text:
-
08:00 27
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
01:05 309
-
-
-
keşe 23:33 348
-
-
keşe 22:51 305
-
-
-
-
-
-
keşe 21:31 455
-
keşe 21:26 315
-
-
-
-
keşe 20:34 573
-
-
keşe 19:57 338
-
-
-
-
keşe 19:27 356
-
keşe 19:11 263
-
keşe 19:09 564
-
-
keşe 18:55 393
Amerïkalıq lïngvïst Djonatan Vaşïngton: Balamnıñ atı Jolan - Töle bïdiñ ulımen attas
ASTANA. QazAqparat - Amerïkadağı Pensïlvanïya ştatında turatın Djonatan Vaşïngton esimdi azamattıñ mektep bitirgennen keyin türki tilderin meñgerwge añsarı awıptı. Jıldar boyı Ewrazïya keñistiginiñ tükpir-tükpirin şarlap, tübi bir türki tildes elderdiñ tilderin zerttegen Djonatannıñ bul künde bildey türkolog degen därejesi bar. Professor qurlıq assa, Almatı men Bişkekke soqpay ketpeydi. Bunıñ da öz sebebi barın Djonatan mırzamen bolğan suxbat barısında surap bildik.
Djonatan qazir otbasımen Amerïkanıñ Pensïlvanïya ştatınıñ Delaver graftığında turadı. Jergilikti Swortmor wnïversïtetiniñ lïngvïstïka kafedrasında jumıs isteydi. Jas professormen kezdeswdiñ säti tüspegenimen, Amerïkağa qoñıraw şalıp, telefon arqılı tildeswge mümkindik aldıq. Professor wnïversïtette «Qazaq jäne qırğız tilderiniñ qurılımı» attı pännen sabaq beredi eken.
- Djonatan mırza, Qazaqstanğa jïi kelip turasız ba?
- Men birinşi ret Qazaqstanğa 2004 jılı barğanmın. Atap aytqanda, Almatıda boldım. Darın ïnstïtwtında bolğan edim. Ol waqıtta stwdentpin. Bir tanısım arqılı ïnstïtwt dïrektorınıñ şaqırtwımen Qazaqstanğa sol kezde tuñğış ret jolım tüsti. Men olarğa ağılşın tilinde biraz kömekteskenmin. Olar mağan qazaq jäne orıs tilin üyretti. Qazir de elderiñizde jïi bolmasam da anda-sanda, jol tüskende barıp turamın. Burın Ïndïana ştatında turğan edim. Köbinese sondağı Ïndïana wnïversïtetinde oqığan nemese kelip ketken qazaq stwdenttermen aralasamın. Äli künge deyin xabarlasıp turamız. Burındarı tört-bes ret birneşe künge barıp qaytqanmın. Soñğı ret osı jazda Qırğızstanğa barğanda Almatıda bir kün bolıp qayttım.
- Qazaq tilin qalay meñgerdiñiz?
- Qazaq tilin üyrenbes burın eki jıl boyı türki tilderin meñgere bastağan edim. Aldımen bastapqı deñgeyde tatar jäne özbek tilin üyrenip aldım. Sodan keyin-aq türki tilderine qızığwşılığım arta bastadı. Qazirgi waqıtta türkolog jäne lïngvïspin. Tatar jäne özbek tilin meñgergennen keyin sol negizde qazaq tilin üyrenw de köp qïınğa soqpadı. Qazaqstandağı til üyrenw täjirïbemmen qosa keyin Ïndïana wnïversïtetinde sabaq aldım. Oğan deyin 2007-2008 jıldarı Qırğızstanda bolıp, bolaşaq jarımmen tanısıp, sol waqıtta qırğız tilin üyrendim.
- Zayıbıñız qırğız qızı ma?
- Ïä, jubayım - qırğız. Atı - Tolğanay. Qırğızstanğa küyewbala bolıp kelemin. Qırğızstanğa barıp qayın jurtpen öz tilderinde söylesemin. Bir ulımız bar. Onıñ amerïkalıq atı - Even, qırğızşa atı - Jolan. Töle bïdiñ bir ulınıñ atı Jolan ekenin bilesizder. Amerïkalıqtar balaların eki esimmen atay beredi.
- Öte qızıq eken. Türki tilderiniñ qurılımın zerttew üşin wltradıbıstı wzï apparatın qurap şığarğanıñızdı bilgen edik...
- Durıs aytasız. Wltradıbıstı wzï apparatı negizi amerïkalıq qurılğı. Adam tiline üñilip, ärbir äripti dıbıstar kezde tildiñ qalay qozğalatının zertteydi. Mısalı, medïcïnada jürekti, büyrekti nemese dünïege keletin säbïdi qaraw üşin osınday apparat qoldanıladı. Al meniñ apparatım türki tilderiniñ dıbıstalwın adamnıñ tili arqılı zertteydi.
- Qazaq tiliniñ dıbıstalwınıñ özge türki tilderinen ayırmaşılığı bar ma eken?
- Türkolog retinde aytarım: türki tilderi arasında fonetïkalıq jağınan aytarlıqtay ayırmaşılıq bar. Negizinen ündi dıbıstarın zertteymin. Meniñşe, türik pen qırğız tili bir-birine öte uqsas. Al qazaq tili olardan säl özgeşe körinedi. Mısalı, emen degendegi «e» ärpi qırğız tilinde «e» nemese türik tilinde de «e» jäne «a» ärpine jaqın dıbıstaladı. Bir sözben, orıs tilindey aytıladı. Al «e» ärpiniñ qazaq tilinde dıbıstalwı özgeşe.
- Qazaqstannıñ latın älipbïine köşkeli jatqanın estigen bolarsız...
- Ïä, bul jañalıqtı köp estidim. Sol proceske türkolog retinde qosılğım da keledi.
- Swortmor wnïversïtetinde qanday sabaq beresiz?
- Bizde türkologïya salasın oqığan stwdentter joq. Biraq, türki tilderine qızığatın stwdentter bar. Lïngvïstïka salası boyınşa sabaq beremin. Är professor özi bilgen tili turğısında stwdentterdi oqıtadı. Mısalı, men «Qazaq jäne qırğız tiliniñ qurılımı» degen pännen sabaq beremin. Wnïversïtettegi tağı bir muğalimimiz twva tilderi boyınşa sarapşı. Ol twva tilin oqıtadı.
- Amerïkada qazaq dostarıñız bar bolar...
- Amerïkada qazaq dostarım köp. Biraq, bıltır Ïndïana ştatınan osı jaqqa köşip ketkenmin. Men köşip kelgen Delaver graftığında qazaqtar az eken. Bizdiñ qalada turatın bir qazaq qızı bïıl Swortmor wnïversïtetin bitirgen. Biraq, sol qız «bul jerde jalğızbız, basqa qazaqtar joq» degen edi.
- Suxbatıñızğa raxmet! Jumısıñızğa tabıs tileymin!
- Sizge de köp raxmet!
- Qazaqstan Prezïdenti AQŞ Vïce-Prezïdenti Maykl Penspen kezdesti
- Qazaqstandıq tennïsşi Gerasïmenko Vengrïyada eki ret jeñiske jetti
- Vaşïngtonda ğarış salasındağı ıntımaqtastıq twralı kelisimge qol qoyıldı
- Almatı oblısında muğalimdi oqwşınıñ ata-anası urıp ketti
- Aqtöbelik käsipkerler memlekettik-jekeşelik äriptestik ayasında balabaqşa salmaq
- Nazarbaevtıñ AQŞ-qa saparı uzaqmerzimdi qarım-qatınastıñ alğaşqı qadamı - amerïkalıq sarapşı
- Nazarbayev-Trump kezdeswi: Qazirgi axwal men keleşek
- OQO-da erekşe bilim berw qajet balalarğa arnalğan ortalıq aşıldı
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


c: text/html

text:
Jumıssızdar sanı 3 mln-ğa jetip, salıq mölşeri ösip ketken. Şarasız ïtalïyalıqtar premer-mïnïstrge jaña laqap at qoyıptı. 2014 jıl ïtalyandıqtar üşin şadıman şattıqpen bastaldı. El tizgini küş-qwatı tasığan, jas köşbasşı Matteo Rencïge tïgen soñ xalıqtıñ tïtıqqa tïgen dağdarıstan arılamız degen ümiti oyandı. Biraq küzge taman jurttıñ qwanışı sw sepkendey basıldı. Kedeylik men jumıssızdıq burınğıdan beter ösip ketti. Xalıqtıñ kümäni beker emes sïyaqtı. Eldegi jumıssızdar sanı büginde 3 mïllïonğa jetipti, salıq mölşeri de qalıspay, ösip baradı. Mamandar jürgizgen älewmettik zerttewler xalıq köñiliniñ päs tartqanın tağı bir däleldey tüsti. Zeynetkerler men jumıssızdar turmıs tawqımeti artıp ketkenin aşwmen aytıp otır.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Narıq jäne turmıs,
Kommentarïï

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Rusiye Federal havfsızlıq hızmeti: Nemtsovnıñ öldürüvi işiniñ eki şeklengen adamını yaqaladılar
Rusiye Federal havfsızlıq hızmetiniñ müdiri Aleksandr Bortnikov muhalifetçi Boris Nemtsovnıñ öldürüvi aqqında iş boyunca eki şeklengen insannı yaqalağanlarını bildirdi, – dep haber ete Radio Svoboda.
«İş neticesinde bugün eki şeklengen şahıs yaqalandı. Bu Kubaş Anzor ve Dadayev Zaur», – dep ayttı Bortnikov Pervıy kanal Rusiye telekanalınıñ yayınında.
Onıñ aytqanına köre, yaqalanğanlar Qavkazlılardır.
FSB resmiy saytı bunı bildirmey.
Rusiye muhalifetiniñ liderlerinden biri Boris Nemtsov fevral 27-de aqşam Moskvanıñ merkezinde Kremlden 200 metrlik mesafede atıp öldürildi.
Öldürilgen Rusiye muhalifetçisi Boris Nemtsovnı Troyekurovskoye mezarlığında defin ettiler. Salı künü, mart 3-te, bir qaç saat sürgen vedalaşuv merasimine biñlernen adam siyasetçinen vedalaşmağa keldi.
Merasim bitken soñ adamlar «Rusiye serbest olacaq!», dep qıçırmağa başladılar.
Rusiye taqiqat komitetiniñ malümatına köre, işniñ şaatlarını sorğuğa çekeler, nezaret kameralarınıñ videosı baqıldı, mahkeme teşkerüvleri belgilendi.
Taqiqatçılar öldürüvniñ bir qaç versiyasını baqmaqtalar: siyasiy provokatsiya, ekstremistlerniñ intiqamı, «ukrain izi», şahsiy munasebetler.


text:
2016-jil pütkül duniyani häyran qaldurğan vä täşvişkä salğan vaqiälärgä tolup-taşti. Tšvändä biz äynä şularniŋ bäzilirini gezithanlarniŋ diqqitigä havalä qilivatimiz. • Siriyadä «İslam dšliti» topiniŋ läşkärliri bilän uruş davamlaşti. Fevral'da İraq vä Siriya ahalisiğa insanpärvärlik yardäm qiliş üçün turaqlaşturuş fondiniŋ qurulğanliği mälum boldi. «İslam dšlitigä» qarşi kürişiş boyiçä häliqara koalitsiyaniŋ «az topiğa» kiridiğan 23 mämlikitiniŋ – Avstraliya, Bahreyn, Bel'giya, Büyük Britaniya, Daniya, Misir, Germaniya, İordaniya, İraq, İspaniya, İtaliya, Kanada, Katar, Quväyt, Niderlandiya, Yeŋi Zelandiya, Norvegiya, Birläşkän Äräp Ämirlikliri, Säüdiyä Äräpstani, AQŞ, Türkiya, Frantsiya, Şvetsiya – barliq yšnilişlär boyiçä, җümlidin terroristlarni mäbläğ bilän täminläş yollirini yepiş arqiliq ularğa qarşi kürişiş mäҗburiyätlirini tästiqlidi.
• İyun' eyida Büyük Britaniyaniŋ Evropa İttipaqiğa äzaliği toğriliq referendumda ahaliniŋ besim kšpçiligi korol'luqniŋ ittipaqtin çiqişi üçün avaz bärdi. Mämlikät grajdanliriniŋ mundaq qarari Prem'er-Ministr Devid Kemeronni istipağa ketişkä mäҗbur qildi.
• 15-iyul'da Frantsiyaniŋ milliy mäyrimini nişanlaş vaqtida Nitstsa şähiridä dähşätlik paҗiä yüz bärdi – jük toşuş maşinisi salyutni tamaşä qilişqa kälgän adämlär topiğa uruldi. Şähär hakimi Kristian Estrodiniŋ haydiğuçiniŋ qästän härikät qilğanliğini, yäni adämlär topiğa qaritip birnäççä qetim oq atqanliğini tästiqligänligi toğriliq hävärlär tarqitildi. haydiğuçini politsiya hadimliri etip šltürdi. Bu paҗiädä säksändin oşuq adäm, җümlidin tšrt qazaqstanliq – Pavlodar şähiriniŋ turğunliri 60 yaşliq Lyubov' Pançenko, 33 yaşliq Marina Pançenko, 3 yaşliq Sil'viya Pançenko vä Antverpendiki rus mäktiviniŋ oqutquçisi, 57 yaşliq Natal'ya Otto qaza boldi. Keyin mälum boluşiçä, bu huҗum üçün «İslam dšliti» җavapkärlikni šz zimmisigä alğan.
• 2016-jili avgustta yär yüziniŋ millionliğan turğunliri ital'yanlar täğdiri üçün täşvişländi. 24-avgust künigä štidiğan keçisi İtaliyaniŋ märkiziy qismidiki tağliq rayonlarda küçi 6 ballğa baravär yär tävridi. Uniŋ oçiği Rimdin 113 kilometr şärqiy-şimalda bolğan. 280gä yeqin adäm halak boldi, ularniŋ kšpçiligi Amatriçe ahaliliq punkitiniŋ turğunliri. Bu yärdä šy-imarätlärniŋ 75 payizi väyran qilindi, saq qalğanliri bolsa, adämlärniŋ yaşişi üçün yaramsiz.
Moşu täbiiy apättin keyin ikki aydin säl oşuğiraq vaqit štüp, yäni 27-oktyabr'dä yänä bir yär tävräş orun aldi. Uniŋ ikkinçi dolquni, birnäççä saattin keyin, üçinçi dolquni bolsa, 30-oktyabr'dä qaytilinip, u 6,5 ballni täşkil qildi. Aldin-ala mälumatlarğa qariğanda, İtaliyadä 100 miŋğa yeqin adäm baş panasidin ayrildi.
• 11-dekabr'da Stambulniŋ Beşiktaş rayonida «Vodafon arena» stadioni yenida avtomobil'ğa selinğan ikki bomba partlandi. Terrorluq härikät aqivitidä 44 adäm halak bolup, 150tin oşuq adäm җarahätländi.
• 19-dekabr'da Türkiyadä Ankaradiki zamaniviy sän°ät galereyasidä «Rossiya türklärniŋ näzäridä» fotokšrgäzmisini eçiş vaqtida Rossiya älçisi Andrey Karlovqa süyiqästlik qilindi. Älçi sšzlävatqan vaqitta uniŋ käynidä turğan jigit tapançisini çiqirip, diplomatqa bir näççä qetim oq atqan. Aqivättä tenigä säkkiz oq täkkän Andrey Karlov ağriqhanida vapat boldi. Rossiyadä yüz bärgän vaqiägä terrorluq härikät däp baha bärdi. Keyin Andrey Karlovni šltürgän qatilniŋ miting vaqtida Rossiya Federatsiyasiniŋ Ankaridiki älçihanisini küzitişkä qatnaşqanliği mälum boldi.
• 25-dekabr'da Rossiya Mudapiä ministrliginiŋ Tu-154 samoleti qoşumçä yeqilğu quyup, Soçi şähiriniŋ yenida havağa kštirilgändin keyin, ikki minut štüp deŋizğa ğulap çüşti. hava kemisiniŋ bortidiki 92 adämniŋ barliği – Aleksandrov namidiki härbiy ansambl'niŋ artistliri, jurnalistlar häm ularğa hämra bolğan härbiy hizmätçilär vä ekipaj äzaliri halak boldi. Ular härbiy hizmätçilärni Yeŋi jil bilän täbrikläş üçün Rossiyaniŋ Siriyadiki Hmeymim aviatsiya bazisiğa uçqan.
• 10-iyun' vä 10-iyul' künliri Frantsiyadä Futbol boyiçä Eropa çempionati štküzüldi. Bu birinçilikniŋ finalida Portugaliya tallanma komandisi mäydan egilirini 1:0 hesavi bilän yeŋip, šz tarihida däsläpki qetim qit°ä çempioni ataldi.
• Ötkän jili 5 – 21-avgust ariliğida Rio-de-Janeyroda yazliq Olimpiada oyunliri štküzüldi. Uniŋğa 206 mämlikät, җümlidin däsläpki qetim Kosovo vä Җänubiy Sudan väkilliri qatnişip, 306 medal' komplekti üçün küç sinaşti. Bu Olimpiada häm qatnaşquçilar häm medal' sani boyiçä Oyunlar tarihida rekord ornatti. Qazaqstan Rio-de-Janeyroda 17 medal' (3 altun, 5 kümüç vä 9 bronza) medal'ğa muyässär bolup, umumiy komandiliq hesapda 22-orunni egilidi.
• Ändi Qazaqstanğa kälsäk, Mustäqillikniŋ 25 jilliğida bizdimu alämşumul yeŋiliq-šzgirişlär yüz bärdi. Mäsilän, 28-iyun'da Qazaqstan Märkiziy Aziya mämlikätliriniŋ arisida birinçi bolup Aziya-Tiniq muhit topidin BDT Behätärlik Keŋişiniŋ turaqliq ämäs äzasi bolup saylandi. Bizniŋ җumhuriyitimizniŋ namzitini avaz berişkä qatnaşqan BDTqa äza 193 dšlättin 138 dšlät qollap-quvätlidi. Qazaqstan biyil 1-yanvar'din tartip BDT behätärlik Keŋişiniŋ turaqliq ämäs äzasi hoquqiğa räsmiy kirişti vä šz väzipisini 2018-jilniŋ ahiriğiçä orunlaydu.
Uniŋdin taşqiri Astana Siriyadiki väziyätni birtäräp qiliş boyiçä kšptäräplimilik muzakirilär җayi süpitidä tallavelindi.


