text:
Ukraina Tış işler naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar BM Havfsızlıq şurasınıñ «Qadınlar, barışıq ve telükesizlik» online munaqaşalarında iştirak etti. O, çıqışta bulunıp, işğal altındaki Qırımda Rusiye qırımtatar qadınlarına qarşı repressiyalar yapa, dep qayd etti.
«Qırımdaki Rusiye işğalci akimiyetiniñ qırımtatar qadınlarına, hususan faal qadın, advokat ve tuvğanları qanunsız tutulğan qadınlarğa qarşı repressiv siyaseti Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı istilâsınıñ daa bir aqibeti ola», – dep bildire Cepparnıñ aytqanlarını Ukraina Tış işler nazirliginiñ matbuat hızmeti.
Rusiyeniñ insan aqları vekâletlisi Tatyana Moskalkova işğal altındaki Qırım ve Aqyar ombudsmenleri, Rusiye kontrolindeki Müftilik ve Qırım ükümetiniñ vekilleri ile online körüşüv keçirip, yarımadada «milletlerara birlik» bar, dep bildirdi.
2016 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlanıp apiske alınğanlarnıñ ömür arqadaşları birleşip, «Qırım birdemligi» cemaat teşebbüsini qurdı. Soñki altı yılda Rusiye quvet qurulışları qırımtatar qadınlarını, faallerini memuriy mesüliyetke çekti, içtimaiy ağlarda paylaşqanları içün para cezalarını berdi, «ekstremist areketler qabul etilmeycegine dair» ihtarlar berdi.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


c: text/html

text:
Tünevin Aqyarda 81 yañı koronavirus hastası qayd etildi, 65 ve 89 yaşında eki insan öldi. Bu aqta şeerniñ Rusiye ükümeti haber etti.
«Umumen Aqyarda 15 868 insan yañı koronavirus yuqunçına oğradı. 14 354 insan tüzeldi, 714 kişi vefat etti. 380 insan közetile – bu insanlar hastalarnen alâqada oldı, COVID-19 diagnozları tasdıqlanmadı», – dep aytıla haberde.
Hatırlatamız, iyünniñ 22-nde Aqyarda 76 yañı COVID-19 hastası qayd etildi.
Rusiye kontrolindeki Aqyar yolbaşçısınıñ muavini Aleksandr Kulagin keçken afta Aqyarda koronavirus hastalarınıñ sayısı 70% arttı, dep bildirgen edi.
Aqyarnıñ Rusiye valisi Mihail Razvojayev şeer musafirhanelerine tek aşı yapqan ya da koronavirus yuqunçını keçirgenine dair vesiqası olğan musafirlerni qabul etmege teklif etti.
Aqyarda cemaat naqliyatında maska rejimine riayet etüv kontroli sertleştirildi.
Aqyar akimiyeti şeerniñ yuqunç hastahanesi 80% tolu, dep bildirdi.
Rusiye nezareti astındaki Qırım ve Aqyar akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.
COVID-19 koronavirus yuqunçı
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
2014-ünci yıldan soñ Qırımda tintüvler ve qırımtatarlar ve musulmanlarnıñ tevqifleri başlandı. FSB olarnı Rusiye Ceza Qanunnamesiniñ 205.5-nci maddesi ile «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etüv ya da teşklâtnıñ bölügini teşkil etüvnen qabaatlay. Bugünde-bugün Qırımda yüzge yaqın böyle insan bar. Olarnıñ arasında – bir insannıñ degil, birden bir qaç aqrabası tutulğan eñ azından beş qoranta bar. Bular Fatima Yanikovanıñ qorantası, onıñ aqayı, ağası ve aqayınıñ ağası, tevqif etildi; Fatima İsmailovanıñ qorantası, başta onıñ aqayı, biraz soñra doğmuş ağası ve babası tutuldı; Zera Suleymanovanıñ qorantası, onıñ eki oğlu da apishanede. Bu ikâyeniñ qaramanlarınıñ FSB hadimleri bir künde, 2020 senesi martnıñ 11-nde, eki oğlu ve emcesini tuttı. Bu endi üçünci Bağçasaray «Hizb ut-Tahrir davası».
Çarşenbe künü edi. Seytumerovlar qorantasında saba namazı vaqtı edi. Şükri Seytumerov, azbarda köpek afırğanını hatırlay. O tışarığa çıqqan, amma iç bir şey körmeyip kene evge kirgen. Şükri ağa, köpek azbarda bir kimse olğanını duyğanını ve saiplerine bunı bildirmege tırışqanın tüşüne.
«Apayımnen musafir odasında otura ve laf ete edik. Hucur tasırdı eşittim. Bu qapı ve pencere degil edi. Koridorğa qapunı açsam, yat adamlarnı kördim ve «musafirler» kelgenini añladım. Kirdim, bizge keldiler, balalarnı uyat, dedim. Ortancı ve eñ kiçik olğlum yuqarıda yuqlay ediler. Olar (Rusiye quvetçileri – QA) qıçırıp, qapını qaqıp ve sındırıp başladılar. Birisi pencerege tiygen ğaliba, anda eski küzgü bar edi, o tüşti ve sındı», – dep hatırlay Şükri Seytumerov.
Seytumerovlarnıñ penceresi tışarığa açıla. Tevqif etilgen Seytumer ve Osmannıñ anası, küzgüden ğayrı pervazdaki çiçeklerniñ tüşmesi içün onı nasıl küçnen qaqmaq kerek olğanını añlamağanını ayta.
Materiallarğa köre, üçünci Bağçasaray Hizb ut-Tahrir davasınıñ 5 mabüsi bar. Olarnıñ arasında, 2017 senesi Rusiye quvetçilerinin tazyığı sebebinden Kyivge köçip kelgen fotograf, jurnalist ve ATR qırımtatar telekanalınıñ alıpbarıcısı Seytumer Seytumerov. O, Rusiye Ceza Qanunnamesiniñ 205.5-nci maddesiniñ 1-nci qısmı ile "Hizb ut-Tahrir" teşkilâtında iştirak etüvnen qabaatlana. 2020 senesi mart ayında Suytumer Kyivde edi, Qırımda yaşağan anasınıñ evinde ise tintüv olıp keçti. Bu davanıñ daa bir mabüsi addaşı (amma aqrabası degil– QA) tarihçı Seytumer Seytumerov. Marlen Asanov tevqif etilmezden evel onıñ «Karavan-saray Salaçıq» qavehanesinde çalışa edi, soñra tevqif elmesine qadar quruculıqta çalıştı. Şükri ağa dey ki, adları ve soyadaları aynı olğanı içün protokollarda qarışıqlıq olğan.
Büyük oğlunıñ protokolındaki iş aqqında jurnalist ve alıpbarıcı yazıolğanını ayttı. Kerçekten ise böyle degil. Rusiye quvetçileri yañlıştı. Seytumerniñ doğmuş ağaçı, qorantanıñ üçünci balası – Osman tevqif etilmezden evel aydavcı olıp çalıştı. O da ağası kibi Rusiye Ceza Qanunnamesiniñ 205.5-nci maddesiniñ 1-nci qısmı ile "Hizb ut-Tahrir" teşkilâtında iştirak etüvnen qabaatlana. Eki ağa-qardaştan ğayrı martnıñ 11-nde daa olarnıñ emcesi Rustem Seytumerov tutuldı.
«Rustemniñ evine tintüvnen kelgende o şaştı. Soñra kendini aqlamağa tırıştı. Amma oña vesiqanı köstergenlerinden soñ ve anda ciyenleriniñ soyadlarını körgen soñ er şeyni ayttı. Ne isteysiñiz? Tüntüv keçirmekmi? Tintiñiz. Bu aileden böyle vaziyetke oğrağan tek o olmağanını añladı. Protokolnı oqup başlağanda men onıñ yanında edim. Anda pek çoq Seytumerov soyadı olğanını kördim. Epimizni alıp ketmege kelgendirler, dep tüşündim. Soñra men de protokolnı oqumaq içün soradım, maña berdi. Oquğanımda söz büyük, kuçuk oğlum ve apayımnıñ kuçuk qardaşı aqqında ketkenini añladım. Üçü de bir gruppada», – aytıp bere Şükri ağa.
Amet Suleymanov bu davanıñ beşindij mabüsi. O da Rusiye Ceza Qanunnamesiniñ 205.5-nci maddesiniñ 1-nci qısmı ile "Hizb ut-Tahrir" teşkilâtında iştirak etüvnen qabaatlana. Qırımdaki taqipler tarihında aynı bir maddege köre sağlığı sebebi ile ev apsi qabaatlav tedbiri saylanğan ilk insandır.
Ametniñ hastalığı ükümetniñ apis olunmasına mania olğan hastalıqlar cedvelinde yer ala. Tahqiqatçı qanunğa ve sağlam tüşbncege qarşı çıqmadı, özü ev apsini qabaatlayıcı tedbir olaraq saylaması qararı ile çıqtı aytıp berdi advokat Lilâ Gemeci.
Dava materiallarına köre, qabaatlav tarafı Tahtalı-Camini cinayet yeri adlandıra. Cami XVIII asırda qurulğan edi. Şükri Seytumerovnıñ qartbabası bir müddet onıñ meydanında eki qatlı binada yaşadı.
«Qartbabam Bağçasaraydaki camilerden birinde imam edi, 1938 senesi fevralnıñ 6-nda onı tutıp terror faaliyetinen ve Qırımnı Türkiye ile birleştirmek ıntılğanınen qabaatladılar. Onıñ adı Mustafa Murtaza edi. 2017 senesi mayıs-aprel aylarında, aynı yerde, yaqınlardaki bir camide oğullarımnıñ qabaatlavınıñ esasını teşkil etken bir çeküv yapıldı», – aytıp bere üyken Seytumerov.
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Almaniyada siyasetçiler ve cemiyet erbapları, iyül 16-da Helsinkide keçirilmesi planlaştırılğan AQŞ ve Rusiye prezidentleriniñ körüşüvi münasebeti ile endişelerini bildireler.
Alman KHVleri, kantsler Angela Merkelniñ üküm sürgen koalitsiyasınıñ trans-Atlantika siyaseti boyunca koordinatorı Peter Bayerniñ sözlerini naqil eteler. O, Vladimir Putin ile Donald Trampnıñ Finlândiyanıñ paytahtında irişe bilecek añlaşmalarına dair NATOda olğan qorqular aqqında bildirdi.
Bayerniñ aytqanına köre, Trampnıñ Şimaliy Koreyanıñ lideri Kim Çen In ile yaqında keçken körüşüvi – AQŞ prezidentiniñ Rusiye liderine «özüni aldatmağa» imkân bere bilecegine dair endişeler içün qoşumça sebeptir.
«Kim şimdilik yalıñız vaad ete, Tramp ise körüşüv keçirilmesi adisesine endi muvafaqiyet dey», – dep hatırlata o.
Muhalif Azat demokratik fırqanıñ lideri Kristian Lindner de AQŞ prezidentine işanmağanını bildirdi. Telükesizlik boyunca Münhen konferentsiyasınıñ reisi Volfgang İşinger ise, Tramp ile Putinniñ körüşüvi NATOnıñ iyül 11-12 tarihlarındaki sammitinden soñ keçecegini ve bu sammitte AQŞ ve olarnıñ müttefiqleri arasındaki zıddiyetler keskinleşe bilecegini hatırlattı.
Tramp bundan evel, fikrince, yetersiz olğan NATOğa paralar ayıruv seviyeleri içün NATOğa kirgen devletlerni ve şu cümleden Almaniyanı defalarca tenqit etti. İyül 6-da Montana ştatında çıqışta bulunğanda o, Almaniya kantsleri Angela Merkel AQŞtan Avropanıñ qorçalamasını istey, amma aynı zamanda özü Rusiye ile gaz boyunca añlaşmalar yapa, dedi. Ondan ğayrı Tramp, Putin ile körüşüv kibi vaqialarğa bütün ömür azırlanğanını ve Rusiye lideriniñ onı «yeñip olamaycağından» emin olğanını söyledi.


text:
Yarımadanıñ farqlı köşelerinde yaşağan qırımtatarlar Kreml kontrolindeki Aqmescit Kiyev rayon mahkemesiniñ qadın faali, aq qorçalayıcı Lutfiye Zudiyeva ve «Qırım balalığınıñ» koordinatorı, Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davası» mabüsiniñ ömür arqadaşı Mümine Saliyevağa bergen para cezalarını ödemek içün para topladı. Bu aqta qadın faalleri Qırım.Aqiqat mühbirine ayttı.
Para cezalarını ödemek içün para adet üzre 10 rublelik kapiklernen toplandı.
Faallerniñ qayd etkenine köre, para cezaları şikâyet etilecegine baqmadan, insanlar kerek olğan 3 biñ rubleden çoq berdi.
«Qarar endi-endi çıqarıldı, ve men para cezasını ödemek kerek dep tüşünmeyim. İleride daa istinaf ve «aleket» bar. Amma halqımız qayğırğan olmaqnen beraber insan problemlerini al etmek kerek dep strategik baqa. Quvet müessiseleriniñ areketleri insanlarğa tesir etti. Olar musafirlikke tek çeçek ketirmey, amma 10 rublelik kapikler de ketire», – dep tarif etti Mümine Saliyeva.
Qadınlar toplanğan paranı apiske alınğan qırımlılarnıñ balalarına bermege istey.
Rusiye kontrolindeki Aqmescit Kiyev rayon mahkemesi mayısnıñ 31-nde qırımtatar faali ve aq qorçalayıcısı Lutfiye Zudiyevanı Rusiye Memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.3 maddesini (yasaqlanğan teşkilâtnıñ timsallerini numayış etüv) bozğanında qabaatlı tanıp, oña 2000 ruble para cezasını berdi.
Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi mayısnıñ 31-nde qırımtatar faali, Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davası» mabüsiniñ ömür arqadaşı Mümine Saliyevanı Rusiye Memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.3 maddesini (yasaqlanğan teşkilâtnıñ timsallerini numayış etüv) bozğanında qabaatlı tanıp, oña 1000 ruble para cezasını berdi.
Rusiye quvetçileri mayısnıñ 30-nda eki qırımtatar faalini tuttı: aq qorçalayıcı ve vatandaş jurnalisti Lutfiye Zudiyevanı ve Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davası» mabüsiniñ ömür arqadaşı, «Qırım balalığı» teşebbüsiniñ koordinatorı Mümine Saliyevanı. Ekisi de Rusiye Memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.3 maddesine istinaden qabaatlana – yasaqlanğan timsallerniñ numayışı. İşbu madde boyunca memuriy apis cezası berile.
Zudiyevanıñ aytqanına köre, dava malümatlarında qullanıcı Tagir Minibayevniñ 2014 senesi aprel ayında paylaşqan yazısı bar, Zudiyeva anda qayd etile.
Ukraina Tış işler naziri Pavlo Klimkin dünya toplulığını mayısnıñ 30-nda ilhaq etilgen Qırımda tutulğan qırımtatar aq qorçalayıcıları Lutfiye Zudiyeva ve Mümine Saliyevanıñ azat etilüvini talap etmesine çağırdı.
Al-azırda Qırım ve qomşu Rusiyeniñ müessiseleri bir de bir izaat bermediler.


text:
Qomşu Rusiyeden Qırımğa uçqan altı uçaqnı Anapa ve Krasnodar aerodromlarına yolladılar. Daa eki uçaqnı lâğu ettiler, dep bildire ava limanınıñ matbuat hızmeti.
Ava limanınıñ online cedveline köre, beş uçaqnıñ kelmesi keçke qala, bir uçaq lâğu etildi. Doquz uçaqnıñ ketmesi keçke qala, bir danesiniñ - lâğu etildi.
Daa evel Rusiye FVN-nin Qırım idaresi, noyabr 27-sinde Qırımda, cenübiy tsiklon keçecegi içün, bazı yerlerde küçlü sağanaqlar, bora, iyi burçaq ve 25 m/s qadar küçlü yel tahmin etile ve ayrı qasabalarda dumanlı olacaq, dep bildirdi.
Daa evel çarşenbe künü, noyabr 27-sinde qomşu Rusiyeden Aqmescit ava limanına kelgen uçaqlar keçke qala, dep bildirile edi.


text:
Ukraina ükümeti ilhaq etilgen Qırımnı işğalden boşatılmağance, onı suv ile temin etip olamay, yazdı Facebook saifesinde Ukrainanıñ yañı baş naziri Denis Şmıgal.
"Qararımız deñişmey: biz vatandaşlarımızğa suvnı bermek ister edik, amma yarımada işğalden boşatılmağance ve Ukraina terkibine qaytarılmağance bunı yapıp olamaymız", - yazdı Şmıgal martnıñ 6-sında.
O, ükümet ilhaq etilgen Qırımda qalğan ukrainler aqqında unutmağanını qoştı.
"Biz bu adamlarğa yarım etmege isteymiz. Biz olarnı qasevet etkenimizni duyğanlarını isteymiz. Kerçekten, tehnikiy sebepler ile adamlarğa ve arbiy bazalarğa ketecek suvnı bölmege çare yoq", - dedi nazir.
Daa evel Aqmescit mekteplerinde suv qullanıluvı ilânsız sıñırlandı.
Fevralniñ 5-nde Moskva kontrolindeki Qırımnıñ suv hocalığı ve melioratsiya devlet komitetiniñ yolbaşçısı İgor Vayl, Aqmescitte içme suvu eñ çoq 90-100 künge yeter, dep bildirdi.
Daa soñra Qırımnıñ Rusiye ükümetiniñ yolbaşçısı Yuriy Gotsanük suv yete, dedi. Amma aynı vaqıtta qırımlılarnı «yarımada içün suv kibi emiyetli resursnı tüşünip qullanmağa» çağırdı.
Ukraina, Qırımnıñ içecek suv ihtiyaclarınıñ 85%-ni yarımadanen bağlağan Dnipro aqıntı yolu olğan Şimaliy-Qırım kanalı vastasınen teminlegen edi. 2014 senesi Rusiye Qırımnı işğal etken soñ yarımadağa suv berilmesi toqtatıldı.
Qırımdaki suv yedekleri suv anbarları ve yerastı çoqraqlardan toldurıla. Ekologlarnıñ aytqanına köre, yerastı çoqraqlarnıñ muntazam sürette qullanılması yarımadada topraqnı tuzlattı. Qırım akimiyeti yarımada sakinlerini suvnı az qullanmağa çağıra.


text:
Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ qaçaqlar işlerinden agentliginiñ (UNHCR) malümatına köre, al-azırda Ukrainada 1,7 milliondan ziyade mecburiy köçip kelgen kişi qayd etile, çoqusı da esli-başlı adamlar eken.
«Şimdi 1,7 milliondan ziyade memleket içinde köçip kelgenler qaydlı, esasen bu esli-başlı adamlar. Olardan çoqusı er şeyden marum qaldı ve yardımğa muhtac. Akimiyet olarnıñ qorumasını temin etmeli ve aq-uquqlarına riayet etilmesi ile içtimaiy yardımğa maniasız irişimni kefil etmeliler», – dep ayttı Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ qaçaqlar işlerinden agentliginiñ (UNHCR) qoruma meseleleri baş mesleatçısı David Karp.
UNHCR ile Dnepr uquq qorçalayıcılarınen beraber yapılğan matbuat konferentsıyasında qayd etilgeni kibi: Ukrainada memleket içinde köçip kelgenlerniñ esas meselelerinden biri devlet tölemeleriniñ maliye etilmesinen bağlı.
«Adliyeciler şirketi ve memleket içinde köçip kelgenlerge uquqiy yardım» leyhasınıñ Dnepr ofisi reberi Sergey Çagovtsanıñ aytqanına köre, soñki aylar devamında köçip kelgenlerniñ teşkerüvleri olardan bazıları içün nefaqa ve içtimaiy tölemelerniñ toqtatılmasınen bitti.
Adliyeciniñ añlatqanlarına köre, iyün 8-de Ukraina Nazirler şurası № 637 avalesine deñişmeler qoştı. Bu qarar memleket içinde köçip kelgenlerniñ ilâve teşkermelerini keçirmek temel berdi. Mahsus yaratılğan işçi gruppaları köçip kelgenlerniñ qayd yerlerini teşkermege ve mal-maişet şartlarına qıymetini kesmege ve senetini tizmege aq bere, bu senetniñ temelinde soñ nefaqa ve içtimaiy yardım aqqında qarar tayin etilecek.
İçtimaiy siyaset nazirliginiñ malümatına köre, 2016 yılınıñ iyün 29-na köre Donbasstan ve Qırımdan köçip kelgen 1 788 527 kişi bar.


text:
Qırımtatar cemaatı Eski Qırım şeeriniñ sakini Zarema Kulametovağa şeer parkında cemiyet işlerini yapmağa yardım ete. Rusiye mahkemesi qadınnı «akimiyet vekilini aqaretlegeninde» qabaatlap, oña qarşı cinaiy iş açqan edi.
«Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ saifesinde video derc etildi.
«Er kün Qırımnıñ farqlı köşelerinde yaşağan lâqayt olmağan insanlar oña qoltutmağa ve birdemlik köstermege kele, oña berilgen memuriy cezanı paylaşalar. Bu savap işte iştirak etken halqımız semetdeşleriniñ acısını ne qadar yahşı is etkenini, olarnıñ yanında olmağa, yardım qolunı uzatmağa bilgenini daa bir kere köstere. İnsaliyetlilik budır», – dep aytıla videodaki yazıda.
Kreml nezaretindeki İslâm-Terek rayonınıñ mahkemesi Zekkiy Kulametovnıñ ömür arqadaşı Zarema ve qızları Riananı yasaqlanğan timsallerni içtimaiy ağlarda paylaşqanında qabaatlap, 1000 ruble (tahminen 410 grıvnâ) para cezalarını tayin etti.
Sentâbrniñ 4-nde saba Eski Qırımda Kulametovlarnıñ evinde tintüv keçirildi. Soñra aileniñ üç azası politsiyağa alındı.
Rusiye uquq qoruyıcıları bunı öyle de izaatlamadı.
2018 senesi fevral ayında Zarema Kulametova politsiya hadimini «aqaretlegeni» içün politsiyağa çağırılğan edi.
Qabaatlağan tarafnıñ versiyasına köre, Kulametova, onıñ oğlu Giray Kulametov tutulıp alınayatqan künü politsiya hadimini aqaretlegeni içün sağlığına zarar bergen ve ayatiy telükege soqqan eken. Tahqiqat versiyasına köre, qabaatlanğan qadınnıñ aqaretlevinden Rusiyeniñ İslâm-Terek (Kirovskoye) rayonı İİN bölügi politsiya yolbaşçısınıñ muavini Andrey Rogojin zarar körgen.
2018 senesi aprel ayında İslâm-Terek (Kirovskoye) rayon mahkemesi Kulametova, politsiya hadimini aqaretlevde (Rusiye Cinayet kodeksiniñ 319-ncı maddesi) qabaatlı dep tanıdı. Qadın 250 saat mecburiy cemiyet işlerinde çalışuv ve zarar körgen politsiya hadimine tazminat olaraq 20 biñ ruble (8,3 biñ ğrıvnâ) ödevge mahküm etildi.
Zarema Kulametova özüni qabaatlı dep tanımay, onıñ imayecisi mahkeme qararına şikâyet berse de, bir netice alamadı.
Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirip başladı.


text:
Rusiye kontrolindeki Qırım Yuqarı mahkemesi iyülniñ 2-nde advokat Yevgeniy Yegoroçkinniñ Aqmescitteki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Alim Karimovnıñ apiste tutuv müddetini uzatmaq qararına qarşı bergen istinaf şikâyetini qanaatlendirmedi.
Bu aqta Yegoroçkin «Qırım birdemligine» bildirdi.
«Videokonferentsiya vastasınen laf etmege imkân berdiler. Karimovnıñ alı yahşı, er keske selâm ayta. Mahkemede faal ve qızğın laf etti. Qol tutqanlarğa minnetdarlığını aytmağa rica etti», – dep izaatladı advokat.
2019 senesi martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Umumen 24 faal Rusiyede ve işğal etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninde qabaatlanğan 24 faal tutulğan edi. Edem Yayaçikov – ğayıp oldı, onıñ bulunğan yeri martnıñ 27-nden berli belli degil. Soñra daa bir şübheli Raim Ayvazov tutuldı.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Rusiye tarafından işğal etilgen yarımadanı Ukrainağa keri qaytarılmasınen oğraşacaq Qırım işleri boyunca Nazirlikniñ meydanğa ketirilmesini müim olaraq tanıy.
Bu aqqında nevbetten tış parlament saylavlarında Petro Poroşenkonıñ Blokundan namzet köstergen, Ukraina halq deputatı, qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilev Qırım.Aqiqat saytına bildirdi.
Halq deputatı Nazirler şurası yanındaki Qırım işleri boyunca Devlet hızmeti aqqında ayttı, lâkin şimdilik onıñ vekâleti ve vazifeleri belgilenmedi.
«Bu hızmet yalıñız Qırım ya da memleket içinde köçip kelgen insanlarnıñ meselelerinen oğraşacaq mevzusında muzakereler devam ete. Prezidentniñ fikirince, Qırım işgleri boyunca Nazirlikni meydanğa ketirmek kerek, ve bu doğrudır», – ayttı Cemilev.
Petro Poroşenko Blokunıñ cedvelinden yañı parlamentke keçken halq deputatı Pavlo Rozenko Qırım.Aqiqatqa bergen malümatına köre, onıñ firqısı yañı Yuqarı Radada Qırımnıñ qaytarılmasınen bağlı bir sıra tedbirler yapacaq.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Ukraina Tış işler nazirligi vaqıtnca işğal etilgen Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeriniñ Rusiye prezidenti Vladimir Putin ve İtaliyanıñ sabıq baş naziri Silvio Berlusconi tarafından etilgen ziyaretini takbih etti.
Kiyevde deyler ki, bu ziyaret ukrain tarafınıñ izni olmadan ve Ukrainanıñ işğal etilgen toprağına kiriş-çıqış qaideleriniñ bouzuluvı ile keçirile.
«İşğal etilgen Qırımğa işbu ziyaret Rusiyeniñ qanunsız işğalni qanunlaşıtrmaq ve Ukraina devlet mustaqilligini aşalamaq ıntıluvıdır. İtaliya siyasetçisiniñ areketleri de Avropa birliginiñ siyasetine qarşıdır», – denile nazirlikniñ beyanatında.
Tış işler nazirligi kene bir kere ecnebiy vatandaşlarnı Ukraina topraq bütünligini ve mustaqilligini ürmet emtege çağırdı.
Berlusconi Putinge «şahsiy ziyaret» ile kelgendir. Bundan evel eki kün musafir Rusiyeniñ Soçi kurortında bulundı. Sentâbr 9 künü Kreml spikeri Dmitriy Peskov aytqanı kibi, bu eki erkeniñ «eski iş ve şahsiy munasebeti» bar. Berlusconi İtaliyağa sentâbr 13 künü qaytmalı.


text:
Ukraina Nazirler şurası nevbetten tış toplaşuvında Ukraina prezidentiniñ «2014 senesi içün Ukraina-NATO işbirligi Bir yıllıq milliy programmasınıñ tasdıqlanması aqqında» buyruğına qol tuttı. Bunı sentâbr 2-de Ukraina Nazirler şurasınıñ matbuat hızmeti bildirdi.
Bu vesiqalar Ukraina tışqı işler Nazirligi tarafından daa 2013 senesi azırlanğan edi, 2014 senesiniñ başında ise ükümet muşaveresinde tasdıqlanğan ve Ukraina prezidentine teslim etilgen edi.
Lâkin 2014 senesiniñ mart ayında vesiqa Ukraina tışqı işler nazirligine ğayrıdan azırlanması içün keri qaytarıldı, çünki Ukraina Nazirler şurasınıñ erkânı deñişti, em de Ukrainada içki ve tışqı siyasiy vaziyet bam-başqa oldı.
İşbu leyha Ukraina tışqı işler nazirligi tarafından Ukrainanıñ Şimaliy atlantik añlaşma Teşkilâtınıñ iştiragi ile ğayrıdan azırlandı. Mında Rusiye Federatsiyasınıñ bizim devletimizge qarşı istilâsı közde tutıldı.
NATO Ukraina ile işbirlik programmalarına kösterilgen maddiy yardım miqdarını arttırdı.
Sentâbr 4-5 künleri Büyük Britaniyada NATO Sammiti ötkerilecek, onıñ çerçivesinde Ukraina-NATO Komissiyasınıñ toplaşuvı devlet ve ükümet yolbaşçıları derecesinde keçirilecek, onıñ içün tasdıqlanğan prezident Buyruğınıñ leyhası şimdilik ğayet aktualdir. Ukraina 28+1 formatında yüksek derecede körüşüv ötkerilecek yekâne ortaq memleketi olması mümkün, – dep qayd ettiler Ukraina Nazirler şurasınıñ matbuat hızmetinde.


text:
Martnıñ 18-inde Aqyarda Hahimov meydanında, ilhaqnıñ 5 yıllığını qayd etip, talebe ve studentler 70 metrlik Rusiye bayrağını yaydı. Bu aqta şeerniñ rusiyeli akimiyetiniñ matbuat hızmeti bildirdi.
Aktsiyada Rusiye Qara deñiz flotunıñ komandanı Aleksandr Moiseyev ve şeerniñ rusiyeli akimiyetiniñ vekilleri iştirak etti.
Aqşam Rusiye icracılarınıñ iştiraginen kontsert keçirilecek. Onda Aleksandr Marşal, Stas Pyeha, Vika Tsıganova, Yuliya Saviçeva, Olga Kormuhina ve başqa yırcılar, “Gorod 312”, “Zemlâne”, “Gradusı” taqımları iştirak etecek. Tedbit saat 21:00-da salüt ile bitecek.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qızıl köşükniñ tüşü
‘Qızıl köşükniñ tüşü’ (Çince 紅樓夢, piñyiñ Hóng Lóu Mèng) XVIII asırda Tsao Syurtsinem ve otuz yıldan soñ Gao E tarafından tamamlanğan Çince dört klassik romanından eñ rağbetlidir.
Qısqa tarifi[deñiştir | kodunı deñiştir]
Romanınıñ selevasında qızıl köşük, apaylar yaşağan ananeviy mesken manasında qullanıla. ‘Qızıl köşükniñ tüşü’ romanınıñ qısımları, Tsao Syurtsinemniñ qalemine aittir ve elyazma cedvelinde ‘Taş aqqında maqaleçikler’ (Çin. 石頭記) olaraq belli edi. Otuzğa yaqın yıl keçken soñ, 1791 senesi, Gao E, daa qırq qısım yazıp, romannıñ süjetini yekünledi ve ilk olaraq romannıñ bütün metinini derc etti. Kitap 120 bölükten ibaret edi.


text:
Kezlevde aqşam saatlerge elektrik söndürüviniñ yañı cedveli tizilgen.
Şeher memuriyetiniñ cemaatçılıq ve kütleviy haber vastaları boyunca bölüginiñ bildirgenine köre, endiden başlap, elektrikniñ söndürme müddeti bir saat olacaq. Elektrik, 18:00 - 22:00 saatleri içinde kesile bile.
«İçtimaiy adaletni saqlamaq içün, cedvel er afta deñişecek», - qayd eteler memuriyette.
Keçenlerde, şeer sakinleri, elektrikniñ kesilmesinen bağlı umumiy cedvelni elde etken ediler, o vaqıt o, elektrik aletlerniñ tamir işleri yapılması sebebinden tizilgen edi.
Qırımda 2015 senesiniñ noyabr 22 kününden başlap Ukrainadan elektrik berilmesiniñ toqtatılması sebebinden Fevqulade Vaziyet kirsetilgen. Herson vilâyetinde yerleştirilgen elektrotayamanıñ ihtimal patlavı sebebinden Ukrainadan Qırımğa elektrik energiyasınıñ kelmesi toqtatıldı. Şimdiki vaqıtta Qırımğa 250 megavat bergen elektrik keçirme ağı tamir etilgen, lâkin yarımadağa onıñ temin etilmesi añlaşma bitkeni içün berilmey.
Şimdiki vaqıtta, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım kendi generatsiya, Rusiyeden generator tertibatı ve Kubandan yapılğan energo köpüriniñ yardımı ile teminlene. Köpür böyle yükke dayanamay, bundan sebep sıq olğan qazalar yüz bermekte.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Sentâbr 27-de Varşavada ölçeme boyunca OSCE konferentsiyası çerçivesinde «Qırımtatarlarnıñ taqip etilmesi, insaniyetke qarşı cinayet olaraq» side-event keçirilecek.
Konferentsiyada Halqara insan aqları boyunca işbirlik (IPHR) temsilcileri ve cemaat ve uquq qoruyıcı teşkilâtlarınıñ diger temsilcileri tarafından toplanılğan işğal etilgen Qırım toprağında aq-uquqlar sıñırlanğanı ve qırımtatarlarnıñ zulumğa oğratılması aqqında söz yürsetilecek.
«İnsan aqları bozuluvı aqqında toplanılğan malümat yarımadada yaşağan qırımtatarlar ve ukrainlerniñ milletlerara, siyasiy ve diniy ceetten taqip etilmesi aqqında aytmaq içün sebep ola», – dep aytıla merasimniñ press-relizinde.
Müzakerelerde IPHR temsilcisi Simon Papuaşvili; rusiyeli adliyeci Aleksandr Popkov; adliyeci Emil Kurbedinov; uquqçı, Ukrain Helsinka gruppasınıñ temsilcisi Sergey Zayets, «KpыM-SOS» cemaat teşebbüsiniñ yolbaşçısı Tamila Taşeva iştirak etecekler.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımadada Ukraina tarafdarları ve qırımtatar faalleri taqip etilip başladı. Bu aqta uquq qoruyıcılar çoq bildirgen edi. Olar Kremlni insan aqları bozuluvını toqtatmağa çağırğan edi. Amma Moskvada ve rusiyeli Qırım ükümeti repressiyalar aqqında malümatnı red ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Törek yözüçe yarımfinalda
Defne Taçyıldız 2020 Tokio Olimpiya uyınnarınıň 4 nçe könendä 200 metrga yözde häm üz seriyäsendä 4 nçe urınnı yawladı
Törek milli yözüçese Defne Taçyıldız 2020 Tokio Olimpiya uyınnarınıň 4 nçe könendä 200 metrga yözde.
Ul 200 metrnı 2.10.00 dä tämamladı häm üz seriyäsendä 4 nçe urınnı yawladı.
Defne Taçyıldız ğomumi reytingta iň yaxşı 12 nçe urınğa layıq bulıp yarımfinalğa çıqtı.
Milli sportçınıň yarımfinal uzışları irtägä Törkiyä waqıtı belän 04.säğät’ 57 minutta başlana.
Bäyläneşle xäbärlär
Pikassonıñ räsemnäre aukśionda
9 kartina häm 2 keramik êşlänmä tulayım 100 million dollardan artığraqqa kitte
Alek Bolduinnıñ qoralı êlek tä atqan
"Rust" fil'mın töşerü barışında operatornıñ ülemennän alda da oxşaş xäl bulğan


text:
İlhaq etilgen Qırımda, "Birlik para cezalarından daa degerlidir" yañı Qırım marafonı ep tarqalmaqta. Onı "Qırım birdemligi" cemiyet birleşmesi teşkil etti.
Marafonğa Türkiyede de qol tuttılar. Qırımtatarlarnen birdemlikni köstermek içün, Türkiye musulmaları, "Birlik para cezalarından daha değerlidir" yazısınen süretlerni öz içtimaiy ağlarına yerleştirdi.
Adamlar, "Birlik para cezalarından daha değerlidir" yazısınen ve 10 rublelik kapiklerinen süretlerni öz içtimaiy ağlarına yerleştire.
Qırımda iyülniñ 11-nde Moskva Yuqarı mahkemesi ögünde kütleviy aktsiyada iştirak etken qırımtatar faalleriniñ cöremelerini ödemek içün «Qırım marafonı» cemaat teşebbüsi çerçivesinde para toplamağa başladılar. Bu aqta faal ve aq qorçalayıcı Lutfiye Zudiyeva Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Moskvanıñ Taganskiy rayon mahkemesiniñ qadısı Yuliya Smolina iyülniñ 29-nda Bağçasaraydaki birinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüslerine qoltutmaq içün iyülniñ 11-nde Rusiye Yuqarı mahkemesi ögünde toplaşqan 18 qırımlığa 20 biñ ruble miqdarında para cezasını berdi. Tutulğanlar umumen 360 biñ rublelik para cezalarını aldı.
20 biñ rublelik para cezası Rustem Tairov, Edem Abdullayev, Aleksandr Gavrikov, Kâzim Useinov, Nariman İbraimov, Zenur Appazov, Eleonor İzmailov, Rustem Celâlov, Osman Hoş, İzzet Sayfulin, Marlen Cemilev, Remzi Beytullayev, Refat Kamilov, Osman Abdurazakov, Marlen Ahayev, Edem Aliyev, Emin Rustemov, Amethan Umerovğa berildi.
Moskvada iyülniñ 11-nde Rusiye politsiyası Bağçasaraydaki birinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüslerine qoltutmaq içün Rusiye Yuqarı mahkemesiniñ binasına kelgen 45 insannı tuttı. Faallerniñ qollarında yazuvlı şiarlar bar edi: «Qırımda milliy ve diniy sebeplerden repressiyalarnı toqtatıñız», «Qırımda «terrorizm» ile küreş – farqlı fikirlernen küreştir», «Bizim balalarımız terrorist degil» ve ilâhre.


text:
-
Deniz Feneri – Virginia Woolf – PDF Kitap İndir
26 Eki, 2021
-
Dalgalar – Virginia Woolf – PDF Kitap İndir
26 Eki, 2021
-
-
Korku – Stefan Zweig – Epub Kitap İndir
25 Eki, 2021
-
Kızıl – Stefan Zweig – PDF Kitap İndir
25 Eki, 2021
-
-
Malzeme Bilimi Ve Mühendisliği Kitabı PDF İndir
28 Kas, 2020
-
İbrahim Canan – Kütüb-i Sitte 18 Cilt PDF İndir
26 Kas, 2020
-
Unity 3D Eğitim Seti Türkçe E-Kitap İndir
16 Ağu, 2019
-
Adaçayının Faydaları Nelerdir?
1 Ara, 2018
-
admin der ki:
-
Emre der ki:
-
admin der ki:
-
Emirhan der ki:
-
admin der ki:
- Agatha Christie Agatha Christie ekitap Agatha Christie ekitap indir Agatha Christie pdf Agatha Christie pdf kitap bunlari biliyor musun bunlari biliyor musunuz corel dersleri corel draw dersleri Evliya Çelebi Seyahatnamesi Evliya Çelebi Seyahatnamesi ekitap Evliya Çelebi Seyahatnamesi ekitap indir Evliya Çelebi Seyahatnamesi indir Evliya Çelebi Seyahatnamesi pdf Evliya Çelebi Seyahatnamesi pdf indir Evliya Çelebi Seyahatnamesi pdf kitap indir evliya çelebi seyahatnamesi yeni baskı film önerileri Günümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi Günümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi ekitap indir Günümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi indir Günümüz Türkçesi ile Evliya Çelebi Seyahatnamesi pdf kitap indir ilginc bilgiler Maksim Gorki Maksim Gorki Kitap Maksim Gorki Kitap indir Maksim Gorki PDF Kitap Maksim Gorki PDF Kitap İndir Marcel Proust Marcel Proust ekitap indir Marcel Proust kitap indir Marcel Proust kitapları Marcel Proust pdf indir Marcel Proust pdf kitap indir ne len bu nelenbu Sabahattin Ali Sabahattin Ali Ekitap İndir Sabahattin Ali PDF Stefan Zweig Stefan Zweig ekitap Stefan Zweig pdf Stefan Zweig pdf kitap Stefan Zweig pdf kitap indir Ömer Seyfettin Kitapları İndir
Arşivler
Daha fazla


text:
Fevral ayında Qırımnıñ suv anbarları aman-aman tola, amma bu yıl ve bıltır böyle olmadı. 2021 senesiniñ fevral ayını Qırımnıñ suv anbarları boş qarşıladı, bir çoqunıñ faydalı suv seviyesi iç yoq. Ve sebep qurğaqlıq degil.
Yedi yıldan berli Qırımnıñ suv resursı menfiy qullanıla, yani tabiat bere bileceginden çoq alalar. Bu em üst, em yerastı suvlarında qayd etile, olar, söz sırası, bir-birine pek bağlı. Çünki üst havuzlar – suv anbarı ya da özenler olsa – yerastı suvlarını beslemekte. Yerastı suvları ise Qırım özenleri ve çoqraqlarına suv bere.
Altı yıldan berli ne köremiz? «Ğalipler taqımı» sıfatında Qırımnıñ Rusiye akimiyeti suvnı basiretsiz qullana, bıltır endi olğan suv kollapsına yol bermemek içün faydalı adım atmay, şeer ve köylerge suv saatqa köre berile, problemni al etmek içün Rusiye boru ordusı bile celp etildi. «Ğalipler taqımı» Qırım ilhaqı çoq sürmez tüşüngenine oşay – suv meselesinde (diger meselelerde de öyle) vaqtınca areket etti kibi kele. Başqa türlü bunı nasıl añlatmaq mümkün? Em alim, em mütehassıslar Qırım suvsız qalmaq üzere dep ayta qaç yıldan berli, amma olarnı ne içündir körmemezlikke urdılar.
Qırımnıñ Rusiye akimiyeti problem çeziminde şaşmaladı. Amma onı bir kereden çezmege imkânsız. Mında bir sıra iş ve tedbir kerek, olarğa tek büyük resurslar degil, uzun vaqıt da kerek. Ve müim bir fikir daa bar, Dnipro suvı olmasa, Qırımnıñ suv meselesi bütünley al etilmeycektir.
Qırım paytahtı yaramay vaziyette qaldı. Suv berüv cedvelleri sertleşe, suv keyfiyeti fenalaşa. Bavurçı (Kamenka), Yañı Abdal (Beloye) ve Aqmescit çetindeki diger yerlerniñ sakinleri suv bir qaç kün devamında olmay, dep şikâyet etip başladı. Şeer merkezinde yaşağan insanlar da bu afta üyle vaqtında olarnıñ suvı da kesile, dep qayd ete. Amma Aqmescitniñ merkezi soñunace suv ala edi. Aqmescit memuriyetiniñ vekâletli şahısları şeerden keçken Salğır suvlarına ğamlı baqa. Özenniñ suvı o qadar kirli ki, şeer sakinleriniñ iç bir ihtiyacına kelişmey. Tesaduf degil, çünki Salğır aqqan Aqmescit suv anbarı çoqtan qurudı, özen ise alâ daa aqa. Mütehassıs olmağanlar bile añlay ki, şimdi özen şeer aquvlarından suv ala – suv keyfiyeti ondan da yaramay oldı.
Bütün oquv yurtları ögünde, şu cümleden aliy oquv yurtlarında da, suv bakları qoyuldı. Amma çare bumı?
Şeerniñ özünde yerastı suvları qıdırıla. Bir qaç ay devamında suv Aqmescitniñ Gagarin parkındaki Kiçik Salğırdan alına edi, andan qazıp çıqarğanlar. Soñra tehnika başqa yerge ketirildi, mında ise tek qora qaldı.
Şimdi tren vokzalı yanındaki skverde yerastı suvlarını qıdıralar. Bu episi «dayanayıq da, bir gece bekleyik de» üslübinde areketlerge oşay.
Aqmescit memuriyetiniñ yolbaşçısı Yelena Protsenko Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenovdan zaparta aşadı. Çezilmegen suv meselesi onı şeer yolbaşçısı vazifesinden çıqara bile. Ne de olsa, başqa birisi de bu meseleni çezip olamaz edi, bu problem tek Aqmescitni degil, bütün Qırımnı raatsızlay.
Qırım reberligine yaqın qurucılıq şirketleri Qırım paytahtında qurmağa devam ete ve yañı mesken evlerini teslim ete. Nege işanasıñız? Kollapsqa yaqın suv teminlemi meselesini ne içün daa beter etesiñiz? Ya da para içün er şeyni yaparsıñız?
Qırımnıñ suv obyektleriniñ vaziyeti aqqında malümatnı sanki arbiy malümatnı oquysıñ – de bir suv anbarı faydalı suvsız qaldı, de digeri, de bir özen qurudı, de digeri. Ve birden haber kele, daa bir mesken yeri saatqa köre suv alacaq. Bir çoq tanışım şaqa ete, o «kökten taşlar» kelemi yoqsa daa beteri olacaqmı?
Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadınen deñiştirildi)
«Fikir» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün
Ukraina, Qırımnıñ içecek suv ihtiyaclarınıñ 85%-ni yarımadanen bağlağan Dnipro aqıntı yolu olğan Şimaliy-Qırım kanalı vastasınen teminlegen edi. 2014 senesi Rusiye Qırımnı işğal etken soñ yarımadağa suv berilmesi toqtatıldı.
Qırımdaki suv yedekleri suv anbarları ve yerastı çoqraqlardan toldurıla. Ekologlarnıñ aytqanına köre, yerastı çoqraqlarnıñ muntazam sürette qullanılması yarımadada topraqnı tuzlattı. Qırım akimiyeti yarımada sakinlerini suvnı az qullanmağa çağıra.
2020 senesi Qırımdaki suv teminlevi vaziyeti kritik oldı. Qırımlı alimlerniñ bildirgenine köre, yağanaqlar yağmağanı içün ve qar az yağğan qış neticesinde qurğaqlıq oldı.
Avgustnıñ soñunda Aqmescitte, Aqmescit ve Bağçasaray rayonlarında suv berüv cedvelleri kirsetilgen edi. Daa soñra Qarasuvbazarda, Qarasuvbazar rayonında ve qısmen Aluştada cedveller kirsetildi.
Kreml kontrolindeki Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov Rusiye Qırımnıñ suv teminlevini fevqulâde vaziyet olaraq tanıması mümkün, dep ayta. O, 2020 senesi 150 yıl içinde eñ quru oldı, dep bildirdi.
Rusiye akimiyeti yañı suv boruları, suv qoralarınıñ quruluvına ve quyu qazıluvına milliardlarnen ruble ayırdı.
BM Ukraina Monitoring missiyası, halqara uquqqa köre, Rusiye Qırım ealisini suvnen temin etüvden mesüliyetli ola, dep israr ete.
Resmiy Kyiv, Şimaliy-Qırım kanalından suv yarımadağa tek Qırım işğalden qurtarılğan soñ berilecek, dep bildire.


text:
Aqmescit – Qırımda tınçlıq olsun dep, qırımtatarlar provokatsiya yapmamaq kerekler, kibi fikirlerni sıq eşitmege mümkün. Misal içün, şimdi provokatsiya olaraq Meclis binasınıñ üstünde ya da qırımtatarlarnıñ qolundaki ukrain bayraqları provokatsiya kibi tanıla, amma, bu dünyanıñ iç bir köşesinde, bu cümleden Rusiyede yasaq degil. Aynı zamanda, qırımtatar bayrağını da çoq begenmeleri añlaşıla, amma, oña biraz dayanmağa qarar aldılar.
Ya da, daa bir dane «deşetli» provokatsiya - öz Vatanında yaşamaq içün sovet rejiminen küreşken Mustafa Cemilevniñ evine qaytmağa ıntıluvı…İşte, o vaqıt oña ekstremist ve provokator dep aytqan ediler.
Şunı hatırlatmağa isteyim, 1783 senesi Rusiye Qırımnı birinci kere işğal etken soñ, yarımadada qırımtatarlarnıñ bulunuvı bile, provokatsiya olaraq sayıla. Şimdilik, tek olar basqı altında olğanlarnı uydurıp, dünyanıñ er köşesinde olıp ta, tarihiy vatannı «yardımğa» çağıra bileler. Bundan pek qorqqanlar, pasportını Rusiye pasportına, soy adı, milleti, menligi, tarz areketi ile deñiştirip, cemaat arasında coyula bile.
Bazıda, «rus olmağan» adnı hafızasında tutmaq içün çoq qıynalmasınlar dep, öz adıñ yerine rus adını uydurıp aytsañ, yeterli ola, etraftakiler. Pısıp, bir köşede tınç oturıp, milliy aqlarnıñ yerine ketirilmesini talap etmey yaşamaq ta mümkün. Cenkten soñ, Qırımğa Brânsk vilâyetinden köçken qomşularımız, merametnen «Yaşay beriñiz, sizge kim keder ete. Siz köçkende biz bir şey aytmağan edik te…» dep, bizge ruhset bersinler. Bularnen daa, yahşı munasebette edik, başqalarnı aytmayım.
Bu adamlarğa rus atalar sözüni hatırlatmağa isteyim: «B чyжoй MoHacTыpb co cBoиM ycTaBoM He xoдяT»!
Elzara Beşuyli, qırımlı
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
İşğal etilgen Qırımnıñ bir sıra şirketlerniñ memuriyeti saylavlarda iştirak etmege istemegen hadimlerini cinaiy mesüliet ile qorquzdıra. Bunı Qırım.Aqiqat saytına «Almenda» vatandaş maarifi merkeziniñ başı Olga Skripnik bildirdi.
Ekspert şunı qayd etti ki, Rusiye qanunlarına binayen saylav – mecburiyet degil, aqtır. İnsanlarda saylavlarğa barmamaq aqqı bar.
«Temiz yalandır. Çünki atta Rusiye qanunlarına köre saylavlar – mecburiyet degil, aqtır. İnsanlarnıñ saylavlarğa barmamağa aqları bar. Vatandaşlarnı qorquzmağa tırışalar, olarnıñ iştirak etmemesi – saylavlarğa «keder etüv» kibi tanılacaq eken. Kene de yalan. Saylavlarğa keder etüv – muayyen arekettir, yani bu al – komissiya azalarınıñ işine keder etmekni nazarda tuta, misal içün saylav bölügininñ zapt etüvi, urnalarnıñ hırsızlanuvı, komissiya azalarına nisbeten zorbalıqnıñ qullanuvı ve ilâhre», – dedi Skripnik.
Kelecek saylavlar uquqiy nazardan bir saçmalıqtır, – dep bildire o. Şunıñ içün sentâbr 14 künü keçirilecek saylavlar aqqında ne aytmağa mümkün?», – dedi Skripnik.
Onıñ sözlerine köre, işğalci akimiyet cinaiydir, şunıñ içün saylavlarnı da şu cinaiy usullar boyunca keçirmege tırışa.


text:
Bunı buhraniy matbuat-merkezinde çetel işler nazir muavini Danılo Lubkivskıy bildirdi, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Muzakerelerniñ negizinde bir qaç noqta bardır, olardan birisi – ziddiyetniñ eksiltüvi. Aynı bu aqta laf yürsetmeli. Biz Rusiye şeriklerimizni dos-doğru munasebetlerge çağıramız. Bizim de dialogta merağımız bar, biz oña ümüt etemiz, em de rusiye tarafı şu muzakerelerge başlamağa azır olğanını bildirgen imanı bekleymiz», – dedi o.
Lubkivskıynıñ aytqanına köre, Moskva kimerde bir Ukraina ile muzakerelerge devam etmege istegini bildire, şunıñ içün «aqıl-feraset yardım etecegine» ümüt daa bardır.


text:
Rusiye nezaretindeki Aqyar ükümetinde, şeerde koronavirus diagnozı tasdıqlanğan turist qadınnıñ qıdıruvları devam etkenini bildire.
"Daa bir qadınnı küç orğanları qıdıra - o şeerge başqa bölgeden keldi ve ileride müsbet netice köstergen koronavirus testini yaptı. Telefonğa cevap bermey, vesiqalarda belgilengen adres boyunca yaşamay", - denile şeer akimiyetiniñ beyanatında.
Müsbet COVID-19 testi ile qadınnıñ qıdıruvları içün daa avgustnıñ 26-sında bildirile edi.
Aqyarda tünevin 15 yañı koronavirus adisesi qayd etildi.
Yılnıñ başından berli Aqyarda yañı koronavirus infektsiyasınen 488 adam hastalandı, 386 adam yahşı oldı, 18 adam öldi.
Qırımda tünevin koronavirustan eki adam elâk oldı.
Qırımda tünevin pandemiya zamanında bir künde eñ çoq koronavirus hastası qayd etildi - 84 kişi.
Akimiyetniñ malümatına köre, umumen Qırımda 2271 yañı koronavirus hastası qayd etildi. 89-ı çetelden keldi, 122-si qomşu Rusiyeden kelgenler ve olarnen alâqada olğanlar, 1580 adam yahşı oldı. Aqyarda koronavirusnen 573 adam hastalandı, 378 adam yahşı oldı, 18 adam vefat etti.
Rusiye kontrolindeki Qırım akimiyetiniñ koronavirus tarqaluvına dair statistikasını halqara teşkilâtlar ve diger mustaqil menbalar tasdıqlamay. Ukraina aq qorçalayıcıları Qırımnıñ Rusiye akimiyeti hasta sayısını eksiltip bildire, dep bildirgen edi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko dekabr 6-da qayd etilgen Ukraina Silâlı Quvetler Künü arfesinde arbiyler ile körüşip, Donbass meselesini muzakere etti.
Bunı cumaaqşamı künü, dekabr 4-te, Ukraina prezidentiniñ memuriyeti Twitterde bildirdi.
Körüşüv iştirakçileri ATO yerlerinde qoyulğan vazifelerniñ ömürge keçirilmesini muzakere ettiler. Malüm ki, olar dekabr 9-da başlaycaq Tınçlıq künü aqqında tizilgen Minsk añlaşmalarına riayet etilmesini temin etmeli.
Toplaşuvda boyevikler Minsk añlaşmalarını bozsa, yapılacaq areketler baqıldı.
Devlet yolbaşçısı Silâlı Quvetlerge cenk tehnikasını berüv ve esir alınğanlarnı azat etüv meselelerine ayrı diqqat ayırdı.
Körüşüvde Mudafaa naziri Stepan Poltorak, İçki işler naziri Arsen Avakov, Ukraina Havfsızlıq Hızmetiniñ reisi Valentin Nalivayçenko, Devlet sıñır hızmetiniñ reisi Viktor Nazarenko, Milliy gvardiya komandanınıñ muavini Nikolay Balan iştirak ettiler.


text:
Qırım ile memuri sıñırdaki «Kalançak» kiriş noqtasında «Pravıy sektor» askerderi NTV Rusiye telekanalınıñ jurnalistini tuttılar. Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbirine teşkilâtnıñ spikeri Aleksey Bık bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, aqşam, sentâbr 24-de, askerler gizli sürette ukrain blokpostını ve arbiylerni fotoğa çıqarmağa areket etken qadınnı körgenler.
«Vesiqalarnıñ teşkerüvi qadın NTV (Rusiye) telekanalınıñ jurnalisti olğanını kösterdi. Onı Ukraina vatandaşı olğan aydavcı ketirgen edi. Yaqalanğanlarnı ukrain uquq qoruyıcılarına teslim ettiler», – dey Aleksey Bık.
Ukrain uquq qoruyıcı organlarınıñ saytlarında bu aqta malümat şimdilik yoq.
NTV Rusiye telekanalıbildirgenine köre, jurnalist Yekaterina Voroninanı «doquz saat sorğuda tuttılar», bundan soñ o «itirazı olmağanı aqta» kâğıtnı imzaladı.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.
Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti böyle areketlerni takbih ete, amma yarımada sakinleri «erzaq qamaçavı»nıñ aqibetlerini duymaz, dep tüşüne.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy temsilcisi olaraq uquqçı Boris Babinniñ tayinlenmesine dair buyruq imzaladı.
Matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, bu vazifeden Natalya Popoviç çıqarıldı.
Prezidentniñ memuriyeti haber etkenine köre, Poroşenko qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev ve Meclis reisi Refat Çubarovnen körüşip, prezidentniñ Qırımdaki temsilciliginiñ faaliyetini diqqatnen talil etmege avale etti.
«Maalesef, cemaat faalleri ve Meclis vekilleriniñ maña bergen malümatlarınıñ ekseriyeti tasdıqlandı. Bazı deñişmeler aqqında qarar almağa sebep oldı», – dep qayd etti Poroşenko.
Ukraina prezidenti qayd etti ki, Boris Babinniñ halqara uquq saasında büyük tecribesi bar. Poroşenkonıñ aytqanına köre, o, Adalet nazirliginde çalışıp, insan aqlarınıñ qorçalanması, şu cümleden Avropa insan aqları mahkemesi ve köçip kelgenlerniñ aq-uquqlarını qoruv meselelerinde özüni yahşı taraftan kösterdi.
Prezident memuriyetiniñ bildirgenine köre, Poroşenko, İzet Gdanovnıñ Ukraina prezidentiniñ Qırımdaki temsilcisiniñ birinci muavini olaraq tayinlenme qararını da imzaladı.
2017 senesi iyülniñ 10-dan başlap Hersonda Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki daimiy temsilciligi yerleşken binanıñ yanında Natalya Popoviçni istifağa yollamaq talabı ile narazılıq aktsiyası keçe edi. Faaller «Qırım meseleleri cemaat şurasını» qurıp, narazılıq aktsiyalarınıñ Kyivde keçirilme imkânlarını baqqan edi.
İyülniñ 17-de temsilcilik saytında «sözde «Qırım meseleleri cemaat şurasınıñ» faalleri qanunsız areket etkeni içün vatandaşlar qabul etilmeycegi» aqqında haber etildi.
İyül ayında Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları vekâletlisiniñ temsilcisi Mihail Çaplıga Ukraina prezidentiniñ Hersonda çalışqan Qırım temsilciligine muracaat yollap, «qanunlarnıñ bozulmasını toqtatmağa ve vatandaşlarnı qabul etmege» talap etti.
Keçken sene yanvar ayından başlap prezidentniñ buyruğı esasında temsilcilik akimiyetniñ diger organları ile bağ tutıp, vaqtınca işğal etilgen topraqlarda yaşağan ve esas Ukrainağa köçken Ukraina vatandaşlarınıñ serbestligi ve aq-uquqlarına riayet etilmesini temin etmek kerek edi.
2014 senesi mayıs ayından başlap Rusiye Qırımnı işğal etkeni içün Ukraina prezidentiniñ Qırımdaki temsilciligi vaqtınca Hersonğa avuştırılğan edi. Onıñ yolbaşçısı Natalya Popoviç olğan edi.


text:
Qırımtatar şairi ve terciman Seyran Suleyman Grigoriy Skovoroda adına Halqara edebiyat mukâfatına nail oldı, dep haber ete QHA.
2014 senesi Grigoriy Skovoroda adına «Sad bojestvennıh pesen» mukâfatınıñ laureatları belli oldı.
Ukraina Yazıcılar Milliy Birliginiñ azası, qırımtatar şairi ve terciman Seyran Suleymannıñ ukrain ve qırımtatar edebiyatları arasında bağ pekitilmesi ve inkişaf ettirüvine qoşqan issesi, ukrain klassikleri ve zemaneviy yazıcılar eserleriniñ tercimelerini qayd ettiler.
Mukâfat laureatları arasında – Ukraina MİA akademigi, Ukraina Qaramanı İvan Dzüba, Şevçenko mukâfatınıñ laureatı Valeriy Şevçuk, Poloniya, Makedoniya, Sırbistan ve Büyük Britaniya şair ve yazıcılarıdır.
Grigoriy Skovoroda adına Halqara mukâfat 2005 senesi «Çernigovskiy intellektualnıy tsentr» teşkilâtı ve «Svitâz» Volın teşkilâtı tarafından meydanğa ketirilgen edi.


text:
Qırım rus ükümetiniñ başı Sergey Aksenov emindir, Ukraina yolbaşçılığı, şu cümleden, prezident Petro Poroşenko deñişse, «Kiyev ve Qırım munasebetleri eyileşir».
Bu aqta o Facebookta yazdı ve qıtaiy Ukrainadan yarımadağa elektrikniñ berilmemesi «qırımlılarnı birleştirgenini» qayd etti.
«Başta bu kibi erbaplar Qırım ile demir yol, soñra avtobus, avtomobil alâqasını yasaq ettiler, endi saçmalıqbaşlandı. Böyle şaraitlerde Qırımda elektrik energiyasınıñ söndürilmesinden kimse ayrette qalmadı, qırımlılar maneviy ceetten buña azır edi. Şimdi Ukraina elektrik energiyasını berse bile, vatandaşlarımız böyle ediyeden vazgeçmege çağıracaqlar», – dep tüşüne Aksenov.
«Kiyevde şimdi olğan saçma bir ükümet ile siyasiy munasebetlerni qurmağa imkân yoq. Eminim, Ukrainanıñ şimdiki prezidenti deñişse, munasebtelrimiz kene eyileşir», – dep qoştı o.
Ukrain akimiyetiniñ Qırım yolbaşçılığınıñ böyle bildirüvine izaatı daa yoq.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil. Qırımda cuma künü Rusiyeden daa 300 generatornıñ kelmesini bekleyler. Bu afta andan endi o qadar generator ketirilgen edi.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.


text:
Bağçasaray rayon devlet memuriyetiniñ reisi vazifesinden ketken İlmi Ümerov bildirdi ki, bu adım yalıñız onıñ teşebbüsine ait. Ümerovnıñ aytqanlarına köre, bugünge qadar o Ukraina devlet hızmetçisi olaraq çalışmağa devam etti, «çünki Qırımda keçici müddet bar».
«Rayonnı teminlev meselelerini çezip, men Rusiye Federatsiyası qanunlarına esaslanıp tizilgen vesiqalarda qol qoymaq kerekim. Men Qırım işğalini tanımayım ve ömür printsipleriniñ bozulmasını talap etken yañı şaraitlerde çalışıp olamayım. Men içki baqışlarım ve şimdiki akimiyetniñ resmiy mevamı arasında saylamaq kerek olğanda vazifemden ketecegimni gizlemey edim», – dep añlattı o öz qararını Qırım.Aqiqat saytına.
Umerovnıñ aytqanına köre, kendi qararı aqqında o evelden Sergey Aksönovğa haber etti.
«Uquqiy qıyınlıq şunda ki, bugün men Ukraina prezidenti adına ariza yazıp olamayım, lâkin aynı prezident qararınen bu vazifege tayin etilgen edim. Men bulunğan şaraitlerge köre areket ettim», – dep ayttı İlmi Ümerov.
Onıñ yerini kim alacaq belli degil.
«Men istifağa çıqqan soñ menim birinci muavinim vazifelerimni eda etip başlay – Galina Pehar. Soñra – Aksönov tayin etecek», – dedi o.
Bağçasaray rayon şurasınıñ reisi Zamir Haybullayevniñ aytqanına köre, rayon yolbaşçısı rayon devlet memuriyetiniñ bölükleri, yerli idare organlar, müessise, teşkilât ve rayon hızmetleriniñ reberleri ve hadimleri ile toplaşuvda ilân etti.
İlmi Ümerov soñki on yıl devamında Bağçasaray rayon devlet memuriyetiniñ reisi olaraq çalıştı.
Onıñ istifağa çıqmaq qararı aqqında Bağçasaray rayon devlet memuriyetiniñ matbuat hızmeti avgustnıñ 19-da haber etti.


text:
ORAZA 13 APREL 2021 KÜNÜ
Allahu Tealâğa çoq şükürler olsun ki, tınç kök kübe astında Ramazan-ı şerifke qavuştıq. Yaratıcınıñ emiri ile on bir aynıñ sultanı öz rahmet, mağfiret ve bereket tolu iqlimini bizler içün açar eken, musulmanlarğa oraza tutıp ondan faydalanmaq tüşer!
Aqiqaten, bu ay, ruhlarnıñ ve bedenlerniñ terbiye etilgeni, arınğanı ve yañı bir medeniy seviyege yükselgeni bir vaqıttır. Oraza bir manada zahmettir, amma Allah rizası müjdelengeni içün maneviy inkişafqa çevirile ve qolaylıqnen keçe. Tıpqı bunıñ kibi ayattaki bütün sıqıntı ve qıyınlıqlar yüce bir maqsadqa irişmek yolundaki basamaqlar olaraq tasavvur etilse qolaylıqnen aşılır ve insannı, cemiyetni daa da küçlü yapar.
“Qıyınlıqtan soñra mıtlaqa qolaylıq bardır” degen Yüce Rabbimiz bizlerge sabırlı, azimli ve birlik olmamıznı ögretmektedir.
Öyle ise Quran-i Kerimniñ “Ep birlikte Allahnıñ yipine (dinine) sarılıñız!” çağıruvına sessiz qalmayıq, duşmanlıq ve ayırılıqqa alıp baracaq yollardan saqınayıq. Yüce Mevlâm, ibadetlerimizni tekmil bir şekilde yerine ketirmege bizlerge qısmet eylesin!
Mubarek Ramazan ayını Qırım musulmanları ve qırımtatar halqı içün hayırlarğa vesile qılsın: hastalarğa şifa, dertlilerge derman, ayrı qalğanlarğa tez vaqıtta qavuşmaqlar nasip eylesin!
Allah oraza, dua ve ibadetleriñizni qabul ve maqbul eylesin.
Aziz milletim! Allahu Tealâğa çoq şükürler olsun ki, şu cennet Vatanda, tınç kök kübe astında Ramazan-ı şerifke qavuştıq. Yaratıcınıñ emiri ile on bir aynıñ sultanı öz rahmet, mağfiret ve bereket tolu iqlimini bizler içün açar eken, musulmanlarğa oraza tutıp ondan faydalanmaq tüşer!
Allah tutacaq orazalarıñıznı, qılğan namazlarıñıznı, yapqan dualarıñıznı, bergen sadaqalarıñıznı qabul etsin. Allah epimizge, dünyada ve ahirette yahşılık bersin, butün yamanlardan qorçalasın, İslâmğa ve musulmanlarğa yardım etsin, aq yolunda cümlemizni birleştirsin!
Mübarek oraza hayirli olsun!


text:
Avropa Biriligi, Yalta "Hizb ut-Tahrir davası" boyunca altı mahkemelengen adamnıñ ükmüni lâğu etip, olarnı azat etmege Rusiyeni çağırta. Bu, Avropa tış siyaseti hızmetiniñ resmiy temsilcisiniñ beyanatında aytıla.
AB-nde, rusiye mahkemesiniñ ükmüne - "Qırımda ukrain vatandaşlarnıñ Rusiye tarafından taqibatı" dep ayttılar.
"Avropa birligi, ne Qırım ve Aqyarda Rusiye qanunlarını, ne qırımlılarnıñ Rusiye mahkemelerine avuştırılğanı tanımay. AB, Rusiye bu ükümlerni lâğu eter ve qanunsız tutulğan ukrainlerni azat eter, dep bekley", - denile beyanatta.
Rostov-na-Donu şeeri Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi noyabrniñ 12-nde Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» altı mabüsini koloniyada qalmasına üküm etti. Mahkeme qararına köre, Muslim Aliyev 19 yılğa, İnver Bekirov 18 yılğa, Emir-Usein Kuku 12 yılğa, Vadim Siruk 12 yılğa, Arsen Cepparov 7 yılğa ve Refat Alimov 8 yılğa üküm etildi. Olar sert rejimli koloniyada qalacaqlar.
Rusiyeniñ Amnesty International reisi Aleksandr Artemyev işbu ükümni «siyasiy taqip» dep adlandırdı.
Ukraina Tış işler nazirligi bu üküm sebebinden Rusiyege narazılıq bildirdi.
Bu dava boyunca qabaatlanğanlar 2016 senesi fevral-aprel aylarında Yaltada tutulğan edi. Olarnı Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» islâm siyasiy teşkilâtına alâqaları bar olğanında qabaatlaylar.


text:
Faaller, Moskvada yanvarniñ 22-nde Rusiye Baş prokuraturasınıñ binası ögünde bir sıra bir kişilik narazılıq aktsiyasını keçirmege niyetlene. Böylece, baş prokurorğa muracaat etip, Cezalarnı yerine ketirüv federal hızmeti sistemasında tibbiy yardımnı kösterüv vaziyetine acele kirişmesini talap etecekler.
Aktsiya vaqtında faaller ekimlerniñ yardımına muhtac mabüslerniñ soyadlarınen resmiy mektüp yazacaq ola, dep bildirdi aktsiyanıñ teşebbüsçileri Qırım.Aqiqatqa. Tibbiy yardımğa ihtiyacı olğanlar arasında qırımlılar Cemil Gafarov, Enver Ömerov, Server Gaziyev, Asan Yanikov ve digerleri bar.
«Bir çoq mabüs yaramay şaraitlerde tutula, rıqma-rıq tolu, nemli, yahşı qızdırılmağan ve aydınlatılmağan kameralarda yata, yataqlar yetmegeni içün gece nevbetnen yuqlamağa mecburlar. Aş iç bir tenqitke dayanamaz. Kameralar sıq-sıq antisanitariya vaziyetinde ola, qandalay, furun böcegi ve diger böcekler bar, olarnı yoq etmeyler, hastalıqlar ise arta. Yardımğa muhtac olğan insanlarnıñ cedveli uzun ve kün-künden arta», – dep yazdı aktsiya teşebbüsçisi Olga Mazurova Facebookta.
Teşebbüs gruppası qırımtatarlarğa qoltutmaq içün yanvarniñ 18-nde Moskvada Arbatqa narazılıq aktsiyasına endi çıqqan edi.
Advokat Ayder Azamatov, müvekkili – Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Arsen Cepparovğa kerekli tibbiy yardım kösterilmey dep, Rostov vilâyetiniñ Şahtı şeerindeki SİZO-4 hadimleriniñ areketsizligini şikâyet etmek içün yanvarniñ 20-nde Rusiye Baş prokuraturası, Rostov vilâyetiniñ prokuraturası ve Rostov vilâyetindeki Rusiye Cezalarnı yerine ketirüv federal hızmeti Baş idaresine bir sıra ariza yolladı.
SİZOda Cepparovnıñ sağlığı içün olğan telükeler aqqında advokatı daa evel de bildirgen edi, Ukraina ombudsmeni Lüdmila Denisova ise Rusiye zenaatdaşı Tatyana Moskalkovağa muracaat etip, acele tedbip almasını talap etti. Lâkin Moskalkova daa cevap bermedi.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerov Qırım mahkemesiniñ oña bergen para cezasını ödep olamadı, bank programmasında onı «ekstremist» olaraq blok etkenler. Bunı Ümerov dekabr 29-da Facebookta bildirdi.
«Noyabr 9-da Qırımnıñ sözde Yuqarı mahkemesi Bağçasaray rayon mahkemesiniñ meni memuriy cinayet işlemesi ile qabaatlamaq ve para cezasını bermek qararını tasdıqladı. Men özüm bankqa keldim, amma bu yardım etmedi. Bank hadimleri yolbaşçılarınen aqıl tanışıp ve menden afu sorap, menim adımdan er angi bank tedbirlerini keçirmek imkânsız, çünki İlmi Ümerov programmada «ekstremist» olaraq blok etildi, dep ayttılar. İşğal etilgen Qırım banklarınıñ hızmetlerinden faydalanmayım, amma bu olar bergen para cezasıdır, onı nasıl ödeycem bilmeyim. Yanvar 9-na qadar bunı yapmaq kerek», – dep yazdı Ümerov.
Sentâbr 26-da Qırımda olğan 8 Meclis azasını, şu cümleden İlmi Ümerovnı, «E» merkezine (ekstremizm ile küreş idaresi – QA) çağırıp, «yasaq etilgen toplaşuvlarda» iştirak etmeleri içün memuriy protokollar tizdiler.
Ümerov Rusiyeniñ Memuriy cinayetler kodeksiniñ 20.28 maddesiniñ 1-inci qısmı «Faaliyeti toqtatılğan cemaat ya da din teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etüv» ile qabaatlanjı.
Sentâbr 28-de toplaşuvda iştirak etkeni içün İlmi Ümerovğa para cezası berildi.
Sentâbr 22-de Meclis azaları Meclis azaları Emirali Ablayev, Ruslan Yakubov ve Ayder Acimambetovnıñ vekâletlerini toqtatqan toplaşuvda iştirak etti. Acimambetov Meclis reisiniñ muavini vazifesinden de ayırıldı.
Rusiyege bağlı olğan Qırım Yuqarı Mahkemesi aprel 26 künü Meclisniñ areketini toqtatmaq qararını alğan edi. Dünya toplulığı rus akimiyetiniñ böyle faaliyetine qatiyen qarşı çıqtı. Meclisniñ imayesi Rusiye Yuqarı Mahkemesine şikâyet arizasını yollağan edi.
Sentâbr 29-da Rusiye Yuqarı Mahkemesi şikâyet arizasına cevap olaraq Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini yasaq etti.


text:
Aqmescit – «Qırımtatarlarnıñ qarşılıq areketi»niñ idarecisi Nedim Halilov Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ İnsan aqları boyunca Şurasına qırımtatarlarnıñ milliy toprağı – Qırım yarımadası üzerinde BMT-nıñ nezaretini pekitmege muracaat etti.
Bu aqta faalciniñ Qırım.Aqiqat saytında olğan mütenasip arizasında aytıla.
Halilov Rusiye ve Ukrainağa yönelgen rezolütsiyanı bakmağa teklif etti. Oña köre, «qırımtatar halqınıñ Qırımda öz milliy devletçiligi olmasınıñ aqqı»nı belgilenmeli.
İşbu arizanıñ negizlerinden biri olaraq Halilov qırımtatarlarnıñ aqları bozulğanını ve «Qırım yarımadanıñ tamır halqı olğan qırımtatarlarnıñ izini, haberi olmadan ve onıñ iradesine qarşı qırımtatarlarnıñ işğal etilgen milliy toprağında 14.09.2014 senesi saylavlarnıñ belgilenmesi»ni qayd etti.
«Qırım yarımadasınıñ statusı belgilenmedi, Qırım tamır halqınıñ milliy toprağında aqqı amelge keçirilmedi, bu ise Rusiye Federatsiyasınıñ arbiy bölükleriniñ silâlı istilâsına, qırımtatar halqınıñ milliy territoriyasınıñ işğaline ve Rusiye Federatsiyasınıñ nezareti altında işğalci rejiminiñ pekitilmesine ketirdi»,– dep haber ete faaliyetçi.
Halilov şunı qayd etti ki, sentâbr 14 kününe «qırımtatar halqınıñ milliy territoriyasında belgilengen «saylavlar» qırımtatarlarnıñ aqlarınıñ bozuluvıdır».
Sentâbr 14 künü tanılmağan Qırım cumhuriyetinde Rusiye tarafından işğal etilgen yarımadada akimiyet organlarına «saylavlar» keçirilecek.


text:
Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksenov Ukraina Yuqarı radasınıñ deputatı Mustafa Cemilevni mukâfatlandırmağa istegeni aqqında bildirdi. Bu aqta o fevqulâde vaziyet aqibetleriniñ yoq etüvi boyunca ştabnıñ toplaşuvında bildirdi, haber ete TASS.
«Cemilevni Devlet şurasında körmege ve mukâfatlandırmağa isteymiz. Amma davetnameni qayda yollamağa, bilmeymiz. Prokuraturadan yollarmız, Natalya Vladimirovna (Poklonskaya, Qırımnıñ rusiyeli prokurorı – muar.) oña bulunuv yeri boyunca yollar», – dedi Aksenov.
Evel aynı şu toplaşuvda Cemilevge minnetdarlıqnı bildirmek ricası ile Aksenovğa Qurman rayonı memuriyetiniñ başı Vladimir Ganaga muracaat etti. «Bizge belâ ketirecek edi, amma halqımıznı birleştirdi. Zayıf yerlerimizni tapıp, qoyulğan vazifelerge mesuliyet ile yanaşmağa ögretti», – dedi o.
Qırımnıñ rusiyeli devlet şurasınıñ spikeri Vladimir Konstantinov, öz nevbetinde, Qırımğa elektrik energiyasınıñ berilmemesi içün Cemilev degil de, Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mesuliyetli olğanını ayttı. «Oña (Cemilevge – muar.) öyle büyük emiyet bermeñiz, büyük oyunda piyadedir. Poroşenko belâlarımıznıñ birinci sebepçisidir», – dedi o.
Bildirilgeni kibi, Rusiye sıñırcıları Qırımğa 2014 senesi aprel 22-de Mustafa Cemilevge kirişni beş yılğa yasaq ettiler.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.
Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini – «Kahovka – Titan» tamirlediler, amma faaller onı işlettirmege bermey. Qırım qamaçavınıñ idarecisi Lenur İslâmov Rusiye tarafından siyasiy mabüslerniñ, şu cümleden qırımtatarlarnıñ azat etilmesinde israr ete.
Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil. Qırımda cuma künü Rusiyeden daa 300 generatornıñ kelmesini bekleyler. Bu afta andan endi o qadar generator ketirilgen edi.


text:
Qırımtatarlarnıñ Vatandan sürgünliginiñ 70 yıllığı arfesinde Rusiye akimiyeti bu halqnı tınçlandırmaq içün yollarnı araştıra. Bu yöñelişte er türlü vasta: qabarcılıqtan başlap, taqip ve qorquzuvlar da qullanıla. Kremlniñ fikirince, eñ eyi usullardan biri, bu qırımtatarlarnıñ bölünüvidir, çünki bugünge qadar olarnıñ eñ büyük küçü birlik edi. Qırımtatarlar özleri bildirgenine köre, olarğa qarşı soydaş olğan idil tatarlar vekilleriniñ qullanması yaman niyetlerinden biridir.
Mayıs 18 künü, sürgünlik künü Qazanda teşebbüsçiler toplaşıp, 70 yıl evelsi qızıl ordu 200 biñ qırımtatarnı Vatandan sürgün etkenini hatırlaycaqlar. Sürgünlik aqibetinde sayı cietinden azlıqnı teşkil etken milletniñ aman-aman yarısı ğayıp oldı. Eki halqnıñ medeniyetleri yaqın olğanına baqmadan, olarnıñ tarihiy tcribeleri, siyasiy mevamları bam-başqa. Qırımtatarlar lideri Mustafa Cemilevniñ aytqanına köre, tamam bu farqlılıqlarnı Kreml öz faydasına işletmege tırışa, ve böyleliknen qırımtatarlarnı tınçlandırmağa istey.
«Şimdilik olar, qırımtatarlarnı kütleviy şekilde öz tarafına çemege isteyler. Amma, bnı yapalmaylar. Onıñ içün qazandan qazan tatarlarını ketireler. Qırımda qazantatarlarnıñ eñ parlaq temsilcisi – baş nazir muavini Rustam Temirgaliyev. Babasınıñ da belli bir mevamı bar. Amma, ep bir qırımtatarlarnı celp etip olamaylar. Onıñ içün de, bölme boyunca iş devam ete», – dey Mustafa Cemilev.
Onıñ sözlerine binaen, Qırımm daa işğal etilmegen vaqıtta, Moskva Tatarstan vekillerini qullanıp, Kiyev ile bağ tutqan, Avropa yaqlı olğan qırımtatarlarnıñ birdemligini bozacaq oldılar.
Kreml eyilikler de vade etken edi – qırımtatar tiline resmiy status, qırımtatarlarğa akimiyet organlarında kvotalar, Meclisniñ resmiyleştirilüvi ve ilâhre... Amma, qabarlardan iç biri fayda ketirmedi.
Tesir etüv – eki taraflama iş sayıla
Qazanlı siyasetşınas Raşit Ahmetovnıñ aytqanına köre, Moskva endi çoqtan bilingen usul: bölip, üküm et qaidesi boyunca faaliyet ete. Bunıñ içün, Moskva endi çoqtan siyasiy yollarını belgilegen eki halqnıñ yaqın munasebetlerini qullanmağa niyetlendi. Martnıñ başında Kreml tarafdarı Tatarstan prezidenti Rustam Minnihanov Qırımnı eki kere ziyaret etken edi, eki halqnıñ tarihında bu kibi körüşüvler 20 yıl içinde ilk sefer ötkerilgen edi.
Raşit Ahmetovnıñ fikirince, Kremlniñ niyeti yaman olsa da, amma bam-başqa neticege ketire bile. Çünki, bağ-alâqa yalıñız Tatarstan elitasınen sıñırlanmay. Mustaqillik ğayesinden çoqtan vazgeçip, Rusiyedeki qanunsızlıq ve qabarcılıqqa alışqan qazantatarlar şimdiki vaqıtta, vadelerge işanıp, öz milliy ğayelerini satmağan halqnıñ misalini köre.
«Ep bir eki halqnıñ arasında bağ saqlanıp qalacaq. Ep bir qazan tatarlarnıñ ekseriyeti qırımtatarlarnı destekley. Çünki, olar içün ğayeler satılmağanını köstergen maneviy bir örnek peyda oldı», – dey siyasetşınas.
Qazantatarlar içün lider olaraq qırımlı Mustafa Cemilev olaraq olıp qalmaqta. Onı aprel ayında Tatarstannıñ bir qaç cemaat teşkilâtı Nobel mukâfatına namzet olaraq kösterdiler.
Maqaleni Mariya Şçur, Alsu Kurmashev ve Robert Coalson azırladılar


text:
Qırımtatar halqınıñ temsilcileri Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ BMT Baş assambleyasınıñ çıqışına qarşı aktsiyağa qol tutmağa keldiler. Qırımtatar faaleri Qırımnıñ «azat» olğanını arz etkenlerini bildirdiler.
«Ukraina prezidenti ve Mustafa Cemilevge qol tutmaq içün keldik, Ukraina topraq bütünliginiñ ğayrıdan tiklenmesi oğrunda küreşeler. Ertemi, keçmi, er şey biter, tarihiy adalet tiklenir ve qırımtatarlar öz toprağında raat yaşar», – dedi aktsiya iştirakçisi Ülker Osmanov.
Bu sene BMT halqara teşkilâtnıñ 70 yıllığını qayd ete.
Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ er yıllıq toplaşuvına bu afta bir sıra dünya yetekçisi kelecek ola, olarnıñ arasında – papa Rimskiy, Rusiye, Qıtay, İran ve Almaniya yetekçileri. Putin, beklenilgeni kibi, sentâbr 28 künü çıqışta bulunıp, Suriye aqqında ve terrorizmge qarşı küreşte birleşmege kerek olğanı aqqında aytacaq ola.
Bu künleri New-Yorkta faaller Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ siyasetine qarşı numayışlarnı keçire.


text:
- Tatarlar bulsa, älbättä, kiräk. Üz millättäşlärebezne, alarnıñ toraq mäs’älälären häm böten problemaların çişep, alarnı Tatarstanğa qaytarırğa kiräk. Başqa millät keşelären, tatar telennän imtixan alıp kertergä kiräk. Rus telenä qarağanda da östenlek birep.
-Nindi eşkä qarap, inde.Zavod, fabrikalarğa mäsälän, kiräk. Belgeçlär üzebezdä dä küp. Tatar tele belü mäcbüri bulsa, yaxşı bulır ide. Çönki Tatarstan ul- tatar millätennän bulğan keşelär yäşi torğan il, tatar telen alğa üsterü buyınça berdänber il. Ä min tatar keşese bularaq- patriotqa, vatanpärvär.
- Böten dönyada şulay eşlilär. Kiräk. Beznekelär yalqaw. Üzäktä bik matur , ä ber 20-30 km cir çıqtıñmı qırıyğa , anda buş qırlar, çüp ülän belän tulğan, eskertlär qap-qara bulıp toralar, kolxozda storlyarka yuq , benzin yuq, xalıq iserek. Bügenge köndä şulay. Anda, bar , älbättä, çit illärdän kiterep, zamança cihazlandırılğan texnologiä kertep eşlägän xucalıqlar. Ämma alar 1-2-3-kenä.
- Ğomumän alğanda , gluş', nişçeta, monda kilep eşläwçe qitaylılarnı, taciklarnı urıs qua.
-Awıl xucalığında eş bik küp . Mondağı sänäğät ölkäsendä dä bik küp eşçelär kiräk. Xäzer eşçelär bik küp kiräk. Belgeçlärdän - toqar pekar, slesar' svarşçik.
Üzebeznekelärgä urın birergä kiräk, häm aqçanı yaxşıraq tülärgä kiräk dip sanıym.
-Tatarstanğa, kiräk urınğa , awıl xucalığına barsınnar. Niçek kertmäskä inde? Üzebeznekelär tatarlar çittän qaytqannar. Nişläp kertmäskä di. ? Minem üzemneñ ike tuğan enelärem , señellärem Urta Aziädän qayttılar. Änä metro tözüdä eşlilär. Kem qaya inde.
- Bezneñ üzebezdä dä eşçelär citärlek bit. Üzebezgä eş qalmıy bit.
-Ğostarbayterlar kiräkmi . Aziatlar. Bezgä eş qalmıy.
- Yugoslaviädän dä monda eşlilär. Serbiä Xorvatiä Çernogoriädän bik küp . Kiräk tügel. Alarnıñ monda eşläwennän fayda yuq. Çönki alar bezdän yaxşı eşlämilär . Xezmät xaqın alar valyuta belän alalar, bezgä qarağanda alar kübräk alalar.
- Üz xalqıñ eşsez utırğanda, mondıy närsäne küz aldına da kiterä almıym.
Zavodlarıbızğa yäşlär 4 meñ “derevyännıy”ğa zavodqa barmayaçaqlar.
- Minemçä, kiräk. Xalıqlarnıñ xoquqların yaqlarğa kiräk. Tik, bez başta üzebezneñ grajdannar turında uylarğa tieş . Ägärdä millät üz ilenä qaytası kilsä, bez üzebezneñ millät xalqına yäşel utnı açarğa tieşbez.
- Çit illärdän kübräk tatarlar qaytsınnar ide. Çönki Tatartstanda tatar telen yaxşırtır öçen , kübräk öleş kertergä kiräk.
Mälikä Basıyr
-


text:
2015 senesi aprel devamında Qırımda tamır halqınıñ vaziyetine qıymet kesken türk nezaret eyeyteiniñ esabatı Halqara mahkemege Rusiye areketleri boyunca qarar çıqarmağa yardım eter, dep tüşüne Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov.
Onıñ malümatına köre, Ankarada iyün 15 künü taqdim etilgen esabat «Moskva qonaqbayları içün şaşırtıcı oldı».
«Amma atta bu kibi diplomatik ceetten bayağı tüzetilgen, menimce, esabat Qırım işğalcileri ve Moskva qonaqbayları içün şaşırtıcı bir şey oldı… Mustaqil türk eyyetiniñ esabatı Halqara mahkemege Rusiye üzerinde qarar çıqarmağa yardım etecek vesiqalardan biri olur... «, – yazdı Çubarov Facebookta.
Türkiyeden Qırımğa insan aqlarınıñ vaziyetini ögrenmek içün yollanğan ğayrı resmiy eyyet yolbaşçısı Zafer Üskül bildirdi ki, eyyet Qırımda söz serbestligi, mahkeme meseleleri, tasil, mal-mülk ve mesken toqunmamazlığı ile bağlı insan aqlarınıñ bozulmasını qayd etti.
Türkiye eyyetiniñ Qırım vaziyetine dair maruzası Rusiye Federatsiyasınıñ prezidenti Vladimir Putinge de yollandı.
Alim ve uquq qorçalayıcılardan ibaret ğayrı resmiy Türkiye eyyeti 2015 senesi aprel soñunda yarımadanı ziyaret etti.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Romaniya prezidenti, sotsial-demokratik fırqa tarafından teklif etilgen namzetni, qırımtatar tamırı olğan Sevil Şaidehni baş nazi vazifesine tainlemeycek oldı. O ise Romaniya akmiyetiniñ reberliginde ilk qadın ve ilk musulman olmaq mumkün edi, dep haber ete Radio Svoboda.
Klaus Iohannis , öz qararını dekabr 27 künü ilân etkende, sebeplerni añlatmadı, ve neiçün Şaidehniñ namzetini red etkenini aytmadı.
«Men bütün esaslarnı, qıymet ve eksiklerni tetamatnen talil ettim, ve böyle bir qarar almaycaq oldım», – dedi Iohannis öz video-muracaatında.
O, 11 dekabr parlament saylavlarında ğalebe qazanğan sotsial-demokratik fırqanı yañı namzetni teklif etmege çağıdı.
Bundan ögüne Romaniya parlament saylarında ğalebe qazanğan sotsial-demokratlar, akimiyetniñ yañı yolbaşçısı olaraq Romaniyanıñ sabıq Regional inkişaf naziri, qırımtatar qadını, 52 yaşındaki Sevil Şaidehni saylamağa teklif etken ediler.
Liviu Dragnea, Sotsial-demokratik fırqanıñ yetekçisi, Sevil Şaidehniñ namzeti ilân etilgen soñ, onıñ özü «iftira ve Esas qanunğa qarşı kelgen qanunlar» sebebinden baş nazir vazifesini alamaycağını beyan etken edi. Şimdi Dragnea, sayavlarda yapılğan sahteliklerde qabaatlanıp, eki yıllıq şartlı müddetni keçirmekte.
Muhalifet, Dragnea ve Şaidehniñ arasında yaqın dostluq olğanına işaret etip – 2011 senesi Şaidehniñ toyunda Liviu Dragnea şaat edi – qadın-nazir fırqa yetekçiniñ elinde qoqla kibi areket etecegini beyan ete edi.


text:
Uquq qorçalayıcılar, Ukraina uquq qoruyıcı organlarından, «Qırımda söz serbestligini boğğanlarnıñ» cedvelinde añılğan şahıslarğa qarşı cinaiy işler açılmasını bekley. Bunı jurnlistlerge Ukraina Haber siyaseti naziriniñ Qırım suallerinde mesleatçısı Yüliya Kazdobina bildirdi.
«Biz uquq qorçalayıcı strukturalarınen ende toplaşuv teşkil etken edik. Şimdi uquq qorçalayıcılar QMC Prakuraturasınen de çalışalar, malümat bereler, ifadelerini qaldıralar. Cinaiy işler açılacaq ve bunıñ episi taqiq etilecek. Ve jurnalistlerniñ aqlarını bozğanında qabaatlı olğanlar cezasını çekecek», – dedi Kazdobina.
O qayd etti ki, cedveldeki Rusiye vatandaşları da qarşı Ukraina tedbir ala bilecek.
«Rusiye vatandaşları içün – bu, eger de olarnıñ Ukrainada bir mülkü olsa, ya da olarnı cezalandırmağa bir çare olsa, Ukrainada yapılacaq sanktsiyalar», – qoştı Kazdobina.
Ukrainalı uquq qorçalayıcılar işğal etilgen Qırımda «söz serbestligini boğğanlarnıñ» adlarını aşkâr etti. Bu sırada Rusiyeli ve Qırımlı memurlar, silâlı hızmetler, uquq qoruyıcı ve mahkeme organlarınıñ vekilleri, Qırımdaki «samooborona» azaları, matbuat mekrezleriniñ reberleri. Episi olıp – 60 ziyade adam.
Rusiye nezaretine keçkeninen FSB yarımadada jurnalist, cemaat erbabı ve faallerde muntazam surette tintüv ve sorğular keçire. Uquq qorçalayıcılar bunı «fikir farqlığına qarşı küreş» olaraq tanıylar.


text:
Rusiye işğali Qırımnı nice sene, atta asırlarğa keri qaytardı. Mında serbest matbuat endi yoq, serbest toplaşmaq ve akimiyetni tenqit etmege mümkün degil. Bu er şey ekstremizm sayıla ve qattı sürette cezalana. Eger faaliyetçi ve jurnalist olmasañız bile – Qırımda sizge bu bir şeyni kefil etmez.
Rusiye işğali ile yarımadada tahminen yigirmi insan yoq oldı. Belli olğanlardan tek yigirmi insan. Ğayıp oluvlarnıñ yañı dalğası Qırımda küzde başlandı. Olardan çoqusı – qırımtatarlardır.
Bu aqta 24 haber telekanalında Qırım.Aqiqat programmasınıñ yañı leyhasında söz yürsetilecek.
Studiya musafiri Anastasiya Martınovskaya – insan aqları boyunca ukrainalı Helseng birliginiñ strategik işler merkeziniñ adliyecisi.
Leyha efirge cumaertesi künü oktâbr 11-de saat 18:30 (Aqmescit vaqtı boyunca saat 19:30) ve bazar künü oktâbr 12-de saat 11:30 (Aqmescit vaqtı boyunca saat 12:30) çıqa.
Azatlıq Radiosınıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırımdaki vaziyetni ögrenmege istegenler içün azırlanılğandır.


text:
Aqyarnıñ rusiyeli qanun çıqarıcı toplaşuvınıñ başı Aleksey Çalıy Qırım Rusiye içün «aqça tökülgen qara çuqur» olğanını tüşüne.
Bu aqta Aqyar qanun çıqarıcı toplaşuvınıñ saytında aşkâr etilgen intervyüde aytıla, haber ete Qırım.Aqiqat.
«Rusiye içün Qırım – içine aqça tökülgen qara çuqurdır ve şimdi bu siyasetke riayet etmek kerek. Hatırlatam, bu menim fikrim. Siz körgendirisiz: yaqında federal yekâne programmanı kene 30 mlrd rublege arttırdılar… Mında balalar yaşamay da», – dey Çalıy.
Onıñ fikrine köre, «böyle alda çoq bulunmağa çirkindir» ve ondan çıqış qıdırmağa kerek.
«Menimce, bu aqta daa iç bir muayyen plan yoqtır, bu doğru degil», – dedi o.
Evel Aqyarnıñ rusiyeli qanun çıqarıcı toplaşuvınıñ başı Aleksey Çalıy, yazğace şeerde vaziyet eyi tarafqa deñişmese, istifağa çıqmağa azır olğanını bildirgen edi. O, Aqyar valisi Sergey Menâylonı da istifağa çıqmağa çağırdı.
Aqyarda soñ vaqıtları akimiyetke qarşı mitingler sıq keçirilmege başlandı.


text:
Qırımda devlet hainliginen qbaatlanşğan ve apis cezasına mahküm etilgen Qırım sakini İvan Yatskinniñ advokatı Nikolay Polozov mahkeme qararını temyiz etti. Bunı o Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi.
«Şimdilik qısqa şikât berdim, tafsilâtlı şikât içün qolumda mahkeme oturışınıñ qararı olmalı. Protokolnı alâya daa bermediler, çünki reislik yapqan qadı Alla Hineviç diger dava boyunca mesleatlaşuv odasında, onıñ imzası olmadan ise protokolnı bermeyler. Şikâyetni İvan Grigoriyeviç bermege istedi. Bizim mevamımız şunda ki, bir sıra yımşatıcı allarnı köz ögüne alıp, üküm pek qattıdır», – aytıp berdi advokat.
Mayısnıñ 21-nde Rusiye nezaretinde olğan Qırımnıñ Yuqarı mahkemesi «devlet hainliginen» qabaatlanğan Qırım sakini İvan Yatskinge üküm çıqardı. Alla Hineviçniñ reisliginde qadılar kollegiyası İvan Yatskinni bir yıl sıñırlav ile 11 yıl sert apis cezasına mahküm etti.
Ukraina TİN dünya toplulığını İvan Yatskinge çıqarılğan ükümge cevap bermesine çağırdılar.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ insan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova «devlet hainliginen» qabaatlanğan İvan Yatskinniñ ukmüni takbih etti.
Yatskin «devlet hainliginen» qabaatlandı (Rusiye ceza qanunnamesiniñ 275 maddesi – QA). Bu dava boyunca bütün mahkeme oturışları qapalı keçirildi, mahkeme, dava materiallarında devlet sırı olğanına atfı ete edi.
Qırımnıñ Curçı rayonınıñ Aybar (Voykovo) köyüniñ sakini İvan Yatskin 2019 yılda oktâbr 16-sında tutuldı. Bu dekabr ayında belli oldı.
Rusiye tahqiqatı, Yatskin Qırımda olıp, UMT ile işbirlik yaptı ve «Rusiyeniñ devlet sırı» olğan malümatnı olarğa bildirdi, dep ayta.
Qırım.Aqiqatnıñ Ukraina telükesizlik hızmetine yollağan muracaat cevabında İvan Yatskin UTH ile işbirligi yapmadı, dep aytıla.
«Memorial» aq qorçalayıcı merkezi İvan Yatskinni siyasiy mabüs dep tanıdı.


text:
Moskva kontrolindeki Qurman rayon mahkemesi Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Arsen Abhairovnıñ anası Zeliha Abhairovanı «toplaşuv, miting, numayış, yürüş ya da piket keçirüv nizamını bozğanında» (Rusiye Memuriy bozuv kodeksiniñ 20.2 maddesiniñ 5-inci qısmı) qabaatlap, 10 000 ruble para cezasını berdi.
Bu aqta «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Advokatlar Ayder Suleymanov ve Sabri Talıpov birleşmege mahkemede «mahkeme tahqiqatı tertibiniñ protsessual uquq normaları bozuldı», dep bildirdi. Olarnıñ aytqanına köre, imaye delilleri seslendirilgen soñ mahkeme munaqaşa çerçivesinde Abhairovağa sözge çıqmağa imkân bermeyip ve mesleat odasına ketmeyip qarar çıqardı.
«Bu bir nonsens. Dava malümatındaki ciddiy bozuvlar aqqında ayttıq ve qadı birden qararnıñ sebeplerini oqup bere», – dep ayttı faallerge Ayder Suleymanov.
İmayeciler memuriy bozuv protokolını dava malümatından çıqarmağa rica etti – çünki tizilgende bir sıra hata yapıldı, memuriy protokol tizilüviniñ müddeti de bitti.
Mahkeme bu muracaatnı red etip, «Rusiye Kodeksi cinaiy-protsessual ya da akemlik ile aynı olmayıp, delilni çıqaruv kibi protsessual areketlerge izin bermey», dep bildirdi. Rusiye Memuriy bozuv kodeksiniñ 24.4 maddesine esaslanıp, qadı bu muracaatnı red etmege qarar berdi».
Bundan ğayrı, imayeci Sabri Talıpovnıñ qayd etkenine köre, oturışuv başında qadı diñleycilerni açıq oturışuvdan çıqmalarını rica etti, yapqanlarınıñ sebebi «memlekette epidemiologiye vaziyet» ola, dep ayttı.
«Qadı bu davada yañlışlarnı qayd etecek ve mahkemeniñ adaletsiz olğanını körecek diñleyiciler olmasın dep istegendir degen hulâsa çıqarmaq mümkün», – dep bildirdi fikrini imayeci Sabri Talıpov.
Abhairovağa qarşı bir kişilik narazılıq aktsiyasını keçirüv qaidelerini bozğanı içün memuriy dava açıldı. 2020 senesi oktâbrniñ 31-nde Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davası» mabüsiniñ anası Zeliha Abhairova oğlu Arsenniñ taqip etilüvine qarşı bir kişilik narazılıq aktsiyasına çıqqan edi.
Noyabrniñ 3-nde saba Rostov-na-Donu Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi Qurmandaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» üç mabüsi Rustem Emiruseinov, Arsen Abhairov ve Eskender Abdulganiyevni 17, 13 ve 12 yılğa üküm etti. Olar qabaatlarını tanımadı. Mahküm etilgen qırımlılarnıñ advokatları ükümni şikâyet etip, Avropa insan aqları mahkemesine barmağa niyetlene.
2019 senesi fevral ayında Qurman rayonınıñ Büyük Onlar (Oktâbrskoye) qasabasında Rusiye uquq qoruyıcıları tintüv keçirdi. Daa soñra Aqmescitteki FSB idaresine Eskender Abdulganiyev, Arsen Abhairov ve Rustem Emiruseinov alındı.
Rusiye Federal telükesizlik hızmeti Qurman rayonınıñ üç sakinini «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkeninden şübheli sayıp yaqalağanını tasdıqladı.
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi,“Hizb ut-Tahrir davası”nıñ ekinci Bağçasaray taqımınıñ mabüsi Ernes Ametovnıñ tevfiq appelâtsiyasını lâğu etti dep bildire Qırım.Aqiqat muhbiri. Böylece, o 2019 senesi fevral 9-ğace apishanede qaldırılacaq.
Mahkeme oturışı qapalı şekilde keçirilgeni bildirile, qararnıñ ilân etilmesine tek qorantasına kirmege ruhset berildi. Ametovnıñ özü oturışta videobağdan bulundı.
2017 senesiniñ oktâbr ayında Rusiye telükesizlik hadimleri Bağçasaraynıñ altı sakinini tutıp alğan edi. Bular – Timur İbragimov, Marlen Asanov, Memet Belâlov, Seyran Saliyev, Server Zakiryayev ve Ernes Ametov. FSB olarnı Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ azaları olğanında qabaatlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Törkiyädä êşsezlek sannarı açıqlandı
Törkiyädä êşsezlek küläme 2020nçe yılnıñ noyabr ayında 2019nçı yılnıñ şul uq ayına qarağanda 0,9 bilgegä azayıp, 12,9% buldı
Şuşı çorda êşsezlär sanı 303 meñ keşegä kimep 4 million 5 meñ keşegä azaydı.
Törkiyä statistika oyışması 2020nçe yılnıñ noyabr çorına qağılışlı êşçe köçlär statistikasın açıqladı.
Monıñ nigezendä Törkiyä külämendä 15 häm annan olıraq yäş’tägelärdä êşsezlär sanı 2020nçe yılnıñ noyabr’ ayında monnan aldağı yılnıñ şul uq çorına qarağanda 303 meñ keşegä kimep 4 million 5 meñ keşe bularaq terkälde.
Şuşı uq çorda êşsezlek küläme 0,9 bilgegä kimep 12,9% däräcäsendä buldı.
Bäyläneşle xäbärlär
İñ küp yaňa ölgergän ciläk - cimeş häm yäşelçä Rusiyägä cibärelgän
Törkiyä qarbızın kemnär yarata?
Ğıynwar-sentäbr’ aylarında 21 million 166 meñ dollarlık qarbız satıldı


text:
Vloten, G. v., & Hatiboğlu, M. S. (1986). Emevi devrinde Arab hakimiyeti, Şia ve Mesih akideleri üzerine araştırmalar. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi.Chicago-stil citat
Vloten, Gerlof van, och Mehmed Said Hatiboğlu. Emevi Devrinde Arab Hakimiyeti, Şia Ve Mesih Akideleri üzerine Araştırmalar. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 1986.MLA-referens
Vloten, Gerlof van, och Mehmed Said Hatiboğlu. Emevi Devrinde Arab Hakimiyeti, Şia Ve Mesih Akideleri üzerine Araştırmalar. Ankara: Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi, 1986.


text:
Qırım kurortlar ve turizm Nazirliginde, yılnıñ başından berli yarımadada 3 million 346 biñ turist raatlandı, dep iddia ete.
"Qırımnı ziyaret etken turistlerniñ 62%-ı Qırım köpründen keldi. Böylece, 2019 senesiniñ başından berli, köpürden Qırımğa qararnen 1 million 74 biñ naqliyat kirdi, olardan 16 700-i - avtobuslar", - denile beyanatta.
Bundan ğayrı, müessise, 253 biñ adam Qırımğa qıta Ukrainadan keldi, dep qayd ete.
Ukrainanıñ vaqtınca işğal etilgen topraqlar meseleleri nazirligi, iyünde Qırım ve Herson vilâyeti arasında memuriy sıñırnı keçken adamlarnısayısı arttı, dep bildirgen edi. Müessise, ilhaq etilgen Qırımda yaşağan adamlar, Ukrainanıñ qıta qısmına qorantalarını yoqlamaq, kerekli mallarnı satın almaq ve ihtiyacları olğan hızmetlerni almaq içün bara, dep qoşalar.
İyül başında Qırım kurort ve turizm nazirligi, yılnıñ başından berli Qırımnı 2 milliondan çoq turist ziyaret ett, dep iddia etken ediler.


text:
«Fevral 26 işi» figurantı Mustafa Degermenci, bu iş boyunca qabaatlavnı uydurılğan dep, prokurornıñ onıñ ve iş boyunca keçken Ali Asanov içün asla uyğun olmağan ceza istegenini bildirdi. Qırım.Aqiqat muhbiriniñ bildirgenine köre, bunı o, mayıs 4-te Rusiyeniñ kontroli altında olğan Aqmescitteki Merkeziy rayon mahkemesiniñ oturışuvı esnasında yapılğan munaqaşalarda bildirdi.
O, mahkemede 100-den ziyade şaattan iç birisi tarafından Ukrainağa qol tutmaq maqsadınen yapılğan mitingniñ teşkil etilgeni tasdiqlanmağanına diqqat çekti.
Degermenci: «Qabaatlavnıñ nege esaslanğanı, añlaşılmay. Polis hadimleriniñ bütün ifadeleri aynı bir nushadan köçürilgen kibi körüne: sözü-sözüne, aynı ibareler, virgüller bile aynı. Buña köre, işniñ uydurılğanını sölemege aqqım bar. Mında qırımtatarlardan ğayrı kimseni muhakeme etmeyler. Aceba, diger taraf bir şey yapmadımı? Men, mahkemeniñ şunı hatırlamasını isteyim: bu künlerde mende aqiqiy apis muddetiniñ üç yılı tola: eki yıl tahqiqat izolâtorında ve bir yıl ev apisinde. Ne içün buña kimse diqqat etmey?», – dep yekün çekti.
Daa evel mahkemeniñ oturışuvında advokat Edem Semedlâyev, qabaatlav umumiy ibareler ile sıñırlanıp, er bir muhakeme etilgenniñ, qabaatları olaraq bildirilgen kütleviy qarışıqlıqtaki rolüni köstermey, dedi. Bunıñ kibi de Semedlâyev «qabaatlav şaatlarınıñ ifadelerinde bir çoq ciddiy zıddiyetniñ olğanını» ve, ondan ğayrı, olardan bir çoqunıñ Asanovnı mitingde asıl da körmegenini qayd etti. Advokatnıñ fikrince, buña köre, tahqiqat insanlarğa protokollarnı zorlap ve ya aldatıp imzalattı, ya da olar vaqianıñ yüz köstergen yerinde bulunmadılar.
2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radası binasınıñ divarları yanında Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutmaq maqsadınen yapılğan mitingde iştirak etkenleri içün bir gruppa qırımtatar faaliyetçilerine qarşı mahkeme 2015 senesinde başlandı.
Daa soñra mahkeme «Fevral 26 işi»ni ekige böldi: qırımtatar milliy areketiniñ liderlerinden biri Ahtem Çiygoznıñ işi, davanıñ diger figurantları olğan Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov ve Eskender Nebiyevniñ işinden ayırıldı.
2017 senesi oktâbr 25-te Rusiye ukümeti Qırımda mahküm etilgen Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavinleri Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerovnı azat etip, Türkiyege teslim etti. Daa soñra Umerov ve Çiygoz Kyivge keldiler.


text:
`Germaniyada uzğan yıl 152 bala köç qullanudan ülgän` Näticälär
Xäbärlär [385]
- TRT WORLD FORUM 2021: Klimat krizisı belän köräş yulları
- İlbaşı Xalıqara qız bala köne uñayınnan yullama urtaqlaştı
- “Törek êşçeläre Germaniyanı bayıta”
- Donbassta separatistlarnıñ höcümendä Ukraina ğaskäriye ülgän
- Niderlandta köç qullanu artqan
- AQŞta qorallı köç qullanu artqan
- İstanbul hawa mäydanı – “Yıl aêroportı” bülägenä layıq buldı
- Makdonaldsqa bala êşçe reakśiyäse
- “Min yä ciñep maqsatıma ireşermen, yä ülep küklärgä kitärmen”
- Stoltenberg Äfganstandağı wazğıyät’neň borçu tudıruın belderde
- "Par qanatlar"nıñ geroyları kiçägä cıyıldı
- Äfganstanda uzğan ayda tınıç xalıqtan 1000 nän kübräk keşe ülgän yäki yaralanğan
- 12 yäş'lek balanı atıp üterdelär
- Ximik ob'yekttağı şartlawda ülüçelär sanı arttı
- Afrikada millionlağan bala mäktäpkä bara almıy
- Qıtay ğailälärgä 3 bala alıp qaytırğa röxsät itäçäk
- İstanbulnıñ ciñep alınuı
- Germaniyada uzğan yıl 152 bala köç qullanudan ülgän
- İzrail höcümnärendä jurnalist ülgän, 221 şähit
- TPT paдиoлapыHa 94 eл / TRT radiolarına 94 yıl
- 2016nçı yıldağı möhim waqiğalar
- Törkiyä süriyäle yätimnärne söyenderde
- İtaliyadağı cirteträwdän ber niçä säğät uzğannan soñ qotqarılğan qız-bala
- Germaniyada şartlaw
- Tatar telle "Törkiyä awazı"nnan Yaña yıl teläkläre
- İndoneziyaneň köç simvolı – batu taşı
- Germaniyada mäçetlärgä höcümnär artqan
- Brandenburgta Törkiyä bayrağı
- Poyezd taptap uzğan
- Xafternıñ baliğ bulmağan suğışçıları añlata
- N’yu-Y ork marafonı uzğan
- Cirteträdä 247 keşe ülgän
- Qazannan Yaña yıl küreneşläre
- Germaniyada 15 yäşendäge yäş’üsmergä poliśiya (пoлиция) qırıslığı
- Qazanda "Par qanatlar" tapşıruı geroyları cıyılıştı
- Bala su torbasına qısılğan
- Bayraqlar yartılaş töşerelgän
- Süriyäle balanıñ keşe dönyasın oyalta torğan küreneşe
- Xalıq köçeneñ östendä köç yuq
- 27nçe may 1960: 60 yıl êlek bügen demokratiyağa höcüm yasaldı
- Aqqoyı atom-töş köç stanśiyäläre
- Awrupa Berlege global' köçme?
- Dön’ya balaları Bursada
- Änkarada Ali Aqış iskä alındı


text:
İlhaq altındaki Qırımda mayısnıñ 11-inde kökke SSSR baş kâtibi İosif Stalinniñ ve sovet marşalı Georgiy Jukovnıñ qırq mertli portretleri köterildi. Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov buña "qırımtatarlarnıñ qanlağan yüregine uruv" dedi.
"RİA Novosti Krım" haber agentligi bildirgeni kibi, portretlerni ava üfürikleri ile köterdiler, Stalinni - Qarasuvbazar civarındaki Aq Qaya yanında, marşal Jukovnı ise - Kefe üzerinde.
"Qırım Aeronavtika federatsiyası Boks Federatsiyası ile böyle etip komandirlerniñ hatırasını añmaq qararına keldi ve Ulu Ğalebeniñ 75 yıllığına bu taacip aktsiyanı bağışladı", - añlattı agentlikke uçucılardan birisi Aleksandr Zmuşko.
Refat Çubarov, bu aktsiyanı tefsir eterek, 76 yıl evel İosif Stalinniñ emri ile yarımadadan qırımtatarlarnıñ zorbalıqnen yapılğan sürgünligini hatırladı.
"Rusiye işğalcileri yıllarnen qanağan qırımtatarlarnıñ yüregini üzerek eñ ağırğan yerine urmağa ögretilgen...", - yazdı Çubarov Facebookta.
İlhaq etilgen Qırımda ve Aqyarda mayısnıñ 9-ında "Ğalebe künü" qayd etile.
Daa evel bildirilgeni kibi, ilkaq etilgen Qırımda mayısnıñ 9-ında koronavirus pandemiyasından sebep kütleviy tedbirler olmaycaq. Mayısnıñ 7-sinde Qırımda mayıs 9-ında keçirileck merasimlerniñ cedvelini ilân etiiler, olarnıñ çoqusı onlayn olacaq.
Aqyarda mayıs 9-ında koronavirus epidemiyasına baqmadan bir sıra merasimlerni keçirecekler. Hususan, gemi ve uçaqlarnıñ paradları olacaq.
Rusiye Mudafaa naziri Sergey Şoygu mayıs 9-ında bir sıra Rusiye şeerlerinde ve ilhaq etilgen Qırımda bayram salütlarnıñ patlatılmasını buyurdı.
Rusiye işğal etken Qırımda 2014 senesinden berli sovetlerniñ ve Rusiyeniñ «Ğalebe künü» Qızıl ordu ve sovet halqınıñ natsist Almaniyası üzerindeki ğalebe künü olaraq qayd etile. Ukrainada mayısnıñ 8-nde Hatıra ve barışuv künü qayd etile, mayısnıñ 9-ı ise – Ekinci cian cenkinde natsizmni yeñüv künü olaraq.


text:
Avropa birligi elçileri kelecek afta 146 adamğa ve 37 şirketke qarşı viza sıñırlanması ve esaplarnıñ buzlatmasınıñ devam ettirilmesi aqqında qarar almağa azırlana, Avropa birliginiñ malümatına binaen, olar Ukraina topraq bütünligi bozuluvı içün mesüliyetliler.
Radio Svobodanıñ Avropa birligindeki menbaları bildirdiler ki, sanktisyalarnıñ altı ayğa uzattırılması aqqında qararnı, çoq muzakere etmeyip, bunıñ içün müddetniñ yekünlenecegi arfesinde, yani sentâbr 15-te qabul etilecek.
Sanktsiyalarğa oğraşacaqlarnıñ arasında Qırımdaki şirketler ve Rusiye tarafından Ukraina şarqında desteklengen silâlı taqımlarğa, bunen beraber, rusiyeli siyasetçiler, hususan baş nazir muavini Dmitriy Rogozin, Kremlniñ baş teşviqatçısı dep adlandırılğan televizion alıpbarıcısı Dmitriy Kiselöv ola.
Mart 10-da Avropa birligi Şurası 146 adamğa ve 37 şirketke qarşı Ukraina topraq bütünligi, mustaqilligi bozulması munasebetinen sanktsiyalarnıñ müddetini yarım yılğa devam ettirdi. Esaplarnıñ buzlatılması ve ziyaretler yasağı 2016 senesi sentâbr 15-ke qadar uzattırıldı.
Avropa birligi, 2014 senesinden başlap, bir qaç basamaqnen Moskvağa qarşı onıñ Ukrainağa nisbeten basqıncı siyaseti içün, yani Qırımnı işğal etkeni ve Donbassta Rusiye tarafını tutqan separatistlerge destek köstergeni içün sanktsiyalar kirsetti. Bu sanktsiyalar bir qaç sefer uzattırılğan edi, olar rusiyeli iqtisat saasında 2017 senesi yanvar ayında yekünlenecek.
Avropa birligi menbaları Radio Svobodağa bildirdi ki, Rusiyeniñ energetik, arbiy ve maliye saalarına qarşı bu sanktsiyalar oktâbr ayında Brüsselde Avropa birligi liderleri sammitinde muzakere etilecek.


text:
Kovid hastahanesi olğan Ermeni Bazar merkeziy şeer hastahanesinde ekimler yetmey. Bu aqta şeer hastahanesiniñ baş ekim vazifelerini eda etken Aleksandr Kulik koronavirus yuqunçınıñ tarqaluvı ile küreş şeer operativ ştabınıñ toplaşuvında ayttı.
«Operativ ştab toplaşuvında baş ekim vazifelerini eda etken Aleksandr Kulik qayd etti ki, merkeziy şeer hastahanesinde açılğan kovid hastahanesinde ve tibbiy müessiseniñ özünde kene de ekimler yetmey», – dep aytıla şeerniñ Rusiye memuriyeti haberinde.
Qayd etilgenine köre, hastahane reberligi başqa ekimlerni celp etip meseleni çezmege tırışa, «böylece terapevt yerine qabul etken ekimlerniñ sayısı arttırıla».
Qırımnıñ felâket tibbiyeti merkezi ekimler yetmey, dep bildirgen edi.
Oktâbrniñ soñunda Kreml kontrolindeki Qırım sağlıq naziri Aleksandr Ostapenko, yarımadada qomşu Rusiyeden ekimler kelecegini bekleyler, dep haber etti.


text:
Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etmesinde şeklengen Balıqlava rayonınıñ sakini Enver Seytosmanov ile yarım yıldan berli bir de bir tahqiqat tedbirleri keçirilmey.
Bunı advokatı Emil Kürbedinov haber ete.
Advokatnıñ videosı Facebookta «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ saifesinde derc etildi.
«Enver ne sebepten qabaatlana bile añlaşılmay. Bunıñnen bağlı bir de bir vesiqa alâ daa berilmedi», – dep qayd ete advokat.
Onıñ aytqanına köre, tahqiqat izolâtorında tutulğan Seytosmanovnıñ alı fenalaştı. O, SİZO memuriyetine bir qaç mektüp yazdı, amma alâ daa baqılmadı.
«Bayağı vaqıttan berli Quran-ı Kerim berilmesini talap etkenini ayttı. Bunı yapmaq imkânsızdır, amma oña yardım etmege tırışacaqmız, SİZO memuriyeti musulmanlarnıñ muqaddes kitabını ne içün bermegenini bilmege tırışacaqmız», – dedi Kürbedinov.
Rusiye nezaretindeki Aqyarnıñ Lenin şeer mahkemesi avgustnıñ 31-nde Balıqlava rayonınıñ sakini Enver Seytosmanovnıñ tevqif müddetini eki ayğa (noyabrniñ 7-ne qadar) uzattı.
Enver Seytosmanov Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 205.5 maddesiniñ 2-nci qısmı boyunca «Terroristik teşkilâtnıñ faaliyetinde iştirak etüvde» qabaatlana. Rusiye telükesizlik hadimleri ağa-qardaş Ernes ve Enver Seytosmanovlarnı mayısnıñ 10-nda Aqyarnıñ Balıqlava rayonındaki Hayto (Tılovoye) köyünde, anda yapılğan tintüvlerden soñ tutıp alğan edi.
Daa soñra Ernes çıqarılıp yiberildi. Enverge cinaiy iş açılğanı boyunca qarar taqdim etildi. Ertesi künü Rusiyeniñ nezareti altında olğan Aqyarnıñ Leninskiy rayon mahkemesi Enver Seytosmanovnı tevqif etti.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Adliyeciler qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.