text:
Barselona Universitetiniñ içtimaiy lisaniyat merkeziniñ edebiy tercimanı ve taqiqatçı Miquel Cabal Guarro verkami.com kraudfanding platformasında yarımdanıñ işğalinden evel ve soñ qırımtatarlar aqqında çıqarğan vesiqalı filmniñ promo roligini aşkâr etti.
2011 senesi sentâbr ayında taqiqatçı Qırımğa çekim taqımı terkibinde keldi. Mında bir qaç afta devamında qırımtatar halqınıñ edebiyat, ilim, siyaset, sanaat erbapları ve yerli sakinler ile subetleştiler.
2014 senesi mart ayınıñ vaqialarından soñ taqiqatçı filmniñ mündericesini ğayrıdan baqıp çıqmağa ve leyhanıñ qaramanları ile işğal etilgen Qırım şaraitlerinde qonuşmağa qarar aldı.
«Biz Avropağa qırımtatarlar kim olğanını köstermege isteymiz. Bizler içün bu tarihiy qıynlıqlardan keçken ve ögrenilmegen bir halqtır. Film üzerinde iş alıp barmağa bizge qırımtatar jurnalist ve operatorlarnıñ taqımı yardım etti. Olar yañı levha ve intervyülerni endi Rusiyeli Qırımda çıqarğan ediler», – dep tarif etti Miquel Cabal Guarro Qırım.Aqiqat saytına.
Taqiqatçı şunı da bildirdi ki, o, leyhanı Qırım ve Ukrainada, Kiyevde, misal içün, numayış etmege ister edi. Onıñ sözlerine köre, filmni ğayrıdan montaj etmek içün 9 biñ avro toplanılmalı. Kraudfaunding platformasınıñ şartlarına köre, zaruriy paranı toplamaq içün 40 kün berile.
Filmni katalon, ingliz tillerindeki subtitrler ile numayş etmege planlaştıra. «Vatan. Qırımtatarlar» adlı vesiqalı film katalon telekorüv efirinde kösterilecektir.


c: text/html

text:
Ukraina Haber siyaseti naziri Yuriy Stets Qırımnıñ haber siyaseti meselelerinden yañı keñeşçisini tayinledi. Nazirlikniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, şu vazifege jurnalist, prodüser, qırımtatar halqınñı işlerinden cemaat erbabı Emine Ceppar keçti.
«Tayinlev aqqında qarar Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ tevsiyesi esasında alındı», – denile beyanatta.
Yuriy Stets bildirgeni kibi, Emine Cepparnıñ vazifeleri arasında – Qırımda söz serbestliginiñ sıñırlavını toqtatmaq ve Qırım haber alanında ukrain matbuat vastalarınıñ tartqatılmasına yollarnı tapmaqtır.
Bundan evel Qırım haber siyaseti meselelerinden nazir keñeşçisi Sergey Kostinskiy edi, onı 2015 senesi sentâbr 14 künü Ukrainanıñ telekorüv ve radioyayınlav meselelerinden Ukraina Milliy şurasınıñ azası oldı.
Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ başlanuv tarihı olaraq belgiledi. Ğarp memleketleri Qırım işğalini tanımay ve bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsete. Rusiye yarımadanıñ işğalini red ete ve bunı «tarihiy adaletniñ qaytarılması» olaraq adlay.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Skadovsk civarlarında Ukraina Deñiz qıdıruv-qurtaruv hızmeti qurtarıcıları Qara deñizde muntazam talimler keçirgen vaqıtta Rusiye gemisi Ukraina qurtarıcı katerini elge keçirmege areket etken. Adise aprelniñ 24-de yüz bergeni aqqında Ukraina infrastukturası nazirliginiñ matbuat hızmeti bildirmekte.
«Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım yarımadasında yerleşken Rusiye gemileri Ukraina qurtarıcı katerine yaqınlaşıp, efirge vastasınen «gemi areketini toqtatıp, dreyfke keçmesini» talap etken», - dep bildirilmekte.
İdare hadimleri ikâye etkenine köre, Ukraina qurtarıcı kateri Ukraina territorial suvlarında bulunğanını qayd eterek, qanunsız talaplarğa riayet etmekni red etken ve Skadovskqa doğru areket etip başlağan.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Dünya müsulmanları Ramazan orazasını tutıp başladı (shema)
Bu sene Ramazan ayı mayıs 16 künü başlandı. Ramazan ayı 30 kün devam etecek. Demek, orazanıñ soñki künü iyünniñ 14 tüşe, Oraza bayramınıñ birinci künü ise – iyünniñ 15-dir. Bu künler Şeriat qaidelerine köre, belgilengendir. Ramazan ayı kökte ay körüngen kününden başlana. Bundan da ğayrı, 1966 senesinden başlap, farqlı konferentsiyalarda, ilmiy forumlar ve kongresslerde defalarca qayd etilgeni kibi, vaqıt farqı esaplanmaycaq. Ramazan dünyanıñ er angi noqtasından ay körüngeninen başlana.
Yañı ay mayısnıñ 15 – mayısnıñ 16-sına avuşqan gecesi körügen edi. Birinci olıp onı cenübiy amerikalı qıtasınıñ sakinleri kördi. Olarda ay körüngende, Londrada saat 00:20, Berlinde 01:20, İstambulda 02:30, Mekkede ise saat 02:20 olğandır. Yani bu devletlerniñ müsulmanları Cenübiy Amerikada ay artıq körüngeni aqqında malümatnı suhurdan evel aldılar. Bu ise Oraza mayısnıñ 16-sında başlanğanınıñ köstergiçi oldı.
Böyleliknen, bir sıra müsulman devletleri Cenübiy Amerikada ay körüngenini köz ögüne alıp, Orazanı mayısnıñ 16-sından başlap tutmaq kerek ediler. Peyğamberniñ (s.a.s.): “Orazanı ay körüngeninen başlañız, bayramnı ise ay körüngeninen (Şevval ayı) qayd etiñiz” hadisi ve Hakimniñ yollağan hadisine köre, Peyğamber (s.a.s.) sahradan kelgen bedeviyniñ yañı aynı körgeni aqqında sözlerine esaslanıp, orazanıñ başlanğanını ilân etti.
Buña esaslanıp, Oraza mayısnıñ 17-sinde başlanğanı aqqında fikirler yañlış ve Qırım müsulmanları arasında fitnelerge yol aça. Müsulmanlar öz regionlarında çalışqan Diniy idareleriniñ qararlarına uymalılar. Diniy idarelerniñ fetva çıqarmaq aqqı bar. Çetelden kelgen anonim telefon ağlarına esaslanmaq mümkün degildir. Bu al müsulmanlarnıñ birligini bozabile.
QMDİ matbuat hızmeti


text:
Aqmescitte cuma künü, iyün 12-de, «Krımskaya gazeta» ükümet neşiriniñ beş biñ nushasını tarqattılar. Qırım haber nazirligi bildirdi ki, gazetalarnı «qırımlılarnı haberdar etmek içün» Rusiye Künü munasebetinen tarqattılar.
Berilgen malümatqa köre, Qırım federal universitetiniñ studentlerini gazetalarnı tarqatmağa davet ettiler.
«Tedbir devamında er bir kişi viktorinada iştirak ete ve üç sualge cevap bere bildi. Ğaliplerge bahşışlar ve bir yıllıq gazeta abunesi berildi», – dep aytıla haberde.
Aktsiya Karl Marks soqağında başlap «Aqmescit» kinoteatri yanında yekünlendi. «Krımskaya gazeta» neşiriniñ baş muarriri Mariya Volkonskaya iştirakçiler ve ğaliplerni tebrikledi.
Cuma künü Qırımda Rusiye devlet bayramı – Rusiye kününi qayd eteler. İyün 12 künü tatil ilân etildi, bayram tedbirleri bazar kününe qadar keçirilecek.
Rusiye bayramı munasebetinen Qırımda bir sıra tedbir keçirilecek. Aqmescitniñ Lenin meydanında saat 17:30-da bayram programması ötkerilecek. «Rusiye, bizler – seniñ balalarımız» programmasında şeer ve rayonnıñ icadiy taqımları, balalar içün yarış-oyun programmaları keçirilecek, Aqyar ve Qırımnıñ diger şeerlerinde de kontsert programması ötkerilecek.
1992 senesi iyün 12-de Rusiye Federatsiyasınıñ halq deputatları Devlet mustaqilligi aqqında deklaratsiyanı qabul ettiler.
1992 senesi iyün 11-de Rusiye Federatsiyasınıñ Yuqarı Şurası iyün 12-ni bayram olaraq tanımağa qarar aldı.


text:
Qazaqtıñ tayau zaman batırlarınıñ işinde Elishan Älipwlınıñ esimi erekşe ataluğa tiis. Sebebi, qazaqtıñ arğı-bergi tarihında bolmağan bostandıq köşin ..
Tarbağatay tauınan tağı bir «Altın adam» tabıldı – dep habarlaydı Altay n'yus aqparat közi. Altay n'yus mälimetinşe, Tarbağatay audanına qarastı Eleke..
Qazaqtıñ wlı aqını, şeber audarmaşı, publicist, Alaş qozğalısınıñ qayratkeri Mağjan Jwmabaevtıñ 125-jıldığına oray «Mağjan Jwmabaev mwrası jäne älemdi..
Bügin, 12 mausım seysenbi, Singapurda AQŞ prezidenti Donal'd Tramp pen Soltüstik Koreyanıñ eñ joğarı basşısı Kim Joñ Un tarihi kezdesu ötkizdi. Tramp..
10 mausımda AQŞ prezidenti Donal'd Tramp pen Soltüstik Koreya basşısı Kim Joñ Un älem köz tikken Tramp-Kim kelissözin ötkizu üşin Singapurğa jetip, so..


