text:
Qırım ükümeti: Trampnıñ Qırım boyunca beyanatı – saylavaldı şiarlardır
Amerika Qoşma Ştatları prezidentine Cumhuriyet firqasından namzet Donald Trampnıñ, devlet prezidenti vazifesine saylanılsa, Qırımnıñ rusiyeli olğanını resmiy olaraq tanımasını baqmağa azır olğanı aqqında beyanatı, bu saylavaldı şiarlardır, dep ayttı Rusiyege boysunğan Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönov.
«Birinciden, Qırım sakinleri Ğarp liderleriniñ tanımasına muhtac degil. Öz saylavımıznı bir kere ve ebediyen yaptıq. Eger AQŞ siyasiy isteblişmentiniñ bir qısmı Trampnıñ yüzünde kerçekni tanımağa azır olsa – bunı tek alğışlay bilemiz», – dep yazdı Aksönov Facebook saifesinde.
«Ekinciden, Donald Tramp – şimdilik tek prezident vazifesine namzet ola, onıñ aytqanları ise, – saylav ögündeki safsata ola. Saylavlarda ğalebe qazansa, özüni nasıl alıp baracağını bilmeymiz», – dep ayttı o.
Aynı böyle fikirni «RİA Novosti» agentligine izaat bergen Kremlge boysunğan Qırım ükümetiniñ baş naziriniñ birinci muavini Mihail Şeremet de bildirdi.
«Prezident Trampnıñ beyanatını eşitmege ister edik. Bu tek saylavaldı şiarlardır, amma aqıl-ferasetke ümüt besleymiz», – dep qayd etti Şeremet.
Onıñ sözlerine köre, Donald Tramp, «Qırım sakinleriniñ ayatını öz közünen körmek ve yarımadanıñ rusiyeli statusını tanıması boyunca noqta-i nazarını qaviyleştirmek içün», Qırımnı ziyaret etmek kerek.
İyül 27-de, çarşenbe künü Donald Tramp Rusiyege qarşı sanktsiyalarnıñ lâğu etilmesi meselesini baqmağa azır olğanını ilân etti. Bu aqta «Amerika sesi», amerikalı Politico neşrine esaslanıp, bildire.
«Elbet, bunı baqacaqmız», – dep ayttı siyasetçi, Qırım ve Rusiye aqqında sualine cevap berip.
Cumhuriyetçiniñ sözleri, ekspertler tarafından çoq izaatlarnıñ peyda olmasına yol berdi.
«Bu amerikalı ve avropalı qıymetler ve menfaatlarnıñ deñişmesidir», – dep bildirdi Twitterde Harvard Kennedy School professorı Nikolas Berns.
«Tüşünmedim ki, Tramp daa ziyade Putin tarafını tutqan ola bile, amma endi o ayta ki, sanktsiyalarnı lâğu ete bile ve Qırım işğalini tanıy bile. Şaşılacaq bir şey», – dep qayd etti CFR analitika merkeziniñ tedqiqatçısı Maks But.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


c: text/html

text:
Qırım siyasiy mabuslarınıñ effektiv qoruluvı içün mahsus fond kerek – Umerova
İşğal etilgen Qırımda siyasiy mabuslar em cemaat teşkilâtlarınıñ, em de devletniñ destegine muhtac. Böyle fikirni Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba yayınında «Qırım siyasiy mabuslarına yardım fondu» birleşmesiniñ idarecisi Ayşe Umerova bildirdi.
«Adamlar, devlet tarafını tutıp, ukrain tarafını tutıp, öz noqta-i nazarını ve 2014 senesi bozulıp başlağan halqara uquq qaidelerini qorçalağanları içün qıynala. Devlet bunda iştirak etmeli. Bu, repressiyağa oğratılğan qorantalarnıñ probleması degil»,– dedi o.
Ayşe Umerovanıñ fikrince, yarımada toprağında repressiyalar ziyadeleşe bile, ve Meclisniñ yasaq olunuvı «bütün qırımtatar halqınıñ yasaq etilmesidir».
«Çeşit seviyeli Meclislerniñ doğru azaları olğan eki yarım biñ insan. Ve biz umumen bütün qırımtatar halqı aqqında aytamız, çünki bütün bu Meclis azaları, Qurultay delegatları ve Qırımtatar Milliy Meclisi yuqarı organı demokratik yolnen saylanıldı, er insannıñ buña nasıldır bağı bardır», – dedi o.
Aprel 26 Rusiyege boysunğan Qırım Yuqarı mahkemesi Meclisniñ işğal etilgen yarımada territoriyasında faaliyetini yasaq etti. Dünya toplulığı rusiyeli ükümetniñ böyle areketlrine qarşı qattı narazılıq bildirdi. Meclisniñ imayesi Rusiye Yuqarı mahkemesine şikâyet arizasını yolladı.
«Freedom House» programmalarınıñ idarecisi Metyü Şaaf Qırımda insan aqları saqlanuvı ep kerginleşkenini qayd etti, o yarımadada halqara teşkilâtlarnıñ bulunması kerek olğanını bildirdi.
İşğalden soñ Qırımda mustaqil mühbirlerde, qırımtatar faallerinde ve Meclis azalarında kütleviy tintüvler sıq-sıq keçirilip başladı. Ukraina Tışqı işler nazirligi (TİN) işğal etilgen Qırımda ukrain vatandaşlarınıñ taqip etilmesinden qasevet çekkenini bildirdi ve basqıncılıqnı toqtatmağa çağırdı.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Aqyar qadınları Putinge qaparacılıqqa şikâyet ettiler
Aqyarnıñ merkeziy Nahimov meydanında sentâbr bir künü yerli tasil saasında qaparcılıqnıñ olğanından çorlanğan bir on qadın balaları ile toplandı.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, qadındar bala bağçalarına uzun nevbetlerge ve balanıñ qabul etilüvi içün qaparlarnıñ soranılğanına şikâyet ettiler.
«Bugün bala bağçasına tüşmek içün, nevbetni turmağa, aynı sırada, tasil saasında çalışqan «zaruriy» insanlarğa qapar bermege kerek. Nevbetni başqace keçemezsiñ, çünki aqça bermege azır olğanlar er vaqıt seniñ ögüñden keçe», – dey aktsiya iştirakçisi.
Qadınlar muracaatını yazıp, imzalarını qoydılar. İşbu vesiqanı Rusiye prezidenti Vladimir Putinge yollaycaq olalar.


text:
«Babay» ukrain mültfilminiñ kösterüvinden toplanılğan aqça köçip kelgenlerniñ balalarına ayırılacaq
Rejissör Marina Medvedniñ «Babay» mültfilminiñ kösterüvinden endi 960 000 grivna toplanıldı. Aqçanıñ bir qısmı köçip kelgenlerniñ balalarına berilecek.
Bu aqta Ukraina medeniyet Nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
«Şimdi 4 künlük neticelerimiz bar. «Babay» mültfilmi 25 600 ukrain seyircini celp etti. Misal içün, Ukrainanıñ 123 kinoteatrinde kösterilgen «Semeyka monstrov» mültfilmi bir afta devamında «Babay»dan tek 300 000 grivnadan ziyade topladı. «Pçölka Mayya» içe birinci afta on beş biñ seyirci ve yarım million grivna cıydı. Arzum – «Babay» seyircileriniñ sayısını 200 000 etmektir», – dep añlattı filmniñ prodüsseri ve «Ukranimafilm» studiyasınıñ baş müdiri Eduard Ahramoviç.
Nazirlikniñ malümatına köre, «Babay» mültfilminiñ kösterüvine satılğan er bir biletten bir grivna Qırım ve Donbasstan köçip kelgenlerniñ balalarına berilecek. Böyleliknen, şimdige qadar 25600 grivna toplanıldı.


text:
Keriçte nefaqanı almaq içün nevbetlerde turğan qartlar esini coyalar
İşğal etilgen Keriçte devlet müessiselerine olğan nevbetlerde turğan nefaqacılar esini coya. Cumaaqşamı, yanvar 15-de, kerch.com saytı bergen malümatqa köre, emek ve içtimaiy qoruv idarelerine olğan nevbetlerde yüzlernen esli başlı insan tura.
«Malüm olğanı kibi, bazarertesi, yanvar 12-den, uzun bayramlardan soñ idare hadimleri işke başladı. Aynı şu künü nefaqacılar «emek veteranı» şeadetnamesiniñ rus şeklini ve er aylıq ödevlerni elde etmek içün muracaat etmege başladılar. Amma şu yerde şunı qayd etmek kerek ki, Rusiye qanunlarına köre, 500 ruble muracaat etüv kününden ödenile», – dep yaza neşir.
Haber etilgeni kibi, Keriç nefaqacıları vaqıt coymayıp, saba saat 6-da kelmege ve aqşamğa qadar nevbetlerde turmağa azırlar. Bunıñ ile ayatlarda oturmaq içün kürsü bile yoq.
«İnsanlar tura, açuvlana, qavğa eteler, esini coyalar, amma ketmeyler», – denile beyanatta.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Tatnet yañalıqları
Tatnet qullanuçılarına qaynar säläm!
Dönya päräweze buylap säyäxätkä räxim itegez.
Bügen bezneñ programmada:
Xatlar häm mail törkemnäre dönya tatarların niçek berläşterä.
Qorban bäyräme Tatnetta da bilgeläp ütelde.
Yıl tatarı 2003nçe bäygesendä tawış birü däwam itä. Alda baruçılar üzgärde.
Bu atna närsä belän üzençälekle buldı disezme. Elektron poçtağa Qorban ğäyete belän qotlawlar küpläp kilde. Sezgä dä şulaydır dip ömetlänäm. Alar arasında, matur teläklär tulı ğadi xatlar da, bilgele ber törkemgä cibärelgäne dä, räsemle häm tawışlı täbriklämälär dä buldı.
Mäsälän, Finländiädäge tatar keşese, Varul Abdrahim bu atnada tanışların häm dus işlären Qorban bäyräm belän qotlap çıqtı. Anıñ qotlawı – 26 keşeğä barıp citkän bulırğa tieş. Härxäldä xatta – şul xätle adres kürsätelgän ide. Ğäyet uñayınnan izge teläklärne işetüdän tış, bu äyberneñ ber faydalı yağı bar. Törkiädäge Nadir Däwlät, Şvetsiädäge Törkär Suıqqan, Amerikadağı Cunyet Çapanoğlı, Ayaz häm İldar Ağışlar, Finländiädäge Cämilä Nizametdin, Praga häm Qazandağı tatarlar belän ber törkemgä elägü bolayda küñelne kütärsä, ikençe yaqtan, yaraqtağı millättäşlärebezneñ e-mail adresların da belep bula. Qayber millättäşlärebez, şulay uq, xatnı kümäkläp cibärü belän bergä şiğri yullar yazıp, räsem dä tığıp cibärde. Tağın kemder internettağı web-saytlardan räsemnäre häm tawışlı täbriklämälär cibärde.
Äğär tuğannarığıznı dini bäyrämnär belän qotlarğa uylıysız ikän, www.eidmubarak.com saytına kerep qarıy alasız. Bu sayt maxsus dini bäyrämnär belän täbriklämälär yasap cibärü öçen oyıştırılğan. Säxifä açılğaç, bik zur ambitsiäle yazu da çığa: «...möselman internetı öçen» dielgän anda. Ä tatar internetı isä dini tügel, tatar telendäge täbriklämälär belän dä maqtana almıy. Zamanında www.yuldash.com saytı berençelärdän bulıp qullanuçılarğa tatarça täbriklämälärne täqdim itte, häm annan soñ 1-2 entuziastlar eşen genä bilgeläp ütärgä mömkin.
Älegä tatarça xatı alışu, bik awır eş bulıp tora. Monda töp mäs’älä - tatar älifbası tiräsendäge bäxäslärgä kilep terälä. Latinmı, kiril imlasımı, latinnıñ da nindie bulırğa tieş, digän fiker alışular urtaq ber nigezgä kilgänçe, xäl üzgärmäyäçäk, dip isäpli belgeçlär. Ä aña qädär, tatarça tekstnı xatqa berketep cibärü, yäki kiril yäki latin xärefläre belän xatalı tekstlarğa tüzärgä turı kilä. Bu şartlarda da tatarça xat cibärü serläre turında kiläse tapşırularnıñ bersendä söyläşerbez.
Tatnet yañalığı.
“Yıl tararı -2003” digän bäyge däwam itä. www.yuldash.com/poll/ adresındağı tawış birü saytına tatar internetında iğtibar arta bara. «2003nçe yıl tatarı» bäygese öçen tawış birgän keşelärneñ sanı ber atna eçendä ike tapqırğa artqan. Ir-atlar öçen bu san 221 gä citkän, ä xatın-qızlar öçen tawış birüçelär kübräk - 300gä yaqınlaşa.
İr-atlar isemlegendä ällä ni üzgäreş yuq. Berençe urında Räfis Kaşapov, annan soñ Nurmöxämmät Xösäyenov häm Räşit Sünäyev bara.
Ä xatın-qızlar arasındağı bäygedä, bu atnada, qızıqlı üzgäreşlär buldı. Ciñep barğan cırçı Cämilä Nizametdin ikençe urınğa töşte, ä anıñ urınğa hicap kiep pasport alu xoquqı öçen köräşkän xatın-qızlar çıqtı. 1nçe häm 2nçe urın arasında ayırma berniçä tawış ta ğına buldı, şuña sannar berniçä kön eçendä üzgärergä mömkin. Ä 3nçe urınğa cırçı Zölfiä Kamalova çıqtı.
Tawış birü belän bergä, şuşı saytta häm başqa forumnarda da «kem yıl tatarı isemen yörtergä layıqlı?» digän aktiv fiker alışular başlanıp kitte. Anda tege yäki bu nämzätne yaqlawçılar da çığış yasadı, anıñ öçen tawış birergä öndäde. Ğomum tatar problemaları tiräsendä dä bäxäslär quptı.
«Cämilä cırları äybäträkme, ällä Zölfiänekeme?», «Ä yawlıqlı xatın-qızlar bötenläy dä cırlamıy, niçek alarnı cırçılar belän ber taqtağa quyıp çağıştırırğa bula?» digän fikerlärne uqırğa turı kilde. Berse – «yıl tatar xatın-qızı minem äni, andağı sabırlıq böten dönya tatarlarına citärlek» digän täqdim kertä. «Yıl tatarı» bäygeseneñ ir-atlar arasındağı yarış bülegendä dä, tawış birüçelär arasında berdämlek yuq. Anda «bu isemgä Räfis Kaşapov layıqlıraqmı, ällä ciñü Nurmöxämmät Xösäyenovqa tieş?» digän bäxäs bara. Öçençe urınğa çıqqan Räşit Sünäyev turında ğına forumda ber süz dä yuq. Tawış birüne küzätep baruçı İrek Bikkinin, bezneñ belän bulğan äñgämädä, forumdağı yazularğa da iğtibar birergä kiñäş itte. Axırğı ciñüçe belgeçlägändä cämäğätçelek fikere isäpkä alınaçaq, dide ul. Bu bäygeneñ niçek tämamlanuı äle bilgele bulmasa da, inde xäzer uq, şunısı açıq kürenä - Tatar internetın qullanuçılar arta. Keçkenä bulsa da, läkin küñele yañalıq.
Bikä Timerova.Bike@azatliq.org


text:
Aksönov Qırımdaki aşayt mallarınıñ yüksek fiatlarınen memnün degil
Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım akimiyetiniñ yolbaşçısı Sergey Aksönov, Qırımdaki mallarnıñ fiatları Krasnodar yeri ve Rostov vilâyetindekilerinden de yüksek olğanını bildirdi. Bu raqam tahminen 30-50% civarındadır. Onıñ fikirince, böyle vaziyet naqliyat logistikası sebebinden yüz beremez.
Qırım.Aqiqat agentligi haber etkeni kibi, bu aqta yolbaşçı Nazirler Şurasınıñ toplaşuvı devamında ilân etti.
«Ayırı aşayt malları Krasnodar yeri ve Rostov vilâyetlerinden 30-40%, makaron - 46% - ğa yüksek. Arqadaşlar, konkret malğa paranı yatırmaq içün, logistika o qadar aqça masraf etkenine inanmayım. İnanmayım», - dep ayttı Aksönov.
Onıñ muavini Vitaliy Nahlupinniñ haber etkenine köre, şimdiki vaqıtta malnıñ fiatı nege esaslanıp çıqarılğanı boyunca tedbirler keçirilmekte. İmkân olsa, bu bilgiler nevbetteki Nazirler Şurasınıñ toplaşuvında berilecek.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Ukraina prezidenti Nemtsovnı Azatlıq nişanı ile taqdirledi
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko öldürilgen Rusiye muhalifet siyasetçisi Boris Nemtsovnı Azatlıq nişanı ile taqdirledi, dep bildire devlet yolbaşçısınıñ matbuat hızmeti.
«Bizim, ukrainler içün, Böris er daim Rusiye vatanperveri ve Ukraina dostu olacaq. O, kendi ömrü ile bunı birleştirmek mümkün olğanını isbatladı – yalıñız istek olmaq kerek», – dedi Poroşenko.
Onıñ aytqanına köre, Nemtsov Ukraina ve Rusiyeniñ serbestligi oğrunda küreşti, çünki serbest Ukrainasız serbest Rusiye olmaycağını añlağan edi.
«Bizim ve siziñ serbestligiñiz içün» – Boris Nemtsovnıñ ömür devizi olğan tarihiy şiardır. Şunıñ içün men onı Azatlıq nişanı ile taqdirlemege qarar aldım», – dedi Poroşenko.
Rusiye muhalifetiniñ liderlerinden biri Boris Nemtsov fevral 27-de aqşam Moskvanıñ merkezinde Kremlniñ yanında atıp öldürildi.
Nemtsovnı Moskvada mart 3-te Troyekurovskoye mezarlığında defin etecekler. Moskvada salı künü yerli saatke köre saat 16-ğa qadar matem tedbiri keçirilmekte.