text:
Rusiye prezidentligine KPRF namzeti: «Qırımnı keri qaytarmam»
Rusiye prezidentligine namzet olacağını bildirgen Lenin adına sovhoznıñ müdiri Pavel Grudinin, ilhaq etilgen Qırımnı «Rusiye» toprağı deyerek, prezident olaraq saylânğan taqdirde, yarımadanı keri «qaytarmaycağı» aqqında ayta.
Bunı Grudinin Rusiyeniñ «Birinci kanalında» keçken «Vremya pokajet» yayınınıñ eferinde bildirdi.
«Qırım – Rusiye toprağı, qalğan detallerni muzakere etmek mümkün. Bunı yapmaq içün tış işleri naziri bar, kerçek, yaramay birisi sayılmaz», – dep ayttı Grudinin. O, «böyle meselelerni yalıñız çezmeycegini de» ilâve etti.
Belli olğanı kibi, dekabrniñ 23-nde Rusiye Federatsiyası Kommunist Firqası adına (KPRF) Rusiye prezidentligine namzet olaraq Moskva civarında yerleşken Lenin adına sovhoznıñ müdiri Pavel Grudinin kösterildi.
Rusiye prezidentiniñ saylâvını 2018 senesi martnıñ 18-nde – Qırım ilhaqınıñ yıllığında ötkerilmesi planlaştıralar. Daa evel saylav kününiñ başqa künge keçirilmesini közde tutqan mütenasip qanun, Rusiyeniñ Devlet Duması ile Fedratsiya Şurası tarafından tasdiqlanıp, Rusiye prezidenti Vladimir Putin tarafından imzalanğan edi.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey.Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü olaraq qabul etti.


text:
Aksönov Aqmescitte 25 bala bağçasını qurmağa avale etti
Kreml tarafından tayinlengen Qırım ükümetiniñ reisi Sergey Aksönov Aqmescit şeer memuriyeti yolbaşçısına modul bala bağçaları içün 25 topraq damartısını ayırmasını temin etmege avale etti.
Rusiyege boysunğan Aqmescit memuriyeti matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, şeer memuriyetiniñ yolbaşçısı Gennadiy Baharevniñ sözlerine binaen, Qırım ükümeti Rusiye prezidenti Vladimir Putinden bu maqsatlarğa kerekli paranıñ ayırmasına razılığını aldı.
Rusiye ükümeti 2016 senesi yanvar 1-ge qadar bala bağçalarına olğan nevbetlerni yoq etmege avale etti. Amma Moskvağa boysunğan Qırım Tasil nazirligi bu vazifeni belgilengen müddet devamında yerge ketirmek imkân olmağanını qayd etti. Bala bağçalarına nevbetlerni tek 5 yıldan soñ yoq etmege söz bereler.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
«Krımenergo» Rusiyeden quvetli generatorlarnı bekley
«Krımenergo» şirketinde elektrik aqımsız qalğan yarımada ealisini yaqında Rusiyeden Qırımğa quvetli elektrik generatorlarnı ketirecekler dep tınçlandıralar. Bunı Qırım.Aqiqatqa Qırım energiya berici şirketiniñ kontakt-merkezinde bildirdiler.
«Bizge yardım ketireler – quvetli generatorlarnı, tezden vaziyet eyileşir»,– deyler «Krımenergo» kontakt-merkezinde.
Şimdi Aqmescitte yarıqnı er dört saat söndüreler, amma yerli sakinler degeni kibi, er yerde öyle degil. Şeerniñ bazı rayonlarında yarıqnı 8 saat bermey bileler.
Noyabr 22-ne keçer gecesi Herson vilâyetiniñ Çaplinka qasabası rayonında patlavlar yüz berdi. Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq qamaçavı ştabında bildirilgeni kibi, «Qırımnı elektrika ile teminlegen elektrik bericileriniñ yolağı tüşti ve ğayrıdan tiklenemez».
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi. Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini tamirlemege başlağanlar.


text:
Rostovda mahkemege celp etilgen dört musulmanlardan biri olğan Qırım sakini beş kün kantserde otura – adliyeci
Daa üç Qırım musulmanınen beraber, «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanında qabaatlanıp Rostov-na-Donu şeerinde mahküm etilgen Ruslan Zeytullayevni kantserge oturttılar. Bu aqta adliyeci Emil Kurbedinov bildire.
Onıñ malümatına binaen, Zeytullayev bildirdi ki, endi beş kün devamında, «onıñ ar-namusını aşalağan areketlerni yapmağa red etkeni içün, ve İslâm qanunlarını bozmağa red etkeni içün», kantserde otura.
«Soñki mahkeme toplaşuvından soñ, Rostov-na-Donu taqiqat izolâtorına kelgen soñ SİZO memuriyeti Ruslandan, teşkerüv keçirmek içün, bütünley soyunmasını talap ettiler. Ruslan tüp urbasına qadar soyundı, amma bütünley soyunmağa red etti», – dep añlattı Kurbedinov.
Adliyeciniñ qayd etkenine binaen, diniy mefkürege köre, İslâm qanunlarına binaen, diger şahıslar ögünde, bir cınıs olsa da, tolusınen soyunmaq yasaqtır. Bunen beraber, o qayd ete ki, teşkerüvniñ böyle tarzı insannıñ ar-namusını aşalay, ve bu vaziyette delilsiz ola.
«Normal insanğa bunı yapqanlarnı añlamaq qıyındır. Bu iş boyunca dört qabaatlanğan kişi em kameralarda, em de olardan tış nezaret astında buluna. Bunıñ içün, anda kimse bir şey keçirip, saqlap, teslim etip olru, dep aytmaq mümkün degil. Em de böyle şeyler yapması kimseniñ aqlına kelmey, tek balalarğa apaylarından destek mektübini teslim etmek», – dep ayttı Kurbedinov.
Avgust 2-de, salı künü Rostov-na-Donu şeerindeki Şimaliy Qavqaz okrug arbiy mahkemesinde «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanında qabaatlanğan Qırım musulmanları – Ruslan Zeytullayev, Rustem Vaitov, Nuri Primov ve Ferat Sayfullayev – işi boyunca nevbetteki mahkeme toplaşuvı keçirildi. Amma mahkeme ekspertniñ video bağını diñlep olamadı. Qabaatlanğanlarnıñ imayecileriniñ malümatına binaen, işniñ baqılması avgust 3-te saat 11.00-de devam etecek.
Olar 2015 senesi qışta Aqyarda yaqalandı. Mayıs ayında olarnıñ apiste bulunma müddeti oktâbr ayına qadar uzattırıldı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
«Bul şığarılımda Batırxan Şükenov Stïvï Wandera beynesinde şıqtı. Biz barlığımız onı osı sätti şıqqan beynesimen şın jürekten quttıqtağan bolatınbız, ol özin baqıttı sezindi. Alayda, ökinişti, eger Batır tiri bolğan kezde erteñ 53 jasqa tolar edi. Bügin Batır aramızda joq. Sondıqtan da biz osı mawsımda eki jeñimpaz boladı dep şeşim qabıldadıq. Bir jeñimpazdıñ atı qazirdiñ özinde belgili bolıp otır – ol Batırxan Şükenov. Batır, biz seni ülken jeñisiñmen quttıqtaymız! Sen jeñimpazsıñ»,- dedi bağdarlama jürgizwşisi Ïgor Vernïk.
Közi tirisinde Batırxan Şükenov «Rossïya 1» telearnasındağı «Odïn v odïn» teleşowına qatısıp, körermenderdiñ esinde basqa beynelerge jarqın enwimen este qaldı. Ol Lwï Armstrong, Lwçano Pavarottï, Yurïya Antonova, Mwrata Nasırov, Leonïda Agwtïn, Kola Beld, Vladïmïra Şaxrïn, Lïz Mïtçell, Sezarïï Evor ,Vladïmïra Kwzmïn jäne Tınïsa Myagï sındı tuğalar beynelerine enip, öner körsetken bolatın.
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Mahkeme «Veciye Kaşka işi» figurantlarına tevqif muddetiniñ uzatılması boyunca muracaatnı baqacaq
Aqmescitniñ Kyiv rayonı mahkemesi tergevniñ sıñırlav tedbiriniñ uzatılması aqqında muracaatı boyunca oturışuvnıñ yanvar 12 cuma künü ötkerilmesini planlaştırdı. Bunı Qırım.Aqiqatqa advokat Ayder Azamatov bildirdi.
Advokat: «Adet üzre tedbirni uzatmaq qararı alına, tedbirniñ deñiştirilmesine dair daa iç bir qarar alınmadı. İmayemiz altında bulunğan eki şahısnıñ da sağlığı pek ağır vaziyette; baqayıq, oturışuv nasıl keçer; işte anda olarnen laf etmege çaremiz olur», – dedi.
2017 senesi noyabrniñ 23-nde Aqmescitte Rusiye telükesizlik hadimleri bir grup qırımtatarlar – Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini yaqaladılar. Olar Türkiye vatandaşından «aqsız yerde hususan büyük miqdarda para talap etüv»de qabaatlanalar. Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından yaqalanuvları esnasında qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramadı. Daa soñra qadınnıñ vefat etkeni belli oldı.
Bekir Degermencide sürekli astma bar. Tahqiqat izolâtorında sağlığınıñ vaziyeti birden fenalaştı. Dekabrniñ 6-sında Kremlniñ kontroli altında bulunğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ zalında faaliyetçige «acele yardım» çağırıldı. Dekabrniñ 14-ne keçer gecesinde o, reanimatsiyağa oğradı. Ondan soñ onı pulmonologiya bölüginiñ koridorında tuttılar. 2018 senesi yanvarniñ 2-nde faaliyetçini tekrar tahqiqat izolâtorına yolladılar.
65 yaşlı qırımtatar faaliyetçisi Asan Çapuh tahqiqat izolâtorında mikroinsult keçirdi ve acele surette hastahanege yatqızılmasına muhtac edi. Yılbaş tatilleriniñ arfesinde o, tıbbiy teşkerüvden keçirildi, lâkin advokatına onıñ diagnozı ve sağlığınıñ vaziyeti ale daa belli degil.
Noyabrniñ 24-nde Rusiyeniñ kontroli altında bulunğan Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi yaqalanğan qırımtatar faaliyetçilerini 2018 senesi yanvarniñ 15-ne qadar apis etti.


text:
Smedlâyev: Sudaqta «fevral 26» işi boyunca daa bir qırımtatarı yaqalandı, Çiygozğa qarşı malümat qıdırıla
Sudaqta «fevral 26» işi boyunca daa bir qırımtatarı yaqalandı.
Bunı öz Facebook saifesinde Qurultayınñ Merkeziy saylav komissiya reisi, qırımtatar areketiniñ faali Zair Smedlâyev bildirdi.
«Daa bir vatandaşımız, 1985 senesi doğğan Emirvaliyev Eskender Emirasanoviçniñ yaqalanuvı aqqında haber aldıq», – yazdı o.
Onıñ malümatına köre, Eskender – Suvuq Sala köyüniñ sakini. 2015 senesi fevral 18-de, aqşam, sanki yaqarlıq stantsiyası abravınıñ şaatı olğan Eskenderni 4 belgisiz insan alıp ketken edi.
«Aqmescitniñ Taqiqat komitetinde oña 2014 senesi fevral 26 künü mitingde iştirak etüvi sebebinden qabaatnı bildirdiler. Soñra, 2015 senesi fevral 19 künü, saat 22:00 bir 15-20 insan kelip, evinde tintüv keçirdi», – dep yaza Smedlâyev.
Aytqanına binayen, bu vaqialardan soñ, Eskenderniñ apayı, eki yaşına yetmegen balanıñ anası, biri 6 yaşında, digeri 11 aylıq bala, hastahanege tüşip, mında bir afta devamında yatqan. Bundan soñ onı tibbiy teşkerüvge Aqmescit şeerine yolladılar.
Smedlâyevniñ aytqanı kibi, mart 11 kunü Aqmescitte mahkeme toplaşuvı keçirildi, qararı – 2015 senesi aprel 18-ne qadar apis cezası.
«Emirvaliyev Eskender Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 212 maddesi ekinci qısmı boyunca şeklene (kütleviy aktsiyalarda iştirak etüv). Tuvğanları aytqanı kibi, taqiqatçılar Eskenderden Ahtem Çiygozğa qarşı malümatnı ögrenmege isteyler, amma Eskender böyle bir şey aytmadı, em de aytmaz», – dep yaza Smedlâyev.
Mezkür iş boyunca soñki yaqalanğan Talât Yunusovnı mart 13 künü mahkeme eki ayğa apis etti.
Ahtem Çiygoz yanvar 29-da yaqalandı. Rusiye Taqiqat komitetiniñ resmiy vekili Vladimir Markin bildire ki, Çiygoznı «kütleviy numayışnı teşkil etüv ve iştirak etüvde» şekleyler. Qırım Yuqarı Mahkemesi fevral 6 künü SİZOda bulunğan Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ şikâyet arizasını red etti. Rusiye Taqiqat komiteti Meclis reis muavini Ahtem Çiygoznğa 2015 senesi fevral 19-na qadar, soñra mayıs 19-na qadar apis müddetini belgiledi.
Qırım Taqiqat komitetiniñ malümatına köre, fevral 26 künü vaqiaları çerçivesinde şaat olaraq 150 insan sorğudan keçti, zarar körgen 40 insan belgilendi ve 2 şahıs mesülietke çekildi.
2014 senesi fevral 26 künü Qırım parlamenti yanında Qırımtatar Milliy Meclis ve «Rusiye birligi» tarafdarları ile kütleviy miting keçti.


text:
Sudaqta çoq qatlı evden sakinlerni tahliye ettiler, qurban yoq – Qırım FVN
Bazartesi künü, yanvar 4-de, Sudaqta çoq qatlı ev yandı, sakinlerini tahliye ettiler. Bu aqta Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ Qırım idaresi bildire.
«Yanğın 24 daireden ibaret olğan üç qatlı evniñ üçünci qatında yüz berdi, mında 39 insan yaşay edi», – denile beyanatta.
Yanğın meydanlığı 200 metre kare. Qurban ve zarar körgenler yoq.
Yanğın sebebi yanğınnıñ tam söndürilmesinden soñ belgilenecek. Al azırda yerli akimiyet ev sakinlerini Sudaqnıñ istiraat evleriniñ birine yerleştirecektir.
Qırımğa dekabr 30-dan qıtaiy Ukrainadan elektrik energiyası berilmey, Herson vilâyetinde elektrik yolağınıñ patlavı buña sebep olmalıdır. Al-azırda elektrik tiremesi tamirlengen, amma energetik muqaveleniñ toqtatılmasından sebep elektrikni bermeyler. Yarıq ile olğan problemlerden sebep bazı regionlarda qazan dairelerini söndüreler, insanlar çeşit qızdıruv aletlerinden faydalanmağa mecbur.
Rusiye FİN Qırım idaresiniñ reberi Sergey Şahov aytqanı kibi, Qırım şimdi kerek olğan 1350 megavattan 931 MVt ala.


