikirlerine tesir etmege ve resmiy şahıslarnı öz tarafına çekmege avale etilgen edi. Bunıñ neticesi Türkiye nazirleriniñ İlyasov, Smirnov ya da Balbeknen bağ tutması olacaq edi. Faqat Türkiye Tışqı işler naziri qırımtatarlarnıñ meselelerini Kyivde halq deputatları Mustafa Cemilev ve Refat Çubarovnıñ iştiraki ile muzakere ete. Kreml «Qırım meselesiniñ» al etilmesinde ortaq körgen Türkiyeni coydı. Eñ azından, Recep Erdoğannıñ şimdiki taqımı vaqtında.
Sergey Stelmah, Qırımnıñ siyasiy közeticisi (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadı ile deñiştirildi)
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
İlhaq etilgen Qırımda, bayram munasebetinen avgust 12-si, bazarertesi künü qoşma raatlıq künü dep ilân etildi.
Qurban bayram bir qaç kün bayram etile. Rusiye nezaretindeki Qırım ve Aqyar musulmanları diniy idaresi (QAMDİ), Qırım musulmanları Qurban bayramnıñ avgust 11-inden 14-ünece qutlaycağını bildirdiler.
Aqmescitte avgust 11-inde bayram namazını Profsoyuzlar Medeniyeti Evinde keçirdiler.
Avgustnıñ 12-sinde Aqmescitte bayram tedbirleri Trenöv adına parkta keçirilecek.
"Tedbir programmasında - icadiy taqımlarnıñ çıqışları, ustalıq dersleri ve yarmalıq, milliy aşlarnıñ degustatsiyası. Saat 16:30-dan saat 18:99-ğace Trenöv adına parkta kontsert, sergi ve yarmalıq, ustalıq dersleri keçirilecek, bundan ğayrı, küreş olacaq", - dep bildirdi Aqmescit memüriyetiniñ hadimi İslâm Üseinov.
Bayramnıñ resmiy qısmı saat 18:00 başlanacaq - musafirler ögünde QAMDİ müftisi Emirali Ablayev çıqışta bulunacaq. Saat 18:20-den 20:00-ğace qırımtatar taqımları iştiraginen kontsert keçirilecek.
Qurban Bayramı musulmanlarnıñ eñ büyük bayramlarından biri olaraq, Mekkege acılıqnıñ soñuna yetmesini temsil etip, Oraza Bayramından 70 kün keçken soñ İbraim peyğamberniñ qurbanı hatırasına keçirile.
Qurban Bayramı büyük meydanlarda cemaat ile qılınğan saba namazından başlana ve ondan soñ er yerde ayvanlarnı soyıp başlaylar. Bu ananeniñ tamırları, alemlerniñ Rabbisi İbraim peyğamberge oğlu İsmailni qurban etip çalmağa bermeyip ve sonki daqqasında qoynı kesmege buyurıp toqtatqanı aqqında qadimiy bir ikâyege barıp yeteler.


text:
İyünniñ 10-nda saba Rusiye quvetçileri Qırımnıñ bir qaç rayonında tintüvler keçirdi. FSB malümatına köre, yarımadanıñ bir qaç sakinine qarşı cinaiy dava açıldı – olarnı Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninden şübheli dep sayalar.
«Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ malümatına köre, evleri tintilgen kişiler:
- Eldar Kantimirov (Aluşta);
- Ruslan Mesutov (Büyük Lambat (Malıy Mayak) köyü, Aluşta);
- Eskender Suleymanov (Mamaq (Stroganovka) köyü, Aqmescit rayonı);
- Riza Ömerov (Qarasuvbazar);
- babası Enver Ömerov (Qarasuvbazar);
- Lenur Halilov (Körbek (İzobilnoye) köyü, Aluşta);
- Ayder Cepparov (Zuya, Qarasuvbazar rayonı);
- Ruslan Nagayev (Küçük Özen (Maloreçenskoye), Aluşta).
Rusiye FSBsi Qırımda tintüvler keçirilgenini tasdıqladı. Rusiye quvetçileriniñ bildirgenine köre, olar Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninden şübheli sayılğan insanlarnıñ evlerinde keçirildi.
«Qayd olğan ve yaşağan yerlerinde tahqiqat tedbirleri keçirile», – dep aytıla müessiseniñ haberinde.
Qayd etile ki, cinaiy işler Aluşta ve Qarasuvbazar şeerleri, Aqmescit rayonınıñ sakinlerine qarşı açıldı. Böyle insanlarnıñ sayısı aydınlatılmay.
Ukraina uquq qoruyıcı organları Qırımda Rusiye quvetçileri keçirgen tintüvlerden sebep cinaiy tahqiqat başlattı, dep bildirdi Qırım Muhtar Cumhuriyeti Prokuraturasınıñ matbuat hızmeti.
«Ukraina Ceza kodeksiniñ 162-nci maddesiniñ 2-nci qısmındaki (mesken tiyilmemezligini bozuv) cinayet alâmetleri boyunca cinaiy tahqiqat başlatıldı», – dep aytıla haberde.
Matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, evleri tintilgen şahıslarnıñ tutulması tasdıqlansa, Rusiye quvetçileriniñ areketlerine uquq ceetinden kene qıymet kesilecek.
Kimler tutuldı?
Aluşta, Qarasuvbazar ve Aqmescit rayonlarında qırımtatarlarnıñ evlerinde keçirilgen tintüvlerden soñ 8 er adam tutuldı.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ malümatına köre, Aluştada Ruslan Nagayev ve Eldar Kantimirov, Büyük Lambat (Malıy Mayak) köyünde Ruslan Mesutov, Körbek (İzobilnoye) köyünde Lenur Halilov, yerli din cemiyetiniñ reisi tutuldı. Halilov Aluştadaki «Hizb ut-Tahrir» bölügini qurğanında (Rusiye Ceza kodeksiniñ 205.5 maddesiniñ 1-inci qısmı) qabaatlana. Tahqiqatnıñ malümatına köre, bu bölükke Kantemirov ve Nagayev kire.
Aqmescit civarındaki Mamaq (Stroganovka) köyünde Eskender Suleymanov tutuldı.
Qarasuvbazar rayonınıñ Zuya köyünde faal Ayder Cepparov, Qarasuvbazarda Riza Ömerov tutuldı. Ömerovnıñ evinde keçirilgen tintüv vaqtında yedi aylıq yüklü apayı erte doğurmağa başladı. Bu aqta qırımlı advokat Mammet Mambetov haber etti.
«Tintüvden soñ tutulğan qarasuvbazarlı Rizanıñ ömür arqadaşı pek yaramadı. Şimdi Qarasuvbazar hastahanesinde erte doğura. Yardım kerek», – dep yazdı Mambetov Facebook saifesinde.
İyünniñ 10-nda saba yol hızmetiniñ hadimleri Rostov-na-Donuğa ketken Fatma İsmailova ve Enver Ömerovnı, Riza Ömerovnıñ qız qardaşı ve babasını, toqtattı. Enver Ömerov tutuldı.
Fatma İsmailova Aqmescitteki birinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Rustem İsmailovnıñ ömür arqadaşı ola.
«Bu insanlardan sahte terroristler yapıla»
Aqmescit civarındaki Şumhay (Zareçnoye) köyünde qırımtatar faali Eldar Kantimirovnıñ evinde keçirilgen tintüv vaqtında Rusiye FSBsiniñ hadimleri bir qaç kitapnı aldı, dep tarif etti Kantimirovnıñ advokatı Ayder Azamatov.
«Tintüv keçirilgende tertip bar edi. Bir şey taşlamayıp ala, baqa ve yerine qoya ediler. Bazı kitaplar alındı, tahqiqatnıñ malümatına köre, olar cinaiy davanen bağlı», – dep bildirdi Azamatov.
Advokatnıñ bildirgenine köre, Kantimirovnıñ evinde tintüv keçirmek qararını çıqarğan Aqmescit Kiyev rayon mahkemesiniñ qadısı Anton Tsikurenkonıñ qararına köre, 2019 senesi iyünniñ 5-nde müvekkili ve diger şübhelilerge qarşı Rusiye Ceza kodeksiniñ 205.5 maddesine istinaden cinaiy iş açıldı.
Azamatovnıñ aytqanına köre, Kantimirovnıñ cinaiy taqibi siyasiy sebeplernen bağlı.
Qırımnıñ şimdiki vaziyetinde bu insanlardan sahte terroristlerni yapalarAyder Azamatov
«Eldar mahkemelerge faal bara, siyasiy mabüslerniñ qorantalarına yardım ete edi. Bilgenime köre, qırımtatarlarnıñ taqip etilüvine qarşı bir kişilik narazılıq aktsiyasına çıqıp, para cezasını alğan edi. O, kelişmey, dep aytmaq mümkün. Qırımnıñ şimdiki vaziyetinde bu insanlardan sahte terroristlerni yapalar», – dedi o.
Advokatnıñ qayd etkenine köre, o, tintüv vaqtında anda edi, çünki quvetçilerden evel keldi. Olar başta Kantimirovnıñ ana-babası yaşağan Aluştadaki evini tintti.
«Umumen bir qarar özü. Dört küçük balası, ömür arqadaşı ve çalışıp olamağan anası bar», – dep qoştı Azamatov.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokat Emil Kurbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko vatandaşlarını Qırımtatar bayrağı Kününen tebrikledi. Özüniñ tebrik sözüni o iyünniñ 26-nda Facebookta derc etti.
«Mavı-altın renkli qırımtatar bayrağı, Ukraina Devlet Bayrağınıñ mavı-sarı tüsü kibi, bugünki künde bizim serberstligimiz içün küreşimiz ve öz evimizde, ukrain Qırımında, bizim yerimizde tınç yaşav aqqınıñ belâğatlı timsali olıp qaldı. Qırımtatar bayrağı Künü hayırlı olsun! Qırımtatar milliy bayraq künü hayırlı olsun!» – dep yaza o.
Qırımtatar bayrağı Kününde Kyivde Ukraina prezidentiniñ ömür arqadaşı Marina Poroşenko «Qırım evi»ne Qırımdan köçken balalarnen beraber milliy «Barışıq Kitabı» leyhasınıñ yañı saifelerine toldurmaq içün kelecek.
İyünniñ 26-nda qırımtatarlar Milliy bayraq Kününi qayd ete. Bayram künü olaraq 1991 senesi iyünniñ 26-27-nde Aqmescitte ötkerilgen ekinci qırımtatar halqı Qurultaynıñ birinci künü saylânğan edi.
Qırımtatar bayrağı üzerinde altın renkli tamğa tasvir etilgen kök renkli bir bayraqtır.
Aprelniñ 23-ne qadar Ukraina içinde işğal etilgen Qırım ve Donbasstan köçerek, qayd etilgen şahıslarnıñ sayısı 1 mln 496 biñ 713 kişini teşkil etmekte dep haber ete Ukraina ictimaiy siyaset Nazirligi.
Nazirlikniñ malümatına köre, bu 2018 senesiniñ başına nisbeten 9,2 biñ kişige ziyade.