text:
Mwhtar QWL-MWHAMMED: Latın älipbiine köşu Elbasımız wsınğan "Ruhani jañğırudıñ" berik irgetası
"Nwr Otan" partiyası Törağasınıñ Birinşi orınbasarı Mwhtar Qwl-Mwhammed latın älipbiine köşudiñ mäni men mañızı asa zor ekenin ayttı.
Demokratiyalıq küşterdiñ "Qazaqstan-2050" jalpıwlttıq koaliciyasınıñ otırısında Mwhtar Qwl-Mwhammed: "Bwl älipbi auıstıru emes, bar qazaqtıñ boyına ana süti, äke tärbiesimen daritın qazaq tilin zamanağa say jañğırtudıñ keşendi jüyesin, dwrıs söyleu men jazu mädenietin qalıptastıru. Endeşe latınğa köşudi Elbasımız wsınğan "Ruhani jañğırudıñ" berik irgetası dep bilemin", – dedi.
Sonımen qatar, otırısta Koaliciya müşeleri, belgili til mamandarı, filolog ğalımdar jäne tağı basqa sarapşılar men qoğam qayratkerleri öz pikirlerin bildirip, bwl bastamanıñ wlttıq birtwtastıqtıñ nığayuına ülken septigin tigizetinin ayttı. Şara soñında Demokratiyalıq küşterdiñ "Qazaqstan-2050" jalpıwlttıq koaliciyası barşa qazaqstandıqtardı Elbası bastamasın qoldauğa şaqırıp, halıqqa öz Ündeuin jariyaladı.
Abai.kz


text:
Kitapnen ösem - er şeyni bilem!
Mart 18 künü İ. Gasprinskiy adına cumhuriyet qırımtatar kitaphanesinde kiçkenelerimiz içün "Men kitapnen ösem" mevzusında tedbir ötkerildi.
Oquv zalınıñ müdiri Leylâ Qadırova alıp barğan bu tedbirde balaçıqlarımızğa kitaphanede mevcut olğan bala kitapları, şu cümleden, çetel edebiyatından tercime etilgen kitaplar aqqında ikâye etildi.
Tedbirni Aqmescitteki 4-nci umumtasil mektebiniñ 3-nci sınıf talebeleri yaraştırdılar. Olar şiirler oquğan soñ, "Elifbe bayramı" türküsini icra ettiler. Leylâ Qadırova ise balaçıqlarğa A. Puşkinniñ "Bağçasaray çeşmesi" kitabını bağışladı. Şaire Alyana Osmanova balaçıqlarğa yañı şiirleri ve tapmacalarını oqudı. Tapmacalarnı tapqan eñ faal talebege özüniñ "Tılsımlı qaside" kitabını ediye etti. Tapmacalarnı tapmağa balaçıqlarğa üykenler de yardım ettiler. Balalarnıñ ve üykenlerniñ yüzünde peyda olğan tebessüm tedbir ğayet güzel keçkenini tasdıqladı.
Elmara MUSTAFAYEVA
Yañı Dünya gazetasından alınğan:


text:
Qazahistanda prezident saylavları keçe
Qazahistanda aprel 26 künü saylavlar keçe, beklenilgeni kibi neticede şimdiki prezident Nursultan Nazarbayev saylanılacaqtır.
Qazahistannıñ 74 yaşında olğan yetekçiniñ eki raqibi bar.
68 yaşında Turgun Sizdikov sabıq belediye memurıdır, Qazahistannıñ Kommunistik firqasını temsil ete. Başqası – 63 yaşında Abelgazi Kusainov – mustaqildir. Bundan evel memuriy vazifelerni eda ete edi, şimdi Qazahistan zenaat birlikleriniñ federatsiyasında reberlik ete.
Nazarbayev Qazazistannıñ mustaqilligi, 1991 senesinden berli prezidenti ola. Bundan evel bir qaç yıl sovet Qazahistannıñ başı edi.


text:
SBU ve MVD hadimlerine qarşı ateş açqan Rusiye oyuncısına qarşı cinaiy iş açtılar
Ukraina içki işler nazirligi ve Ukraina havfsızlıq hızmeti Donetsk ava limanında ukrain arbiylerine qarşı ateş açqan belli Rusiye oyuncısı Mihail Poreçenkovğa qarşı cinaiy taqiqatqa başladılar.
Ukrainlilerni internette qoyulğan «Mihail Poreçenkov na boyevıh pozitsiyah opolçentsev v donetskom aeroportu» adlı video açuvlandırdı.
Videoda körüne ki, oyuncı «DNR» terroristlerinen beraber bulunıp, pülemöttan ukrain arbiylerine qarşı ateş aça.
Poreçenkov terroristlerniñ «Utös» pülemötından ateş açmaq teklifine razı oldı. Bundan soñra oyuncı ava limanınıñ viranelerinde terroristlernen bir sıra foto çıqardı.
SBU matbuat hızmeti bildire ki, «DNR» terroristik faaliyetinde iştirak etüv sebebinden Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 258-3 maddesi boyunca cinaiy taqiqat başlandı.
Bundan evel Ukraina içki işler nazirliginiñ taqiqat idaresi Cinaiy kodeksniñ 260 maddesi 4-ünci qısmı boyunca cinaiy taqiqatqa başlağan edi.


text:
İşğal etilgen territoriyalar boyunca ukrain naziri: Qırımnıñ arbiy yolnen qaytarılması mantıqsızdır
Ukrainanıñ yañı ükümetiniñ işğal etilgen territoriyalar boyunca nazir Vadim Çernış Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımnıñ Ukraina nezaretine arbiy yolnen qaytarılmasını mantıqsız saya.
Bu aqta o Gromadske içün bergen intervyusında bildirdi.
«Sizge aytayım ki, elbet, arbiy taraf aqqında, fikirimce, iç laf olmaması kerek, ve bellesem, bu mantıqlı ve añlayışlıdır. Bu kibi aqiqaten ekinci yerde bulunğan arbiy maşina ile küreşmek zordır, Qırım aqiqaten pek küçlü arbiy bazasına çevirildi», – dep ayttı o.
«Mencesine, asılında, em Donbas, em de Qırım boyunca santıraç oynamaq kerektir, «atlı asker ücümlerini» tüşünmemek kerek. Bu pek adiy bir yoldır – qıyın meselelerge tek bir cevapnı bilmek: açıq ücüm etmek», – qoştı o.
Onıñ qayq etkenine köre, duşmanğa yardım etmemek içün, Qırımnıñ qaytarılması boyunca kerçek planını ilân etmek kerekmey.
Ukraina nazirler kabineti aprel 20-de keçirilgen toplaşuvda Vaqtınca işğal etilgen topraqlar ve memleket içinde köçip kelgenlerniñ meseleleri boyunca Nazirlikni qurmağa qarar aldı. Vadim Çernış nazirlikniñ yolbaşçısı vazifesine tayinlendi. Bundan evel o, Donbassnıñ ğayrıdan tiklenilmesi meseleleri boyunca Devlet agentliginiñ yolbaşçısı edi.
Evel Ukraina nazirler kabinetı yanında teşkil etilgen Qırım ve Aqyar meseleleri boyunca Devlet hızmeti bu nazirlikniñ terkibine kirecektir.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımlılarğa yarımadadaki Rusiye akimiyetiniñ faaliyetine qıymet kesme imkânları aqqında hatırlattılar
2017 senesi yanvar 1-den itibaren işğal etilgen Qırım sakinlerinden yerli idare organlarınıñ reberleri köstergen faaliyetlerine qıymet kesmege rica etecekler. Bunı Kreml kontrol etken Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti bildire.
Matbuat hızmeti qayd etkenine köre, sorav yıl devamında keçirilecektir – 2017 senesi dekabr 31 kününe qadar. Onı Qırımnıñ İçki siyaset, malümat ve bağ nazirligi keçire.
Sorav metni Qırım ükümetiniñ saytında yerleştirilgendir. Şahsiy bir malümat soralmay, 17 sual berile.
Berilgen malümatqa köre, 2016 senesiniñ sorav neticeleri 2017 senesi aprel ayında çıqarılacaqtır. 2017 senesi sorav neticeleri 2018 senesi çıqarılacaqtır.


text:
Osman Öztunç - Dön Yurduna
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Dön Yurduna
Etiketler : Osman Öztunç - Dön Yurduna türkü indir, Osman Öztunç - Dön Yurduna türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Dön Yurduna mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Dön Yurduna türküsü, Dön Yurduna sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Dön Yurduna bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Doğuyor Bak
Osman Öztunç - Listelerde Kulis Var
Osman Öztunç - Final
Osman Öztunç - Selam Olsun
Osman Öztunç - Abdal Musa
Osman Öztunç - Leyla
Osman Öztunç - Deprem
Osman Öztunç - İsyan Etmişim
Osman Öztunç - Divan
Osman Öztunç - Üç Ayak Bir Şafak
Osman Öztunç - Züleyha da Kalmışım
Osman Öztunç - Sende Neyi Aradım
Osman Öztunç - Sensin
Osman Öztunç - Gezerim
Osman Öztunç - Yalnızım İşte


text:
Qırım müftisi «Qırım» areketi aqqında: halqnıñ yolbaşçılığında QMDİ ve Meclis qala
Cemaat teşkilâtları qurulsa da, halqnıñ yolbaşçılığında saylanğan temsil organlar – Qırım musulmanları Diniy idaresi ve Qırımtatar Milliy Meclisi – qala.
Böyle etip Qırım müftisi acı Emirali Ablayev «Qırım» regional cemaat areketiniñ meydanğa ketirilmesini izaatladı, dep haber ete Qırım musulmanları diniy idaresiniñ matbuat hızmeti.
O, Meclis azalarına ve Qurultay delegatlarına halq içün mesüliyetini ve 2013 senesi Hanlar sarayında ant etkenlerini hatırlattı.
Dekabr 27-de «Qırım» regionlarara qırımtatar cemaat areketiniñ tesis qurultayı olıp keçti.
«Qırım» areketi esas maqsadlarından biri olaraq «qanun çıqarıcı ve icra akimiyetniñ federal ve cumhuriyet organları, yerli idare organları, siyasiy firqa, cemaat birleşmeleri ile qırımtatar halqınıñ aq-uquqlarını qoruv meseleleri boyunca işbirligini» belgiledi.
Areket teşebbüsçileri, şu cümleden Remzi İlyasov, Qırımtatar Milliy Meclisine qarşı çıqmağanlarını bildireler.
«Qırım» areketi Qırım, Aqyar ve bir sıra Rusiye regionlarında faaliyet köstermege niyetlene: Krasnodar ülkesi, Tataristan Cumhuriyeti, Başkortostan Cumhuriyeti, Rostov-na-Donu, Samara, Moskva, Moskva vilâyeti ve Sankt-Peterburg.


