text:
Žanuarlar әlemindegi telepatiя
Žanuarlar adam siяқtы sөйleй almaғanыmen, bir-birimen telepatiя arқыlы қarыm-қatыnas žasaйdы. Ešқandaй dыbыs šығarmaй-aқ telepatiя arқыlы әrtүrli әreketter žasap, bir-birimen kelisip otыradы eken. Mыsalы, қasқыrlardың үйiri men arыstandardы alsaқ. Aң aulauғa šыққanda әrқaйsыsы birinši bolыp olžaғa tap bergisi keledi. Al, is žүzinde үйirdiң әr mүšesi өzine tiesili қыzmetti atқaradы. Bireuleri құrbandы қuыp žetse, basқalarы onы tap berip өltiredi. Kelesi žolы olardың rөlderi auыsыp otыradы. Әr žaғdaйda қandaй rөl atқaratыnыn olar қaйdan biledi? Bұl žerde dыbыs signaldarы žetkiliksiz. Žauap bireu ғana: қasқыrlar da, arыstandar da telepatiя arқыlы қarыm-қatыnas žasaйdы. Құstardың arasыnda «aқыlgөй» sanalatыn қarғalarda da telepatiяlық қasiet bar. Telepatiя arқыlы birigip is-әreketter žasaйdы. Osыndaй ұйыmšыl is-әreketterdiң, telepatiяnың arқasыnda қarғalar ұяdan құlap tүsken balapandarыn құtқarыp қalғanы turalы mыna қыzықtы oқiғa Pavlodar қalasыnda bolғan. Ol oқiғanы balabaқša meңgerušisi, eki tәrbieši žәne kүzetši baяndap bergen edi. Balabaқša aulasыnың išindegi үlken aғašқa қarғa ұя salыptы. Kүzetši aulanы sыpыrыp žүrip, ұяdan құlap қalғan қarғanың balapanыn tauыp aladы. Balapandы әkelip, balabaқša meңgerušisine kөrsetedi. «Temir tor satыp alыp asыraйық, balalar қыzықtasыn, әzirše қorapқa sala tұraйық» – dep šešedi. Balapan әbden әl žiғanša baғыp-қaғadы. Bir kүni kүtpegen žerden kүzetšiniң tөbesinen қarқыldap, bir үйir қarғa ketpeй қoяdы. Balapandы kүzetšiniң tauыp alғanыn қarғalardың bireui kөrgen bolu kerek. Kүzetši abdыrap-saspaйdы, ol žүgirip barыp balapandы әkelip, sol baяғы aғaštың tүbine қoяdы. Osыdan keйin қarғalardың bәri өz žөnderine ұšыp ketedi. Keške deйin eki-үš қarғa kezek-kezek balapandы kүzetedi. Kelesi kүni taңerteң balapan aғaštың tүbinde žoқ bolыp šығadы. Ұšыp ketken bolu kerek.
Egeuқұйrықtar turalы erekše aйtuғa boladы. Žanuarlar әleminiң arasыnda aқыldыlardың biri bolыp sanaladы. Biraқ, bұl žanuarlardың miы kiškentaй ғana, basқa kemirgišterden ešқandaй artықšыlығы žoқ. Adamdar eželden beri egeuқұйrықtarmen kүresip keledi. Alaйda žer betinen egeuқұйrықtardы tolық žoйыp žibere almaй otыr. Onың sebebi, olardың da telepatiяlық tүйsiginiң zerektiginen bolar. Mыnadaй bir mыsal keltireйin: Әlemdegi zerthanalardың barlығыnda egeuқұйrықtardы žoюғa arnalғan himiяlық қaru žasau žoldarы izdestirilude. Eң mықtы degen udың өzi egeuқұйrықtarғa қattы әserin tigizbeйdi. Olar ulanғan tamaққa tap bolыp birden žemeйdi eken. Aldыmen ol taғamdы egeuқұйrықtың bireui ғana žep kөrip, artыnan su išip alыp, ininde žata tұradы. Қalғandarы ne boladы eken dep kүtedi. Eger de, alғašқы egeuқұйrық ulanыp қalsa, қalғandarы ol taғamdы žemeйdi. Sonda, үйirdiң išinen bir egeuқұйrық suыrыlыp šығыp, basқalarы үšin өz өmirin қiюғa daйыn ekendigin kөruge boladы. Yйirdiң išinen bir egeuқұйrық өzi šығadы ma, әlde ortaқ kelisim arқыlы ma? Ol әli құpiя. Қalaй bolғan žaғdaйda da telepatiяnың kөmegimen olar өz өmirlerin saқtap қalatыnы belgili. Ғыlыmi tұrғыdan қaraғanda egeuқұйrықtar aқparattы telepatiя kөmegimen bir-birine berip, bүkil үйirge taratыp otыradы.
Ғalыmdar žүrgizgen tәžiribeni mыsal retinde keltireйin. Eki egeuқұйrықtы arnaйы, eki bөlimi bar, edeni temirden žasalғan қorapқa kirgizip қoяdы. Ekeui de bir bөlimde bolғan kezde dыbыs nemese žarық dыbыsы beriledi, eden arқыlы әlsiz tok žiberiledi. Osы žaйsыz žaғdaйlardan bas sauғalap қašu үšin, ekeui de қauipsiz žerge, яғni ekinši bөlimge barыp tығыladы. Endi eki egeuқұйrықtы bөlip, ekinšisin basқa bөlmege tura sondaй қoraptың išine salыp қoяdы. Қoңыrau šыrыldaғanda žәne tok berilgen kezde, birinši egeuқұйrықtың қorapšasыnda tыnыštық bolsa da, ol da ekinši bөlimge barыp tығыlғan. Яғni olar bir-birimen telepatiя arқыlы habarlasadы. Әrine, bұl tәžiribeler žanuarlar әlemindegi telepatiяnың қыr-sыrыn tolық aša almaйdы. Degenmen de, žanuarlardың bir-birimen telepatiяnың kөmegimen habarlasa alatыnыn dәleldeйdi.
Taғы bir mыsal retinde, өzim žүrgizgen tәžiribeme žүgineйin. 90-šы žыldardың basыnda Aқtөbe oblыsы, Komsomol audanы (қazirgi Әйteke bi) «Pskov» sovhozыnda žұmыs istep žүrgen kezim bolatыn. Žoғarы oқu ornыn žaңadan bitirgen žas maman edim. Mәskeudegi Timirяzev atыndaғы auыlšaruašыlық akademiяsыnың aspiranturasыna tүseйin dep talaptanыp žүrgenmin. Bir kүni mәskeulik professor-biolog I.N.Golovistikov maғan dala egeuқұйrықtarыnың қыlықtarы men daғdыlarыn zertteuge tapsыrma berdi. Mәskeuden kele salыp, қaқpan tauыp, tapsыrmanы orыndauғa kiristim. Egeuқұйrықtar kөbinese mal ұstaйtыn қorada, žem-šөp saқtaйtыn ұralarda kөp žүretini belgili. Ұяlarыnың қasыna қaқpan құrыp қoйdыm. Kүnde kelip, birneše қaқpandы tekserip tұrdыm. Әnšeйinde қaptap žүretin egeuқұйrықtardың bireui de kөrinbedi. Basқa žerden ұя қazыp alғan. Žaңadan қazыlғan ұяlardың қasыna men de қalыspaй қaқpan құrыp žүrdim. Bir kүni, әйteuir, bir šыңғыrғan dauыsқa žүgirip kelsem, bir egeuқұйrықtың қaқpanғa құйrығы ilinip қalыptы. Ap, bәlem, tүstiң be dep oйlap, қuanыp kettim. Endi ne ister eken degendeй әrirek barыp, baқыlap tұrdыm. Kөp ұzamaй eki egeuқұйrық қaқpannың қasыna žүgirip keldi. Endi, mыna қыzықtы қaraңыz, қaйtkende de қaқpanғa tүsken tұқыmdastarыn құtқaruғa kiristi. Қaқpanғa tүsken egeuқұйrық žastau boluы kerek. Ekeui oғan қaraғanda kәrileu ekeni kөrinip tұrdы. Қaқpandaғы egeuқұйrықtың құйrығыn ekeui eki žaқtan kemirip, bosatыp žiberdi. Osыdan bastap, ol žerde birde-bir egeuқұйrық kөrinbeй ketti. Tipti, kөrši үйlerde de kөzden ғaйыp boldы. Bәlkim, «mыna žer қauipti» dep bir-birine telepatiя arқыlы habar berip, basқa žerge kөšip ketken bolar. Bir қыzығы, dala egeuқұйrықtarы қalanikine қaraғanda әldeқaйda aқыldы, aйlalы bolыp keledi-au degen oй keldi. Kemeniң suғa batarыn da sezip, birinši bolыp қašatыn osы egeuқұйrықtar emes pe? Taғы aйta ketetin žәйt, egeuқұйrықtar žүrgen žerde, tыšқandar bolmaйdы eken. Keйinnen olardың ұяlarыn қazыp, tekserip kөrsem, onың išinde sыnғan aйna, taraқ, tүйme t.b. zattar tabыldы. Яғni, bұl egeuқұйrықtardың қor žinaқtaйtыnыn dәleldeйdi.
Printerden šығaru


c: text/html

text:
Zurna
Zurna - ekseriy alda zerdali ya da dut ağaçından yapılğan alettir. Onıñ ağızğa alınğan tarafı inceçik olsa da, uc tarafı konus şekilinde keñ ola. Uzunlığı 370 mm. Üst tarafında yedi teşik ola ve ast tarafında yuqarıdaki birinci teşikniñ qarşında bir teşik daa ola. Başqa halqlarnıñ zurnalarından ayırdı olaraq, qırım zurnasınıñ büyük rastrubı ola. Zurnanıñ ses sırası bir oktava çerçivesinde diatoniktir. Üfürüv usulını deñiştirseñ ise sesler bir buçuq oktavağace bara. Zurna ekseriy alda çalğı taqımı erkânında qullanıla. Onıñ hususiyeti şu ki, davuşı üzlüksiz ve devamlı ola. Ağız ise bu vaqıtta ukrain volınkasınıñ kürkü kibi, kürk vazifesini icra ete. Zurnanıñ davuşı keskin ve şiddetli ola. Zurna

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Yosif Stalin
Yosif Stalin (Orıssha, tolıq : Иocиф BиccapиoHoBич CTaлиH, tuwılg'anda ДжyraшBили (Dzhugashvili), Gruzinshe: იოსებ ჯუღაშვილი (Ioseb Jughashvili); (18 dekabr, 1878 – 5 mart, 1953) Kommunist diktator Ioseb Jugashvilidin' qabıl etken atı. Ol Vladimir Leninnen keyingi Sovet hu'kimetinin' ekinshi siyasiy basshısı bolg'an. Ol totalitar basshı bolg'an ha'm tariyxta ju'da' belgili. Ol millionlap adamlardın' o'ltiriliwine sebepshi bolg'an. Ol kommunizmnin' basqasha tu'ri Stalinizmdi baslag'an.
Stalin ekinshi du'nya ju'zlik urıstan aldın Gitler menen birge islesken ha'm 1939-jılı olar ekewi Polshanı basıp alıw ha'm o'zleri arasında ekige bo'lisiw haqqında pitim du'zgen. Usılay etip ekinshi du'nya ju'zlik urıs baslang'an.
Keyinirek, 1941-jılı, Gitler Stalinge qarsı shıg'adı ha'm SSSRdı basıp alıw ushın hu'jim jasag'an. Bunnan keyin, SSSR Germaniyanı qıyratıw ushın Antigitlerlik koalitsiya menen islese basladı. Aqırı Germaniya jen'iledi, biraq urıs dawamında SSSR basqa ma'mleketlerge salıstırg'anda adam sanı boyınsha en' ko'p jog'altıwg'a ushırag'an edi.
Ekinshi du'nya ju'zlik urıs juwmaqlang'anda, Sovet armiyası ko'plegen Evropa ma'mleketlerin: Polsha, Chexoslovakiya, Vengriya ha'm Germaniyanın' bir bo'limin iyelep, bul ma'mleketlerde kommunizm qura basladı.
Stalin o'limine shekem Sovet hu'kimetin basqarıwdı dawam ettirdi. Stalin ma'mlekettin' waqıt ha'm energiaysın qural jaraqqa, ko'likke ha'm qurallı ku'shke qaratıp, militarizatsiyanı baslag'an. Bug'an erisiwde Stalinnin' en' a'hmiyetli usılı bul Amerikadan yadro quralı jasırın mag'lıwmatların urlap, o'zlerinin' bombasın islep shıg'ıwı boldı. Usı sebepli Salqın urıs baslanadı ha'm ol 1990-jılı SSSRdın' ıdırawına shekem dawam etedi.
Stalin 1953-jılı insulttan qaytıs boldı. Onnan keyin Sovet hu'kimetin Nikita Xrushev dawam ettirdi.


text:
Anatoliy Mogilöv
Anatoliy Mogilöv (ukraince AHaToлiй MorилboB, rusça AHaToлий MorилëB) - Qırım Muhtar Cumhuriyeti Nazirler şurasınıñ reisi.
Tercimeial[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
1955 senesi aprel 6-da Rusiye Federatsiyasınıñ Petropavlovsk-Kamçatskiy şeerinde dünyağa kelgen. Donetsk vilâyetindeki Slavânsk pedagogika institutınıñ fizika fakultetini yekünlegen soñ orta tasil mektebinde ocalıq yapa. 1979-1981 seneleri arasında SSCB Arbiy Quvetleri saflarındaki hızmetini bitirgen soñ Donetsk vilâyetindeki 18-nci Slavânsk orta mektebinde fizika ocası olaraq çalışa.
1982 senesi iyün ayından başlap Donetsk vilâyeti İİİ Slavânsk rayon iç işleri bölüginiñ erkinlik çağına yetmegenlerniñ işleri boyunca müfettişlik şübesiniñ maaliy müfettişi vazifesinde hızmet etmege başlay. Soñra cinayetçiler qıdıruv bölügi harekât murahhası, militsiya maaliy müfettişleri bölügi ve cinayetçiler qıdıruv bölügi yolbaşçısı, Donetsk vilâyeti İİİ Slavânsk rayon İİ harekât işleri yolbaşçısınıñ muavini vazifesinde çalışa. 1992 senesi dekabr ayından itibaren Donetsk vilâyeti İİİ iç havfsızlığı şübesiniñ hususiy işler boyunca üyken harekât murahhası vazifesinde çalışa.
1993 senesi Ukraina iç işleri akademiyasını bitire. 1995-2000 seneleri arasında Ukraina İİN Donetsk vilâyetindeki İdaresiniñ Artemovsk şeer bölügine, 2000-2005 seneleri arasında ise, Ukraina İİN Donetsk vilâyetindeki İdaresiniñ Makeyevka şeer bölügine yolbaşçılıq yapa. 2007 senesi Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Ukraina İİN Baş İdaresiniñ yolbaşçısı vazifesine, ondan soñ, nazir yardımcısı vazifesine – militsiya Glavk yolbaşçısı olaraq tayin etile.
2007 senesiniñ dekabr ayından itibaren Ukraina İİN-niñ ihtiyarında bulunmaqtadır. 2010 s. mart-2011 s. noyabr ayınace militsiya general-mayorı rutbesinen Ukraina iç işleri Naziri vazifesinde çalışa. Ukraina Prezidenti Viktor Yanukoviçniñ 23.08.2011 s. 861/2011 sanlı qararına binaen Ukraina iç işler Naziri militsiya general-leytenantı rutbesindeki Anatoliy Mogilövqa nevbetteki hususiy militsiya general-polkovnigi rutbesi berile.
Ukraina İİN-niñ "Hrest Slavı" ("Şüret Haçı") adlı nişanı şu cümleden olmaq üzre, bir çoq devlet mukâfatlarınen taqdirlengendir.
2011 senesi noyabr 8-de Qırım Muhtar Cumhuriyeti nazirler Şurası Reisi olaraq tayinlengendir.


text:
Qıtay`da «Wsagï» dawılınan kem degende 21 adam qaza taptı
Qıtay`dıñ oñtüstiginde Wsagï dawılı turdı. Bul ädette osı mawsımda bolatın eñ küşti tınıqmuxït dawılı bolıp sanaladı. Fïlïppïnnen ötkennen key`in dawıldıñ jıldamdığı tömendegen, qazir 43 ms quray`dı. Fïlïppïnde dawıldan eki adam qaza bolğan, dep jazadı Newsru.com.
Çjwnsïnʹşé agenttiginiñ aqparatına qarağanda, Qıtay`dıñ oñtüstiginde bolğan «Wsagï» dawılınan kem degende 21 adam qaza taptı. Gwandwn provïncïyasınıñ Şanʹtow qalasında eki adamdı qulağan ağaş basıp qalğan, birneşe adam iz-tüssiz joğalıp ketken.
Gonkongta jarnama bağanınıñ qulawınan zardap şekken äy`el awrwxanağa tüsti. Al Tay`vanda alapat dawıldan élektr sımdarı üzilgen. Ağaştar qïrap, élektr jelileri üzilwde, tipti küşti jel avtokölikterdi de uşırıp äketken.
Gwançjow, Şénʹçjénʹ jäne Çjwxay` sïyaqtı iri qalalarda poy`ız qatınası toqtadı, Tay`şanʹ qalasında 5 mıñğa jwıq twrïst qawipsiz jerge köşirildi. Sonımen qatar Gonkongtağı Çek Lap Kok xalıqaralıq äwejay`ınıñ jumısı waqıtşa toqtatılğan. Munda 400-den asa rey`stiñ kestesi özgerdi.