text:
(Häliq şairi Muhämmätҗan Raşidin häqqidä)
Uyğur teatriniŋ tamaşibinlar zali adämlär bilän liq tolğan. Sähnidä äҗayip bir muŋluq, qulaqqa yeqimliq nahşa yaŋrimaqta. Uniŋ sehirliq küçi hämmini šz ilkigä elivalğan…
Çinäŋgä, ah ana, zämzäm quyup beräy desäm, sän yoq,
Netäy, äҗriŋ üçün pahlan soyup beräy desäm, sän yoq.
Tutup çiqmaqni oylaymän, uçaŋni tün boyi ändi,
Beşiŋğa qoş yastuq qoyup beräy desäm, sän yoq…
Nahşini iҗraçi bar vuҗudi bilän eytivatatti. Öp-çšrämgä qarisam, zalda oltarğan yeşi çoŋlarmu, hätta yaşlarmu šzini tutalmay, kšzliridin yaş tamçilatti…
Kontsert štüp birnäççä kündin keyin heliqi nahşini orunliğan teatrniŋ kšzgä kšrüngän nahşiçisi bilän hämsšhbättä bolup qaldim. Gäpara män uniŋdin: «Siŋlim, siz eytip jürgän «Sän yoq» degän nahşiniŋ sšzini kim yazğan, bilämsiz?» däp soridim. U biraz oylinip turup: «Bilmäydekänmän, häliq nahşisiğu däymän», dedi.
– Yaq, häliq nahşisiğa aylinip kätkän uniŋ mätinini ataqliq şair Muhämmätҗan Raşidin yazğan.
– Şundaqmu? Biz, nahşiçilar, kšp vaqitlarda häliq sšyüp tiŋşaydiğan nahşilarniŋ muälliplirini bilmäymiz. Kontsertni elip maŋğuçilarmu bäzidä nahşa muällipini elan qilmaydu, ämäsmu, – dedi u säl hiҗalät bolğandäk.
Yeqinda bir toyda bolup qaldim. Toy milliy çalğu äsvaplarniŋ җor boluşida eytilivatqan nahşa-sazlar bilän qizivatqan edi. Ariliqta häliq nahşilirini helila vayiğa yätküzüp eytip jürgän bir nahşiçi inimiz dutar bilän «Çidisaŋ kälgin» degän nahşini orunlap bärdi.
Ot šçmigän qazanlarğa ohşaydu aläm,
Ottin uluq küräşlärgä çidisaŋ kälgin.
Çin pütmigin: «Parağätkä tuğulduq», desäŋ
Salqini yoq çšl-däştilärgä çidisaŋ kälgin.
härkim kelip sšyüvärmäs ikki mäŋziŋgä,
Gah häm qara sürkäşlärgä çidisaŋ kälgin.
Silaş ämäs, tatlaş üçün tirnaqlar täyyar,
Husur tepip җšndäşlärgä çidisaŋ kälgin…
Toyda oltarğanlar zäŋ qoyup tiŋşap ahirida güldiras çavaklar bilän uniŋğa rähmät eytişti. Ariliqta uniŋ yeniğa berip: «Ukam, sän baya eytqan nahşiniŋ äsli nami «Tuğulmiğanlarğa» däp atilidu. Nahşiniŋ mätinini kim yazğan, bilämsän?», däp sorivedim, bilmäydiğanliğini eytti.
– Äsli bu häliq nahşisiğa aylinip kätkän. Nahşiniŋ namini kšpçilik «Çidisaŋ kälgin» däp atavalğan. Uniŋ mätinini şair Muhämmätҗan Raşidin yazğan, – dedim uniŋğa.
Hoş, ändi Muhämmätҗan Raşidin kim? Qandaq äsärlärni yazğan?
Şairniŋ şeirlirini vä bir äslimisini buniŋdin helä jil ilgiri «Uyğur avazi» geziti elan qilip, uni oqurmänlärgä aziraq tonuşturğan bolsimu, kšpçilik uni yahşi bilip kätmäydu. Bilmigänligi üçün bayiqi biz juqurida täkitligän ähvallar yüz beridekän. Eçinarliği, bizdä uni kšpçilik turmaq, uniŋ şeirliriğa yezilğan nahşilarni eytip jürgän sän'ätkarlarmu bilmäydekän. Şu väҗidin gezit oqurmänlirigä bu boşluqni tolturuş üçün «Häliq şairi» däp şäräplik nam alğan ataqliq ädip Muhämmätҗan Raşidinniŋ iҗadiyiti toğriliq moşu maqalini yezişqa җür'ät qildim.
U «Bu duniya», «hayat degän mana şu», «Sän yoq», «Qandaq qilarmän», «Yaşisun», «Güldästä», «Hetiŋ käldi, šzäŋ kälmidiŋ» vä başqimu nurğunliğan şeirliri muzıkiğa selinip, tarihiy Vätinimizdä vä uniŋ sirtida häliqniŋ sšyüp tiŋşaydiğan nahşiliriğa aylanğan şeirlar muällipi.
Ataqliq şair Muhämmätҗan Raşidin 1940-jili 19-iyun' küni Ğulҗa nahiyäsiniŋ Oniyaryüzi yezisida dehan ailisidä duniyağa kälgän. Toluqsiz ottura mäktäpni şu yezida tügätkändin keyin, 1955 – 1958-jilliri Şinҗaŋ yeza egiligi tehnikumida tähsil kšrgän. Uni pütirip Çapçal nahiyäsidä, andin Ğulҗa nahiyäsi Oniyaryüzi ottura mäktividä muällim bolup işligän. 1968-jili avgust eyida Hitayda jürgüzülgän «Mädäniyät zor inqilaviniŋ» qabahätlik härikiti nätiҗisidä eğir ziyankäşlikkä uçrap, 1982-jilğiçä, yäni säl kam on bäş jil türmä-sürgünlärdä azap çäkkän. 1982-jili pütünläy aqlinip çiqip vä barliq imtiyazliri äsligä kältürülüp, Ğulҗa nahiyälik 1-ottura mäktäptä til-ädäbiyat pänliriniŋ muällimi vä mäktäp mudiriniŋ orunbasari bolup işligän.
Muhämmätҗan Raşidin däsläp 1958-jili oktyabr'da «İli gezitida» elan qilğan «İli däriyasi» şeiri bilän ädäbiyat sepigä kirip kälgän. Şuniŋdin buyan ta bügüngä qädär gezit-jurnallarda miŋdin oşuq şeiri, jigirmidin artuq hekayisi, on bäş parçä ilmiy maqalisi elan qilinğan. Şairniŋ «Kakkuk güli», «Jillar izi», «Künlär al'bomi», «Ana yär qäsidisi», «Ömür ilhamliri», «hayat degän mana şu», «Muhäbbätmu uluq bir kitap», «Yahşilarğa nahşilar tola» qatarliq şeirlar toplamliri vä «Tenigän kšŋül» namliq hekayä, povest' vä äslimilär toplimi näşir qilinğan.
Muhämmätҗan Raşidinniŋ şeirliriniŋ tili ammibap, turmuşqa yeqin, häliqqä yeqimliq, härqandaq oqurmängä çüşinişlik vä ravanliği bilän päriqlinidu. Uniŋ şeirliriniŋ häliq qälbigä siŋip ketişi, şeiriy toplamliriniŋ kitap dukanlirida, nahiyä bazarlirida tez setilip ketişi, uniŋ nurğun şeirliriniŋ nahşa qilip eytilişi, keyin häliq nahşiliriğa aylinip ketişi, hekmät şeirliriniŋ mehmanhana-saraylarda, çoŋ soda orunlirida, härhil mädäniyät sorunlirida tšr tamğa hšsnihät bolup ilinişi, türlük bäzmä-sorunlarda җamaätniŋ hšzürlinişi üçün oquluşi «häliq şairi» degän uluq namğa munasip ekänliginiŋ dälilidur. Şähsän šzäm Ürümçigä vä Ğulҗiğa barğinimda, çoŋ restoran vä kafelarda ataqliq ädiplär Abdurehim Ötkür vä Teyipҗan İlievniŋ şeirliriniŋ qatarida Muhämmätҗan Raşidinniŋmu şeirliriniŋ hšsnihät bilän yezilip, tšrgä esiqliq turğanliğini kšrgän. Ägär hatalaşmisam, buniŋdin ikki jil ilgiri Ğulҗa şähiridä şairniŋ iҗadiyitigä beğişlanğan çoŋ bir mädäniy çarä-tädbir štküzülüp, uniŋğa juquri lavazimliq şähslär iştrak qilip, şairğa «Häliq şairi» degän namniŋ berilgänligini räsmiy türdä elan qilip, ton kiygüzgän ekän.
Muhämmätҗan Raşidin ädäbiyatşunas-tätqiqatçilarniŋ pikriçä, uslub җähättin çoŋ bir yeŋiliq yaratqan şairdur. Uyğur häliq eğiz ädäbiyatiniŋ janri bolğan häliq qoşaqliridin šrnäk alğan, paydilanğan şairlar az ämäs. Amma häliq qoşaqliriniŋ tüp-alahidilikliri bilän uyğur şeiriyitiniŋ yadroluq alahidiligini šzara birläştürüşni šziniŋ iҗadiyät uslubi qilğan şairlar bolmiğan edi. Lekin şu boşluqni Muhämmätҗan Raşidin tolturdi. U başqa şairlirimiz yaritip baqmiğan uslubni yaratti.
Şair šziniŋ 2006-jili näşir qilinğan «Yahşilarğa nahşilar tola» namliq şeirlar topliminiŋ muqäddimisidä: «Qoluŋizdiki bu mätinlär topliminiŋ qandaq qilip şu qädär җuğlinip qalğanliğidin šzämmu dämalliqqa birnärsä däp berälişim natayin. Gärçä, sap şeiriyät bilän nahşa mätinliri šz tarihida çämbärças munasivätlik şäyilär bolsimu, lekin män iҗadiyätniŋ däslividä nahşa mätinlirigä unçivala näzär ağdurup kätmigänmän. Keyinki jillarda qälimimniŋ nahşa mätinliri bosuğisiğa qädäm besişi päqät meniŋ şeirlirimdiki nahşa mätinlirigä has alahidä amillarniŋ moҗutluq sävävidinla boldi, däp oylaymän. U bolsimu, şeir väzniniŋ ravan, tiliniŋ yenik, çüşänçiliriniŋ roşän, pikirliriniŋ udulluği qatarliq hasliqlar boluşi mümkin. Buni yänila aldi bilän muzıkant vä nahşiçilar tonup yätti. Duniyadin tolimu baldur kätkän talantliq nahşiçi märhum Ähmät Ömärniŋ «Bu duniya», Sayitҗan Sidiqniŋ «Yaşisun» degän şeirlirimğa vä şularğa ulapla yänä başqilarniŋ «Sän yoq», «Män sävdayi bolup qaptimän», «Käptirim», «Qandaq qilarmän», «Yarimğa mäktüp», «hayat degän mana şu», «Güldästä» qatarliq şeirlirimğa ahaŋ işläp, äҗayip täsirlik nahşilarğa aylanduruşi meniŋ qälimimniŋ nahşa mätinlirini yezişqa qadir ekänligimni nahayiti häqliq vä orunluq halda dälillidi. Buni šzämmu päqät şuniŋdin keyinla häqiqiy his qilişqa başlidim. Män buniŋ üçün yänä Rozi Abduväli, Pärhat Abit Çuğlan, Sänäbär Tursun, Nurmuhämät Rozi, Mävlan Äli qatarliq kompozitor, muzıkantlarğa alahidä rähmät eytmasliğim mümkin ämäs. Nahşa mätinliri iҗadiyitidin ibarät bu gšzäl baqqa meni äynä şular җälip qildi, bu qaynaq koçiğa şular sšräp kirdi, bu nahayiti säväpkar muhim bir täräp. Yänä bir täripi bolsa, җämiyät mäniviy turmuşniŋ moşundaq iҗadiyätkä täqäzaliği, moşundaq yeŋiliqqa hamildarliği edi…» däp yazidu.
M.Raşidin şeirliriniŋ yeziliş tarihimu härhil väqiälärgä tolup-taşqan. Mäsilän, u türmidä yatqanda tartqan azap-oqubätliri toğriliq yazğan «Qiyamättin qaytip kälgiçä» namliq äslimisidä mundaq yazidu: «Şeiriyät päqät armandäkla iş bolup qaldi. Uniŋğa imkaniyätmu yoq edi. Däptärgä yeziş äsla mümkin ämäs, arilap-arilap yataqlarni çugup-ahturup turidu. Ularniŋ qoliğa şeirlarniŋ çüşüp qelişi intayin hätärlik edi. Şundaqtimu içimdä piçirlap jürüp, «Gül», «Güldästä», «Käptirim» qatarliq şeirlarni yazdim. «Güldästä» degän şeirim nazuk şaraittiki dost-yaränlär sägäkligigä ündälgän häm ularni ümütlük boluşqa çaqirğan. «Käptirim» degän şeirimni rämätlik Abdukerim Mähsümniŋ ayalidin hatirҗäm bolmayvatqan kšŋül pärişanliğidin täsirlinip yazdim. Türmidin çiqqandin keyin, İlidiki mäşhur nahşiçi Ähmät Ömär muzıka iҗat qilip, nahşiğa saldi. Mätinniŋ iҗat boluş täpsilatini Ähmät Ömär 1998-jili vapat bolğandin keyin, «İli gezitiğa» «U bar yärdä bahar bar edi» degän maqalä yezip, alahidä tonuşturdum».
Şair iҗadiyitiniŋ asasiy mäzmuni muhäbbät, lirika vä turmuştiki kişilik munasivät mavzusidur. Uniŋ asasän muhäbbät mavzusini asas qilğanliği häyran qalarliq iş ämäs. Duniyada muhäbbät nahşiliriniŋla kişilär quliğiğa äŋ yaqidiğan nahşilar ekänligini dälilläşniŋ haҗiti yoq. Çünki äŋ täsirlik, äŋ җälipkar nahşilar yänila şu muhäbbät nahşiliri bolup qaldi. Mäsilän, tšvändiki şeirlar üzündilirini oqup kšräyli:
Kelär bolsaŋ, bügün käl yarim,
Taŋğa kälsäm, bu çirayim yoq.
Ömür qançä uzun bolsimu,
Yaşliq degän bizdä dayim yoq.
Arisiğa jigit-qizlarniŋ,
Bügün kälgin, ätä җayim yoq.
Tänhaliqqa kšnmäymän ändi,
Kätti künlär, yanda yarim yoq.
Män taqätsiz tuğuluptimän,
Kšp taqätkä ihtidarim yoq.
Bu җahanğa seni däp käldim,
Sän bolmisaŋ ätivarim yoq.
Taŋlar kšrsäŋ, tanarsän bälkim,
Undin šzgä mändä vayim yoq.
Qandaq kiräy bağlarğa yalğuz,
Җännätkimu sänsiz rayim yoq.
(«Yarimğa mäktüp»)
Yaki:
Hetiŋ käldi, šzäŋ kälmidiŋ,
Tosti kimlär seniŋ yoluŋni.
Düşmän tutsa qandaq çidaymän,
Män tutqiçä seniŋ qoluŋni.
Hetiŋ käldi, šzäŋ kälmidiŋ,
Qonup qaldiŋ qaysi štäŋdä.
Jiğlimamdim bağlarda yalğuz,
Sän kälmisäŋ bahar kälgändä.
Hetiŋ käldi šzäŋ kälmidiŋ,
Yolliriŋda däriya barmidi?
Aşiqlarniŋ täğdir – šzäldä,
Yaki şundaq yoli tarmidi?
(«Hetiŋ käldi, šzäŋ kälmidiŋ»).
Şairniŋ uzun jillar җäriyanida 250tin oşuq nahşa mätinlirini yazğanliği mälum. Uniŋdin başqa M.Raşidin iҗadiyitidiki şeirlarniŋ kšp qismini adättiki turmuşta kişilärniŋ bir-birigä bolğan munasiviti, kişilik mehir-şäpqät, ata-aniğa bolğan hšrmät vä ğämhorluq, bala tärbiyisi ohşaş mavzular egiläydu. Mäsilän, oqusaŋ oquğuŋ kelip turidiğan, hätta yadlavelişqa tegişlik tšvändiki «Bir küni» degän şeirida ata-anini sävirçanliqqa, pärzändiŋ hata yolğa kirip qalsa, bir künlär kelip šz yolini tapidiğanliğiğa ümütvar boluşqa çaqiridu:
Balaŋ azsa «ah» urma, yol tapidu bir küni,
Aman bolsa ularmu, pul tapidu
bir küni.
Hata basqan qädämlär, qaldurğanda qatardin,
Özi maŋğan çatqalğa ot yaqidu
bir küni.
Gädänkäşlik heçkimdin, udum ämäs ularğa,
Özi kelip aldiŋğa, gäp açidu
bir küni.
At bolğiçä asav tay, här yan çapsa çapmamdu,
Ularğimu bu duniya jük artidu
bir küni.
Kšndüridu bu җahan, talay işqa ularni,
Şular çapqan šstäŋdä, su aqidu bir küni.
Sänmu ata-anaŋni, štkän bolsaŋ äzizläp,
Oğul-qiziŋ saŋimu, ton yapidu
bir küni.
Yaman desäŋ balaŋni, kim beridu
yahşini,
hazir yaman bolsimu, äsqatidu
bir küni.
Şair şeirdin başqa nurğunliğan ğäzäl-mähämmäs, satirilarnimu yazğan. Mäsilän, «Sän mändäk bolalamsän», «Oqup turimiz», «İçkändin keyin» degän vä başqimu nurğunliğan satiriliq şeirliri kšpçilik oqurmänlärniŋ kšŋlidin çiqti. Uniŋ «Sän mändäk bolalamsän» degän satirisi «Täŋritağ ädäbiyat mukapitiğa» erişkän. Şairniŋ «Oqup turimiz» degän satirisida җämiyättiki uçrişip turidiğan bäzibir kişilärniŋ ikkiüzlükligi, insap-imansizliği, yalğançiliği ohşaş illätliri qattiq tänqit qilinğan:
Biz hudadin qorqup turimiz,
Şuŋa namaz oqup turumiz.
Sorunlarni saqini amma,
Quymamsän, däp noqup turumiz.
Kesäl juqti qarğa-quzğundin,
Kšrüngänni çoqup turumiz.
Holum-hoşna demäymiz äsla,
İlinğanni soqup turumiz.
Ayrimaymiz halal-haramni,
Yalğannimu toqup turumiz.
Lekin, yänä qorqup turumiz,
Şuŋa, namaz oqup turumiz.
Uniŋ näsriy äsärliridin «Tenigän kšŋül» povesti, «Qiyamättin qaytip kälgiçä» äslimisi vä kšpligän hekayiliri toğriliq gäp qozğisaq, uniŋğa alahidä bir tohtilişqa toğra kelidu.
Muhämmätҗan Raşidinniŋ iҗadiyiti toğriliq Qazaqstan uyğurliriğa tonuşturuş mähsitidä häm şähsän šzämniŋ uniŋ şeirliriniŋ bir muhlisi vä ihlasmäni süpitidä 2007-jili «Naş vek» näşriyatida qerindaş inilirimniŋ hamiyliğida şairniŋ tallanğan şeirliri, ğäzäl-muhämmäsliri vä säl qisqartilğan «Qiyamättin qaytip kälgiçä» namliq äslimisini šz içigä alğan «hayat degän mana şu» degän nam bilän toplimini näşirdin çiqardim. 500 nusha bilän näşirdin çiqqan bu kitap tez tarilip kätti. Bügünki kündä bizdä şairniŋ şeirliriğa yezilğan nahşilarni «Yarkänt bulbulliri», «Diyar», «Nur» topliri vä bir qisim ihlasmän nahşiçilar iҗra qilip, sän'ätsšyär hälqimizniŋ alqişiğa egä bolup kälmäktä.
Hulasiläp eytqanda, şair šziniŋ iҗadiyitidä hazirğiçä juqarqidäk izçil nätiҗilär bilän kelivatidu. hazir kişilär qädirläp yoqlap turidiğan, yaşlar ziyarät qilip turuvatqan, qälimini heliğiçä taşlimiğan mol hosulluq şair bolup käldi. Nurğun kişilärniŋ eğizida häliq şairi atilip, yazğan şeirliri häliq qälbigä mäŋgü siŋip kätti. Huddi šzi bir şeirida yazğinidäk:
Qälämni šzäŋ bärdiŋ, ana hälqim,
Tay desäm, tulpar boldi mindürginiŋ.
Җimi šzäŋ tärdiŋ vuҗudumğa,
Bir ämäs, miŋ gül boldi, ündürginiŋ.
Hälqim, däp şuŋa seni qädirlidim,
Şairiŋ boldum seniŋ neniŋni yäp.
Gah çavak çelip käldim şatliğiŋğa,
Gah yänä yaşap käldim, ğemiŋni yäp, – däp şair җaniҗan hälqiniŋ qälb tšridin juquri orun elip, qizğin iҗat bilän yaşap kälmäktä.
İsmayil ROZİEV,
jurnalist.