text:
Mälumki, 2003-jili «Qazaqstan uyğurliriniŋ җumhuriyätlik mädäniyät märkizi» җämiyätlik birläşmisi räsmiy royhättin štüp, uniŋ şšbilirini quruş qolğa elindi. Şu jildin başlap, җumhuriyätlik Uyğur etnomädäniyät märkizi räisiniŋ yardämçisi bolup işqa qobul qilindim. Märkäz räisi Ähmätҗan aka Şardinov bolsa, uniŋ birinçi orunbasari Turğan aka Rozahunov edi.Män Turğan aka bilän 13 jil işläptimän, bu vaqit ariliğida uniŋdin kšp närsilärni ügändim. Turğan aka: «Keläçäk yaşlariniŋ qolida», däp işinätti vä bilginini zerikmäy ügitätti. Birär işni hata qilip qoyğan halättimu, terikkinini sirtiğa çiqarmatti, erinmäy qaytidin çüşändürüp: «Ändi bu hataliğiŋizdin savaq elip, uni başqa qaytilimaydiğiniŋizğa ümüt qilimän», däp işänçä bilän qaratti.
Turğan aka ätrapiğa yaşlarni jiğişni yaqturatti. «Silär heçkimdin kam ämäs, hškümät täripidin yaritilivatqan imtiyazlardin paydiliniŋlar, zaman tälivigä layiq bilim eliŋlar» däp qayta-qayta täkrarlaydiğan.
Turğan akiniŋ ğämhorluğida näççiligän yaş ğunçilär çät ällärgä berip, häliqara kšrüklärgä qatnaşti, qançiligän yaşlirimiz çät ällärdä bilim aldi, birnäççä bemar balilarğa yaşaş ümütini bärdi… Esimda, 2004-jili 17-yanvar' küni barliq milliy mädäniyät märkäzliri väkilliriniŋ qatnişişi bilän ҖUEMniŋ hesavat jiğini bolup štti. Şu jiğinda sšzgä çiqqan Çeçen mädäniyät märkiziniŋ räisi ҖUEMniŋ atquruvatqan işliriğa šziniŋ iҗabiy bahasini berip, uşbu mädäniyät märkizimizni başqilarğa ülgä qilip kšrsätkän edi.
Bir küni Turğan akiniŋ kabinetiğa Ämgäkçiqazaq nahiyäsi Bayanday yezisiniŋ jut çoŋliri bilän mäktäp mudiri kirip käldi. Ular juttiki mäktäp benasiniŋ eğir ähvalini eytip kälgän ekän. Mehmanlarni zäŋ qoyup tiŋşiğan Turğan aka, kšp štmäyla, Bayanday yezisiğa bir top başqarma äzaliri bilän bardi. Mäzkür juttiki mäktäpniŋ ähvali bilän tonuşqan u jut çoŋliriğa bilim därgahini җiddiy remonttin çiqirip berişkä küç salidiğanliğini vädä qildi. Şu jili bir top tiҗarätçilärni jiğip, ularğa Bayanday mäktiviniŋ ähvalini çüşändürdi. Şundaq qilip, mäktäpkä җämi 25 million täŋgä mäbläğ aҗritilip, toluq җšndäştin štti. T.Rozahunovniŋ täşäbbusi bilän Uyğur teatri benasiniŋ hoylisiğa kompozitor Quddus Ğoҗamiyarovniŋ häykili ornitildi, җämiyät ärbabi İsmayil Yüsüpovniŋ qäbrigä ornitilğan häykälmu şu җümlidindur.
T.Rozahunov ҖUEMniŋ muavin räisi hizmitidin kätkändin keyin, 2009-jili Q.Ğoҗamiyarov namidiki җumhuriyätlik dšlät akademiyalik Uyğur teatriniŋ mudiri Adilҗan Җanbaqievniŋ täklivi bilän mudirniŋ birinçi orunbasari hizmitigä tayinlinidu. Turğan aka ändi hälqiniŋ mädäniy äŋgüştäri – milliy teatrimiz bilän bir näpästä boluşqa küç çiqiridu.
T.Rozahunov «säkkiz qirliq, bir sirliq» insan edi, çünki qaysi sahada işlimisun, çin vuҗudi bilän hizmät qilatti.
helimu yadimda, Turğan akiniŋ Astanada istiqamät qilivatqan oğli Armanҗan dadisini paytähtkä kelip, šzi başliğan şähsiy tiҗaritigä rähbärlik qilip, yol-yoruq kšrsitişini iltimas qilğan edi. Amma šz pärzändiniŋ mänpiyitidin, hälqiniŋ mänpiyitini üstün kšrgän ustazim oğliniŋ täklivini rät qildi. Huddi bir närsini säzgändäk, işlirini tezlitip, yänä bir yeŋi layihini duniyağa äkäldi. Turğan akiniŋ täşäbbusi bilän «İnayät» assotsiatsiyasi quruldi. Uni maddiy җähättin Kintal İslamov qollap-quvätlidi. «İnayät» assotsiatsiyasiniŋ mähsiti — milliy maaripni täräqqiy ätküzüş boldi. Täҗribisi mol Turğan aka mäzkür täşkilatniŋ işini җanlandurdi, tšrt jil mabaynida millitimizgä ait mäsililärni alğa sürüp, ularniŋ iҗabiy yeşimini tapti. Uyğur balilirini çät ällärgä oquşqa ävätiş imkaniyitini yaratti. İmkaniyiti çäklängän balilarğimu alahidä kšŋül bšlüp, ularniŋ җämiyitimizdä šzlirini yerimҗan ämäs, bälki toluq hoquqluq äzimätlär süpitidä sezinişigä zämin yaratti. Bu җämiyätlik täşkilat ämälgä aşurğan barliq işlarni tizip çiqişniŋ šzi helä vaqitni alğan bolar edi.
Turğan aka bilän işligän härbir kün meniŋ üçün qimmät edi. Män uniŋdin җämiyätlik işlarni uyuşturuşniŋ qir-sirlirini ügändim. Ägär bügünki kündä hälqimgä yariğidäk, tapşurulğan işniŋ ayiğiğa ğälibä bilän yätkidäk bir insan bolsam, bu päqät Turğan akiniŋ äҗriniŋ nätiҗisi däp bilimän.
Bir küni Turğan aka «Siz kšp işlarğa arilaştiŋiz, täҗribiŋiz moliyip, jüklängän väzipilärniŋ hšddisidin toluq çiqip jürisiz», däp beşimni kškkä yätküzdi. Täläpçan ustazdin mundaq sšzlirini aŋlaş çoŋ bir bähit edi. Mänmu, šz novitidä, ustazimğa çäksiz minnätdar ekänligimni eyttim. U bir däqiqä oyğa çšmdidä, keyin: «Nadira, bu hayatta hämmimiz mehman, heçkim mäŋgülük ämäs» dedi. Şu çağda män: «Turğan aka nemilärni dävatisiz, siz bilän talay işlarni ämälgä aşurimiz, sizgä ohşaş adämlär hälqimizgä keräk», däp kšzümdin tamça yaşlar eqip çüşkinini šzämmu säzmäy qaldim. Äpsus, miŋlarçä äpsus, Turğan aka šziniŋ bu hayattin ätigän ketidiğini säzgän ekän…
helikäm işängüm kälmäydu, vaqit štkänsiri Turğan akiniŋ yoqluği här qädimimizdä bilinivatidu.
Dilkäş, millätpärvär, aq kšŋül insanniŋ arimizdin bevaqit ketişi hämmimizniŋ beşini gaŋgiritip qoydi. Çünki uniŋdäk uyuşturuş qabiliyiti juquri tuğma talant egiliri bizdä kamdin-kam.
Nadiräm ÖMÄROVA, «İnayät» assotsiatsiyasi räisiniŋ mämuriyät vä maliyä mäsililiri boyiçä orunbasari.


text:
Gšhärbüvi İSMAYİLҖANOVA, «Uyğur avazi»/ Elimiz Prezidenti Nursultan Nazarbaev biyilqi « Qazaqstanniŋ üçinçi yeŋilinişi: duniyaviy riqabätkä qabilliği» namliq Mäktübidä: «Bizniŋ strategiyalik mähsitimizniŋ biri — dšlätniŋ içki umumiy mähsulatidiki kiçik vä ottura tiҗarät ülüşiniŋ 2050-jilğiçä kam degändä 50 payiz boluşini täminläş» däp atap kšrsätkän edi.
Mäktüptiki kšrsätmä tapşurmilarni orunlaş yolida Panfilov nahiyäsidä mähsätçanliq bilän iş elip berilmaqta. Tehi yeqindila Yarkäntkä gaz trubiliri tartilip, turğunlar çoŋ hoşalliqqa bšlängän edi. Ändi štkän şänbä küni yarkäntliklär yänä bir yeŋiliq hävärniŋ guvaçisi boldi. Şähärdä yeŋidin selinğan asfal't zavodiniŋ eçiliş märasimi bolup štti.
Nahiyä hakimi Berdavlet Abduldaev zavod kollektivi bilän җamaätçilik väkilliriniŋ aldida sšzgä çiqip, Dšlät rähbiriniŋ tapşurmiliriğa muvapiq, tävädä işläpçiqiriş ob°ektiliriniŋ kšpläp işqa qoşuluvatqanliğini vä şuniŋ nätiҗisidä ahalini iş bilän täminläş mäsilisiniŋ iҗabiy häl qilinivatqanliğini alahidä täkitlidi.
— Panfilov nahiyäsidä kiçik vä ottura tiҗarätni täräqqiy ätküzüş mähsitidä nurğunliğan layihilär ämälgä aşuruluvatidu. Bügünki «MAKSDORSTROYSERVİS-21» җavapkärligi çäklängän yoldaşliği täripidin asfal't zavodiniŋ işqa qoşuluşi — sšzümizniŋ yarqin ispatidur. Bu zavodta 70 adäm iş bilän täminlinidiğan bolidu. hazirğa qädär 25 iş orni bar, — dedi Berdavlet Eşen oğli.
Şuniŋdin keyin sšzgä çiqqan Almuta vilayätlik tiҗarätçilik vä yeŋi industriyalik-innovatsiyalik täräqqiyat başqarmisiniŋ başliği Marjan Murat elimizdä tiҗarätni täräqqiy ätküzüş mäsilisi dšlätlik ähmiyätkä egä ekänligini täkitläp, yarkäntliklärni bu hoşalliği bilän täbriklidi vä zavod işçiliriğa utuq tilidi.
İnvestor Aleksandr Skoropadskiy bäynälmiläl-җäŋçi bolğanliqtin, bu küni märasimğa avğan uruşiniŋ veteranliri kšpläp qatnaşti. Şularniŋ namidin general-mayor, professor Rustem Qaydarov, җumhuriyätlik avğan uruşi veteranliri keŋişiniŋ äzasi Baykal Hamidi, bitum zavodiniŋ mudiri İsmayil Ablizov vä başqilar mäzkür novättiki işläpçiqiriş orniniŋ işqa qoşuluşi bilän kšpçilikni sämimiy täbriklidi.
Ahirida sšzgä çiqqan zavod mudiri Aleksandr Skoropadskiy yeŋi işläpçiqiriş orniniŋ eçilişini qollap-quvätligän vilayät hakimi Amandıq Battalovqa, Panfilov nahiyäsiniŋ rähbärlirigä vä bu hoşalliqni täŋ bšlüşkän kšpçilikkä minnätdarliğini bildürdi.
Yeŋi zavod quruluşiğa investor 350 million täŋgä mäbläğ aҗritişni kšzdä tutqan bolsa, hazirçä uniŋ 210 millioni särip qiliniptu. Bügünki kündä zavod saatiğa 100 tonna asfal't çiqirişqa başlidi. Eytmaqçi, asfal't üç jildin buyan Yarkänt şähirigä vä uniŋ ätrapidiki yezilarniŋ koçiliri bilän trotuarliriğa İli nahiyäsidin yätküzülgän edi.
Panfilov nahiyäsi.


text:
Ateizm örşip twrğan zamanda islamnıñ tuın jıqpay ötken äkem Hakim-haziret Omarov 1906 jılı Burabaydıñ baurayında atası Qosdäulettiñ auılında düniege kelgen. Orta Aziya jäne Qazaqstan mwsılmandarınıñ dini basqarmasınıñ (OAjQMDB) müftii Z.Babahanov Hakim-hazrettiñ bilimin, oy-parasatın, adaldığın bayqağan soñ 1948 jılı OAjQMDB müşesi qılıp tağayındadı. Qazaqstan boyınşa Hakim reviziya komitetiniñ törağası bolıp saylandı. Osı eki qızmetti 26 jıl boyı abıroymen atqardı.Orta Aziyada jalğız Bwharada ğana «Mir Arab» degen medrese bolatın. Sol medresede Hakim-hazret memlekettik emtihan komissiyasınıñ twraqtı müşesi bolatın.
Arab, parsı, köne türik tilderin bilgendikten halıqaralıq konferenciyalarğa qatısıp bayandamalar jasaytın. Mwsılman memleketterdiñ uäkilderi Qazaqstanğa kelgende ükimet basşıları Hakim-hazretti Semeyden aldıratın. Şet memleketterde de birneşe ret bolğan.
Ğalım Hakim-haziret 26 jıldıñ işinde jwma, ayt namazdarı, qadır tüni, mäulit künderine arnap jazğan uağız-nasihattarın, dindarlarğa öte mwqtaj sanalğan mañızdı zertteulerdi birneşe tilde jazıp qaldırğan.
1974 jılı tamız ayınıñ ortasında Taşkent qalasında ötetin äl-Buharidıñ 1200-jıldıq merey toyına arnalğan halıqaralıq konferenciyasına Hakim-haziret bayandama dayındağan. Ökinişke oray sol jılı (Allanıñ ämiri solay bolğan şığar) 2 tamızda qaytıs boldı. Osı konferenciyada bükil mwsılman älemine mäşhür bolğan Hakim-haziretke Evropa, Aziya, Afrikadan kelip jinalğan delegattar Qwran bağıştağan.
Osıdan birneşe jıl bwrın Mekkege umra qajılığına bardım. Meniñ bar tuısqandarım osında jürgendey äser qaldırdı. Qarsı aldımnan kezdesken adamdardıñ arasınan äkemdey öte ajarlı, eñseli kelgenderi de közime jılı wşıradı.
Bizdiñ äulettiñ qazaq jerindegi tarihın Abılayhan däuirimen baylanıstıradı. Äkemiz közi tirisinde ata-babalarınıñ şejiresin Kökşetauda twratın Omardıñ nemere inisi Dädet Şaqanovqa arab äripterimen jazıp poşta arqılı jazıp jiberip otırıptı. Ol kirill ärpine tüsirip, bir qalıñ däpterge jazıp otırğan eken. Sol derekter qolımızğa tigen kezde, qazaq qoğamında belgili orını bar, qazaq ruhaniyatınıñ iri ökili bolğanın bildik. Alayda bwnı jaña zamannıñ ülesine qaldırdı ma közi tirisinde müldem aytılmaytın edi.
Qazirgi küni äkemniñ jazbaların oqi otırıp, babalarımızdıñ ömir sürgen zamanın, babalarımızdıñ jarqın beynesin qaz-qalpında köz aldımızğa elesetip, tarihın qalay däl bayandağanına tañ qalamın.
Äkemniñ jazbalarında «Jası seksenge kelgen Atığay Aysa aqsaqal: «Özime baylıq bitpegenmen noğayğa jaldanıp keruenbası boldım. Bwqara,Taşkent, Bişkek, Toqpaq t.b. qanşama el araladım. Sonda Omarday köñili jay, tört tüligi say adamdı körmedim,-dep aytıp otıruşı edi. -Keybireu däulet bitse de saltanatı kemşin, saltanatı artsa da düniesi olqı, bağı assa da perzenti joq, perzenti bolsa da özin baqıtsız sezinedi. Omardıñ tört qwbılası tügel ğoy! Äsirese qazaq işinde mwnday saltanattı adam joq, sirä! Jetim-jesirge qaraylasuı, bolıstığın paydalanıp para almauı, wrılardı tıyuı, mañayındağı eldiñ balaların qazaqşa, orısşa tegin oqıtuı basqa jwrt añızğa bergisiz edi» degen joldardı jazıptı.
Osınday sän-saltanatı kelisken äulettiñ basına bwlt üyirilip, 1922 jıldıñ 22 naurızda eşbir tekserusiz Omardı eki balasımen, Qosdäulettiñ Jüsip degen inisin atıp ketedi. Artında qalğandarı nağaşıların jağalap Ombığa qaşıp keledi. Onda da belsendiler şığıp, äkemniñ izine tüsedi. Eki miliciya eki qolınan wstap, twtqınğa almaq bolğanda üstindegi şapanın silkip şeşip, qos miliciyanı swlatıp äkem janwşırıp qaşadı eken. Sodan Habarovskiden bir-aq şığadı. Sol ketkennen soğıs aldında ğana nağaşılarına oralıp, osında üylenedi. Artınşa, 1935 jılı men düniege kelgenmin. Äkemniñ ağası men inisi Geologiya jäne barlau tehnikumın bitirip geolog bolıp Semeyde jwmısqa twradı. Äkem şeşesin alıp Semeyge köşedi. Bir üyde 17 jan twrdıq. Osında Habarovskide kezdesken Omarovpen körşi bolıp şığadı. Olarmen baylanısımız äli künge üzilgen emes. Soğıs bastalğanda eki ağası bronmen qalıp, äkem bir inisimen soğısqa ketedi. 1944 jılı men toğızğa kelgende äkem soğıstan oralıp, etikşi bolıp käsip etti. 1948 jılı Semey meşitinde Ğaffar qaziret imam bolatın. Onı Almatığa qazi etip saylağanda ornına äkemdi tağayındap ketedi ğoy.
Äkemiz qanşalıqtı dindar bolsa da bizdi dinge baulığan joq. Jasımda Haydar inim ekeumizdi abıstayğa berdi (mollanıñ äyelin abıstay deydi). Men qara tanığanmen, inimniñ oquğa qwlqı bolmadı. Äkemiz ünemi jazu üstelinde jazbaların jazıp otırğanı esimizde qalıptı. Kisi qazası bolsa, tañğı beste alıp ketetin. Astırtın janaza şığarıp kelgenin bala bolsaq ta biletinbiz. Tayau şığıstan Arab elderine delegaciya kelse arnayılıp äkemdi Almatığa jetkizip, audarmaşılıq etken kezderi boldı. Äkemniñ bilik aldında da bedeli boldı, qalalıq atqaru komiteti aqşa bölip, ülken üy saldırttı. Jwma namazınan keyin jamağat bizdiñ üyge jinalatın. Halıqtıñ meşitke barmaytın zamanı bolsa da äkemniñ ıqpalı ma älde bilimdiligi me jamağatsız bolğan emes. Sol qızmetiniñ belgisindey äkemniñ artında qağazğa arab äripterimen jazılğan uağızdarı qaldı. Qwdaysız qoğamda islamğa adal boldı, jaltaqtap körgen emes, eşkimnen seskenbeuşi edi.
Balaları bizder erkin östik. Orısşa bilim aldıq, muzıka mektepterinde oqıdıq. Solay bolsa da, ärqaysımızdıñ mindetimiz bolatın. Siñilim Hamida nağaşılarımızğa kanikul kezinde jii qatınasıp twrsa, meni köbine Almatığa jiberetin.
Alğaş ret äkemniñ inisi üylendi degen habardı estigende üydegi jalğız kilemniñ jartısın kesip, üydegi jalğız körpege orap men Almatığa jiberdi. Almatığa kelgende toqtaytın üyimiz Ğılmanidiñ üyi edi. Olar qazirgi Ortalıq meşittiñ jertölesinde twrdı. Bäybişesi tolıqtau kelgen qozğalısı qiındau adam. Biraq qızı Ämina pısıq bolatın. Şaruaşılıqtı özi jürgizip, kelip-ketip jatqan qonaqtardı kütip, jaylastıratın. Äkemdi erekşe jaqsı köretin. «ağatayım kele jatır» dep teatrğa bilet alıp qoyatın. Birde esimde äkem bosağadağı qaptağan galoştardıñ işinen özinikin tanımay, Äminadan swrağan bolu kerek, Ämina: «Töbeme salıp jürsiñ deysiñ be, twr ğoy. Öziñ al» degeni bar. Soğan qarağanda erekşe jaqın tartıp, erkeleytini bar ma dep oylaymın. Siñilisi Ükijan ol kezde twrmısta bolatın.
Äminanıñ äkesin bärimiz Säken qalpe dep ataytınbız. Alasalau boylı, öte juas kisi bolatın. Ülkenderdiñ äñgimelerine qwlaq salğanda ünemi uağız aytıp otıratının bayqaytınmın. Bir bayğanım, ötken ömiri turalı eşqaysısı tis jarmaytın. Saken qalpeniñ tüp tegi qazaq arasına siñip ketken başqwrt bolatın.
Bir kelgenimde «Müfti keledi» dep, dayındalıp jatır eken. Balamız ğoy asa eşteñe esimde joq. Biraq, müftidiñ «konservi jemeydi» degeni esimde qalıptı. Jalpı, sol kezderi din basında jürgender birin biri tuıs twta ma, balalarımen aralas-qwralas bolıp jatatın. Meniñ özim Leningradtağı mollanıñ üyinde boldım, Hamida siñilim Mäskeudegi mollanıñ üyinde qonaqtap jatqanın bilemin. Olardıñ bizderdi jatsınğan qabağın körmeppin.
«Zakon Oma, sila toka»
Raşida Ğazizovna degen äkemniñ inisiniñ äyeli Qarağandıdağı universitettiñ kafedra meñgeruşisi bolıp qızmet etti. Äkem kelinim dep özimsindi me qaydam, jürgen jerlerinde mektep bitirip jatqan bala bolsa bir paraq qağazğa kelininiñ atı-jönin jazıp, sol oquğa jiberip otıratın. Raşida jeñgemizdiñ bwl eñbegi este qalmas pa edi, mına oqiğa bolmağanda. Äkem jiberdi me, älde özdiginen keldi me belgisiz, jası birazğa kelgen saqa jigit fizikadan emtihan tapsıradı. Orısşa bilmegen soñ qazaqşa aytuğa kelisedi. Ğaziza jeñgeme öz jağdayın aytıp twrıp, arasında orısşalap «Zakon oma, Sila toka» dep kidirmesten bastırmalatıp söyley beripti. Emtihan alıp otırğan äyel qazaqşa tüsinbey biraq «zakon oma sila tokanı» bilip otırğan soñ jeñgemniñ bağasına kelispey, jaqsı bağa qoyıp, oquğa tüsken eken. Äkemizdiñ jastar oquğa tüsip, adam bolsın dep qamqorlap, qatarğa qosılsın degen oyın iske asırğanı şığar. Özi sebepker bolıp, Raşida Ğazizqızınıñ kömegimen sol jıldarı köp bala maman atanıp ömirge joldama aldı.
Ateizmge qarsı küres jolında
Äkemiz tek qana Semey qalasınıñ imamı bolıp qoyğan joq, islam dinine jala jabuşılarmen aşıq küresip, pikirin bildirip otırğan. Qazaqstan Ortalıq partiya komitetiniñ birinşi hatşısı D.Qonaevqa jazğan maqala- hatında körinedi.
Onda 1960 jılğı «Mädeniet jäne twrmıs» jurnalınıñ 1-6 sandarında «Ölik jöneltudegi öreskeldik» degen maqala jäne sodan tuğan «Eki ğwrıp» jäne «Bar bäleket dinde» degen maqalalarğa «dindi şın tanığan adamnıñ aytarı mınaday» dep ädilin aytqan eken.
Jäne «osınday öreskel isterdiñ anığın bilmesten dinge jabu mädeniet atımen atalğan jurnalğa sıyımsız bolar, onda ötirik aralasu wyat bolar dep oylaymın» dep jazıptı.
«Biz, imamdar, dinşilderdiñ bas qosqan jinalıs meyramdarında sayasi bağıtqa qarsı söz söylep, olardıñ betin basqa jaqqa bwrmaymız, memlekettik isti orındaudan taydırmaymız, qoğamdıq sayasi ömirden ajıratıp, adamdıqqa jatpaytın, jaman-qatal ğwrıptar jasauğa ötirik aytıp aldamaymız, bir halıqpen ekinşi halıqtıñ arasındağı dostastığınıñ osı zamanda künnen künge nığayya beruine säykestendirip uağızdaymız» dep öz qızmetiniñ mağınasın osı hatqa tüsirgen eken.
1970 jıl 14 fevral' senbi küngi Semey obılıstıq «Semey tañı» gazetiniñ № 32 sanında ateisttik taqırıpqa «Qwrban aytı jäne onıñ kertartpalıq mäni» taqırıbında bilim qoğamınıñ müşesi M.Tölebaevtiñ maqalası jariyalanıp ondağı mäselege bılay dep pikirin bildirgen.
«Dinşilderdiñ köpşiligi jinalğan meşitte Ayt küni söylegen uağızdarımızdı jasırın emes baqılau orındarınan kelip tıñdap twrğan azamattardan swrasa, nemen uağızdağanımızdı aytıp bere alatın şığar. Aytpağandı ayttı, qılmağandı qıldı degen jalañ añızına qattı qınjılıp narazılığımdı bildiremin. Tölebaev joldastıñ bwl jalası ükimetimizdiñ bergen ar-wjdan bostandığına äkimşilik retinde qol swğu bolmaydı?».
Jäne osı maqalasında mına jayttı da aytıp ötipti. «Bizden basqa Semey qalasında eşbir zañdı iltipat qılmaytın, mwsılman bolıp nazarat müftidiñ pätuasın orındamaytın, eski Fevraldıq ideologiyanı qoldap, sodan artılıp şığa almay jürgen qıdırma, dümşe moldalar bar, pensiyağa şığıp, moldalıq qwratın mwğalim-moldalar bar. Rwqsat, baqılaumen jwmıs istep otırğan bizderdi keleke qılıp gazet betine qaralağanşa Tölebaev joldas, anıq qırağı bolsa, solardıñ öreskel äreketterin aytıp jariyalasa bolar edi» deydi.
«Dinge senuşiler men meşit qızmetin atqaruşılardıñ qanday da bolsa qorlauşılıqqa, sonımen qatar meşit isine äkimşilik aralasuğa jol berilmesin degen ükimet jarlığına qaramastan jalañ nasihatpen qaralauğa şığadı. Öziniñ otan aldındağı azamattıq borışın adal orınday otırıp, dini senimmen otırğandar da joq emes, ol jwrtşılıqqa mälim» dep narazalığın bildiredi.
«Dinşilder ükimettiñ sözin tıñdaydı, qabıldanğan zañdı orındaydı, qoğamdıq tärtipti bwzbaydı. Dindi, din qızmetkerlerin jek köruşilikpen naqaqtap, qanday bolmasın adam balasınıñ adamgerşiligine, wjdan qwqığına ötirik jalamen til tigizu, onı sögu, keketu, mwqatu retinde kemsitu eşbir jerde eşbir azamatqa rwqsat etilmegen» dep aşınıp jazıptı.
«Dinnen, ğılımnan eşbir habarı joq nadan adamdar dindi balağattap, maqalalar jazadı. Olarında köbinese jala, ötirik, tolıp jatqan qatelikter boladı. Osığan tıyım bolsa eken. Ol siyaqtı maqalalar basılardıñ aldında dinniñ tarihın, mädenietin, tarih ğılımın biletin adam qarap şıqsa eken» degen wsınıs aytadı.
Mwnı aytıp otırğanım, ateistik ideologiyanıñ örşip twrğan kezinde qarsı twra bilip, jön-jobasın aytıp islam dinine araşa swrauı, meniñşe qıldıñ üstimen jürgenmen teñ. Birde äkemdi «üş ärip» şaqırtadı. Şeşem ekeui ğimartqa jete bergende äkem qolındağı sağatın şeşip anama beripti. Kelmeske ketip bara jatırmın dep oyladı ma kim bilsin?! Sodan jauaptı adamdarmen söylesip bolğan soñ kidirtpey üyine qaytaradı. Keterinde «sağattı nege şeşip berdiñiz?» dep swrağan eken. Sonda deymin äkem kündiz-tüni üş äriptiñ baqılauında bolğan eken-au.
Madina HAKİMQIZI, QSRO halıq ağartu isiniñ ozıq qızmetkeri


text:
Poroşenko Oraza bayramında musulmanlarğa: tuvğan toprağımız içün küreşte yeñecekmiz
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko musulmanlarnı üç kün devam etken Oraza bayramınen hayırladı. Bu sene bayram iyül 5-te başlandı.
Poroşenkonıñ qayd etkenine köre, bu bayramnıñ «teren diniy manası bar, o insannıñ eñ yahşı hususiyetlerini aça ve ahlâq tarafından yañılaşuvğa yol bere».
Bunen beraber, Petro Poroşenko ukrain halqınıñ birlik-beraberlik olıp, diniy ve milliy farqına baqmadan, beraber manialarnı yeñmege azır olğanını qayd etti.
«İnanam ki, Ukraina içün küreşte ğalebe qazanırmız ve tuvğan topraqqa çoq beklenilgen barışıq ve amanlıq kelir. Er keske sağlıq, quvanç ve muvafaqiyetler tileyim», – dep aytıla prezident memuriyetiniñ saytındaki beyanatta.
Bundan evel ukrain spikeri Andrey Parubiy iyül 5-te Yuqarı Radası toplaşuvında Ukraina musulmanlarını Oraza bayramınen hayırladı. Bundan da ğayrı, Kiyev şeer devlet memuriyetiniñ saytında Kiyev şeer yolbaşçısı Vitaliy Kliçkonıñ hayırlav sözleri yerleştirilgen.
Ukraina haber siyaseti naziri Yuriy Stets öz hayırlavında Ukrainada islâmnıñ esas merkezi, Qırım olğanı ve olacağını qayd etti. Qırımtatar Milliy Meclisi reisi Refat Çubarov Qırımnıñ işğalden azat etilmesi içün küreş muvafaqiyetli olmasını tiledi.
Tünevin Ukrainada ve işğal etilgen Qırımda musulmanlar Oraza bayramını qayd etmege başladı. Camilerde bayram namazı qılındı, çeşit bayram merasimleri keçirildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Avropa Şurasınıñ yañı sanktsiyaları Rusiyeniñ 15 vatandaşına qarşı kirsetildi
Azatlıq Radiosı bildirgeni kibi, Avropa Şurası 15 rusiyeli vatandaşnıñ sermiyalarını «buzlatıp», vizalarınıñ berilüvini yasaq etti.
Cedvelge: rusiyeli vitse-premyeri Dmitriy Kozak, Qırım prezidentiniñ daimiy temsilcisi Oleg Belaventsev, qırım işleri boyunca nazir Oleg Savelyev, Aqyar «gubernatorı» Sergey Menâylo, Qırım icra akimiyetiniñ senatorı Olga Kovitidi, devlet dumasınıñ vitse-spikerleri Lüdmila Şvetsova ve Sergey Neverov, Dİİ reberi İgor Sergun, RF baş ştabınıñ yolbaşçısı Valeriy Gerasimov, Dİİ hadimi İgor Strelkov, Ukraina cenüb-şarqındaki imaye yetekçileri German Prokopyev ve Valeriy Bolotov, Donetsk halq cumhuriyetiniñ reisi Sergey Purgin, ve cumhuriyet temsilcdileri Denis Puşilin, Sergey Tsıplakov.
Umumen alğanda, «qara cedvelge» 48 adam kirdi.
Cedvelge: rusiyeli vitse-premyeri Dmitriy Kozak, Qırım prezidentiniñ daimiy temsilcisi Oleg Belaventsev, qırım işleri boyunca nazir Oleg Savelyev, Aqyar «gubernatorı» Sergey Menâylo, Qırım icra akimiyetiniñ senatorı Olga Kovitidi, devlet dumasınıñ vitse-spikerleri Lüdmila Şvetsova ve Sergey Neverov, Dİİ reberi İgor Sergun, RF baş ştabınıñ yolbaşçısı Valeriy Gerasimov, Dİİ hadimi İgor Strelkov, Ukraina cenüb-şarqındaki imaye yetekçileri German Prokopyev ve Valeriy Bolotov, Donetsk halq cumhuriyetiniñ reisi Sergey Purgin, ve cumhuriyet temsilcdileri Denis Puşilin, Sergey Tsıplakov.
Umumen alğanda, «qara cedvelge» 48 adam kirdi.


text:
Rusiye elçihanesine ücüm etkenler yaqalandı
Kiyevdeki Rusiye elçihanesi yanında ötkerilgen narazılıq aktsiyası iştirakçilerni, qabul etilgen diplomatik munasebetler ve diplomatik müessiselerni qoruv normalarına uymağan provokatsion areketler yapılması içün qullanmaları mümkün ediler. Bu aqqında Ukraina tış işler Nazirliginiñ beyanatında aytıla, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Berilgen malümatqa köre, Rusiye elçihanesine ücüm etken provokatorlar yaqalandı, diplomatik temsilcilikniñ havfsızlığını ğayrıdan tiklemek içün mahsus tedbirler alıp barıla.
Cumaertesi künü Kiyevdeki Rusiye elçihanesi yanında Rusiyeniñ Ukrainağa nisbeten alıp barğan siyasetine qarşı narazılıq aktsiyası ötkerildi. Numayışçılar Ukrainağa kirgen Rusiye tankları ve Luganskta separatistler tarafından urıp tüşürilgen İL-76 uçağında 46 adamnıñ elâk olmasınen bağlı açuvını kösterdiler. Narazılıq aktsiyasınıñ iştirakçileri Rusiye bayrağını tartıp aldılar, diplomatlarnıñ bir qaç maşinasını avdardılar, binağa yımırta ve boya attılar.
AQŞ Kiyevdeki Rusiye elçihanesine ücümni takbih etip, Ukraina akimiyetini çetel diplomatik temsilciliklerini qoruv boyunca halqara talaplarğa riayet etmege çağırdılar.
Berilgen malümatqa köre, Rusiye elçihanesine ücüm etken provokatorlar yaqalandı, diplomatik temsilcilikniñ havfsızlığını ğayrıdan tiklemek içün mahsus tedbirler alıp barıla.
Cumaertesi künü Kiyevdeki Rusiye elçihanesi yanında Rusiyeniñ Ukrainağa nisbeten alıp barğan siyasetine qarşı narazılıq aktsiyası ötkerildi. Numayışçılar Ukrainağa kirgen Rusiye tankları ve Luganskta separatistler tarafından urıp tüşürilgen İL-76 uçağında 46 adamnıñ elâk olmasınen bağlı açuvını kösterdiler. Narazılıq aktsiyasınıñ iştirakçileri Rusiye bayrağını tartıp aldılar, diplomatlarnıñ bir qaç maşinasını avdardılar, binağa yımırta ve boya attılar.
AQŞ Kiyevdeki Rusiye elçihanesine ücümni takbih etip, Ukraina akimiyetini çetel diplomatik temsilciliklerini qoruv boyunca halqara talaplarğa riayet etmege çağırdılar.