text:
Rusiye kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi dekabrniñ 11-nde qırımlı Aleksandr Sizikovnıñ sıñırlav tedbirini uzatuv qararına qarşı berilgen istinaf şikâyetini red etip, onı ev apsinde qaldırdı.
Bu aqta «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi haber ete.
Advokat Safiye Şabanovanıñ qayd etkenine köre, er adamı birinci derece saqatı ve tibbiy baquvğa ihtiyacı bar.
«Aleksandr bu sıñırlav tedbiri yaşayışına mania ola, dep çoq ayttı. Pensiyası berilmey, subetleşip yürmege imkânı yoq, amma çoqça areket etmesi kerek ve şimdi zornen yaşay. Aleksandr azatlıqtan marum etüv, hususan ev apsi ile bağlı olmağan bir sıñırlav tedbiri berilmesini rica etti. Mahkeme bütün muracaatlarımıznı körmemezlikke urdı ve birinci instantsiya mahkemesiniñ qararını deñiştirmedi», – dedi Şabanova.
Hatırlatamız, noyabrniñ 26-nda Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi FSB tahqiqatçısınıñ muracaatını qanaatlendirip, «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Aleksandr Sizikovnı 2021 senesi martnıñ 2-ne qadar ev apsinde qaldırdı.
Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi oktâbrniñ 14-nde Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Aleksandr Sizikovnı Aqyar şeer psihiatrik hastahanesine mahkeme-psihiatrik ekspertizasına bir ayğa yollamağa qarar aldı.
Ukraina Rusiyeden FSB tarafından «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını qurğanında qabaatlanğan qırımlı Aleksandr Sizikovnı azat etmesini talap ete.
İyülniñ 7-nde Rusiye kontrolindeki Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını qurğanından şübheli sayılğan Sizikovnı ev apsine yolladı. Sizikov birinci derece saqatı olı, 2009 senesi soqurlaştı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
Qırım müftisi acı Emirali Ablayev mart 24-te Qırımğa Rusiye siyaset, cemaat ve din erbabı Magomed Magomedovnıñ yolbaşçılığında kelgen Dagestan eyyeti ile körüşti. Bunı çarşenbe künü, mart 25-te, Qırım musulmanları diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Müfti Dagestan Cumhuriyetiniñ yolbaşçısı Ramazan Abdulatipovğa ve Dagestan ükümetine, Dagestan müftisi şeyh Ahmad-acı-Abdulayevge, em de Qırım musulmanlarına cami ve diger diniy müessiselerniñ qurucılığı ve tamiri ile bağlı leyhalarnı ömürge keçirmege yardım etken Dagestan iş adamlarına teşekkürler bildirdi», – aytıla beyanatta.
Magomed Magomedov bildirdi ki, Dagestan Qırım musulmanları diniy idaresine yardım etmege azır.
Onıñ aytqanına köre, Qırım ve Dagestan Cumhuriyeti arasında munasebetlerniñ pekitilmesi ile oğraşqan mesleatçı İzrail Kebedov dagestanlılar ve Qırım Müftiyatı arasında areketlerniñ belgilemesinden mesüliyetini boyunına aldı.
QMDİ matbuat hızmeti qayd ete, Magomed Magomedov Qırımda eki aftadan ziyade bulunıp, Qırım reberligi ile bir sıra resmiy körüşüv keçirdi.


text:
Qırımtatar sürgünligi qurbanlarını añma künü (fotoresimler)
Mayıs 18 – qırımtatar sürgünligi qurbanlarını añma künü. 1944 senesi bu kün birinci qırımtatar eşelonı Qırımdan Orta Asiyağa yollanıldı. Umumen 180 biñ insan sürgün etilgen edi. Er yıl Qırımda sürgünlik künü yıllığı munasebetinen kütleviy tedbirler, şu cümleden matem mitingi keçirile edi. Lâkin 2014 senesi mart ayında Rusiye yarımadanı işğal etip, Aqmescit merkezinde bunıñ kibi tedbirlerniñ keçirilmesini yasaq etti. Ukraina şeerleri ve dünyanıñ diger memleketlerinde hatıra tedbirleri nasıl keçirildi fotoresimlerimizde köre bilesiñiz.


text:
Şuña küräder dä Argentina başqalası Buenos Airesta cıyılğan üz tarafdarları aldında çığış yasap Cristina ireneñ eşen däwam itäçägen belderde.
"Barığızğa da räxmät. Şulay uq bu keşe – prezident Kirchnernı yaqlawığız öçen dä zur räxmät" dide Cristina.
Küp kenä argentinalılar Nestor Kirchnernı 2001 yılda iqtasıy upqınğa tägärägän ilne qotqaruçı dip sanıy. 2003 yılda Nestor xakimiätkä kilgändä Argentina iqtisadıy krizisqa häm burıçlarğa çumğan, ilneñ aqça berämlege peso qimmäten yuğaltqan, xalıqnıñ yartısı diärlek yäşäw minumumınnan azraq aqça ala ide.
Xäzer isä burıçlarnıñ şaqtıy öleşe tülängän, Ğömümi Citeşterü Küläme yılına 8 yarım protsenqa üsä, urta sıynıf yañadan ayaqqa basıp kilä.
Cristina Fernandez de Kirchnernıñ säyäsi yulı küpmeder däräcädä elekke AQŞ prezidentı Bill Clintonnıñ xatını Hillary Clintonnı xäterlätä. Hillary Clinton da kiläse prezident saylawlarında demokratlar namzäte bulırğa cıyına.
Nestor üzeneñ säyäsi karyerasın ällä ni tanılmağan töbäk başlığı bularaq başlap prezident däräcäsenä kütärelde. Cristina federal senator bulıp saylanıp monı säyäsi kütäreleş öçen etärgeç bularaq faydalandı.
Nestor Kirchnernıñ prezidentlıq möddäte ildäge iqtisadıy uñış belän bilgelände häm ul ikençe möddätkä dä saylana alır ide. Ämma Nestor bu yulı üze urınına xatının täqdim itte.
Näticädä Argentinanıñ torğızılğan demokratik traditsiälärenä qarşı kilüçe yaña säyäsi ğailä barlıqqa kilüe turında süzlär dä çıqtı.
Cristina Fernandez de Kirchnernıñ saylaw aldı kampaniäse başqalarnıqına oxşaş bulmadı. Ul üz köndäşläre belän debatlarda qatnaşmadı, kiñküläm mäğlümät çaralarına da bik iğtibar birmäde häm berniçä genä saylaw aldı cıyını ütkärde.
Ämma ildäge iqtisadıy xällär yaxşıra baru säbäple bu närsälär küpçelek argentinalılarnı ällä ni borçımıy.
Küzätüçelär Cristinanıñ prezident urının aluı Nestorğa ikençe möddätkä qalğanda bulırğa mömkin xatalardan qotılu häm şunıñ belän bu wazıyfanı tağın 4 yıldan uñışlı ğına kire Nestorğa qaytaru mömkinlege birä dilär.


text:
Rusiye tutulğan şahıslarnı deñişim çerçivesinde Ukrainağa 35 Ukraina vatandaşını bere, dep bildirdi Rusiyede mahküm etilgen ukrainalı jurnalist Roman Suşçenkonıñ cemaat imayecisi Mark Feygin Twitterde, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Onıñ aytqanına köre, Ukrainağa 24 cenk esiri olğan ukrainalı deñizci, rejissör Oleg Sentsov, jurnalist Roman Suşçenko, «Qırım diversantları» davası boyunca mahküm etilgen Yevğen Panov, faal Oleksandr Kolçenko, Birinci çeçen cenkinde iştirak etkeni içün mahküm etilgen Stanislav Klıh ve Mıkola Karpük, terrorizmde qabaatlanğan 21 yaşında Pavlo Ğrıb ve Oleksiy Sizonoviç, faal Volodımır Baluh, 21 yaşında student ve bloger Artur Panov ve qırımtatar faali Edem Bekirov yollanılacaq.
Sentâbrniñ 7-nde saba ukrainalı cenk esiri deñizcilerini qorçalav gruppasınıñ koordinatorı Nikolay Polozov deñizcilerni azat etüv esnası «başlandı», dep bildirdi.
Soñki aftaları kütleviy haber vastaları Rusiye ve Ukraina «33-ke 33» ya da «35-ke 35» deñişüv (Rusiye Deñiz uquqı boyunca halqara mahkemeniñ qararı esasında azat etilecek Qara deñizde zapt etilgen ukrainalı deñizcilerni de bu formulağa kirsete) aqqında añlaştı, dep bildirgen edi.
Ukraina Rusiyege cinayet işlegeninden şübheli sayılğan bir sıra insannı teslim ete bile. Olarnıñ arasında – devlet hainliginde qabaatlanğan «RİA Novosti-Ukraina» haber agentliginiñ reberi Kirill Vışinskiy ve Donbasta MH17 sefer uçağınıñ tüşürilüv tahqiqatında müim şaat sayılğan «DNR» gruppirovkasınıñ eski terrorcısı Vladimir Tsemah.


text:
Kezlevdeki Cuma-Cami yanında olğan «Han-Cami» din cemiyetini elge keçirdiler. Bunı Kezlev musulmanları aytalar. Olarnıñ malümatına köre, cemiyetniñ yañı azaları cami hazinesinde olğan bütün paranı aldılar, dep haber ete 15 minut saytı.
Neşirniñ bildirgenine köre, bir ay evelsi «Han-Camide» deñişmeler oldı. Cemiyetniñ artıq sabıq azaları olğan adamlar deyler ki, o vaqıt cami imamı Elmar Abdulganiyev toplaşuv keçirdi. Tedbirde cemiyetniñ yañı azalarını saylaycaq ediler, lâkin onıñ bir sıra azalarınıñ toplaşuv aqqında haberleri de olmadı.
Din cemiyeti azalarınıñ esabatını diñlemeyip, yañı 12 azanı sayladılar. Yañı saylanğan azalar arasında, esasen, habaşizm areketiniñ vekilleri mevcut. Qırım musulmanları Diniy idaresi (QMDİ) olarnı sekta dep adlağan edi.
Cemiyetniñ sabıq azaları yañı azalarnı cami hazinesinde olğan paranı – anda em ruble, em de çetel para bar edi – elge keçirüvde qabaatlaylar.
«Han-Caminiñ» yañı erkânı saylanğan soñ seyfni bozıp taşladılar. Anda bayağı para bar edi: 191 biñ ruble, tahminen 8 biñ Amerika parası, 500 Türkiye parası ve 45 yevro, dep yaza neşir.
«Cemiyetimizniñ sermiyası qayda kete bizler bilmeyik» , – dep ayta din cemiyetiniñ hazine reberi Narim Aşirov.
Cami imamı Elmar Abdulganiyev ATR telekanalınıñ jurnalistlerine vaziyetni añlatır eken, «cemiyetniñ sabıq azalarını esli başlı olğanları içün çıqardılar, çünki olarnıñ çalışmağa çareleri yoq. Olarnıñ yerine, imamnıñ aytqanına köre, cemiyet erkânına genç, inkişaf etken ve tasil alğan adamlar kirdiler», dep bildirdi.
İmam para alınmasınen bağlı qabaatlarnı red ete. Onıñ aytqanına köre, hazineniñ sabıq reberi paranı bermege istemedi, onıñ içün seyfni bozmağa mecbur oldılar.
Abdulganiyevniñ aytqanına köre, cemiyet erkânı deñişken soñ, onıñ azaları Qırım musulmanları Diniy idaresine boysunmaycağını ve meydanğa ketirilgen yañı «Tavriya Müftiyatına» keçecegini bildirdiler. «Tavriya Müftiyatınıñ» reberi olaraq Qırım musulmanları Diniy merkezi (QMDM) reis muavini olğan Ruslan Saitvaliyev tayinlendi. Bu teşkilâtnı «habaşizm» areketinen bağlaylar.
Qırım musulmanları Diniy idaresi «Han-Cami» din cemiyetindeki vaziyetke emiyet berecek. Mında berilgen malümatqa köre, cami QMDİ ait ve Qırım musulmanları Diniy idaresiniñ razılığı olmasa, onıñ başqa bir de bir teşkilâtqa keçüvi imkânsızdır. Al-azırda QMDİ nezaret organlarına şikâyetler azırlay.


