text:
2018 senesiniñ başından berli Qırım memuriy sıñırında biometrik nezaretten Rusiyeniñ 27 vatandaşı keçken. Bu aqta Qırım.Aqiqatqa Ukraina Devlet sıñır hızmeti Herson sıñır bölügi reberiniñ muavini İvan Şevtsov ikâye etip berdi.
O, bergen malümatqa köre, yanvarniñ 9-na qadar biometrik nezaretten «Kalançak» kiriş-çıqış noqtasından 19, «Çaplınkadan» - 3 ve «Çonğardan» -5 vatandaş keçken.
Şevtsovnıñ sözlerine köre, olar Qırımğa migratsion hızmetinden daa evel alğan hususiy izinler vastasınen kirgen, biometrik nezaretni ise, yarımadadan Ukrainanıñ qıta qısmına ketken vaqıtta keçkenler.
Ukraina Devlet sıñır hızmeti, memuriy sıñırnı kesip keçmege istegen çetel vatandaşlarınen vatandaşlığı olmağan şahıslar, migratsion hızmet organlarından hususiy izin almaq kerek olğanlarını hatırlatıp keçti.
Daa evel, 2018 senesiniñ başından berli Ukrainağa kirgen 15 biñden ziyade Rusiye vatandaşı biometrik nezaretten keçti, dep bilidirilden edi.
Devlet sıñırında yerleşken keçiş noqtalarında biometrik qayd sisteması yanvarniñ 1-nden itibaren çalışıp başlağan edi; bundan evel bir qaç kün devamında, hususan dekabrniñ 27-nden itibaren, bu sistema test rejiminde çalışqtı. Sıñırda çalışqan nezaretniñ yañı sisteması «migratsion telüke» cedvelindeki cemi 70 devlet vatandaşı, şu cumleden Rusiyenen alâğalı.
Qırım ilhaq etilgen soñ Ukraina ile yarımada arasında memuriy, aslında tam manada kerçek bir «sıñır» keçti. Memuriy sıñırda «Kalançak», «Çaplınka» ve «Çonğar» olaraq üç kiriş-çıqış noqtası çalışmaqta.


c: text/html

text:
Qırımdaki Rusiye fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ idaresi Qırımda noyabrniñ 30-nda ve dekabrniñ 1-nde olacaq ruzgâr ve yağanaqlar aqqında haber ete. Bu aqta idareniñ matbuat hızmeti bildire.
«Noyabrniñ 30-nda saniyede 20-25 metr süratınen küçlü şimaliy-şarqiy yel esmesi beklenile. Noyabrniñ 30-nda kündüz, dekabrniñ 1-i devamında sılaq qar, yağmur, bazı yerlerde küçlü yağanaqlar yağacaq, klegey buz, buzlavuq olacaq», – dep aytıla haberde.
Tünevin Aqmescitte qar yağdı.
Qırımda cumaaqşamı künü, noyabrniñ 29-nda, yağmur ile qar yağacaq, bazı yerlerde buzlavuq olacaq, kündüz ve gece sıfırdan aşağı ava olacaq, dep bildirilgen edi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Qırımnıñ rus prokurorı Natalya Poklonskaya Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq aktsiyasınıñ idarecisi Lenur İslâmovnı ve diger iştirakçilerini yarımadağa kelmege «davet ete». Bunıñ ile o şunı da qayd etti ki, qamaçav faalleri siyasiy mabüslerniñ degil de, «cinayetçilerniñ» azat etilmesini talap ete.
«Lenur Edemoviç (İslâmov) ve Ko, Qırımğa hoş sefağa keliñiz! Ne içün kelmeysiz? Qorqaysıñız?», – yazdı Poklonskaya Facebookta.
«Özleriñizni büyük «terrorist» dep sayasıñız, yoqsa? Olarğa daa yetmediñiz. Ertemi-keçmi mahkeme ögünde turacağıñıznı, qırımlılarnıñ közlerine baqacağıñıznı añlamaysız, ğaliba», – dep qoştı o.
Qırım qamaçavı iştirakçileriniñ siyasiy mabüslerni azat etmek talabını – «manasız» olaraq adladı.
«Siziñ «siyasiy mabüsleriñizniñ» cedvelinde Ahtem Çiygoz kibi insanlar bar. Hatırlatam, Ahtem Çiygoz ağır cianetniñ etilmesinde qabaatlana. Rusiye Federatsiyasınıñ Cinaiy kodeksinde bu cinayet içün 8-15 yıllıq apis cezası qayd etilgen. Cinayet neticesinde bir qaç insan elâk oldı. İşbu insanlar «siyasiy mabüs» degil, cinayetçi ve qatillerdir», – yazdı o.
İslâmov ve Qırım qamaçavınıñ diger iştirakçileriniñ izaatı yoq.
Qırımda «fevral 26 işi» boyunca Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz, dört çağına yetmegen balanıñ babası Ali Asanov ve Mustafa Degermenci yaqalanğanlar.


text:
Oktâbr 1-de Qırımnıñ «Devlet şurası» oktâbr 9-da «parlamentniñ» toplaşuvını keçirmege qarar aldı. Muşaverede Qırım «yolbaşçısını» saylaycaqlar.
Bu aqqında Qırım «parlamentiniñ» matbuat hızmeti bildire.
«Qırım Cumhuriyeti Devlet Şurası sessiyasınıñ plenar toplaşuvınıñ mevzuları ğayet keniş olacaq, lâkin kün tertibiniñ esas meselesi Qırım Cumhuriyeti yolbaşçısınıñ saylavları ve bu vazifede Qırım Cumhuriyeti Nazirler şurasınıñ reisi olmaqnen beraber bulunmasınıñ mümkünligi olacaqtır», – aytıla beyanatta.
Deputatlar altı «qanun» leyhasını birinci oquvda ve bir sıra qaide uquq vesiqanı baqacaqlar.
Aynı bu toplaşuvda deputatlar bundan evel qabul etilgen bir qaç «qanunğa» deñişmeler kirsetecek, Qırım «Devlet şurasınıñ» qabarcıq komissiyasını şekillendirecekler ve komitetler aqqında nizamnameni tasdıqlaycaqlar, bundan ğayrı, komitetlerniñ iş nizamı ile bağlı ayrı meselelerni çezecekler.
Bundan ğayrı, Qırım deputatları mal-mülk terkibi aqqında meselelerni baqacaqlar. Qırım «Devlet şurasınıñ» reisi Vladimir Konstantinovnıñ aytqanına köre, Qırım «yolbaşçısı» vazifesinde şimdiki öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönovnı tayinycekler.


text:
Qırımnıñ oquv yurtlarında rus tilinde 96,74% bala tasil ala. Bu kibi malümatnı Qırımnıñ tasil, ilim ve gençler nazirligi bildire.
Rusiyeli nazirlikniñ malümatına köre, qırımtatar ve ukrain tillerinde 2,76% ve 0,5% bala oquy.
«Şu cümleden, 2015-2016 seneleri qırımtatar tilinde 5083 bala oquy. Qırımtatar tilli oqutuvı ile 15 mektep bar. Qırım Cumhuriyetinde qırımtatar tilinde oqutuv 53 umumtasil mektepte alıp barıla. Bu oquv yılı 37 birinci sınıf açıldı. Keçken senege köre, qırımtatar tilli sınıflarda talebelerniñ sayısı 188 insanğa arttı», – denile beyanatta.
Qırımnıñ Tasil Nazirliginde ukrain tilinde yarımadanıñ 13 regionındaki 22 umumtasil mektebinde 949 insan oquy.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, yarımada mekteplerinde qırımtatar tilinde derslikler yoq.


text:
Qırım jurnalistleri Prahada Georgiy Gongadzege bağışlanğan hatıra numayışını keçirdiler. Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, Qırım jurnalistleri tarihiy Praha merkezinde Staromest meydanında Georgiy Gongadzeniñ süretleri ve «Aqiqat ile silâlanıñ» şiarı ile toplanıp, Ukrainada elâk olğanlarnıñ hatırasını añdılar.
«Qırımlılar aktsiyada eki yıl evelsi böyle aktsiyanı Aqmescit merkezinde keçirmege mümkün olğanını hatırladılar. Şimdi böyle imkân yoq. Amma biz añamız. Unutmadıq. Unutmamız», – dep yazdı iştirakçilerden biri Facebookta.
Çarşenbe künü, sentâbr 16-da, ukrain jurnalisti Georgiy Gongadzeniñ ğayıp oluvı ve öldürüvine 15 yıl toldı. Bu vaqıt devamında cinayetni sımarlağan şahıs öyle de tapılmadı.
Er yıl ukrain jurnalistleri soqaqlarğa çıqıp, cemiyetke jurnalistlerge qarşı cinayetlerniñ taqiq etilmesiniñ zaruriyetini hatırlatalar.


text:
Türkiye Anayasa mahkemesi baş muhalifet gazetasınıñ eki jurnalistiniñ apiste tutulması olarnıñ aq-uquqlarını boza kibi qarar çıqarğan soñ olarnı azat ettiler.
Cumhuriyet gazetasınıñ baş muarriri Can Dündan ve bu neşriyatnıñ Ankara bürosınıñ reisi 2015 senesi noyabr 26-da casuslıq qabaatı ile yaqalanğan ediler. Olarnıñ apiske alınması halqara seviyede takbih etildi.
Erkekler devlet istihbarat hızmeti Suriyege silâ yollamağa yardım etkenini köstergen video derc etilgen soñ yaqalandı. Ekisini de milliy havfsızlıq içün telükeli ola bilecek malümatnıñ derc etilmesi ve silâlı terroristik teşkilâtqa yardım etüv ile qabaatladılar.
Cumhuriyet gazetası keçken sene mayıs ayında, neşirde aytqanları kibi, 2014 senesi yanvar 19-da çıqarılğan video levhalarını saytında yerleştirdi. Levhalarda körüne ki, politsiya hadimleri Türkiye Milliy İstihbarat Hızmetine ait olğan üç yük maşinasında qutularnı açalar. Gazetanıñ malümatına köre, qutularda silâ bar edi.
Türkiye prezidenti Recep Tayip Erdoğan gazetanıñ tarqatqan malümatını Türkiyeniñ vaziyetini kerginleştirmek ıntıluvı dep adladı.
Can Dündar ve Erdem Gül azat etilgen olsa da, olarnı ömür boyu apis cezası ile cezalandıra bileler. Mahkeme mart 25-te başlaycaq. Erkeklerge memleketni terk etmege yasaq etile.


text:
Sürgün olunğan qırımlı Nedim Halilov oña vatandaşlıqsız şahıs statusı berilmesini, milleti qırımtatar olğanı qayd etilmesini ve Aqmescitke qaytarılmasını talap ete. Halilov açlıqnı ilân etip, müessise reberiyetini haberdar etti.
«2016 senesi noyabr 21-den itibaren qısmen açlıqqa başlayım: ötmek ve suvğa keçem. Talaplarım yerine ketirilmese, 3 künden soñ, 2016 senesi noyabr 24-den başlap tolu açlıqqa keçecem», – dep aytıla faalniñ Facebooktaki beyanatında.
Halilov Qırım.Aqiqatqa bildirgenine köre, o, Krasnodar ülkesindeki çetel vatandaşlarını vaqtınca tutuv mahsus müessisesinde (ÇVVTMM) buluna. Onıñ aytqanına köre, ÇVVTMM reberiyeti vatandaşlıq malümatını almaq içün Özbekistan ve Ukrainağa muracaat etti. Faal Özbekistan onı qabul etmez ve «onı qayda yollaycaqlarını bilmegeninden» qorqa. Halilovnıñ qayd etkenine köre, onıñ 1986 senesinden berli Qırımda oturğanına dair delilleri bar, aynı vaqıtta o Ukraina vatandaşlığını qabul etmedi ve Özbekistan vatandaşlığından vazgeçken edi.
«Bugün (açlıq – QA) haberini Rusiye Federatsiyasınıñ prezidenti ve insan aqları vekâletlisine yollamağa tırışam. Saat 10-dan berli bunı yapmağa bermeyler, vesiqalarımnı qabul etmeyip, vekâletli kişi yoq deyler, de 11-ge, de ekige yollaylar», – dep ayttı Halilov.
Faal qayd etti ki, Qırımdaki vaziyetten sebep o şahsiy şirketsiz qaldı ve «qorantasınen munasebetleri zorlaştı».
2016 senesi yazda «Qırımtatarlarnıñ qarşılıq areketi» teşkilâtınıñ koordinatorı Nedim Halilov halqara uquq ve Rusiye qanunlarına esaslanıp, Rusiye kontrol etken Aqmescit Merkeziy mahkemesine Rusiyeniñ Qırımdaki qırımtatarlarğa qarşı yapqan areketleriniñ qanunsız tanılması içün muracaatta bulundı. O, qırımtatar tiline devlet tili statusınıñ berilmesini ve mahkeme oturışını qırımtatarca alıp barmağa talap etti.
Rusiye akimiyeti bunı izaatlamay.


text:
Oktâbrniñ 4-nde Rusiye FSBsi sıñır idaresiniñ hadimleri Qırım ve Herson vilâyetiniñ memuriy sıñırındaki «Armânsk» Rusiye noqtasında 22 yaşında qırımtatar Ahmed Veliyevni dört saattan çoq tuttı. Bu aqta oğlannıñ tuvğanları «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesine haber etti.
Qayd etilgenine köre, saat 15:00-larda qorantasına Rusiye keçiş noqtasına kirgenini haber etti. 19:50-lerde bağlanıp, «Rusiye sıñırcıları tarafından tutuldı» ve şimdi «Kalançak» keçiş noqtasına kete», dep bildirdi.
Rusiye FSBsiniñ sıñır idaresi qırımtatarını tutuv sebepleri aqqında bildirmedi.
2014 senesiniñ başında Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ Ukrainanıñ qıtadaki qısmı ile yarımada arasında şeklen memuriy, lâkin kerçekte aqiqiy olğan sıñır keçti. Herson vilâyetinde Qırım ile memuriy sıñırda üç kiriş/çıqış kontrol noqtası çalışa – «Kalançak», «Çonğar» ve «Çaplınka».


text:
Aşhabadda Turkmenistan prezidenti Gurbanuglı Berdımumuhamedov şerefine abide açıldı. Turkmen devletiniñ başı at üstünde adetiy kiymde ve köterilgen sağ qolu ile tasvirlengen.
Abide yüksekligi – 21 metr. Tantanalı açılışnı Aşhabad Şeer kününe bağışladılar.
A crowd attends unveiling of a monument to Turkmenistan's current President Gurbanguly Berdymukhamedov in Ashgabat
Serlevası – «Arkadag Abidesi», turkmen tilinden – imayeci. Turkmenistan akimiyeti aytqanı kibi, prezident abidesi «vatandaşlanıñ nice ricasına» açıldı.


text:
Suriyeli qaçaqlarnıñ Avropağa aqını toqtatmaq içün, Ankara Avropa Birligini 2018 senesine qadar migratsion meselesinen bağlı maliye yardımını eki qat arttırmağa, Turkiyeniñ Avropa Birligine kirmesinen bağlı muzakerelerni tezleştermege ve onıñ grajdanları içün vizalı rejimini lâğu etmege çağıra, dep bildire Azatlıq Radiosı.
Brüssel muzakerelerinde iştirak etken, diplomatlar arasındaki menbalar haber etkenleri kibi, toplaşuvda qoşma üç milliard yevro aqqında söz yürütile.
«Turkiye Avropa Birliginen işbirlik tutmağa, Avropa Birliginiñ azası olmağa azır. Ümüt etem, şimdiki sammit muvafaqiyetli olur ve aramızdaki munasebetler deñişmesine ketirir», - dep ayttı Brüsseldeki AB - Turkiye acele sammiti devamında Turkiye baş naziri Ahmet Davutoglu.
Onıñ qayd etkenine köre, Turkiye Avropağa qaçqan ve anda sığınaq tapamağan işçi migrantlarnı qabul etmege azır.
Mart 7 künü Brüsselde Avropa Birliginiñ liderleri Turkiyeniñ baş - naziri Ahmet Davutoglunen acele sammitni keçirdiler. Esas mevzu - qaçaqlar krizisiniñ yoq etilmesinen bağlı areketler oldı.