text:
Qırımda 17 derecege qadar ayaz ve buzlavuqnıñ olması beklenile
Qırımda yanvar 24-den 25-ne qadar ava araretiniñ sıfırdan aşağı 14-17 derecege qadar tüşmesi beklenile, bunı Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti bildirdire.
«Bu sebepten yarımada suv obyektlerinde buzda havfsızılq qaideleriniñ bozulması sebebinden fevqulâde vaziyet ve qazalarnıñ olması mümkün», – denile beyanatta.
Matbuat hızmetinde hatırlatalar ki, bu sene başında qurtarıcılar buz üstüne çıqqan bir qızğa endi yardım köstergen ediler.
Bu kibi vaqialarnıñ ögüni almaq içün Qırım idaresiniñ hadimleri Qırımnıñ suv obyektlerini nezaret ete, balıqçılar ile añlatuv subetlerini keçire. Qırım qurtarıcıları qırımlılarnı muqayt olmağa çağıra.


text:
Bağçasaray meclisiniñ binadan çıqarılması aqqında iş boyunca mahkeme mart ayına qaldırıldı
Kira añlaşmasınıñ toqtatılması ve binadan Bağçasaray regional meclisiniñ çıqarılması aqqında iş boyunca mahkeme toplaşuvı 2015 senesi mart 10-da keçirilecek. Bunı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası İlmi Ümerov Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi.
«Mahkeme fevral 10-da keçirilecek edi, lâkin onı bir ayğa qaldırdılar. Eskiden bu meselelerni Ahtem Çiygoz (Meclis reisiniñ muavini, Bağçasaray regional meclisiniñ reisi – muar.) baqqan edi. Şimdi, añlağanıma köre, bu meselelerni men ögrenecem», – dep ayttı Ümerov.
«REP JF BGS» kommunal müessisesiniñ Bağçasaray meclisi yerleşken Puşkin, 1 adresinde binanı kirağa alğan «Sovet üçiteley» cemaat teşkilâtına açqan davası boyunca añlaşma kiracı tarafından bozulğanı aqqında qarar qabul etilgen edi, böyle etip kira añlaşması toqtatılmaq kerek.
Regional meclisniñ mahkeme toplaşuvından haberi olmadı.
Bundan evel Qırımtatar Milliy Meclisini Aqmescit merkezindeki «Qırım» Fondu» Hayriye teşkilâtına ait binadan çıqarğan ediler.
Noyabr 18-de Aqmescitte mahkeme toplaşuvında «Qırım» Fondu» Hayriye teşkilâtınıñ reberi Riza Şevkiyevni 350 biñ rublege cezaladılar, fondnı ise – 4,5 million rublege. «Qırım» Fondu» Hayriye teşkilâtınıñ mal-mülki, şu cümleden Aqmescitniñ merkezinde yerleşken binanı, açıq bazarğa çıqarmağa planlaştıralar.


text:
Kiyevde Hıdırlez bayramı mayıs 7-de qayd etilecek
Saçuv işleri başlanmasınıñ timsali olğan qırımtatar halq Hıdırlez bayramı Kiyevde «Qırım alanında» («Krımskaya polâna») «PaskaFest» festivali çerçivesinde keçirilecek. Bu aqta teşkilâtçı «Qırım evi» devlet müessisesi bildirdi.
«Pashadan soñ «Qırım alanı» Hıdırlezni qayd etecek!» – dep aytıla müessiseniñ beyanatında.
Hıdırlez türk halqlarınıñ eñ büyük bayramlarından biri ola, onı XIX asırda üç kün devamında qayd ete ediler. Onı mayıs 6-da, Hıdır (al-Hıdır) ve İlyas azizleriniñ yer yüzünde körüşkenleri künü olaraq qayd eteler.
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda bu bayramğa bağışlanğan merasim mayıs 3-te teşkil etile. Bayram programmasında Qırımnıñ çeşit regionlarından ketirilgen milliy çadırlar tiklenilecek. Bu yerde qırımtatar halqınıñ ayat tarzı ve adetleri, dekorativ-ameliy sanat ustaları işleriniñ sergisi, milliy aşlar ve Dağıstanlı canbazlarnıñ çıqışları taqdim etilecek.
İçtimaiy ağlarda rusiyeli Qırım ükümeti devlet müessiselerde çalışqanlarnı ve mektep talebelerini bayramğa kelmege mecbur etken vesiqa derc etildi.
Bundan evel Qırımtatar Milliy Meclisiniñ temsilcileri Qırımnıñ rusiyeli ükümeti tarafından teşkil etilgen Hıdırlez bayramına bağışlanğan merasimlerde iştirak etmege red etkenlerini bildirdi. Böyle merasimlerden vatandaşlarnı da vazgeçmege çağırdılar.
Kiyevde «Qırım alanı» ziyaretçilerini Qırım aşları, master-klasslar bekleycek, bu yerde suvenirlerni satın almaq ve hayriye lotereyada iştirak etmek, Cemil Karikov yolbaşçılığında «Maqam» muzıka mektep-studiyası iştirakçileri tarafından ananeviy qırımtatar aletlerinen çalığnan qırımtatar halq muzıkasını diñlemek mümkün olacaq.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qızılordada qaraqşılıq şabwıl jasağan 4 adam ustaldı
QIZILORDA.QazAqparat-Qızılorda oblısı Işki ister departamentiniñ polïcïya qızmetkerleri düken ïesiniñ üyine qaraqşılıq şabwıl jasağan 4 qılmıskerdi ustadı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Oqïğa 2017 jıldıñ 3 mamır küni tañğı sağat 04.48 şamasında orın alğan. Betterine betperde kïgen 4 azamat Qaynarbaev köşesinde ornalasqan üyge basa köktep kirgen. Sol waqıtta üylerinde uyıqtap jatqan 39 jastağı üy ïesin jäne 37 jastağı siñlisin qarwmen qorqıtıp, ayaq-qoldarın baylap-tastağan. Sodan keyin jatın bölmede turğan 130 mıñ teñge kölemindegi aqşanı jäne sol üyde ornalasqan dükennen temeki önimderin alıp, oqïğa ornınan boy tasalağan. Keltirilgen jalpı şığın kölemi 230 mıñ teñgeni qurağan.
Qurılğan arnayı jedel tergew tobı derew qılmıstı aşwğa kirisip, barlıq aqparattar men derekter tekserilip, jan-jaqtı nusqalar qarastırıldı. Jürgizilgen jedel-izdestirw şaraları nätïjesinde 22, 25, 28 jäne 27 jastağı küdiktiler ustalıp, Waqıtşa ustaw ïzolyatorına qamaqqa alındı.
Atalğan derek Sotqa deyingi tergep-tekserwdiñ birıñğay tizilimine Qazaqstan Respwblïkası Qılmıstıq kodeksiniñ 192-babı 2-böligi 1 jäne 3 tarmağı (adamdar tobınıñ aldın ala söz baylaswımen jasalğan qaraqşılıq) boyınşa tirkelip, tergep-tekserw jumıstarı jürgizilwde.


text:
Çeçnyada yaña qorbannar
Bügen Çeçnyanıñ Gudermes rayonında komendatura BTRı fugasta şartrlaw näticäsendä, Rusiäneñ ber xärbie xäläk bulğan, 3-se yaralanğan.
Uzğan töndä Groznıy yaınndağı Goragorski awılında militsiä postına xöcüm yasalğan, näticädä ber militsiä xezmätkäre yaralanğan. Xöcümçelär postqa 2 raketa atqan, annarı qaçqan.
Şatoy rayonında patrul maşinasına ut açılğan. 2 ofitser häm maşina yörtüçese yaralanğan.
Uzğan töndä Groznıy yaınndağı Goragorski awılında militsiä postına xöcüm yasalğan, näticädä ber militsiä xezmätkäre yaralanğan. Xöcümçelär postqa 2 raketa atqan, annarı qaçqan.
Şatoy rayonında patrul maşinasına ut açılğan. 2 ofitser häm maşina yörtüçese yaralanğan.


text:
BMT Rusiye akimiyetini qırımtatarlarnı qorquzmaqtan vazgeçmege çağıra
Qırımda insan aq-uquqlarına riayet etüv vaziyeti kerginleşe ve yarımadadan qıtaiy Ukrainağa köçip ketken insanlarnıñ sayısı ep arta. Qırımtatarlarğa qarşı eñ ziyade basqı yapıla.
Bu aqqında Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ Ukrainada insan aqlarına riayet etüv aqqında yañı maruzasında aytıla.
İnsan aqları boyunca idare Qırım akimiyeti ve Rusiye akimiyetine qırımtatarlarğa qarşı basqı, qorquzuv areketlerini toqtatmağa ve yarımadanıñ er bir sakinine esas aqlarını kefil etmege çağıra.
BMT qırımtatar faalleriniñ öldürüvleri ve zorbalıq ğayıp oluvlarını ögrenmege, em de Qırımda BMT insan aqları boyunca yuqarı komissar boyunca insan aqlarına riayet etüv vaziyetiniñ monitoring temin etilmesine çağıra.
BMT malümatlarına köre, Qırımdan qıtaiy Ukrainağa mecbur köçip ketken insanlarnıñ sayısı 17794 insannı teşkil etti.


text:
Polozov «26 fevral» işi boyunca esas şaatnıñ sorğusını tarif etti
Adliyeci Nikolay Polozov fevral 2 künü, Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ işi boyunca mahkeme toplaşuvında esas şaatlardan biri sorğudan keçkenini bildirdi. Bunı Polozov Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında beyan etti.
Advokat: «Bügün esas şaatlardan biri olğan – Enver Arpatlı (Aluşta şeer yolbaşçısınıñ sabıq muavini – QA) sorğudan keçti. Bundan evel, biz video-yazılarnı seir etkende, o mezkür vaqialarda bayağı faal surette iştirak etkenini körgen edik. Bundan da ğayrı o, mitingniñ keçirilmesi aqqında qarar qabul etilgen Meclis toplaşuvınıñ ketişatı aqqında da malümat berdi. Şaat Arpatlı – qabaatlayıcı tarafnıñ şaatı olaraq davet etilgen olsa da – onıñ ifadeleri, elbette, qabaat iddiasını boza», – dep ayttı.
«Onıñ aytqan birinci şeyi – Meclis toplaşuvında kütleviy nizamsızlıq aqqında cinaiy planlar azırlanılmağanı edi, ve bu, tabiiy ki, gizli şaat Petrovnıñ ifadelerine ters kele. Ekinciden, o pek müim şey ayttı. Qabaatlayıcı tarafnıñ fikirine köre, uzun vaqıt devamında Çiygoz çeşit türlü miting ve merasimlerniñ teşkilâtçısı edi. Muqayese olaraq, 26 fevral künü de mitingni o teşkil etmek kerek edi. Lâkin 2013 senesi yañıdan saylavlar keçirilgen edi ve vazifeler deñişken edi. Bundan soñ mitinglerni Zaur Smirnov teşkil ete edi. Ve şaat bunı ayttı», – dedi o.
Bundan evel Polozov, Kreml tarafından tain etilgen Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönov, mahkemede Ahtem Çiygoznıñ işi boyunca şaat olaraq sözge çıqıp, nizamsızlıqnıñ teşkil etilmesinde Çiygoznıñ rolü ne olğanını aytıp olamağan edi.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde alıp bara, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Ïran bïligi älemdik derjavalarmen yadrolıq bağdarlamasına qatıstı kelissöz jürgizip, kelisim jasasqan delegacïyanı marapattadı.
Ïran prezïdenti Xassan Rowxanï 8 aqpanda sırtqı ister mïnïstri Moxammad Javad Zarïfke "Eren eñbek" medalin saltanattı şarada tabıstadı.
Ïrannıñ memlekettik atom energïyası qızmetiniñ basşısı Älï Akbar Salexï men qorğanıs mïnïstri Xwseyn Degxan "Erlik" medalimen marapattaldı. Bulardan özge tağı 20 şenewnik kelissöz kezindegi qızmeti üşin türli medaldarmen marapattaldı.
Ïran 2015 jılı 14 şildede AQŞ, Resey, Qıtay, Ulıbrïtanïya, Francïya jäne Germanïyamen yadrolıq bağdarlamasın şektep, esesine Ïranğa salınğan xalıqaralıq sankcïyanı alw twralı kelisim jasasqan. Qañtardıñ ortasında BUU-nıñ atom isteri jönindegi agenttigi (MAGATE) Tegeran özine alğan mindettemesin tolıq orındağanın rastağan soñ Ïranğa salınğan ekonomïkalıq sankcïyalar alınğan.
Derekközi: Azattıq
Tegï: Sayasat,
Kommentarïï


text:
Eger, olar bul tärtipke bağınbağan jağdayda 5 mıñ şveycar franki (5036 dollar) köleminde ayıppul salınadı.
Qol berip amandaswğa qarsılıq özge adamdardı özi ustanatın din tärtibin orındawğa mäjbürlew dep bağalanwı mümkin. Sonımen qatar, Bazel-Land mädenïet, sport jäne bilim departamentiniñ qızmetkerleri qol berip amandasw şveycarïya mädenïetiniñ dästürli türi ekenin, oğan qarsılıq tanıtqandarğa qatıstı keyin jumısqa ornalasw, mansap qww kezinde kedergiler şığwı mümkin ekenin eskertken.
Bul jağdayğa sebep bolğan Tervïl qalasındağı mektepterdiñ birinde bolğan oqïğa. Onda eki oqwşı ustazğa qol bermey, musılmandarda er men äyeldiñ denesi janaspawı tïis degen wäj aytqan. Sosın mektep äkimşiligi oqwşılardıñ waqıtşa qol berip amandaspawına mümkindik berip, jağdaydı öz qarawlarına alğan edi.
Kommentarïï


text:
Kiyevde Mustaqillik Kününde arbiy yürüş olmaycaq – prezident memuriyeti
Kiyevde Mustaqillik Kününde arbiy yürüş olmaycaq, dep bildire prezident memuriyetiniñ başı muavini Vitaliy Kovalçuk.
«Avgust 24 künü arbiy yürüşniñ keçirilmesi planlaştırılmay. Mustaqillik Meydanı ve Hreşçatikte tedbirlerniñ keçirilmesinde iç bir arbiy tehnika iştirak etmeycek», – dey Kovalçuk.
Bunıñ yerinde o şunı qayd etti ki, «Mustaqillik Yürüşiniñ keçirilmesi planlaştırıla, yürüş merkezinde memleket qoruyıcısınıñ sıması olacaqtır».
Avgust 24 künü Kiyevde aqşam klassik simfonik muzıkasınıñ kontserti keçirilecektir.
Bıltır, Donbassta arbiy areketlerniñ olmasına baqmadan, Kiyevde Mustaqillik Kününde arbiy tehnika ile yürüş keçirilgen edi.


text:
Tanımal portwgaldıq fwtbolşı Krïştïanw Ronaldw qazaqstandıq boksşı Gennadïy Golovkïndi twğan künimen quttıqtap, qolı qoyılğan jeydesin sıyğa tarttı. Osığan deyin madrïdtik klwbtıñ üzdik surmergeni Genanıñ «instagram» jelisindegi resmï paraqşasına jazılğan edi.
Ayta keteyik, GGG 8 säwir küni 34 jasqa tolğan bolatın.
Orta salmaqta WBA (Super), WBS (Interim), IBF jäne IBO nusqaları boyınşa älem çempïonı atağına ïe otandasımız 23 säwir küni şarşı alañğa şığadı. Qarsılası – amerïkalıq Domïnïk Weyd.
massaget.kz
Tegï: Bizdiñ maqtanışımız,
Kommentarïï


text:
Bala ömirindegi mañızdı şaqtıñ biri – säbïdi qırqınan şığarw. Belgili änşi osını eskergen bolwı kerek, ol öziniñ Instagram paraqşasında kişkentayımen birge tüsken fotosın jüktep oğan: «Bügin Ramïske 40 kün toldı, Allağa şükir!..» dep jazba qaldırğan.
Eske salay keteyik, üstimizdegi jılğı 21 tamızda Lïdo üşinşi ret ana atanğanı belgili. Änşi jeke paraqşasında balasına qoyılğan esimge baylanıstı bılay degen bolatın: «Ramïs - musılmanşa esim. Arab tilinen awdarğanda «sïmvol», «erekşe belgi» degen mağına beredi».
Biz öz kezegimizde, kişkentay Ramïske jäne onıñ anasına aman-esen öse beriñder dep aytqımız keledi!
Derekközi: reactor.inform.kz
Avtorı: Aysara
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Asya Dizi
Kiss Me
Kiss Me
Kiss Me 13. Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 13. Bölüm, Kiss Me 13. Bölüm hd dizi izle, Kiss Me 13. Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 13. Bölüm tayvan dizisi, Kiss Me 13. Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me 12. Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 12. Bölüm, Kiss Me 12. Bölüm hd dizi izle, Kiss Me 12. Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 12. Bölüm tayvan dizisi, Kiss Me 12. Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me 11. Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 11. Bölüm, Kiss Me 11. Bölüm hd dizi izle, Kiss Me 11. Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 11. Bölüm tayvan dizisi, Kiss Me 11. Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me 10. Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 10. Bölüm, Kiss Me 10. Bölüm hd dizi izle, Kiss Me 10. Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 10. Bölüm tayvan dizisi, Kiss Me 10. Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me 9. Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 9. Bölüm, Kiss Me 9. Bölüm hd dizi izle, Kiss Me 9. Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 9. Bölüm tayvan dizisi, Kiss Me 9. Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me 8. Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 8. Bölüm, Kiss Me 8. Bölüm hd dizi izle, Kiss Me 8. Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 8. Bölüm tayvan dizisi, Kiss Me 8. Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me 7. Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 7. Bölüm, Kiss Me 7. Bölüm hd dizi izle, Kiss Me 7. Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 7. Bölüm tayvan dizisi, Kiss Me 7. Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me 6. Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 6. Bölüm, Kiss Me 6. Bölüm hd dizi izle, Kiss Me 6. Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 6. Bölüm tayvan dizisi, Kiss Me 6. Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me 5. Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 5. Bölüm, Kiss Me 5. Bölüm hd dizi izle, Kiss Me 5. Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 5. Bölüm tayvan dizisi, Kiss Me 5. Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me 4. Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 4. Bölüm, Kiss Me 4. Bölüm hd dizi izle, Kiss Me 4. Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 4. Bölüm tayvan dizisi, Kiss Me 4. Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me 3. Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 3. Bölüm, Kiss Me 3. Bölüm hd dizi izle, Kiss Me 3. Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 3. Bölüm tayvan dizisi, Kiss Me 3. Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me 2. Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 2. Bölüm, Kiss Me 2. Bölüm hd dizi izle, Kiss Me 2. Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 2. Bölüm tayvan dizisi, Kiss Me 2. Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me 1.Bölüm izle
Etiketler: Kiss Me 1.Bölüm, Kiss Me 1.Bölüm izle, Kiss Me 1.Bölüm tayvan dizi izle, Kiss Me 1.Bölüm tr altyazılı izle, Kiss Me 1.Bölüm türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me
Kiss Me Konusu
Etiketler: Kiss Me, Kiss Me izle, Kiss Me tayvan dizi izle, Kiss Me tr altyazılı izle, Kiss Me türkçe altyazılı izle,
Kategori: Kiss Me


text:
Qırımda yaş ocalar içün yer yoq, olarnı Rusiye regionlarına yollaylar
Bugün Qırımnıñ umumtasil mekteplerinde ocalar içün boş yer yoq derecededir. Bunı matbuat konferentsiyasında Qırımnıñ tasil, ilim ve gençlik naziri Natalya Gonçarova bildire, yaza Novosti Krıma.
«Qırımda boş yer aman-aman yoq, bundan da ğayrı, şeerlerde — Aqmescit, Kezlev, Yalta, Aluşta, Kefede ocağa ayırılğan orta seviyeli yük — bir stavka civarında. Yani, er şey tertipke ketirilgen», – dey şimdiki nazir.
Köy ve rayon mekteplerinde, dey Gonçarova, birer yer bar — informatika, esap, muzıka ocası.
O şunı da qayd etti ki, universitetler ocalıq yönelişine studentlerni qabl etkende, yarımadanıñ ocalarğa ihtiyacını nazarğa almağan edi.
«Şunıñ içün bugün iş yerleriniñ olmaması içün mesüliyetni yalıñız tasil nazirligine yüklemege mümkün degil. Mında universitetler de mesüliyetlidir«, – dey Gonçarova.
Nazir dey ki, bugün Rusiye Federatsiyasınıñ diger subyektlerinde boş yerler bardır ve tasil nazirligi muracaat etken er bir kişige bunı bildire.


text:
Aqyarda politsiya camini teşkerdi - İslâmov
Aprel 22-de, cuma künü Aqyarda politsiya hadimleri cami etrafını sardı ve içinde olğan er insannıñ vesiqaları ve cep telefonlarını teşkerdi.
Bu aqta Qırım qamaçavı aktsiyası ştabınıñ yolbaşçısı Lenur İslâmov Facebook saifesinde bildirdi.
«Bugün Aqyarda (Sevastopolde) cuma namazından soñ rus politsiyası keldi, cami etrafını sardı, ve er kesten pasport ve cep telefonlarınıñ malümatını köstermege talap etti», – dep yazdı İslâmov.
Uquq qoruyıcılar rusiyeli mahsus hızmetler Qırımda musulman cemiyetleriniñ temsilcilerinen ekstremizmniñ ögüni almaq içün subetler keçirgeni aqqında çoq kere haber ete ediler.
Qırımtatar Milliy Meclis ve uquq qoruyıcı teşkilatları bir qaç sefer ilân etkenlerine köre, 2014 senesi Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ yarımadada qırımtatarlarğa qarşı repressiyalar yüz bere, amma Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti bunı red ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Ufa sakinleri «Qırım bizimki. İmkânsız şey yoq» avto yürüşi ile Qırımğa yol ala
«Qırım bizimki. İmkânsız şey yoq» adlı avto yürüş tünevin, iyül 11-de rusiyeli Ufa şeerinde başlandı. Bu aqta «Başkortostan» DTRK bildire.
Qayd etilgenine köre, avto yürüş «yarımada sakinlerine qol tutmaq içün» teşkil etildi. İştirakçilerniñ sözlerine binaen, merasim «em nesillerniñ, em de bütün devletniñ birdemligi timsali» olmalı.
İştirakçilerni beş kilometrden ziyade yol bekley. Avto yürüş marşrutı Volgograd, Keriç, Aqyar, Qarasuvbazardan keçecek, seerniñ er birinde «vatanperver şou» teşkil etilecek, dep aytıla beyanatta.
«Ulu Vatan cenki vaqtında olğan ava uruşınıñ tarihiy rekonstruktsiyasını köstrecek uçucılar, er aqşam bu şeerlerniñ er birinde taqdim etilecek ğalebe fişenki – bularnıñ episini dostlar yapa. Bundan bir kapık qazanmaymız. Bu, şeerlerniñ sakinlerine ediyedir, veteranlarımızğa minnetdarlıqtır», – dep ilân etti leyha idarecisi Aynur Galâutdinov.
Avto yürüş Rus coğrafik cemiyetiniñ regional bölügi ve Başkortostan Cumhuriyeti DOSAAF-ı tarafından teşkil etildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
ŞÄXESLÄR HÄM FİKERLÄR
29 nçı oktyabr'dä Törkiyä Cömhüriyäte tözelüneñ 94 yıllığı bilgeläp ütelä
İlbaşı idaräse süzçese İbrahim Kalın mäqaläse
Rusiyä-Törekmänstan bağlanışları qısalarında Tatarstan belän Törekmänstannıñ üzara xezmättäşlege
Törkiyä İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan Däwlät başlığı wazıyfasındağı öçençe yılın turıdan-turı êfirda bäyäläde
Törkiyä 1974nçe yılda törek xalqına qarşı höcümnärne totqarlaw öçen utrawda xäräkät ütkärä.
Bügen – Törkiyäneñ iñ mäşhür mäzäkläreneñ çığanağı Xuca Näsretdinnı räxmät häm Allahnıñ yarlıqawı belän iskä töşeräbez.


text:
Avropa şurasınıñ yolbaşçısı Donald Tusk oldı
Poloniyanıñ sabıq baş naziri Donald Tusk bazarertesi künü, dekabr 1-de, Avropa şurasınıñ prezidenti işine başladı, – dep haber ete RBK Reuters agentliginiñ malümatına esaslanıp.
Tusktan evel 2009 senesinden itibaren bu vazifede Herman Van Rompuy bulunğan edi.
«Bizde yalıñız skeptikler degil, duşmalarımız da bar. Siyasiy ayat Avropağa keri qayttı. Tarih keri qayttı. Bu zamanda emin bir reberlik ve siyasiy birlik kerek», – dedi siyasetçi.
Donald Tusk çıqışta bulunır eken, kendi sıñırlarını qorumaq ve onıñ bu qıymetlerine qoltutqanlarğa yardım etmek kerekligini qayd etti.
O, kelecek sene Avropa ve AQŞ arasında munasebetler içün ğayet müim olacağını ayttı.
Neşirniñ malümatına köre, Tusknıñ bu vazifede ilk müim vaqialardan biri dekabr 18-19 künleri Avropa yatırım fondu boyunca añlaşma baqılması olacaqtır.
Avropa birliginiñ 28 memleket lideri bu meseleni muzakere etmek kerekler.
Donald Tusk sentâbr 9-da Poloniya baş nazir vekâletlerini yekünledi. Avropa şurasınıñ prezidenti vazifesine onı avgust 30-da Brüsselde Avropa birligini sammitinde sayladılar.


text:
Smedlâyev: Qırımda rusiyeli ükümet Umerovnı bedence yoq etmege istey
Qırımda «separatizm» içün Rusiye ükümeti tarafından mahküm etilgen İlmi Umerovnıñ psihiatrik ekspertizadan keçirilüvi onıñ bedence yoq etilmesi içün qullanıla bile. Böyle fikirni Qırımtatar Qurultayı Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev bildirdi.
«İlmi Umerovnıñ sağlıq alına baqmadan, ve mahkeme qararı işke tüşürilmegenine baqmadan, FSB hadimleri onı psihiatrik ekspertizadan keçirmek içün statsionar rejim müessisesine alıp kete. Er alda, onı ceza psihiatriyası qullanılmasınen bedence yoq etmege isteyler», – dep yazdı o Facebook saifesinde.
Qırımda uquq qoruyıcılar İlmi Umerovğa qarşı Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 280.1 maddesi (separatizm) boyunca cinaiy iş açtı.
İlmi Umerovnıñ alı avgust 11-de Qırımda oña qarşı psihiatrik ekspertizanıñ belgilenmesi boyunca mahkemede yaramay oldı. Acele yardım kelip, kardiografik tedqiq yapqan soñ, Umerovnı Aqmescit hastahanesine infarkt havfı ile alıp kettiler. Bundan soñ Rusiyege boysunğan Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesi Umerovnıñ statsionar mahkeme-psihiatrik ekspertizadan keçmesi kerek olğanı aqqında qarar aldı.
İmayeciler bu mahkeme qararına qarşı şikâyet etti.
Avgust 18-de Rusiye FSB hadimleri İlmi Umerovnı psihiatrik ekspertiza keçirmek maqsadınen Aqmescit hastahanesinden alıp çıqardı.
«Memorial» rusiyeli uquq qoruyıcı merkezinde Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerovğa qarşı işğal etilgen Qırımda cinaiy taqipni qanunsız ve siyasiy sebeplerden olğanını ayttılar, çünki o, zorbalıq areketlerine çağırmay edi.


text:
Qırımda Qıtaydan ilk «resmiy» taqımnı eglendireler
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımğa Qıtaydan ilk resmiy teşkil etilgen turistler taqımı keldi. Bu aqta «RİA Novosti» agentligine Kremlge boysunğan Qırm parlamentiniñ sanitar-kurort kompleksi ve turizm boyunca komitetiniñ yolbaşçısı Aleksey Çernâk bildirdi.
«Sentabr 9-da aqşam Aqmescit şeeri ava limanına Qıtaydan turistlerniñ ilk resmiy taqımı keldi, onıñ esas maqsadı, rusiyeli Qırımnı ziyaret etmek ve yarımadanen tanış olmaqtır», – dep ayttı Çernâk.
Onıñ sözlerine binaen, bu, Rusiye ve Qıtay arasındaki vizasız sıñırdan keçüv aqqında añlaşma boyunca işğal etilgen Qırımğa ilk yapılğan ziyarettir.
«Bugün bu birinci taqım, ve kelecekte ciddiy bir perspektivadır. Qıtay – Qırımnı er angi miqdarda turistlernen teminley bilecek yekâne bir devlettir, qıtaylı turistniñ merağı ise, turistik mevsimni eki-üç aydan aman-aman bütün yılğa keñleştire bile», – dedi Çernâk.
Bildirilgenine köre, Qıtay turistleri Livadiya, Vorontsov ve Hanlar saraylarını, «Massandra», Hersones, «Taygan» safari bağçasını ve Sudaq ceneviz qalesini ziyaret etecek, bundan soñ Soçi şeerine ketecek.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Bul twralı Dünïejüzilik densawlıq saqtaw uyımı mälimdedi. Aqparattarğa qarağanda, 2014 jılı jürgizilgen zerttew nätïjeleri boyınşa jer betinde 422 mïllïon adam osı dertke şaldıqqan. Bul 1980 jılğı körsetkişpen salıstırğanda 4 ese köp. Uyım bayandamasında jıl sayın älemdegi 1,5 mïllïon adam taza osı dertke şaldığıp qaza tapsa, 2 mïllïon eki jüz mıñınıñ ölimi atalğan dertpen baylanıstı ekeni aytılğan. Yağnï qant dïabeti dünïedegi adamdar eñ köp qaza tabatın indetter tiziminiñ segizinşi qatarında. Sarapşılar indetke şaldıqqandardıñ deni onıñ ekinşi türimen awıratının aytqan. Al oğan bastı sebep – durıs tamaqtanbaw men salawattı ömir saltın ustanbaw. Sol sebepti mamandar eger jedel äreket etpesek, bul sandardıñ äli de eselep öswi äbden mümkin ekenin eskertedi.
Derekközi: 24.kz
Kommentarïï


text:
Cemilevniñ ofisinde deyler ki, Maydanda açlıq tutqan qırımlı yardımğa razı olmay
Ukraina prezidentiniñ Qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ ofisinde endi üç kündir Maydanda açlıq tutqan qırımlı Server Abibulayev meseleleri ile oğraşalar. Mında erkek teklif etilgen yardımğa razı olmağanını da qayd eteler.
«Erkekke yardım etmek içün bir sıra cemaat teşkilâtları, devlet strukturaları, şu cümleden Ukraina prezidenti memuriyetiniñ Regional siyaset departamenti, Kiyev içtimaiy siyayet hayriye teşkilâtı, Kiyevniñ içtimaiy alışuv merkezi, «Stefaniya» Hayriye teşkilâtları isse qoştılar. Amma vatandaş Abibulayev yardımnı elde etmege istemey ve oña Kiyevde bedava yaşav izniniñ ve meskenniñ berilmesini tapal ete», – deyler matbuat hızmetinde.
Müessiseniñ malümatına köre, erkek şimdi Qırımğa qaytacağını tüşünmey, probemlerniñ al etilmesi ise Qırımda yaşağan ailesi ile munasebetniñ tertipleşmesine bağlı.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, Kiyevde afta devamında 56 yaşında qırımtatarı, mecburen köçip kelgen Server Abibulayev «akimiyetniñ nizamsızlığına» qarşı açlıq tuta. Er kişi Euromaydan faali olğanını ayta. O, Rusiye Qırımnı işğal etken soñ ketti, amma şimdi ne yaşaycaq yeri, ne de aşaycaq şeyi bar.
Ukraina prezidentiniñ Qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisiniñ ofisinde hızmet bu vaziyetni nezaret ete ve qırımlığa yardım etmege azır, dep bildirdiler.


text:
Turçinov: küçlü ordunıñ teşkil etilmesi Ukrainağa Qırımnı qaytarmağa yardım eter
Ukraina Yuqarı Şurasınıñ reisi Oleksandr Turçinov küçlü mudafaa tertibatınıñ ve ordunıñ teşkil etilmesi işğal etilgen Qırımnı qaytarmağa yardım etecegini tüşüne.
Bunı Turçinov TSN programmasında bildirdi.
«Ögümizge böyle vazifelerni qoyacaq olsaq, tek o vaqıt memleketniñ şarqını azat etermiz, em de Qırımnı qaytarıp olurmız», – dedi o.
Turçinov parlament bloktan tış statusından vazgeçüv aqqında muayyen bir qarar almaq kerekligi aqqında ayttı.
«Avropa ve Avropaatlantik birleşmesinden başqa bir yolumız yoq. Yalıñız medeniy memleketlerniñ birleşmesi, şu cümleden Yuqarı Şura da mudafaa pekitmesiniñ qanuniy teminlevini devam etmek ve bloktan tış statusından vazgeçüv aqqında malüm bir qarar almaq kerektir», – dedi o.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
«Qırım.Aqiqat» teleleyhası: Qırım. İşğal fiyatı
365 künden berli Qırım Rusiye akimiyetiniñ nezareti altında qalmaqta. İşğalge yol bermemek imkânı bar edimi? Ne sebepten ukrain askerleri silâlı qarşılıq köstermediler? Qırım işğali halqara havfsızlıq sistemasını yoq ettimi? Ukraina şarqındaki zıddiyet al etilgende Qırım meselesi çezilecekmi?
Programma cumaertesi künü saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit saatine köre saat 12:30) efirge çıqa
Rusiyeniñ Qırım işğalinden sebep qırımlılar, Rusiye, Ukraina ve bütün dünya körgen zararı aqqında – «24»haber telekanalında «Qırım.Aqiqat» teleleyhasında.
Studiya musafirleri – Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarov, «Yevromaydan-Krım» koordinatorı Andriy Şçekun ve siyasiy ekspert Konstantin Matviyenko. Programma alıp barıcısı Qırım jurnalisti Aleksandr Yankovskiy.
Programma cumaertesi künü saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) ve bazar künü saat 11:30 (Aqmescit saatine köre saat 12:30) efirge çıqa. Radio Svoboda ve Qırım.Aqiqat saytlarında saat 18:30 (Aqmescit saatine köre saat 19:30) seyir etmek mümkün.
Radio Svobodanıñ yañı leyhası – işğal etilgen Qırım vaziyetini bilmege istegen insanlar içün azırlandı.


text:
Sarapşılardıñ pikirinşe, AQŞ aqşasınıñ qunı köterilgen sayın, päter qunı tömendeydi. Al sol dollardıñ alıs-berisine qatıstı däliz aldağı aydan bastap 6 teñgege öskeli otır, dep xabarladı KTK arnası.
Dollar şarıqtağalı jıljımaytın mülik narığında satwşılardıñ emes, kerisinşe satıp alwşılardıñ däwreni ornağan. Baspananı burınğı bağamen ötkize almasın bilgender onı biraz arzandatıp, tipti qurılısı keşe ayaqtalğan üydiñ özin türli jeñildiktermen qızıqtırıp berip jatır.
“Qurılıs kompanïyaları arasında qazir nağız «klïent» üşin talas bastalğan. Satıp alwşılardı tartw maqsatında türli akcïyalar jarïyalap, tipti bölip tölewge de usınıstı köbeytip jatır”, – deydi Qazaqstan rïeltorlar qawımdastığınıñ vïce-prezïdenti Nïna Lwkyanenko.
«Klïent» üşin talastıñ kökesi jıl soñına qaray bastaladı dep otır sarapşılar. Sonda bağa tağı arzanday tüsip, tañdaw mümkindigi keñeyedi eken. Tek teñgeniñ qunsızdana tüswi saldarınan, turğın üydiñ qunı budan qoljetimdi bola qoyadı dep aytw qïın. Öytkeni, dollarmen bağa tüskenimen, teñgemen şaqqqandağı esebi äli sol qalpında.
Onıñ üstine, sol AQŞ aqşasın satw-satıp alw dälizi aqpan ayınan bastap baqanday 6 teñgege arta tüspekşi. Tälkekke tüsken teñgege budan keler payda joq.
“Onıñ ülken bir äseri tïedi dep oylamaymın. Teñgeniñ bolaşağı jalpı ükimetten, jalpı bïlikke baylanıstı. Bizde işki öndiris bolsa, sonda Qazaqstan byudjeti, Qazaqstan jalpı işki önimi munayğa ğana baylanıp turmaydı. Sonda ğana teñge turaqtı boladı”, – deydi sarapşı Merwert Maxmutova.
Al keşe ğana 343-ti körsetken AQŞ dolları täwlik ötpey tağı 6 teñgege qımbattap şığa keldi. Aqşa ayırbastaw orındarı qazir onı 349-dan satıp jatır.
Tegï: Narıq jäne turmıs,
Kommentarïï


text:
Şotland fotografı Alan Makfeden birneşe ret swretke tüsirip jürip, aqırında keremet swret kadrın jasadı. Onda köktarğaq qusınıñ eşbir dıbıssız swğa ekpindep kelgen kezin tamaşalawğa boladı.
Fotograf ol jerge küninen birneşe ret barıp turğan. Atalğan qustı barğan sayın swretke tüsirip otırğan.
MakFeden özi qalağan kadrdı jasaw üşin 720 tüsirilim jasağan.
MakFedenniñ munday qadamğa barwına 40 jıl burın atası ıqpal etken körinedi. Atası 6 jastağı MakFedenge köktarğaqtardıñ uyalaytın jerin körsetken.
MakFeden sol kezde jürgen sw tasqınınan keyin, köktarğaq qustarına pana bolsın dep ülken uya da salıp bergen eken.
Derekközi: stan.kz
Tegï: Texnologïya,
Kommentarïï


text:
“Xabar” telearnasınıñ juldızı, “Bizdiñ üy” bağdarlamasınıñ jürgizwşisi Äsel Akbarova änşilik qırınan tanılmaq. Telejürgizwşi Serjan Baqıtjannıñ sözi men änine jazılğan “Alğıs” attı änin jarıqqa şığardı.
Telejürgizşiniñ “Meniñ armanım” attı ekinşi äni de dayın bolıp qalğan sıñaylı.
"Al qurmetti xalayıq, janaşır, tilektes, jaqındarım! Nazarlarıñızğa alğaşqı “Alğıs” attı änimdi usınamın. Äni men söziniñ avtorı Serjan Baqıtjan, aranjïrovkası Pavel Lï” - deydi telejürgizwşi.
Endeşe tanımal telejürgizşi, endi jas änşi Äsel Akbarovağa sättilik tileymiz!
Derekközi: juldyz-alem.kz
Tegï: Mwzıka,
Kommentarïï


text:
Qıtaydıñ Gansw provïncïyasınıñ 20 oqwşısı bir mezette wlanıp awrwxanağa tüsti. Olardı sınıptası egewquyrıqqa arnalğan wmen wlağan dep xabarlaydı Lenta.ru.
Oqïğa Gaolan wezinde orın aldı. Jergilikti mektep oqwşıları wlanw jağdaylarımen köp şağımdanğan. Biraz waqıt ötkennen keyin wlanğan balalarmen birge oqïtın qız olardıñ işetin swına egewquyrıq wın sepkendigin moyındadı.
Atalğan oqïğa boyınşa 14 adam emxanağa jatqızıldı. Olardıñ törtewiniñ jağdayı öte awır.
Al qızdıñ qanday maqsattarda swğa w qosqandığı belgisiz. Quqıq qorğaw organdarı bolğan oqïğanıñ män-jayın anıqtawda.
Kommentarïï


text:
102 jıl burın (1914-1970) akter, kïnorejïsser, Qazaqstannıñ jäne KSRO-nıñ xalıq ärtisi, Qazaqstannıñ eñbek siñirgen ärtisi AYMANOV Şäken Kenjetayulı dünïege keldi.
Pavlodar oblısında twğan. Semey muğalimder texnïkwmında oqıp jürgende, Almatıdağı Qazaq drama teatrına şaqırıldı.
Ş.Aymanov 1933 jıldıñ mawsım ayında teatrğa jumısqa qabıldandı. Ol alğaşında Gramofonov (K.Pogodïn «Meniñ dosım»), Qodar, Aldar köse (Ş.Qusayınov «Aldar Köse»), Ïsatay (I.Jansügirov «Ïsatay - Maxambet»), Kassïo (W.Şekspïr «Otello») rölderin oynadı. Köp uzamay Tïxon, Velïkanov (A.Ostrovskïy «Talanttar men tabınwşılar», «Nayzağay»), Şadrïn (K.Pogodïn «Mıltıqşı adam»), Kïdd (B.Lavrenov «Amerïka dawısı»), Brett (Dj.Gow, A.Dyusson «Tereñ tamırlar»), Xlestakov (N.Gogol «Revïzor»), Kazancev (M.Äwezov «Tüngi sarın») sïyaqtı klassïkalıq rölderdi somdadı.
Bul tulğalar ulttıq saxnamızdıñ sübeli tabıstarına jatadı. Onıñ akterlik bolmısı tulğalı, irgeli, köşeli keyipkerlerdi keskindewge beyim. Ol qazaq saxnasında romantïkalıq teatr mektebin kalıptastırdı. Aqan seri, Qobılandı, Satïn, Petrwçço, Otello beynelerin asa zor akterlik maşıqpen zerledi. «Mıltıqtı adam», «Talanttar men tabınwşılar», «Namıs sotı» attı awdarma pesalardı saxnağa şığarıp, rejïsserlıq jasadı.
1947-1951 jıldarı Qazaq drama teatrınıñ bas rejïsseri boldı.
Ş.Aymanovtıñ rejïsserlik stïlinde ulttıq boyaw, saxnalıq ayşıqtı tür izdewi basım edi. 1949 jılı öz ïnscenïrovkasımen qoyğan «Abay atındağı Qazaq ulttıq pedagogïkalıq ïnstïtwtı» spektaklinde osı izdenisteri anıq körindi. Al «Aqan seri - Aqtoqtı» tragedïyasındağı aqındıq şabıt, änşilik tolğanıs, taza maxabbat, möldir süyispenşilik sezim, fïlosofïyalıq oylar, ulttıq turmıs-salt, ädet-ğurıp dästürleri Ş.Aymanov rejïsswrasınan ansambl tutastığına qurılğan akterlik oyındardan körkem şeşimin taptı.
Akter ğumırınıñ soñına deyin tınımsız şığarmaşılıq izdeniste jürdi. Öner saparımen älemniñ är qïırında bolıp, özi bolğan ortanıñ bärinde qazaq xalqınıñ änimen, önerimen, dästürimen tanıstırwdan tanbadı.
Är türli kïnofestïvalderde, sïmpozïwmdarda Jan Gaben, Jan Mare, Lowrens Olïve, Sofï Loren, Radj Kapwr, Frenk Kopra sïyaqtı älemdik kïnojuldızdarmen kezdesip, solarğa eliktey jürip, özi saxnada, kïnoda oynağan rölderin älemdik bïikke kötere bildi.
«Abay äni», «Jambıl» fïlmderine tüsw arqılı kïno öneriniñ de qır-sırın meñgerip, osı saladağı jemisti jolın bastadı.
1953-1970 jıldarı «Qazaqfïlm» stwdïyasınıñ körkemdik jağın basqarıp, qazaq kïno öneriniñ örkendewine üles qostı.
1953-1966 jıldarı aralığında ol tüsirgen «Maxabbat twralı añız», «Aldar köse», «Atameken», «Nayzatas bawrayında» fïlmderdiñ bärinen de ulttıq boyaw seziledi.
Jurttı qıran-topan külkige batırğan änderi, ekiniñ biriniñ awzınan tüspeytin «Bizdiñ süyikti däriger», «Taqïyalı perişte» fïlmderindegi äzil-külkili körinister men qïsındardıñ da tabïğatı ulttıq dästürlermen tamırlasıp jatır.
Köp izdenistiñ nätïjesinde Ş.Aymanov qazaq kïno önerinde de romantïkalıq-patrïottıq mekteptiñ negizin qaladı.
Onıñ soñğı eñbegi «Atamannıñ aqırı» fïlmi talantınıñ şarıqtaw şoqtığı boldı. Bul fïlm taza iriktelgen akterlik quramı, rejïsserlik sapası, texnïkalıq orındalw deñgeyi jağınan da älemdik talapqa say şıqqan twındı edi.
Ş.Aymanov Qazaqstan Kïnematografïster odağın uyımdastırwğa qatısıp, odaq basqarmasınıñ birinşi xatşısı qızmetin atqardı.
1963 jılı Kaïr qalasındağı Azïya men Afrïka elderi Xalıqaralıq jäne Mäskew qalasında ötken üşinşi xalıqaralıq kïnofestïvalderdiñ qazılar alqası müşesi boldı.
Onıñ esimi Almatınıñ bir köşesine, «Qazaqfïlm» stwdïyasına berildi. Ol turğan üy men stwdïya ğïmaratına memorïaldıq taqta ornatılıp, murajay kabïneti uyımdastırıldı.
«Lenïn», «Eñbek Qızıl Tw», t.b. ordendermen marapattalğan.
Tegï: Kïno jäne TV,
Kommentarïï


text:
Rusiye: aq-uquq qoruyıcıları ekstremizmge qarşı küreşüv merkezlerini yoq etmege talap eteler
Noyabrniñ 26-nda Moskvada, Umumrusiye insan aqlarınıñ qorçalavı oğruna qurultayında aq-uquq qoruyıcıları şimdiki alda olğan ekstremizmge qarşılıq kösterüv idarelerini yoq etmege talap etken qararnı qabul ettiler, dep bildire Azatlıq Radiosı.
Qurultay iştirakçileriniñ fikrine köre, muessise «büyük ölçüde terrorizm ve ekstremizmge qarşı kerçekten küreşmek yerine akimiyetniñ ideologik raqiplerni taqip ete». Ondan ğayrı aq-uquq qoruyıcıları «siyasiy ve ideologik maqsatlarına irişmek içün zorbalıq qullanmağan» teşkilâtlarnı ekstremistik olaraq ilân etüvniñ toqtatılmasını talap ettiler.
Bu cümleden şimdiki alda olğan «E» Merkezini yoq etmek teşebbüsi ile «İnsan aqları oğruna» areketiniñ rehberi Lev Ponamaröv çıqışta bulundı. O, terrorizm ve ekstremizge qarşı küreşüv bayraqları altında insan aqları ve ürriyetleriniñ sıñırlanması yapıla, dedi.
Ponamaröv, qurultay iştirakçilerine muracaatta bulunıp: «Telükesizlik muessiseleriniñ faaliyeti Rusiye vatandaşlarına qarşı doğrultılğan… Mahkeme şubesiniñ statistikasına köre, 2003 senesinden soñ anayasa qurumı ve telükesizlik esaslarına qarşı yapılğan cinayetler boyunca mahküm etilgenlerniñ sayısı 28 qat arttı. Cinayetçilerniñ sayısı 28 qat artqanına inanmaq olurmı? Elbette yoq!» – dedi.
«E» Merkezi olaraq da belli olğan Rusiye İçki işler nazirligi (İİN) yanındaki Ekstremizge qarşılıq kösterüv boyunca baş idare, İİN merkeziy idaresiniñ struktur alt şubesi olıp, ekstremistik faaliyetlerge qarşılıq kösterüv saalarında devlet siyasetini işlep çıqara ve ömürge keçire.


text:
Valensïyadağı Wacis kompanïyası vegetarïan qawımğa arnalğan balmuzdaq şığardı. Espanarusa.com xabarlawınşa, balmuzdaq tek ğana ösimdikterden alınğan önimderden äzirlengen.
Onıñ quramında eşqanday konservanttar men jasandı ïistendirgişter, glyuten joq. Balmuzdaqtı öndirw barısında tek ğana balamalı qwat közderi paydalanıldı. Qazir Wacis lïmon, qulpınay, apelsïn dämi bar «vegan balmuzdağın» sawdağa şığarıp otır. Bul tättiniñ bastı erekşeligi - bul qos peçene men vaflïdiñ arasına salınğan balmuzdaq, dep xabarlaydı 24.kz.
Tegï: Älemde talay qızıq bar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Zaur Smirnov: akimiyet bulunuv izni bitken qırımtatarlarnı sürgün etmeycek
Regionda bulunuv izni bitken vatandaşlarnı Qırımdan sürgün etmeycekler. Bunı Qırım Cumhuriyeti milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca «Devlet komitetiniñ» reisi Zaur Smirnov.
Böyle etip o, İnsan aqları boyunca Qırım alan missiyasınıñ (QAM) beyanatına cevap berdi. QAM işğal etilgen Qırım akimiyeti bulunuv izni bitken Orta Asiyadan kelgen repressiyalarğa oğratılğan qırımtatarlar ve diger halq temsilcilerini sürgün etecek, dep bildirgen edi.
«Bazı kütleviy haber vastaları Qırım akimiyeti Orta Asiya memleketlerinden kelgen ve bulunuv izni bitken repressiyalarğa oğratılğan biñlernen qırımtatarı ve diger halq temsilcilerini sürgün etecekler degen haberni aydınlatqan ediler. Men bu matbuat vastalarına muracaat etmege isteyim: siz başta akimiyetten soruñız da, soñra ise matbuatta bastırıñız. Yalıñız kerçek malümatlar aqqında yazıñız, qavğa, dubara artıq mot degil», – dep tekrarlay Smirnovnıñ aytqanlarını «Goskomnats» matbuat hızmeti.
Smirnovnıñ bildirgenine köre, Qırım «yolbaşçısı» Sergey Aksönov da Qırımdan bir kimse sürgün etilmeycegini ayta. Smirnov emin ki, repressiyalarğa oğratılğan grajdanlarnıñ yarımadada bulunuv müddetini arttırmaq içün qanuniy tedbirler alıp barılacaq.


text:
Konstantinov yarımadanıñ energetik qamaçavından sebep qırımlılarnı tatilge yollaycaq ola
Yarımada şirketleriniñ elektrik teminlevi ile olğan meselelerden sebep qırımlılarnı parası berilmeycek otpusklarğa yollay bileler. Bu teklifni Qırım Devlet şurasınıñ reisi Vladimir Konstantinov «Rossiya segodnâ» radiosınıñ efirinde bildirdi.
«Şirketlerden çoqusı öz başına qarar ala, er bir regionda elektrik energiyasınıñ berüv cedveline köre, keçelecek iş aftası da aynı olacaq. Ya da qısqartılğan iş künü, ya da otpusk», – dey Konstantinov.
Onıñ malümatına köre, iş cedveli aqqında qarar aqşam Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksenov ile belediye yolbaşçılarınıñ körüşüvinde alınacaq.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.
Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini – «Kahovka – Titan» tamirlediler, amma faaller onı işlettirmege bermey. Qırım qamaçavınıñ idarecisi Lenur İslâmov Rusiye tarafından siyasiy mabüslerniñ, şu cümleden qırımtatarlarnıñ azat etilmesinde israr ete.
Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil. Qırımda cuma künü Rusiyeden daa 300 generatornıñ kelmesini bekleyler. Bu afta andan endi o qadar generator ketirilgen edi.


text:
Gazettiñ jarïyalağan mälimetterine qarağanda, Apple «aqıldı» köliktiñ alğaşqı modelin sınaqtan ötkizip jatır. Alayda bul jayt qupïyada saqtalıp otır.
The Gardian redakcïyasınıñ qolına «Project Titan» degen qupïya atqa ïe bolğan jürgizwşisiz avtomobïl jobasın jüzege asırıp jatqan ïnjenerlerdiñ xattarı tüsken. Bul osınday kölikterdiñ qurılatını jönindegi alğaşqı qujattar bolsa kerek.
Pïlotsız basqarılatın avtomobïl qurastırwşılardıñ işinde Google kompanïyası köşbasşı bolıp keledi. Gwglomobïlï dep atalatın qural alğaş ret 2012 jılı mamır ayında Nevada joldarında payda boldı.
Osı jıldıñ şilde ayında pïlotsız avtokölikterdiñ qatıswımen ondağan avarïya orın aldı. Odan birinşi bolıp adamdar zardap şekti.
Osı jıldıñ şilde ayında Kalïfornïyada Google jäne Delphi Automotive Plc tïseli pïlotsız eki avtomobïl soğısıp qala jazdağan bolatın.
Derekközi: lenta.ru
Tegï: Avtojañalıqtar, Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Memleket basşısına arnalıp Katmand köşesi boyına şatırlar tigildi.
Öytkeni küzetşiler 19 ğasırda turğızılğan ğïmarat tağı da zilzala orın alsa, apatqa şıdas bermes dep qorqadı.
Qazirgi waqıtta turğındardıñ basım böligi de waqıtşa panalaw ortalıqtarında kün keşwde dep xabarlaydı TASS nepaldıq BAQ silteme jasay otırıp.
Bïlik orındarınıñ xabarlawınşa, qazirgi sätte tabïğï apattan qurban bolğandar sanı 3218 adam, al tağı 6538-i zardap şekken.
Sonday-aq Ündistan jäne Qıtay tärizdi körşi elderde jer silkinisin sezingen. Al jer silkinisinen twındağan köşkin saldarınan Evereste keminde 17 adam ajal quşıp, 60-tan astamı jaraqattandı.
Tegï: Sayasat,
Kommentarïï


text:
Parlament otırısında oqılğan bayandamada sağat tilderiniñ eskirip, jöndewdi qajet etetini twralı aytılğan. Sonday-aq onıñ texnïkalıq jağdayınıñ da naşar ekendigi keltirilgen. Jöndew jumıstarı tört ayğa sozılwı da mümkin bul twralı Guardian siteme jasay otırıp TASS xabarlaydı.
Eske sala keteyik, Bïg-Ben – London sïmvoldarınıñ biri. Temza boyındağı köpir jïegindegi tört qırlı osı munaranıñ cïferblat dïametri 7 metrge jetetin tört sağatı, munaranıñ uşar basındağı salmağı 13, 5 tonnalıq qoñıraw, bul sağattıñ jüre bastağanına 156 jıldan astı.
Tegï: Glavnaya, Texnologïya,
Kommentarïï


text:
Äwe kompanïyası baspasöz qızmetiniñ mälimetinşe, Almatı - Astana bağıtındağı alğaşqı reys 2015 jıldıñ 27 tamızında uşırıladı. Uşaqtar kelesi bağıttar boyınşa uşadı: Almatı - Astana - kündelikti, bïlet qunı bir bağıtqa 10495 teñge; Almatı - Pavlodar - aptasına 3 reys (düysenbi, särsenbi, juma), bïlet qunı bir bağıtqa 10916 teñge; Almatı - Şımkent - aptasına 4 reys (düysenbi, seysenbi, senbi, jeksenbi, bïlet qunı bir bağıtqa 10495 teñge; Şımkent - Pavlodar - aptasına 2 reys (seysenbi, jeksenbi), bïlet qunı bir bağıtqa 14857 teñge; Şımkent - Qızılorda - aptasına 2 reys (düysenbi, senbi, bïlet qunı bir bağıtqa 8556 teñge.
2015 jıldıñ 14 tamızınan bastap Qazaq Air äwe kompanïyası www.flyqazaq.com saytı, keñseleri men äwe agenttikteri arqılı bïletterdi sata bastaydı.
Qazir äwe kompanïyasınıñ flotında Bombardier Q400 NextGen twrbïnalı-vïntti eki uşağı bar, üşinşisi tamızdıñ soñına deyin keledi dep kütilip otır.
Kompanïya kelesi reyster boyınşa bağıttar sanın köbeytwdi josparladı: Almatı - Qostanay; Şımkent - Aqtöbe; Aqtöbe - Qostanay; Aqtöbe - Atıraw.
Qazaq Air äwe kompanïyasınıñ tanıstırılımı 6 şildede ötti. Degenmen alğaşqı reys ruqsat etilgeni twralı qujattardıñ bolmawınan keyinge qaldırıldı. 6 tamızda kompanïya äwe tasımalına ruqsat etetin sertïfïkattı aldı.
Derekközi: Tengrinews.kz
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Rusiye qırıcıları Qırımğa Keriç boğazından keçe
İşğal etilgen Keriç sakinleri bugün Rusiye arbiy uçaqlarınıñ Keriç boğazından yarımadağa uçqanını közete edi.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ sözlerine binayen, qırıcılar arasında mesafe kısqa edi, olar alçaqtan ekişer-ekişer uçıp, ara-sıra bulutlarda coyula edi.
Şeer sakinleri uçaqlarnıñ Aqyarğa, Ğalebe Kününe bağışlanğan paradda iştirak etmek içün ketkenini tahmin eteler.
Bugün bir çoq qırıcı Aqmescit üzerinde de körüngen edi.
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ sözlerine binayen, qırıcılar arasında mesafe kısqa edi, olar alçaqtan ekişer-ekişer uçıp, ara-sıra bulutlarda coyula edi.
Şeer sakinleri uçaqlarnıñ Aqyarğa, Ğalebe Kününe bağışlanğan paradda iştirak etmek içün ketkenini tahmin eteler.
Bugün bir çoq qırıcı Aqmescit üzerinde de körüngen edi.


text:
Qırımlı alimler Suriye ve Yaqın Şarq devletlerinen olğan bağnı qıdıralar
İyünniñ 6-nda «Hersones Tavriçeskiy» qoruq-muzeyinde «Qırımnen Suriye ve Yaqın Şarq devletleri arasındaki tarihiy, medeniy, milletlerara ve diniy bağlar» adlı konferentsiya öz işini başlattı, dep bildirile muzeyniñ saytında.
«Konferentsiyağa böyle bir mevzu saylânmasınıñ sebebi, Qırım qadimiy zamanlarda ve orta asırlarda ğarp ve şarq medeniyetleri körüşken özüne has bir yer olıp kelgen. Qırımdaki medeniy ve milliy çeşitlikniñ sebebi, asırlar boyunca yarımadada yaşağan halqlarnıñ dini, adeti ve ananeleriniñ örmeleşüvinden kelip çıqa», – denilmekte haberde.
İyünniñ 6-nda qoruq-muzeyde ayrıca «Hersones – Suriye ve Yaqın Şarq. Asırlar boyu devam etken kontaktlar» sergisi keçirilecegi aqqında ilân etildi.
«Hersones Tavriçeskiy» qoruq-muzeyi UNESCOnıñ Bütündünya asabalığı obyektleri cedveline kirmekte, lâkin 2014 senesinden itibaren teşkilât, Rusiye Qırımnı işğal etkenini tanımağanı sebebinden qoruq-muzeyniñ saqlanğanınen bağlı monitoringni ötkermemektedir.


text:
Ulıbrïtanïyada ğasır jasağan qarïya paraşyutpen sekirdi. Ekinşi Dünïejüzilik soğıstıñ qırğının körgen Verdan Xeys munday qadamğa älemdik rekord ornatıp, paraşyutpen sekirgen eñ qart adam atanw üşin barğan. Alayda oylağanı iske aspadı. Sebebi 2014 jılı kanadalıq 101 jastağı qart kökten sekirip, bul rekordttı jañarttı. Degenmen jerge sätti tüsken 100 jastağı qart eş qaymıqpadı. Kerisinşe baqıttı ekenin aytıp, Gïnnestiñ kitabına enw üşin qajetti bir jıldı kütip, paraşyutpen qayta sekirwden qaymıqpaytının mälimdedi.
24.kz
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Qırımda Merkeziy bank meydanğa ketirildi
Tanılmağan Qırım Cumhuriyetiniñ Devlet Şurası Qırım merkeziy bankı meydanğa ketirilmesi aqqında qarar aldı.
Qabul etilgen qararğa köre, Qırım Bankı 2014 senesi Martnıñ 17-den berli Qırım Bankı aqqında Muvaqqat nizamnamesine köre işini devam ete.
KHVnıñ malümatlarına köre, Merkeziy banknıñ başı olaraq Nikolay Barilük tayin etilgen. Baş muasebeci olaraq Yelena Denisenko, kadrlar ve iş yürsetüv bülügüne Yüliya İvanova tayin etilgenler.
Qabul etilgen qararğa köre, Qırım Bankı 2014 senesi Martnıñ 17-den berli Qırım Bankı aqqında Muvaqqat nizamnamesine köre işini devam ete.
KHVnıñ malümatlarına köre, Merkeziy banknıñ başı olaraq Nikolay Barilük tayin etilgen. Baş muasebeci olaraq Yelena Denisenko, kadrlar ve iş yürsetüv bülügüne Yüliya İvanova tayin etilgenler.


text:
Älemde alğaş ret musılman, ğarış texnologïyası salasınıñ mamanı emdik qasïeti bar jaynamaz oylap taptı. Önertapqış Nadïr Sabrdıñ aytwınşa, jaña jaynamaz tize, siñir awrwlarımen awıratın adamdarğa kömek körsetwde.
Ol sonımen qatar, adamnıñ bwın-qañqa jüyesine jaqsı äser etip, dene älsizdigin, şarşağandı basadı eken.
TIMEZ 5 kilemşesi musılman narığın bir jıl boyı tereñ zerttew nätïjesinde dünïege kelgen. «Men bul ïdeyamnıñ şındıqqa aynalıp, qarïyalardıñ sozılmalı sırqatına qaramastan, namaz oqwına jağday jasay alğanıma qwanıştımın», - deydi ğalım.
Jaynamazdı tek qarïyalar ğana emes, awır jaraqat alğan sportşılar, tipten barlıq musılmandardıñ tutınwına da boladı, - dep jazadı Ansar.rw.
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï