text:
Qosqan waqıtı Mamır 11, 2014 | 1 582 ret oqıldı | saýtqa qosqan shalqar0
Qazaqtıñ dalasındaý keñ bolaýıq
2010 jılı “Nurlı köş” bağdarlaması öz jumısın bastamaq. Qazir elimizdiñ tükpir tükpirinde osı iske daýındıqtar jürgizilwde. Osı jaýlı Almatı oblısındağı Köşi-qon departamenti dïrektorınıñ orınbasarı Qurmetbek Sansızbaýulın äñgimege tartqan edik.
– Qurmetbek Sansızbaýulı, 2008 jılı Elbasınıñ tapsırmasına säýkes “Nurlı köş” ulttıq bağdarlaması ömirge keldi. Endeşe oqırman qawımğa osı bağdarlama jaýında tolığıraq tüsinik bere ketseñiz?
– “Nurlı köş” ulttıq bağdarlaması Elbasımızdıñ 2008 jılğı 3 şildedegi tapsırmasına säýkes äzirlengen. Bağdarlamanıñ maqsatı şet elde turatın qazaqtardı, otandastardı utımdı qonıstandırw bolıp tabıladı.
Bağdarlama qoğamda keñinen talqılanıp, respwblïkalıq deñgeýde bekitildi. Osığan oraý qandastarımızdıñ jumısqa ornalasw, baspanamen qamtamasız etilw, jer telimderine qol jetkizw mäseleleriniñ şeşilwine, sonımen qatar bir mezgilde memleketimizdiñ demografïyalıq jağdaýın jaqsartw äri öñirlerdiñ älewmettik-ékonomïkalıq jağdaýın damıtw jaýı aýtılğan. Sondaý aq elimizdiñ işki jäne sırtqı köşi-qon mäselesin retke keltirw maqsatında qolğa alınğan bağdarlama ekendigin aýrıqşa atap ötwge boladı. Osı bağdarlama negizinde köşi-qon sayasatındağı kemşilikter aldağı künde joýılatındığın aýta kele bağdarlamanıñ oñtaýlı sïpat alwına QR Eñbek jäne xalıqtı älewmettik qorğaw mïnïstrligi, Dünïejüzi qazaqtarı qawımdastığı, şet eldegi elşilikter men konswldıq bölimderi, oblıs äkimderi, sondaý-aq basqa da quzırlı orındar belsene atsalıswda. Atap aýtsaq, Almatı oblısınıñ awmağındağı awdandar men qalalardıñ öz erekşelikterine säýkes köşip keletin ağaýındardı qabıldaw men qonıstandırwdıñ arnaýı öñirlik bağdarlaması äzirlenip, Ükimet tarapınan maquldandı. Kelgen ağaýındardı awılda qandaý jumıspen qamtwğa bolatındığın, olardıñ balaların mektep pen balabaqşalarğa ornalastırw mümkindigin, därigerlik kömek körsetw jağdaýların, är otbasına şarwaşılıq jürgizwge arnap jer telimderin berw, şığarğan önimderin satw, ïnjenerlik-kommwnïkacïyalıq jüýeler salw mümkindikterin qarastırdı. Nätïjesinde Eñbekşiqazaq, Uýğır awdandarında 300 otbasıdan şoğırlanıp qonıstanatın awıldar, Alaköl men Sarqan, Aqsw men Balqaş, Raýımbek, Panfïlov, İle awdandarı men Taldıqorğan qalasında soñğı ülgidegi jobalar boýınşa ïnfraqurılımı tolıqtaý jasaqtalğan, ärqaýsında 50-150 turğın üý salınatın köşeler boý köteretin boldı.
Sonımen qatar 2009 jıldan bastap öñirlik bağdarlamada körsetilgen är awdan men qalağa qajetti mamandar tizimi boýınşa şeteldegi Elşilikter men konswldıq bölimder, Qazaq mädenï ortalıqtarı jumıs isteýtin boladı. Sol arqılı Eñbek jäne xalıqtı älewmettik qorğaw mïnïstrliginen arnaýı barğan adamdar birinşi kezekte kelemin degen qandastarımızdı “Nurlı köş” bağdarlaması boýınşa kelisimşart negizinde köşirip äkeletin boladı.
“Nurlı köş” bağdarlaması negizinde atamekenin añsap kelgen ağaýındarğa qandaý jeñildikter körsetiledi?
– Bağdarlamağa säýkes keletin qandastarımızdıñ sanı oralmandardıñ jıl saýınğı kvotası şeñberinde aýqındaladı. Olarğa kölik qızmetteri men jük tasımaldaw şığındarı boýınşa bir jolğı järdemaqıları tölenedi. Turğın üý salwğa uzaq merzimge 4 paýızdıq nesïe beriledi.
2010 jıldan bastap jüzege asatın “Nurlı köş” bağdarlaması boýınşa köşip keletin ağaýındarımız jumıspen qamtamasız etilip, jer ülesi jäne baspanamen qamtamasız etilwmen qatar naqtı jeñildikterge ïe bolmaq. Jaña bağdarlama kelgender kvotamen, bağdarlamadan tıs oralğandar öz erkimen kelgender bolıp zañdı türde esepteletin boladı.
Bul jaña bastama Otanına jete almaý jürgen qandastarımızdıñ köñiline senim uyalatıp, köpşiliktiñ işinde qoldaw tawıp otırğan ïgi istiñ bastaması.
– Qazaqstanğa öz erkimen köşip kelemin dewşilerge qandaý mümkindik bar?
– Elbasımız ötken jılı mamır aýında Aqordada bir top qazaq tildi buqaralıq aqparat quraldarınıñ basşılarımen kezdeswinde xalıq sanın ösirwdiñ tağı bir közi – dünïejüzine tarıdaý şaşılğan qandastarımızdıñ Otanına oralwına jağdaý jasaw kerek ekendigin tağı da qaýtalaý aýtqan bolatın. «Jergilikti äkimşilikterdiñ bärine öz betimen kelgen adamdarğa qamqorlıq jasawdı tapsırw kerek. Bayağıda Qavkazdan, Koreyadan kelgenderge de, nemisterge de özimiz kömektesken joqpız ba? Olaý bolsa öz qandastarımız ayağınan turıp ketkenşe qol uşın berwimizge boladı ğoý. Kelemin degen otandastarğa esik aşıq. Biraq barlığın birdeý qarjılandırıp, qarajattandıramız dep aýta almaýmız. Ondaý jağdaý joq. 1961 jılı Qıtaýdan 200 mıñ qazaq qonıs awdarğan kezde olarğa da eşqandaý jağdaý jasalğan joq edi. Elge siñisip ketti. Sondıqtan sırttan kelgen qandastarımız memleketke qol jaya bermeý, özderi de şïraqtıq tanıtwı kerek.
Biz qolımızdan kelgenşe Qazaqstanğa öz küşimen qonıs awdaratındardıñ qatarın molıqtırwğa tïispiz. Munıñ bir jolı azamattıq alw jaýın jeñildetw. Öz qarjısımen kelgen azamattarğa zañdıq-quqıqtıq jağınan qajetti jeñildikter jasaw, qoldaw körsetw mäselelerin tïisti orındar şeşwge tïis. Jalpı, äkimder jumısınıñ bir ölşemi – özi basqaratın öñirdegi adam sanınıñ öswi, sonıñ işinde otandastar esebinen de öswi bolwğa tïis. Biz bükil älemdegi qazaqtardı Qazaqstanğa oralwdı maqsat etip otırğan joqpız. Ol mümkin de emes. Biz elimizdiñ eñbek reswrstarına degen qajetin, eñ aldımen demografïyalıq ösw arqılı, sonan soñ işki mïgracïyanı rettew arqılı ötewge tïispiz» – degen edi.
Mine, osı aýtılğan usınıstar men berilgen tapsırmalardıñ barlığı da “Nurlı köş” bağdarlaması ayasında 2009 jılı bastaw alıp, 2010 jılı jüzege asırılıp Qazaqstanğa kelemin dewşilerge tïimdilik jasalmaq.
– Keýingi kezderi keýbir qandastarımız kvotasın alğannan keýin keri şeginedi degen de sözder estïmiz. Siz munıñ sebebi nede dep oýlaýsız?
– Meniñşe, bul awırdıñ astımen, jeñildiñ üstimen jürgisi keletin keýbir ağaýındardıñ isi bolsa kerek. Ar-namıstıñ aldında esep beretin zaman twadı. Sol üşin de olarğa “Esi bütin – elden ketpes” degen sözdi basa aýtqım keledi. Sonımen qatar elim dep eñirep kelgen ağaýındardıñ eñsesin tüsirip, esiginen qaratqısı kelmeýtin keýbir menmensigen şenewnikterge “Qazaqtıñ keñ dalasındaý keñ bolaýıq, qanı bir qandasıñdı qaqpalamaý oğan sara jol körset” degim keledi.
Demek, kezinde 1991 jıldarı kelgen keýbir ağaýındardıñ keri qaýtıp ketkenderi bolğan. Biraq qazir olar qaýta Otanına oralıp, öz tirşilikterin jasap jatır. Al köşip kelip, kvota qarajattarın alğan ağaýındar qaýtıp ketken bolsa, onda olar barğan elderinde turaqtı mekendeý almaýdı. Sebebi, kvotağa bölingen qarajattı tolığımen alw üşin oralman otbasınıñ ärbir müşesi Qazaqstan Respwblïkasınıñ azamattığın qabıldawğa qujattarın zañdı türde tapsıradı. Elbası ağaýındardıñ ötinişterin qanağattandırıp, jılına 2-3 ret jarlıqqa qol qoyadı. Osı künnen bastap “oralman” märtebesi joýılıp, Qazaqstan Respwblïkasınıñ azamatı bolıp sanaladı.
Qazirgi kezeñde berilip jatqan kvotanıñ aqşası baspana satıp alwğa jetpeýtin bolğandıqtan, olar qaýta keri ketedi dep aýtılıp jür. Eşkim de eki eldiñ azamatı bola almaýtındıqtan, olardıñ keşikpeý Otanına qaýta oralwdan basqa joldarı qalmaýtını şübäsiz.
– Qandastarımızğa kvota qandaý şarttarmen beriledi?
– Köşip kelip jatqan ağaýındardıñ köptiginen kvota bärine birdeý jete bermeýdi ğoý. Mäselen, 2009 jılı elimiz boýınşa 20000 otbasına kvota beriledi dep belgilengen. Öz kezeginde oblısımızdağı 2750 otbası sondaý kvota alw baqıtına ïe bolmaqşı. Al köşip-kelip, kvotağa ümitker retinde tirkelgen otbasılardıñ sanı bölingen kvota sanınan birneşe ese köptigi saldarınan mümkindiktiñ äzirge şektewli ekeni aýqındala tüsedi.
Ükimettiñ 2007 jılğı 29 qırküýektegi № 858 qawlısımen qandastardı köşip kelw kvotasına engizw erejesi bekitilip, ereje 2008 jıldıñ 1 qañtarınan bastap küşine engen bolatın. Erejede aýqındalğan ölşemderge säýkes eñ joğarı ball jïnağan otbasılar kvotağa engiziledi. Mäselen, mamandığı men käsibï biliktiligi bar otbasınıñ är müşesine 10 ball, orta käsibï bilimi bar otbasınıñ är müşesine 2 ball, birewden artıq joğarı bilimi bolsa 5 ball, bir joğarı bilimi bolsa 3 baldan esepteledi. Otbası quramındağı kämeletke tolmağan balalarınıñ bolwı men olardıñ sanına qaraý, 5 jäne odan da köp balağa 10 baldan, 3 nemese 4 balağa 5 baldan, 1 nemese 2 balağa 3 baldan qosıladı.
Qandastarımızdıñ köşip kelw kvotasına engiziletin otbasılardıñ sanı ärbir aýğa bölingen qarajattıñ kölemine qaraý aýqındaladı.
Qazaqstan Respwblïkasınıñ azamattığın qabıldağan qandastarğa köşip kelw kvotasına bölingen qarajattar tölenbeýdi. Sebebi, Elbası Jarlıqqa qol qoýğan künnen bastap “oralman” märtebesi joýıladı. Sondıqtan kvota tek oralman otbasılarına ğana beriledi.
– “Oralman” degen atawğa qalaý qaraýsız?
– Elbasımız “Mağan oralman degen ataw unamaýdı. Biz bir qazaqtı ekige bölgennen ne utamız? “Oralman” degen sözdi qoýsaq bolar edi. Onan da Otandastar, qandastar deýik” degen edi. Sondıqtan men de bul “oralman” degen atawğa kelise almaýmın.
Suxbattasqan Aýjan BODAWBAÝQIZI
ALMATI – TALDIQORĞAN – ALMATI
2009 jıl.


c: text/html

text:
Külkedisi Adam (Cinderella Man) Türkçe Dublaj İzle
Tür : Dram
Yapım: 2005
IMDB Puanı: 8,5
Yönetmen: Ron Howard
Oyuncular: Russell Crowe , Renée Zellweger , Paul Giamatti , Paddy Considine , Craig Bierko
Etiketler : cinderella man (2005), cinderella man (2005) eng dvdrip, cinderella man (2005) eng dvdrip subtitles, cinderella man (2005) izle, cinderella man 2005 download, cinderella man 2005 imdb, cinderella man 2005 ost, cinderella man 2005 soundtrack, cinderella man 2005 türkçe dublaj izle, cinderella man altyazı, cinderella man altyazılı izle, cinderella man ekşi, cinderella man fragman, cinderella man full movie, cinderella man imdb, cinderella man izle 720p, cinderella man izle altyazili, cinderella man izle fragman, cinderella man izle full, cinderella man izle hd, cinderella man izle hd 720p, cinderella man izle hd altyazılı, cinderella man izle kore, cinderella man izle tek part, cinderella man izle türkçe, cinderella man izle türkçe altyazılı, cinderella man izle türkçe dublaj 720p, cinderella man izle türkçe dublaj hd, cinderella man izle türkçe dublaj hd tek parça, cinderella man izle türkçe dublaj tek part, cinderella man konusu, cinderella man korean drama, cinderella man lyrics, cinderella man meaning, cinderella man quotes, cinderella man summary, cinderella man trailer, külkedisi adam 720p izle, külkedisi adam filmini izle, külkedisi adam full izle, külkedisi adam izle tek part, külkedisi adam izle türkçe, külkedisi adam türkçe dublaj full izle, külkedisi adam türkçe dublaj izle, külkedisi adamı izle

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Uqıtuçılar köne
24 nçe noyabr’dä Törkiyädä Uqıtuçılar köne bilgeläp ütelä
24 nçe noyabr’dä Törkiyädä Uqıtuçılar köne bilgeläp ütelä.
Uqıtuçılar cämğiyät’ne uqıtıp-öyrätügä üzlärennän zur öleş kertä.
Alar söyü,şäfqät’ xisläre belän balalarnı tärbiyäläp,uqıtıp-öyrätep alarnı kiläçäkkä äzerli.
Kiläçäkne tözü alar belem birgän yäş’lär qulında.
Barı tik uqıtuçılar ğına başqalarınıñ balalarına söyü häm märxämät kürsätä ala.
Xörmätle uqıtuçılarnı bäyrämnäre belän qotlıybız, izge xezmätlärendä uñışlar telibez.