text:
Şikâyet arizaları Qırımnıñ Yuqarı Mahkemesi tarafından red etilgen qırımtatar faalleriniñ taqdiri çoq şeyge bağlı – em yerli, em geosiyaisy seviyede, dep tüşüne Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Nariman Celâl.
Bunı o, cuma künü Qırımnıñ Yuqarı Mahkemesiniñ qırımtatar faallerine nisbeten çıqarğan qararlarını izaatlap dedi.
«Tabiiy ki, eger de vaziyet eyileşmege başlasa (Ukraina ile Rusiye arasında – muar.), Qırım, qırımtatarlar, Meclis faaliyeti boyunca şartlar qoyulacaq», – dedi Celâl.
O şunı da qayd etti ki, mında Meclis ve Qırım akimiyeti arasında pekitilecek munasebetlerniñ meselesi de bar. Celâlnıñ aytqanı kibi, temsiliy organda qırımtatarlarğa nisbeten taqipler dalğasınıñ ilerilemesini istemeyler.
Qırım Yuqarı Mahkemesi bir kün içinde birden dört qırımtatar faalliniñ şikâyet arizalarını baqıp çıqtı. Söz Meclis reisiniñ yaqalanğan muavini Ahtem Çiygoz, «narazılıq meydanlarınıñ» iştirakçisi Seydamet Gemeci, iş adamı Edem Osmanov ve uquq qoruyıcı Sinaver Kadırov aqqında kete. Toplaşuvlar neticesinde Yuqarı Mahkeme bütün şikâyetlerni red etti.


text:
Ukraina yolbaşçıları prezident Petro Poroşenko ve baş - nazir Arseniy Yatsenük, Türkiyeniñ paytahtı Ankara şeherinde mart 13 yüz bergen terakt sebebinden öz taziyelerini bildirdiler.
«Ankaradaki ucum haberi meni şok alına ketirdi. Terror aqlanmaq degil, maküm etilmek kerek. Ukraina Türkiye ve onıñ halqı ile beraberdir», - dep yazdı Poroşenko Twitterde.
Yatsenük, Ukraina akimiyeti adından «elâk olğan ve yaralanğanlarnıñ ailelerine teren taziyelerini bildirip, türk akimiyetine terrorizm ve tışqı havfınen mucadelede qattı destek kösterdi».
Ukraina iç işler nazirligi, ölgen ya da yaralanğanlar arasında ukrain vatandaşları olğanı malümatını teşkermekteler.
Berilgen soñki resmiy malümatlarğa binaen, bazar künü Ankarada olıp keçken ucumnıñ qurbanları arasında eñ azı 34 kişi elâk oldı, 125 - şi yaralandı, olardan 19 - zı kritik alda qalmaqta. Büyük ihtimal, bombalarnen toldurılğan araba patlağan soñ, yanında olğan daa bir qaç naqliyat yanıp başladı. Mesülietni boynuna daa kimse almadı.


text:
Qırımda Rusiye FSB Qırım idaresiniñ temsilcileri Qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qorçalav komitetiniñ idarecisi, Meclis azası Eskender Bariyevniñ ana-babasından onıñ bulunuv yerini ögrenmege tırıştılar. Bu aqta Bariyev Facebookta yazdı.
«2015 senesi noyabr 25-de ana-babama (baba – 82 yaşında, 14 yıl devamında saqattır, üç insultnı yaşadı, laf etip olamay, ana – 77 yaşında) FSB hadimleri keldi, oğulları Bariyev Eskender Enveroviç qayda bulunğanını ögrenmege başladılar, sanki Herson vilâyetinde elektrik tiremeleriniñ patlavı sebebinden qıdıralar. Tatalarım aqqında soradılar. Olarnı sorğuğa çağırdılar», – dey o.
Bariyev şunı da qayd etti ki, o saqlanmay ve öz mevamını açıq bildire. Bunıñ ile uquq qoruyıcınıñ degeni kibi, yaqınları onıñ faaliyetine bağlı degil.
«FSB «evendileri», faaliyetiñizni taqlit etmege ve meni qıdırmağa kerekmey. Saqlanmayım. Cemaat ögündem. Mevamımnı açıq bildirem. Yaqınlarımnı tiymeñiz, faaliyetim ve vatandaşlıq mevamıma alâqaları yoqtır», – dey o.
Bariyeniñ sözelerine köre, Qırım qamaçavı boyunca aktsiyağa qol tuta, amma Herson vilâyetinde elektrik tiremeleriniñ patlavına alâqası yoq. Nevbetteki sefer şunı qayd etti ki, Qırımda rusiyeli akimiyet «halqıma ayırım ve genotsid yapmaqta», insan aqlarına boza.
Eskender Bariyev qıtaiy Ukrainağa Qırımnıñ Rusiye tarafından işğal etilgeninden soñ köçti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Elbasınıñ Türkistandı tületw twralı ïdeyası babalar armanın aqïqatqa aynaldırdı. Qasïetti jerdiñ qadirin bilip oğan qurmet körsetw - bizdiñ el payımında parız. Türkistannıñ tarïxın tanıp, sol xaqında talay qalam terbegen fïlologïya ğılımdarınıñ doktorı proffessor Seydwlla Sadıqovtıñ pikiri osı.
Turan dalasında twıp ösken Proffessor Seydwlla Sadıqulınıñ soñğı waqıtta köñil-küyi joğarı. Äsirese, Elbasınıñ Türkistan qalasın damıtw twralı tapsırması ğalımnıñ köñilin tağı bir serpiltipti.
Seydwlla Sadıqov – Fïlologïya ğılımdarınıñ doktorı, professor
Eske salsaq, Elbası mawsım ayında tarïxï şaharTürkistandı oblıs ortalığı retinde tanıp, el awmağında jaña oblıstı qurw twralı qawlığa qol qoyğan edi. Odan keyin, birneşe jïında rwxanï ortalıqtı el bolıp köterw twralı ïdeyalar tastadı. Al, osı aptada jaña oblıs ortalığın damıtw twralı koncepsïyamen tanısıp jawaptılarğa tıñ tapsırmalar jüktedi.
Nursultan Nazarbaev – Qazaqstan Respwblïkasınıñ Prezïdenti
Ïya, Türkistannıñ tasın türtseñ, tarïxtan sır şertedi. Onıñ ötkeni tek qazaq üşin ğana emes, külli türki jurtı üşin de qasïetti. Endi sol qasïetke qurmet körsetip, şahardıñ damwına el bolıp at salısw kerek. Ol, el üşin emirenip, jurt üşin tebirenip ötken ulılar rwxına qurmet bolıp sanaladı. Eldiñ ötkenin zerttep, bolaşağın boljap jürgen ğalım pikiri osı.
Seydwlla Sadıqov – Fïlologïya ğılımdarınıñ doktorı, professor
Büginde Türkistandı tületw jumıstarı naqtı is jüzinde jüzege asa bastadı. Oğan pärmen bergen Prezïdenttiñ özi. Endi osı ayda qalanıñ bas josparı bekitilse, şahardı damıtw jumıstarı tağı da qarqın ala tüseri xaq.
M. JARILQASIN


text:
Qırımtatar faaliyetçisi Suleyman Kadırovnıñ içtimaiy ağdaki «ekstremistik» post içün taqip etilmesiniñ kerçek maqsadı, razı olmağanını susturmaq tırışuvından ibarettir. Bunı Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde «Agora» halqara aq-uquq qorçalayıcıları gruppasınıñ advokatı ve qabaatlanğannıñ qorçalayıcısı Aleksey Ladin bildirdi.
Advokat: «Mahkeme, qararında Suleyman Kadırovğa yalıñız şartlı olaraq eki yıl caza bermeyip, aynı zamanda cemiyet içünde ve şu cümleden İnternet ağında faaliyet köstermekni yasaq etti. Menim fikrimce, cinaiy işniñ açılmasınıñ maqsadı da, tamam bu qoşumca berilgen cezalav edi. Yani Suleyman Kadırov, Kefede qırımtatar liderlerinden biri ve faaliyetçi olaraq, öz fikrini daima açıqtan bildire ve insanlarğa yol köstere edi. Ve ükümet ile uquqqoruyıcı organlarnıñ begenmegeni de tamam şu edi. Olar onı susturacaq oldılar», – dedi.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası, Qırımtatar halqınıñ aqlarını qorçalav komitetiniñ reisi Eskender Bariyev de aynı fikirdedir.
Meclis azası: «Bu kerçekten de Suleyman Kadırovnı susturmaq, qaviy bir noqtai-nazarğa malik olğan Qırımdaki bütün yurtdaşlarımızğa, susmasalar, olarğa qarşı da böyle işler açılacaq, dep halq ögünde köstermek ıntıluvıdır. İşğalci ukümetniñ repressiv maşinası böyle etip, insanlarnı qorquzmaq ve Rusiyeniñ Qırımdaki cinayetleri aqqında bir şey söylememege mecbur etmek içün er şey yapa.
Kremlniñ kontroli altında bulunğan Kefe şeer mahkemesi martnıñ 1-nde qırımtatar faaliyetçisi Suleyman Kadırovnıñ işi boyunca qararını ilân etti. Mahkeme oña şartlı olaraq eki yılğa azatlıqtan marum etüv ve bu muddet içünde cemiyet içinde faaliyet köstermekni yasaq etüv cezasını tayin etti.
Fevralniñ 28-nde Rusiye prokurorı Suleyman Kadırov içün şartlı olaraq üç yılğa azatlıqtan marum etüv ve cemiyet içünde faaliyet köstermekni yasaq etüv cezasını istedi.
2016 senesiniñ oktâbrinde Rusiye telükesizlik hadimleri qırımtatar faaliyetçisi Suleyman Kadırovnıñ evini tintmek içün keldi ve ondan noutbuk ile telefonını aldılar. 2016 senesi oktâbrniñ 11-nde Kadırov separatizmden şübheli tanılıp, oña qarşı cinaiy iş açıldı.
Qabaatlavnıñ versiyasına köre, Kadırov 2016 senesi martında, özüni Aqmescitten bir qırımtatar olaraq tanıtqan ve Ukrainanıñ kontroli altında olmağan Donetsk ve Lugansk vilâyetlerini azat etmek içün «Qırım» batalyonınıñ meydanğa ketirilmesi aqqında bildirgen nasıldır Demyan Demyanenkonıñ videoroligini repost etti. Bir qaç aydan soñ repostnıñ altında, içinde, cümleden, «Qol tutam, Qırım evelden de, şimdi de ve kelecekte Ukraina olacaq» sözleri olğan Kadırovnıñ izaatı peyda oldı. Oña qarşı Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 280.1 maddesi boyunca iş açıldı. Qabaatlav FSB ekspertleri tarafından yapılğan ve Kadırovnıñ izaatında Rusiyeniñ topraq bütünliginiñ bozulmasına davet olğanını isbatlağan ekspertizağa esaslana.
2017 senesiniñ aprelinde Rusiyeniñ maliy monitoringi boyunca hizmeti Kadırovnı ekstremistler ve terroristler cedveline kirsetti.
Kadırov özü, cinaiy işi – öz noqtai-nazarını faal surette ifade etkenine ve aq-uquqnı qorçalav saasındaki faaliyetlerine cevaben mahsus hizmetler tarafından yapılğan provakatsiyadır, dep iddia ete.


text:
Yörtkeç
Yörtkeç yäki Quzğaltqıç yäki dvigatel yäki motor (rusça ДBиraTeлb, latinça motor - xäräkätkä kiterüçe) - nindi bulsa da energiä tören mexanik energiägä äwelderüçe caylanma. Motor süze belän XIX ğasırı azağınnan qullanıla, XX ğasırı urtasınnan alıp elektoyörtkeç häm eçe yanulı yörtkeç atamaları qullanıla.
Yörtkeçlar berençel häm ikençel törlärgä bülenä. Berençel yörtkeç tabiği energiä resursları mexanik eşenä äwelderä, ikençel yörtkeç başqa çığanaqlar citeştergän yäki tuplağan energiäne äwelderä.
Mäsälän berençel yörtkeçkä tägärmän qarıy, ikençel yörtkeçkä elektrodvigatel, pnevmoyörtkeç, gidroyörtkeç qarıy.
Berençel yörtkeç[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Äwwäl berençel yörtkeç - cilkän, su tägärmäçe. Cilkän 7 meñ yıl däwamında qullanıla.
Su tägärmäçe Borınğı dönyada: Misır, Qıtay, Hindstanda kiñ qullanılğan.
Bu maşinaları[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Bu maşinaları XVII ğasırda tikşerelä başlağan. Frantsuz fizikları Deni häm Papen, ingliz Tomas Severi bu-hawa-maşinasın yasağannar.
1763 yılda Rusiä mexanigı İvan Polzunov tuqtawsız eşläwçe bu maşinasın yasağan.
1784 yılda ingliz mexanigı Ceyms Watt kamilräk bu maşinasın buldırğan.
Eçe yanulı yörtkeç[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
XVII ğasırda Xristian Huygens Eçe yanulı yörtkeçneñ berençe proyektın täqdim itä.
1860 yılda frantsuz injenerı Ejen Lenuar berençe yaxşı eşläwçe Eçe yanulı yörtkeçne yasağan.
Soñraq Nikolas Otto 4-taktlı gaz dvigatelen buldıra.
1876 yılda Duglas Klark 2-taktlı quzğalqıç yasağan.
1883 yılda Karl Bents 2-taktlı Eçe yanulı yörtkeçne citeşterä.
1897 yılda Rudolf Dizel hawa basımınnan qabınuçı yanuçan qatnaşma nigezendä yasağan yörtkeçne täqdim itä, soñraq ul dizel dip yörtelä başlıy.


text:
Amerika Qoşma Ştatları, Almaniya, Frenkistan, İtaliya ve Büyük Britaniya liderleri bir daa Qırım işğalini qabul etmegenlerini tasdiqladı. Bunı Beyaz Saray (White House) matbuat hızmeti AQŞ prezidenti Barak Obamanıñ Almaniyağa ziyareti neticelerine binaen bildirdi.
AQŞ prezidenti Barak Obama, Büyük Britaniya baş naziri Devid Kemeron, Frenkistan prezidenti Fransua Olland, Almaniya kantsleri Angela Merkel ve İtaliya baş naziri Matteo Rentsi bu aqta aprel 25-te, bazarertesi künü Gannoverdeki Herrenzauzen isarında keçirilgen toplaşuvnıñ neticesinde ilân ettiler.
«Liderler Rusiyeniñ işğalci areketlerini ve onıñ Qırımnı işğal etmege ıntıluvlarını qabul etmegenlerini bir daa ilân ettiler. Olar Minsk añlaşmalarınıñ bütünley yerine ketirilmesini al etici qarar dep saydılar. Liderler Rusiyege qarşı sanktsiyalar Minsk añlaşmaları tolusınen yerine ketirilgen soñ lâğu etilecegini bir daa ilan ettiler», – dep bildire Beyaz Saray.
Berilgen malümatqa binaen, beş devlet yolbaşçılarınıñ muzakereleri transatlantik kün mevzusınıñ eñ aktual meselelerinen bağlı oldı. Liderler, büyük problemalarğa yol bergen Avropağa qanunsız köçüvniñ aqibetleri meselesiniñ kompleks şekilde çezilmesi kerek olğanı aqqında añlaştılar, bu ise Avropa ve AQŞ-nıñ qıymetlerini akis ete: bu NATO ve Avropa Birliginiñ faaliyetini, bundan da ğayrı, köçüvniñ esas sebepleriniñ ögüni almaqnı közde tuta.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
İyün ayında Qırım «samooboronası» esasında meydanğa ketirilgen «halq askerleri» içün daa bir binanı ayırdılar – Aqmescitteki Sevastopolskaya soq.,76 adresi boyunca eski bir yataqhane.
Böyle bir qarar Qırım «ükümetiniñ» toplaşuvında noyabr 11-de tasdıqlandı.
Berilgen malümatqa köre, bundan evel bu bina şahsiy şirketlerge kira olaraq berilgen edi.
Sentâbr ayında Qırım «Nazirler şurası» «halq imayesine» Aqmescitteki Kirov soqağındaki iş yerini, İnge soqağında arbiy şeerçik ve Kezlev ve Canköydeki eki binanı berdi.
Qırım «halq imayesiniñ» vekilleri uquq qorçalayıcı teşkilâtlarnı qasevetlendire. Olarnıñ işğal etilgen Qırımda insanlarnıñ ğayıp olmasına alâqaları bar ola bile. İnsan aqları boyunca Avropa Şurasınıñ Komissarı Nils Muyjniyeks bildirdi ki, Qırımda «samooborona» vekillerini mesülietke çekip, yerli akimiyetni işbu taqımnıñ dağıtılmasına çağırmaq kerek.


text:
Qazaqstannıñ milli köne Törkiyädä dä bilgeläp ütelde
Bu uñaydan oyıştırılğan qabul itüdä prem’yer-ministr urınbasarı Hakan Çavuşoğlu da qatnaştı
Qazaqstannıñ milli könne Törkiyä başqalasında da bilgeläp ütelde.
Bu uñaydan oyıştırılğan qabul itüdä prem’yer-ministr urınbasarı Hakan Çavuşoğlu da qatnaştı.
Çavuşoğlu “Fätullahçı terror oyışması/parallel’ däwlät qorılışı”na qarşı köräştä Qazaqstan belän xezmättäşlekneñ ähämiyätenä basım yasadı.
Prem’yer-ministr urınbasarı:”FETÖ”gä qarşı tığız xezmättäşlek däwam itä. Bu köräştä bergä xäräkät itep uñışqa ireşüebezgä ışanam”,-dide.


text:
Avropa Birliginiñ «Ukrainada regional inkişaf siyasetine qol tutuv» maliye leyhası Herson vilâyetine Avropa Birliginiñ 200 biñden 2 million yevroğa qadar miqdarında maddiy yardım almağa imkân berecek.
Bunı Ukrainada AB Temsilciliginiñ ekspertleri Dominik Papenhaym ve Anna Ososinskayanıñ Herson vilâyet devlet memuriyetiniñ reis mesleatçısı Valentina Seçevaya ile körüşüvinde muzakere ettiler.
Herson vilâyet devlet memuriyetiniñ matbuat hızmeti bergen malümatqa köre, leyha çerçivesinde vaqtınca işğal etilgen yerlerden köçip kelgen adamlarğa yardım etmek içün keçirilecek tedbirlerniñ «büyük grant programmaları» ömürge keçirile bile. Böylece, kommunal hızmetler, acele tamir işleri kibi meseleler çezile bile. Ukraina içün programmada iştirak etüv şartları daa da qolay – arizanı qısqa müddet içinde baqacaqlar.


text:
BMT yanındaki Ukraina temsilciligine bildirilgeni kibi, dekabrniñ 19-nda BMT Baş assambleyası, Ukraina tarafından taqdim etilgen Qırımda insan aqları boyunca qarar leyhası içün rey berecektir.
Temsilcilikniñ Twitterdeki bildirüvinde: «BMT Baş assambleyasında Ukraina tarafından azırlanğan «Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeerinde insan aqları saasındaki vaziyet» qarar leyhası içün rey berilüvi dekabrniñ 19-nda yapılacaqtır», – denile.
Noyabrniñ 14-nde Nyü-Yorkta BMT Baş assambleyası Üçünci komitetiniñ oturışuvında ilhaq etilgen Qırımda insan aqları boyunca qararınıñ yañartılğan leyhası qabul etildi.
Rey berüvniñ neticesinde 71 ülke vesiqanıñ qabul etilmesi içün ve 25 ülke buña qarşı rey berdi; 77 ülke rey berüvden vazgeçti. Beyazrusiye, Venesuela, Şimaliy Koreya ve diger ülkeler qarşı rey berdiler.
2017 senesiniñ oktâbr ayında Ukraina, Qırımda insan aqları boyunca qararınıñ yañartılğan leyhasını BMT Baş assambleyasınıñ Üçünci komitetine teslim etti. Vesiqada Rusiyeden, BMT Halqara mahkemesiniñ Qırımda Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilmesini lâğu etüv ve yarımadada qırımtatar ve ukrain tillerinde tasil almaqnı temin etüv boyunca tevsiyelerniñ muvaqqat tedbirlerini yerine ketirmek kerekligi talap etile.


text:
Biznə krəstiənnəre quzğalışı
Biznä krästiännäre quzğalışı, Biznä fetnäse, 1861. yılğı krästiän reforması iğlan itelgännän soñ, şul yılnıñ aprel ayında Qazan gubernası krästiännäre quzğalışı.
Quzğalış üzäge – Spas öyäze Urıs Biznäse awılı. Baş kütärergä öndäwçe – Anton Sidorov. Krästiännär alpawıt cirlärendä eşlämäyäçäklären, ul cirlärne xalıqqa öläşergä taläp itülären belderälär. Mondıy taläplärgä yaqın-tirädäge 130lap awıldan 5 meñläp krästiän quşıla.
Baş kütärüne bastıru öçen general-mayor A.S. Apraksin citäkçelegendä xärbi köç qullanıla. Xalıqqa töbäp ut açalar, 350dän artığraq keşe yaralana, 57se häläk bula.


text:
Reseylik qayratker Ïrïna Xakamadanı bizde bilmeytin jan kemde kem. Ğılım, bïznes, sayasat salalarında ülken tabısqa jetken Xakamada qazir negizinen äyelderge arnalğan därister jürgizedi, kitaptar jazadı jäne öz qalawımşa ömir sürwdiñ jolın taptım deydi. Jalpı Ïrïna Xakamada keybir basqa bïznes-trenerler sïyaqtı jıldam aqşa tabwdıñ joldarın ne bay jigitti qurıqqa tüsirwdiñ qwlıqtarın üyretpeydi. Eşkim sizge eşteñege mindetti emes, öz ömiriñiz üşin jawapkerşilik alıñız jäne tek öziñizge seniñiz, barlığı öz qolıñızda dep aytadı. Özin ustazbın dep emes, jay ğana jeke täjirïbemen böliswşimin dep pozïcïyalaydı. Sondıqtan aytqandarınan tek öziñizge säykes dep tapqan keñesterdi ğana qaperiñizge alwdı ötinedi.
Öziñizge qatıstı
Äkem är küngi tañdı jağımdı närseden bastaw kerek dep aytıp otıratın. Men kün sayın tañerteñ ädemi kesege jaña qaynatılğan kofe quyıp alamın da, RBK jañalıqtarın tıñdap otırıp işemin. Budan keremet zaryad alamın, köñil-küyim köteriledi. Barlıq kedergilerdi oñay jeñetindey körinemin. Siz de osı sïyaqtı bir pozïtïvti räsimdi ädetke aynaldırıp köriñiz.
Basqalar üşin emes, öziñiz üşin ömir sürip üyreniñiz. Bastı nazarğa küyewiñizdi, balalarıñızdı emes, aldımen öz qızığwşılıqtarıñızdı, öziñizdi jeke tulğa retinde damıtwdı qoyıñız. Odan keyin januya jäne üşinşi kezekte xobbï turwı kerek. Eger bir mezgilde karera jasaw, otbası müşelerine köñil bölw, aqşa tabw, üy şarwaşılığımen aynalısw üşin bar küşiñizdi jumsasañız, biraz waqıttan keyin qattı şarşağan, urısqaq jäne adwın äyelge aynalıp ketesiz. Sondıqtan arasında küyewiñizge, tipti balalarıñızğa erkelep turıñız.
Maqsatqa jetwdiñ bar ädisi: onı ayqındaw, jospar qurw jäne onı orındaw. Istew kerek är qadamıñızdı tizimge jazıp, jospar qurıp otırıñız. Biraq ılğï temirdey tärtippen jürw mümkin emes, arasında qısqa waqıttıq üzilister jasap, demalıp turıñız. Onday kezde oyıñızğa jaña tıñ ïdeyalar keledi. Sonday-aq artıq stresten arılw üşin qolmen isteytin närselermen şuğıldanwğa boladı (özim kallïgrafïyamen aynalısamın).
Maqsat qoyğan kezde onıñ aqırğı nätïjesinen emes, oğan jetw procesinen läzzat alıñız. Ol üşin öziñizge jağımdı orta men köñildi atmosfera ornatıñız. Mısalı, swret salıp üyrengiñiz kelse, öziñizge ädemi albom men boyawlar satıp alıñız. Şığarmaşılıq pen jumıs kezinde qoldanılatın quraldar – men üşin qosımşa şabıt közi. iPad paydalansam, blogtarımdı jıldam äri ötkir tilmen jazatındaymın. Al kitaptarımdı tek ädemi qağazğa qolmen jazamın, äytpese şabıtım joğalatın sïyaqtı.
Barlıq jağınan ïdeal bolwğa tırıspañız, ol mümkin emes te. Barlığına ülgerwge tırısıp, bükil sabağın ozat oqığandar öse kele jalığıp, burınğı qwatınan ayırıladı. Söytip ömirge degen qızığwşılığın joğaltadı jäne özderi de eşkimdi qızıqtıra almaytın boladı. Sondıqtan mañızdı mäselelerdi ğana nazarğa alıp, qalğandarında ortaşa bolwğa tırısıñız. Ünemi qatañ dïetada otırmañız, bir apta tartınıp tamaqtanıñız da, bir kün boyı qalağanıñızdı jeñiz. Osılay organïzmge artıq küş salwdıñ aldın alasız. Modeldik parametrlerge talpınbañız, bar bolğanı dene bitimiñizdiñ ädemi sïlweti bolsa, jetip jatır. Biraq şaş ülgiñiz ünemi jiti nazarda bolsın.
Qay jasta bolsañız da, ömirge degen qulşınısıñızdan ayırılmañız jäne bir kezderi armandağan närselerden bas tartpañız. Men motocïkl jürgizip üyrengim keldi, degenime jettim, biraq birde ayağımdı sındırıp aldım, bäribir üyrengenime ökinbedim. Al, Valerïya Gay Germanïkanıñ «Baqıttı ömir sürwdiñ qısqaşa kwrsı» serïalına tüswge şaqırılğan kezde, eşqanday akterlik bilimim bolmasa da, birden kelise kettim. Käsibï akterlermen salıstırğanda, meniñ jumısım nağız äwesqoydikindey bolğanımen, jaña keremet täjirïbege ïe bolğanım üşin qattı qwandım.
arular.kz
Tegï: Psïxologïya,
Kommentarïï


text:
Qırımda FSB Mustafa Cemilevniñ ömür-arqadaşını sorğuğa çağırdı
Rusiye FSB Qırım idaresi tarafından qırımtatarlarnıñ milliy lideri Mustafa Cemilevniñ qadını Safinar sorğuğa çağırıldı. Bunı Safinar Cemileva Qırım.Aqiqatqa tarif etti.
«Celpname Herson vilâyetinde bozulğan tiremeler boyunca keldi. Telefon ettim (FSB idaresine – QA), soradım, Cemilevge qarşı iş açılğanını bildirdiler, teraktqa qol tutqanı boyunca, men ise apayı olaraq bu terakt aqqında şaatlıq köstermelim. Bu işte iştirak etmegenimni ayttım. Şimdi advokat menim soyu olaraq şaatlıq etmege razı olmağanım aqqında mektüp azırlay», – dey o.
Safinar Cemileva aytqanı kibi, sorğuğa Aqmescitte noyabr 25 künü kelmek kerek edi.
Qırımtatarlarnıñ yetekçileri, şu cümleden Mustafa Cemilev, sentâbr 20-den devam etken Qırım qamaçavınıñ teşebbüsçileri ola.
Noyabr 22-ne keçer gecesi Herson vilâyetiniñ Çaplinka qasabası rayonında patlavlar yüz berdi. Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq qamaçavı ştabında bildirilgeni kibi, «Qırımnı elektrika ile teminlegen elektrik bericileriniñ yolağı tüşti ve ğayrıdan tiklenemez».
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi. Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini – «Kahovka – Titan» tiremesini tamirlediler.


text:
Nesïe berw arqılı bayığan, altın buyımdarğa janı qumar ündistandıq käsipker Datta Fwge kisi qolınan qaza taptı. Onıñ ölimine qatıstı degen küdikpen tört adam ustaldı. Bul janjalğa aqşa sebep bolwı mümkin.
Polïcïyanıñ mälimeti boyınşa, küdiktilerdiñ biri Fwge men onıñ 22 jastağı ulın Pwna qalasına (Mwmbaydan oñtüstik-şığısqa qaray 150 km) twğan kün keşine şaqırğan.
Fwge ulımen birge aytılğan jerge kelgende, olarğa 12 adam tas atıp, swıq qarw qoldanğan. Küdiktiler ulın öltirmey, ayawşılıq tanıtıptı.
Datta Fwge ünemi altın äşekeyler tağıp jüretinimen tanımal. Äsirise, 2013 jılı 250 mıñ dollarğa altınnan jasalğan jeyde jasatıp kïip, älemdik BAQ-ta atı şıqqan.
Sol kezde Fwgeniñ özi: «Köp adamdar menen nege ünemi altın tağıp jüretinimdi suraydı. Bul meniñ armanım edi. Ärkimniñ öz qızığwşılığı bar. Keybir adamdar Audi nemese Mercedes, basqa da qımbat maşïnalar aladı. Men altındı tañdadım»-degen edi.
Derekköz: VVS
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
«Bizim balalar» yaqalanğan Aqmescit musulmanlarınıñ balalarını baqmağa söz bere
«Bizim balalar» cemaat areketi oktâbr 12-de Qırımda yaqalanğanlarnıñ balalarını baqmağa vade ete. Bunı Qırım jurnalisti Lilâ Bucurova Facebook saifesinde bildirdi.
«Bugün Qırımda tintüvlerden soñ daa beş musulmanı yaqalandı. Belli ki, olar ya «hizb» ve «terrorist» olacaqlar, Allahqa inanıp ve dua yapıp, Rusiye havfsızlığı içün telükeli sayılalar», – dep bildirdi jurnalist.
Bucurovanıñ aytqanına köre, bugün babaları yaqalanğan beş qorantanıñ 17 balası bar. «Bu vaqıtqa qadar «Bizim balalar» cemaat areketi siziñ yardımıñız ile mabus, ğayıp olğan ve öldürilgen Qırım musulmanlarınıñ 47 balasını baqtı. Bugün olarnıñ sayısı arttı – 64. Amma eminim: büyük qırımtatar qorantamıznıñ eyiligi ve merameti er keske yeter», – dep yekünledi jurnalist.
Qırımda çarşenbe künü, oktâbr 12-de, qırımtatarlarnıñ evlerinde tintüvler olıp keçti. Qırımtatarlarnıñ advokatları ve Rusiye kütleviy haber vastaları beş tintüv aqqında bildirdiler.
Qırım siyasetşınası Yeleonora Dülber Facebook saifesinde oktâbt 12-de sabadan Rusiye uquq qoruyıcıları kelgen insanlarnıñ adlarını ve yaşağan yerlerini yazdı.
«Tintüv keçirilgen qırımtatarlar cedveli: Rustem İsmailov, 32 yaşında, Boğurça (Kamenka), Abdullayev Uzair, 42 yaşında, Mamaq (Strogonovka), Abdullayev Teymur, 41 yaşında, Mamaq (Strogonovka), Cemadenov Emil, Saledinov Ayder», – dep bildirdi Dülber.
Qırım advokatı Emil Kürbedinov bildirdi ki, Qırımda yaqalanğanlar «terroristik madde» boyunca şeklene.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
Qırım işğalinden soñ yarımadada mustaqil jurnalistler, qırımtatar faalleri ve Meclis azalarında tintüvler sıqlaştı. Ukraina Tışqı işler nazirligi (TİN) Ukrain vatandaşları işğal olunğan Qırımda taqip etilgenlerinden raatsız olğanını beyan etip, basqılarnı toqtatmapa çağırdı. Bunıñnen beraber TİN Dünya toplulığına muracaat etip, bütün mumkün olğan siyasiy ve uquqiy imkânlar ile Rusiyege tesir etmege, onıñ totalitar usullarınen insan aqları ve söz serbestligini yoq etmesini toqtatmağa, ve apis etilgen ukrain siyasiy mabuslarnı azat etmege çağırdı.


text:
Neşet Çelebi - Zalim Poyraz
Sanatçı : Neşet Çelebi
Türkü : Zalim Poyraz
Etiketler : Neşet Çelebi - Zalim Poyraz türkü indir, Neşet Çelebi - Zalim Poyraz türkü dinle, Neşet Çelebi türküleri, Zalim Poyraz mp3 indir, Neşet Çelebi türküleri Zalim Poyraz türküsü, Zalim Poyraz sözleri, Neşet Çelebi mp3 dinle, Neşet Çelebi download, Zalim Poyraz bedava mp3, Neşet Çelebi türkü sözleri, Neşet Çelebi türkü dinle, Neşet Çelebi son albüm indir
Neşet Çelebi Türküleri
Neşet Çelebi - Vurduğunu Öldürürsün
Neşet Çelebi - Kırat
Neşet Çelebi - Alişan
Neşet Çelebi - Yoruldum Da Yol Üstüne
Neşet Çelebi - Karga Olan Gül Kıymeti Bilmez
Neşet Çelebi - Hasret Kaldım
Neşet Çelebi - Erciyes ten Kar İstersin
Neşet Çelebi - Seklem Seklem
Neşet Çelebi - Dağlar Bizim Dağlarımız
Neşet Çelebi - Gönül Verdim
Neşet Çelebi - Etek Sarı Sen Etekten Sarısan
Neşet Çelebi - Bana Her Şeyi
Neşet Çelebi - Pencereden Bakan
Neşet Çelebi - Var Benim
Neşet Çelebi - Bitti Mapus


text:
AB Rusiyege qarşı kirsetilgen sanktsiyalarnı 2018 senesine qadar uzattı
Avropa Birligi Rusiyege qarşı kirsetilgen iqtisadiy sanktsiyalarnı 2018 senesi yanvarniñ 31-ne qadar uzattı, dep bildire Azatlıq Radiosınıñ Brüsseldeki muhbiri Rikard Jozwiak. Qarar iyünniñ 28-nde qabul etildi.
Beklenilgenine köre, qarar iyünniñ 29-nda AB Resmiy mecmuasında derc etilip küçke kirecek.
İyünniñ 22-nde Avropa birliginiñ prezidenti Donald Tusk bildirgenine köre, AB yetekçileri Brüsselde keçken sammitte, Minsk añlaşmalarını yerine ketirmegeni sebebinden Rusiyege qarşı açılğan iqtisadiy sanktsiyalarnıñ uzatılması boyunca añlaştılar.
Rusiyege qarşı belli bir saanen bağlı iqtisadiy sanktsiyalarnıñ uzatılması aqqındaki qarar Avropa birligi tarafından yazılı protesedura mücibi Almaniya kantsleri ve Frenkistan prezidentiniñ tavsiyeleri esasında qabul etile.
ABD, Avropa Birligi ve diger ğarp devletleri Rusiyege qarşı kirsetilgen sanktsiyalar bir qaç basamaqtan ibaret edi – ilk başta Qırımnıñ zapt etilmesi, ondan soñ – Donbassta üküm sürgen ve Moskva tarafındfan qoltutulğan silâlı dava sebebinden.
Avropa Birliginiñ Rusiyeniñ belli bir saalarına qarşı kirsetken şiddetli sanktsiyalarınıñ muddeti iyül ayında bitecek


text:
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca mahküm etilgen üç qırımlı Rostov-na-Donu şeerinden avuştırıldı – faal
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca mahküm etilgen üç Qırım musulmanı Nuri Primov, Ferat Sayfullayev ve Rustem Vaitov Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki SİZO-1-den avuştırıldı. Bunı yanvar 22-de «Rosuznik» leyhasınıñ koordinatorı Yana Gonçarova Facebooktaki saifesinde bildirdi.
Daa bir mahküm Ruslan Zeytullayev SİZOda qalıp, işi ğayrıdan baqılacağını bekley, dep qoştı Gonçarova.
«Bugün Rostov-na-Donu şeerindeki SİZO-1-de «Hizb ut-Tahrir davası» boyunca mahküm etilgen üç Qırım musulmanı – Nuri Primov, Ferat Sayfullayev ve Rustem Vaitovnı alıp ketkenlerini ögrendim. Cuma künü ukrain konsullarına er kes yerinde qala, dep cevap kelgen edi. SİZOda Ruslan Zeytullayev işi ğayrıdan baqılacağını bekley. Advokat Emil Kürbedinov da bu malümatnı tasdıqladı», – dep aytıla haberde.
Rostov-na-Donu şeerindeki Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesi sentâbr 7-de iyün 1-den başlap «Hizb ut-Tahrir» ile alâqalarınen qabaatlanğan Qırım musulmanlarınıñ işi boyunca ükmüni çıqardı.
Mahkeme qararına binaen, Aqyar sakini Ruslan Zeytullayev «Hizb ut-Tahrir» bölügini teşkil etti dep yedi yılğa, Ferat Sayfullayev, Rustem Vaitov ve Nuri Primov ise beş yılğa qadar apiske alındı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Qırım plâjlarına kiriş kâğıtları ile kirsetecekler
Akimiyet Qırım plâjlarına kiriş kâğıtları olğan adamlarnı kirsetecek ola. Bazı plâjlarda kiriş sıñırlı olacaq, yerli sakinler içün «qırımlı kartını» yapmağa vade eteler. Bunı cuma künü, mart 6-da, kurort ve turizm naziri Yelena Yürçenko bildirdi, – dep haber ete «Novosti Krıma».
Onıñ aytqanına köre, yañılıqnı bu sene yazda işletmege planlaştıralar. Nazirniñ bildirgenine köre, «Qırım plâjlarınıñ mesüliyetsiz saipleri quvulacaq».
«Bizler plâj meselesiniñ bütün inceliklerini añlaymız: qayda, kimniñ, nasıl bir plâj, icarege berilemi ya da bir de bir obyektke kire. Plâj saipleri semereli çalışsa, bizler añlaşmanı uzatacaqmız. Mesüliyetsiz saipler ile añlaşmalar tizilmeycek», – dep qayd etti Yürçenko.
Yelena Yürçenkonıñ qayd etkenine köre, 2015 senesinden itibaren yarımadanınıñ bütün plâjlarını sıñırlı kiriş ve sıñırsız kiriş kategoriyalarına bölecekler. «4» ve «5» yıldızlı plâjlarnıñ kirişi sıñırlanacaq, – dedi o.
Malüm ki, Qırımda özen, deñiz ve göllerniñ kenarlarında maşinanı park etken ve maşinanen ketkenlerni cezalamağa başladılar.


text:
Xalıq ärtisi Roza Rımbaevanıñ ulı Mädï Rımbaev öziniñ alğaşqı änin jarıqqa şığardı. Änniñ atawı “Seni oylap” dep ataladı
Jas orındawşı alğaş ret anasınıñ 40 jıldıq än keşinde anasımen än şırqağan bolatın. Endi mine, jeke şığarmaşılığına köñil böle bastağan sekildi.
Mädïdiñ ağası Älï Oqapov büginde qazaq estradasındağı tanımal bolıp ülgerdi. Al Mädïdiñ ayaq alısı qalay boları waqıt enşisinde.
Aytpaqşı, keybir derek boyınşa, ağası sekildi Mädï de äni men sözin özi jazğan eken.
Olay bolsa, jas önerpazdıñ şığarmaşılığına anası men ağasınday tabıs tileymiz!
Derekközi: juldyz-alem.kz
Tegï: Mwzıka,
Kommentarïï


text:
Celâl: Qırımda tolerantlıqnıñ inkişafı içün qırımtatar tiliniñ ögrenüvi ğayet müimdir
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl Devlet Şurası spiker muavini Remzi İlyasovnıñ teklif etken Qırımda devlet tilleriniñ qullanuvı aqta qanun leyhası Qırım ve qırımtatarlar içün kelişken bir şekilde qabul etileceginden şübe ete. Bunı Celâl cumaaqşamı künü mart 26-da Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi.
«Qanun leyhasındaki ğayeler daa «tünevin» amelge keçirilecek edi. Mında şunı qayd etmek kerek: birinciden, qırımtatar tilini er bir talebe ögrenmek kerek edi, bugünge bizde Qırım tillerinden biri – daa doğrusı Qırım tamır halqınıñ tilini bilgen bir, belki, birden de ziyade nesilimiz olur edi. Ekinciden, er bir qırımtatarı bütün resmiy müessise ve akimiyet organlarında suallerine ana tilinde cevap ala ve laf ete bile edi. Teessüf ki, bugün böyle bir şey olsa da, bir sıra manialardan keçmek kerek», – dey Nariman Celâl.
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ birinci muavini şunı da qayd etti ki, qırımtatar tilini yarımadanıñ er bir sakini ögrenmek kerek.
«Tilni ögrenmege qıyın olğanı ile bağlı laflar yersizdir, menimce. Diger milletlerniñ balalarından tilniñ mükkemel seviyede bilgenini kimse talap etmey, eñ azından, başlanğıç seviyede ola bile. Men, oca olaraq, balalar olarğa berilgen er şeyni qolaylıqnen ögrengenini eminliknen ayta bilem. Menimce, Qırımda tolerantlıqnıñ inkişaf etmesi içün qırımtatar tiliniñ ögrenilmesi ğayet emiyetlidir. Şimdi parlament, cumhuriyet başlarınıñ aytqanlarını köz ögüme alıp, qanun leyhasınıñ qırımtatarlar içün kelişken bir şekilde qabul etileceginden şübe etem», – dedi o.
Evel Qırım spiker muavini Remzi İlyasov Qırım Cumhuriyeti Devlet Şurasına «Qırım Cumhuriyetinde devlet ve diger tillerniñ qullanuvı aqqında» qanun leyhasını kirsetti. Vesiqağa köre, qırımtatar, ukrain tilleriniñ, rus tili ile bir sırada, cumhuriyetniñ oquv yurtlarında ögrenilmesi farz olmalıdır.


text:
Rusiyeli turist Qırımda paraplandan tüşti – Taqiqat komiteti
Rusiye Taqiqat komitetiniñ Qırım idaresi Moskva vilâyeti sakininiñ Köktebel köyü yanındaki Uzun Sırt (Klementyev) dağında paraplannen tüşkeninde elâk olğanı aqqında bildire.
Müessise matbuat hızmetiniñ bildirgenine köre, 45 yaşındaki aqay kişi tüşkende yıqıldı ve hastahanege yolda acele yardım maşnasında vefat etti. Rusiyeli taqiqat organları vaqia şaraitini ögrenmek içün teşkerüv keçire.
Keçken sene Uzun Sırt (Klementyev) dağı yanında «Cessna» şahsiy uçağı uruldı, dört kişi elâk oldı. Uquq qoruyıcılar uçaq urulğanı taqiqatı çerçivesinde «Köktebel» planer sport merkezi» müdirini yaqaladı.
Ameldeki Qırım ükümeti Köktebelde olimpik paraplanerist mektebini açmağa niyetlene.
Uzun Sırt dağı planerizm sevdalarınıñ begengen yeri ola.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırım Müftisi Sevastopol gübernatorı ile körüşti (FOTO)
Dekabrniñ 19-da Sevastopol Akimiyeti binasında Qırım Müftisi hacı Emirali Ablayev Sevastopol gübernatorı Dmitriy Ovsânnikov ile körüşti. Körüşüvde şeerniñ akimiyet vekilleri, Sevastopol müsulmanlar diniy cemiyetiniñ temsilcileri ve şeerniñ qırımtatar birleşmesiniñ azaları iştirak etti. Qırım Müftisi gübernatorğa Qırım Müftiliginiñ faaliyeti, ilerideki planları ve teşkilâtnıñ esas vazifeleri aqqında tarif etti.
Körüşüv çerçivesinde eki taraf Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları Diniy idaresiniñ nezareti astında bulunğan yerli din birleşmeleriniñ faaliyetini muzakere ettiler. Hususan, ibadet binalarınıñ resmiyleştirilüvi ve diniy merkezlerniñ qurulıvı içün topraq damartalarınıñ ayırılmasıdır. Bundan da ğayrı, vefat etken insannıñ bedenini yarıp açıp baqmaq ve mevtanıñ kömülmesi içün, onıñ yaqınlarına müsulman qaideleri boyunca keçikmeden, vaqtında berilmek kibi sualler muzakere etildi. Taraflar eski ve zemaneviy qabristanlarnıñ vaziyeti ve olarnıñ qoruvı meselesi, ibadet inşaatlarınıñ resmiyleştirilmesinde akimiyetniñ desteginde zaruriyet bar olğanını qayd ettiler. Körüşüv çerçivesinde reabilitatsiyadan keçken insanlar yaşayışlarınıñ abadanlaştırıluvı sualleri muzakere etildi.
Ovsânnikov akimiyet organları ile işbirlikniñ amelge keçirüvinde yardım etmege azır olğanını bildirdi. Gübernatornıñ sözlerine köre, 2018 senesi 90-kvartiralıq evniñ qurulması planlaştırıla. Umumen ise, mezkür kategoriya boyunca mesken nevbetinde 140 insan turmaqta. Er eki taraf da ileride işbirlik tutacağına ümütleri ile biri-birine teşekkürler bildirdiler.
QMDİ MDT hızmeti


text:
Asıqtıñ türleri:
Asıq – tört tülik mal men qoñır añnıñ sanınıñ orta tusında ornalasqan asıq jilikten alınadı. Onıñ türleri köp. Atap aytqanda:
Saqa – asıqtıñ ülken äri şımır türi. Bul asıq jetken erkek qoydan (serkeden) nemese qoşqar-tekeden alınadı.
Keney – köpşilik oynawğa arnalğan qarapayım asıqtar.
Şükeyt – jas maldıñ asığı.
Qoylıq – qoydıñ asığı.
Eşkimek – eşkiniñ asığı.
Qulja – quljanıñ asığı.
Köktaban – qorğasın quyılğan salmaqtı saqa asıq.
Topay – sïırdıñ asığı.
Jabay – iri asıqtı aytadı.
Qolqar – arqardıñ asığı
Asıqtıñ atawları:
Alşı – asıqtıñ täykege qarama-qarsı jağı yağnï alşı turwı.
Täyke – asıqtıñ alşığa qarama-qarsı jağı.
Büge – asıqtıñ döñes jağınıñ joğarı qarap tüswi.
Şige – asıqtıñ qwıs jağınıñ joğarı qarap tüswi.
Ompı – asıqtıñ aşası nemese murtşa jağı joğarı qarap tüswi nemese tik turıp qalwı.
Şoñqay – asıqtıñ ompağa qarsı jağımen tik tüswi.
islam.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
AQŞ NATO-dağı odaqtastarın Reseyge qısım jasauğa şaqırdı
AQŞ NATO boyınşa odaqtastarına Reseydiñ orta jäne qısqa qaşıqtıqtağı zımırandardı joyu turalı kelisimdi bwzıp otıruı ıqtimal ekenine dälel wsınğan.
Germaniyalıq Der Spiegel basılımınıñ jazuınşa, AQŞ qorğanıs ministri Djeyms Mettis NATO-nıñ yadrolıq josparlau jönindegi tobınıñ jabıq otırısında soltüstikatlantikalıq odaqqa müşe elderden Mäskeudi kelisimdi saqtauğa mäjbür etetin is-qimıl jospar äzirleuin swrağan. Bwl jospar 2018 jılı jazda ötetin NATO sammitine deyin dayın boluı tiis dep jazadı basılım.
Qajet bolğan jağdayda NATO Reseyge qarsı sankciyalar engizuge dayın boluı tiis dep mälimdegen Mettis. Pentagon basşısı “eger NATO boyınşa äriptesterimen ortaq kelisimge kele almasa, onda AQŞ jeke is-äreket etuge äzir boladı” dep eskertken.
AQŞ tarabı Bryussel'degi otırıs aldında NATO boyınşa odaqtas elderge 1987 jılı AQŞ pen SSSR arasında orta jäne qısqa qaşıqtıqtağı zımırandardı joyu turalı jasalğan merzimi şektelmegen kelisimdi Mäskeudiñ bwzıp otırğanı jöninde amerikalıq barlau qızmetteri tapqan dälelderdi wsınğan. Atalğan kelisim boyınşa qwrlıqtan orta jäne qısqa qaşıqtıqqa atılatın ballistikalıq pen qanattı zımırandardı şığaruğa, sınauğa jäne ornalastıruğa tıyım salınadı.
Reseyge qatıstı qatañ sayasat wstanudı AQŞ-tıñ NATO boyınşa odaqtastarı – bwrın SSSR qwramında bolğan Litva, Latviya jäne Estoniya, sonımen birge Pol'şa da qoldaydı.
Azat Europa / Azattıq radiosı


text:
Gavel esimdi nemis ovçarkası Kvïnslend ştatındağı qızmetker birneşe ay burın kirisken. Alayda jattığw bağdarlamasınan keyin ïttiñ tım dostasqış ekenin belgili bolğan. Gavel bögde adamdarmen oynawğa üyir bolıp, olardı tutqındawğa tırıspağan.
Polïcïya qatarınan şığarğannan keyin Gaveldi vïce-korol qızmetine tağayındağan. Ol Kvïnslend ştatı ökildiginde kelwşilerdi qarsı alıp, gwbernator Pol de Djersïmen birge saltanattı is-şaralarğa qatısatın boladı.
Derekköz: KorrespondenT
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Toy küni qoltırawındı şoqındırdı. Üylenw toyında qoltırawınğa aq köylek kïgizip, basına gül şoqtarın taqtı. Sonımen birge qoltırawın küyewin tistep almas üşin awzına saqtandıratın jaq süyegin kïgizip qoydı.
XVIII ğasırdan kele jatqan saltqa say qara meri qoltırawınmen jıl sayın nekelesedi. Jergilikti turğındar bul dästür sättilik äkeledi dep senedi.
“Osılayşa biz egin bitik şığıp, teñizden köp balıq alsaq, adamdarda bäri jası bolsa eken dep tileymiz”, – deydi qala meri Vïktor Agïlar.
Derekköz: Stan.kz
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
HSN Kiyevdeki 2-ci Şarqiy ortaqlıq konferentsiyasında: Malümat telükesizlikke ve devlet yaşayışına ait
2017 senesi sentâbrniñ 13-de Strategik kommunikatsiyalar meselelerinden Ukraina haber siyaseti Naziriniñ mesleatçısı Alina Frolova Kiyevde 2-ci Şarqiy ortaqlıq media-konferentsiyasında iştirak etti. “Avropa qomşularında ortaq-memleketler modernizatsiyanen strategik qonuşuv üzerinde yalan haberlerinen ve teşviqat neticesinde peyda olğan çağıruv”.
Tedbir Avropa tış faaliyeti hızmetinen beraberlikte Avropa Komissiyasınen ve Ukraina Ükümetiniñ destegi ile teşkil olundı.
Nazir mesleatçısı Alina Frolovanıñ sözlerine köre, bugün haber aqiqiy cenk qısmı ola. O, sadece arbiy operatsiyaları yanında bulunmay. Rusiyeniñ arbiy mezebine köre, aynı haber, arbiy operatsiyalarnıñ esas qısmı ola.
“İnformatsion tesir – bu, fizikiy olümge ketirgen, milllionlarnen insanlarnıñ yaşayışını bozğan şeydir. Onıñ içün feyk ya da teşviqat meselesini tek media ya da proffesional toplulıq kontekstinde talil etmege mümkün degil. Bu mesele daa keniş, o, telükesizlik ve devlet, grajdanlar, yaşayış keyfi, kelecekniñ şekillenmesine ait. Dünya endiden deñişti, daima öyle olacaq. Biz, yañı çağıruvlarğa cevap berip, yañıdan yaşamağa ögrenmek kerekmiz. Bu, vazifeler, mesüliyet zonaları, yüridik alan deñişmelerinitalap ete, çağıruvlarğa nasıl cevap bermek mümkün olğanını ve bunen beraberlikte serbest cemiyetni coymamazlıqnı, devletniñ informatsion saa üzerind total nezaretine ketirmemezlikni talap ete. Bu bizim vazifemizdir, şu sırada böyle forumlarnıñ iştirakçileri içün”, - dedi Frolova.
Yohannes Han, Kenişletüv üzerinde qomşuluq ve muzakereler Avropa siyaseti meselelerinden Vekâletli, iştirakçilerge muracaatında qayd etkenine köre, “söz serbestligi bizim Birligimizniñ temelinde olğanıdır. Bizim fikrimizce, küçlü mustaqil pressa bütün dünyada muvafaqiyetli memleketlerniñ temeli ola. Bugünki konferentsiya köstere ki, Avropa Birligi plüralizm ve kütleviy haber vastaları mustaqilligi meselelerinden ortaq memleketlerinen daa sıq işbirlik yapmaq kerek”, - dedi Han.
Cedvel


text:
Enver Demirbağ - Nesibe
Sanatçı : Enver Demirbağ
Türkü : Nesibe
Etiketler : Enver Demirbağ - Nesibe türkü indir, Enver Demirbağ - Nesibe türkü dinle, Enver Demirbağ türküleri, Nesibe mp3 indir, Enver Demirbağ türküleri Nesibe türküsü, Nesibe sözleri, Enver Demirbağ mp3 dinle, Enver Demirbağ download, Nesibe bedava mp3, Enver Demirbağ türkü sözleri, Enver Demirbağ türkü dinle, Enver Demirbağ son albüm indir
Enver Demirbağ Türküleri
Enver Demirbağ - İndim Baktım
Enver Demirbağ - Yüksek Ayvanlarda
Enver Demirbağ - İndim Yarin Bahçesine
Enver Demirbağ - Kaşların Oydu Beni
Enver Demirbağ - Hayriyemin Alçak Damı
Enver Demirbağ - Ne Mestim
Enver Demirbağ - Mamoş
Enver Demirbağ - Yel Eser Kum Savrulur
Enver Demirbağ - Kar Mı Yağmış
enver demirbağ - gam zedeler gam zedeler (elazığ)
Enver Demirbağ - Necibe
Enver Demirbağ - Mest
Enver Demirbağ - Evleri Uçta Yarim
Enver Demirbağ - Bülbülün Kanadı Sarı
Enver Demirbağ - Görmedim Alemde


text:
İşğal etilgen Qırımda gece vaqtında içki satuvını yasaqladılar
İşğal etilgen Qırım akimiyeti içki mahsulatnıñ satuvı boyunca qoşma yasaqlarnı kirsetti.
Mütenasip qarar oktâbr 22 künü Qırım «parlamenti» toplaşuvında alındı.
Qabul etilgen vesiqağa binayen, içki mahsulatnıñ satuvı saba saat 10-dan saat 23-ke qadar mümkündir.
Bunıñ ile işbu mahsulatnıñ satuvı boyunca territorial yasaqlar da kirsetildi. Qanunda yazılğanı kibi, onıñ satuvı sport yarışları keçken yerlerde, tibbiy müessiselerde, içtimaiy naqliyat, duraqlarda, AZS, çarşı, vokzal, ava limanlarda ve bala şeyleri satılğan tükânlarda mümkün degil.
Qanun resmiy aşkâr etilüvinden on kün soñra amelge keçecek.


text:
Qanat Ïslam älemdegi eñ mıqtı kompanïyalardıñ birimen kelisimşartqa otırmaq. Bul twralı «Xabar» telearnasınıñ «Közqaras» bağdarlamasında qonaqta bolğan belgili käsipker Bawırjan Ospanov mälim etti.
Bağdarlamanı jürgizwşi Ïrak Elekeev Bawırjan Ospanovqa köptegen sportşılarğa qoldaw körsetip jürgenine alğısın ayta kelip, Qanat Ïslam twralı «Qazir Qanat Ïslam qayda? Qaşan älem çempïonı boladı? Çempïondıq ataqtıñ awılı qanşalıqtı alıs?» degen el kökeyinde jürgen sawaldardı qoyğan edi. Osı orayda Bawırjan Ospanov Qanat Ïslam twralı jağımdı jañalığımen bölisti.
«Ol — qazaqtıñ ultşıl azamatı. Alla tağala talanttı är qırınan bere salğan azamat. Men Qanattıñ otbası, januyasın jaqsı bilemin. Ülgili otbasında twğan, önegeli azamat. Elim-jerim degende janın berwge dayın azamat. Onıñ aqıl-oyı, küş-qabileti bir emes, birneşe märte älem çempïonı bolwğa jetedi. Sonday-aq sol ataqtı qorğap tura alatın azamat. Ökiniştisi, Qanat elimizge kişkene jayıraq kelip qaldı. Biraq, onıñ jeñisti joldarı alda. Bügin aytpay tura turayın, Qanat Ïslamnıñ aldağı bäsekelerine baylanıstı osı 3-4 künniñ işinde älemniñ eñ mıqtı kompanïyalarınıñ birimen kelisimşartqa qol qoyıladı. Sodan keyin Qanat äri qaray keminde eki ayda bir ret jarısqa şığatın boladı. Jeñiske bastaytın ülken jol aşıladı. Köp uzamay Qanatpen qayta qawışıp, bir-eki ayda jetistikterin estïtin bolasızdar», — dep atap ötti Bawırjan Ospanov.
Derekközi: baistars.kz
Tegï: Bizdiñ maqtanışımız,
Kommentarïï


text:
Atatürk Avatarları - Mustafa Kemal Atatürk Avatar - Atatürk Avatar - Avatar - Paşa Avatarları - Hareketli Avatar - Bayrak Avatar - Bayrak Resimleri
atatürk avatarları, atatürk hareketli avatar, atatürk hareketli avatarlar, atatütk avatarları, avatar, avatar arşivi, avatarlar, hareketli atatürk avatarları, hareketli avatar ataturk, hareketli avatarlar, hareketli avatarlar atatürk, kemal avatarları, kemal isimli avatarlar, messenger, mkemal avatar, msn, msn atatürk avatarları, msn avatar pics, msn avatarları isimli mustafa, msn avatları, mustafa kemal atatürk, mustafa kemal atatürk avatarları, mustafa kemal avatar, mustafa kemal avatarları


text:
Evinizin ve iş yerlerinizin bereketi için dua
Bismillahirrahmanirrahim.
“Allahümmerzuknâ rızkan helâlen tayyiben bilâ keddin vestecib duâenâ bilâ raddin ve neûzü bike anil fadıhateynil fakri ved deyn.Sübhanel müferrician külli mahzûnin ve mağmûmin.Sübhanel men ceale hazâinehû bi kudratihi beynel kâfi ven nûni innemâ emrihû izâ erade şey’en yekûle lehû kün ye yekûn,fe sübhânellezi biyedihi melekûtü külli şey’in ve ileyhi türceûn.Hüvel evvelü vel âhiru ve zahiru vel bâtınü ve hüve bi külli şey’in aliym.Leyse ke mislihi şey’ün fil ardı velâ fis semâi ve hüvess sebiulaliym.Lâ tüdrikühül ebsaru ve hüve yüdrikül ebsâra vehüvel latıyfül habiyr.Vel hamdü lillahi rabbil alemiyn.”
kaynak:Arif Pamuk (hacet duaları)


text:
2015-2016 ders ve çalışma kitaplarının cevaplarını sitemizde bulabileceksiniz. Bu yıl da ödevlerinizde size yardımcı olacağız.
Sitemizde yayınlanan çalışma kitaplarının cevapları kesin doğruluk teşkil etmemektedir. Paylaşılan sayfalar, kendi cevaplarınız ile karşılaştırmanız için yayınlanmaktadır. Bu sebeple bu yayınlar ile ancak kendi cevaplarınızın doğruluğunu kontrol edebilirsiniz.
2015-2016 8.Sınıf Türkçe Çalışma Kitabı Cevapları -MEB Yayınları-
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 168.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 167.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 166.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 164.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 163.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 162.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 161.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 160.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 159.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 158.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 157.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 156.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 155.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 154.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 152.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 151.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 150.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 149.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 148.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 147.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 146.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 145.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 144.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 143.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 142.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 140.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 138.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 137.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 136.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 135.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 134.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 133.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 132.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 131.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 130.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 129.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 128.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 127.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 126.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 125.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 124.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 123.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 122.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 121.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 120.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 118.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 117.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 116.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 115.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 114.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 113.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 112.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 111.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 110.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 108.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 107.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 106.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 105.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 104.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 103.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 102.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 101.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 99.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 98.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 97.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 95.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 94.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 93.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 92.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 91.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 90.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 91.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 90.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 89.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 88.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 87.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 86.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 84.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 83.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 82.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 81.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 80.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 79.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 78.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 77.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 76.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 75.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 74.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 73.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 72.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 71.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 70.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 69.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 68.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 67.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 66.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 65.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 64.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 63.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 62.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 61.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 60.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 58.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 57.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 56.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 55.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 54.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 53.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 52.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 51.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 50.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 49.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 48.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 47.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 46.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 45.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 44.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 43.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 42.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 41.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 40.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 39.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 38.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 37.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 36.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 34.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 33.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 32.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 31.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 30.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 29.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 28.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 27.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 26.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 25.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 24.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 23.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 22.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 21.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 20.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 19.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 18.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 17.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 16.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 15.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 14.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 13.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 12.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 11.Sayfa Cevapları
»8.Sınıf MEB Yayınları Türkçe Çalışma Kitabı 10.Sayfa Cevapları


text:
Qırım tarihınıñ saifeleri. İlyas Bahşiş qırımtatar muzıkası halqınen beraber vatanına qaytacağına inanğan edi
İlyas Bahşiş – meşur bestekâr, dirijör, cemaat erbabı, gençlerniñ ocası. O, 1913 senesi mart 23-te Aqmescitte dünyağa keldi. İlyas balalıqtan berli muzıkanı begene edi. «8-9 yaşında mandolina, balalayka, pianino, kemane çala edim... Muzıka menim resimlerimde bar edi», – dep hatırlağan edi bestekâr.
Mektepni ve Moskvadaki Kommunal hocalıq müendisleriniñ institutını bitirgen İlyas yarış boyunca Qırım radio komitetine qırımtatar tilinde diktor olaraq kire.
Radio komitetiniñ hadimleri bayağı çoq edi – 150 kişi. Şu vaqıt İlyas istidatlı adamlar – yırcılar Sabriye Erecepova, Zeynep Lümanova, Ediye Topçi, ressam Memet Abselâmov, bestekârlar Yaya Şerfedinov, Asan Refatov ve onıñ ağası – çalğıcı Reşat Refatov ile tanış ola. Mında Bahşiş ilk yırlarını yazdı – dört yüzniñ birinci yırlarını!
İlyas Aqmescit muzıka tehnikumında oquy, onıñ ocası belli bestekâr Nikolay Rimskiy-Korsakovnıñ talebesi İvan Çernoye olğan edi. Soñra Moskva konservatoriyasında ğayet meşur olğan bestekâr, Sovet Sotsialistik Cumhuriyetleri Birliginiñ halq artisti professor Reyngold Glierniñ sınıfında staj yaptı.
1937 senesi Muzıka fondu meydanğa ketirilgen edi, bir qaç yıldan soñ oña SSCB Bestekârlar birliginiñ Bölügi adı berile. Onıñ başında İlyas Bahşiş olğan edi; aynı vaqıtta da Radio komitetinde muzıka yayınlarınıñ muarriri olıp çalıştı.
Bestekârnıñ hatıralarına köre, 1937 senesi «Qırım ükümetiniñ daveti ile Aqmescitke bestekâr Lev Knipper kelgen edi – Qırım paytahtında tatar opera ve balet teatrini qurmaq içün. Knipperniñ ğayesine devlet qoltuttı ve izin berdi. 1937 senesi avgust 23-te Tatar opera ve balet teatriniñ müdiri olaraq Akimov Arif Akimoviç tayinlengen edi. Maalesef, onıñ işi çoqqa sürmedi»...
Qıyın zamanlar keldi. 1937-1938 seneleri tarihta «Büyük terror» olaraq qayd etildi. Stalin repressiyalarınıñ büyük maşinası çalışmağa başlağan edi, qırımtatar ziyalılarınıñ büyük qısmı yoq etildi. İlyas Bahşiş qurtuldı... 1940 senesi oña «Qırım Muhtar Sovet Sotsialistik Cumhuriyetinde nam qazanğan sanat erbabı» unvanı berildi, onıñ nezareti altında Qırım bestekârlarınıñ eserleri ve halq yırları cıyıntığı neşir etilgen edi.
1940 senesi mayıs ayında İlyas Bahşiş Aqmescit ve Yalta taqımlarınıñ birleşmesi neticesinde meydanğa ketirilgen qırımtatarlarnıñ yır ve oyun devlet ansambliniñ bediiy reberi olaraq tayin etildi. Ansambl Moskvada Qırım MSSC sanatınıñ on kününi keçirmek içün teşkil etilgen edi – bu büyük tedbirniñ keçirilmesi 1943 senesine planlaştırılğan edi... Ansambl içün ayrı bina ayırıldı, kostüm tikilmesi içün basmalar berildi, hadimlerniñ sayısı 75 adamğa qadar arttı.
Azırlıqlar başlandı... Ne yazıq ki, cenk bu planlarnı bozdı...
1941 senesi iyün ayında bir qaç artist cebege çağırıldı, qalğanları arbiy bölük ve hastahanelerde çıqışlarda bulunğan ediler... İlyas Bahşiş hatırlay edi: «Bir qaç kere Or Qapıda ve Canköyde ansamblimiz ateş altında qalğan edi. Bizler açıq meydanda, uydurılğan sana ve meydançıqlarda çıqışta buluna edik... Kene yahşı, bir kimse ölmedi».
Tezden aman-aman bütün Qırımnı alman orduları işğal etti... 1941 senesi oktâbr 29-da ansambl Aqmescitke qayttı.
«Sanat idaresi Keriçke qaçıp, bizni orta yolda qaldırdı. Tahliye aqqında kimse tüşünmegen edi. Bizler şeerde qaldıq, imayesiz ve kendi ükümni almaq beklemeleri ile», – dep hatırlağan edi Bahşiş.
Qırımtatar teatrinde genç bestekâr Abibulla Kavri reberliginde gizli bir gruppa bar edi. «1942 senesi mart ayından 1943 senesiniñ oktâbr ayına qadar men Abibulla Kavri vastasınen gizli gruppanıñ emirlerini yerine ketirgen edim. Bir qaç kere men ormanğa yollanacaq edebiyatnı saqlağan edim», – dep qayd etken edi Bahşiş.
Soñra Abibulla Kavri, em de oyuncılar Reşit Asan, Ali Temindar faşistlerniñ qollarından elâk oldılar. 1943 senesi qırımtatar dramatik teatriniñ truppası bestekârnen beraber Romaniyağa kelip, yemek parasını zornen qazanğan edi... Lâkin Qızıl Ordunıñ 1944 senesi avgust ayında Romaniyağa kelmesi de quvandırmadı. Olar cenk esiri olmaq ne olğanını endi bile ediler...
Bir çoq sovet vatandaşı olaraq olar da eki diktaturanıñ qurbanı oldılar – sovet ve natsistlerniñ. Kendi vatanında olar satqın ve hain sayıla ediler... Bazıları öyle de ğurbette qaldılar, lâkin ekseriyeti olarnı belâ beklegenini añlasa da, SSCB-ne qaytıp keldi.
Truppa artisti Bilâl Parıkov başqa yolnı saylap aldı – özüni öldürdi...
1944 senesi noyabr 15-te qırımtatar drama teatriniñ artistler truppası Köstenceni terk etken edi...
Bir buçuq aynı teşkerüv lagerinde keçirip, 1945 senesiniñ ekinci yarısında Tacikistanğa kelip çıqtılar – Leninabad stantsiyasına – faqat artıq mahsus keçkenler olaraq.
Olarnı Özbekistanda ve Qırğızistanda uran maden ocaqları olğan №6 kombinatqa yolladılar. Böyle etip Qırım bestekârları birliginiñ sabıq yolbaşçısı İlyas Bahşiş Qırğızistannıñ Maydi-Su maden ocağına tüşip, şahtada çalıştı.
1945 senesi dekabr ayınıñ soñunda onı idareci Şçedrin çağırıp, onıñ qorantasınen beraber acele Leninabadğa ketmesi kerek olğanını ayttı. Mında oña Taşkentke yol almağa avale etilgen edi.
Niayet, er şey belli oldı. Leninabaddaki vokzalğa kelip, Bahşiş Qırımdaki tanışına rastkele, o, onı Moskvağa SSCB Yuqarı Şura Prezidiumınıñ reisi Mihail Kalininge mektüp yazıp, başına kelgenlerni añlatmağa zorlay.
Bahşiş bu mektüpni unuttı, lâkin... mücizeler de ola eken.
Taşkentte İlyas Bahşişqa filarmoniyada muzıka muarriri vazifesini teklif ettiler, lâkin evsiz. 1946 senesi fevral ayında onı Ferğanağa Özbek muzıka drama teatrine yollaylar. Mında o, «Leylâ ve Mecnun», «Tahir ve Zuhra» oyunlarını sanalaştırğan edi. Aynı vaqıtta Maksim Gorkiy adına Rus drama teatrinde çalışqan edi, mında da «Mariya Stüart», «Pesnâ jizni», «Sluga dvuh gospod» oyunları içün muzıkanı yazdı.
Er bir mahsus keçken adam olaraq onıñ serbest areket etüvi yaşav yerinen sıñırlanğan edi, komendant rejimini bozğanlar yigirmi yılğa qadar apiske alınğan edi. Qomşu vilâyetke kontsert içün çıqmaq içün Taşkentten izin almaq kerek edi – bu sebepten çoqusı allarda Bahşişniñ reberligi altında çalışqan taqım kontsertlerge onsız barğan edi.
Niayet, 1956 senesi sürgün olunğan halqlar, şu cümleden qırımtatarlarnıñ komendant rejimi lâğu etildi. Sürgün etilgen halqlarnıñ ekseriyeti eski yaşav yerlerine qayttı. Qırımtatarlar buña nail olmadılar...
Bu sene İlyas Bahşişni Özbekistanda qırımtatarlarnıñ yır ve oyun milliy ansamblini qurmaq içün davet eteler. 1957 senesi iyün 6-da Taşkentteki eski estrada teatriniñ zalında «Haytarma» qırımtatar ansambliniñ ilk kontserti olıp keçti.
Sürgünlikte qırımtatar muzıka ananelerini saqlap qalmaq içün ansambl elinden kelgenini yapqan edi... İlyas Bahşiş ise emin edi, onıñ tuvğan – qırımtatar muzıkası – halqınen beraber vatanına qaytacaq. O, qırımtatar simfonik muzıkasınıñ inkişafına büyük isse qoştı. Ğurbette XX asırnıñ 70-inci senelerinde Bahşiş simfonik orkestr içün «Qırımtatar halq nağmeleriniñ beş variatsiyasını» ve «Vatan türküsinden» muzıkalı süitlerini yaza. 1978 senesi Bahşiş eñ büyük simfonik eserlerinden biri «Tatar epik yırını», soñra da «Vatan türküsini» yaza.
1989 senesi qırımtatarlar vatanına avdet olmağa başlağanda Qırımda Qırımtatar drama teatrini canlandırmağa qarar alınğan edi. İlyas Bahşiş onıñ bediiy reberi oldı.
1990 senesi aprel 5-te Aqmescitte qırq yıldan soñ «Arzı Qız» oyunı kene de sanalaştırıldı – daa yarım asır evelsi bu oyunnı ezberden bile ediler...
Gülnara Bekirova, Qırım tarihçısı, Ukrain PEN-klubınıñ azası


text:
Roskomnadzor «Millet» telekanalı ve «Vatan sedası» radiostantsiyasına litsenziyalarnı berdi – Polonskiy
Qırımnıñ rusiyeli Nazirler şurasınıñ reisi muavini Dmitriy Polonskiy aytqanı kibi, «Millet» telekanalı ve «Vatan sedası» radiostantsiyası Roskomnadzor tarafından litsenziyanı elde etti. Bunı Qırımnıñ rusiyeli ükümetiniñ matbuat hızmeti bildire.
Litsenziya sentâbr ayından telekompaniya ve radiostantsiyağa gece-kündüz çalışmağa izin bere, dey Polonskiy.
«Bugünge eki kütleviy haber vastasınıñ – «Millet» telekanalı ve «Vatan sedası» radiostantsiyasınıñ Rusiye qanuniyetine köre qayd etüv ketişatı yekünlengen: universal litsenziyalarnı elde etkenler. Böyleliknen, yayınlavnıñ alıp barılması mümkün oldı», – dey Qırım Nazirler şurasınıñ reisi muavini.
Bildirilgeni kibi, «Cemaat qırımtatar teleradiokompaniyası» 2015 senesi iyün 9 künü Qırımnıñ rusiyeli ükümetiniñ avalesi boyunca teşkil etildi. Telekanalnıñ tesisçisi – Qırım Cumhuriyeti milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca Devlet komitetidir.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Qırımda Rusiye akimiyeti tarafından teşkil etilgen yañı qırımtatar teleradiokompaniyası «yarımada işğalcileriniñ teşviqat aleti» olacağını qayd etken edi.
ATR qırımtatar telekanalı 2015 senesi aprel 1-den Qırımda işini toqtatmağa mecbur edi. 2015 senesi iyün 17-den kanal Kiyevde işlemege başladı.


text:
Qara deñizde vaziyet kerginleşkeniniñ neticesi Qırım sakinleri içün yaramay ola bile
Rusiye Federatsiyasınıñ Qırım territoriyasında arbiy quvetlerniñ çoqlaşqanı NATO quvetlerini cevap bermege tarik ete, bunıñ içün regionda vaziyet kerginleşecektir. Böyle fikirni Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba yayınında Halqara meseleler boyunca ordu, konversiya ve silâsızlanuv tedqiqatı ukrain merkeziniñ müdir muavini Mihail Samus bildirdi.
«Vaziyet kerginleşecektir ve Qırım sakinleri kerçekten de añlamaq kerek ki, bu dava yaramay neticelene bile. Bütün bu vaziyet ilk kününden başlap, olar (Qırım sakinleri – QA) Rusiye Federatsiyası siyasetiniñ reineleri ola», – dep ayttı o. Qırım civarında «arbiy kerginleşmeniñ» peyda olmasını programmanıñ diger musafiri – rusiyeli arbiy közetici – Aleksandr Golts da tahmin etti. Bundan evel Ukraina baş naziri Vladimir Groysman Kanadadan zenaatdaşı Jastin Trüdonen körüşüv devamında qayd etti ki, kurort olğan ukrain Qırımı Rusiye tarafından işğal etilgen soñ «quvetli arbiy bazağa» çevirile. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qurmetti dostar!
Astana qalasınıñ twğan künine oray sizderge Batırxan Şükenovtiñ "Jüregimde Astana" attı änine jazılğan vïdeonı usınamız. Vïdeo materïaldardı usınğan Aleksandr Ponomarev, Mwrat Erğalïev, “Xabar” telearnası jäne Tatyana Lavrïk pen “Zoom Studio Production”kompanïyasına alğıs bildiremiz.Sonımen qatar meniñ jeke arxïvımnan alınğan materïaldar pen Nïkolay Postnïkovtıñ swretteri da paydalanılğan.Barlıq kadrlar Astana qalasında är türli waqıtta tüsirilgen.Mwzıka R.Gaysïn,sözderi Ş.Särïevtiki.Montaj J.Ïsabaeva, - dep B. Şükenov atındağı qoğamdıq qordıñ dïrektorı Oljas Bayqanov feysbwkke jazba qaltırğan.
Kommentarïï


text:
Ündi äyelderiniñ mañdayındağı qızıl boyaw «bïndï» dep ataladı. Ol äyel adamnıñ ïndwïzm dinin ustanatının jäne äyeldiñ turmısta ekenin bildiredi. Bïndï jarqın bolaşaqtıñ belgisi sanaladı äri äyeldiñ otbasındağı ornın bildiredi.
Al onıñ däl mañdayğa jağılwınıñ da özindik sebebi bar. Eki qastıñ arasında «üşinşi köz» bar dep sanaladı. Al onda danalıq jasırılğan-mıs. Sonımen qatar bïndï äyeldiñ äyeldik energïyasın saqtaydı deytin tüsinik qalıptasqan. Turmıstağı kelinşek üşin bïndï eñ aldımen sättilik sïmvolı bolıp tabıladı.
Qazir bïndïdi oñtüstik jäne oñtüstik-şığıs Azïya äyelderi jası men därejesine qaramastan jağadı. Qızıl tüs qana emes, basqa tüspen de boyawğa boladı yakï ornına monşaq tağwğa da ruqsat. Batıstıñ köptegen änşileri özderiniñ stïline sän berw üşin bïndïdi qosımşa element retinde de körsetip jür.
Derekköz: saintasia.ru
Tegï: Sän älemi,
Kommentarïï