text:
Adana
Adana — Türkiyede bir kasabadır ve avtomobil kodu 01 dir. Türkiyenin güney ucundadır ve İstanbul, Ankara, İzmir ve Bursa'dan sonra beşinci büük şeeridir. 2011 sayılarına göre bu şeerde toplam 2.125.981 artıq adam yaşamaktadır. Adana nüfusunun 87 % paizi şeerlerde, 13%'ü ise küülerde yaşamaktadır.
Kardaş kasabaları[diiştir | kaynağı değiştir]
- İspaniya Córdoba
- İzrail Beer Şeba
- Kazahstan Çimkent
- Saudi Arabiya Cidde
- Germaniya Bremerhaven
- Avstraliya Sidney
- Makedoniya Üsküp
- Tunis Nabuel


text:
Türkçe Türkiye, Kıbrıs, Irak, Balkanlar, Orta Asya ve Orta Avrupa ülkeleri başta olmak üzere geniş bir coğrafyada konuşulmaktadır. Ayrıca bu dil, Türkiye Cumhuriyeti, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Kıbrıs Cumhuriyeti’nin resmî; Romanya, Makedonya, Kosova ve Irak’ın ise tanınmış bölgesel dilidir. Balkanlarda konuşulur. Bunun aynı öbekte (Oğuz Öbeğinde) bulunan Azerbaycanca ve Türkmence, İran, Güney Azerbaycan, Azerbaycan, Afganistan, Gürcistan ve Türkmenistan’da konuşulur. Türkçe birçok diyalekte sahip bir dildir.almanca cümle çeviri türkçe, almanca türkçe, almanca türkçe çeviri, almanca türkçe cümle çevirisi, almanca türkçe metin çevirisi, almanca türkçe metin çevirme, almanca türkçe sözlük, almanca türkçe sözlük cümle, almanca ve türkçe, almancadan türkçeye, almancadan türkçeye cümle çevirisi, almancadan türkçeye metin çeviri, almancadan türkçeye metin çevirisi, almancadan türkceye cümle ceviri, almancadan türkceye cevir, almancayı türkçeye çevirmek, almancayı türkçeye cevir, almanya çeviri, çeviri türkçe almanca, türkçe almanca cümle çeviri, türkçeyi almancaya çevir, türkce almanca cümle çevirisi
almancadan türkceye cümle ceviriTag Archives
Almancadan Türkçeye Çeviri
almanca cümle çeviri türkçe, almanca türkçe, almanca türkçe çeviri, almanca türkçe cümle çevirisi, almanca türkçe metin çevirisi, almanca türkçe metin çevirme, almanca türkçe sözlük, almanca türkçe sözlük cümle, almanca ve türkçe, almancadan türkçeye, almancadan türkçeye cümle çevirisi, almancadan türkçeye metin çeviri, almancadan türkçeye metin çevirisi, almancadan türkceye cümle ceviri, almancadan türkceye cevir, almancayı türkçeye çevirmek, almancayı türkçeye cevir, almanya çeviri, çeviri türkçe almanca, türkçe almanca cümle çeviri, türkçeyi almancaya çevir, türkce almanca cümle çevirisi
Almancadan Arapçaya Çeviri
Tags: alman türkce ceviri, almanca arapça, almanca arapça çeviri, almanca arapça cümle çevirisi, almanca arapça metin çevirisi, almanca arapça metin çevirme, almanca arapça sözlük, almanca arapça sözlük cümle, almanca cümle çeviri arapça, almanca ve arapça, almancadan arapçaya, almancadan arapçaya cümle çevirisi, almancadan arapçaya metin çeviri, almancadan arapçaya metin çevirisi, almancadan türkceye cümle ceviri, almancadan türkceye cevir, almancaya çevir, almancayı arapçaya çevirmek, almancayı arapçaya cevir, almanya çeviri, arapça almanca cümle çeviri, arapçayi almancaya çevir, çeviri arapça almanca, türkce almanca cümle çevirisi
alman türkce ceviri, almanca arapça, almanca arapça çeviri, almanca arapça cümle çevirisi, almanca arapça metin çevirisi, almanca arapça metin çevirme, almanca arapça sözlük, almanca arapça sözlük cümle, almanca cümle çeviri arapça, almanca ve arapça, almancadan arapçaya, almancadan arapçaya cümle çevirisi, almancadan arapçaya metin çeviri, almancadan arapçaya metin çevirisi, almancadan türkceye cümle ceviri, almancadan türkceye cevir, almancaya çevir, almancayı arapçaya çevirmek, almancayı arapçaya cevir, almanya çeviri, arapça almanca cümle çeviri, arapçayi almancaya çevir, çeviri arapça almanca, türkce almanca cümle çevirisi


text:
Kimmerler
Kimmerler - 3000 yıl evel Qara deñizniñ şimalinde yaşağan, milâttan evel VIII asırnıñ soñunda Skitlerniñ ücümlerinden qaçaraq Anadoluğa köç etken bir İnd-Avropa halqı.
Herodotosqa köre milâttan evel VII ve VIII asırda Şimaliy Kavkazda şimdiki Rusiye ve Ukraina vilâyetinde yaşağan atlı köçebe Kimmerler, Skitlerniñ basqısınen yurtlarını terk etip Kavkazdan Anadoluğa kirdiler.
Qara deñiz şimaliy yalılarındaki atiqiy qazılardan kimmerler ile bağlı çoq az bilgige rastlanğandır. Amma katakomb medeniyetinden soñ ortağa çıqqan srubnaya medeniyetinen beñzerlikler taşımaqtadır.


text:
Ocak 09 2010
Boncuklu Tülbent Kenarları
Etiketler : boncuklu iğne oyası, Boncuklu Tülbent Kenarları, iğne oyası, Tülbent Kenarı Örnekleri, Tülbent Örnekleri
Boncuklu Tülbent Kenarları, Tülbent Örnekleri, İğne Oyası, Tülbent Kenarı Örnekleri, Boncuklu İğne Oyası
—İğne Oyası Boncuklu Tülbent Kenarları Modelleri & Boncuklu Tülbent Kenarları 2010—
—Boncuklu Tülbent Kenarı Çeşitleri 2009 & İğne Oyası Boncuklu Tülbent Kenarı—
—Boncuklu Tülbent Oyası Fiyatları 2009 & İğne Oyası Boncuklu Tülbent Yapılışı—


text:
Türkiye içün Ukraina ile tış ticarette Avro 2012 fırsatı
Qırımtatarca (Türkçe üst-yazılısı):
Türkiye İstatistik Qurumına köre, bıltır Ukrainağa 1,481 milliard dollarlıq eksport ve Ukrainadan 4,519 milliard dollarlıq italat kerçekleşti. Bu seneniñ ilk çeriginde de Ukraina ile tış ticarette Türkiye 537 million dollarlıq eksport ve 1,555 milliard dollarlıq italat yaptı. Bu da Ukraina ile bıltır 3 milliard dollar civarında olğan ticaret qıtlığınıñ bu sene 4 milliard dollarğa yaqlaşacağınıñ işaretidir.
Bu raqamlar, Ukraina İqtisat Naziriniñ 1995 senesi Ukrain temir ve çelik italatına qoyulğan anti-demping tedbirleriniñ keri çekilüvi qararı içün Türkiye ükümetine minnetdarlıq ifade etkenine zemin teşkil ete olsa kerek. Böyleliknen, Türkiye yapqanı temir ve çelik italatı qadar Ukrainağa
eksport yapalmamaqtadır. Türkiyeniñ bıltırki 62,844 milliard dollarlıq tış ticaret qıtlığınıñ %4,81i civarında Ukraina ile tış ticarette kerçekleşti. Türkiyege Ukrainadan yapılğan turizm bu qıtlıqnı ancaq %10 civarında azlata.
Böyleliknen, Türkiye Ukraina içün kârlı bir ticaret ortağıdır. Ukraina İqtisat Naziriniñ Türk şirketlerini Avro 2012 azırlıqlarında iştirak etmege çağıruvı da, Türkiye içün ticariy terazelerni belli bir ölçüde musaviyleme fırsatıdır.
Samimiyetnen,
Reşat.


text:
Xacitarxan
Xacitarxan (Actarxan), Urta Ğasırlar (13-16. yözlär) şähäre. İdelneñ uñ yağında, xäzerge Ästerxannan 12 km östäräk urnaşqan bula. Möhim säwdä yulları kiseşendä bulğanlıqtan tiz üsä, iqitisadı nığí. -1314. yözlärdä Altın Urdanıñ ere säyäsi häm säwdä üzäge. 1395. yılda Aqsaq Timer yawı waqıtında talana häm cimerelä. soñınnan qabat ternäklänä, 15. yöz urtalarınnan Ästerxan Xanlığı başqalası. 1547. yılda Qırım xanı Säxibgäräy, 1554-1556. yıllarda Urıs ğäskärläre tarafınnan qabat cimerelä, yandırıla. 1556. yılda, Ästerxan Xanlığın Urıs däwläte yawlap alğannan soñ, taşlandıq xälgä kilä. Kaлып:Coor title d


text:
Erkenek Mustafa Kemal İöo, Erkenek Kasabası Gedikağzı Mahallesi,, Doğanşehir, Malatya, Türkiye
Gazi Mustafa Kemal İÖO, Gazi Mustafa Kemal İlköğretim Okulu Karapınar, Konya
Gazi Mustafa Kemal İÖO, Gazi Mustafa Kemal İlköğretim Okulu, Baykan, Siirt
Gazi Mustafa Kemal İÖO, Gazi Mustafa Kemal İlköğretim Okulu Atatürk Mah. Gaziler Cad. Okul Sk. No: 13, 15, Karabük Merkez
Mustafa Kemal İÖO, Mustafa Kemal İlköğ. Okulu Dodurga, Çorum
Selimpaşa Mustafa Kemal İÖO, Selimpaşa Merkez Mah. 3225. Sk. No: 1 Silivri İstanbul
Görece Mustafa Kemal İÖO, Görece Hürriyet Mah. Atatürk Cad. No: 2 Menderes, İzmir
Güzelçamlı Mustafa Kemal İÖO, Cumhuriyet Mah. Güzelçamlı, Kuşadası, Aydın
Karabiga Mustafa Kemal İÖO, Karabiga Beldesi, Biga, Çanakkale
Ahurözü Gazi Mustafa Kemal İÖO, Ahurözü Köyü, Mihalıççık, Eskişehir
© 2015 TUBİBA Hakkımızda - İletişim


text:
Usul-i Cedid
Usul-i Cedid (zemaneviy tilge yañı usul olaraq tercime etile) - İsmail Gasprinskiy tarafından 1884 senesi Bağçasaray maalle mekteplerinde başlatılıp, daa soñra Rusiye İmperiyasınıñ pek çoq musulman şeerlerinde inkişaf ettirilgen yañı talim ve terbiye usullarına köre oqutılğan mekteplerge berilgen isim edi.
Gasprinskiy 1884 senesi Bağçasaraynıñ Qaytaz Ağa maallesinde açqan mektebinde ilk tecribesini yaptı. Kerek olğan para, alet ve levazimatnıñ tapılması, oquv programmasınıñ azırlanması, muallimlerniñ yetiştirilmesi, derste oqutılacaqlarnıñ basılması, episi İsmail Gasprinskiy tarafından yapıldı. Usul-i Cedid ariflerni degil seslerni ögretmek esasına tayana edi. Lâkin, qadimciler (eski usuldan tarafdarları) ve halq oña en başta razı kelmedi. O yañı mektepni menimsetmek içün qırq künde oquma-yazma ögretecegini devam etti. Tam qırq kün soñra Bağçasaray halqınıñ aldında talebelerni imtian etti, episi de oquma-yazmanı ögrengen ediler. Bu vaqiadan soñra Gasprinskiyniñ itibarı artqan edi. Qadimciler şalt ögrenilgen ilim şalt unutılır dep qarşı kelmege devam ettiler.
Gasprinskiyge köre, maarif sisteması, ana tiliniñ ögretilmesine hızmet etmeli ve diniy malümatlarnen beraber dünyeviy malümatlar da olması kerek edi. Usul-i Cedidde muayyen ders zamanları ve talebe sayıları edi. İlk mekteplerde oquv zamanı eki yılnı keçmeycek, bir muallim 30 - 40-tan ziyade talebege aynı vaqıtta ders bermeycek edi. Aftada altı kün ve bir ders kününde zamanı 45-er daqqanı aşmağan eñ çoq beş ders oqutılacaq edi. Talebeniñ yorulmaması içün ders aralarında teneffüsler bar edi. Bedeniy cezalar da berilmey edi. Maalle mektepleriniñ tersine, Usul-i Cedid mekteplerinde er afta ve semestr soñlarında bütün fenlerden imtianlar yapıldı. Mektepni tamamlamaq içün bu imtianlardan keçmek kerek edi. Mekteplerniñ avasına, temizligine, yarıq olmasına diqqat etildi. O zamanğa qadar yalıñız Rus mekteplerinde körülgen raleler, qaratahta, kitaplıq ve diger oquv levazimatı mekteplerde ola edi.
Oquv programmasında da büyük deñişmeler oldı. İlk basamaqta ana tilinde oquma-yazma, esap (arifmetika), hat, Quran oquma ve İslâmnıñ esasları, ekinci basamaqta coğrafiya ve tarih, İslâm ve memleket tarihı aqqında dersler ve tabiat bilgisi dersleri de oqutıldı. Çoqusı ilk sefer berilgen bu dersler içün ders kitabı da olmağanından, Usul-i Cedid mekteplerinde qullanılacaq esas ders kitabını da 1884 senesinde Hoca-i Subyan adınen Gasprinskiyniñ özü yazıp, kene özüniñ matbaasında bastırdı.
Bu vaqıtta Tercimanda devamlı Usul-i Cedidnen alâqalı maqaleler yazğan Gasprinskiy, körüşlerini Rusiye türkiy halqlarnıñ episine qabul ettirmek ğayesinde edi. Bunıñ içün er sene Rusiyeniñ er tarafından musulman tuccarlarınıñ kelgeni Nijniy Novgorod panayırına barıp onıñ propagandasını etti. 1887 senesi Bağçasaray nümüne mektebi muallimi Bekir Efendini Râzan vilâyetindeki Ankermanğa yiberdi. Bekir Efendi ekinci nümüne mektepni o yerde açtı. Usul-i Cedid er yaqta duyulıp başladı. Türlü yerlerden 80 qadar molla Bağçasarayğa kelip Usul-i Cedidni ögrenip memleketlerine qayttılar. Bundan soñ Rusiyeniñ aman er vilâyetinde ekişer-üçer mektep teşkil etildi. 1893 senesi Samarqandğa barğan Gasprinskiy anda bir nümüne mektep açtı, bu mektep üç ay soñra qapatılğan olsa da savtiy (fonetik) usulnıñ (usul-i savtiye) ketirgen faydalarını köstergeni içün, Orta Asiyada peş-peşke Usul-i Cedid mektepleri açılmağa başlandı.
Gasprinskiyniñ başlatqan bu inqilâbına eñ başta qoltutqanlar bütün Rusiye turkiy halqları arasında em iqtisadiy em de medeniy taraftan en quvetli olğan Qazan Tatarları edi. Evelâ Qazan Tatarları artında da Azeriler arasından çıqqan ileri körüşli mollalar, muallimler, tuccarlar ve zengin musulmanlar Usul-i Cecid areketini baş destekçisi oldılar. 1914 senesine kelgende Rusiyedeki Usul-i Cedid mektepleriniñ sayısı 5000 qadar oldı.
Gasprinskiy musulman qızları içün ilk Usul-i Cedid mektebini tatası Pembe hanım Bolatuqovağa 1893-de Bağçasarayda açtırdı. Bu nümüne diger yerlerge de qısqa zamanda cayıldı. Usul-i Cedid inqilâbı Rusiye turkiy halqları arasında qadın areketini bir başlanğıç noqtası oldı.


text:
Necip Hablemitoğlu
Necip Hablemitoğlu (1954 – 2002) - qırımtatar tamırlı Türkiyeli yazıcı, araştırmacı, tarihçı.
Dr. Necip Hablemitoğlu, 1954 senesinde Ankarada doğdı. Ankara Atatürk Lisesini bitirgen soñ Ankara Universiteti Siyasiy İlimler Fakultetinde oqudı. 1977-de diplomını aldı. 1977-1988 senelerinde Dilde, Fikirde, İşte Birlik mecmuasını neşir etti. 1980-den soñra Ankara Univertiteti Türk İnqilâp Tarihı İnstitutında çalıştı ve mından doktor diplomnını aldı.
1974 senesinde Şuralar Birliginde zulüm, basqı, sürgün ve etnik ayrımcılıqnı añlatqan Sovyet Rusya’da Devlet Terörü adlı kitabını neşir etti. Aynı sene yazğan Yüzbinlerin Sürgünü kitabında qırımtatar sürgünligini añlattı.
1995 – 1996 senelerinde Birleşken Milletler Cemiyetiniñ Moldaviyada Gagauzlarnıñ Latin elifbesine keçme proyektinde muşavir olıp vazife aldı. Türkiye tışındaki türkiy halqlarnen alâqalı pek çoq tedqiqatı ve kitabı olğan Hablemitoğlu 2002 senesinde eviniñ aldında oğrağanı bir suiqastnen öldürildi. Özündiy Univertitet ocası olğan Prof. Dr. Şengül Hablemitoğlunen evli ve eki qız balası bar edi. Son kitabı Köstebek adınen vefatından soñ neşir etildi.
Pek çoq kitabı ve maqalesi olğan Dr. Hablemitoğlu, ömrüniñ soñki yigirmi senesinde Ankara Univertitetinde ocalıq yaptı. Ana ve baba tarafından qırımtatar tamırlı olğan Hablemitoğlu İsmail Gasprinskiy ve qızı Şefiqa Gasprinskayanıñ hususiy vesiqaları da olğan zengin bir arhivi bar edi.
Eserleri[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- Sovyet Rusyada Devlet Terörü,
- Yüzbinlerin Sürgünü,
- Çarlıq Rusyasında Türk Kongreleri
- Şefiqa Gasprinskiy ve Türk qadın areketi
- Qırımda Türk Soyqırımı
- Gaspıralı İsmail
- Kemal’in Öğretmenleri
- Alman Vakıfları Bergama Dosyası
- Türkiye, Milli Mücadelede Yeşil Ordu Cemiyeti ve Gaspıralı İsmail Bey
- Şeriatçı Terörün ve Batının Kıskacındaki Ülke: Türkiye
- Köstebek


text:
Tranzistor
Tranzistor (İnglizçä transistor, to transfer – küçerü, häm resistor – rezistor) ul öçelektrodlı yarımütkärgeç qorılması, signal köçäytü, törle yışlıqlı elektr tirbänüe tudıru häm üzgärtü öçen kiräk äyber.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1947. yılda John Bardeen, Walter Brattain häm William Shockley tarafınnan uylap tabılğan.
Tözeleş[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
İñ küpläp citeştergän tranzistor germaniy, kremniy yäisä başqa yarımütkärgeçtän yasalğan, 2×2 mm zurlıq plastinka (nigez). Tranzistor yarımütkärgeç elektronnar ütkärüçänlekle (n-típ) yä tişeklär ütkärüçänlekle (p-típ) bula. Plastinka külämenä ike nigezgä qarşı ütkärüçänlekle ölkä urnaşqan. Yarımütkärgeç nigeze şundıy ölkälär belän ike p-n küçü oyıştıra. Bu küçülär sıyfatı yarımütkärgeç diodına oxşaş. Ägär nigez n-tiplı, ä ölkälär p-tiplı, tranzistor p-n-p strukturalı bula. Kiresençä, nigez p bulsa, ölkälär n bulsalar, tranzistor n-p-n bula.
Tranzistor tözeleşe qaramıyça, nigez plastinkasın baza B atıylar, kimräk ölkäne – emitter E (İnglizçä emit - nurlandıru), zurraq ölkä – kollektor C (İnglizçä collect – cıyu). Baza belän kollektor arasındağı elektron-tişekle küçüne kollektor küçüe, emitter belän baza arasındağı küçüne emitter küçüe atıylar.
Sxemalarda grafik sürätläre şundıy: p-n-p tranzitorda uq emittordan bazağa, n-p-n tranzistorda bazadan emittorğa yünältelgän.
Model[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tranzistornıñ iñ berençe modele - ağım köçäytkeçe modele. Bu model tranzistordağı fizik protsessların añlatmıy, ul sxemotexnika öçen kiñ qullanıla. Tübänge yazıp birü n-p-n tiplı tranzistor öçen birelgän. P-n-p tranzistor öçen anı kiresençä qullanırğa kiräk.
- Kollektor potentsialı emitter potentsialdan uñayraq (pozitivräk)
- Baza-emitter belän baza-kollektor tezmäläre diodlar kebek eşlilär.
- Här tranzistorda üz maksimal IK, IB, UKE bar. Bu zurlıqlardan artıruı tranzistornı beterä. Maksimal yegärlege (IKE, UKE), temperatura, UBE-nı onıtıp ta bulmıy.
- Ägär 1-3. qağidälär eşlilär, IK IB-tän turı proportsional zurlıq:
h21E - ul h-parameterlardan berse, ağım köçäyätü koeffetsiente. Anıñ zurlığı 100-gä yaqın. IE belän IK emittergä ağalar (NB! Tupaslandırğan sxemada tranzistor ike diod kebek sürätlängän, şul säbäple bu sxema buyınça IK kollektordan bazağa ağa almıy. Läkin bu sxema tupaslandırğan, häm ağım ağa, çönki real tranzistorda başqa protsesslar eşlilär).
Qullanış[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tranzistorlar keçe amplitudalı kerü signalın zurraq amlitudalı çığu signalina äyländerälär. Şundıy eşneñ iñ ğadi misalı: tirbänülär köçäytkeçe.
Klassifikatsiä[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
p-n-p belän n-p-n tranzistorlar bipolär (Latinça bis - ike), çönki alarnıñ eşendä ike törle ağım taratuçı – tişek häm elektron. Alardan tış unipolär (Latınça unus - ber) tranzistorlar qullanalar. Alarda tik elektronnar yä tik tişeklär eşlilär. Unipolar tranzistorlarnıñ qarşılığı alıp baruçı elektrod potentsialı belän yörtelä. Unipolar tranzistorlar köçäytmilär, alar elektr açqıç role uynıylar. Tranzistrolar fototranzistorlarğa, ikebazalı diodlarğa häm başqalarğa bülänälär.
Ädäbiät[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Yäş Texnikneñ Entsiklopädik Süzlege, Mäskäw, 1980
- Horowitz, Hill. Sxemotexnika nigezläre, Mäskäw, 1998


text:
Gaziosmanpaşa Mh. Attar Sokak, No: 9 / 14, Gop, Çankaya, Ankara, Türkiye
Cumhuriyet Meydanı, No: 25, Gaziosmanpaşa, İstanbul
Eyüp Yolu Caddesi No: 16 Gaziosmanpaşa, İstanbul, Türkiye
Merkez Mah. Cumhuriyet Meydanı No: 26 / A Gaziosmanpaşa, İstanbul
Merkez Mh. Cumhuriyet Meydanı, No: 20, Pk: 34240, Gaziosmanpaşa, İstanbul
Cumhuriyet Meydanı, No: 10 / A, Pk: 34130, Gaziosmanpaşa, İstanbul
Merkez Mah Çukur Çeşme Cd No 21 Gaziosmanpaşa İstanbul
Bağlarbaşı Cad. No: 9/11 Gaziosmanpaşa, İstanbul
Sarıgöl Mah. Laleli Cad. No: 43 Gaziosmanpaşa, Fatih, İstanbul
Merkez Mah. Salihpaşa Cad. No: 9 Gaziosmanpaşa, İstanbul
© 2015 TUBİBA Hakkımızda - İletişim


text:
Mäskäw
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Mäskäw ul Räsäy Federatsiäseneñ başqalası. İseme, Urıslar kilü aldında anda yäşägän Fin-Uğır xalıqlarınnan qalğan. Şähär 850 yıl elek salınğan ide. Bu şähärneñ möximlege Altın Urda waqıtında üskän.
ЭчTәлek
Etimologiä[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Şähär iseme Mäskäw yılğasınıñ isemennän çıqqan. Borıñğı rus telendä mosq- tamırı «batqaq, sılanuçan» yäki «saz, yüeş, dımlı» mäğnälären belderde. Yılğa iseme, bälki borıñğı rus «mosqı» (-ı quşımçası belän) süzennän çıqqan.
Başqa tellärdä şulay uq bu süzennän tözergän isemnäre bar: rus. Moscow, alman. Moskau, fr. Moscou.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Borıñğı çor[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Şähär yäşe anıqlap bilgele tügel. İñ borıñğı arxeologik tabılmalar taş çorına qağılalar. Berençe meñyıllığınıñ axırında Mäskäw rayonında wyätiçlär häm kriwiçlär näselläre urnaştılar. Arxeologik qazular näticäläre buyınça, XI ğasırda Mäskäw yanında çoqırlı häm urlı awıl urnaştı.
Läkin berençe ışanıçlı telgä alu İpatye yılyazmalar isäplänä. Alar buyınça, 1147 yılnıñ 4 apreldä rostov-suzdal' kenäze Yüriy Dolğorukiy Mosqov şähärendä üz duslarnı qabul itte. 1156 yılda Mäskäwdä yaña ağaç nığıtmalar tözelgännär, häm şähär mäydanı 3-4 tapqır arttı.
Monğol-tatar buysındırğan waqıtında şähär yandırıp yawlanğan,, läkin tiz torğızılğan.
Mäskäw kenäzlege üzäge[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
XIII ğasırnıñ ikençe yartısınnan Mäskäw möstäqil udel kenäzlege üzäge bulıp torğan. XIV ğasırnıñ başında Mäskäw bilämäläre zuraya, anıñ sostavına Kolomna häm Mojaysk kenäzlekläre kerälär.
XIV ğasırda Mäskäwneñ Böyek Mäskäw kenäzlege üzäge bularaq kütärelüe bula. XIV ğasırda Mäskäwgä mitroplitlar rezidentsiäse küçerelä, ä 1589 yılda Mäskäw patriarxiäse oyıştırıla.
Xalıq[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Mäskäw — Rusiädä häm Awrupada xalıq sanı buyınça iñ zur şähär. Statistika buyınça, şähärdä 2012 yılda 11 612 943 keşe yäşi. Bu san özleksez yäşägän şähärçelär ğına xisapqa ala, Mäskäwdä tağın 1 million 800 meñ artıq migrantlar, ğastarbayterlar, häm törle räsmi tügel emigrantlar yäşi.
Xalıq sanı buyınça şähär Rusiädä — berençe, Awrupada — ikençe (Stambuldan soñ), dönyada — sigezençe.
Mäskäw bügen[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Şähär sanı 10,5 million tirəse (2009). Bügen anda 168 075 Tatar, 94 542 Äzeri yəşi (2002).


text:
Keriç
Keriç (rusça Kepчb, ukraince Kepч) — şarqiy Qırımda Keriç boğazınıñ yalısında bir şeer, iri sanayı, naqliyat, turizm ve yazlıq raatlanuv merkezi, şeer-qaraman. Keriç — dünyanıñ eñ qadimiy şeerlerinden biridir. Şimdi Keriçte çeşit türlü medeniyetler ve devirlerge ait olğan bir çoq tarih ve mimarcılıq abidesi bar.
Münderice
Tarih[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Antik devri[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Milâttan evel VII asırnıñ soñunda Miletos adlı yunan şeerinden kelgenler şimdiki Keriç yerinde Pantikapeyon (yunanca Pantikápaion, iran Panti Kapa sözlerinden çıqtı, tercimesi — balıq yolu) şeerini qurğan ediler. Akropol şimdiki Mitridat adlı olğan dağda bulunğan edi. Şeerniñ etrafında başqa qadimiy yunan şeerleriniñ nekropollerinden farqlı olğan nekropol bulunğan edi. Pantikapeyon nekropoliniñ terkibinde o zamanda yunanlar içün adetteki topraq qabirlerden ğayrı şeerden çölge taba keçken yolnıñ boyunda bir sıra qurğan bar edi.
Bosporostaki arbiy federatsiya. Pantikapeyon[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Şimdiki Keriç bulunğan toprağı atta milâttan evel XVII—XV asırlarda meskün eken, bunı Mayak qasabasınıñ etrafında keçirilgen atiqiy qazılmalar tasdıqlay. Amma Keriçniñ şeer olaraq tarihı qararnen 2600 yıldan evel başlandı, milâttan evel VII asırda Bosporos Kimmerikos (Keriç boğazı) yalısında qadimiy yunan müstemlekecileri arbiy federatsiya teşkil etken bir sıra mustaqil şeer-devletni qurdılar. Şeerlerara ittifaqnıñ maqsadı — tamır halqqa (skitlerge) qarşılıq yapuv edi.
Bosporos Devletiniñ ahırı[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
I asırdan başlap ep Bosporos Devleti kibi Pantikapeyonğa de gotlar ücüm ettiler.
370 seneleri hunnular istilâsı vaqtında Pantikapeyon tamamen yoq oldı. Onıñ keniş yerleri virane alına ketirilgen edi. Amma şeer turmaqta edi ve yaqın arada canlanıp Şimaliy Qara deñiz yanınıñ iri alış-veriş ve esnaf merkezine çevirildi.
Orta asırlar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
VI asırda şeer Bizans İmperiyasınıñ akimiyetinde bulundı. I Yustinian imperator qararınen anda garnizon yollandı da qale qurulışı başlandı, qaleniñ adını Bosporos qoydılar.
VIII asırda Qırım Hazar Qağanlığınıñ tesiri altına tüşti. Bospor adı Qarşa ya da Çarşa adına deñiştirildi.
IX—X asırlarda Şimaliy Qara deñiz yanınıñ saipleri slavânlar oldılar. Tmutarakan knâzığı qurulğanınen Korçev denilgen şeer Qadimiy Rusiyeniñ deñiz araba qapısı edi. XIII asırda moğollar Qırımnı ve bu cümleden Korçevni fetih ettiler.
1318 senesi şeer Şimaliy Qara deñiz yanındaki ceneviz müstemlekeleriniñ terkibine kirsetildi.
1475 senesi şeer Osmanlı Devletiniñ ükümine keçti. O arada Keriç berbat bir alğa keldi ve Zaporog qazaqları tarafından bir qaç kere ücümge oğradı. XVIII asır başında Azaq deñizinde Rusiye öz arbiy küçüni quvetlendirgenine cevap olaraq osmanlılar Keriç boğazı yalısında Yeñi Qaleni quralar.
Yañı zaman[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Rus-osmanlı cenkinden soñ 1774 senesindeki Küçük Kaynarca muqavelesine köre Keriç ve Yeñi Qale Rusiye terkibine kirsetilgen edi.
1783 senesi Keriç Tavriya guberniyasınıñ terkibine kirsetildi. Şeerniñ ealisi yunanlar, ruslar, ukrainler, italyanlar ve ermenilerden ibaret edi. 1821 senesi Keriç ve Yeñi Qale hususiy memüriy birlemge — Keriç-Yeñi Qale şeerbaşlığına ayırıldı. Bu aradan başlap şeer abadanlaşıp başlay.
1855 senesi Qırım cenki vaqtında şeerni ingliz ordusı yıqıp berbat etti.
II Cian cenki vaqtındaki Keriç[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
II Cian cenki vaqtında Keriçte sovetnen alman orduları arasında bir çoq deşetli uruş olıp keçti. 1941 senesi noyabr ayında şiddetli uruşlardan soñ almanlar şeerni işğal ettiler. 1941 senesi dekabr 30 künü şeer birinci sefer azat etildi. Sovet ordusı keri çekilgenden soñ askerlerniñ bir qısmı partizanlarnen beraber Acı Muşqay taşparçalav quyularına kete.
1944 senesi aprel 11 künü Keriç tamamen azat etildi.
1973 senesi sentâbr 14 künü Keriçke şeer-qaraman rütbesi berildi.
Sanayı[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
XX asırnıñ ekinci qısmında Keriç iri gemi yapıcılığı ve maden tökmeciligi merkezi olıp qaldı.
Şuralar Birligi dağılğanı ve bazar iqtisadiyatına köçkeninen gemi yapıcılığı ve maden tökmeciligi saaları zayıflaştılar. Şeer sanayı merkezinden turizm ve yazlıq raatlanuv merkezine çevirildi.
Şeerniñ tarihı boyu balıqçılıq onıñ içün pek emiyetli edi ve şimdi de Keriç ealisiniñ büyük bir qısmı bu saada çalışa.
Naqliye[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Şeerlerara ve halqlarara köçürmeler Keriçte Keriç ticaret limanı, demir yol vokzalı, avtostantsiya ve kiçik aeroport eda ete.
İçtimaiy naqliyat olaraq şeerde esasen avtobuslar ve marşrut taksileri qullanıla. 2004 senesi Keriçniñ ilk trolleybus marşrutı işletildi.
Maarif[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Şeerniñ ameldeki oquv yurtları bular (2004 senesi):
- 28 mektep
- 9 aliy oquv yurtu
- gemi-mehanik ve politehnik tehnikumlar
- tibbiyet oquv yurtu
- 6 ihtisas-tehnikiy oquv yurtu
- bala bağçaları
Turizm ve raatlanuv[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Qara ve Azaq deñizleriniñ yalılarında bulunma sayesinde yaz vaqtında Keriçke sabıq ŞSCB memleketlerinden raatlanmaq içün bir çoq kişi kele.
Keriç yarımadasında bir qaç şifaiy çamur çeşmesi bar.
GPS sistemasında koordinatlar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- Yeñi Qale: (WGS 84): N 45 20.8368 E 36 36.1027
- Keriç qalesi: (WGS 84): N 45 18.8799 E 36 28.1891
- Töbeçik gölü: (WGS 84): N 45 10.8202 E 36 24.2984
- Çar qurğanı (WGS 84): N 45 22.4974 E 36 32.7114
- Melek Çeşme qurğanı (WGS 84): N 45 21.7691 E 36 28.2041
- Mitridat dağınıñ başı (WGS 84): N 45 21.0029 E 36 28.1762
- Mitridat büyük merdiveni (WGS 84): N 45 21.0482 E 36 28.3833
Bağlantılar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- Bospor devleti ve onıñ şeerleriniñ kümüş aqçaları (Rusça)
- Şeer saytı (Rusça)
- Web-kamera
- Web-kamera
- Kence oğulnıñ soqağı — Keriçteki cenk vaqialarını tasvir etüv. (Rusça)
- Keriç — 27 asırnıñ şeeri (Rusça)
- Şeer aqqında, Keriçke ait olğan sitelerniñ katalogı (Rusça)
- Keriçte basılğan "Bospor" gazetasınıñ saytı (Rusça)
- ПaHcиoHaT(Rusça)
Atıflar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Tbilisi (görci telendä: თბილისი, [Ҭbilisi], tärcemäse - cılı çığanaq) - Görcistannıñ başqalası häm iñ zur şähäre.
Kura (Mtkvari) yılğası yarında urnaşa.
Tbilisi iseme IV ğasırda telgä alına, anıñ kilep çığuı şähärneñ cılı kükert çığanaqları buluı belän bäyle (görci telendä ტფილისი - Tbilisi, tbili - "cılı").
Tatar häm rus tellärendä 1936 yılğa qädär Tiflis (yunan ädäbiättän kilgän süz) iseme räsmi räweştä qullanıla.
Xalıq sanı - 1 473 551 keşe, şähär mäydanı - 350 km².
V ğasırda İberiä patşası Waxtang Gorskali şähärgä nigezlägän.
VI ğasırdan İberiä başqalası bulğan.
Riwäyät buyınça Waxtang Gorskala sunar waqıtında atqan fazan esse çığanaqta peşkän. Patşa şuşı urında şahärgä salğan.
1236 yılda tatar-mongol ğäskärläre şähärne basıp ala.
1320 yılda şähärdä görci idäräse kire qaytarıla
1385-1395 yılda tatar Tuqtamış xanı görci patşası belän bergälekne tözegän. Tatar ğäskärläre Darial tarlawığına kerälär.
1386 yılda Aqsaq Timer Altın Urdağa qarşı höcüm itkändä Tbilisi şähären yandıra.
2002 yılğı xalıq isäben alu buyınça etnik tärkip


text:
İspaniya
İspaniya (İspansha. España), ra'smiy atı — İspaniya Patshalıg'ı inglis Spain) — Evropanın' qubla-batısındag'ı Ma'mleket. Pireney yarımaralının' u'lken bo'legin iyeleydi. Maydanı: 504,030 kv. km. Xalqı sanı: 46,505,963 (Iyul 2010 j.) Paytaxtı - Madrid qalası. İspaniya, Portugaliya Gibraltar Marokko Arqa Afrikada Frantsiya ha'm Andorra ma'mleketleri menen shegaralas. İspaniyanın' arqa ha'm batısında Atlantika okeanı, ha'm qubla ha'm shıg'ısınan Orta jer ten'izi jaylasqan. İspaniya administrativ jaqdan 50 wa'layatqa bo'linip, 17 avtonom wa'layatqa birlesken. İspaniyanın' Afrikadag'ı avtonom qalaları Seuta ha'm Melilya esaplanadı.


text:
PTA turı
Professional tennisshiler assotsiatsiyası (PTA) turı - bul professional erler tennisinin' baslı sho'lkemi.
Turdın' shtab jayı - AQSh ta Ponte Vedra da jaylasqan. Regionallıq shtab jayı - Sidneyda (xalıq aralıq toparı) ha'm Monte-Karlo (Evropa). Bul tur 1990 jılda oyınshılardın' erki menen du'zilgen. PTA turı - tennisshilerdin' qızıg'ıwshılıg'ın qorg'aytug'ın biyg'a'rez ka'siplik awqamı bolıp qalg'an.
PTA turı ha'zirgi waqıta en' ku'shli o'zlik sho'lkem bolıp o'z ishine mın'nan aslam tennisshilerdi biriktirip ha'm tennis oyının bunnan bılayda rawajlandırında du'nya ju'zinde en' a'hmiyetli orındı iyeleydi.
PTA turı o'z xızmet tennis jumısların xalıq aralıq tennis federatsiyası menen birgelikte islemekte.


text:
Qırım statusı turında referendum
Qırım statusı turında referendum (ykp. PeфepeHдyM пpo cTaTyc KpиMy, kыpыMTaT. KъыpыM cTaTycы peфepeHдyMы, räsmi isem — ğomumi Qırım referendumı, pyc. oбщekpыMckий peфepeHдyM ,ykp. ЗaraлbHokpиMcbkий peфepeHдyM, kыpыMTaT. yMyMkъыpыM peфepeHдyMы) — 2014 yılnıñ 16 martında ütkärgän referendum. Qırım Cömhüriätendä häm Aqyar şähärendä ütkärelde.
Tawış birü käğäzlärendä ike soraw quyılğan:
- Sez Qırımnıñ Rusiä federatsiäse subyektı sıyfatında Rusiägä quşıluın telisezme?
- Sez Qırım respublikasınıñ 1992 yılğı Konstitutsiäsen ğämälgä qaytarunı häm Qırımnıñ Ukrainanıñ ber öleşe buluın telisezme?
Ukraina başqalası Kievtä kilgän xäkimiät Qırım referendumın tanımıy. Rusiä häm Qırım xäkimiäte Awromäydan näticäsendä Kievtä kilgän xäkimiätne tanımıy.
Protokollarnıñ 100% ı eşkärtü näticäsendä tawış birüçelärneñ 96,77% ı berençe variantnı saylağan (Aqyarnı isäplämiçä). 17 martında QAC häm Aqyarnıñ bäysezlek deklaratsiäse nigezendä Qırım bäysez däwlät itep iğlan itelä; şul uq köndä Rusiä Qırımnı tanıy. 17 martında Qırım parlamentı aşığıç räweştä Rusiä Federatsiäse sosatavına kerü turında xalıqara kileşüneñ proyektın xäzerlägän.[2] 18 martında Qırım häm Sevastopolnı Rusiä sostawına qabul itü turında xalıqara kieşü imzalanğan.
Qırımtatar Milli Mäclese referendumda qatnaşmasqa çaqıra, häm üzbilgelänü xoquqı turında belderä, läkin qayber çığanaqlar buyınça qırımtatarnıñ 40 % ı referendumda qatnaşqan [3].
2014 yılnıñ 11 martında Qırım parlamentı häm Aqyar şähär şurası Ukrainadan Qırımnıñ bäysezlege deklaratsiäsen qabul itä, ilneñ räsmi iseme Qırım Cömhüriäte itep raslana.
Könbatış illäreneñ berläşmäse (Zur cidelek, NATO oyışmasınıñ äğzaları, Awrupa Berlege, Awrupa Şurası) referendumnı tanımadı, töp säbäbe - anıñ Ukraina Konstitutsiäsenä turı kilmäwe. 2014 yılnıñ 27 martında BMO Ğomumi assambleyäsendä Qırım wäzğiäte qaralğanda, maxsus rezolüsiä qabul itelä: absolüt küpçelek tawış belän (100 riza, 11 qarşı, 58 tawış birmi qalğan, 24 qatnaşmıy) Qırım statusı buyınça referendumnıñ qanunsız ikänlegen tanıy, Ukrainanıñ referendumnı ütkärgängä röxsät bulmawı rezolütsiädä kürsätelä [4]. BMO İminlek Şurasınıñ 13 äğzası rezolütsiäne yaqlıy, Qıtay tawış birmi qalğan, Rusiä veto quya.
Kosovo bäysezlegen beryaqlı tanıluğa sıltap, Rusiä Qırım referendumın tanıdı. Rusiä xakimiäte BMO nizamında berketelgän "xalıqlar üzbilgelänü xoquqı"na dälil itep kürsätä.
Qırımtatarlarğa wäğdä itelgän xoquqlar[үзrәpTү]
Qırım radası 11 martta qabul itelgän qararında Qırım Cömhüriäteneñ yaña konstitutsiäsen raslağanda tübändäge garantiälärne iskä alırğa kiräklege äytelä:
- Qırım Cömhüriätendä qırımtatar telenä urıs häm ukrain telläre belän bertigez däräcädä räsmi tel statusı birü;
- Qırım Yuğarı radasın deputatlıqqa namzätlär isemlegennän proportsional' saylaw sistemı nigezendä saylaw, Qırım başqarma xäkimiätendä qırımtatarlarnıñ 20 protsent buluın garantiäläw;
- rayon, şähär şuralarında häm başqa xäkimiät oyışmalarında qırımtatarlarnıñ wäkillek itelüen garantiäläw;
- awıl häm bistä şuralarına saylawlarnı majoritar saylaw sistemı nigezendä uzdıru;
- Qırımtatar Milli Mäclesen häm anıñ oyışmaların qırımtatar xalqınıñ milli üzidärä oyışmaları bularaq tanu;
- Qırımğa qaytqan qırımtatarlarnı urnaştırunıñ bişyıllıq häm beryıllıq plannarın buldıru häm alarnı finanslar belän tä'min itü;
- qırımtatarlar sörgen urınnarınnan qaytqanda xoquqıy, oyıştıru, finans häm cir mäs'älälären çişü;
- milli mädäniät ölkäsendä qırımtatarlarnıñ xoquqların häm mänfäğätlären qayğırtu, şul isäptän mädäniät oyışmaların häm hönäri icat törkemnären üsterüdä yärdäm itü;
- qırımtatarlarnıñ tarixi häykällären saqlaw häm torğızu;
- Qırımda qırımtatar telendä mäktäpkä qädär, mäktäp däräcäsendäge häm yuğarı belem birü sistemın üsterergä yärdäm itü;
- Qırımda xäzerge toponimnar belän bergä 1944 yılnıñ 18 mayında qırımtatar deportatsiäsennän soñ üzgärtelgänçegä qädär bulğan tarixi toponimnarnı da qullanırğa yärdäm itü;
- qırımtatar telendä basma häm elektron kiñküläm mäğlümat çaraların üsterergä yärdäm itü;
- Qırımda dini konfessiälärneñ bertigez däräcädä eşläwen tä'min itü.
Qırım parlamentı bu mäs'äläne qarağanda, wäğdälärne birgändä anda Tatarstan prezidentı Röstäm Miñnexanov ta maxsus kilep qatnaştı[5].
Näticälär[үзrәpTү]
Ekzit-poll buyınça qatnaşuçılarnıñ 93%-ı Qırımnıñ Rusiä federatsiäse subyektı sıyfatında Rusiägä quşıluın yaqladı.[6] Saylaw uçastoklarına saylawçılarnıñ 82,71 protsentı kilgän.[7] Referendumda 23 ildän 135 küzätüçe bulğan.[8]
Referendumda 1 274 096 keşe qatnaşqan (xalıq sanınıñ 83,1 % ı). Qırımnıñ Rusiä federatsiäse subyektı sıyfatında Rusiägä quşıluın 1 233 002 keşe yä 96,77% ı yaqladı, Qırım respublikasınıñ 1992 yılğı Konstitutsiäsen ğämälgä qaytarunı häm Qırımnıñ Ukrainanıñ ber öleşe buluın 31 997 yä 2,51%ı yaqladı.
İskärmälär[үзrәpTү]
- ↑ PeзyлbTaTы oбщekpыMckoro peфepeHдyMa
- ↑ http://www.rada.crimea.ua/news/17_03_2014_4
- ↑ B kpыMckoM peфepeHдyMe пpиHяли yчacTиe 40% kpыMckиx TaTap
- ↑ Rezolütsiä 68/262 http://daccess-dds-ny.un.org/doc/UNDOC/GEN/N13/455/19/PDF/N1345519.pdf?OpenElement
- ↑ KыpыMTaTapлapra kиң xokykлap Bәrъдә иTeлә
- ↑ http://rbcdaily.ru/world/562949990857612
- ↑ http://www.c-inform.info/news/id/770
- ↑ http://itar-tass.com/mezhdunarodnaya-panorama/1048287


text:
I Mehmed Geray
I Mehmed Geray (arap urufatında: ۱محمد كراى; 1465—1523) - I Meñli Geraynıñ sekiz oğlundan üykenidir. 1515 senesi babası ölgen soñ tahtqa keçti ve 1523 senesine qadar sekiz yıl tahtta qaldı. O devirde inkişaf etken Moskva Knâzlığına qarşı şiddetli ücümler yapmağa başladı. Qardaşı I Sahib Geray ile 1521-de Qazan şeerini aldı. I Sahib Geraynı Qazan Hanlığınıñ tahtına oturttı. Moskva üzerine seferge barıp, Moskva yanına qadar kelip etrafnı ateşke berdi. 1523 senesi Hacı Tarhannı zapt etti ve Moskva ulu knâzı IV İvannı bergige bağladı. Amma ondan soñ noğay mırzaları onı aldatıp Hacı Tarhandan çıqarıp öldürdi.
I İslâm ve I Ğazı Geray hanlarınıñ babasıdır.


text:
İdel-Ural Legionı
İdel-Ural Legionı, (Идeл-ypaл ЛerиoHы) İkençe Bötendönya Suğışı barışında Nazi Almanía xärbi köçlärendä Tatar, Başqort, Mari, Çuaş h.b. millät äsirlärennän tözelgän ğäskäri berämlek. `
Berence bülek[үзrәpTү]
Barlığı 7 batalyon tözelä. 1942. yılnıñ Nöyäberendä tuplanğan 825. batalyon 1943. yılnıñ Febrälendä Belorus partizannarın qarşı suğışqa ozatıla; suğışçıları qoralları belän tulayın partizannarı yağına çığa. Bu batalyon keşeläre soñınnan zaxarov häm Biryulin partizn brigadalarına hitlerçelärgä qarşı suğışalar. 826. batalyon (tözelüe 1943. yıl, Ğínwar) 1943. yılnıñ Martında Hollandíağa ozatıla häm 1944. yılnıñ 10. Augustında Fransuz partizannarı yağına çığa. 827. (1943., Febräl), häm 828. (1943., Yün) batalyonnar Könbatış Ukrainağa – Kovpaknıñ partizan ğäskärenä qarşı suğışqa cibärälär. Batalyonnar suğışçılarınıñ yaqınça yartısı partızannar yağına çıqqaç, başqaların lmannar, ışanıçsız sanap, Belgiä, Hollandía häm Fransía kiçerälär. 829. batalyon (1943., August) suğış xäräkätlärendä qatnaşmí diärlek häm 1944. yılnıñ Augustında taratıla. 830. häm 831. batalyonnar (1943. yılnıñ Sentäber-Öktäberendä tözelgännär) Polşa cirendä urnaştırılalar. "İdel ural legionñ" formal räweştä "İdel-Ural Törki-Tatasrlarnıñ köräş berlege" citäkçelek itä dip isäplänelsä dä, barlıq möhit komandir wazífaların Wermacht ofiserlaäre başqarğan. Legionda qatnaşqan soldatlar, Sovetlar Berlege tarafına kilgäç soñraq repressilänälär. Batış illärdä qalğan nigezdä Törkiägä häm Australiağä kilälär.
Kollaborationism[үзrәpTү]
Idel-Ural legionina bäiläp bik es "kollaborationism" turinda yasalar. Bu sorauga karata Iskander Gilyasovnin "Legion "Idel-Ural"" dip isemlängän kitabi basilip cikti.


