text:
1-nçe Ğinwarda Yewropa Berlege prezidentlığı Gretsiägä küçä. Gretsiä nindi säyäsät alıp baraçaq?
Yewropa Berlegendä här 6 ay sayın almaşınıp toruçı citäkçelek 1-nçe Ğinwarda Gretsiägä küçä. Grestsiä Berlektä soñğı märtäbä 1994-nçe yılda prezident bulğan ide. Ämma bu yulı Gretsiä alıp barğan säyäsättä küp närsä bik nıq üzgärde. Häm bu üzgäreşlär uñay yaqqa buldı dip bäyälänä.
Bügen isä Gretsiäneñ säyäsäte tanımaslıq diärlek däräcädä üzgärde. Xäzer ul Balkandağı iñ bay abzıyğa äylänep kürşelärenä burıçqa aqça birä, investitsiälär sala, säyäsi yul kürsätä. Üzgäreşlärneñ iñ ğäcäpländergäne - xäzer Gretsiä küptänge doşmanı Törkiä belän dustanä mönäsäbätlär qorıp cibärde häm Törkiäneñ Yewropa Berlegenä quşılu niätlärenä nıqlı bulışlıq kürsätä başladı. Afin Universitetınıñ Yewropa İntegratsiäse mäs’äläläre belgeçe Loukas Tsoukalis soñğı yıllarda bezdä bik zur üzgäreşlär buldı, Greklar üzlären ışanıçlıraq xis itep, şiklänep qarawçanlıqların kimette häm höcüm kötü mentalitetınnan qotıla başladı di.
Şul uq waqıtta aldağı 6 ayda Yewropa Berlegen citäklägändä Berlekne könçığışqa taba kiñäytü mäs’äläläre Gretsiä aldına zur qiınlıqlar, awır sınawlar da quya häm Gretsiä iminjınıñ tulısınça uñay yaqqa üzgärüe anıñ niçek prezidentlıq itüenä bäyle bulaçaq. Berlek äğzaları aldağı yıllarda Törkiä äğzalığı söyläşülären başlaw wäğdälärennän kire qaytsa Ankara belän cılına başlağan mönäsäbätlär tağın bozılıp quya ala. Gretsiäneñ üzendäge millätçe säyäsätçelär dä tik yatmıy, fiker beleşülärdä alarnıñ bik küp tawışlar ciuı kürenä. Şularnıñ berse zamanında Törkiäne “bandit, üterüçe häm köçläwçe” dip atağan elekke tışqı eşlär ministrı Theodoros Pangalos. Xäzerge tışqı eşlär ministı, elekke Premyer-ministr Andreas Papandreounıñ ulı George isä Törkiä belän yaqınayuğa şul qädär zur iğtibar birä ki, xätta säyäsi karikaturçılar anı fäs kiderep yasıy başladılar.
1994-tä Yewropa Berlegendä prezidentlıq itkändä Gretsiä Makedoniä iseme Gretsiäneñ tarixi mirasın urlaw bula häm Tönyaq Gretsiädäge cirlärgä däğwa bulıp yañğırıy dip Makedoniägä qarşı iqtisadıy köräş alıp barğan bulsı xäzer inde ul bu respublikağa iñ küp investitsiä saluçı däwlätlärneñ bersenä äwerelde.
Bügen Gretsiä belgeçläre Albaniädä yullar, elektr çeltärläre tözi. Gretsiädäge iñ küpsanlı möhäcirlär - albannar. 94-nçe yılda isä ike däwlät arasındağı çiklär nıqlı saq astında ide. Könyaq Albaniädäge greklarnıñ xäle turındağı däğwalar üzara ğäyepläşülärgä säbäp bulıp tora ide.
AQŞ belän mönäsäbätlärgä kilgändä, elegräk Balkandağı härber möhim tışqı säyäsi mäs’älädä Waşington Gretsiäne qarşı yaqta dip kürgän bulsa, bügen Amerikadağı tışqı säyäsät belgeçläre Gretsiäneñ üzgärüen tanıylar, Grek säyäsätçeläre Aq Yortqa yış kilep yöri başladı.
Gretsiäneñ bata barğan iqtisadı totrıqlılaşıp Euro zonasına uñışlı ğına quşıla aldı.
Küzätüçelär Gretsiäneñ bügenge regional säyäsättäge pozitsiäsen bolay dip belgeli: Yewropa Berlegeneñ Törkiä häm Balkan belän İntergratsiäse nığraq bulğan sayın, Gretsiägä dä kübräk totrıqlılıq häm finanslar kiläçäk.
Naif Aqmal, Praga


c: text/html

text: Russiä tışqı eşlär ministırınıñ urınbasarı Yuri Fedotov , AQŞnıñ kiçä BMOsı İminlek Şurasında täqdim itkän rezolutsie proyektında anıñ Ğıraq plannarı qayber soraular tudıra häm sanksilärne köçtän çığaru turında açıq anıq räsem yuq digän. Rezolutsiä proyektında AQŞ-Britan okupatsiäse in kimendä ber yıl däwam itäçäk, Ğıraqnıñ neft çığanaqları ilne tözekländerü öçen qullanılaçaq dip äytelä häm sanksilärneñ köçtän çığarıluı sorala . Yuri Fedotov İnterfaxqa Russiä İminlek Şurasında kiläse atnada täqdim turında söyläşülär başlanğaç, qayber soraularğa cawap sorıyaçaq dip äytkän. Fedotov Russiä suğıştan sonğı Ğıraqta BMOsı üzäk rol uynarğa tieş dip basım yasıyaçaq dide . Fedotov süzlärençä, Russiä BMO sanksiläreneñ İminlek şurası rezolutsiälärenä kileşle räweştä köçtän çığarıluın yaqlıy. AQŞ täqdimendä xalıqara qoral tikşerüçeläreneñ Ğıraqqa qaytuı turında süz yuq.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qullanılmağan terminnar buldıruda ni fayda?
Terminnar turında tıñlarğa konferensiägä kübesençä tatar telle jurnalistlar kilgän ide. Bu çaranı Qazan däwlät universitetı, ayırım alğanda jurnalistika bülege “Tatmedia“ belän berlektä oyıştırdı. Monda şulay uq Ministrlar Kabinetı wäkilläre dä qatnaştı. Tatar telendä berdäm terminologiä buldıru turında soñğı waqıtta jurnalistlarğa şaqtıy söyli başladılar. Gazeta-jurnallarda ber süzne älläniçä törle qullanu, şulay uq alınma, ayırım alğanda ğäräptän kergän süzlärne kertü, rusçadan tup-turı tärcemä itü näticäsendä tel çuarlana. Törle basma, radio-televidenie dä törleçä – üzenä oşağança qullana. Terminologiägä bäyle konferensiälärneñ daimi oyıştırıla başlawı da şuña nigezlänä. Qazan däwlät universitetınıñ jurnalistika häm sotsiologiä bülege dekanı Wasil Ğarifullin
Konferensiädä telne qullanunıñ törle ölkäläre belän bäyle, şularnı öyränüçe uqıtuçılar fikerlären citkeräçäk.
Bilgele ki, törle ölkägä qarağan terminnar xäzer uylanıla tora, ayırım xezmätlär dä çığa, ämma anı ğämäldä kertü şaqtıy qatlawlı. Ul şul yazılğan kitaplarda ğına qala. Bu xaqta Qazan däwlät universitetınıñ filologiä fännäre kandidatı Räsimä Şämsetdinova bolay dide
Berençe çiratta ixtıäc bulırğa tieş. Ägär terminnarnı buldırıp ta ul ğämäldä qullanılmasa tärcemä süzleklärne tözep quyunıñ kiräge yuq. Bezneñ xalıq belän bäyle ölkälärendä dä nigezdä aralaşu urıs telendä alıp barıla. Şuşı wäzğıättä telne, terminnarnı üsteräbez dip söyläw süz genä bulıp qala.
Räsimä Şämsetdinova meditsina terminologiäse buyınça xezmät tä çığarğan. Läkin bügenge köndä ul şul ölkädä eşläwçelärgä genä taratılğan. Şulay uq KDU dotsentı studentlar belän bu mäs'älädä eşli torğan tügäräk tä oyıştırğan. Räsimä Şämsetdinova
Bez yuridik fakul'tet studentları belän yuridik, sud dokumentların tärcemä ittek. Alarnıñ qızıqsınuı iskitkeç, alar bu blanklar sud eşçänlegenä taralaçaq dip uyladılar. Läkin bügen ul tärcemä itelgän kileş tik yata.
Räsimä Şämsetdinova konferensiädä terminnarnı barlıqqa kiterü neçkäleklärenä tuqtaldı. Xäzer ğäräpneken, latinnıkın kertüme yäki urısnııkın qaldırumı digän saylaw tora. Häm törle jurnalistlar törleçä qullana. Monıñ öçen bilgele terminologiä komissiäse kiräk. Räsimä Şämsetdinova
Bezneñ bügen terminologiä komissiäse yuq häm eşlämi. Oyat bulsa da äytim bezneñ cıyılğan yuq.
Räsimä Şämsetdinovanıñ bu süzläre Xökümät wäkillärenä bilgele oşap betmäde. Ministrlar Kabinetınıñ mädäniät häm tellär üseşe bülege citäkçese baş kiñäşçese Ğalimcan Gıyl'manov
Bügenge köndä berniçä terminologiä komissiäse eşli. Bezneñ bülektä komissiä bar. Ul şaqtıy tarqaw, çönki elekke komissiä, ämma xäzer yañasın buldırabız. Anda 20 keşe bulaçaq. Şulay uq “Tatmedia”, Tel, ädäbiät häm sänğät institu qarşında komissiälä eşli. Monnan tış TR Däwlät Şurasında da bu eş belän şöğellänüçe bülek bar.Komissiälär küp buluğa qaramastan, bügenge köndä bu eş belän ayırım keşelärneñ genä şöğellänüe kürenä. Konferensiädä neft' tarmağı buyınça terminnar eşlägän Bögelmädän Tahir Minhacev, “Sälät” fondı citäkçese Cäwdät Söläymanov ta üz eşçänlekläre turında söyläp kittelär. Cäwdät Söläymanov isä xätta bu ölkädäge belgeçlärne xezmättäşlekkä dä çaqırdı. Bilgele ki, bergä-bergä uylap eşlägändä genä nindider uñay näticälärgä kilep bula. Mäsälän, ictimaği-säyäsi terminnar ölkäsendä “Azatlıq” radiosı da yärdäm itä ala. Konferensiädä teläk belderüçelär şaqtıy buldı. Läkin Räsimä Şämsetdinova tärcemä eşenä bügen küplär tabış kiterä torğan xezmät itep qarıylar häm böten eşne üzlärenä alırğa tırışalar dide. Häm irekle tärcemä nigezendä isä törle çıqtım arıqlı küper süzlär kilep çığa.
Landış Xarrasova


text:
4 noyäber Qazanda Tatar marşı uza
4 noyaber Rusiädä bäyräm dip iğlan itelgännän birle bu mä’sälä tuqtalmıy. Bu könne Rusiäneñ nindider berdämlek köne dip iğlan ittelär dä, xäzer, şul berdämlekne buldıra almıy iza çigälär. Çönki, soñğı yıllarda bu ildä çäçäk atıp kilä torğan urıs natsionalizmı, şovinizmı tarafdarları äledän äle, törle şähärlärdä urıs marşı uzdırıp mataşalar. Şiğärläre dä añlaşıla, “Rusiä –urıslar öçen”, “Yähüd faşizmınnan ilne azat itik”. Menä şundıyraq eslübtä. 4 üktäber üze dä şikle bäyräm dilär xäzer qayber ğalimnär. Çönki, bu ilne polyaklardan arındıru digän sıltaw artında, urıs patşalarınıñ täxet öçen köräşe genä bulğan dip añlatalar. Yarar, monısı tarix, ä anı bilgele bulğança ciñüçelär yaza.
Dimäk urıs marşları. Mäskäwdä anı räsmi türälär tıyğannar. Läkin, legal' bulmağan möhacirlekkä qarşı digän oyışma, Rus milli berlege kebek şovinistik oyışmalar anı barıber uzdırabız dip baralar. Metro da cıyılaçaqlar ikän. Urıs marşları Piterburda, Krasnodar da, Ulyanda häm tağın ällä niçä şähärdä tıyılğan. Piket fälän işe äyberlär genä uzdırırğa röxsät alğan qayber şähärlär bar anısı. Ä bit, bu 4 üktäberne, Qazan Märyäm ana suräte köne itep urıs prawaslaw çirkäwe dä bilgeläp uza. Zur täre yöreşe belän. Qayber töbäklärdä, urıs şovinistları menä şuşı täre yöreşenä quşılaçaqlar digän xäbärlär bar. Ayırım röxsät birelmägängä kürä. Ä Qazan nişli? Monda da, Rusiäneñ berdämlegen yaqlawçı, şovinistik qaraşlı keşelär wä oyışmalar da citärlek bit. Döres, alarnıñ qayberläre tıyılğan. Mäsälän, Rus milli berlege- RNE . Bu könnärdä älege oyışmanıñ Tatarstandağı bülekçä wäkillären qulğa aldılar. Üktäber başında alar ber Afrika keşesen Qazan urtasında qıynağannar ide. Monnan tış, qulğa alınuçılarnıñ öylärendä, tentü barışında milli talaş çığarırlıq yazma wä öndämälär dä tapqannar. Ğomumän, bu oyışma Tatarstanda qanunnan qaçıp eşli. Çönki, tatarstan Yuğarı mäxkämäse tarafınnan tıyılğan närsä ul. Qazan meriäse wä xoquq saqlaw orğannarı xäbär itülärenä qarağanda, başqalada da, respublikada da urıs marşı uzdırırğa röxsät sorap ber kem möräcäğät itmägän. Täre yöreşe bula. Märyäm ana suräte bit xäzer Qazanda. Anı xörmät itep, çuqınaçaqlar.
Tatar säyäsi wä milli köçläre 4 noyaberdgä gel isläre kitmäde. Çönki, alar süzlärenä qarağanda, bu berdämlek köne tügel. Marat Mölekov isemendäge Tatar ictimaği üzäge räise Yunıs Kamaletdinov Azatlıqqa şul xaqta söyläde.
Läkin, böten Rusiädä urıs marşı şawqımı barğanda, tatar milli xäräkäte tik yata almıy. Şuña kürä bu şimbädä alar küçmä miting uzdıraçaqlar . Qazan uramnarı buylap, Federalizm, demokratiyä kiräk digän taläplär belän çığaçaqlar.
İnde bu çaranı internettağı qayber mäğlümat agentlıkları Tatar marşı dip bäyälärgä ölgerdelär.
Baqa botın qıstırmıyça qalmadı. Bu mäğäl Rusiäneñ baş rabbinı Berl Lazarnıñ ber süzennän soñ iskä töşte. Ul, Mäskäw merınıñ häm başqa şähär türäläreneñ urıs marşın tıyuların xuplağannan soñ, Bügen Mäskäwdä Rusiä urıslar öçen dip qıçqıralar, irtägä Qazanda Tatarstan - tatarlar öçen, berse köngä Çeçnya - çeçennar öçen diä başlarlar. Xakimiät monı röxsät itsä Rusiäne yuğaltuıbız bar dip belderde. Rabbin äfändegä qatı süz äytergä yaramıy. Politkorrektnost' häm tolerantlıqqa Tatarstan xökümäte öyrätep citkerde inde bezne. Ämma, şulay da, Tatarstanda qayçanda bulsa, xet ber märtäbä genä Tatarstan - tatarlar öçen dip çıqqannarın işetkän d”ä, belgän dä yuq. Mäskäwdä, äye, Rusiä – urıslar öçen dilär, ämma Urıs şovinizmı häm tatar däwlätçelege öçen köräşne butarğa da, kiräkmägändä qısılırğa da yaramıy. Saqlıq kiräk ide. Niçek İsrail belän Fälästıyn mä’säläsenä saqlıq kiräk bulğan kebek.
Räfis Cämdixan


text:
Tatar gimnaziäse balaları berdäm däwlät imtixanın urısça biräme?
Urıs tele buyınça berdäm däwlät imtixanın comğa könne birmäwçelär, anı yuğarı uqu yortına kergändä tapşırırğa tieş bulalar. Rusiädä urıs tele räsmi aralaşu tele dip bilgelände, häm ul barlıq yuğarı uqu yortlarınıñ kerü imtixannarına mäcbüri fän bularaq quyıldı. Qazan däwlät universitetınıñ tatar filologiäse fakul'tetına kergändä dä, urıs tele tapşırırğa kiräk.
Urıs tele buyınça comğa könne uzğan berdäm däwlät imtixannarın tapşıruçılarnıñ niçäse tatar mäktäpläre häm gimnaziälärennän ikäne, älegä mäğlüm tügel. Läkin şunısı qızıq, qayber tatar gimnaziäläre uquçıları, tögäl fännärne dä urısça birä ikän. Şundıy xäl inde Qazannıñ 1Hчe gimnaziäsendä küzätelgän. Bu xaqta 1Hчe gimnaziä direktorı Gölfiä Şämsieva
Bezdä äzerlek urıs telendä bardı. Şuña urısça tapşırdılar imtixannarnı. Kiläçäktä tatarça äzerlänäçäkbez 1Hчe gimnaziädän urıs tele buyınça 3 uquçı Berdäm däwlät imtixannarında qatnaşqan. Ximiä buyınça da qatnaşuçılar bulğan. Matematikadan da 3 keşe qatnaşırğa teläk beldergän. Tatar gimnaziäse balalarınıñ da BDEnı urıs telendä birergä teläwe, berençe çiratta, tatarça birgännärneñ Mäskäw yuğarı uqu yortlarına kerä almawı belän bäyleder. Tatarça birgännär barı Tatarstandağı Rusiä yuğarı uqu yortlarına ğına kerä ala. Ä başqa cirdä bu sertifikatlarnı qabul itmilär.
BDEnıñ sorawları başta urıs telendä genä bulsa, soñınnan küpsanlı möräcäğätlärne, ayıruça awıl mäktäpläre uqıtuçı-uquçıları fikerlären isäpkä alınıp sorawlar tatar telenä dä tärcemä itelde. Bu xaqta “Azatlıq” radiosına Tatarstan Mäğärif häm fän ministrı wäkile İlnur Mirgaliev
Bez mäktäp uquçılarına caylı bulsın öçen kontrol'-isäpläw materialların tatarça yasadıq. İnde imtixan birdelär. Yuğarı näticälär buldı.Berdäm däwlät imtixannarı älegä yazma räweştä bara. Anda ber variantqa 3 soraw kerä. İke soraw mäktäp programmasınnan, ä öçençesenä cawap birü öçen belem tağın da yuğarıraq bulırğa tieş. Läkin yuğarı ball cıyu öçen, sorawnıñ ikesenä dä cawap birü citä dip sanıy, Mäğärif ministrlığı wäkilläre. Mäktäp direktorları isä Berdäm däwlät imtixanına köçle äzerlek kiräk, di. Bu xaqta Qazannıñ 14Hчe tatar gimnaziäse direktorı Miläwşä Waxitova
Yartı yıl ğına waqıt buldı. Sorawlar awır. Şuña soñğı yılnı ğına äzerlänü citmi.Şulay uq Miläwşä Waxitova küptän tügel Qazan texnik universitetınıñ gimnaziälärendä fizika buyınça testirovanie uzdıruın äytte. Häm balalar küp urısça terminnarnı añlamağannar. “Kimsenmäsennär öçen bez xäzer terminnarnı urıs telendä öyrätäbez”, - dide Miläwşä Waxitova.
Berdäm däwlät imtixannarı kiläçäktä komp'yuter yärdämendä oyıştırılaçaq. Ä imtixannarnıñ uquçılar öçen uñay häm tiskäre yaqları inde közgä bilgele bulaçaq.Landış Xarrasova


text:
Sverdlovski ölkäsendä TNV signalın cäyelderü eşe däwam itä
Kiñäşmäne açıp cibärgändä, Tatarstannıñ Uraldağı daimi wäkile Rawil Bikbov tıñlawçılarnı TNV tapşıruların tamaşaçılarğa citkerü eşeneñ bügenge torışı belän tanıştırıp uzdı. “Monnan dürt yıl elek daimi wäkillek binasında berençe sputnik tälinkäne prezentatsiäläw bulğan ide, - dide ul, - bügenge köndä Sverdlovski ölkäseneñ 11-12 şähärendä qäbel çeltärläre TNV signalın qabul itä. Tağın 15 şähärdä bu eşne cayğa salu mömkinçelege bar. Ä menä zur meğapolıys bulıp sanalğan Yıqäterinburg şähäreneñ barlıq rayonnarında da küp xalıq Tatarstan tapşıruların qarıy almıy äle”.
Rawil Bikbov qäbel çeltärläre operatorların häm xaqimiät wäkillären, Yıqäterinburgta yäşäwçe 100 meñlek tatar xalqınıñ sotsiäl ixtıyacın qänägätländerü yözennän, TNV signalın barlıq rayonnarğa cäyelderü mömkinçelegen qararğa çaqırdı. Ämma operatorlarnıñ moña qarata törle qarşılıqlı fikerläre buluı açıqlandı. Bez, xucalıq itüçe berämlek bularaq, telesignalnı tamaşaçığa citkerü xezmäten buşlay başqara almıybız, didelär alar. Alar äytüençä, barlıq başqa qanallar bu xezmät öçen aqça tüli, yäisä kiräkle cihazlar, oborudowanie alırğa bulışa. Xätta, qäbel çeltärläre citäkçeläre arasında, xäzer Yıqäterinburgta küp xalıq bulıp tatarlar ğına sanalmıy, qıtaylar belän äzerbaycannar da küp, alar aqça tüläsä, texnik mömkinçeleklärne alar faydasına qullana alabız, diyüçelär dä tabıldı. Bu süzlär tatar cämägätçelegeneñ tirän rizasızlığın uyattı. “Saf çişmä” isemle tatar ğäzetäsı möxärrire Miñsılu xanım İjğuzina bu xaqta üz fikeren bolay dip belderde: “Tatarlar – Ural töbägendä yäşäwçe töp xalıq. Demidovlar zamanında uq şähär nigezen saluçılar da, iñ berençe Uralmaşnı häm Ximmaşnı kütärüçelär dä tatar xalqı bulğan. Metro tözegändä dä ber genä qıtay kilep eşlämäde. Şunlıqtan, min bezne qıtay, äzerbaycan xalqı belän bolay çağıştırunı xuplamıym. Bez monda töp xalıq bulıp yäşibez, salımnarnı şuşı yaqnı üsterü öçen tülibez ikän, xaqimiät bezneñ mäsäläne çişärgä tieş dip uylıym”.
Mäsäläne ölkä häm şähär xaqimiäte arqılı çişü, çınlap ta, berdänber yul bulıp kürenä. 100 meñlek tatar xalqınıñ sotsiäl ixtıyacı çinovniklar iğtibarınnan çittä qalmasqa tieş. Qäbel çeltärläre citäkçeläre, tiz arada kiräkle isäp-xisaplarnı yasap, mäsäläneñ bäyäsen quysalar, şähär duması deputatları üz çiratlarında anı çişü yulların ezli başlarlar ide.
Şul uq waqıtta ikençe yulnı täqdim itüçelär dä buldı. Ul da bulsa, reklama urnaştıru yulı belän aqça eşläw. Dimäk, “Yaña ğasır” qanalı, üz signalın tamaşaçığa citkerü öçen qızıqsınuçı yaq bularaq, cirle reklama urnaştıru öçen buşlay waqıt birä alsa, kiräkle çığımnarnı qaplaw yulı tabılır ide. Qäbel çeltärläre operatorları TNV citäkçelärneñ reklama waqıtı öçen östämä aqça sorawın äytep uzdılar. Bez bu mäsälägä añlatma birüen ütenep, Tatarstannıñ Uraldağı daimi wäkile urınbasarı Xäydär Ğilfänovqa möräcägät ittek.
“TNV qanalı cirle reklama urnaştıru öçen ayırım ber reklama bloğın birergä riza, - dide Xäydär äfände, - ul ğına da tügel, ölkädä häm şähärdä çığarıla torğan tatar tapşıruları öçen ayırım waqıt birergä dä riza. Monda qäbel operatorları üz problemnarnı äytep betermilär. Minem belüemçä, kübeseneñ reklama eşläre belän şöğellänü öçen litsenziäse yuq. Litsenziä alu ozaq dip añlatalar. Min şulay da bu mäsäläneñ çişelü yulı xaqimiät orğannarınnan tora dip äyter idem. Bigräk tä, Yıqäterinburg şähäre xaqimiätennän. Şuña kürä, bu mäsäläne tağın ber tapqır, yuğarıraq däräcädä kütärü zarur dip sanıym”. Kiñäşmädä qatnaşuçılar, mäsäläne tiräntenräk öyränep, Qazannan TNV citäkçelegen dä çaqırtıp, ölkä häm şähär xaqimiäte citäkçelege belän bergä, may urtalarında yañadan oçraşırğa kileştelär.
Fäwiä Safiullina, Yekaterinburg


text:
Ğıraqnıñ waqıtlı konstitutsiäse kön qadağında torğan problemalarğa cawap birmi
Ğıraqta xakimiätne tapşıruğa yaqınça ike ay vaqıt qalğanda, küpkenä soraularğa äle dä cavap yuq. AQŞ töp funksiälärne ütägändä, Ğıraqnıñ praktikada suverenlığı nindi bulaçaq ? Ğıraqnıñ vaqıtlı konstitutsiäse bolarğa cavap birergä tieş ide. Läkin, belgeçlärneñ fikerençä, ul dokument qayber möhim mäsälälärgä qağılmıy.
Audio
"Dokumentqa qarasañ şunı küräsen- anda vatandaş xoquqları turında bik ozın itep yazılğan, prinsiplar turında da ozın ozın belderülär bar. Bez ber närsäne istä totarğa tieşbez. Konstitutsiälär bigeräk tä andıy şartlarda totrıqlı xökümät buldırunı tämin itärgä tieşlär."
Töp soraularnıñ berse bu- Ğıraqnıñ yaña xökümäten 30-nçe iyündä kem yaki närsä töziäçäk. Konstitutsiä proyektında İdarä Şurası taratılırğa, anıñ urnın prezident, ike visi prezident , premier ministerdän, ministerlardan torğan vaqıtlı xökümät häm vaqıtlı Milli Mäcles alırğa tieş dielgän. Bu xökümät tözü mäsäläsendä kiñäşçe bulıp eşlägän BMOnıñ mäxsus väkile Laxdar Brahiminıñ planına turı kilä. Hardingsnıñ fikerençä, vaqıtlı konstitutsiä läyxası stabil xökümät tözüne qıyınlaştıra.
Audio
"Xökümätne tözü häm anıñ eşläven tämin itü qıyın. Mäsälän prezidentlıq şurası premier ministerne ber tauıştan bilgelärgä, anıñ xökümäte milli mäçles tarafınan ber tauıştan raslanırğa tieş. Prezidentlıq şurası kileşä almağan xäldä, premierne bilgeläv eşe Milli Mäcles qaramağına küçä. Premierneñ bilgelänüe öçen Milli Mäçlesneñ öçtän ike küpçelegeneñ yaqlauı kiräk bulaçaq. Bu eşne suza."
Vaqıtlı xökümät iñ qısqa vaqıtta ğomumi saylaularnı äzerlergä tieş. Nyu Yorktağı Kolumbiä Universitetınıñ konstitutsiälär buyınça belgeçe Samuel İssakarof, vaqıtlı konstitutsiädä saylaularnı niçek ütkärü mäsäläsendä tögällek yuq dip belderä.
Audio
"Anda saylaular kodeksı yuq, şul säbäple bez saylaularnı niçek ütkärergä kiräklegen belmibez. Küp närsä Milli Mäclesneñ daimi konstitutsiäne äzerlävennän bäyle bulaçaq."
Älbättä, konstitutsiädä här näsä bula almıy. Anda saylaularnı niçek ütkärergä kiräklege turında täfsille mäğlümätlär dä siräk bula. Läkin, saylaular kodeksı häm saylau komissiäse bulmağanda bu xävefle küreneş. Ğıraqta telgä alıp kitelgän kodeks ta , komissiä dä yuq.
Färit İdelle, Praga.


text:
III Bötendönya tatar kongressı tämamlandı
Qazanda yañalıqlar şunıñ qädär küp, qaysısınnan başlarğa da belmässeñ. Älbättä, pänceşämbe kiç üz eşen tämämlağan öçençe Bötendönya tatar kongressı iğtibar üzägendä qala birä. 29 avgustta uzğan utırışta rezolütsiälär uqılğanda tınıç qına barğan kongress köymäse çayqalıp aldı. Tatar ictimaği üzägeneñ radikal' äğzaları Färit Xäbibullin, Ğayal Mortazin, Fäwziä Bäyrämova qorıltaynıñ eşen berküpme tänqitläp, qayber mäs’älälärne qabırğası belän quydılar. Mäsälän, Bäyrämova keşe xoquqların yaqlıy torğan maxsus komissiä tözergä wä anda çit ildä yäşäwçe tatar yuristların kertergä täqdim itte.
Xäbibullin isä, çığış yasawçılar aldan äzerlängän, alar arasında millät problemaların añlağan, yanıp yörgännär, zamanında açlıq totqannarnıñ kermäwenä rizasızlıq belderde. Dramaturg Tufan Miñnullin qorıltayda da, qorıltayğa xätle dä III Kongressnı «isän qalırğa tırışu qorıltayı» dip atağan ide. Läkin parlament utırışlarında dawıllarnı küp kürgän Färit Möxämmätşin çayqalğan köymäne yañadan tınıç suğa kertep cibärde. Häm kongress eşen uñışlı tögälläde.
Äytergä kiräk, qorıltay aldan uq äzerlängän ide. Utırış barışında ällä belmiçä, ällä kemneñder mäkerle niäte arqasında jurnalistlarğa 13 bitlek alıp baru tärtibe taratıldı. Ğämäldä bu qorıltaynıñ senariäse bulıp çıqtı. Anda xättä qul çabularnıñ urını, waqıtı kürsätelgän ide. Kongress citäkçeseneñ kem ikäne häm anıñ açıq räweştä saylanuı da yazılıp quyğan ide. Monı jurnalistlar kölemseräp uqıp çıqtılar.
Läkin qorıltay soñğı öleşendä senariydän çitkä taypıldı. Başqarma komitetnıñ 39 äğzası açıq tawış birü yulı belän saylandı. Soñraq alar cıyılıp Bötendönya tatar kongressı räise itep «Qazan» milli mädäniät üzäge direktorı Rinat Zakirovnı sayladılar. Älbättä, delegatlar häm qunaqlar arasında başqa däğwaçılarnıñ da iseme yörde. Läkin bu iskä alınğan 13 bitlek senariyda nik Zakirov digän sorawğa cawap tabıp bula ide. Çönki anıñ kandidaturası Mintimer Şäymiev belän aldan täğäyenlängän bulğan.
Tağın şunısın da äytergä bula. İnde küp yıllar däwamında Zakirov tatar mädäniätenä igelekle xezmät itä. Elegräk ul obkomda mädäniät, soñraq agitatsiä häm propaganda büleklärendä eşläde, sänğätkärlärgä yärdäm itep tora ide. Konservativ Lenin muzeyın milli mädäniät üzägenä äwerelderü eşendä dä Rinat äfändeneñ öleşe zur. «İdel» filarmoniäsen, «Qazan» biü ansamblen, eşsez qalğan küp kenä artistlarnı sıyındırğan, alarnı üsterüçe, alar turında qayğırtuçı da Rinat Zakirov ul. Oçraşu waqıtında eşlekle äñgämä bulğan. Başqarma komitetı äğzaları tatar xalqınıñ iñ awırtqan cirläre turında Putinğa açıqtan-açıq zarlanğannar. Mäsälän, Başqortostan tatarlarınıñ berençe sıynıftan tatarça uqu mömkinçelege bulmawın işetkäç, Rusiä prezidentı «bu axmaqlıq», dip beldergän. Bu oçraşuda Mortaza Räximovnıñ da utıruın iskä alsaq, bälkem, kiläçäktä älege problemağa iğtibar itärlär.
Tatar kongressı 10 yıl eçendä baytaq istälekle ğämällär uzdırsa da, anıñ eşendä qayçaq töple, citez oyıştıruçınıñ citenkerämäwe sizelä ide. Qazan şähäre xakimiäte belän tığız elemtädä torğan, şähär şurası deputatı Zakirov cıñ sızğanıp eşkä alınsa, kiläçäktä kongress küp faydalı ğämällär başqarır äle.
Comğa könne Başqarma komitet äğzaları pänceşämbe kiç Qazanğa kilgän Rusiä prezidentı Putin, anı ozatıp yörüçe Mäskäw türäläre, Tatarstan häm Başqortostan prezidentları Şäymiev häm Räximov belän oçraştılar. Bu çarada Rusiä prezidentına III qorıltayda qabul itelgän möräcäğät tapşırıldı.
Qorıltay eşe, anıñ näticäläre xaqında kiläçäktä mäqälälär bulır. Bügengä, uzğan eşkä salawat dip äytäse kilä. Biş yılğa ber Qazanğa cıyılıp küreşü-söyläşü üze genä dä bik möhim ğämäl. Ber küreşü — üze ber ğomer, dilär. Közen xalıq sanın alu däwerendä tatarlar berdämlek säyäsäten totsalar bu, älbättä, qorıltaynıñ qazanışı bulır ide.
Pänceşämbe kiç sänğät ostaları Kongress delegatları öçen zur konsert quydılar. Ul «Tuğan tel» cırın kümäkläp başqaru belän tämamlandı. Kongress TNV kanalı häm İnternet çeltäre aşa turıdan-turı tapşırıldı. Comğa kön irtän İnternetnı 1500 keşe qarağan, digän xäbär buldı. Bu Salawat konsertın qarawçılardan da kübräk. Bu yazmanı efirğa äzerlägändä, «Azatlıq» radiosınıñ Qazan byurosına Kanadadan ber faks kilep ireşte. Anı millättäşebez Ayaz Agiş yullağan. Anda mondıy xisle yullar bar. «Min üzem berençe Kongressqa Yaponiädän barğan idem. Xäzer Kanadanıñ başqalası Ottavada yäşim. Bügen Kongressnı İnternet aşa bik yaratıp qaradım. Küzemnän yäşlär kilde. Üzem yıraq Kanadada bulsam da, aqılım, küñelem wä yörägem belän Qazanğa barıp qayttım». Ayaz äfände Agiş İnternet aşa tapşırunı oyıştıruçılarğa olı räxmätlären belderä.


text: Xamas törkömsähe üzeneñ 4 äwzem ağzahın ültergän ösön İzraildan üs alıu menän yanay. Bıl turala Frans press ağentlığı bögön alğan Xamas törkömsähe beldereüendä äytelä. Huğışsılar kisä Ğaza sektorında ülterelde- İzrail boralaqtarı ularzıñ maşinahın raqeta utına totqan. Kese yoma- şunday uq şarttarza- Ğaza sektorında Xamas törkömsäheneñ ber yetäksehe häläk bulğaynı. İzraildıñ qorallı köstäre yetäksehe Moşe Yaalon ägär Fälestin autonomiähı xaqimiättäre ekstremistarzı qulğa almaha ularzı yuq iteü dawam itäsäk tip belderze. Xamastıñ säyäsi yetäksehe Äbdel Äziz äl Rantisi İzrail menän soloqto tergezeü mömkinlegen kürmäwye xaqında belderze. Fälestin autonomiähı mäglümät ministrı Näbil Amr äyteüensä, İzrail azımı Fälestin xaqimiäteneñ ekstremistar aqsiäların tuqtatıu niäten qaqşata.


text:
Törkiäneñ yaña baş konsulı bilgelände
Törkiä respublikasınıñ Tatarstandağı yaña wäkile Qazanğa kilep, üz wazifalarına kereşte. İsmail Xaqqı Musa kitkännän soñ respublikadağı bişençe general’ konsul itep Kemal Dimerceler bilgelände. Qazanğa kilgänçe, ul Törkiäneñ Oman, İtaliä, Kuwäyt, Äfğanstan ilçeleklärendä, Törkiäneñ Tışqı eşlär ministrlığında eşlägän. 11 oktäberdä Kemal Dimercelerne Tatarstan prezidentı Mintimer Şäymiev qabul itte. Qotlawlardan soñ, oçraşuda süz Törkiä belän Tatarstan arasındağı elemtälärne tağın da nığıtu turında bardı, dip xäbär itä Tatar-inform agentlığı.
Gölnaz İlgizär


text:
Kiev -- Ukraina prezidentı Viktor Yuçenko İkençe dönya suğışı waqıtında tözelgän Ukraina Baş kütärü Armiäsen aqlaw turında qarar imzaladı. Ukraina komunistları isä "banderçılarnıñ" aqlanuına yul quymayaçaqların belderä. Bügen Kiev üzägendä Armiäneñ 64 yıllığı uñayınnan millätçelär häm sulçılar cıyıldı. Militsiä çualışlarnı buldırmas öçen alarnı ber-bersennän ayırıtğa tırıştı. Militsiä çılbırın özergä tırışqan berniçä distä sulçı totqarlanğan.
İkençe dönya suğışı waqıtında Stepan Bandera citäklägän bu armiä häm Nazilarğa, häm Sovet Armiäsenä qarşı suğışqan.


text: Äfğanstannıñ könyağındağı Zabul provinsiäsendä amerikan-Äfğan köçläre häm Taliban suğıçıları arasında uzğan töndä bulğan bäreleşlärdä ber äfğan xärbie häm kimendä 6 Taliban äğzası hälak bulğan. Bügen üktäbrneñ 9zında ütäçäk prezident saylawlarına räsmi saylawaldı kampaniäse başlandı. Waqıtlı prezident Hamid Qarzai häm anıñ 17 köndäşenä ügetläw eşlärenä 30 kön waqıt birelä. Berdänber xatın-qız namzät Masooda Jalal, saylana qalsa – bu böten äfğan xatın-qızlarınıñ uñışı bulaçaq, dip belderde. (audio) "Ägär dä saylawlarda ciñsäm – bu Äfğan xatın-qızları häm elek cafa çikkän böten keşelär öçen zur uñış bulaçaq" dide Masooda Jalal. BMO häm Äfğanstannıñ keşe xoquqları komissiäse, naçar iminlek şartları häm xärämläşülär saylawlarnıñ uñışqa ireşüen qurqınıç astına quya , dip belderde.


text:
Ekrem Çelebi - Postacı
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Postacı
Etiketler : Ekrem Çelebi - Postacı türkü indir, Ekrem Çelebi - Postacı türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Postacı mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Postacı türküsü, Postacı sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Postacı bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Yat Kolumun Üstüne
Ekrem Çelebi - Yiğit Gurbet Elde Sağ Mı Olur
Ekrem Çelebi - Dön Beri
Ekrem Çelebi - Yaralandım Ey Can
Ekrem Çelebi - Huma Kuşu
Ekrem Çelebi - Bana Sevgi Diye
Ekrem Çelebi - İkilik Noktası
Ekrem Çelebi - Ceylan
Ekrem Çelebi - Halime nin Aşıkları
Ekrem Çelebi - Vardım Bir Doktora
ekrem çelebi - mektup derken şiir oldu bak yine (kırıkkale)
Ekrem Çelebi - Bende Bir İnsanoğluyum
Ekrem Çelebi - Gel Sevelim
Ekrem Çelebi - Çiçekler İçinde Menevşe Baştır
Ekrem Çelebi - Bir Nazar Eyledim
Ekrem Çelebi - Torşahin Misali
Ekrem Çelebi - Gönül (Sıkı Tut)
Ekrem Çelebi - Dost Bağı
Ekrem Çelebi - Kahveyi Kavuranlar
Ekrem Çelebi - Hacel Ovasını Engin Mi Sandın


text: İranda totqarlanğan Britanäle 8 xärbi diñgezçeneñ yazmışı älegä bilgesez bulıp qala. İran sularına qanunsız kerüdä ğäyeplängän 3 xärbi köymä düşämbe könne totqarlanğan ide. Bügen İran Tışqı eşlär ministrlığı başta alar irekkä çığarıldı, dip belderde, soñnan bu xäbären kire qaqtı. İrannıñ, ğäräp telendä tapşıruçı Äl-Alam televideniese, 8 xärbine Britan räsmilärenä tapşıru irtägägä qädär kiçekterelä, dip xäbär itte. İrannıñ räsmi İRNA agentlığı, tikşerülär şunı kürsätte, bu 8 xärbi 3 köymä belän İran sularına xata belän kergän, alarnıñ yaman niäte bulğağan, dip xäbär itte. Britaniä räsmiläre äytüençä, Ğiraq köçlären öyrätü belän şöğellängän bu törkem, Ğiraq belän İrannı ayırıp torğan Şat Äl-Arab boğazında totqarlanğan.


text:
Sessiädä säyäsi mäsälälär kütärelde
Sessiädä säyäsi mäsälälär kütärelde
Tagın şunısı da bar, sişämbe könne Mäskäwdä Tatarstan qanunnarı buyınça Rusiä Yuğarı mäxkämäse utırışı ütä. Anda Rusiä prokuraturası protestlagan qanunnar buyınça Tatarstan Yuğarı mäxkämäse qararına Tatarstan Däwlät Şurası räise Färit Möxämmätşinnıñ kassatsion şikäyäte tikşerelä. Tatarstan qanunnarı häm parlamentı menä şulay mäxkämälär arasında yörtelä äle. Şuña kürä Aleksandr Ştaninnıñ täkdime kön tärtibenä kertelmäde.
Ä menä deputat Tufan Miñnullinnıñ Rusiä DäWlät Dumasında xalıq sanın alu turındagı Qanun proyektı qabul itkändä, mäglüm bulgan ber yaman xäl — tatar milläten altı törgä bülügä qarata möräcägat qabul itü täkdime kön tärtibenä kertelde. Kön tärtibenä kertelgän älege mäsälä buyınça notıqnı da Tufan Miñnullin yasadı.
Tatarstan Däwlät Şurası tatar xalqına häm Rusiä Däwlät Dumasına möräcägätne nigezdä qabul itte. Xäzerge waqitta Däwlät Şurasınıñ milli mäsälälär, mädäniät häm mägarif komissiäsendä möräcägatlärneñ tägäyenlängän tekstları äzerlänä.


text:
Xalıqara Olimpiä komitetı başlığı Jacques Rogge Afina oyıştıruçıların uñışlı Olimpiä uyınnarı ütkärü belän täbrikläde.
Bügen Olimpiä uyınnarınıñ soñğı köne. Rogge iminlek mäs'älälärenä bäyle borçılularğa, zur çığımnarğa häm tözeleşlärneñ baştaraq kiçegüenä qaramastan Olimpiä uyınnarınıñ uñışlı ütüenä şatlanuın belderde.
Roggi şulay uq doping qullanğan 22 sportçınıñ totıluı da Xalıqara Olimpiä Komitetınıñ dopingqa qarşı bülegeneñ yaxşı eşläwen kürsätte dide.
Roggi Sydneyda ütkärelgän soñğı Olimpiä uyınnarınnan soñ altın medal'lär sanın 50 protsentqa arttırğan Aziä däwlätlären ayırım iğtibarğa aldı.


text:
Salawat konsertların 13 meñnän artıq keşe qarağan
Pänceşämbe, 12 avgustta Salawat konsertlarınıñ soñğı köne buldı. Artistnıñ konsertların oyıştıruçılar xäbär itkänçä, 11 kön eçendä, inde 15 yıldan artıq tatar estradasında eşläwçe artistnıñ konsertların, 13 meñnän artıq keşe qarağan. Programmada yaña cırlar belän bergä, iske, inde onıtılıp ölgergän äsärlär dä başqarılğan. Salawatnıñ populyarlığı haman da kimemi, anıñ konsertına Tatarstannan ğına tügel, tatar yäşägän başqa ölkälärdän dä, kilüçe tatarlar bulğan. Moña qädär Kamal teatrı säxnäsendä ütkärelgän Salawat konsertları bu yılda UNİKS binasında uzdırıldı. Urınnı alıştıru da, cäyneñ esselege dä konsertlarğa tä’sir itmägän. Tamaşalar barğan 11 könendä da zal tamaşaçı belän tulı bulğan.Bikä Timerova.


text:
Dubna rayonında Sabantuy
Mäsqeude Saban tuyı yıl sayın bilgelängän ber urında uzsa, Mäskäw ölkäsendä Saban tuyı bäyräme ber şähärdän ikençe şähärgä küçä. Bıltır ul Odinsova rayonında uzğan ide, alar estafetanı Dubna rayonına tapşırdılar. Bıyıl Mäskäw ölkäse Saban tuyın Dubna şähäre milli üzäge äzerli. Şul waqıtta, Mäskäw ölkäse Saban tuyın da alay küçerep yörtergä kiräkmi , ber şähärne saylap alırğa da yıl sayın şunda uzdırırğa kiräk digzn fikerlär dä bar ide. läkin mäskäw ölkäse milli mädäni möxtäriät räise Färit Mogtasarovnıñ bu täqdimgä qarata üz fikere bar. Dubna şähäre milli mädäni möxtäriät räise Färit Mogtasarovnıñ torğan ñire dä . Ul Qazannıñ aviatsiä institutı tämamlağannan son. mäskäw ölkäseneñ fän şähäre dip atalğan Dubnada eşli başlıy, biredä kandidatlıq dissertatsiäsen yaqlıy häm tatarlarnı barlap oyıştıra başlıy. Alar inde Saban tuyına äle uzğan yıldan uq äzerlänä başlağannar. Färit Mogtasarov tatarlar turında gazetada da mäkälälär basılıp tora dide. Dubnañda çığa torğan Vstreça- Oçraşu digän gazetada Rus keşese Vitaliy Lixaçev yazğan natsiä geroev, batırlar milläte digän mäkälädä süz tatarlar turında. urıs tatar mönäsäbätläre turında bara. avtor üzlären bez wayımsız yalqaw keşelär, üzebezneñ yanıbızda yäşägän başqa millätlärgä bitaraf. Ä bit nindi ğäcäyep yazmışlı. nindi batırlıqlarğa iä bulğan tatar milläte keşeläre yäşi bezneñ arabızda dip, Aleksandr Matrosovnıñ da . oçuçı Qarbışevnıñ tatar keşese buluları turında yaza. Häm kiläçäk Saban tuyı xaqında da mäglümät birä. Ä inde Färit Mogtasarov bıyılğı Saban tuyı başqa Saban tuylarınnan qayber üzençälekläre belän dä ayırılıp tora dip, süzen däwam ite.
Sez mäskäw ölkäse milli mädäni möytäriät räise Färit mogtasrovnfıñ Mäskäw ölkäse Saban tuyı turındağı fikerlären işetegez. Dubna şähärendä ölkä Saban töe 16 iyündä bulırğa tieş. Tapşıru axırında ber qayğılı xäbär. Mäskäwdä 79 yäşendä, ğalimä. tanılğan akademik Ädxäm Tenişevnıñ uquçısı, Mäskäwdä tatar klassların oyıştırıp yörüçelärneñ berse, farsı, ğäräp, tele iske tatar yazuı belgeçe Gölsem Galimova wafat buldı. ul soñğı yıllarda Mäskäw islam universitetında uqıta ide. Başqortstannıñ Miäkä rayonında tuıp üskän Gölsem xanım azatlıq radiosınıñ iñ aktiv tıñlawçıların berse buluı belän dä bezgä yaqın. Gölsem xanım xatta barlıq xäbärçelärebezneñ dä fotoräsemnären soratıp alğan ide. Awır tufrağı ciñel bulsın, urını cännättä bulsın.
Näzifä Kärimova, Mäskäw


text:
Etezlanı Bahautdinñe – 70 cıl14 Jun 2009 | Göndərən: Yalquzaq.com | Bölmələr: Qaraçay, Yazılar
Bilal Laypan
Etezlanı Bahautdinñe iyunnu 15-de 70 cıl toladı. Anda bir seyirlik cokdu – caşay barsañ, cılla da «tögerek» bola baradıla. Seyirlik – «kart bolsam da – nartma» deb turğanındadı Bahautdinni. Kart da tüldü. Kanın-canın ayamay, Halk üçün, Curt üçün küreşgenñe – kartlık cokdu. Bahautdinça aksakalları bolğan halk – ne dinin, ne tilin, ne cerin – Allah bergen cañız bir zatın tas eterik tüldü. Etez ulu tavludu, alay boş tavlu da tül – Miñi Tavlu. Allay Miñi Tavluladan kuralğandı Malkar Halknı Aksakallarını Keñeşi (Sovet Stareyşin Balkarskogo Naroda). Malkar halknı aksakalları bügün barıbızğa da ülgüdüle.
Tüzlük horlarından tüñülüb, millet işden suvuğan köb caşha türtülgenme. «Biz kulturabız bla, okuvubuz-bilimibiz bla duşmanlanı horlab koyarıkbız. Cılab, tarığıb turğandan hayır cokdu. Cırlarğa, tebserge kerekdi». Bılay aythanlağa da tübegenme. Alağa cuvabha Bahautdin aksakalnı oümların keltirirge izleyme:
«Şohlarım, siz bügün ayak tübügüzden tuvğan cerigizni sıyırtsağız, tambla kayda cırlarıksız, kayda tebseriksiz? İndeylileça bolub kalmazmı ahırığız? Ata curtubuz üçün küreşmesek, ne üçün küreşirikbiz? Ol birinçisi.
Ekinçisi. Noyabrnı ekisinde, martnı segizinde halkıbızğa cetgen kıyınlıknı-sürgünnü esden ketermeu – ol cılab, tarığıb turuv tüldü. Çuvutlulağa Holokostnu unutuguyz deb bir körçügüz – bizge cetgen sürgün da allay kıyınlıkdı. Çuvutlulanı İerusalimde Sıyıt Taşları da bardı – Stena Plaça. Cetgen kıyınlıknı unutmav – tarih esni, millet añını öçülürge koymağan küçdü.
Üçünçüsü. Bizge sürgünnü aytdırıb turğan başha zat da bardı – «O reabilitatsii repressirovannıh narodov» zakonnu tolturmağanları. Malkarnı rayonları, sürgünñe deri bolğanlarıça, ızına kaytarılmağandıla, 80-den aslam tav el tüb bolğanlay turadı. Endi ua, «elle arası cerle» degen kibik etib, Malkarnı Ata curtun tolusu bla sıyıra turadıla. Bu zakonña kelişmegen ters iş bolğanın çertib, Ereseyni Anayasa Mahkemesi eki kere begim alğandı, alay a kabartılı başçıla kralnı zakonun, Mahkemeni begimin da tolturmaydıla. Küreşmesek – curtsuz kallıkbız.
Törtünçüsü. Ömürden beri da bizni halk bla küreşgen kabartı başçıladıla. «Taş bla ursala da, aş bla ururğa küreşib da turğanbız» – bolmaydıla. 1920-çı cıl Tav respublikanı tiziminde Kabartı okrug bolğanıça, Malkar okrug da bar edi – ceri, çegi belgili. Betal Kalmıkov Stalinni tübünden-başından kirib, Kabartı okrugnu Tav respublikadan çığaradı. Alay başlanadı Tav respublikanı çaçılıuv. Anı bla kalmay, Malkar okrugnu da Kabartığa koşduradı. 1944-çü cıl kabartılı başçı Kumehov «Malkar halknı köçürürge kerekdi» deb, Beriyağa pismo cazıb, halkıbıznı curtundan sürdürgendi. Bügünñülü kabartılı prezident Kanokov da – Kalmıkovnu, Kumehovnu kara innetlerin, işlerin bardıra – Malkarnı curtsuz etib küreşedi.
Beşinçisi. Ma anı sebebli, Kabartıdan ayırılıb ençi respublika bolmay, Malkarğa caşav cokdu. 1920-çı cıllada bizni krallıksız koyğan da, 1940-çı cıllada curtubuzdan sürdürgen da, bügün da curtubuznu sıyırırğa küreşe turğan da – kabartılı tamadaladıla. Caş tölü bu zatnı acımsız bilirge kerekdi. Biz, kartla, ölgünçü küreşirikbiz – Malkarnı ençi respublika etalmasak, ol millet iş sizge amanatdı.
Altınçısı. Duniyada allay adam, halk cokdu kesini ençi Üyü bolurun izlemegen. Kesini ençi avtonomiyası, respublikası bolmağan halk köb caşayalmaydı – ullurak halklanı içinde erib, tas bolub ketedi. Curtun başhala küçleydile, tili, tarihi, kulturası da tas boladı. Çuvut, iñuş, tegey, abaza, noğay, abhaz – tizib barırğa bollukdu halklanı – kimi rayon, kimi respublika, kimi kral bolguynçu tohtamağandıla. Biz da tohtarık tülbüz – alaysız, alğarak aythanımça,- duniyadan tas bollukbuz.
Cetinçisi. «Kabartı-Malkar respublikanı çaçarğa izleydile – separatistle, ekstremistle» deb, bizni terslerge küreşgenle da bardıla. Ol calğan davnu aythanlağa cuvab: birleşgen Kabartı-Malkar em allından da kabartı başçılanı kara innetleri bla kuralğandı – bizni ceribizni, kesibizni da cutar üçün. Biz kallay bir küreşe esek da – Teñlik, Tüzlük bolsun deb,- bolmaydı. Kabartı başçıla ne biz aythanña, ne kralnı zakonuna-coruguyna tıñılamaydıla – anı sebebli bizge Kabartıdan ayırılıu col kalğandı cañız.
«Aman etegiñden tutsa, etegiñi kes da kaç» deydile. Alay etgenle da bardıla bizde – respublikada caşayalmay, tışına kaçıb, dağıda «birge caşarğa kerekdi» deb, akıl üretgenle bizge. Başhala da bardıla – kabartılı başçılanı aythanların etib, Ak Üyde birer kullukçuk tabıb, kul bolub turğanla. Kabartılı tamadala allaylanı kolları bla bardıradıla bizge karşçı işlerin – ağaçnı kesinden çüy etib carğança. Alay a, biz allaylağa kesibizni horlatırık tülbüz – Hak da, Halk da bizni bladıla. Biz ekstremistle tülbüz – biz kralnı coruguyndan çıkmay, tüzlügübüz üçün alay küreşebiz. Ekstremistle biz tül, kabartılı başçıladıla – «O reeabilitatsii repressirovannıh narodov» zakonña da, Anayasa Mahkemeni onouvna da buruv bolub turğanla aladıla. Bizge «separatistle» derge küreşgenlege ua aytırıbız: kesigiz umut etgen zatnı bizge aytırğa küreşmegiz. Separatist deb, kraldan ayırılırğa izlegenñe aytadıla. Biz a, çerkes kralda tül, Ereseyde caşarğa izleybiz – ençi Malkar respublikabıznı kurab. Kabartıdan ayırılıunu kraldan ayırılıuça körgüztürge izlemesin kişi da».
Ma bılaydı kölü-inneti Etezlanı Bahautdinni – onla bla cıllanı halkı üçün küreşib turğan Tavlunu. Allay Miñi Tavlula bolğan kadarda, Miñi Tav da bizniki bolğanlay turlukdu, halkıbız da Halk bolğanlay turlukdu. Allah Sizge, Bahautdin, küç-savluk bersin, muratığız tolub, barıbız da kuvanırça bolayık.
BEŞ TAV EL – BEŞ UVAHTI NAMAZ
(SSBN-ñe – Beş Tav Elni Aksakalla Töresine)
Bir curt bolmaz Cerde Kavkazça,
Miñi Tav da – töppesi anı.
Beş Tav El – beş uvahtı namazça,
Kök nüründe culduz bla Aynı.
«Beş Tav Elni beş da tarı –
Oldu meni beşatarım»,-
Degendi İbrahim Baba,
Curtdan köl da, söz da taba.
Hav, Beş Tav El – beş uvahtı namaz,
Beşatar uşkok da bizge.
Terslikni Allah unamaz,
Col berir Tüzlükge, Tüzge.
Bizge kazğan urusuna
Duşman kesi tüşmey kalmaz.
Halknı tıñlayma avazına:
Beş Tav El – beş uvahtı namaz.
Kartlarıbız Nartla kibik,
Atlarıbız Tarpan kibik,
Kablan kibik da caşlarıbız –
Aldad bizni caşnarıbız.
Beş Tav El – beş uvahtı namaz.
Aksakal azan kıçırsa,
Keçigirge çırt caramaz –
Kart, caş da süelir safha.
Beş Tav El – beş uvahtı namaz.
Borçubuznu da tölerbiz.
Tavlarıbızğa da tayana,
Allahdan nasıb tilerbiz.
Aksakallarıbız sav bolub,
Kölübüz turur tav bolub.
Caş tölü da ayaklanır,
Beş Tav Eli azatlanır.
Beş Tav Eli – beş uvahtı namaz,
Beşatar uşkok da bizge.
Etsek madar – etilir kadar,
Tüzlügübüz kalmaz tüzde.
Aksakalla tınçlık tabmay,
Küreşgende Halk, Curt üçün –
Egemenlik tañı atmay,
Kalay kalır Beş Tav Elge?!
Miñi Tavnu töppesinden
Keled enib azan tavuş.
Çırt ketmeydi meni esimden
Kaysın aythan Azat Auvş.
Cavla kesleri kalırla
Bizge eşgen gıbı avda.
Malkar cumhurietni bayrağı
Çaykalır Miñi Tavda.
Ay bla culduz carıtadı
Miyik tavlada karnı.
Halkığız sizni unutmaz,
Aksakalları Malkarnı.
«Halk üçün!..» – antları bolğan,
Sizge caşağan, ölgen da – kolay.
Sizniça kartları bolğan
Halkıbız horlanmaz, oğay.
Caş tölüge ülgüsüz siz,
Allah saklasın ölümden.
Ornuguyz hazırdı sizni
Tav cumhurietni töründe.
Savluk-esenlik tileyme
Barığızğa da Allahdan.
Malkar kralnı kuvançın etmey,
Biriñ ketmesin caşavdan.
Halkığız üçün küreşesiz,
İstemey karnı, borannı.
Mahtav sizge, büsüreu sizge,
Aksakalları Malkarnı.
Siz bolğanığız sebebli,
Kıyın künübüz da – alamat.
Kıyınığız Allahdan kayıtsın,
Canığız Allahha amanat.
Qaynaq: KaMaTurOxunma sayı: 2235


text:
Qazanda “Küktaw” isemle tatarça näfis film kürsätelä
Yäş rejisser İldar Yağfarov töşergän bu “Küktaw” isemle kinofil'm 17 iyünnän Qazannıñ“Ximiklar” mädäniät sarayında irtän säğät 10.00дa häm 11.30da başlana.Häm şuşı uq fil'mnıñ rusçası 21 iyündä bulaçaq. “Uniks”konsertlar zalında Zäynäp Färxetdinova belän Zöfär Bilalovnıñ konsertları tämamlandı. Aña qädär alar Seberdä yäşägän millättäşlär aldında Sabantuyda qatnaştılar. Yamala-Nenes okrugınıñ Muravlenko şähärendä hawa torışınıñ cılılığı + 2+3 gradus qına buluğa karamastan, Sabantuyda konsertnı tıñlağan xalıqnıñ küñele kütärenke , ruxı cılı bulğan.Yäkşämbe häm düşämbe könnärdä irle xatınlı Galina Wişnevskaya belän Mstislav Rostropoviç Qazanda buldılar. 13 iyündä köndez Galina Wişnevskaya “Mixail Frunze” köymäsendä muzıka söyüçelär häm mäğlümat çaraların yaqtırtuçı jurnalistlar belän oçraşıp söyläşte.K.Tinçurin drama häm komediä teatrı binasında Rimski -Korsakovnıñ “Sarskaya nevesta”isemle operası, opera cırı Üzägeneñ citäkçese Galina Wişnevskaya qatnaşlığında bardı. Ä 14 iyün könne S.Säydäşev isemendäge Zur konsertlar zalında Mstislav Rostropoviç Fondınıñ stipendiatları konsertı buldı. M.Rostropoviç üzeneñ şäkertläre Qazan konservatoriäseneñ möğällime Avzal Xäyretdinov belän oçraştı. Şuşı tamaşalar Tatarstannıñ mädäniät ministrlığı häm “Nijnekamsneftexim” häm “Nijnekamskşina” açıq aksiäçelär cämğıäte yärdämendä oyıştırıldı.Rusiä töbäklärendä barğan Sabantuylarda Tatarstannıñ bilgele artistları da qatnaşa. Mädäniät ministrlığı bezgä şunı xäbär itte: 19 iyündä Çiläbe şähärenä “Zaman” törkeme barsa, 26 iyündä Krasnoyar kraena İlsaf cıyına. Ä 27 iyündä bulaçaq S.Peterburg Sabantuyına da Qazannan artistlar bara. 4 iyüldä uzaçaq Mäskäw Sabantuyına Tatarstannıñ cır häm biyu ansamble häm fol'klor muzıka ansamble belän bergä İlsaf , Sänifä Rangulova häm Venera Ğaniewalar baruı qaralğan . Mälikä Basıyr Qazan.


text:
Uzğan ber proğrammabızda Başqortstannıñ Kuşnarenko rayonındağı cäncal xaqında söylägän idek. Bu rayon üzägenä berniçä yıl elek biş – altı ğäilä körd milläte wäkilläre kilep urnaşa. Urındağı xaqimiät alarğa yäşäw häm eşläw xoquğı birä. Kördlär biredä töplänep alğaç, üz eşlären dä açıp cibärä. Şäxsi eşquarlıq belän şöğellänüçe kördlärgä üz bazarların buldıru öçen urın birelgän. Şul uq waqıtta xaqimiätlär urındağı eşquarlar moñarçı eşlägän bazarnı yabalar da, alarğa kördlär qulına tapşırılğan bazarda säwdä itärgä quşalar. Ämma rayondağı tatar häm urıs eşquarları monıñ belän kileşmi. Kördlär üz bazarlarında säwdä itü öçen qıymmät bäyä ala, dip belderä alar.
Kuşnarenko rayonı xaqimiäte ğämällärenä rizasızlıq belderüçelär rayon xaqimiäte binası qarşında miting ütkärde. Anda ber meñ yarımğa yaqın keşe qatnaşqan. Uram cıyının oyıştıruçılarnıñ berse – rayonnıñ «Bol'şewik» kümäk xucalığı räise Fähim Qorbanov bu aqsiäneñ kördlärgä qarşı oyıştırılğan çara bulmawın äytä, yağni bu oçraq millätara ızğışnı añlatmıy. Älege qarşılıq çarası rayon xaqimiätläreneñ eşquarlarğa törleçä qaraşına rizasızlıq belderü häm ğädellek taläp itü çarası ğına.
Soñğı yıllarda Kuşnarenko rayonı iqtisadıy körçekkä terälgän. Rayon üzägendäge salımnarnı iñ küp tüläwçe şirkätlärneñ küpçelege yabılıp betkän yäki yabılu aldında. Alardağı yözlärçä keşe eşsez qalğan. Çittän kilgän kördlärgä östenleklär birü, ä urındağı xezmät keşelären ikençe planğa küçerü rayon xalqınıñ soñğı sabırlığın cuydırğan häm alar xaqimiätlärgä üz däğwaların belderü öçen miting oyıştırırğa bulğan. Uram cıyınında qatnaşuçılar rayon xaqime Rinat Ğäripovnıñ wazıyfasınnan kitüen taläp itä. Rayon Eçke eşlär bülegeneñ barlıq militsiä xezmätkärläre, cämğıse yözdän artıq keşe dä miting bulğan cirgä kiterelä. Rayon xaqimen eşennän kitärgä taläp itep cıyılğan mondıy kümäk cıyınnıñ älegä qädär respublikta bulğanı yuq ide. Meñnän artıq keşe cıyılğan mäydanğa rayon xaqime çıqmıy buldıra almıy, älbättä. Xalıq şigärlär totıp häm qıçqırıp xaqimneñ uramğa çığuın taläp itkäç, anıñ çıqmıy xäle yuq. Ämma uramda cıyıluçılarnı rayon başlığı söylägän süzlär qänägätländermi. Alar Ğäripovnı eşennän alu öçen köräşne däwam itäçägen belderä. Mitingnı oyıştıruçılarnıñ berse kümäk xucalıq räise Fähim Qorbanov söyli. (audio)
Kuşnarenkodağı mitingnıñ qaytawazı tiz arada Ufağa kilep citkäç, rayonğa ikençe könne ük Başqortstan prezidentı xaqimiäte başlığı Radiy Xäbirov kilep citä. Ul rayon citäkçelege belän dä, mitingnı oyıştırğan liderlar belän dä oçraşıp söyläşä. Läkin, Radiy Xäbirov kitkäç tä, rayonda mitingta qatnaşqan qayber keşelärne ezärlekläw, alarnı militsiägä çaqırtular başlana. Şulay itep Kuşnarenko rayonında xalıq belän xaqimiätlär arasındağı qarşılıq haman da kisken xäldä. Aldağı könnärdä ni bulıp betär?


text: Prezident Vladimir Putindıñ haylawzarzı 7-se deqabrzä ütkäreü turahındağı farmanı üz kösönä inde. Haylawzarza qatnaşıu xoquğı alğan 44 partiä bögöndän başlap haylaw aldı yıyındarı ütkärä ala. Däwlät Dumahına üteü ösön partiä haylawsılarzıñ käm tigändä 5 protsent tawışın yıyırğa teyeş. Räsäy üzäk haylaw qomissiähı Däwlät Dumahına haylawzarzı äzerläw häm ütkäreüzeñ planın raslanı. Doqumentta bildäläneüensä, haylaw uçastqaları 17-se oqtyabrzan da huñlamay oyoştorolorğa , haylawsılar isemlege 10-sı noyabrgä tiklem tözölörgä teyeş.


text:
Cemil Koçgün - Owa Munzuri
Sanatçı : Cemil Koçgün
Türkü : Owa Munzuri
Etiketler : Cemil Koçgün - Owa Munzuri türkü indir, Cemil Koçgün - Owa Munzuri türkü dinle, Cemil Koçgün türküleri, Owa Munzuri mp3 indir, Cemil Koçgün türküleri Owa Munzuri türküsü, Owa Munzuri sözleri, Cemil Koçgün mp3 dinle, Cemil Koçgün download, Owa Munzuri bedava mp3, Cemil Koçgün türkü sözleri, Cemil Koçgün türkü dinle, Cemil Koçgün son albüm indir
Cemil Koçgün Türküleri
Cemil Koçgün - Meyman
Cemil Koçgün - Sürgün Zamanı
Cemil Koçgün - Owa Munzuri
Cemil Koçgün - Tembur (Heyder)
Cemil Koçgün - Çekilmez İmiş
Cemil Koçgün - Seyde Min
Cemil Koçgün - Şems
Cemil Koçgün - Ne Keremdir
Cemil Koçgün - Cananı Gördüm
Cemil Koçgün - Xan Eyledik
Cemil Koçgün - Nur Deryası
Cemil Koçgün - Aşk Harmanı


text:
Neşet Çelebi - Pencereden Bakan
Sanatçı : Neşet Çelebi
Türkü : Pencereden Bakan
Etiketler : Neşet Çelebi - Pencereden Bakan türkü indir, Neşet Çelebi - Pencereden Bakan türkü dinle, Neşet Çelebi türküleri, Pencereden Bakan mp3 indir, Neşet Çelebi türküleri Pencereden Bakan türküsü, Pencereden Bakan sözleri, Neşet Çelebi mp3 dinle, Neşet Çelebi download, Pencereden Bakan bedava mp3, Neşet Çelebi türkü sözleri, Neşet Çelebi türkü dinle, Neşet Çelebi son albüm indir
Neşet Çelebi Türküleri
Neşet Çelebi - Ay Dost
Neşet Çelebi - Tadı Kaldı
Neşet Çelebi - Elin Kızı
Neşet Çelebi - Nazlı Nazlı
Neşet Çelebi - Var Benim
Neşet Çelebi - Kara Değil Mi
Neşet Çelebi - Suna Boylum
Neşet Çelebi - Dünya Adana nın
Neşet Çelebi - Karnı Büyük Koca Dünya
Neşet Çelebi - Yürü Bre Fani Dünya
Neşet Çelebi - Pencereden Bakan
Neşet Çelebi - Zalim Poyraz
Neşet Çelebi - İhtiyar Oldum
Neşet Çelebi - Zeynebim
Neşet Çelebi - Yeşil İpek Bükeyim
Neşet Çelebi - Felek
Neşet Çelebi - Kırat
Neşet Çelebi - Dağlar Bizim Dağlarımız
Neşet Çelebi - Ayaş Yolları
Neşet Çelebi - Ara Ver Ara Ver


text:
Ä xäzer bu könnärdä iñ populär temalarnıñ berse bulğan yaña yıl.. Ul Yevropa öçen dä zur üzgäreşlär alıp kiläçäk, xörmätle tıñlawçılar. 2004-kä ayaq basu belän Yevropa Berlegendäge räislek İtaliädän İrlandiägä küçä häm näq menä anıñ citäkçelegendä şuşı berlek may ayında tağın 10 äğzağa artaçaq. Zur Yevropanıñ säyäsi wä iqtisadi ğına tügel, mädäni, ruxi çikläre dä kiñäyä şulay itep.
Moña qädär säyäsi atamalar qullanğanda Yevropanı Könbatış häm Könçığışqa bülü ğädäti küreneş ide. Qitğanıñ könbatış öleşe Yevropa Berlege bularaq qabul itelsä, üzäge häm könçığışı, elek sovet qanatı astında bulğan, ä xäzer kommunizm täğlimatınnan aynıp yatqan illärneñ ayırım ber törkeme itep bilgelänep kilde. Kiläse yılnıñ mayınnan alıp Yevropa yänä berdäm bulırğa cıyına. Berençe dönya suğışına qädär Yevropağa Habsburglar patşalığı aşa bäyle bulğan Könçığış xäzer urtaq Yevropa öyenä säyäsi häm iqtisadi ölkädä genä tügel, üzeneñ bay ruxi, mädäni baylıqları belän dä qayta. Macarstannıñ Liszt, Bartok, Kodaly kebek mäşhür zatları, Çexiäneñ Smetana häm Dvorağı, Pol''şanıñ Chopin häm Szymanowskie muzıka ölkäsendä asılda Yevropa mädäniatennän berqayçan ayırılmadı da. Tik alarnı ruxlandırğan illär genä elegräk irekle dönyağa quşıludan mäxrüm itelgän ide. Qayçandır qıyu fälsäfi fikerlär qaynağan, yalqınlı çığışlar yañğırağan Dresden, Praga, Budapeşt, Warşawlarda "salqın suğış" yıllarında irekle fikerläw tämam yuğalıp, Yevropağa xas asıllıq ta qorıy başladı. Şuña kürä dä "timer pärdä"neñ cimerelüenä, kire Yevropağa "qaytu"ğa qitğanıñ könçığış öleşendä möğämälä, könbatışqa qarağanda küpkä uñayraq, ömetlär dä küpkä zurraq ide. 2004-neñ mayı beryaqtan yartı ğasır barğan "kire qaytu" köräşenä noqta quysa, ikençe yaqtan, qayberäwlär fikerençä, yañasın başlap cibärä. Yevropa Berlegenä quşılu küplär tarafınnan urtaq yevropaçıl üzañ buldırunı da küz aldında tota. Bu berqayçan da säyäsi maqsat bularaq iğlan itelmäde, şuña da qaramastan, urtaq iqtisadi wä säyäsi kiñlek qorğanda, mädäni qimmätlärneñ dä ber buluwı sürätendä, Yevropa watandaşlarında urtaq üzañ xasil bula başlawı tabiği küreneş. Bu uñaydan 19-nçı ğasırğa qädär törle öleşlärgä bülenep yäşägän İtaliäne berläşterüçe Cavour süzlären kiterep bula, ul zamanında "äfändelär, bez İtaliäne qordıq, xäzer inde üzebezdän italyannarnı da buldıriyq" dip beldergän ide. Şul uq yulnı üz tarixında Amerika Quşma Ştatları da ütte häm ul xäzer dä şunı däwam itä. Läkin berläşkän Yevropa alay da maqsat itep "küptän berne buldırunı" tügel, ä "berdä küptörlelekne saqlap qalu"nı quya. Monıñ tarixi analogiäläre yuq tügel. Kürenekle çex yazuçısı Milan Kundera, Habsburglarnıñ Avstriä wä Macarstan patşalığın, "minimum kiñlektä törlelekneñ maximumın röxsät itkän däwlät" dip bäyälägän ide. Tatar-başqortlar yaxşı belä, Rusiädä monıñ näq kirese buldı - anda maximum kiñlektä här närsäneñ dä minimumı ide häm bu milli üzençäleklär ölkäsendä bügen dä däwam itä. Yevropa Berlege üzeneñ säyäsi, iqtisadi wä xoquqi çiklären kiñäytep, andağı milli, mädäni, dini, başqa üzençäleklärne yotarğa, ber itärgä tügel, kiresençä mömkin qädär saqlarğa teli. Yevropada, här despotiäneñ nigezendä bertörlelekkä omtılunıñ yatuwın yaxşı añlıylar. Bu Yevropaça fikerläwneñ ber ürnäge. Dimäk, kem alay uylamıy, Yevropanıñ ruxi qimmätlärennän yıraq tora. Şuña da "bez dä yevropalı bit" dip qabatlarğa yaratuçılarğa başta yevropaça fikerli başlarğa kiräklege kön kebek açıq.
Kärim Kamal, Praga


text:
Swhbat
Bastı bet Swhbat
Jañabay Aytbaev: Tis keselderi äleumettik tüytkildermen wştasıp jatır
Büginde stomatologiyanıñ zamanaui salalarınıñ biri implantologiya – erekşe swranısqa ie. Tisi joq nauqastardı sauıqtıru mäselesin şeşuge mümkindik beretin implantaciya ädisiniñ elimizde keñ qoldanıla bastağanına...
Şığarmaşılıq adamına keşirimmen qarau kerek
Körnekti akter, Qazaqstan Respublikasınıñ halıq ärtisi, QR Eñbek siñirgen öner qayratkeri, QR Memlekettik sıylığınıñ laureatı, bar ömirin önerge arnağan Rayımbek Noğaybaywlınıñ jarımen swhbattasu birazdan...
Nağima Baytenova: Dinge degen qasañ közqarastan arıluğa tiispiz
Soñğı jıldarı qazaq qoğamında din mäselesi özekti tüytkilge aynaldı. Tipten, ekstremistik jäne terroristik toptar birneşe lañkestik äreketter jasap, qayğılı oqiğalar orın aldı. Memlekettik deñgeyde...
Universiada – 2017: Ükilegen ümitimiz kimder?
Uaqıttıñ zımırap jatqanın sporttıq jarıstar jii bayqatadı. Osıdan altı jıl bwrın Almatıda Universiada oyındarı ötedi dep halıqtan süyinşi swrağan edik. Odan beri London men...
Esmwhan Obaev: Azamattardıñ altın basın kökparğa saluğa qwmarmız
Ol – bolmısın qızmet pen ataq özgerte almağan tañğajayıp twlğa. Qaşan da qarapayımdılığınan, betke aytıp qarap twratın tik minezinen tanbaydı. Jaspen balaşa, kärimen danaşa...
Şekaralıq eldi mekender mäselesi mäz emes
Egemendiktiñ qazaqqa bergen sıyı – keñ baytaq dalasın jat közdiñ swğınan qorğap, şekarasın der kezinde sızıp, irgesin bekitui. Sebebi kez kelgen memlekettiñ berik boluı...
Erkebwlan Dayırov: Qazaqtı altı qwrlıqqa tanıtatın kez keldi
Otandıq rejisserlerdiñ bäri onı öz fil'minen körgisi keledi. Öytkeni onıñ jalğandıqqa jol bermeytinin, halturağa wrınbaytının biledi. Moynına artılğan mindetti mejeli biiktikke jetkizgenşe tınbaytınına kino...
Qazaq handığınıñ körkem tarihı
Jaqında «Qazaq handığı. Almas qılış» fil'mi körermenge jol tarttı. Köp wzamay atalmış fil'mniñ keñeytilgen nwsqası – serialı qazaq handığınıñ qwrılu twsındağı tarihi oqiğalardı qalıñ...
Bekswltan Nwrjeke-wlı: Tarihşınıñ köbi özgelerdiñ jazğanın qaytalaudan aspaydı
Bekswltan Nwrjeke-wlınıñ ärbir tuındısı oqırmanına ümit sıylaydı, adamgerşilikke şaqıradı, adami qarım-qatınastı däripteydi. Al jazuşınıñ tarihi taqırıptağı tuındıları tarihi däldigimen halıqtıñ bastan keşkenderin köz aldıña...
Mwsa YILDIZ: YAsaui ruhaniyatı qayta tüleuge tiis
Baytaq dalamızğa danalıq dänin ekken Qoja Ahmet YAsauidiñ bay mwrasın wrpaq jadında jañğırta tüsu maqsatında Täuelsizdigimizdiñ eleñ-alañında tu tikken Türkistan memlekettik universiteti Qoja Ahmet...


text:
Açıq mikrofon: Matbuğat çaraları aşa intim xezmätlärneñ taraluın tıyuğa sezneñ fiker
Sişämbedä Rusiä Däwlät Dumasına ber qanun proyektı täqdim itelde. Monısı Reklama häm massaküläm matbuğat xaqındağı qanunnarğa üzgäreşlär kertü turında. Qanun proyektı avtorları fikerençä, Rusiädä seks turında artıq küp äyber kürsätelä, söylänelä. Telefon aşa seks, böten xalıq qarıy torğan telekanallarda seks wä erotika häm başqalar. Citte diärgä telilär qanun proyektı avtorları. Qanun qabul itelgän oçraqta, ğomum telekanallarda erotik tapşırular azayaçaq, gäzitlärdä dä. Qazan xalqınıñ bu qanun proyektına qarata fikerläre.
Bilgele mondıy qanun küptän kiräk ide. Ämma bu qanun belän genä töptän qorılğan xalıqnı azdıru säyäsäten tuqtatıp bulır mikän soñ? Bu häläkätkä qarşı torırday äyber – ul bezneñ din.
İntim äyberlärne äzräk kürsätsennär ide. Bez möselman bulğaç bu bezgä çit häm yat. Yegetlär ul turıda söylägändä miña bik çiten häm oyat bula.
Yäşlär küräse kilgänne taba. Televizorda bulmasa, barıp çişenderep qarıy. Qanun belän genä tıyıp bulmıy andıy närsäne, tärbiä kiräk. İñ äybäte televizor qaramasqa, ä mäçetlärgä yörergä kiräk.
Bu intim mäs’älälärne qarağanda barsın da tıyarğa kiräk. Yarar bez olılarnı ul bozıqlıqqa iltmi, bez anıñ turında barsın da beläbez. Ä balalarnı xäzer televizor qarşına utırtıp bulmıy, çönki anda bozıqlıq bik küp. Balalarğa ata-analar üzläre añlatırğa tieşlär. Ä inde televizordan qarağanda andağı bozıqlılıq bik nıq tä'sir itä, alarnıñ fikerlären ber dä yaxşı yaqqa yünältmi.
Min bu qararnı xuplıym. Çönki andıy intim reklamnar bik nıq kübäyep kitte.
Älbättä andıy qanun kiräk. Çönki bu bügenge yäşlärgä bik nıq naçar tä'sir itä. Min üzem andıy oçraqlarda andıy tapşırularnı qaramasqa tırışam. Häm başqalarğa şulay eşlärgä täqdim itäm.
Min üzem andıy tapşırular kiräk dip sanıym. Çönki qayber keşe üzeneñ tabiğätennän bik tıynaq bula. Häm andıy irlär belän xatın – qızlar bik nıq ğazaplana. İr keşe inde anıñ teläklären añlamıy. Şunlıqtan censi tormışta añlaşılmawçanlıq, üzenä kiräk qädär läzzät almağanlıqtan küp ğailälär cimerelä dip uylıym min. Şunıñ öçen bu tapşırularnıñ waqıtı soñraq quyılsa häm telägän keşe mondıy tapşırularnı qarıy alsa, minemçä monıñ faydası bulır.
Gölnaz Şäyxetdin


text:
Samarrada bulğan häm Al-Äskär mäçeteneñ 2 manarası cimerelüenä kitergän şartlawdan soñ, Ğıraq xakimiätläre Bağdadta häm Samarrada kommendant säğäten kertte. Xäzergäçä başqa höcümnär bulmadı
Samarrdağı şiğilär öçen izge bulğan altın mäçet cimerlgännän soñ, wäzğiät şaqtıy tınıç bulıp qala. Ğıraq xakimiätläre tiz arada çaralar kürde, Bağdat häm Samarrada komendant säğäte kertelde, uramğa tikşerülär öçen, AQŞ häm Ğıraq xärbälärennän zurraq törkemnär çıqtı, şiğilar tuplanıp yäşägän Sadr bistäsenä iltüçe yulda tikşerü urınnarınıñ sanı arttırıldı. İminlek çaraları qırıslatılsa da, qayber cirlärdä mäsxäbara bäreleşlär bulğan. Basradağı politsiä wäkilläre beldergänçä, bu şähärdäge sönni mäçetlärgä atqan bulğannar. Çärşämbedä bulğan höcümdä 4 keşe üterelgän häm 6 yaralanğan bulğan. Samarradağı şartlawğa berniçä säğät ütügä, Bağdad tiräsendäge sönni möçetlärgä dä höcüm bulğan.
Läkin bu xällär, Samarrda yıl yarım elek bulğan ikençe ber şartlawdan soñ başlanğan mäsxäbara qan qoyışqa oxşamağan. Moña şiği citäkçe Moqtada Al Sadrnıñ tınıçlıqqa çaqıruı üz täesiren yasağan, dip uyanıla.
Anıñ suğışçıları, ütkän yulı, qatı mäsxäbara bäreleşlär belän kisätkän ide. Al-Sadr üze kiçä, nindi dä bulsa möselmannıñ, sönnime ul, şiğıymi ul, altın mäçetkä höcüm itä aluyına ışanmawın beldergän ide. Bu höcümdä ul AQŞnı ğäyepläde.
Şul uq waqıtta Al-Sadr, anıñ tarafadarı bulğan 30 deputat, mäçet törğızılğançığa qädär protest yözennän parlamenttağı eşçänlegen tuqtataçaq, dip tä xäbär itte. Ğıyraq Premyer ministrı Nuri-Al Mäliki bu eşne tikşerergä wäğdä itte. Xäzerge waqıtta möçetneñ ni däräcädä saqlanğanı bilgele tügel.
Samarra şähär keşese “Reuters” ağentlığına bolay digän ide:
‘Möçettäge şartlawlar säğät tuğızda buldı. Mäçet saqlana ide. Mäçetne kem şartlatqan, bez belmibez. Bu politsiäneñ eşe ide, iminlek öçen alar cäwaplı ide. Berençe manara 9.00 da şartladıldı, annan, 10 minuttan soñ ikençese şartlatıldı. Kommendant säğäte dä bar ide. Möçetne kem şartlattı, bez belmibez. Bez bu turıda sorağaç, bu terrorçılar eşe tügel didelär.”
Kürengänçä, küp sorawlar hamanda cäwapsız bulıp qala


text:
Uzğan atnada – Başqortstannıñ Blagoveçen qalasında tözelep yatqan Polief şirkäteneñ yazmışı xäl itelä dip söylägän idek, xörmätle tıñlawçılar.. Bezneñ Ufadağı xäbärçelärebez ireştergän iñ soñğı mäğlümatkä qarağanda – federal üzäk älege berläşmäne tiz arada tözep beterep satırğa niätli. Baqşorstan däwlät cıyılışı qorıltayı deputatı Eduard Xösnetdinov isem-familiäsen alıştırıp Edvard Murzinğa äylängän. Monıñ säbäbe turında ul Azatlıq xäbärçesenä söyläp birde. Düşämbe, 19 ğınwar tapşıruında.
Mönir Wafin, Ufa


text:
Çiygoz boyunca mahkemede zararlanğanlarnı diñlemege devam eteler
Avgust 25-te, cumaaqşamı künü Rusiyege bosyunğan Qırım Yuqarı mahkemesi «fevral 26 işi» çerçivesinde «Ahtem Çiygoznıñ işi» boyunca toplaşuvnı devam ete. Qırımtatar Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyevniñ Qırım.Aqiqatqa bildirgen malümatına binaen, zararlanğanlarnıñ sorğuğa çekilmesi devam ete.
«Şimdiki vaqıtta zararlanğanlar diñlenile. Üyle teneffüsinden soñ, er alda, devam etecektirler», – dedi Smedlâyev.
Çiygoznıñ özü mahkeme zalında yoq – o diñlenüvde SİZO-dan video konferentsiya vastasınen buluna. Bundan evel mahkeme onıñ toplaşuv zalına yiberilmesi aqqında muracaatnı red etti.
Avgust 23-te mahkemede üç zararlanğan kişini – sabıq ukrain militsionerlerni diñlediler.
Ahtem Çiygoz 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radası binası yanında Ukraina topraq bütünligine destek olaraq keçirilgen mitingde iştirak etkeni içün 2015 senesi yanvar ayında yaqalandı.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.
Ahtem Çiygoz mahkemede özüni qabaatlı tanımadı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Enver Demirbağ - Gamzedeler
Sanatçı : Enver Demirbağ
Türkü : Gamzedeler
Etiketler : Enver Demirbağ - Gamzedeler türkü indir, Enver Demirbağ - Gamzedeler türkü dinle, Enver Demirbağ türküleri, Gamzedeler mp3 indir, Enver Demirbağ türküleri Gamzedeler türküsü, Gamzedeler sözleri, Enver Demirbağ mp3 dinle, Enver Demirbağ download, Gamzedeler bedava mp3, Enver Demirbağ türkü sözleri, Enver Demirbağ türkü dinle, Enver Demirbağ son albüm indir
Enver Demirbağ Türküleri
Enver Demirbağ - Nanay
Enver Demirbağ - Hayriyemin Alçak Damı
enver demirbağ - gam zedeler gam zedeler (elazığ)
Enver Demirbağ - Mest
Enver Demirbağ - Duman Almış
Enver Demirbağ - Bahçeye İndim Ki
Enver Demirbağ - İndim Yarin Bahçesine
Enver Demirbağ - Tecnis
Enver Demirbağ - Bu Dere Buz Bağlamış
Enver Demirbağ - Harput Divanı
Enver Demirbağ - Dağlar Dağımdır Benim
Enver Demirbağ - Bülbülün Kanadı Sarı
Enver Demirbağ - Hüseynikten Çıktım Şeher Yoluna
Enver Demirbağ - Ne Mestim
Enver Demirbağ - Muhalif Hoyrat


text:
Neşet Çelebi - Alişan
Sanatçı : Neşet Çelebi
Türkü : Alişan
Etiketler : Neşet Çelebi - Alişan türkü indir, Neşet Çelebi - Alişan türkü dinle, Neşet Çelebi türküleri, Alişan mp3 indir, Neşet Çelebi türküleri Alişan türküsü, Alişan sözleri, Neşet Çelebi mp3 dinle, Neşet Çelebi download, Alişan bedava mp3, Neşet Çelebi türkü sözleri, Neşet Çelebi türkü dinle, Neşet Çelebi son albüm indir
Neşet Çelebi Türküleri
Neşet Çelebi - Deli Çoban
Neşet Çelebi - Etek Sarı Sen Etekten Sarısan
Neşet Çelebi - Bana Her Şeyi
Neşet Çelebi - Zalim Poyraz
Neşet Çelebi - Cananısın Canısın
Neşet Çelebi - Kırat
Neşet Çelebi - Dağların Eteklerinde
Neşet Çelebi - Yeşil İpek Bükeyim
Neşet Çelebi - Elin Kızı
Neşet Çelebi - Pencereden Bakan
Neşet Çelebi - Bulgur
Neşet Çelebi - Bitti Mapus
Neşet Çelebi - Zeynebim
Neşet Çelebi - Kuzum
Neşet Çelebi - Körimiş Gözlerim


text:
Äfğanstan talibları arasında 3 tatar buluı Rusiä xalqın şaqqatırdı
Zöfär abıy Näfiqov häm başqa tıñlawçılar millätneñ xälen, yäşäyeşen, zıyalılarnıñ konkret ğämällären belergä telilär. Soñğı könnärdä Äfğanstanda taliblar arasında qulğa alınğan tatarlar Rusiäneñ barlıq televideniä kanallarında, gäcitlärendä üzäk urınnı aldı. Rawil Ğömärov häm Almaz Şäripovnıñ tatar buluı härwaqıt zur basım belän äytelde. Rudol'f Nuriev, Wäğiz Xidiätullin, Ruslan Niğmätullin, Marat Safin, Nikolay Xäbibullin kebek bilgele keşelärneñ milläten berwaqıtta da kürsätmiçä rus sportçısı yäki artistı dip kenä atıylar. Rusiädäge 5-6 million tatar arasında berniçä möselman fanatiğı buluı hiç gäcäp tügel. Yözlärçä urıs Serbiägä barıp, slavyan qärdäşlärenä yärdäm yözennän suğışlarda qatnaşıp, andağı möselmannarnı qorıp yörüläre berkemne dä gäcäpländermägän ide. Äfğanstanda tabılğan tağın ber Çallı yegete turında da mäğlüm buldı. Ayrat Vaxitov Çallı dini oyışması aktivistlarınıñ berse bulğan. Äfğanstanda taliblar anı FSB xezmätkäre dip şiklänep, qıynağannar häm zindanğa salğannar. Xäzer ul irekkä çığarılğan häm Çallıda yäşäwçe änisenä şaltıratqan. Tatar başları qayda ğına barıp çıqmas!


text:
Bügin, 11:47
Tölemis Şotanov: Almatıda 160 885 jumıs istep turğan şağın jäne orta bïznes swbʺektisi bar
Almatı qalası käsipkerleriniñ jıl say`ınğı konferencïyasında «Atameken» UKP basqarma törağasınıñ orınbasarı Tölemis Şotanov Almatı qalasındağı käsipkerlik damwınıñ artıqşılıqtarına toqtaldı, dep xabarlay`dı BNews.kz.
Saraptama 27 Almatı
16 aqpan, 12:23
«Cïfrlıq Qazaqstan» bağdarlaması – xalıqtıñ äl-awqatın arttırwğa bağıttalğan joba
Sonımen, bïıl jazda elimizde «Cïfrlıq Qazaqstan» memlekettik bağdarlaması iske qosıladı. Negizi bıltır qalanğan osınaw jobanı Memleket basşısı keşegi xalıqqa arnağan Joldawında erekşe atap ötken bolatın. Elbasınıñ atap ötetindey`i de bar, aqparattıq texnologïyalardıñ qarıştap damıp bara jatqan mına zamanında IT salasın damıtpasaq, damığan 30 eldiñ qatarınan körinw bizge jay` arman bop qaları anıq. Öy`tkeni, örkenïetti elderdiñ barlığı osı sandıq jüy`ege köşip, önerkäsibiniñ damwın jäne xalqınıñ äl-awqatın jıldan-jılğa jaqsartıp keledi.
Saraptama 355 Astana
11 jeltoqsan, 14:10
Belesebet mingen bïlik nemese qazaqstandıqtardı belesebetke otırğızwdıñ bes sebebi
Örkenïetti elderdiñ ürdisine ilesken Qazaqstanda velomanïya qarqın alatınğa uqsay`dı. Astana, Almatı, Şımkent qalalarında veloturaqtar men arnay`ı joldar pay`da boldı. Jwırda Almatıda qala basşısı Bawırjan Bay`bek Almaty bike jobası ayasında velostansalardı iske qosw saltanatı ötti. Osılay`şa Astana men Şımkent qalalarında sätimen jüzege asıp jatqan belesebetter jelisi endi Almatıda da bolatın boldı. Xalıqtı velosïpedke köbirek otırğızw twralı oy`dı munıñ aldında memleket basşısı da birneşe märte qwattağan bolatın
Saraptama 4279 Astana
10:05
GMO-önimder azıq-tülik qawipsizdigin qamtamasız ete aladı ma?
Jahandıq azıq-tülik qawipsizdigine töngen qater «Qazaqstan-2050» Strategïyasındağı «XXI ğasırdıñ jahandıq on sın-qaterdiñ» üşinşisi retinde ay`şıqtalğanı belgili. Strategïyalıq qujatta Elbası älemdik xalıq sanı öswiniñ joğarı qarqını azıq-tülik mäselesin şïelenistiretinin basa ay`ttı. Tamaq önimderin öndirwde revolyucïyalıq özgerister jasamasa, talğajaw eter tamaqqa jarımağan elderdegi xalıq sanı öse bermek.
Saraptama 4253
10 jeltoqsan, 18:23
Memleketke jeke menşik käsipti qoldaw ne üşin qajet?
Ükimettiñ kezekti otırısında QR Ulttıq ékonomïka mïnïstri Q. Bïşimbaev bïıl şağın jäne orta bïznestiñ el ékonomïkasınıñ işki jalpı önimine ülesi kemigenin mälim etti. Kez-kelgen el ékonomïkasınıñ küretamırı käsipkerlik ekenin qaperde ustasaq, ükimet müşesiniñ awzınan şıqqan jañalıqtıñ qay` turğıdan alsaq ta köñil könşitpesi anıq. Atap ay`tqanda, işki jalpı önimge bïznestiñ qosqan ülesi bıltır 26,2% bolsa, bïıl ol 25,6% körsetip otır. Yakï, bir pay`ızğa kemip otır. Bastı sebep älbette ğalamdıq ékonomïkadağı faktorlardıñ wşığwı men ekinşi deñgey`li bankter tarapınan salanı nesïelendirwdi qısqartwı ataladı.
Saraptama 2122
12:27
Älewmettik jelide pikir twğızwşılar nemese kimniñ sözi ötimdi?
Osıdan 100 jıl burın jer betinde 1 mlrd 700 mïllïonnan asa adam bolğan eken. Qazirde féy`sbwk pay`dalanwşılar sanı da däl osınşağa jetti, - dep jazdı bügin öz paraqşasında Mark Cwkerberg. Bile bilgenge bul sumdıq sanay`ğaq. Qazirde jahanda 7 mlrd. 300 adamğa jetkenin qaperge alsaq, jumır bastı pendeniñ sanı bir ğasırda 4 jarım ese köbey`genin añday`mız. Demek, orta eseppen alğanda ğalamımızdıñ ärbir törtinşi ğazïz janı féy`sbwktı pay`dalanadı dep pay`ımdawğa negiz bar.
Saraptama 1080


text:
Trump Rusieden Qırımnı Ukrainağa qaytaracağını bekley – Beyaz Saray
AQŞ prezidenti Donald Trump, Rusiyeden Qırımnıñ Ukrainağa qaytaracağını ve Ukrainanıñ şarqiy tarafında zorbalıqnıñ eksilmesini beklegenini bildirdi. Bunı Beyaz Saraynıñ resmiy temsilcisi Sean Spicer beyan etti, dep haber ete Reuters.
Er künlük matbuat konferentsiyasında Spicer: «Prezident Trump, Rusiye akimiyeti Ukrainada zorbalıqnıñ eksilmesi içün tedbir alacağını ve Qırımnı qaytaracağını beklegenini ap-açıqtan bildirdi», – dep beyan etti.
Bunen beraber o dedi ki, AQŞ yañı prezidentiniñ idaresi Moskva ile umumiy til tapıp olacağına ümüm ete.
Keçende Trumpnıñ mesletçısı Rusiye ile munasebetler sebebinden istifağa ketken edi.
AQŞ prezidenti Donald Trump saylavaldı kampaniyası devamında defalarca Rusiye ile işbirlikke qol tutqanını bildirgen edi ve Rusiyeli prezident Vladimir Putinniñ liderlik çizgilerinen meraqlanğanını aytqan edi.


text: Yäy baźarźarźa yäşelsä-yemeş kübäyewe häm ularğa xaqtar oshoźayıuı, höt rizıqtarınıñ tiź boźolowı säbäple küptär aźıq-tülektän ağıulanıp dawaxanağa elägä. Qanunhıź oyoştorolğan kibettärźä, baźarźarźa sanítar-taźalıq qäğiźäläre ütälä tip äytew bötönläy urınhıź. Xalıq bernisä tingä arzanıraq rizıqqa aldanıp ularźan hatıp ala. Äle qala uramdarındıñ här möyöşöndä yemeş-yıläk menän sawźa itälär. Yıuılmağan rizıq yeyep balalar ağıulana. Bıyıl altı ay esendä Respublikanıñ yoğoşlo awırıuźar dawaxanalarında 6 meñ 400 keşe dawalanğan, bıl ütkän yıldıñ oşo osoro menän sağıştırğanda baytaqqa küberäk. Bıl osraqtarźıñ kübehe yäy ayźarına tura kilä. Şuğa kürä lä tabiptar yäşelsä-yemeşte qaynağan hıu menän yıuıp aşarğa, tiź boźola torğan aźıqtarźı alğanda iğtibarlı bulırğa käñäş itä. Diareyä yäki temperatura kütärelgän osraqta tiź arala tabiptarğa möräjäğät itew möhim.


text:
Mehmet Özbek - Kalk Gidelim Şıh Bağına
Sanatçı : Mehmet Özbek
Türkü : Kalk Gidelim Şıh Bağına
Etiketler : Mehmet Özbek - Kalk Gidelim Şıh Bağına türkü indir, Mehmet Özbek - Kalk Gidelim Şıh Bağına türkü dinle, Mehmet Özbek türküleri, Kalk Gidelim Şıh Bağına mp3 indir, Mehmet Özbek türküleri Kalk Gidelim Şıh Bağına türküsü, Kalk Gidelim Şıh Bağına sözleri, Mehmet Özbek mp3 dinle, Mehmet Özbek download, Kalk Gidelim Şıh Bağına bedava mp3, Mehmet Özbek türkü sözleri, Mehmet Özbek türkü dinle, Mehmet Özbek son albüm indir
Mehmet Özbek Türküleri
Mehmet Özbek - Baba Bögün Geyipsen Karalar
Mehmet Özbek - Kar Mı Yağmış Şu Harput un Başına
Mehmet Özbek - Mazan Hoyratı
Mehmet Özbek - Kerkük Divanı 1
Mehmet Özbek - Altın Hızma
Mehmet Özbek - Dön Beri
Mehmet Özbek - Kerkük Divanı 2
Mehmet Özbek - Yola Çıktım Mardin e
Mehmet Özbek - Evlerinin Önü Kavak
Mehmet Özbek - Öllem Öllem
Mehmet Özbek - Ezo Gelin
Mehmet Özbek - Baba Bugün
Mehmet Özbek - Veziranasın Vezirana
Mehmet Özbek - Dalda Yeri
mehmet özbek - kalenin dibinde bir daş olaydım (kerkük)


text:
Ali Bodaninskiy
Ali Bodaninskiy (1865 - 1920) - qırımtatar yazıcı, jurnalist ve siyaset adamı.
Ali Bodaninskiy, 1865 senesi Aqmescit civarındaki Badana köyünde doğdı. Tercimanda yazılar yazğan Bodaninskiy, muarrir, sanatçı, edebiyatçı yaşlarnen beraber siyasiy husuiyetide olğan bir cemiyet qurğan olsa da, Çar ükümeti mani olğanı içün bu cemiyet çalışamadı. Qırımtatarlarnıñ atalar sözleri, tapmacaları, aytımlarını topladı, Rusça-Tatarca luğat azırladı ve Rusiye edebiyatından bazı kitaplarnı Qırımtatar tiline tercime etti. 1919 senesinde Mustafa Suphinen beraber Qırımtatar tilinde ilk bolşevik gazetası olğan "Yañı Dünya" gazetasını çıqardı. l920 s. Qızıl Orduğa kirip Qırımğa qayttı. Aynı sene menşeviklernen uruşa ekende öldi.


text:
Noyabr 10-da, cumaaqşamı künü Kezlevde (Yevpatoriya) «Odun bazar qapusı» medeniy-etnografik merkezinde Qırım tarihçısı, yazıcı ve televizion alıp barıcısı Oleksa Gayvoronskiyniñ «Qırım memleketi» kitabı taqdim etildi.
Kitap müellifi qayd etti ki, onıñ içün orta asır Kezlev qalesinde keçirilgen numayış eñ müimdir.
Oktâbr 21-de Oleksa Gayvoronskiyniñ «Qırım memleketi» kitabınıñ taqdimi Qırım paytahtında, «Fes» art-merkezinde keçirildi.
Kitap Aqmescitte derc etildi. Onıñ içine 61 ilmiy-polpulâr oçerk kirdi, müellif, hanlar devri tarihına ait olğan çeşit binalar aqqında tafsilâtlıca añlata.
İşbu neşir leyhası belli Qırım mühbiri, television ve radio alıp barıcısı Naciye Feminiñ yardımı ile ömürge keçirildi.
Kitap, Or-qapı ve sırlı Çorğuna qullesi, unikal Derviş tekiyesi ve Bağçasaray Han sarayınıñ sırlı odalarına, bunen beraber, ordu ve hanlar devirlerine ait Qırım yarımadasınıñ bütün köşelerindeki diger çoq abidelerge seyahatqa davet ete. Kitap, müellif tarafından Qırım abidelerinde yapılğan fotoresimlernen, ve XVII – XX-ci asır arhiv resimlerinen yaraştırılğan.
Temsil merasimi aqqında tafsilâtlı malümatnı Avdetniñ nevbetteki haberlerinden oquñız.
Foto: Avdet


text:
Tatarstan Fännär akademiäseneñ yaña citäkçese bulıp Äxmät Mäzgarov saylandı
Fännär akademiäsen 15 yıl tiräse akademik Mansur Xäsänov citäkläde. Şul däwer öçendä ul ğalimnärne ber uçqa tuplap, köçle kollektiv buldırdı. Tatarstan akademikları belän Rusiädä genä tügel, xätta çit illärdä dä isäpläşüläre turında äledän-äle işetep torabız. Bu xaqta üz çığışında Tatarstan Prezidentı Mintimer Şäymiev ta bilgeläp uzdı.
Mansur Xäsänov sälämätlege qaqşaw säbäple bu eştän üzen azat itüne sorap ğariza birgän. Cıyılışta anı Tatarstan citäkçeläre dä, ğalimnär dä zur räxmätlären belderep ozattılar.
Cıyılışnıñ ikençe öleşe Fännär akademiäseneñ yaña citäkçesen saylawğa yunältelgän ide. Berdänber kandidat bularaq Bötenrossiä uglevodorod çimalı fänni-tikşerenü institutı general' direktorı, akademik Äxmät Mäzgarov täqdim itelgän. Cıyılış barışında tawış birüne yabıq kileş uzdıru qararı qılındı. 70TәH artıq akademiknıñ barısı da ber tawıştan Äxmät Mäzgarovnı sayladı.
Äxmät Mäzgarov 1943 yılğı. Baltaçnıñ Sosna awılında tuğan. Ätise mulla bulğan häm küptän tügel awıldaşları häm balaları anıñ isemendäge mäçet buldırğannar. Bu xaqta jurnalist Amil Nur
Ul mulla ğailäsennän. Zıyalı ğailä ide. Ul Sosna awılında ximiä buyınça iñ yaxşı uquçığa häm çañğıçığa premiä buldırdı.
Äxmät Mäzgarov kükertle neft'ne eşkärtü yunäleşendä zur eşlär alıp barğan keşe. 1960 nçı yıllarda neft' ximiäse tarmağı ayıruça nıq üseş alğanı mäğlüm. Şunıñ belän bäyle küp kenä ölkälärdä neft' ximiäse kompleksları, zavodlar barlıqqa kilde. Älege waqiğalarda fänni-tikşerenü institutınıñ öleşe zur.
1990 yıllar, yäğni iñ awır – aqçasızlıq, eşsezlek - torğınlıq çorında 130 keşedän torğan institutın saqlap qalu ğına tügel, anı üsterügä ireşä. Çit illär belän elemtädä tora. 1993 yılda Qazaqstannıñ Tengiz neft’en çistartu mäs’äläsenä qağılışlı “Şevron” Amerika neft' kompaniäse bäyge iğlan itkän bula. İnstitut älege bäygedä ciñü yaulıy.
Uzğan yıl Äxmät Mäzgarov citäklägän institut texnologiäsenä nigezlänep 35 caylanma tözelgän. Älege katalizatorlar Rusiä, Amerika, İran, Almaniä patentları belän yaqlanğan.
Äxmät Mäzgarov ğadi tatar awılınnan çıqsa da ingliz häm alman tellären belä. Ul Tatarstannan berdänber İslam Fännär akademiäseneñ akademigı da bulıp tora. Comğa könne cıyılışta akademik İndus Tahirov Äxmät Mägzarovnıñ texnik qına tügel, ä gumanitar fikerle keşe buluın da äytte. Anıñ milli ruxta tärbiälängänen dä bilgeläp uzdı.
Mintimer Şäymiev cıyılışta Fännär akademiäse aldında yaña burıçlar quydı - yäğni yaña proyektlar, eşlänmäläre turında oktyaberğa xisap äzerläwne yökläde.
Landış Xarrasova.


text:
Xämzä Arslan: «Belüebezçä, federal köçlär Çeçnyada maxsus operatsiälär uzdıra. Çeçennarnıñ terror aktları alar öçen şundıy uq maxsus operatsiä ul. Terror alarnıñ can awazı, başlarına töşkän bälädän qotqarunı sorap dönya xalıqlarına, däwlät citäkçelärenä, cämäğätçelekkä salğan söräne. Rusiä tarafınnan cäberlänüçe, irekkä omtılğan baş imäs çeçen xalqınıñ çirattağı yalwaruı Mäskäwdä yañğıradı. Ämma alarnıñ suğışnı tuqtatu turındağı xaqlı taläbe kire qağıldı.» [ Şähri Qazan ]
“Belüebezçä, federal'' köçlär Çeçnyada bik yış maxsus operatsiälär uzdıralar. Çeçennarnıñ terror aktları üzläre öçen şundıy uq maxsus operatsiä ul. Terror alarnıñ can awazı, başlarına töşkän bälädän qotqarunı sorap dönya xalıqlarına, däwlät citäkçelärenä, cämäğätçelekkä salğan sörännäre. Räsäy tarafınnan cäberlänüçe, anıñ tupas qorallı köçenä batırlarça qarşılıq kürsätüçe, irekkä omtılğan başimäs çeçen xalqınıñ çirattağı yalwarulı can awazı soñğı waqıtta Mäskäwdä yañğıradı. Çeçen terrorçıları taläpläreneñ ütälüen tä''min itü öçen qulğa aldılar. Ämma alarnıñ suğışnı tuqtatu turındağı xaqlı taläpläre kire qağıldı. Şunıñ belän citäkçe dairälär üzlären bälagä töşkännärne añlarğa sälätsez, qatı bäğerle, tuñ yöräkle, cansız keşe buluların kürsättelär”, - di Xämzä Arslanov.
Terror ul – sotsial'' küreneş. Annan qotılıym disäñ, anı tudıruçı säbäplärne tudıru beterü östendä daimi, maqsatçan eşlärgä kiräk, bälagä töşkän xalıqlarnıñ üteneçlären qänäğätländerergä kiräk. Qızğanıç, Mäskäwdä bulğan terror belän bäyle waqiğalardan räsmi oyışmalar häm citäkçe dairälär döres näticä yasamadılar. Däwlät Duması aşığıç räweştä yaña qanun ğına qabul itte. Anda jurnalistlarnıñ terror waqiğaların, köç orğannarınıñ aña bäyläneşle adımnarın yaqtırtudağı irekläre qısılğan, xoquqları qısqartılğan. Monısı da bernindi kirtägä sıymıy torğan ğälämät. Niçek inde jurnalistlarnıñ eşçänlegenä küz-qolaq bulıp qına terrorçılıqnı tıyıp, yä bulmasa, kimetep bulsın di.
BeчepHяя KaзaHb gazetında “Bügen jurnalistlardan närsä dä bulsa toramı?” digän sorawğa törle basma baş möxärrirläre, jurnalistlarnıñ cawapları birelgän. Alarnıñ kübese jurnalistlarnıñ bügenge köndä zur rol'' başqaruların bilgeli. Nindi genä ğäybät çığarsañ da xalıq tiz arada anı totıp alıp cäyelderep cibärügä basım yasıy. Partiä zamanında isä bötenese quşılğan buyınça bertösle yazılsa xäzer härber matbuğat çarası mäğlümatnı berençe häm tulıraq itep birergä tırışa dilär.
Mädäni comğa gazetında isä Älfiä Miñnullinanıñ Mordoviäneñ Lämberä rayonı Aqsyun awılında Tatar gazetasın ber üze çığaruçı İrek Bikkinin belän şaqtıy qızıqlı äñgämäse urnaştırılğan. Ul gazet xäzer kübräk elektron variantta çığa. “Gazetnıñ elektron versiäse uquçılar sanın üsterep kenä qalmıy, ul basmanıñ tä''siren geografik yaqtan iskitkeç kiñäytä. Ägär ğädäti gazetnı ayırım töbäk keşeläre genä uqısa, elektron versiäne dönyanıñ teläsä qaysı töbägendä uqıylar. Uquçılar, materiallarnı uqığaç, şunda uq üzläreneñ fikerlären elektron xat aşa yullıy alalar”, - dip äytä anda İrek Bikkinin. Ul üze awıl keşese, 80-nçe yıllar başında ğadi ber traktorçı häm kombaynçı bulıp eşlägän. Xäzer dä şul awılda yäşäp kompyüterda gazet eşli. Häm anıñ elektron versiäsen tatar awılınnan turıdan-turı Sankt-Peterburg häm Kaliforniä serverlarına cibärä. “Böten närsä eşli, bernindi dä totqarlıq yuq. Zamana üzgärde. Bez tatarlar da şul zamana belän bergä üzgärergä tieşbez”, - di Mordoviädäge millättäşebez.
Ğomumän, çittäge tatarlarğa Tatarstan basmaları xäzer zur urın birä başladı. Bu atnada BocToчHый эkcпpecc häm Mädäni comğa gazetları tatar ictimaği-säyäsi eşleklese, jurnalist, Törkiä respublikası watandaşı Ali Aqış turında yazmalar basılğan. Anda anıñ tormış yulı taswirlangan, eşçänlege bäyän itelgän. 2002 yıl başında ul Tatarstan Milli arxivına 300 kilogrammlı şäxsi arxivın häm kitapxanäsen tapşırdı. Büläklär arasında kürenekle millättäşlärebez G.İsxaqi, Y.Aqçura, S.Maqsudi turındağı dokumentlar häm Ali Aqışnıñ şäxsi köndälekläre dä bar ide. Bu bähasız materiallar, şiksez, tarixçılarğa Aqış zamanında bulğan waqiğalarğa obyektiv bäyä birergä yärdäm itäçäk.
Mädäni comğa gazetında “Ğasırlarğa suzılğan säyäsät” digän yazma Rusiädä millätlärne urıslaştıru xaqında bara. Urıs patşalarınıñ hämmäse dä diärlek pravoslavie dine ähelläre belän ber ük törle säyäsät alıp barğan. Petr I, mäsälän, tatarlarnı “çuqındıru” eşen öç ay eçendä tämamlarğa boyıra. Kanaşewiç quşuı belän Qazan gubernasında ber kön öçendä 400-dän artıq mäçet yandırıla. Üz dinnärennän baş tartmağan küp kenäy möselmannar, törle säbäplär tabıp, Arxangel''skiğa, Sebergä sörelä.
Bäxässez, revolütsiägä qädär tatar milläten islam dine qanunnarı, etnopedagogika, şularğa nigezlängän tatar mentalitetı yäşätkän. Mäsälän, qatnaş nikax bulmağan diärlek, ana telen härkem yaxşı belgän. Añlaşıla ki, xalıq pedagogikası İslam qanunnarı belän suğarılğan. Bol''şeviklar xakimiätkä kilgäç, dingä, bigräk tä islam dinenä qarşı köräş qotoçqıç kiñ qolaç aldı. Mäçet-manaralar yandırıldı. Uraza totular zur cinayätkä äylände”, - di yazmanıñ avtorı Mäxmüt Äxmätcanov.
Bälki xäzer Rusiä xakimiäte pravoslavie dine yardämendä yäş buınnı äxlaqlı itep tärbiälärgä ömetlänäder digän fiker dä uzdıra ul bu yazmada. Ämma patşa Rusiäse zamanında da ildäge barlıq mäktäplärdä dä xristian dinen öyränü uqıtu programmasına kertelmägän. “Ap-açıq itep kenä äytkändä, bu 145 million keşe yäşägän Rusiädä böten xalıqnı pravoslavie dinenä küçerü öçen eşlänä kebek toyıla. Toyıla ğına tügel, çınnan da şulay. Mäsälän, 1-11-nçe sıynıflarda uquçı atnasına 2 säğät pravoslavie mädäniäten öyränä di. Cämğese 544 säğät bula. İkençe törle äytkändä, diplomlı pop äzerläp çığarırğa citärlek waqıt qaralğan bu predmetqa”, - dip yaza Mäxmüt Äxmätcanov Mädäni comğa gäcitendä. Monda ber närsä genä açıq çağıla: 450 yılğa suzılğan säyäsät äle dä däwam itä. Şunı ğına iskä töşeräse kilä: xätta patşa vlast''ları da tatarlarnıñ imlasına tıqşınmağan. Sovet çorında tatarlarğa başta latin grafikası kertelde. Monı “islam dinennän ayıru” ısulı dip uylağannar ide, ämma tizdän ul da tatar tele öçen bötenläy qulay bulmağan kirillitsa belän almaştırıldı. Şul yul belän tatarlarnı urıslaştıru säyäsäte ütkärelde. Bilgele, Mäskäw ütkärä torğan “xakimiät vertikale” säyäsäte, balalarğa pravoslavie dinen uqıtırğa omtılu, latin imlasın tıyu – yaña küreneş tügel. Häm anıñ bernindi dä kiläçäge yuq. İctimaği üseş qanunnarı şunı kürsätä.
Mäğrifät gazetında Tufan Miñnullin tatarlarnıñ başqa millätlärgä dä ürnäk bulıp, başqa xalıqlarnıñ alardan täcribä alıp yäşäwlärenä basım yasıy. "Udmurt millätpärwärläre millätne saqlap qalu täcribäsen tatardan öyränergä telilär. Bik ğibrätle fakt - udmurt cirendä tatarlar udmurtlarğa ürnäk bulıp toralar. Menä ul Rusiä milli säyäsäteneñ ğälämätläre", - dip yaza ul "Yazmış" dip isemlängän mäqäläsendä. Ğomumän, bu yazma bik küp millättäşlärgä ğibrät bulır dip uylıym.
Tatarstan jurnalınıñ çirattağı sanı maxsus “Tatenergo” açıq aksionerlıq cämğiätenä bağışlanğan. Rusiä belän Tatarstanda iñ zur energiä sistemalarnıñ berse bulğan “Tatenergo” cämğiäte küptän tügel üzeneñ hönäri bäyrämen bilgeläp uzdı. Qızğanıçqa ki, “Piramida” küñel açu üzäge açılu säbäple 70 yıllıqnı energetiklar tınıç qına bäyräm ittelär. Tatarstan jurnalınıñ maxsus sanı Tatarstan Respublikası Prezidentı Mintimer Şäymievneñ qotlaw süze belän açıla. “Tatenergo” respublikabıznı sänäğät häm iqtisad yağınnan üsterüneñ nıqlı nigezenä äwerelde, älege zur kompaniä Tatarstannıñ energetik qüäten saqlap qalu belän bergä, respublikabıznıñ energetika sistemasın üz üseşendä yaña basqıçqa kütärä aldı”, - di Şäymiev. Jurnalda “Tatenergo”nıñ kadrlar mäs’äläse, citeşterü protsessı, äylänä-tiräne saqlawğa bağışlanğan yazmalar, törle qotlawlar basılğan.
Urta häm olı yäştäge mäktäp balaları öçen çığuçı Yalqın jurnalında ğailäse belän Amerikağa yäşärgä kitkän kompozitor Mäsxüdä Şämsetdinovanıñ ulı Nadir belän äñğämä oyıştırılğan. Anda anıñ çit ilgä niçek iäläşüe, anda närsälär eşläwe turında yazıla. Ul Nadirdan kilgän elektron xatlardan tora. Şulay uq bu sanda törle kürenekle yäş millättäşlärebezneñ fotolarınnan yasalğan kalendar'' da uquçılarğa zur büläk bulır. Anda Marat Bäşärov, Zemfira, Marat Safin, Ruslan Niğmatullin häm tağın berniçä millättäşebezneñ tösle fotoları birelgän.
2003 yılğı tatar basmalarına yazılğan äbünäçelär inde yaña yıldağı gazet-jurnallarnı ala başladı. Bu sannar milli matbuğatnıñ häm demokratiäneñ üseşen yaqtırta alırmı? İñ möhime tirajlar kimü, tatarça uquçılar sanı azayu däwam itärme? Tatarstan yäşläre neñ iñ berençe sanında “Bez tağın elekkege kebek 72 meñ belän çığabız” digän iğlan basılğan. Bu Yaña yıldağı iñ möhim häm iñ küñelle yañalıq.
Landış Xarrasova, Qazan.


text:
2006 yılda Omski tatarlarınıñ uñışları
Omski ölkäsendä 2006 yılda tatar xalqı arasında uñışlıraq başqarılğan eşlär asılda mädäniät ölkäsendä buldı. Häm alarnıñ iñ möhime dip şähärdä eşläwçe “Umırzaya” fol'klor ansambleneñ Qazan tamaşaçıları aldında çığış yasawı disäk yalğış bulmas. Omskilılarnıñ Qazanğa baruları Ğabdulla Tuqaynıñ 120 yıllıq yubileyı häm Sabantuy oyıştıruçılar seminarı ütkärelgän waqıtqa turı kiterelep Bötendönya tatar kongressı tarafınnan oyıştırıldı. “Umırzaya” ansamble üzeşçännäreneñ konsertın Rusiäneñ törle töbäklärennän seminarğa kilgän millättäşlärebez dä qaradı. Ansambl'dä şöğellänüçelär öçen Qazanğa baru üze ber zur waqiğa buldı. Çığış yasawdan tış alar şähär belän tanıştılar, tarixi urınnarda buldılar, seminar-uquda häm kongress oyıştırğan başqa çaralarda qatnaştılar. Şuşı urında ansambl' belän Qazanda bulıp qaytqan ölkä xakimiäteneñ xoquq bülege mödire Zifa Şaripova fikeren citkeräse kilä. İnde şaqtıy waqıt ütügä qaramastan Zifa xanım haman da anda tuğan xislären onıtmıy, ul küptän kürergä xıyallanğan ata-babası cirenä baruı belän qänäğät, ä “Umırzaya” ansamble öçen Qazanda çığış yasaw imtixan buldı dip sanıy.
2006 yılda ruxi başqala belän bäyläneşlär omskilılarnıñ Qazanda buluları belän genä çiklänmäde. Yıl äylänäsendä Omskida Tatarstannıñ icat kollektivları da bulıp kittelär. Döres, bügenge köndä Seber yaqlarına kilergä aşqınıp toruçı artistlar küp tügel. Çönki tamaşaçı sanı kimi bara - ölkännär kitä, yäşlärneñ küpçelege tatar konsertlarına yörmi. Yıldan-yıl arta barğan arenda, yul bäyäläre dä artistlarnıñ kilüenä totqarlıq bulıp tora. Şulay da, bernigä dä qaramıyça, xalıqqa xezmät itü maqsatın alğa quyıp Rusiä buylap sibelgän xalqıbız mänfäğätlären qayğırtıp yörüçelär yuq tügel.
Tatarstannıñ atqazanğan artistı Zaqir Şahban, mäsälän, bez mädäniät, sänğät taratuçılar, xalıqnıñ ilçeläre, bernindi aqçağa qaramıy eşebezne däwam itteräçäkbez di. Şunsı da iğtibarğa layıq – 2006-nçı yılda kilgän artistlar – Zaqir Şahban citäklägän törkem, “Zö-läy-lä” qızları Omskida ğına tügel, 200-300 çaqrım yıraqlıqtağı Bol'şereç'ye häm Tara rayonnarında da çığışlar yasap kittelär. Ä Başqortstannıñ Neftekamski däwlät filarmoniäse artistları 500 çaqrım yıraqlıqtağı Tevriz rayonına da barıp cittelär. Yıraqtan kilgän hönäri artistlarnı rayon cirlärendä qabul itü, älege rayonnarda 2006 yılda tatar oyışmalarınıñ eşçänlekläre canlanış alu näticäsendä dä buldı disäk tä döres bulır. Tevriz rayonında tatar mädäniät üzäge oyışıp, räsmi terkälep eşli başladı, ä Tarada eşläwçe “Nur” ansamble belän berrättän şul uq isemdäge tatar mädäniät üzäge oyıştı. Tarada tağı ber ähämiätle waqiğa buldı – avgust ayında Duslıq yortı dip yörtelgän “Milli mädäniätlär berdämlege yortı” açıldı häm anda tatar oyışmalarına ber bülmä birelde. Tatar mädäniät üzäge metodistı İldar Mamatov süzlärendä, balalar belän şöğellänergä dä, kostyumnar saqlarğa da urınnarı bulmağan. Duslıq yortında xäzer “Nur” tatar üzäge häm üzeşçän sänğät kollektivı cıyılışlar, repetitsiälär ütkärä, balalar öçen tatar tele, cır, biü, qullanma sänğät tügäräkläre dä anda eşli. Taralılar binalı bulğan waqıtta, Omskida isä ölkä möxtäriäte 2002 yılnıñ aprelennän birle arendalap torğan binasın yuğaltu aldında tora. Soñğı ike yılda şaqtıy burıçları cıyılu, ä tülärgä mömkinlege bulmaw säbäple, bügen bulmasa irtägä möxtäriätneñ uramda qaluı mömkin. Älegä bu xäl buyınça mäxkämä protsessı bara.
İnde Tarağa yañadan äylänep qaytsaq, uzıp baruçı yılda balalar tatar cır bäygese anda ütte. Bu eştä tatar mädäniät üzägeneñ dä yärdäme buldı. Äytep ütik, bu çara ölkä külämendä yıl aralaş, inde öçençe märtäbä oyıştırıla, ä anda qatnaşuçı balalar sanı yıldan - yıl arta bara. Cır konkursları ütkärelä başlağannan soñ qayber awıllarda, tatarlar tuplanıp yäşägän rayon üzäklärendä balalar üzeşçän sänğät kollektivları oyışıp eşläp kitte, konkurslarnıñ däräcäse dä bermä-ber arttı.
Mäğlümat çaralarına kilgändä, 2003 yılnıñ axırında näşer itelä başlağan aylıq basma – “Tatar dönyası” gazetasınıñ 12 sanı da uzıp baruçı yılda dönya kürde häm poçta xezmäte aşa xalıqqa taratılıp tordı. Gazetanıñ eçtälege, bizäleşe yaxşırdı. Ölkä däwlät teleradioşirkate qarşında 17 yılğa yaqın eşläp kilgän tatar radiotapşıruı isä 2006 yılda efirğa çığudan tuqtatıldı. Şähärneñ tatar milli-mädäni möxtäriäte citäkçelege yıl äylänäsendä diärlek ölkäneñ Matbuğat, teleradiotapşıyrular häm massaküläm kommunikatsiä çaraları ministrlığı çinovnikları belän söyläşülär alıp bardı. Näticädä 2007 yılnıñ ğinwarınnan başlap tapşırunı tergezergä wäğdä birelde, ul da bulsa finans çığanağı tabılğan oçraqta digän kisätmä belän.
İnde Omski tatar oyışmaları tarixında tağı ber waqiğa – şähär milli-mädäni möxtäriäteneñ Bötendönya tatar kongressı sostavına qabul itelüe. Bu xaqta kongressnıñ Başqarma komitetınıñ 9 dekaberdä ütkän kiñäytelgän utırışında iğlan itelde.
Rozaliä Sayganova, Omski


text:
Çallınıñ narkotiklarğa qarşı köräşüçe militsionerları, uñışlı operatsiä ütkärdelär. Anıñ näticäse şundıy - 720 gramm narkotik qullanuçılarğa barıp citmäde, yäğni, militsiä tarafınnan totqarlanıp, yuq iteläçäk. Ütkärelgän operatsiädän şunısı ğına mäğlüm, Qazanda, 29 yäşlek adäm, narkotik alıp satarlarına tieşle "aq ağunı" 230 meñ sumğa Çallı militsionerlarına "satalar". Narkotik küläme älläni zur bulmasa da, eçke eşlär xezmätläre öçen bu çınnan uñış. Çönki, narkotiklar belän säwdä itüçelärne totu qıyınlaşa bara. Mondıy säwdägärlär militsiä xezmätkärläre arasında da bar ikän. Soñğı könnärdä genä şul mäğlüm buldı, şähärneñ üzäk eçke eşlär bülegeneñ baliğ bulmağan balalar belän eşläw bülege inspektorı, ul xatın - qız, narkoman bulğan. Üsmer balalar belän şöğellänergä tieşle inspektor xanım, narkotiklar qullanu ğına tügel, anı satu belän dä şöğellängän. Älbättä, militsiä forması kigän narkoman häm säwdägärne qatı cäza kötä, digän fiker tuarğa mömkin. Läkin, älegä cäza turında süz barmıy. Şähär eçke eşlär idaräseneñ matbuğat üzäge xezmätkärläre bu waqiğanı artıq quyırtırğa telämilär kebek, Azatlıq xäbärçesenä xanımnıñ isemen äytmädelär, barı tik, anıñ orğannarda bik az eşläwen häm kiläçäktä andıylarnıñ militsiädä eşläwenä yul quymasqa tırışaçaqların ğına belderdelär. Räsmi bulmağan mäglümätlär buyınça, elekke inspektorğa cinayät eşe quzğatılmağan, ul barı tik eşennän quılğan.Xuş, OKA!
Çallıda çığa torğan "OQA" maşinaları yazmışı turında "Azatlıq" mäglümätlär birep tordı. Bu avtomobil''lärne yaratuçılar, "OKA"larnı saqlıyq" digän däräkät oyıştırıp, prezident V.Putinğa da möräcäğätlär yulladı. Läkin faydası bulmadı Bötenrossiä külämendäge şuşı xäräkät aktivistları 1 iyül könne zavod yanında miting ütkärü turında belderü yasadılar. Ni öçen 1 yül ? Näq menä şuşı könne Çallıda Okalar çığudan tuqtayaçaq. Mäñgelekkä. Oyıştıruçılar äytüençä, Miting zavodqa qarata oppozitsion häm radikal bulmayaçaq, çönki, "OQA"larnı çığarmaw häm kire qaytmaslıq itep qabul itelgän.Şunlıqtan, Çallı maşinasına xuşlaşu häm räxmät süzläre genä äytergä telibez, dilär. Şulay uq, zavod eçendä "OQA"ğa häykäl quyu da küzdä totıla.
Ğafiulla Ğaziz, Çallı


text:
Büyük Britaniya Tışqı işler naziri: «Qırım işğali iç bir vaqıt qabul etilmeycek»
Büyük Britaniya Tİ naziri Boris Johnson, «Qırım işğali iç bir vaqıt qabul etilmeycegini» Rusiyege qarşı sanktsiyalar ise şiddetleşmek kerek olğanını ayttı.
Böyle beyanatnı Johnson mart 1 künü Ukraina, Büyük Britaniya ve Poloniya tışqı işler nazirleriniñ matbuat konferentsiyası devamında bildirdi, dep haber ete Ukraina Tış işler nazirliginiñ matbuat hızmeti.
Ukraina TİN yolbaşçısı Pavlo Klimkin, körüşüv iştirakçileri «Donbass ve Qırım» meselesini muzakere etkenlerini bildirdi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Oğuz Doğan Cengiz - Meşesi Meşesi Yayla Meşesi
Sanatçı : Oğuz Doğan Cengiz
Türkü : Meşesi Meşesi Yayla Meşesi
Etiketler : Oğuz Doğan Cengiz - Meşesi Meşesi Yayla Meşesi türkü indir, Oğuz Doğan Cengiz - Meşesi Meşesi Yayla Meşesi türkü dinle, Oğuz Doğan Cengiz türküleri, Meşesi Meşesi Yayla Meşesi mp3 indir, Oğuz Doğan Cengiz türküleri Meşesi Meşesi Yayla Meşesi türküsü, Meşesi Meşesi Yayla Meşesi sözleri, Oğuz Doğan Cengiz mp3 dinle, Oğuz Doğan Cengiz download, Meşesi Meşesi Yayla Meşesi bedava mp3, Oğuz Doğan Cengiz türkü sözleri, Oğuz Doğan Cengiz türkü dinle, Oğuz Doğan Cengiz son albüm indir
Oğuz Doğan Cengiz Türküleri
oğuz doğan cengiz - bizim evde şeker lokum badem var (konya)
oğuz doğan cengiz - köprünün altı diken (burdur-tefenni)
oğuz doğan cengiz - haydin arkadaşlar kına yakalım (afyon-dinar)
oğuz doğan cengiz - her sabah her seher gelir geçersin (ankara)
oğuz doğan cengiz - sigaramın dumanı (tokat-almus)
oğuz doğan cengiz - karanfilim saksılarda çanakta (bolu)
Oğuz Doğan Cengiz - Bir Kuş Gelir Öte Öte (Türkmen Kızı)
oğuz doğan cengiz - mapushane dedikleri (afyon)
oğuz doğan cengiz - keklik olsam yuva yapsam (içel-silifke)
oğuz doğan cengiz - al yorgan atılmıyo (nevşehir-hacıbektaş)
oğuz doğan cengiz - yayla yollarında galdım yalınız (muğla-fethiye)
Oğuz Doğan Cengiz - Evlerine Varamadım Gazelden
Oğuz Doğan Cengiz - İki Bülbül Derelerde Ün Eder
oğuz doğan cengiz - beyaz giyme toz olur (bolu)
oğuz doğan cengiz - tellidir yavrum aman tellidir (denizli)


text:
Saytnıñ türkçe tercimesi qısmiydir: ekseriyetnen yalıñız (soldaki) seyrüsefer sutunı ile şablon qısımlarınıñ türkçe tercimesi bardır. Türk tiliniñ QIRIMTATAR tilinden zaten az farqı bardır ve QIRIMTATARCA (haq) saylansa, bahis mevzusı farqlar daha da azlaşır. Amma, bu sayt içün türkçe tercimelerni yapmağa isteseñiz, lütfen bizni haberdar etiñiz.
Sayttaki QIRIMTATARCA metinlerge kelgende, eki variant temin etile: birinde (haq), 1938 senesinden evelki Arap ve Latin edebiy til imlâlarında olğanı kibi, yımşaq 'h' imlâda aks etile; digerinde ise (aq), 1938 senesindeki Kirilleştirmedeki kibi yımşaq 'h' harfi aks etilmey (bu imlâ qaidesinde bir çoq istisna da bar). Bu imlâ (ve telâffuz) variantlarınıñ ekisi de deñişik menbalarda qullanılğandır: o noqtainazardan bu saytta yañı bir şey yoqtır. Mında belki yapılğan bir "ilk", bir İnternet saytı olaraq olarnı qarıştırmadan bu variantlarnıñ ekisini de temin etmek ve olar arasındaki saylav hem tercihni qullanıcığa qaldırmaqtır. Latin elifbesine keçiş devrinde muvaqqat olaraq şay yapmaq ğayet mantıqlı olsa kerek.
Bu meseleniñ ğayet mürekkep olğanından dolayı, bu proyekt tarafından Mozilla, Gnome, Ubuntu ve freedesktop.org proyektlerine qoşulğan hisseler 2012 senesine qadar yalıñız "aq" imlâsını qullanmaqta edi. 2012 senesi, Linuks içün yapılğan tercime yañartmalarında "haq" imlâsı qullanıldı. 26 mayıs 2010 tarihına qadar, bu saytta da yalıñız "aq" imlâsı qullanıla edi. Bazı fikirlerge köre, 1938 senesinden evelki Arap ve Latin elifbelerindeki yımşaq 'h' harfiniñ imlâsı ihmal etilmeli ve unutılmalıdır. Elbette, herkesniñ öz fikrine haqqı bardır. Amma inkâr etilmez aşağıdaki faktlar bu yanaşımnıñ tek yanaşım olmağanını ve aslında kerçekten uzaq olğanını isbatlay:
1. Yuqarıda zikr etilgeni kibi, 1938 senesinden evel yımşaq 'h' hem Arap, hem de Latin edebiy til imlâlarında aks etildi. Diqqatqa lâyıq bir husus ta şudır: telâffuz ve imlâ alâqadar meselelerdir, amma aynı şey degildir.
2. 1938 senesi yapılğan Kirilleştirmeniñ ve ondan bir qaç sene evel yapılmağa başlanğan siyasiy (sürgünler ve qurşunğa tizmeler) ve lisaniy (aynı seslerniñ türkiy tillerde farqlı harifler ile belgilenüvi) "islâhlarnıñ", QIRIMTATAR halqınıñ ve tiliniñ menfaatlarında yapılğanını söylemek mümkün degildir. Yımşaq 'h' imlâda aks etilmeycek olsa da, bu meseleniñ çezimi 1938 senesinden miras olaraq alınmaq yerine serbest milliy irade tarafından qararlaştırılmalıdır.
3. Moskva tarafından 1938 senesinden itibaren devamlı telqin etilgen til añlayışına rağmen, yımşaq 'h' künümizde de alimlerniñ, yazıcılarniñ, sanatkârlarnıñ, sıradan kişilerniñ ve ilâhre tillerinden ve qalemlerinden tüşmegendir. Bunıñ sebepleri ne olsa olsun (şive farqları, ana-babadan ögrenilgen til, ilmiy ya da ameliy til añlayışı ve ilâhre), farq etmez: neticede, 1938 islâhınıñ bu tarafınıñ milletçe qabul etilgen olğanını söylemek mümkün degildir; yımşaq 'h' tilde saqlanğandır. Ümüt etilgen serbest milliy irade yıllarında ise onıñ coyulacağını beklemek mantıqlı olmaz edi.
4. Türkiye ve Romaniyadaki QIRIMTATARLAR arasında da yımşaq 'h' noqtainazarından deñişik qullanılışlar mevcuttır.
5. Ameliy noqtainazardan, tilniñ qaviyleşüvi ve dünya miqyasında (ebet, dünya miqyasında) darqaluvı içün ise, umumen 1938 islâhınıñ ve hem qardaş tillerden, hem de arap ve fars tillerinden uzaqlaştırıcı bir unsur olaraq yımşaq 'h' harfiniñ tüşürilüviniñ faydalı olğanını söylemek mümkün degildir.
Bu şartlarda, til qullanışları ve/yaki añlayışları biraz farqlı olğan qardaşlarnı ayıplamaq ya da yabancılaştırmaq yerine, muvaqqat olaraq, kiçik farqları ile, 2 variantnı temin etmek ğayet mantıqlı bir yanaşım olsa kerek. Kitaplar içün (e-kitaplar haric), böyle yapmaq biraz daha qıyın (daha doğrusı: daha pahalı) olabilir, amma bir İnternet saytı içün bu tür hususiyetler hem tehnik, hem de maliyeviy noqtainazardan ğayet qolay ve elverişlidir.
Ebet, bazı kelimelerniñ 2 yazılışınıñ mevcudiyetiniñ optimal olıp olmağanını soramaq mümkündir. Aslında, bunıñ başqa misalleri hem QIRIMTATAR tilinde (meselâ, "inanasız" yaki "inanasıñız" ve ilh.), hem de, meselâ, ingliz tilinde ("does not" yaki "doesn't" ve ilh.) mevcuttır. Bu vaziyet belki de ideal degildir, amma mevcut başqa misaller ışığında ğayet tabiiydir (bilhassa, yañı Latin imlâsına keçiş devrinde hem Oğuz, hem de Qıpçaq hasiyetlerini taşığan bir til içün).
Bazı insanlarnıñ "haq", bazılarınıñ ise "aq" imlâsını tercih etip üstün körgenine köre, aslında bir metin 4 şekilde temin etilebilir:
Doğrusını aytqanda, bu 4 yanaşımnıñ her biriniñ bir ya da bir qaç eksikligi mevcuttır. Amma eksiklikleri eñ az olğanı belki de dördüncisidir. Ondan dolayı, muvaqqat olaraq, bu saytta bu dördünci yanaşım qullanıla ve kelecekte herkes tarafından maqbul körülip qullanılğan 1 variantnıñ olacağı ümüt etile. Eñ azından, bu muvaqqat yanaşımnıñ bu mevzunıñ müzakeresine hisse qoşacağı şeksizdir.