text:
Rosselhoznadzor Qırımğa Zaporojye vilâyetinden etni kirsetmege izin bermedi
Rosselhoznadzor idaresiniñ devlet inspektorları işğal etilgen Qırımğa qoy etini kirsetmege izin bermediler.
Bunı müessiseniñ matbuat hızmeti bildire.
Etni ketirgen maşina «Canköy» kiriş noqtasına keldi. 5,5 tonna qoy eti ile naqliyat Zaporojye vilâyetinden Canköy rayonına bir iş adamına yollanılğan edi.
«Aydavcı inspektorğa zaruriy vesiqalarnı kösterdi, faqat et buzlatılmayıp, suvutılğan şekilde avuştırıla edi, bu ise Rusiye Federatsiyası ve Gümrük Birligi qanunlarınıñ talaplarını boza», – denile beyanatta.
Etnı Qırımğa kirsetmeyip, qıtaiy Ukrainağa qaytardılar.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
14:16 197
-
-
-
-
-
-
Tüymebaev şarwalarğa memlekettik swbsïdïyalar jöninde aytıp berdi
ASTANA. QazAqparat - Bïıl Oñtüstik Qazaqstan oblısında 59 gektar jañğaq pen 7 gektar badamşa egildi. Sonday-aq tamşılatıp swarw ädisi 7,5 mıñ gektarğa endirilip, jalpı kölemi 58,5 mıñ gektarğa jetip otır. Budan bölek, jılıjaylar kölemi 1294 gektarğa artıp, respwblïkadağı ülesi 80 payızdı quradı. Bügin bul twralı «AGRITek Shymkent-2017» xalıqaralıq körmesi ayasında ötken semïnar-keñeste Oñtüstik Qazaqstan oblısınıñ äkimi Janseyit Tüymebaev mälim etti.
Jïınğa şeteldik jäne otandıq kompanïya ökilderi, awıl şarwaşılığı salasınıñ qızmetkerleri, qarjı uyımdarınıñ mamandarı, käsipkerler men şarwarlar, barlığı 500-ge jwıq adam qatıstı.
Şaranıñ negizgi maqsatı - memleketter arasında agrosalada täjirïbe almasw jäne jaña texnologïyalardı, birlesken bïznes-jobalardı qurw boyınşa iskerlik qarım-qatınastı nığaytw.
Semïnar keñeste söz alğan oblıs äkimi J.Tüymebaev xalıqaralıq körmeniñ joğarı deñgeyde uyımdastırılğanın aytıp, öñirdiñ awıl şarwaşılığı salasındağı jetistikteri men aldağı josparlar jayında bayandadı.
«Awıl şarwaşılığı salasına zamanawï texnologïyalardı engizbey jetistikke jetw öte qïın. Osı orayda memleket tarapınan jañadan alınatın awıl şarwaşılığı texïnïkaları men jabdıqtarğa 25 payızdan 50 payızğa deyin ïnvestïcïyalıq swbsïdyalar berile bastadı. Budan bölek, önimdi joğarılatwğa mümkindik beretin joğarı surıptı tuqım men tıñaytqıştarğa arnayı swbsïdïyalar qaralıp otır. Oğan qosa, köktemgi dala jumıstarına - 2 payız, al özge bağıttarğa 6-8 payız jeñildetilgen nesïeler berilwde. Bul awıl şarwaşılığı salasınıñ önimdiligin arttırwğa, yağnï şarwanıñ mol jäne sapalı önim alwına bağıttalğan memlekettik qoldaw bolıp tabıladı», - dedi Janseyit Qanseyitulı.
Jïın barısında agrotexnïkanıñ ozıq ülgilerin qurastıratın kompanïyalarmen baylanıs ornatıp, awıl şarwaşılığına qajetti qural-jabdıqtardı özimizde öndirwdiñ mümkindikteri men joldarı talqılandı. Şarwalar men käsipkerlerdiñ sawaldarı men usınıstarı tıñdalıp, semïnar pikir-almasw alañına aynaldı. Ärbir pikirdi muqïyat tıñdağan oblıs äkimi awıl şawraşılığı salasınıñ mamandarı men awdan-qala äkimderine körmede usınılğan awıl şarwaşılığı texnïkalarınıñ şarwalarğa qoljetimdi bolwın jäne agrosalağa jaña texnologïyalardıñ köptep engizilwin tapsırdı.
Şımkent qalasındağı «Körme» ortalığında ötken dästürli «Agritek Shymkent - 2017» körmesine bes memlekettiñ 50-den astam kompanïyası awıl şarwaşılığı salasına qajetti ozıq texnologïyalar men qural-jabdıqtardı usındı. Üş künge jalğasqan körmeni 1500-ge jwıq adam tamaşaladı.
Ayta keteyik, bïıl oblısta awıl şarwaşılığı daqıldarınıñ egis kölemi 818 mıñ gektarğa jetip, ötken jılmen salıstırğanda 29 mıñ gektarğa arttı. Nätïjesinde bïılğı awıl şarwaşılığınıñ jalpı önim kölemi 376,5 mlrd teñgege jetip otır.
- Qazaqstannıñ oñtüstiginde 33 gradws ayaz boladı
- Oñtüstiktiñ birqatar mädenï qızmetkerleri marapattaldı
- TJD 244 qızmetkeri tärtiptik jawapkerşilikke tartıldı - OQO
- Oralda köpqabattı üydiñ turğındarı şuğıl evakwacïyalandı
- Ayazğa baylanıstı elimizdiñ 7 öñirinde joldar jabıldı
- Atırawlıqtar Pxençxan Olïmpïadasına baratın sportşılarımızğa qoldaw bildirdi
- Tört oblısta kölik qozğalısına şektew qoyıldı
- Düysenbi küni tağı eki oblısta oqwşılar sabaqqa barmaydı
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Törekmänstan bäysezlege häm Üzbäkstan açıqlığı
Törki dönya xäbärläre 44
Törekmänstan bäysezlegenä 26 yıl
Törekmänstan 27nçe üktäbr’ comğa könne bäysezlegeneñ 26 yıllığın tantana-cıyınnar belän qotladı. 1991nçe yılnıñ 27nçe üktäbr’ könne bäysezlegen iğlan itkän Törekmänstan uzğan 26 yıllıq däwerendä möhim häm zur alğarışlarnı tormışqa aşırdı.
1995nçe yılnıñ 12nçe dekabr’ könne Berläşkän Millätlär Oyışması daimi tarafsızlıq statusın birgän berençe däwlät bulğan Törekmänstan regional’ tınıçlıqnıñ urnaştırıluı cähätennän möhim êşçänlek alıp bara. BMO belän xezmättäşlek qısalarında alıp barılğan êşçänlek waqıtında bigräk tä kürşe Äfğanstan belän bäyle proyektlar iğtibarnı cälep itä. Törekmänstan Äfğanstanğa humanitar yärdäm belän bergä tabiği gaz, êlektr kebek könlek tormışta qullanılğan ixtıyaclarnıñ qanäğätländerelüe ölkäsendä dä yärdäm kürsätä.
Törekmänstan daimi tarafsız il bularaq regional’ tınıçlıqnıñ urnaştırıluı belän bergä iqtisadi mullıq däräcäseneñ kütärelüe, ênergiya iminlege mäs’äläsendä dä aktiv êşçänlek başqara. Kürşe illärneñ bötenese belän dä yaxşı niyätle häm xezmättäşlekkä nigezlängän mönäsäbätlärne üstergän Törekmänstan Berläşkän Millätlär Oyışması belän ber rättän şaqtıy xalıqara oyışma belän xezmättäşlek tä urnaştırğan.
Bez dä törki dönyanıñ möhim illärennän berse bulğan Törekmänstannıñ bäysezlegeneñ daimi buluın telibez.
Üzbäkstan säyäsätendä açıqlıq
Üzbäkstannıñ tışqı säyäsätendä açıqlıq häm yaxşı kürşe çorın küräbez.
27 yıllıq Kärimov çorınnan soñ İlbaşı bulıp saylanğan Mirziyoyev açıq, yaxşı kürşelek mönäsäbätlärennän torğan aktiv tışqı säyäsät alıp baruı belän iğtibarnı cälep itä.
Üzbäkstan İlbaşı Şavkat Mirziyoyev wazıyfasına kilgän könnän birle başqarğan reformalar, diplomatiyädäge açıqlıq säyäsäte, problemasız kürşelek mönäsäbätlärenä qağılışlı kereşüläre belän ileneñ tışqı säyäsätendä yaña çor başlattı.
Mirziyoyev däwlät idaräse häm xökem çığaru sistemasınıñ modernizaśiyası, iqtisadnıñ liberälläşüe, tışqı säyäsät häm sośial’ tarmaqtağı reformalarnı üz êçenä alğan biş töp nigezdän torğan qalqınu, üseş strategiyasın açıqladı.
Mirziyoyevnıñ tışqı säyäsättäge maqsatınıñ, torğınlıqnı taşlap, iñ êlek töbägendä buluı belän bergä aktiv diplomatiya buluın berençe könnärdä xis itterde.
Däwlät başlığı wazıyfasınıñ berençe 10 ayında çit ilgä 13 säfär yasağan Mirziyoyev säyäxätläreneñ kübeseneñ tışqı säyäsäteneñ nigezlärennän bersen täşkil itüçe yaxşı mönäsäbätlär urnaştıru häm däwam itterüe telägen kürşe illärgä citkerde.
Törekmänstan, Qazaqstan, Rusiyä, Qıtay, Qırğızstan kebek yaqın illär belän êlemtälärne nığıtqan Mirziyoyev İslam illäre yuğarı däräcäle oçraşuı öçen Soğud Ğaräbstanına häm Berläşkän Millätlär Oyışması ğomum şurası (general’ assambleyası) öçen dä Amerika Quşma Ştatlarına kitte. Mirziyoyevneñ şuşı çorda törle säbäplär belän Qazaqstanğa dürt Törekmänstanğa öç, Rusiyägä ike märtäbä säfär yasawı iğtibarnı cälep itä.
Uzğan atnada Törkiyägä räsmi säfär yasağan Üzbäkstan liderı Mirziyoyev möhim kileşülärgä imza saldı. Şavkat Mirziyoyevneñ Änkara säfäre yaqınça 20 yıl aradan soñ yasalğan berençe vizıt buluı cähätennän dä bik zur ähämiyätkä iyä.
İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan monnan alda Qıtayda häm Qazaqstanda ütkärelgän xalıqara cıyılışlar qısalarında Üzbäkstan ilbaşı Şavkat Mirziyoyev belän ike yaqlı söyläşülär ütkärgän ide.
Azärbaycan İlbaşı İlham Aliyevnıñ İstanbul säfäre
Uzğan atnada Azärbaycan Däwlät başlığı İlham Aliyev Törkiyä İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğannıñ çaqıruı qısalarında maxsus qunaq bularaq İstanbulğa bulıp kitte. İlham Aliyev Törkiyä citäkçelege belän söyläşülärennän tış dönyanıñ üsep kilüçe sigez ilneñ (D-8) İqtisadi xezmättäşlek oyışmasınıñ “Xezmättäşlek forsatların kübäytü” temalı sammitında qatnaştı.
Üsep kilüçe sigez il iqtisadi xezmättäşlek oyışması ğomum särkätibe Säyyid Ali Möxämmäd Musavi açılış çığışnda yuğarı däräcäle oçraşuınıñ möhimlegenä tuıqtalıp uzdı. D-8 oyışmasınıñ çirattağı başlığı Paqıstan premyer-ministrı Şahid Hakan Abbasi äğza illärneñ zamança däwerdä oyışmanıñ êşçänlek mäydanın kiñäytüeneñ zarurlığın assızıqladı.
Oyışmanıñ yaña çirattağı başlığı Törkiyä İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan çığışında, öç qitğanıñ illären çolğap alğan “D-8”neñ soñğı 20 yıldağı uñışına basım yasap, sammitnıñ dönyadağı kiyerenke wazğiyättäge ähämiyäten telgä aldı. Törkiyä İlbaşı, möselmannar yäşäwçe töbäklärdä soñğı yıllarda bulğan bäreleşlärneñ, terror waqiğalarınıñ (waqıyğalarınıñ), tabiği afätlärneñ awır näticäläreneñ buluına iğtibarnı yünältep, global’ ğadelsezlekneñ azayu urınına artırğa däwam itüen borçılıp citkerde.
Azärbaycan İlbaşı İlham Aliyev D-8 oyışmasınıñ 9nçı sammitında yasağan çığışında Azärbaycannıñ İslam teläktäşlegenä zur ähämiyät birüen häm öleş kertüen belderde.
2017nçe yıl Azärbaycanda “İslam teläktäşlek yılı” itep iğlan itelde. Ber ük waqıtta bıyıl Azärbaycanda 54 İslam ilennän kilgän öç mengä yaqın sportçı qatnaşuında 4nçe İslam teläktäşlege uyınnarı oyıştırıldı. Bügen dönyada iñ citdi yanawlarnıñ bersen täşkil itüçe İslamofobiya belän köräş alıp baruların da assızıqlap äytep uzdı.
D-8 törkemendä Törkiyä,, İran, Paqıstan, Bangladeş, Malayziya, İndoneziya, Misır häm Nigeriya bar. Törkemdäge Törkiyä häm İndoneziya G-20 äğzase. “D-8”neñ iñ zur maqsatı äğza illär arasında xezmättäşlekne qamilläşterü, üsterü häm iqtisad belän sośial’ ölkälärdä mönäsäbätlärne nığıtu.


text:
Ïngredïentter:
Säbiz-1 kg
Süt-0,5 st
Qant-1 ş.q.
Ösimdik mayı
Untaq jarması-0,5 st
Jumırtqa-3 tal
Keptirilgen nan untağı-0,5 st
Tuz
Dayındaw täsili:
Usaq ükkişten säbizdi ötkizemiz. Kişigirim qazanğa salıp üstine qant,tuz,1 şay qasıq may qwyıp aralastıramız. Jılı süt qosıp otqa qoyıp qaynatamız. Azdap untaq jarmasın qosamız da 7-10 mïn qaynatamız. Jumırtanıñ sarısın qosıp aralastıramız. Dayın bolğan qospadan kotlet dayındaymız. Qwırardıñ aldında jumırtqanıñ ağına aralastırıp sosın keptirilgen nan untağına awnatamız. Dayın bolğan kotletti qaymaq qosıp dastarxanğa qoyamız.
Astarıñız dämdi bolsın!
Tegï: As mäziri,
Kommentarïï


text:
Qırımnıñ bala hastahanesinde bir ay içinde eki bala vefat etti
Aqmescitte bala hastahanesinde bala ölümi boyunca cinaiy iş açıldı.
Bunı Qırım Taqiqat komitetiniñ matbuat hızmeti bildire.
Taqiqatnıñ malümatına köre, 2014 senesi iyül 26-da kündüz Aqmescitte KRU «Bala klinik hastahanesi»nde 12 yaşında oğlan elâk oldı. Onı 2014 senesi iyül 3 künü Keriç bala hastahanesinden ketirdiler.
Rusiye Federatsiyasınıñ Cinaiy Kodeksi 109-ncı maddesiniñ 2-nci qısmına binayen cinaiy iş açıldı (ihtisasiy mecburiyetlerniñ zaruriy şekilde eda etilmegeni sebebinden ölümge ketirüv).
Al-azırda bu cinayetçilikniñ sebepleri ögrenile. Em de buña bağlı olğan şahıs da belgiyendi.
Yaqında, iyül 11 künü, qursaq ağırlarına şikâyet etken 8 yaşında oğlan KRU «Bala klinik hastahanesi»ne muracaat etti. Mında onı hirurglar baqtı. Bir qaç saatten soñ bala öldi. Aynı madde boyunca cinaiy iş açılğan edi.