text:
İSN qoltutuvı ile ömürge keçirilgen leyhalar
- Verifikatsiya boyunca yardımcı kitapçıq "Verification book" - yardım köstergen jurnalistler ve teşkilâtlar içün yañı innovatsion menabaa. Terkibinde fevqulâde vaziyetlerde oquyıcılar tarafından alınğan köntentnen iş terkibi belgilengen.
- "Ukraina. Namus. Serbestlik. Kreativlik" leyhası. Maqsadı: qısqa, meraqlı, irişilgen şekilde dünyağa devletimiz aqqında malümatnı bermektir. "Ukraine: Freedom, Dignity, Creativity" kitapçığı ve leyhanıñ http://myukraineis.org/ interaktiv saytı devletimiz aqqında soñunace bitirilmegen malümat menbaası ola bile. Onı er kes Ukraina tarihı ve onıñ vetandaşları aqqında öz ikâyesinen zenginleştire bile. Kitapçıqnıñ meydanğa ketirilmesi Çetel işler Nazirligi, İnformatsion siyaseti Nazirligi ve Production Hub StratComUA umumiy leyhasıdır.
- "Qırım qaidesi: Rusiye grajdanlarınıñ Ukrainanıñ zapt etilgen topraqlarına köçip ketkeni". Daycest insan aqları boyunca Regional merkezi, İnsan aqları boyunca Ukrain Gelsenki birleşmesi ve "CHROT" ekspert-analitik taqımı tarafından meydanğa ketirildi.
- Open Source Intelligence (OSINT) tehnikaları ve usullarınıñ ögrenüv leyhası. Ukraina informatsion siyaseti Nazirligi ve European Endowment for Democracy fondunıñ qoltutuvı ile Nazirniñ informatsion havssızlğı boyunca mesleatçısı Dmitriy Zolotuhin tehnikalar ve usullarnıñ ögrenüv leyhasını başladı (OSINT). Şimdi olar itiraz köstergen eñ populâr ve mütehassıs jurnalistlerniñ taqımları ve göñülliler tarafından işletile. Olarnıñ arasında Bellingcat ve InformNapalm. Derslerde OSINT vastalarnıñ yardımı ile iştirakçiler eki esas vazifeni becermege ögrendiler. Birinciden, onlayn saada sahte saifelerniñ qıdıruv usulları ve malümat menbaalarnıñ teşkerilmesi. Böylece, eki derste Ukraina Yaqın Şarqtaki qaçaqlarnı qabul etip, büyük kredit alğanı aqqında sahte malümat teşkerildi.


text:
Jarlıqtar, relïzder
-
«Täwelsizdik däwiri»: BUU Qawipsizdik Keñesindegi turaqtı emes ökildik - Qazaqstan xalqınıñ tarïxï jetistigiASTANA. QazAqparat - Qazaqstannıñ BUU Qawipsizdik Keñesiniñ turaqtı emes ökili bolıp saylanwı - bizdiñ tarïxï jeñisimiz. Bul - Qazaqstan xalqınıñ eseyuiniñ ayğağı, eñbek siñirgen ulttıñ tabısı. Memleket basşısı Nursultan Nazarbaevtıñ «Täwelsizdik däwiri» attı kitabında Qazaqstannıñ sırtqı sayasatı men dïplomatïyasına qatıstı osılay bağa berilgen.2018 jılğı 10 qañtar 12:02
-
ASTANA. QazAqparat - 2018 jılğı 3 men 12 qañtar aralığında QR Parlamenti Mäjilisiniñ depwtattarı Meyram Pişembaev pen Artwr Platonov Pavlodar oblısınıñ xalqımen kezdesedi.2018 jılğı 4 qañtar 15:12
-
ASTANA. QazAqparat - Elordada jas önertapqıştar arasındağı respwblïkalıq ïnnovacïyalıq jobalar bayqawınıñ jeñimpazdarı marapattaldı, dep xabarlaydı QazAqparat «Nur Otan» partïyasınıñ baspasöz qızmetine silteme jasap.2017 jılğı 26 jeltoqsan 12:37
-
ASTANA. QazAqparat - Oñtüstik Qazaqstan oblısınıñ äkimi Janseyit Tüymebaev pen Şımkent qalasınıñ äkimi Nurlan Sawranbaev qaladağı «Qoşqar-ata» demalıs aymağın araladı, dep xabarladı Oñtüstik Qazaqstan oblısı äkimdiginiñ baspasöz qızmeti.2017 jılğı 25 jeltoqsan 05:00
-
ALMATI. QazAqparat - Almatıda salıq organdarı jıl soñına deyin demalıssız jäne tüski üzilissiz jumıs jasaytın boldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2017 jılğı 22 jeltoqsan 17:41
-
ASTANA. QazAqparat - 2018 jıldan bastap «Astana LRT» JŞS jolaqını tölewdiñ elektrondı jüyesine tolıqtay köşetinin mälimdedi, dep xabarlaydı elorda äkimdiginiñ medïa ortalığı.2017 jılğı 21 jeltoqsan 18:08
-
ASTANA. QazAqparat - Astananıñ sawda sörelerinen genetïkalıq türlendirilgen önimder anıqtaldı, dep xabarlaydı Qazaqparat Densawlıq saqtaw mïnïstrliginiñ baspasöz qızmetine silteme jasap.2017 jılğı 20 jeltoqsan 14:05
-
ASTANA. QazAqparat - Elbası Qazaqstan Respwblïkasınıñ memlekettik nagradalarımen nagradtaw twralı Jarlıqqa qol qoydı, dep xabarlaydı Aqordanıñ baspasöz qızmeti.2017 jılğı 15 jeltoqsan 09:03
-
ASTANA. QazAqparat - Astana qalasınıñ 20 jıldığına oray «Astana.Täwelsizdik.Rwxanï jañğırw» attı aqparattıq poyız «Taraz» temirjol vokzalınan Jambıl oblısınıñ awdandarına jol tarttı, dep xabarlaydı öñirlik äkimdiktiñ baspasöz qızmeti.2017 jılğı 12 jeltoqsan 16:18
-
ASTANA. QazAqparat - Memleket basşısı «Qazaqstan Respwblïkasınıñ keybir zañnamalıq aktilerine quqıq qorğaw qızmetiniñ procestik negizderin jañğırtw mäseleleri boyınşa özgerister men tolıqtırwlar engizw twralı» Qazaqstan Respwblïkasınıñ Zañına qol qoydı.2017 jılğı 11 jeltoqsan 13:43
-
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan Respwblïkasınıñ Prezïdenti «Qazaqstan Respwblïkasınıñ äl-Farabï atındağı ğılım men texnïka salasındağı 2017 jılğı memlekettik sıylığın berw twralı» Jarlıqqa qol qoydı dep xabarlaydı Aqordanıñ baspasöz qızmeti. «QazAqparat» XAA qujattıñ tolıq mätinin usınadı.2017 jılğı 6 jeltoqsan 19:09
-
ORAL. QazAqparat - Täwelsizdik künine oray Zelenov awdanı Kalïnïn awılında 160 orındıq dene şınıqtırw-sawıqtırw keşeni paydalanwğa berilmek, dep xabarlaydı «QazAqparat» tilşisi.2017 jılğı 5 jeltoqsan 19:57
-
QIZILORDA. QazAqparat - Qazalıda 38 awılşarwaşılığı kooperatïvteri qurılğan, dep xabarlaydı QazAqparat.2017 jılğı 5 jeltoqsan 18:30
-
Qızılorda oblıstıq sotında quqıq qorğaw qızmetiniñ procestik negizderin jañğırtw mäseleleri talqılandıQIZILORDA. QazAqparat - Qızılorda oblıstıq sotında «Quqıq qorğaw qızmetiniñ procestik negizderin jañğırtw» taqırıbında döñgelek üstel ötti, - dep xabarladı QazAqparat tilşisi oblıstıq sotqa silteme jasap.2017 jılğı 30 qaraşa 13:45
-
ŞIMKENT. QazAqparat - Oñtüstik Qazaqstan oblısındağı mektep oqwşıları arasında ğılımï jumıstar sayısı bastaldı. Jasöspirimderdiñ jaña jobalar bayqawına awdan-qalalardan 8-11 sınıp oqwşıları qatısıp otır, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.2017 jılğı 30 qaraşa 13:30
-
ASTANA. QazAqparat - Oñtüstik Qazaqstan oblısında «Jasıl el» bağdarlaması boyınşa jıl sayın 1000-nan asa jas jazğı eñbek lagerlerine tartılsa, jalpı 13 jıl işinde 15 mıñğa jwıq jas atsalısqan, dep xabarlaydı oblıstıq äkimdiktiñ baspasöz qızmeti.2017 jılğı 30 qaraşa 12:06
-
ASTANA. QazAqparat - Oñtüstik Qazaqstan oblıstıq opera jäne balet teatrı Muqan Tölebaevtıñ «Birjan - Sara» premerasın qoydı, dep xabarlaydı öñirlik äkimdiktiñ baspasöz qızmeti.2017 jılğı 30 qaraşa 11:28
-
KÖKŞETAW. QazAqparat - Aqmola oblısınıñ äkimi Mälik Mırzalïn jumıs saparımen Qıtay Xalıq Respwblïkası Xebey provïncïyasınıñ äkimşilik ortalığı Şïczyaçjwan qalasında boldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi äkimdiktiñ baspasöz qızmetine silteme jasap.2017 jılğı 30 qaraşa 10:59
-
ASTANA. QazAqparat - Oñtüstik Qazaqstan oblısı äkiminiñ orınbasarı Ulasbek Sädibekov Türkistan qalasına jasağan saparı barısında Elbası aytqan ulttıq sananıñ jañğırwı osı rwxanï qaladan bastalw qajettigin ayttı, dep xabarlaydı öñirlik äkimdiktiñ baspasöz qızmeti.2017 jılğı 29 qaraşa 13:44
-
ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan Prezïdentiniñ Jarlığımen Bïznesti jürgizw jeñildigi boyınşa öñirler men qalalar reytïngi jäne onıñ qorıtındıları boyınşa arnayı sıylıq berw tärtibi bekitildi, dep xabarlaydı Aqordanıñ baspasöz qızmeti.2017 jılğı 27 qaraşa 20:51
arı qaray
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Kündelikti tağamdardıñ da öz erekşelikteri men qızıqtarı bar. Sonıñ işinde makaron twralı siz bilw kerek biraz qızıq bar.
Makaron – älemdegi eñ ötimdi jäne eñ köp taralğan tağam türi.
Ïtalïyada «makarondı» «pasta» dep ataydı. Bul «makaronnıñ unı» degen mağına bildiredi.
Eger jıl sayın ïtalïyadağı xalıqtıñ jeytin makaronın bir tuzw sızıqtıñ boyına qoysa, onıñ uzındığı 600 mïllïon kïlometr bolatın edi. Al bul degeniñiz jer şarın 15 mıñ ret aynalıp şığwğa jetedi.
Jer betinde makaronnıñ 400-600 türi kezdesedi. Makaron öndiretin mekemeler köp. Solardıñ eki ataqtıları qazir ekew: IPO jäne AIDEPI kompanïyaları.
Makaronnıñ da töl merekesi bar. 25 qazan – bükilälemdik makaron küni ekenin bilesiz be?! Al Ïtalïyanıñ Granyano qalasında 24 qaraşa küni makaronnıñ twğan künin atap ötedi.
Alğaş makaron dayındaytın maşïna ïtalïyada 1819 jılı oylap tabıldı.
Tarïxtağı alğaşqı sapalı makarondı xalıqqa usınğan Il Pastifico Buitoni komanïyası.
1827 jılı. Makaron twralı ädebïette eñ birinşi bolıp qalam türtken Djovannï Bokaçço 1350 jılı öziniñ «Dekameron» romanında jazğan.
N.Gogoldiñ eñ süyikti tamağı – makaron bolğan.
Qazirgi tañdağı eñ tez dayındalatın makaron maşïnasın japonïya eli dayındap şıqtı. Avtorı Ando Momofwkï. 1958 jılı bul maşïna öndiriske endi.
Ağılşın azamatı Pïter Dawdeswel 91,14 metrlik makarondı 12,01 sekwntta jep qoyğan.
https://massaget.kz/kyizdarga/kulinariya/47205/
Tegï: As mäziri,
Kommentarïï


text:
Azärbaycan, Üzbäkstan häm Qazaqstan: êş ciñellege, mäğarif häm simpozium
Törki dönya xäbärläre 45
Törkiyä-Azärbaycan arasında yuğarı belem birü ölkäsendä yaña xezmättäşlek
Törkiyä belän Azärbaycan arasında yuğarı belem alu ölkäsendä xezmättäşlek turında kileşü memorandumı imzalandı. Törkiyä yuğarı uqu şurası başlığı professor doktor Yekta Saraç belän Azärbaycan mäğarif ministrı Mikayıl Cabbarov arasında qul quyılğan kileşü memodandumı belän universitetlarğa uquçı yäş’lärne qabul itü, diplomlarnıñ ike yaqlı tanıluı häm täñgäl kilüe mäs’äläläre tärtipkä salındı.
Törkiyä yuğarı uqu şurasınnan yasalğan belderüdä İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğannıñ Baqı-Tbilisi-Kars timer yulınıñ açılış tantanası öçen Azärbaycanğa yasağan räsmi säfärendä qatnaşqan YÖK Yuğarı uqu şurası başlığı professor doktor Yekta Saraçnıñ Azärbaycan Cömhüriyäte mäğarif ministrı Mikayıl Cabbarov belän ike il arasında yuğarı belem alu ölkäsendä xezmättäşlek turında kileşü memorandumına qul quyuı äytelde.
Belderügä kürä, kileşü memorandumı belän ike il arasındağı xezmättäşlek öçen struktural’qorılış qısası buldırıldı häm ike il yuğarı uqu yortları arasında akademik häm fänni ölkädäge xäzerge xezmättäşlekneñ arttırıluı maqsat itep alındı.
Belderüdä yuğarı uqu yortlarına student qabul itü, diplomlarnıñ ike yaqlı tanıluı häm ahäñlege mäs’älälären tärtipkä saluçı kileşü memorandumınıñ här ike ilneñ yuğarı uqu yortları arasında ike yaqlı bularaq uquçı yäş’lär häm uqıtuçılar belän almaşu programmalarına qatnaşunıñ arttırıluı mäs’älälären üz êçenä aluı assızıqlandı.
Üzbäkstanda "Sämärqand Mädräsä-i Aliyäläre" simpoziumı
Üzbäkstanda Törkiyäneñ TİKA törki xezmättäşlek häm koordinaśiya agentlığınıñ bulışlığı belän "Urta ğasırlardağı Sämärqand Mädräsä-i Aliyälärneñ İslam śivilizaśiyası häm mäğarif sistemasınıñ üseşendäge role" temalı xalıqara simpozium ütkärelde.
Simpozium Hacı Bäktaş Väli mädäniyät cämğiyäte, Sämärqand däwlät universitetı rektorlığı, Muğla Sıtkı Koçman universitetı rektorlığı häm Bötendönya süz akademiyası xezmättäşlege belän 30dan kübräk çit il uqıtuçı-ğalim qatnaşuında uzdırıldı.
Sämärqand däwlät universitetı rektorı professor doktor Röstäm Halmuradov simpoziumnıñ açılış çığışında Üzbäkstan belän Törkiyä arasındağı xezmättäşlekneñ üseş aluına öleş kertäçägen äytkän çara öçen xezmäten kertüçelärgä räxmätlären belderde.
TİKA başlığı urınbasarı Süreyya Är dä agentlıq tormışqa aşırğan proyektlarnıñ törlelegenä tuqtalıp uzıp, Üzbäkstan xakimiyätenä räxmäten citkerde häm uqıtuçı-ğalimnärğä uñışlar teläde.
Qazaqstan Dön’ya bankınıñ "Êş başqaru ciñellege 2018" isemlegendä
Qazaqstan Dön’ya bankınıñ "Êş başqaru ciñellege 2018" isemlegendä 190 il arasında 36nçı buldı.
Qazaqstan Milli iqtisad ministrlığınnan yasalğan yazma belderüdä Dön’ya bankınıñ “êş başqaru ciñellege 2018” isemlegendä Qazaqstannıñ 36nçı urın alıp, 46nçı urındağı İtaliyanı, 52nçe urındağı Bel’giyanı, 54nçe urındağı İzrailne, 38nçe urındağı Belarusnı, 47nçe urındağı Ärmänstannıñ häm 77nçe urındağı Qırğızstannı uzuı assızıqlandı.
Belderüdä, “Êş başqaru ciñellege 2018” xisabınıñ “azçılıq pay iyäse investorlarnıñ saqlanuı” indeksında 190 il arasında Qazaqstannıñ berençe buluı citkerelep, “Qazaqstan “kileşülärneñ ütälüe” indeksında ike yıl inde 6nçı urında, “şäxsi milek terkälüe” isemlegendä dä 17nçe urında tora”, - dip äytelde.
Qazaqstannıñ “Bankrotlıqnıñ çişelüe” indeksında 39nçı urında toruı äytelgän belderüdä “şirkät terkälüe” indeksında 41nçe, “salım alu” kürsätkeçendä 50nçe, "tözeleş öçen röxsät alu” indeksında isä 52nçe urında toruı assızıqlandı.
Êş başqaru öçen uñaylı illär Yaña Zelandiya, Singapur, Daniya, Kön’yaq Koreya häm Hong Kong bularaq bilgelände.
Qazaqstan Êş başqaru ciñellege 2017 global’ isemlegendä dä 36nçı urın alğan ide.
Taşkentta "Törek-üzbäk duslıq konśertı”
Üzbäkstan başqalası Taşkentta "Törek-üzbäk duslıq konśertı” quyıldı.
Törkistan sänğät sarayında oyıştırılğan konśertnı Törkiyäneñ Taşkent ilçelege belän Mädäniyät häm tanıtu idaräse oyıştırdı.
Konśertnıñ açılışında çığış yasawçı Törkiyäneñ Taşkent tulı wäqalätle ilçese Äxmät Başar Şän urtaq tarix, tel, din häm śivilizaśiya nigezlärenä iyä törek häm üzbäk xalıqlarınıñ küñel bağlanışların häm êçkersez tuğandaşlıq, samimi qardäşlek xislären tarix buyı saqlap qaluın häm ber-bersen yaqlawın belderde.
Şän: "Bez – törle säbäplär arqasında ğasırlar êlek ber-bersennän ayırılğan häm başqa geografiyälärdä yäşägän, fäqät yöz yıllar buyı ber-bersen sağınğan ike qardäş xalıqnıñ balaları”, - dip äytte.
Konśerta Törkiyä mädäniyät häm turizm ministrlığınıñ däwlät törek xalıq muzıkası sänğätçeläre häm däwlät xalıq biyüläre ansamble äğzaläre belän Üzbäkstannıñ "Sabo" Milli biyü ansamble häm üzbäk cırçıları çığış yasadı.
Törek xalıq muzıkası sänğätçeläre Särcan Qaradaş, Arzu Çälik Albayraq häm Orhan Ural başqarğan cırlar belän Däwlät xalıq biyüläre törkeme başqarğan Trakya, Trabzon, Bitlis häm Zäybäk töbäk xalıq biyüläre üzbäk tamaşaçılarınıñ küñellären yawladı.
Üzbäk "Sabo" biyü ansamblenen çığışı zur qızıqsınu kürgän bulsa, üzbäk sänğätçese Madina Mümtaznıñ Aşık Väysälneñ "Ozın neçkä ber yulda min” cırın başqaruı ayaqürä alqışlandı.
Konśerttan soñ ilçe Şän törek-üzbäk duslıq konśertında qatnaşuçılarğa häm konśertnı oyıştıruçılarğa räxmät xatların, istälek yazuların täqdim itte.


