text:
«Fikir» rubrikası
2015 senesiniñ esas dubarası Minsk añlaşmaları müddetiniñ soñuna kelmesi ola, Ukraina içün telükeli sürpriz ola bile.
«Ukrainanıñ cenüp-şarqında yaşağan ruslar ve Rusiyege qoltutqan rusça laf etken insanlarnı milletçiler aşasın istemeymiz», – dep ayttı Vladimir Putin Saida Medvedevanıñ «Miroporâdok» («Dünyadakinizam») filminde.
Putin Ukrainağa onıñ sıñırları üzerindeki nezaretni keri qaytarmadı, yani bunıñnen beraber Rusiye tarafından yerine ketirilmegen Minsk añlaşmalarınıñ diger noqtalarından sebep Rusiyege qarşı yañı cezalar kirsetile bile.
Dünyada ya Ukraina, ya Putin olacaq
Faqat Putin Ukraina devletiniñ mustaqil statusını iç bir vaqıt tanımaycaq. Bu sebepten dünyada ya Ukraina, ya Putin olacaq. Ekisiniñ de aynı vaqıtta olması mümkün degil.
Putin dünya sanasında özüni zemaneviy Napoléon olaraq köstere
Putinniñ keçenlerde olıp keçken matbuat konferentsiyasında çıqışı muqayt olmağa mecbur ete. Anda aytqanlarına diqqatnen baqacaq olsaq, er bir işte Ukraina qabaatlı olğanını qayd ete. Kiyev akimiyeti Minsk añlaşmalarını qullanıp, Moskvanıñ aytqanlarından çeşit yollar ile qaçınmağa tırışa.
Donbass işğali ve andaki Kreml qabaatı aqqında bir söz bile çıqmay. Ukrainada cenk başlatqan Rusiyeniñ mesüliyeti aqqında da laf ketmey.
Putin özüni zemaneviy Napoléon sayıp, dünya sanasında öz qanunları ve tertip-nizamını işlete
Putin özüni zemaneviy Napoléon sayıp, dünya sanasında öz qanunları ve tertip-nizamını işlete.
Faqat yapqan areketleri neticesinde Napoléon Waterloodan evel oğrağan vaziyetke rastkeldi. Putinge qarşı bütün Avropa (AQŞ endi aytmayıq) küreşe.
Moskvanıñ Ğarp ile «İslâm devletine» qarşı koalitsiyanı qurmaq ıntıluvları Rusiyeniñ Ukrainada yapqan istilâiy ve aydut areketlerini gizlemek istegine oşap kete. Bunıñ neticesinde Yalta-2 añlaşması tizilecek ve Ukraina Dnepr boyu bölünecek kibi ümütleri bar.
Kreml Ukrainağa istilâ etmek içün manaçıq qıdıra
Al-azırda Putin Ukrainağa dos-doğru istilâ etmek içün manaçıq qıdıra. Şunı hatırlatmaq kerek ki, bir vaqıtları KGB hızmetçisi olğan adam muvafaqiyetli olğan ve belgilengen maqsatqa irişmege imkân bergen yollarnı qullanmağa seve.
Ekinci Çeçen cenki 1999 senesi sentâbr 8 ve 13 künleri Moskvadaki Guryanov soqağı ve Kaşirskoye yolunda yüz bergen patlavlardan soñ başladı. «Büyük bir maqsat» içün Putinge hızmet etken FSB çoq tüşünmeyip, içinde insan ile tolu evlerni patlattı.
Sıqıştırılğan Putin artından başqasını da almağa ister. Bu «başqası» da Ukraina ola bile
Putinge 2016 senesiniñ başında Moskvanıñ depressiv rayonlarında acınılmaz insanlar ile tolu bir qaç evni saylap, aynı «tedbirlerni» muvafaqiyet ile keçirmege kim keder ete bile.
Soñra evlerniñ viranelerinde ukrain pasportı tapılır ve «mustaqil» rus televideniyesi (rejimge sadıq olğan «ekspertlerniñ» yardımı ile) bütün dünyağa Moskva ukrain «terroristleriniñ» areketlerine cevap bermek kerek der.
Mında müim olğan bir şey bar, sıqıştırılğan Putin artından başqasını da almağa ister. Bu «başqası» da Ukraina ola bile.
Ukrainlerge qarşı provokatsiya yapmaq kerek. Bunıñ içün Rusiye yañı yıl bayramlarında Ukrainanıñ bir qaç büyük şeerinde terakt yapar
Kreml Ukrainanı terrorizmge qoltutuv ile qabaatlamaq istey. Ukrainada bulunğan bir sıra Rusiye casusını köz ögüne alsaq, bu vaziyetniñ ekinci stsenariyi şöyle ola bile.
Ukrainlerge qarşı provokatsiya yapmaq kerek. Bunıñ içün Rusiye yañı yıl bayramlarında Ukrainanıñ bir qaç büyük şeerinde terakt yapar. Bundan soñra (casuslarınıñ yardımınen) eñ radikal ukrain çevrelerine Moskvadan intiqam almaq kerek olğanını bildirir.
Soñra da FSB bunıñ kibi «qaramanlarğa» Rusiye yolunı açar ve bu «leyhanıñ» evelden belgilengen obyektlerine gizli-gizli ozğarır. Qayda olacağını evelden bilip.
Ukrainada (ve dünyada) Kreml Qırım işğaline ve Donbass istilâsına cesaret etecegine inanğanlar çoq edimi?
Dünya matbuatında bunıñnen bağlı küçlü bir teşviqat dalğasını başlatıp, yaqalanğan «terroristlerni» Moskvada mahküm etmege imkân olacaq.
Köresiñiz, Rusiye degil, terrorist-devlet Ukrainadır, dep qayd eter. Bizge inanmağan ediñiz.
KGB hızmetçileriniñ niyetlerini ne sebepten aydınlatmaq kerek?
Belki de, 2015 senesiniñ soñunda bunıñ kibi tahminler abartılğan kibi kele bile, amma Ukrainada (ve dünyada) Kreml Qırım işğaline ve Donbass istilâsına cesaret etecegine inanğanlar çoq edimi?
Bu yerde bir vaqıtları Aleksandr Soljenitsınnıñ aytqanlarını hatırlamaq kerek: KGB yapacaq olğan şey aydınlatılsa, o, bu niyetinden ya vazgeçer, ya da o qadar yüksek seviyede yapmaz.
Bir şey aytıp, başqasını yapa, ve bam-başqasını planlaştıra bile. Qırım ile aynı olğan edi
Bir vaqıtları Ukrainada Putin kibi insanlarğa «qadın küçelegi» dey ediler. Onıñ içün eñ müimi ise – başqalardan üstün olmaq.
Bugünde-bugün Putin kerilemelerge azır olğanını kösterse de, böyle bir şey kerçekten bar olğanını aytmaq yañlış.
Bir şey aytıp, başqasını yapa, ve bam-başqasını planlaştıra bile. Qırım ile aynı olğan edi.
Putinniñ netice matbuat konferentsiyasındaki çıqışını Gitlerniñ 1944 senesi yapqan çıqışı ile qıyaslamaq mümkün. Dünyanıñ bunıñ kibi çıqışlardan ne añlaması mümkün edi? Duşmannıñ keyfine baqmaq mümkün edi.
Bütün dünya tasilsiz ve aynı vaqıtta kibirli, boş ve meraqsız birine rastkelgeninden daa bir kere emin ola bile
Putin bir qaç kere cevap berip toqtalğan, emin degil kibi ve özü aytqanlarına pek inanmay kibi cevap bere edi. Eñ esası şu ki, körünmegen suflördan yardım beklengende nervalanıp öksürgen edi.
Kederli edi. Rusiyede işler o qadar yahşı degil demek. «Novorossiya» sözüni bile qullanmadı. Neniñ işareti eken?
Diger taraftan, Rusiye Federatsiyasınıñ baş siyasetçisiniñ bunıñ kibi çıqışları pek faydalıdır. Bütün dünya tasilsiz ve aynı vaqıtta kibirli, boş ve meraqsız birine rastkelgeninden daa bir kere emin ola bile. Çıqışta bulunıp, öksüre, burnunı tarta, bir şeyler mırılday.
Ukraina ile bağlı cevaplarnıñ qısqası – Ukrainadan ketmek niyeti yoq. Qartayğan ve şişken «macho» ne uydura bile?
Putin özüne Waterloo azırlay, amma Ukrainağa daa ne qadar zarar ketire bile?
Putin özüne Waterloo azırlay, amma Ukrainağa daa ne qadar zarar ketire bile? Bunıñnen bağlı büyük qorqu bar.
Çünki bugün o, granatanı alğan maymun kibi, er daqqada onı işlete bile. Oynap taşlar da, belki. Ya da silâ alğan deli kibi. Özüni ura bile, başqalarnı da.
Putin Ğarp kerilemelerini qazanmaq içün «Rusiye arbiylerini» Ukrainağa kene ücüm etmege zorlay bile. Artıq onıñ memleketi onıñ içün – qalay askerleridir yalıñız.
Amma bu matbuat konferentsiyasında özüni yaqtı. Çünki aman-aman açıq bir şekilde halqara uquq qaidelerini bozğanını ve şübeli añlaşmalar «qurğanını» tanıdı.
Putin kerçekten ne yapacağını bilmey. Bu sebepten nevbetteki areketlerini tahmin etmek daa zor
Putinniñ bütün bu areketleri aytqanını, yapqanını ve angi dünyada bulunğanını añlamağan delirgen bir siyaset adamınıñ aqıl aqımını añdıra.
«Kreml soytarınıñ» soñki siyasiy oyunı köstere ki: Putin kerçekten ne yapacağını bilmey. Bu sebepten nevbetteki areketlerini tahmin etmek daa zor.
Suriyede arbiy tedbirlerge başlap, Ukrainadaki mağlübiyetine diqqatnı celp etmemege istedi. Şimdi ise, yeñilmeni gizlemek içün tekrar Ukrainağa qayta bile.
Viktor Kaspruk, mustaqil siyasetşınas
«Fikir» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün
Metnniñ asıl nushası – Radio Svoboda saytında


c: text/html

text:
Estoniya bildirgeni kibi, Rusiyeniñ arbiy - naqliy uçağı, onıñ ava boşluğını bozdı, bundan sebep Tallin Moskvağa narazlıqnı bildirdi.
Eston arbiy adamlarınıñ sözlerine binaen, An - 26 adlı uçaq, Baltıq deñiziniñ Vayndloo adasınıñ üzerinde eñ azı bir daqqa devamında uçıp, eston ava boşluğını bozdı. Uçuşnıñ planı boyunca ise, uçaq er vaqıt halqara ava boşluğında olmaq kerek edi.
Bunıñnen bir sırada, rusiye uçağı bozuv vaqıtına eston avanavigatsion hızmetleri ile bağ tutmadı.
Bundan sebep, Estoniyanıñ Tışqı İşler Nazirligi Rusiye elçisini çağırıp, narazlıqnı bildirdi.
Eston malümatlarına köre, yüz bergen ava boşluğınıñ bozuvı, bu sene Rusiye arbiyleri tarafından ekinci kere tekrarlana. Keçken sene ise, böyle vaqialar üç kere olğan, bir yıl evel ise sekiz kere.
Rusiye sıq vaqıtta, yapılğan bozuvlarını red etmekte.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Kreml kontrol etken Qırım Yuqarı mahkemesinde Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerovnıñ mahkeme yerinden berilgen şikâyet arizasını baqacaq olalar.
«Mayısnıñ 4-nde saat 13.30-da Yuqarı mahkemede (Pavlenko soq., 2) cinaiy işim boyunca mahkeme oturışı keçirilecek yerden advokatlar bergen şikâyet arizaları baqılacaq. Bağçasaray rayon mahkemesi mahkemecilerniñ «menfaatları ola bile» dep, menden vazgeçti, çünki men uzun bir müddet devamında rayon yolbaşçısı edim», – dep yazdı Ümerov Facebook saifesinde.
Kreml kontrol etken Qırım prokuraturasında martnıñ 21-nde Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Ümerovğa cinaiy iş boyunca qabaat qararı berildi.
İlmi Umerovnıñ qızı Ayşe 2016 senesi dekabrniñ 30-nda bildirdi ki, babası Rusiye maliye monitoringi federal hızmetiniñ saytında derc etilgen terrorist ve ekstremistler cedveline kirsetilgen. Onıñ nomerası 5826.
Dekabrniñ 29-nda İlmi Ümerov Qırım mahkemesiniñ Qırımtatar Milliy Meclisiniñ toplaşuvında iştirak etkeninden bergen para cezasını ödep olamadı.
İlmi Umerovğa qarşı ekstremizm maddesi boyunca FSB tarafından cinaiy iş açılğanını 2016 senesi mayıs 12 künü Qırımnıñ sabıq prokurorı Natalya Poklonskaya beyan etken edi.
Meclis reisi muavininiñ yaqalanuvı, tintüvi ve oña qarşı cinaiy işniñ açılması, mecburiy surette mahkeme-psihiatrik ekspertizanıñ keçirilmesi içün onıñ delihanege yerleştirilmesi – cemiyette ve dünyada rezonans çıqarğan edi.
Meclis reisi Refat Çubarov İlmi Ümerovnıñ taqip etilmesini Rusiye işğal etken Qırımda qırımtatarlarğa qarşı basqı kampaniyasınıñ bir qısmı olğanını saya. «İşğal vaziyetinde qırımtatarlar köstergen cesaret ve sebatı, halqı, toprağı ve ecdatlarınıñ dini – İslâmğa sadıqlığı halqara toplulıq tarafından qayd etildi ve qırımtatar halqının bahtlı keleceginiñ temeli ola», – dep ayttı Çubarov.


text:
Rusiye kontrolindeki Aqyar yolbaşçısı Mihail Razvojayev şeerde «ava mudafaa sistemalarınıñ işi» aqqında bildirdi.
«Bugün kündüz Aqyarda kene ava mudafaa sistemaları çalıştı. İlk malümatqa köre, Duvanköy (Verhnesadovoye) rayonında uçucısız cihaz tüşürildi. Şimdi ufuq temiz. Vaziyet kontrol altında», – dep yazdı Razvojayev Telegram kanalında.
Rusiye Mudafaa nazirligi bu malümatnı daa izaatlamadı. Ukrayına resmiy şahıslarınıñ da izaatları yoq.
Soñki aftaları Aqyarda aman-aman er kün patlav sesleri eşitile. Şeerniñ Rusiye akimiyeti bunı tüşürilgen «Ukrayına uçucısızları» ve «ava mudafaa sistemasınıñ işi» dep añlata.
Daa evel berilgen malümatqa köre, Aqyarda sığınaqlar teşkerile.
Rusiye fevralniñ 24-nde Ukrayınağa büyük istilâ etti, amma istegenini alamadı, hususan ukrainalılarnıñ tirenüvi sebebinden Kyivni zapt etemedi.
Aprelniñ 22-nde Rusiye Ukrayınadaki «mahsus operatsiyanıñ» (anda büyük istilânı böyle adlandıralar) «ekinci fazası» vaqtında yañı planlar aqqında bildirdi. Rusiye arbiyleri işğal etilgen Qırımğa qara ayatını temin etmek ve Pridnestrovyege çıqmaq içün Donbas ve cenübiy Ukrayınanı kontrol altına almağa niyetlene.
Faqat, ğarbiy istihbaratnıñ malümatına köre, Donbasta Rusiye muvafaqiyetli sıñırlı ve Ukrayınanıñ küçlü tirenüvi sebebinden Rusiye ordusınıñ ğayıpları büyük.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnıküzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.