text:
«Yevrovideniye» adlı halqara yarışınıñ teşkilâtçıları qırımlı ukrain yırcısı Camalanıñ «1944» adlı yırında bozuvlarnı tapmadı. Bu aqta Avropa haber etici birligi Twitterde bildirdi.
Teşkiliy gruppa yırnıñ metinini teşkerip, yarış qaidelerini bozacaq bir şey tapamadı.
Bundan evel, «Yevrovideniye - 2016» yarışınıñ ukrain milliy saylavı yolbaşçısı Natalya Françuk, yır siyasiy hususiyetlerini taşığanınen bağlı izaatlarnı red etti.
«1944» muzıkalı eseri stalin rejimi tarafından qırımtatar halqına qarşı yapılğan repressiyalar aqqındadır. Rusiye Federatsiyasınıñ devlet şurası, Camala «Yevrovideniye - 2016» saylav turını keçken soñ, halqara yarışnıñ teşkilâtçılarına sürgünlik aqqında yırını yarışqa musaade etmemege muracaat etti.
2016 senesi mayıs 10 ve 12 künleri Stokgolm şeerinde mezkür yarışınıñ yarıfinalı, mayıs 14 künü ise finalı keçirilecek.


text:
Rusiyeli oyuncı Liya Ahecakova Rusiye reberliginiñ qırımtatarlarğa qarşı siyasetini «facia» dep adlandırdı.
Bu aqta o, Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Mına, duşman tapqanlar, niayet, esas duşmanımız kim olğanını bildik. Qırımtatarlar eken. Men şaşam, Qırımnı pek sevem, anda bir daa olmaycam. Nefretimizni qardaş olmağan halqlarğa yönettik, bu qırımtatarlar oldı, büyük bir facia. Bu eñ pis şey», – dep qayd etti oyuncı.
Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ mustaqil jurnalist, vatandaş faalleri, qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqaları bar olğanından şübheli sayılğan qırımlı musulmanlarnıñ evlerinde kütleviy tintüvler sıq-sıq ötkerilip başladı. Rusiye akimiyeti milliy ve diniy sebeplerden taqip olğanını inkâr ete.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Sentâbr 29-ında Moskovada, Akademik Saharov caddesinde siyasiy mabüslerge destek mitingi keçirildi. Onı, resmiy qayd etilmegen Rusiye Libertarian partiyası teşkil etti. "Beyaz sayıcı"nıñ ("Belıy sçötçik") malümatına köre, onda 25 biñden çoq adam iştirak etti. Rusiye İçki İşler Nazirligi 20 biñ iştirakçi aqqında haber ete, dep bildire Radio Svoboda.
Aktsiya eki saattan çoq sürdi. Bu vaqıtta Qabarcılıqnen küreş Fodunıñ başı Aleksey Navalnıy, Libertarian partiyasınıñ lideri Mihail Svetov, advokat Mariya Eysmont, televizion alıp barıcısı Tatyana Lazareva, jurnalist İlya Azar, yırcı Aleksey Kortnev, Moskova şeer dumasına qayd etilmege namzetler Lübov Sobol, İvan Jdanov ve Yuliya Galâmina, Sankt-Peterburg qanun çıqarıcı toplaşuvınıñ mebusı Maksim Reznik, "Yabloko" partiyasından Moskova şeer dumasınıñ mebusı Maksim Kruglov sanadan iştirakçilerge muracaat etti.
Öz çıqışlarında olar, siyasiy mabüslerniñ episi azat olunmağance, er kün narazılıqlarda iştirak etmege çağırttı. Şeer parlamentine saylanılğan mebus Kruglov, bütün işlerini qaldırıp, Moskova şeer dumasınıñ kün tertibine er kün "Moskova davası"nıñ qapatılması aqqında sualni kirsetmege söz berdi.
Mitingde dört sabıq "Moskova davası" boyunca qabaatlanğan adam - Aleksey Minâylo, Valeriy Köstenok, Vladislav Barabanov ve Daniil Konon da çıqışta bulundı. Olar, olarğa azat olmağa yardım etken er keske minnetdarlığını bildirdi. Ve türme ve SİZOlarda alâ daa onlarce siyasiy mabüs tutulğanını hatırlattılar.
Mitingden soñ Aleksey Minâylo Radio Svoboda hadiminen laf etkende, uquq qoruyıcı faaliyetnen oğraşacağını ayttı ve SİZOdaki eki aylıq tecribe oña bu işte yardımcı olur, dep qoştı. Aleksey Navalnıy ise, siyasiy mabüsler içün küreş, oppozitsiyanıñ yaqın vaqıtta esas işi olacaq, dep ayttı.


text:
«Ukraina cenübiy-şarqındaki adiseler sebebinden kütleviy tedbirlerniñ keçirüv sıñırlanğanı aqqında emir»ni öz başına tayin etilgen Qırım baş naziri Sergey Aksönov imzaladı. İşbu vesiqa Qırım «akimiyetiniñ» resmiy Fasebook saifesinde yerliştirildi.
«Qanun»ğa köre, yasaq 2014 senesi iyün 6-na qadar işleycektir. Bunı: «Ukrainanıñ cenübiy-şarqında yüz bergen adiseler sebebinden Qırım Cumhuriyetine kelmege imkânı olğan ekstremistler tarafından etile bilecek tariklerniñ ögüni almaq ve Qırım Cumhuriyetinde kurort mevsiminiñ olması içün» ete ekenler.
Buña köre, «akimiyet organlarına» ve medeniyet müessiselerine planlaştırılağan kütleviy tebdirlerni lâğu etmege emir berildi.
Evelleri Qırım «akimiyetiniñ» matbuat hızmeti yarımadada qırımtatarlarnıñ sürgünligi sebebinden keçirilecek tedbirlerni anons ete eti. Şu cümleden Aqmescitte Lenin meydanında mayıs 18 künü olacaq miting de bardır.
Ekspertlerniñ fikirine köre, böyleliknen Qırım «akimiyeti» Qırımda Sürgünlik kününe bağışlanğan tebdirlerni bütünley öz nezareti altına almaq ve matem tedbirlerni Aqmescitniñ merkeziy meydanında OMON kontroli ile keçirilecek miting ile sıñırlamaq istey.
Mecliste qayd etkenleri kibi, bu sene tariklerniñ ögüni almaq içün, Aqmescitniñ merkeziy meydanında mayıs 18 künü matem mitinginde yalıñız qırımtatar milliy bayraqları köterilecektir, Ukraina ve Rusiye timsalleri olmaycaq.
Qırım «içki işler nazirliginde» matem tedbiriniñ iştirakçilerine metallodetektorlardan keçmege kerek olğanını qayd eteler.
Tünevin Aqmescit merkezine polis ve arbiy tehnikanı ketirdiler.