text:
Aqyar iskeleleri buz altında qaldı
Artqaç dımlılıq ve araretniñ tüşmesi sebebinden Aqyarda iskelelerni buz qaplap aldı.
Aqyar matbuat vastaları bergen malümatqa köre, qış içün adetiy olmağan tuman suvuqlarnıñ apansızdan kelmesi sebebinden peyda oldı. Yanvar 8 künü yarımdada termometr sıfırdan aşağı 15 dereceni köstere edi.
Suvuqlarğa baqmadag, Aqyar kommunal hadimleri JKH işine tesir etmegenini bildireler ve işbu suvuqlar şeer içün kommunal qazaları olmağanı ile belgilendi.
Yanvar 9 künü Aqyarda kene de suvuq ava beklenile – gece ava arareti sıfırdan aşağı 15-20 derece olacaqtır. Faqat yanvar 9-da, kündüz, tahminlerge köre, Aqyarda ava arareti sıfırdan yuqarı olacaqtır.
Raatlıq künleri Qırım ve Aqyarda issi ava beklenile, kündüz ava arareti sıfırdan yuqarı 5-8 derece olacaqtır.


text:
Monitoringniñ neticeleri: ukrainler qırımtatarlarğa müsbet davranalar
Qırımtatarlarğa munasebet qıtaiy Ukrainada Rusiyeniñ işğal etilgen Qırımğa baqqanda «daa da yahşı», – dep bildirdi «Krım SOS» cemaat teşebbüsiniñ koordinatorı Tamila Taşeva mart 10-da Kiyevdeki brifingde.
«Qıtaiy Ukrainadaki adamlar qırımtatarlarğa işğal etilgen Qırımnıñ işğalci akimiyetinden daa da yahşı davranalar, maalesef. Bizler işğalci akimiyetten bir şey beklemedik, çünki Rusiye Federatsiyası Qırımğa kirgeninen olarnıñ tarafından yalıñız menfiy şeyler olacağını bile edik: onlarnen ğayıp olğan adam, yüzlernen tintüv, qırımtatarlarnı Qırımğa kirsetmeyler, cinaiy taqiqatlar», – dep qayd etti Taşeva.
Onıñ aytqanına köre, Ukraina sakinleriniñ köçip kelgen qırımtatarlarğa munasebeti eskisi kibi yahşı. Bunı «Krım SOS» teşkilâtı keçirgen monitoring neticeleri tasdıqlay.
«Bu «qardaş halq ve biz olarğa yardım etmege isteymiz» kibi bir şey bar edi. Asılında, büyük deñişmeler de olmadı. Qırımtatarlarğa müsbet davranalar. Bunıñ kibi munasebetler Herson regionı ve Lvovda qayd etilmekte. Eñ çoq qırımtatarını bu regionlar qabul etti, ve olarğa yahşı yanaşalar», – dedi Tamila Taşeva.
«Krım SOS» keçirgen tedqiq neticelerine köre, qırımtatarlar Qırım işğaline qarşı çıqqan adamlar kibi qabul etile.
Ukraina İçtimaiy siyaset nazirliginiñ soñki malümatına köre, Ukrainanıñ farqlı regionlarında Qırım, Donetsk ve Lugansk vilâyetlerinden köçip kelgen 1,07 million adam qayd etilgen.


text:
Mayıs 15-den Qırımdan naqıtsız ödevlerden grivnanı çıqracaqlar
Öz başına tayinlengen Qırım «akimiyeti» bütün müessise, şirket ve teşkilâtlarğa mayıs 15-den başlap, naqıtsız ödevlerden grivnanı çıqramağa tevsiye eteler
«Qırım Cumhuriyeti başı»nıñ mütenasip qararı bugün nazirler Şurasınıñ matbuat-hızmeti tarafından aşkâr olundı.
«Qırımnıñ Rusiye Federatsiyasınıñ iqtisadiy ve maliyeviy tertibatına tezce qoşuluvı içün Qırım Cumhuriyetiniñ mülki olğan ya da onıñ idaresine berilgen bütün müessise, şirket ve teşkilâtlarğa mayıs 15-den başlap, naqıtsız ödevlerden grivnanı çıqramağa tevsiye etmek», – denile beyanatta.
Aynı bunı mülkiyetniñ bütün çeşitlerine tevsiye eteler.
«Qırım Cumhuriyeti başı»nıñ mütenasip qararı bugün nazirler Şurasınıñ matbuat-hızmeti tarafından aşkâr olundı.
«Qırımnıñ Rusiye Federatsiyasınıñ iqtisadiy ve maliyeviy tertibatına tezce qoşuluvı içün Qırım Cumhuriyetiniñ mülki olğan ya da onıñ idaresine berilgen bütün müessise, şirket ve teşkilâtlarğa mayıs 15-den başlap, naqıtsız ödevlerden grivnanı çıqramağa tevsiye etmek», – denile beyanatta.
Aynı bunı mülkiyetniñ bütün çeşitlerine tevsiye eteler.


text:
İҖATKAR VÄ İҖADİYÄT/ Yeqinda Özbäkstan Bädiiy akademiyasiniŋ akademigi, Rossiya Bädiiy akademiyasiniŋ pähriy äzasi Lekim İbragimovniŋ duniya boyiçä äŋ çoŋ polotnosi («Mega kartina») Evropida vä Özbäkstanda namayiş qilinip, uniŋğa sän°ätşunaslar täripidin nahayiti juquri baha berildi. Uniŋ iҗadiğa mänsüp äsärlärniŋ duniyağa tarilip, kšpligän çät ällärniŋ mirasgahlirida vä şähsiy kollektsiyaliridä saqlinivatqanliğimu uyğur җamaätçiligigä yahşi mälum. Amma bu talantliq rässamniŋ şeiriyät bilän şuğullinidiğanliğini kšpçilik oqurmän bilmişi mümkin. U täsviriy sän°ät bilän birqatarda şeir yezişnimu adät qilivalğan. Öziniŋ filosofiyalik oylirini päqät moy qäläm bilän matada räsim tählitidä täsvirläpla qoymay, bälki şeir arqiliq izhar qilişni muvapiq kšridu. Bu iҗadiy ämgäk 1997-jili Şveytsariyadä şeirlar toplimi şäklidä näşir qilindi. Rässamniŋ täkitlişiçä, bu şeirlarda šziniŋ iҗatkar süpitidä duniyağa bolğan kšzqarişi äkis ättürülgän.
— Parijdiki Luvrda şäriq rässamliriniŋ heçqandaq ämgigi yoq, — däydu rässam sšhbätara. — Biraq meniŋ şeirlar toplimimni ular qobul qildi. Meniŋ üçün bu bir bähit. Şeirlarni simvolistlar stilida yazdim. Uniŋda mundaq misralar bar: «Keläçäkni izdäp män qayttim štmüşkä». Kitapni nemis tiliğa tärҗimä qilip, näşir qilişqa Fridrih Hittser yardäm qildi. U Çiŋğiz Aytmatovniŋ tärҗimani bolğan.
— hazir şeiriyät bilän şuğullinivatamsän? — soridim uniŋdin.
— Keyinki jillarda şeir yazmaydiğan boldum, sävävi, vaqtim yoq. Şeirni asasän män käypiyatim bolmiğan päytlärdä yazimän. Meni härqaçan muŋ basidu, müҗäzim şundaq. Män pütkül šmrümni iҗadiyätkä beğişlisammu, šzämni, nemişkidu, oŋuşluq birmu äsär yaratmiğandäkla his qilimän…
Män rässamniŋ bu җavavidin mundaq bir qarimu-qarşiliqni bayqidim. Uniŋ bilän män qiriq jilliq dost. Almutidiki rässamçiliq uçiliöeda billä oquduq. U Taşkänt şähirigä bilim izdäp kätkändin keyinmu, arimizdiki munasivät üzülgini yoq. Lekim bilän arilişidiğanlar, uni addiy, huşhoy, härqandaq adäm bilän til tepişip ketidiğan insan süpitidä tonuydu. Mänmu uniŋ muŋlinip jürgän päytlirini bayqimidim. Mümkin, u bu hildiki käypiyatini heçkimgä kšrsätmäy jürgändu. Rast, u keçisi uyqisiniŋ kälmäydiğanliğini eytidiğan. Undaq päytlärdä Lekim uyğur muzıkisini tiŋşap, läzzät alatti.
Ändi uniŋ «Män šzämni oŋuşluq birmu äsär yaratmiğandäkla his qilimän», degän gepigä şähsän män qoşulmaymän. Buni uniŋ kämtarliğiğa has bildüridiğan җavavi däp çüşiniş keräk. Meniŋ bayqişimçä, talantliq adämlär heçqaçan šzi yaratqan äsärlirigä qanaätlänmäydiğan ohşaydu. Ularniŋ oyiçä, šzigä-šzi huş bolğan iҗatkar heçqaçan «šsmäy» qelişi mümkin. Äynä şundaq šzigä bäk täläpçan, talantliq rässam Lekim İbragimovniŋ yeqinda Çimkänt şähiridä «Qälbim sirliri» («Moe otkrovenie») namliq rus tilida yezilğan kitaviniŋ näşir qilinğanliği toğriliq huş hävär käldi. Mäzkür kitap toğriliq gäp qilsaq, uniŋ tšvändiki alahidiliklirini atap ketiş keräk.
Birinçidin, kitapniŋ formati alaytän bir šlçämgä egä. Uniŋ sozuq şäkli birdin kšzgä çeliqidu. İkkinçidin, şeirlar mätinliri adättiki basma häriplärgä egä ämäs. Ular rässamniŋ qoli bilän yezilğan bolup, härbir misra rässam grafikisi bilän bezälgän. Räsim yaki illyustratsiya bilän şeir misraliri bir-biri bilän ziç bağlinip, birtutaş kompozitsiyani täşkil qilidu. Räsimni yaki mätinni ayrim bšlüp qaraşqa bolmaydu. Älvättä, bu yärdä rässamniŋ alahidä ärkin işläligän grafika uslubi moҗut.
Kitap muqavisida paydilanğan behil, bätlärdiki aq-qara räŋlär kitap qädir-qimmitini aşuridu. Umumän, uni, birtäräptin, juquri däriҗilik basma grafika äsäri däp qarisaq, yänä birtäräptin, filosofiyalik oylar qaçilanğan hšsnihät bilän yezilğan qolyazma şeirlar süpitidä qobul qilişqa bolidu.
hakimҗan GÜLİEV, mädäniyätşunasliq pänliriniŋ namziti.


text:
Tevqif etilgen faaliyetçi Bekir Degermenci reanimatsiyada bulunıp, aqcigerniñ suniy avalandırılması yapıla – advokat
Noyabrniñ 23-nde Aqmescitte tevqif etilgen qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçisi Bekir Degermenci dekabr 14-niñ gecesinden berli pek ağır vaziyette reanimatsiya bölüginde buluna. Bunı Qırım.Aqiqatqa Qırım advokatı Edem Semedlâyev söyledi.
Advokat: «O, ilâclar tesirindeki tıbbiy yuquda buluna, aqcigeri suniy şekilde avalandırıla, qan basımı ilâclar yardımınen regulirlene, olarsız basım pek sekirikley. Özüni köralmadım. Saba ömür arqadaşı keldi. Oña oğramağa daa tırışacaqmız. O, endi sekiz yıldan ziyade bronhial astma boyunca üçünci grup saqattır. Bes-belli stress, (muvaqqat izolâtordaki – QA) şaraitler ve mahsus azırlıqsız yapılğan yardım bu vaziyetke ketirdiler», – dedi.
Dekabrniñ 14-ne keçer gecesinde Bekir Degermenciniñ reanimatsiyağa oğrağanı belli oldı.
Noyabrniñ 23-nde kündüz ilhaq etilgen Aqmescitte telükesizlik hadimleri bir grup qırımtatarlar – Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini yaqaladılar. Rusiye FSBsiniñ Qırım boyunca idaresi yaqalanğan faaliyetçilerni Türkiye vatandaşından «aqsız yerde hususan büyük miqdarda para talap etüv»de qabaatlay.
Qırımtatar faaliyetçileriniñ yaqalanuvı esnasında qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramadı. Adise yüz köstergen yerinden onı «acele yardım» alıp ketti. Daa soñra qadınnıñ vefat etkeni belli oldı.
Noyabrniñ 24-nde Rusiyeniñ kontroli altında bulunğan Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi yaqalanğan qırımtatar faaliyetçilerini 2018 senesi yanvarniñ 15-ne qadar apiste qaldırdı.
Dekabrniñ 6-nda Qırım Yuqarı mahkemesi, Degermenciniñ muvaqqat izolâtorda apis etilüvi boyunca qararnı deñiştirmeyip qaldırdı.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Amerika Qoşma ştatlarınıñ prezidenti Rusiyege qarşı kirsetilgen sanktsiyalarnı daa bir yılğa uzattı
Amerika Qoşma Ştatlarınıñ prezidenti Barak Obama Rusiye tarafından Ukrainağa qarşı yapılğan basqıncılıq içün kirsetilgen sanktsiyalarnıñ vaqıtını 2017 senesiniñ mart 6 kününe qadar uzattı.
Fermanda bildirilgeni kibi, Rusiye akimiyeti yapqan areketleri ve siyaseti sebebinden, mında Qırım işğali arizası ve Ukrainanıñ bir - de - bir yerinde küçniñ işletilmesi aqqında söz yürütile, 2014 senesinden başlap kirsetilgen bir sıra sanktsiyalarnıñ uzatılması belgilendi.
Obama qayd etkeni kibi, Rusiyeniñ bu areketleri demokratik protsesslerini ve Ukraina institutını yoq ete, bütün dünyanıñ havsızlığı, istiqrarı, mustaqillik ve territorial bütünligini telükege atmaqta.
Amerika Qoşma Ştatlarından ğayırı Avropa birligi ve «Yediniñ gruppası» devletleri tarafından Rusiyeniñ iqtisadiy ve uquqiy faaliyetinen oğraşqan insanlar, cemaat teşkilâtları ve işhanelerge qarşı 2014 senesiniñ baarinden başlap bir sıra sanktsiyalar kirsetildi.
Arizada qayd etilgeni kibi Ukraina şarqınıñ vaziyetine qarışuvı içün kirsetilgen sanktsiyalar Rusiye tarafından minsk añlaşmalarınıñ mecburiyetlerini yapmağanına qadar, Qırımnıñ işğalinen bağlı sanktsiyalarnıñ kirsetilmesi ise, yarımadanıñ qaytarmasına qadar devam etecek.