text:
Sudanda su basu: 75 ülüçe
Afätlärdä ülüçelär sanı 75 buldı, 30 keşe yaralandı
Sudandağı köçle yawım-töşemnär kiterep çığarğan su basuda ğomere özelüçelär sanı 75 buldı.
Grajdan saqlanu şurasınnan yasalğan açıqlawda iyun’ ayınnan bügengä qadär ildä däwam itüçe köçle yawım-töşemnärneñ su basularğa kiterüe belderelde.
Açıqlawdan kürengänçä afätlärdä ülüçelär sanı 75 buldı, 30 keşe yaralandı.
Su basularda 21500dän artıq öy zıyan kürde, 6 meñ gektar igen-basu su astında qaldı, 117 xayvan yuqqa çıqtı.
Sudanda iyul’ belän oktäbr’ ayları arasında küzätelüçe yañğır çorında su basu häm taşular näticäsendä här yıl 100dän artıq keşe yaqtı dön’yadan kitä, 10 meñnärçä öy, êş urını häm igen-basuğa zıyan kilä.
Bäyläneşle xäbärlär
Ukraina toraq punktlarnı kire ala
Zelenskiy kiçäge belderüendä sentyabr’dän birle barı Xar’kov töbägendä 450dän artıq toraq punktnı Rusiyä köçlärennän kire aluların äytte
Ukraina portlarınnan cibärelgän aşlıq
Ukraina portlarınnan cibärelgän aşlıq miqdarı 6 millon tonnadan artıp kitte


text:
Düysenbi, 14 jeltoqsanda tañerteñ Jañaözen qalası äkimdiginiñ aldına on şaqtı adam jinaldı. Olar jeksenbi qamalğan belsendiler turalı aqparat berudi t..
Almatı qalası jaña jıl merekesine byudjetten 135 milion teñge jwmsaydı. Bwl aqparattı Malim.kz habarladı. Sayttıñ mälimetinşe, Sağıntaev basqaratın qa..
Taulı Qarabaqtağı beybitşilik kelisimge qaramastan oq atısu boldı. Äzirbayjan Qorğanıs ministrligi qaqtığıstan 4 äskerdiñ qazaq tapqanın mälimdedi. Ar..
Franciyanıñ birneşe qalasında bilik wsınğan zañ jobasına qarsı miting ötti. Parijdegi şeru soñı policeylermen qaqtığısqa wlastı. Jwrttıñ narazılığın t..
AQŞ-ta halıqqa koronaviruske qarsı ekpe salu bastaldı. Mälimetter boyınşa, Pfizer jäne BioNTech kompaniyalarınıñ preparattarı eldiñ 145 medicinalıq or..


text:
Lvivde «Qırımtatarlar kimlerdir?» interaktiv lektsiyalar çerçivesinde qırımtatar faalli ve jurnalistlerge bağışlanğan lektsiya keçecek. Lektsiyanı «Ukrainskaya pravda» saytınıñ baş muarriri, qırımlı, Sevgil Musayeva-Borovik keçirecek.
Bunı Qırım.Aqiqat saytına tedbir teşkilâtçıları – Krım SOS cemaat teşkilâtı ve Ukrainada Avropa Şurasınıñ Ofisidir.
Lektsiyanıñ mevzusı – «Qırımtatarlarnıñ içtimaiy-siyasiy ketişatları: tünevin, bugün ve yarın».
«Sevgil Musayeva-Borovik qırımtatarlar faalli ve jurnalistlerniñ teşebbüsleri, yarımada vaziyeti, qırımtatar toplulığınıñ keyfi aqqında tarif etecek», – deyler tedbir teşkilâtçıları.
Tedbir cumaertesi künü, dekabr 6-da, yerli vaqıtqa köre saat 14:00 Mulârska soqağı, 2A adresi boyunca yerleşken İlk Lvov kütüphane binasında keçecek.
Qırımnıñ işğalinden soñ Lvov vilâyetine tahminen bir buçuq bin qırımtatarı köçip keldi. Lektsiyalarnıñ maqsadı – Lvov sakinlerini ve şeer musafirlerini qırımtatar halqınıñ tarih ve dini ile tanıştırmağa, medeniyetlerara dialognıñ peyda olmasına yol bermektir.
Leyha çerçivesinde qırımtatar halqınıñ adetleri ve muzıkalı medeniyeti, dini aqqında lektsiyalar keçti.


text:
Rusiyädän kümer satıp alu tıyıldı
Awrupa Berlegendä bügennän Rusiyädän kümer alu tıyıla
Awrupa Berlegeneñ Rusiyädän kümer satıp alunı tıyuçı qararı bügen ğamälgä kerde. Älege sankśiyä paketı aprel’ ayında qabul itelgän ide.
Şulay itep, Rusiyägä här yıl 8 milliard yevro külämendä kerem kiterüçe kanal yabıldı. Rusiyä kümere häm başqa qatı qazılma yağulıq satıp alu, importlaw yäisä Awrupa Berlegenä kertü monnan soñ tıyıla.
Kümer alu tıyuı - Awrupa Berlegeneñ Rusiyägä qarata ênergetika mäydanındağı sankśiyäläreneñ berençese ide. Annan soñ neft’ importlaw kiläçäk. Anıñ dekabr’ ayında ğamälgä kerüe kötelä.
Rusiyä Awrupa Berlege däwlätlärenä iñ küp kümer cibärüçe il ide. Ul älege qatı yağulıq êksportınıñ yaqınça 25%ın Awrupağa yasadı.
Awrupa Berlege däwlätläre isä kümer importınıñ 45%ın, êlektr citeşterüdä qullanıluçı termal’ kümerneñ 70%ın Rusiyädän ala ide.
Rusiyä ênergetika ministrlığı mäğ’lümatlarına qarağanda, il 2021nçe yılda Awrupa berlegenä 48,7 million tonna kümer satqan.
Bäyläneşle xäbärlär
Aşlıq köymäläre tikşerelä, aşlıq bäyäläre töşä
Aşlıq töyälgän köymälär tikşerelgän çaqta aşlıq bäyäläre töşärgä däwam itä
İgençelek êksportında rekord
İgençelek êksportı çınğa aşırılğan illär arasında Ğıyraq häm Germaniya berençe buldı
İstanbul aêroportı dönyanıñ iñ yaxşı hawa mäydanı
İstanbul hawa mäydanı – dönyanıñ iñ yaxşı aêroportı bulıp saylandı


text:
Qaraqalpaqstan xabar agentligi Qaraqalpaqstan Respublikasınıń mámleketlik baspasóz uyımı bolıp tabıladı.
Agentlik óz jumısın 1954-jılı ÓzTAG (Ózbek málimleme agentligi)tıń Qaraqalpaqstan bólimi sıpatında basladı. Bul waqıtları bólim tiykarınan jergilikli gazetalarda basılatuǵın hám radio arqalı beriletuǵın TASS xabarların jáne basqa da rásmiy materiallardı qaraqalpaq tiline awdarıw menen shuǵıllanǵan. 1976-jılı ÓzTAGtıń Qaraqalpaqstan bólimi janınan xabar tayarlaw redakciyası shólkemlestirildi. Endi bólim xızmetkerleri tek awdarma menen shuǵıllanıp qoymastan, kúnniń eń áhmiyetli temasındaǵı xabar, maqala hám reportajlar da tayarlay basladı.
Ózbekistan Respublikası Prezidentiniń 1992-jıl 5-fevraldaǵı Pármanına muwapıq, Ózbek málimleme agentligi (ÓzTAG) Ózbekistan Milliy málimleme agentligi (ÓzA) bolıp qayta shólkemlestirilgennen keyin ÓzTAGtıń Qaraqalpaqstan bóliminiń tiykarında Qaraqalpaqstan xabar agentligi dúzildi.
QXA Ózbekistan Milliy málimleme agentligi arqalı yelimizdiń barlıq ǵalaba xabar qurallarına Prezidentimiz hám Húkimet tárepinen qabıl etilip atırǵan párman, qarar, biyliklerdi, sonday-aq úlken siyasiy áhmiyetke iye rásmiy hám basqa da materiallardı qaraqalpaq tilinde jetkerip beredi. Sonday-aq Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarǵı Keńesi, Ministrler Keńesiniń jumısına baylanıslı rásmiy materiallardı tayarlaydı hám respublika kóleminde ótkeriletuǵın jámiyetlik-siyasiy, sociallıq-ekonomikalıq, ruwxıy-aǵartıwshılıq ilajların sáwlelendirip baradı.
QXA xabarları ózbek, qaraqalpaq, orıs tillerinde tarqatıladı.


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko «serbest dünya halqlarına birleşip, Rusiye tecavuzcısına qarşı çıqmağa» muracaat etti.
Ekinci cian cenki bitmesiniñ 70 yıllığına bağışlanğan muracaatında Poroşenko «Rusiye istilâsı bütün medeniy dünya, onıñ havfsızlığı ve stabilligine telükeli» olğanını qayd etti. Poroşenko dey ki, Rusiyeni «70 yıl evelsi olğanı kibi, yalıñız birlikte» toqtatmağa mümkün. Ukraina prezidenti Qırım işğali ile «utanmazca taptalğan» halqara uquqqa işançnı qaytarmağa çağırdı.
Kiyev ve Ğarp memleketleri Rusiyeni Ukraina şarqında separatistlerge qol tutqanında qabaatlay. Moskva qabaatını tanımay.


text:
Rusiyede apiske alınğan ukrain arbiyi Nadejda Savçenkoğa halqara qoltutuv internet aktsiyası yanvar 5-te başlana. Onıñ teşebbüsçileri #FreeSavchenko hashtag ile Nadejda Savçenko aqqında malümatnı, foto ve videolarnı çeşit tilde tarqatmağa çağıralar, dep haber ete Radio Svoboda.
Bazarertesi künü ukrain arbiy uçucısı ilân etken açlıqnıñ 22-nci künüdir.
Dekabr 22-de Moskva şeer mahkemesi Nadejda Savçenkonıñ apis müddetini 2015 senesi fevral 13-ne qadar arttırmaq qararını doğru olaraq tanıdı. Böylece, mahkeme Savçenkonı azat etmege talap etken imaye şikâyetini red etti.
Rusiye akimiyeti Savçenkonıñ eki Rusiye jurnalisti İgor Kornelük ve Anton Voloşinniñ ölümine alâqası bar olğanını ayta. Ukrain arbiy hızmetçisi bunı red ete.
Nadejda Savçenkonıñ adliyecileri Rusiye jurnalistleri minaatıcınıñ ateşi altına tüşken vaqıtta Savçenko separatistlerniñ esirliginde bulunğanını tasdıqlağan vesiqalarnı keçken afta berdiler.
Dekabr 15-te ukrain uçucısı oña tibbiy yardım kösterilmegenine qarşı narazılıq bildirmek içün açlıqnı ilân etti.


text:
Ğarp ve Ukraina Qırım oğrunda küreşke devam etecek, amma bu küreş yuridik alanında olacaqtır.
Bunı «1+1» efirinde Ukraina tış işler nazirligi temsilcisi Yevgen Perebiynis bildirdi.
«Qırımnı kimse iç bir zaman unutmadı ve unutmaz – ve şimdi beyannamede Ukrainaniñ topraq bütünligi aqqında yazılğanı ğarp ve Ukraina Qırım oğrunda küreşine devam etecegini tasdiqladı, amma bu küreş Donbasstaki küreşten farqlı olacaq. Mında yuridik, uquqiy mehanizmleri işletilecek, şunıñ içün daa da çoq vaqıt kerek olur», – dedi Perebiynis.
Onıñ sözlerine köre, Qırım küreşine Ukraina islâatları yardım etmeli.
«Ukraina Avropa birligine yaqınca olsa, Qırım suali daa da qolay çezilir», – dedi Perebiynis.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Rostov-na-Donu şeeriniñ Leninskiy rayon mahkemesi ekinci Aqmescit "Hizb ut-Tahrir davası" iştirakçisi Ruslan Süleymanovnıñ tevqifini uzattı. O SİZOda matrnıñ 14-ünece tutulacaq. Bunı Qırım.Aqiqatqa advokat Nazim Şeyhmambetov aytıp berdi.
"Mahkeme, Ukraina vatandaşı, qırımtatar Ruslan Süleymanovnıñ tevqifiniñ uzatılması aqqında tahqiqatçınıñ muracaatını qanaatlendirdi. Tahqiqatçı, Ruslan azat olsa, küç organlarından saqlana ya da şaatlarnı qorquza bileceginen añlattı. Biz bu sözlerni er oturışta eşitemiz - bir şey deñişmey. Yazıq ki, qanun bozulmasına baqmadan, mahkemeler bu muracaatlarnı qanaatlendire", - aytıp berdi advokat.
Şeyhmambetovnıñ aytqanına köre, müşterisi SİZOda olğance, FSB hadimleri onen sadece bir tahqiqat tedbirini keçirdi.
Noyabrniñ 11-inde Rostov-na-Donu şeeriniñ Leninskiy rayon mahkemesiniñ mahkemecisi Aleksandr Osipov ekinci Aqmescit "Hizb ut-Tahrir davası" iştirakçisi Ruslan Süleymanovnıñ tevqifini uzattı.
Martnıñ 27-nde FSB, Rusiye İç işler nazirligi ve Rusiye gvardiyasınıñ hadimleri martnıñ 27-nde Qırımda qırımtatarlarnıñ, şu cümleden «Qırım birdemligi» faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirdi. Rusiye FSBsi Qırımda tintüvler keçirilgenini tasdıqladı.Martnıñ 27-nde ve 28-nde Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi tutulğan faallerni apiske aldı.
Martnıñ 29-nda Rusiye uquq qoruyıcıları Qırımdaki tintüvlerden soñ qıdırılğan qırımtatar faali Edem Yayaçikovnı tutıp aldı.
Remzi Bekirov, Riza İzetov, Ruslan Suleymanov, Farid Bazarov ve Şaban Umerov Rusiye Ceza kodeksiniñ 205.5 maddesiniñ 1-inci qısmına (terror gruppasınıñ faaliyetini teşkil etüv) istinaden qabaatlana. Qalğanları terror teşkilâtınıñ faaliyetinde (Rusiye Ceza kodeksiniñ 205.5 maddesiniñ 2-nci qısmı) iştirak etkeninden şübheli sayıla.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Ukrainada urıp tüşürilgen Malaysia Airlines «Boeing 777» uçağınıñ eki «qara qutusını» Büyük Britaniyağa teslim ettiler. Bunı Azatlıq Radiosı mühbiriniñ sualine cevap olaraq Ukrainada Büyük Britaniya elçisi Saymon Smit ayttı.
Elçiniñ sözlerine köre, felâkette 10 britaniyalı elâk oldı. Olarnı Felemenkte keçirilecek tanuvdan soñ Büyük Britayaniğa qaytaracaqlar, dedi Smit.
Yaqında Harkovğa iyül 17 künü Donetsk vilâyetinde tüşürilgen Malaysia uçağınıñ yolcularınıñ cesetleri ile tren keldi. Bu tren vastası ile «qara qutular» da ketirildi.
Amsterdam (Felemenk) – Kuala-Lumpur (Malaysia) seferi boyunca uçqan Malaysia Airlines «Boeing 777» uçağı iyül 17 künü Ukraina şarqına tüşürildi. 298 insan elâk oldı.
Ğarp ve Ukraina akimiyeti uçaq Rusiye destegi ile boyeviklerniñ tarafından tüşürilgenini bildireler.