text:
Yanvarnıñ 12-nde Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesi Qarasuvbazar “Hizb ut-Tahrir davası”nıñ mabüslerine üküm çıqardı.
«Terrorizm» içün üçüne 48 yıl apis cezası
“Qırım birdemligi”niñ haber etkenine köre, üçü de sert apis cezasına mahküm etilgen: Enver Ömerov 18 yılğa, Ayder Cepparov 17 yılğa, Riza Ömerov 13 yılğa.
Dava iştirakçileri Rusiye CQ 205.5 maddesinen qabaatlanıla edi (“Terroristik teşkilâtnı quruv ya da anda iştirak etüv”). Biraz soñra daa bir qabaatlav qoşulğan edi, Rusiye CQ 30 maddeniñ 1 qısmı ve 278 madde (Akimiyetniñ quvet yolunen zapt etüv).
“Qırım birdemligi” dava materiallarına atfı etip, “suçlanğanlarda silâ, patlayıcı maddeler, arbiy yedekler yoq edi, olar terror eylemini yapmağa niyetinde degil ediler ve digerlerni de bunı yapmağa çağırmağan ediler”, dep haber ete.
«Kütleviy basqı eylemleri»
Yanvarnıñ 11-nde uydurılğan Qarasuvbazar “Hizb ut-Tahrir davası” boyunca soñki mahkeme oturışı olıp keçti. Anda mahkemelengen Ayder Cepparov, Enver ve Riza Ömerovlar soñki söznen çıqışta bulundı.
“Episi pek yahşı çıqışta bulundı. Qırımtatar halqımız iç bir vaqıt terrorcı degil edi, daima terrorcılıqnı red ete edi, islâm ve terrorcılıq uyğunsız olğanını ayta edi. Cesaretnen çıqışta bulundılar, pek yahşı ayttılar, nutuqlarında nefret degil de, daa zide sevgi aqqında ayttılar”, – aytıp berdi advokat Safiye Şabanova.
Advokat Nazim Şeyhmambetov, üçü de bu cinayet davasını “butün qırımtatar halqına qarşı milliy ve diniy sebeplerden tazyıq eylemi” olaraq sayğanını qayd etti.
Rostovda, üküm ilân etilgen mahkeme binası yanında ve Aqmescitte, Rusiye nezaretinde olğan Qırım garnizon mahkemesi yanında qırımtatarlar toplaştı.
Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov Ukraina reberligini, yanvarnıñ 12-nde Rostov-na-Donuda qırımtatarlarğa çıqarılğan yañı ükümge cevap bermesine çağıra. O, Rusiye akimiyeti tarafından qırımtatar halqına qarşı etilgen zulumnıñ qarşısını almaq içün angi muayyen areketler yapılğanını eşitmege istey.
“Ukraina prezidenti, Ukraina Yuqarı Radası ve Ukraina ükümetini, Ukrainanıñ siyasiy fırqalarnıñ ve cemaat teşkilâtlarınıñ liderlerini qırımtatar halqınıñ rus işğalcileri tarafından taqip etilmesi ve basqılarnıñ sertleştirilmesi sebebinden teklif etken muayyen areketlerniñ ilân etilmesinen çıqışta bulunmağa çağıramız”, – dep yazdı Çubarov Facebook saifesinde.
O, Milliy Meclis adından Rusiyede apis cezasına mahküm etilgen qırımtatarlarnıñ apaylarına, balalarına ve ana-babalarına destek bildirdi.
“Qırımtatar Milliy Meclisi, Rusiye apishanelerinden qırımlı siyasiy mabüslerniñ azat etilüvi ve Qırımnıñ işğalden qurtarıluvı içün ileride de küreşmege devam etecek”, – dep qoştı o.
Ukrainanıñ resmiy narazılığı
Ukraina TİN Rusiyeden Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesiniñ Qarasuvbazar “Hizb ut-Tahrir davası” boyunca bugünki qararınıñ lâğu etilmesini ve “mahküm etilgen Enver ve Riza Ömerovlar ve Ayder Cepparovnıñ ve diger ukrain siyasiy mabüsleriniñ deral azat etilmesini” talap ete. Bu aqta, ukrain nazirliginiñ resmiy saytında yayınlanğan TİN beyanatında yazıla.
“Ukraina TİN, uydurılğan Qarasuvbazar “Hizb ut-Tahrir davası” boyunca üç Ukraina vatandaşı – Ayder Cepparov, Enver ve Riza Ömerovlarnıñ mahküm etilmesi aqqındaki RF Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesiniñ 2021 senesi yanvarnıñ 12 tarihlı ayıp qararına qatiy narazılıq bildire”, – qayd ettiler nazirlikte.
Rusiye vaqtındaj işğal etilgen Qırımda muntazam siyasiy taqiplerni toqtatmalı ve halqara uquqqa köre, tecavuzcı devlet olaraq öz mecburiyetlerine riayet etmeliUkraina TİN bildirmesi
Mahkemeden evel tahqiqat ve mahkeme esnası çıqarılğan qararnıñ siyasiy sebepleri olğanını köstere, dep sayalar nazirlikte.
"Bu ükümler, qırımtatarlarğa qarşı zulum siyasetini devam ettirmek ve işğal etilgen Qırımdaki başqa fikirde olğanlarnı bastırmaq içün, adalet ile iç bir alâqası olmağan Rusiye mahkeme sistemasınıñ qullanuvını bir daa tasdıqlay", - qayd etti Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar.
Ukraina TİN halqara toplulıqnı Rusiye tarafından “Ukraina vatandaşlarına qarşı siyasiy taqip etüvlerniñ” qullanuvını takbih etmege ve “qanunsız sürette apis etilgen ukrain ve qırımtatarlarnıñ azat etilmesi maqsadınen” siyasy ve diplomatik tazyıqnı quvetleştirmege çağırdı.
“Rusiye vaqtındaj işğal etilgen Qırımda muntazam siyasiy taqiplerni toqtatmalı ve halqara uquqqa köre, tecavuzcı devlet olaraq öz mecburiyetlerine riayet etmeli”, – qayd ettiler nazirlikte.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova, yanvarnıñ 12-nde Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesi Qarasuvbazar “Hizb ut-Tahrir davası”nıñ mabüslerine çıqarğan ükümni takbih etti ve halqara toplulıqnı küç-quvetini birleştirmege davet etti.
“Ayıp arekteleri ile halqara añlaşmalarnı ve halqara uquqnıñ qaidelerini kösterip bozmağa devam etken tezavuzcı memleketniñ vatandaşlarımızğa çıqarğan qanunsız qararını takbih etem. Bütün halqara tolulılıqqa hatırlatmaq ister edim ki, bugün Ukrain siyasiy mabüsi kününde, Kremlniñ apishanelerinde tutulğan bütün Ukraina vatandaşlarına bizim destegimiz ve olarnıñ tezden azat etilüvi içün küç-quvetmizni birleştirgenimiz kerek”, – dep yazdı Denisova Telegramda.
Qırım MC Ukraina prezidentiniñ temsilciligi, Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesiniñ qararını siyasiy esaslı, dep adlandırdı.
“Ukümde esassız qabaatlavlardan uzun mahkümiyet müddetleri bar, olarnıñ maqsadı tek siyasiy mabüslerniñ ailelerini ve yaqınlarını degil de, bütün qırımtatar halqını qorqutmaqtır”, – dep yazıla bildirmede.
“Bugun Rusiye Federatsiyasınıñ qırımtatar halqına qarşı yapqan cinayetini kene kördik. Qırım yarımadasında işgalde yaşağan ve tirenüv içün küç ve cesaretni qoruğan insanlar. Siyasiy mabüsler baba ve oğul Enver ve Riza Ömerovlar ve 8 balanıñ babası Ayder Cepparovnıñ mahkemelenmesiniñ kerçek sebebi – öz dinini kütmek ve öz toprağında yaşamaq içün küreşmege azır olğan er angi cemiyetlerni yoq etmektir”, – dep bildirdi Qırım MC Ukraina prezidentiniñ daimiy temsilcisiniñ muavini Tamila Taşeva.
Qırım MC ve Aqyar şeerinde Ukraina prokuraturası da Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesiniñ qararına cevap berdi.
“Bu, Qırımnıñ tamır halqını itibardan tüşürmek içün yapılğan basqılarnıñ nevbetteki dalğası. Uydurılğan “Hizb ut-Tahrir davaları” boyunca Ukraina vatandaşalrına çıqarılğan qanunsız ükümler – diniy seplerden qırımlılarnıñ taqip etilmesine yönetilgen işğalci devletniñ siyasetiniñ misalidir”, – dep yazıla prokuraturanıñ bildirmesinde.
Qırım MC ve Aqyar şeeriniñ prokuraturası, yanvarnıñ 11-den 12-sine keçer gecesi Keriç köpründe Rusiye polisi tarafından qırımtatarlarnıñ tutulması sebebinden cinayet davasını açtı.
“Vaqtınca işğal etilgen yarımadada 120 Ukraina vatandaşınıñ azatlıqtan marum etilmesinden sebep cinayet davası açıldı. Aqşam, yanvarnıñ 11-nde vesiqalar ve avtomobiller teşkerüvini manaçıq etip, işğalci “qanun qoruyıcılar”, bugün saba Rostov-na-Donuda olıp keçken “Hizb ut-Tahrir davası” boyunca mahkeme oturışında iştirak etmege yol bermemek içün qanunsız sürette 120 qırımtatarnı yaqalağanları belli oldı”, – dep yazıla prokuraturanıñ Telegram kanalında.
Berilgen malümatqa köre, mahkemeden evel tahqiqnen Ukraina Milliy polisi oğraşacaq. Madde beş yıl apis cezasını közde tutqanı da qayd etile.
Mahkeme binası yanında narazılıq
Yanvarnıñ 12-nde, salı künü, Rostov-na-Donudaki Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesi Qarasuvbazar “Hizb ut-Tahrir davası”nıñ üç mabüsine üküm çıqarğan soñ onlarca qırımtatarlar mahkeme binası ögünde basqılarnı toqtatmağa çağıruvlarnen futbolkalarda bir sırağa tizildi. Bu aqta Qırım. Aqiqatqa “Qırım birdemligi” haber etti.
Faallerniñ malümatına köre, toplanğanlar “Basıqılarnı aqlamaq mümkün degil”, “Kimseni unutmadıq, er biriñiz içün küreşemiz”, “Aile basqılarğa yoq” yazılarnen beyaz yapıncalar ve futbolkalar kiygenler.
“Bu kibi teşebbüslerni qırımtatarlar Rostov-na-Donuda endi evel, ekinci Bağçasaray gruppasınıñ iştirakçilerine üküm çıqarılğanda keçirgen ediler. Keçken sefer operativciler ve polis hadimleri Qırımdan Rostov-na-Donuğa ketken faallerni Keriç köpründe yaqalağan ediler. Bu esnasqa iştirakçiler evelden yolğa çıqtılar, şunıñ içün üküm çıqarılğan mahkeme oturışında iştirak etip oldılar”, – aytıp berdiler “Qırım birdemligi”nde.
Berilgen malümatqa köre, bugün Cenübiy bölgeniñ arbiy mahkemesiniñ binası yanında 50 adam bar edi.


text:
Keriçte mayısnıñ 9-ında koronavirus sebebinden "Ulu vatan cenkinde ğalebeniñ 75 yıllığına bağışlanğan" adiy parad yerine uçaq paradı keçti. Bunı Qırım.Aqiqat muhbiri haber ete.
Yüzlerce keriçliler ve şeer musafirleri, karantin rejimine baqmadan, uçuşnı seyir etmek içün Mitridat bayırına köterildi.
Koronavirus sebebinden ilân etilgen sıñırlavlar neticesinde Qırımnıñ rusiyeli ükümeti tarafından teskil etilgen uçaq paradı yarım saatqa kec qalıp başladı.
Mitridat bayırı üzerinde Ka-27 ve Mi-8 vertolötları, An-26 ve Be-12 uçaqları, çoq maqsatlı Su-30SM qırıcıları, Su-24M cebe borbardımanları uçtı.
İlhaq etilgen Qırımda ve Aqyarda mayısnıñ 9-ında "Ğalebe künü" qayd etile.
Daa evel bildirilgeni kibi, ilkaq etilgen Qırımda mayısnıñ 9-ında koronavirus pandemiyasından sebep kütleviy tedbirler olmaycaq. Mayısnıñ 7-sinde Qırımda mayıs 9-ında keçirileck merasimlerniñ cedvelini ilân etiiler, olarnıñ çoqusı onlayn olacaq.
Aqyarda mayıs 9-ında koronavirus epidemiyasına baqmadan bir sıra merasimlerni keçirecekler. Hususan, gemi ve uçaqlarnıñ paradları olacaq.
Rusiye Mudafaa naziri Sergey Şoygu mayıs 9-ında bir sıra Rusiye şeerlerinde ve ilhaq etilgen Qırımda bayram salütlarnıñ patlatılmasını buyurdı.
Rusiye işğal etken Qırımda 2014 senesinden berli sovetlerniñ ve Rusiyeniñ «Ğalebe künü» Qızıl ordu ve sovet halqınıñ natsist Almaniyası üzerindeki ğalebe künü olaraq qayd etile. Ukrainada mayısnıñ 8-nde Hatıra ve barışuv künü qayd etile, mayısnıñ 9-ı ise – Ekinci cian cenkinde natsizmni yeñüv künü olaraq.


text:
Rusiyede AQŞ elçisi. John Tefft dey ki, Washington Moskva Minsk añlaşmalarına riayet etse, oña qarşı cezalarnıñ bir qısmını lâğu ete bile, amma Qırım Rusiye işğali altında olğanına qadar, Qırım boyunca sıñırlav qalacaq.
«Minsk añlaşmaları tam derecede amelge keçirilse, sanktsiyalarnıñ bir qısmı lâğu etilecegi aqqında defalarce aytqan edik. Qırım ile bağlı sanktsiyalar işğali devam etkenine qadar saqlanılacaq», – dey Tefft, VKontakte içtimaiy ağı qullanıcılarınıñ suallerine cevap berip.
Moskva ve Ğarp arasındaki munasebetler bıltır, Qırımnıñ rusiyeli işğalinden soñ, bozuldı. Ukraina ve Ğarp Rusiyeni Donbasstaki separatistlerge qol tutqanında qabaatlay. Moskva işbu qaabtlarnı red ete ve Donbassta Rusiye arbiyleri degil de, «göñülliler» cenkleşkeni aqqında bildire.