text:
Printsipial bir adım ya da kerçek telüke? Qırımda qamaçav ğayesine nasıl yanaşalar
Aqmescit – Qırımtatar halqı liderleriniñ ukrain aşayt mahsulatını yarımadağa kirsetmege imkân bermemek içün Qırım ile memuriy sıñırda qamaçavğa başlamaq teşebbüsi em Ukraina, em de Rusiyede keniş bir rezonans kördi. Farqlı siyasiy küçlerniñ vekilleri bu ğayege farqlı yanaştılar, qamaçav ise sentâbr ayınıñ 20-nci künlerinde başlay bile. Yarımadada mezkür ğayege nasıl yanaşalar – Qırım.Aqiqat ögrendi.
Cumhuriyetniñ akimiyeti Qırım ile memuriy sıñırda qamaçav ola bilecegini ögrenip, yarımada Ukraina tarafından kelgen aşayt mahsulatını almamağa azır olğanını bildirdi.
«Bizler Ukraina ve Qırımnıñ hocalıq subyetleri arasında bağlarnı üzmege istemeymiz, er kes çalışmaq istey. Lâkin milletçiler, er vaqıt olğanı kibi, cumhuriyet içün yaramay bir şey yapacaq olalar. Er şeyge azırmız, qorqumız yoq», – dep ayttı jurnalistlerge cumhuriyetniñ yolbaşçısı Sergey Aksenov, dep haber ete «Krıminform».
Onıñ bildirgenine köre, Qırımğa aşayt mahsulatı ile temin etecek büyük şirketler kirecek. Bundan ğayrı, onıñ aytqanına köre, yarımadada aşayt mahsulatı çoq.
Qırım – büyük bir çarşı. Böylece, Ukraina vatandaşları olarnı anda özleri bağlarlarSergey Aksenov
Qırım yolbaşçısınıñ qayd etkenine köre, Ukraina vatandaşları içün yarımada qamaçavı elverişli degil. «Qırım – büyük bir çarşı. Böylece, Ukraina vatandaşları olarnı (qamaçav teşebbüsçilerini – QA) anda özleri bağlarlar. Herson, Nikolayev vilâyetleriniñ Qırım ile ananeviy alâqaları er daim bar edi», – dep qayd etti Aksenov.
Devlet şurasınıñ reisi Vladimir Konstantinov bildirdi ki, Qırım aşayt qamaçavından zarar körmez, çünki «ukrain mallarını deñiştirmege» azır.
«Bugün bizler Ukraina ile munasebetlerniñ er angi deñişmesine azırmız. Ukrain mallarını deñiştirirmiz. Qırım iqtisadiyatı zarar körmez», – dep tekrarlay Konstantinovnıñ aytqanlarını «Krıminform».
Graç: Nasıl ya? Qırımtatarlar Qırımğa qarşı!
Qırımnıñ muhalifet küçleri ve akimiyet temsilcileri yarımada qamaçavı teşebbüsine menfiy yanaştılar. Cumhuriyet parlamentiniñ sabıq spikeri, «Rusiye kommunistleri» firqası Qırım bölügi komitetiniñ birinci kâtibi Leonid Graç Qırım.Aqiqatqa bildirdi ki, «onı Mustafa Cemilev (halq deputatı – QA) ve Refat Çubarov (Meclis reisi – QA) bu qamaçavnıñ teşebbüsçileri oldı kibi malümat pek qasevetlendirdi. O, maña tarihiy bir muvazini añdıra – Leningrad qamaçavını», – dep ayttı siyasetçi.
«Razım, ukrain tarafından, hususan onıñ cenübiy vilâyetlerinden et, et mahsulatı, süt malları, sebze, meyvalar kibi aşayt mahsulatınıñ büyük qısmı kele. Yarımadada fiyatlar artacaq», – dep añlattı Graç.
Onıñ fikirince, bunıñ kibi teşebbüs «Cemilev ve Çubarovğa iç kelişmey». «Nasıl ya? Qırımtatarlar Qırımğa qarşı, qırımtatar halqına qarşı! Qırımtatarlar, bütün qırımlılar kibi, aşay, sata, bu mahsulattan qavehane, restoranlarda mal yapa ve ilâhre, olar bunı unuttılarmı?», – dep qayd etti parlamentniñ sabıq spikeri.
Qamaçav Qırımda milletlerara zıddiyet sebebi ola bileLeonid Graç
Bundan ğayrı, o, Qırım qamaçavı içün uquqiy esaslarnı körmey. «Anda, Ukrainada, östürgen şeyni Qırımğa satmağa ketken ukrain vatandaşını kirsetmemek içün uquq esası barmı? Şübesiz, Ukrainada ukrain vatandaşları bu aktsiyağa açuvlanacaqlar», – dep ayta Graç.
Bundan ğayrı, onıñ bildirgenine köre, qamaçav Cemilev ve Çubarovğa menfiy munasebet doğurmaqnen beraber, Qırımda milletlerara zıddiyet sebebi ola bile.
«Men muracaat etmek isteyim: Mustafa, Refat, toqtañız, çünki bu öz mevamını qoruycaq usullar degil. Maalesef, Rusiye Federatsiyası akimiyetiniñ devlet organları sizni Qırımğa almadılar, lâkin bu aktsiya neticesinde sizni qırımtatarlar, bütün qırımlılar da, kirsetmey bileler. Soñra Qırımğa kirişiñiz ebediyen qalacaq. Bunı yapmañız, buña quvanacaq birisine boysunmañız. Ukraina ve Rusiye, Qırım ve Ukraina, qırımlı ve ukrainliler arasında munasebetler zaten zor oldı. Er şey keçer, aqibetleri müim», – dep ayttı o.
Kuzmin: Akimiyet sıñırlaycaq
Qırımdaki Ukrain medeniyet merkeziniñ faali, siyasetşınas Leonid Kuzmin Meclis reberliginiñ teşebbüsine menfiy qıymet kesti.
«Adamlar sıñırnı raat keçemeyler, naqliyat alâqaları yoq. Vesiqalarnı resmiyleştirmege yardım etken, mında tasil saasında aq-uquqlarnı qorçalağan faal, göñülli ve vatandaşlar ile bağ yoq. Bunıñ iç bir şeyi yoq. Neticede qamaçav alırmız. Bu ösecek «Qıtay divarıdır». Ne qadar sürecek belli degil. Bu qamaçav kimge ait olacaq? Ya da yalıñız aşayt mahsulatı ile yük maşinalarına ait olacaq...», – dep ayttı Kuzmin Qırım.Aqiqatqa.
Küzminniñ fikirince, Qırımda bu ğayege bir çoq insan menfiy qıymet kesecek: «Rusiyege qoltutqanlar, birinciden. Olar Aksenov aqlı ve ukrainler Qırımda er şey yahşı olğanını künneyler, dep tüşünecekler. Rusiyege işançı qalmağanlar bunı añlamazlar. Çoqusınıñ anda aqrabası, işi bar».
Siyasetşınasnıñ zanınca, yarımadada suniy aşayt buhranı başlasa, «akimiyet daa ziyade sıñırlaycaq». «Siyasiy mabuslar azat etilmeycek, bu vaziyette daa çoq insan siyasiy mabus olacaq», – dedi Kuzmin.
Celâl: Ğayet mantıqlı bir adım
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl Qırım.Aqiqatqa bergen izaatlarında qayd etti ki, temsil organı Qırımğa mal aqımınıñ qamaçavına başlamaq ğayesini çoqtan baqqan edi.
«Menim fikirimce, ğayet mantıqlı bir adım, lâkin biraz keç qalğan, – dep tüşüne Celâl. Qırımğa Rusiyeden alternativ aşayt aqımları yönelgen. Men bu aktsiyanı kerçek bir iqtisadiy qamaçav olaraq degil, printsipial bir adım olaraq tanıyım».
Meclis reisiniñ birinci muavini qayd etti ki, teşebbüsçiler matbuat konferentsiyasında «bu aktsiya Qırımda insan aqlarınıñ bozulması, apiste qabaatlı insanlarnıñ bulunması, şu cümleden Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ apiste yatmasına («fevral 26 işi» boyunca SİZOda buluna – QA) bir cevap olğanına» diqqatnı celp etmek istediler.
Bunıñnen beraber, Celâlnıñ aytqanına köre, Qırımda ve qıtaiy Rusiyede bu aktsiyağa cevap «ğayet menfiy» olacaq.
«Asılında, bu vaziyetni doğru añlamaq kerek. Müşteriler zarar körecegini tüşünmeyim. Qırım tükânlarına baqsaq, ukrain aşayt mahsulatı mallarnıñ yalıñız 5%-nı teşkil ete. Bazarlarda esasen Rusiye malı. Tehnika da aynı. Ukrain iş adamlarınıñ Rusiye müşterileri ile işbirligine büyük zarar olacaq, anda Qırım tranzit zonası ola. Ukrainanıñ fikirince, bu iqtisadiy qamaçav belli formulağa köre zarar ketirecek: işğalcini ne sebepten aşatamız?», – dep añlattı Celâl.
Özü bu vaziyette müşteri olaraq raat. Nariman Celâlnıñ fikirince, işbu aktsiyanıñ esas küçü qıtaiy Ukrainada bulunğan Meclis vekilleri ve qırımtatarlar olacaq.


text:
Tış işler nazirligi: Ukraina biometrik pasportları halqara standartlarnıñ teşkerüvinden keçti
Çetel mütehassısları Ukraina Tış işler nazirleri yollağan yañı biometrik pasportlarnı teşkerip, vesiqalarğa müsbet qıymet kestiler. Bunı fevral 13-te Ukraina Tış işler nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
«Nazirlik çetel mütehassıslarnıñ Ukraina Tış işler nazirligi yollağan biometrik pasport vesiqalarınıñ havfsızlığı boyunca teşkerüv neticeleri aqqında müsbet cevap alıp, imaye, dizayn, poligrafik işlerniñ keyfiyeti ve yañı ukrain pasportlarınıñ fuktsiyalarına yüksek qıymet kesilgenini ögrendi», – aytıla beyanatta.
Ukraina Tış işler nazirligi qayd etti ki, Ukraina biometrik pasportı halqara standarlarğa uyıp, yol vesiqaları saasında eñ yüksek tehnologiyalarğa hastır.
Bunı pasportlarnı azırlağan GP «Poligrafiçeskiy kombinat «Ukraina» müessisesi FOGRA Almaniya institutından alğan teşkerüv neticeleri tasdıqlay. Nazirlik qayd ete ki, pasportqa «ğayet yüksek bir seviyede» qıymet kesildi.


text:
Tramp, Pakistanğa berilgen maliye yardımına hata dedi
AQŞ prezidenti Donald Tramp yañı yıldaki birinci tvitinde bir vaqıtları Amerikanıñ yaqın ittifaqdaşı olğan Pakistannı «yalan ve iylekârlıq»ta qabaatladı. Bunı Azatlıq Radiosı bildire.
Tramp: «Soñki 15 yıl zarfında olar bizden 33 milliard dollar aldı, biz ise olardan yalandan başqa bir şey almadıq: olar bizim yolbaşçılarımıznı deli saya», – dep yazdı.
Amerika prezidenti İslamabadnı, AQŞ tarafından Afğanistanda qarşılarına cenk alıp barğan islamist uruşçılarına sığınaq bergeninde qabaatlap, böyle bir taraflama munasebetlerniñ toqtatılacağını vade etti.
Pakistan mudafaa naziri Hurram Dastgir-Han buna cevaben Twitterde, «devletimiz, Amerika arbiy hadimlerine alâqa hizmetleri ile bazalar berip ve keşfiyat malümatı ile paylaşıp, terrorizmge qarşı küreşte er vaqıt AQŞnıñ sadıq ittfaqdaşı edi, lâkin amerikalılar, öz tarafından, Pakistanğa aqaretlev ve işanmazlıq ile teşekkürlerini bildirdi», dep yazdı.
Yanvarniñ 1-nde bazarertesi künü Beyaz ev, daa 2016 senesinde tayin etilgen arbiy yardım boyunca Pakistanğa 255 million dollar bermeycegini bildirdi. Memuriyet Pakistandan, devletiniñ territoriyasında «Haqqani ağı» kibi Taliban areketine yaqın olğan gruplarınıñ faaliyetini toqtatmaqnı talap ete. İslamabad ise, bu yönelişte mümkün olğanınıñ episini yapqanını iddia ete.


text:
Advokatlar, Aqmescit SİZOsında Degermenci ve Çapuhnıñ sağlığına zarar ketirilgeni içün İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesine şikâyet etecekler
«Veciye Kaşka işi» figurantları Bekir Degermenci ve Asan Çapuhnıñ advokatları muvaqqat izolâtor (SİZO) hadimleriniñ areketsizligine qarşı Kremlniñ kontroli altında bulunğan Qırım prokuraturasına şikâyet yazdılar. Bunı olar dekabrniñ 14-nde Qırım.Aqiqat muhbirine bildirdiler.
Advokatlar Edem Semedlâyev ve Ayder Azamatov Qırım ve Rusiye ombudsmenlerine muracaat etmek ve İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesi (İAAM) reglamentiniñ 39-ncı qaidesine (devlet tarafından, ayatqa, sağlıqqa tüzetilmez, ağır zarar berilmesine ketirecek areketler yapıluvınıñ yasaq etilmesi – QA) binaen acele tedbirlerniñ alınması aqqında ariza bermekni planlaştıralar.
Edem Semedlâyev: «Men cümleden prokuraturağa imayem altında bulunğan şahıs içün böyle ağır neticege ketirgen federal cezalarnı icra etüv hizmeti hadimleriniñ hareketsizligine qarşı bir sıra şikâyetler yazdım. Tünevin men tahqiqatçığa, Bekir Degermenci içün sıñırlav tedbirniñ deñiştirilmesi boyunca ariza berdim. Ondan ğayrı, mevcüt vaziyetke acele surette qarşılıq köstersin deye, bugün İAAMğa muracaat etmege planlaştıram», – dedi.
Advokatnıñ aytqanına köre, Asan Çapuh ale daa Aqmescitniñ SİZOsında buluna. Bir qaç kün evel SİZOnıñ yolbaşçıları Azamatovğa imayesi altında bulunğanını şeerniñ hastahanelerinden birisine plan boyunca avuştıracaqlarına söz berdiler. Advokat bu hususta Qırım prokuraturasına şikâyet yazdı.
«Tıbbiy muayenege qarşı ariza yazmaq isteymiz, çünki onıñ diagnozını öyle de bilmeymiz (SİZOda Çapuhta, tahminen, mikroinsult oldı). Ondan ğayrı, Qırım ve Rusiye ombudsmenlerine şikâyetler yollaycaqmız. İAAM içün de şikâyet azırlaycaqmız», – dedi Azamatov.
Noyabrniñ 23-nde kündüz ilhaq etilgen Aqmescitte telükesizlik hadimleri bir grup qırımtatarlar – Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini yaqaladılar. Rusiye FSBsiniñ Qırım boyunca idaresi yaqalanğan faaliyetçilerni Türkiye vatandaşından «aqsız yerde hususan büyük miqdarda para talap etüv»de qabaatlay.
Noyabrniñ 24-nde Rusiyeniñ kontroli altında bulunğan Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi yaqalanğan qırımtatar faaliyetçilerini 2018 senesi yanvarniñ 15-ne qadar apiste qaldırdı.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Seyyare
Seyyare – Küneşniñ etrafında aylanıp turğan kök cismi. Tar manasınen, Küneş sisteması içinde, Küneşniñ doğrudan yoldaşı olğan ve Halqlarara Felekiyat Birligi (International Astronomy Union) tarafından bu tarifke uyğundır dep tanılğan sekiz kök cismini tayinlemek içün qullanıla. Küneş sistemasında, resmen qabul etilgen sekiz seyyareden ğayrı, bu cisimlerlge büyüklik, orbita ve fizikiy hususiyetler ceetinden aynı zümrege qoyulıp olacaq yañı kök cisimleriniñ keşif etilüvi, bir yandan da başqa yıldızlarnıñ etrafında da Küneş sistemasındaki seyyarelerge oşağan kök cisimleriniñ dolanğanınıñ saptanması, seyyare tarifiniñ sıñırlarınıñ bulanıqlaşmasına sebep olğandır.
Halqlarara Felekiyat Birliginiñ, 1919 senesi qabul etken Küneş sistemasınıñ sekiz seyyaresi, küneşke yaqınlıq sırasına köre şulardır:
Bu sekiz seyyareniñ tışında daa evel seyyare olaraq tariflengen Pluton Halqlarara Felekiyat Birliginiñ yañı tariflemesine köre kiçik seyyare olaraq qabul etile.