text:
Avropa Birliginiñ «Ukrainada regional inkişaf siyasetine qol tutuv» maliye leyhası Herson vilâyetine Avropa Birliginiñ 200 biñden 2 million yevroğa qadar miqdarında maddiy yardım almağa imkân berecek.
Bunı Ukrainada AB Temsilciliginiñ ekspertleri Dominik Papenhaym ve Anna Ososinskayanıñ Herson vilâyet devlet memuriyetiniñ reis mesleatçısı Valentina Seçevaya ile körüşüvinde muzakere ettiler.
Herson vilâyet devlet memuriyetiniñ matbuat hızmeti bergen malümatqa köre, leyha çerçivesinde vaqtınca işğal etilgen yerlerden köçip kelgen adamlarğa yardım etmek içün keçirilecek tedbirlerniñ «büyük grant programmaları» ömürge keçirile bile. Böylece, kommunal hızmetler, acele tamir işleri kibi meseleler çezile bile. Ukraina içün programmada iştirak etüv şartları daa da qolay – arizanı qısqa müddet içinde baqacaqlar.


text:
Hazar Qağanlığı
Hazar Qağanlığı ya da Hazar Hanlığı - 650-969 yılları arasında üküm etken Türkiy hanlıq.
Künbatar Türk qağanatından ayırılıp çıqa Kavkaz aldındaki Edilniñ tüp ve orta aqımındaki bugünki sırt-künbatar Qazahistan territoriyalarını Azaq deñizi boylarını, Qırımnıñ küntuvar Avropanıñ Özü özenine qadarki çöllerni ormanlı cerlerni de idaresi astında tutqan edi.
Devletniñ özegi bugünki Dağıstannıñ deñiz boyu cerlerinde oturğan bola. Şunıñ içün deñizge de alâ bugün bir qaç tilde Hazar deñizi deyler. Soñra Edilniñ tüp yaqlarına köçe. İdare etici aqsüyeklerniñ bir bölümi Yeudilik dinine işanğan edi.
Soñki teşkirüvlerge köre Hazarlarda R1a-Z93 haplogruppası tapılğan (qazuv işleri qurğanlarında ötkerilgen) birinci haplogruppa topları köbüsinmen tatarlarda, qaraçay-balqarlarda, başqırtlarda, peştunlarda, qırğızlarda bar. Bugünki yeudiylerde şo gruppalar körülmegen şuña köre Hazar halqınıñ Künbatar Türkiy Qağanatından çıqqanı ve tatar-başqırt, qaraçay-balqar qardaş tuvğanlığı isbatlanğan.


text:
Bunı o, bugün Aqmescitte keçirilgen matbuat konferentsiyasında bildirdi, dep haber ete Nazirler şurasınıñ matbuat hızmeti.
Aksönov qayd etti ki, qabarcılıqnen küreş bu maqsadqa irişmege imkân berecek.
Bundan ğayrı, onıñ fikirince, yarımada Rusiyeniñ diger regionları içün donor olması mümkün.
«Qırım Cumhuriyetiniñ ükümeti Qırım müessiselerinde qabarcılıqnen küreşip, yerli bücetniñ toldurılmasını tezleştirecek ola. Biz bu esnasnı tegizleycekmiz, onı qanunlaştıracaqmız ve er kesni doğru çalışmağa mecbur etecekmiz. Menim fikirimce, bizler yıl devamında bücetni eki qat arttıracaqmız», – dep ayttı «baş nazir».
Bunıñnen beraber, Aksönovnıñ fikirince, «yarımadanıñ iqtisadiy imkânları sıñırsızdır», onıñ içün bir qaç yıl devamında region kendi bücetini on qat arttıra bile.


text:
Devlet akimiyeti, yerli idare organları, devlet müessiseleri ve teşkilâtlarınıñ binaları ve inşaatlarında Ukraina devlet bayrağı endirilecek. Eglence-kontsert tedbirleri, sport yarışları lâğu etildi, kütleviy haber vastaları tele- ve radioyayınlarnıñ cedveline bunıñnen bağlı deñişmeler kirsetmeli.
Saat 12:00 elâk olğanlarnı sükünet daqqası ile añacaqlar.
İyünniñ 14-de gece Lugansk ava limanında boyevikler İL-76 Ukraina Silâlı Quvetleriniñ Ava quvetleriniñ arbiy-naqliye uçağını urıp tüşürdiler. Bu uçaq arbiylerni başqa yerge avuştıracaq edi. Uçaqta 49 arbiy adam bulundı.


text:
Kreml kontrol etken işğal altındaki Qırım Yuqarı mahkemesi mart 21-de «Çiygoz davasında» imaye tarafınıñ birinci şaatı Qırımtatar Milliy Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyevni sorğuğa çekecektir. Bunı Ahtem Çiygoznıñ advokatı Nikolay Polozov Qırım.Aqiqatqa haber etti.
«Zairden başlaycaqmız. Qabaatnıñ birinci qısmı – 25-de cinayet planınıñ tizilmesidir, bizge bütün malümatlar kerek, Zairniñ ise haberi bar. O, Meclis qurulışını ve içindeki munasebetlerni bile. O, Çiygoz bir de bir cinayet planını tizdimi-yoqmı añlatacaq. Belki de, onıñ qarandaş ile oturıp, bir şeyler sızğanını kördi?», – dep qayd etti Polozov.
Advokatnıñ bildirgenine köre, 50-den ziyade insan imaye tarafınıñ şaatı olmağa istedi.
«Qabaat qararında olğan şaatlarımız çoq degil. Taqiqatnıñ bunıñ kibi tanığan şaatlarnı sorğuğa çekip, başqalarnı da davet etecekmiz. Sayısı qararnen aynı olsun kerek, amma mahkeme buña nasıl baqar, bilmeymiz: bu şaatlarnı çağırmağa keder etecekmi-yoqmı. Qanunğa köre böyle bir aqqı yoq», – dep qoştı Çiygoznıñ imayecisi.
Onıñ aytqanına köre, mahkeme bütün şaatlarnı sorğuğa çekmege izin berse, esnas daa bir qaç ay sürer.
«Yazma delillerimiz de bar. Dinamikada nasıl olacağına baqacaqmız», – dep ayttı Polozov.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, şu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqqan edi.
Rusiye mahkemesi iyül 20-de qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige böldi: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Nursultan Nazarbayev Qazahistan prezidenti antını qabul etti. Böylece, reysmiy şekilde cumhuriyet başı olaraq ilân etile. Nazarbayevniñ inauguratsiyasından evel vekâletleriniñ müddetini belgilegen beş top atışı yanğıradı.
Aprel 26 künü Kazahistanda nevbetten tış prezident saylavları keçti. Saylayıcılarnıñ 95 % rey berdi. Malüm olğanı kibi, Nazarbayevge saylayıcılarnıñ 97% qol tuttı. Cumhuriyet başı endi 25 yıldan ziyade memleketniñ yolbaşçısı ola.
Uquq qoruyıcı teşkilâtlar prezidentniñ deñişmegenini «kerçek saylav» olmağanı ile añlatalar ve akimiyetni muhalifetniñ sıñırlavında qabaatlaylar.


text:
Moskva kontrolindeki Lenin rayon mahkemesi Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Yaşar Şihametovnı 2 ayğa apiste qaldırdı. Mahkeme oturışuvı qapalı oldı.
Bu aqta «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Advokat Aleksey Ladinniñ birleşmege tarif etkenine köre, imaye bu esnasqa diñleyiciler kirsetilsin dep muracaat etken edi, lâkin mahkeme onı red etti. «Mahkeme oturışuvınıñ qapalı rejimde keçirilüvi sebepsiz ve qanunsız ola», – dep tüşüne advokat.
Yaşar Şihametov advokatqa sağlıq problemleri aqqında şikâyet etti – qan basımı arta ve yüregi ağıra.
«Adam yaş degil ve tahqiqat izolâtorınıñ işkence şaraitlerinde tutula, ne yazıq ki, bu endi adiy şey oldı. Ne de olsa, teslim olmay», – dep qayd etti Ladin.
Fevralniñ 17-nde saba erte yarımadanıñ bir qaç rayonında Rusiye quvetçileri musulmanlarnıñ (ekseriyeti qırımtatarı ola) evlerine keldi. «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ faalleri Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, İçki rayonında Mamamadinov Abdulbori, Qarasuvbazarda Azamat Eyupov, Aqmescitte Yalkabov Timur, Bağçasarayda İbragimov Ernest, Bağçasarayda Fedorov Oleg, Aqmescitte Seydametov Lenur ve Aqyarda Şihametov Yaşarnıñ evinde tintüv keçirildi. Tahqiqat tedbirleri keçirilgende tutulğan insanlarnıñ tuvğanlarına berilgen malümatqa köre, olar Rusiye Ceza kodeksiniñ 205.5 maddesine istinaden (Terror teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etüv ve böyle teşkilâtnıñ faaliyetinde iştirak etüv – muar.) qabaatlana.
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Sentâbr 18-de Rusiye işğal etken ukrain Qırımında olıp keçken qanunsız parlament saylavlarından soñ Ukraina Avropa halqara teşkilâtlarından Rusiye deputatlarınıñ vekâletleri tanılmamasını talap etmeli, dep tüşüne Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov. Avropa millet vekilleri öz qanunlarını bozmayıp, kendi teşkilâtlarında qanunsız saylanğan Rusiye deputatlarını qabul etmemeli, dep ayta Ukraina deputatı ve qırımtatar lideri.
– Avropa teşkilâtlarınıñ işğal altındaki Qırımda Rusiye Devlet duması saylavlarınıñ keçirilmesine olğan munasebetinden memnünsiñizmi?
Halqara teşkilâtlardan iç birisi vaqtınca işğal etilgen Qırımğa közeticilerini yollamasın vazifesini epimiz yahşı becerdik, ğaliba
– Halqara teşkilâtlardan iç birisi vaqtınca işğal etilgen Qırımğa közeticilerini yollamasın vazifesini epimiz yahşı becerdik, ğaliba. OSCE ve diger institutlarnıñ nezaretçilerini yollamağanlarına dair beyanatları bar. Avropa parlamentiniñ dos-doğru beyanatları bar, amma bu da yeterli degildir.
Dünya Rusiye tarafından vaqtınca işğal etilgen ukrain topraqlarında Devlet duması saylavları keçirilgeninden dünya yañı saylanğan Devlet dumasınıñ qanunğa riayet etkenini tanımasın dep, Ukraina bu esnasnıñ bağlayıcısı olmaq kerek. Demek, bu vazife şimdilik esaslardan biri ola. Rusiye Federatsiyası parlament eyyetleri üzerinden aza olğan bütün ürmet etilgen teşkilâtlar, – hatırlatayım, Avropa Şurasınıñ Parlament assambleyası, OSCE Parlament assambleyası, Qara deñiz iqtisadiy işbirligi memleketleriniñ parlament assambleyası, – bu sayğı duyulğan teşkilâtlar Rusiye parlamentini tanımamalıdır.
– OSCE qararı fikir birligi üzerinde alına. Ukraina bu basamaqta esnasnı toqtata bilecek edimi?
– Halqara siyasette olğan işaretlerge köre, bunıñ kibi çağıruvlar birden tanılmay, ya da baqışlarımızğa birden emiyet berilmey. Amma bu teşkilâtlardaki baqışlarımız müim.
Bizler, Ukraina, kederli ve sert bir kerçekni aytmaq kerekmiz, çünki, misal olaraq, OSCE Parlament assambleyasında Rusiye Federatsiyasınıñ saylanğan eyyeti tanılsa, uquq esasları bozuldı, demek: Helsinki seneti ve OSCE oğraşması kerek er türlü adalet esasları bozulır.
Avropa Şurası, Parlament assambleyasında eyyet erkânı vekâletleriniñ uzatılması ‒ Avropa qıymetlerine qarşı bir horlamadır. Ukraina devleti artıq bu tilde laf etmeli. Ortaqlarımız bizni birinci basamaqlarda añlamasa, ‒ men ise dünya bes-belli şeylerni tanısın istesek, azalığımıznı toqtatmaq kerekmiz, dep tüşünem.
Aydutlarnen aynı masa başında oturmağa olmay, başta yapqan cinayetlerni tüzetsinler
Aydutlarnen aynı masa başında oturmağa olmay, başta yapqan cinayetlerni tüzetsinler. Ukrainağa qarşı cinayet yapıldı, bunı sanki takbih etken teşkilâtlar aydutlarnen oturğanına köz yumıp olamayıq.
‒ Ukraina bunı yapıp, Avropa birligi ve Avropa qıtasındaki ortaqlarına muracaat ete bilecek minberden özüni marum etmeymi?
‒ Açıq-açıq aytayım, al-azırda Ukraina merkezinde bunıñ kibi areketler etrafında munaqaşalar yapılmaqta. Er kes buña razı demeyim, er kes qabul etken demeyim. Böyle bir minberni coyamız kibi fikirler de bar. Amma digerleri, qayda şu minber deyler? Utanmaz quvet qarşısında teslim olğan teşkilâttamı? Misal olaraq, Avropa Şurası Rusiye diger mustaqil devletniñ toprağını zapt etkenine razı olıp, öz printsiplerini aşalağan olsa, bizge ve tek bizge degil, bu teşkilâtnıñ diger azalarına da şu minber ne kerek?
‒ Avropa memleketleriniñ diplomatik alanlarında Rusiyedeki saylavlar nasıl tanılmalı ve «Qırım deputatları» olğan deputatlarnıñ vekâletleri nasıl tanılmalı, dep muzakere eteler, olarnıñ yalıñız vekâletlerini tanımamaq ve olar halqara teşkilâtlarda Rusiye vekilleri olacaqlarını bekleyler?
‒ Qırımda olıp keçken sözde saylavlar esnasında Duma deputatları olaraq tanılğan şahıslarnıñ vekâletlerini halqara toplulıq iç bir vaqıt tanımaz, şübem bile yoq.
Şunı aytmaq isteyim ki, Rusiye bizim toprağımızda yapqan saylavlarğa baqqanda bu bir şey degil. Ortaqlarımız printsipial olıp, yañı saylanğan Devlet Dumasınıñ erkânını tanımaycaq, dep şübelenem.
Facebookta bizge abune olıp, munaqaşalarda iştirak etiñiz
Radio Svoboda
Metinniñ asıl nushası – Radio Svoboda saytında


text:
Demirdöküm Aden Digital Kombi Arıza Kodları
-
Demirdöküm Aden Digital Kombi F6 Arıza Kodu
Demirdöküm Aden Digital Kombi F6 Arıza KoduDevamını İncele »
-
Demirdöküm Aden Digital Kombi F5 Arıza Kodu
Demirdöküm Aden Digital Kombi F5 Arıza KoduDevamını İncele »
-
Demirdöküm Aden Digital Kombi F4 Arıza Kodu
Demirdöküm Aden Digital Kombi F4 Arıza KoduDevamını İncele »
-
Demirdöküm Aden Digital Kombi F3 Arıza Kodu
Demirdöküm Aden Digital Kombi F3 Arıza KoduDevamını İncele »
-
Demirdöküm Aden Digital Kombi F2 Arıza Kodu
Demirdöküm Aden Digital Kombi F2 Arıza KoduDevamını İncele »
-
Demirdöküm Aden Digital Kombi F1 Arıza Kodu
Demirdöküm Aden Digital Kombi F1 Arıza KoduDevamını İncele »
-
Demirdöküm Aden Digital Kombi F0 Arıza Kodu
Demirdöküm Aden Digital Kombi F0 Arıza KoduDevamını İncele »


text:
2017 senesi mart ayınıñ soñuna qadarr Çonğardaki televizion qulle tolusınen çalışıp başlaycaqtır. Bunı Ukrana tele ve radio yayınları meseleleri milliy şurasnıñ azası Sergey Kostinskiy «UA | TV» telekanalınıñ yayınında ayttı.
«Bu ay Çonğardaki qulle çalışıp başlaycaq, şimdi test rejiminde çalışa. Aprel ayından başlap 4 radio çalışmalı», – dep ayttı Kostinskiy.
Bundan evel Kostinskiy Qırım.Aqiqatqa qayd etti ki, Qırım ile memuriy sıñırda esas Ukrainadan ve işğal etilgen yarımadadan yayınlağan radiolar arasında «duel» keçe.
2016 senesi dekabr 27-de Ukraina tele ve radio yayınları meseleleri milliy şurası Qırımğa yayın yapa bilecek dört radioğa litsenziya berdi. Bular – Ukrain radiosı (cemaat yayını), Herson radiosı, «Meydan» qırımtatar radiosı, «Qırım cemiyetleriniñ radiosı».
Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yayınları içün litsenziya 105.9 FM dalğasında «Qırım cemiyetleriniñ radiosı» cemaat teşkilâtına berildi.