text:
Yarımadada qırımtatarlarnıñ ğayıp oluvı Rusiye itibarına halqara toplulığı ögünde menfiy tesir eter, dep tüşüne Qırım tamır halqlarnıñ destek ve taqiqat halqara fondınıñ müdiri Nadir Bekirov.
«Qırımda da bu al olğanı pek yaramay. Böyle ameliyat Şimaliy Kavkazda da bar edi. Eger de Rusiye akimiyeti, regional akimiyeti de, bu al Qırımda Rusiyeniñ peyda oluvı ile bağlı olmağanını tüşünse, bunı izaatlamaq kerek. Bu cinayetçilerni tapıp, cezalamaq kerek. O vaqıt bu vaziyet Rusiye siyaseti ile bağlı olmağanına inanırmız», – dedi Bekirov Qırım.Aqiqat jurnalistlerine.
«Referendum» vaqtına Qırımda Ukraina tarafını tutqan insanlarnı tutıp esirge ala ediler, döge ediler, soñra ise bazıları cansız alda tapılğan edi.
İşbu areketler alâ daa devam ete, qırımtatarlarğa basım arta.
Şu cümleden, sentâbr 27 künü Qarasuvbazar rayonı Sarı-Su köyünde belgisiz şahıslar İslâm Cepparov ve Cevdet İslâmovnı tutıp esirge aldılar. Olarnı alâ daa tapmadılar.
Sentâbr 29 künü Kezlevde qırımtatarı Edem Asanov ğayıp oldı. Oktâbr 6 künü onı cansız alda taptılar. Birazdan qırımtatar milliy Meclisinde Qırım.Aqiqatqa oğlan asılğan alda tapılğanını bildirdiler.


text:
Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı Mahkemesi «Hizb ut-Tahrir işiniñ» Yaltalı mabusı Emir-Usein Kukunıñ ceza müddeti aprel 8 kününe qadar uzatılacağı aqqıda qararnı amelde qaldırdı. Bunı Radio Svoboda muhbiri bildirdi.
Advokat Aleksey Ladinniñ sözlerine köre, mahkeme «öz qararını bir de bir şekilde isbatlamadı».
Advokat: «Qorçalağan taraf bunnen razı degil ve yuqarı turğan müessiselerine itiraz bildirecek. Qorçalağan tarafnıñ fikirine köre, mahkeme cinaiy işte büyük hatalar yaptı, şikâyet arizasını baqqan mahkeme ilk mahkemeniñ vazifesini özüne aldı, bu ise Rusiye Federatsiyasınıñ cinaiy qanunlarına köre mümkün degil», – dep qayd etti.
Emir-Usein Kukunıñ oğlu dey ki, babası özüni yahşı iss ete ve sade alda buluna.
Bundan evel Emir-Usein Kuku ve advokatı Aleksey Ladinniñ şikâyet arizasınıñ baqılması fevral 20 kününe keçirilgeni aqqında haber etilgen edi.
«Hizb ut-Tahrir» davasınıñ Yaltalı iştirakçileri yarım yıldan ziyade apiste yata. Birinci dört kişi 2016 senesi fevral 11-de yaqalanğan edi. Olarnıñ arasında İnsan aqları bağ gruppasınıñ azası Emir-Üsein Kuku da bar. Ondan ğayrı qurucılıqnen oğraşqan Aluşta sakini Müslim Aliyev ve Qızıltaş köyüniñ sakini Enver Bekirov, ve Yaltalı çeçek satıcısı Vadim Siruk da yaqalanğan edi.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Tataristannıñ maarif ve ilim nazirligi, mekteplerde tatar ve rus tilleriniñ miqdarını belgiledi. 3 noyabrden 4 noyabrge keçere gecesi nazirlikniñ başı Engel Fattahov tahminiy oquv planını imzaladı. Mektepler alğan mektüplerde, bu qarar tevsiye şekilini taşığanını qayd etile, amma oquv yurtları bunı mecburiy, dep qabul etti.Tatar tili, devlet tili olaraq aftada eki kere mecburiy qala, rus tili ise, «ana tili» kibi üç ders oqutılıacq. Rus tili ve edebiyatı pek çoqlaştırılmadı.
Asılında, bu plan evelkisi kibi. Farqı tek bir şeyde bar, bu da «Ana tili ve edebiyatı» eki qısımğa bölüngen: «Ana tili ve edebiyatı» ve «Tatar tili (Tataristan Cumhuriyetiniñ devlet tili)». İza tezkeresinden, tatar tili devlet tili olaraq, ögretilmek içün mecburiydir, ana tili ise, göñülli şekilde ögrenile bile.
Tatar tili, 1-den 9 sınıf muvazlarında mecburiydir. Aftada eki saat ögretilecektir. Göñülli olğan ana tili ve edebiyatı ise, başlanğıç sınıflarda, aftada üç saat ögretilecek. Tek istisna olaraq,1sınıf ve 5-den 9 sınıfqa qadar aftada eki saat ögretilecek.
10-ci ve 11-ci sınıflarda ise, Tataristannıñ maarif nazirliginiñ tefsiyelerine köre, oquv planı 9.10.2017 №TS 945/08 MO RF mektübine binayen yerine ketirilecek. Bu mektüpte «Ana tili ve edebiyatı mecburiy olaraq, tek başlanğıç ve esas sınıflarda, yani 1-den 9 sınıfqa qadar, mecburiy şekilde ögretilecek. Yuqarı sınıflarda ise, göñülli şekilde ögretilmek kerek. Ve bu yerde Rusiyeniñ maarif nazarligi, «ana» tili olaraq, «Rusiye milletlerniñ tilleri, ve bu sırada rus tili de ola bile», dep kayd etti.
Engel Fattahov taqdim etken oquv planı, 25 oktâbr künü, Qazanda keçirilgen «til siyasetiniñ ilerletme meseleleri boyunca toplanğan körüşüv» niñ qabul etken rezolütsiyasına esaslanğndır. Bu vesiqada, tatar tili, devlet tili olaraq, 1 sınıftan 9 sınıfqa qadar ögretilmesi mecburiydir, 10 ve 11 sınıflarda ise, göñülli şekilde ögretilmek kerektir, mekteplerdeki rus tili saatlerini ise, Rusiyeniñ maarif nazirliginiñ qoyğan seviyesine yetkizmek kerekligi belli etile. Bir farq olaraq, Fattahov saatler miqdarını tainledi.
Yani, 1sınıftan 4 sınıfqa qadar, rus tili aftada dört saat ögretilecek (başta üç saat edi), edebiy oqv eki saat, 1 sınıf istisna, mında aftada bir der sete, dep belgilediler (başta 1 ve 3 sınıflarda aftada eki saat edi, 2 ve 4 sınıflarda ise, edebiy oquv, atada üç saat edi), dep haber ete «Realnoye vremâ».
Avdet haber etkeni kibi, Rusiye prezidenti Vladimir Pütin, mekteplerde, ballar tarafından, milliy regionlarnıñ tillerini mecburiy şekilde ögretilmesine qarşı olğanını bildirgen edi.
Hatırlatamız, Qazanda mektep talebeleri tilni, tatar konstsitutsiyasınıñ eñ ciddiy şekili boyunca, rus tilini aftada 6 saat, ve tatar tilini de, 6 saat ögrene ediler.
Tatar tilini ögrenilmesi aqqındaki tafsilâtlı malümatnı bu yerde tapa bilesiñiz.
İçtimaiy ağlarda Facebook, Vkontakte, Odnoklassniki saifelerimizge, bunen beraber, Telegramda kanalımızğa qoşulıñız ve eñ aktual ve meraqlı malümatlardan haberdar oluñız.


text:
Höcümneñ asıl hädäfe bulğan Belarus xezmäte saxifäseneñ başlığı isä, şimbä könne Minsktäge tıñlawçıları öçen Çernobil faciğasın häm qorbannarın iskä aluda ütä ähämmiätle kön buluı turında belderde. Belarus xökümäteneñ ildä yaña atom qoralması tözü tırışlıqlarına qarşı, Çernobil qorbannarın iskä alıp uzdırılğan protest çaraları turında xalıqnıñ internettäge berdän ber bäysez mäğlümät çığanağı Azatlıq ide. Azatlıqqa bulğan höcüm belän ber rättän, ildäge başqa xökümättän bäysez oyışma saxifälärenä oxşaş höcümnär bulğan. Höcüm başlawğa Belarustağı bäysez internet saxifäläre Azatlıq xäbärlären üz saxifäsenä taşığan.
Azatlıq radiosı säxifäsenä höcüm buldı
Praga - Azatlıq radiosı web saxifäsenä şimbä köne irtä belän höcüm başlandı. Başta höcüm radionıñ Belarus xezmäte saxifäsenä bulsa sonınnañ ul radionıñ Tatar-Başqort säxifäse belän bergä, radionıñ 18 ayrı teldä eşlägän başqa saxifälärenä dä üz täseren kürsätte. Qullanuçılarnıñ saxifägä kerü mömkinçelege tuqtadı. Saxifägä çittän kerergä telägän qullanuçılar ike kön buyınça saxifägä kerä almadı.
Höcümneñ asıl hädäfe bulğan Belarus xezmäte saxifäseneñ başlığı isä, şimbä könne Minsktäge tıñlawçıları öçen Çernobil faciğasın häm qorbannarın iskä aluda ütä ähämmiätle kön buluı turında belderde. Belarus xökümäteneñ ildä yaña atom qoralması tözü tırışlıqlarına qarşı, Çernobil qorbannarın iskä alıp uzdırılğan protest çaraları turında xalıqnıñ internettäge berdän ber bäysez mäğlümät çığanağı Azatlıq ide. Azatlıqqa bulğan höcüm belän ber rättän, ildäge başqa xökümättän bäysez oyışma saxifälärenä oxşaş höcümnär bulğan. Höcüm başlawğa Belarustağı bäysez internet saxifäläre Azatlıq xäbärlären üz saxifäsenä taşığan.
Höcümneñ asıl hädäfe bulğan Belarus xezmäte saxifäseneñ başlığı isä, şimbä könne Minsktäge tıñlawçıları öçen Çernobil faciğasın häm qorbannarın iskä aluda ütä ähämmiätle kön buluı turında belderde. Belarus xökümäteneñ ildä yaña atom qoralması tözü tırışlıqlarına qarşı, Çernobil qorbannarın iskä alıp uzdırılğan protest çaraları turında xalıqnıñ internettäge berdän ber bäysez mäğlümät çığanağı Azatlıq ide. Azatlıqqa bulğan höcüm belän ber rättän, ildäge başqa xökümättän bäysez oyışma saxifälärenä oxşaş höcümnär bulğan. Höcüm başlawğa Belarustağı bäysez internet saxifäläre Azatlıq xäbärlären üz saxifäsenä taşığan.


text:
Herson vilâyetinde Milliy politsiya idaresinde deyler ki, Çaplinka yönelişinde elektrik bericileriniñ bozulğan yolaqlarını uquq qoruyıcılar sarıp, mında topraqlanuv işlerini keçirecek, faallerni havflı yerden qaytardılar, dep bildire Ukraina İçki işler nazirliginiñ saytı.
«Qıırm qamaçavı iştirakçileri ile ziddiyet al etildi, uquq qoruycılar qanuniyet çerçivesinde çalışa, tamir gruppalarına Herson vilâyetinde Çaplinka yönelişinde bozulğan elektrik tiremelerinde işke başlamağa imkân yarata. Mında bulunğan Qırım qamaçavı iştirakçileri havflı rayondan çıqarıldı. Vaqia yerinde «Herson» batalyonı ve Milliy gvardiya askerleri buluna», – denile beyanatta.
Herson vilâyetinde Milliy politsiya Baş idaresiniñ reberi Artur Merikov degeni kibi, narazıcılarğa nisbeten mahsus vasta qullanılmadı.
Noyabr 22-ne keçer gecesi Herson vilâyetiniñ Çaplinka qasabası rayonında patlavlar yüz berdi. Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq qamaçavı ştabında bildirilgeni kibi, «Qırımnı elektrika ile teminlegen elektrik bericileriniñ yolağı tüşti ve ğayrıdan tiklenemez».
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.


text:
Odessa vilâyetiniñ devlet memuriyetiniñ yolbaşçısı Miheil Saakaşvili istifağa çıqmağa qarar aldı. Bunı o Odessadaki brifingde aydınlattı, dep haber ete Radio Svoboda.
«Men istifağa çıqıp, küreşniñ yañı basamağına başlamağa qarar aldım», – dep bildirdi Saakaşvili.
Bundan evel Odessa politsiyasınıñ yolbaşçısı Giorgi Lortkipanidzeniñ istifağa çıqqanı belli oldı.
«Al-azırda Odessa politsiyasınıñ inkişafı içün yañı küç kerek. Bugün istifa aqqında ariza bermege qarar aldım», – dep ayttı Lortkipanidze.
2015 senesi mayıs ayında Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Saakaşvilige vatandaşlıq berdi, bundan soñ onı Odessa VDM reisi vazifesine tayin ettiler.


text:
Qırımtatar cemiyet faaliyetçisi Server Mustafayev 2016 senesi yazında bir qaç qırımtatar yurtdaşlarınen beraber «Qırım birdemligi»niñ irmaq başlarında tura edi. Bugün o, onıñ koordinatorlarından biri. Mustafayevni ekseriyetle bir de bir mahkeme binası yanında, nevbetteki tintüvde ya da bankta on rublelik maden aqçalar ile tolu qopqalarnen körmek mümkün.
Mustafayev, Qırım.Aqiqat içün bergen intervyüde öz halqınıñ tarihiy hatırası ile «Qırım marafonı» arasında nasıl alâqa olğanını, zorbalıqsız küreşte din nasıl rolni oynağanını, ne içün Qırımda er kes Rusiye Anayasasınıñ 51-nci maddesini ezberden ögrengenini ve qırımtatarlar qomşu Rusiyede yapılacaq prezident saylavına baracaq ya da barmaycaqları aqqında ikâye etti.
– «Qırım marafonı» çerçivesinde o qadar büyük miqdarda paranı nasıl toplap olğanıñıznı ikâye etiñiz.
– Ekinci «Qırım marafonı»nıñ neticeleri bizge hoş bir teesurat qaldırdı. Biz bir aydan az muddet içinde eki million ruble (950 biñ hrivna – QA) qadar para toplap oldıq. Ve bu yalıñız Qırım çerçivesinde. Marafonda eñ az 100 biñ kişi iştirak etti. Aqiqatta, tedbirge eki evden birinde seslendiler. Ondan da ğayrı, biz «marafon»nıñ toqtatılması aqqında ilân etsek de, para toplavı ale daa devam ete. Er kes onda iştirak etmege aşıqa.
Bugüngece toplanğan para miqdarı bütün cöremelerni tolusınen qapata. Ondan ğayrı, kelecek içün de muayen bir fond teşkil oluna, çünki kimse hayallar qurmay. Fevralniñ soñunda ya da, belki, martnıñ başında ise biz bu cöremelerni kütleviy surette tölemege başlaycaqmız.
– Ne içün telükesizlik hadimleri «ruble ile urmaq» taktikasını sayladılar?
– «Para er şeyni çezer» degen fikir üküm sürgen yerde, mence, telükesizlik hadimleriniñ mantıqı şöyle edi: biz onı (faaliyetçini – QA) ağır maliy vaziyette qaldırsaq o, özüniñ barışıqlı küreşinden vazgeçecek. Eñ azından cöremelerni tölemek içün büyük para toplağanına qadar. Ondan ğayrı, ortalıqta adaletsizlikke qarşı küreşçi olaraq belli olsañ, iş er vaqıt tapılmaz.
Bundan evel ükümet, faaliyetçilerni memuriy tevqifler vastasınen toqtatmaq mumkün olacaq, dep tüşüne edi. Körgeniñ kibi, er şey tam tersine oldı. Bir aftalıq apisten soñ adamlar qaraman olıp çıqa edi, ve bu, olarnı daa faal olmağa itey edi.
– Seniñ fikriñce, «Qırım marafonı»nıñ muvafaqiyeti nenen alâqalı? Bir ay içinde eki million – bu belli derecede bir rekorddır.
Qırımtatarlar, üyken nesilniñ adaletsizlikke qarşı küreşmege tırışqanını hatırladılar. Bugün bu, kene şu barışıqlı narazılıq kösterüv, lâkin başqa bir formattadır
– Qırımtatarlar, tarihiy yolunda çoq şey başından keçirgen dissident halqtır. Yaş nesil içün bugünki vaziyet – yañı bir şey. Biz böyle şeylerni yalıñız qartbabalar ve qartanalarımızdan eşittik. Bugün ise özümiz repressiyalar, uydurılğan qabaatlavlar kibi şeylerni başımızdan keçiremiz. Tabiiy ki, biz üyken nesilimizniñ adaletsizlikke qarşı küreşmege tırışqanını hatırladıq. Bugün bu, kene şu barışıqlı narazılıq kösterüv, lâkin başqa bir formattadır. Menim fikrimce, «Marafon»nıñ muvafaqiyeti – büyük ölçüde, halqnıñ barışıqlı küreş aqqında tarihiy hatırasıdır.
– Qırımda ketken sayın daa çoq insan, bir kün onı da almağa kele bileceklerini añlap başladımı?
İnsanlar, çette turmağa devam etseñ, seni almağa kelgende qorçalamağa turacaq adam tapılmaycağını añlap başladılar
– Qırımda Rusiye nizamı boyunca yaşayışnıñ birinci bir qaç yılında propaganda repressiyalarnı, «yañlış» siyasiy ya da diniy baqışları olğan insanlarğa qarşı küreş olaraq köstermege tırışa edi. Lâkin bugün bizde, Qırımda, bütünley farqlı, atta bazı meselelerde bir-birine zıt kelgen insanlarnıñ taqip etilgenlerine endi onlarnen, belki de yüzlernen misaller bar. Buña köre, bu ayrı insanlarnıñ degil de bütün halqnıñ meselesi olğanınıñ añlayışı peyda ola. Adamlar, (telükesizlik hadimleriniñ – muellif) bir adamnıñ işini bitirgen soñ başqalarğa keçkenini köre. Eñ soñunda özüñ de bu katok tübüne tüşmek mumkünsiñ. Adamlar, çette turmağa devam etseñ, seni almağa kelgende, qorçalamağa turacaq kişi tapılmaycağını añlap başladılar.
– Şimdi qırımtatarlar şaşılacaq bir sabır etüv numünesini köstereler. Amma bu ne zamanğa qadar devam ete bilecek? Sizde qaviylik yedekleri ne qadar büyük?
– Elbette, bu pek muşkül. Uzaq bir yerde olğan diktator rejimlerini közetmek, bu bir, bunı şahsen is etmek ise, bam-başqadır. Er saba pencereden, seni almağa kelmedilermi, dep baqmaq, daima, seni közetmeylermi, dep yürmek. Amma bu ayrı şahıslarnıñ başına kelgen şey degil. Adaletsizlikke qarşı er vaqıt aynı adamlar küreşse, erte-keç dayanamayıp küreşten ille vazgeçecek ediler. Evelden beş kişiniñ yapqan işini bugün on, yarın ise yüz yapacaq. Pek iddialı yañğıray, amma adamlar bunı köre, ve bu olarğa çalışmaq, yardım etmek, bir-birini qurtarmaq içün küç bere.
– Adamlarnıñ passionarlığı şimdi eñ yüksek noqtada, ya da bu daa yüksek noqta degilmi? Yoqsa aksine – endi yorulğanlar barmı?
– Küreşte birinci künden başlap olğanlar arasında yorğunlıqnı körmek mumkün. Üç yıldan ziyade gecenen kündüz bir-birine qarışqan, «raatlıq künü» añlamı coyulğan vaziyette yaşamaq pek qıyın. Lâkin bütün halq aqqında aytılacaq olsa, mence, faallikniñ yüksek noqtasınace daa uzaq. Men bu yerde yalıñız «marafon», piketler ve vatandaşlarnıñ vaqialarğa munasebeti aqqında aytmayım. Biz pek çoq şeylerni atta körmey bilemiz. Meselâ, siyasiy mabüsniñ qorantasına tamir etmege yardım etmek içün 100 kilometrlik yolnı basıp keleler, erzaq ile yardım eteler, söz ile qol tutmaq içün telefon açalar.
– Amma kene de, qırımtatarlarda zayıf noqtalar barmı?
Pek çoq insan, sen siyasetke kirişmeseñ, o da seniñ eviñe kirmeyceginiñ yañlış olğanını endi añladı
– Er kes er çeşit faalikniñ apishanege ketire bilecegini añlay. Bunı bilerek iş köremek pek ağır. Lâkin, diger taraftan, pek çoq kişi, sen siyasetke kirışmeseñ, o da seniñ eviñe kirmeyceginiñ yañlış olğanını endi añladı. İnsan, repressiyalarnıñ seviyesini körip, ertemi, keçmi onıñ evine de kele bileceklerini añlay. Nede qabaatlamaq – mesele degil, istese, balalıqta işlegen suçlarıñda qabaatlarlar. Ve bu yerde muim bir noqta ortağa çıqa: meni almağa kelgenlerde men «maña tiymegen yılan biñ yaşasın» dep çette turacammı, yoqsa «ög saflar»da bulunacammı?
– Adamlar daa ziyade dindar ola, cemaatnen yapılğan dualar adeti qayttı. Bu nenen alâqalı?
– Menim fikrimce, bu er bir adam içün has şey – kökten tüşeyatqan uçaqta ya da batayatqan gemide dinsizler olmay. Mında da şu. Bütün halq içün kerçek bir telüke peyda olğanda adamlar ister-istemez dinge yaqınlaşmağa başlay ve yardım istep Allahğa dua eteler. Qarşılaşqan murekkep meseleleriniñ çezilüvini dinde qıdıralar.
– Din – şahsiy iştir, Qırımda ise biz, aksine, dinniñ içtimaiy rolni oynağanını közetemiz. Misal içün, aynı şu dualar.
– Er kes aynı mesele ile qarşılaşqanı içün din ortaq mahrec emiyetini qazandı. Biz er kün daa ziyade emin olamız ki, qırımtatar, musulman olsañ, demek sen endi «cedveldesiñ». Qalğanı – vaqıt meselesidir. Bugün bütün dünya Qırım aqqında ayta, amma mında, bu yerde vaziyetni kim kerçekten de deñiştire bile? Qaysı bir adliyeci ya da qanun uzun muddetli apis etüvlerni toqtata bile? İşte bu sebepten adamlar belli derecede Allahtan yardım qıdırıp başladılar.
– Sen «Qırım birdemligi»niñ irmaq başlarında tura ediñ. Tam olmağan eki yıl içinde siz ufaq bir teşebbüsten tam bir cemiyet faaliyetçileri, jurnalistler ve adliyecilerniñ ağına qadar östüñiz. Seniñ fikriñce, böyle çabik muvafaqiyetniñ sebebi ne?
– Mence, bu halqımıznıñ yararlığıdır. Bu nasıl bir teşebbüs edi, emiyetli degil – halq, ne olsa olsun, öz aqlarını qorçalamaq içün ep bir ayaqqa turacaq edi. Bir vaqıtlarda teşebbüs gruppaları bar edi, bugün ise «Qırım birdemligi». Maña köre, «Birdemlik»niñ baş rolü, onıñ uyanuvnıñ katalizatorı olğanı. Qalğanı ise halqnıñ yapqan işidir.
– «Qırım birdemligi» Qırımnıñ tınışda tanılıp başladımı?
– Elbette, biz Ukrainanıñ qıtadaki qısmından ve atta Rusiyeden qol tutuvnı is etemiz. Yarımadadaki vaziyetni aydınlatqan kütleviy haber vastaları ve ayrı jurnalistler bunda büyük rol oynadılar. Tanılğanımızğa kelgende ise… telükesizlik hadimleri tarafından toqtatılacaq olağan Suvdağdaki «Birdemlik»niñ soñki oturışuvı bunı pek yahşı köstere. O vaqıt men, bizni körip başlağanlarına tam olaraq qaniy oldım.
– İç şübhesizdir ki, siz telükesizlik hadimleriniñ bu ziyaretini daa soñra talil etkendirsiz. Ne içün olar böyle davrandılar?
– Bizim fikrimizce, telükesizlik hadimleri «Birdemlik»niñ Qırımdaki vaziyetni aydınlatqanını ketken sayın daa ziyade begenmeyler. Çünki biz öz oturışuvlarımızda, mahkeme binaları yanından yayınlağan strimlerimizde: «mına, biz yahşımız, olar ise yaramaylar», demeymiz. Yoq, biz yalıñız, vaziyetke obyektiv olaraq baqıñız, ükümetniñ qırımtatarlarğa qarşı evelden taqılğan ğayege köre iş tutqanını añlamaq içün bu, yeterlidir, deymiz. Ondan ğayrı, böyle körüşüvlerde insanlar uquqiy bilgilerini arttıra. Bunıñ neticesinde bugün 51-nci madde aqqında endi er kes bile.
– Mende bu munasebet ile bir fikir doğa: ketken sayın faaliyetçiler daa bilgili, telükesizlik hadimleri ise öz areketlerinde daa yüzsüz olalar. Demek, qarşılıq terenleşe. Böylemi?
Evde oturıp indemesek, işimiz çataq olacaq. Çünki ekinci kere «uyanmaq» qıyın olur
– Şimdi telükesizlik hadimleri «Qırım birdemligi»ni ve cemiyet faaliyetçiligini adiy insanlar içün havflı, toksik yapmaq isteyler. Bular içün de taqip etecek, tintecek ve tevqif eteceklerini kösterecek olalar. Elbette, insanlar, bu havflı olsa, keliñiz zorbalıqsız qarşılıqnıñ başqa bir variantlarnı tüşünip tapayıq, demek mumkünler. Lâkin esas manası tamam şunda ki, ayaq maşinanı yañıdan tüşünip tapmaq kerekmey – bu yolnı saylap aldıqmı, demek, onen de ketecekmiz. Tam tersi, evde oturıp indemesek, işimiz çataq olacaq. Çünki ekinci kere «uyanmaq» qıyın olur.
– «Evde oturıp indemesek» boyunca qorqular aqiqiymi yoqsa bir faraziyemi? Men evde oturıp qorqqanlarnı körmeyim. Elbette, belki de yañıladırım.
– Maña köre, böyle fikirler adamlarnıñ başına kele bile. Bu sebepten şunı aytmaq isteyim: bir de bir kişi böyle bir şey tüşünip başlağan olsa, onıñ bütün uyğun ve ters taraflarını aqlına ketirip, pay piçsin. Çünki bu, Çerçilniñ meşur bir sözünde olğanı kibi: «Cenknen masharalıq arasında saylağanda masharalıqnı saylasañ, neticede em cenkni, em de masharalıqnı körersiñ». Faqat bular ziyadesi ile faraziy telükeler. Men, bir adamlarnıñ yerine başqalarnıñ kelecegine endi emin oldım. On kişi tevqif etildi – yüz kişi çıqtı.
– Sen qırımtatar milliy areketini añdıñ. Artıq daa soñra, bu adiseni tarihiy ceetten talil etip, halqnıñ totalitar rejimi ile zarbalıqsız küreşi aqqında aytıp başladılar. Sizde bugün tarih yapqanıñıznıñ issi barmı, yoqsa er künlük işlernen oğraşıp, bunı duymayıp qalasızmı?
– Bunı kimse mahsus tüşünmey, lâkin tarih aqqında fikirler insanlarnı küreşke iteyler. Faqat, bir toqtap, etrafta olğanını, halqıñnıñ başından keçkenini tüşünseñ, mahkemelerde çıqışlar yapqan, apishanelerde oturğan adamlarnıñ yañı dissidentler olğanınıñ farqına barasıñ. Kene de, adamlarğa ve vaqialarğa qiymet daa soñra kesilecek. Bugün mesele başqa. Telüke bar, o ale daa baş üstünde tura, ve onı çezmek kerek.
– Telüke aqqında aytılğanda ükümet ile dialog meseleleri öz-özünden ortağa çıqa. İlhaqnıñ dörtünci yılındamız. Nasıl tüşünesiñ, ne içün bu vaqıtqace ükümet adamları ile eñ ufaq bir uzlaşuv yapılmadı?
– Yalıñız ekinci taraf seni eşitkende ve qolunda kerçek bir qarar aluv manivelâları olğanda dialog alıp barmaqnıñ manası bar. Amma bularnıñ episi yalıñız sözde olsa ve ükümet de «sözde» ükümet olsa, bu endi dialog degil de boş bir hayal ola. Ve umumen alğanda da, biz dumanlı bir azatlıq, tınçlıq ve güzel yaşayış perspektivalarğa ola printsipler ve degerliklerimzden vazgeçalmaymız.
– Kelecekteki Rusiye prezidenti saylavına toqunmadan keçip olamayım. Qırımtatarlar ses bermege baracaqlarmı?
– Tabiiy ki, er kes içün imza atamam. Lâkin ükümet adamları yıllarca Reşat Ametov, Ervin İbragimovniñ işlerini tahqiq etmese, aşhanedeki laflar içün 15 yılğa apishanege yollasa, bunıñ kibi er angi bir ükümetni qabul etüv aqqında asıl da söylemek mumkünmi? Qırımdaki ükümetke kelgende, onıñ şu cümleden qırımtatarlar sırasından olğan vekilleri daa yaqında özleri aqqında, halqnıñ menfaatları içün küreşçilermiz, dey ediler. Bazıları bugün de böyle demege devam ete. Lâkin er kesniñ, özüniñ kerçek yüzüni köstermek içün artıq yeterli vaqıt keçti. Halq içün satqınlar ve kollaborantlar endi belli oldı. Adiy insan, bunı bile-bile: «Yoq, qomşumda olğanını aqılımda tutıp da, bülletenni qoluma alamam», dey.
– Martnıñ 18-nden soñ vaziyet nasıl inkişaf etecek? Repressiyalar keskinleşecekmi, yoqsa sakinleşmege başlaycaqmı?
«Bereketli» tevqifler ve apis etüvler mevsini, adet üzre, küzge doğru kele
– Teessüf ki, büyük ihtimal ile vaziyet daa yahşı olmaz. Bunıñnen beraber, saylavnıñ peşinden Dünya futbol çempionatı yaqınlaşacaq. Bu, öyle bir adisedir ki, ükümet onı şamata doğurğan tevqiflernen lekelemek istemez. «Bereketli» tevqifler ve apis etüvler mevsini, adet üzre, küzge doğru kele. Biz, elbette, bu munasebet ile ruhtan tüşmeymiz, lâkin artıq kimse hayal qurmay.
– Sen, kimse hayal qurmay, deysiñ. Bu, insanlar Qırımnıñ bugünki vaziyetine yavaş yavaş alışıp başladı, añlamına kelemi? Bu qaviyleştiremi, yoqsa yavaş yavaş zayıflatamı?
– Mında er şey prioritetler ve maqsatlarnıñ doğru sıralanması ile alâqalı. Barışıqlı narazılıqnı ne içün köstergeniñni añlasañ, bu, quvetleriñni ve aqlı olğanıñdan eminlikni arttırır. Ola bilir ki, bir kün toqtamağan repressiyalarnıñ manzarası bazılarnı yavaş yavaş zayıflata, ruhtan tüşüre, çetke çekilmege mecbur etedir. Lâkin kene de 2014-2015 seneleri ile 2018 senesi arasında büyük farq bar. O vaqıt şaşqınlıq üküm sürgen olsa, bugün biz, yolda tanımağan adamlar tarafından toqtatılsaq, saba evimizge tintüv ile kelseler, sorğularda özümizni nasıl tutmaq keregimizni endi yahşı bilemiz. Men, bu repressiv yaşayışta musbet noqtalarnıñ da olğanına inanmaq isteyim. İnsanlar, bunıñ halqnıñ ayatında daa bir devir, daa bir saife olğanını ve onı munasip şekilde keçmek keregini añladılar.