text:
İlmiye Teşkılatı
İlmiye Teşkılatı
ILMIYE TESKILATI
Ilmiye Teskilâti; Osmanli Devletindeki bütün ilmî faaliyetler, Islâm Dîni esaslarina göre müesseseleserek teskilâtlar kuruldu. Bütün teskilâtlar Hanefî mezhebi' ne göre teskil ettirildi. Ilmiye Teskilâti'nda; medrese, müderrislik, kadilik, padisah hocalari, kadiaskerler, nakib-ül-esraf, müftülük veya seyh-ül-islâmlik müesse seleri vardi. Ilmiye teskilâtinin rütbeleri, dereceleri de vardi. Ilmiye mensuplari, basta padisah olmak üzere, devlet adamlari dahil herkesten hürmet görürdü.
Ilmiye Teskilâti; Osmanli Devletindeki bütün ilmî faaliyetler, Islâm Dîni esaslarina göre müesseseleserek teskilâtlar kuruldu. Bütün teskilâtlar Hanefî mezhebi' ne göre teskil ettirildi. Ilmiye Teskilâti'nda; medrese, müderrislik, kadilik, padisah hocalari, kadiaskerler, nakib-ül-esraf, müftülük veya seyh-ül-islâmlik müesse seleri vardi. Ilmiye teskilâtinin rütbeleri, dereceleri de vardi. Ilmiye mensuplari, basta padisah olmak üzere, devlet adamlari dahil herkesten hürmet görürdü.
PessimisT_55
- Master Admin
- Mesaj Sayısı : 441
Kayıt tarihi : 29/05/08
Yaş : 28
Nerden : Tekirdağ-Sağlık Mahallesi
-
Bu forumun müsaadesi var:Bu forumdaki mesajlara cevap veremezsiniz


text:
Ukraina Milliy havfsızlıq ve mudafaa hızmetinde işğalden soñ 20-den ziyade qırımtatarnıñ ğayıp olğanını bildireler
Qırımda işğalden soñ 21 qırımtatarı ğayıp oldı.
Bunı noyabr 19 künü brifing devamında Ukraina SNBO haber-analitik merkeziiniñ spikeri Andriy Lısenko bildirdi.
«İşğalniñ başlanuvınen qırımtatar halqınıñ 21 vekili ğayıp oldı. Afsus ki, olarnıñ bir qısmı elâk oldı»,– dedi Lısenko.
Lısenko şunı da qayd etti ki, işbu malümat vesiqa şeklinde halqara teşkilâtlarğa berilecek eken.
Human Rights Watch halqara uquq qorçalayıcı teşkilâtınıñ soñki arizasında Rusiye Federatsiyasına qoşuluvından soñ Qırımda insan aqları ile bağlı vaziyet kergin olğanı aqqında bildirilgen edi. Arizada Rusiyeniñ Qırımdaki areketlerine qarşı çıqqan insanlarnıñ, ilk nevbette – qırımtatarlarnıñ qorquzuvı ile bağlı malümat berile.
Qırımda «İnsan aqları boyunca vekâletli» Lüdmila Lubina bularnı aqiqatqa uymağan malümat olaraq adladı.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne AQŞ neticelerni tanımadı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Matbuat vastaları: Donetskte patlavlar eşitile, adamlar ne yapacaqlarını bilmeyler
Sabadan berli Donetsk rayonlarınıñ sakinleri patlav ve toplarnıñ sesini eşiteler.
Bunı Deutsche Welle bildire.
«Gradlar» er bir evniñ yanında tura kibi kele. Divar ve pencereler tasırday», – dep aytalar Donetskniñ merkeziy rayon sakinleri. Telefon ağı er daim meşğul: adamlar bir-birine telefon etip, şeerde ne olğanını ögreneler.
Yerli sakinler Putilovskiy köprü rayonında faal uruş areketler aqqında haber eteler. Şaatlarnıñ bildirgenine köre, köpür de yoq etildi. Terrorizmge qarşı tedbirler ştatında bildireler ki, ukrain ordusınıñ Donetsk içerisine kirüv aqqında malümat yañlış.
Ava limanı yanındaki Kiyev rayonında ışıq, gaz ve suv yoq.
Sakinlerniñ bir qısmı saqlanmağa tırışa. Şeer merkezinde tükânlar tez-tez qapala. Merkeziy bazar da işini toqtata. Bazı yollarda cemaat naqliyatınıñ areketi bütünley toqtatıldı.


text:
Sïngapwrde ötip jatqan iri «Echelon Asia Summit» 2015 texnologïyalıq konferencïyasında perspektïvalı start-jobalar tañdaldı. Iriktew nätïjesi boyınşa qazaqstandıq «EcoSocket» jobası üzdik Top-10-qa kirdi. Qazaqstandıq qatıswşılardıñ aytwınşa, otandastarımız Sïngapwr, Gonkgong, Avstralïya, Tayvan, Taïland jäne Fïlïppïn jobalarımen bäsekege tüsken.
«EcoSocket» - belgi berw üşin Wi-Fi-taratqış, toq tetigi, relemen jaraqtalğan elektr aspabına rozetkadan jalğasatın tetik (elektr energïyasın tutınw naqtı aspappen jäne energïya közinen aspaptı söndirw/jağw tetigimen ölşenedi).
«Biz ondıqqa kiretinimizge senimdi boldıq. Uzaq waqıt dayındaldıq. Azïyalıq startap-qawımdastıq keñes berwge birden äzirligimen, belsendiligimen erekşe. Birneşe kezdeswler tağayındalıp, ïnvestïcïyalar usınıldı. Erteñ konferencïyanıñ bastı saxnasına şığamız. Jobanı pısıqtaw üstindemiz», - dedi jobanıñ negizin qalawşı Sanjar Mırzağalım.
-EcoSocket» tetiginen basqa qazaqstandıq tağı 8 startap bar. «Samurıq-Qazına» UÄQ» qoldawımen öz önimderimizdi alğaş ret älemdegi eñ iri narıqtarğa (Ündistan men Qıtaydı eseptemegende 800-den astam adam) şığarıp otırmız, - dedi ol.
Derekközi:kazinform.kz
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
FSB Qırım jurnalisti Tatyana Guçakovanı azat etti
Aprel 9 künü FSB hadimleri tintüv keçirgen, soñra ise sorğuğa alıp ketken Yalta jurnalisti Tatyana Guçakovanı azat ettiler.
Bunı Qırım.Aqiqatqa Andrey Klimenko – Guçakova evelleri baş muarrir muavini olıp çalışqan BlackSeaNews baş muarriri.
«Keç aqşam yolladılar. Başqa malümat şimdilik yoq», – dedi Klimenko.
FSB hadimleri Tatyana Guçakovağa cumaaqşamı, aprel 9-da, saba saat 7.45 keldiler. Tintüvden soñ onı belgisiz yönelişke adıp kettiler. Tintüv aman-aman 10 saat devam etti. Guçakova Bu yıl devamında Kiyevge köçken muarririyette çalışmağanına baqmadan, Ukraina jurnalistleriniñ milliy birliginiñ azası ola
«Maydan inostrannıh del» fondunıñ başı Bogdan Yaremenko aytqanı kibi, Guçakovanıñ yaqalanuvı – «Qırım Rusiyeniñ işğalci akimiyetiniñ farqlı tüşüngenlerge qarşı alçaq ve qanunsız küreşiniñ daa bir misalidir».


text:
İşğal etilgen Aluşta yalısında Qırım «politsiya»sınıñ çalğı taqımı çıqışta bulundı
Aluşta yalısında kontsert ile Qırım «politsiya»sınıñ çalğı taqımı çıqışta bulundı. Qırım İçki işler nazirliginiñ matbuat hızmetinde qayd etilgeni kibi, kelip keçkenlerge «ayrette qaldırıcı» programmanı numayş ettiler.
Müessisnniñ malümatına köre, seyirciler ögünde çalğı taqımınıñ yırcısı Natalya Nedina ve Qırım Cumhuriyetiniñ nam qazanğan artistleri Sergey Lazokoviç ve Rustem Akimov çıqışta bulundılar.
«Muzakalı programma çerçivesinde Qırım Cumhuriyetiniñ nam qazanğan artisti Yuliya Zolotogorskaya ve Aleksandr Malkovnıñ oyunları taqdim etildi. Bu çift tek qırımlılarğa degil de, keñiş dairege de belli, çünki olar «Dans-şou» boyunca Avropa çempionları olalar», – deyler Qırım «politsiyasında».
İçki işler nazirliginiñ medeniy merkeziniñ çalğı taqımı 1998 senesi teşkil etildi.


text:
Çubarov rusiyeli Qırım parlamentiniñ Mecliske qarşı beyanatında «panikanı» kördi
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Rusiyege boysunğan Qırım parlamentiniñ iyül 8-de ilân etken beyanatına izaat berip, oña «işğalci ükümetiniñ panika keyfiniñ keñleşmesi» olaraq qıymet kesti.
«Eki yıl evel öz devletini, halqını satqan, halqara uquqnı körmemezlikke urğan, Qırımnı ve onıñ sakinlerini iqtisadiy qarışıqlıqqa ve yoqsullıqqa ketirgen şahıslar olarıñ tarafından yapılğan cinayetler içün ayrı-ayrı mesuliyetke celp etileceklerini añlay», – dep yazdı Çubarov Facebook saifesinde.
Onıñ fikrince, rusiyeli Qırım parlamentiniñ mecliske qarşı beyanatı «Qırım cemiyetiniñ ayatnıñ bütün saalarında felâketli yaramaylaşuvdan diqqatını bölmek» ıntıluvı ola.
İyül 8-de, cuma künü Rusiyege boysunğan Qırım deputatları dünyanı Qırımtatar Milliy Meclisine qol tutmamağa çağırdı ve bu teşkilâtnıñ telükeli olmasını qayd etti.
Aprel 26-da Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi Meclisniñ yarımada territoriyasında faaliyetini yasaq etti. Dünya toplulığı rusiyeli ükümetniñ böyle areketini takbih etti.
Meclis imayesi Rusiye Yuqarı mahkemesine apellâtsiya şikâyetini yolladı, amma onıñ baqıluvı tarihı daa belgilenmedi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Jaqında ol öziniñ paraqşasında 1998 jıldan beri jïnalğan zeynetaqı qorındağı aqşasına Astananıñ şetinen 12 sottıq jer telimin satıp alğandığın jäne osı köktemnen bastap sayajaylıq üy turğızatındığın xabarladı.
Bir qızığı, kezinde sayasat saxnasında asa tanımal bolğan Ğanï üy salw üşin jelidegi dostarınan bata surağan. Sonday-aq, jalpı awdanı 200 şarşı metrden aspaytın üydiñ jobaların joldawdı ötinedi.
Eske sala keteyik, Ğanï Qasımov belgili sayasatker. 1992 jıldan - QazKSR Prezïdentiniñ keñesşisi - QR Prezïdenti jäne Mïnïstrler kabïneti Apparatınıñ xalıqaralıq bölim meñgerwşisi. 1994 jıldan - Francwz Respwblïkasındağı QR sawda-ekonomïkalıq ökili. 1996 jıldan - QR Memlekettik keden komïtetiniñ törağası. 1999-2004 jıldarı - QR Parlament Mäjilisiniñ depwtatı. 2007-2013 jıldarı - QR Parlament Senatınıñ depwtatı, Xalıqaralıq qatınastar, qorğanıs jäne qawipsizdik komïtetiniñ müşesi bolğan.
Derekközi: reactor.inform.kz
Kommentarïï


text:
Qısqa beyanatlar
İSN: Devlet bücetinden ukrain kanallarınıñ yayınlavını keñleştirmek içün kerekli olğan tertibatnıñ alınmasına para ayırılıcaq
22 Oraq ayı, 17:39
İnformatsion siyaseti Nazirligi dörtünci iş ayı esabatını berdi
22 Oraq ayı, 10:10
Yuriy Stets: "Ukraina akimiyeti ve Avropa havssızlıq ve işbirlik teşkilâtınıñ umumiy işi Ukrainanıñ havssızlığını temin etecek qanunlarını meydanğa ketirmege imkân berecek"
20 Oraq ayı, 16:04
Nazir mesleatçısı Aleksandr Briginets TÂ ve radioyayılavı Milliy Şurasınıñ oturışında Donbasnıñ media saasını muzakere etti
16 Oraq ayı, 21:30
Nazir muavini Tatyana Popova Avropada teşviqat yapqan KMV sayısı öskenine memurlarnıñ diqqatını celp etti
16 Oraq ayı, 08:31
"Ukraina ve Yaponiyanıñ informatsion saasındaki işbirligi" mevzusında tögerek masanıñ oturışı olıp keçti
10 Oraq ayı, 19:25
Nazirniñ AQŞ milliy havssızlıq Şurasınıñ temsilcileri ile körüşüvi
29 Bozarğan ay, 12:03
İnformatsion siyaseti Naziri Yuriy Stetsniñ AQŞ ziyareti
26 Bozarğan ay, 10:17
Yuriy Stets Avropadaki Facebookofisiniñ reberliginen körüştiİyünniñ
17 Bozarğan ay, 09:40
İnformatsion siyaseti Naziriniñ mesleatçısı: "Biz"Qırım- Ukrainadır" kampaniyasını devam etecemiz"
12 Bozarğan ay, 11:04


text:
ATR baş müdiri telekanalınıñ satuvı aqqında öşeklerni red ete
ATR telekanalınıñ baş müdiri Elzara İslâmova ATR – dünyada yekâne qırımtatar telekanalınıñ satuvı aqqında öşeklerni red etti.
İslâmovanıñ sözlerine köre, telekanal bar küçü ile çalışa.
«Eki yañı leyhanı işlep çıqaracaqmız: sağlıq ve aşçılıq aqqında yayınlar olacaq. «Gravitatsiya» siyasiy yayınımız avgusttan çıqacaq, digerleri – sentâbr ayında. Media-şirketimizniñ bütün leyhaları: Lale bala telekanalı, «Meydan» ve «Lider» radiostantsiyaları, «15 minut» haber saytı olğanı kibi çalışmaqta», – dedi Elzara İslâmova Qırım.Aqiqat saytına.
Onıñ sözlerine köre, Qırımda vaziyet şimdi ğayet qıyındır, ve telekanal istisna degildir.
«İş adamları kendi planlarını bir şaraitte tüşüne edi, yaşamağa ise diger şaraitlerde mecburmız. Biz de içtimaiy-iqtisadiy alanındamız, şunıñ içün Qırım is etkenini biz de duyamız. Bizde de muayyen qıyınlıqlar bar, ukrain reklama sımarlağan şahıslarnıñ bücetleri qapalı, Qırım şirketlerinde reklama bermege imkânları yoq, Rusiyeli – daa açılmadı», – dedi ATR telekanalınıñ baş müdiri.
Aynı zamanda İslâmova şunı da qayd etti ki, «telekanal etrafında menfiy malümatnıñ suniy tarqatıluvı mahsus yapılğan bir arekettir».
«Qırımtatarlar içün ATR telekanalı – adiy bir telekanal degildir, halq variyetidir. Şunıñ içün telekanalnıñ taqdiri aqqında nasıldır bir uydurmalar peyda olğanda, qırımtatarlar qasevet çekmege başlaylar», – dedi o.
Elzara İslâmova eger de telekanal ciddiy bir meselelerge ratskelse, ATR yolbaşçılığı bunı açıq sürette öz seyircilerine bildirecegine işandırdı.