text:
Amerïkada «bïgfwt» degen atı bar mïftik tirşilik ïesi Kalïfornïya ştatındağı Blaff-Krïk degen jerde tüsirilgen. Rolïk avtorı M.Devïs onı 2008 jılı tüsirgenin aytadı. Biraq jelide osıdan birneşe kün burın ğana jiberilgen. Operatordıñ oyınşa, ol butalar arasında otırğan yetïdi, yağnï «qar adamın» tüsirip ülgergen.
«Qarañğı edi. Men sonda da özimnen birneşe metr jerde özgeşe tirşilik ïesin körip turğanıma küdiktene almadım, – deydi ol. – Men tabïğat körinisterin tüsirip jür edim. Sosın tüsirilgen materïaldı qarasam, onda jıljıp bara jatqan ülken aq tulğanı kördim».
Devïs sonday-aq tüsirilim jasalğan jerge jaqın mañda denesi bölşektenip tastalğan buğını körgenin de aytadı. Degenmen, bul rolïkten paydalanwşılardıñ barlığı birdey «qar adamın» köre almağan. Köp kisi munı äldeqanday bir tüsirilimniñ montajı dep te esepteydi. Tağı birewler kadrğa adam tektes maymıl tüsip ketken degen oyda. Osınıñ bäri qazir talas twğızıp jatır.
Derekközi: ras.kz
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Älewmettik jeli qoldanwşıları Aşa Mataydıñ ayağı awırlağanın jarısa jazıp jatır.
Aşa Matay men Arman Qoñırbaev köpten köñil jarastırıp, munı xalıqpen böliswge asıqpağan-dı. Tipti, bir kezderi Aşa Matay öziniñ Ïnstagramdağı paraqşasına ekewiniñ arasında tek dostıq bar ekendigi twralı jazğan bolatın.
Älewmettik jeli qoldanwşıları Aşa Mataydıñ swretterine qarap, onıñ salmaq qosqandığın aytıp, ayağı awırlağandığı twralı jazıp jür. Biri Aşanıñ işin jawıp turatın kïimderdi ğana kïip jürgenin tilge tïek etse, endi biri soñğı kezde tek denesiniñ joğarğı böligin körsetetin swretter ğana salatının jazwda. Alayda änşi eş jerde ayağınıñ awır ekenin rastaytın aqparat bergen joq.
Şañıraq kötermey turıp “Jürek sırım” attı än jazıp, dwet bolıp ülgergen juldızdı jup toyı Almatı qalasında 25 qırküyek küni ötti. Däl qazir merekelik şaralarda jup bolıp boy körsetip jür. Qos ğaşıq ïnstagramdağı paraqşasında bal ayınıñ swretterimen bölisip, tıñdarmandarın qwantqan bolatın.
Stan.kz
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Qazan häm Tübän Qamadan turistlar kötelä
Marmaris 30 meň turistnı qunaq itärgä äzerlänä
Turktatar.com beldergänçä Marmaris 2018 yılda Qazan häm Tübän Qamalı 30 meň turistnı qunaq itärgä äzerlänä.
Uzğan yılnı bu san 17 meň bularaq çınğa aşqan ide.
Törkiyäneň Dalaman aêroportı ğomüm mödire Hamdi Güvänç RBK säxifäsenä yasağan açıqlawında bıyıl Tatarstannan turistlarnıň kilüenä äzerlänülären citkerde.
Güvänç 2018 yıl başında Tatarstanğa êş säfäre belän baruların häm bu säfärdä Tübän Qama şähäre belän Marmaris arasında qardäş şähär kileşüen dä imzalawların xäterlätte.
Hamdi Güvänç: “Bez qardäş şähär buldıq. Bıyıl Sabantuyğa qaytırğa uylıybız,” – dide.
Ğomüm mödir Dalaman hawa mäydanın yaňartu êşçänlekläreneň soňğı êtabında buluın äytte häm älege aêroportnıň Tatarstandağı xalıqara “Qazan” häm “Begiş” hawa mäydannarı arasındağı säfärlärneň üsüenä öleş kertäçägenä ışanuın da belderde.


text:
* Künine kem degende 10-30 mïnwt serwendeñiz.
* Künine kem degende 10 mïnwt tınıştıqta bolıñız.
* Jeti sağattan kem uyıqtamañız.
* Kitaptı köp oqıñız.
* Mümkindiginşe bos waqıtıñızdı 70 jastan asqan qarttarmen jäne 6 jastan kişi balalarmen ötkiziñiz.
* Armandañız.
* Zawıtta öndiriletin azıq-tülikti azıraq, tabïğï önimderdi köbirek jeñiz.
* Altın waqıtıñızdı ösek, ötirik aytwğa jumsamañız.
* Künine kem degende üş adamğa külki sıylañız.
* Ötkendi umıtıñız. Eski janjaldardı twıstarıñızdıñ esine salmañız. Bul bügingi baqıtıñızğa kedergi.
* Jağımsız oylardan arılıñız. Jaqsı närselerge köñil böliñiz. Ömir – mektep. Biz ömirge sabaq alıp, täjirïbe jïnaw, aqıldı bola tüsw üşin keldik.
* Birewdi jek körwge küş-jigeriñizdi jumsamañız, öytkeni ömir tım qısqa.
* Ömiriñizdi özgelerdiñ ömirimen salıstırmañız. Jaqsı köretin adamdarıñızdı da basqalarmen salıstırmañız. Sizdiñ baqıtıñızdı sizden artıq eşkim oylamaydı.
* Keşirimdi bolıñız. Basqa kisilerdiñ siz twralı ne oylaytının bilw mañızdı emes.
* Eger awırıp qalsañız, jumısıñız sizdi bağıp-qaqpaydı. Sondıqtan densawlıqtı kütiñiz.
* Paydası joq, usqınsız, qwanış sıylamaytın närselerdiñ bärinen arılıñız.
* Qızğanw - waqıttı bosqa ötkizw.
* Bolaşaq jarqın dep seniñiz.
* Twıstarıñızğa jïi xabarlasıp turıñız.
* Kez-kelgen närsede asıra siltep, artıq ketwden saqtanıñız.
massaget.kz
Tegï: Densawlıq,
Kommentarïï


text:
Rusiye Merkeziy bankı Qırım işğali şerefine hatıralıq kâğıt aqçasını çıqaracaq.
Bu aqta banknıñ matbuat hızmeti bildire.
«Bu sene Rusiye Bankı ruble timsaliniñ aksi ile hatıralıq kümüş aqçasını çıqaracaq. Bunıñ ile onıñ tasviri Rusiye Federatsiyası terkibinde yañı subyekt – Qırım Cumhuriyeti ve federal emiyeti olğan Aqyar şeeriniñ peyda oluvına bağışlanğan hatıralıq kâğıt aqçasında da olacaqtır.
Evel bildirilgeni kibi, Merkeziy Bank Qırım ve Aqyarnıñ «Rusiye terkibine qoşuluvı»na bağışlanğan 10 rublelik hatıralıq aqçasını çıqarğan edi.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Stïven Spïlbergtiñ kelesi rejïsserlik jumısı Ernest Klaynnıñ "Birinşi oyınşı, dayındal"("Ready Player One") attı ğılımï-fantastïkalıq romanına negizdeledi.
Syujettegi oqïğa jaqın bolaşaqta örbïdi. Älemdik ekonomïka quldırawda, reswrstardıñ jahandıq defïcïti sezilwde. Degenmen ïnternet jäne oyın mädenïeti keremet damığan. Solardıñ biri - OAZÏS dep atalatın vïrtwal älem. Oyındı qurastırwşı Djeyms Xellïdey öleriniñ aldında oyınnıñ işinde jumbaqtar jasırıp ketedi. Osı jumbaqtı tawıp, şeşken oyınşı onıñ mïllïondağan baylığına ïe bolmaq. Murağa talasqan adamdar men kompanïyalardıñ şayqası osılay bastaladı.
Fïlmge äzirge Olïvïya Kwk, Saymon Pegg, Tay Şerïdan, Ben Mendelson sekildi akterlerdiñ tüsetini belgili. Premerası 2017 jıldıñ jeltoqsan ayına josparlanğan.
Derekközi: kinostan.kz
Tegï: Kïno jäne TV,
Kommentarïï


text:
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, cuma künü, sentâbr 11-de, er yıllıq «Yalta Avropa Strategiyası» (YES) körüşüvinde çıqışta bulunıp, Ukraina Rusiye tarafından işğal etilgen Qırım üzerinde nezaretini qaytarmağa planlaştırğanını bildirdi, haber ete Qırım.Aqiqat.
«Eki yıl evelsi Yaltada körüşip, kelecekke umumiy vazifelerimizni muzakere etkende, böyle olacağını tasavur etken edikmi? Tezden, yaqın zamanda anda qaytıp olacağımıznı arz etem. Maqsadımız bu»,– dedi Poroşenko, ecnebiy siyasetçilerge Qırım işğali aqqında hatırlatıp.
Bildirilgeni kibi, Kiyevde 12-nci er yıllıq «Yalta Avropa Strategiyası» (YES) körüşüvi keçirile. Sentâbr 11 künü, cuma, tedbirni Ukraina prezidenti Petro Poroşenko aça, çıqışı al-azırda 350 ecnebiy siyasetçi arasında keçe – siyasetçi, diplomat, iqtisatçı, mütehassıslar, ressamlar, cemaat erbapları.
«Telüke zonasında: Yañı Ukraina taqdiriniñ Avropa ve dünyağa tesiri» şiarı ile tedbir cumaertesi kününe qadar keçecek.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ Qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Bangladeş polïcïyası jolbarıstardı awlağan altı brakonerdi atıp öltirgen. Bul twralı BBC xabarlaydı.
Olar Swndarban ormanınıñ oñtüstik batısında joyılıp bara jatqan bengal jolbarıstarın awladı degen ayıp tağıldı.
Oqïğadan keyin olardan üş jolbarıstıñ terisi tabıldı. Jäne de jolbarıstıñ jaqında ğana awlanğandığı belgili bolıp otır.
Soñğı mälimetterge qarağanda, atalğan öñirde 100 jwıq bengal jolbarısı ğana qalğan. Keybir mamandar olardıñ budan da az bolwı ıqtïmaldığın alğa tartadı.
Al osıdan tört jıl burın, jasırın kameranıñ kömegimen Bangladeşte 440 jolbarıs tirşilik etetindigi anıqtalğan bolatın.
Kommentarïï


text:
Qazaq tarïxınıñ maqtanatın, şattanatın kezinen bölek, jüzge jabırqaw äkeletin, köñilge qayaw tüsiretin künderi-de bar. Ol – köpşilikke belgili 31 mamır – Sayasï qwğın-sürgin körgenderdi eske alw küni
Nazarlarıñızğa usınılıp otırğan tarïxï fotoswretterdiñ jïıntığın budan biraz jıl burın Almatıdağı kïno-fotoqujattar jäne dıbıs jazbaları saqtalğan ortalıq murağatınıñ qorı jurtşılıqqa jarïyalağan bolatın. Ult üşin qurban bolğan esil erlerdiñ jazıqsız beynesin murağattıñ qor meñgerwşisi Eñlik Tolıqbaevanıñ respwblïkalıq «Jas Alaş» gazetine jarïyalawı boyınşa tanıp bilgen köpşiliktiñ töbe quyqası şımırlap, jan dünïesi alay-düley küyge tüskeni anıq. Sonımen qatar zerttewşi, jwrnalïst Bolat Mürsälim qurastırğan «Alaşorda» fotoalbomınan da birneşe swret köşirilip alındı.
Är swret – är türli tağdır. Soñğı söz – armanşıl adamnıñ, ümitti jannıñ keleşekke sälemi, amanat-ösïeti. «Söziñ – öziñ» dep S. Torayğırov beker aytpasa kerek. Qayran arıstardıñ mübarak jüzinen, beykünä peyilinen jazıqsızdığı, naqaqtığı ayqın añğarıladı. Tergewdegi sansız qïturqılıq, mazaqqa tolı aldap-arbaw arıstarımızdıñ jigerin jasıta almaptı.
Älïxan Bökeyxannıñ el arasındağı zor bedelinen qorıqqan bolşevïkter onı Qazaqstannan alastap, Mäskewge jer awdardı. On jıl üy qamağında otırğan äygili tulğanı 1937 jıldıñ tamız ayında qayta tutqındaydı. Älïxan Bökeyxandı atw jazasına kesken ükim 1937 jılı 27 qırküyekte şığarılğan jäne däl sol küni şeşim orındalğan.
1989 jılı mamırdıñ 14 SSRO Joğarğı sotınıñ qawlısı boyınşa äreketinde qılmıs quramı joq bolğandıqtan tolıq aqtaldı.
«Men Sovettik bïlikti jaqsı körgen emespin, biraq, moyındadım!» Älïxantanwşı S. Jüsip mırzanıñ zertewinşe, bul – Alaştıñ kösemi Älïxan Bökeyxannıñ soñğı sözi.
Axmet Baytursınulı alğaşında 1929 jılı NKVD jendetteriniñ qurığına iligip, 10 jıl merzimge konclagerge kesildi. Alayda ol jaza soltüstik ölkege (Arxangelsk oblısı) jer awdarılwğa özgertildi. Aydawdan 1934 jılı aman oralğannan keyin 3 jıldan soñ, 1937 jıldıñ 8 qazanında qayta ustalıp, «xalıq jawı» degen jalğan ayıp tağıldı. Eki aydan soñ, yağnï 8 jeltoqsanda atıldı. 1988 jılı sovettiñ sottıñ şeşimimen ayıpsız dep tanılıp, aqtaldı.
Ulttıñ rwxanï kösemi bolğan Axmet Baytursınulınıñ ädebïet xaqındağı ösïetin soñğı söz retinde de bağalaymız: «Ädebïetti eşkim maqtanış üşin jazbaydı, ol minezden twadı, ultınıñ qajetin öteydi söytip…» Onıñ bul sözi Älïxannıñ «Ultqa qızmet etw bilimnen emes, minezden» degen sözimen ündesip jatqanın añğarw qïın emes.
Jahanşa Dosmuxamedov Mäskewge qızmetke awısqan 1930 jıldıñ qazan ayında tutqındalıp, 1932 jılı Voronejge 5 jıl merzimge jer awdarıladı. 1938 jılı qayta tutqındalıp, üştiktiñ şeşimimen atw jazasına kesiledi. Ükim 1938 jıldıñ 3 tamızında orındalğan. Tek stalïnïzm zardaptarı joyılğannan keyin 1958 jıldıñ 28 aqpanında aqtaldı.
Ökinişke qaray, «Aytwda Janşa şeber» dep swretteletin bul arıstıñ soñğı ösïeti saqtalmaptı.
Temirbek Jürgenov KSRO Joğarğı Sovetine depwtattıqqa kandïdat retinde usınılatın 1937 jıldıñ 3 tamızında «xalıq jawı» degen jalğan ayıppen ustalğan. RKFSR Qılmıstıq kodeksiniñ 58-babınıñ 10, 11-tarmaqtarı boyınşa atw jazasına kesildi. SSRO Joğarğı sotınıñ äskerï kollegïyasınıñ 1957 jılı 18 säwirdegi şeşimimen kinäsiz jazalanğanı anıqtalıp tolıq aqtalğan.
Xalel Dosmuxamedov 1938 jılı 26 şildede jalğan sayasï ayıppen ekinşi ret tutqınğa alınıp, äweli Mäskew, keyin Almatı türmesinde otırdı. 1939 jılı 24 säwirde äskerï trïbwnaldıñ ükimimen atw jazasına kesildi. Onıñ isi tek 1958 jılı 28 aqpanda Qazaq SSR Joğarğı sotınıñ Qılmıstıq ister kollegïyasında qayta qaralıp aqtaldı.
1938 jılı ekinşi ret qamalğanda şïettey bala-şağasına: «Endi meni kütpeñder. Elge köşiñder», – dep til qatıp, soñğı sözin aytıp ülgeredi…
1937 jıldıñ tamızınan 1938 jıldıñ 25 aqpanına deyin NKVD türmesinde otırğan Sanjar Asfendïyarovtıñ soñğı sözin bilw mümkin emes. Osınday pikirdi äygili qayratker ömirin zerttewşi ğalımdar bekitip otır.
Äygili qayratkerdiñ jubayı Rabïğa da QarLAG-ta 5 jıl aydawda boldı. Özi 1958 jılı 26 mamırda aqtaldı.
Näzir Törequlovtı 1937 jıldıñ 17 şildesinde NKVD jendetteri tutqındadı. Osı jıldıñ qaraşa ayında SSRO Joğarğı sotınıñ äskerï alqası türikşildikti nasïxattadı jäne «xalıq jawı» dep ayıptap, eñ joğarğı ükim – atw jazasına kesti. 1958 jılı 28 qañtarda SSRO Joğarğı sotınıñ şeşimimen aqtaldı.
1929 jılı bastalğan sovettik qwğın-sürgin kezinde Qazaqstandağı ultşıldıq uyımmen baylanısı bar degen jalğan jalamen tutqındalıp, uzaq tergewden keyin Jüsipbek Aymawıtovqa 1931 jılı atw jazasına sırttay ükim şığarılğan.
«Mağan tağılğan kinämen tanıstım. Özimdi ayıptımın dep sanamaymın». Bul Aymawıtovqalamınan twğan soñğı sözder edi.
Säken Seyfwllïn naqaq jalamen 1937 jıldıñ 24 qırküyegi küni qamawğa alınğan. 1938 jılı «ultşıl bwrjwa» degen ayıppen tutqındalıp, 1938 jılı 25 aqpanda Almatı NKVD-sınıñ qabırğasında atıldı. Keyin Stalïn qaytıs bolğannan keyin 1957 jılı aqtalğan.
Suñqar Säken: «Eşqanday qılmıs jasağan emespin. Aldın ala jürgizilgen tergewde aytılğandardı rastamaymın», – dese de, ajal qurığınan qutıla almadı.
Ilïyas Jansügirov 1937 jılı 5 tamız küni repressïya jendetteriniñ kesirinen qamawğa alınıp, 1938 jılı 26 aqpan küni atw jazasına kesiledi. 1957 jılı 12 säwirde tolıq aqtalıp, twğan xalqımen qawışadı.
Aqınnıñ soñğı kezde qalay jäne qayde jerde ustalğanın, onı ustap äketken adamdar jaylı onıñ ulı Sayat «Azattıq» radïosınıñ tilşisi Ömirjan Äbdixalıqulına bergen suxbatında bılay deydi: «Äkem ol waqıtta Jazwşılar odağın (1937) basqarğan. Qazaqtıñ saltımen jaz şığa tawdıñ bökterinde kïiz üy tigip, sonda dem aladı eken. Sol jaqtan ustap äketken. Qaladağı üyin tintip, qujattarın, şığarmaların alıp ketken. Keybir şığarmalarınıñ qayda ekeni äli künge belgisiz».
Beyimbet Maylïn 1937 jılı jazıqsız tutqındalıp, qızıl qırğın sayasï repressïyanıñ kesirinen 1938 jıldıñ 26 aqpanında surawsız atıldı.
Beyimbettiñ ömiri men şığarmaşılığın jan-jaqtı zerttegen Toqtar Beyisqulovtıñ körsetwinşe, äygili jazwşını ayıptaytın sot otırısı 26 aqpanda 12.30-da bastalıp, 12.45-te ayaqtalğan. Ulttıq ädebïet klassïginiñ ömirin jalğız oqqa baylağan üş-aq adamnıñ şeşimine nebarı 15 mïnwt waqıt ketken.
Qudaybergen Jubanov atışwlı 58-baptıñ 2, 8, 9, jäne 11-tarmaqtarı boyınşa ayıptalğan. Eñ aldımen birinşi bap (58-2) boyınşa «japon jansızı» retinde kinä taqqan. Ondağısı ğalımnıñ japon tiline qızığwşılığınan bölek, 10-nan astam tildi biletindigi sebep. Alayda 58-8 bap (terrorlıq) ayıptalıp, ölim jazasına kesilgen ükim şığarıldı. 1938 jıldıñ 25 aqpanında atılğan. 1957 jılı 3 qazanda SSRO Joğarğı Sotı Äskerï alqasınıñ şeşimimen aqtaldı.
Şaxzada Şonanova – stalïndik repressïya jıldarında atılğan qazaqtıñ üş qızınıñ biri. Belgili jwrnalïst Qaragöz Simädildiñ jazwınşa, sovet ükimetin qulatpaq boldı degen ayıppenTorğay Süleymenova, Mämïla Tañatova esimdi qazaq äyelderi atw jazasına kesilgen.
Şaxzada Şonanova töre tuqımınan jäne Baqıtjan Qarataevtıñ twısı bolwı sebepti, keyin körnekti muğalim Teljan Şonanovqa turmısqa şığwına baylanıstı ömiri awır jağdayda ötti. 1931 jılı Almatı medïcïnalıq ïnstïtwtına tüsip, alayda qatañ baqılawda bolıp, üzdiksiz añdw men qwdalawdıñ astında bolğan ol 1933 jılı aqırı oqwdı tastadı. 1937 jılı qïsınsız jala jabılıp, «xalıq jawı» atanğan Şonanova sayasï qwğın-sürginniñ qurbanı boldı.
Alaştıñ arıstay azamattarına qarsı uyımdastırılğan OGPW men NKVD repressïyası eki kezeñnen turadı deydi zerttewşiler. Bul qwğın-sürginniñ aqırı jappay sottawdan bölek jappay atwğa ulastı. 1928-1932 jıldardağı alğaşqı sürgindew barısında 47 adam tergelip, 1930 jılğı 4 säwirdegi sot ükimimen 35 adamğa türli jaza qoldanğan. Axmet Baytursınov bastağan 10 adamnıñ atwğa buyırılıp, keyin onısı 10 jıldıq türmege awıstırılatını osı kez. Al 1932 jılğı ekinşi sot ükiminiñ Muxamedjan Tınışbaev, Xalel Dosmuxamedov, Jahanşa Dosmuxamedov bastağan ulı qayratkerler tobı 5 jıldıñ merzimge Voronejge eriksiz aydaldı.
Tutastay alıp qarağanda, 1937-1938 jılğı qanquylı stalïndik repressïyadan eşkim de aman qalmağan («Alaşorda» kitabınıñ «Abaqtı jolı» bölimi).
Zañğar KÄRIMXAN
Derekköz: e-history.kz
Kommentarïï


text:
Künnen qwat alatın uşaqtıñ avtorı Astanağa keldi
ASTANA. QazAqparat - Kün batareyalarımen jumıs isteytin Solar Impulse 2 uşağımen Jer şarın aralap şıqqan Bertran Pïkkar EKSPO-2017 xalıqaralıq mamandandırılğan körmesine keldi, dep xabarlaydı QazAqparat.
Astanalıq tilşilerge bergen suxbatında tanımal uşqış Solar Impulse 2 uşağımen jasağan sayaxatınıñ bastı maqsatı - ekologïyalıq taza texnologïyalar men balamalı energïya közderimen mümkin emes dep sanağan jetistikterge qol jetkizwge bolatının körsetw ekenin eske saldı.
Qazir uşaq Şveycarïyada tur jäne onı telekommwnïkacïya salasında qoldanwğa jaramdı. Mäselen, özin-özi basqaratın rejïmge qoyıp, wi-fi taratwşı retinde paydalanwğa boladı.
«Uşaqtı kökke uşırw üşin 40 adam qajet edi. Jer şarın aynalıp şığw üşin bizdi seriktester qarjılandırdı jäne ökinişke oray onımen ermek üşin uşa almaymın. Eger uşaq qurastıratın seriktester tapsam jäne birge uşatın 2-3 uşqış tapsam jäne burınğıdan jıldamıraq uşsa, tağı da uşwım mümkin. Bälkim, bul seriktester Qazaqstannan tabılıp, birge uşıp qalarmız», - dedi ol QazAqparat tilşisiniñ surağına jawap bere otırıp.
Sonımen birge, B.Pïkkar kün säwlesinen qwat alatın uşaqtardıñ qaşan jolawşı tasımaldaytını twralı öz pikirin bildirdi.
«Alğaşqı kompyuterlerdiñ kölemi tutas üymen birdey boldı. Olardı paydalanw qïın äri qunı da asa qımbat edi. Biraq,sol kompyuterler ğalımdar men önertapqıştardı alğa jeteledi, olar texnïkanı kişireytwdiñ, arzandatwdıñ jäne jıldam jumıs istewiniñ joldarın oylap taptı. Qazir ärqaysımızdıñ telefonımızda bir-bir kompyuterden bar. Janarmaysız uşatın uşaqtardı da osınday jol kütip tur. Biz uşaqtı qurastırıp, jumıs istey alatının körsettik. Endi on jıldan keyin (kün batareyalarındağı uşaqtar ğana emes) elektrmen qozğalatın uşaqtar jolawşı tasımaldawı mümkin, men oğan senimdimin», - dedi Bertran Pïkar.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, kollaboratsiya aqqında qanun leyhasını azırlanğanda, onıñ ekseri allarda ahlâqiy mesüliyetni temin etmek kerek olğanını közde tutmaq lâzim, dep tüşüne.
Bunı Çubarov «112 Ukraina» telekanalınıñ efirinde Yuqarı Rada tarafından vatandaşlıq aqqında qanun leyhasınıñ baqılmasını izalarken söyledi.
Çubarov: «Men, Ukraina Cinaiy kodeksinde qayd etilgen areketler yapqan işğal etilgen territoriyalarnıñ sakinlerine qarşı vatandaşlıqtan marum etüvniñ esas ceza olmaq keregini tüşünmeyim. Vatandaşlıqtan marum etüv – devletler tarafından amelde qullanılmağan bir alettir», – dep qayd etti.
Onıñ aytqanına köre, bu munasebet ile «kollaboratsiya aqqında qanun»nı qabul etmek kerek.
Çubarov: «Bizge kollaboratsiya aqqında qanunnı qabul etmek ve onda insanlar tarafından yapılğan areketlerge bir-birinden ayıraraq yanaşmaq kerek. Mümkün olğanı qadar çoq allarda ahlâqiy mesüliyet aqqında söz yürsetilmeli. Ahlâqiy mesüliyet ise başqa qarşılıq kösterüv şekilleri ile çezile. Misal içün, lüstratsiya vastasınen», – dep, añlattı.
Ondan ğayrı o, vatandaşlıq aqqında qanun parlamentte baqılğan soñ o, «insanlarnıñ ekserisi içün uyğun kelecek», dep ilâve etti.
Daa evel Çubarov, Radağa «acele surette kollaboratsiya aqqında qanun qabul etmek» kerek, dep bildirgen edi. Onıñ sözlerine köre, kollaboratsiya aqqında qanun kütleviy degil de şahsiy mesüliyetni temin etmek kerek.
2017 senesiniñ noyabrinde Ukraina prezidentiniñ Qırım Muhtar Cumhuriyetinde daimiy temsilcisi Boris Babin, Ukraina qanunlarında Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırım sakinleri içün «işğalciler ile kollaboratsiya» añlamınıñ tariflenmegenini bildirdi.
Daa soñra Vaqtınca işğal etilgen territoriyalar boyunca nazirlikte, kollaboratsiya aqqında qanun deokkupatsiyanıñ arfesinde peyda olmaq kerek, dep bildirdiler.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Amsterdamnıñ bölge mahkemesi dekabr 14-de «skit altınları» kollektsiyasınıñ Ukrainağa qaytarılmasına dair qarar çıqardı. Bunı Reuters haber ete.
«Qırım – Qara deñizniñ altını ve sırı» sergisi 2014 senesi fevral ayından avgust ayına qadar Amsterdamnıñ Allard Pirson müzeyinde numayış etilgen edi. Anda Qırımdaki skit, sarmat ve gotlarnıñ medeniyetini temsil etken dört Qırım müzeyiniñ eksponatları taqdim etilgen edi.
Qırım işğalinden soñ Ukraina akimiyeti eserler müzeyge degil de, Ukraina devletine ait, dep bildirdi. Qırım müzeyleri ise eksponatlarnıñ olarğa qaytarılmasını talap ettiler. Felemenk müzeyi eserlerni ne Ukrainağa, ne de Qırımğa bermedi ve mahkeme qararını ya da taraflarnıñ añlaşmasını beklegen edi.
Qırımnıñ dört müzeyi Amsterdam mahkemesinde Allard Pirson müzeyine qarşı dava açtırıp, kollektsiyanı Qırımğa qaytarmağa talap etken edi.


text:
Myrtle Beach, Oñtüstik Karolïnadağı orangwtannıñ jolbarıs balasına bötelkemen öz qolımen süt berw äreketi ïnternetti paydalanwşılardı tañ qaldırdı dep xabaraydı Mashable silteme jasay otırıp jerilikti basılım. Nebäri 4 künniñ işinde atalğan rolïkti 500 mıñ adam tamaşalap ülgergen.
Rolïkte prïmat üş jolbarıs balasın öziniñ balasınday qabıldağan äreketteri öte tartımdı swrettelgen. Bastapqı kezde maymıl marğawlarğa zoobaq qızmetkerleriniñ süt berw äreketterin sırtınan ğana tamaşalağan. Sosın onı birte-birte özi istewge köşken... Tüsirilgen beyne rolïkten maymıl jolbarıs balaların öziniñ balasınday ünemi erkeletip, oynatatındığı körinedi.
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Ukraina Milliy bankı ve İsmail Gasprinskiy adına geostrategiya institutı qırımtatar halqı birinci Qurultayınıñ 100-yıllığına bağışlanğan hatıra parası çıqaracaq. Milliy bank saytındaki haberde bildirilgenine köre, para 2017 senesi noyabrniñ 17-nden itibaren qullanılıp başlaycaq.
Paranıñ yüzünde Ukrainanıñ ufaq tuğrası, üzerinde qırımtatar halqı gimninden alınğan: «Ant etkenmen, söz bergenmen, millet içün ölmege..» sözleri yazılğan mavı tüsteki Qırım haritası yerleştirilgen. Altında qırımtatarlarınıñ tamğası tasvirlengen.
Paranıñ ters yüzündeki caminiñ arqa tarafında qırımtatar milliy Qurultayınıñ azaları tasvirlengen, daire boylap ukraince ve qırımtatarca: qırımtatar halqı birinci Qurultayı, 100 yıl, dep yazılğan.
«Qurultay işiniñ neticesi olaraq, Qırım Halq Cumhuriyetiniñ Anayasası qabul etile, qaysı bir milletke mensüp olğanına baqmadan, er kesniñ musaviy olğanı, qadınlarnıñ musaviy uquqqa saip olğanı ve demokratik azatlıq temelleri ilân etile», – denilmekte Ukraina Milliy bankınıñ haberinde.
Qırımtatar halqınıñ Qurultayı mavı tüstesi milliy bayrağı, Qırım hanlarınıñ taraqlı altın tamğa şeklindeki tuğrası ve milliy gimnini tasdıqlağa edi.


text:
Lyuksembwrg premer-mïnïstri Ksave Betteltiñ resmï saparı ayasında Qazaqstan men Lyuksembwrg ükimetteri arasında äwe qatınası jönindegi kelissözder jasaldı. Qujattarğa Ïnvestïcïyalar jäne damw mïnïstri Äset Ïsekeşev pen Lyuksembwrg Ulı Gercogtigi Ornıqtı damw jäne ïnfraqurılım mïnïstri Francwa Bawş qol qoydı.
Sonımen qatar, Ulttıq banki törağasınıñ orınbasarı Qwat Qojaxmetov pen Lyuksembwrgtiñ Qazaqstandağı Tötenşe jäne Ökiletti Elşisi Pïer Ferrïng Ulttıq bank pen Lyuksembwrg Qarjı texnologïyaların berw jönindegi agenttigi arasındağı özara tüsinistik twralı memorandwmdı räsimdedi.
Derekköz: ÏA "Novostï-Kazaxstan"
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Related places
-
Park
- Polatlı Necip Fazıl Parkı 2.Etap in Polatlı Necip Fazıl Parkı 2.Etap (Polatlı Necip Fazıl Parkı 2.Etap), 06900 Ankara, Türkiye Park
- Necip Fazıl Parkı in Türkiye Other Great Outdoors
- necip fazıl parki in Türkiye Theme Park
- Necip Fazıl Kısakürek Parkı in Türkiye Park
- Necip Fazıl Kısakürek Parkı in Türkiye Park
- necip fazıl 2 in Türkiye Neighborhood
- Necip Fazıl in İstanbul, Türkiye Neighborhood
- Necip Fazıl in İstanbul, Türkiye Neighborhood
- Necip Fazıl in İstanbul, Türkiye Convenience Store
- bim necip Fazıl in Necip Fazıl Mahallesi (Antalya), İstanbul, Türkiye Student Center
- Necip Fazil İlkogretim in Türkiye Hospital
- Necıp fazıl endoskopi in Türkiye General Entertainment
- Necip Fazıl Sahnesi in Türkiye Road
- Necip Fazıl Kısakürek in Türkiye Middle School
- Necip Fazıl Ortaokulu in Türkiye Casino
- Necip Fazıl Ameliyathane in Gaziantep Yolu 12. Km (Antep Yolu), Kahramanmaraş, Türkiye Hospital
- necip fazil kisakurek in Türkiye Park
- Necip Fazıl durağı in Türkiye Road
- Necip Fazıl Bulvarı in Kayseri, Türkiye Shopping Mall
- Necip Fazıl Bim in Erzurum, Türkiye Residential Building (Apartment / Condo)
- Necip Fazıl Ap. in Necip Fazıl Mah. (Yaka Cad.), Meram, Türkiye Mosque
- Necip Fazıl Camii in Konya, Türkiye Medical Center
- necip fazıl asm in yavuz selim cd., , 34164 İstanbul, Türkiye Middle School
- Necip Fazıl Ortaokulu in Türkiye Laboratory
- Necıp fazıl bıyokımya Laboratuvarı in Türkiye


text:
Bu sene Mekkege acılıqqa barmağa istegen Qırım musulmanları Rusiye çetel pasportını elde etmeli.
Bunı Qırım musulmanları diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
Qırım musulmanlarını evelden zaruriy vesiqalarnı resmiyleştirmege çağırdılar.
Etnik musulman olmağan şahıslarğa islâmnıñ qabul etmesi aqqında şeadetnameni bermege kerek.
Acılıq Qurban bayramnıñ arfesinde başlana, bu sene bayram sentâbr 24-27 künlerine kele.
Acılıq – Allahqa yapılğan ibadettir, islâmnıñ beş şartlarından biridir. Er bir musulman ayatında eñ azından bir kere acılıqqa barmalı.
2014 senesi Mekkege Qırımdan 150 musulman barıp keldi.


text:
NATO sentâbr 14 künü Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda keçirilgen «saylavlar»nı tanımay. Bu aqta Alyansnıñ baş kâtibi Anders Fogh Rasmussenniñ beyanatında aytıla, dep haber ete UNİAN.
«Sentâbr 14 künü Ukrainanıñ muhtar cumhuriyeti – Qırımda keçirilgen saylavlarnı tanımay», – denile beyanatta.
Gensek şunı qayd etti ki, NATO alâ daa Rusiye tarafından Qırımnıñ qanunsız işğalini ve Ukraina şarqındaki vaziyetniñ kerginleşmesini takbih ete.
«Biz Rusiyeni Qırımnıñ qanunsız işğalini toqtatmağa çağıramız, biz onı tanımaymız ve tanımaycaqmız. Ukraina mustaqilliginiñ ve bütünliginiñ tarafdarları olamız», – dedi Anders Fogh Rasmussen.
Belli olğanı kibi, Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda sentâbr 14 künü qanunsız saylavlar keçti. Bundan soñ Avropa birligi «Rusiye Federatsiyası tarafından Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ ve Aqyar şeeriniñ qanunsız işğalini takbih etkenini» bildirdi.
AQŞ da Qırımda regional ve yerli saylavlarnıñ qanuniy olğanını saymay.


text:
Ekrem Çelebi - Sevdiğim
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Sevdiğim
Etiketler : Ekrem Çelebi - Sevdiğim türkü indir, Ekrem Çelebi - Sevdiğim türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Sevdiğim mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Sevdiğim türküsü, Sevdiğim sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Sevdiğim bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Haydi Güzelim
Ekrem Çelebi - Duydun Mu Anam
Ekrem Çelebi - Derdimi Kimlere Desem
Ekrem Çelebi - Dağlar Bizim Dağlarımız
Ekrem Çelebi - Ozanlar Diyarı
Ekrem Çelebi - Şekeroğlan
Ekrem Çelebi - Karanfil Suyu Neyler
Ekrem Çelebi - Eyleme Dostum
Ekrem Çelebi - Ağ Gelin
Ekrem Çelebi - Sürmeli
Ekrem Çelebi - İkilik Noktası
Ekrem Çelebi - Yüce Dağ Başında
Ekrem Çelebi - Hacel Ovasını Engin Mi Sandın
Ekrem Çelebi - Olmaz Mıydı
Ekrem Çelebi - Dumana Dumana (Barak)


text:
Almatı jaylı eñ üzdik än jazğan adamğa avtokölik beriledi, - dep xabarlaydı Tengrinews.kz tilşisi qalanıñ Mädenïet basqarmasınıñ baspasöz qızmetine silteme jasap.
Baspasöz qızmetiniñ mälimetinşe, "Almatım - jüregimde" attı jıl sayınğı än bayqawı bïıl 5 qırküyekte Mädenïet jäne demalıs sayabağında ornalasqan "Şabıt" jazdıq teatrınıñ saxnasında ötedi. Bayqawğa 18-30 jas aralığındağı kez kelgen adam qatısa aladı.
"Bayqawğa qatıswğa nïetti adam onıñ eñ bastı maqsatınan xabardar bolwı tïis, ol - şahardıñ zamanawï kelbetiniñ belgisi bola alatın qala twralı jaña ändi ömirge keltirw. Kompozïcïyanıñ äweni men sözi jürekti bawrap, ertemen jumısqa bara jatqan qalalıqtardıñ awzınan tüspeytin tamaşa än bolwı tïis. Ärïne, şığarma öziniñ mazmunımen de adamdı tänti qılwı kerek. Is-şara Qala küniniñ ayasında ötedi. Bäygege qomaqtı jülde - avtokölik tigilip otır. Tapsırıstardı qabıldaw twralı Almatı qalasınıñ Mädenïet basqarmasına xabarlasıñızdar", - deydi basqarmadağılar.
Ayta keteyik, bayqawğa qatıswşılardıñ şığarmaşılığın mädenïet qayratkerlerinen quralğan qazılar alqası bağalaydı. Ötken jılı onıñ quramında: Baqıt Şadaeva, Bayan Esentaeva, Arman Düysenov, Alwa Qonarova, Älişer Kärimov boldı, al törağalıqtı xalıq ärtisi Nurlan Abdwllïn atqarğan edi. Ötken jıldıñ jeñimpazdarınıñ arasında: Ayqın Tölepbergen - "Güldegen Almatı", Rüstem Nurjigit - "Almatım dep än salam", "Ayala" änderimen jäne Stars KZ tobı - Alma-Ata", Kümis Bazarbaeva - Almaty änderimen közge tüsti. 2014 jılğı gran-prï jüldesin şımkenttik "Arman" dweti "Almatım" änimen jeñip aldı. Al, Turan Raxïmberlïn birinşi orınğa, "Gawhartas" kvarteti ekinşi orınğa, Roza Mukataeva üşinşi orınğa ïe boldı.
Derekközi:Baq.kz
Tegï: Mwzıka,
Kommentarïï


text:
Aqmescitte İslâm aqidesi boyunca seminar ötkerilecek
Qırım ve Sevastopol müsulmanları Diniy idaresinde qadınlar içün “İslâm aqidesi ve onıñ añlamasında peyda olğan problemler” seminarı ötkerilecek. Dersni İslâm aqidesi boyunca mütehassıs Esadullah Bairov keçirecek.
Seminarda İslâm dini, Tevhid ve Allahqa iman meseleleri baqılacaq. Dersniñ mevzusı zemaneviy islâm cemiyeti içün pek müimdir.
Seminar yanvar 17 künü saat 17:00 Aqmescit ş., Volodarskogo,3/Kurçatova,4 adresi boyunca, (Kebir cami) Qırım ve Sevastopol müsulmanları Diniy idaresiniñ konferents-zalında ötkerilecek.
QMDİ MDT hızmeti


text:
Bütün qırımtatar halqı Ahtem Çiygoznen ğurur duya. Biñlernen semetdeşi ve diger milletlerden olğan insanlar onı dost sayalar.
Ahtem Çiygoz bütün dünyada şeref, mertlik ve qırılmağan irade adamı olaraq belli. Onıñ aqqında memleketlerniñ prezidentleri ayta, qırımtatar halqına yañı dert ve telükelerni ketirgen Rusiyeniñ Qırım işğali qonuşılğan halqara körüşüvlerde onıñ adı yanğıray.
Ahtem Çiygoz Qırım ve qırımtatar halqınıñ serbest ve lâyıq kelecegi içün küreşmekte
Ahtem Çiygoz qırımtatar halqınıñ eñ qıyın avdet ve tuvğan toprağında yerleşüv yılları hızmet etkenlerden biridir.
Bugünde-bugün o, Qırım ve qırımtatar halqınıñ serbest ve lâyıq kelecegi içün küreşmekte.
Ahtemniñ doğğan kününde 1944 senesi mayıs 18-de sürgünlik körgen, eki qız ve eki oğlannı östürgen, gençlik çağında qırımtatar milliy areketine qoşulğan ana-babası – Zeytulla ağa ve Aliye ablağa minnetdarlıq bildiremiz.
Ahtem Çiygoznıñ ömür arqadaşı, balaları ve torunlarına qoltutamız.
Rusiye işğalcilerinen beraber Qırım toprağına kelgen yamanlıqnı yaqın vaqıtta yoq etecekmiz, qırımtatar halqı ise kene serbest olacaq.
Sayğılı Ahtem qardaşım! Doğğan künüñ hayırlı olsun!
Allahtan Saña ve Seniñ yaqınlarına sağ-selâmetlik tileyim!
Eminim, yaqın zamanlarda epimiz serbest Qırımda beraberlikte olacaqmız! İnşallah!
Refat Çubarov, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarlarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Türkiye prokuraturası Ukrainanıñ tanılmağan Qırım Cumhuriyetiniñ limanlarına kirüv yasağını bozğan Türkiye seyaat layneriniñ işini ögrenip başladı. Bunı Yuqarı Radanıñ VO «Batkivşçina» deputatı Mustafa Cemilev bildirdi, – bildire «Ukrainskiye novosti» agentligi.
Cemilevniñ qayd etkenine köre, o özü bu meseleni ögrendi, ve, onıñ malümatına köre, «Adriana» layneri Türkiye qanunlarını bozdı ve oña qargı cinaiy iş açıldı.
«Bu seyaat laynerini aytacaq oslaq, Türkiye Cumhuriyetiniñ prokuraturası taqiqat keçirecek», – dep ayttı Mustafa Cemilev.
Bundan ğayrı, halq deputatı kütleviy haber vastalarınıñ «Aqmescitt-İstanbul» ava seferi ğayrıdan başlanaca aqqında haberini yañlış dep bildirdi, – dep yaza neşir.
Ukraina halqara gemiler içün Qırımdaki Kezlev, Keriç, Aqyar, Kefe, Yalta ve Aqyar limanlarını qapattı.
2014 senesi martnıñ 16-da Qırımda ve Aqyar şeerinde yarımada statusı aqqında sahte referendum olıp keçti. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qabul etti. Ukraina, Avropa Birligi, AQŞ rey berüvni tanımayıp, Qırım Rusiye tarafından işğal etildi degen fikirdeler.


text:
İnsan aqları Qırım alan missiyası bildire ki, Keriçte avgust 24-te politsiya Ukraina bayrağı ile çıqarılğan foto içün üç insannı yaqaladı. Bunı uquq qorçalayıcılarğa yaqalanğanlardan biriniñ anası bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, eki erkek ve bir qız avgust 24-te saba saat 7-de Keriç merkezindeki Mitridat dağında Ukraina bayrağı ile foto çıqaracaq ediler. Gençler bu şekilde Ukraina mustaqillik Kününi qayd etmege istediler.
Olar Ukraina bayrağı ile foto çıqardılar, birden politsiya keldi ve üçüni de pis laflardan sebep yaqaladı. Protokol tizilgen soñ politsiya olarnı mahkeme zalına alıp ketti
«Olar Ukraina bayrağı ile foto çıqardılar, birden politsiya keldi ve üçüni de pis laflardan sebep yaqaladı. Protokol tizilgen soñ politsiya olarnı mahkeme zalına alıp ketti», – dep tarif etti qadın.
Yaqalanğanlarnıñ bildirgenine köre, politsiyada yaqalav sebebi Ukraina bayrağı ve Ukraina tuğrası ve oña qoltutuv yazısı ile kölmek olğanını ayttılar.
Uquq qorçalayıcılarnıñ malümatına köre, aynı o kün mahkeme Rusiye Federatsiyası Memuriy bozuvlar Kodeksiniñ 20.1 maddesi boyunca (nizamnı bozuv) üküm çıqardı. Oğlanlardan birini 15 künge qadar apiske aldılar, digerine 1000 rublelik para cezası berildi.
«Qıznıñ işi avgust 25-te baqılacaq, çünki bazarertesi künü şaatlardan biri yañlış malümat berse, cezalanacağını ögrenip, malümat bermekten vazgeçti ve vaqianı körmegenini bildirdi», – dep qayd eteler missiyada.
Uquq qoruyıcı ya da mahkeme organları vaqianı izaatlamaylar.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Ukraina mustaqillik künü Qırımda Aqmescitteki Taras Şevçenko eykeline çeçekler qoyulğan edi. Mında politsiya hadimleri, adiy urbada insanlar, em de samooborona nevbetçilik yaptılar. Bazı adamlarnı politsiya bölügine alıp ketken ediler. Yaqalanğanlar arasında – Ukrain medeniyet merkeziniñ vekilleri.
Aqmescitteki cemaat faalleri Ukraina mustaqillik Künü munasebetinen aktsiyanı keçirecek ediler, lâkin Aqmescitniñ şeer memuriyeti buña izin bermedi.


text:
Yapılğan «rekonstruktsiya» neticesinde Bağçasaraydaki Han sarayınıñ divarlarında XVI-XVII asırğa ait süslemeler eşile. Bunı Qırım.Aqiqatqa QMC milletlerara munasebetler ve sürgün etilgen vatandaşlarnıñ işleri boyunca komitetiniñ sabıq başlığı, Qırım faaliyetçisi Edem Dudakov bildirdi.
«Şimdi divarlar dım çeke. Süslemeler eñ adiy şekilde qorçalanmadı. Qıya yel nem ketire ve bu süslemelerge doğru ura. Olar asılında tam manada eşildi. Eñ qıymetli olğan ğarp divarınıñ yüzünde endi bayağı büyük ğayıplar bar. Anda XVI-XVII ve qısmen XVIII asırğa ait süslemeler buluna. Şarq divarınıñ yüzünde bir kalligrafik yazı bar. Olar onı, iç bir qıymeti yoq dep qabul ettiler. Oña asıl da konstruktsiyalarnı tiredi ve fizikiy şekilde mahv ettiler. Han sarayındaki tarihiy şeylerden yalıñız divarlar qaldı», – dedi Dudakov.
Onıñ aytqanına köre, «rekonstruktorlar» Han sarayında «obyektniñ iç bir ekspertizası olmadan» çalışmağa devam eteler.
Mart 19-da Kyivde Ukrainadaki Rusiye elçihanesi yanında Qırımda Han sarayınıñ mahv etilmesine qarşı tedbir keçti.
Rusiye ukümeti Bağçasaraydaki Han sarayında «qazağa qarşı ilk nevbetteki işler»ni yapmağa devam ete. Ukraina Medeniyet nazirligi, Qırımdaki Rusiye ukümeti tarafından Bağçasaray qoruğınıñ territoriyasında işlerniñ yapılması neticesinde Han sarayınıñ baş binası içün mahv etilmek telükesi bar.
Bağçasaraydaki Han sarayı muzeyi – qırımtatarlarnıñ tarihı ile alâqalı olğan eñ belli muzey, Qırımnıñ Girey hanlarınıñ yazlıq rezidentiyası yeri. Muzey kompleskiniñ territoriyasında saray, harem binası, han mezarlığı ve cami bulunalar. O, UNESCOnıñ Dünya mirası cedveline kirsetilmege namzettir.


text:
Ulıbrïtanïyanıñ 24 jastağı turğını Xarnaam Kawr boyjetken retinde kelbetin saqal buzıp tursa da, turmısqa şığwğa äzir. Bul üşin ağılşındıq arw ataqtı londondıq fotograf jobasınıñ ayasında fotosessïyağa qalıñdıq kïimimen qatıstı. Xarnaam polïkïstozdıq bez sïndromına şaldıqqanın aşıq türde mälimdedi. Ol ağzada gormonaldıq özgeris twındatadı. Oğan saqal men murt 11 jasınan şığa bastağan. Bul üşin tipti özine qol salğısı kelgen künder de bolğan. Alayda bul oyınan bas tartqan. Ötkende telearnalardıñ birine bergen suxbatında boyjetken sırtqı kelbetin maqtan tutatının aytqan.
- Meniñ bar bolmısım – osı. Aynalam qandaymın, solay qabıldasa deymin, – dedi «saqaldı qalıñdıq».
Xarnaam Ulıbrïtanïyada tursa da, tüp tamırı ündilik ekenin ayta ketkimiz keledi. Ol sïkxïzm dinin ustanadı. Bul dinde denedegi tükti qırwğa tıyım salınğan. Boyjetken burın saqal-murtın qırıp tastağısı kelse, bul dindi qabıldağannan keyin ol oyınan bas tartqan.
QazAqparat
Tegï: Älemde talay qızıq bar,
Kommentarïï


text:
İşğal etilgen Qırımda bala bağçalarında nevbet 39 biñ insannı teşkil ete. Bunıñ kibi raqamlarnı sentâbr 1-de Qırım «tasil ve ilim naziri» Natalya Gonçarova seslendirdi.
Onıñ aytqanına köre, eñ kergin vaziyet Qırım paytahtında, mında 12,4 biñ bala nevbetini bekley.
«Bugünde-bugün bala bağçalarınıñ nevbeti – Qırım içün ciddiy bir problemadır. Ukraina vaqıtlarında bile bu raqam bizde eñ yüksek sayılır edi. Bu ceetten liderler yerlerini, tabiiy ki, büyük şeerler aldı», – dedi Gonçarova.
Kezlevde bala bağçalarında nevbet 2,7 biñ baladan ibaret, Kefede – 2,5 biñ, Aqmescit rayonında – 3,4 biñ, Bağçasarayda ise – 1,9 biñ balanı teşkil ete.
Gonçarovanıñ qayd etkenine köre, mektepten aldın müessiselerniñ büyük nevbetler meselesini al etmek içün 577 million ruble miqdarında sermiya ayırıldı.


text:
QARACHAYLILA
Dodulanı Asker,
Nal’chik
QARACHAYLILA
Bu stat'yağa köre telefil'm salınñandı. Orus tilde. Ol "Mir" kanal bla bıyıl 2-chi iün'da, Qarachay-CHerkes Respublikanı televideniyası bla ua 16-chı iül'da körgüztülgendi. SHimal Kavkazda djashağan halqlanı üslerinden "Ömürleni tereninden" degen cikl bla 49-chu kanalda beriule qurar muratı bardı anı avtorunu. Birinchisi "Qarachaylıla" dep bashlanñandı.
Kertichilik
Qarachaylıla qalıubaladan beri SHimal Kavkaznı künbatısh djanında djashap keledile. Ala turğan djerle - Teberdi, Dombay, Arhız, Mahar, Miñi taunu tiyresi - biteu duniyağa belgilidile. Ata-babaları alanladıla. Alanlanı tüp etgen 1395-1936 djıllada aqsaq Timur bolğandı. Aslamı qırılğandı, kimi, djesirlikge tüshüp, SHarkğa sürülgendi, bir qauumları ua tar auuzlağa qachıp buğunñandıla, kimi ua, biyik auushladan ötüp, tau artlarında taphandıla qadarların. Bügün-bügeche da qarachaylıla bir birlerine "alan" dep aytadıla.
Lev Tolstoy hayt degen zamanında qarachaylılanı kertichiliklerin, girtchiliklerin emda em süydümlü halq bolğanların eslegendi, alay bla ol alanı duniyağa bayam etgendi. Qarachay halqnı sıfatın quray, XIX ömürnü ullu orus alimi akademik G.Ü. Klaprot a bılay chertgen edi: "Qarachaylıla Kavkazda em biyik kul'turası bolğan halqdıla, hallarını djumushaqlıqları bla, oğurluluqları bla da qonshuların ala köpge ozadıla dep, bir da arsar bolmay aytallıqma".
Bu oümnu kertiligine shağatlıq etgencha, bashha akademik, orus askerni generalı I.F. Blaranbergni aythanı ua bılay bolğandı: "Barın da tergey, süze kelsek, qarachaylıla ullu civilizaciyaları bolğan halqlanı sanına qoshuladıla. Ariu halleri bla, ahshı adetleri bla ala bashhalanı keslerine usharğa itindiredile".
Qarachay Rossey imperiyağa 1828 djılda 23-chü oktyabr'de qoshulğandı. Arı deri üch kün alğa onekisağatlıq Hasauka urush barğandı. Bu sermeshde horlam orus askerge keledi. Aña bashchılıq etgen general Emanuel' edi. Anı qoranchı ölgenle bla, djaralıla bla birge otuz miñ sanlı Battal-Pashanı korpusu bla orus asker sermeshgende qoranchladan qayda aslam edi. Rossey imperiyanı asker ministri A.I. CHernıshovha G.A. Emanuel' 1828 djılda 30-chu oktyabr'de Qarachaynı horlağanını üsünden raport djazğandı. Anda aytılğanı bılaydı: "Sizni DJarıqlığığızğa ahshı hapar bildirirge ashığama. SHimal Kavkaznı fermopillerin bizni askerleribiz horlağandıla emda Miñi taunu tiyresinde Rosseyge qadjau süelgen halqlanı tuturuğu Qarachay bla ara ayırılğandı. Qarachaylıla bla urush, bıyıl oktyabr'ni 20-sında erttenlikde sağat 7-de bashlanıp, iñirlikde sağat 7-de boshalğandı em ahır biyikle alınñandıla, meni bashchılığım bla, Allahnı ahshılığından, ala bla birge bizni orus askerge alacha biyik daradja kelgendi, horlam aña teyri djarığın djañı nür bla iygendi". Andan arı ol raportnu ahırında bılay djazıladı: "22-chi oktyabr'de Qarachaynı bashchısı Vali Islam Qırımshauhal ulu belgili tuqumlanı kelechileri bla maña kelgendi emda orus patchahha keslerini kertichi bolluqlarına ant etgendile, anı bla birge tört belgili tuqumdan amanatla bergendile. Bu ullu qıral mağanalı ishle boshalğanlay, Kavkaz oblast'nı qorquusuzluğu bla, tınchlığı bla baylamlı, askerle 24-chü oktyabr'de artha atlanadıla. Alanı birgelerine men 29-chu oktyabr'de Stavropol'ğa tiyisheme. Urushha qatıshhan askerleni sanlarını, ala qalay sermeshgenlerini emda bashha bolğan zatlanı üslerinden artdaraq tıñılı hapar aytırığımı ullu sıyğa sanayma".
Ara shaharda chıqğan "Severnaya pchela" degen gazet ol keziulede Qarachaynı Rosseyge qoshulğanı bla baylamlı bılay djazğandı al betinde: "Bu alamat horlam igi ıshanıu beredi biteu Kavkaznı mından arı tınchayırığına... Qarachaylılanı tögereklerinde djashağan emda alanı horlanmazlıq sunñan halqla endi mından arısında sağısh eterle, alağa da bıllay kün kelligine arsar bolmazla".
Qarachaylıla bergen sözlerine ie bolğandıla. SHamilni belgili kelechileri Sefer-bey Zana bla Süleyman-Efendi ne bek küreshgen esele da, Qarachaynı, kesleri djanlı etip, Rosseyge qadjau süeltirge biteu salğan qıyınları ullu mağana tutmağandı. Müridizmni bayrağı bla kelgen Muhammed-Aminni oquna kelmegendi qolundan alanı antlarından taydırırğa. Qarachaylılanı aslamı anı djanlı bolmağandıla. Anı sebepli bolur edi belgili orus alim V.M.Sısoevni bılay aythanı: "Orus patchahha bir kere ant etip, qarachaylıla ol antha kertichi bolğanlay qaladıla... Ol kertichilik üchündü Qarachaynı bügünñü chekleri bla djerleri alağa sauğa etilgeni da...". Qarachaylıla djañı djerlege köchürülmey, eski djurtlarında qalğanları da ma anı bla baylamlıdı.
1829 djılda oquna taulanı, artığıraqda Miñi taunu, tintirge ekspediciya quraladı. Alimleden sora da, ol ekspediciyağa qarachaylıladan djol ustala da qoshulğandıla. Adam ulu djaratılğanlı ma ol djıl minñendi adam Kavkaznı chardağına, Miñi taunu töppesine. Ma andan sora bashlanñandıla Qarachaynı djerinde tintiu ishle, djolla, qalala ishlegen da.
Rossey bla birge
XIX ömürnü ekinchi djarımında Qarachaynı tarıhı bashha djoruqlağa boysunadı. Kavkaz urush da boshaladı, bashha djañı auushla achıladıla. Demeñili Rosseyni qadarı bla Qarachay bütün baylanadı, anı qoy, ol anı bla bir etedi kesini qadarın. Birinchi oquu mekyamla da ishlenedile, oquğan, qara tarta bilgen adamla da chığa bashlaydıla. Qarachaylılanı aynıu djolları orus emda kavkaz halqla bla birlikde barğandıla - urushlanı, revolüciyalanı da otlarına birge kire, bir birge bolusha, birge chığa da kelgendile.
Qarachay halqnı bay fol'kloru, kölden chığarmachılığı köp türlü djashau bolumlanı, ertte ozup ketgen ishleni, djalanda kesini djashauundan uğay, qonshuda djashağan halqlanı tarıhlarından oquna saqlap, bügünñü künñe deri djetdirgendile. "Ullu Hodjnu", "Aznaurnu" djırların alıp qoysaq oquna, qallay bir kertilik keledi aladan cherkeslileni, noğaylılanı, qabartılılanı, abazehleni djashaularından. Maña ishim bla baylamlı köp djerlede bolurğa tüshedi, köp adamlağa tüberge. Esimden ketmeydi belgili cherkes alim I. Kalmıkov bla Dağıstannı, Qarachay-CHerkesni da sıylı alimi SH. Sekalievni qarachay halqğa ıspasları, djürek ırazılıqları. Alanı keslerinde ertte unutulğan, eslerinde qalmağan shartlağa, kir qondurmay, saqlayalğanı üchün. Ol a Qarachaynı keñ da, saq da djüregini, oğurlu esini cheksizligin, terenligin dağıda bir kere chertedi.
Ma bu tuqum zatladıla halqnı mağanasın chığarğan, anı biyik etgen. Ol djırlada "adamlıq", "achıu", "halal" degen sözle djoqdula, alay ala, alağa siñip, alada erip, adamlıq bla, halallıq bla, djandauurluq bla birge atlanadıla ömürlükge. Anı sebepli qalay igi añılashınadı belgili orus poet Nikolay Aseevni bılay djazğanı: "Qarachaylılanı ich namısları biyikdi, oümlu sabırlıq qaynaydı alada. Ala alamat, bek qatı da adamladıla: tau djaylıqlada sürüulerin burundan küte kelgen, köre da, süze da, teñleshdire da, em bashı ua, bağalay da bilgen".
Qarachaylıla em ish köllü halqladan biridi. Ömürden beri ala malchılıq bla küreshe keledile, djetishimleri bla keslerini atların biteu Rossey imperiyağa aytdırğandıla. XIX ömürnü ahırında, HH ömürnü bashında, söz üchün, bıllay tarıh shartla bardıla: har bir qarachaylığa adam bashından eki at, beshden artıq tuuar mal, otuzdan atlap echki bla qoy djete edile. Bu körümdüle biteu Rosseyde oquna bek biyikge sanalğandıla. Har bir er kishi bashından a 121 mal djetip bolğandı. Allay bir mal adam bashından bir djerde da bolmağandı bir Malqardan bashha.
Qarachay at, qarachay qoy, qarachay ayran biteu duniyağa da belgilidile, kefir a (gıpı ayran) Rossey imperiyanı halqlarına Qarachaynı sauğasıdı. Belgili alim D'yachkov-Tarasov 1908 djılda, djashırıp küreshmegenley, achıq aythandı, kefirni gıpıları qarachaylıladan alınñandıla dep, emda kefir bla baylamlı alada bügün da köp tauruhla djürügenin enchi chertgen edi.
Atlanı em chıdamlı bolğanları üchün Rossey imperiyanı alchı atlı askerleri, qazaq polkla, qarachaylıladan alıp bolğandıla. Anı üsünden 1913 djılda belgili alim emda veterinar A.A. Atamanskih bılay sağınadı: "Ol djanı bla Qarachay bek ullu mağananı tutadı, asker atla bla Qoban em Terk qazaq polklanı djalchıta. Har djıl sayın 10 miñ at satılıp alınadı andan".
1998-1999 djıllada djalanda qarachay atla kötürülgen edile Miñi taunu bashına. Ol a alanı qallay chıdamlı bolğanların körgüztedi.
Brest qaladan Pragağa deri
Gitche hapar bla bek qıyın boladı halqnı adetin, sıfatın, halin, tarıhın, etnografiyasın körgüztüp qoyarğa. Alay, halqda aytılğanlay, teñizni tatıuun bilir üchün, anı tolusunlay icherge kerek tüyüldü. Bolsada Ullu Ata djurt urushda bolğan ishlege qaytmay bolalmayma.
Ullu Ata djurt urushnu al aylarında qızıl askerge 15.600 qarachaylı djash ketgendi. Bashhacha aytsaq, har beshinchi qarachaylı. Aladan toğuz miñ adam qaytmağandıla, sermeshlede djoülğandıla. Añılashınırcha aythanda - halqnı har segizinchi adamı... Qarachaylıla, Brest qalada barğan sermeshleden bashlap, ahır, CHehiyanı ara shaharı Pragada urushlağa deri qatısha kelgendile.
Boğatırlanı Harun, Dekkushlanı Magomet, Temrezlanı Ramazan urushnu keziuünde brigadalanı komandirleri bolup turğandıla. Bashha türlü aythanda, general qulluqlada bolğandıla. Qarachaylı askerchile em girtchi, em djigit komandirle bolup turğandıla partizan otryadlada. Aythılıq belorus partizan polknu bashchısı Qasaylanı Osman edi. Nemisli general Ermansdorf bılay djazğan edi anı üsünden: "Kavkazlı Osman bek hıylachıdı, bek ustadı urush djanı bla". Partizan otryadlanı komandirleri bolup urush etgenleni aralarında Hayırqızlanı Kichibatır, Karaketlanı Djünüs, Barhozlanı Asker, Kipkelanı Qurman (barı da Belorussiyada urush etgendile), Özdenlanı Dügerbiy (Ukrainada), CHochulanı Harun (Sloveniyada) dağıda bashhala bolğandıla.
Sovet Soüznu DJigiti degen sıylı atha 25 qarachaylı körgüztülgendi. Aladan djalanda onbirine berilgendi ol sıylı at. Anı sıltauu Qarachaynı köchürülgeni bla baylamlı edi. DJigitge körgüztülgenleni aslamısı ol sıylı atnı almay qalğandıla. Söz üchün, Badahlanı Asker, Barhozlanı Asker, Batchalanı Ismayıl, Dekkushlanı Magomet, Gaddjalanı Muradin, Qanamatlanı Adju emda bashhala. Besh-altı orden bla sauğalanñan qarachaylılanı sanı az tüyüldü.
Bıllay körümdüle al-ğınñı Sovet Soüznu tiyresinde djashağan bir dep bir milletde da djoqdula. Anı üchün a ökümetni ıspası - qarachaynı ullusun, gitchesin da Orta Aziyağa bla Qazahstanña köchürgendile, 1943 djılda noyabr'ni ekisinde qısh suuuqla kele tebiregenlerinde. Halqnı ekiden biri qırılğanına seyir etercha tüyüldü. Ölgenle ua - sabiyle, qartla, tishirıula...
Qarachaynı saqlanñanı djalanda anı ish köllülügü bla, girtchiligi bla baylamlıdı. DJashauunda bolğan shartla anı djauları etgen tilleden ese, anı djauları aythan ötürük sözleden ese bashha türlü hapar aytadıla. Ol ötürükle ish etilip quralğandıla. Esimden bir zamanda da keterik tüyüldü, Qabartı-Malqarnı gosteleradiosunu "Ömürleni tereninden" degen keziulü beriuüne Rosseyni sıylı alimi Habichlanı Magomet bla tarıhchı professor Laypanlanı Qaziyni chaqırğanım. Perestroykanı qaynağan zamanında ala SHimal Kavkaznı djer kartasın alıp kelgen edile. Ol karta Ullu Ata djurt urush bashlanñınchı djarashdırılğan edi Leniñrad shaharda, basmalanñan a 1942 djılda Qazan shaharda etilgen edi. Bizni barıbıznı da seyirge-tamashağa qaldırğan bir zat edi: Qarachay avtonom oblast'nı arası Mikoyan shaharnı atı Kluhorige türlenip, Qarachaynı djeri ua Gruziya SSR-ğa qoshulup tura edile. Andan sora neda ayt da tur.
Igini bağasın chığara biliu
Uzaq 1915 djılda, Birinchi duniya urush qıstau barğan zamanda, "Priroda" degen atı bla ara jurnalda, bu ariu djerleni kiyik adamlarından tazalap, mında Rossey imperiyanı baylarına, biylerine soluu üyle, sanatoriyle ishlerge tiyishlisini üsünden oümlay edile bir qauumla. Ol qauumla alay murat etgen keziulede ua Qarachaynı djashları orus askerlede frontlada sermeship bolğandıla. Duniyağa aytılğan "Kiyik Kavkaz diviziyada" enchi tatar polk bar edi. Anda qulluq etgenleni barısı da qarachay elleden edile. Alanı aralarında Georgiyni djorunu tolu kavalerleri Bayramuqlanı DJattay, Özdenlanı Dauut, Botashlanı Ahaz, Botashlanı Sosran. Ahshı qulluq etip, Qrımshamhanlanı Mırzaqulcha, general chınnı alğanla da bolğandıla.
Generalnı sağınñanıbız bla Nikolay Petrusevichni esgermey ketalmayma. Ol, 1860 djıldan bashlap, 1880 djılğa deri Qarachaynı asker administratoru bolup turğandı. Qarachaylıla aña, tüz fayğambarnı allına kelgencha, alay kelip bolğandıla. Qarachay tilge üyrense, adetlerin, törelerin bilse, halleri bla kelishse, sora adamlağacha qarasa, andan bashha ne kerekdi. 1880 djılda Kavkazdan uzaqda. Turkestanda. Nikolay Petrusevichni öltürgenlerinde, qarachaylıla, ahcha djıyıp, qazaqla bla birge arı barıp, anı ölügün keltirip, Qarachayda asıraydıla. Ol adamğa mında bügün da ullu namıs, ullu hurmet etgenley keledile. Ma ol aytıp bolğandı, Qarachaynı baylığı, anı djerini ariuluğu mından arı da köp djıllanı djasıu anaları bolğanlay turluqların anı halqına...
"Kavkazlıla oğurlu adamladıla"
XIX ömürde SHimal Kavkaznı halqlarını kelechileri Osman imperiyanı djerlerine köchüp tebireydile. Ol köchgünchülük tarıhda muhadjirlikcha belgilidi. Bir-bir halqla ua, bir adamları da qalmay, köchüp ketgendile. Bu ish ullu imperiyalanı sayasatları bolğanına kimni da bir ishegi djoqdu. Anı üsünden alimle köp djerde, köp türlü oümla da aytadıla, men ala bla sizni, bashığıznı aurutup, zamanığıznı almayma. Belgilidi ol qıyınlıq, ol muhadjirlik qarachaylılanı bir djanında qoüp ketmegeni.
Bügünlükde qarachaylıla duniyanı köp türlü qırallarında djashaydıla. Barısından da köb a ala Türkdedile. Qarachaylılanı kul'tura araları eki djurnal chığaradı "Birikgen Kavkaz" - türk tilde, "Qart-djurt" - qarachay tilde. Muhadjirleni tuuduqları busağatda 14 el bolup djashaydıla anda. Art keziude ua köp üyürle ullu shaharlağa köchedile, ala alada da millet-kul'tura arala quraydıla, tilni, adetni, millet sezimni saqlarğa küreshedile.
Muhadjirlege, keslerini öz, ariu tabiyğatı bolğan djerlerinden ayırılıp, teñiz tiyrelede djashau eterge tüshgendi. Qırılğan da köp etip, amannı kebinden, qıynalıp tirnekley edile ala. Ma ol zamanlada köchgünchüleni bir qauumu soltanña, bolushluq tiley, keledile, Anatoliyanı ich djerlerinde bılanı djasharğa qoyarcha. Anda aytadı anı Biyikligi biteu osmanlanı padchahı soltan Abdul-Halit: "Kavkazdan kelgenle - meni qarındashlarımdıla. Ala qalayda süysele, alayda djasharğa erkindile. Ala izlegen - meni buyruğumdu". Ol tübeshiuden sora Kavkazdan kelgen muhadjirle, qayda djürekleri ırazı ese da, anda djasharğa erkin edile.
Bek bay qarachay elleden biri Bashhüyüknü quralğan tarıhı bılaydı. Beri kelgenlege üyle ishlene turğunchu, alağa Kon'yanı gubernatoru qonaqbaylıq etip turğandı. Ol keziude bashhüyükchüle Kon'ya shaharda djashağandıla. Qarachaylıla djañı üylerine köchgenlerinde, elge "Ümran Hamidie" dep atağandıla. Anı tau tilge köchürsek "Hamidni sauğası" degen mağananı tutadı. Hamit soltannı 1918 djılda Türkde padchahlıq taydırılğandan sora, elni atı Bashhüyük boladı. Bügünlükde 35-40 kilometrge deri baradıla bashhüyükchüleni sabanları. Har bir üyürnü da arbazında traktorla, kombaynla, djük tashığan mashinala bardıla. Qıralnı saparishi (zakazı) bla bıla buday bla arpa ösdüredile.
1919 djılda qarachaylılanı aslamı Kemal'-pasha (Atatürk) bashchılıq etgen revolüciya (ınqılap) djanlı süeledile. Qarachaydan chıqğan muhadjirleni allarında bolğan Atatürknü antlı teñi Bozqurt edi. Türk revolüciyanı bash horlamlarından biri türk millet bla anı tili quralğanı bolğandı. Türkde djashağan qartlanı bügün da eslerindedi ol zamanlada alimleni qarachay ellege basınıp keliuchüleri emda har söznü, har aytıunu mağanasın sorğanları, djazıp alğanları. Alimle Atatürknü: "Qarachay halqnı tabığız, aladıla bizni erttegili da, taza da tilibizde söleshgenle", - degenin, enchi chertip, qatlap-qatlap ayta edile. Anı üsünden siriyachı muhadjirleni tuuduqları da aythandıla Qarachay-CHerkesni "Leninni bayrağı" oblast' gazetinde. Kemal' Atatürk türk tilni tısh sözleden tazalağan kampaniyasını allında, alimleni chaqırıp: "Barığız, qarachay ellede turuğuz da, alanı em ariu sözlerin alığız", - degendi. Qarachay tilni baylığın, burunñulu bolğanın ullu orus alimle da chertip ayta kelgendile.
XIX ömürnü ahırında Franciyada chıqğan "Musul'manin" degen jurnalnı kitaplarından birinde bılay djazıladı: "Taululanı taza ilmu bilimleri djoq ese da, djash tölünü üyretiu amalları, djolları birda bolmağancha biyikdedile, bu duniya mağanası bolğan soruuğa kul'turası bla aythılıq Evropa endi-endi djuuuqlasha keledi..."
Aq djabıuda qara tamğa
Arbazıbızğa demokratiya ertte kelgenlikge, qarachaylılağa kir djağarğa, chimdirge küreshgen qılıqla tohtağanña ushamaydıla. Ol anı djartı reabilitaciyasını hatasımıdı? Allahdı bilgen. 1970 djılda Sabiyleni qoruulaunu kününde Töben Teberdide urushnu keziuünde ajımlı ölgen sabiylege sın tash salınadı. Ol sabiyleni nemeclile bla bılaylada djashağanla öltürgendile, dep, aytılıp turğandı. Bılaylada djashağanla ua kimledile? Qarachaylıla Duniyanı djer-djerlerinden kelgenle, bu sın tashnı qatında tohtap, alağa duua tutdurup, nemeclile bla mında djashağan qarachaylılanı murdarlıqlarını, alanı adamsızlıqlarını üslerinden köp haparla eshitip turğandıla.
Bılayda 1988 djılda belgili leniñradchı poet Üriy Loginov Qarachay-CHerkes oblast'nı birinchi sekretarına djazğan qağıtından bir üzükchüknü keltirmey bolmayma: "Maña alay qıyındı sabiy künlerimde mında körgen achıuumu esgergen. Alay andan da qıyın a bu oğurlu, kishilikleri bolğan adamlanı betlerine qarağandı. Kim ese da, bolmağan zatlanı qurashdırıp, aman betli eterge küreshedi bılanı, millet sezimlerin ayaq tüp eterge. Bu sın tashnı salınñanı bedishlikdi, bu zatnı, ish etilip, niet (ideologiya) diversiya bolğanña sanayma". 1990 djılda ua KPSS-ni AK-sını bash gazeti "Pravda" bılay djeñdire edi: "Ala ötürük haparla bolğandıla (oruscha aythanda "utka") bizni usta chekistleribiz djarashdırğan... KGB-nı bla Stavropol' kraynı, QCHAO-nu prokuraturalarını organları Töben Teberdide sabiyleni qırılğanları qurashdırılğan ish bolğanın tohtashdırğandıla", - dep. Onbir djılnı ua qallay ötürük aytılıp turğandı... Aq djabıuda qara tamğa bütün bek eslenmeymidi?!.
Men Qarachaynı haparladan bilmeyme, namısnı, sıynı, kishilikni, taularından ese biyik tergegen, biyik salğan Qarachaynı. Anı qonaqbaylığı biteu Kavkazğa aytıladı. Alanlanı bashchısı Bolat djalanda kesini qonağın - Altın ordanı emiri Uturkunu Temirlanña bermegeni üchün gunch bolup, tonalğandıla alanla. Temirlannı: "Sende buğunup turğan Uturkunu djiber maña, alaysız aslanladan quralğan, horlanıunu bilmegen askerle bla kellikme", - dep djazğan qağıtına Bolat bılay djuuap qaytaradı:
- Meni oülmazlıq qalalarım bardıla, urush kereklerim da djetishedile. Uturku meni qonağımdı. DJanım ichimde bolğan qadarda, men anı saña bermem. Oñum, küchüm tarqayğınchı anı töppesinden tügü da tüshmez. Ma ol hal, ma ol öt bügünda Qarachayda djashaydı. Ishanñılılıq bla, kertichilik bla ayırmalıdıla qarachaylıla.
Türknü djayau askerlerini bashchısı SHaqman Akay bla SSSR-ni djayau askerlerini bashchısı Semenlanı Vladimir bir keziude qulluq etgendile. Biri NATO-da, bashhası ua Varshavskiy Dogovorda. Ekisi da bir milletni adamları. Bıllay shartla dağıda bardıla. Bıla ullu Ata djurtha qulluq etiunü ülgüleridile. KPSS-ni AK-sını sekretarı Qarachaynı sürgenden boshamağan Suslov ertte ölgenlikge, anı ishin djashırtın bardırğanla bügün da tabıladıla. Quuandırğan bir zatdı djalanda: qarachaylılağa kir djaqğan, alanı aman betli körgüztgen, qıral politika bolmay, qayda ötgen-sötgenleni enchi qara ishchikleridile.
DJañı köz qaram bla
Qarachaylıla, bizni barıbızcha, djañı qıralda, djañırğan Rossey Federaciyada djashaydıla. Bügünlükde Qarachaynı tauları bla qıralıbıznı igi kesek, uzun chegi ötedi. Qarachaylılanı qıralğa qulluq eterge süygen küchlerini ua djoqdula ne qıyırı, ne chegi. 1926 djılda uchkulanchılağa vrach-okulist, professor S.V. Ochapovskiy djazğan qağıt "Gorskaya jizn'" gazetde basmalanñandı. Anda bılay aytılğan djeri bardı: "Qarachaydan keterimi allında, andan ayırıla turup, bir Allahdı bilgen qallay birge deri bash ururğa süeme aña. Djalanda mında, Miñi taunu eteklerinde, sezgenme men qarachay halqnı djürek halallığını biyikligin...".
Kavkazğa bügün djañı köz qaram bla qararğa, anı halqlarını djarsıularına djañı chığıshla kerek bolğanına kim da tüshünedi. Bek bashı ua, taulu qartlacha, artıq söz aytmay, bir birge tıñılarğa. Bir birni bölmey, tıñılay bilsek, mında - Kavkazda - eshitillikdi ull.


text:
Orlandodağı Disney’s Grand Floridian Resort & Spa şïpajayına tayaw jerdegi Walt Disney World sayabağında qoltırawın eki jasar balanı özenge deyin süyrep äketken. Bul twralı BBC orıs qızmeti xabarlaydı.
Oqïğa seysenbi, 14 mawsım küni sağat 21.30 şamasında bolğan. Kwägerlerdiñ aytwınşa balağa şabwıl jasağan qoltırawınnıñ uzındığı eki metrdey bolğan.
Qazirgi tañda balanı izdestirw jumıstarı jürgizilwde. Izdew jumıstarına süñgwir texnïka men tikuşaq jumıldırılğan.
Walt Disney World Resort köñil-köterw sayabağı 1971 jılı qurılğan. Keşenniñ awmağı 100 şarşı metr. Ol jerde qonaqüy, akvapark, dükender, meyramxanalar men kafeler ornalasqan.
Kommentarïï


text:
Cengiz Abazoğlu 2011 abiye
Cengiz Abazoğlu 2011 abiye konusu, Elbiseler ve Günlük Giysiler / Abiye Elbiseler forumunda tartışılıyor. Konu etiketleri: cengiz abazoglu abiye 2011, 2011 abiyeleri, 2011 abiyeler, 2011 abiye, cengiz abazoglu 2011, cengiz abazoğlu abiyeleri, abiye, cengiz abazoglu 2011 abiye, cengiz abazoglu abiyeleri, cengiz abazoglu abiye, cengiz abazoglu abiyeler, cengiz abazoğlu kadife, cengiz abazoğlu abiye 2011,
Bütün Zaman Ayarları WEZ +4 olarak düzenlenmiştir. Saat şuan 01:05 .


text:
«Krımenergo» müessisesi qazaiy cedvelni işke tüşürgen soñ yarımadanıñ bazı şeer ve rayonları bir qaç saatke elektriksiz qaldı.
Açuvlanğan adamlar fikirlerini içtimaiy ağlarda bildirdiler.
«Menim evimde tam 7 saat devamında ışıq yoq edi. GUP «Krımenergo», bu serttir» – dep yazdı Aqmescit sakini Zera Emirsuin cuma künü, dekabr 19-da, aqşam Facebook saifesinde.
Alupka sakini Sergey Psarev onıñ evinde elektrikler 6 saat olmağanını bildirdi. «6 saat devamında aç ve üşügen balalar ışıqsız oturdılar! Kim mesülietli? Böyle bir şey 15 yıl devamında olmadı!», – dep açuvlana Psarev.
Qayd etmeli ki, cumaertesi künü, dekabr 20-de, Aqmescitniñ bazı rayonları elektrik energiyasız qala.
Cuma künü, dekabr 19-da, saat 15:41 «Krımenergo» müessisesiniñ dispetçeri yarımadada elektrikni söndürüv qazaiy cedvelini qullanmağa avale etti.
Qırım yaqarlıq ve energetika naziri Sergey Yegorov bildirdi ki, bunıñ sebebi Ukrainada yarımadanı elektriyanen temin etken elektrik yollarınıñ tamiri oldı.