text:
Sizde sheshilmegen máseleler, mashqalalar, arza, shaǵım yamasa usınıslar barma? Onda múrájatlarıńızdı Ózbekstan kásiplik awqamları Federaciyasınıń Qaraqalpaqstan kásiplik awqamları shólkemleri birlespesi Keńesi baslıǵına tuwrıdan-tuwrı usı sayt yaki qońıraw etiw arqalı jollawıńız múmkin.
ISENIM TELEFONÍ (61) 222-68-63
Sizge Ózbekstan kásiplik awqamları Federaciyanıń Qaraqalpaqstan kásiplik awqamları shólkemleri birlespesi Keńesi baslıǵına elektron tárizde múrájatler jiberiw imkániyatı usınıs etilmekte. Usınıń menen birge, Siziń jiberip atirǵan múrájátińiz rásmiy statusqa iye ekenligin esletip ótpekshimiz.
Sol sebep, Sizden tómendegilerdi umıtpawıńızdı soranamız:
1. Fizikalıq shaxs sıpatında múráját etseńiz familiyańız (ismińiz, ákeńizdiń ismi), jasaw mánzilińiz haqqındaǵı maǵlıwmatlar hám múráját mazmunı kórsetilgen bolıwı shárt. Yuridikalıq shaxs sıpatında múráját etseńiz yuridikalıq shaxstıń tolıq atı, onıń jaylasqan jeri (pochta mánzili) haqqındaǵı maǵlıwmatlar hám múráját mazmunı kórsetilgen bolıwı talap etiledi.
2. Ayrıqsha itibar beriń! Jala, jaman sózler paydalanılǵan hám jalǵan xabar beriwshi múrájátler jiberiw múmkin emes.
3. Sonday-aq, tómendegi jaǵdaylarda múrájátlerińiz biykar etiliwi múmkinligin esletip ótpekshimiz:
• ádepsizlik mazmundaǵı múrájátler (uyatsız yamasa jaman sózler, qorqıtıw, logika hám mánisi bolmaǵan usınıslar hám usıǵan uqsaǵan múrájátler);
• múráját tekstinde túsinersiz qısqartıwlar yamasa reklama materialları bar bolǵan, ishinde anıq arza, shaǵım yáki usınıs bolmaǵan múrájátler
4. Sonday-aq, paydalanıwshınıń bir neshe mártebe bir másele boyınsha juwap berilgen múrájátin qayta jiberilgende eger onda jańa kórsetpeler yamasa jaǵdaylar keltirilmegen bolsa, kórip shıǵılmaydı.
Usı shártlerdiń barlıǵı Ózbekstan Respublikasınıń ámeldegi nızamshılıǵınan kelip shıǵıp belgilengen.