text:
Aqmescitte Gorkiy soqağında bazarertesi mart 16 künü Qırım yarımadasınıñ resmi ve «Evimiz – Rusiye» yazısı ile hatıra taşnı yerleştirdiler. Qırım.Aqiqat mühbiri aytqanı kibi, tedbirde Qırım akimiyetiniñ temsilcileri iştirak etti.
Aqmescit memuriyetiniñ başı Gennadiy Baharev mezkür taş «Qırım baari» vaqiaları aqqında hatırlatacağını» bildirdi.
Aynı zamanda Baharev hatıra taşnıñ müellifi kim olğanı aqta sualge cevap berip olamadı. Onıñ sözlerine köre, «faal aqmescitliler, eki insandır», bunıñ ile şunı da qayd etti ki, şeer memuriyeti olarğa «az-buçuq maliye yardımnı köstergen» eken.
Aqmescitte mart 16-da Qırım parlamenti ögünde Qırımda olıp keçken sahte referendumnıñ yıllığı munasebetinen büyük Rusiye bayrağı açıldı.
«Qırımnıñ Rusiyege qoşulmasınıñ» yıllığına bağışlanğan tedbirlerden sebep Qırım yolbaşçısı Sergey Aksenov mart 16-de iş kününi qısqarttı.
Vesiqağa binaen, devlet akimiyeti ve teşkilâtlarında iş künü bir saatke qısqartılacaq.
Mart 18 künü yarımadada tatil olaraq ilân etilgen edi. Bayram tedbirleriniñ çoqusı Qırımnıñ paytahtı Aqmescitte keçirilecek. Aqmescitniñ Lenin meydanında tantanalı toplaşuv ve bayram kontserti ötkerilecektir


text:
«Qırım» batalyonında bildirilgeni kibi, Donetsk vilâyeti Peski qasabasında ATO küçleriniñ mevzilerine boyevikler tarafından açılğan ateş neticesinde yararlanğanlar ukrain askerleri bar, haber ete Radio Svboda.
«Cenkniñ nevbetteki künü soñuna yetti. Peski qasabasında göñüllilerniñ qısmen qaytmasınıñ sebebinden mevzilerimizniñ zayıflaşqanından faydalanıp, separatistler tankları ile ücüm etmege çalıştı ve ateş açqan ediler. Uruş neticesinde yararlanğanlar bar», – denile «Qırım» batalyonınıñ beyanatında.
Separatistler, öz nevbetinde, Donbassta «süküt» rejiminiñ bozuluvlarında ukrain arbiylerini qabaatlaylar.
«Bir kün içinde ukrain tanklarından 99 atış yapıldı. Spartak ve Şırokino meskün yerlerine ateş açılğan edi», – dedi «DHC» «Mudafaa nazirliginiñ korpus reberiniñ muavini» Eduard Basurin.
Aprel12 künü OSCE nezaretçileri Şırokino rayonında uruşlarnıñ ğayrıdan başlanması aqta bildirgen ediler.


text:
Wikİpedia saytınıñ platformasında keçirilgen «Ukrainanıñ diqqatqa lâyıq yerleri: Qırım» yarışında «Diqqatqa lâyıq olğan qırımtatar yerleri» namzetligi açıldı. Bu aqta Qırım.Aqiqat mühbirine «Wikimedia Ukraina» icraiy müdiri, ukrain «Wikipedia»sınıñ reberi Natalya Tımkiv bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, yarış çerviçesinde ayrı namzetlikniñ peyda olmasından evel qırımtatar mevzusında endi eki maqale çıqqan edi.
«Qırımtatarlarnıñ diqqatqa lâyıq olğan yerleri aqqında maqaleler arasında – Bağçasaraynıñ Orta ve Yeşil camileri. Cami binalarınıñ taqdiri farqlı, amma ağır edi, olar cenk ve zelzele vaqtında zarar körgenler. Amma birinci 2013 senesi ğayrıdan quruldı, 1946 senesi bozulğan ekinci caminiñ yeri bile tam belli degil», – tarif ete Natalya Tımkiv.
Hatırlatamız, iyün 26 – avgust 31 künleri Wikipedia saytınıñ platfomrasında «Ukrainanıñ diqqatqa lâyıq olğan yerleri: Qırım» yarışı devam ete.
Yarış çerçivesinde er istegen insan Wikipediada taqdim etilgen namzetlikte maqaleni yaza bile: «Qırımnıñ diqqatqa lâyıq olğan yerleri», «Qırım sımalarda», «Qırımnıñ areketli yerleri», şimdi «Diqqatqa lâyıq olğan qırımtatar yerleri» adlı yañı namzetlik peyda oldı, «Wikimedia Ukraina»dan ediyelerniñ olması beklenile.


text:
«Çetel işler maydanı» hayriye fondunıñ idare reisi Bogdan Yaremenko Qırımda havfsızlıqnı temin etecek akimiyet yoq olğanını tüşüne.
Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Yaremenkonıñ fikrine köre, Qırımda energiya, suv, aşaytnıñ ketirilüvi, tren ve avtobuslarnıñ qatnavı kibi suallerni muzakere etmek içün bir kimse yoqtır.
«Anda şimdi yüz bereyatqan adiseler – çirkin bir şey! Anda ne gümrükçi, ne sıñır bekçileri olamaz. O yerde yalıñız Milliy gvardiya ve Ukraina silâlı quvetleri olar bile, çünki bu cebe yolağıdır», – dedi mütehassıs.
O emindir ki, Ukraina Qırımğa nisbeten iqtisadiy qamaçavnı daa da faal qullanmalı – Qırımnıñ qaytaruv tedbirleriniñ qısımlarından biridir.
«Qamaçav – Rusiye Federatsiyası ile işniñ alıp baruv aletidir. Onıñ olmağanına qadar, muzakerelerde biz rusiyelilerge qarşı bir şey kösterip olamamız. Olar Qırımnı zapt ettiler ve onı elinde tutalar, anda Rusiye arbiyleri tura, biz olarnı yoq etip olamaymız», – dep qayd etti Yaremenko.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Aqmescitte aprel 7-de Rusiye kontrol etken Qırım Yüksek mahkemesinde Qırımnıñ Rusiye prokurorı açtırğan Qırımtatar Milliy Meclisiniñ qapatılması davası baqıla. Mahkeme binası yanında tahminen on beş politsiya hadimi nevbetçilik yapa. 30 kişi Mecliske qoltutmağa keldi.
Qırım.Aqiqat elde etken malümatqa köre, Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya mahkemege kelmedi. Zalda Meclis vekilleri, şu cümleden Emine Avamileva bulunalar. Qırımnıñ Rusiye milletlerara munasebetler devlet komitetiniñ temsilcileri kelgenler, olarnı prokuratura çağırdı.
Mahkeme bu davanı mart 17-de baqqan edi. Toplaşuvnıñ büyük qısmı davacı ve davalınıñ memuriy davağa olğan munasebetleriniñ ifadelemelerinden ibaret oldı. Qırımnıñ Yüksek mahkemesi Qırımtatar Milliy Meclisini yasaq etmek davasını mart 3-te baqmağa başladı. Qabaat, Rusiye taqiqatınıñ fikirince, qırımtatar temsil organınıñ areketleri «qanunsız ve ekstremistik» olğanını isbatlağan vesiqalarnı işke ilâve etmege talap etti. Meclis reberleri prokuraturanıñ talabı yerine ketirilecek, dep tüşüneler.
Ukraina Tışqı işler nazirligi Meclis faaliyetini yasaq etecek olğan Rusiye akimiyetiniñ areketlerine qarşı narazılıq bildirdi. Birleşken Milletler Teşkilâtı Rusiye Federatsiyasını Qırımda Qırımtatar Milliy Meclisiniñ yasaq etilmesine yol bermemege çağırdı. Avropa birligi de Meclis faaliyetini yasaq etmek niyetlerinden qasevetlengenini bildirdi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Lvivde mayıs on yedisi, aqşam, ukrain şairi Taras Şevçenko abidesi yanında onlarce qırımtatarı ve Lviv sakinleri qırımtatarlarnıñ sürgünligi hatırasına çıraq yaqqanlar.
Radio Svoboda aytqanı kibi, mında da aktsiya iştirakçileri çıraqlardan Qırım yarımadası, «71» raqamı ve ukrain ile qırımtatar timsalleri – trizubets ve tamğanı yapqandar. Ellerinde ukrain ve qırımtatar bayraqlarını tuta ediler.
Tedbirde qırımatatarlarnıñ yarımadadan sürgün etilgeni ve quvğunlıqtaki yaşayışı aqta tarif ettiler.
«Yüregiñde ateş yaq» aktsiyası er sene qırımtatarlarnıñ sürgünligi yıllığında keçirile.
Lvivde «Krım SOS» teşkilâtı şeer civarındaki vokzalnıñ yük vagonında sanalaştıruvnı keçirdiler. Bu kibi vagonlarda mayıs 18-ne keçer gecesi NKVD silâlı hadimleri mecburen qırımtatarlarnı sürgün etken edi.
Qırımtatarlarnıñ sürgünligi yıllığına bağışlanğan «Yüregiñde ateş yaq» aktsiyası Ukraina şeerleri ve çetelde keçti. Aqmescitte bu tedbir demir isarları ile keçirildi, bir sıra jurnalistni ise aktsiyağa kirsetmediler.
Kiyevde mayıs 18 künü facia yıllığı munasebeti ile bir sıra tedbirniñ keçirilmesi beklenile, şu cümleden matem mitingi.
Mayıs 18 künü – Qırımtatar halqı sürgünliginiñ hatıra künü. Bu kün 1944 senesi qırımtatarlarnen tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollandı. Umumen 180 biñ insandan ziyade sürgün etilgen edi.


text:
Daa keçken afta şeer naqliyatına kirgen qırımlılar, mayısnıñ 30-ına qadar imtiyazlı yürüşniñ toqtatılğanı aqqında ilân köre edi. Ve avtobus ve marşrutkada bedava yürüşke aqqı olğanlar iyün 1-ini sabırsızlıqnen bekley edi. Lâkun, mına bu tarih keldi, amma imtiyazlılarnı bir şeynen quvandırmadı: müddetni 15-ine avuştırdılar. Em de bunı evelden haber etmeden yaptılar. Ne koronavirus ile küreş ştabından, ne Aksönovdan, ne de yerli memuriyetten iç bir malümat olmadı. Yani, vaqıt kelse, özüñiz bilirsiñiz. İmtiyazları olğanlar bilip başladı. Yekâne dispetçer hızmeti, qararlarğa ve reberlerge atıf etmeyip, imtiyazlılarnıñ episi içün naqliyatta yürüş ücretli olğanı aqqında malümat bere edi. Emek ve içtimaiy siyaset bölüginde, bu hızmetniñ mütehassıslarına telefon etkenlerniñ aytqanlarına köre, hadimler, afu sorap, çoq beklenilegen ücretsiz yürüşniñ lâğu etilmesini Aksönovnıñ buyruğınen añlata edi. "Men öyle bağırdım ki, - marşrutkada esli qadın ayta edi, - sobes hadimi zornen meni toqtattı. Onıñ qabaatı olmağanını añlayım, amma nasıl alçaqlıq ki, haber bermeden, hırsızcasına yavaş ücretli yürüşni uzatmaq!".
Malümat kerçekten yoq - iyün 1-inde saba pensiyalı ana-babamnıñ ricasınen Keriç ve Qırım saytlarını qarıştırıp, bunı özüm añladım. Amma Moskova internet menbasından Rusiye sakinleri içün acayip haber bar, olar, yaz başlağanda, iç bir esassız, Qırımda mal-mülkü ya da soyları olmazdan, sanatoriy yollanmaları olmazdan, yarımadağa kelip eki afta bedava observatorlarda raatlana bile. Ve Qırımğa Rusiyeden ketirilgen vahta işçileri içün iş bericiler tölemege mecbur degil. Yani ziyafet qabul etken tarafnıñ cebinden olacaq.
Aksönovnıñ öz başına idare etmesinden memnün qalmağan adamlar tapılğandır ve, burnunı kötermesin dep, biraz bastırğanlar. Belki, Qırımda biznesi olğan Moskova reberlerden birisi, otelleri ve pansionatlarınıñ toldurılmasına, yani olarnıñ şahsiy biznesine keder etmesin dep, bastırdı. Ya da Aksönovnıñ özü safdaşlarınen beraber, kommertsiyalarına krizis telüke ola bilecegini añladı. Ne ise, observatorlarda ücretli bulunuvnıñ red etilmesi aqqında haberden soñ Keriç köpründeki keçit noqtası birden maşnalarnen tıqalıp qaldı.
İmtiyazlılar ve pensionerler tamam buña açuvlana: olar evelkisi kibi dört divar arasında oturmalı, kelmeşeklerge ise deñiz yanında eglenmege razı oldılar
İmtiyazlılar ve pensionerler tamam buña açuvlana: olar evelkisi kibi dört divar arasında oturmalı, kelmeşeklerge ise deñiz yanında eglenmege razı oldılar. Şahsiy sektorda yaşağan Yekaterina Lvovna açuvlana: "Qaysı evni alsañ, er yerde Rusiyeden musafir bar. Em de özlerini bir de serbest duyalar, maşnalarınıñ üstünde qayıqlar, balıqçılıq donatmaları, raat-raat yüreler, oğlum ise işnen çıqsa, mıtlaq toqtatalar. 82-nci bölge (Qırım) - saipniñ üstündeki bir tamğa kibidir, Moskova ve Piter nomerleri ise - kirişlik kâğıtı kibi". Kerçekten, Moskova ve Piterge köre Qırımda pek bol: bir aydan berli dülberlik salonları, eki aftadan berli bütün tükânlar, bir qaç kün restoran ve kafelerniñ yaz meydançıqları çalışa.
Ha эToM paдocTHoM фoHe He дo kakиx-To TaM бypчaщиx и HeдoBoлbHыx MecTHыx лbroTHиkoB, koTopыe Boпpekи пoBeлeHию He BыcoBыBaTbcя из дoMa дpyжHo пoBaлили B oчepeдb зa бaHkoBckиMи kapToчkaMи, дaющиMи иM пpaBo Ha бecплaTHый пpoeзд. Takoe HoBoBBeдeHиe – c BaлидaTopaMи B MapшpyTkax и aBToбycax – плaHиpoBaли BBecTи B Kepчи c HacTyплeHиeM лeTa, oдHako kapaHTиH cMecTил cpokи, Teпepb эTиM плaHaM пpeдпиcaHo ocyщecTBиTbcя B ceHTябpe.
ЛbroTHиkи, kak я cлышaл oT MHorиx Ha yлицe и B TpaHcпopTe, yBepeHы, чTo пpoдлeHиe для Hиx плaTHoro пpoeздa B MapшpyTkax и aBToбycax – пpoиckи TpaHcпopTHиkoB, koTopыe TakиM HexиTpыM cпocoбoM BoзBpaщaюT ceбe пoTepи oT cokpaщeHия peйcoB B пepиoд пoBышeHHoй roToBHocTи. И cдBиHyTb иx c эToй Toчkи зpeHия HeBoзMoжHo. TeM бoлee, ropoдckиe пepeBoзчиkи, зa koTopыMи яBHo пpocMaTpиBaюTcя лoббиcTы B Bыcokиx kaбиHeTax, oзaбoчeHHыe He coxpaHeHиeM здopoBbя людeй из зoHы pиcka, a cBoиMи дoxoдaMи, coBepшeHHo oбHarлeли и чиxaTb xoTeли Ha pacпopяжeHиe AkceHoBa o пpeдocTaBлeHии бecплaTHoro пpoeздa B ropoдckoM TpaHcпopTe дo koHцa Tekyщero roдa MeдиkaM. ЧTo yж roBopиTb o MHoroчиcлeHHыx kaTeropияx лbroTHиkoB, koTopыe co cBoиMи yдocToBepeHияMи kak бeлbMo B rлaзy y Bcex – и MyHиципaлbHыx, и чacTHыx пepeBoзчиkoB.
ЛbroTHиkи co cBoиMи yдocToBepeHияMи kak бeлbMo B rлaзy y Bcex – и MyHиципaлbHыx, и чacTHыx пepeBoзчиkoB
И cпиcaTb пpoдлeHиe плaTHoro пpoeздa Ha зaбoTy o здopoBbe yжe He пoлyчaeTcя. ДocTaToчHo пpoйTиcb yлицaMи Kepчи, чToбы yбeдиTbcя B HecocToяTeлbHocTи orpaHичeHий для людeй BoзpacTa 65+. MHorиe Mackи cTaли HocиTb B kapMaHax, a He Ha лицe, HeBocTpeбoBaHHыe пepчaTkи B Tex жe MaraзиHax BиcяT пaчkaMи, k caHиTaйзepaM пoдxoдяT eдиHицы пokyпaTeлeй, Ha Bce oбъяBлeHия o TpeбoBaHии BxoдиTb B ToproBыe зaлы и TpaHcпopT B Mackax плююT. Я yжe He roBopю o MaccoBыx ckoплeHияx MecTHыx и пpиeзжиx B ToM жe KoMcoMoлbckoM пapke, rдe paбoTaeT HeBидaHHый пpeждe B Kepчи фoHTaH. TaM BeчepaMи ckoпищe Hapoдy бeз Bcяkиx Macok и пepчaTok. Ha дeTckиx плoщaдkax Toлпищa MaлышHи и poдиTeлeй. И Ha эToM фoHe пpoдoлжиBшaяcя oTMeHa бecплaTHoro пpoeздa для лbroTHиkoB BыrлядиT ocoбeHHo Boпиющeй издeBkoй. ЗaTo эTo пoxoдиT Ha MeчTy пepeBoзчиkoB и BoдиTeлeй, koTopыe Ha Boпpoc пoжилыx пaccaжиpoB, бyдeT ли плaTHый пpoeзд дo ckoHчaHия Beka, дpyжHo oTBeчaюT: xoTeлocb бы!
Andrey Furdik, qırımlı, bloger
«Bloglar» rubrikasında ifadelengen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqta-i nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışlarınen bir olmaması mumkün


text:
Aqyarda aprelniñ 15-nde saba COVID-19 diagnozı tasdıqlanğan dört kişi yuqunç hastahanesinde yata, 1312 insan tibbiy közetüv altında qala, dep bildire Aqyarnıñ Rusiye ükümeti.
«Yılnıñ başından berli Aqyarda sekiz hasta qayd etildi, dört kişi tüzelip hastahaneden çıqarıldı. Bugünki künde 64 insan yuqunç hastahanesinde közetüv altında buluna. 1248 kişi yaşağan yerinde közetile», – dep aytıla haberde.
Aqyarnıñ Rusiye akimiyeti, observator olaraq çalışqan «İzumrud» pansionatına Daşa Sevastopolskaya hastahanesiniñ hastaları ve hadimleri, dördünci şeer hastahanesiniñ tibbiyet hadimleri ketirildi, dep bildirdi.
Aprelniñ 14-nde Aqyarda sekizinci koronavirus hastası qayd etildi. Aprelniñ 14-nde saba 606 insan koronavirus sebebinden ekimlerniñ közetüvi altında bulundı.
Aqyarda vatandaşlar özüni izolâtsiya etüv rejimini bozğanları içün 24 protokol tizildi. Rusiye mahkemesi memuriy davalardan biriniñ qararını bu afta çıqarmağa niyetlene.
Qırımda özüni izolâtsiya etüv rejimi aprelniñ 30-na qadar, Aqyarda ise aprelniñ 19-na qadar uzatıldı.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Herunterladen Kolonya Cumhuriyeti
Herunterladen Kolonya Cumhuriyeti 2017 Torrent DF | DVDRIP | DEUTSCH SUBTITLE|
Herunterladen Kolonya Cumhuriyeti Torrent DF
Inhaltsangabe und Details:
Peker Mengen (Çağlar Çorumlu) will unbedingt Bürgermeister einer kleinen türkischen Stadt werden. Um dieses Ziel zu erreichen, verfällt er auf eine List: Er verspricht den Bürgern nicht nur, dass die Kleinstadt Besuch vom Ministerpräsidenten bekommen wird, sondern auch, dass sie zur Bezirkshauptstadt werden soll. Nach der gewonnenen Wahl muss Mengen nun seine Wahlversprechen einhalten und lockt den Ministerpräsidenten daher tatsächlich mit zweifelhaften Mitteln in die Stadt, wo dieser mit einer großen Zeremonie willkommen geheißen wird. Doch die Feierlichkeiten geraten außer Kontrolle und plötzlich ist aus dem 5000-Seelen-Städtchen ein eigenes Land geworden, das sich noch dazu im Krieg mit den USA befindet. In dieser chaotischen Situation landet unverhofft ein Außerirdischer samt UFO in der kleinen türkischen Stadt…
Kolonya Cumhuriyeti,Downloaden Kolonya Cumhuriyeti,Download Kolonya Cumhuriyeti,Kolonya Cumhuriyeti Subtitles,Kolonya Cumhuriyeti Download Ganze Filme,Herunterladen Kolonya Cumhuriyeti,Downloaden Kolonya Cumhuriyeti Film Kostenlos,Downloaden Kolonya Cumhuriyeti deutsche,Kolonya Cumhuriyeti DVDRip,Downloaden Kolonya Cumhuriyeti kompletten Film deutsch,Downloaden Kolonya Cumhuriyeti ExzKolonya Cumhuriyetinte Qualität brrip,Kolonya Cumhuriyeti popcorn time,Kolonya Cumhuriyeti youtube,Kolonya Cumhuriyeti Torrent,Kolonya Cumhuriyeti piratebay,Kolonya Cumhuriyeti kickasstorrent,Kolonya Cumhuriyeti yify torrent,Kolonya Cumhuriyeti 2017 Downloaden,Kolonya Cumhuriyeti uptobox,Downloaden Kolonya Cumhuriyeti Torrent,Downloaden Kolonya Cumhuriyeti youtube,Film Kolonya Cumhuriyeti Komplett,Downloaden Kolonya Cumhuriyeti HD 1080p Deutsche Kostenlos,Downloaden Kolonya Cumhuriyeti Ubersetzung des Films,Downloaden Kostenlos Kolonya Cumhuriyeti Film


text:
Eger de qırımtatarlar sentâbr 14-ne tayinlengen saylavlarğa barıp rey berseler, olarnıñ meseleleri daa effektiv şekilde çezilecektir.
Bu aqta özüni Qırım baş naziri olaraq ilân etken Sergey Aksönov Qırım «ükümetiniñ» resmiy Feysbuk saifesinde yerleştirilgen saylavaldı muracaatında bildirdi.
«Qırımtatarlarğa ayırıca muracaat etmege isteyim. Siyasetçilerniñ bazıları öz maqsatlarına irişmek içün sizni saylavaldı kampaniyasında iştirak etmemege çağıralar. Saylavlarnı körmemezlikke urmaq qırımtatarlarnıñ suniy ayırıluvıdır.
Ükümet organlarında temsilcileriñiz milliy meselelerni daa effektiv şekilde çezmege yardım etecektirler», – dep bildirdi Aksönov.


text:
Ukrainanıñ ekstremizm tedqiqi institutınıñ eksperti Bogdan Petrenkonıñ fikrine köre, Rusiye akimiyeti terrorizm havfını ve onıñ ile küreşni memlekeni birleştirmek içün qullana.
Bunı o oktâbr 27 künü Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba efirinde bildirdi.
«Bunı atta Rusiye tedqiqatçıları ayta – ekstremizm qoruv efsanesidir, siyasiy sistemanıñ esas vazifesi – özüni qorumaqtır. Sistema, Rusiyede 90-ncı seneleri olğanı kibi, dağılmağa başlağanda, akimiyet onı birleştire bilecek usullarnı qullanmağa başlay. Memleketni içinden birleştirecek qıymetler olmasa, akimiyet onı qorquzuv, telüke ile birleştire, ve ekstremizm aqiqiy bir efsanedir», – dey o.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin 2015 senesi baarde terrorizm ve ekstremizmge çağıruvlar içün cezalarnı arttırğan qanunnı imzaladı. Oña köre, kütleviy matbuat vastaları içün ceza million rublegece yete. Bundan evel azamiy para cezası 100 biñ rubleni teşkil ete edi. Aşğariy para cezası de deñişti – 50 biñ rubleden 100 biñge yetti.


text:
Böyle qarar bugün Yatla şeer şurasınıñ icraiy komitetiniñ toplaşuvında alındı.
«Şeerde yüzlernen insan çıqarılğan ticaret ve turistik hızmetleriniñ berüvi ile oğraşa. Bizde olarnı iş ve aylıqsız qaldırmağa aqqımız yoq», – dedi Yalta şeer başı vazifelerini eda etken Sergey Karnauh.
Bundan da ğayrı o çıqarılğan ticaretten kelgen kâr yerli bücetniñ meselelerini çeze bilecegine ümütini bildirdi.
«Yalta, Qırımnıñ diger şeerleri kibi, pek ağır maliye vaziyetke tüşti. Bücet kârı tahminen eki kere azlaştı», – qayd etti Karnauh.
Şunıñnen beraber işbu qararğa köre, Yalta deñiz limanında attraktsion artıq olmamaq kerektir.
«Gemiciler klubı ve Yalı kenaranda qalğan bir qaç attraktsion şeer qurucılıq, mimarcılıq ve territoriya inkişafı departamentinde pasportnı almaq kerekler. Mında mıtlaqa onıñ ölçüsi ve körünişi de esapqa alınacaq», – dep bildirdi şeer başı vazifelerini eda etken Sergey Karnauh.


text:
Bunı o Obozrevatel intervyüsında bildirdi.
«Ukraina elinden Qırım ketmesinde qabaatlılar tapılmalı ve cezalanmalı. Ve soñra Ukraina, Rusiye ve bütün dünya Qırım adamları sahte referendum keçirgenlerini degil de, Ukrainanıñ ayrı memurları vazifelerini becermeyip, Qırımnı ğayıp etkenlerini bilecekler», – dep ayttı Piskun.
Onıñ fikirince, o vaqtı Ukraina Rusiye ile muzakerelerde yarımadanıñ elden ketkeninde qabaatlılar cezalandı, demek, uquqiy adalet tiklenmesi içün Qırım Ukraina terkibine keri qaytarılmaq kerek, dep ayta bile.


text:
Rusiye qırımtatarlarnıñ vatanı Qırımda yaşayış şaraitlerini dayanılmaz derecege ketirip, qırımtatar halqı genotsidiniñ yañı şekline başladı.
Vaziyet 37 senesini añdıra: adamlarnı qorquzıp, yarınki künden şübelenmege zorlaylar. Meclis-Qurultaynıñ Qırımdaki işi felç etildi, farqlı tüşüngenler taqip etile, halq faalleriniñ aqqından keleler, işğalcilerge hızmet etmekten vazgeçken cemaat teşkilâtları bütünley yoq etildi. Rusiye qanunlarını qullanıp hırsızlıq yapalar. Qırımtatar Milliy Qurultayı tesis etken «Qırım» Fondu» Hayriye teşkilâtınıñ mal-mülki de istisna olmadı.
Halqnıñ diniy ve maneviy yaşayışında birinci baqıştan körünmegen mefküreviy iş keçirilmekte
Halq oğrağan ömür tarzına alıştırmaq maqsadı ile halqnıñ diniy ve maneviy yaşayışında birinci baqıştan körünmegen mefküreviy iş keçirilmekte.
Bundan sebep adamlar kütleviy sürette yarımadanı terk etip, Ukraina ya da diger memleketlerde yerleşeler, ketken gençlerni keri qaytarmaq imkânsız olacaq.
Belki de, bu vaziyet 1944 senesiniñ sürgünliginden beter, çünki o vaqıt halq bir yerde yerleştirilgen edi, bütün qıyınlıqlarğa baqmadan, inkişaf etmek imkânı bar edi.
Bütün dünyağa dağılğan halq halq olmaqtan çıqa ve Kremldeki Putin rejiminiñ faşist ideologları qırımtatar halqına böyle bir soñunı azırlaylar.
Unutmañız, halqımız ölüm telükesinde buluna!
Bütündünya qırımtatar kongressiniñ maqsadı genotsidniñ bu şeklini toqtatmaq, dünya toplulığını Qırımnı işğalden azat etmek içün ciddiy areketler yapılmasına çağırmaq, Ukraina akimiyetini tamır halqına Ukraina terkibinde milliy-territorial muhtariyet şeklinde taqdirini belgilemek aqqını kefil etecek qanunlarnıñ qabul etilmesine çağırmaqtır.
Sozulmamalı!
Kongressniñ yañı saylanğan prezidenti ve daimiy organı eskisinden farqlı olıp, Kongress qararlarını birinci künden başlap yerine ketirmeli.
Öz noqtaiy-nazarımnı bildirip, prezident olaraq qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev saylanmalı, dep tüşünem, çünki bu insan halqnıñ aqları oğrunda küreşip, uzlaşmalarğa razı olmay.
Onıñ halqara itibarı Kongresske qırımtatar halqını qorçalamağa yardım etecek.
Unutmañız, halqımız ölüm telükesinde buluna!
Riza Şevkiyev, «Qırım» Fondu hayriye teşkilâtınıñ müdiri
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarını ifadelep, muarririyet baqışlarını aks ettirmemesi mümkün


text:
Aqmescit – Qırım kimniñ qabaatı ile Rusiye tarafından işğal etildi ve bu vaziyetten çıqış yollar barmı? Bu mevzuda subetni Qırım.Aqiqat Meclisniñ tış işler alâqalar bölüginiñ reberi Ali Hamzinnen keçirdi.
– Qırım iñqirazında kim qabaatlı?
– Halqara cemaatçılıq, Rusiye, Ukraina, akimiyetke yolbaşçılıq yapqan muhalifet - olarnıñ episi nasıl da olsa, bu iñqiraznıñ sebepçileridir. Er şey, fevralniñ 21-nde başlandı, o vaqıt Yanukoviç reberliginde akimiyet ve Ukrainanıñ ileride yolbaşçıları olacaq muhalifet nasıldır añlaşma yaptılar. Yanukoviç Harkovge qaçıp ketmemesi içün adımlar yapmaq kerek edi. Fevral 21 künü yapılğan añlaşmanıñ maddeleri yerine ketiilmedi. Birinci qarar da, rus tiliniñ lâğu etilüvinen bağlı oldı. Kerek edimi bunı yapmağa? Elbette yoq. Onıñ içün, olacağı oldı.
Biz, episi devletler, hususan, AQŞ, Avropa Birligi, Rusiye 1994 senesi qabul etilgen Budapeşt añlaşmasınıñ garantları olğanını yahşı bilemiz, şu yılı Ukrainanıñ 1780 özek silâsını tahliye ettiler, fiyatı trillion dollar etrafında. Rusiye bir taraflı olaraq Qırımnı özüne qoştı. Amma, AQŞ, Avropa Birligi, İngiltereni alsaq, olar er şeyni keri qaytarıp olamağanını kösterdiler. Yani, Qırım iñqirazı, qırımtatar iñqirazı, er tarafqa bağlı. Belki de, Meclis kerekli areketlerni başlamadı. Onıñ içün, er taraf bu iñqiraznın sebepçileridir.
Ukraina zarar körgen taraf, dep aytıp olamam, çünki o aqılsızlıq yapıp 1780 özek silâsını berip yiberdi, Rusiye misal içün, iç bir zaman bu kibi şey yapmaz edi. Silâsız qalıp, boş vadelerge işandı, neticede bütün dünya iñqirazğa qapıldı. Bir tarafnı qabaatlap olamayım, er kes qabaatlı. Er kes Budapeşt memorandumına mesülietsiz yanaştıla: em Ukraina, em kefil devletleri. Neticesini bilemiz.
Ukraina Qırımnı keregi kibi qorumaq içün, bütün imkânlarını qullanmağanı içün Qırım iñqirazı peyda oldı. Bugün de bugün Radada bu mesele köterilecek dep, aytılğanda külecegim kele. Çünki, menimce, Rusiyeniñ areketleri sebebinden çorlanğan devletler bu meseleni al etecekler. Bu cümleden, Rusiye, AQŞ ve Avropa Birligi, İngiltere. Zaman kösterir, şimdi aytmaq küç.
– Ne sebepten qırımtatarlar narazılıq aktsiyalarını tekşil etmediler?
– Qırımtatarlar Yuqarı Şurasınıñ Qırımnıñ Rusiyege qoşulmasınen bağlı Putinge muracaat etmemesi içün qolundan kelgenii yaptılar.
Fevral 26 künü qırımtatarlar sabitligini kösterip, Qırımnıñ Rusiyege qoşulmasına qarşı çıqıp, küçlü aktsiya keçirdiler. Başqa taraftan, Andrey Sençenko: «Siz yuttıñız», dep qıçırğan soyu, ve Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönovnen añlaşıp, qırımtatarlarğa 30% kvota bar olğanını aytqan edi. Amma, mesele bunda degil. Zıddiyet qan ve ölüm ile yekünlemegenine şimdi quvanam. Qırımtatarlar özlerini kösterdiler. Soñra, Qırım parlamenti, Nazirler şurasını toldurğan diversantlarnı başqa yerge yibermemek içün areket ettik.
Amma, bunı arbiyler yapmalılar. O vaqıt, Ukraina toqtap qaldı, ve bir şeyler yañlış ketkenini añladıq. Qırım ve qırımtatarlar temaşanıñ bir qısımı olğanını añladıq. Bu ağır vaziyette, eñ esası halqımıznıñ havfsız şekilde Qırımda inkişaf etmesine irişmektir.
Narazılıqqa köterilmege qorqmadıq. Amma, Kiyev kendi ordularını, «Alfa» mahsus bölüklerini qullanmağanı bizni şaşırttı. İşte, er kes öz-özüni tüşünmeli, kibi fikirge keldik.
– Bu vaziyetten çıqış yolu nasıl?
– Qırım Yuqarı Şurası qırımtatar halqı aqlarını tiklemege, akimiyette temsillerniñ bulunmasını vade etken edi. Vadeler tek sözde qaldı.
Martnıñ 18-nde çıqışta bulunğan Rusiye Federatsiyası prezidenti Vladimir Putin işandırğan şeyler Qırımda yerine ketirilmegenini köremiz.
Vatandaşlarımıznıñ çalınuvı, ğayıp oluvı, Meclisni körmemezlikke urğanları, ekstremistik olaraq adlanuvı, telükeli bir faktor olaraq ilân etilüvini köremiz.
Menimce, 2010 senesi başlağan qırımtatarlar aqlarınıñ tiklevi boyunca Halqara forumnıñ ötkerilüvine bağlı leyhamıznı devam ettirmek kerekmiz. Bu leyhağa diqqat ayırılsa, belli bir neticelerge kelip olurmız. Halqara forum er angi devlet, şu cümleden Rusiyeniñ iştiraginen keçirilmeli.
Türkiye bu meseleni al etip olamaz. Çünki, Qırım sebebinden yüz bergen bütün dünya iñqirazı aqibetinde özü de telükeli bir alda buluna.
Biz bu Halqara forumnıñ keçirilüvini pek ister edik. Halqımız Qırımda qalıp, belli bir aqlarnen temin etilmeli.
Ukraina bu sebepten iç bir mania qoymasın dep, ricada bulunamız, forumnı tek avropa ya da BMT meydançığında keçirmek mümkün.


text:
Keriçte yerli akimiyet Qırımnıñ «Tavrika» Dostluq evi» milliy cemiyetler yekâne merkezini binasız qaldıra. Rusiye Federatsiyasında böyle bir birleşmeler yoq eken, bu sebepten «Tavrika» ğayrıdan qayd etilip, binada qalıp olamay.
kerch.com Keriç saytı bildire ki, merkez qapatılması aqqında haber «Tavrikanıñ» on beş yıllığına rastkeldi. Merkez eski bala bağçasınıñ binasında yerleşmekte, mında yunan, leh, italyan ve alman cemiyetleri, «Horo» bulğar cemiyeti, «Geşer» yeudiy-qaray cemiyeti, Keriç kazakları birligi, Qadınlar klubı, «Lira Bospora» Keriç şairleriniñ birleşmesi, belorus, gürci ve ermeni cemiyetleri, «Yıldız» qırımtatar fondu ve Yelena Rerihniñ medeniy-maarif birleşmesi çalışalar.
Bütün teşkilâtlar Keriçte faal çalışıp, bayram, sergi, til derslerini teşkil etken ediler. «Tavrika» Dostluq eviniñ» binasında Afğanistanda cenkleşken keriçlilerge bağışlanğan müzey çalışqan edi.
Cemaatçılar Keriç akimiyetine muracaatta bulunıp, binanı saqlap qalmağa rica ettiler, memurlar ise binanıñ yalıñız bir qısmını almağa teklif ettiler, çünki qalğan qısımları bala bağçasına berilecek.


text:
Ukraina tış işler nazirinin birinci müavini Emine Ceppar, Ukrainda Malaziya elçisi Dato Raca Rezanen körüşüv keçirdi, onıñ devamında olar ilhaq etilgen Qırımnıñ askerleştirüvini ve musulman halqlarınıñ qırımtatarlarnıñ meselesiniñ çezmesine yardımını muzakere etti.
Bunı Ukraina TİN-niñ matbuat hızmeti bildirdi.
"Ayrı diqqat işğla etilgen Qırımda insan aqlarınıñ bozulmasına ve Qara ve Azaq deñizleri bölgeleriniñ askerleştirüvine berildi. Subetdeşler, işğal etilgen Qırımdaki qırımtatarlarnıñ meseleleriniñ çezilmesine musulman devletleriniñ celp etilmesiniñ kerekligini qayd etti. Hususan, Qırım yarımadasınıñ musulmanları içün tasil imkâniyetleri aqqında laf etildi", - denile beyanatta.
Qayd etile ki, Emine Ceppar Rusiyege halqara basqınıñ qalmasınıñ emiyetini qayd etti.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
“Üze ber ni dä yuq şikelle monda, läkin bu sızıq, bezneneñ xalıqnı yartı ğasırğa ber-bersennäñ ayırdı. Bu kirtä arqasında bezneñ xalıq küp cäfalandı. Häm bu bezneñ ilneñ täraqiäteñ dä tuqtattı”
Monnañ alda 2000nçe yılda bulğan berençe oçraşu, ike aradağı nizaqnı kimetkän tarixi waıqiyğa bulğan ide. Läkin bu yulı yasalğan säfärneñ äle könüzäk mäsäläse belgesez buluı häm Prezident Rohnıñ wazifası betüenä ni barı 5 ay qaluı, bu cıyılışnıñ uñışlı bula aluın şik astına quya.
Cıyılışta ber niçä mäsälä tikşelergä mömkin.
Pänceşämbe köngä qadär däwam itäçäk bu samittä Roh, 1950 häm 53nçe yıllarda ike Korea arasındağı nizaqnı betergän, tınıçlıq kileşüe mäsäläsenä kübräk iğtibarnı arttıraçağın belderde. Şul uq waqıtta süz iqtisadi teraqqiät xaqında da baraçaq. Roh, bu sammittä, ike tarafnıñda qoralın kimetü kiräklegenä basım yasayaçağın beldergän ide.
Monnañ 50 yıl alda bulğan ike aradağı suğış, räsmi bularaq tämamlanmağan. Könyaq Korea, tarafınnañ daimi solıx yasaw ömetläre buldı. Läkin ellekke suğışnı daimi betererlek bu kileşü öçen, suğışta qatnaşqan AQŞ häm Qıtaynıñ da qul quyuı zarur.
İke Korea arasında küpmeder iqtisadi bäyläneşlär dä bar. Uzğan yılnıñ berençe 9 ayında säwdäiñ yuğarı däräcägä, 1 Milliard dolarğa citkän ide.
Bügenge köndä, , Seul aqçasına tözelgän Tönyaq Koreanıñ Kaesong şähärendä 22gä yaqın Könyaq Korea şirkäte eşli. 2020nçı yılda şirkät sanıñ 2 meñgä arttırıp, anda eşlägännär sanı 350 meñgä citäçäk digän plannar da bar.
Utırış barışında eçendä, Tönyaq Korea atom programı mäsäläse dä telgä alınırğa mömkin. Läkin, Roh bu temanıñ töp mäsälä bulmaçaq dip beldergän ide.
Könüzäk mäsälälärdäñ tağın berse, 1950-53nçe yıllarda bulğan Korea suğışı waqıtında yuğalğan 485 keşe yazmışın iskä alıp – “Keşe xoquqları” mäsäläse bulır dip kötelä. Könyaq Korea, 500däñ artıq suğış totqınnarı Tönyaq Korea törmälärendä utıra dip täqrarli.


text:
Qırımda 11 aliy oquv yurtu qızdırılmay, olardan beş – mektep, üçü ise tatilge çıqmağa mecbur oldı. Bunı oktâbr 28-de Kreml kontrol etken Qırımnıñ tasil, ilim ve gençlik naziri Natalya Gonçarova matbuat konferentsiyasında bildirdi.
«Kelecek afta bu mekteplerniñ talebeleri oquycaq. Bağçasaraydaki mektep, ümüt etemiz ki, bazarertesi künü sıcaq olacaq, o, merkeziy sistemağa bağlıdır. Eki mektepniñ qazan dairesi yaramay çalıştı. Şahsiy qızdıruv sisteması olğan mekteplerde er şey yerinde», – dep tekrarlay Gonçarovanıñ aytqanlarını «Sobıtiya Krıma» neşiri.
Bundan evel Qırımnıñ tasil, ilim ve gençlik naziriniñ muavini Natalya Jurba bildirdi ki, yarımadanıñ üç mektep talebeleri küz tatiline erte çıqtı.
Kreml kontrol etken Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti yarımada ealisi mesken evlerde ve içtimaiy yerlerde suvuq olğanından şikâyet ete, dep bildirgen edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Ukraina Tış işler nazirligi, «Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeeriniñ (Ukraina), em de Qara ve Azaq deñizleriniñ askeriyleştirilüv problemleri» qararınıñ yañı leyhası yılnıñ soñuna qadar Birleşken Milletler Baş Assambleyası tarafından qabul etilüvini talap etecek. Bu aqta Tış işler naziriniñ muavini Yeğor Bojok Twitterde haber etti.
«BMde elçi Volodımır Yelçenko ile beraber işğal etilgen Qırımnıñ Rusiye tarafından askeriyleştirilüvinen bağlı BM BA qarar leyhası mesleatlarını başlattıq. Bu yılnıñ soñuna qadar onıñ qabul etilüvini teminlemege planlaştıramız», – dep yazdı Bojok.
Ukraina Tış işler nazirliginiñ vekili bildirgenine köre, Qırımda 2019 senesi küzde 31,5 biñ Rusiye arbiyi, biñge yaqın tehnika, hususan tank, zırhlı maşina, küçlü top vastaları, aviatsiya ve flot bulunalar.
2018 senesi dekabrniñ 17-nde Qırım, Qara ve Azaq deñizleriniñ askeriyleştirilüvinen bağlı qabul etilgen BM Baş Assambleyasınıñ qararı Rusiyeni Qırımdan ordusını çıqarmasına çağırıp, Qara ve Azaq deñizlerinde arbiylerniñ bulunuvını takbih ete.
2014 senesi fevral ayında Qırımda işaretsiz urbada silâlı insanlar peyda oldı. Olar Qırım Yuqarı Şurası, Aqmescit ava limanı, Keriç parom keçiti, diger strategik obyektlerni zapt etip, Ukraina ordusınıñ areketlerini blok etken edi. Rusiye akimiyeti bu insanlarnıñ Rusiye ordusınıñ arbiyleri olğanını başta inkâr etken edi. Daa soñra Rusiye prezidenti Vladimir Putin bular Rusiye arbiyleri olğanını tanıdı.
2014 senesi martnıñ 16-nda Qırım ve Aqyarda yarımada statusınen bağlı dünyada tanılmağan «referendum» olıp keçti, onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine aldı. Ukraina, Avropa Birligi, ABD «referendumdaki» rey neticelerini tanımadı. Rusiye prezidenti Vladimir Putin martnıñ 18-nde Qırımnıñ Rusiyege «qoşulğanını» ilân etti.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini takbih ettiler. Ğarp devletleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Kreml nezareti astında bulunğan Qırım akimiyetiniñ yolbaşçısı Sergey Aksönov iddia etkeni kibi, 2016 senesi yazda keriç paromlı keçitte bekleme vaqıtı üç saatten ziyade olmaycaq. Bu aqta o, öz Feysbuk saifesinde yazdı.
Onıñ sözlerine binaen, keçit 6 millionğa yaqın adamnı qabul ete bile. Şimdiki vaqıtta ise keriç paromlı keçitinde 10 parom çalışa ve 2 tanesi ihtiyatta bulunmaqta.
«Bu sebepten, paromlı keçitniñ maksimal yüklenüvini köz ögüne alsaq, paromnıñ bekleme vaqıtı üç saatten çoq olmaz. Eminim, keçit öz vazifesini keregi kibi becerir, iş keifiyetinde ise turistlerniñ közü qaytmaz», - dep ayttı Aksönov.
Bunıñnen bir sırada, yolbaşçı qayd etkeni kibi, Keriç köpürniñ quruluvı keçitniñ çalışmasına keder etmez.
Keriç boğazındaki paromlı keçit 2014 senesi Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımnı Krasnodar bölgesinen bağlağan esas naqliyat damarı olmaqta.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeeriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini red etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Birleşken Milletler Teşkilâtı Qırımda insan aqları rezolütsiyasını qabul etip, işğal etilgen yarımadağa monitoring missiyasını yollasa, missiya azaları «devamlı ve diqqatlı çalışmağa» mecbur olacaq. Bunı qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev noyabr 15-de «Amerikanıñ Sesine» ayttı.
«Ümüt etem ki, BMT missiyası alınacaq (Qırımğa – QA), amma pek emin degilim. Bu missiya alınsa bile, stsenariy şöyle olacaqtır: olar işğalci akimiyet, satqınlar ile körüşir, olap ise işğal etilgen topraqlarda ne qadar «bahtlı» yaşağanını aytarlar, başqa bir fikirni seslendirmek pek telükeli. Anda diqqatlı çalışmaq kerek: bu bir ya da eki künlik iş degil», – dep ayttı Cemilev.
Mustafa Cemilev noyabr 14-de New Yorktaki matbuat konferentsiyasında Rusiye Qırımdaki insan aqları rezolütsiyasını körmemezlikke ura bile, dep ayttı.
Salı künü, noyabr 15-de, Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Baş Assambleyasınıñ Üçünci komitetinde (insan aqlarınen oğraşa) Ukraina teşebbüsinen «Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar şeerinde (Ukraina) insan aqlarınıñ vaziyeti» rezolütsiyasınıñ leyhası boyunca rey berilecektir.


text:
Aluşta şeer yolbaşçısı Stanislav Kolot istifağa çıqtı.
Bunı Tvoya gazeta Aluşta neşiri bildire.
«İyünniñ 27-de Aluşta şeer şurasınıñ icra komitet toplaşuvı qapatılğan soñ, şeer yolbaşçısı Stanislav Kolot iştirakçilerge beraber yapılğan ş içün teşekkürler bildirip, işten çıquv aqqında ariza yazğanını ayttı», – dep yaza neşir.
Cuma künü saat 16.00 şeer şurasınıñ sessiya ötkerilecek. Mında şeer yolbaşçısı vekâletleriniñ başqasına berüv meselesi çezilecek. Neşirniñ malümatına köre, şeer yolbaşçısı vazifelerini şeer şurasınıñ kâtibi Viktor Vnukov eda etecek.
İyünniñ 20-de Keriç şeer yolbaşçısı Oleg Osadçiy ve Kezlev şeer yolbaşçısı Andrey Danilenko Qırım «ükümetine» öz başına ilân etilgen baş nazir Sergey Aksönov ile subetke davet etilgen ediler. Bundan soñ ise ekisi de öz istegi ile işten çıquv aqqında ariza yazdılar.


text:
Dekabrniñ 9-nda Aqmescitte 97 yaşında II Cihan cenki veteranı, Aqyar mudafaasınıñ iştirakçisi, sürgünlikni başından keçirip tarihiy Vatanına qaytqan qırımtatar qadını Hatice İslâmova vefat etti. Bu haberni onıñ soyu, Qırımtatar Milli Meclisiniñ azası Gayana Yüksel Facebookta bildirdi.
Hatice İslâmova 1919 senesi dekabrniñ 13-nde Aqmescitte doğdı. Bu şeerde onıñ balalığı ve gençligi keçti. 13-nci mektepniñ 7-nci sınıfnı bitirgen soñ, daa soñra Keriçke avuştırılğan Bağçasaraydaki tıbbiyet tehnikumına oqumağa kirdi. 1940 senesinde onı Aqyardaki 201 nomeralı deñiz zavodınıñ şimaliy dokunda feldşer noqtasınıñ müdiresi vazifesinde çalışmağa yolladılar.
Hatice İslâmova Aqyar mudafaasınıñ birinci kününden başlap tıbbiy hizmet leytenantı unvanı ile Qara deñiz flotunıñ deñiz piyadeleri saflarında cenkleşti. Aqyarnıñ 250 künlük mudafaası esnasında Hatice hanım yaralanğan askerlerge tıbbiy yardım köstere edi.
«Buña rağmen 1944 senesi mayısnıñ 18-nde, qaraman qadınnıñ bütün yararlıqlarına baqmadan, Hatice İslâmovanı da bütün qırımtatarlarnı kibi Qırımdan sürgün ettiler. Sadece qırımtatar olğanı içün. Sürgünlikte o, 40 yıldan ziyade Samarqand tıbbiyet institutı yanındaki Cumhuriyet hastahanesinde feldşer-ebanay olıp çalıştı. 1989 senesinde o, Qırımğa qaytmağa çaresini tapıp, başta Aqyarda ve 1993 senesinden başlap Aqmescitte yaşadı», – dep yazdı Yüksel.
Hatice İslâmova köstergen cesareti içün 2-nci derece Vatan cenki ve «Bohdan Hmelnitskiy» nişanları ile «Cesaret içün», «Aqyarnıñ mudafaası içün», Daşa Sevastopolskayanıñ doğmasına 150 yıl toluvı munasebeti ile çıqarılğan ve diger medallerinen mükâfatlanğan edi.
«Hatice apte İslâmovanıñ qaramanlıqlar tarihı ve taqdiri, qırımtatar halqınıñ XX asırdaki şanlı ve aynı zamanda facialı tarihınıñ daa bir misalidir. Bu halq, bir taraftan, II Cihan cenki vaqtında cebhede qaramanca cenkleşti, amma diger taraftan, esassız ve toplu surette hainlikte qabaatlanıp, 1944 senesi mayıs 18-nde vatanından sürgün etildi», – ikâye etti Hatice aqqında onıñ soyu.
Hatice İslâmovanıñ cenazesi Aqmescitte dekabrniñ 9-nda qılınacaq.


text:
Sabıq siyasiy mabüs, qırımlı rejissör Oleğ Sentsov, cemiyet teşkilâtını yaratmağa istegeni aqqında haber etti. Bunı o, oktâbr 21-inde Ukrainian ID Awards mükâfatınıñ berilmesinde ayttı.
"Şimdi büyük imkânlar açıldı. Meni er yerge davet eteler, men er keske meraqlım. Amma bu çoqqa sürmez. Eñ çoqu yarım yıl. Soñra meraq azlaşıp başlar, yoq olur ve menden er kes bezer. Onıñ içün men, uquq qoruyıcı ve medeniy işlerinen oğraşacaq cemiyet teşkilâtını yaratmağa niyetlenem", - dedi Sentsov.
Bundan ğayrı, bu teşkilâtnıñ paranen temin etilmesi içün ayrı fond tikleycegi aqqında ayttı.
PaHee CeHцoBy Bpyчили MeждyHapoдHyю Harpaдy Ukrainian ID Awards, «зa HecokpyшиMyю cилy B бopbбe зa идeaлы cBoбoды».
Daa evel Sentsovğa "azatlıq idealları oğrunda küreşte sarsılmaz küçü içün" Ukrainian ID Awards mükâfatı berildi.


text:
Moskva merkezindeki mesken evde çıqqan yanğın neticesinde elâk olğanlarnıñ sayısı 7-ge arttı. Bu aqta «İnterfaks» rus haber agentligi bildire. Daa evel dört elâk olğan ve üç yaralanğan kişi aqqında haber etilgen edi.
Yanğın Nikitskiy bulvarındaki evniñ dairelerinden birinde çıqtı. Evniñ tahta töşemeleri bar, alev binanı tez qavrap aldı, yanğın tahminen 1 biñ metre kârede oldı. 300 metrde töşemeler yıqıldı.
Ev 1912 senesi qurulğan edi, 100 dairesi bar. Medeniy miras yerlerine hasmı-yoqmı tam bir malümat yoq.
Evde bir sıra meşur insannıñ dairesi bar, şu cümleden oyuncı İngeborga Dapkunayte («RİA Novosti» rus neşiriniñ yazğanına köre, dairesi yanğından zarar körmedi), ressam Nikas Safronov, dirijor Yuriy Başmetniñ qızı Kseniya Başmetniñ dairesi.
Yanğın sebebi daa belli degil, cinaiy iş açıldı.


text:
Qırım Cumhuriyeti ve Sevastopol şeeri musulmanları diniy idaresiniñ “Faydalı ilim” oqutuv-maarif merkezinde İslâm temelleri ve Quran oquvı kurslarınıñ mezunları taqdirlendi. Kurs üç yıl devam etti. Er bir talebe Qırım Müftiligi adından Quran aldı.
Qırım Müftisi adından kursnıñ mezunlarını din ocaları Ediye Muslâdinova, Feride Memetova, Gülsum Seitbekirova, Elina Velilâyeva ve Hatice Mustafayeva hayırladılar.
“Bu balalar er afta derslerimizge keldi. Pandemiya zamanında derslerimiz onlayn şekilinde keçirildi. Bugün ise, biz olarnı birinci Quranlarınen mezunlar olaraq ozğaramız. Şu Muqaddes Kitabımız Qırımda onı qorçalaycaq nesil olğanına şaat olsun! Balalıqtan qartlığına qadar Quran oquğan nesil”, – dep qayd etti tedbir teşkilâtçıları.
Kurslarnıñ talebeleri oquvlarını Qalay islâmiy ilimler medresesinde devam ettirmeleri içün temel azırladılar.
Qırım MDİ matbuat hızmeti


text:
Cumaaqşamı künü saba Frenkistan şarqındaki Villefranche-sur-Saône şeerinde cami yanında kebab qavehanesinde patlav yüz berdi.
Bunı Frans Press agentligi prokuraturağa esaslanıp bildire.
Beyanatqa binaen, yaralanğan insanlar yoq, patlav – bir cinayettir. Diger malümat berilmey. Bu ateş tünevin Parijde Charlie Hebdo mecmuasına yapılğan ücüm ile bağlımı-yoqmı belli degil.
Çarşenbe künü üç silâlı şahıs Charlie Hebdo satirik mecmuasınıñ muarririyetine ücüm etti. Neticede 10 jurnalist ve eki politsiya hadimi elâk oldı. Ücüm sebebi islâm din timsallerine yapılğan karikaturalar oldı.


text:
M. KESKİN Et Al. Mehmet Zeki Pakalın, Sicill-i Osmanî Zeylleri. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları2008, pp.1000
KESKİN, M. Et Al. 2008. Mehmet Zeki Pakalın, Sicill-i Osmanî Zeylleri . Türk Tarih Kurumu Yayınları, Ankara.
KESKİN, M., BATMAZ, Ş., ALAN, G., KARTIN, C., & GÜLDÜOĞLU, E., (2008). Mehmet Zeki Pakalın, Sicill-i Osmanî Zeylleri . Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
KESKİN, Mustafa Et Al. Mehmet Zeki Pakalın, Sicill-i Osmanî Zeylleri . Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2008
KESKİN, Mustafa Et Al. Mehmet Zeki Pakalın, Sicill-i Osmanî Zeylleri . Türk Tarih Kurumu Yayınları, 2008.
KESKİN, M. Et Al. (2008) Mehmet Zeki Pakalın, Sicill-i Osmanî Zeylleri . 1st edn. Ankara: Türk Tarih Kurumu Yayınları.
@book{book, author={Mustafa KESKİN Et Al. }, title={Mehmet Zeki Pakalın, Sicill-i Osmanî Zeylleri}, publisher={Türk Tarih Kurumu Yayınları}, year={2008} }


text:
Terrorizmge qarşı quvetler saat 18.00 Ukraina şarqında ateşni toqtattılar. Bunı RNBO malümat analitik merkeziniñ spikeri Andriy Lısenko sentâbr 5-te aqşam bildirdi, dep haber ete «Ukrainskaya pravda».
Lısenkonıñ aytqanına köre, cumaertesi künü, sentâbr 6-da, esir alınğan adamlarnı almaştırmaları mümkün.
Bundan evel aynısını Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ayttı. Onıñ bildirgenine köre, Minsk şeerinde olğan añlaşmalarğa binaen, cumaertesi künü, sentâbr 6-da, Ukraina şarqındaki arbiy areketler keçirilgen yerde esir alınğanlarnı almaştırıp başlaycaqlar.


text:
Baş prokuratura Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznıñ qanunsız yaqalanması boyunca cinaiy taqiqatqa başladı.
Bunı onıñ matbuat hızmeti bildire.
Fevral 3-te Ukraina baş prokuraturası Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 146-ncı maddesiniñ 2-nci qısmı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ liderlerinden birini qanunsız alda azatlıqtan marum etüv boyunca cinaiy taqiqatqa başladı.
«Aqmescitniñ qanunsız alda meydanğa ketirilgen Kiyev rayon mahkemesi onı (Ahtem Çiygoznı – muar.) apiske aldı. Mezkür areketler Ukraina Anayasası vatandaşnıñ belgilegen areket serbestligi ve aqlarını bozmaqta», – aytıla beyanatta.
Ahtem Çiygoz yanvar 29-da yaqalandı. Rusiye Taqiqat komitetiniñ resmiy vekili Vladimir Markin bildire ki, Çiygoznı «kütleviy numayışnı teşkil etüv ve iştirak etüvde» şekleyler.
Onıñ aytqanına köre, 2014 senesi fevral 26-da Aqmescitteki Qırım parlamentiniñ binası yanında keçirilgen narazılıq aktsiyası aqqında laf kete.
Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Çiygoznı 2015 senesi fevral 19-na qadar apiste qaldırdı.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Çiygoznıñ yaqalanmasını izaatlap, Qırımda qırımtatar milliy areketiniñ faallerine yapılğan basqınıñ yañı basamağı başlanğanını ayttı.


text:
Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya Qırımtatar Milliy Meclisi faaliyetiniñ yasaq etilmesi aqta arizasını mahkemege yolladı. Bunı Rusiyege tabi olğan Qırım prokuraturasınıñ matbuat hızmeti bildire.
«Qırım cumhuriyetiniñ prokurorı Natalya Poklonskaya Qırımtatar Milliy Meclisi cemaat birliginiñ ekstremist teşkilât olaraq tanılması ve faaliyetiniñ yasaq etilmyesi aqta davasını mahkemege yolladı», – denile beyanatta.
Poklonskaya işbu qararnı añlatqanı kibi, «soñ zamanları Qırım cumhuriyeti prokuraturasına qırımtatar ealisi tarafından Rusiye Fedeartsiyasında resmiyleştirilmegen teşkilâtnıñ faaliyetini qanunsız ve tarik etici olaraq tanımağa ricası ile muracaatlar kele».
Oktâbr 23 künü Rusiye Federatsiyasınıñ Cemaat palatası Rusiye Baş prokuraturasına muracaat etip, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini ekstremizmge teşkermege rica etti. Böyle muracaatnıñ sebeplerinden biri – Qırımnıñ Herson vilâyeti tarafından «ticariy» qamaçavı oldı. Qırımnıñ rusiyeli prokurorı Natalya Poklonskaya Meclisniñ «ekstremist teşkilât» olaraq tanılacağını ve faaliyetiniñ yasaq etilecegini nazarda tutqanını bildirgen edi.
Rusiye Qırımnı 2014 senesi baarde işğal etkeninden soñ, qırımtatarlarnıñ yetekçileri Refat Çubarov ve Mustafa Cemilevge yarımada kirişini beş yılğa yasaq ettiler.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Kyivde yaşağan Kremlniñ eski siyasiy mabüsi, qırımlı Volodımır Baluhnı sentâbrniñ 7-nden 8-ne keçer gecesi köteklediler. O, ağır alda hastahanege alındı. Bu aqta qırımlı ukrainalı rejisser Oleg Sentsov Facebook saifesinde bildirdi.
«Volodımır Baluh bugün gece köteklendi. Onı tek saba tapqanlar. Şimdi hastahanede. Alı ağır. Tafsilâtlı malümat ögrenile. Volodâ özüne keldi. Qolu ve köpürçik kemigi sındırıldı. Ayat telükesi yoq», – dedi Sentsov.
Qırım.Aqiqat, Baluhnıñ nomerasına telefon etti, amma qadın cevap berdi. O, Sentsovnıñ malümatını tasdıqladı, amma özüni tanıtmadı.
«Ebet, (Baluhnıñ köteklenmesi ve hastahanege alınması – QA) doğrudır. Adiseniñ tafsilâtları daa belli degil», – dedi Qırım.Aqiqatqa subetçi.
Qırım.Aqiqat tafsilâtlı malümat almağa tırışa.
İyünniñ 12-nde Kyivde faal Serğiy Sternenkonıñ sıñırlav tedbiri belgilengen mahkeme vaqtında politsiya hadimleri Volodımır Baluhqa qarşı küç qullandı.
Volodımır Baluh – qırımlı çiftçi, ukrainalı cemaat faali, Ukrain milletçileri kongressiniñ azası. Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ Rusiye vatandaşlığından vazgeçti. 2013 senesi qışta evinde Ukraina bayrağını astı, daa soñra «Sema Yüzü qaramanları soqağı» levhasını tikledi.
2016 senesiniñ soñunda Volodımır Baluhnı Rusiye FSBsiniñ hadimleri tutıp aldı. Olar Baluh yaşağan evniñ çardaqında 90 patron ve bir qaç trotil taş tapılğanını bildirgen edi. Rusiye kontrolindeki Qırım mahkemesi onı 5 yılğa azatlıqtan marum etti – eki cinaiy dava boyunca: silâ saqlaması ve «Aqşeyh vaqtınca tutuv izolâtorınıñ yolbaşçısını köteklev» dep adlandırılğan adise.
Baluh qabaatını tanımayıp, açlıqqa başlağan edi. Baluhnıñ imayesi ve aq qorçalayıcıları onıñ Ukrainağa qoltutqanı içün repressiyalarnıñ qurbanı oldı, dep tüşüneler. «Memorial» aq qorçalayıcı merkezi Volodımır Baluhnı siyasiy mabüs olaraq tanıdı.


text:
Rusiyedeki «Artdokfest» festivalinde sebebi añlatılmayıp kösterilüvden alıp taşlanğan qırımtatar milliy areketi lideri Mustafa Cemilev aqqında «Mustafa» vesiqalı filmi açıq irişüvge qoyuldı. Bunı Ukrainanıñ «KrımSOS» aq-uquq qoruyıcı teşkilâtı bildire.
«Mustafa» filmi dekabrniñ 7-sinde Moskvadaki «Oktâbr» kinoteatrinde «Artdokfest» vesiqalı filmler festivali çerçivesinde kösterilmek kerek edi. Lâkin seansqa eki saat qalğanda «töpeden» telefon çalınıp, film kösterilüvden alıp taşlandı.
Rejissör Ahmed-Ernes Sarıhalilniñ aytqanına köre, film muellifleri, Rusiyede elverişsiz olğan qırımtatarlar, dissidentler mevzuatından dolayı filmniñ kösterilüvi ile zorluqlar olacağını tüşüne ediler. Filmniñ yaratıcıları peyda olğan vaziyette filmni bütün istegenlerge – em Moskvada filmge qol tutmaq içün kelgenlerge, em qırımtatarlarğa, em de böyle bir imkânğa saip olmağan Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımnıñ sakinlerine köstermege qarar berdiler.
«Mustafa» filmi YouTube’de «Artdokfest»niñ saytında yerleştirilgen.
«Mustafa» filmi seyircige Ukraina siyasetçisi ve cemiyet erbabınıñ ayatı, sovet akimiyeti zamanında qırımtatarlarnıñ Qırımğa qaytuvı oğrundaki küreşi, apis etilüvi ve açlıq tutqan zamanı aqqında ikâye ete. Film qırımtatar milliy lideriniñ harakterini añlata, Cemilevniñ ayatında şimdiki dönemi ve Qırımnıñ işğaline qarşı küreşini köstere. Ayatınıñ ikâyesini qaramannıñ özü, tarihçılar, Cemilevniñ eñ yaqın etrafındakileri ve Sovet Birliginiñ dissidentleri aytıp berdiler. Rejissör Ahmed Sarıhalil em oyun kadrları – qırımtatar lideriniñ hatırlavlarından ayrı anlarnı, em de intervyu parçaları, vesiqalı hronikalarnı qullandı.


text:
Nikita nebatat bağçasında iyün 5-inde “Güller valsi” sergisi açılacaq ola. Bu aqta şeerniñ matbuat hızmeti bildirmekte.
“Bu yıl bağça içün müim bir yıldır, çünki doğru 195 yıl evel, 1824-ünci senesi bağça güllerniñ selektsiyası başlanğan edi. Ondan berli bağça alimleri 300-ge yaqın gül çeşitlerini yarattı, olardan kimerisi dünyaca belli oldı, “Klimentina”, “Mercan sürprizi”, “Ala hayal” (“Pöstraya fantaziya”) İtaliya ve Almaniyada halqara yarışlarda büyük mükâfatlarğa nail oldı”, - dep yatıp berdi bağçanıñ müdiri Yuriy Plugatar.
O, üç yıldan berli Nikita nebatat bağçasını işletip çıqarğan gül çeşitlerini numayış etmek içün ayrı meydançıq ayırılğanını, qoştı.
Nikita nebatat bağçası 1812 senesinde cenübiy yalıdaki Nikita köyünde tesis etilgen edi. Onıñ territoriyasında türlü ösümliklerniñ yüzlerce çeşiti öse, kaktuslar oranjereyası ve küçük bir bambuk ormanı bulunalar. Bağçanıñ territoriyasında er yıl küz çiçeginiñ oyun aqşamı, lâleler, güller, susamlar, kün güzeli çiçekleri ve sarmaşıqlarnıñ sergileri ötkerile.


text:
Sentâbr 27-de Birleşken Milletler Teşkilâtı (BMT) toplaşuvında aza-delegatları Ukrainada insan aqları boyunca BMT Nezaret missiyasınıñ maruzası muzakere etildi, bunıñ neticesinde işğal etilgen Qırımda insan aqları vaziyeti pek kerginleşkeni tesbit etildi.
Bu aqta halqara teşkilâtnıñ resmiy maruzasında bildirile.
İnteraktiv dialog devamında delegatlar, rusiyeli ükümet, ekstremizmge qarşı küreş dep, faqrlı tüşüngenlerni daimiy şekilde taqip etkenini belgiledi.
Tışqı işler naziriniñ muavini Sergey Kislitsa qayd etti ki, «rusiyeli eyyet bütün qabaatlavlarnı red etecek, amma olarnıñ devleti qol tutqan bütün nizamlar içün, onıñ yolbaşçılığında yapılğan bütün arbiy cinayetler ve insan aqları bozuluvları içün mesüliyetke celp etilmek kerek».
İşğalden soñ Qırımda mustaqil mühbirlerde, qırımtatar faallerinde ve Meclis azalarında kütleviy tintüvler sıq-sıq keçirilip başladı.
Ukraina Tışqı işler nazirligi (TİN) işğal etilgen Qırımda ukrain vatandaşlarınıñ taqip etilmesinden qasevet çekkenini bildirdi ve basqıncılıqnı toqtatmağa çağırdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Rusiye ava şirketleri Rosaviatsiyanı Aqmescit ava limanından halqara uçuşlarnı musaade etmege rica ete.
Bu aqta Rosaviatsiya terkibiy bölükleri tarafından halqara komissiyalarğa azırlanğan malümatlarında söz kete.
Qırımdan halqara uçuşlarğa musaadeni Aqmescitten aftada beş kere Baku, Yerevan, Taşkent, Duşanbe ve Tacikistanğa barmağa planlaştırğan «Ural ava yolları» soray. «Groznıy avia» ava şirketi aftada eki kere Qırımdan Yerevan ve Antalyağa ve er künü İstanbulğa barmağa niyetinde.
İTAR-TASS agentliginiñ malümatına köre, buña Rosaviatsiya: «İzin bermege mümkün» degen cevabını qaytardı.
«Ural ava yolları» Aqmescitten Tel-Avivge de barmağa istey edi, amma bunı oña musaade etmediler, çünki, ava akimiyetiniñ malümatına köre, «Aqmescit Rusiye ve İsrail arasında uçuş yolu cedveline kirmey», qayd ete haber agentligi.
Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ aeronavigatsiya havfsızlığı boyunca avropalı teşkilâtı Qırımğa, Aqmescit ve Aqyar ava limanlarına uçuşlarnı yasaq etti. Teşkilâtnıñ malümatına köre, Aqmescit ve Aqyarğa uçuşlar ilerideki bildirüvler qadar yasaqtır. Bunıñ ile uçuş yollarını saylağanda, Ukraina, Romaniya, Bulğaristan, Türkiye dispetçer merkezleri ile uyğunlaşmağa tevsiye eteler.
Aprel ayında Rosaviatsiya «Groznıy avia» ava şirketine Aqmescitten İstanbul, Tel-Aviv, Yerevan ve Antalyağa uçuşlarnı etmege yasaqladı. Bunı Aqmescit ava limanı halqara olmağanı ile añlattı.
İyün başında Rusiye baş naziri Dmitriy Medvedev Aqmescit ava limanınıñ halqara seferlerge açılması içün avale imzalağan edi.
Şimdi Qırımda yalıñız Rusiye Federatsâisınıñ ava şirketleri çalışmaqta.


text:
Çerkassı vilâyet devlet memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildire ki, al-azırda ealini içtimaiy qoruv yerli idarelerine devlet içtimaiy yardımını almaq içün 25 qoranta (78 insan) muracaat etti.
«Er bir iş boyunca insanlarnıñ vaqtınca bulunuv yerine köre içtimaiy yardım belgilenmesi içün muracaatlar azırlandı. Üç qorantağa içtimaiy yardım belgilendi, daa üç qorantağa vilâyet bücetinden 500 grivnâ miqdarında para ayırıldı», – aytıla beyanatta.
Bunıñnen beraber, Çerkassı vilâyetinde 36 nefer qırımlı nefaqa almaq içün muracaat etti.


text:
İşğal altındaki Aqmescitte belediyege bağlı bütün işhane başlıqları işten boşama arizası yazmağa mevbur etildi. Bu aqta Qurumnıñ rusiyeli akimiyetiniñ matbuat hızmeti bildirmekte.
«Belediyeniñ bütün unitar işhaneleriniñ başlıqlarına bir aylıq sınav muddeti berildi. Olar işten boşamanen bağlı şekliy arizalar yazdı ve ayrılğan muddet içinde olar iş semeresini arttırmağan taqdirde, arizalar küçke kirecek», – dep bilidre matbuat hızmeti Aqmescitniñ rusiyeli başlığı İlya Lukaşovnıñ sözlerini.
Noyabrniñ 15-nde Rusiye nezaretindeki Qırımnıñ yolbaşçısı Sergey Aksönov «iş keyfiyeti, tarifler siyaseti ve vatandaşlarğa nisbeten kösterilgen munasebetleri» sebebinden belediyege bağlı unitar işhanelerniñ başlıqlarını işten boşatılmasını teklif etken edi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey.


text:
Qırımda «referendum» denilgen uydurma tedbir kününde Ukraina tiş işleri Nazirliginiñ matbuat kâtibi Maryana Betsa «Qırım bütünley azat etilgenine qadar» Rusiyege qarşı kirsetilgen sanktsiayalarnı quvetlendirmek kerek olğanını beyan etti. Bu aqta o Twitterde yazmaqta.
«Qırım Muhtar Cumhuriyetinde qanunsız referendum ötkerilgeninden ve qanunsız ilhaqtan soñ dört yıl keçti. Rusiyeniñ cinayeti. Bütünley azat etilmegence sanktsiyalarnı quvetlendirmek kerek», – dep qayd ete Betsa.
Daa evel Ukraina tış ileri naziri Pavlo Klimkin Rusiye prezidentligine namzet olğan Kseniya Sobçaknıñ ilhaq etilgen Qırımda tekrar bir referendum keçirilmesinen alâqalı teklifini havflı teklif dep adlandırğan edi.
ABD Devlet departamentiniñ matbuat kâtibi Hezar Nauert martnıñ 15-nde, Rusiye Ukraina toprağını ilhaq etkeniniñ üstüne qapatmaq içün, dört yıl evelsi Ukrainada qanunsız «referendum» keçirgen edi, dep qayd etken edi.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dey. Ukraina Yuqarı Radası 2014 senesi fevral ayınıñ 20-sini Rusiye tarafından Qırımnıñ muvaqqat işğaliniñ resmiy başlanğıç künü dep qabul etti.


text:
Keriç köprüniñ deñev demiryol areketini bu sene avgust-sentâbr aylarında başlatmağa planlaştıralar, dep bildirdi cumaaqşamı künü, aprelniñ 18-nde, Qırımnıñ Rusiye ükümeti reisiniñ muavini Mihail Seleznöv «Yalta iqtisadiyat forumında» çıqışta bulunıp.
«Köpürniñ Taman tarafından ve Qırım tarafından birinci töşemesi endi bar… Küçük bir sır aytayım, avgust-sentâbrde Keriç köprüniñ bütün esnaslarını tertiplemek içün ilk areket (demiryol areketi – QA) başlatılacaq. Seferler, planlaştırılğanı kibi, dekabrde başlaycaq», – dep bildira Seleznövniñ aytqanlarını TASS.
Bundan evel Rusiye prezidenti Vladimir Putin 2019 senesi Keriç köpründeki demiryol areketi başlaycaq, dep bildirgen edi.
«Qırım demiryolu» yolcularğa hızmet idaresiniñ yolbaşçısı Vladimir Rezniçenko qurulğan Keriç köpründe ilk yolcu treni dekabrniñ 8-nde sefer yapacaq, dep bildirgen edi. Yarımadağa ketken trenlerniñ biletleri sentâbrden başlap satılacaqtır.
«Qırım demiryolu» Rusiye müdiri Aleksey Gladilin Keriç köprüniñ demiryol qısmı açılğan soñ andan qomşu Rusiyeniñ 11 şeerinden trenler keçecek, dep ilân etti.
Keriç boğazındaki köpürniñ maşina qısmı yengil maşinalarnıñ keçişine bu sene mayıs ayında açıldı. Oktâbrniñ 1-nde yük maşinalarınıñ areketi açıldı. Köpürniñ demiryol qısmı daa qurulmadı.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Rusiye işğal etken Qırımda Keriç köprüniñ qanunsız qurucılığı Kremlniñ halqara uquqqa emiyet bermegeniniñ daa bir delili ola, dep bildirgen edi.
Avropa Birligi ve ABD Rusiye ve işğal altındaki Qırım arasındaki Keriç köprüniñ qısmen açılışını takbih etti. Ukraina tarafı 2014 senesi Qırım ilhaq etilgen soñ Rusiye ile köpür qurucılığı añlaşmasından çıqtı.


text:
Yanğın Aqmescitteki Aksakov soqağında yüz berdi. İlk malümatlarğa köre, bir kimse zarar körmedi. Uquq qoruyıcı organlarında olğan menbalarnıñ malümatına köre, yanğın sebebi gece «Yedinaya Rossiya» ofisininiñ penceresine atılğan yanıcı qarışma şişesi oldı.
«Alev neticesinde tek aşhane zarar kördi, qalğan odalarnı tuman qavrap aldı. Yanğı meydanı tahminen 5 kvadrat metrni teşkil etti. Al-azırda ofisniñ yanında JKH hadimleri buluna. Belgisiz şahıslar yanıcı qarışmanı atqan pencereni fanernen qapattılar», – dep yaza neşir.


text:
Qırımdan mecburen köçip kelgenlerniñ teşkilâtları vekilleriniñ ekinci Bütünukrain qurultayı 2015 senesi mayıs 29-da keçirilecek.
Böyle bir qarar aprel 9-da olıp keçken «Qırımdan köçip kelmege mecbur olğanlarnıñ cemaat teşkilâtlarınıñ koordinatson şurası» cemaat birliginiñ toplaşuvında qabul etildi, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
Cemaat birliginiñ vekilleri yañı reisni sayladılar. Kelecek üç ay devamında, birlikniñ nimzamnamesi belgilegeni kibi, Koordinatsion şurasınıñ reisi Sergey Kovalskiy olacaq – «Euromaydan-Krım» cemaat areketiniñ koordinatorlarından biri. Bundan evel reis vazifesini Qırım faali Sergey Mokrenüv eda etken edi.
Koordinatsion şurasınıñ birinci vazifesi olaraq Ukraina Baş prokuraturasına icra akimiyetniñ organları memurlarınıñ areketsizligine şikâyet olacaq.
Teşkilâtta qayd etkenlerine köre, memurlar cemaatçılarnıñ Qırımnı işğalden azat etüv ve qırımlılarnıñ aq-uquqları ile bağlı qanunlarğa kirsetilecek deñişmeler boyunca tevsiyelerine emiyet bermeyler.
Qırımdan mecburen köçip kelgenlerniñ birinci Bütünukrain qurultayı Kiyevde 2014 senesi mayıs 23-te keçirilgen edi.
2014 senesi mart ayında Rusiyeniñ Qırım işğalinden sebep bir çoq insan yarımadadan qıtaiy Ukrainağa köçmege başladı. Ukraina Fevqulâde vaziyetler devlet hızmetiniñ malümatına köre, 2015 senesi aprel 15-ke qadar Qırım ve Aqyardan 20 biñ 480 insan köçip keldi.


text:
Avropa Birliginiñ liderleri iyünniñ 27-de Rusiyeniñ Ukraina şarqında üküm sürgen vaziyetke alâqasını köz ögüne alıp, qoşma cezalar müimligini muzakere etecekler, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Sammit başlamazdan evel Brüsselde AQŞ devlet kâtibi John Kerry Rusiyege muracaat etip, Ukrainadaki separatistlerden silânı almaq içün «eñ yaqın vaqıtta» işke başlamağa çağırdı.
İyünniñ 26-da Strasburgda Ukraina prezidenti Petro Poroşenko Rusiyeni onıñ barışıq planına «lafnen degil, areketlernen» qol tutmağa çağırdı.
Poroşenko iyünniñ 20-den 27-ne qadar bir taraflı ateş toqtatılmasını ilân etti, lâkin ukrain arbiyleri boyeviklerniñ areketleri neticesinde elâk olmağa devam eteler.


text:
Böyle bir qarar bugün, mayıs 21-de, Qırım «parlamentiniñ» toplaşuvında qabul etildi.
Hatırlatamız, «parlament» spikeri Vladimir Konstantinovnıñ eki muavini bar edi – Grigoriy İoffe ve Konstantin Baharev.
Bunen beraber, kün tertibine Qırım nazirler Şurasınıñ «reis muavini» vazifesini eda etken Lenur İslâmovnıñ işten boşatılması meselesi qoyülmadı.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ aytqanı kibi, bu sualni «baş nazir muavini»niñ faaliyetini teñqit etken deputat Lentun Bezaziyev kirsetken edi.
Malüm ki, mayıs 16-da Soçi şeerinde Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile körüşken Qırım eyyeti erkânında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Remzi İlyasov da bar edi.


text:
Kiyev şeeriniñ Peçersk rayon mahkemesiniñ mahkemecisi Yuliy Farkoş çarşenbe künü iyün 24-de qıtaiy Ukrainada QMC prokuraturasınıñ sabıq Qırım deputatı Vasiliy Ganışqa tevqif müddetiniñ uzattırılması aqta şefaatını qabul etti.
Bunı Qırım.Aqiqat mühbiri bildire.
Mahkeme Ganış devlet hainligini etkeni aqta qabaat doğru olğanını tasdiqlağan delillerni qandırıcı olaraq tanıdı.
Sabıq deputatnıñ tevqifi avgust 16-na qadar uzattırıldı, prokuratura ise iyül 19-na qadar uzatmağa rica etken edi.
Vasiliy Ganışnıñ advokatı Andrey Rudenko Qırım.Aqiqatqa aytqanı kibi, mahkeme qararı ile razı degil ve itiraz bildirecek ola eken.
Aprel 28-de Ukraina havfsızlıq hızmeti Ukraina Devlet sıñır hızmeti ile beraber onı Qırım çıqışında yaqaladılar. Ganış apiske alındı, çünki onı qıdıra ediler. Baş prokuratura onı devlet hainliginde şekley. Ukraina taqiqatçılarınıñ malümatına köre, Ganış Qırım statusı aqqında «referendum» keçirilmesine rey bergenlerden biri edi, ve böyle etip Ukraina topraq bütünligine zarar ketirmege tırıştı.


text:
Bunı aktsiya teşebbüsiçileri Tsentr jurnalistskih rassledovaniy agentligine bildirdiler.
Aluşta iş adamı Vâçeslavnıñ sözlerine köre, bugünki künden yalı kenarında «Qırım manzaraları ve itibarğa lâyıq olğan çeşit yerler ile güzel çadır peyda oldı».
«Biz Ukraina akimiyetiniñ diqqatını yarımdadan mecburen köçip kelgenlerniñ meselelerine celp etmege isteymiz. Bugün akimiyetniñ iç bir strukturası köçip kelgen ve qaçaqlarnıñ meseleleri ile oğraşmay. Biz çalışmaq, qorantalarımıznı baqmaq kerekmiz», – dedi Vâçeslav.
İş adamlarnıñ sözlerine köre, «Qırım çadırında» 5-6 insan bulunacaq, umumen ise qırımlılarnıñ toplulığı 3 biñ insannı teşkil ete.


text:
«Temel» neşriyatı ilk sefer Kiyevde Qurannıñ ukrain tercimesini neşir etecek.
Bunı neşriyatnıñ matbuat hızmeti bildire.
Tercime üzerinde tarih ilimler namzeti, terciman ve taqiqatçı Mıhaylo Yakuboviç beş yıl devamında çalışqan edi. Kitap mart ayında dünya yüzü körecek.
«Ukrainada arap tilinden etilgen tercime yoq edi, yalıñız qısımları, amma olar da kerekli qadar doğru degil edi. İslâm diniy leksikası üzerinde uzun vaqıt çalıştım, ukrainliler içün adiy, amma aynı zamanda asıl nushanıñ doğru manasını aks etken sözlerni qıdıra edim», – dedi Yakuboviç.
Resmiy malümatqa köre, Ukrainada yarım million musulman yaşay, amma naşirlerniñ fikrine köre, bu kitap er bir ukrain içün emiyetlidir.
Quran-i Kerim – 14 asır evelsi yazılğan musulmanlarnıñ muqaddes kitabıdır. 114 süreden ibaret, er bir süre ayetlerge bölüne. Quranda 6204-6236 ayet, 320 biñden ziyade arif bar. Musulmanlarnıñ yaşayış qaideleriniñ bir toplamıdır.


text:
İlhaq etilgen Qırımda bazarertesi künü, mayıs 25-inde, fevqulâde yanğın telükesi beklenile. Bunı Rusiye FVN-niñ Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti bildirdi.
"Qırım cumhuriyetinde telükeli adiseler aqqında furtuna ihtarı: mayıs 25-inde Qırımda fevqulâde yanğın telükesi beklenile", - denile beyanatta.
Mayısnıñ 23-ünde aqşam Aqyarda Bolşaya Morskaya soqağında üç qatlı evniñ damında yanğın oldı, onı beş saat söndüre ediler. Yerli qurtarıcılarnıñ malümatına köre, 23 adam, şu sıradan 8 bala, tahliye etildi.
Mayısnıñ 24-ünde gece Kezlevde yanğın oldı, onıñ sebebinden evniñ sakonleri tahliye etildi.


text:
İşğal etilgen Qırımda fiyatlarnıñ artması mallarnıñ yarımadadan qomşu Rusiyege çıqarılmasınen bağlı. Bu aqta Rusiye kontrolindeki Qırım köy hocalığı naziri Andrey Rumşin martnıñ 30-nda koronavirus yuqunçınıñ tarqaluvına qarşı tedbirler ştabınıñ toplaşuvında ayttı.
«Bugünki künde vaziyetimiz şu ki, yahşı keyfiyetli malımız tek ağğa kirmemek degil, (qomşu Rusiyege – QA) çıqarıla. Brânsk, Kursk fiyatlarnı arttırğanı ve sıñırlarnıñ bir qısmını qapatqanı içün bugün Krasnodar, Rostov, Stavropolge mallarımız çıqarıla. Köy hocalıqnen oğraşqan insanlardan kötere satışnı toqtatmalarını rica etemiz. 20, 40 tonnalıq furalar Qırım tışına kete», – dep bildirdi o.
Rümşin, Qırımda artqan mal fiyatlarınen yarmalıqlarnen vastasınen küreşmege teklif etti.
Martnıñ 27-nde işğal etilgen Qırımda restoran, qave, bar, aşhane, bufet ve diger aş müessiselerini vaqtınca qapatmağa qarar alındı. Sımarış berip almaq ve evge sımarış etmek imkânı olacaq.
Koronavirus yuqunçınıñ tarqaluvına yol bermemek içün işğal etilgen Qırım ve Aqyarda «yüksek seviyeli azırlıq» rejimi ilân etildi.
Daa evel 2019-nCoV olaraq belli SARS-CoV-2 koronavirusı Qıtayda keçken yılnıñ soñunda qayd etildi.
O, COVID-19 hastalığınıñ sebebi oldı. Hastalıq yengil keçe bile, bazı insanlarda suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, yüksek sıcaq ve öksürüv körüne bile. Bu ölüm sebebi ola bilgen pnevmoniyağa keçmesi mümkün. Hastalarnıñ ekseriyeti tüzele; çoqusı allarda immunitet sisteması zayıf olğan insanlar, hususan qartlar vefat ete.
2020 senesi martnıñ 11-nde Dünya sağlıq teşkilâtı yañı koronavirus sebebinden başlağan hastalıq qırğınlığını pandemiya olaraq tanıdı.


text:
Bağçasaray rayonınıñ Zalanköy (Holmovka) köyü yanında 2018 senesi avgustnıñ 6-nda ğayıp olğan qırımtatarı Eynar Eyupovnıñ cesedi tapıldı. Bu aqta Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Facebook saifesinde yazdı.
«Bir yıldan berli ondan haber yoq edi. Cenaze yarın, sentâbrniñ 17-nde, qılınacaq», – dep qayd etti Çubarov.
Qırımtatar faali Seydamet Mustafayevniñ aytqanına köre, Eynarnı «Bağçasaray raonında Zalesnoye köyüniñ rayonında ormanda eçkilerni otlatqan qadın taptı», tek urba ve bazı kemiklerniñ qalıntıları bar edi.
2018 senesi avgust ayında haber etilgenine köre, Bağçasaray rayonınıñ Büyük Qaralez (Krasnıy mak) köyünde 1998 senesi doğğan qırımlı Eynar Şevketoviç Eyupov ğayıp oldı.
Yarımadanıñ Rusiye uquq qoruyıcı organlarınıñ vaziyetke dair izaatları şimdilik yoq.


text:
Kreml mabusı Oleg Prihodkodan eki ay içinde mektüp kelmey
Lübov Prihodko - işğal etilgen Qırımdan siyasiy mabusı Oleg Prihodkonıñ ömür arqadaşı, öz ömür arqadaşından mektüplerni eki ay devamında almay.
Bunıñ aqqında o, QIRIM.News’ke tarif etti.
Qayd etkeni kibi, Rostov taqiqat tevqifhanesinden Vladimir vilâyetteki apishanesine ömür arqadışınıñ keçirilmesinden soñ aqayınen keri bağlanıvı yoq.
“Oña endi eki mektüp yazdıq. Er kün poçta qutusına baqam, amma mektüp yoq. Cevap bermegence, qızımnen oña yazmağa devam etecegimiz”,- dedi o.
Lübov Prihodko şunu qayd etti ki, olarnıñ ailesi içün 110 bergiye tabiy olmağan asğariy kelir miqdarında (40 biñ grivna) cöremeniñ ödetip olamağanı sebebinden Vladimir vilâyetine aqayını körmek içün ketip olamay.
Öz nevbette ombudsmen Lüdmila Denisova qayd etkeni kibi, Vladimir apishanesiniñ memuriyeti, Oleg Prohodkonıñ aqlarını boza.
“Tüzetüv cezahanesindeki memuriyet areketleri, mabuslarnen adiy munasebet qaidelerniñ 37 maddesinen kefalet etilgen tışqı dünyasınen bağğa onıñ aqqınıñ ters bozuluvı olalar”,- haber etti o.
Denisova, RF’da insan aqları boyunca vekâletli olğan Tatyana Moskalkovadan ukrainlerniñ aqqına acele riayet etüviniñ temin etilmesini istedi.
Daa “Ukraina vatandaşınıñ ömür, şahsiy serbestlik ve tiyilmemezlik aqlarnıñ ters bozuluvlarına acele surette cevap bermege” ricasınen halqara uquq qoruyıcı teşkilâtlarnıñ vekillerini ve diplomatik korpuslarını çağırğan.
Belli olğanı
- Qırımlı Öleg Prihodkonı işğal FTH yarımadada 2019 senesi orta küz aynıñ 9 yaqaladı. İşğal makemesi Prihodkoğa yarımadadaki terraktlarında qabaatlay. Prihodko qabaatlavlarnı red etip, onı ukrain mevamı içün tevqif etkenlerinde inandıra.
- Rostov-na-Donudaki makemesi Ukraina vatandaşı, qırımlı Öleg Prihodkonı qattı nizam tertibinen tevqifhanesine mahküm etti.Qayd etilgeni kibi, Prihodkoğa 110 biñ ruble miqdarında (37,6 biñ grn) cöreme tayin etilgen.
- Moskva civarında Vlasiha köyündeki Rusiye arbiy apellâtsiya makemesi Moskva civarında Vlasiha köyündeki Qırım sakini Öleg Prihodkoğa çıqarılğan ükümni denişmasiz qaldırdı.


text:
Aqmescitteki Bavurçı (Kamenka) mesken yeri yanında yerleşken çöplük obasını eñ yaqın vaqıtta yoq etecekler. Bunı avgustnıñ 20-de Qırımnıñ öz başına ilân etilgen baş naziri Sergey Aksönov ayttı.
Qırımnıñ öz başına ilân etilgen ükümetine yaqın olğan «Krıminform» saytınıñ malümatına köre, Aqmescit şeer şurası mesken-kommunal hocalıq idaresiniñ yolbaşçısı Anatoliy Rogov bildirdi ki, Bavurçıda çöplükni qanunsız alda saylaylar.
2015 senesi qurulacaq qalımtılarnı yoq etüv zavodları olmağanda çöplük çıqarılacaq yerlerni bir kimse aydınlatmadı.


text:
Qırımtatar asıllı ukrain yırcısı Jamala «Novoye Vremâ» (Yañı Devir) ukrain mejmuası taradından taqdim etilgen « Yañı Devir İnsanları» mukâfatına nail oldı. Bunı yırcı öz Facebook saifesinde haber etii.
Keçken sene bu mukâfatnen qırımtatar halqınıñ lideri Mustafa Cemilev, Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov ve ATR qırımtatar telekanalınıñ saibi Lenur İslâmov taqdirlengen ediler.
Teşkilâtçılarnıñ sözlerine köre, mukâfat «Qırım işğaline qarşılıq içün» berilgen edi.
Mukâfat tesisçileri qayd etkeni kibi, mukâfat saipleri «keteyatqan senede memleket yaşayışınıñ çeşit saalarında standart ve qaidelerni bozğan ve deñiştirgen, ve memleketniñ yañı tarihınıñ ayırılıp turğan şahısları olğan insanlar»dır.


text:
Petro Poroşenko memlekette partizan areketini başlatmaq içün şartlarnı yaratmağa emir etti. Prezident ilânıñdan dört kün keçmeden Qırım ile memuriy sıñırda Noman Çelebicihan batalyonı bayrağını köterdi.
Kyivdeki siyasetçiler tüşüngende qırımtatarlar yapalar. 2015 senesi küzde öyle olğan edi. Başta olar sabıq göñülli batalyonlardan faallernen beraber Qırımğa mal teminlerini blok ettiler, ve tek üç aydan soñ bunı akimiyet qanuniyleştirdi. Asıl blokadanıñ iştirakçileri, keçken Qırımtatar liderlerine köre, qırımlılarnıñ batalyonı yarımadağa birinci olaraq kirecek edi ve qırımtatar muhtariyetini yerine ketirmek içün şaraitler quracak edi. Muhtariyetke Prezidentniñ razılığı evelden alındı. Amma Qırım batalyonını qurmaq içün Poroşenko alâ daa razılıq bermedi. Bunı qırımtatar siyasetçileri de, İçki işler naziri Arsen Avakov da tanıdılar. Böyle batalyonnıñ Milliy gvardiyada yaratuvda keregi yoq, dep israr ete Arsen Avakov. Nazirniñ aytqanlarından soñ belli oldı ki, memleket reberligi qırımtatarlarnıñ Qırımnı qurtaracaq bölükni qurmağa istemey.baarden berli farqlı variantlarda laf yürsetilgen, Qırım batalyonınıñ temeli oldılar. Qırımğa mallarnıñ ve elektrikni teslim etmekten soñ Mustafa Cemilev halq ögünde qırımlılardan batalyonnı qurmaq kerek olğanını ayttı. «Qırım» göñülli batalyonı esasında musulmanbatalyonını qurmaq niyeti Silâlı quvetler Baş ştabında kömüldi. Qırımtatar halqınıñ lideri, muvafaqiyetli blokada tecribesi olğan eñ faal vatandaşlarınıñ yüküni azatlıqqa qadar saqlamağa istey.
Batalyon fikrini Cemilev aydınlattı, amma İslâmov kerçekleştirdi. Nevbetteki adım Cemilev ve Çubarovğa ait – olar batalyonnıñ qanunlaştıruvını baqacaqlar
Blokada lideri Lenur İslâmovnıñ çağıruvı: Noman Çelebicihan batalyonına arbiy qısmınıñ nomerasını bermek, amma de-fakto batalyon bar. Qanunlaştırılmağan batalyon partizan batalyonı ola. Ammaduşmannıñ cebe arqasında degil, sıñırda, ög çetinde cenkâver areketler alâ daa olmağan yerde yerleşe.
Soñki intervyuda İslâmov resmiy Kyivni qozğağan bir qaç şey ayttı. Qırımnıñ azat etilmesinden evel onıñ şirketleri Ukraina banklarına borclarını ödemeycek, Ukraina devletiniñ ise qırımtatarlar ögünde çoq borcu bar. «Qırım vatandaş qamaçavınıñ» lideri Çubarov ve Cemilev ile bağlarınıñ zayıflaşqanına yazıqsınğanını bildirdi. Çünki bu siyasetçiler kütleviy haber vastalarına, belki de, Prezidentke İslâmovnıñ söz çıqışlarını añlatmağa mecbur qalalar. Razı olmağan şeylerni añlatmaq ve aqlamaqtan er zaman raatsız olasıñ. Qırımtatar liderleri arasındaki mesafeni bunıñnen añlata bilemiz.
Daa bir müim mesele: batalyon fikrini Cemilev aydınlattı, amma İslâmov kerçekleştirdi. Nevbetteki adım Cemilev ve Çubarovğa ait – olar batalyonnıñ qanunlaştıruvını baqacaqlar, Kyivdeki olğan arbiy-siyasiy bütün bürokratik qarşılıqnı yeñecekler. Poroşenkonıñ sozğalanğan sükütine köre ve müitin batalyonğa menfiy munasebetine köre bu bugün al etilmeycek vazife. Milletniñ lideri ve Meclis reisiniñ itibarları büyük, bu sebepten imic zararları aqqında laf etmege kerek yoq. Amma İslâmov Ekinci cian cenkinden berli birinci qırımtatar batayonını qurğan soñ zayıf alda qaldı. O, Qırımnıñ azat etilmesi içün toplağan insanlar ögünde maneviy mesüliyet taşıy. Bunıñ yanında keri Moskvağa yol yoq, Rusiyede biznes ğayıp oldı, Ukrainada ise – borclar ve masraflarnıñ ciddiy qısmı olğan ve halq içün kerekli olğan telekanal ATR. Em de safdaşı-ateist, İslâmovnıñ Qırımda qurtuluş cihad kerekligi ilânlarından soñ LGBT birleşmesiniñ (Lesbian, Gay, Bisexual, Transgender community) aqları içün Kyivde olğan yürüşke çıqa. Bu ise cihad aqqında sözler yollanğanlarnı suvuta.
Poroşenkonıñ partizan cenkke azırlanmağa kerekligi aqqında ilânı kerçekten bar olğan, amma tanılmağan Noman Çelebicihan batalyonı kerekli olacağına ümüt bere
Siyasiy partizanlıq, bes-belli, onıñ müim eksikliklernen: allı-güllülik dünyabaqışnen iştirakçiler, bir qaç liderniñ barlığı ve olarnıñ uyğunlaşmağan areketleri. Bunıñ birinci sebebi – Meclisniñ qırımtatarlarnıñ zorbalıqsız qarşılıqtan keri çekilüvi. Olarnıñ tarafından zorbalıq olmağance. Amma üç yüz biñlik halqqa Rusiye mahsus hızmetleri tarafından basqığa alâ daa tek barışıq qarşılıqqa israr etmege saftır.
İster-istemez İslâmov şimdi qırımtatar siyasetçileriniñ ve halqnıñ cenkleşmege azır coşqun vekilleriniñ arasında esas aracıdır. Bunday ğayrı, siyasiy razılaşma içün aman-aman imkân yoq. Poroşenkonıñ partizan cenkke azırlanmağa kerekligi aqqında ilânı kerçekten bar olğan, amma tanılmağan Noman Çelebicihan batalyonı kerekli olacağına ümüt bere.
Anvar Derkaç, jurnalist
«Bloglar»rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerge ait olıp, muarririyetniñ baqışlarınen aynı olmaması mümkün


text:
İlhaq etilgen Qırımnıñ sakinleri qumşu Rusiyesınıñ prezidenti saylavına öz adlarına yazılğan davetnamelerni alıp başladılar. Bunı martnıñ 7-sinde Qırım.Aqiqat muhbiri bildire.
Davetnamede saylav bölügi aqqında malümattan ğayrı yaşağan yeri tışında nasıl etip rey bermek mumkün olğanı aqqında qoşumça malümat berile.
İnsan aqları boyunca Qırım alâqa gruppasınıñ koordinatorı Abdureşit Cepparov: «Faaliyetçiler, Qırımda pek çok kelmeşek, şu cümleden slavân körünişli olğanlarnıñ körülgenini qayd eteler. Büyük ihtimal ile yaşağan yeri tışında rey bergenler çoq olacaq. Bu ise ükümetke daa yüksek iştirak seviyesini köstermege yardım etecek», – dep iza etti.
Rusiye prezidenti saylavınıñ ötkerilmesi 2018 senesi mart 18-ne – Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqınıñ yıllığına tayın etildi.
Daa evel Ukraina prezidenti Petro Poroşenko dünya toplulığını ilhaq etilgen Qırımda Rusiye prezidentiniñ kelecekteki saylavı neticelerini tanımamağa davet etti.
Martnıñ 1-nde Yuqarı Rada BMT Telükesizlik şurası ve Baş assambleyası, Avropa Birligi, NATO, halqara teşkilâtlar, çetel parlamentleri ve ukümetlerini Qırımda Rusiye saylavınıñ qanuniyligini tanımamağa davet etti.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qırım sakinleriniñ aqlarını yarımadada qorçalağan advokat Emil Kurbedinovke Front Line Defenders mukâfatınıñ berilgeni – sadece qırımlı uquq qorçalayıcılarnıñ faaliyetine qıymet kesüv degildir, amma Rusiye içün de bir işarettir. Bunı Kurbedinoñ iyünniñ 1-nde Kyivde matbuat konferentsiyası devamında beyan etti.
«Bu Rusiye içün bir impuls, ihtar kibidir: halqara teşkilâtlar, şu cümleden Front Line Defenders, Qırımdaki vaziyetni taqip ete, uquq qorçalayıcılarnıñ işine pervasız qalmay, ve Qırımdaki eziyetlerden haberdarlar», – dedi Kurbedinov.
O dedi ki, işğal etilgen yarımadada cemaat failleri devamlı surette taqip etile.
Front Line Defenders mukâfatı er yıl, öz canını telükege atıp, cemiyette aqlarnıñ qorçalanmasına büyük isse qoşqan uquq qorçalaycılarğa taqdim etile.
2017 senesi jüri azaları finalğa 56 memleketten teklif etilgen 142 namzet arasından 5 şahısnı saylâp alğan edi. Finalğa Ukraina, Nikaragua, Vyetnam, Cenübiy Afrika ve Kuveyt vekilleri keçken edi.
Qırım yarımadası Rusiye Federatsiyası tarafından zapt etilgen soñ Emil Kurbedinov azlıqta olıp taqip etilgen qırımtatar halqınıñ vekillerini, cemaat faalleri ve jurnalistlerni qorçalamaqta. O, acele çağıruvlarğa riayet eterek, tintüv ve apiske aluvlar devamında insan aqlarınıñ bozıluvlarını da qayd ete.
2017 senesi yanvarniñ 26-nda, faal Seyran Saliyevniñ evinde tintüv ötkerilir eken, oña yardım etmek maqsadınen anda ketken arada, Bağçasarayda FSB tarafından tutula. Rayon mahkemesi onı «ekstremistik teşkilâtlarnıñ teşviq etilmesinde» qabaatlap, on künge apiske alğan edi.


text:
Lviv ‒ Fevral 18-de memleket içinde köçip kelgen adamlarnıñ meseleleri boyunca komitet diñlevlerinde Ukraina devlet migratsion hızmetiniñ (UDMH) reisi Sergey Radutnıy qayd etti ki, migratsion hızmet qırımlılarnıñ identifikatsiyası içün Qırımğa yollağan muracaatlarına cevap kelmey. Radutnıynıñ aytqanına köre, UDMH Qırımdan köçip kelgenlerniñ vesiqalarını azırlamaq içün bunıñ kibi soratmalar yollamağa mecbur. Faqat uquq qorçalayıcılar işğalciler qırımlı ve qıtağa köçkenlerniñ şahsiy malümatını alacaqlarından qorqalar.
Qırım uquqçısı Vâçeslav Lombrozonıñ aytqanına köre, Ukraina Migratsion hızmetiniñ Qırımğa yollağan muracaatları işğalci akimiyetke qıtağa köçken qırımlılar, em de Ukraina vatandaşınıñ pasportı, çetel pasportı ve bunıñnen bağlı hızmetlerni körgen köçip kelgen adamlar aqqında malümat bermekte.
«Diger malümat da berile bile. Bunı ögrenmek içün «Krımskaya volna» cemaat teşkilâtı UDMH adresine bunıñnen bağlı muracaatnı yolladı», ‒ dep ayttı Lombrozo.
Uquqçınıñ qayd etkenine köre, migratsion hızmetniñ bunıñ kibi areketleri «Vaqtınca işğal etilgen topraqlarda vatandaşlarnıñ aq-uquqları ve serbestligini temin etüv aqqında» Ukraina qanunını boza. Daa doğrusı doquzıncı maddesini, oña köre devlet organları ve memurlarnıñ işğalciler tarafından qurulğan bir de bir qurumlar ile alâqaları ve işbirligi yasaq etilmekte.
«Bunıñ kibi areketler Ukrainanıñ milliy menfaatlarını temin etmek ve onıñ vatandaşlarınıñ aq-uquqları ve serbestligi qorumaq, halqara añlaşmalarğa riayet etmek ve vaqtınca işğal etilgen topraqlarda Ukrainanıñ anayasa nizamını tiklemek içün yapıla bile. Bese-belli, UDMH işğalci akimiyetniñ organlarına şahsiyetlerni belgilemek içün muracaat etip, mezkür qanunnıñ doquzıncı maddesiniñ dörtünci qısmı belgilegen iç bir maqsatlardan birini yerine ketirmey», ‒ dep qayd etti Lombrozo.
Onıñ aytqanına köre, insannıñ razılığını almayıp, onıñ aqqında malümat berilmesi onıñ aq-uquqlarını bozmaqta. Eñ qorqunçılısı şu ki, bütün malümatlar işğalci memleketke berile, onıñ akimiyeti işğalge qarşı çıqıp, miting ve aktsiyalar ötkergen Ukrainağa qoltutqan faallerni qıdıra bile.
«Siziñ adamlarıñız da, istegeniñizni yapıñız»
Uquq qorçalayıcı Boris Babinniñ fikirince, Radutnıynıñ beyanatı Rusiye istilâsı ve Qırım işğali vaziyetinde ne UDMH, ne de Ukrainanıñ diger devlet strukturalarınıñ organlarınıñ baqışlarına ğayrıdan qıymet kesmekenini ifadeley.
«Bu organlar içün formal muracaatqa formal cevap almaq Vatandan, ve sağlam fikirlerden müimdir. Aynı vaqıtta Radutnıy işğalcilerge qoltutmaydır, çünki çıqışında Qırım muracaatlarınıñ cevapları olmağanına açuvlandı. Meraqlısı şu ki, bir de bir qabarcılıq da yoq ‒ ne Qırım muracaatı, ne de onıñ olmaması içün para berilecek», ‒ dep qayd ete Boris Babin.
Ekspertlerniñ aytqanına köre, Qırımğa yollanğan muracaatlar köçip kelgenler içün o qadar telükeli degil, Qırımda yaşağan Ukraina vatandaşlarına daa çoq zarar ketire bile.
«İşğalci akimiyet, tabiiy ki, cemaat faalleri ve ümüt bermegen insanlarnıñ «qara cedvelini» tize. Bunıñ kibi soratmalar ise adamlarnıñ «ümüt bermegenlerniñ» cedveline kirsetilmesine sebep ola. Çünki cemaat erbapları ya da narazılıq bildirgenler aqqında degil, devletimiz ile bağ tutmağa qarar alğan adiy vatandaşlar aqqında laf kete. Bundan ğayrı, vatandaşlarınıñ işğalcilerge «teslim etmesi» ‒ Rusiye içün bir işarettir. Siziñ adamlarıñız da, istegeniñizni yapıñız kibi bir şey», ‒ dep qayd etti Babin.
Qırım.Aqiqatnıñ mühbiri Ukraina devlet migratsion hızmetine vaziyetni añlatmaq ricası ile fevral 23-te muracaat etken edi, lâkin cevap alâ daa yoq.


text:
Rusiä militsiäse, Uram cıyını aldınnañ oppozitsiä matbuğatın qulğa aldı
Peterbur: Rusiä militsiäse, 9nçı yündä bulaçaq oppozitsiä marşı xaqında yazğan, oppozitsiä gazetasınıñ soñgı sanıñ qulğa aldı. Militsiä şulay uq näşriyät mödiren häm häm gazeta öçen cäwaplı oppozitsiä aktivistlären qulğa aldı. Oppozitsiä aktivistläre süzlärençä, gazita extrimist qaraşlar taratqanı öçen qulğa alınğan.”Vperyod Peterburg” gazetasınıñ mäxsüs quşımtası, şähär çitendä basıldı. Peterburdağı Näşriät yortları anı basudan baş tartqan bulğannar.


text:
Ukrainada keçecek «Caz Köktebel» halqara muzıka festivali ilk iştirakçileriniñ adlarını bildirdi – britaniyalı Get the Blessing ve Nadine Shah.
Festivalniñ matbuat hızmeti bergen malümatına köre, Get the Blessing – leyhasınıñ teşkilâtçıları Portishead taqımınıñ çalğıcılarıdır – davulcı Clive Deamer ve bas çalğıcısı Jim Barr.
Nadine Shah – mustaqil britaniyalı sanasınıñ eñ istidatlı yırcılarından biridir. Yırcınıñ «Love you Dum and Mad» ilk albomı üzerinde Blur ve Depeche Mode işbirligi ile belli olğan Ben Hiller çalışqan edi, – dep bildireler festivalniñ iştirakçileri.
«Caz Köktebel-2014» halqara muzıka festivali işğal etilgen Qırımdan Ukrainağa köçip keldi. Festival sentâbr 11-14 künleri keçecek.


text:
Bağçasaray şeer şurasınıñ «Qurultay-Ruh» deputatları sessiyanı bozmadılar. Olarnıñ sayısı 11 adamnı teşkil ete, yani halq temsilcileriniñ yalıñız 25%. Bunı Bağçasaray regional Meclisiniñ reisi Ahtem Çiygoz bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, tünevin ötkerilgen sessiyağa «Qurultay-Ruh» fraktsiyasınıñ 11 deputatı kelmedi, deputatlar erkânı ise 44 adamnı teşkil ete, dep haber ete Qırım «akimiyetiniñ» ruporı «Krıminform».
«Bağçasaray şeer yolbaşçısı (Konstantin Rubanenko – muarrir) dedi ki, «Qurultay-Ruh» fraktsiyası sessiya ötkerilmesine imkân bermedi. Bu kene de şeer yolbaşçısınıñ deputatlar arasında itibarı olmağanı, ve onıñ vazifelerini becerip olmağanını isbatlay. Tünevinki toplaşuvda olmağan deputatlarnı men bilmeyim. FSB nezareti altında sessiya toplamaq – daa bir nonsens», – dep ayttı Çiygoz.
Bağçasaray rayon devlet memuriyetiniñ sabıq reisi İlmi Ümerov dedi ki, avgustnıñ 20-de sessiya bozuluvında Regionlar firqası sabıq fraktsiyasınıñ deputatları da iştirak ettiler.
«Olar er vaqıt böyle qatnaylar. Bizim «Qurultay-Ruh» fraktsiyasınıñ 11 deputatı qayd etilmedi ve kvorum olmadı. Deputatlar toplaşuvnı yapacaq olsa ediler, onı yapar ediler», – dep qayd etti o.
Avgustnıñ 20-de Bağçasarayda şeer şurasınıñ sessiyası ötkerilmedi, çünki kvorum yoq edi. Bağçasaray şeer yolbaşçısı Konstantin Rubanenko «Qurultay-Ruh» fraktsiyasınıñ deputatlarını qabaatlap, kelecek sessiyağa FSB hadimlerini davet etti.
Aksönov şeer şurası sessiyasınıñ bozuluvını şahsen ögrenecek ola.