text:
Köktöbel
Köktöbel (ukraince KokTeбeлb, rusça KokTeбeлb) — şarqiy Qırımnıñ Kefeden cenüp-ğarpqa taba 20 km qadar uzaqlıqta Kefe-Aluşta avtoyolunda bulunğan bir qasaba. Qara deñiz yalı boyunda Köktöbel körfezi yalısında Qara Dağ yanındaki şeer.
Eali[deñiştir]
Ealiniñ sayısı — 2841 kişi (2001): rus — 50 %, ukrain — 36 %, bulardan da ğayrı qırımtatarlar, yunanlar, bulğarlar, almanlar ve başqa milletler yaşaylar.
Naqliyat[deñiştir]
Avtostantsiya Aqmescit, Sudaq, Keriç ve Kefe şeerleri arasında köçürüvler eda ete. Marşrut taksiler toqtamadan qatnap tura.
Tarih[deñiştir]
Köktöbel qurulğan doğru tarihı belgisiz. Qasaba yanındaki Tepsen platosında Erte Orta asırlardan berli belli olğan qadimiy meskün yer edi. XIX asırnıñ soñunda Köktöbel ealisi qırımtatarlar ve Qırımğa icret etken bulğarlardan ibaret edi. Şimdiki Köktöbel qasabası Köktöbel köyü, bulğar Baraq Göl, yunan Armutluq, rus Kordon hutorları ve körfez yalısındaki yazlıq evler qasabası birleşkeni neticesinde quruldı.
XIX asırnıñ soñundan berli Köktöbel yazlıq raatlanuv populâr yerine çevirildi. Yazlıq evli Köktöbel temel qoyucı — Eduard Andreyeviç Yunge edi. Köktöbelde başqa-başqa zamanlarda Maksimilian Voloşin, Aleksey Tolstoy, Vikentiy Veresayev ve başqa medeniyet erbapları otura ediler. 1930 seneleri bu künge qadar saqlanıp qalğan Köktöbel adlı yazıcılar yaratıcılığı evi qurulğan edi.
Şimdiki Köktöbel[deñiştir]
Şimdiki Köktöbel — deñiz yanındaki populâr kurort.
Voloşin yaşağan evinde şimdi şair müzeyi çalışa.
Köktöbel yanında Qara Dağ qoruğı buluna.
Galereya[deñiştir]
Bağlantılar[deñiştir]
- "Bizim Köktöbel" adlı Köktöbel internet resursı
- Köktöbel fotoları ve yañılıqları
- Welcome to Coctebel
- Köktöbel haritası
Atıflar[deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
- Yetim Eyvaz - Yaz yagisi yagir
- Yegane - Boylana Boylana
- Yaver Huseyn Ramiz Rovshen Ayriliq
- Yashar Ahad Sarami Sen Qirmizlarimda Xuxanova
- Azeri - Sensiz Yasayabilmenem
- Sebnem Tovuzlu Bebeyim
- Huseyn Derya ve Uzeyir Mehdizade DUET
- Hüseyn Dərya - Yoruldum
- Huseyn Derya & Aynur - Son Qerar
- Huseyin Derya - Kef ele (Have a fun)
- Huseyn Derya - Kishi sozu
- Huseyin Derya - Kohne Baki (2011)
- De Gelsin 2011 - Huseyn Derya vs Mehman Ehmedli - Al bunu cibive qoy zehmet olmasa
- YENİ MEYXANA - ŞAXTA BABA HARDASAN - VÜQAR VƏ SAMİRƏ - DE GƏLSİN - 2012.mpg
- Sozumuz Sozdur 2011 - Mehman Ehmedli vs Samire Agamirze - Gelmishik sizinle sohbet ey
- Mətanət Əsədova - Tellərini Yan Dara Qız
- Mətanət Əsədova - Uzaqa Getmə
- Mətanət İskəndərli - Bir Gün
- Elikram - Vurulmusham (klip)
- Ulviyye Tagiyeva sensiz..
- ULVIYYE Tagiyeva. senden bir haber. soz-Hüsnü Ünlü.beste. Hatem Nebioglu.
- Ulvıyye tagıyeva ogeylesırsen azerı klıp
- AZERCAN KAÇMA BENDEN
- Azer can sakine dayı kızı
- Baki Qrupu-Sekine Dayi Qizi Nay Nay
- Qala Qrupu - Teki mene birce kelme sevirem de / Chix yashil duze / Ictimai TV
- Cahan qrupu Semkir (yaxsisi budur Xezer tv).flv
- Cahan qrupu oyna dostum 07
- Arzum - Yana Yana (Rehim Rehimli show).VOB
- AZERBAYCAN TOYU!!
- Peyman Tebrizi - Oxcu Vurma Yaraliyam Azeri Video Azeri Klip
- Peyman Tebrizi - Agardi Gara Gozler Azeri Video Azeri Klip
- Vamiq Memmedeliyev Eslinde Men Azeri Video Azeri Klip
- Transatlantic Non-Stop - Dilin Can Incidendir Azeri Video Azeri Klip
- Tohfe Eliyeva - Mirze Huseyn Segahi Azeri Video Azeri Klip
- Timbarland ft One Republic & Alim(Azerbaijan) Apologize Azeri Video Azeri Klip
- Teymur Mustafayev Azeri Video Azeri Klip
- Teymur Mustafayev & Nezaket Memmedova Azeri Video Azeri Klip
- Teymur Mustafayev - Sevgilinem Men Azeri Video Azeri Klip
- Teymur Mustafayev - Aman Avci Azeri Video Azeri Klip
- Tergul Orucova - Sevgi Azeri Video Azeri Klip
- teOMan.B.B & NaTaVaN HaBiBi - GÖZLEYiREM Azeri Video Azeri Klip
- Tebrizli Memmed Rza Her Gece Azeri Video Azeri Klip
- Tebrizli Memmed Rza - Adin yazdim Azeri Video Azeri Klip
- Tebrizim Sheir Azeri Video Azeri Klip
- Tebriz ustu Martaga Azerbaycan Tabriz mahnisi
- Tebriz Filarmoniyasi Azeri Video Azeri Klip
- Tayar Bayramov Azeri Video Azeri Klip
- Tav Tepsev - Karaçay - Balkarya
- Tar Kemanim Gel,Getdim Gördüm Bulahdadi
- Süreyya azeri mahni Azeri Video Azeri Klip
- Sur Qrupu-Sevesen sen meni Azeri Video Azeri Klip
- Suleyman Rustem - Tebrizim Menim Azeri Video Azeri Klip
- Süleyman Abdullayev Qadan Alim Azeri Video Azeri Klip
- Süleyman Abdullayev - Könül Actim Azeri Video Azeri Klip
- Şövket Elekberova- Hardasan Azeri Video Azeri Klip
- Şövket Elekberova Dereler - Azeri Video Azeri Klip
- Sövket Elekberova - Seversenmi - Azeri Video Azeri Klip
- Sövket Elekberova - Qelbimde Qaldin - Azeri Video Azeri Klip
- Sövket Elekberova - Qarabag - Azeri Video Azeri Klip
- Sövket Elekberova - Qarabag Mahnisi - Azeri Video Azeri Klip
- Sövket Elekberova - Menim Azerbaycanim - Azeri Video Azeri Klip
- Sövket Elekberova - Gadan Alim - Azeri Video Azeri Klip
- Sövket Elekberova - Esqin var olsun - Azeri Video Azeri Klip
- Sovket Elekberova Durnalar - Azeri Video Azeri Klip
- Sövket Elekberova - Anamin Laylasi
- Sövket Elekberova - Alagöz- Azeri Video Azeri Klip
- Sövket Elekberova - Ag Cicek
- Sövket Elekberova - Fuzuli Kantanasi- Seb-u Hicran-Beni Candan Usandirdi
- Sövket Elekberova - Qemgin mahni Azeri Video Azeri Klip
- Sövket Elekberova - Gülüm Azeri Video Azeri Klip
- Sövket Elekberova - Arazim Azeri Video Azeri Klip
- Bülbül Memmedov - Gül Camalin Azeri Video Azeri Klip
- Bülbül Memmedov - Hicaz tesnifi Azeri Video Azeri Klip
- Bülbül Memedov - Küchelere su sepmisem Azeri Video Azeri Klip
- Bahar Letifqizi - Harda Qaldin Azeri Video Azeri Klip
- Bahar Letifqizi - Nenemin Nagillari Azeri Video Azeri Klip
- Zeyneb Xanlarova - Balabaci Azeri Video Azeri Klip
- Soltan Hajibeyov - Karavan Azeri Video Azeri Klip
- Solist musician mugenni Elbay sudemi Azeri Video Azeri Klip
- SIRIN ARZULAR Azeri Video Azeri Klip
- Simare Imanova - mugam Qarabaq Azeri Video Azeri Klip
- Simare Imanova - Niye gelmez oldun Azeri Video Azeri Klip
- Sima Qasimova - Daglarda duman gozeldir
- Sheyda Bülbül Azeri Video Azeri Klip
- Sherur xalq yalli ansambli - El yallisi - Azeri Video Azeri Klip
- Shehriyar Musayev Qal sene qurban Aranjiman Namiq Zeynalov Azeri Video Azeri Klip
- Sefiqe Eyvazova & Mehri Esedullayeva - Azeri Video Azeri Klip
- Shaterian grubu 1 - Azeri Video Azeri Klip
- Shaterian grubu 2 - Azeri Video Azeri Klip
- Shamsaddin Ibrahimov Mugam - Azeri Video Azeri Klip
- Shamsaddin Ibrahimov Mugam segah - Azeri Video Azeri Klip
- Shahveled Nagiyev - Qal sene qurban - Azeri Video Azeri Klip
- Shahnaz Mugham - Azeri Video Azeri Klip
- Shahnaz Hashimova - Nar Agaci - Azeri Video Azeri Klip
- SEYYAD ALIZADE & MENZURA MUSAYEVA - DOLANIM BASINA Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov - Almani atdim xarala Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov Mugam Segah Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov Segah Mugam Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov Ne qaldi Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov - Simayi Shems Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov - Sev meni, Peri Peri Ay Peri Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov - Qubanin ag almasi Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov - Qaragile Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov - Mensuriyye Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov - Külek Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov - Gozlerimin isigi sensen Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva Bu Ayriliq Neden Oldu Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov - Durnam Azeri Video Azeri Klip
- Səxavət Məmmədov - Dalgalar Azeri Video Azeri Klip
- Sexavet Memmedov - Ay Cicek Azeri Video Azeri Klip
- sevinc sarayeva Azeri Video Azeri Klip
- Sevgilinem Men Azeri Video Azeri Klip
- Sevda Nureliyeva - Usaq Azeri Video Azeri Klip
- Serbet Rzaquliyev (Klarnet) - Ala gözlü Azeri Video Azeri Klip
- Seni Yanasan Toygu Aparan Azeri Video Azeri Klip
- Senem - Menim Adim Agacdir Azeri Video Azeri Klip
- Senari Nicat Qafuroglu - Sirvan Sikestesi Azeri Video Azeri Klip
- Sen Mene Azeri Video Azeri Klip
- Semeni , Kirmizi Laleler Azeri Video Azeri Klip
- Sekine Ismayilova - Gec basha dushdun - Azeri Video Azeri Klip
- Sekine Ismayilova - Ele bendem - Azeri Video Azeri Klip
- Sekine Day qızı nay nay- Googoosh - Azeri Video Azeri Klip
- Seid Shushinskiy & Bahram Mansurov - Araz bari - Azeri Video Azeri Klip
- Şəhriyar - Ayağa dur Azərbaycan - Azeri Video Azeri Klip
- Seyh Samil - Azeri Video Azeri Klip
- Segah - Ejder Emi - Tello - Azeri Video Azeri Klip
- MiNA - Gelin Dönek Eve - Azeri Video Azeri Klip
- Cahangir Cahangirov - Bulaq Basi,Alagöz,Tez Eyle - Azeri-Video-Klipler
- Besti Sevdayeva - Alagözlüm- Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdayeva - Esqe dusdum ana- Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdayeva - Sen yadima dusende(1984-ci il)- Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Ad Günü- Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Asiq Mahnisi - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Asiqem - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Axtarir Gozum Seni - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Bagban - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Doze Bilmirem Xezer - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Duman Geler Daglar Üste(N.Xezri)(B.Nesibov)- Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Düsdüm Ana,Mehebbedin Gudreti - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Eziz Dost(Eziz Dostum) - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Intizar - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Lay Lay - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Lay Lay - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Humayin Mugami - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Neden Oldu - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Olmaz Olmaz - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Qalmaz Bele Dünya - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Qurban Oldugum - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Rast Mugam - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Segah Tesnifi - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Toy - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Yene O Bag Olaydi
- Besti Sevdiyeva - Zabul Segah - Azeri Video Azeri Klip
- Besti Sevdiyeva - Zalim Yar - Azeri Video Azeri Klip
- Röya - Sən (2011)
- Abbas Bagirov - Sevgimiz 2012
- Atalar Yurdundan Eşsiz Nağmeler...
- Memmedbagir Bagirzade - Dilberim Azeri Video Azeri Klip
- Mohsen yeganeh - yalan new song 2011
- SEDI MEMMEDOV - YARALAMA - Azeri Video Azeri Klip
- ŞEBİ-HİCRAN - Azeri Video Azeri Klip
- Savalan qrupu Novruz Novruzlu - URMİYA - Azeri Video Azeri Klip
- Savalan qrupu Novruz Novruzlu - DEDEM QORQUD - Azeri Video Azeri Klip
- Sari Qelin Reqs - Azeri Video Azeri Klip
- SARABANI - Azeri Video Azeri Klip
- Sara Qedimova - Ne Vaxta Qaldi - Azeri Video Azeri Klip
- Sara Qedimova - Daglarin basi - Azeri Video Azeri Klip
- Sara Qedimova - Bextever Eller - Azeri Video Azeri Klip
- Sara Qedimova - Araz Üste Buz Üste - Azeri Video Azeri Klip
- Sanaz Niknam - Tabriz - Azeri Video Azeri Klip
- Sami Yusif - Ayriliq - Azeri Video Azeri Klip
- Samed Samedov - Gizlar - Azeri Video Azeri Klip
- Samad Tabrizi - Neynemisem - Azeri Video Azeri Klip
- Samad Tabrizi - Ayrilmaram - Azeri Video Azeri Klip
- Samad Tabrizi - Ayrilma Menden - Azeri Video Azeri Klip
- Sakine Ismailova - Humayun - Azeri Video Azeri Klip
- Sekina Ismayilova - Garabaq Sikestesi - Azeri Video Azeri Klip
- Sahruh Tagizade - Eziz Dostum - Azeri Video Azeri Klip
- Şahmalı Kürdoğlu - Segah-zabul - Azeri Video Azeri Klip
- Sabir Mirzeyev - senin eshqin - Azeri Video Azeri Klip
- Sabir Mirzeyev - Sende Hemdem Mende - Azeri Video Azeri Klip
- Sabir Mirzeyev - Qarabagin Marali Azeri Video Azeri Klip
- Sabir Mirzeyev - Konul Acdim Azeri Video Azeri Klip
- Sabir Mirzayev - Senin Esqin Azeri Video Azeri Klip
- Sabir Abdullayev - Segah Tesnifi Azeri Video Azeri Klip
- Aytam - Unuddun Meni Azeri Video Azeri Klip
- Aytam - Sevdim seni Azeri Video Azeri Klip
- Kamran Molaei & Mehdi Reza Zade - Tello Azeri Video Azeri Klip
- Bütöv Azərbaycan (izle-izlet!)
- Bayram - Yeyib ichen oglan yaman olmaz
- Azerbaijanian music "seven yashim deyil"
- Kürşad Sayhan Olmaz Olmaz 2012
- Kürşad Sayhan Perişanam Perişan 2012
- Namiq Qaraçuxurlu_Kamile Babayeva- duet
- namiq qaracuxurlu meyxana 2011
- Namiq Qaracuxurlu Onu Baqislamaq Olarmi
- Namiq Qarachuxurlu - Dozmur Urek
- Namiq Qaracuxurlu - Soz vermisdin
- Gambar Huseyni - the fist love
- Faiq Agayev - Seni evez elemir
- Nəsibə Abdullayeva - Səndən Nigaranam
- Nasiba Abdullayeva - Faridam
- Aygun Kazimova - Opsen
- Aygun Kazimova: "Depresyondayim"
- Irada Ibrahimova: "Bilsende Bilmesende"
- Manana Japaridze: "Senden Ayri"
- İrade İbrahimova Bu Aralar
- Arzu Melek- Ozumu sene sevdirecem.
- Arzu Melek {MENIM ÜCÜN AGLAMA
- Arzu melek-Neden oldu
- Arzu Melek {Döze Bilmirem Hesrete
- Vasif Meherremli - Omrum
- Vasif Meherremli - Tenha gozel
- Ramal İsrafilov - Destanlar yazalım
- Ramal - VURULMUSHAM ( NEW KLIP
- Natavan Habibi - Olsan da, Olmasan da
- Natavan Hebibi - Geri donecek
- Natavan Habibi - Bezdim (slow version)
- örpəyini bağla-AygunBeyler
- Aygün Beyler - Uca Dağlar Başında ( Xalq Mahnisi
- Agadadash Agayev -sevirem de
- Nıse gasımova -menı satdın nefsıne
- Meydan Esgerov iki asiq klip
- Asiq Zülfiyye & Babek - Xeberin Varmi Azeri Video Azeri Klip
- Asiq Zülfiyye & Babek - Yalan Dünya Azeri Video Azeri Klip
- Asiq Zülfiyye & Babek - Beyenmir Azeri Video Azeri Klip
- Asiq Zülfiyye & Babek - İsteme menden Azeri Video Azeri Klip
- Güney azerbaycan azadlıq marşı
- Azərbaycan milli marşı (Azerbaijan National Himn )
- Esger marsi - azebaycan esgeri - cavansir quliyev
- Shemistan Elizamanli - Bismillah
- Şemistan Elizamanlı - Tanrı Türk'e Yâr Olsun!
- Şemistan Alizamanlı - Bil Oğlum
- Qalx Azerbaycan !!!
- igid əsgər
- Elnare Abdullayeva - Potpori ( Sarı Bulaq )
- Rahman Mammadli - Deshti tesnifi
- Rehman Memmedli.Garabag sikestesi
- rahman memmedli
- Rehman memmedlı ay zaur gozel
- Elşad Xose Ft Şövket Elekberova
- Ebulfet Eliyev (retro klip)
- Ebulfet Eliyev - Beste Nigar tesnifi
- Xalq mahnisi "Susen sunbul" Agadadash Agayev X.C.A ansambl b/r Shahin Verdiyev
- Agadadash Agayev, Lale Mammadova, Eldar Mansurov (2009)
- Niyə Gəldin Sən Axı?! - Tural Müseyibov
- Sən Artıq Bir Keçmişsən Mənim üçün - Tural Müseyibov
- Elmira Rəhimova - Sənin nəğmən (
- Gülyanaq Məmmədova - Gözlərimin işığı sənsən


text:
Canköy
Canköy (ukraince ДжaHkoй, rusça ДжaHkóй) — şimaliy Qırımda bir şeer. Cumhuriyetke boysunğan şeer statusı bar. Şeerniñ adı cañı köy (cañı ~ yañı) söz birikmesinden asıl oldı. Şeer Canköy rayonınıñ merkezidir, lâkin rayon terkibine kirmey, cumhuriyetke boysunğan 11 şeerniñ birisi ola. Aqmescitten şimalge taba 93 km qadar uzaqlıqta buluna.
1926 senesi Canköyge şeer statusı berildi.
Şeerdeki işhaneler: maşna-qurucılıq, demirbeton konstruktsiya, konserv, süt, kombikorm zavodları, et kombinatı ve hocalıq malları fabrikası. Bundan da ğayrı Canköyde ihtisas-tehnikiy oquv yurtu ve ülkeşınaslıq müzeyi bar.
İklim[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
İklim quru, orta sıcaq, orta yımşaq qışlı. Yanvarniñ orta arareti –1,8°C, iyülniñ +23,3°C. Yıllıq yağanaqlar — 418 mm.
Halq sayısınıñ dinamikası[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- 1805 — 173 kişi (167 qırımtatar, 7 esir)
- 1926 — 8310 kişi (5603 rus, 933 yeudi, 473 alman, 322 qırımtatar).
- 1939 — 19 576 kişi
- 1970 — 43 000 kişi
- 1989 — 53 464 kişi
- 2001 — 42 861 kişi
Bağlantılar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Atıflar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Rigoletto
Rigoletto (PиroлeTTo). Giuseppe Verdi tarafınnan icat itelgän opera. Victor Hugonıñ Le roi s’amuse pyesasına nigezlängän. Operanıñ premyerası Teatro La Feniceta 1851 yelnıñ 11 martında ütä.
Rigoletto dönyada iñ popular operalar rätenä kerä.
ЭчTәлek
İcat itü tarixı[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Verdi 1850 yılda La Fenice teatrı tarafınnan yaña opera yazırğa cälep itelä. Şunnan soñ Verdi berniçä avtornñ äsärlärenä möräcäğät itep qarıy. Läkin oçraqlı räweştä Victor Hugonıñ Le roi s’amuse äsären tanıp ala. Soñınnan avtor bu äsärne ’’iskitkeç qüätle noqtaları bulğanı… Syujetnıñ böyek, çiksez buluın’’ dip taswirlıy.
Läkin syujet iskitkeç qatlawlı bulıp çığa häm Verdi Fransiä tsensurasınnan şaqtıy cafa çigä.
Rollär[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Eçtälek[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Berençe Akt[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Berençe säxnä. Patşa saraendağı ber bülmä. Kenäz çirkäwdä kürgän tanış bulmağan çibärkäygä xuca bulu telägennan yana. Ul şulay uq Countess Ceranoğa tieşle tüläwlärne başqara. Rigoletto, şamaqaynıñ töp eşe – kenäzneñ küze töşkän qızlarınıñ irlären mısqıllaw bula. Şulay uq ul, kenäzgä qaysılarıñ üterü turında kiñäşlär birä torğan bula. Çirkäw qızınıñ atası, Graf Monterone Kenäzne qähärli.
İkençe säxnä. Uram. Säxnäneñ yartısı diwar belän bülengän, anda Rigoletto işegaldınıñ ber küreneşe. Şul qähär turında uylağanda, şamaqayğa bandit Sparafucile möräcäğät itä häm üzeneñ xezmäten täqdim itä. Rigoletto, asqa töşep, qızı, Gildanıñ xälen belep çığarğa bula. Qızıñ ul keşe küzennän häm, berençe çiratta, Kenäz qaraşınnan. Bu qıznıñ keşe aldına, çirkäwdän qala, çıqqan çağı bulmıy. Rigoletto kitkäç, Kenäz bülmägä kerä häm şul waqıtta Gildanıñ xezmätçesenä çirkäwdä kürgän yegetkä ğaşiyk buluıñ häm mäxäbbät tarıxın işetä.
Gilda yegetne yaratu seren açqanda, Kenäz küz aldıña küreñä häm qıznı çin-çinlap yaratuın äytep birä. Soñınnan Kenäzne qıznı çit keşelär urlıy.
İkençe Akt[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Kenäz Gilda’nıñ urlanuın işetä. Läkin küpmeder waqıt ütkäç qız sarayğa kiterelä. Şul waqıtta Kenäz qız mäxäbbäte xaqına böten baylığınnan waz kiçä aluın söyli. Qız atası yanına qaytıp, anıñ eşennän oyalğanıñ äytep birä. Säxnä azağında Rigoletto Kenäzdän üç alaçağına ant birä.
Öçençe Aqt[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Uram. Sparafucile’nıñ yort küreneşe. Rigoletto Gilda belän kilep kerä. Gilda Prinsqa qarata mäxäbbät xise belän yana. Kenäz operanıñ iñ matur ariäläreneñ bersen başqara. Bu ariädä süz xatınnarnıñ xıyänät xolqı turında bara.
Rigoletto bandit belän qunaqnı üterü turında satulaşa. İr kiemenä kienderep, Rigoletto qızın Veronağa cibära. Qız söygänenä qurqınıç anuın toyımlıy. Rigoletto Kenäzne üterü xaqıñ 20 skudi itep bilgeli.
Kük kükri. Kenäz Superficile yortında tön qunarğa bula. Gilda kire öygä qaytırğa bula, häm kinät bandintnıñ keşe üteräçägen işetp ala. Qız, ir kiemnärenä kiengän kileş, bülmägä kerä. 20 skudinı alğaç bandit mäyetne Rigolettoğa birä. Şul minutta ul Kenäz ariäsen tanıp ala, häm mäyetne açqaç, qızın tanıy. Qız, sonğı sulışın alıp, söygäne xaqına ülüena şat buluıñ äytä. Rigoletto ’’Läğnät’’ dip qıçqıra.
Reference[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- ↑ List of singers taken from Budden, Julian: The Operas of Verdi (Cassell), vol 1, p. 476.


text:
SOSYALFacebook Twitter YouTube İnstagram Google Plus
Kocaeli Çiçek SiparişiBaşiskele ÇiçekçiÇayırova ÇiçekçiDarıca ÇiçekçiDerince ÇiçekçiDilovası ÇiçekçiGebze ÇiçekçiGölcük Çiçekçiİzmit ÇiçekçiKandıra ÇiçekçiKaramürsel ÇiçekçiKartepe ÇiçekçiKörfez ÇiçekçiŞekerpınar Çiçekçi
İstanbul Çiçek SiparişiAdalar ÇiçekçiArnavutköy ÇiçekçiAtaşehir ÇiçekçiAvcılar ÇiçekçiBağcılar ÇiçekçiBahçelievler ÇiçekçiBakırköy ÇiçekçiBaşakşehir ÇiçekçiBayrampaşa ÇiçekçiBeşiktaş ÇiçekçiBeykoz ÇiçekçiBeylikdüzü ÇiçekçiBeyoğlu ÇiçekçiBüyükçekmece ÇiçekçiÇatalca ÇiçekçiÇekmeköy ÇiçekçiEsenler ÇiçekçiEsenyurt ÇiçekçiEyüp ÇiçekçiFatih ÇiçekçiGaziosmanpaşa ÇiçekçiGüngören ÇiçekçiKadıköy ÇiçekçiKağıthane ÇiçekçiKartal ÇiçekçiKüçükçekmece ÇiçekçiMaltepe ÇiçekçiPendik ÇiçekçiSancaktepe ÇiçekçiSarıyer ÇiçekçiŞile ÇiçekçiSilivri ÇiçekçiŞişli ÇiçekçiSultanbeyli ÇiçekçiSultangazi ÇiçekçiTuzla ÇiçekçiÜmraniye ÇiçekçiÜsküdar ÇiçekçiZeytinburnu Çiçekçi
ümraniye çiçek, ümraniye çiçekçi, ümraniye çiçek gönder, ümraniye çiçek sipariş, ümraniye çiçekçisi, ümraniye çiçekçileri, ümraniye çiçek satış, ümraniye online çiçek siparişi, ümraniye çiçek siparişi, ümraniye sevgiliye çiçek, ümraniye anneye çiçek, ümraniye evlilik çiçekleri, ümraniye düğün çiçekleri, ümraniye açılış çiçekleri, ümraniye cenaze çelenkleri, ümraniye çiçek buketleri, ümraniye yeni doğan bebek çiçekleri, ümraniye bebek çiçekleri, ümraniye gül buketleri, ümraniye doğum çiçekleri, ümraniye doğum günü çiçekleri, ümraniye saksı bitkileri, ümraniye çiçekli bitkiler, ümraniye çiçekçisi, ümraniye çiçek marketi, ümraniye çiçek sepeti, ümraniye çiçek sepetleri, ümraniye sepet çiçek, ümraniye sepet çiçekleri, ümraniye çiçek


text:
Keriç boğazı
Koordinatlar: 45°18′55″ ş. e. 36°34′06″ ş. b. / 45.315278° ş. e. 36.568333° ş. b. (G) (O)
Keriç boğazı (rusça KepчeHckий пpoлиB, ukraince KepчeHcbka пpoToka, adıgece Xы TIyaлэ). Qara deñiznen Azaq deñizini birleştirgen boğazdır.
Qadimiy zamanda ve Orta asırlarda, suv yollarını birleştirgen müim bir ticariy yol işlevi körgendir. Milâttan evel VIII asırdan başlap, Keriç Boğazınıñ eki yalısı boyunca Yunan ticaret şeerleri qurulğandır. Bularnıñ eñ müimleri boğaznıñ ğarbiy yalısında bulunğan ve Bosporos Devletiniñ paytahtı olğan Pantikapeyon (şimdiki Keriç) ile cenübindeki Nimfey, şarqiy yalısında da Fanagoriya ve Hermonassa edi.
Keriç Boğazı daa soñra bir çoq kere el deñiştirdi. 1991 senesinden Keriç Boğazınıñ ğarbiy yalısı Ukraina, şarqiy yalısı da Rusiye sıñırları içinde qaldı.


text:
4.SINIF Türkçe 4 Öğrenci Çalışma Kitabı MEB - BİLİM KÜLTÜR YAY. TIKLA İNDİR, 4.SINIF Türkçe 4 Öğrenci Çalışma Kitabı MEB - BİLİM KÜLTÜR YAY. TIKLA İNDİR, 4.SINIF Türkçe 4 Öğrenci Çalışma Kitabı MEB - BİLİM KÜLTÜR YAY. TIKLA İNDİR, 4.SINIF Türkçe 4 Öğrenci Çalışma Kitabı MEB - BİLİM KÜLTÜR YAY. TIKLA İNDİR, 4.SINIF Türkçe 4 Öğrenci Çalışma Kitabı MEB - BİLİM KÜLTÜR YAY. TIKLA İNDİR, 4.SINIF Türkçe 4 Öğrenci Çalışma Kitabı MEB - BİLİM KÜLTÜR YAY. TIKLA İNDİR
4.SINIF Türkçe 4 Öğrenci Çalışma Kitabı MEB - BİLİM KÜLTÜR YAY. TIKLA İNDİR


text:
Maqtumqulı
Maqtumqulı (Turkmen. Magtymguly'
, Parsısha: مخدومقلی فراغی Makhdumqoli Faraghi) - jasag'an zaman bir orıng'a biriktiriwshi da'wirdın' Xiywa ha'm Buxara xanlıg'ı shaxların'ın' tartıslı da'wirlerine tuwra keldi. Sonın' ushın da Maqtumqulı o'z da'wirinde ko'p g'ana daw ja'njellerdin' guwası boldı.
Onın' a'kesi Da'wletmamat Azadiy o'z da'wirinin' belgili shayırlarının' biri bolg'an. Sonın' ushın da ol tu'rkmen a'debiyatı tariyxında 'Uag'zı Azad' dep atalg'an ko'lemli da'stanı menen ma'lim.
Maqtumqulı usı Da'wletmamat Azadiy shan'aragında 1733-jılı A'tirek da'ryasının' boyında Hajıwg'awshan degen jerde tuwıldı. Ol o'z a'kesinin' ta'limi tiykarında tog'ız jasınan baslap-aq qosıq jazıw uqıbına erisken. Da'slep Charjaw janındag'ı İdiris baba medresesinde, son'ınan Xiywadag'ı Sherg'azı medreselerinde oqıp ta'lim alg'an.
Onın' jigitlik shag'ı og'ada qıyın da'wirlerge dus keldi. Endi g'ana el arasında atı shıg'ıp kiyatırg'anda ol basqınshılardın' awır jazalarına giripdar boldı. Sol waqıtlardag'ı tu'rkmen xalqının' basına tu'sken awır ku'nler onın' da basına tu'sti. Basqınshılar onın' barlıq qoljazbaların selge ıg'ızıp, moynına bug'aw salıp bende etip alg'an edi. Tu'rkmen elindegi bunday basqınshılıqlar bir jag'ınan tu'rkmen ruwlarının' bir-biri menen kelispewshiliklerinen kelip shıqqan bolsa, ekinshi jag'ınan basqa xanlıqlardın' bul xalıqtı boysındırıwg'a bolg'an qızıg'ıwshılıqlarınan kelip shıqtı.
Maqtumqulı sonın' ushında bul a'dalatsız gu'reslerde a'dewir jekkelengen edi. Sonın' ushında ol Men'li dep atalg'an o'z yarının' diydarına da jete almadı. Bir neshshe jıllar xan zindanlarında ayanıshlı o'mir keshirdi. Usınday qayg'ılı turmıslardın' ko'p ja'birin tartqan shayır 1772-jılı qaytıs boldı. Sonın' ushında onın' a'debiy miyrasları “A'dewir quramalı”. Ol so'zge sheshen ha'm danıshpan adam bolg'anı ushın da keyingi a'wlad ol haqqında a'dewir a'psanalar toqıg'an. Bul a'psanalardın' aytıwına qarag'anda Maqtumqulıdan aytılmag'an so'z qalmag'an. Ol ha'tte barlıq waqıyalardı aldın boljaytug'ın 'ko'zi ashıq' shayır sıpatında da ko'rinedi. Ma'selen Maqtumqulı aytıp ketken:
- Ayaqlar bas bolar, Bas ayaq bolar.
degen so'zler ha'r qıylı da'wirlerdin' o'zgeriwi boyınsha shayırdın' aldındag'ı da'wirlerdi boljap aytqan so'zleri sıpatında aytıladı. Yaki bolmasa:
A'miwda'rya aybatına quwanba,
Waqtın' jetse jer menen ten' bolarsan'.
- degen qatarlardın' da Maqtumqulı ta'repinen aytılıwı o'zinen son'g'ı jasag'an shayırlarg'a da a'dewir ta'sir jasag'an. Sonın' ushında qaraqalpaq klassikleleri de Maqtumqulını aldın boljawshı shayır sıpatında ta'n aladı. Ma'selen XIX a'sirde jasag'an qaraqalpaq klassik shayırı Ku'nxoja İbrayım ulı:
Maqtumqulı Mag'ribtey aldın'dı bolja.
O'lgen son' alarsan' tilin'nen olja.
dep aytqan edi.
Maqtumqulı ko'rnekli tu'rkmen klassigi bolıw menen bir qatar ma'deniy miyrasları qaraqalpaqlar arasına da ko'birek tarqalıp ketken shayır. Bunın' en' baslı sebeplerinin' biri onın' do'retiwshilik o'mirinin' bir bo'legi Xiywa menen baylanıslı bolıp, sol da'wirde Xiywada oqıg'an qaraqalpaqlardın' oqımıslı toparları Xorezm ma'deniy orayları menen baylanısıp ko'pshiligi Maqtumqulı poeziyasın u'yrengenliginde bolsa, ekinshi jag'ınan qaraqalpaqlardın' tu'rkmenler menen shegaralas bolıp, ma'deniy qatnasıqlardın' durıs jolg'a qoyılıwında edi. Bunnan tısqarı Maqtumqulı poeziyasının' negizi qaraqalpaq poeziyasının' janrlarına ta'n bolg'an qosıq janrının' tiykarında qurılg'an edi. Sonın, ushında qaraqalpaq xalıq shayırı İbrayım Yusupov: 'Qaraqalpaqstan Maqtumqulının' ekinshi shayırlıq watanı' - dep bahalaydı. 1905-jılı xalıq poeziyasının' u'lgilerin jıynaw ushın qaraqalpaqlar arasına kelgen Peterburg universitetinin' studenti A. İ. Belyaev ta bul pikirdi quwatlaydı. Ol professor Meloranskiydin' belgili sha'kirtlerinin' biri bolıp 1917-jılı Ashxabadta 'Maqtumqulı ha'm qaraqalpaq a'debiyatı' - dep atalg'an maqala ja'riyalag'an. Demek Maqtumqulı ko'p g'ana shayırlar poeziyasında ustaz shayır sıpatında da ma'lim.
Maqtumqulı shınında da filosof shayır. Sonın' ushında ol o'l jasag'an zamanının' qayg'ı ha'siretleri menen quwanıshların og'ada teren' sezdi. Ma'selen onın' o'z zamanı haqqında jazılg'an 'Bolmadı' qosıg'ında:
Kim qıynaldı, kim jıladı, kim ku'ldi,
Halın'dı sorag'an zaman bolmadı.
Kimnin' baxtı jandı, kimisi ku'ldi,
Xalıq ushın qa'sterli da'wran bolmadı.
XVIII a'sirde shegine jetken basqınshılıqlar Maqtumqulının' da'rtine da'rt qostı. Sonın' ushında ol da'wir qısmetlerin qosıq qatarları arqalı teren' bayanlay alg'an og'ada talanlı shayır edi. Onın' qosıqları til o'zgesheligi, stili ha'm kewil da'rtinin' ta'sirshen'ligi jag'ınan da ko'pshilik tu'rki xalıqlar ushın tu'sinikli edi. Sonın' ushında onın' qosıqları Orta Aziyanın' dalaları menen Qazaqstan sahraları qosıla tın'ladı.


text:
Uyğur tili
Uyğur tili (öz adı ئۇيغۇر تىلى, Uyghur tili, yйғyp Tили) - Şarqiy Türkistandaki Uyğur halqı tarafından laf etilgen Qarluq gruppadan bir Türkiy tildir.
Münderice
Ses bilgisi[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Uyğur tilinde 8 sozuq, 24 tutuq sesi bar. Uyğur tilinde eki çeşit e sesi bardır. Bulardan e qırımtatar tilindekinden daa açıq, é ise daa qapalı telâffuz etilir. Qalın olğan q ve gh sesleri yanında i-ler ı olaraq oqulalar, diger yerlerde ise i oqulğanı qabul etilir. q ve gh sesleri qırımtatar tilindekinden daa qalındır. Bu sesler ğırtlağa daa yaqın olaraq telâffuz etilir. x sesi qattı olaraq telâffuz etilgen bir ğırtlaq sesidir. ng qırımtatar ñ-ge yaqındır.
Coğrafik dağıluv[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Uyğurca Çinde 9 million kişi tarafından çoqusı uzaq ğarb Sincan Uyğur Muhtar Rayonında laf eteler. Uyğurca ayrıca 500 000 kişi tarafından Qazahistanda laf eteler, ve Afğanistan, Arnavutlıq, Avstraliya, Belçika, Kanada, Almaniya, İndoneziya, Qırğızistan, Moğolistan, Pakistan, Saudiy Arabistan, İsveçiya, Tayvan, Tacikistan, Türkiye, Büyük Britaniya, AQŞ, ve Özbekistanda Uyğur cemaatları bardır.
Elifbe[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
Uyğurca X asırdan berli Arap elifbesinen yazılmaqtadır. 1969-1983 yılları arasında Çin ükümetniñ azırlatqan Yengi Yezik̡ degen Uyğur latin elifbesi ile yazılğan, faqat soñra Uyğur sesleri köstergen tamamlayıcı işaretler ile Arap elifbesine qayttı. 2000-nci senelerden berli yañı Uyğur Latin Yéziqi degen bir urufat qullanılıp başladı. Aşağıdaki cedvel Arap ve Latin afileriniñ bir teñeştirüvidir:
Uyğur elifbesiniñ qıyaslanması
Uygur Kiril elifbesi tamamlayıcı olaraq eki arif saiptir, ki bular eki sesniñ kombinatsiyasıdır. Bular aşağıda Arap ve Latin arifleriniñ tıpqıdaşı ile kösterilgendir.
Yazı misali[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- Uyğurca (Yengi Yezik̡):
H̡əmmə adəm zatidinla ərkin, izzət-h̡ɵrmət wə h̡ok̡uk̡ta bab-barawər bolup tuƣulƣan. Ular ək̡ilgə wə wiⱬdanƣa igə, h̡əmdə bir-birigə k̡erindaxlik̡ munasiwitigə hax roh bilən mu’amilə k̡ilixi kerək.
- Uyğurca (Uyğur Latin Yézigi):
Hemme adem zatidinla erkin, izzet-hörmet we hoquqta babbarawer bolup tughulghan. Ular eqilghe we wijdangha ige hemde bir-birige qérindashliq munasiwitige xash rox bilen mu’amile qilishi kérek.
- Uyğurca (Kiril):
hәMMә aдәM зaTидиHлa әpkиH, иззәT-hөpMәT Bә hoқyқTa бaббapaBәp бoлyп TyғyлғaH. yлap әқилғә Bә BиждaHғa иrә hәMдә биp-биpиrә қepиHдaшлиқ MyHacиBиTиrә xaш pox биләH My’aMилә қилиши kepәk.
- Qırımtatarca:
Bütün insanlar ür, sayğı ve uquqlar itibarı ile musaviy doğalar. Aqıl ve vicdanğa saipler ve bir-birlerine qarşı ağa-qardaşlıq fikirnen areket etmelidirler.


text:
1.Sınıf Matematik 1 Ders ve Öğrenci Çalışma Kitabı (1.Kitap) MEB - ÖĞÜN YAYINCILIK - ÖZGÜN MATBAA TIKLA İNDİR, 1.Sınıf Matematik 1 Ders ve Öğrenci Çalışma Kitabı (1.Kitap) MEB - ÖĞÜN YAYINCILIK - ÖZGÜN MATBAA TIKLA İNDİR, 1.Sınıf Matematik 1 Ders ve Öğrenci Çalışma Kitabı (1.Kitap) MEB - ÖĞÜN YAYINCILIK - ÖZGÜN MATBAA TIKLA İNDİR, 1.Sınıf Matematik 1 Ders ve Öğrenci Çalışma Kitabı (1.Kitap) MEB - ÖĞÜN YAYINCILIK - ÖZGÜN MATBAA TIKLA İNDİR
1.Sınıf Matematik 1 Ders ve Öğrenci Çalışma Kitabı (1.Kitap) MEB - ÖĞÜN YAYINCILIK - ÖZGÜN MATBAA TIKLA İNDİR


text:
O'zbekler
O'zbek xalqının' kelip shıg'ıwı (etnogenezi)[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
O'zbek xalqının' negizi b.e.sh. birinshi mının'shı jıllardın' ortalarınan baslap putin antik da'wir (IV-VI a'a') dawamında etnogenezi, xojalıq tu'ri, ma'deniyatı, turmıs ko'rinisi, ha'zirgi O'zbekstan jerinde jasag'an Evropalılar rasasındag'ı qa'wimler menen Shıg'ıstan kelgen mong'ol rasasındag'ı qa'wimlerdin' aralasıwınan payda bolg'an. Bul birikpe eramızg'a shekemgi V a'sirdegi sak-massagetler menen gunnılar aralas eftolitler ma'mleketinde bolg'an. Son' tu'rk kaganatının' quramındag'ı ko'shpeliler kelip bularg'a qosılıp, olarda o'tırıshılıqqa aylang'an. Shıg'ıstan tu'rk qa'wimler X-XI a'sirlerde karaxanidler ha'm seldjukler ma'mleketi da'wirinde ko'birek keledi, tu'rk tilleri Fergana, Zarafshan, Qashqadaryada tu'rk tilleri u'stemlikke erise basladı. Al Xorezm wa'layatında mong'ollar jawlap alg'annan keyin, XIII-XIV a'sirlerde burıng'ı Xorezm tili birotala toqtadı. Tu'rki tilinen oguz dialekti ornay basladı. Biraq jergilikli xalıqtın' ma'deniyatına etnikalıq quramına ta'sir jasamadı.
VI-VIII a'sirlerde arablardın' Orta Aziyanı jawlap alıwı aldında, tu'rk kag'anatları menen jergilikli aristokratlar eski tu'rkiy siyasiy birikpe tiykarında o'zbek, basqada Orta Aziya xalıqlarının' tili, ma'deniy birikpeleri negizi ku'sheyi baslag'an jerler ko'beydi. A'sirese bunday birikpeler Fergana, Buxara, Sogdiana, Xorezmde payda boldı. Bul da'wirde Orta Aziyag'a islamnın' tarqawı bunday bir-neshe etnikalıq bo'leklerdi bir dinge, olar arasındag'ı tillerdin' jaqınlasıwın tezletti.
Movarounnaxrg'a arqadan kelip, jergilikli u'stemlikke erisken o'zbeklerdin' keyingi etnik qatlamı, islamdı qabıl etken chagataylar toparı edi. Olardın' arasında tu'rk ha'm mong'ol birikpeleri (jalair, barlas h.t.b.) bar edi. Bul birikpeler XIV-XV a'sirlerde chagataylar dep ataladı. Bizin' da'wirimizge shekem sol chagatay urıwlarınan jetip kelgenleri: karluklar, barlaslar h.t.b. bolıp esaplanadı. XV a'sirdin' aqırında ha'm XVI a'sir baslarında Orta Aziyada siyasiy ha'm ekonomikalıq jag'day bosasqan. Ha'kimler, patshalar arasında biylik, ha'kimlik ushın talas tartıslar ko'beygen. Timuridlerdin' a'wladları Ferg'ana ha'kimi Babur ha'm Xirat ha'kimi Xusayn Bayqaralar Dashti qipchaqtan kelgen qu'diretli Shaybanixan basshılıg'ındag'ı jawınger o'zbeklerge qarsılıq ete almay sheginedi. O'zbekler dep tu'rki-mong'ol tu'rindegi kelgen urıwlar atalg'an. Olar Orta Aziyanı etnikalıq quramın antropologiyalıq tu'rin aytarlıqtay o'zgerte almadı. Olar tek XVII a'sirlerde g'ana O'zbekstannın' Zarafshan, Surxanda'rya, Qashqadarya ha'm Xorezm, Qaraqalpaqstan jerlerine aralasıp, jergilikli etnikalıq birikpelerdi irilendirdi. Etnikalıq ta'sir jasadı. Bul da'wirge tiyisli jazba estelikler "Sheybaniynama", "Nusratnama", "Abdullanama" h.t.b.
O'zbek ataması ele o'zinin' ilimiy tusinigine iye emes. Da'slep bul so'z Usman ibn Munkiz XII a'sir, miynetinde gezlesedi. Keyin Rashiddin jılnamalarında XIV a'sir, Jalalatdinnin' XII a'sir a'sker basshılarının' biri O'zbek dep tilge alınadı. Belgili tariyxshı Xamdulla Kazviniy XV a'sir Altın Orda a'skerlerin "O'zbekler" dep, al olarg'a tiyisli jerlerdi "o'zbek ma'mleketi" dep ataydı. XV-XVI a'sirlerge tiyisli jazba dereklerde de Sheybani qarawındag'ı barlıq urıw ha'm qa'wimler birikpesinde "o'zbekler" dep atag'an. Xiywa xanı Abulg'azı, XVII a'sir, o'zinin' tu'rkler shejiresinde Aq Orda xanı Tuqtag'u xan o'lgennen keyin onın' ornına 13 jasar O'zbek xan taxtqa otırg'an, son' barlıq Juchi elinin' barlıg'ın o'zbek eli dep ataydı. Geypara o'zbek shejiresinde o'zbek xalqın 92 urıwdan qurılg'an dep ko'rsetiledi. Biraq bul durıslıqqa kelmeydi. O'zbeklerdin' kelip shıg'ıwınday-aq, olardın' etnikalıq quramıda o'zgermeli. Geypara urıwlar irilenip, al geypara urıwlar maydalanıp, basqa urıwlarg'a aralasıp ketken. Mang'ıt ha'm qazaq urıwlarının' birikpeleri ha'm Sheybaniy xan qarawında tu'rki-mong'ol urıwlarınan payda bolg'an etnikalıq toparlar qıpshaq, mang'ıtlar, qanlılar, qon'ıratlılar, naymanlar sıyaqlı burıng'ı elatlar birikken O'zbek atamasına o'tken. Demek ha'r tu'rli urıw qa'wimlerden birikken etnikalıq birikpelerden‘ mang'ıt, qon'ırat, qıyat, qıpshaq, Qıtay, qan'lı, durmen, keneges, mın, qırıq, ju'z, loqay, nayman, chimbay, jalayır, karluk, no'kis, u'ysin, qatag'an h.t.b. Etnonimler o'zbek ha'm basqa da Orta Aziya xalıqlarının' qa'liplesiwine qatnasqan. Bul etnikalıq birikpelerdin' atamaları turmısı, xojalıg'ı, da'stu'rleri, dini h.t.b. ko'rinisleri a'yyemgi orta a'sir ilimpazları Maxmud Qashg'ariy, M.Narshaxi, Beruniy miynetlerinde ko'rinedi. O'zbek urıw-qa'wimlerinin' atamaları a'sirese etnotoponimlerde, yag'nıy geografiyalıq atamalar menen elatlardın' h.t.b. atamasında ko'rinedi. Jan'a da'wirde XIV-XIX a'sirlerde de ha'm en' jan'a da'wirde de o'zbek ha'm basqa Orta Aziya xalıqlarının' qa'liplesiwi dawam etken. Etnikalıq birikpeleri o'zlerinin' o'zge atamaları menen birge xojalıg'ının' tu'rinde (otırıqshı, yarım otırıqshı) da'stu'rinde, tilinde de o'zgesheliklerin saqlag'an. Tariyxshılar pikirinshe o'zbek xalqı 3 subetnostan birikken. Birinshi subetnos - a'yyemgi da'wirlerden o'tırıqshı qa'wimlerge b.e. I-mının'shı jılları arqadan ko'ship kelip aralasqan tu'rki tilindegi qa'wimler birikpesinen qa'liplesken xalıq "Sart" dep atalg'an, ol ko'birek Fergana, Tashkent, Xorezm, Zarafshan wa'layatlarında jasag'an.
Ekinshi subetnos - Sheybaniyler kelmesten burıng'ı jergilikli tu'rki tilindegi qa'wimler menen jasag'an Sheybaniyler menen kelgen tu'rki qa'wimler aralaspası "tu'rkler" dep atalg'an. Olar XX a'sir baslarına shekem xojalıg'ında yarım ko'shpeliler, urıwlarg'a bo'linerlik o'zgeshikleri menen jasag'an. Bular Fergana, Samarqand, Jizzaq wa'layatlarında ko'birek aralasqan. O'zbek xalqının' tag'ı bir kishkene bo'legi - tatlar, bular Xorezm oblastında jasap ha'zir o'zbekke aylang'an.
U'shinshi subetnos, burıng'ı XV-XVI a'sirlerde Movarounnaxrge kelgen Deshti Qıpshaqtan ko'ship kelgen'lerdin' a'wladları. Olar "o'zbekler" dep atalg'an. 1920-jılg'a shekem, bular o'z urıw atamaların saqlag'an. Ma'selen, Buxarada 40, Xorezmde 20, Deshti Kipchak urıw atları o'mir su'rgen.
Olarda endogamiya ta'rtibinde bolg'an. Olardag'ı Mang'ıt, Qon'ırat, Qıpshaq, Nayman mayda urıwları ha'm toponimler a'yyemgi etnonimlerdi ko'rsetedi.


text:
2 yıl önce
Yeni tülbent modelleri,2013 tülbent örnekleri,renk renk tülbent çeşitleri,tülbent kenarı işlemeleri,işlemeli tülbent kenarları,en yeni tülbent kenarı modeli,tülbent modeli Yeni tülbent modelleri,2013 tülbent örnekleri,renk renk tülbent çeşitleri,tülbent kenarı işlemeleri,işlemeli tülbent kenarları,en yeni tülbent kenarı modeli,tülbent modeli Yeni tülbent modelleri,2013 tülbent örnekleri,renk renk tülbent çeşitleri,tülbent kenarı işlemeleri,işlemeli tülbent kenarları,en yeni tülbent kenarı modeli,tülbent modeli Yeni tülbent modelleri,2013 tülbent örnekleri,renk renk tülbent çeşitleri,tülbent kenarı...


text:
Adler
Adler - ul Qara diñgezdäge kurort, elektä qala, ä xäzer Soçinıñ Adler rayonına buysınğan bistä.
Borınğı zamannardan Sadzlar kenäzlege cirendä, Mzımta tamağında Lieş awılı torğan. 12. yözdä monda Layso isemle Genova faktoriäse urnaşılğan, ä cirlär üze Aredba ıruğınnan Sadz aqsöyäkläreneke bulğan. Aredbalarnıñ säwdä portı Törekçä Artlar dip atalğan. Urıslar, mona kilgäç anı Adler-gä üzgärtkän. Başqa teoriäçä, bu iseme Adler brigı (Almança Qaraqoş) isemennän.
Xäzerge bistä 1837.neñ 18 iyündä Svyatoy Dux (İzge Rux) qäläğse isemendä Urıslar tarafınnan nigezlängän.
Adlerda Troitsa, İzge Rux (Urıs), İzge Sarkis (Ärmän) çirkäwläre urnaşqan. Anda da Qawqaz Biosfera Tıyulığı, Adler Rayonı Tarixı muzéyı, "Tönyaq Kulturalar" parkı.


text:
Taare Zameen Par – Yerdeki Yıldızlar 2007 (Türkçe Dublaj) BRRiP TEK LiNK iNDiR
Dram | IMDB 8.5
Yerdeki Yıldızlar Filmin Bilgisi :
Yerdeki Yıldızlar Filmin Fragmanı :
nitroflare/Yerdeki.Yildizlar.TEK.LiNK.iNDiR
turbobit/Yerdeki.Yildizlar.TEK.LiNK.iNDiR
Etiketler: Yerdeki Yıldızlar - Taare Zameen Par tek link indir letitbit turbobit, Yerdeki Yıldızlar - Taare Zameen Par türkçe altyazılı indir izle, Yerdeki Yıldızlar - Taare Zameen Par türkçe altzılı film idnir, yerdeki yıldızlar indir hd, yerdeki yıldızlar indir turbobit, yerdeki yıldızlar indir türkçe dublaj, yerdeki yıldızlar indirmeden izle


text:
Aqmäscit Xalıqara hawa alanı
Aqmäscit Xalıqara hawa alanı yäki Ämät-Xan Soltan isemendäge Aqmäscit Xalıqara hawa alanı (qırımtatarça Aqmescit Halqara Ava Limanı, Amethan Sultan ismindeki Aqmescit Halqara Ava Limanı, rusça MeждyHapoдHый aэpoпopT CиMфepoпoлb, ukrainça MiжHapoдHий aepoпopT CiMфepoпoлb iMeHi AMeT-XaHa CyлTaHa) - Qırım Cömhüriätendä, Aqmäscit şähäre yanında urnaşqan hawa limanı.
A klass hawa alanı, härber hawa sudnoları tören qabul itä ala.
Oçıp menü-töşü yullarınıñ sanı : 53/R/B/X/T.
Aqmäscit yanında şulay uq cirle hawa yullarınıñ limanı digän "Zavodskoye" urnaşa.
Hawa alanına 8/9 nomerlı trolleybus belän barıp citep bula.
ЭчTәлek
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Hawa alanı 1936 yılda salına. Ul waqıtta Aqmäscit-Mäskäw oçışı açıla. Suğışqa qädär şulay uq Kievkä, Xarkovka oçışlar bulğan.
1957 yılda aerovokzal açıla.
2015 yılnıñ 14 mayında Ukraina Yuğarı Radası Aqmäscit hawa alanına Sovetlar Berlege ike tapqır Qaharmanı, mäşhür oçuçı-as, qırımtatar xalqı qaharmanı Ämät-Xan Soltan isemen birä.[1]. Rusiä Däwlät duması da aeroportnıñ isemen üzgärtü turındağı bu qararnıñ nigeze bulmawın belderde[2]. Aqmäscit hawa alanı faktik räweştä Rusiägä buysına häm räsmi Rusiä xäkimiäte isemeneñ üzgärtüen tanımıy.[3]
Terminallar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Terminal A - xalıqara häm eçke oçışlar öçen
- Terminal B - xalıqara oçışlar öçen
- Terminal C - eçke oçışlar öçen
- Terminal D - diplomatik (VİP) zal
- biznes-zal (oçıp kitü genä) - B terminalınıñ 2-nçe qatı
Qızıq fakt[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Oçıp menü-töşü yulları häm rul' yulı astında R-25 Aqmäscit-Kizläw avtoyulınıñ tunnel bara.


text:
Sıwaş
Sıwaş yäki Çerek Diñgez (qırımtatarça Sıvaş - "pıçraq" digän süz, Çürük Deñiz,rusça CиBáш, ГHилóe Mópe, ukrainça CиBaш, ГHилe Mope) - Azaq diñgeze könbatışında urnaşqan qultıq.
Sıwaş qultığı buyınça Rusiä Federatsiäse Qırım Cömhüriäte häm Ukraina arasında çik urnaşa. Sıwaş Qırım yarımutrawın qıytğadan çikli.
Cäğrafiä[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Sıwaş mäydanı - 2560 km². İñ zur tiränlege - 3 m. Cäyen su nıq cılına häm çerek ise çığara, şunıñ öçen Sıwaş - Çerek diñgez dip yörtelä.
Diñgez suı tiz buğa äylänä, şuña kürä Sıwaş nıq mineralizatsiälänä.
Sıwaş 11 tozlı häm açı-tozlı qultıqtan tora.
Ozınlığı - 200 km, kiñlege -2-35 km.
Sıwaş Azaq diñgeze suı belän tä'min itelä.
Sänäğät[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Sıwaş minerallar baylığı nigezendä Ur Qapqa (Perekop) brom citeşterü, Qırım ike-okislı titan, fosfor aşlamasın citeşterü häm Qırım soda zavodları tözelgän.
Siwaş könbatıştağı öleşe damba belän ayırılğan häm ximik qaldıqlar tondıru basseynına äwerelderelgän.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Watandaşlar suğışında Sıwaşta bulğan operatsiä näticäsendä Qızıl Ğäskär Aq Ğäskärne ciñä, aqğäskärilär Aqyardan emigratsiägä qaçarğa mäcbür bulğannar.
Böyek Watan suğışında Sıwaşta awır bäreleşlär bulğannar.


text:
Manchester United
Manchester Yunayted Futbol Klubı (ing. Manchester United Footbal Club) Angliyanın' futbol klubı esaplanadı, Manchester qalasındag'ı Old Trafford stadionında jaylasqan. Du'nyadag'ı en' ataqlı futbol klublarınan biri, du'nya boyınsha 330 millionnan artıq ıshqıbazları bar. [1]
Klub ja'nede Angliya futbolındada en' a'wmetlilerinen biri bolıp, 1986-87 jıldag'ı sezonnan baslap aqırg'ı 20 jıl ishinde ha'r qıylı turnirlerde 18 ret utiwg'a erisken, bunday ko'rsetkish penen Angliya Premier Ligasındag'ı hesh qaysı komandası maqtana almaydı.[3] Olar ha'zirgi waqıtta Premier Liga chempionı ha'mde ulıwma Premier Liga/Futbol Ligasın 16 ma'rte utqan. 1968 jılı Angliya klubları arasında birinshi bolıp Evropa kubogin utqan, finalda Benfikanı 4-1 esabında jen'iliske ushıratqan. Ekinshi Evropa kubogin 1999 jili Bavariyanı 2-1 esabında jen'ip utıp alg'an. Sonday-aq klub Angliya Futbol Assotsiyatsiyası kubogin 11 ret utıp rekord ornatqan ha'm onı uslap kelmekte.[4]
1990 jıllardın' aqırınan baslap klub payda ko'riw boyınsha du'nyanın' en' bay klublarının' biri bolıp kelmekte. Manchester United Evropanın' jetekshi futbol klubları kiretug'ın G-14 gruppasına tiykar salıwshılardın' biri bolıp esaplanadı.
Ser Aleks Fergyuson 1986 jıl 6-noyabrden baslap klubqa ustazlıq qılıp kelmekte.


text:
Födor Şaläpin
Şalyapin Fyodor İvan ulı (1873.-1938.), cırçı (bas). Respublikanıñ xalıq artistı (1918.). Ämät bistäsennän. 1890. yılğa qädär Qazanda yäşi, çirkäw xorlarında cırlıy, opera häm dram spektaklläre statistı, opera xorı cırçısı bula. Pötr İlyiç Çaykovskiynıñ Qazan muzık söyüçelär tügäräge quyğan Yevgeni Onegin spektaklendä Zaretski partiäsın başqara. 1895.-1922. yıllarda Sankt-Peterburgtağı Mariinsky häm Mäskäwdäge Zur Teaterlärdä, Mäskäw Xosusi Rus Operasında cırlıy. 1897., 1899. häm 1909. yıllarda Qazanda gastrollärdä bula. 1922. dän çit ildä yäşi. 1982. yıldan Qazanda F. Şaläpin isemendäge opera festivale ütkärelä. 1999. yılda Qazanda aña häykäl quyıdı. (Skulptorı – A. Balaşov)


text:
Haaga
Haaga (niderlandça Den Haag, s-Gravenhage, [dɛnˈɦaˑx], [ˈsxraˑvə(n)ˌɦaˑɣə], Des Graven Hage - Graflar urmanı digän süz) - Tönyaq diñgez yanındağı Niderlandlar şähäre häm cämğiäte, Niderlandlar xökümäte häm parlament urnaşu urını, Könyaq Hollandiäneñ başqalası, patşalar urnaşqan urını.
Haaga şähärendä BMO Xalıqara Mäxkämäse, Xalıqara cinäyät mäxkämäse, Xalıqara arbitraj mäxkämäse urnaşqan.
Xalıq sanı buyınça Haaga Niderlandlar öçençe şähäre (Amsterdam häm Rotterdam nan soñ).
Xalıq sanı 501 725 keşe (2012). Mäydanı 98,2 km².
Haaga Randstan aglomeratsisenä kerä.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1230 yılda Hollandiä grafı Floris IV Haaga kirmänenä nigez sala, xäzer ul kirmän - Binnendorf sarayı dip yörtelä.
1248 yılda Hollandiä grafı Wilhelm II üzen Rim patşası dip iğlan itep, yaña kirmängä saldıra.
Wilhelm II ulı Floris V kirmänne tözep beterä häm ul kirmän Alparlar zalı (Ridderzaal) dip atalğan.
Haaga şähärendä zur saqlanu nığıtmaları tözeleşe tıyılğan bulğan, şuña kürä Siksän yıllıq suğışı waqıtında şähär keşesez qalğan diärlek.
1400 yıldan Haaga çın şähärgä äylänä, graflar anda baş yortların tözilär.
1581 yılda Haagada Berläşkän wiläyätlär Cömhüriäte xökümäteneñ yuğarı organı - Ğomumi ştatlar urnaşqan.
XVIII ğasırda xalıq sanı 40 meñgä citä.
1806 yılda Napoleon idäräse waqıtında Haaga şähär xoquqların ala.
1899 yılda Haagada Solıx taradarları konferentsiäse uza häm Xalıqara arbitraj mäxkämäse oyışa. AQŞ qorıç magnatı Endrü Karnegi Tınıçlıq Sarayın tözeleşkä 1,5 million dollar birä, anda Xalıqara arbitraj mäxkämäse urnaşqan.
1945 yılnıñ 3 martında Böyekbritaniä oçuçıları xata yasap Haaganıñ ber rayonın bombağa tota, 500 keşe häläk bula.
XV ğasırdan şähärneñ bilgese - läkläk bula. Şähär 8 rayonnan tora.


text:
Qaraqalpaq tili
Qaraqalpaq tili - Qaraqalpaqstan Respublikasında jasawshı qaraqalpaq xalqının' ana tili. Qaraqalpaq tili - Qaraqalpaqstan Respublikasının' qorg'awında bolıp, bul haqqında arnawlı nızam shıg'arılg'an. Nızamda qaraqalpaq tili Qaraqalpaqstan Respublikasının' pu'tkil aymag'ında ma'mleketlik til sıpatında qollanılıwına huqıq tiykarları belgilengen. Qaraqalpaq tiline ma'mleketlik til biyliginin' beriliwi respublikanın' aymag'ında jasawshı milletlerdin' ha'm xalıqlardın' o'z ana tilin qollanıwda olardın' konstitutsiyalıq huqıqların sheklemeydi. Bul nızam jeke adamlardın arasındag'ı qarım-qatnasıqlardın', a'skeriy bo'limlerde, diniy ha'm da'stu'riy u'rp-a'detlerdi belgilewde tillerdin' qollanılıwın qatan' bir ta'rtipke salıp taslamaydı.
1989-jılı 1-dekabrde Qaraqalpaqstan Respublikası Joqarg'ı Ken'esinin' sessiyasında qaraqalpaq tiline ma'mleketlik til biyligi berildi. Qaraqalpaqstan Respublikasının' ma'mleketlik til haqqındag'ı Nızamının' 1-statyasında: "Qaraqalpaq tili Qaraqalpaqstan Respublikasının' ma'mleketlik tili bolip tabıladi. Qaraqalpaqstan Respublikası o'zinin' aymag'ında tilge baylanıslı barlıq ma'selelerdi sheshiw huqıqına iye",- dep ko'rsetilgen. Bul jag'day til erkinligin, tillerdin' aldag'ı waqıtları ken' rawajlanıwın ta'miyinleydi.
Qaraqalpaq tili shıg'ısı boyınsha altay tilleri semyasının' turkiy tiller toparına kiredi. Qaraqalpaq milletinin' payda bolıwı menen onın' tilide qa'liplesti. Qaraqalpaq milleti yamasa qaraqalpaq ataması XIV-XVI a'sirlerde Nog'aylı Ordasının' tarqawı menen payda boldı.
Qaraqalpaq milliy tilinin' payda bolıwı menen a'debiy tilinin' jazba turi de qa'liplesti. A'debiy tildin' jazba tu'rinin' qa'liplesiwi onın' ulıwma xalıqlıq awızeki so'ylew tu'rine tiykarlanadi. Qaraqalpaq tilinin' ulıwma awızeki so'ylew tili arqa ha'm qubla dialekt (jergilikli o'zgeshelik) bolıp ekige bo'linedi. Arqa dialektlik o'zgesheliklerdi respublikamızdın' arqa rayonları, al qubla dialektlik o'zgeshelikerdi To'rtku'l, Ellikqala, Beruniy rayonlarının' aymaqların qamtıydı. Qaraqalpaq a'debiy tili usı eki o'zgesheliktin' tiykarında, ko'birek arqa dialektlik o'zgesheliklerdi qamtıw arqalı qa'liplesti.
Qaraqalpaq jazba tili XX a'sirdin' basında-aq Orta Aziya xalıqları ushın ortaq shag'atay jazıwı tiykarında payda boldı. Biraq bul jazba a'debiy til jergilikli xalıqtın' basım ko'psiliginin' sawatsız bolıwına ha'm qaraqalpaq xalqının' ulıwma xalıqlıq soylew tilinin barlıq jergilikli o'zgesheliklerin o'z ishine qamtıy alıwına baylanıslı turaqlı a'debiy til retinde qa'liplesken. Qaraqalpaq xalqının' bul eski jazba tili qaraqalpaq a'debiy tilinin' eski jaziwi retinde uyreniledi. Jazba a'debiy til dep ha'r qanday a'debiyatlardın', ko'rkem shıg'arma, ja'miyetlik-siyasiy, ilimiy-texnikalıq, publitsistikalıq, oqıw qurallarının' ha'm t.b. jazıw arqali iske asatugin a'debiyatlardın' tiline aytiladi.
Jazba a'debiy til tildin' fonetikaliq ha'm grammatikalıq normaların qatan' saqlagan onın en' joqarı tu'ri bolıp esaplanadı. A'debiy tildin' jazba ha'm awızeki soylew tu'rleri ha'zirgi waqıtta radio ha'm teleko'rsetiwlerdin', gazeta-jurnallardın', ma'mleketlik mekemelerdin', ma'deniy orınlardın' a'hmiyetli qatnas qurali retinde xızmet etedi. A'sirese bul jag'day "Qaraqalpaqstan Respublikasının' ma'mleketlik tili haqqındag'ı" Nızam qabıllang'annan keyin jedel iske asırılmaqta. Sonlıqtan ha'r bir sawatlı ha'm ma'deniyatlı insan a'debiy tildin' qa'dirine jetip, onın qag'ıydaların jazıw ha'm soylewde duris ha'm tilge bolg'an hu'rmetti arttıradı, so'ylew ma'deniyatlılıg'ın ta'miyinleydi.
Jazba ko'rinisi[o'zgertiw | қaйHapыH өңдey]
1928 jılg'a deyin qaraqalpaq tilinde jazıw ushın arab a'lipbesi qollanılg'an. 1928 ha'm 1940 jıllar aralıg'ında latın grafikası qollanılg'an, ha'm onnan keyin kirill grafikasına o'tilgen. O'zbekistan Respublikasının' g'arezsizliginen keyin latın grafikasına qaytıwg'a qarar etildi ha'm ha'zirgi waqıtta Qaraqalpaqstanda basqıshpa-basqısh o'tiw a'melge asırılmaqta. To'mende u'sh a'lipbe ha'm ha'riplerdin' Xalıqaralıq fonetikalıq a'lipbe (IPA)dag'ı belgilewleri ko'rsetilgen.


text:
Wäisilär xäräkäte
Wäisilär xäräkäte, dini häm ictimaği-säyäsi xäräkät, milli-sosial tigezsezlekkä qarşı köräşneñ ber çağılışı (XIX ğasırnıñ 2. yartısı - XX ğasır başı). Wäisilär xäräkäten nigezläwçe - Bahawetdin Wäisev.
Tatar igençelären, hönärçelären häm urta qul säwdägärlärne berläştergän. Bahawetdin Wäisev qulğa alınğaç ta (1884), aña iäwçelär sanı kimemägän. 1908 yılda Qazan gubernasınıñ Qazan, Arça, Zöyä öyäzlärendä, Irınbur häm başqa kürşe gubernalarda, Urta Aziädä Wäisilär xäräkäte 15 meñläp keşene berläştergän. Wäisilär xäräkätneñ töp taläpläre - grajdanlıq qanunnarına häm cirle xakimiätkä buysınmaw, fäqät şäriğät quşqança, Qor'änçä yäşäw, käferlär armiäsendä xezmät itmäw, salım tülämäw, ike başlı qaraqoşlı pasportnı almaw. 1884 yılda Bahawetdin Wäisev häm başqa qayber citäkçeläre qulğa alınğannan soñ, bu xäräkättä qatnaşuçılar politsiä ezärlekläwennän qaçıp, yäşerten eş itügä küçälär. Şäkertlär häm xalıq arasında fikerdäşlär tuplaw tuqtalmıy. 1897 yılğa bilgelängän xalıq sanın isäpkä alu çarasına qarşı bulğan Wäisilär xäräkäte wäkillärennän 100dän artıq keşene patşa xökümäte qabat qulğa ala häm sörgengä cibärä.
1905-1907 yıllardağı inqilab (revolütsiä) waqıtında Wäisilär xäräkäte köçäyä, Äbu Zärr äl-Ğifari tormış ürnäge tiräsendäge İslam sotsializmı ruxında üzenä ber yañarış kiçerä. 1917 yılğı Oktäber inqıylabınnan soñ wäisilä Sovet xakimiäten yaqlayaçaqların belderälär. Rusiä watandaşlar suğışı barğanda Qızıl Ğäskär safında Wäisilär xäräkäte tarafdarlarınnan polk oyıştırıla. 1920-yıllarda wäisilär Çistay kantonında Yaña Bolğar awılına nigez salalar, şunda tuplanıp yaña şartlarda üzlärençä yäşärgä niätlilär. Ämma 1930-yıllardağı repressilär waqıtında başlap yözrüçeläre qulğa alınğaı, xäräkät tämam tarqala.