text:
Kreml kontrolindeki Qırımnıñ Aqmescit rayon mahkemesi vefat etken qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşkanıñ qorantası ögünde borcunı ödetüv vatandaş davasınıñ cevapkârı olğan Türkiye vatandaşı Yusuf Aytanğa borcunı ödetüv qararını yañıdan baqacaq. Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbiri haber ete.
Bundan evel bu mahkeme Veciye Kaşkanıñ torunı Aliyeniñ Aytanğa qarşı borc ödetüvinen bağlı davasında ğıyabiy şekilde onıñ tarafını tutqan edi.
Bugün qadı Anna Timofeyeva mahkeme qararını lâğu etti, çünki cevapkâr olğan kişi bu mahkeme aqqında bilmegen eken.
«Aytan vatandaş davası boyunca mahkeme oturışuvları keçirilgeninden haberi olmağanını bildirdi, asılında ise mahkeme apparatınen telefon vastasınen bir qaç kere bağlanğan edi, em de qayd olğan yerini bildirgen edi. Bunıñnen beraber, "Veciye Kaşka davasınıñ» ükmüne köre, senetni maneviy ve fizik basqı altında berdi, dep ayttı», – dep tarif etti Aliye Kaşkanıñ advokatı Mammet Mambetov.
İmayeci, Yusuf Aytanğa qarşı vatandaş davası boyunca qararnıñ lâğu etilüvini yaqın vaqıtta Qırım Yuqarı mahkemesinde «Veciye Kaşka davasınıñ» mabüsleri bergen temyiz arizalarınıñ baqıluvınen bağlay. Ve mahkemede Aytannıñ borc alğanınıñ isbatlanması – «ükümniñ ğayrıdan baqılması içün ciddiy bir sebeptir».
«Cinaiy dava boyunca advokatlarnıñ ve mabüslerniñ temyiz arizaları bar. Temyiz arizasınıñ temelinde Aytannıñ borclu olğanını tanığan qarar mevcut. Elbette, qabaatlayıcı tarafqa bu kerekmey. Şu sebepten temyiz arizalarınıñ baqılması ögüne qarar lâğu etile ve davanıñ esası tekrar baqılacaq, dep qarar çıqarıla», – dedi Mambetov.
Vatandaş davasınıñ yañı baqıluvı iyünniñ 18-ne belgilendi.
2017 senesi noyabrniñ 23-nde Aqmescitte Rusiye uquq qoruyıcıları Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini tutıp aldı.
Olar Türkiye vatandaşı Yusuf Aytandan para talap etüvde şeklene. Rusiye uquq qoruyıcıları faallerni tutqanda qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramadı. İlk yardım maşinasında qadın can berdi.
Qırımtatar Milliy areketiniñ faali Nariman Celâlnıñ bildirgenine köre, faallerniñ tutulmasına sebep olğan Türkiye vatandaşı Veciye Kaşkanıñ qorantasından para hırsızladı.
Rusiye devlet qabaatlavı «Veciye Kaşka davasınıñ» mabüsleri içün şartlı apis cezaları berilmesini istedi. «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ bildirgenine köre, Rusiye prokuraturası Asan Çapuhnı üç buçuq yılğa, Bekir Degermenci, Kazim Ametov ve Ruslan Trubaçnı üç yılğa üküm etmege talap ete, er birine üç yıl sınav müddeti berile bile.
Aynı vaqıtta, bundan evel Bekir Degermenci, Asan Çapuh, Kazim Ametov ve Ruslan Trubaç qabaatlarını tanımağan edi.


text:
Ukraina Tış işleri nazirligi Beyazrusiyeden Ukraina elçihanesiniñ birinci kâtibi İgor Skvortsov sürülmesine bir cevap olaraq, Kyivdeki Beyazrusiye elçihanesiniñ birinci kâtibini sürgün etti, dep bildire Azatlıq Radiosına Ukraina Tış İşleri nazirliginiñ matbuat kâtibi Maryana Betsa.
Onıñ sözlerine köre, protsedura «ortaqlıq printsipi» esasında yapılmaqta.
«Ukraina muhbiri Pavel Şaraykonen bağlı vaziyet ve Minskniñ Beyazrusiyeden ukrain diplomatını sürgün etmesine istinaden, MİD ortaqlıq printsipi esasında devletimizden Beyazrusiye elçihanesiniñ temsilcisini sürgün etme qararını aldı. O, elçihaneniñ birinci kâtibidir. Al-azırda o işini yekünlep, devletimizni terk etti», – dey Betsa. O, sürgün etilgen diplomatnıñ adını añmay.
Noyabrniñ 20-nde Ukrainanıñ Minskteki elçisi İgor Kizim, Minskniñ Ukraina elçihanesiniñ hadimi İgor Skvotsovnıñ persona non grata ilân etmesinen bağlı qararınen razı olmağanını bildirdi.
Beyazrusiye KGB-si bildirgenine köre, Skvotsovnıñ persona non grata ilân etilip, devletten sürgün etilmesi, Minsk casuslıqta qabaatlağan ukrainalı muhbir Pavel Şaraykonen bağlıdır. KGB’niñ ifadesine köre, «Ukraina Mudafaa nazirligi Baş idaresiniñ hadimi olğan İgor Skvortsov, elçihaneniñ hadimi olaraq areket eterek» Şarayko işini koordine etken eken emiş.


text:
Devlet hainliginde şeklengen Qırım Yuqarı Şurasınıñ sabıq deputatı Vasiliy Ganışnıñ itriz arizası boyunca mahkeme toplaşuvı mayıs 12-ne planlaştırıla.
Bunı Qırım.Aqiqatqa sabıq deputatnıñ advokatı Andrey Rudenko bildirdi.
Onıñ malümatına köre, mahkeme toplaşuvı saat 16:00 keçirilecek. Avdokat şunı hatırlattı ki, itiraz arizizasında sabıq deputat taqiqat vaqtında Belaya Tserkov şeerinde yaşağan tuvğanlarında bulunmasına ve Kiyev hastahanesinde tedavilenüvine izin soray.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Kiyevniñ Peçersk rayon mahkemesi devlet hainliginde şeklengen sabıq Qırım deputatı Vasiliy Ganışnıñ cezasını belgiledi – eki aylıq apis cezası. Ganış iyün 25 kününe qadar apiste oturacaq
Aprel 28-de Ukraina havfsızlıq hızmeti Ukraina Devlet sıñır hızmeti ile beraber onı Qırım çıkışında yaqaladılar. Ganış apiske alındı, çünki onı qıdıra ediler. Baş prokuratura onı devlet hainliginde şekley. Ukraina taqiqatçılarınıñ malümatına köre, Ganış Qırım statusı aqqında «referendum» keçirilmesine rey bergenlerden biri edi, ve böyle etip Ukraina topraq bütünligine zarar ketirmege tırıştı.


text:
2014 senesi fevral ayında qırımtatarlar öz vatandaşlıq borcunı yerine ketirdi – Ukraina topraq bütünliginiñ qoruvına turdı, amma Qırımda akimiyetniñ qanunsız sürette zapt etilmesine qarşı em ukrain, em qırım idarecileri, Qırımnı qorçalamağan arbiyler çıqmaq kerek ediler, – dep bildirdi Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov Radio Svoboda efirinde.
«Öz vatandaşlıq borcumıznı eda ettik – olarğa (işğalci ükümetke – muar.) açıq sessiyanı keçirmege imkân bermedik… Artımızdan ise Ukraina arbiyleri ve uquq qoruyıcı küçleri kelip, işbu binada (Qırım Yuqarı Şurasınıñ binası – muar.) yerleşmek kerek edi. Tam tersi oldı – saba saat dörtte Rusiye mahsus quvetleri kirdi», – dedi Refat Çubarov.
Qırımtatar Milliy Meclis reisi şunı da qayd etti ki, Ukrainada uquq qoruyıcı tertibatınıñ böyle areketsizligi artıq olmamalı.
«Ögrengen, devlet aylığını alğan, memleketni qorumağa borclu olğan on biñlerce arbiy insanlarnıñ areketsizligi artıq iç bir vaqıt olmamalı. Er bir insan mecburiyetini yerine ketirmek kerek», – dey Refat Çubarov.
2014 senesi fevral 26 künü Qırım Yuqarı Şurasınıñ deputatları nevbetten tış sessiyanıñ keçirilecegini ilân etti, on biñden ziyade insan Qırım ükümetiniñ binasına barışıq mitingi ile kelip, sessiyanı lâğu etmege talap etti. Ükümet insanlarnıñ talabı ile razı olğanından soñ, cemaat dağıldı. Saba erte Qırım Yuqarı Şurasınıñ silâlı zaptı keçirildi. Mart 16 künü qanunsız «referendum» keçti.


text:
Qırımnıñ «halq imayesi» fevral 23-de, Vatan imayecisi Kününde, yañı urbanı elde etecek, dep bildire Krıminform saytı.
Neşirge «halq imayesiniñ» matbuat hızmeti bildirgeni kibi, bölüklerge «qum» renkli yaz ve mevsimlik forma berilecek.
Yañı urbanıñ fotolarına köre, yañı kiyim üstünde Qırım ve Aqmescit tuğraları aks etile.
Evel urbada elinde avtomatı, ayaqları yanında ise mışığı olğan «nezaketli insan»nıñ süreti aks etile edi.
«Nezaketli insanlar» – Rusiye matbuat vastaları işbu ıstıla ile 2014 senesi başından yarımadanı toldurğan ve Qırımnıñ işğalini keçirmege yardım etken arbiylerni adladı. Qırım sakinleri olrağa «yeşil adamçıqlar» dey edi.


text:
İnsan aqlarınıñ umumiy beyannamesi
İnsan aqlarıniñ umumiy beyannamesi (inglizce Declaration of Human Rights) — Birleşken Milletler Baş Assambleyasınıñ 1948 senesi dekabr 10-da qabul etilgen 217-nci A (111) qararı ile ilân olundı[1][2].
Muqaddeme[deñiştir | kodunı deñiştir]
İnsan ailesiniñ cemi azalarına has olğan menlik duyğusı em de olarnıñ musaviy ve
ayırılmaz aqlarınıñ tanılması adalet ve umumiy barışıqlıqnıñ temeli olğanını nazarğa alaraq; ve
insan aqlarına lâqaydlıq ve aqaret beşeriyetniñ vicdanını ğadaplandırğan vahşiy
amellerge alıp kelgeni ve insanlarnıñ söz ve aqide serbestligine malik olacağı, qorqu ve
muhtaclıqtan azat olacağı bir dünyanıñ yaratılması insanlarnıñ eñ büyük arzusı kibi beyan
etilgenini nazarğa alaraq; ve
insannıñ istibdat ve basqığa qarşı eñ soñ çare olaraq baş kötermege mecbur qalmamasını
temin etmek maqsadında insan aqlarınıñ uquq üstünligi ile qorulmasınıñ zarurlığını nazarğa
alaraq; ve
milletler arasında dostluq munasebetleriniñ inkişafını desteklemekniñ zarur olğanını
nazarğa alaraq; ve
Birleşken Milletler halqlarınıñ Nizamnamede insannıñ esas aqlarına, insan şahsınıñ
degerligi ve qıymetine, erler ve qadınlarnıñ musaviyligine olğan işançlarını tasdiqlağanları,
içtimaiy teraqqiyat ve yaşayış şaraitleriniñ daa ziyade serbestlik müitinde yahşılaştırılmasına
qoltutmağa qarar bergenlerini nazarğa alaraq; ve
aza devletler Birleşken Milletler Teşkilâtı ile işbirlikte bulunıp, insan aqlarına ve temelli
üriyetlerine bütün dünyanıñ kerçekten de sayğı köstermesi ve riayet etmesini teminlemek
mecburiyetini alğanlarını nazarğa alaraq; ve
bu aqlar ve üriyetler er kes tarafından aynı şekilde añlaşılması yuqarıda qayd etilgen
mecburiyetniñ tolusınen yerine ketirilmesi içün büyük emiyetke malik olğanını nazarğa alaraq,
Birleşken Milletlerniñ Baş Assambleyası
er kes ve cemiyetniñ er bir qurumı mezkür Beyannameni daima köz ögünde tutaraq, bu aqlarğa ve üriyetlerge, maarif ve tasil yolunen, terakqqiy milliy ve halqara tedbirler yolunen, olarnıñ em de Teşkilâtqa aza olğan devletlerniñ halqları, em de bu devletlerniñ idaresi altında olğan topraqlarda yaşağan milletler arasında bu aqlarnıñ dünyaca ve semereli şekilde tanılması ve tadbiq etilmesini teminlemege ğayret etmeleri içün mezkür İnsan Aqlarınıñ Umumiy Beyannamesini ilân ete.
1-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
Bütün insanlar serbestlik, menlik ve uquqlarda musaviy olıp dünyağa keleler. Olar aqıl ve vicdan saibidirler ve biri-birilerinen qardaşçasına munasebette bulunmalıdırlar.
2 -nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Er kes ırqı, tüsü, cınsı, tili, dini, siyasiy ve diger aqideleri, milliy ya da içtimaiy, bir de-bir
tabaqağa mensüpliginden, serveti ve diger er angi alından qatiy nazar mezkür Beyannamede ilân
etilgen tekmil aqlar ve bütün serbestliklerge malik olmalıdır.
2. Bundan ğayrı mensüp olğan memleketniñ ya da hududnıñ siyasiy, uquqiy ve halqara statusına, bu hududnıñ mustaqil, özüni idare etmegen ve ya da mustaqilligi er angi bir şekilde sıñırlanğan olıp-olmamasından qatiy nazar insanğa nisbeten iç bir farq kösterilmemelidir.
3-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
Er kes yaşamaq, serbestlik ve şahsiy havfsızlıq aqqına maliktir.
4-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
İç bir kimse qullıq ya da esaret altında bulunmamalıdır; qullıq ve qul ticaretiniñ bütün çeşitleri yasaqtır.
5-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
İç kimse iskence ve yahut zalımane, ve ya da onıñ degerligini aqsımlağan munasebet ve cezağa oğratılmamalıdır.
6-ncı madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
Er kes qayerde olsa olsun, kendisiniñ uquq subyekti olaraq qabul etilüv aqqına maliktir.
7-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
Qanun qarşısında er kes birdir ve farqsız olaraq uquq tarafından musaviy qorçalanılmaq aqqına maliktir. Er kes, işbu Beyannameni bozğan er türlü aqsımlav ve böyle aqsımlavnı qızıştıruvdan qorçalanılmaq musaviy aqqına maliktir.
8-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
Er kes onıñ, anayasa ya da qanun teminlegen, esas aqları bozulğan taqdirde, selâhiyetli milliy mahkemeler tarafından bu aqları tiklenmek aqqına maliktir.
9-ncı madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
İç kimse esassız yaqalanmaz, tutuvlanmaz yahut sürgün etilmez.
10-ncı madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
Er kes, onıñ aqları ve borcunı belgilemek em de oña qarşı kösterilgen cinaiy qabaatlanuvnıñ delilligini tesbit etmek içün, tolu musaviylik esasında, onıñ işi mustaqil ve bitaraf mahkeme tarafından aşkâr ve adaletli tarzda baqılmaq aqqına maliktir.
11-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Cinaiy suçı olmasında qabaatlanğan er kes, onıñ qabaatı qanuniy tertip ile, aşkâr mahkeme
esnasında ve bütün qorçalav imkânları teminlengen alda belgilenmegence, qabaatsız, dep
tanılmaq aqqına maliktir.
2. İç kimse, nasıldır areket esasında cinayet etkeni ya da areketsizligi içün, olar yapılğan vaqıtta milliy yahut halqara uquq boyunca cinayet sayılmasa, mahküm etilmez. Yapılğan cinayetke kesilmek ihtimalı olğan ceza, o berilgen vaqıtqa köre, daa da qattı ola bilmez.
12-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
Kimse, onıñ şahsiy ve aileviy ömürine, meskenine tiyilmemezlik, yazışmaq sırına yahut onıñ namus ve itibarına esassız kirişmek, qast etmek areketlerine oğratıla bilmez. Er kes, böyle kirişmek yahut qastlardan qanun qorçalavı aqqına maliktir.
13-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Er kes, devlet çerçivesinde serbest yürmek ve yaşağan yerini seçip almaq aqqına maliktir.
2. Er kes, er angi, şu cümleden, öz memleketini terk etmek ve öz memleketine qaytmaq aqqına maliktir.
14-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Er kes, taqipke oğrağanda başka memleketlerde sığınaq bulmaq ve ondan faydalanmaq aqqına
maliktir.
2. Bu aq, taqip asılında siyasiy olmağan cinayetke ya da Birleşken Milletlerniñ maqsadı ve mevamlarına zıt kelgen areketke esaslanğan taqdirde, işletile bilmez.
15-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Er kes vatandaşlıq aqqına maliktir.
2. Kimse öz vatandaşlığından yahut, vatandaşlığını deñiştirmek aqqından esassız marum etilmez.
16-ncı madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Çağına yetken erler ve qadınlar, ırq, milliy ya da diniy alâmetlerine baqmadan, evlenmek ve
aile qurmaq aqqına malikler. Olar, evlenecekte, evli olğanda ve ayrılışqanda aynı aqlarnı
qullanmaqtalar.
2. Nikâh yalıñız evlenecek eki tarafnıñ da serbest ve tolusınen razılığı ile olabilir.
3. Aile cemiyetniñ tabiiy ve esas birlemidir em de cemiyet ve devlet tarafından qorçalanmaq aqqına maliktir.
17-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Er kes, şahsiy ve başqalarnen beraberlikteki mal-mülk saibi olmaq aqqına maliktir.
2. Kimse esassız alda öz mal-mülkünden marum etilmez.
18-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
Er kes fikir, itiqat ve din serbestligi aqqına malik; bu aq – em şahsiy tarzda, em de başqalarnen beraberlikte, alem-aşkâre ya da hususiy alda, oquvda, ibadet etüvde ve diniy merasimlerni becergende – öz dinini yahut itiqatlarını deñiştirmek ve öz dinini yahut itiqatlarnı izar etmek serbestligini içine almaqta.
19-ncı madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
Er kes, tış qarışuvına oğramağan fikirler ve olarnı serbest ifade etmek aqqına malik; bu aq, öz itiqatlarına riayet etmek serbestliginden ve istegen vastalarnen em de, sıñırlardan qatiy nazar, malümat ve ğayelerni qıdırmaq, almaq ve darqatmaq serbestliginden ibarettir.
20-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Er kes tınç toplaşuvlar ve birleşmeler serbestligi aqqına maliktir.
2. Kimse, qaysı bir birleşmege kirmek içün mecbur etilmez.
21-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Er kes bivasta ya da serbest saylanğan vekiller vastasınen öz memleketiniñ idaresinde iştirak
etmek aqqına maliktir.
2. Er kes öz memleketiniñ devlet qurumlarınla musaviy iştirak etmek aqqına maliktir.
3. Halq iradesi ükümet akimiyetiniñ temeli olmalıdır; bu irade gizli ya da başqa böyle serbest saylav usulları vastasınen umumiy ve musaviy saylav aqqı ile ötkerilgen devriy ve açıq saylavlarda öz ifadesini tapmalıdır.
22-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
Er kes, cemiyetniñ azası olaraq, içtimaiy qorçalav aqqına maliktir; degerligi ve şçahsiyetiniñ serbest inkişaf etmesi içün zarur olğan iqtisadiy, içtimaiy ve medeniy saalardaki aqlarnıñ milliy ğayret ve halqara işbirlik vastasınen ve er devletniñ resursları ve qurulışına köre teminlev aqqına maliktir.
23-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Er kes çalışmaq, işini serbest seçmek, adaletli, oñaytlı iş şaraitlerine malik olmaq ve işsizlikten
qorçalanmaq aqqına maliktir.
2. Er kes, iç bir aqsımlavsız, musaviy emegi içün musaviy maaş almaq aqqına maliktir.
3. Er çalışqan insan, özü ve qorantası içün insanğa munasip yaşayış teminlegen adaletli ve lâyıq odev, lâzim olğanda, başqa qoşulğan içtimaiy teminat vastalarını qullanmaq aqqına maliktir.
4. Er kes zenaat birliklerini meydanğa ketirmek ve öz menfaatını qorçalamaq içün zenaat birliklerine qoşulmaq aqqına maliktir.
24-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
Er kes raatlanmaq, eglenmek, şu cümleden iş saatleriniñ aqılane sıñırlanması ve ödenilgen devriy tatil aqqına maliktir.
25-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Er kes özü ve qorantasınıñ sağlığı ve abadanlığı içün ğıda, urba, mesken, tibbiy baqım ve
kerekli içtimaiy hızmetlerine saip olmaq aqqına maliktir. Er kes işsizlik, hastalıq, saqatlıq, tullıq,
qartlıq ya da oña bağlı olmağan şartlardan asıl olğan fuqarelik allarında qorçalanuv aqqına
maliktir.
2. Analıq ve balalıq ayrıca qayğıruv ve yardım aqqını bere. Epsi balalar, nikâh ile ya da nikâhsız dünyağa kelgenler, aynı içtimaiy qoruvğa maliktirler.
26-ncı madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Er kes tasil aluv aqqına maliktir. İç olmağanda, başlanğıç ve umumiy tasil bedava olmalıdır.
Başlanğıç tasil mecburiy olmalıdır. Tehnikiy ve zenaat tasilden er kes faydalanmalıdır, er kim
elde etken neticelerine köre musaviy şekilde aliy tasil alabilir.
2. Tasil insan şahsınıñ tolu inkişafına, aqları ve esas serbestliklerine sayğı arttıruvğa doğrultılmalıdır. Tasil halqlar, ırq ve diniy taqımlar arasında özara añlaşuv, sabır ve dostluqqa, ve Milletler Birleşmesiniñ tınçlıq saqlamaq faaliyetine qoltutmaq kerek.
3. Ana-babalarnıñ öz balalarına tasil çeşitini saylavda üstün olmaq aqqı bar.
27-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Er kes cemiyetniñ medeniy ömürine serbest qatılmaq, sanattan zevqlanmaq, ilmiy teraqqiyatta
iştirak etmek ve bundan faydalanmaq aqqına maliktir.
2. Er kes ilmiy, edebiy ya da bediiy eserleriniñ müellifi olaraq, ahlâqiy ve maddiy menfaatı qorçalanması aqqına maliktir.
28-nci madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
Er kes, bu Beyannamede ifade etilgen aqlar ve üriyetler tolusınen ömürge keçirilgende, cemaa ve halqara tertip aqqına maliktir.
29-ncı madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
1. Er kes yalıñız, onıñ şahsiyeti serbest ve tolu inkişaf ola bilecek, cemiyet ögünde borcludır.
2. Öz aqları ve serbestliklerini ömürge keçirgende, er kes yalıñız, qanun başqalarnıñ aqları ve serbestliklerini tanımaq ve ürmet etmek em de demokratik cemiyetteki ahlâq, cemaa tertibi ve umumiy eyiallıqnıñ adaletli talaplarını qanaatlendirmesini teminlemek maqsadınen belgilegen sıñırlanuvlarğa oğratıla.
3. Bu aqqlar ve serbestlikler ömürge keçirilgende Milletler Birleşmesiniñ maqsatları ve printsiplerine zıt olması iç te mümkün degil.
30-ncı madde[deñiştir | kodunı deñiştir]
İşbu Beyannamedeki iç bir madde, nasıldır bir devlet, şahıslar taqımı ya da ayrı şahısqa, yuqarıda kösterilgen er angi aqlar ve serbestliklerge zarar ketirilmesine doğrultılğan faaliyetke ya da areketke aq bere, dep izaa etilmez.


text:
Zaman-zaman ekende bir pelvan yaşağan, onıñ tılsımlı altın oqu olğan.
Oqnıñ degerligi büyükten-büyük küçke malik olğanındadır. Oq uçıp keçken yerde ava yana, suv qaynap başlay, taş-qayalar qumğa çevirile, bar mevcudat ğayıp ola.
Qısqası, pek deşetli bir silâ! Yahşı da, böyle silâ işançlı qolğa berilgen. Pelvan adaletli, barışıq sevgen bir adam olıp, böten yerde yaynı elge almay. Çünki başqalarnıñ toprağına qast etmey. Duşmanlar da onıñ toprağına ayaq basmağa saqınalar.
Yıllar keçe, pelvan qartaya, artıq baqiy dünyağa avuşmaq vaqtı yaqınlaşqanını añlay. Añlay ve teren oylarğa qapıla: ateşli oqnı kimge qaldırmalı? Oğullarınamı? Yoq. Olar cesürler, lâkin daa yaşlar. Oqnı sınap baqacaq olurlar. Bu ise yahşılıqqa alıp kelmez – dostlar arasında cenk çıqar, nice-nice halqlar qırılır, nice-nice devletler yer yüzünden silinir.
Yoq, böyle silânı şimdilik daa iç kimsege işanmaq mümkün degil! Onı saqlamalı. Em öyle saqlamalı ki, onı kimse tapamasın.
Künlerniñ birinde qart öz oğullarını yanına çağırıp, vasiyetini söyley:
– Evlâtlarım! Men endi qartaydım, bu dünyada aşaycaq aşım, içecek suvum, yapacaq işim qalmadı. Sizge rica etem, menim soñki istegimni yerine ketiriñiz. Mına sizge yedi kilitniñ anahtarları. Yer astındaki mağarada ateşli oq saqlıdır. Onıñ nasıl silâ ekenini ve ne kibi küçke malik olğanını sizge aytqan edim. Bizim yerlerden bayağı uzaqta, cenüp bette teren deñiz bar. İşte, tılsımlı oqnı alıp barıp, şu deñizge taşlañız.
Oğlanlar baba vasiyetini eda etmek içün oqnı alıp, yolğa çıqalar.
Olar uzundan-uzun yol yüre, çoqtan-çoq özenlerni keçeler, büyükten-büyük şeerlerni köreler. Niayet, bir qaç yıl degende, üç saili deñizge baqqan tutaş dağlı ülkege barıp çıqalar. Bu yerdeki eñ yüksek dağnıñ üstüne köterilgen soñ, közleri ögünde mas-mavı deñiz açıla. Bu – Qara deñiz eken. Yigitler ateşli oqnı şu deñizniñ suvlarına kömmeliler. Öyle, amma tılsımlı oqtan ayırılmaqnı iç istemeyler, yazıqsınalar.
– Böyle şey deñizge bıraqılırmı? Ya bu – bizge miras da! – dey kence oğul.
– Doğru aytasıñ, – onıñle razılaşa tonğuç oğul. – Tılsımlı oqnı özümizde qaldırmağa aqqımız bar.
– Biz bütün dünyanıñ saibi olur edik! Dünyadaki bütün qabile-uruvlar bizge tabi olur ediler…
Böylece, ağa-qardaş baba vasiyetini eda etmey, oqnı dağda saqlamaq qararına keleler. “Babama ise aytqanıñız kibi de yaptıq, dermiz”, – dep tüşüneler.
Olar dağda teren bir qoba tapıp, oqnı onıñ içine saqlay ve evge qaytalar.
Evge kelgen soñ ise şaşmalaylar, çünki baba olarnıñ yaptığından endi haberdar.
Qart pelvan baba sözüne qulaq asmağan oğullarına darıla, olarnı tazirlemege başlay:
– Şunı bilmiş oluñız ki, oqnı deñizge bıraqmağance menden elâllıq alamazsıñız!
Oğlanlar tılsımlı oqnı elden qaçıracaqlarına qani olıp, kene Qara deñiz sailine taba yol alalar, anda barıp çıqqan soñ oqnı qobadan alıp çıqa ve yazıqsına-yazıqsına onı deñizge bıraqalar. Silâ suvğa kömülmesinen deñiz quturğan kibi ola, onıñ suvları bir kereden şapırıp-köpürip başlay…
İşte, tılsımlı oq şimdi de deñiz tübünde yata, Qara deñiz ise oqnıñ ne yerde ekenini sır tuta. Faqat, kimerde bir qaynap, fışqırıp, yüksek dalğalar köterip başlay, bağrındaki deşetli silânı köterip atacaq ola…


text:
Qırımtatar faali Ervin İbragimov hırsızlanğanınıñ 3 yılı munasebetinen mayısnıñ 24-nde Bağçasarayda şeer camilerinde dualar yapıldı. Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbiri haber ete.
«Bugün bütün Bağçasarayda dua yapıldı, insanlar mubarek Ramazan ayında Allahqa dua etip, Ervinniñ yaqın vaqıtta evge qaytmasını istedi. Cinayetçiler tarafından hırsızlanğan diger semetdeşlerimizniñ ya da sebepsiz azatlıqtan marum etilgenlerniñ evge qaytmaları istenildi», – dep tarif etti uquqçı Nazim Şeyhmambetov.
Onıñ bildirgenine köre, üç yıl devamında dava büyük diqqat celp etse de, tahqiqat organları «semereli bir tahqiqat keçirmey, dava malümatları ise «emiyeti olmağan» vesiqa ve İbragimov hırsızlanğan maşina fotokopiyalarınen tolu». Şeyhmambetovnıñ fikirince, tahqiqat davanı «quruta».
Toplaşqan insanlar Ervin İbragimov aqqında yahşı ayta ve qaytacağına ümüt etmege devam ete.
«Er kün ev balkonından baqıp, Ervinniñ daire pencerelerini körem. Er özüme aynı sual berem: Ervin qayda? Ana-babasına baqmağa pek qıyın, hususan anasına. Ervin bizge de pek kerek. Er vaqıt yanımızda olıp, yardım etken, yardımğa kelgen edi», – dep tarif etti qırımtatar milliy areketiniñ faali, siyasiy mabüs Seyran Saliyevniñ anası Zodiye.
Ervinniñ babası Umer İbragimov insanlarğa destek köstergenleri ve lâqayt qalmağanları içün teşekkürler bildirdi.
«Bağçasaraynıñ bütün camilerinde dua yapqan Ervinniñ dostlarına pek minnetdarım. Ervin içün, Ervin adından, hırsızlanğan ve apishanelerdeki siyasiy mabüsler içün. Er kes sağ olsun ve tezce evge qaytsın. Adalet yeñsin», – dedi Umer İbragimov.
Bağçasarayda 2016 senesi mayısnıñ 24-nde aqşam şeer şurasınıñ deputatı, Dünya Qırımtatar Kongressi icra komitetiniñ azası Ervin İbragimov hırsızlanğan edi. Onıñ maşinası yol ortasında tapıldı. Ğayıp olğan kişi mayısnıñ 25-nde Meclis azalarınen beraber Sudaqqa baracaq edi, anda qırımtatar faalleriniñ mahkemesi planlaştırılğan edi.
Qırımtatar faali Nariman Celâl tutulğanını video nezareti kameraları qayd etti, dep bildirdi. Video uquq qoruyıcı organlarına berildi.
«Videoda, onı körgenlerniñ aytqanlarına köre, yol patrul hızmetiniñ urbasında insanlar bar, olar Ervin İbragimovnı toqtatıp, maşinadan alalar ve diger avtobusqa mindireler, ondan soñ ise keteler», – dep aytqan edi Celâl 2016 senesi.
Daa soñra Ervin İbragimovnı Bağçasarayda tutuv videosını kütleviy haber vastaları derc etti.
Ğayıp olğan insannıñ babası yarımadanıñ Rusiye prokuraturasına ariza berip, oğlunı qıdırmağa rica etti.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Ervin İbragimovnıñ ğayıp olmasınen bağlı mahkemeden evel tahqiqat keçirmekte.
Qırım aq qorçalayıcı gruppası İbragimovnı Rusiye akimiyeti ya da onıñ kontrolindeki gruppalar hırsızladı, dep tahmin ete.
Kyivde Ervin İbragimovnıñ ğayıp olğanını hatırlatmaq içün er ay «Ervin qayda?» aq qorçalayıcı aktsiyaları keçirilmekte.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov aytqanı kibi, Bütündünya qırımtatarlarnıñ kongressi 2015 senesi avgust 1-2 künleri Ankarada (Türkiye) keçecek.
Bunı o Facebookta yazdı.
«Qırımtatar cemaat, siyasiy teşkilâtları ve areketleri, fond, icadiy birlik, milliy matbuat vastalarınıñ kongresske vekillerini yollav tertibi yaqında aşkâr etilecek», – dey Çubarov.
Evel bildirilgeni kibi, Türkiyede Bütündünya qırımtatar kongressiniñ keçirilmesi iyül 31-den avgust 2-ge qadar planlaştırıla edi. Kongressni toplamaq qararı aprel 4-5 künleri Ankarada olıp keçken Türkiyedeki qırımtatar teşkilâtları platformasınıñ toplaşuvında qabul etildi. 2015 senesi fevral ayında Türkiyedeki 43 qırımtatar teşkilâtı ğayretini birleştirip, yekâne platforma çerçivesinde işbirlik tutmağa qarar aldılar.
Qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilev kongress delegatlarınıñ yarımadağa qaytması ile bağlı problemleri ola bilecegini tahmin ete.
Birinci Bütündünya qırımtatar kongressi Aqmescitte 2009 senesi mayıs ayında olıp keçken edi. 800 delegat iştirak etti – 12 memleketten 160 qırımtatar cemaat siyasiy teşkilâtınıñ vekili. Kongress prezidenti olaraq Refat Çubarov saylanğan edi.


text:
Ukraina Tış işler nazirliginde Ukraina diplomatları Qazahistannıñ Ukraina elçisi Samat Ordabayev ile Qırım ilhaqını inkâr etken Qazahistan prezidenti Kasım-Jomart Tokayevniñ aytqanlarını muzakere ettiler.
Ukraina Tış işler nazirliginiñ matbuat hızmeti bildirgenine köre, körüşüvde «halqara teşkilâtlardaki eki taraflı munasebetler ve işbirliginiñ aktual vaziyeti ve keleceginen bağlı fikirler bildirildi».
«Ukraina tarafı Almaniyanıñ Deutsche Welle devlet teleradiokompaniyasınıñ rus tilli saytında aydınlatılğan Qazahistannıñ Rusiyeniñ Ukrainağa ait Qırımnı qanunsız ilhaq etmege ıntıluvınıñ qabul etilmesinen bağlı endişesi bildirildi», – dep aytıla haberde.
Ukraina Tış işler nazirliginiñ bildirgenine köre, körüşüv neticesinde eki taraf da «1994 senesi yanvarniñ 20-nde tizilgen eki taraflı munasebetler ve işbirliginiñ temeli olğan Ukraina ve Qazahistan Cumhuriyetiniñ dostluq ve işbirligi aqlaşmasında qayd etilgen mustaqillik, devlet suvereniteti, topraq bütünligi ve sıñırlarnıñ deñişmeycegine qoltutqanını tasdıqladı».
Qazahistan prezidenti Kasım-Jomart Tokayev Deutsche Welle içün intervyü berip, 2014 senesi, Rusiye Ukrainağa ait yarımadanıñ öz toprağına «qoşulğanını» ilân etkende olğan adise-vaqialarnı ilhaq dep adlandırmay.
Dekabrniñ 4-nde Ukraina Tış işler nazirligi Qazahistanğa prezidenti Rusiyeniñ qanunsız Qırım ilhaqını inkâr etken içün demarş azırlağanını bildirdi.
Dekabrniñ 5-nde Qazahistanda Ukraina elçisi memleketniñ Tış işler nazirliginen körüşip, Kyivniñ Tokayevniñ Qırım laflarınen bağlı cevabını muzakere etmeli.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
BURSA BURSADAKİ OTO TAMİR TAMİRCİLER TAMİRİ BAKIM ONARIM İNEGÖL İNEGÖLDEKİ FİRMALARI
bursa oto tamir,bursa oto tamirciler,bursadaki oto tamirciler,bursa oto tamir firmaları,inegöl oto tamir,inegöl oto tamirciler,inegöldeki oto tamirciler,inegöl oto tamir firmaları,bursada oto tamiri yapan yerler,bursa oto bakım onarım firmaları
BURSA BURSADAKİ OTO BAKIM ONARIM TAMİRCİLER OTO TAMİR FİRMALARI REHBERİ,YILDIRIM OTO TAMİRCİLER,OSMANGAZİ OTO TAMİRCİLER,BEŞYOL OTO TAMİRCİLER,BEŞEVLER OTO TAMİRCİLER,BURSA İNEGÖL OTO ÖZEL SERVİSİ SERVİSLERİ,bursa inegöl oto tamircileri,bursa inegöl alfa romeo anadol tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl audi bmc tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl bmw cadillac tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl chery chevrolet tamir tamircileri özel servisi servisleri,bura inegöl chrysler citroen tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl dacia daf tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl daihatsu dodge tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl ferrari fiat tofaş tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl ford honda tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl honda hyundai tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl jeep karsan kia tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl karsan lada landrover tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl man maserati mazda tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl mercedes mitsubishi nissan tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl opel peugeot porsche tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl renault scania seat tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl skoda subaru suzuki tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl tat toyata tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl volkswagen volvo tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl yerli avrupa oto tamir tamircileri özel servisi servisleri,bursa inegöl japon kore alman oto tamir tamircileri özel servisi servisleri,isuzu iveco oto tamir tamircileri özel servisi servisleri
Etiketler: BURSA OTO TAMİR inegöl oto tamir BURSA OTO TAMİRCİLER İNEGÖL OTO TAMİRCİLER bursadaki oto tamirciler İNEGÖLDEKİ OTO TAMİRCİLER bursa oto tamir firmaları inegöl oto tamir firmaları bursada oto tamiri yapan yerler bursa oto bakım onarım firmaları


text:
Evinde tintüv keçirilgen soñ politsiya hadimleri alıp ketken Qırım faali ve bloger Yelizaveta Bogutskaya 4 saat devamında rayon bölüginde buluna.
Qırım.Aqiqat saytınıñ mühbiri bildire ki, rayon bölüginiñ binası yanında bir qaç jurnalist ve televizion taqımları bulunalar. Olarğa uquq qoruyıcıları Bogutskayanıñ yaqalanuvı boyunca bir de bir izaatlar bermeyler.
Matbuat vastalarınıñ hadimlerinen beraber rayon bölügi yanında faalniñ aqayı Oles de buluna. O, Yelizavetanıñ adliyecisinden haber bekley. Faalniñ menfaatlarını adliyeci Emil Kürbedinov qoruy.
Qırım.Aqiqat Qırım İçki işler nazirliginden izaatlar berilmesini istedi, lâkin vaziyetni birazdan izaatlamağa vade ettiler.
Sentâbrniñ 8-de saba Qırım faali ve bloger Yelizaveta Bogutskayanıñ evine arbiyler kelip, tintüv keçirip başladılar.
Yelizaveta Bogutskaya Liza Bogutski tahallüsini qullanıp, içtimaiy ağlarda ve farqlı neşirlerde, şu cümleden Qırım.Aqiqat saytında, Qırım işğaline qarşı maqalelerni bastıra edi.


text:
NATO sentâbr 14 künü Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda keçirilgen «saylavlar»nı tanımay. Bu aqta Alyansnıñ baş kâtibi Anders Fogh Rasmussenniñ beyanatında aytıla, dep haber ete UNİAN.
«Sentâbr 14 künü Ukrainanıñ muhtar cumhuriyeti – Qırımda keçirilgen saylavlarnı tanımay», – denile beyanatta.
Gensek şunı qayd etti ki, NATO alâ daa Rusiye tarafından Qırımnıñ qanunsız işğalini ve Ukraina şarqındaki vaziyetniñ kerginleşmesini takbih ete.
«Biz Rusiyeni Qırımnıñ qanunsız işğalini toqtatmağa çağıramız, biz onı tanımaymız ve tanımaycaqmız. Ukraina mustaqilliginiñ ve bütünliginiñ tarafdarları olamız», – dedi Anders Fogh Rasmussen.
Belli olğanı kibi, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda sentâbr 14 künü qanunsız saylavlar keçti. Bundan soñ Avropa birligi «Rusiye Federatsiyası tarafından Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ ve Aqyar şeeriniñ qanunsız işğalini takbih etkenini» bildirdi.
AQŞ da Qırımda regional ve yerli saylavlarnıñ qanuniy olğanını saymay.


text:
Bağçasarayda yanvar 17 künü Rusiye Federal telükesizlik hızmetiniñ Qırım ve Aqyardaki idaresiniñ yañı binası açıldı. Bunı «RİA Novosti Krım» rusiyeli neşiri bildire.
«Bağçasarayda biz eñ yaramay şaraitlerde buluna edik. Qurucılıq içün yeterli qadar sermiya ayırıldı, ve sekiz ayda bina quruldı», – dedi Rusiyeniñ Qırımdaki FSB idare yolbaşçısı Viktor Palagin.
Onıñ sözlerine köre, Qırımnıñ diger şeerlerinde de yañı FSB binaları qurulacaq.
«Yaqın zamanda bizler Keriçte ve Sudaqta qurucılıq başlaycamız», – dedi Palagin.
Neşirde qayd eteler ki, binanıñ açılış merasiminde Rusiye FSB müdiriniñ birinci muavini, FSB sıñır hızmetiniñ yolbaşçızı Vladimir Kulişov, Qırımdaki FSB yolbaşçısı Viktor Palagin, ve Kreml kontrolündeki Qırım parlamentiniñ yolbaşçısı Vladimir Konstantinov bar ediler.


text:
Qırımda Aqmescit rayonınıñ Krasnovka köyünde iyün 14-ünde rusiye quvetçileri qırımtatarlarnıñ evini tintti.
Tintüvden soñ Emirhan Murtazayevni tutıp, Aqmescitke alıp kettiler, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
“Emirhannı Aqmescitke alıp kettiler, qayda barmaq mümkün olğanını da ayttılar - Bogdana Hmelnitskogo, 4 (Ekstremizmge qarşı küreş merkezi). Tintüv vaqtında kompyuterni tutıp aldılar. Nezaketli ediler. Biz soradıq: çoqqamı alıp ketesiñiz? Bir yarım saatqa, dediler”, - dep aytıp berdi Murtazayevniñ soyu Zemine.
Tuvğanları, tintüv aqqında qararnı ve bbaşqa vesiqalarnı imzalamaqnı red etti. Olarnıñ ricasınenm quvetçilerniñ birisi bağlanuv nomerini qaldırdı, amma telefon etip baqqan soñ, o çet adamnıñ - bir esli qadınnıñ nomeri eken.
“Qırım birdemligi” cemiyeti Facebook saifesinde bildirgeni kibi, tintüv Bekir ve Emine Murtazayevlerniñ evinde yapılğan edi. Tintüv vaqtında olar ve olarnıñ oğlu Emirhan evde ediler.
Şimdilik küç organları hadimlerinden tefsir yoq. Qırım.Aqiqat tafsilâtnı bilmege tırışa.
İyünniñ 10-nda saba Aluşta, Qarasuvbazar ve Aqmescit rayonlarında qırımtatarlarnıñ evlerinde keçirilgen tintüvlerden soñ 8 er adam tutuldı.
Rusiye FSBsi tahqiqat tedbirleri 205.5 maddesi (terror teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etüv ya da iştirak etüv) boyunca cinaiy dava çerçivesinde keçirile ve «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı, dep bildirdi.
Ukraina uquq qoruyıcı organları Qırımda Rusiye quvetçileri keçirgen tintüvlerden sebep cinaiy tahqiqat başlattı.


text:
Keriç şeerinde oktâbrniñ 17-sini “kütleviy öldürüv qurbanlarınıñ hatırasını añma Künü” kibi belgilemekniñ imkâniyetini muzakere eteler. Bu teşebbüs, bir kün evel Rusiye nezareti altındaki Şeer cemaat şurasınıñ oturuşında baqıldı.
Şeerniñ rusiye akimiyetiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, oturuşta Keriç başı Nikolay Gusakov iştirak etti.
“Keriçliler er yıl bu künü, bütün şeerni şaşırtqan deşetli facianıñ qabaatsız qurbanlarınıñ hatırasını añıp olur”, - denile beyanatta.
Aynı zamanda, Keriç memuriyetiniñ saytında böyle hatıra kününiñ tayinlenmesi aqqında resmiy malümat yoq.
Oktâbrniñ 17-nde, çarşenbe künü, Keriç politehnik kollecinde patlav ve atışuv oldı. Rusiye Tahqiqat komitetiniñ malümatına köre, Keriç politehnik kollecinde olğan patlavnı 4-ünci kurs studenti, 18 yaşında Vladislav Roslâkov kerçekleştirdi. O, «özüni öldürdi». Facia neticesinde 21 insan elâk oldı. Qırımda üç künlik matem ilân etilgen edi.
Oktâbrniñ 19-nda Keriçte ve Yedi Quyu rayonında ücüm qurbanlarınıñ cenazeleri qılındı. Vedalaşuv merasimine biñlernen insan keldi.
Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Keriç politehnik köllecinde olğan patlavnı terror ücümi olaraq tasnif ete.


text:
Qırımda Qırımtatar milliy jurnalistika künü qayd etile!
10.04.1883 senesi ylı ata maarifçimiz İsmail Mustafa Gasprinskiyniñ muarrirliginde “TERCİMAN” gazetası dünya yüzüni kördi.
Şu kunni qayd etmek maqsadında 10.04.2011s. Bağçarayda yerleşken İ.Gasprinskiyniñ ev-muzeyi erkanında konferentsiya olıp keçken edi ve “Qırım” gazetasınıñ baş muarriri Bekir MAMUTnıñ teklifinen konferentsiya iştirakçileri nisan 10 kunüni — Qırımtatar jurnalistika kunü olaraq qayd etilmesi aqqında qarar alğan ediler…
Memba :Safure Kadjametova


text:
Kezlevde Rusiye quvetçileri qırımtatarlarnıñ evinde «tahqiqat tedbirlerini» keçire, dep bildirdi «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ faalleri Qırım.Aqiqatqa.
Olarnıñ malümatına köre, tintüv 57 yaşında Ali İbragimov ve 27 yaşında oğlu Mustafa İbragimovnıñ evinde keçirile. Diger tafsilâtlar şimdilik belli degil.
Rusiye quvet müessiseleri vaziyetni açıq şekilde izaatlamay. Qırım.Aqiqat olıp keçkenlerniñ tafsilâtlarını bilmege tırışa.
İyülniñ başında Qırımda FSB Üç taraflı bağ gruppası Ukraina eyyetiniñ yolbaşçı mesleatçısınıñ ana-babası yaşağan evni tintti, dep bildirilgen edi.
Qırımlı jurnalist ve faallerniñ evlerinde keçirilgen tintüvler
2014 senesi baarde Qırımnıñ Rusiye işğalinden soñ yarımadada Rusiye quvetçileri mustaqil jurnalist, vatandaş faalleri, qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ve «Tebliğ Cemaatı» teşkilâtlarınen alâqaları bar olğanından şübheli sayılğan insanlarnı apiske alıp başladı.


text:
Qırım ve Aqyar Musulmanları Diniy İdaresi Qırımda, Rusiye Federatsiyasınıñ cumhuriyetlerinde ve dünyanıñ diger memleketlerinde yaşağan dindaşlarnı Qarasuvbazar rayonı Köpürliköy (Çeremisovka) köyünde qadimiy caminiñ ğayrıdan qurulmasına yardım etmege çağırdı, haber ete QMDİ matbuat hızmeti.
Caminiñ qurucılıq tarihı belli degil, amma mında yaşağanlarnıñ tahminlerine köre, musulman diniy inşaatı bir üç asır evel qurulağandır. Caminiñ qurucılığını tek şu köyniñ musulmanları degil de, daa üç qomşu köyniñ (Biy Eli, Sollar, Aylanma) sakinleri bekley, çünki bu dört köyge bir camidir.
Cenk vaqıtları işbu camini aşlıq anbarına çevirdiler, 1944 senesi mayıs ayı sürgünliginden bir qaç yıl evelsi akimiyet avalesi ilecami qubbesini devirdiler.
Köyde bir 25 qırımtatar ailesi yaşay, olar öz başına bu işni becerip olamay ve lâqayt qalmağanlarnı Allah rizası içün yardım etmege çağıralar, denile QMDİ saytında.


text:
Aqmescit Kiyev rayon mahkemesiniñ «fevral 26 işi» boyunca toplaşuvında mahkemeci qabaatlanğan Ali Asanov, Mustafa Degermeci, Ahtem Çiygozğa qol tutmağa kelgen soy-soplarını salondan çıqardı.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, Mustafa Degermeciniñ işi baqılğanda, salonda bir 50 insan buluna edi, şu cümleden «fevral 26» işi boyunca qabaatlanğanlarnıñ soyları, Qırım cemaatçıları ve qırımtatar areket veteranları.
Mahkemeci qabaatlanğan şahısqa söz bergende, Mustafa Degermeci mahkeme salonında bulunğan tuvğanlarını selâmlamağa istegenini bildirdi. Bunı eşitip, zalda bulunğanlarnıñ bir qısmı alğışlamağa ve Degermecige qol tutuv sözlerini aytmağa başladı.
Mahkemeci bunı mahkeme toplaşuvına keder etken areket olaraq tanıdı ve insanlarnı mahkeme salonını terk etmege mecbur etti. Böyleliknen, mahkeme qararı yalıñız qabaatlanğan şahıs, avdokatı ve mahkemeci ögünde seslendirildi.
Mustafa Degermeciniñ avdokatı Aleksandr Solodkov mahkemege apiste bulunuv müddetini uzattırmamaq ricası ile muracaat etip, Aqmescit SİZOsında «normal keçiniş şaraitleri yoq olğanını» qayd etti. Aytqanı kibi, SİZOda amam yoq, mabuslar ise nevbetnen yuqlamağa mecbur.
Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi noyabr 17 künü fevral 26 vaqiaları boyunca yaqalanğan ve apiste bulunğan eki qırımtatar faali Ali Asanov ve Mustafa Degermenciniñ tevqif müddetlerini 2016 senesi fevral 19-na qadar uzattırdı, olar şimdi Aqmescitniñ SİZOsında bulunalar.


text:
Bunı prezident memuriyetiniñ başı vazifelerini eda etken Andriy Sençenko «Pervıy natsionalnıy» telekanalınıñ efirinide bildirdi.
«Bizde bugün Qırımdan mecburen köçip kelgenlerniñ sayısı tahminen 9,5 biñ insandır, Putinniñ rejimi olarnı andan basıp çıqara, Donetsk vilâyetinden, elimde olğan malümatqa köre, bugün 530-550 insan çıqtı, Lugansk vilâyetinden tahminen 150 insan çıqtı», – dedi o.
Sençenko qaçaqlarnıñ sayısı artqanını ayttı. Onıñ sözlerine köre, köçip kelgenlerniñ Ukraina çeşit vilâyetlerinde vaqtınca yerleşüvi içün 42000 yer ayırılğandır.


text:
Kreml nezareti alrındaki Qırım akimiyeti, kurort ücreti alınması eksperimentinden vazgeçmege qarar berdi.
Qırım kurort ve turizm naziri Vadim Volçenko TASS-qa haber etkeni kibi, kurort ücretinden vazgeçüv, Keriç köprü maşnalarğa açılğanından ilerilep başlağan, turistik biznesine qoltutmağa imkân bere.
“Şimdi bir qaç federal müessisesi, Qırım bu eksperimentte işrirak etmesin dep qanun leyhasını azırlay”, - yaza Volçenkonıñ sözlerinde TASS.
Nazir, Qırım eksperimentte işriraginı kesen-kes inkâr etecegi aqqında bildirdi.
Volçenkonıñ aytqanına köre, ücretten vazgeçüvniñ sebebi - “turistik biznesniñ tarafından olğan kütleviy muracaatlar”.
“Qırım köprü açılğanından soñ, evel turistler ziyaret etmegen Qırım bölgeleri tolıp başladı. 2018 senesi iyül-avgustta Qırım 100% tolu edi. Bu, ilerlevniñ başı olğanını añlaymız ve bu arada kurort ücreti kibi şeyler inkişafqa zarar ketire bile. Bunı añlap, otel saipleri ücretniñ lâğu etilmesi, ya da keççe başlaması muracaatınen hitap etti”, - dedi nazir.


text:
TepkәлrәH kyллaHyчы/ Törkälgän qullanuçı
/ Xisap yazmasın buldırıp, anın astında Wikimedia proyektına kergän qullanuçı törkälgän qullanuçı iseme belän bilgelänä. törkälmägän qullanuçı (en) qıla alğan ğämällärdän tış, törkälgän qullanuçınıñ tübändägelärne yasaw mömkinlege bar:
- / yaña mäqälälär buldıru
- / köylänmälärne bilgeläw
- / bitlärne üz "qüzätü isemlegenä" kertü
- / serverğa räsemnär, tawış yazmaları h.b. tör fayllarnı yökläw
- / üzgärtülärne keçe däräcä üzgärtü dip bilgeläw
- / üz qullanuçı biten buldıru
- / bitlärne küçerü
Xoquqlarnıñ tulı isemlegen User group rights bitendä kürsätelgän.
/ Törkälgän qullanuçı bularaq yasalğan bar üzgärtülär üzgärtülär curnalında İP-adres urınına qullanuçınıñ xisap yazması belän imzalana.
/ İdäräçe häm developer xoquqları bulmağan törkälgän qullanuçılarnıñ yaqlanğan bitlärgä üzgärtülär kertü yäki alarnı küçerü mömkinlekläre yuq. Yaña törkälgän qullanuçılarnıñ (en) bitlärne küçeru yäki yartılaş yaqlanğan bitlärgä üzgärtülär kertü mömkinlekläre yuq. Qayber wikilärdä yaña törkälgän qullanuçılarğa qarata başqa waq çikläwlär urnaştırıla ala (mäsälän, bugzilla:12556 säbäple, media uploads are an autoconfirmed riğt on most wikis, Commons'tan tış küpçelek wikilärdä avtomatik birelgän xoquq bulıp tora).
/ Wikicıyıntıq proyektında törkälgän qullanuçılar rätenä ışanıçlı qullanuçılar isemle ber kategoriä dä kerä. Wikicıyıntıqta küp bulğan Flickr'dan alınğan räsemlärne qullanu öçen belderelgän avtorlıq xoquqı litsenziälärneñ döres buluın raslaw tikşerüçelär cilkälärenä yata. Wikicıyıntıq'nıñ litsenziäläw tärtibe belän tanış bulğan törkälgän qullanuçı Wikicıyıntıqtağı ayırım ber klass bulğan ışanıçlı qullanuçı statusın alu öçen möräcäğät itä ala. Wikicıyıntıq idäräçeläre ğadi törkälgän qullanuçılarınnan yuğarıraq klassqa kerüläre säbäple ışanıçlı qullanuçı statusın alu kiräge yuq.
/ 2008 nçe yılnıñ 12 iyün könenä, küpçelek wikilärdä tözelgän xisap yazması üzgärtülär sanına qaramıyça durt kön uzğaç avtomatik raslanu statusına ireşä. ar.wiki, en.wiki, es.wiki häm pl.wiki'lärdä avtoraslanğan statusqa ireşü öçen minimal üzgärtülär sanı kertelgän; 2012 nçe yılnıñ mart ayına, başqalarda in küp 10 üzgärtü täläp itelsä, zh.wiki häm es.wiki'lärdä bu kürsätkeç in yuğarı däräcädä - 50. de.wikibooks proyektında avtoraslanğan statusqa ireşü öçen 7 kön täläp itelä. Bu çikne kütärü buyınça elek yasalğan täqdimnär kire qağılğan ide, Limits to configuration changes qara.


text:
"Qazannıñ 1000 yıllığı istälegenä" medal
"Qazannıñ 1000 yıllığı istälegenä" medale — Rossia Federatsiäse, Tatarstan Cömhüriäte däwlät büläkläreneñ berse[1].
Medal turında qağıydänamäYзrәpTү
Rossia Federatsiäse Prezidentınıñ 2005nçe yılnıñ 30 iyünendäge ""Qazannıñ 1000 yıllığı istälegenä" medale turında"ğı 762 nçe Ukazı nigezendä[2]:
- "Qazannıñ 1000 yıllığı istälegenä" medalen tapşıru qağidälären häm tärtiben raslarğa (1 nçe quşımta).
- "Qazannıñ 1000 yıllığı istälegenä" medalen tapşırunı oyıştıru buyınça Cömhüriät komissiasen tözergä (2 nçe quşımta).
- Qazan şähär xakimiäte başlığına "Qazannıñ 1000 yıllığı istälegenä" tapşıru öçen grajdannar isemelegen tözü buyınça şähär oyıştıru komissiasen buldırırğa.
- Älege Boyırıqnıñ ütälüen kontroldä totınu Tatarstan Cömhüriäte Prezıdentı Apparatına yöklärgä.
BüläklänüçelärYзrәpTү
- Qazanda yäşäüçe Böyek Watan Suğışı qaharmannarı
- Qazanda Böyek Watan Suğışı waqıtında 6 aydan kim bulmağan waqıt däwamında eşlägän tıl xezmätçännäre yäki Böek Watan Suğışı waqıtında fidaqar xezmät kürsätkän öçen SSRBnıñ medalläre häm ordennarı belän büläklängän xezmät veterannarı
- Qazan qalası üseşenä zur öleş kertkän şäxeslär


text:
«Qırım birdemligi» cemaat birleşmesiniñ koordinatorlarından biri, Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Server Mustafayevniñ anası Venera Mustafayeva oğluna qol tutmaq içün keçirgen bir kişilik aktsiyası sebebinden Bağçasaray rayonındaki Rusiye İç işler nazirliginiñ bölügine çağırıldı.
«Qırım birdemligi» faalleriniñ malümatına köre, sentâbrniñ 22-nde Venera Mustafayeva advokatınen beraber politsiyanı ziyaret etmege niyetlene.
«Sentâbrniñ 5-nde bir kişilik narazılıq aktsiyasına çıqtım – oğlum Mustafayev Server olğan Bağçasaraydaki ekinci gruppa mabüsleri, qırımtatarlarğa çıqarılacaq ükümge qarşı narazılığımnı ve razı olmağanımnı bildirmege istedim. Oğlumnıñ ayatını nasıl yoq etkenlerine indemeyip baqıp olamayım. Anda turğan yarım saatım içinde yanıma bir uquq qoruyıcı kelmedi. Amma tünevin, bir afta keçken soñ, bizge politsiya keldi. Başta evge keldi, amma işte olğanım içün iş yerime keldi. Özüni tanıtıp, bugün saat 13:30 içün celpname berdi. Bu areketler narazılıq aktsiyamnen bağlı olğanını añlattı», – dep tarif etti Venera Mustafayeva.
Rusiye uquq qoruyıcıları bu celpnamenen bağlı resmiy malümat bermey.
Server Mustafayevniñ anası Bağçasarayda bir kişilik narazılıq aktsiyasına çıqqan edi. Qollarında yazuvlı şiar bar edi: «Camideki subetler – cinayet degildir! Oğlumnı qaytarıñız!».
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki Cenübiy okrugınıñ arbiy mahkemesi sentâbrniñ 16-nda Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca üküm çıqardı. Marlen Asanov 19 yıl sert rejimli koloniyada, Memet Belâlov 18 yıl sert rejimli koloniyada ve bir buçuq yıl sıñırlav; Timur İbragimov 17 yıl sert rejimli koloniyada ve bir buçuq yıl sıñırlav; Server Zekiryayev 13 yıl sert rejimli koloniyada; Server Mustafayev 14 yıl sert rejimli koloniyada ve bir yıl sıñırlav; Seyran Saliyev 16 yıl sert rejimli koloniyada ve bir yıl sıñırlav; Edem Smailov 13 yıl sert rejimli koloniyada ve bir yıl sıñırlavğa üküm etildi. Ernes Ametov qabaatsız tanılıp, mahkemede azat etildi.
Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davası» mabüslerine çıqarılğan ükümni Qırımdaki diniy taqiplerniñ daa bir delili dep saya.
Ukraina prezidenti Volodımır Zelenskıynıñ temsilciligi Bağçasaraydaki ekinci «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» ükmüni «arbiy cinayet» dep adlandırdı. Reintegratsiya nazirligi, qırımtatarlarğa qarşı çıqarılğan üküm sebebinden Rusiyege qarşı sanktsiyalarnı sertleştirmege talap etecek, dep bildirdi.
2017 senesi oktâbr ayında Rusiye telükesizlik hısmetiniñ hadimleri Bağçasaraynıñ altı sakini Timur İbragimov, Marlen Asanov, Memet Belâlov, Seyran Saliyev, Server Zekiryayev ve Ernes Ametovnı tutup alan edi. FSB olarnı Rusiyede ve onıñ tarafından ilhaq etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ azaları olğanında qabaatlay.
«Qırım birdemligi» cemaat teşebbüsiniñ koordinatorı Server Mustafayev ve qırımtatarı, musulman Edem Smailov 2018 senesi mayısnıñ 21-nde Qırımda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından tutulğan edi. Olarnıñ davası Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir davasına» ilâve etildi.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Rusiye mudafaa naziri Sergey Şoygu sentâbr 9-ğa Rusiyeniñ «Qavqaz-2016» strategik taqım-ştat ögrenüvleriniñ esas basamaqlarından biriniñ keçirilmesi planlaştırılğan işğal etilgen Qırımğa keldi, dep bildire Rusiye Mudafaa nazirliginiñ matbuat hızmeti.
Elde etilgen malümatqa binaen, Şoygu ögrenüvler levhalarınıñ ömürge keçirilmesi vaqtında ştablar ve ordularnıñ areketlerini şahsen teftişleycek.
Opuk poligonında Rusiye ordusı taqımınıñ şartlı duşmannıñ ücümini qaytaruv boyunca areketler işlep baqılacaq, ögrenüvlerge celp etilgen bütün ordu çeşitleri qullanılacaq.
Sentâbr 5-te, bazarertesi künü Rusiye cenübinde ve işğal etilgen Qırımda «Qavqaz-2016» taqım-ştab strategik ögrenüvleri başlandı. Ukrain istihbaratınıñ malümatına binaen, Rusiye Cenübiy-Ğarp yönelişinde tahminen 100 biñ asker, 10 biñden ziyade arbiy ve diger tehnika, 60 gemi ve 400 uçaq ve vertolötnı bir arağa ketirdi.
Ekspertlerniñ fikrince, «Qavqaz-2016» ögrenüvlerinde Rusiye Federatsiyasınıñ silâlı quvetleri Ukrainağa qarşı ameliyatnı işlep baqacaq.
Avgust 18-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ilân etti ki, Rusiye kütleviy şekilde Ukrainağa kire bile ve böyle alda arbiy vaziyet kirsetile bilecegini ayttı.


text:
Kavkaz
Бy MәkaләHeң kиpилл әлифбacыHдarы иreзәre бap.
Kavkaz ul Könçığış Awrupa belän Künbatış Asiä arasındağı ber töbäk, aña Qara Diñgez häm Kaspi Diñgeze arasında bulğan Kavkaz tawları häm yanındağı cirlär kerä.
Könyaq Kavkaz ɵçen Kavkaz artı ataması qullanıla.
Kavkaz tawları arasında iñ biege Elbrus/Mäñge tawı, anıñ bieklege 5642 m, ul şulay uq Awrupanıñ iñ biek tawı da bulıp tora.
Kavkazda Görcistan, Ärmänstan, Azärbaycan, Osetiä, Çiçänstan, İnguşetiä, Dağstan häm tağın berniçä il ursnaşılğan. 1990. yıllar başında Kavkaz yılları Kavkaz Konfederaţiäsenä kergännär.
Kavkaz bügenge dönyanıñ iñ küptelle häm iñ küpmillätle cir bulıp sanala, anda 100dän artıq teldä söyläşälär dilär. 20. yözgä tikle xalıqara tel bularaq Törki teleneñ Kavkaz söyläme yöri ide. Annan soñ, Urıslar kilgäç, idärä tele öçen Urıs tele kertelä başladı. Soñğı arada Räsäyneñ tä'sire kimi bara.
TarixYзrәpTү
Töp waqıyğalar:
- Ğäräp-Xäzär suğışı
- Urıs qıyrallığı basıq ala
- 1. Bötendönya Suğış
- 1991. yılda bäysez Görcistan, Ärmänstan, Azärbaycan barlıqqa kilälär.


text:
Zıncırlı medrese Qırım müsulmanlarına qaytarıldı
2019 senesi mayısnıñ 17-sinde Qırım Cumhuriyeti Nazirler Şurasınıñ 584-R Fermanı ile Bağçasarayda Basenko, 57 adresi boyunca yerleşken “Zıncırlı medrese” diniy kompleksiniñ terkibine kirgen mülk Qırım ve Sevastopol şeeri müsulmanları diniy idaresine bedava qullanuvğa berildi.
Qırım Müftisi hacı Emirali Ablayev, yarımada müsulmanları adından Qırım Başı Sergey Aksönovğa alınğan qarar içün teşekkürler bildire, bundan da ğayrı Müfti QC medeniyet naziri Arina Novoselskaya ve QC DBM “Bağsaray tarihiy-medeniy ve arheologik müzey-qoruğına” Zıncırlı medreseniñ Qırım Müftiligine bedava qullanuvğa qaytarılmasınen bağlı tedbirlerde destek köstergenleri içün minnetdarlığını bildirdi.
Bundan da ğayrı, Qırım Müftisi, RF DD deputatı Ruslan Balbekke ve Milletlerara munasebetler ve sürgün etilgen vatandaşlarnıñ işleri boyunca Devlet komitetiniñ Reisi Lenur Abduramanovğa teşekkürler bildirdi.
“Zıncırlı medrese” musulman aliy oquv yurtunıñ temeli 1500 senesi Mengli Geray tarafından qoyuldı. O, Rusiye Federatsiyasında saqlanıp qalğan eñ qadimiy islâm diniy oquv yurtu sayılmaqta. “Zıncırlı medrese”de bütün müsulman dünyasına belli olğan diniy elita terbiye etildi. Medresede logika, arap filologiyası, felsefe, uquq, esap, telâffüz, astronomiya ve diger dersler berildi. Medreseniñ toprağında cami, onı qurğan insanlarnıñ, ulu diniy şahıslar ve alimlerniñ mezarları yerleşken. XIX asırnıñ 70-ncı seneleri mında belli qırımtatar maarifçisi İsmail Gasprinskiy rus tili derslerini berdi. O, komplesniñ territoriyasında defn etildi.
“Zıncırlı medrese” diniy kömleksi, Rusiye Federatsiyasında, hususan, Qırımda islâm tasiliniñ inkişafında büyük rol oynay. Rusiye Prezidenti Vladimir Pütin, Rusiyede islâm tasiliniñ ğayrıdan canlanuvınıñ müimligini qayd etken edi. Prezident: “İslâm tasili er vaqıt teren olıp, büyük tarihnıñ saibidir. 1917 senesine qadar Rusiye müsulmanlarınıñ ilâhiyatçıları bütün dünyada ürmetli insanlar olaraq tanıldı, olarnıñ fikirlerine büyük qıymet berildi”.
Devlet Başı aytqanına köre, akimiyet Rusiyede islâm tasiline destek köstermege devam etecek.
QC Nazirler Şurasınıñ mezkür Fermanı RF Prezidenti sözleriniñ güzel tasdiqidir.
QMDİ MDT matbuat hızmeti


text:
İlhaq etilgen Qırımda advokat Rifat Yahinniñ Aqmescit SİZOsına qarşı açılğan davası boyunca mahkeme oturışınıñ kününi belgilediler. Oturış dekabrniñ 25-inde Rusiye nezaretindeki Aqmescitniñ Jeleznodorojnıy rayon mahkemesinde keçecek.
Bunı Yahinniñ özü Qırım.Aqiqat mühbirine aytıp berdi.
"Bu menim Aqmescit SİZOsına qarşı açılğan davam aqqında. O, müşterim Cemil Gafarovnen bağlı, onıñ, saqatlıq gruppasını tasdıqlamaq içün, tibbiy tedqiqini yapmaylar", - dedi o.
Daa evel bildirilgeni kibi, advokat Rifat Yahin, ekinci Aqmescit "Hizb ut-Tahrir davası"nıñ iştirakçisi Cemil Gafarovnıñ tibbiy tedqiqini yapmaq ricası ömürge keçirilmegeni içün Aqmescit SİZOsına qarşı dava açtı.
Daa evel Cemil Gafarovnıñ advokatı Rifat Yahin müvekkiliniñ sağlıq vaziyeti fenalaşqanı ve mabüsniñ aqları bozulğanı içün Rusiye ombudsmeni Tatyana Moskalkovağa muracaat etti.
Yuqarı Radanıñ insan aqları vekâletlisi Lüdmila Denisova işğal etilgen Qırımdan ukrainalı siyasiy mabüsler Cemil Gafarov, Server Gaziyev, Enver Ömerov veAsan Yanikovnıñ (Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davalarınıñ» mabüsleri) sağlıq vaziyeti fenalaşqanını bildirgen edi. Şu sebepten Denisova Rusiye ombudsmeni Tatyana Moskalkovağa muracaat etip, Ukraina vatandaşlarınıñ tibbiy tedqiqi içün yardım etmesini rica etti.
Daa evel Gafarovnıñ advokatı müvekkiliniñ alı kritik oldı, dep qayd etken edi. Cemil Gafarov üçünci derece saqatı, büyrekleri hasta ve yürek hastalıqları bar. Advokat Gafarovğa ilâc bermeyip, hastahanege avuştırmağa razı olmadılar, dep qoştı.


text:
Aqmescit – Qırım medeniyet, sanat ve turizm universitetiniñ (KUKiT) rektorı Oleg Gabriyelân öz itsegi ile istifağa çıqtı. Alğan qararınıñ sebepleri aqqında aytqanda, «teneffüs etmek kerek» olğanını qayd etti. Aynı zamanda, Qırım medeniyet Nazirliginde olğan qaynaqnıñ malümatına köre, müessiseniñ yolbaşçılığı universitet rektorınıñ faaliyetinden memnün degil edi eken.
Qırım medeniyet, sanat ve turizm universitetiniñ rektorı, felsefe ilimler doktorı, professor Oleg Gabriyelân öz vazifelerinden vazgeçti. O, mında 2010 senesi sentâbr ayından çalışa edi. Qırım.Aqiqatqa Gabriyelânnıñ özü aytqanı kibi, arizanı kendi istegi ile yazğan eken.
«Vaqıt keldi. Ögde yapılacaq iş çoq, başqa ğayeler kerek, ümüt etem ki, zaman talaplarına uyğan bir insanlar kelir. Maña, ğaliba, teneffüs etmek kerek», – dep añlata qararını Gabriyelân.
Adımı aliy oquv yurtunıñ yoq etilmesi ve onıñ yerinde başqa universitetniñ peyda olacağı ile bağlımı degen sualge sabıq rektor cevap bermedi. Bunıñ ile Gabriyelân Qırım «medeniyet naziri» Arina Novoselskayanıñ universitetniñ kelecek taqdiri aqqında aytqan sözlerine esaslandı: «Nazirnen universitetniñ ğayrıdan qayd etüvi olacağı ile añlaşqan edik. Qapatılması aqqında söz yürsetilmedi», – dep qayd etti KUKiTniñ sabıq rektorı.
Rektor vazifesinde kimni körmege ya da kimni tevsiye etmege istegeni aqqında Gabriyelân bir şey aytmadı: «Şimdi qıyın bir vaziyet, yañı şartlar, bu işke kim azırdır, aytıp olamam».
Öz planları aqqında sabıq rektor: «iş qıdıracağım» dep ayttı. «Qırım ile bağlı çoq icadiy niyetim bar. Zenaatdaşım ile çeşit proyektlerni azırlayım, ümüt etem ki, olarnı amelge keçirmek içün vasta taparım»,– dep tarif ete professor. Böyle leyhalardan biri, aytqanı kibi, «Rus dünyası. Qırım» kitabınıñ neşir etilmesidir.
Hatırlatamız, Qırım «Nazirler şurası» Qırım medeniyet, sanat turizm universitetiniñ yoq etilüvi aqqında qarar aldı. Ocalarnıñ aytqanı kibi, böyleliknen universitetiniñ akkreditatsiya ve litsenziyası da yoq olur. Qırım.Aqiqat universitetniñ studentleri arasında keçirgen soravına köre, olardan çoqusı menfaatlarını qorçalamaq içün narazılıq numayışlarına çıqmağa azır eken.
«Munasip rektor edi»
Keçken afta KUKiT ocası, professor, tarih ilimler doktorı Yuriy Mogariçev Qırım.Aqiqatqa universitet etrafında olğan vaziyetni izaatlap, aliy oquv yurtunıñ likvidatsiyası ile onıñ yolbaşçılığınıñ deñiştirilmesi mümkün olğanını qayd etken edi. «Universitetniñ bugünki rektorı bir kimseniñ planlarına kelişmey, ğaliba», – dedi o vaqıt Mogariçev.
Qırım.Aqiqat kene Mogariçev ile bağlanıp, Gabriyelânnıñ işten boşatıluvı aqqında fikrini ögrendi. Oca bu aqta matbuat vastalarından ögrengenini bildirdi. Bu er şey kimniñ menfaatındadır degen sualge cevap berip olamadı: «Gabriyelân munasip rektor edi»,– dedi Mogariçev. Qırım medeniyet, sanat ve turizm universitetiniñ yañı rektorı kim ola bilecegi aqqında tüşüncelirini de bildirmedi. «Ukraina qanunlarına köre cidiy vaziyet edi: universitetniñ retkorı ilimler namzeti, professor ola bile edi, Rusiye qanunları ile başqa», – dedi Mogariçev.
Qırım «medeniyet nazirliginde» Qırım.Aqiqatqa müessisege OlegGabriyelânnıñ arizası kelgenini bildirdiler. «Şimdi onıñ yerine kimni tayin etmek kibi mesele baqıla», – dep añlattılar matbuat hızmetinde. Muayyen bir namzetlerniñ adlarını aytmadılar.
Aynı zamanda, Qırım.Aqiqatnıñ «medeniyet nazirliginde» olğan qaynaqları bergen malümatqa köre, «müessiseniñ yolbaşçılığı Gabriyelânnıñ faaliyeti aqqında çoqtan memnüniyetsizligini bildire edi», şunıñ içün bu kibi qarar «mantıqiy»dir. Amma, subetdeşimiz aytqanı kibi, universitetniñ taqdiri soñuna qadar daa belgilenmegen.


text:
Aqmescitte eñ yahşı sayılğan «Artek», «Orlönok» ve «Smena» lagerlerinde raatlana bilecek istidatlı balalarnıñ malümat bazasını tizmege başladılar. Bu aqta Moskvağa boysunğan Aqmescit memuriyeti matbuat hızmeti bildire.
«Komissiya «Artek», «Orlönok» ve «Smena» lagerlerinde tedaviylenme içün putövkalarnen taqdirlenecek istidatlı balalar ve ösmürler, oquv alâcıları, bala cemaat teşkilâtlarınıñ liderleri, icadiy kollektivler ve sport taqımlarınıñ azaları olğan balalarnı saylap ala», – dep aytıla beyanatta.
Müessisede qayd etilgenine köre, istidatlı balalar ve ösmürlerge bu tedaviylev müessiselerine yollama bedava berilecek.
2016 senesi aprel ayında Kiyev Obolon mahkemesi Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda yerleşken «Artek» lageriniñ mülkiyetini yaqaladı.
2015 senesi sentâbr ayında Qırım Muhtar Cumhuriyeti prokuraturası rusiyeli Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönovğa «Artek» Halqara bala merkezi» adlı Ukraina devlet müessisesiniñ mülkiyetini qanunsız şekilde öz mülkiyetine alğanı sebebinden cinayet yapqanında şeklenilgenini bildirdi.
Moskvağa boysunğan Qırım ükümeti 2015 senesi mart ayında yarımadanıñ eñ büyük «Artek» bala lageriniñ mülkiyetini Rusiye federal mülkiyetine teslim etti.
«Orlönok» bala merkezi Anapada, «Smena» bala merkezi ise, Rusiye Krasnodar vilâyetindeki Novo-Mihaylovskiy köyünde yerleşe.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Aqmescitte avgustnıñ 19-nda küçlü yağmurlar sebebinden soqaqlarnı suv bastı ve bir qaç terek yıqıldı. Bu aqta Rusiye ve Qırım kütleviy haber vastaları videolarnı paylaşıp bildire.
Aqmescitniñ Rusiye akimiyeti vaziyetni resmiy şekilde izaatlamay.
Daa evel berilgen malümatqa köre, küçlü yağmurlar sebebinden avgustnıñ 18-nde Yaltanı suv bastı.
Qırımdaki Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirligi Qırımda avgustnıñ 18-nden küçlü yağmurlar ve saniyede 20 metr süratınen yel sebebinden furtuna havfı ilân etildi, dep bildirdi.
Hatırlatamız, iyun ayında Aqmescit ve Qarasuvbazar rayonlarında ve Aqmescitte küçlü yağanaqlar sebebinden evlerni suv bastı. İyünniñ 27-nde Rusiye kontrolindeki Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov fevqulâde vaziyet rejimini kirsetti.
İyunniñ 28-nde Geoinformatika ve turğun inkişaf malümatı dünya merkeziniñ GİS-mütehassısı Sergey Gapon Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, Aqmescit ve Qarasuvbazar rayonlarında 2022 senesi yazda suv basuvları tekrarlana bile.
Roskomnadzor Qırım.Aqiqat saytını blok etti. Qırım.Aqiqatnı küzgü saytı vastasınen oqumaq mümkün: https://krymrcriywdcchs.azureedge.net. Esas adise-vaqialarnı Qırım.Aqiqatnıñ Telegram ve İnstagram saifelerinden taqip etiñiz.