text:
Aqmescitte edebiy qırımtatar tiliniñ yekâne qaidelerini işlep çıqarmaq kerekligini muzakere ettiler, dep bildire Rusiyege boysunğan Qırım ükümetiniñ Tasil nazirliginiñ matbuat hızmeti.
Elde etilgen malümatqa köre, Qırım müendis ve pedagogika universitetiniñ esasında Tasil nazirligi «Qırımtatar tili: elifbe, urufat, imlâ» mevzulı «tögerek masa» keçirdi. Merasimde tecribeli ocalar, umumtasil müessiseleriniñ yolbaşçıları, aliy oquv yurtlarınıñ ocaları, tilşınaslar, mühbirler ve qırımtatar tilinde neşirlerniñ muarrirleri, yazıcılar, icadiy ziyalılar temsilcileri iştirak etti.
«İştirakçiler edebiy qırımtatar tiliniñ yekâne qaidelerini işlep çıqarmasınen bağlı meselelerni muzakere etti. Olar, imlâ tek sözlerniñ doğru, er kes içün yekâne, yazılmasına degil de, adamlarğa bir birini doğru añlamağa yardım etkeni aqqında bir fikirge keldi. İmlâ ve punktuatsiyanen belgilengen yekâne qaidelerniñ qullanılması yazma ve ağzaviy qonuşmanı qolaylaştıracaq, talebelerge imlâ ve punktuatsiyanı ögrenmege yardım etecek», – dep aytıla beyanatta.
Qırım Tasil nazirliginiñ matbuat hızmetinde bildirdiler ki, «qırımtatar imlâsı büyük reformalarğa muhtac degil, amma onıñ, ögrenciler qolay ögrensin dep, zıt, eki manalı, eskirgen añlamalardan temizlenmesi kerek».
Qırımtatar tili UNESCO tarafından ğayıp olayatqan ve qorçalavnı talap etken til olaraq tanıldı. Qırım işğal etilgen soñ ukrain ve qırımtatar tilleri inkişaf etmegeninden ğayrı, olarnıñ mekteplerde ögrenilmesi de azlaştırıla. Bu aqta Meclis temsilcileri bir qaç sefer bildire edi.
Kiyevde teşebbüs gruppası Ukraina Nazirler kabineti içün latin urufatında qırımtatar elifbesiniñ tasdıqlanması boyunca qanun leyhasını azırlağanını bildirdi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
İlhaq etilgen Qırımda mayısnıñ 9-ında kütleviy tedbirler keçirilmeycek. bunı aprelniñ 28-inde Qırım parlamentiniñ rusiyeli başı Vladimir Konstantinov haber etti.
Dedi ki, Ğalebe kününde "Georgiy şeriti" aktsiyası keçirilecek.
"Kütleviy merasimler ötkerilmeyceginden sebep er pencerede ve bütün körüngen binalarda şerit asmaq. Evde cebe türkülerini yırlamaq, belki de nasıldır ğalebe paradını kösterirler...", - dedi Konstantinov.
Aksönov ise, Qırımda koronavirusnen bağlı ne tedbirler körülecegi Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile muşavereden soñ aprelniñ 29-ında ilân etilecegini bildirdi.
Qırımda daa doquz adam koronavirusnen hastalandı. Böylece, şimdilik Qırımda 79 koronavirus adisesi tasdıqlandı. Olardan 20-si çetelden ketirildi, 10-u Rusiyeden ketirildi, 49 adise - yerli adiselerdir. Aqyarda umumen 36 COVID-19 hastası bar.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Bäğdad: Törkiä kürgän çaralar Ğiraq bäysezlegenä ziyan kitermi
Bäğdad – Ğiraq xökümäte bügen, Törkiäneñ tönyaq Ğiraqta PKK körd ğisyançılarına qarşı alıp barğan xärbi çaraları, Ğiraq bäysezlegenä qarşı ber höcüm tügel dip belderde. Ğiraq xökümät süzçese Ali äl-Dabbağ Törkiä alıp barğan bu xärbi çaralar, töbäkne totrıqsızlıqqa etärmäskä tiyeş dip kisätte. PKK citäkçelärennäñ ber komander, Törkiädä yäşägän kördlärne tönyaq Ğiraqta barğan çaralarga qarşı çığarga çaqırdı. AQŞ Saqlanu sekretarı Robert Gates, bügen Australiä säfäre waqıtında, Waşintonnıñ “Törkiä, bu oparasiäne bik ozaqqa suzmasqa tiyeş” digän çaqıruın qabat iskärtte. Şul uq waqıtta Ğiraqnıñ körd töbäge citäkçelege ägär ğadi xalıqqa ziyan kilä ikän, Törkiäneñ xärbi çarasına qarşı çığılaçaq dip belderde. Törkiä xökümäte isä bu höcümnärneñ barı tik PKK terrorist törkemnärenä qarşı yünälderelüen, ğadi xalıqqa ziyan kilmiyäçägen bu operasiä barışında tağın ber qat täqrarladı.


text:
Demirdöküm Neva Kombi Arıza Kodları
Demirdöküm Neva Kombi F1 Hatası – Asırı ısınma hatası.
Demirdöküm Neva Kombi F2 Hatası – Kullanım suyu NTC sensor hatası.
Demirdöküm Neva Kombi F3 Hatası – Tesisat devresi gidiş NTC sensor hatası.
Demirdöküm Neva Kombi F4 Hatası – İyonizasyon hatası.
Demirdöküm Neva Kombi F5 Hatası – Hava akıs anahtarı (prosestat) hatası.
Demirdöküm Neva Kombi F6 Hatası – Tesisat devresi donuş NTC hatası.
Demirdöküm Neva Kombi F9 Hatası – Prosestat kısa devre hatası.
Demirdöküm Neva Kombi F10 Hatası – Tesisat devresi su basıncı hatası.
Demirdöküm Neva Kombi F11 Hatası – Sirkulasyon hatası.
Demirdöküm Neva Kombi F12 Hatası – Dusuk voltaj hatası.


text:
Bağçasaray rayonı – 1944 senesi Gülnara Celâlova 8 yaşında edi. Ufaq qızçıq sürgünlikniñ bütün qıyınlıqlarnı başından keçirdi.
Gülnaranıñ qorantası Bağçasaray civarındaki Aq-Çoqraq köyünde yaşadı. Sürgünlikten soñ, bu köy yoq etildi. Gülnara qoranda üyken bala edi, ondan ğayrı daa eki bala bar edi.
«Babam cebede edi, saat 5-te saba qapumıznı qaqtılar. Açsaq, avtomatlarnen silâlanğan askerler tura edi. Askerlerden biri bizim maqas, yip ve inelerni alıp, ceblerimizge tıqtı. Bizge kerek olur, dedi. Bir de bir qıymetli şey olsa, onı kömmege tevsiye etti, soñ ketirirler dedi», – dep hatırlay qadın.
Amma, evde qıymetli şey yoq edi. Bütün qorantağa bir töşek, qazan ve az-buçuq urba alıp yetiştirdiler.
«Aq-Çoqraq köy sakinlerni yerli qabristan yanında topladılar. Askerler bizni sarıp aldılar, öldürecekler, dep tüşündik», – dey Gülnara bita.
Faqat, birazdan yük maşinaları keldi, adamlarnı yüklep, demir yol stantsiyasına alıp ketirdiler.
«Trende 18 kün kettik. Er stantsiyada anam çıqıp, bir parça odun toplap, demir parça üstünde pite pişirdi. Tren sesini çıqarğanınen, er kes keri çapa ediler. Demir yolları boyu qalğan soyları da bar edi», – dep hatırlay qadın.
Özbekistanğa kelgeninen, olrnı Ziyadin qasabsından 11 km uzaqlıqta yerleşken Zaravşan degen bir köyge alıp kettiler. Evelden esirler yaşağan baraklarda yerleştirdiler.
«Adamlar ölgende , olarnı kömecek erkekler yoq edi, bunı qadınlar yapmağa mecbur ediler», – dep ağlap yibere qadın.
1946 senesi dekabr ayında qoranta başı cebeden qayttı. 1956 senesi Gülnara aqayığa çıqa ve 4 balanıñ anası ola. İmkân peyda olğanınen arzusını yerine ketire, 1992 senesi tuvğan Qırımğa qayta, Bağçasaray rayonı Viktorovka köyünde yerleşe.


text:
Fevral 22-23-ünde Qırımda ava bozulğanından sebep acele yarıq söndürüvleri ola bile. Bu aqta “Krımenergo” bildirmekte.
“Ava bozulğanından sebep, elektrik hatlarınıñ zararlanması ola bile”, - denile beyanatta.
Böylece, elektrikler, yaqın yerde asılıp qalğan ve üzülgen tel olmağanını teşkermege ve böyle tellerge toqunmamağa çağırta.
Daa evel fevral 22-sinde Qırım avası bozulacaq, yarımadada qarlı yağmur ve şiddetli yel olacaq, dep yarımadanıñ gidrometmerkezi bildirdi.
Bundan evel Qırım gidrometmerkezi, Qırımda fevralniñ 22-23-ne skandinav tsiklonınıñ suvuq cebesi keçkeninen bağlı bozulacaq ava sebebinden furtuna havfı ilân etildi, dep bildirdi.


text:
Qırımda Anğara boğazında narkotik sarhoşlığı alâmetlerinen "Aqmescit - Yalta" trolleybusınıñ aydavcısını tutıp aldılar, dep bildire Rusiye İçki İşler nazirliginiñ Qırım idaresi.
"Başta aydavcını tam çızıqnı ötkeni ve qarşı tolaqqa çıqqanı içün toqtattılar, soñra ise sarhoşlıq alâmetleri köründi", - denile beyanatta.
Bildirüvge köre, aydavcı baqınuvdan vazgeçti. Oña qarşı Rusiye Memuriy qanun bozuqlıqları Kodeksiniñ 12.26 maddesiniñ 1 qısmına köre protokol tizildi. Bu madde boyunca eñ büyük ceza - 30 biñ rublelik cöreme ve naqliyat aydamasına eki yılğa qadar yasaq.
Aydavcı aytqanı kibi, dep bildire müessise, bu künniñ arefesinde o naşa içti. Bütün yolcularnı endigi trolleybusqa oturttılar. Şimdilik aydavcı boyunca malümat mahkemege berildi.