text:
Kramatorsk şeerinde zarar körgen ve elâk olğanlarnıñ qorantalarına 5 million grivna ayırıldı
Ukraina ükümeti Donetsk vilâyeti devlet memuriyetine fevral 10-da Kramatorsk şeerine açılğan ateş aqibetlerini yoq etmek içün 5 mln grivna ayırdı. Ukraina Nazirler Şurasınıñ matbuat hızmeti bildire ki, böyle bir qarar fevral 12-de qabul etildi.
Maliye nazirligine devlet bücetiniñ yedek fondundan para bermege avale etildi.
Donetsk vilâyetiniñ devlet memuriyeti bir afta içinde alâqası olğan nazirlikler ile masraflarnıñ miqdarını belgilep, 2015 senesi noyabr 30-na qadar paranı sarf etüv esabatını bermeli.
Fevral 10-da Donetsk vilâyetiniñ Kramatorsk şeerinde raketa ücümi neticesinde altı bala zarar kördi. Prezidentniñ bala aqlarından vekâletlisi Nikolay Küleba bildirdi ki, olardan dörtü Kramatorsknıñ tibbiy müessiselerinde buluna.
İlk malümatlarğa köre, boyevikler tarafından Kramatorskqa açılğan ateş neticesinde 15 insan elâk oldı ve 63 kişi yaralandı.


text:
Kiyevde qırımtatar halqınıñ sürgünligi 71 yıllığına bağışlanğan hatıra aqşamı keçirilecek
Ukraina paytahtında mayıs 18 kününe devlet yolbaşçılığı, cemaat ve siyasiy yetekçileri, Ukrainala çetel memleketleriniñ diplomatik eyyetleriniñ başları, halqara teşkilâtlarnıñ vekilleri, medeniy ve ilmiy erbapları, diniy teşkilâtlarnıñ reberleriniñ iştiragi ile hatıra aqşamınıñ keçirilmesi planlaştırıla. Bu aqta Ukraina medeniyet Nazirligi saytında bildireler.
Qırımtatar halqınıñ sürgünligi 71 yıllığına bağışlanğan tedbirlerniñ keçirilmesi aprel 29 künü ükümet toplaşuvında tasdiqlanıldı.
«Mayıs 15-18 künleri «Epimiz – qırımtatarlarmız» içtimay kampaniyası ve qırımtatar halqınıñ sürgünligi 71 yıllığına bağışlanğan telemarafon keçirilecek. Sürgünlik qurbanları hatıra Kününe bağışlanğan bediiy tedbirler çerçivesinde – Rustem Eminovnıñ «Sürgünlik» toplamından eserleriniñ sergisi ve Taras Şevçenko adına Opera ve balet milliy akademik teatrinde «Unutma» leyhası kösterilecek, Ukraina milliy tarih müzeyinde fotoresim sergisi ve memleket boyunca «Haytarma» filmi kösterilecek», – haber ete Medeniyet Nazirliginiñ matbuat hızmeti.
Mayıs 18 künü Mustaqillik Meydanında qırımtatar halqınıñ sürgünligi qurbanları hatırasına mitingniñ keçirilmesi planlaştırıla.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ ofisinde mayıs 18 künü Qırım yerli akimiyeti kene sürgünlik qurbanlarınıñ hatırasına tedbirlerni keçirmege yasaq etecegini tüşüneler.
Mayıs 18 künü – Qırımdan qırımtatar halqınıñ sürgünligi qurbanlarınıñ hatıra künüdir. Bu künü 1944 senesi Orta Asiyağa yarımadadan qırımtatarlarnıñ ilk eşelonı yollanıldı.
Qırım işğalinden evel Aqmescitte sürgünlik yıllığına er sene Bütünqırım matem mitingi keçirile edi. Mında on biñlerce insan iştirak ete edi.
2015 senesi Qırımnıñ Rusiye akimiyeti matem tedbirleri yerinde mayıs 18 künü yañı bayram – «quvanç kününi» keçirmek niyetindedir.


text:
Semenağa qarşı ifadeler bergen qabaatlav şaatları «Kadırovnıñ işi» boyunca sorğulandılar
Kremlniñ kontroli altında bulunğan Kefe şeer mahkemesi «separatizm»de qabaatlanğan qırımtatar faaliyetçisi Suleyman Kadırovnıñ işi boyunca oturışuvı esnasında evelden jurnalist Nikolay Semenanıñ işi boyunca şaat olğan qabaatlav tarafınıñ eki şaatını sorğuladı. Bunı dekabrniñ 20-sinde Qırım.Aqiqatnıñ muhbiri bildire.
Şaatlardan biri, Qırım FOMS (Mecburiy Tıbbiy Sigorta Fondı – QA) uquq bölüginiñ mudir muavini Denis Barantsev «Kadırovnıñ işi»nde FSB hadimleri tarafıdan tahqiqat areketleriniñ ötkerilmesi esnasında şaat olaraq celp etilgen edi. Jurnalist Nikolay Semenanıñ işinde Barantsev, Qırım.Aqiqat saytında Semenanıñ maqalesini tapqan ve bunı FSBniñ operatif hadimlerine bildirgen qabaatlav şaatı olaraq keçe.
Diger şaat, Molodöjnoye meskün köy yeri memuriyetiniñ rehber muavini Aleksandr Voytseşçuk de «Kadırovnıñ işi» boyunca tahqiqat areketleriniñ ötkerilmesi esnasında celp etilgen şaat olaraq keçe. «Semenanıñ işi»nde Voytseşçuk, jurnalistniñ qamaçav aqqında maqalesini tapıp, mundericesinden çorlanğan ve bundan soñ FSBge muracaat etken qabaatlav şaatı olaraq keçe.
Dekabrniñ 20-sinde mahkemede yapılğan sorğulav esnasında Voytseşçuk ve Barantsev, «Kadırovnıñ işi» boyunca celp etilgen şaatlar olğanları bir tesadüftir, dediler. Aytqanlarına köre, olar (FSBniñ Qırım boyunca idaresi bulunğan – QA) Franko bulvarına iş boyunca keldiler. Anda olarnıñ yanına bir kişi kelip, özüni FSB hadimi olaraq tanıttı ve tahqiqat areketleriniñ ötkerilmesi esnasında şaatlar sıfatında iştirak etmekni teklif etti.
Rusiye telükesizlik hadimleri 2016 senesi oktâbrniñ 5-nde qırımtatar faaliyetçisi Suleyman Kadırovnıñ evine tintüv etmek içün keldiler. Tintüv esnasında evinden noutbuk ve telefon alındı. Tintüv, Radionov soyadlı akem tarafından, Rusiyeniñ sıñırlarını tanımamağa davet ve «Asker» cemiyet birleşmesine qol tutuv sebebi ile şübhe altına bulunğanı içün evni közden keçirilmesine dair alınğan qarar esasında yapılğan edi.
2016 senesi oktâbrniñ 11-nde Suleyman Kadırovğa qarşı «separatizm» şübhesi ile cinaiy iş açıldı. 2017 senesi aprelinde Rusiyeniñ maliye monitoringi boyunca hizmeti Suleyman Kadırovnı ekstremistler ve terroristler cedveline kirsetti.
Azatlıq Radiosı ve Qırım.Aqiqatnıñ muellifi olğan Qırım jurnalisti Nikolay Semena, açıqtan yapılğan Rusiyeniñ topraq bütünligini bozmaq davetinde qabaatlandı.
2017 senesi sentâbrniñ 22-sinde Aqmescitte mahkeme Semenağa qarşı şartlı olaraq 2,5 yılğa azatlıqtan marum etüv ve 3 yıl devamında cemiyet faaliyetlerinde iştirak etmesini yasaq etüv şeklinde ceza tayin etti.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Türkiyedeki Qırımtatar diasporası
Qırımnıñ Rusiye tarafından anneksiyasından soñ Qırımdaki zulumdan qaçqan Qırımtatar halqınıñ çoqusı Balqanlarğa, Anadoluğa köçken edi. Balqanlarda Osmanlınıñ qolundan çıqqan soñ Romaniyadaki, Bulğaristandaki Qırımtatar halqınıñ çoqusı da Türkiyege keldi. Bugün Türkiyede qaç Qırımtatarnıñ oturğanı tam belli degil. Türkiye Cumhuriyeti daa qurulmağanda Osmanlı Devletine köçken Qırımtatarlarnıñ sayısı tahminen 1,8 million edi. Bu sayığa ve Türkiyeniñ ealisi artuvına köre tüşünsek bu vaqıtta Türkiyede oturğan Qırım tamırlı ealisi 5 millionğa keçken olsa kerek. Amma şu cümleden qaç faiz bugüngece öz Qırımtatar kimligini saqladı kene de belli degil.
Daa baqıñızEdit
Qırımtatar halqınıñ Türkiyede ekseriyetnen yerleşken yerleri şulardır:


text:
Çubarov: Romaniya Qırımtatarlarnıñ Kününi qayd etti
Romaniyada er yıl, dekabr 13 künü, resmiy seviyede Qırımtatarlarnıñ Künü qayd etile.
Bu aqta öz Facebook saifesinde qırımtatar milliy Meclis reisi Refat Çubarov bildirdi.
«Böyleliknen, demokratik Romaniya XVIII – XIX asırları mecburiy icretler neticesinde bu topraqlarda yerleşken qırımtatarlarnıñ Romaniya tarihındaki rolüne emiyet ayıra», – dep yazdı.
1989 senesi arbiy avdarmasından soñ Romaniya türk-musulmanlarnıñ Demokratik birligi teşkil etildi. 1990 senesi eki teşkilâtqa bölündi – Romaniya türkleriniñ Demokratik birligi ve Romaniya türk-tatar musulmanlarınıñ Demokratik biriligine.
Soñkisi özüni qırımtatarlar ile bağlay ve milliy menlik, til, din ve medeniyetniñ saqlanması oğrunda tura. Memleket boyunca yigirmiden ziyade filialı bar.


text:
Aksönov aylığını eki qat kesip aldı
Qırımnıñ şimdiki başı Sergey Aksönov öz aylığınıñ eki qat qısqartıluvı aqta fermannı imzaladı. Cumaaqşamı, mart 19 künü, Qırım akimiyetiniñ «ruporı» Krıminform aytqanı kibi, mütenasip avale endi imzalanılğan ve oña köre aylıq 2015 senesi mart 1 – dekabr 31-ne qadar qısqartılacaq.
Evel Aksönov öz aylığını qısqartmaq istegini bildirgen edi. Bunıñ ile Qırımdaki memurlarğa «qoşma maliyeviy yardım kerek» olğanını qayd etken edi.
Mart 6 künü Rusiye prezidenti Vladimir Putin öz aylığı, baş nazir, baş prokuror, Rusiye taqiqat kömiyetiniñ başı, FSB ve diger memurlarnıñ ayılqlarını 10% qısqartmaq emir etken edi.


text:
Hacı Geray – Ulu Yurtnıñ varisi
Hanlar sülâlesiniñ qurucısı Hacı Geray – cesür bir asker, ikmetli siyasetçi ve küçlü islâatçı XV asırnıñ ilk yarısında dünya tarihına mustaqil Qırım hanlığınıñ qurucısı olaraq kirdi.
Videobloglarınıñ yañı bölügi Qırım hanlarınıñ Geraylar sülâlesi aqqında tarif ete. Bu adamlar kim edi, nasıl etip akimiyetke keldi ve nasıl bir iz qaldırdılar. Er bir bölükniñ merkezinde – qaramanlardan biriniñ taqdiri.
Qırım hanlığı ve Qırım tarihınıñ eñ meraqlı saifeleri – Qırım.Aqiqatnıñ yañartılğan leyhasında, Qırım tarihçısı Gülnara Abdullanıñ «Tuğra» videobloglarında.
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki meselelerini añlamaq içün bir anahtardır
Tuğra – hanlarnıñ müüri, qırımtatar devletçiliginiñ timsali, Qırımnıñ şimdiki meselelerini añlamaq içün bir anahtardır.
Metn müellifi ve alıp barıcı Gülnara Abdulla, rejisser Fatima Osmanova, operator ve montaj rejisseri Eldar Halilov, ğaye müellifi Emine Ceppar.
Videoda aşağıdaki levhalar qullandı: The Mongols vesiqalı filmi, rejisser: Robert Gardner, 2003 s., Osmanlının kuruluşu bediiy filmi, rejisser: Yücel Çakmaklı, 1988 s., em de muzıka: Matti Paalanen – Drama, Plastic3 – Epic dramatic film music.
Gülnara Abdulla, Qırım tarihçısı
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarlarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Qırımtatar studentleri Qırım spikerini Ukraina gimninen qarşıladılar
İşğal etilgen Qırımda Qırım müendislik-pedagogika universitetine kelgen «spiker» Vladimir Kontantinovnı studentler Ukraina gimninen qarşıladılar.
Bunı Qırım jurnalisti Osman Paşayev sentâbr 9-da Facebook saifesinde bildirdi.
«Bugün «Qırım Devlet şurasınıñ» spikeri qırımtatar aliy oquv yurtına – Qırım müendislik-pedagogika universitetine – keldi. Rektor Yakubov işğalcilernen iş tutsın, universitette ise trikolor asılsa, aman-aman 30-40 student Konstantinovnıñ betine baqıp, Ukraina gimnini yırlap başladılar. Teşkilâtçılardan biri açıq Qırım kanalı boyunca talebelerimden biri ola. Daa bir bala – Ankara universitetinden – Aqmescitte sarı-mavı şeritni bağırına ve çantasına taqıp yüre», – dep yazdı Paşayev.
Onıñ aytqanına köre, bu aktsiyanıñ iştirakçileri Qırım işğaline qarşı bunıñ kibi narazılıqlar aqqında sıq-sıq tarif eteler.
Birazdan Qırım universitetiniñ kirişi yanında Ukraina gimniniñ icrasınen video VKontakte içtimaiy ağında peyda oldı.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
20:46 222
-
-
20:27 233
-
-
-
-
-
-
-
19:29 253
-
-
-
-
-
-
-
18:42 228
-
-
-
-
-
-
17:49 345
-
-
-
-
17:15 277
-
-
-
17:01 631
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Qazaqstannıñ üzdik jeñil atletteri marapattaldı
ASTANA. QazAqparat - Bügin Astanada QR jeñil atletïka federacïyasınıñ prezïdenti Ädilbek Jaqsıbekov pen Mädenïet jäne sport mïnïstri Arıstanbek Muxamedïulı jıl üzdikterin marapattadı, dep xabarlaydı QazAqparat federacïya baspasöz qızmetine silteme jasap.
Atalğan şarada Aşxabadta ötken jabıq keşendegi Azïya oyındarınıñ jeñimpazdarı men jüldegerleri federacïya prezïdentiniñ qolınan alğıs xatpen qarjılay sıyaqı aldı.
Esteriñizde bolsa, Türikmenstan astanasında Qazaqstan jeñil atletteri jalpı sanı 10 medal jeñip alğan bolatın. Onıñ işinde 6 altın, 1 kümis, 3 qola medal bar. Olga Rıpakova üş qarğıp jäne uzındıqqa sekirwden top jarsa, Vïktorïya Zyabkïna 60 metrge jügirwdiñ üzdigi atanğan. Sırıqpen sekirwşi Sergey Grïgorev pen yadro serpwşi Ïvan Ïvanov jäne 400 metrge jügirwşi Elïna Mïxïna da çempïondardıñ qatarında. Sonday-aq jüldegerler qatarında Marïya Ovçïnnïkova (üş qarğıp sekirw), Olga Safronova (60 metrge jügirw), Anastasïya Vïnogradova (60 metrge tosqawıldar arqılı jügirw) bar.
Bïılğı jılı Londonda ötken älem çempïonatında qola jülde enşilegen, «Gawhar lïganıñ» fïnaldıq kezeñiniñ jeñimpazı atanğan Olga Rıpakova «Jıldıñ üzdik jeñil atleti» atandı.
«Jeñil atletïka federacyasınıñ sportşılardıñ eñbegin bağalap, osınday qurmet körsetip jatqanına alğıs bildiremin. Şının aytw kerek, munday marapat alğaş ret bolıp tur. Sondıqtan sportşılar federacïyanıñ qazirgi basşılığına alğısın bildiredi», - dedi Olga Rıpakova.
Al «2017 jılğı eñ üzdik joba» bolıp, «ALTAY athletics» klwbı tanıldı. Jülde klwbtıñ qurılwına öz ülesin qosqan Şığıs Qazaqstan oblısınıñ äkimi Danïal Axmetovke tabıstaldı.
«Jıldıñ üzdik aymaqtıq federacïyası» nomïnacïyasın Qarağandı oblısı jeñip aldı. Saltanattı şarağa oblıstıq federacïyanıñ prezïdenti, Qarağandı oblısı äkiminiñ orınbasarı Asılbek Düysebaev qatıstı.
Odan bölek, Ulttıq Olïmpïada komïteti 25 jıldıq mereytoyına baylanıstı dayındağan Olïmpïada oyındarında atoy salğan jeñil atletter Olga Şïşïgïna men Dmïtrïy Karpovqa arnayı tösbelgi tabıstaldı.
- Qazaqstandağı Koreya elşisi: Olïmpïadada Qazaqstan quramasına janküyer bolamız
- Pxençxan-2018: Qazaqstan quramasınıñ sporttıq kïimi tanıstırıldı
- Qazaqstan çempïonatı: 60 metrge jügirwden üzdikter anıqtaldı
- Qısqı Olïmpïadada Qazaqstan twın ustap şıqqan sportşılar kimder
- Dawlı teñ nätïjege Berd emes, basqa töreşi kinäli - Golovkïnniñ bapkeri
- Zarïna Dïyas Awstralïya çempïonatınıñ alğaşqı aynalımında sürindi
- Älem kwbogı: Reyxerd 2-şi, Galışeva 5-şi orında
- Golovkïnniñ bapkeri «Kanelonıñ» qwlığın ayttı
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam

seg_langs: unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn tsn_Latn crh_Latn crh_Latn tsn_Latn crh_Latn ltz_Latn crh_Latn crh_Latn ayr_Latn uzn_Latn


text:
Meclis reisiniñ muavini Çiygoz: Bağçasaray qoruğınıñ baş müdirini işten boşatmaq qararı – siyasiydir
Bağçasaray tarihiy-medeniy qoruğınıñ (BTMQ) baş müdiri vazifesinden boşatılğan Elmira Ablâlimovanıñ aqayı olğan Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznıñ fikirince, işbu qarar siyasetnen bağlı.
Böyle bir fikirni o Qırım.Aqiqatqa seslendirdi. «Cumhuriyetniñ şimdiki akimiyetine, añlağanımızğa köre, mütehassıslar degil, olarnıñ aytqanlarını yapacaq insanlar kerek», – dedi Çiygoz.
Onıñ bildirgenine köre, soñki beş ay devamında Bağçasaray qoruğında «teşkerüvler biri-biri artından keçirilgen edi».
Çiygoz emin ki, onıñ qırımtatar halqınıñ aqlarını qoruv yolunda areketlerinden sebep ilk evelâ onıñ tuvğanları zarar köre. «Menim qız qardaşıma – o, şuralardan birinde muasebeci olıp çalıştı – reorganizatsiya sebebinden işten çıqmağa teklif ettiler. Apayımnen de aynı vaziyet – bu siyasiy bir qarardır. Menim küçük qızıma da reorganizatsiya sebebinden işten çıqmağa teklif ettiler, lâkin Bağçasaray memuriyetiniñ yolbaşçısı İgor Knır sayesinde, o, belki de, iş yerini saqlap qaldırdı», – dedi Çiygoz.
Qırım.Aqiqat berilgen malümatqa köre, BTMQ baş müdiri vazifesine Vadim Martınük tayinlendi. O, BTMQ müdiriniñ iqtisadiyat meselelerinden muavini olğan edi.


text:
Oleksiy Gonçarenko: Putin Qırımdan Alkatras türme adasını yaptı
Ukraina Yuqarı Şurasınıñ deputatı, «Qırım» firqalarara birliginiñ başı Oleksiy Gonçarenko ukrain parlamentiniñ toplaşuvında Rusiyeniñ Qırım işğaliniñ yıllığı aqqında hatırlattı ve yarımada oña şimdi türmeni añdırğanını qayd etti.
«Dünya endi bir yıl devamında üçünci cian cenki bosağasında tura. Bu er şey Qırımımızda QMC Yuqarı Şurası, Nazirler Şurası binasınıñ, Aqmescit ava limanınıñ zaptından başlandı. Yüz bergen adiselerni epimiz hatırlaymız. Bilemiz ki, Putin ve Kreml bugün Qırımdan Alkatras türme adasını yaptı, biñlerce ukrain vatandaşını mabüs ete. Qırım boz zona oldı», – dedi Gonçarenko.
O, qırımtatar halqı aqlarınıñ bozuluvını ve yarımadada olğan çeşit din vekilleriniñ zulumını qayd etti.
«Bugün bütün dünyağa, özümizge ve Ukraina vatandaşlarına Qırım – Ukraina olğanını ve olacağını hatırlatmaq kerekmiz. Qırım üzerinde Ukraina bayrağı yelpirecek», – dedi o.
2014 senesi mart ayında, Qırım işğali başlağanda, Oleksiy Gonçarenko Ay-Petri üzerine Ukraina bayrağını tikledi. Deputatnıñ sözlerine köre, yarımadada «referendum» keçken künü o, saylav bölüklerniñ birine kirip, anda rey bergen Sergey Aksönovnıñ közleri ögünde Ukraina bayrağını açıp qoydı.


text:
Rïo-de-Janeyroda ötetin Olïmpïada-2016 oyındarında Francïyanıñ ulttıq quramasına qarsı terakt dayındalıp jatqanı twralı xabarlandı. Munday mälimdemeni francwzdardıñ äskerï barlaw qızmetiniñ basşısı Krïstov Gomar mamır ayında, Parïjde qaraşada orın alğan teraktilerdi tergew boyınşa parlament komïssïyasınıñ tıñdalımında aytqan bolatın. Gomardıñ atalmış mälimdemesiniñ ekinşi böligi osı aptada jarïyalandı.
Gomar Olïmpïada oyındarında francwz sportşılarına qarsı terakt jasalatını twralı «xabar alğanın» mälimdedi.
Mälimdemeniñ män-jayı aşıq aytılğan joq.
Derekköz: caravan.kz
Tegï: Sport jañalıqtarı, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Celâl: Çiygoznıñ imayesi «işi» malümatları ile tanış olmağa yetiştirmey bile
Aqmescitte Kiyev rayon mahkemesi Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz ve onıñ imayesine işiniñ malümatı ile tanışuv müddetini 2015 senesi dekabr 4-ne qadar qısqarttı. Bunı Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl bildirdi.
«Bugün Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesinde taqiqatçınıñ Ahtem Çiygoz ve onıñ imayesine işiniñ malümatı ile tanışuv müddetini 2015 senesi dekabr 4-ne qadar qısqartmaq aqqında şefaatını baqtılar. Taqiqatnıñ bildirgenine köre, Çiygoz aselet işniñ 24 cıltı ile tanışuv müddetini uzattıra. Şimdilik imayesi tek altı-yedi cıltnı ögrendi. Öyle aşıqmaq kerekmi, evel taqiqat uzattırıla edi, añlaşılmay», – yazdı o Facebookta.
Onıñ sözlerine köre, Çiygoznıñ 2015 senesi yanvar 29-da yaqalanuvından evel oña qarşı delillerni bergen gizli şaat bar eken.
«Mahkemeci qararnı oqup Çiygozndan «Er şeyni añladıñızmı?» sorağanda, o: «Añlaşılmazmı? Başqa qarar alsa ediñiz, mında menim yerimde siz olur ediñiz», – dedi Celâl.
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznı Qırım parlamenti yanında 2014 senesi fevral 26-da keçirilgen kütleviy tertipsizliklerni meydanğa ketirmesi boyunca qabaatlap, 2015 senesi yanvar 29-da yaqaladılar.
Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesinde noyabr 17 künü Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ ceza qararı boyunca mahkeme toplaşuvı keçti, neticede apis müddetini 2016 senesi yanvar 29-na qadar uzattılar.


text:
AQŞ: Ğarbiy Virginiada suv basuvı neticesinde eñ azdan 14 insan elâk oldı
Amerikalı Ğarbiy Virginia ştatında suv basuvı neticesinde eñ azdan 14 insan elâk oldı. Ükümetniñ bildirgen malümatına binaen, elâk olğanlar arasında dört ve sekiz yaşındaki balalar da bar.
Bildirilgenine köre, furtuna ve şiddetli yağmurlar neticesinde yüksek suv seviyesi sebebinden regionda çoq bozulmalar oldı. 55 okrugdan 44-te endi fevqulade vaziyet ilân etildi.
Elde etilgen malümatqa binaen, 100-den ziyade ev bozuldı, çoq bina zararlandı.
Qurtarıcılar bir ticaret merkezinde blok etilgen tahminen 500 adamnı çıqardı.
Felâket tuzağına oğrağan adamlarnıñ qıdırıluvı devam ete, Amerika Qoşma Ştatları Milliy gvardiyasınıñ tahminen 200 askeri celp etildi.


text:
«Qırım» Fondu» hayriye teşkilâtınıñ Aqmescitte Qırımtatar Milliy Meclisi yerleşken binanıñ tamir işleri ile bağlı davasıboyunca mahkeme toplaşuvı noyabr 23 kününe keçirildi.
Bunı Qırım.Aqiqatqa fondnıñ baş müdiri Riza Şevkiyev bildirdi.
«Oktâbr 16 künü Aqyarda nevbetteki mahkeme toplaşuvı keçti. Advokatlarımız ekspert komissiyasınıñ erkânına temsilcimiz, ekspert Halilov Şükriniñ celp etilmesi aqta bildirdi. Amma Qırımnıñ devlet qoruvı komitetiniñ temsilcisi Çihradze qarşı çıqtı ve başqa insanlarnıñ adlarını seslendirdi. Mahkeme toplaşuvını noyabr 23 kününe keçirdiler, o vaqıt olar işke celp etilecek ekspertler ile bağlı qarar çıqaracaqlar», – dey o.
Şevkiyev dey ki, mahkemeniñ red etüvi «Qırım» Fondu»na nisbeten qabaatlar qalp olğanını tasdiqlay.
işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay.


text:
Litva iç bir zaman Rusiye tarafindan işğal etilgen Ukrainağa bağlı Qırım ve Donbasstaki areketlerini tanımaz. Bu aqta 18 mayıs künü Litva Seyminiñ spikeri Viktoras Prantsketis Ukraina mudafaa Naziri Stepan Poltorak ile yapqan körüşüvinde beyan etti, dep bildire Ukraina mudafaa nazirliginin matbuat hızmeti.
«Biz ileride de Avropa yolunı saylağan ve siziñ devletiñizde demokratik esnasnı temin etmege areket etken ukrain halqına qol tutmağa devam etecekmiz. Litva iç bir zaman Rusiye tarafindan işğal etilgen Qırımnı tanımaz ve Rusiye Federatsiyasınıñ Ğarbiy Ukrainadaki areketlerini yaramay dep tanır», – dep qayd etti Prantsketis.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırımda kiçik sınıf talebelerine IŞİD aqqında tarif eteler ve, patlavlar vaqıtında nasıl davqranmağa kerek olğanlanları aqqında sızma film köstereler. Bunı Facebookta Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl haber etti.
«Bügün ömür arqadaşımnen şaşıp qaldıq. Ekinci sınıfqa barğan qızımız qayğısız ve tüşünmeyip dey ki, bügün mektemte olarğa ve birinci sınıf talebelerine IŞİD aqqında tarif ettiler ve sızma film kösterdiler, o filmde FVN hadimi maşna ya da uçaq patlağanda ne yapmağa kerek olğanını añlata. Ders böyle sözlernen yekünlengen: «Kim ölümni seçse, o IŞİD-ke kere, kim ayat seçse – anda barmay», – dep yazdı Celâl.
Celâl qayd etti ki, «IŞİD aqqında ikâyeler – kiçik sınıf talebeleri içün olmaz».
«Maña ömür arqadaşımnen sekiz yaş olğanda, bizge IŞİD aqqında tarif etmediler (o yoq edi), lâkin biz mahlüqnı melundan ayıra bilemiz. Beyler, ya siz birden Halep (Aleppo) resimlerini köstermeysiñizmi?! Suriye balları bizim ballarımıznen tecribe paylaşır ediler. Bizim qorantamız zorbalıqnıñ ve öldürüvniñ er çeşitini tenqid ete, onı terroristler yapsa da, üniformalı insanlar da», – dep beyan etti Celâl.


text:
Áziz klubımızdıń ıqlasbentleri! «Ekoháreket»tiń búgingi sanın tolıq túrde oqıwshılarımızdıń xatlarına arnadıq. Olardı oqıw arqalı sizlerdiń de ana tábiyatqa bolǵan mehirińiz artıp, ózlerińizdi tolǵandırıp júrgen ekologiyalıq mashqalalar haqqında bizge jazıp jiberesiz degen úmittemiz. Eger, sizlerde ana jerimizdiń ekologiyalıq jaǵdayın jaqsılaw boyınsha tıń pikirler hám ideyalar bar bolsa, ekilenbesten bizge xat jollań. Biz olardı klubımız arqalı járiyalaymız.
REDAKCIYA
Búgingi kúni adamlardıń tábiyatqa múnásibeti ádewir dárejede tómenlep baratırǵanday. Bunı átirapımızda toplanıp qalǵan shıǵındılardan kóriwimizge boladı. Biz ana tábiyatımızǵa bolǵan qatnasımızdı unamlı tárepke ózgertiwimiz ushın ekologiyalıq mádeniyatımızdı qáliplestiriwimiz, ekologiyalıq bilimlerimizdi bayıtıp barıwımız tiyis. Bunıń ushın eń dáslep biz jasap atırǵan Jer planetası tek bizlerge emes, keleshek áwladlarǵa da tiyisli ekenligin uǵınıwımız kerek. Usı maqsette hár kim jeke túrde ekologiyalıq bilimlerin bayıtıp barıwı hám kúndelikli turmısta olarǵa ámel etiwi talap etiledi. Máselen, ápiwayı ǵana kóshe hám basqa da jámiyetlik orınlarǵa semechka qabıqların taslamaw ol adamnıń ekologiyalıq mádeniyatı qálipleskenliginen derek beredi.
„alabalıq túrde ekologiyalıq mádeniyatqa erisiw ushın balalar hám jas óspirimler arasında úgit-násiyat isleri úlken nátiyje beredi. Sebebi, olar erteńgi kúnniń iyeleri. Sonlıqtan, bilimlendiriw dárgaylarında «Ekologiyalıq mádeniyat bul ne?», «Qorshaǵan ortalıq tazalıǵı», «Jaslar ekoturmıstı tańlaydı», «Ana tábiyatımızdı asırap-abaylayıq!» temalarında seminar-treningler, interaktiv oyınlar, ámeliy isler, tańlawlar ótkerip, olar arqalı mektep oqıwshılarına ekologiyalıq mashqalalar hám olardı sheshiw tuwralı maǵlıwmatlar berip barsaq, ekologiyalıq mádeniyattıń ǵalabalıq túske eniwine úles qosqan bolamız.
Turdıbek NawrÍzbaev
NMPI janındaǵı Shımbay akademiyalıq liceyiniń oqıwshısı


text:
Änşi Maqsat Bazarbaev "MuzArt” tobına qaytıp keldi. Ol arı qaray birge öner körsetpese de, atalğan toptıñ 15 jıldıq mereytoyında jigittermen qosılıp än salmaq. Bul twralı Stan.kz xabarlaydı.
2001 jıldıñ säwir ayında qurılğan topta alğaşqı jıldarı Meyrambek Bespaev, Säken Mayğazïev jäne Maqsat Bazarbaev öner körsetti. 2005 jılı top quramındağı Maqsat Bazarbaev jeke änşilikke bet burıp, toptan ketti. Änşiniñ bul äreketin tıñdarmandarı türlişe tüsindi. Biri "Meyrambekpen gonorarğa bola renjisti” dese, endi biri Bazarbaev mineziniñ şataq ekenin ayttı.
Osılayşa 2005 jılı topqa Kenjebek Janäbilov alındı. Munımen qatar, 2008 jılı "MuzArt” tobınıñ quramı jandı dawısta än şırqaw maqsatında aspaptarmen süyemeldeytin mwzıkaşılarmen tolıqtı.
Büginde qazaq estradasınıñ köginde juldızdarı jarqırap, körermenniñ közayımına aynalğan "muzArt” tobınıñ qurılğanına 15 jıl toldı. Top esepberw koncertin ötkizip, bas qalamızdıñ mädenï oşaqtarında tıñdarmandarımen qawışpaq. Koncertte jigittermen birge "MuzArttıñ” eks-solïsi Maqsat Bazarbaev än salatın boladı.
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï