text:
Bağçasaray – Bağçasaray devlet memuriyeti reberiniñ masasında büyük bir ekran tura. «Bunı Tatarstan ile canlı bağ qurmaq içün qullanam, istesem, Tatasrtan prezidenti Minnihanovnen bağlana bilem, Nazir Şurası reisi Aksönovnen ise, bağım yoq», - dey odanınñ saibi İlmi Ümerov. Belli ki, Qırım şeer ve qasabalarnıñ episi «vaqtınca devam etecek» müddetke Rusiye Federatsiyasınıñ çeşit merkezlerine bağlandı. Bağçasaray Tatarstan Cumhuriyetinen köpür qurdı. Qırım.Aqiqat rayon yolbaşçısı ile bu kibi bağnıñ faydası, karyera planları ve yarımadanıñ yañı akimiyetinen olğanlar munasebetler aqqında subetleşti.
– Tatarstan ile olğan işbirliginiñiz ne ketirdi?
– Tasavvur etiñiz, cerrah ameliyat keçire. Netice deñişmeycek, amma Tatarstannıñ iştiragi bir melem kibidir. Yañı qanunlarğa alışmaq küç. Er saa toqtatıldı. Eñ büyük yardımları – çezüv yollarnı ögreteler. Bağçasarayğa bir qaç kere em prezident, em baş-nazir, em de nazirliklerniñ aman-aman episi vekilleri. Kerçek aytsam, büyük bir iş yaptılar. Endi bu körüşüvlerniñ bir neticesi olaraq, er afta video konferentsiyalarnı ötkeremiz. Biz meraqlanğan suallerni toplap, soñra Tatarstan nazirler Kabinetine yollaymız, olar bağlanalar, bizim mütehassıslarımız toplaşuvda iştirak etip, sualler bereler.
– Tatarstan maliye taraftan destekledimi?
– Doğrudan – doğru para da berile. Misal içün, 12 milion ruble köydeki suvnen bağlı vaziyetni eyileştirmek içün esapqa keçirildi, 15 million quyularnı qazmaq içün qulanıldı, 10 million ruble köy istisalcıları arasında taqsim etildi. 10 million rublege alınğan qurucılıq ve boya malzemelernen balalar bağçası ve mekteplerge teminlendi. Bundan da ğayrı, Bağçasaray tarihiy-medeniy qoruğında aylıqlarnen meseleler bar edi, Tatarstan 2 milion ruble ayırdı, 6 millionnı – müzeyde elektrik donatmalarnı deniştirmek içün berdi. Tatarstan hastalarımıznı bedava tedaviyley. Parağa çevirsek, raqam 100 million rubleden ziyadedir. Bu işbirliknen pek memnünmiz. Biz bu regionğa bağlanğanımız büyük bir muvafaqiyettir.
– Qırım Federatsiyanıñ bir qısımı olaraq ilân etilgen soñ, sizniñ işiniz nasıl deñişti?
– Ayatım, evel ve soñrakisine ayırıldı. Tıştan işim deñişmey qalğan kibi körüne, amma mündericesi - büs-bütün deñişti. Endi er vesiqa «Rusiye Federaiyasınıñ qanunına köre..» sözlerinen başlay. Rusiye qanunlarına köre, işke yanaşuv usullar pek farqalana. Rusiye, qapalı politsiyalı bir devlet, mında öz fikiriñ olmaycaq, olsa da onı seslendirmeyceñ, çünki repressiyalarğa oğramaq mümkün. Biz ukrain qanunları boyunca yaşamaq ve serbestlike alıştıq.
– Şimdiki vaqıtta Qırım «nazirler Şurası» ile munasebetler nasıl?
– Bugünde bugün cumhuriyetniñ ükümeti Aksönovnıñ idaresi altında bulunğanını köz ögüne alsaq, men rayon yolbaşçısı olaraq onınen doğrudan –doğru ya da nazirler vastasınen bağlanam. Mart 16 kününden soñra, men «Devlet şurasına» iç bir mesele boyunca barmadım.
– Bu printsipial bir şeymi?
– Bu menim mevamım. Bizni bütün toplaşuvlarğa davet eteler. Davetnameler keleler. Amma, men barmayım.
– Sizniñ fikiriñizce, Qırım Tatarstanğa oşamaq kerekmi?
– Tatarstan resmiy hususiyetlerge köre, mustaqil bir cumhuriyet olıp, Rusiye Feyeratsiyası ile añlaşma esasında munasebetler qura. Bu Rusiyede yekâne bir misal, qalğan bütün topraqlar subyekt sayıla. Tek bu cumhuriyetniñ öz prezidenti bar, qalğanları cumhuriyet yolbaşçıları olaraq adlandırılalar. Amma, men Qırım Rusiye Federatsiyasınıñ terkibinde qalmasını istemez edim. Bu menim fikirim.
– Siz açıqtan-açıq öz fikiriñizni bildiresiñiz. Em de Meclis, Qurultay vekili olıp qalmaqtasıñız. Bunıñ episi «Nazir şurası» ile munasebetlerge tesir etmezmi?
– Umumen alğanda, tesir ete. Meclis azası ve qurultay vekili olıp ta memuriyet yolbaşçısı vazifesinde bulunğanım içün, bazıda öpkeleyler. Tıştan kollabortsionizmege oşay. Atta, Aksönov ile bu mevzuda laqırdı ettik. Amma, o er vaqıt «İşiñizge iç bir sualim yoq», dey edi. Amma men açıqtan-açıq aytam: yemin etmek kerek olğan künü, işten çıqacam.
– Yani siz şimdi Ukrainağa yemin etken devlet hadimmi olaraq çalışasıñız?
– Ebet. Bu yılnıñ soñuna qadar, Qırımda er şey ukrain qanunlarına köre olacaq.
– Sizge rus firqalardan teklifler kelgen edimi?
– Çeşit teklifler olğan edi. Amma, Meclisniñ saylavlarda iştirak etmemek qararı bar. Çünki biz öz vekillerimizni ep bir keçirip olamamız. Men bellesem, bu vaziyette qırımtatarlar saylavlarğa qatnaşmayıp, öz mevamlarını daa bir kere qayd etmeliler. Ebet, neticede birz çoq şey coyacaqmız, vazifeler, tesirimizni, işadamlarğa basqı yapılacaqtır. Amma, er şeyge dayanmalımız, çünki aksi alda Qırımda qarşılıq kösterecek iç bir kimse qalmaycaq.
– Amma, sizniñ meslekdeşiñiz, beraber çoq yıllar çalışqan Aleksandr Tarânik endi «Patriotı Rossii» firqasınıñ terkibinde bulunmaqta?
– Biz Aleksandr İvanoviç ile siyasiy baqışlarğa baqmadan yahşı dostmız. O «Patriotı Rossii» firqasınıñ terkibinde saylavlarda iştirak etmege istey. Amma, bilgenime köre, onı Bağçasaray majoritar okrugı boyunca qayd etmege istemediler, vesiqalarını qayd etkende hatalar tapqanlar.
«Açıqtan söylemek kerek: turistik mevsimi muvafaqiyetsiz keçe»
– Akimiyetke yaqın olğan qırımtatar teşkilâtlarına nasıl davranasıñız? Misal içün, teşkil etilgen «Qırım birligi» teşkilâtı aqqında ne tüşünesiñiz?
– Adiy qırımtatarlar bar ve halqı arasında «yahşı soyları» dep adlandırılğanlar bar. Men ümüt etem, qırımtatrlar olar kim olğanını añlarlar ve bu şahıslar saylavlarda saylayıcısız qalırlar.
– Siz Rusiye pasportını endi aldıñızmı?
– Yoq.
– Şimdi çoqusı aytqanları kibi, Qırım siyasetçileri arasında büyük deñişmeler olmadı. Tamam yarım yıl evelsi «Regionlar firqasınıñ» terkibinde bulunğanlar, şimdi Rusiye firqalarınıñ cedvellerine kirdiler.
– Aytmaq kerekmi? Mına, Meclis azası, 10 yıl devamında Mustafa Cemilevniñ muavini olğan adam, «Yedinaya Rossiya» firqasınıñ cedvelinde 3-nci yerde buluna. Bunı bir ibarenen aytacaq olsañ – kütleviy şekilde satqınlıq, dep ayta bilesiñ. Olarnıñ episi Ukrainağa hızmet ete ediler. Olar Ukrainağa yemin etken ediler. Em de Ukraina arbiy küçlerinde hızmet etken arbiylerniñ 80% da yañı devletke yemin etti. Buña ne dersiñ? Er qoy öz bacağından asılacaq.
– Remzi İlyasov öz areketlerini eyi niyetlernen aqlay – halqqa yardım etecek eken.
– Adamnıñ arqasında aytmağa istemeyim. Amma, o evelden Qırım Yuqarı Şurasınıñ deputatı olaraq bir qaç kere saylanğan edi, şimdi ise «Devlet Şurasınıñ» vekili. Men, misal içün, onıñ meselelerni keskin qoyıp, çezgenini daa körmegen edim.
– Bağçasarayda angi meseleler keskin turmaqta?
- Rayonda büyük siyasiy meseleler al etilmey. Bazı meseleler rayon devlet memuriyetine bağlı, bazıları yoq. Menimce, umumen rayon meselelerni çezemiz. İqtisadiy neticeler de yaramay degil. Amma, bizge baglı olmağan şeyler de bar. Çöplüklerniñ işlenmesi ve yollar problemlerini men esas olaraq qayd eter edim. Çöplüklerniñ ğayrıdan işlenmesi meselesi tporaq ayıruvınen bağlı, anda ise, moratoriy. Çöplüklerni ğayrıdan işlegen işhanesiniñ qurucılığı boyunca men bir sıra yatırımcılarnen muzakereler ötkergen edim, amma devletke işanmaylar.Yollarğa kelgende, cmhureit yolbaşçılarnıñ diqqatını celp ete bilemiz. Yol ve çöplük – regionnıñ, devletniñ yüzüdir.
– Bağçasarayda turistik mevsimi nasıl keçe?
– Eki taraflı. Qırım boyunca bizim pansionatlarımız eñ tolu. Raqamlar çeşit vaqıtları 70%, şimdi 60%-nı köstereler. Şu müessiselerni Tatarstan, Başqorqstan, Çeçenistan, Sankt-Peterburg, Moskva, İrkutsk, Tümenden kelgen balalarnen toldurdıq. Olar devlet esabına raatlandılar. Umumen alğanda ise, açıqtan söylemek kerek, turistik mevsimi muvafaqiyetsiz keçe. Biz tek yataq yerlerini tolduramız, qalğan er şey toqtap qaldı. Müzey, musafirhane, qavehaneler bom-boş turalar.
– Şeerde etnik davalar çıqmaymı?
- Soñki cddiy dava mında sekiz yıl evelsi yüz bergen edi. O Aziziler- muqaddes yerniñ azat etilüvinen bağlı edi. O vaqıt şeerde biñlerce militsiya hadimi bulunıp, BTRler soqaqlarnı boylap çıqa ediler. O vaqıt Tarânik ile meseleni tınçlandırdıq. Turmuş ayatı seviyede o vaqıt ta meseleler çıqmay edi. Amma, şimdi daa çoq problemler çıqa, «tatar-tatar degil» printsipi esasında cemat bölündi. Bu pek havflı vaziyet, zıddiyetniñ kerginleşmemesi içün bütün küçümizni sarf etmelimiz. Şimdiki künde bu kibi davalar qayd etilmedi. Qırımtatarlarnıñ daa çoq akimiyetnen munasebetleri qıyın.
– Memuriyeti yolbaşçısı vazifesinden ketken soñ ne yapacaqsıñız?
– Tek bir yolum bar. Meclis bölüklerinden birinde çalışacam. Amma, anda bir qusur bar – aylıq bermeyler.
– Bazı Meclis azalarını FHH (FSB)ge çağırtalar. Sizni de davet etmedilermi?
– Daima. Amma, olarnen laqırdı etkende de men öz mevamımnı gizlemeyim, aldatmayım. Şimdiki vaqıtta Bağçasaray rayonnıñ FSB bölüginiñ yolbaşçısı olaraq Krasnodar vilâyetinden bir adam tayinlendi. O – bu qurumda yekâne yañı adam, amma o – yolbaşçı. Bazı meseleler boyunca men ile mesleatlaşa. Bazıda, rayon devlvet memuriyeti yolbaşçısınıñ aytqanlarından şaşa, amma nasıldır faaliyet etemiz.


c: text/html

text:
Ukraina arbiyleri ve Rusiyege qol tutqan separatistler arasında eñ deşetli uruşlar olğan İlovaysk şeerine yardım etmek içün «Qırım» ayrı taqımı keldi.
«Bugün «Qırım» ayrı taqımından bizim qardaşlarımız İlovaysk civarında bulunalar, andaki vaziyet daa da kergin. Er keske dua etmege rica eteler!» , – dep aytıla olarnıñ Facebook resmiy saifesinde, haber ete Sobıtiya Krıma.
«Qırım» adlı taqım esasen qırımtatarlardan ibarettir, dep yaza neşir.
Hatırlatamız, al-azırda Donbassta strategik bir şeer İlovaysk içün qıyın uruşlar ketmekte.
Şeerniñ bir qısmı «Donbass» batalyonı ve «Dnepr» batalyonınıñ nezareti altında qala.
Rusiyege qol tutqan separatistler ve Rusiye ordusınıñ arbiyleri tank ve artilleriya vastasınen olarğa ücüm eteler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mag'lıwmatlar bazasın basqarıw sistemaları
Mag'lıwmatlar bazasın basqarıw sistemaları (MBBS) - mag'lıwmatlar bazasın du'ziw, olarg'a qosımsha mag'lıwmatlardı kiritiw ha'm bir mag'lıwmatlar bazasınan paydalanıw ushın ayrıqsha mag'lıwmatlar bazalar menen isleytug'ın programmalar za'ru'r boladı.
Bunday programmalar jıyındısı mag'lıwmatlar bazasın basqarıw sistemaları (MBBS) dep aytıladı. Basqasha aytqanda, MBBS - bul ko'p paydalanıwshılar ta'repinen mag'lıwmatlar bazasın jaratıw, og'an qosımsha mag'lıwmatlardı kiritiw ha'm mag'lıwmatlar bazasın birgelikte isletiw ushın za'ru'r bolg'an programmalar jıyındısı boladı. MBBS nın' tiykarg'ı quramının' bir bo'legi - mag'lıwmatlar bolsa, basqa bo'legi - paydalanıwshılar boladı. Bulardan basqa hardware - texnikalıq ha'm software - programmalıq ta'miyinlew MBBS nın' na'tiyjeli islewin ta'miynlewshi quramının' bo'lekleri esaplanadı. Hardware sırtqı qosımsha qurılmadan tursa, programma bo'legi bolsa mag'lıwmatlar bazası menen paydalanıwshı arasındag'ı dialogtı a'melge asıradı. Mag'lıwmatlar bazasının' du'zilisi u'yreniletug'ın obekttin' mag'lıwmatlarının' ko'rinisi, ma'nisi, du'zilisi ha'm ko'lemine baylanıslı boladı.
A'dette, paydalanıwshılar to'mendegi, kategoriyalarg'a bo'linedi:
- paydalanıwshı-programma du'ziwshi;
- sistemalı programma du'ziwshi;
- mag'lıwmatlar bazası administratorı.
Bunda programma du'zgen paydalanıwshı MBBS ushın jazg'an programmag'a juwap beredi, sistemalı programma du'ziwshi bolsa pu'tin sistemanın' islewi ushın juwapker esaplanadı. Mag'lıwmatlar bazası administratorı sistemanın' saqlanıw jag'dayına ha'm isenimliligine juwap beredi.


text:
Kündiki arhivlar 12 aprelya 2018
Paytäht täräqqiyatiğa beğişlandi
Prezident Nursultan Nazarbaev mämlikät paytähtini täräqqiy ätküzüş boyiçä keŋäşmä štküzdi. Dšlät rähbiri keŋäşmini eçip, uniŋ Astana üçün muhim mäyräm harpisida štküzülüvatqanliğini täkitlidi – iyul' eyida...
Prezident hozurida
Nursultan Nazarbaev bilim vä pän ministri Erlan Sağadievni qobul qildi. Uçrişiş davamida Dšlät rähbirigä bilim vä pänni täräqqiy ätküzüş boyiçä 2016 – 2019-jillarğa bälgülängän dšlät...
Özara paydiliq munasivätlär tüzüldi
Nursultan Nazarbaev “Şevron“ kompaniyasi mudirlar keŋişiniŋ räisi vä baş iҗraiy mudiri Maykl Uirt bilän uçraşti. Uçrişiş davamida täräplär neft' qeziş vä neft'ni qayta işläş sahasidiki...
Professor Sağımbay Qozıbaev: “Uyğur avazi” gezitiniŋ asasi 100 jil ilgiri selinğan”
Yoldaş MOLOTOV, “Uyğur avazi”/Mälumki, 2017-jili 25-noyabr' küni Almutida җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkizi başqarmisiniŋ käŋäytilgän mäҗlisi štüp, uniŋda 2018-jili “Uyğur avazi” gezitiniŋ 100 jilliq sänäsini nişanlaş...
Jigitbeşiğa hšrmät kšrsitildi
Yoldaş MOLOTOV, “Uyğur avazi”/ Ötkän şänbä küni A.Rozibaqiev namidiki 153-mäktäp-gimnaziyadä Almutidiki “Dostluq” mähällisiniŋ baş jigitbeşi İnämҗan Hudäybärdievniŋ 70 yaşliq tävälludiğa beğişlanğan täntänä štti. Uniŋğa mäzkür mähälliniŋ...
Jutniŋ hšrmätlik adämliri
Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi»/ Yeqinda Talğir nahiyäsiniŋ Besağaş yezisida Noruz mäyrimigä munasivätlik štkän täntänidä yeza okrugi hakimi Marat Arınbaev bir top jut turğunliriğa diplom vä Täşäkkürnamilärni...
Hoşal bolarliq işlar kšp
Mäşür SASİQOV, «Uyğur avazi»/ Yeqinda Güldala yezisiniŋ baş jigitbeşi Azat Qurbanov jut turğunliriğa hesavat bärdi. U jil davamida atqurulğan birqatar işlarğa tohtilip, ularni ämälgä aşuruşta paaliyätçanliq...
İҗatkar hayati
Beğubar yaşliq çeğida kim nemä oylimaydu, nemini arman qilmaydu däysiz!? Lekin şu kšŋülgä pükkän mähsät-armanğa yetiş härkimgä nesip boluvärmäydekän. Bu asasän šzäŋniŋ intilişiŋğa, iradäŋgä,...
Yaş ävlatni ilhamlandurdi
Gšhärbüvi İSMAYİLҖANOVA, «Uyğur avazi»/ Yeqinda Yarkänttä җumhuriyätlik «Uyğur mäktäplirini qollap-quvätläş» җämiyätlik fondiniŋ täşäbbusi, Panfilov nahiyälik Uyğur etnomädäniyät märkiziniŋ uyuşturuşi häm nahiyälik bilim bšlüminiŋ qollap-quvätlişi bilän...
Padişa Rossiyasi vä uniŋ varisi SSSRniŋ uyğurlarğa nisbätän jürgüzgän näyräŋvazliq säyasitigä...
İ. Padişa Rossiya imperiyasiniŋ uyğurlarğa nisbätän qollanğan säyasitiniŋ aqivätliri Ägär biz tarih bätlirigä näzär taşlisaq, padişa Rossiyasi imperiyasimu vä 1917-jilqi Oktyabr' šzgirişidin keyin vuҗutqa kälgän...


text:
Neşet Ertaş - Kesik Çayır
Sanatçı : Neşet Ertaş
Türkü : Kesik Çayır
Etiketler : Neşet Ertaş - Kesik Çayır türkü indir, Neşet Ertaş - Kesik Çayır türkü dinle, Neşet Ertaş türküleri, Kesik Çayır mp3 indir, Neşet Ertaş türküleri Kesik Çayır türküsü, Kesik Çayır sözleri, Neşet Ertaş mp3 dinle, Neşet Ertaş download, Kesik Çayır bedava mp3, Neşet Ertaş türkü sözleri, Neşet Ertaş türkü dinle, Neşet Ertaş son albüm indir
Neşet Ertaş Türküleri
Neşet Ertaş - Yalan dünya
Neşet Ertaş - Neden Bilmem
Neşet Ertaş - Zülüf Dökülmüş Yüze
Neşet Ertaş - Hapishanelere Güneş Doğmuyor
Neşet Ertaş - Acem Kızı
Neşet Ertaş - NOlur Gelin Olur
Neşet Ertaş - Mecnun Leyla ya Hasret
Neşet Ertaş - Dağlar
neşet ertaş - sarı saçın yaş durur (kırşehir)
Neşet Ertaş - Bir Kökte Uzamış
Neşet Ertaş - Analar Babalar Devri
Neşet Ertaş - Sabreyle Gönül
Neşet Ertaş - Bulgur Pilavı
Neşet Ertaş - Yüce Dağlar Başında
Neşet Ertaş - Neden Garip


text:
Fevral 21 künü Marlen Mustafayevniñ evi yanında yaqalanğan dört Qırımlı faaliyetçi azat etildi. Bunı Qırım.Aqiqatqa Radiosı Svobodanıñ muhbiri Anton Naumlük haber etti.
Yaqalanğan diger altı insan aqşam azat etilecegi beklenile.
Qırımda, Aqmescitniñ Boğurça qasabasında, fevral 21 künü saba, Rusiyeniñ silâlı hızmetleri, Marlen Mustafayevniñ evinde tintüv ötkerdi. Bunen beraber Marlen Mustafayevni desteklemek içün kelgen insanlardan da 10-dan ziyadesi yaqalandı. Mustafayevke 11 kün, digerlerine ise, «kütleviy merasimler aqqında qanunlarnı bozğanları» içün 5 kün apıs cezası berildi.
Ukraina Tışqı işler nazirligi defalarca zapt etilgen Qırımda Ukraina vatandaşlarına qarşı basqı ve taqip areketleri yapılğanınen raatsız olğanını bildire edi, ondan da ğayrı Rusiyeni yerli sakinlerge basqını toqtatqanını ve ukrainalı siyasiy mabuslarını azat etilmege çağıra edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ilhâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Moskvadaki Serbskiy institutında psihologik ekspertiza keçirilmesi içün bulunğan uçucı Nadejda Savçenkonıñ bunıñ kibi vaziyetlerde keçirilecek teşkerüvler olmadı.
Bunı ukrain uçucısınıñ adliyecisi Nikolay Polozov «Gromadske TB» efirinde bildirdi.
Onıñ qayd etkenine köre, bu ekspertiza belgilense, mahkeme noyabr 11-ne belgilenecek edi, çünki teşkerüvler 10-na qadar devam etecek edi. Lâkin bugün ekspertiza onı sağlam olaraq tanığanı aqqında malümat peyda oldı, Savçenkonıñ özü ise bir de bir testler keçirilmegenini ayta.
Polozov ekspertiza meselesiniñ tez sürette bitmesini siyasiy sebeplernen bağlay.
Polozovnıñ aytqanına köre, Savçenko onıñ şimdiki deputat statusı onıñ azat etilmesinde kendi issesini qoşacağına ümüt besley.
Malüm olğanı kibi, ukrain uçucısı Nadejda Savçenko Donbassta arbiyler tarafından yaqalanıp, Rusiyege yollanıldı. Onı Lugansk civarında VGTRK jurnalistleriniñ ölümine alâqası bar olğanında qabaatladılar. İyül ayınıñ ortasından berli o, Voronej SİZOsında apiste buluna. Soñra Savçenkonı Voronejden Moskvağa avuştırdılar. Oña psihiatrik ekspertiza belgilendi.


text:
Neşet Ertaş - Dost ile Sohbet
Sanatçı : Neşet Ertaş
Türkü : Dost ile Sohbet
Etiketler : Neşet Ertaş - Dost ile Sohbet türkü indir, Neşet Ertaş - Dost ile Sohbet türkü dinle, Neşet Ertaş türküleri, Dost ile Sohbet mp3 indir, Neşet Ertaş türküleri Dost ile Sohbet türküsü, Dost ile Sohbet sözleri, Neşet Ertaş mp3 dinle, Neşet Ertaş download, Dost ile Sohbet bedava mp3, Neşet Ertaş türkü sözleri, Neşet Ertaş türkü dinle, Neşet Ertaş son albüm indir
Neşet Ertaş Türküleri
Neşet Ertaş - Kamayı Çektim
Neşet Ertaş - Sevinir M ola
Neşet Ertaş - Gönül Dağı
Neşet Ertaş - Kalktı Kısmetimiz
Neşet Ertaş - Halime
Neşet Ertaş - Sevinir Mola
Neşet Ertaş - Sabreyle Gönül
Neşet Ertaş - Kızılırmak
Neşet Ertaş - Evvelim sensin
Neşet Ertaş - Yardan Ayrı Düşeli
Neşet Ertaş - Ah ellerin sala sala gelen yar
Neşet Ertaş - Şu sileden gece geçtim
neşet ertaş - gönül ne gezersin seyran yerinde (kırşehir)
Neşet Ertaş - Azmı çektim
Neşet Ertaş - Bir Dost Arıyorum


text:
ADAMER MERMER GRANİT İMALATÇISI BURSA
Bursa Bursada Bursadaki Osmangazide Granit Mermer Tezgah İmalatçıları, Bursa Osmangazi Osmangazide Mermer Granit Yapan Yerler, Bursa Osmangazide Mermer İmalat Ustaları, Bursa Osmangazi Mermer İşleri Yapanlar, Bursa Osmangazi Mutfak Tezgahı Mermer İşleri Yapanlar, Bursa İlinde Mermer İmalatı Yapanlar, Bursa Şehrinde Mermer İmalatı Yapanlar, Bursa Genelinde Mermer İmalatı Yapanlar,
Bursada Mermerciler, Mermerciler Osmangazi Bursa, Bursa Mermerciler Osmangazi, Bursa Mermer Ustaları, Bursada En İyi Mermer Yapan Yerler, Bursa Osmangazi Mermer Tezgah Yapanlar, Mermer Basamak Yapanlar Osmangazi Bursa, Bursa Osmangazi Basamak Mermeri Yapanlar, Tezgah Mermeri Yapanlar Bursa Osmangazi, Balkon Mermeri Yapanlar Osmangazi Bursa, Bursada Apartman Mermer İşleri Yapanlar,
- Görüntülenme sayısı: 752


text:
-
-
-
-
-
02:27 103
-
-
-
-
-
-
keşe 23:45 109
-
keşe 23:16 129
-
keşe 22:57 144
-
keşe 22:46 139
-
-
-
-
-
-
-
keşe 21:31 153
-
-
-
keşe 20:51 166
-
keşe 20:37 156
-
keşe 20:33 135
-
-
-
-
keşe 19:42 148
-
keşe 19:35 143
-
-
keşe 19:16 177
-
-
-
-
-
-
-
keşe 18:30 190
-
-
-
keşe 18:14 209
-
keşe 18:09 138
«Täwelsizdik däwiri»: BUU Qawipsizdik Keñesindegi turaqtı emes ökildik - Qazaqstan xalqınıñ tarïxï jetistigi
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstannıñ BUU Qawipsizdik Keñesiniñ turaqtı emes ökili bolıp saylanwı - bizdiñ tarïxï jeñisimiz. Bul - Qazaqstan xalqınıñ eseyuiniñ ayğağı, eñbek siñirgen ulttıñ tabısı. Memleket basşısı Nursultan Nazarbaevtıñ «Täwelsizdik däwiri» attı kitabında Qazaqstannıñ sırtqı sayasatı men dïplomatïyasına qatıstı osılay bağa berilgen.
Kitapta Elbası Qazaqstan - qalıptasqan memleket - älemdik sayasat pen jahandıq ekonmïkanıñ tolıqqandı swbektisine aynalğanın atap ötedi. «Memleket basşısı retindegi meniñ sözderim asa mañızdı älemdik sammïtter men forwmdarda, G8 men G20-nı qosa alğanda, qurmetpen qabıldandı, ustanğan bağıtımız, bastamalar men ustanımdarımız qay kezde de zor qızığwşılıq twğızdı jäne mañızdı şeşimder qabıldanar kezde eskerildi. Osığan baylanıstı, 2012 jılı Ïntegraldıq qwattıñ jahandıq reytïnginde (PFA ekonomïkalıq strategïya ïnstïtwtı) ekonomïkalıq faktorlardıñ qatarında memlekettik «qatañ» jäne «ïkemdi» is-äreketi eskerilip, sırtqı sayasattağı jetistikteri, işki turaqtılıq, köşbasşınıñ xalıqaralıq arenadağı bedeli jäne ulttıq qawipsizdik deñgeyi saraptalğanda Qazaqstan 34-orındı ïelenwi zañdı edi», dep jazadı N.Nazarbaev.
Sonımen qatar, Elbası qazaqstandıq dïplomattar xalıqaralıq uyımdardıñ basşılıq qızmetterine saylana bastağanına nazar awdartadı. Mäselen, BUU-nıñ Bas xatşısı Pan Gï Mwn 2011 jıldıñ nawrız ayınan 2013 jıldıñ qazan ayına deyin Qasım-Jomart Toqaevtı BUU-nıñ Bas xatşısınıñ orınbasarı, BUU-nıñ Jenevadağı Bölimşesiniñ Bas dïrektorı qızmetine tağayındağan.
«Qazaqstannıñ 2017-2018 jıldarğa BUU Qawipsizdik Keñesiniñ turaqtı emes ökili bolıp saylanwı 2016 jılı 28 mawsımda Nyu-Yorkte, BUU-nıñ ştab-päterinde ötti. Kelesi küni men xalıqqa öz Joldawımmen ün qattım. Qazaqstannıñ BUU Qawipsizdik Keñesiniñ turaqtı emes ökili bolıp saylanwı - bizdiñ tarïxï jetistigimiz. Bul - Qazaqstan xalqınıñ eseyuiniñ ayğağı, eñbek siñirgen ulttıñ tabısı» dep eske aladı Elbası.
«2016 jıldıñ 30 mawsımında BUU-nıñ Bas xatşısı Pan Gï Mwn meni Qazaqstannıñ BUU Qawipsizdik Keñesiniñ turaqtı emes ökili bolıp saylanwımen quttıqtadı. Saylawdağı dawıs berwdiñ nätïjesi - bul Qazaqstannıñ belsendi jürgizilip kele jatqan sırtqı sayasatına berilgen zor bağa dep atap ötti. Bolaşaqtı däl boljağan sayasatınıñ arqasında, Qazaqstannıñ xalıqaralıq birtektiligi «qalıptı» ortaazïyalıq format şeñberinen astı. Qazaqstan Respwblïkası - iri ewrazïyalıq memleket - naqtı aymaqta da, sonday-aq älemdik deñgeyde de pragmatïvti türde mañızdı röl atqardı. Xalıqaralıq bedeli jağınan Qazaqstan 2010-jıldarı-aq älemdegi aldıñğı qatarlı otız eldiñ deñgeyine köterildi. Qazaqstannıñ BUU Qawipsizdik Keñesiniñ turaqtı emes ökili bolıp enwi - osı deñgeydiñ däleli bolıp tabıladı», - dep jazadı Elbası kitabında.
Eske sala ketsek, Memleket basşısı Nursultan Nazarbaevtıñ «Täwelsizdik däwiri» attı jaña kitabı tarïxï pwblïcïstïka janrında jazılğan, elimizdiñ jaña tarïxı men onıñ erteñine degen avtordıñ közqarasın tanıtadı.
Al Qazaqstan 1 qañtardan bastap Birikken Ulttar Uyımı Qawipsizdik Keñesiniñ törağalığın qabıldağan bolatın. Qazaqstannıñ dïplomatïyalıq mïssïyası BUU Qawipsizdik Keñesindegi jumıs bağdarlamasın resmï tanıstırıp, bekitti.
- Elbası QazUÖW-nıñ mereytoyına arnalğan saltanattı koncertke qatıstı
- Memleket basşısınıñ Jarlığımen Qırımbek Köşerbaevtıñ ökilettigi uzartıldı
- Qazaqstan Prezïdentiniñ 5 megatrendi älem elderi üşin özekti - BUU keñesşisi
- Elbası şeteldik jetekşi sarapşılarmen ekonomïkalıq damwdıñ jahandıq ürdisterin talqıladı
- Elbası Stïv Voznyakpen krïptovalyutalardı damıtw perspektïvaların talqıladı
- Nursultan Nazarbaev «Yandeks» kompanïyalar tobınıñ jetekşisimen kezdesti
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text: Yañı bölükni qırımtatarlarnıñ ananeviy bayramı olğan Hıdırlezge bağışlaymız. Bu yıl qırımtatarlar ve diger türkiy halqlarınıñ baar bayramı olğan Hıdırlez mayıs beşke doğru kele. Hıdırlez, asırlar devamında tarladaki topraq işleri bitken ve mal yazlıq otlaqlarğa aydalğan soñ yapılğan bol bereket bayramıdır. Tarlada birinci başaqnıñ peyda olması, halq bayramlaşmaları ve şeñlikleriniñ başlanması içün simvolik bir signal edi. Bayramnıñ ğayrıdan tiklenmesine yönetilgen nazik bir tecribe yalıñız yigirmi üç sene devam etip, Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqından soñ yekünlendi. Yarımadada endi qalaqay tığırtılmay – evelden bunı Mustafa Cemilev yapa edi, şimdi ise oña Qırımğa kiriş yasaq etildi.


text:
Ukraina Baş prokuraturası yanındaki QMC prokuraturası dekabr 9 künü FSB hadimleri tarafından ATR qırımtatar telekanalınıñ sabıq baş müdiri Elzara İslâmovanıñ evinde keçirilgen qanunsız tintüv boyunca mahkemeden evel taqiqatqa başladı. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa prokuraturada bildirdiler.
Cinaiy iş aynı şu künü – tintüv aqqında haber peyda olğanda, açıldı.
«Qırım territoriyasında havfsızlıq organı – Rusiye Federatsiyasınıñ FSB bölüginiñ hadimleri tarafından Elzara İslâmovanıñ evinde keçirilgen tintüv boyunca cinaiy iş açıldı. Evel onıñ evinde noyabr ayında keçirilgen tintüv boyunca QMC prokuraturası Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 162 maddesi 2-nci qısmına ve Ukraina CK 187 maddesi 3-nci qısmına köre qanun bozuluvı hususiyetleri boyunca mahkemeden evel taqiqatlarnıñ yekâne cedveline malümat kirsetilgen edi», – deyler prokuraturada.
İslâmovanıñ evinde nevbetteki tintüv FSB hadimleri tarafından dekabr 9-da keçirildi. Qırım qamaçavı idarecisi, ATR telekanalınıñ saibi Lenur İslâmovğa nisbeten açılğan cinaiy işniñ çerçivesinde keçirilgen ekinci tintüvdir.
Qırımda noyabr 2 künü ATR qırımtatar telekanalınıñ sabıq hadimleriniñ – Elzara İslâmova, Lilâ Bucurovanıñ evlerinde ve telekanal saibi Lenur İslâmovnıñ ana-babasınıñ ve Moskvadaki onıñ şahsiy evinde tintüvlerni keçirdiler. Bu sene mayıs ayında ATR sabıq baş müdiri Elzara İslâmova Lilâ Bucurova ile birlikte «QARA DEÑİZ PRODUCTION» mustaqil production studiyasını teşkil ettiler.
Ukraina Tış işler nazirligi Qırımda insan aqlarınıñ bozuluvı boyunca eki cinaiy işni açtı.


text:
Bazar künü, iyünniñ 29-da, Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, Almaniya kantsleri Angela Merkel, Frenkistan prezidenti Fransua Olland ve Rusiye prezidenti Vladimir Putin dört taraflı telefon subeti devamında Donbassta barışıq planınıñ yerine ketirilmesini muzakere ettiler.
Ukraina devlet yolbaşçısı subetdeşlerine bergen malümatqa köre, Ukraina barışıq planınıñ talaplarına riayet ete ve iyünniñ 30 saat 22:00 qadar ilân etilgen ateş toqtatılmasından vazgeçmey, dep haber ete devlet yolbaşçısınıñ matbuat hızmeti.
Poroşenko soñki künler devamında boyevikler tarafından ucumlar devam etkenini bildirdi.
Ukraina prezidenti barışıq planınıñ şartlarına riayet etmek, ukrain arbiyleri ve blokpostlarğa qarşı ucumlarnı toqtatmaq ve esir alınğanlarnı azat etmege çağırdı.
Ukraina prezidenti Rusiye zenaatdaşına muracaatta bulunıp, Rusiye tarafından devlet sıñırını quvetleştirip, Ukrainağa boyevikler, silâlı adamlar kelmesi ve silâ ve arbiy tehnika kirsetilmesini toqtatmağa çağırdı.
Subet neticesinde Ukraina prezidenti devlet sıñır hızmetiniñ reisine Rusiye Federal sıñır hızmeti ile mesleatlar keçirip, Ukraina-Rusiye sıñırı üzerinde nezaret semereligini temin etmege çağırdı.
Taraflar iyünniñ 30-da aynı formatta subetni keçirmege añlaştılar. Bundan ğayrı, eñ yaqın vaqıtta Üç taraflı kontakt gruppasınıñ ileri işi aqqında añlaştılar.
İlk dört taraflı telefon subeti mayısnıñ 25-de keçirilgen edi.


text:
Areal
Areál (lat. area - mäydan, kiñlek) - nindi dä bulsa üsemlek yäisä xaywannarnıñ töre, ıruğı, semialığı taralğan häm tulı yäşäw tsiklı ütä torğan territoriä yäisä akvatoriä.
Areal mäydanı - böten Cir öslegennän alıp anıñ zur bulmağan öleşlärenä qädär nıq üzgärergä mömkin. Zur areallar biläwçe organizmnar - kosmopolitlar, ayırım öleşlärdä yäşäwçelär - endemiklar dip atala.
Areal çiklären tabiği obyektlar (tawlar, yılğalar), şulay uq klimat, tufraq, organizmnar öçen azıq bulu h.b. faktorlar bilgeli. Tabiği, yağni tabiği yul belän formalaşqan häm yasalma (kul'tigen), yağni keşeneñ xucalıq eşçänlege näticäsendä barlıqqa kilgän areallar bula. Xaywan häm üsemlek arealları aqklimatizatsiä häm antropogen tä'sir näticäsendä nıq üzgärergä mömkin.
Üsemlek häm xaywannarnıñ küp törläre üzläreneñ berençel arealları çiklärennän tış ta kiñ taralğan. Mäsälän, elek fäqät Yıraq Könçığışta ğına oçrağan yanutsıman et, şulay uq Amerikadan kertelgän ondatra häm çäşke yaña yäşäw urınnarına caylaşa häm Rossiäneñ küp rayonnarına tarala. Tatarstanda şulay uq dala közäne, sörkä häm elek bötenläy betü çigenä citkän qaban duñğızınıñ arealları kiñäyä bara. Şul uq waqıtta, antropogen tä'sir näticäsendä yäşäw şartları üzgärü säbäple, xaywannar (cofar, qara läkläk, rus osyotrı, xarius, podust, qayber kübäläk törläre h.b.) häm üsemleklär (ere çäçäkle täñkäyäfraq, bülbele qırlı borçaq, sarı citen, urman cildäge h.b.) dönyasınıñ qayber wäkilläreneñ arealları daimi räweştä taraya bara. Siräk oçrıy häm yuqqa çığıp bara torğan üsemlek häm xaywan törläreneñ arealların saqlap qalu öçen maxsus statusqa iä bulğan, ayıruça saqlawlı tabiğät territoriäläre iğlan itelä.
Ädäbiät[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Tolmaçöw A.İ. OcHoBы yчeHия oб apeaлax. Л., 1962; Apeaлы pacTeHий флopы CCCP: B 3 Bып. Л., 1965-76; Apeaлы дepeBbeB и kycTapHиkoB CCCP: B 3 T. Л., 1977-86.


text:
İlânlar
Aprelniñ 12-de Ukraina haber siyaseti Nazirligi reberleriniñ esabat matbuat konferentsiyası keçecek
11 Çiçek ayı, 10:13
Martnıñ 29-da HSN halqara kommunikatsiyalar saasında ömürge keçirilgen leyhalar aqqında esabat berecek
27 Saban ayı, 13:32
Martnıñ 15-de "Qırım boyunca siyaset. Tevsiyeler" neşir etilmesi sebebinden matbuat konferentsiyası keçecek
12 Saban ayı, 13:23
Martnıñ 12-de, çetelde "Kiborgi" filminiñ taqdim etilmesine bağışlanğan, "Dünya "Kiborg"larnı körecek" degen matbuat konferentsiyası keçecek
7 Saban ayı, 13:06
Martnıñ 12-de tarih ilimleriniñ namzeti ve publitsist, qırımlı Sergiy Gromenkonıñ "#KrımNaş. Istoriâ rosiyskogo mifu" kitabı taqdim etilecek
6 Saban ayı, 15:39
Martnıñ 6-da "Kiçikler ilimler akademiyası" Milliy merkeziniñ çerçivesinde "Qırımtatar gumanitaristikası" sektsiyası açılacaq
5 Saban ayı, 13:16
Martnıñ 1-nde Harkov şeerinde "Dâkuyu" bediiy-vesiqalı filmniñ temsil tedbiri ötkerilecek
22 Kiçik ay, 12:49
Fevralniñ 26-da Kiyevde "İlhaq etilgen yarımada: dört yıl qarşılıq" IV Halqara forum keçecek
21 Kiçik ay, 10:40
Fevral 20-de, 26-ci fevral - Qırımnıñ rusiye ilhaqına qarşılıq künü munasebetinden "Qırım ilhaqınıñ dörtünci yıllığı" mevzusında matbuat konferentsiya keçirilecek
19 Kiçik ay, 12:32
Fevralniñ 6-da HSN, FVMDH ve Ukraina telekommunikatsiyalar operatorları arasında işbirlik aqqında Memorandum imzalanacaq
5 Kiçik ay, 13:37


text:
Äxmädiyä
Äxmädiyä (Qadiani), dini cämğiät.
Hindstanda (Mirza Ğöläm Äxmädi Qadiani (Mirza Ghulam Ahmad of Qadi)(1835-1908) nigez sala. Äxmädiyä täğlimatı Qör'än häm Müselman (Sönnilär) ğänğänäse – traditsiälären tayana; tabiğäte quşılma tösmerdä – Möselman, Xristian häm başqa din wäkillärenä mönäsäbätle. Äxmädiyä tarafdarları raslawınça, oyışmağa nigez saluçı – Allahnıñ keşelek tarafına cibärelgän soñğı ilçese (Musa häm Ğäysädän soñ), päyğämbäre (näbi), ul üzendä Möselmannarnıñ mähdie, Xristian messiäse, Hind Krişnası wazifalrın tuplağan.
1 millionnan artıq tarafdarları bar, töp öleşe Paqstanda. Küp kenä Möselman mämläkätlärendä Äxmädiyä Möselman cämğiäte dip tanılmıy. İslam dönyası ligası Äxmädiyäne İslamğa qarşı doşman ağım bularaq bäyäläde.
Tatarstanda Äxmädiyä cämğiäte 1992. yılda terkälä.


text:
Qırımtatar halqınıñ yetekçisi Mustafa Cemilev Ukraina prezidenti Petro Poroşenkonı Qırımnıñ teminatını toqtatmağa çağırdı.
Bunı o Buhraniy media-merkezinde keçirilgen konferentsiyada bildirdi, haber ete Ukrainskaya pravda.
«Rusiye Qırımnı zapt etse, onıñ iqtisadiy vaziyeti içün mesülietlidir, aşatmaq, aydınlatmaq kerektir», – dey Cemilev.
Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi bunı Petro Poroşenkoğa şahsen bildirgenini ayttı: «Tarafdarım, bunı perzidentke bildirdim. Tam bir qamaçav olmalı».
«Rusiye Ukrainağa nisbeten köstergen nefret, istilâ şaraitlerinde «episi bir sizni temin etecekmiz, aşatacaqmız» demege – menimce, doğru degil», –dedi qırımtatarlarnıñ yetekçisi.
Onıñ sözlerine köre, Qırımda yaşağan Ukraina tarafdarları da qamaçavnı kirsetmege çağıralar.


text:
Britaniya frilanser jurnalisti Madelayn Rouç sabıq sovet saasında insan aqlarınıñ bozuluvı aqqında yaza. Onıñ yazğanlarını Britaniyadaki The Guardian, Amerikadaki Newsweek aftalığı ve bir sıra diger neşirler derc etti. Keçenlerde Rouç ilhaq etilgen Qırımnı ziyaret etip, yarımadada insan aqlarınıñ buzuluvları aqqında ikâye etti.
Qırımğa barğanda jurnalist hanımını tevqif ettiler. Ondan soñ o, Aqmescitte Rusiyeniñ kontroli altında olğan mahkemege çekildi. Madelayn Rouçnı, Rusiye TİNinden izin almağanı içün jurnalistniñ çalışuv qaidelerini bozğanında qabaatladılar. Ondan ğayrı, oña, tıbbiy sigortasınıñ olmağanına işaret ettiler. Neticede Britaniya jurnalistini Qırım territoriyasını terk etmege mecbur ettiler.
– 2014 senesiniñ martında Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ bir çoq insan aqlarınıñ ciddiy bozuluvları vaqiaları ve şu cümleden esassız tevqifler ve yaqalavlar, insanlarnıñ ğayıp oluv adiseleri, aşalav ve eziyetlev ve, eñ azından, yarımadada Rusiye akimiyetine qarşı çıqqan bir kişiniñ idam etilmesi qayd etildi. Qırımda, muntazam repressiyalar aqibetinde er adımda qorqu uküm süre. Rusiye FSBsiniñ hadimleri faaliyetçiler ve jurnalistlerniñ evlerini muntazam surette tinte, munasip tertipke riayet etmeyip, paralar, telefonlar ve bilgisayarlarnı musadere eteler. Siyasiy mabüslerniñ aile azaları da tevqif etile ve uquqsız olaraq apiste tutulalar.
Qırımda muntazam repressiyalar aqibetinde er adımda qorqu uküm süreMadelayn Rouç
Qırımtatarlar Rusiye tarafından yapılğan repressiyalarnıñ hususiy bir nişanı oldı, çünki tamam olar Rusiye işğaliniñ belki de eñ sabit muhalifleri olalar. Ukrainanıñ «QırımSOS» hayriye teşkilâtınıñ malümatına köre, 27 qırımtatar uydurılğan bir «ekstremizm»de qabaatlav boyunca tevqif etildi, 43 faaliyetçi, zan etilgenine köre, Rusiye işğalci ukümet tarafından alıp qaçıldı. Olarnıñ 18-i ale daa habersiz ğayıp olğan sayıla, 6-sı ölü tapıldı.
Rusiye, ğaliba, mahsus nasıldır «ekstremizm telükesi»niñ mevcüt olğanı aqqında aytıp, ilhaq etken bu Ukraina regionını daa ziyade bastırmaq istey. Bunıñ neticelerini isteseñ bile, eksiltemezsiñ. 100-den ziyade qırımtatar balası babalarını coydı, ve siyasiy mabüslerniñ bir çoq qorantası ağır vaziyette buluna. 30 biñ qırımtatarnıñ Ukrainanıñ başqa qısımlarına ketmesi, çoq şey añlatqan vaqiadır.
– Rusiye tarafından Qırımnıñ ilhaqı yarımadanıñ medeniy ve diniy çeşitligine nasıl tesir etti?
– Rusiye tarafından işğal etilüv, iç şübhesiz, yarımadada em medeniyet, em dinge toqundı. Yerli mektepler Rusiye oquv programmalarını qullanmağa mecbur oldılar, ukrain ve qırımtatar tillerinde oqutuv ise aman-aman tolusınen toqtatıldı. İlhaqtan evel Qırımda 1400 din cemiyeti bar edi, daa 674 cemiyet munasip qaydsız faaliyet köstere edi. Şimdi Qırımda yalıñız 53 qayd etilgen diniy cemiyet bar. 22 «Yehova şaatları» cemiyetiniñ episi yasaq etildi.
Evelden yerini tutucı terapiya kursunı alğan narkotik tüşkünleri kibi yerli ealiniñ eñ qolay zararlana bilecek vekilleri içün Rusiye ilhaqı ayatları içün telükege çevirildiMadelayn Rouç
Evelden yerini tutucı terapiya kursunı alğan narkotik tüşkünleri kibi yerli ealiniñ eñ qolay zararlana bilecek vekilleri içün Rusiye ilhaqı ayatları içün telükege çevirildi. Ömür saqlanması içün muim olğan yerini tutucı tedaviylevniñ Rusiyede yasaq etilmesi, Qırımda 800-ge yaqın heroin tüşküniniñ bir anda er angi tedaviysiz qalğanına ketirdi. Bu, olardan eñ azından 100-üniñ ölümine ketirdi. Tedaviylevniñ yoqluğı şaraitinde bir çoq narkotik tüşküni ğayrıdan «soqaqtan alınğan» narkotiklerni qullanmağa başladı. Bu ise, öz nevbette, İnsannıñ immunitet yetişmezligi virusınıñ (VİÇ) yuquv seviyesiniñ artmasına ketirdi.
Umumen, açıqtan aytqanda, Qırımnıñ bir çoq sakini, Rusiye işğali ayat standartlarını eyileştirecek, dep umüt ete edi. Aqiqatta ise öyle oldı ki, er şeyniñ fiyatı birden arttı, aylıqlarnen pensiyalar ise artmadı, turizm ve köy iqtisadiyatı kibi yetekçi saalar işğalden aynı bunıñ kibi zarar kördiler.
– Azat ve mustaqil haber vastaları içün Qırımda olıp keçken vaqialarnıñ bütün manzarasını aydınlatmağa keder etken baş mania nedir?
– Rusiyeniñ haber vastalarına dair sıñırlayıcı qanunları ve jurnalistlerni qorqutuv, insan aqları saasındaki bozuluvlarnıñ aydınlatılması içün telüke doğuralar. Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda Qırım ve Ukrainanıñ kütleviy haber vastaları artıq çalışıp olamaylar. Ukraina tele yayınlayıcılarnıñ yayınları Rusiyeden kelgen yayınlarğa deñiştirildi. Buña ilâve olaraq, bir çoq yerli ve Ukraina medialarına internet vastasınen irişüv de qapatıldı. Qırımda bir vaqıt bayağı plüralistik olğan media-landşaft yerine şimdi Kremlniñ yekâne noqtai-nazarı uküm süre. Ondan ğayrı, FSB yerli sakinlerni, Rusiye işğalini qabul etmegenini ifadelegen insanlarnı çaqmağa teşviq ete. İnsanlar şahsiy suhbetlerini bile, ifade musait ise, «filtrlemege» mecburlar. Jurnalistler de qorqutıla, ucümge oğray ve atta tevqif etileler. Olarnıñ bir çoqları Ukrainanıñ diger qısımlarına ketti, qalğanlar ise şahsiy mesajlarında belli bir tsenzuranı qullanmağa mecburlar.
Qırımda insanlar şahsiy suhbetlerini bile «filtrlemege» mecburlarMadelayn Rouç
Asılında, bu yılnıñ yanvarinde qırımtatar siyasiy mabüslerniñ qorantalarından intervyü almaq içün Aqmescitni ziyaret etkenimde özüm de buña oşağan şeylerge şaat oldım. Standart «immigratsion teşkerüv» vaqtında polisler meni, bölgege meraqım aqqında ve ne mevzuda yazmaq istegenimni soradılar. Maña: «Seniñ Qırımdaki vaziyetten memnün olmağan yerli sakinler ile körüşkeniñni bildirgen şaatlarımız bar. Biz seniñ «ilhaq» sözüni qullanğanıñnı da bilemiz. Bu söz yalan ve aqaretleyicidir, biz onı begenmeymiz. Ondan ğayrı, seniñ video çıqarıp başqa kişilerge yollağanıñnı bilemiz. Bu kişiler saña ne dedi?», – dediler.
Men bazı suhbetlerni videoğa çıqarıp, Aqmescitke yollay edim. Polisler ya kerçekten de «şaatlar»nı közde tuttı, ya da sadece blef yapa ediler. Er ne olsa da, maqsatları, men kimnen körüşecek ya da ne yazacağımnı saylağanda bir kere daa yahşı etip tüşüneyim dep, menim er zaman nezaret altında olğanımnı añlatmak edi. Qorqutuv anda büyük rol oynay. Bir arada polis memurı mahkemede işimniñ baqılacağından evel maña, aşamaq keregimni aytıp, «sen ne vaqıt bir daa azat olacaqsıñ, belli degil», dedi.
– Siz Qırımda yerli eali tarafından Rusiyeniñ Ukrainağa ait yarımadanı işğal etkenine qarşı er angi şekilde narazılıq kösterilgenini kördiñizmi?
– Yoq, men iç bir narazılıq kösterilgenini körmedim. Bugünki Qırımda cemiyet içinde boysunmama areketler ğayet havflı. Keçken ayda polis, Han sarayı ögünde bu binanıñ sözde «restavratsiya»sına qarşı narazılıq kösterip bir kişilik piketke çıqqan qadınnı tevqif etti. Qırımtatarlarnıñ fikrine köre, bu işler asılında o tarihiy yerni mahv eteler. Keçken yılnıñ dekabrinde 70-ten ziyade qırımtatar faaliyetçisi yaqalandı. Bu insanlar, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım yarımadasınıñ türlü yerlerinde barışıqlı bir kişilik numayışlar yapqanları içün mahkemege çekildi ve cezalandılar. Polis, o bir kişilik piketlerge, «iznsiz yapılğan kütleviy narazılıq çıqışları», dep qıymet kesti. Piketlerniñ iştirakçilerine 10-ar biñ ruble miqdarında cöremeler tayin etildi. Yarımadada orta aylıqnıñ miqdarı 24 biñ ruble olğanına köre, bu bayağı büyük bir paradır.
Bugünki Qırımda cemiyet içinde boysunmama areketler ğayet havflıMadelayn Rouç
Narazılıq başqa usullarnen ifade etilse daa uyğun olacaqtır. Memnuniyetsizlik, esas olaraq, şahsiy tarzda bildirile, lâkin diger yollar da bar. Bunıñ açıq surette havflı olğanına baqmadan ecnebiy jurnalistnen körüşüv, Qırımda vaziyetten memnun olmağanlar içün cesür bir adımdır.
Lâkin Qırımda bir çoq insanlar içün narazılıq – yekâne yoldır. Hatırlayım ki, 2016 senesiniñ mayısında alıp qaçılğan Ervin İbraimovnıñ babası Umer İbraimovnı, ecnebiy jurnalistnen laf etmege qorqmayımmı, dep sorağanımda Umer, onıñ içün, özüne qarşı kelecekte ne olacağı şimdi endi epbir, dedi. Olar oğlunı tutıp aldı, olar endi Umerniñ öz ayatını tutıp aldılar.
– Şimdiki vaziyette Qırımğa bir daa qaytır ediñizmi?
– Kelecekte Qırımğa qaytmaq ister edim. Maña kelse, jurnalistlerniñ anda ne olğanını bildirmeleri pek muimdir. Lâkin Qırımğa ekinci sefer barğanda men daa diqqatli olacam ve, ondan ğayrı, bir gruppa başqa adamlar ile kezecem.


text:
Qırımtatar halqı sürgünliginiñ yıldönümi munasebeti ile
1944 senesi sovet akimiyeti insaniyetke ve medeniy milletlerniñ esaslarına zıt kelgen daa bir cinaiy niyetini yerine ketirmege başladı. Lvovda yaşağan alim Rafal Lemkin totalitar rejimler qırımtatarlarğa, yeudilerge ve ukrainalılarğa qarşı yapqan açıq-aydın cinayetlerni, kütleviy öldürüvni işbu 1944 senesi dünyada birinci olaraq genotsid dep adlandırğanı tesadüf degil edi.
Sürgünlik yılları devamında qırımtatar halqınıñ biñlernen qurbanları ve imperialistik sovet birligi tarafından muntazam şekilde yapılğan ayırımcılıq insanlıqnıñ hatırasında ebediyen qalacaqtır. Tarihni yañıdan yazmaq, halqara cınayetlerniñ tasdıqlarını yoq etmek, sürgünlikniñ teşkilâtçılarını ve icracilerini aqlamaq kibi şimdiki Rusiye işğalci akimiyetniñ ıntıluvları ise daa bir halqara cinayettir ve onıñ cezası da mıtlaqa olacaqtır. Amma yalıñız Qırımnıñ işğalden azat etilüvi qırımtatar halqını yoq etmege niyetlengen rusiye imperialistik devletiniñ daimiy maqsadını toqtata bile.
Eminmiz ki, qırımtatar halqınıñ sürgünliginde iştirak etkenlerlerniñ, qırımtatarlarnı yarımadadan 1944-1989 seneleri tekrar sürgünlikke oğratqanlarnıñ ve bu cümleden Ukrainanıñ nezareti altındaki topraqlarda yaşağanlarlarnıñ areketlerine ukrain mahkemesi daa lâyıq qıymet keser. Sürgün etilgen şahıslar aq-uquqlarınıñ qorçalavı boyunca Ukraina qanuniyetini semereli şekilde yerine ketirmek içün qolumızdan kelgenini yaparmız.
Sürgünlik qurbanlarınıñ ruhları şad olsun!
Qalğanlarğa qaviy sağlıq!
Bütün qırımtatar halqına mertlik ve metanet tileymiz! #Tюpkи #unutmadıkunutmayacağız #18mayıs1944 #kpыMckиeTaTapы #1944 #Kırım #Qırım #Sürgün #KatilStalin


text:
İşğal etilgen Aqmescitte, Kezlev yolu rayonında, sentâbr 12 künü isarda balalarnıñ çezgen resimleri peyda oldı.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ malümatına köre, tahminen 450 bala evelden Ukraina ile bağlı resimler yapılğan uzun isarnıñ yanında toplandı. Balalar mında çeşit resimlerni yaptı, olarnıñ arasında – ayuvlar, Moskva Kremli ve Rusiye bayrağı.
«Balalarnıñ añında Vatan sevgisi. Rusiyege sevgi ile» numayışında Aqmescitniñ tasviriy mektebi ve oquv yurtınıñ, em de Aqmescitniñ umumtasil mektepleriniñ talebeleri iştirak etti.
Aktsiya teşkilâtçılarınıñ adları belgisiz qaldı. Balalarnı kim topladı ve boyanı kim aldı degen suallerge «siyasiy firqa olmağanını» cevap olaraq ayttılar.
İşbu bir kilometr uzunlığında isar Aqmescit ava limanı yanında yerleşe, şunıñ içün oña tek yerli sakinler degil de, kelgenler de diqqat ete.


text:
İşğal etilgen Qırımda «söz serbestligi» barmı? Öz başına ilân etilgen akimiyet işğal etilgen yarımdadan jurnalistlerni ne sebepten quva? Bu vaziyette qırımlılarğa serbest matbuat kerekmi, ve serbest matbuattan marum qalacaq yarımadanı neler bekley?
Bu aqqında 24 haber telekanalınıñ Qırım.Aqiqat yayınında tafsilâtlı malümat ala bilesiñiz. Studiya musafirleri – Qırım jurnalisti Tatyana Rihtun ve media aq-uquqları boyunca ekspert Taras Şevçenko.
Yayın sentâbr 20 künü saat 18:30 (Aqmescit vaqtı boyunca saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit vaqtı boyunca saat 12:30) efirge çıqacaq.
Azatlıq Radiosınıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegenler içün azırlanıla.


text:
Aprel 23 bazarertesi künü «Çoñğar» keçirüv noqtasında, ilhaq etilgen Qırımda ve Aqyarda Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ vekili olğan Ukraina vatandaşı hanımnı yaqaladılar. Bunı QMC Prokuraturasınıñ matbuat hizmeti bildire.
Bildirüvde: «Cinaiy işniñ alıp barılması çerçivesinde devletke hainlik yapıluv vaqiası boyunca Qırım Muhtar Cumhuriyeti prokuraturasınıñ protsessual rehberligi altında QMCdeki Ukraina Telükesizlik hizmetiniñ baş idaresi tarafından Ukraina Cinaiy-protsessual kodeksiniñ 208-nci maddesine muvafıq olaraq Rusiye Federatsiyası ve bunıñ kibi de «Ğalebe volontörları» ukümetten tış umum Rusiye teşkilâtınıñ menfaatları içün Rusiye Federatsiyası prezidenti vazifesine namzet olğan V.V. Putinniñ vekili sıfatında 2018 senesi saylavında V.V. Putinniñ Rusiye Federatsiyası prezedenti vazifesine namzet kösterilmesine qol tutmaq içün Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeri territoriyasında qanunsız olaraq imzalar toplanmasını teşkil etken ve ötkergen Ukraina vatandaşı hanım yaqalandı», – denile.
Muessisede, Rusiyeniñ «Rusiye Federatsiyası prezidentiniñ saylavı aqqında» qanunına binaen prezident vazifesine namzet kösterilmek içün imzalarnı toplav, Rusiye prezidenti saylavınıñ ötkerilmesi içün resmiy ve mecburiy protsedura ola, dep qayd ettiler.
Bildirüvde: «Böylelikle, bu Ukraina vatandaşı hanım, Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeriniñ vaqtınca işğal etilgen territoriyasında qanunsız olaraq Rusiye prezidenti saylavınıñ ötkerilmesine resmiy azırlanuv protsedurasında iştirak etip, Rusiye Federatsiyası ve «Ğalebe volontörları» ukümetten tış umum Rusiye teşkilâtına Ukrainağa qarşı, onıñ suvereniteti, topraq bütünligi ve toqunılmazlığı zararına yapılğan bozucı areketlerniñ ötkerilmesinde yardım etti», – denile.
Muessisede yaqalanğan hanımnıñ adını bildirmeyler. Qırım.Aqiqat, bildirüvde «Ğalebe volontörları» Rusiye cemiyet areketiniñ Qırım şubesiniñ rehberi Yelena Odnovol aqqnda aytılğanını işançlı menbalardan ögrendi.
Aprel 3-te Ukraina Telükesizlik hizmetiniñ hadimleri Qırım ile memuriy sıñırda yarımadanıñ ilhaqına alâqası olğanından dolayı şübheli sayılğan, Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımdaki Rusiyeniñ kontroli altında olğan Kezlev şeer şurasınıñ deputatı Sergey Osmininni yaqaladılar. Qırım deputatına 10 yıl muddetine qadar apishane cezası berilmek mümkün.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Elbası maqalasındağı bastı mäseleler nazarğa ilikpey qaluı mümkin
Erekşe äser qaldırğan maqalanı eñ birinşi dwrıs taldauımız kerek. Öytkeni, taldauğa den qoymay, tek jaqsı jazılğanın ğana aytar bolsaq, maqaladağı bastı mäseleler nazarğa ilikpey qaluı mümkin. Elbasınıñ bwl maqalası – jüyeli, bağdarlamalıq jospar.
Meniñşe, mwnda eki bağıt bar. Birinşisi, jalpılıq bağıt. YAğni, ruhani qwndılıqtarğa män beru. Bwl jerde qoğammen aqıldasu, pikirlesu bar. Zaman talabına say ruhani jañğıru. Bwl jwmıstı qoğamdıq wyımdar, Ğılım akademiyası, Jazuşılar odağı atqaradı. Ekinşisi, naqtı, pragmatikalıq bağıt. 100 kitaptı audaru, «Tuğan jer» siyaqtı memlekettik bağdarlamalardı jasau. Bwl ispen Ükimet aynalısadı. Osı istiñ bärin qoğam öz nazarında wstauı tiis. Öytkeni, Elbasınıñ barlıq tapsırması özi oylağan deñgeyde jäne qoğamnıñ da talabına say orındalıp otıruı qajet. Eşqanday közboyauşılıq äreketter bolmauı kerek. Ziyalı qauımnıñ aldında twrğan tağı bir mäsele, osınıñ bärin orıstildi ortağa tüsindiru jwmıstarı. «Ruhani jañğıru bwl qazaq halqınıñ jañğıruı ma, älde Qazaqstannıñ jañğıruı ma?» degen swraqtar qoyılıp jatır.
Ärine, bwl eñ aldımen, qazaqtıñ ruhani jañğıruı. Mağan erekşe äser etken bir söylemdi aytayın. Elbası: «Eger jañğıru eldiñ ruhani wlttıq tamırınan när almasa, ol adasuğa bastaydı», dedi. Bwl eñ birinşi basşılıqqa alatın dünie. Ğalımdar, aqın-jazuşılar naqtı wsınıs jasap, Ükimetke tapsıru kerek.
Dos KÖŞİM, sayasattanuşı
Abai.kz


text:
Siyasiy mabüs Abdullayevniñ anası: «Alım pek muşkül. Uzeir köz ögünde ölmek mümkün» (video)
Aqmescitte «Qırım birdemligi» – faaliyetçiler ve Qırım siyasiy mabüsleriniñ soyları ve advokatlarınıñ nevbetteki toplaşuvı keçti. Oturışuvnıñ ketişatı esnasında divarda 2016 senesiniñ küzünde tevqif etilgen «Hizb ut-Tahrir işi» figurantı Uzeir Abdullayevniñ sureti translâtsiya etildi. Tahqiqat izolâtorında onıñ sağlıq vaziyeti o qadar fenalaştı ki, aq-uquq qorçalayıcıları ve aqrabaları onıñ yaşayışı içün telâşlanalar. Qırım Cemiyet közetüv komissiyası ve prokuraturağa muracaat etilgen soñ izolâtornıñ rehberleri, Abdullayevni tibbiy bölükke avuştıracaqları ve yardım eteceklerini işandırdı. «Hizb ut-Tahrir» halqara siyasiy İslâm teşkilâtınıñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletleriniñ bir İslam hilâfeti içinde birleştirilmesinde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarnıñ qullanılmasını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi «Hizb ut-Tahrir»ni terrorizmge alâqalı olğanında qabaatlap, yasaq etti. Aq-uquq qorçalayıcıları «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ özlerini siyasiy mabüsler, ve olarnıñ taqip etilmesini, diniy alâmetke köre yapıla, dep sayalar.


text:
Rusiye sıñırcıları Qırım kirişnde fevral 5 künü Ukraina tarafdarı Veldar Şukurciyevni yaqaladı, dep bildire Qırım uquq qoruyıcı gruppası.
«Sebebi belgisiz, bir saattır sıñırcılar ve FSB ile «subette» buluna. Şukurciyevni «Kalançak» kiriş noqtasında yaqaladılar», – denile beyanatta.
Şukurciyevniñ Qırım kirişinde Rusiye mahsus hızmetleri tarafından birinci yaqalanuvı degildir.
2015 senesi noyabr 24 künü «Kalançak» kiriş noqtasında onı yaqalap, 7 saat tutqan ediler.
Şukurciyev Qırımda Ukrain medeniy merkeziniñ teşkilâtçılarından biri ola. Aqmescitte ukrain timsalleriniñ qullanılması içün bir qaç kere yaqalanğan edi.
Rusiye uquq qoruyıcırı organlarından bu aqta resmiy izaat yoqtır.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.


text:
Aqyarda ekinci «Qırım feneri» festivaliniñ açılışında ilhaq etilgen Qırımdan Rusiye deputatı Olga Kovitidi, Yunanistannıñ sanktsiyalar sebebinden Qırım saknlerine vizalar açmağanına şikâyet etti.
Bunı Qırım.Aqiqat muhbiri bildire.
«Eminim ki, Yunanistan ukümeti, Yunanistan parlamenti Yunanistan severleri, ellinofillerni eşitmek ve Qırım sakinlerine vizalar bermek içün özünde küç tapar. Keçken yılı Yunanistanğa pek çoq bala barmaq kerek edi. Qırım sakinlerine vizalar açılmağanı sebebinden balalarnıñ iç birisi barmadı», – dedi o.
Ondan ğayrı Kovitidi öz çıqışında Aqyarnıñ Rusiyege tabi ukümetinden yunan cemiyeti içün yañı binanıñ ayırılmasını rica etti.
Festivalni Qırımdaki yunanlarnıñ milliy-medeniy muhtariyeti ve, ondan ğayrı, Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım ve Aqyar ukümetleriniñ vekilleri teşkil ettiler.
Panorama ögündek Tarihiy bulvarnıñ meydanında qomşu Rusiye bayrağı renklerindeki qumaş açıldı.
Festivalniñ açılış merasiminden soñ iştirakçiler Yunan batalyonı uruşmacılarınıñ eykeline çiçekler qoydı.


text:
Aqmescit – Qırımtatar halqınıñ al-vaziyeti şimdiki vaqıtta çoq eyi degil. Milliy matbuat ta qıyınlıqlarnen qarşılaştı. Uzun zaman devamında çalışıp kelgen gazetalarından biri – «Avdet»niñ faaliyeti aqqında Qırım.Aqiqatqa neşirniñ baş muarriri Şevket Kaybullayev ikâye etti.
– «Avdet» gazetası 20 yıldan ziyade neşir etile. Bu yıllar içinde neler deñişti?
–1990-ncı seneleri gazeta esasen haberlerni yetkizmek içün çalıştı, bugünki künde daa çoq analitikanen oğraşamız. Bizim vazifemiz oquyıcılarnı tüşünmege teşviq etmektir.
Büyük bir deñişmeler olmasa da, amma qayd etilecek şeyler bar. Gazetanıñ öz şiarı peyda oldı: «Dört bizni qurtaracaq», er qırımtatar qorantsında eñ azı dört bala olmalı, dep belleymiz.
Esas auditoriya - qırımtatarlar olsa da, soñki vaqıtları muarririyetke rus sakinler de keleler, telefon eteler, olar maqaleler içün teşekkurler bildireler ve atta öz materiallarnı ketireler.
Daa bir yöñelişimiz şiiriyetnen bağlı. Pek meraqlı bir saa, onıñ vastasınen öz qasevet ve duyğularnı bildirmek mümkün.
– Keçenlerde gazeta Qırım prokuraturasından «ekstremistik faaliyetnen» bağlı tenbiyelev aldı, siz ise, iformatsion siyasetni deñiştirmeyceksiz, dep ayttıñız. Şimdi nasıl çalışasıñız?
– Biz evelden belgilengen kibi çalışamız. Muarririyetniñ siyaseti deñişmey qaldı. Soñki nusha ve içindeki malümatlar bunı isbatlay. Vaqialarnı kendi noqtai nazarımızdan aydınlatamız. Biz deñişmedik. Belki de müim olmağan şeylerge azca diqqat ayırıp başladıq.
– Gazeta saifelerinde angi mevzularğa daa çoq diqqat ayırasıñız?
– İnsan ve akimiyet arasındaki munasebetlerni aydınlatamız. Akimiyet özüni nasıl alıp bara, cemiyet onı nasıl qabul ete. Hususan qırımtatar oquyfıclarımızğa ait mevzular.
– Gazetañıznı oquğanlar arasında kimler daa çoq: yaşlar ya da üyken nesil vekilleri?
– Biz gazetamıznı er angi yaşta olğanlar içün meraqlı yapmağa tırışamız, ilk evelâ yaşlar içün. Biz bunı bir qaç yolnen areket etemiz. Birinciden, muarririyetimizde esasen yaşlar çalışa. Men yaş hadimlerniñ fikirlerini deñiştirmemege çalışam, amma çoqusı allarda olarnen razı degilim. Olarnıñ maqalelerini yaşlar meraqnen oquylar. Ekinciden, bütün malümatlarnı saytımızda yerleştiremiz, qırımtatar tilinde latin urufatında derc etemiz. Bundan da gayrı, içtimaiy ağlarda, hususan, Facebook-ta faal çalışamız.
– İleride nasıl planlarıñız bar?
– Şimdi planlar aqqında aytmaq küç. Bizim alımız çoq eyi degil, onıñ içün yarın ne olacağını tahmin etmek imkânsız. Yarın kelmey bile. Biz çalışqan kibi çalışmağa devam etmege planlaştıramız. Amma, menimce, kün-künden bunı yapmağa daa ağır olacaq.


text:
Aqmescit – Kelecek afta Qırımda ealini cedvelge alıp başlaycaqlar. Rusiyeli «akimiyet» vekillei yarımadanıñ inkişaf programmasını tizmek içün şu tedbir mutlaqa keçirilmek kerek, deyler. Aynı zamanda, qırımlılarnıñ bir qısımı, ekseriyeti qırımtatarlar öz aqqında malümat bermege istemeyler. Mecliste de bunen bağlı çeşit fikirler bar.
Qırımda ealiniñ cedvelge aluv ceryanı oktâbr 14 kününden 25 kününe qadar ötkerilecek. Soñki künleri yarımadanıñ soqaqları ve yerli kanallarnıñ efirleri reklama ile toldı. Cumhuriyetniñ statistika Hızmetiniñ malümatına köre, er sakin 33 sualge cevap bermek kerek. Şu suallerni bergen hızmetçi, doğğan yıl ve yeri, grajdanlıq, etnik tamırları, tuvğan til, migratsiya, tasil, qazanç yolları, iqtisadiy faaliyeti, evlilik, doğum ile bağlı suallerni soraycaq. Ayırı sualler yaşayış şaraitlerge bağışlanacaq (bina ne vaqıt, nasıl şekilde quruldı, tışqı divarlar neden yasaldı, abadanlıq ve sanitar – gigiyenik şaraitler, daire ya da mesken evniñ meydanlığı, odalarnıñ sayısı, telekommunikatsiyalarnıñ mevcutlığı ve ilâhre).
Qırım statistika Hızmetiniñ reberi Olga Baldina mühbirlerge aytqanı kibi, ealiniñ cedvelge alınuvı anonim şekilde ötkerilecek. «Biz soy adını, adını soramaycaqmız. Bu malümatlar bilgisayarğa kirsetilmeycek. Bizim içün eñ müimi Cumhuriyetniñ bir süretini asıl etmek. Bizge ealiniñ terkibi cietinden cumhuriyetniñ resimini yapmaq kerek. Soravdan keçkenniñ şahsiy malümatları gizli qaluvı - soravnıñ eñ esas noqtasıdır», – dep qayd etti Baldina.
Bundan evel Rusiye prezidenti Vladimir Putin qayd etkeni kibi, Qırım ealisiniñ cedvelge aluvı yarımadanıñ inkişaf programmasını tizmek içün keçilecek. «Biz, ealiniñ soravdan keçirilüvi resmiy olmağan bir tedbir olğanını añlaymız, toplanğan malümatlarnı Qırım federal okrugınıñ inkişafı içün qullanacaqmız», – dedi Putin.
Qırımda ealini soravdan keçirmek içün Rusiye ükümeti 387 mln. ruble ayırdı. Soravnıñ neticeleri 2015 senesiniñ mayısnıñ 1-ne qadar aydılatılacaq.
«Federal Havfsızlıq Hızmetine bizim malümatımız kerek»
55 yaşında işsiz Dilâver, qırımtatardır, Aqmescit civarında yaşay. O soravda iştirak etmeycegini ayta. Qorantası ve öz aqqında malümatnı bermege istemey, çünki mahsus hızmetler alğan bilgilerni oña qarşı qullana bileler, dey.
«Qırımtatarlarnen ne olayatqanı körip, tintüvler, soravlar, öldürüvler yüz bergenini bilip, federal mahsus hızmetlerge malümatnı bermege ne kerek. Rusiye Federatsiyasınıñ Anayasası soravda iştirak etmemege aq bere», – dep añlattı Dilâver-ağa Qırım.Aqiqatqa.
Aqmescitte oquğan 19 yaşlı Server tamam şu fikirde. «Men olarğa işanmayım, olar ep bir öz malümatlarnı kirsetirler. FHH-ne bizim aqqında malümat kerek, faqat öyle de er şey bileler, em de özümiz de malümatnı berecek olamız», – dey yaş oğlan.
Malümatta şahsiy bilgiler aydınlatılmaycağı, Dilâver ağa ve Serverni tınçlandırmay. Olar, qararnı deñiştirmeyceklerini bildireler.
Ealiniñ cedvelge aluvına diger millet vekilleri de şübenen davranalar. 20 yaşlı aqmescitli Sergey ukrainli, onıñ da soravda iştirak etmege niyeti yoq. «Biz olarğa qapunı açmamız. Olar, şahsiy ayatımızğa kirişecek olalar: kimmiz, nemiz… Bu malümat nege kerek olğanını añlamayım. Asılında, malümatnıñ er angi toplavını begenmeyim», – dep ayttı o Qırım.Aqiqatqa.
Resmiy şahıslarnıñ izaatlarına da Sergey işanmay. «Soravdan soñ, yañı balalar bağçası, hastahane, mektep peyd olacağı aqqında laflar episi masaldır, ealini qayğıramız, dep aytalar», – dey aqmescitli.
Bazı matbuat vastaları soravda iştirak etmegen şahıslar, ya da yañlış malümat bergenler 100 rubleden 300 rublege qadar para cöremesini töleycekleri aqqında bildirip başladılar. Amma, şeer ve qasaba akimiyeti bu malümatnı red ete, çünki Rusiyede bunen bağlı qanunlar yoq.
Faqat, Sergey para cöremesini tölep, şahsiy bilgilerni bermemege razı.
Qoruyıcı organlarınıñ basqısı sebebinden Qırımnı terk etken, belli qırımlı bloger, rus Yelizaveta Bogutskaya emin, şu anketalarnı «FSB (FHH) ruhiyatçıları azırlaylar».
«Eñ sade bir sual ve cevap yardımınen, şahsiy harakteristika, şahsiyet ve cemiyet arasında bağ saasında çalışqan mütehassıslar sizniñ aqqında çoq şeyler ögrene bileler. Böyleliknen, sade sualler sayesinde siz FHH-niñ daimiy nezareti astında qalacaqsıñız. Sizniñ şahsiy işiñiz açıla ve er adımıñız şu işte qayd etile», – dep saya bloger.
Onıñ fikirince, «mahsus hızmetler şimdi Qırımda işançsız adamlarnıñ cedvelini azırlaylar». Bu sebepten Bogutskaya qırımlılarğa Anayasağa esaslanıp, soravda iştirak etmemege tevsiye ete. «Milliy mensüplik ve din baqışlarına baqmadan, Anayasa grajdanlarnıñ aq ve uquqlarını teminley. «Ekinci Bab. Adam ve grajdannıñ aq ve uquqları». Anayasa – bu esas qanun. Ondan daa küçlü şey yoq», – dey Bogutskaya.
Qırım ealisine qarşı repressiyalar?
Meclisniñ soravnen bağlı yekâne bir fikiri yoq. Temsiliy organnıñ reisi Refat Çubarovnıñ fikirince, Rusiye tarafından ötkerilgen sorav devamında qırımtatarlar ve diger millet vekillerine qarşı repressiyalar qullanıla bile.
«Akimiyet yapqan er adım adamlarnı ğayet qasevetlendire. Qırımnıñ inkişafınen bağlı meselelerni çezmek içün, mektep ve içtimaiy saalarını ileriletmek içün bugünde bugün em malümat, em de mahsus hızmetlerniñ sayısı yeterli. De-fakto akimiyet olğan soyları bu sorav neticelerinen öz menfaatlarına faydalana bileler, kibi tahminler bar. Bazı qırımlılarnıñ fikirince, ealige qarşı repressiyalar qullanıla bile», – dep qayd etti o.
Qayd etmeli ki, Devlet milletler komiteti reisi Zaur Smirnov avgustnıñ soñunda Qırım.Aqiqatqa bergen intervyüsında qırımtatarlarnıñ soravda mutlaqa iştirak etmesi kerekligini qayd etken edi, çünki müessise şimdilik eski malümatlarnı işlete, degen edi.
«Biz er vaqıt 2001 senesiniñ malümatlarına tayana edik, qırımtatarlarnıñ sayısı bu qadar dey edik ve dinamikanı qoşa edik: 250 biñ ya da 300 biñ deymiz. Amma, raqamlar bir qaç biñ ile farqlanğan alda doğru sayılmay. Misal içün, til meselesini alsaq. Bu yerde de sorav doğru malümatnı kösterir. Ne qadar mektep, sınıf, kitap kerek, qırımtatarlar toplu yaşağan yerlerde infrastruktura meseleleri de bu malümat vastasınen çezilmek mümkün. Operativ monitoring bu belli bir şey, amma tekmil malümat bam-başqa şeydir: ealiniñ sayısı, kelecekke tahminler müim», – dep añlattı Smirnov.
Aynı zamanda Meclis reisi muavini Nariman Celâl aytqanı kibi, qırımtatarlar soravda iştirak etmeliler. «Bu sorav açıq, belli bir qaideler boyunca keçirilmesi pek müim. Ve eñ esası bu malümatlarnıñ aydılatılmasıdır. Çünki sovetler devirinde, çeşit millet vekillerini diger milletke qoşıp yazğanlarını bilemiz, qırımtatar halqı ayırı millet olaraq asıl da közge alınmay edi», – dedi Meclis reisi muavini.
Bunen beraber, Celâlnıñ fikirince, akimiyet qırımtatarlarnıñ sayısını eksiltip köstere bile. «Ufaq-tüfek sahtecilik yapıla bile. Bu hatalar da, halqımızğa degil, akimiyetke elverişli olur», – dey o.
Qırım musulmanları müftisiniñ muavini Esadullah Bairov, Aqmescitte oktâbr 7 künü ötkerilgen tögerek masa devamında, qırımtatarlar arasında soravnı boykot etmek içün teşviqat alıp barılmay, dedi. Onıñ sözlerine binaen, qırımtatarlar, hususan, diniy teşkilâtlar soravnıñ müimligini añlap, onda iştirak etmege azırlar. «Soravnıñ neticeleri nasıl olacağı er kes içün meraqlı, Qırımda demografik vaziyetniñ, hususan, qırımtatar ealisine ait deñişmeler emiyetli», – dedi Bairov.
Qayd etmeli ki, soñki kere Qırımda ealiniñ cedvelge aluvı 2001 senesi bütün ukrain soravı çerçivesinde ötkerilgen edi. O vaqıt cumhuriyette yaşağanlarnıñ sayısı 2 mln 33 biñni teşkil etken edi. Etnik cietinden: ruslar – 58,5%, ukrainler– 24,4 %, qırımtatarlar – 12,1%-nı teşkil etken ediler.


text:
İşğal etilgen Yaltada beş saat devamında öksüz bala ve saqatlar içün bedava yuridik yardım kösterilecek. Qırım.Aqiqat mühbiri bergen malümatına köre, böyle numayış noyabr 20 künü keçirilecek ve BMT Bala aqları deklaratsiyası ve Bala aqları aqqında konventsiyasınıñ qabul etilüv yıllığına bağışlanacaq.
Bu kibi mesleat noqtaları şu künü Qırımnıñ er bir köşesinde olacaqtır.
Yaltada işbu mesleat beş saat devamında keçirilecek. Teşkilâtçılarnıñ fikrine köre, öksüz bala ve saqatlarğa yardım etmek içün bu vaqıt yeterlidir.
Bunıñ ile bedava mesleatlar ana-babasız qalğan balalarnı öz ailelerine almağa istegenler içün de berilecek.
Adliyecilerden ğayrı, mesleatlarnıñ berüv ketişatında notarius, «politsiya», prokuratura, RAGS bölüginiñ, bala işleri boyunca hızmetniñ. Nefaqa fondınıñ territorial organnıñ, mahkeme hadimleri iştirak etecek.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin bu aftanıñ soñunda işğal etilgen Qırımnı ziyaret etecek. Şimdilik, ziyaret avgust 19-ğa, cuma kününe planlaştırılğan. Bu aqta RBK, Kremlge yaqın subetdeşlerniñ ve Rusiye Cenübiy federal okrugı vekâletli temsilcilikke yaqın menbanıñ malümatlarına esaslanıp, bildire.
Neşir subetdeşleriniñ sözlerine binaen, Putin yerli memurlarnen körüşecek ola ve işğal etilgen Aqyar yanında yerleşken «Tavrida» gençler lagerini ziyaret etmege niyetlene.
Kremlniñ matbuat hızmeti şimdilik Putinniñ işğal etilgen Qırımğa kelecek ziyareti aqqında malümatnı derc etmey. Bu aqta Cenübiy federal okrugınıñ, bundan da ğayrı, Rusiyege boysunğan Qırım ükümetiniñ saytlarında da malümat yoq.
Keçken sefer Vladimir Putin işğal etilgen Qırımnı mart 18-de ziyaret etti. O vaqıt o, vertolötnen Keriç köprü qurucılıq yerini baqıp çıqtı ve Qırım içtimaiy-iqtisadiy inkşafı boyunca toplaşuv keçirdi.
İyül 25-te Qırımnı Rusiye baş nazir Dmitriy Medvedev ziyaret etti, o vaqıt o, Qırımda yollar qurulması boyunca toplaşuvda iştirak etti. Mayıs 22-de, Qırımğa evelki ziyareti vaqtında, Medvedev Kefede işğal etilgen yarımada müzeyleri müdirlerinen toplaşuv keçirdi.
Soñki vaqıt Moskva ve Kiyev arasındaki munasebetler daa keskin oldı.
Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti avgust 10-da bildirdi ki, işğal etilgen Qırımda «Ukraina Mudafaa nazirliginiñ Baş istihbarat idaresi tarafından azırlanılğan» bir sıra terroristik eylemlerniñ yapılmasına yol berilmedi, «onıñ esas obyektleri olaraq yarımadanıñ pek müim infrastruktura ve ayat teminleme elementleri belgilendi». Rusiye prezidenti Vladimir Pütin FSB beyanatını izaatlap, Kiyev muzakereler yolunı degil, terrorğa keçe, dep ayttı.
Ukraina Silâlı quvetleriniñ Baş ştabı Rusiye Federal havfsızlıq hızmetiniñ beyanatlarını red etip, bular provokatsiya olğanını aydınlattı. Ukraina devlet sıñır hızmeti bildirdi ki, Rusiye işğal etken Qırım ve esas Ukraina arasındaki memuriy sıñırğa yañı tehnikanen temin etilgen askerlerni qoydı, ukrainlerge yarımada ziyaretlerinden vazgeçmege tevsiye etile.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.