text:
May axırında başlanıp kitkän milli bäyrämebez - Sabantuylarkızgannan-kıza bara. 4 iyun könne Omski tatarları «Agro-Omsk» ukıtu häm kürgäzmälär kompleksında milli bäyrämgä cıeldı. Bıel ul böek şagıyrebez Gabdulla Tukaynıñ 125 ellıgına bagışlangan ide. Ber-ber artlı Sabantuylar uza
Yugarı Oslan rayonında - Sabantuylar
Tatarstannıñ rayon häm töbäkläre Sabantuyga äzerlänä genä äle, ä menä Yugarı Oslan xalkı räxätlänep bäyrämdä küñel aça.
4 iyun könne Sabantuy Yugarı Oslan rayonınıñ Şelanga avılında uzdırıldı. Ul avıl cirlege başlıgı Valeriy Mayorovnıñ kotlau süzlärennän başlanıp kitte. Sabantuyda Energetika universitetı studentları, «Kalinuşka» ansamble dä katnaştı. Monda kanat tartışu, kapçık kiep yögerü, törle estafetalar kebek yarışlar uzdırıldı. Iñ möhim yarış, älbättä inde, tatarça köräş ide.Sabantuy batırı isemenä Denis Perevedensev laek buldı. Yugarı Oslan rayonında - Sabantuylar
Omskida tatar yortı buldırılaçak
3 iyun könne Omski ölkäseneñ şähärne tözü häm arxitektura sovetı utırışında Omskida milli-mädäni kompleks — milli avıltözü eşeneñ kiläçäge turında söyläşü buldı. Omskida tatar yortı buldırılaçak
ПoдпиcaTbcя Ha: CooбщeHия (Atom)


text:
Air Astana kompanïyasınıñ keyingi jumısınıñ bağdarı älemniñ negizgi qarjı ortalıqtarına (Nyu-York, Tokïo, Sïngapwr) jaña bağıttar aşw bolıp tabıladı. Atalğan kompanïyanı damıtw QTJ UK AQ balama bağıttarın damıtw josparlarımen säykestendirilip, sonıñ arqasında jük tasımaldaw bağası eki eseden artıq tömendeydi. Bul twralı astana.gov.kz saytı xabarlaydı.
Ayta keteyik, QTJ UK AQ «Qorğas – Şığıs qaqpası» AEA salwdıñ soñğı kezeñin bastadı. Kompanïyanıñ baspasöz qızmetiniñ xabarlawınşa, kölik-logïstïkalıq keşen alañında basqa da nısandar qurılısı ayaqtalıp qaldı. Jaqın arada kedendik räsimdew ortalığı jäne konteynerlik termïnaldar qoldanısqa engiziledi. Kölik-logïstïkalıq keşen qurılısı jalğasadı. 2016 jılı xalıqaralıq «Batıs Ewropa – Batıs Qıtay» kölik dälizimen uştasatın avtokölik jolı paydalanwğa beriledi. Jaqın arada Air Astana kompanïyası Dwbay jäne Gonkongpen tikeley äwe baylanısın ornatpaq. 2016 jılı äwe kompanïyası Japonïya astanası Tokïo qalasına bağıt aşadı. Al 2019 jılı qazaqstandıqtar Nyu-York qalasına tikeley uşw mümkindigine ïe boladı.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Eldiñ köñilinen şıqqan jas änşi Töreğalï Töreäli ayaq astınan densawlığı naşarlap, awrwxanada em qabıldap şıqtı.
Qazaqstannıñ öñirlerin aralap, künde koncert berip şapqılap jürgen ärtistiñ densawlığı Tarazdağı keşten soñ, kürt naşarlağan.
Üzdiksiz sapar, kündelikti koncertten därmeni tawsılğan Töreğalï awrwxanağa barıp, em qabıldawğa mäjbür bolğan.
Abıroy bolğanda, qazir änşiniñ densawlığına qawip tönip turğan joq.
Esteriñizge sala keteyik, osıdan biraz burın, "Sırlasw" bağdarlamasında Töreğalïdıñ uşaqtan tüspeytinin, keş qoyudan qolı tïmeytinin bayqağan jwrnalïst ärtistiñ äkesinen ulın nege sonşa ayamaytının surağan edi.
"Onıñ bäri baqılawda. Olay eñbek etpese, qur üyde jatsa, bir ayda bir şığıp kelip, olay jasawğa da boladı. Eldi körmese, xalıqtı körmese, şaqırwğa barmasañ, şaqırğanğa zar bolasıñ deydi. Bul mäñgilik närse emes şığar, bizge berilgen belgili waqıt osı şığar... Biraq, meniñ ulıma janım aşığanı sonşalıq, ol tursa-turam, uşsa-birge uşam", - degen Töreğalïdıñ äkesi ulınıñ üzdiksiz koncert berwin öziniñ janaşırlığımen tüsindirdi.
Esteriñizde bolsa, Töreğalï Töreäli osınday qızw tirşilikpen üyine bir-eki ayda bir ret baratının, tipti keyde anası onı bir körip ketw üşin äwejayğa özi keletinin öleñmen jetkizgen bolatın.
Ïya, qurmetti qawım, Sizderdiñ köñilderiñizdi tabw üşin bar küş-jigerip sarp etip, şığarmaşılıq izdenisterimen qwantıp jürgen erke uldarıñızdıñ denine sawlıq tilep jürgeysizder!!!
Derekközi: BAQ jäne älewmettik jeli materïldarı
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
ABD maliye nazirligi, olarğa nisbeten sanktsiyalar kirsetilmesi mümkün olacaq sımalar kirgen «Kreml esabatı» derc etüvi, qırımtatarlarnıñ Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda insan aqlarını bozğanı aqqında dünya cemaatçılığına ikâye etip berüv ıntıluvlarını amelge keçirecek.
Bu aqta yanvarniñ 31-nde Qırımtatar Millliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, Ukrain buhran media merkezinde Qırımtatar resurs merkeziniñ maruzasını tanıtğanda beyan etti.
«Qırımtatar Milliy Meclisiniñ qatiyen açıq pozitsiyasını bildirile ve o, Rusiye halqara teşkilâtlarnıñ rezolütsiya ve vesiqalarında belgilengen şartlarğa cevap bermegence, Putin ile diger rusiyeli siyasetçilernen iç bir türlü dialog olmaycağını tasdıqlay», – dedi Çubarov.
Onıñ sözlerine köre, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ Rusiyege qarşı sanktiyalarnıñ quvetleştirilmesini beklemesi «bazı avropalı siyasetçilerniñ Putinni meraqlandırmaq içün, onen bir masa başına oturıp, oña uyğun kelecek uzlaşuv adımları atmaq kerek olğanını iddia etken ıntıluvlarınen bir kelmey».
«Bizim pozitsiyamız: Rusiye işğal etken ukrain topraqlarını azat etmegence, Putinnen iç bir türlü uzlaşuv olmaz, çünki bu – tecavuzcısınıñ öldürmesi, repressiya yapması ve taqip etmesini mükâfatlandıruv sayılır demekten ibaret», – dep iddia ete Çubarov.
ABD maliye nazirligi yanvarniñ 30-nda Rusiye prezidenti Vladimir Putinnen sıq munasebette olıp, olarğa nisbeten sanktsiyalar kirsetilmesi mümkün olacaq sımalar kirgen vesiqanı derc etken edi. Matbuatta bu cedvel «Kreml esabatı» adınen bellidir. Oña hususan, Rusiyeniñ 114 memurı ve 96 «oligarhı» kirdi.
Esabatqa Rusiye memuriyetiniñ idaresi, hususan, memuriyet reberi Anton Vayno, onıñ muavini Aleksey Gromov, Vladimir Putinniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov, prezident mesleatçısı Vladislav Surkov kirdiler. Aynı zamanda cedvelge Federatsiya Şurasınıñ spikeri Valentina Matviyenko, Devlet dumasınıñ spikeri Vyaçeslav Volodin, «Rosneftniñ» reisi İgor Seçin, «Gazprom» reberi Aleksey Miller, tış istihbarat hızmetiniñ müdiri Sergey Narışkin ve FSB müdiri Aleksandr Bortnikov kirdi.
Yanvarniñ 29-nda Vladimir Putinniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov, Moskva azırlanması beklenilgen «Kreml esabatı»nı ABDniñ, martnıñ 18-nde keçirilmesi planlaştırılğan Rusiye prezidenti saylâvlarına tesir etmekniñ bir teşebbüsi dep tanığan edi.
Aqyarnıñ rusiyeli sabıq gubernatorı Sergey Menyaylo ve Rusiye perzidentiniñ Qırımdaki temsilcisi Oleg Belovantsev da «Kreml esabatı» kirsetildi.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin, ABD maliye nazirligi derc etken «Kreml esabatı» «qıyın alda bulunğan» Rusiye-Amerika munasebetlerini mürekkepleştire, dep saya.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Qazirgi tañda köpşiligimiz keñsede kompyuterdiñ aldında köp jumıs isteymiz. Texnïkanıñ damwı da adamnıñ az qïmıldap (äsirese qala turğındarına), teledïdar men telefonğa jïi üñilwine äkep soqtı. Alayda uzaq otırwdıñ densawlığıñızğa asa zïyan ekenin bilesiz be? Otırğanda ağzamız qanday özgeristerge uşıraydı?
Adam otıra salısımen bulşıq etterdiñ jumısı bäseñdep, kalorïyanı joyu jıldamdığı mïnwtına 1 kïlokalorïyağa deyin tömendeydi. 3 sağattıq otırıstan keyin qantamırlar kişireyip, qan aynalımı naşarlaydı. 24 sağat boyı otırsañız, ïnswlïnniñ glyukozanı qarmaw qasïeti 40 payızğa tömendeydi. Sol sebepti dïabettiñ 2-türiniñ payda bolw qawpi twındaydı. 2 apta boyı kün sayın 6 sağattan otırsañız, ağzadağı xolesterïn mölşeri artıp, artıq salmaq qoswıñızğa sebep boladı. Maydı ıdıratw fermentteriniñ jumısı naşarlaydı. Adam qïmıldağanda mïdı qanmen, ottegimen, köñil küyge jawaptı gormondarmen qamtamasız etedi. Al uzaq waqıt qïmılsız otırw mïdıñ jumıs istew belsendiligin bäseñdetedi. Uzaq otırw, sonday-aq, jürek-qan tamırları awrwlarınıñ, prostata, omıraw bezi qaterli isigi awrwınıñ payda bolw qawpin arttıradı.
Sondıqtan därigerler kün sayın teledïdar aldında tapjılmay otırw densawlığıñızğa zïyan ekenin aytadı. Al keñsede jumıs isteytinderge är 1 sağat sayın 5-10 mïnwttıq üzilis jasap, jattığwlar jasap turwğa, tüski üziliste kem degende 30 mïnwt taza awada jürwge, jumıstan soñ tağı teledïdar aldına jayğasıp «demalwğa» emes, köbirek qïmıldawğa keñes beredi.
asylsoz.kz
Tegï: Densawlıq,
Kommentarïï


text:
Tragedïyalıq jağday Peterbwrg awdanınıñ emxanalarınıñ birindi orın aldı. Pacïent plastïkalıq xïrwrgtı jaralap, sosın artınan özine qol jumsadı dep xabarlaydı TASS.
Peterbwrg prokwrorınıñ BAQ-pen baylanıs mäseleleri boyınşa ağa kömekşisi Marïna Nïkolaevnanıñ sözine qarağanda, qastandıq jasawşı er adam vïntovkanı şüberekke orap, küzetten ötip ketken. Sosın onımen bas därigerdiñ orınbasarın atqan, sosın özine qol salğan. Oqïğa beynejazbağa jazılıp qalğan.
Aldın-ala mälimetterge qarağanda, qayğılı oqïğağa sätsiz jasalğan plastïkalıq operacïya sebep bolwı mümkin. Özine qol salğan azamat osı emxanada 2010 jäne 2011 jıldarda murnına plastïkalıq operacïya jasatqan. Onıñ operacïya nätïjesine köñili tolmağan. Sosın 2013 jılı tağı qulağına operacïya jasatqan. Oğan da köñili tolmağan körinedi»,- dedi Nïkolaeva.
Jaralı däriger qazir jansaqtaw böliminde jatır.
Kommentarïï


text:
Amerika Quşma Ştatları
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Amerika Quşma Ştatları (inglizçä United States of America) - Tönyaq Amerikada urnaşqan däwlät. Xalıq sanı buyınça öçençe, mäydanı buyınça dürtençe urında. Dönyanıñ iñ ere iqtisadi, säyäsi, mädäni häm fänni üzäklärennän sanala. Başqalası - Waşington, D.C. Administrativ yaqtan il 50 ştat, Kolumbiä federal okrugı häm berniçä buysınğan cirleklärdän tora. Amerikada yäşäwçelärne Amerikannar" dip atıylar. Amerika Quşma Ştatlarnıñ qısqaça iseme - AQŞ.
ЭчTәлek
Etimologiya[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Americas terminı 16nçı ğasırnıñ başında İtaliya säyäxätçese Amerigo Vespuçi arqasında barlıqqa kilä. İlneñ tulı iseme berençe tapqır Azatlıq turındağı Deklaratsiädä atala. Bu Deklarasiä 13 Amerika Quşma Ştatlarınıñ ilçeläre tarafınnan "bertawıştan xuplanğan Deklarasiä bulıp tora.
Geografiä[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
AQŞnıñ kontinental öleşe Atlantik okeannan Tın okeanğa, Kanada çigennän Meksika çigenä xätle suzılğan. Ber ştat, Alaska, töp territoriädän Kanada arqılı bülengän. Mäydanı buyınça Alaska iñ zur ştat, ul beryulı Arktik häm Tın okeannar belän çiktäş. Hawai Tın okeandağı arxipelagta urnaşqan. Puerto Riko - xalıq sanı häm mäydanı buyınça Karib diñgezendä AQŞnıñ iñ zur territoriäse. Guam häm berniçä keçe territoriälärdän başqa, AQŞ tönyaq Cir yarımşarında urnaşqan.
AQŞnıñ iñ biek noqtası - Mk'Kinli tawı (6, 194 m). Qıyalı tawlar isä, ozınlığı buyınça in zur taw sisteması.
AQŞnıñ mäydanı zur bulğanğa kürä, klimatnıñ barlıq törlären dä tabıp bula diärlek.
Başisem[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tarixi datalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- 1607 — Ceymestawn, Virdjiniä'da berençe koloniä barlıqqa kilä.
- 1620 — Plimut şähärendä berençe Yaña Angliä koloniäse.
- 1626 — Niderlandlar keşeläre Yaña Amsterdam şähärenä nigez sala, soñınnan Nyu York isemen ala
- 1776, 4 Yül — Böyek Britaniädän azatlıqnı iğlan itkän deklarasiä qabul itelä.
- 1812—1815 — 1812-1814 ellar İngliz-Amerikan suğışı
- 1819, 21 fevral — Florida ştatı 5 million dollarğa satıp alına
- 1830 — Hindistan Kaldırma Yasası qabul itelä
- 1846—1848 — Amerika-Meksika suğışı, näticädä AQŞ elekkege Meksikanıñ yartı territoriäsenä däğwa itä
- 1861—1865 — Grajdannar suğışı, qollıq tıyıla
- 1867 — Rusiädän Al'aska satıp alına
- 1913, 23 dekabr — Federal Reserv Sisteması tözelä
- 1917 — AQŞ Antanta yağında Berençe bötendönya suğışına kerä
- 1941, 7 dekabr — Yaponnar Perl-Harbor'ğa höcüm itä, AQŞ İkençe bötendönya suğışına kerä
- 1945 6 häm 8 august — Hirosima häm Nagasaki şähärlärenä atom-töş bomba kullanıla, 250 meñgä yaqın keşe wafat
- 1961 20 ğıynwar — Djon Fidjerald Kennedi Amerika Prezidentı itep iğlan itelä
- 1962
- 1963
- may — Birmingem, Alabama'da tän töse buyınça diskriminatsiägä qarşı dulqınlanular
- 22 noyabr — Djon Fidjerald Kennedi üterelä
- 1964—1973 — Vyetnam suğışı
- 1969, 21 yül — Niel Armstrong Ayğa ayaq basa
- 1973, mart — 1974, 9 avgust — Wotergeyt skandalı, Prezident Riçard Nikson Aq Yortnı taşlap kitärgä mäcbür
- 1987 19 oktabr — «Qara düşämbe» Dow Cons Industrial Indexı 22.68% yuğalta
- 1991 — Farsı qultığında suğış
- 1992 - Los Andjelesta Qara bunt
- 2001 — Nyu Yorkta 11 sentabr terror aktı
- 2003 — Ğıyraq suğışı
- 2005 — sentabr - Katrina dawılı
Administrativ büleneş[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Administrativ yaqtan AQŞ 50 ştattan, berniçä çit territoriädän tora. Ştatlar rayonnarğa bülenä.
Ştatlar isemlege:
- Alabama
- Alaska
- Arizona
- Arkansas
- Aydaho
- Ayowa
- Könyaq Dakota
- Könyaq Karolina
- Corcia
- Delawer
- Florida
- Hawai
- İllinoys
- İndiana
- Kalifornia
- Kanzas
- Kentukki
- Kolorado
- Konnektikut
- Könbat Virjinia
- Luiziana
- Massaçusetts
- Men
- Merilend
- Miçigan
- Minnesota
- Mississippi
- Missuri
- Montana
- Nebraska
- Nevada
- Nyu Hempşir
- Nyu Cersi
- Nyu Meksiko
- Nyu York
- Ohayo
- Oklaxoma
- Oregon
- Pennsilvaniä
- Rod Aylend
- Tönyaq Dakota
- Tönyaq Karolina
- Tennessi
- Texas
- Wayoming
- Vermont
- Virciniä
- Wiskonsin
- Waşington
- Yuta
Säyäsät[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
AQŞ dönyanıñ in berençe federativ däwläte. Ul beryulı reprezentativ demokratiä häm konstitutsion respublika. AQŞnıñ federativ sisteması öç qatlamğa bülenä: federativ, regional häm lokal'. Lokal' xäkimiät ğädättä munisipal häm cirle qalıplarğa bülenä. Küp oçraqta xäkimiät organnarına keşelär küpçelek prinsibı näticäsenda saylanıla. Federal qatlamda proportsional prinsip faydalanılmıy. Saylaw xoquqı 18 yäştän birelä.
Federal häkimiät öç bülektän tora:
- Qanuni, ike kameralı Kongres (Senat and Waqillär Palatası) - federal qanunarnı qabul itä, suğışnı iğlan itä, kileşülärne raslıy, impiçment eşen başlaw hoquqlarına iä.
- Xökümät, Prezident häm Ğäskärlärneñ Baş Citäkçese, qanunarğa veto salu, Kabinetnı raslaw h.b. xoquqlarğa iä.
- Xakim, Yuğarı Xakim häm federal xakimnär.
Waqillär Palatası 435 äğza täşkil itä, härberse ike yılğa saylana häm konstitutsion okrugnı täqdir itä. Okruglar här 10 yılnı yañadan üzgärtelä. 2000 yılğı xalıq sanın alu buyınça cide ştat berär keşene cibärä. Härber ştat ike senatornı saylıy. Bu senatorlar altı yıllıq srokqa saylana. Prezident dürtär yıldan torğan ike srok däwamında çitäkçelek itä.
İqtisad[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
AQŞnıñ iqtisadı qatnaş kapitalistik iqtisad törkemenä kerä. AQŞnıñ Berdäm Tulayım Produktı 13 trillionnan artıq, bu Cir Şarınıñ 20% täşkil itä.
2005 yıl sannarı[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Median kerem (ğäilä isäbe) - 46,326 dollar İñ yarlı 25% ğäilälärneñ median kereme - 9,960 dollar Eşsezlek - 4,6% BTP (Berdäm Tulayım Produkt) üseşe - 3.3% İnflasiä - 2,4% Däwlät äcäte - 8,94 trillion dollar
Demografiä[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Xalıq sanı buyınça, 301,7 million keşe belän, AQŞ döñyäda öçençe urında. 2006 yılnıñ 17 oktaberendä ilneñ xalıq sanı 300 million keşe täşkil itte. Amerika xalqın isäplägändä, ğädättä 12 million dokumentsız migrantnı kertälär. Tulayım üseş tizlege - 0.89%, bu Awrupa Berlegendäge 0.16% üseş belän çağıştırğanda. Bala tuu sanı urtaça dönya kürsätkeçlärennän keçeräk. 2006 yılda 1.27 million migrantqa rezident statusı birelde. Yaña Amerika grajdannarınıñ kübese Meksika, Qıtay häm Hindstannan kilä.
AQŞta xalıqnıñ küpçelege - aq amerikannar. Alarnıñ töp çığış illäre - Almaniä, İrlandiä, Angliä. Rasa tözeleşendä Aziä keşeläre (kübesençä qıtaylılar häm filipinlelär) ikençe urında.
İspan Amerikannarnıñ sanı artuı töp demografik trend bulıp sanala. Tulayım alğanda, AQŞta 42 million İspanik Amerikan keşese yäşi dip isäplänä. Şul waqıtta, 2000nçe häm 2004 yıllar arasında İspanik Amerikannar sanı 14% arttı. Bu trendnıñ töp säbäbe, migrasiädä bigräk, İspannarnıñ ğailälärendä urtaça 3 bala buluında, Afrikan Amerikan xatınnarı urtaça 2.2 bala tudırsa, İspanik bulmağan amerikannar - 1.8 bala taba. Bu trend saqlanğan oçraqta, 2050 yılda aq amerikannar sanı 50%tan azraq bulaçaq (xäzerge waqıtta - 69.7%).
Xalıqnıñ 83 % ilneñ 361 şähärläşkän kişärlegendä yäşi. 2005 yıl sannarı buyınça, 254 urında xalıq sanı 100,000, 9da - 1 millionnan artıq, 4 global şähärdä (Nyu York, Los Andjeles, Çikago, Xyuston) - 2 millionnan artıq.
Bäyrämnär[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Sıltamalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- ↑ United States Census (2005)
- ↑ Figure A–3. Census Regions, Census Divisions, and Their Constituent States. U.S. Census Bureau. 2007 eлHың 17 июHb kөHeHдә TиkшepeлrәH.


text:
TRT TV
Televideniye
Küp sanda milli häm regional’ televideniye tapşıruları urın alğan şartlarda Törkiyä häm dönyağa döres häm tarafsız xäbär birgän Törkiyä teleradiokompaniyäse TRT mäğarif, mädäniyat, dokumental’ fil’m, drama,sport, muzıka häm küñel açu tapşıruları belän Anadolunıñ 99%ına häm çik ar’yağına ireşep här yäş’tağe tamaşaçığa xezmät itä.
TRT tapşıruları törle yäş’,hönär häm mädäniyat däräcäsendäge tamaşaçılarğa tarafsız, döres ,añlayışlı xäbär birüne , mäğarif häm mädäniyat täräqqiyät’lärenä öleş kertüne, küñel açıp öyrätüne häm milli mädäniyat berläşüen tormışqa aşırunı maqsat itep quya.
TRT-1 - ğailä kanalı. Törkiyäneñ iñ küp qaralğan televideniye kanalı. Biredä mäğarif, mädäniyat, drama, muzıka, küñel açu, sport, xäbär programmaları urın ala. TRT-1 kanalın Törkiyäneñ här cirendä diyärlek häm internet aşa böten dönyada qararğa mömkin.
TRT WORLD - dönyağa tulısınça ingliz telendä tapşırular täq’dim itüçe kanal.Anıñ tapşıruları qıyu häm keşene üzäk itep alu añlayışına nigezlängän.
TRT–Xäbär - könüzäk xäbär, säyäsät, analiz, bäxäs, sport, dokumental’ fil’m,mädäniyat häm sänğät’ kanalı. Döres häm tarafsız bulu prinśibına nigezlängän TRT Xäbär tormışnıñ bar yağın üz êkrannarında çağıldıra.
TRT Sport kanalı 2010 nçı yılnıñ avgust ayında açıldı. Kanal milli häm xalıqara barlıq sport çaraların yaqtırtıp barıp sportnıñ här tarmağına zur ähämiyät birä.
TRT Awaz üz êşen 2009 nçı yılnıñ mart ayında başlap cibärde. Kanal Üzbäkstan, Qazaqstan,Qırğızstan,Törekmänstan, Azärbaycan, Bosniya –Gerśegovina ,Albaniya häm Törkiyä bulu belän bergä 8 ildän häm bu illärneñ telendä Yıraq Könçığıştan Balkanğa qadär suzılğan geografik kiñlektä yäşäwçe törki dönyağa xezmät itä. TRT Awaz Törkiyä belän törki cömhüriyätlär arasında tel häm töşençä bergälegen täêmin itä. Şaqtıy törki teldä “tawış” mäğ’näsenä turı kilgän Awaz törki cömhüriyätlärneñ urtaq tawışı bularaq Yaqın Könçığıştan Kavkazğa qadär 27 il häm 13 üzidaräle cömhüriyättä yaqınça 250 million keşegä barıp ireşä.
TRT–Bala kanalı - zamana balalarınıñ animaśiya,muzıka, xäbär, sport ixtıyacların qanäğät’länderüçe kanal. Kanalnıñ maqsatı – fizik, ruxıy ,äxlaqi yaqtan saw-sälamät buınnar citeşterügä öleş kertü. TRT – Bala global’ pedagogik normalar belän sıyfatlı, zamança häm cawaplıllıq xise belän balalarnıñ üseşendä yul kürsätü prinśibına nigezlänä. Kanal törek tele häm mädäniyatınıñ döres itep tanıtıluın ,balalarnıñ uynap, küñel açıp öyränüen maqsat itep quya.
TRT–Dokumental’ film kanalı - Törkiyäne ingliz, alman, franśuz,urıs häm törek tellärendä dönyağa tanıta. Tarix, cämğiyät’,tabiğät’, moxitne saqlaw, sport, mädäniyat – sänğät’ ,fän-belem, texnologiya tarmaqlarında dokumental’ fil’mnär äzerläwçe kanal 2009 nçı yılnıñ 17 nçe oktyabrendä açıldı.
Törkiyä häm dönya muzıkası yañğırawçı TRT – Muzıka kanalında bäygelär, muzıka belän bäyle dokumental’ film’när, konśertlar, iñ populyar 10 cır programması häm turıdan – turı tapşırular urın ala. 2009 nçı yılnıñ 16 nçı noyabrendä üz êşen başlap cibärgän kanal berence çiratta törek xalıq häm sänğät’ muzıkası bulu belän bergä cirle häm çit il muzıkasın tanıta.
TRT – Äl Arabia kanalı Törkiyäneñ xalıqara häm ayıruça töbäk illäre belän mönäsäbätlären üsterügä öleş kertü maqsatı belän 2010 nçı yılnıñ aprel’ ayında tapşıruların başlap cibärde. Kanal Törkiyä häm ğaräp dönyasınıñ urtaq tele,urtaq êkranı bulu maqsatı belän törle yäş’täge tamaşaçığa bay êçtälekle balalar, yäş’lär, xatın-qızlar, sälamätlek, iq’tisad, drama,dokumental’ fil’m,sport, muzıka, xäbär, mädäniyat –sänğät’ ,din-äxlaq häm küñel açu tapşıruları täq’dim itä. TRT – Äl Arabia tapşıruları ğaräp telendä söyläşüçe 350 meñ keşelek ğaräp illärenä barıp ireşä.
Törkiyä teleradiokompaniyäse TRT häm Diyänät êşläre räislege yärdäme belän 2012 nçe yılda açılğan TRT–Diyänät kanalı - beraz TRT Anadolu kanalı belän çiratlaşıp tapşırular alıp barğannan soñ 2012 nçe yılnıñ Ramazan ayınnan birle täwlek buyı özleksez êşläwçe mädäniyat kanalı.
TRT–Törek kanalı - böten dönyağa nigezdä törekçä tapşırular ireşterüçe kanal. Törkiyäne häm töreklärne tanıtuçı xäbär, mädäniyat häm sänğät’ tapşıruları belän çit illärdä yäşäwçe watandaşlar häm qawemdäşlärneñ Törkiyä häm törek mädäniyatı belän bäyläneşlären nığıta.
TRT–Körd kanalı xalıqara kördçä tapşırular täq’dim itep Törkiyäneñ xalıqara häm ayıruça töbäk illäre belän mönäsäbätlären üsterügä öleş kertä. Kanal Törkiyäneñ bötenlege häm bergälegen maqsat itep quya .TRT–Körd - zamança normalarda törle yäş’täge tamaşaçılar qarawçı ğailä kanalı.
TRT–Mäktäp kanalında 2011 nçe yılnıñ ğinvar ayınnan başlap Anadolu universitetı äzerlägän däres programmaları häm mäğarif – mädäniyat programmaları belän bergä TRTneñ törle yäş’täge tamaşaçılarğa äzerlägän mäğarif-mädäniyat programmaları ,yäşlär öçen törle tapşırular kürsätelä, törle temalarğa qısqa beleşmälär birelä.
TRT–3 kanalı - parlament tapşıruları urın alğan Törkiyä Böyek Millät Mäclese televideniyese häm TRT Sport kanalı.


text:
Aldağı mawsım ayınan bastap, Astana jəne Almatı qalalarınan Reseydiñ Soçï qalasına tikeley əwe reysteri aşıladı. Bul twralı bügin Astanada Soçï qalasınıñ meri Anatolïy Paxomovtıñ qatıswımen ötken baspasöz məslïxatında «Alean» twr-agenttiginiñ prezïdenti Ïlya Wmanskïy məlim etti.
«Qazaqstan tarapınan jağajay bağıtına qızığwşılıq köp ekenin bayqadıq. Sondıqtan, Soçï qalasınıñ meri Anatolïy aqıldasa otırıp, Resey tutınatın narıqtıñ jartısın Qazaqstannıñ narığına bölw kerek degen şeşimge keldik. Soçï kwrortı birewdiñ köñiline jaqpay qaladı degen qorqınış joq. Sebebi, Soçï kwrortı - Olïmpïada oyındarınan keyin, jalpı, soñğı 5-6 jılda qattı özgerdi»,-deydi Ï.Wmanskïy.
Onıñ aytwınşa, Qazaqstannan keletin twrïsterdiñ sanın arttırw üşin tikeley əwe reysin aşw məselesi twındağan.
«Qazaqstan men Reseydiñ ekonomïkalıq jağdayında qanday özgerister bolğanı belgili. Sondıqtan, Qazaqstannıñ twrïsteri üşin körşiles elderdiñ kwrortı qızığwşılıq twdıra bastaytını anıq. Biz qazir «Scat əwe» kompanïyasımen birge 10 mawsımnan bastap aptasına bir ret Astana jəne Almatı qalasınan tikeley əwe reysin aşpaqpız. Astanadan apta sayın reys uşadı. Bul reysterdi jıl boyı uşırwğa bar küşimizdi salamız»,-dedi Ï.Wmanskïy.
Derekközi: QazAqparat
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Äzirbayjan prezïdentiniñ ülken qızı Leyla Älïeva balalar ïnternatınan säbï asırap aldı.
Endi Ïlxam Älïevtiñ tağı bir nemeresi bar dep jazadı şeteldik basılımdar.
Geydar Älïev qorınıñ dïrektorı Anar Alekperovanıñ aytwınşa, Leyla Älïeva ïnternattarğa jïi barıp, balalarmen aralasıp turğan.
«Osınday kezdeswlerdiñ barısında Leyla Älïeva böbekterdiñ birine qattı bawır basıp qaldı. Ol ata-ananıñ qamqorlığınan ayırılğan qız bala edi. Endi Leyla xanım egiz uldardıñ ğana emes, süykimdi qızdıñ da anası», — dedi Alekperova.
Eske sala keteyik, mamırda Leyla Älïeva reseylik käsipker äri änşi Emïn Agalarovpen ajırasqan bolatın. Olardıñ ortaq egiz uldarı bar. Al Geydar Älïevtiñ tağı bir qızı Arzw äli säbï süymegen.
Derekközi:nur.kz
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï