text:
Tatarstan mädäniäte
Din[үзrәpTү]
Tatar xalqınıñ borınğı babaları, uydırma-xorafatlarğa ışanıp, äylänä-tirä dönyanı canlı itep kürgännär. Alarnıñ küzallawlarınça, törle küreneşlär b-n ilahi köçlär idarä itkän, kük allası Täñre - baş alla sanalğan (k. Mäcüsilek). 8-9 yözlärdä bolğarlar cirenä íslam dine ütep kerä başlí. 922 yılda İdel buyı Bolğarında íslam däwlät dine dip iğlan itelä. Şunnan soñğı Tatar däwlätlärendä íslam dine ruxi-mädäni wazífanı başqarıp kilä. 16 yözdä Tatar xanlıqların Rus däwläte üzenä buysındırğannan soñ, Tatar xalqı mäktäp-mädräsälären, mäxällälären, ruxaníların yuğalta, ruxi tormışı fäqirlänä bara. Patşa xökümäte häm prawoslawie çirkäwläre tarafınnan dini häm milli ezärlekläwlär näticäsendä möselman xalıqları küp tapqırlar baş kütärergä mäcbür bula. 1773 yılda Sinod färmanı basılıp çığa, 1788 yılda Ufa şähärendä möselmannarnıñ Diniä näzaräte oyıştırıla (k. Räsäy häm BDBnıñ Europa illäre möselmannarı Üzäk diniä näzaräte), bu inde íslam dineneñ räsmi tanıluın añlata. 1992 yılğa qädär bu näzarät Eçke Räsäy häm Seber möselman cämğiätlärenä citäkçelek itä. 20 yöz başında Qazan ğubernasında ğına da 1152 mäçet eşli. 16 yözneñ 2 nçe yartısında töbäktä xristian dine tarala başlí. 1555 yılda Qazan yıparxiäse oyıştırıla (k. Xristianlaştıru säyäsäte). 20 yöz başında Tatarstan terr-yäsendä Qazan, Vyatqa, Samara, Sember häm Ufa yıparxiälärenä qarağan 600 prawoslawie mäxälläse häm 30 monastır' eşläp kilä. Sowet däwläteneñ din ölkäsenä qağılışlı säyäsäte RSFSR XKSnıñ "Çirkäwne däwlättän häm mäktäpne çirkäwdän ayıru turında"ğı ("Ob otdelenii serkwi ot ğosudarstwa i şqolı ot serkwi", 1918) dekretı h.b. doqumentlar b-n bilgelänä. Dinneñ cämğiät tormışına yoğıntısı şaqtí çiklänä. 1980 yıllar axırına Tatarstanda terkälgän 38 dini cämğiät kenä qala (18 möselman, 15 prawoslawie, 1 protestant h.b.). 1990 yıllar başınnan dini konfessílarnıñ eşçänleklären cäyelderü öçen yaña mömkinleklär tua. 1992 yılda Tatarstan Republígı möselmannarınıñ Diniä näzaräte tözelä häm ul 2001 yılda räsmiläşterelgän 804 möselman cämğiäten berläşterä. Qazan yıparxiäsenä 175 dini cämğiät kerä. TRda prawoslawieneñ iske tärtip tarafdarları (staroobryadçılar), katolíklar, lyüterännar, baptistlar, adwentistlar, yähüdilär, buddistlar h.b. dini cämğiätläre dä bar. 1990 yıllarda Bahawiä, Äxmädiä, Soñğı Ğähed h.b. dini xäräkät häm ağımnar tarala başlí.
Ädäbiät[үзrәpTү]
Tatar ädäbiätı xalıq awız ícatına, törki xalıqlarnıñ ädäbi baylığın täşkil itkän urta ğasırlardağı ğomumtörki mädäni yazma yädkärlärgä (S.Baqırğäni, Y.Balasağuní, M.Qaşğäri, S.Yügnäki, Ä.Yäsäwi h.b.) barıp totaşa. İdel buyı Bolğar däwläte mädäniäteneñ oluğ yädkäre - Qol Ğälineñ mäşhür "Qíssai Yosıf" poeması. Tatar ädäbiätınıñ üseşendä Altın Urda däwere möhim urın alıp tora. Ul zamanda ícat itelgän humanistik äsärlär: N.Rabğuzínıñ "Qíssasel-änbiä", Qotbnıñ "Xäsräw wä Şirin", Mäxmüd Bolğärinıñ "Nähcel-färadis", Xisam Kyätibneñ "Cömcömä soltan", Säyf Saraínıñ "Gölestan bit-törki" häm "Söhäyl wä Göldersen" poema häm dastannarı. Altın Urda cimerelgännän soñ Qazan qalası Tatar mädäniäte üzägenä äwerelä. Bu däwer näfis ädäbiätta Möxämmädyar, Ömmi Kamal häm Qolşärif ícatları b-n xaraqterlı. 1552 yılda Qazan xanlığı tar-mar itelgäç, Tatar xalqın märxämätsez izü başlana, ädäbi xäräkät isä ruxi torğınlıq kiçerä, dini sufíçılıq yünäleşe östenlek ala. 17 yözneñ 2 nçe yartısınnan başlap Mäwla Qolí, Utız İmäni, Äbelmänix Qarğalí, Hibatulla Salíxov, Şämsetdin Zäki, Ğäli Çoqrí h.b.nıñ ícatlarında ädäplelek wä insaflılıq ölgese bulırday obraz tudıruğa omtılış yasala; türälärneñ kimçelekläre tänqitlänep, humanizmğa mädxiä cırlana. 18-19 yözlärdä Tatar ädäbiätında Şäreq romantízmı tradísíları östenlek ala. 19 yözneñ 2 nçe yartısınnan realizm yaña ısul bularaq qabul itelä. Bu yünäleştä şigrít ölkäsendä - G.Qandalí, Aqmulla, Yä.Yemelyänov; prozada - M.Aqegetzadä, Z.Bigiev, R.Fäxretdin, F.Kärimi; dramaturgída G.İlyäsi, F.Xalidilärnıñ ícatı zur rol' uyní. 20 yöz başında Tatar ädäbiätında yaña icadi yünäleşlär häm ädäbi ısullar barlıqqa kilä. Moñarçı yäşäp kilgän janrlar qämilläşä, ädäbiät mäydanında yañaları päyda bula, äsärlärneñ temtiqäsı kiñäyä, waqíğalarnı sänğätçä mawıqtırğıç häm qızıqlı itep taswirlaw töp urın ala, ädäbi tänqit ädäbiätnıñ zarurí ber öleşenä äwerelä. Qäläm ostaları (G.Tuqay, F.Ämirxan, Därdemänd, M.Ğafurí, G.İsxaqí, G.İbrahímov, G.Kamal, Ş.Kamal, S.Rämiev, Ş.Babiç, M.Fäyzi h.b.), Şäreq, Könbatış Europa häm Urıs ädäbiätları tuplağan täcribäne häm alar ireşkän qazanışlarnı icadi faydalanıp, sänğätçä yuğarı sífatlı äsärlär tudıruğa ireşälär. 1917 yıldan soñ SSSR xalıqlarınıñ ädäbiätları kommunistik ideologí qısalarında üsä. Elektän qalğan mädäni mirasqa, milli ädäbiätlarğa kimsetep qaraw, 1930 yıllardağı repressílar, 1941-45 yıllardağı Böyek Watan suğışında yuğaltular, başqa säbäplär arqasında Tatar ädäbiätı bik küp talantlı ícat ähellärennän mäxrüm qala; yazuçılarnıñ ruxi ezlänüläre mäğlüm ideyä qısalarına biklänä, icadi mömkinlekläre çiklänä. Ämma ädiplär şul şartlarda da elek-elektän ädäbiät aldına quyıla kilgän wazífanı ütäw cayın tabalar. 1920-40 yıllarda G.İbrahímov, F.Burnaş, K.Näcmi, H.Taqtaş, K.Tinçurin, M.Ğäläw, Ş.Usmanov, X.Tufan, G.Qutuy, M.Cälil, A.Aliş, F.Kärim, N.İsänbät h.b. ädäbi xäräkätneñ alğı safına çığa. Alardan soñ G.Bäşirev, A.Şamov, İ.Ğäzi, Ä.Fäyzi, F.Xösni, M.Ämir, Ä.Yeniki, S.Xäkim, N.Arslanov, Ä.Yerikäy, S.Battal, Ä.İsxaq, S.Urayskiy, G.Ğäliev, G.Äpsälämev, X.Waxit, A.Rasix h.b., şul uq yıllarda emigrasídağı Tatar yazuçıları G.İsxaqí, H.Ğabdüş, S.Ğíffät-Uğan Tatar ädäbiätınıñ Oqt. rev-sísenä qädärge tradísíların däwam itterälär. 1960 yıllardan ütkännärgä yañaça qararğa, bügengene taswirlarğa mömkinlek tua. Tatar ädäbiätınıñ bu etabında R.Töxfätullin, Ä.Dawıdov, A.Ğiläcev, Ş.Mödärris, G.Axunov, N.Fättax, X.Kamal, Ä.Bayan, G.Afzal, E.Qasímov, Ş.Bikçurin, M.Şabayıv, Ş.Ğäliev, İ.Yüzeyev, Ş.Xösäyenev, B.Kamalov kebek "altmışınçı yılğılar" üzläre yäşägän zamannıñ möhim ictimağí häm äxlaqí mäsälälären kütärep çığalar. 1970-80 yıllarda İ.Nurullin, M.Mähdiev, T.Miñnullin, F.Yarullin, M.Yunıs, M.Xäbibullin, Ä.Ğäliev, S.Söläymanowa, Mäxmüt Xäsänev, R.Xaris, R.Fäyzullin, Zölfät, Robert Äxmätcanov, Räşit Äxmätcanov, M.Äğlämev, V.Nurullin, R.Batulla, M.Ğäli, Ä.Ğaffar, Z.Xäkim, Ä.Räşitev, L.Şağircän, X.Äyüp, M.Malíqowa, R.Ğatawllin h.b. icadi aktíflıq kürsätälär. 1990 yıllardan başlap xalqıbıznıñ ğasırlar däwamına suzılğan tarixi wä mädäni mirasına iğtibar yıldan-yıl köçäyä. N.Fättax, M.Xäbibullin, C.Räximev, V.İmamovlarnıñ romannarında tarixi temnar uñışlı yaqtırtıla. İ.Salaxov, A.Ğiläcev, G.Tawlin, R.Möxämmädiev, R.Kärämilärneñ äsärlärendä totalítarízm, repressílar çorında şäxesneñ faciğäse häm anıñ üz äberuyın saqlap qalırğa omtıluı taswirlana. Ädäbiät beleme isä beryäklı ideologí b-n suğarılğan metodologík ısullardan arına bara, ädäbi küreneşlärgä häm tendensílarğa fänni häm obyıktiv bäyä birergä omtıla.
Míğmarlıq[үзrәpTү]
Tatarstanda arxit-ranıñ töbäk häm milli ayırımlıqları şähärlär tözeleşendä (k. Şähär tözeleşe), arxit-ra törlärendä, konstruksí, stil, sänğätçälek h.b. üzençäleklärendä fänni-ğämäli çağılış taba. Xalıqnıñ arxit-radağı milli üzençälekläre ş.u. mädäniätkä dä bäyle. Borınğı däwer arxit-rasına bu yaqlarda yäşägän fin-uğır häm törki qäbilälärneñ iñ ğädi ixtíacların qänäğätländerü öçen tözelgän toraq, xucalıq häm dini qorılmalar xas. İdel buyı bolğarları íslam dinen qabul itkännän soñ, Urta İdel buylarına möselman illärendäge bina häm qorılmalarnıñ tradísíon arxit-rası üzençälekläre ütep kerä (k. Bolğar camiğ mäçete, Keçe manara, Xan törbäse, Qara pulat, Aq pulat, Könçığış törbä h.b.), ä inde Altın Urda häm Qazan xanlığı zamanında ul üzençäleklär nıqlap qanat cäyä. Arxit-ra konstruksísı üzençälekläre töbäktäge tözü materiallarına (ağaç, aqtaş, balçıq kirpeçe h.b.) häm alarnı qullanu ısullarına bäyle. Räsäy däwerendä Urıs arxit-rası şähär tözeleşendä yäşäp kilgän cirle üzençäleklärne qısrıqlap çığara, Könbatış Europa arxit-rası stilläre östenlek ala (k. Baroqqo, Klassísízm). Dini, cämäğät häm toraq binalar qoruda yaña tipologí xökem sörä (k. Çirkäwlär, Monastır'lar). Milli arxit-ra başlıça xalıq arxit-rasında saqlanıp qala (k. Tatar xalıq arxitekturı). 18 yözneñ 2 nçe yartısında Räsäydä íslam dinenä säyäsi mönäsäbät üzgärgännän soñ yañadan mäçetlär salına başlí. Milli arxit-ra ildä xökem sörgän Urıs arxit-rasınıñ yoğıntısında bara (k. Qazan mäçetläre). Şulay da qorılmalarnıñ törlärendä, urın saylawda, stil alımnarında milli tradísílar saqlana. 18 yözneñ 2 nçe yartısında başqaladan Qazanğa berençe prof. arx. V.İ.Qaftırevnı cibärälär häm ul Qazannıñ berençe genplanın tözi. 18 yözneñ axırı - 19 yözneñ 1 nçe yartısında Qazan ğubernasında talantlı arxitektorlar: İ.P.Bessonov, F.E.Yemelyänov, M.P.Qörinfskiy, P.G.Pyätniskiy, A.İ.Peske, F.İ.Petondi, A.K.Şmidt h.b. eşli. 19 yözneñ 2 nçe yartısınnan Şäreqneñ möselman mämläkätläre arxit-rası yoğıntısı yañadan sizelä başlí (k. Şamil yortı, Äcem mäçete). Bu yaqlardağı Urıs milli arxit-rasında şul zamandağı mäğlüm ısullar (stil yünäleşläre) üzençälekle qullanış taba (k. Eklektízm, Modern). 19 yözneñ 2 nçe yartısı - 20 yözneñ başında arxitektorlar P.E.Anikin, V.K.Beçqo-Druzin, S.V.Beçqo-Druzin, P.T.Juqovskiy, F.N.Malínovskiy, K.L.Myüfke, İ.N.Qolmaqov, K.S.Oleşkewiç, P.İ.Romanov, G.B.Ruş, V.A.Trifonov, L.K.Xrşçonowíç, P.V.Tixomírov h.b. änä şul stil yünäleşlärendä ícat itä. Sowet zamanında İ.G.Ğaynetdinev, M.K.İğlamov kebek berençe prof. milli arxitektorlar üsep çığa. Binalarnı yäşäw öçen qulayraq, zur külämle itep häm ber ük stildä qoru ütep kerä başlí. Şähär arxit-rası tulayım unifikasílawğa qaytıp qala. 20 yözdä sänäğät häm texníknıñ alğa kitüe näticäsendä yaña tör qorılmalar tözelä. Bu däwerdäge arxit-ranıñ cirle üzençälekläre fäqät binalarnıñ tışqı bizäleşendä çağıla. Qorılmanı tulayım milli üzençälekle itep tözü awıl cirendä genä saqlana. Arxit-ranıñ üseşenä arxitektorlar Ä.G.Bikçäntäyev, İ.A.Wäliev, R.M.Mortazin, P.A.Sanaçín, G.İ.Soldatov, R.S.Nasírov, A.A.Sporíus, Ä.X.Belostosqaya h.b. zur öleş kertä. S.S.Aydarov isä arxit-ra restavrasísı mäktäben buldıruğa küp köç quya. 1960 yıllar azağınnan alıp Qazannıñ üzendä prof. arxitektorlar äzerläw eşe alıp barıla; İ.Ş.Äsädullin, G.A.Baqulín, V.E.Baliskiy, R.V.Bilalov, İ.D.Ğalanín, V.P.Loginov, İ.G.Nurğäliev kebek äydäp baruçı arxitektorlar - Qazan arxitektur-tözeleş akademísınıñ arxit-ra f-tı şäkertläre. 1990 yıllarda arxitektur-tözeleş ölkäsendä däwlät küzätüe kimi, icadi mönäsäbätkä yul açıla; sowet zamanında ğämäldän çıqqan toraq, cämäğät, dini qorılmalarnıñ tözü törläre kire qayta başlí. Tatarstanda arxit-ra ğileme cirle häm milli üzençäleklärne öyränä häm bu yünäleştäge qazanışlarnı tözeleştä faydalanu mömkinleklären ezli.
Sınlı sänğät[үзrәpTү]
Tatarstan terr-yäsendä Anänino, Pyänobor, İmänkiskä h.b. qäbilälär qäberleklärennän tabılğan äyberlär iñ borınğı sänğät yädkärläre bulıp sanala. 8 yözdän alıp urta ğasırlar başındağı sänğätneñ üseş däräcäsen İdel buyı Bolğar däwläte şähär, awıl qäberleklärennän çıqqan arxeologík tabıldıqlar kürsätä. Bolğarlar sänğätendä skiflar zamanında Könyaq Seberdä häm Üzäk Aziädä yäşägän qäbilälärneñ arxaik bilgeläre saqlanğan borınğı küçmä xalıqlar sänğäte häm urta ğasırlardağı utraq igençelär sänğäteneñ ğäyät üzençälekle quşılması çağıla. Şul uq waqıtta bolğar sänğäte Azov häm Qara diñgez buyı şähärlärendäge ellin mädäniäte yoğıntısında üskän Saltaw-Mayaq kulturı b-n dä bäyle. Íslam dinen qabul itkännän soñ Bolğar däwlätendä mädäniät şäriğät qanunnarına buysına: bütän möselman xalıqları sänğäte şikelle ük, sınlı sänğät ornamentqa tayanğan ğämäli bizäleş häm arxit-ra sänğäte b-n çiklänä. Bolğarda şähär mädäniäte bik nıq alğa kitkän bula; milli sänğätneñ yünäleşen änä şul bilgeli, bu isä İdel buyı häm Könyaq Ural buyındağı başqa xalıqlarnıñ sänğätçä fikerläwenä dä zur yoğıntı yasí. Tatarstan terr-yäsendäge sänğät taríxında Altın Urda däwere ayırım urın alıp tora. Anıñ üseşendäge üzençälekne etnik küpqırlılıq -ber yaqtan, qıpçaqlarnıñ küçmä, ikençe yaqtan, bolğarlarnıñ utraq mädäniäte elementları bilgeli. Aña şäriğät qısalarında üskän ornament törlelege, töslärne mul qullanu, zinnätlelek xas. Kiem-salımnı, at dirbiäsen bizäw, metallğa bizäklär töşerü, zärkänçelek häm balçıqnı yandırıp äyber yasawda Altın Urda sänğäteneñ sinkretik stile nıq çağıla. Qazan xanlığında sänğätneñ monumentäl-ğämäli häm näfis hönärçelek törläre uñışlı däwam itä. 16 yözneñ 2 nçe yartısınnan sänğät elekke çorlardan kilgän hönärçelek qısalarında yäşäwen däwam itä. Tatarstan terr-yäsendäge Urıs sänğäte Mäskäwdäge monumentäl näqeş häm äwliä sürätläre yasaw (iqonopís) yoğıntısında bara. 18 yözdän Könbatış Europada çäçäk atqan sınlı sänğät formaları häm stilläre xisabına bayí. Qazan artı töbäge Tatar milli sänğäteneñ üzägenä äwerelä. 18 yözneñ 2 nçe yartısınnan Qazannıñ Tatar xalqı yäşägän öleşendä hönärçelek yañadan köçäyä, xalıq näfis hönärçelege, tradísíon milli sänğät törläre ternäklänep kitä. Ğämäli bizäleş sänğäte törlärennän ornament, qayulı kün, çigü, uqalap çigü, tuquçılıq, xattatçılıq, milli kiemnär tegü, öylärneñ eçen bizäw üzençälekle tös ala. 19 yöz axırı - 20 yöz başında Tatar xalqınıñ professionäl milli sınlı sänğäte barlıqqa kilä, üz rässamnarı üsep çığa: Ş.Tahírov, M.İdrisev, M.Bayqiev, G.Aqçurína, K.Däwlätkildiev h.b. Alar näqeş, grafík häm teater säxnälären bizäw b-n mäşğül bula. Tatarstanda sınlı sänğätneñ üseşenä Qazan sänğät mäktäbe zur öleş kertä. Näqeş ostaları: N.Feşin, B.Urmançe, P.Benqov, V.Timofeyev h.b.; grafík ostaları: F.Tahírov, G.Arslanov, Ş.Möxämmätcanov, N.Şíklov, K.Çebotaryov h.b.; skulptur ölkäsendä: V.Boğatıryov, S.Axun dan-şöhrät qazana. Rässamnarnıñ "Vsadnik" ("Caydaq"), TatLEF, TatAXRR, "Öktäber" hönäri şirkätläre, soñraq isä Tatarstan Republígınıñ Rässamnar berlege icadi aktíflıq kürsätä. 20 yözneñ 2 nçe yartısında näqeş ölkäsendä X.Yaqupov, L.Fättaxov, K.Maqsimov, N.Quznetsov, V.Qudelkin, İ.Zarípov, Ş.Şäydullin, A.Abızgildin, K.Näfíqov, R.Ğosmanov, İ.Räfíqov h.b.; grafíkta G.Raxmanqulowa, E.Sitdíqov, T.Xaciäxmätev, E.Zarípov h.b.; skulpturda V.Malíqov, R.Niğmätullina, N.Adılov, F.Fäsxetdinev h.b.; teater säxnäsen bizäwdä P.Speranskiy, M.Sütüşev, E.Gelms, Ä.Tumaşev h.b.; ğämäli häm monumentäl bizäleş sänğätendä V.Fyodorov, S.Qüzminıx, R. häm M.Kildebäkevlär, V. häm S.Qowalevskiylar, R.Safíullin, B.Şubin h.b. zur icadi uñışlarğa ireşälär. Bu däwerdä janr häm stil törläre arta, yaña icadi yünäleşlär päyda bula, Tatar milli häm ruxaní sänğäte obrazları canlandırıla. Sänğät kolleksíları Tatarstan Republígınıñ milli muzeyında, Tatarstan Republígınıñ däwlät sınlı sänğät muzeyında, "Qazan" Milli mädäniät üzäge qarşındağı milli mädäniät muzeyında, Älmät, Leninoğorsk, Çallı şähärläre kartinnar ğälereyälärendä h.b. muzeylarda saqlana. Yäş rässamnarnı uqıtu, tärbiäläw eşen Qazan mädäniät häm sänğät un-tı, Qazan sänğät uç-şçese, Leninoğorsk muzík-sänğät uç-şçese, Çallı ped. in-tı häm Çallı sänğät uç-şçese alıp bara.
Köy sänğäte[үзrәpTү]
Tatar muzík sänğäteneñ çığanağı törki qağanatlar däwerenä barıp totaşa. Ul İdel buyı Bolğarı, Altın Urda, Qazan xanlığı h.b. törki-Tatar däwlätlärendä törle ruxaní häm dönyawí formalarda, professionäl häm üzeşçän cırçılar, muzík uyın qorallarında başqaruçılar ícatında çağıla. Tatar muzík sänğäte mäcüsilek zamanı häm íslam dine yolaların ütkärgändä başqarılğan muzík, mädxiä, memoriäl janrlarda, saray muzígı tradísílarında - xärbi yola bäyrämnäre, saray häm xalıq bäyrämnärendä küñel açu räweşendäge muz.-poetik formalarda üsä. Tatar xalqınıñ tradísíon muzík qoralları bulıp qubız, quray, göslä, dawılbaz, dumbra, däf h.b. sanala. Alarnıñ qayberläre xalıq ostaları qulı b-n yasala, ikençeläre ğäräplärdän üzläşterelgän klassik möselman muzík uyın qoralları bula. Tatar milli köylärenä angemitoník xas; tradísíon bularaq ul cırlar fäqät ber tawış öçen çığarıla. 16 yöz urtasınnan Tatar xalqınıñ muzík sänğäte köçen-qodräten yuğalta: elek ictimağí ähämiätkä iä bulğan formalarnıñ kiräge qalmí, bu xäl janr häm stillärneñ aqrınlap çiklänüenä kiterä. Şul säbäple Tatar xalqınıñ milli muzígı 20 yöz başına qädär yalğız başqaruçılar ícatındağı folklor cırları bularaq qına saqlanıp qala (k. Bäyet, Qısqa cırlar, Lirik cırlar, Yola cırları, Taqmaq, Tarixi cırlar). 18 yözdä, uqu yortları programına uyın qoralların üzläşterü däresläre kertelü näticäsendä, töbäktä Urıs muzígınıñ berençe uçaqları barlıqqa kilä. 19 yözdä muzík gimnazílar, Qazan un-tı, Radíonowanıñ zatlı näsel qız balalar in-tı tormışınıñ ayırılğısız ber öleşenä äwerelä. 19 yöz axırına Qazanda prof. muz. belem birüneñ nigezläre salına. Törle yıllarda K.Eyzrax, L.K.Nowiskiy, A.A.Orlov-Soqolovskiy, R.A.Ğummertnıñ xosusí muzík mäktäpläre eşli. Qazan muzík uçilişçese dä Ğummert mäktäbe nigezendä oyışa. 19 yöz axırı - 20 yöz başında Qazan muzík söyüçelär tügäräge, Näfis sänğät söyüçelärneñ Qazan cämğiäte, Xalıq universitetları Qazan cämğiäte Tatar milli muzígınıñ berençe konsertların oyıştıra. Qazanda ataqlı artist häm muzíkntlar İ.Ğofman, S.Raxmanínov, A.Skryäbin, A.Ğöldenweyzer, K.İğumnov, L.Awer, B.Ğuberman, Yä.Qubelik, E.Simbalist, N.Figner, L.Sobínov, A.Nejdanowa konsertlar birä; "Ziminnıñ Mäskäw operası artistları şirkäte", S.-Peterburgtan M.İ.Petipänıñ balet truppası, Mäskäwdäge Zur teaternıñ E.V.Geltser citäkçelegendäge balet truppası h.b. ğastrolgä kilep çığışlar yasí. Qazandağı opera teaterı M.Musorgskiy, P.Çayqovskiy, A.Rubinşteyn, A.Darğomıjskiy kebek Urıs autorlarınıñ, J.Bize, R.Leonqawallo, Dj.Werdi h.b. çit il kompozítorlarınıñ äsärlärennän bay repertuar üzläşterä. F.İ.Şalyapinnıñ artistlıq qäreräsı Qazanda başlanıp kitä. 19 yöz axırı - 20 yöz başında xalıq köyläre nigezendä, Urıs häm Europa klassik muzígı qazanışlarına tayanıp, xäzerge prof. Tatar milli muzík sänğäte formalaşa. Muzíkntlardan Z.Yarullin, F.Tuişev, X.Xäybulkin ("Xäybulkin marşı" autorı), cırçılardan K.Motígí, F.Latípov, M.İskändärewä h.b.nıñ eşçänlege şul yıllarda başlana. 20 yözneñ 20-30 nçı yıllarınnan Tatar muzík sänğäte kompozítorlar ícat itkän üzençälekle törle janr äsärläre b-n bayí: ğilmi nigezdä milli muzíknıñ mäğärif sisteması buldırıla. Tatarstanda kompozítorlar ícatınıñ formalaşuına Tatar drama truppaları säxnägä quyğan muz. drama äsärläreneñ dä täesire zur bula. Tatar kompozítorlar mäktäbenä nigez saluçılarnıñ berse S.Säydäşev ícatı Tatar muz. teaterı formalaşuı b-n tığız bäylängän. Ul spektakllärneñ muz. bizäleşen üzgärtä, milli muzíknı säxnädäge waqíğalarğa bäyläwe b-n muz. drama janrın nigezli. Milli muzíknıñ tarixi täcribäsen osta faydalanıp, Säydäşev yaña intonasílar häm ritmnar, küptawışlılıqnıñ harmonílılığın, orkestr yañğıraşınıñ tembr törlelegen bayıta, milli Tatar simfonízmına nigez sala. Anıñ "Zäñgär şäl", "Nayomşçik", "Qandır buyı" muz. dramaları häm 1920-30 yıllardağı muz.-säxnä äsärläre milli muzíknıñ törle janrları üseşe öçen ürnäk bula. Tatar muzík sänğäteneñ formalaşuına S.Ğäbäşi, G.Älmöxämmädev, V.Winoğradovlarnıñ "Saní" (1925), "Eşçe" (1930) berençe Tatar operaları zur yoğıntı yasí. Tatar opera studísında (1934-38) muzík ölkäsendä milli qadrlar äzerläw Tatar opera häm balet teaterın oyıştıruğa yul aça. Muz. teaternıñ üseşenä Z.Bäyraşewa, M.Bulatowa, A.İzmaylowa, G.Qaybisqaya, M.Raxmanqulowa, U.Älmiev, N.Dawtov, F.Nasretdinev, R.Bilalowa, G.Säyfullina, Z.Xismätullina, V.Şäripewä, A.Abbasov, L.Werniqovskiy, Yu.Borisenqo, Z.Sönğatullina, X.Bigiçev, V.Ğäniewa, G.Lastovqa, R.Säxäbiev, E.Mixaylowa kebek äydäp baruçı opera cırçıları häm A.Ğatsulína, B.Äxtämev, N.Yultíıwa, Ä.Narıqov, G.Qalaşniqowa, R.Sadíqov, İ.Xäkimewä, S.Xantimerewä kebek balet solistları zur öleş kertälär. Radíotapşırular oyıştırıluı (1927), Tatar filarmonísı, Xalıq ícatı yortı (1939), Tatarstan Republígınıñ Däwlät cır häm biü ansamble oyışuı Tatarstandağı muz.-ictimağí tormışnı canlandırıp cibärä. 1939 yılda TASSR Kompozítorlar berlege oyıştırıla (k. Tatarstan Republígınıñ kompozítorlar berlege). 1945 yılda Qazan konservatoriäse açıla. 1930 yıllar axırınnan äsärläre milli muzík klassígı fondında layıklı urın alğan kürenekle Tatar kompozítorlarınıñ icadi eşçänlege başlana. Muz. teater ölkäsendäge qazanışlar ayıruça iğtibarğa layıq: N.Cihanovnıñ "Altınçäç", "Cälil", M.Mozaffarovnıñ "Galíbanu" operaları, F.Yarullinnıñ "Şüräle" baletı, C.Fäyzineñ "Başmağım" muz. qömediäse ícat itelä; N.Cihanovnıñ "Qırlay" simf. poeması häm "Tatar xalıq köylärenä syüita"sı, A.Klyuçaryovnıñ "İdel simfonísı", Z.Xäbibullinnıñ skripqa öçen äsärläre kebek simfoní, kamer-instrumentäl, cır (vokal) muzígı janrları üzläşterelä. Alardan soñ kilgän buın kompozítorlarnıñ ayıruça kürenekle wäkile - R.Yäxin. Ul berençe Tatar fortepiano konsertı, küpsanlı romans, cır häm fortepiano äsärläre ícat itä. Opera, balet, simfoní häm kamer-instrumentäl muzík äsärläre ölkäsendä zur köç quyğan kompozítorlar: A.Monasípov ("Musa Cälil" simfoní-poeması, "Tuqay ritmnarı" cır häm simf. poeması), Ä.Baqírov ("Su anası" baletı), X.Wäliullin ("Samat" operası), İ.Şämsetdinev, A.Leman, A.Wäliullin h.b. 1960-70 häm annan soñğı yıllarda Tatar kompozítorlarınıñ ícat dairäse kiñäyä töşä. F.Äxmätev, R.Bilalov, R.Yenikiev, B.Mölekev, İ.Yaqupov, M.Yarullinnar yaña stilistíknı buldıruğa häm folklor çığanaqların zamança prof. texnik çaralar b-n bäyläp üsterügä zur öleş kertälär. 1980-90 yıllarda Tatarstanda R.Kälimullin, L.Xäyretdinewä, R.Äxiärowa, M.Şämsetdinewä, Ş.Şärifullin h.b. kompozítorlar uñışlı ícat itälär. Bügenge köndä Tatarstan kompozítorları ícatında kamer-instrumentäl häm vokal muzík töp urınnı alıp tora. Milli muzíkta kompozítorlarnıñ berençe cırları 1910 yıllarda yañğırí (F.Latípov, S.Ğäbäşi). Cır janrına ayıruça iğtibar itü S.Säydäşev, M.Mozaffarov, C.Fäyzi, N.Cihanov, Z.Xäbibullin, A.Klyuçaryov, R.Yäxin, Ä.Baqírov h.b. kompozítorlarğa xas. S.Sadíqowa, L.Batır-Bolğäri ícatında cır töp urınnı alıp tora. Ş.u. Ş.Mäcitev, Ä.Xäyretdinev, Z.Ğíbadullin, M.Maqarov, İ.Xisamov, F.Äxmädiev h.b. häwäskär kompozítorlarnıñ cırların da xalıq yaratıp tıñlí häm başqara. Häwäskärlärneñ üzläre ícat itep, äsärlären üzläre ük başqaruı ayıruça kiñ cäyelä. Tatar milli cır sänğätendä G.Söläymanowa, R.Wahapov, Z.Basírowa, Ä.Afzalowa, İ.Şaqírov, X.Bigiçev, G.Räximqulov, R.İlyäsov, Ş.Äxmätcanov, R.İbrahímowa, V.Ğízzätullina, A.Tuişewä, F.Söläymanowa, N.Wasílowa, Z.Säxäbiewa, R.İbrahímov, Gölzadä, A.Fäyzeraxmanov, M.Sönğatullin, R.Xarísovlar Tatar başqaru sänğäteneñ yuğarı zäwıqle ostaları bulıp tanıla. Tatar kompozítorlarınıñ äsärläre çit illärdä dä tanıla. Tatar muzígı xalıqara festiwällärdä başqarıla, kompozítorlar konkurslarında bilgeläp ütelä. Qazanda Europa-Aziä xäzerge zaman muzígı festiwälläre, Şalyapin F.İ. isemendäge opera festiwäle, Nuriev R. isemendäge klassik balet festiwäle ütkärelä. TRnıñ Däwlät simf. orkestrı, TRnıñ Däwlät cır häm biü ansamble, Xalıq muzík uyın qoralları däwlät orkestrı, TRnıñ Däwlät qıllı quartetı kiñ tanılğan başqaruçı kollektíflar bulıp sanala. Republíkta muzík qorallarında yalğız başqaru ğäyät nıq üsep kitä: R.Abdullin (orğan), M.Äxmätev (skripqa), L.Maslowa (wiolonçel), E.Äxmätewä, F.Xäsänewä (fortepiano) h.b. Republíkta muzík beleme kiñ üseş ala. Maxsus belemle muzík belgeçläre äzerli torğan küp kenä uqu yortları eşläp kilä: Qazan mädäniät häm sänğät un-tı, Qazan ped. un-tınıñ muzík f-tı, muzík uç-şçese, kölliätläre, mäktäpläre h.b.
Säxnä uyın[үзrәpTү]
Qazanda Urıs telendä berençe teater tamaşasınıñ 1728 yılda kürsätelgänlege mäğlüm. Daimi eşlägän Urıs teaterı 1791 yılda açıla. 1802 yılda teater xosusí iğänäçe Urıs alpawıtı P.P.Yesipov qaramağına küçä (k. Qazan Urıs drama teaterı). 19 yöz başınnan Qazanda maxsus teater binaları qorılu (k. Teater binaları) teater eşen cayğa salu mömkinleklären kiñäytä. 1830 yıllardan Qazanda iğänägä qorılğan dramatík häm opera (itälyän) teaterları truppaları daimi eşläp kilä. Prof. teater b-n berrättän Qazan un-tında, gimnazílarda, zíalılar arasında, 19 yöz urtalarınnan säwdägär, hönäri eşmäkärlär klublarında teater sänğäten söyüçelär tügäräkläre oyışa. P.M.Medwedev, M.M.Borodaylar iğänäsenä yäşägän däwerdä Qazan teaterı aqtyorları ostalıq yağınnan da, demoqratik yünäleştän baruı b-n dä il külämendä mäşhürlek qazana. Teater säxnäsendä A.S.Griboyıdov, N.V.Ğoğöl, A.N.Ostrovskiy, A.F.Pisemskiy, L.N.Tolstoy, A.P.Çexov pyesäları quyıla, cämğiätne borçığan mäsälälär kütärelä. 19 yöz axırı - 20 yöz başında Qazanda ber ük waqıtta opera häm drama truppaları, operetta häm miniatyuralar teaterları eşli, G.N.Fedotowa, V.N.Andreyev-Burlaq kebek zur talant iäläreneñ ğastrolläre uza. Rus teaterı eşleklelärennän: M.G.Sawína, V.N.Dawıdov, P.A.Strepetowa, M.İ.Pisarev, V.İ.Qaçalov h.b. üzläreneñ qäreräların Qazan säxnäsendä başlap cibärälär. 19 yöz urtalarınnan üzeşçän Tatar teaterı da eşli başlí. Şäkertlär häm möğällimnär qatnaşında mädräsälärdä, Tatar uqıtuçılar mäktäbendä teater quyu ğädätkä kerep kitä. 1906 yılda Tatar zíalılarınıñ (k. "Şimbäçelär") häwäskärlär sífatında xalıq aldında uynağan açıq spektaklläre Tatar prof. teaterına nigez sala. Berençelärdän bulğan "Säyyär", "Nur", "Şirkät", "Yäşlek" truppaları milli säxnä sänğäteneñ üsep kitüe öçen başlap yul yaralar. Bu truppalar İdel buyı, Ural, Seber, Qazaqstan, Urta Aziä, Qawqaz, Qırım yaqlarına ğastrolgä çığalar, şähärlärdä teater tamaşaları oyıştıralar. İ.Qudaşev-Aşqazarskiy, M.Mutin, Z.Soltanov, G.Bolğarsqaya, G.Qäriev, Kamal I, F.İlsqaya kebek talantlı aqtyorlar häm rejissyorlar şul truppalarda icadi yaqtan citlegälär. Alarnıñ repertuarlarında, Tatar autorlarınnan tış, äzärbaycan, törek, Urıs, nemes, fransuz autorlarınıñ da äsärläre urın ala. 19 yöz axırlarında milli drama äsärläre yazıla. Berençe pyesälarnı G.İlyäsi, G.İsxaqí, G.Kamal, F.Ämirxan, S.Rämiev, G.Qöläxmätev, Ş.Kamal, M.Fäyzi, K.Tinçurin h.b. ícat itä. Realistik dramaturgínıñ barlıqqa kilüe milli demoqratik mädäniätneñ oluğ qazanışlarınnan sanalırğa layıq. 1919 yıldan teaterlar däwlät qaramağına küçä. Zur drama teaterı däwlät teaterları rätenä kerä (k. Qazan Zur drama teaterı). 1921 yılda Berençe ürnäk Tatar teaterı oyışa, 1926 yıldan - Tatar däwlät teaterı, 1926 yılda aña, milli teaterlardan iñ berençe bulıp, akademí teaterı digän isem birelä (k. Tatar akademí teaterı). Eşçe yäşlär teaterı b-n eksperimentäl truppada (k. Xäzerge zaman teaterınıñ qonstruqtiv-täcribä ostaxanäse) teater sänğäteneñ yaña formaları tabıla, zamança säxnä tele barlıqqa kilä. Yäş aqtyorlar äzerläw maqsatı b-n studílar oyıştırıla (k. Tatar teater studíları). Şular nigezendä 1923 yılda teater texniqumı açıla (k. Qazan teater uçilişçese). 1930 yıllarda resp-qa şähärlärendä küçmä teaterlar eşli başlí (k. Kolxoz-sovxoz teaterları). Soñraq alarnıñ şaqtíı däwlät teaterı statusına layıq bula (k. Älmät Tatar drama teaterı, Minzälä Tatar drama teaterı, Tatar drama häm qömediä teaterı). Qazan Tatar yäşlär teaterı häm Qazan qurçaq teaterı açıla. Republíktağı teater eşeneñ üseşenä 1957 yılda Mäskäwdä ütkärelgän Tatar ädäbiätı häm sänğäte deqädäsınıñ täesire zur bula. 1950-60 yıllarda üzeşçän teater sänğäte kiñ qolaç ala. Teater kollektífları mädäniät yortları häm saraylarında, uqu yortlarında, pr-tielärdä oyışa. Üzeşçän teaterlarğa smotrlar ütkärep, iñ aldınğılarına "Xalıq teaterı" digän maqtawlı isemnär birelä. Tatar teaterınıñ repertuarın iñ äwwäl G.Kamal, G.İsxaqí, G.Qöläxmätev, M.Fäyzi, F.Burnaş, Ş.Kamal, K.Tinçurin, Ä.Fäyzi, T.Ğízzät, N.İsänbätlärneñ äsärläre bilgeli, teaternı çınbarlıqnıñ sänğäti ğibrätle közgesenä äwerelderä; R.İşmorat, M.Ämir, X.Waxit, S.Şäkürev, Yu.Äminev, G.Nasrílar şul tradísínı uñışlı däwam itterä; A.Ğiläcev, T.Miñnullin, Ş.Xösäyenev, İ.Yüzeyev, R.Xämid, F.Yarullin, R.Minğälim, R.Wäliev, Z.Xäkim h.b. autorlar ícat itkän äsärlär yaña ideyälär häm formalar alıp kilä. G.Kamalnıñ "Bankrot" häm "Bäxetsez yeget", M.Fäyzineñ "Galíbanu", K.Tinçurinnıñ "Cilkänsezlär" häm "Zäñgär şäl", N.İsänbätneñ "Xuca Nasretdin", T.Miñnullinnıñ "Äldermeştän Älmändär" pyesäları Tatar dramaturgísınıñ klassígına äwerelä. K.Şamil, Z.Soltanov, N.Arapowa, G.Qamsqaya, F.İlsqaya, Ş.Şamilskiy, X.Äbcälilev, G.Bolğarsqaya, X.Urazíqov, X.Sälimcanov, G.Şamuqov, F.Xalítov, R.Bikçäntäyev, R.Cihanşina, Ş.Biktimerev, R.Tacetdinev, R.Şäräfiev h.b. aqtyorlar Tatar teaterınıñ ğäyät üzençälekle säxnä ostalığı mäktäben buldıralar. G.Dewişev, G.İsmäğilev, Ş.Sarımsaqov, G.Yosıpov, K.Tumaşewa, M.Sälimcanov h.b. Tatar milli rejissurası mäktäbenä nigez salalar. Ölkännär ícatında çağılğan kürkäm tradísílarnı bügen yäş rejissyorlar F.Bikçäntäyev, R.Zahídullin, F.İbrahímov h.b. däwam itterä. 2002 yılda TRda 13 däwlät häm şähär teaterı eşli (k. Tatarstan teaterları). Tatarstan Republígınıñ teater eşlekleläre berlege 600 dän artıq teater eşleklesen berläşterä. Republíkta teater festiwälläre ütkärelä, şular arasında iñ möhime - Tinçurin K. isemendäge teater festiwäle. Republík teaterları çit illärgä ğastrolgä yöri; alar Könbatış Europa illäreneñ kübesendä bula, Fransí, Misır, Finländiädä ütkärelgän festiwällärdä qatnaşa. Teater sänğäte kiñ qolaç b-n üsä.


c: text/html

text: Em Kara kıs avulumga kelgende Em Kültüldegen kar yerge tüsgende Am ) Dombıramdı alarman ) Em ) Yürek sazım çalarman ) X 2 G Fm Em ) Kaygırgandı eş aytbam ) Em Dombıra sazım estgen ataylar Manesine es bergen anaylar Am ) Estgenine oy berip ) Em ) Yüreklerge ses berip ) X 2 G Fm Em ) Köz yastı kızganmaslar ) G - Fm Em G - Dm Em Eeeey dombıra, eeeey dombıra Em Nogaydın kaygı sansız kününde Batirler yuklamagan kününde Am ) Yüreklerin kötergen ) Em ) Sogıslarda küş bergen ) X 2 G Fm Em ) Köptü körgen Dombıra ) G - Fm Em G - Dm Em Eeeey dombıra, eeeey dombıra

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Orxon əlifbası
Borınğı Törki älifba (Küktörk (Göktürk) yä Orxon yazu) Törki teldä yazu öçen qullanıldı.
Törki älifba Törki awazlarnı bik tögäl bilgeläde, yazu yañğırışqa buysınğan buldı. Älifba 38 xäreftän tora, süz arada «:» bilgese qaldırıldı. Xäreflärneñ dürtese Törki suzıqlarnı bilgelädelär: [ı/i], [a/ä], [o/u], [ö/ü]. Ber xäref belän ike tartıq töre bilgelängäç, xäzerge Törki söylämnärendä dä alar almaşınıp yörilä: öçön/üçün, ikï/iki/ïki… Tartıqlarnıñ kübeseneñ ike xäref buldı, ber xäref tartıq awaznıñ qalın tören bilgeläw öçen, ikençese yomşağın (uñ yaqtağı räsemdä yomşaqlar hämzä belän bilgelände). Qızıq, elek tartıqlar suzıqnıñ qalın/neçkälegen bilgelädelär, xäzer isä kiresençä, tartıqnıñ qalın/neçkälegen suzıqlar bilgelilär, yäğni suzıqlarnıñ möximlege kütärelde. Xäzerge Tatarçada ı/i xärefe ikelände: ı/e wä í/i.
Xäreflär ağaç/taş östendä suğıp qaldıru öçen uñaylı. Yazu yünäleşe uñdan-sulğa taba. Bastırıp quyılğan taşta bulsa, yazu astan-öskä wä uñdan-sulğa taba bardı, xärefläre şul çaqta 90° äyländerelgän bula.
Tabılğan yazmalarnıñ iñ iskese 7. yözneñ 2. yartısında yasalğan buldı. Yazmalar Orxon yılğasınnan başlap Dunay tılğasına xätle tabıldı.
İske Törki älfbanıñ çığışı äle çişelmägän mäs'älä bulıp tora. Qayber ğälimnär «Latín älifbası Törki älifbadan çıqtı» dip äytälär.
Əlifba[үзrәpTү]
Monı da qara[үзrәpTү]
Säxifälär[үзrәpTү]
- Omniglot.com/Orkhon alphabet
- Mystery of the furhark alphabet – Futhark wä Göktürk älifbalar arasında bäyläneş ezläw
- Eski milli Türk yazısı


text:
Palladiy (Kafarov)
Kafarov Pótr İvanoviç (Urısça: KaфapoB ПëTp ИBaHoBич; monxalıqtağı iseme – Palladiy Urısça – Пaллaдий) (1817-1878) Qıtaynı öyränüçe – sinolog. 1840. yıldan Räsäyneñ Pekiñdäge ruxanilar missisendä eşli, 1848.dän missineñ başlığı. 1840., 1849. yıllarda ğilmi eşlär belän Qazanda bula, Vasili Vasilyev belän bergä Buddizmğa qarağan qarağan kitapları universität öçen tärcemä itä; Nikita Biçurin qulyazmaların, kitap häm xarítaların, üz xezmätlären qayberlären Qazan Ruxanílar Akademise kitapxanäsenä tapşıra. Töp xezmäte "Qıtayça-Urısça süzlek" ("KиTaйcko-pycckий cлoBapb", 1888, 1-2 kisäk; xezmätne P. S. Popov tögälläp çıqqan). Qıtay hierogliflarınıñ Urıs älifbasına transliterasí tözi.


text:
Törle tele Wikipedia säxifälärne idärä itü öçen xat kürndermäse qullanıla. İdärä eşendä qatnaşası kilsä, Wikipedia Wäkillegenä kerep qara. Telara idärä eşendä töp tel bularaq İngliz tele yöri.
Wikipedia cämğiäte ğömümän Wikipediaçılar eşlärgä telägän tellärne häresen dä qabul itä. Beläbez, dönyada bulğan 6 500'dän artıq telneñ kübese sanaqta da, päräwezdä dä kiñ qullanılmí, ämma bez tellärdä söyläşüçelär belän eşläp, tellärne mömkin qädär kübräk totarğa tırışabız.
Bügenge köngä törle telle Wikipedia'larda äğzälär tezmäse ayırım alıp-barıla. Başqa teldä yasalğan mäqälä belän bäyläw öçen telara läñker qullanıla.
Wikipedia'nıñ törle telläre xx.wikipedia.org kük URL'larğa totaşılğan, wä xx urına ISO 639 standardınan tel isemeneñ 2-xärefle qısqartma qullanıla. Qayber telneñ ISO 639 eçendä 2-xärefle qısqartma kiterelmägän äle, şul çaqlarda 3-xärefle qızqartma qullanıla, ägär anısı da bulmasa 3-xärefle qızqartma uylap çığarıla.
Xat kündermäsendä wä bäxäslärdä, keşe yazğan xx: atamanı, xx-telle wikipedia kük añlarğa kiräk, mäsälän «Min tt: äğzäse».
Wikipedia başqa tellärdä
minnan:Bиkипeдия:Kî-tha ê gí-giân


text:
Bu Kanalları İzlediniz mi ?
Kategori : Azerbaycan
Etiketler : azerbaycan kanalı izle, Azerbaycan kanalları izle, azerbaycan medeniyyet izle, azerbaycan medeniyyet tv, azerbaycan televiziya kanalı, canlı Medeniyyet Tv izleme, hd Medeniyyet Tv, Medeniyyet Tv, Medeniyyet Tv bedava izle, Medeniyyet Tv canlı izle, Medeniyyet Tv canlı yayın, Medeniyyet Tv frekansı, Medeniyyet Tv hd canlı izle, Medeniyyet Tv izle, Medeniyyet Tv kanalı, Medeniyyet Tv programları, Medeniyyet Tv seyret, Medeniyyet Tv webten izle, Medeniyyet Tv yayın akışı, Medeniyyet Tv yayını izle, medeniyyettv az
Hakkında :
MEDENİYYET TV KANALINI İZLİYORSUNUZ…
Medeniyyet Tv izle, Medeniyyet Tv canlı izle, Medeniyyet Tv canlı yayın, Canlı Medeniyyet Tv izle, Medeniyyet Tv Hd izle, Azerbaycan Medeniyyet Tv, Azerbaycan Medeniyyet izle, Azerbaycan kanalları izle
“Medeniyyet Tv izle“ için Gelen Aramalar
- medeniyyet tv yayın akışı
- azerbaycan canli televiziya kanalari
- televiziya kanallari
- sikişkanalı
- canlı sikiş tv
- medeniyyet tv canli izle
- azarbaycan televiziya kanallari
- canli televiziya
- sikiskanallar
- canlı tv sikiş
- canlı sikiş kanalları
- azerbaycan tele kanalları
- sikiş kanalları
- medeniyyet tv yayin axisi
- azerbaycan televiziya kanallarını canlı izle
- azerbaycanteleviziyakanali
- azeri canli sikişi
- canlı tv iskiş izle


text:
Mingrellär
Mingrellär, yä Megrellar (üzataması Margali) – Görcestanda (Gruziädä) xalıq, ilneñ könbatış rayonnarında yäşilär. Görcelärneñ ber subetnik törkeme sanlalar. Öydä Megrel telendä söyläşälär. Bu tel qayber oçraqlarda Görce telenä dip qarílar, läkin başqa Görce söylämnärennän ul bik nıq ayırıla (Görcedäge 7 kileş urınına 9 kileş). Bu tel räsmi bulmağan räweştä Görce älifbası qullana. Xäzerge Mingrellar Görceçä dä, Urısça da belälär, Abxazíadä yäşägännär Abxazça da söyläşä alalar. Típik Mingrel familiälär -ia (-iä), -aya, -ava, ua quşamçılarına betä (Jvania, Şengelaya, Eliava, Çkadua). Mingrel familiäläre Abxazlarda oçrílar.
Soñğı Urta Ğasırlarda Mingrellär Görce patşalarınnan autonomiä itep yäşägännär, üze Samegrelo kenäzlegen nigezlänep.Kenäzlegendä Dadiani näsele idarä itkän. 1803. yılda Samegrelo Räsäy İmperiäsenä (Kutaisi gubernasına) kerä, Mingrellär Aleksander I patşağa ant itälär. Dadianilarnı Räsäy aqsöyäklekkä quşalar (1857). 1918. yılda Mingrellar Görcestan Demokratik Cömhüriätenä kerä.
1920. yıllarda Sovetlar Berlegendä Mingrellar mädäni autonomiäne üsterälär (säyäsi autonomiä bulmağanda), Mingrel telendä gäzetlär bastırıp çığalar. Belem aluda häm ädäbiättä Görce teleneñ qullanışı däwam itä. 1950. yıllarda Mingrel Lavrenti Berianıñ säyäsi doşmannarı Mingrel Partiä eşlekleselärgä qarşı Mingrellär ğämäle çığaralar, ğämäl näticäsendä Mingrellär ayırım xalıq sanamílar, Mingrel telendä näşer itü tíıla. Stalin ülemennän soñ uzğan reabilitasiägä qaramastan Mingrel tele küxnä tele bulıp qala.
Görcestannıñ berençe präzidente Zviad Gamsaxurdia Mingrel buluı säbäple, bärep töşerelüdän soñ Mingrel başqalsına Zugdidigä qaça. Läkin Zviadistlar ciñelälär, şundí suğış Samergeloğa zían kiterä.
1990. yıllardağı Abxazíada bulğan etnosara konfliktlar näticäsendä Mingrelärneñ ber öleş häläk bula, köpçelege Abxazíadan Räsäygä häm Görcestanğa qaçalar.
Mingrellär sanı 200 000 dän 700 000 gä törlelänä, çönki küp Mingrel üzen Görce bulıp belderälär. Räsäydä Mingrel millätennän100 keşe isäplänä.


text: Cemal Akçil Ay Gibi Cemal Akçil Bilirmisin Cemal Akçil Buharada Cemal Akçil Çöl Yağmuru Cemal Akçil Dilimde Sen Cemal Akçil Dön Mevlaya Cemal Akçil Ela Gözler Cemal Akçil Garip Yolcu Cemal Akçil Gönüller Sultanı Cemal Akçil Habibin Hürmetine Cemal Akçil Himmet Cemal Akçil Kabre Doğru Cemal Akçil Kerbelada Cemal Akçil Mevlanın Yolu Cemal Akçil Mezarın Kazılır Cemal Akçil Nasip Eyle Cemal Akçil Özledim Anam Cemal Akçil Şefaat Eyle Cemal Akçil Şefaat Ya Resulallah(sav) Cemal Akçil Seherlerde Aç Elin Cemal Akçil Selam Olsun Cemal Akçil Sevdam Resule Cemal Akçil Yıkılır Köşkün Cemal Akçil Yürekler Yanıyor Cemal Akçil Zikir Ziyafeti


text:
Cüzeppe Verdi
Giuseppe Verdi (Джyзeппe Bepди). Italiäneñ Romantik çorına qarağan kompozitorı, kübesençä, operalar autorı. Ul 19nçı ğasır İtaliä opera sänğäteneñ iñ aldınğı autorlarınıñ berse bularaq, küp kenä zamandaşlarınnan kübräk dan qazanğan. Giuseppe Verdi äsärläre dönyanıñ küplägän zallarında säxnäläşterelä.
ЭчTәлek
Tormış[үзrәpTү]
Başlanğıç yıllar[үзrәpTү]
Giuseppe Verdi 1813 yılnıñ 9 (10) oktäberendä Parma and Piacenza kenäzlegendä, Busseto şähärennän yıraq bulmağan ber awılda dönyağa kilä. Şul uq Busseto şähärendä ul berençe muzıyka däreslären ala. Yegerme yäşendä Verdi Milan şähärenä muzıyka belemen tiränäytü maqsatı belän kilä. Şul uq waqıtta ul däreslär belän bergä opera tamaşalarına öyri başlıy häm opera äsärlären icat itü belän xıyallana. Küpmeder waqıttan soñ Verdi yañadan Busseto şähärenä muzıykant bulıp qayta. Berençe tamaşasın ul Barezzi isemle cirle bay ında kürsätä. Verdinıñ muzıykasın yaratqanğa kürä, Barezzi anı üzeneñ qızına şäxsi uqıtuçı itep çaqıra. Tizdän yäşlär ğaşıyq bula häm 1836 öyläneşälär. Margherita Verdiğa ike bala birä, läkin alarnıñ ğömere qısqa bulıp çığa. Margherita şulay uq 1840 yılda can täslim qıla.
Berençe tanılu[үзrәpTү]
Milan şähäreneñ La Scala teatrı tarafınnan quyılğan Oberto isemle berençe operanıñ zur uñışı Verdinı qanatlandıra. Şunnan soñ La Scala teatrı Verdi belän tağın ike äsär icat itü turında qontraqta qul quya. Şul operalarnıñ berse yazğanda, Verdinıñ xatını ülä dä inde. 1843 yıldan soñ un yıl eçendä küp oprealar dönya kürä. Qayberäwlär öçen iñ originäl häm möhim opera bulıp 1847 yılda icat itelgän Macbeth operası sanala. Berençe tapqır Verdi operanıñ syüjetına mäxäbbät temın kertmi qala – bu üzenä kürä 19 ğasır İtaliä opera sänğäte öçen qaharmanlıq.
Dahi master[үзrәpTү]
Bu çorda Verdi üzeneñ iñ güzäl äsärläreneñ bersen Rigolettonı tudıra. BU opera berençe tapqır Veniceta 1851 yılda säxnä kürä. Opera tiz arada uñış qazana. Rigoletto yärdämendä Verdi üzeneñ muzıykäl dramağa qarata fikeren yaqlıy, anıñça, bu tör äsärlär törle elementlardan cıyılğan, häm tormışnıñ tirän ictimağıy häm mädäni problemnarın yaqtırtqan bulırğa tieş. Şunnan soñ 1853 yılda Romeda Trovatore häm Veniceta La traviata dönya kürälär.
Küplär Verdinıñ iñ gradioz äsäre – Aidanı Suez qanalınıñ açıluı uñayınnan yazılğan digän fikerdä tora. Şulay da zamanında Verdi mondıy işe täqdimnärne kire bora. Aida äsäre berençe tapqır 1871 yılda Cairoda säxnäläşterelä häm şunda uq zur uñışqa iä bula.
Sünü häm ülem[үзrәpTү]
Soñğı yılların Verdi äsärlären yañartuğa häm küçerep yazuğa bağışlıy. Avtor 1901 yılnıñ 27 ğiynwarında dönya quya.
Äsärlär[үзrәpTү]
- Oberto, Conte di San Bonifacio – Teatro alla Scala, Milan, 1839
- Un Giorno di Regno – Teatro alla Scala, 1840
- Nabucco – Teatro alla Scala, 1842
- I Lombardi alla prima crociata – Teatro alla Scala, 1843
- Ernani - Teatro La Fenice, Venice 1844
- I due Foscari - Teatro Argentina, Rome, 1844
- Giovanna d'Arco - Teatro alla Scala, 1845
- Alzira - Teatro San Carlo, Naples, 1845
- Attila - Teatro La Fenice, Venice, 1846
- Macbeth - Teatro della Pergola, Florence, 1847
- I masnadieri - Her Majesty's Theatre, London, 1847
- Jérusalem - Théâtre de l'Académie Royale de Musique, Paris
- Il corsaro - Teatro Grande, Trieste, 1848
- La battaglia di Legnano - Teatro Argentina, Rome, 1849
- Luisa Miller - Teatro San Carlo, Naples, 1849
- Stiffelio - Teatro Grande, Trieste, 1850
- Rigoletto - Teatro La Fenice, Venice,1851
- Il trovatore - Teatro Apollo, Rome, 1853
- La traviata - Teatro la Fenice, 1853
- Les vêpres siciliennes - Théâtre de l'Académie Impérial de Musique, Paris, 1855
- Le trouvère - Théâtre Impérial de l´Opéra, Paris, 1857
- Simon Boccanegra - Teatro La Fenice, Venice, 1857
- Aroldo - Teatro Nuovo, Rimini, 1857
- Un ballo in maschera - Teatro Apollo, Rome, 1859
- La forza del destino - Imperial Bolshoi Kamenny Theatre, Saint Petersburg, 1862
- Macbeth - Theâtre Lyrique, Paris, 1865
- Don Carlos - Théâtre Impérial de l´Opéra Paris, 1867
- La forza del destino – Teatro alla Scala, Milan, 1869
- Aida - Khedivial Opera House Cairo, 1871
- Don Carlo - Teatro San Carlo, Naples, 1872
- Simon Boccanegra - Teatro alla Scala, 1881
- Don Carlo – Teatro alla Scala, Milan, 1884
- Don Carlo - Teatro Municipale, Modena, 1886 (third revision, 5 Act version)
- Otello – Teatro alla Scala, 1887
- Falstaff – Teatro alla Scala, 1893


text:
Puqarasızlıq
Puqarasızlıq shaxstın' hesh bir milliy ma'mlekettin' puqarasızlıg'ına iye bolmawı. Puqarasız shaxslar (apatridlar) huqıqsız bolmawı kerek. Ulıwma olardın' huqıqıy da'rejesi olar jasap atırg'an ma'mlekettin' ishki nızamları menen belgilenedi. O'zbekstanda puqarasız shaxslardın' da'rejesi sırt ellik puqaralardın' da'rejesine ten'lestirilgen. Bunda tek bir ayrıqshalıq bar, yag'nıy olarg'a sırt el diplomatiyalıq wa'kilxanaları ja'rdem ko'rsetiwge haqılı emes. Olar sırt el puqaraları kibi a'skeriy minnetke ha'm saylaw huqıqlarına iye emes. Puqarasız shaxslarg'a da sırt el puqaraları usap ayrım ka'siplik shekleniwler qollanıladı. O'zbekstan ishki ilajlar menen sheklenip, puqarasız shaxslarg'a tiyisli hesh bir xalıqaralıq sha'rtnamada qatnasqanı joq. Ma'selen, O'zbekstannın' puqaralıq haqqındag'ı nızamına muwapıq O'zbekstan aymag'ında tuwılg'an puqarasız shaxstın' perzenti O'zbekstan Respublikası puqarası esaplanadı.
İshki nızamlarda qanday hu'jjetler ha'm faktorlar shaxstın' anaw yamasa mınaw ma'mleket puqarası ekenliginin' da'liyli bolıp xızmet etiwin belgileydi. O'zbekstan Respublikasının' Puqaralıq haqqındag'ı nızamına muwapıq puqaralıqtı tastıyıqlawshı da'slep pasport, pasport alg'ang'a shekem tuwılg'anlıq haqqındag'ı guwalıq esaplanadı. Ko'p sırt el ma'mleketlerinde sudta puqaralıqtı anıqlaw protsedurası bar.


text:
Tevhit
Tevhit (arapça توحيد) - bir Tañrığa inanmaq, bir Tañrınıñ olğanını itiraf etmek demektir.
Tevhit İslâmda Allahnıñ bir ve tek Tañrı olğanına inanmaq, bunı tasdıq ve itiraf etmektir. Kelime-i tevhid dep bilingen Lâ ilâhe illâllah – Allahtan başqa tañrı yoq sözlerinen, ya da Kelime-i şeadet dep bilingen Eşhedu ellâ ilâhe illâllah ve eşhedu enne Muhammeden abduhu ve resulüh – Şaatlıq etem ki, Allahtan başqa tañrı yoq, kene şaatlıq etem ki, Muhammed Allahnıñ qulu ve peyğamberidir ibaresinen ifade etile. Allahtan başqa ilâhlarnı inkâr etip, ilâh (yani ibadet etilgen, emir ve yasaqlarına uyulğan, sevilgen, qorqulğan, itaat etilgen muqaddes varlıq) olaraq ancaq onı qabul etmek manasına kele.
Tevhit inançı insanlarnı yer yüzündeki putlardan arınıp, ancaq Allahqa itaat etmege çağıra.


text:
Zurna
Zurna - ekseriy alda zerdali ya da dut ağaçından yapılğan alettir. Onıñ ağızğa alınğan tarafı inceçik olsa da, uc tarafı konus şekilinde keñ ola. Uzunlığı 370 mm. Üst tarafında yedi teşik ola ve ast tarafında yuqarıdaki birinci teşikniñ qarşında bir teşik daa ola. Başqa halqlarnıñ zurnalarından ayırdı olaraq, qırım zurnasınıñ büyük rastrubı ola. Zurnanıñ ses sırası bir oktava çerçivesinde diatoniktir. Üfürüv usulını deñiştirseñ ise sesler bir buçuq oktavağace bara. Zurna ekseriy alda çalğı taqımı erkânında qullanıla. Onıñ hususiyeti şu ki, davuşı üzlüksiz ve devamlı ola. Ağız ise bu vaqıtta ukrain volınkasınıñ kürkü kibi, kürk vazifesini icra ete. Zurnanıñ davuşı keskin ve şiddetli ola. Zurna


text:
Ağustos 30 2009
İğne Oyası Bohça Örnekleri
Etiketler : bohca, Bohça Kenarı Çeşitleri, Bohça Kenari Dantelleri, Bohça Kenarı Modelleri, Bohça örnekleri, İğne Oyası Bohça, İğne Oyası Bohça Çeşitleri, İğne Oyası Bohça Kenarı, İğne Oyası Bohça Kenarları, İğne Oyası Bohça Modelleri, İğne Oyası Bohçalar
İğne Oyası Bohça, Bohça Kenarı Dantelleri, İğne Oyası Bohça Kenarları, İğne Oyası Bohça Kenarı, Bohça, Bohça Kenarı Modelleri, Bohça örnekleri, İğne Oyası Bohça Modelleri, İğne Oyası Bohça Çeşitleri, Bohça Kenarı Çeşitleri, İğne Oyası Bohçalar
—İğne Oyası Bohça Örnekleri & İğne Oyası Bohça Kenarları—
—İğne Oyası Bohça Modelleri 2009 & İğne Oyası Bohça Çeşitleri 2010—


text:
cevşen duası
-
21:26
türkçe cevşenül kebir1sesli türkçe cevşen video
türkçe cevşen cevşen türkçe cevşenül kebir türkçe türkçe cevşenül kebir cevşen türkçe m4 türkçe ceşenm4 ısmail ozdemir cevşen türkçe seslendirme ismail özdemir cevşentürkçe türkçecevşen cevşenülkebir türkçe türkçe cev4.508 izlenme 4 yıl önce
-
21:38
cevşen türkçe cevşenül kebir2sesli türkçe cevşen
türkçe cevşen cevşen türkçe cevşenül kebir türkçe türkçe cevşenül kebir cevşen türkçe m4 türkçe ceşenm4 ısmail ozdemir cevşen türkçe seslendirme ismail özdemir cevşentürkçe türkçecevşen cevşenülkebir türkçe türkçe cev2.650 izlenme 4 yıl önce
-
24:28
cevşen türkçe cevşenül kebir3sesli türkçe cevşen
türkçe cevşen cevşen türkçe cevşenül kebir türkçe türkçe cevşenül kebir cevşen türkçe m4 türkçe ceşenm4 ısmail ozdemir cevşen türkçe seslendirme ismail özdemir cevşentürkçe türkçecevşen cevşenülkebir türkçe türkçe cev2.061 izlenme 4 yıl önce
-
21:26
türkçe cevşenül kebir1.bl turkce cevsenfon muzik
türkçe cevşen cevşen türkçe cevşenül kebir türkçe türkçe cevşenül kebir cevşen türkçe m4 türkçe ceşenm4 meleğin kaanı cevşen türkçe seslendirme ismail özdemir cevşentürkçe türkçecevşen cevşenülkebir türkçe türkçe cev1.727 izlenme 4 yıl önce


text:
Musa Aqyeget
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Musa Aqyeget (-zadä) (Törekçä: Musa Akyiğit/Akyiğitzade/Akyiğitoğlu) (1865-1923) - kürenekle ğälim, iqtisatçı, yazuçı, Ğosmanlı byurokratı, tatar menlası.
Tormış yulı[үзrәpTү]
Musa Aqyegetzadä 1864 yılnıñ 3 dekäberendä Räsäyneñ Penza gubernası Çanbar öyäzenä kergän Qaybıl awılında dönyağa kilgän. Anıñ babası Altınbay Aqyegetzadä Aleksandr I zamanında 25 yıl patşa ğäskärendä xezmät itep, ireşkän uñışları öçen törle medällär belän büläklängän bulğan. Atası Möxämmätcan isä, 4 klasslı urıs mäktäben tämamlağannan soñ, xökümät eşendä törle räsmi wazıyfalar başqara.
Musa başlanğıç belemne babasınıñ awılı Maçalı mädräsäsendä ala. Biredä ul din ğilemennän tış, tatarça uqu-yazunı da öyränä. Çanbarğa kire qaytqannan soñ, andağı 4 klasslı urıs mäktäben tämamlıy. Atasınıñ qararı buyınça, 1878 yılda Musanı Penzağa urıs gimnaziäsenä uqırğa iltälär. Bu uqu yortın 1884 yılda yaxşı däräcä belän tämamlağan yäş yeget, Mäskäw universitetına uqırğa kerergä teläk belderep, ğäriza yaza, tik ğärizası qabul itelmi. Musanı Qazanda da uñışsızlıq kötä, anı biredäge universitetqa da almıylar.
1884-1888 yıllarda Musa Aqyegetzadä Qazan, Penza şähärlärendä häm Qırımda yäşi, berara İsmağil Gaspralınıñ “Tärceman” gazetasında da eşläp ala. Belem alunı İstanbulda däwam itterergä digän qararğa kilüenä dä Gaspralınıñ tä'sire bulğandır, möğäyen. Berençe äsäre bulğan “Xisametdin menla” povesten ul 1886 yılda yaza (Äsärneñ çın iseme “Xisametdin menla” bulsa da, Törkiädä ul “Xisametdin mulla” bulıp taralğan). Aqyegetzadäneñ bu äsäre tatar dönyasında Gaspralınıñ törkiçelek ideyälären taratu yulında berençe xikäyä buluı belän dä ähämiätle. Tatar ädäbiätınıñ formalaşuında ul yul kürsätüçe rolen başqarğan. Bu xikäyädän soñ, Zahir Bigi, Rizaetdin Fäxretdin, Fatix Kärimi h.b. kebek tatar zıyalıları da xikäyä yaza başlıylar. Xikäyäneñ ikençe basması 1925 yılda “Tatar ädäbiätı kitapxanäseneñ” altınçı xikäyäse bularaq basıla. Xikäyä şulay uq İstanbulda da 1901 (Hicri: 1317) yılda “Zaman” kitapxanäse tarafınnan törekçä näşer itelgän. Tatarstanda ğämäldä yörgän xäreflär belän “Tatar mäğrifätçelek ädäbiätı” (Qazan, 1979, 45-86 b.) kitabında xikäyä tulısınça basılğan, qayber xezmätlärdä isä qısqaça eçtälege genä birelgän.
Äsärläre[үзrәpTү]
Fänni äsärläre[үзrәpTү]
- İktisat yahut ilmi servet, 1896 (İqtisat yäki maya beleme).
- Avrupa medeniyetinin esasına bir nazar, 1897 (Awrupa mädäniäteneñ niğezenä ber qaraş).
Ädäbi äsärläre[үзrәpTү]
- Xisamettin menla, 1886.
Çığanaqlar[үзrәpTү]
- G. Hadiullina, “ЭkoHoMичeckиe идeи B Hacлeдии Mycы AkъereTзaдe (1864-1923)”, ПpoблeMы coBpeMeHHoй эkoHoMиkи, N 1(5), 2003.
- İsmail Türkoğlu, “Musa Akyigitzade Türkiye’de”, Gasırlar Awazı, san: 1-2, Qazan 1998, bit: 137-142.
- Nadir Däwlät, “Rusiä törkiläreneñ milli köräş tarixı”, - Ankara, 1985, - B.11, 151.


text:
Fódor Tútçev
Tútçev, Fódor İvanoviç (Urısça: TюTчeB Фëдop ИBaHoBич), ardaqlı Urıs yazuçısı, şağir, diplomat. Sankt-Peterburg fännär akademiä äğzası. 1803 yılnıñ 5. Dekäberendä Oról gubernası, Bránsk öyäze, Ovstug bilämäsendä tuğan. 1873 yılnıñ 27. Yülendä Tsarskoye Seloda (Patşa Awılında) ülgän. Sankt-Petrburgtağı Novodeviçi monastıre qäberlegendä cirlängän.
München, Torino qalalarında yäşägän, Heinrich Heine, Friedrich Wilhelm Joseph von Schelling belän tanış bulğan. Räsäyneñ ädäbiat tormışında qatnaşmağan, üzeñne ädip dip atamağan. Şuña qaramastan, Tútçevnıñ 400gä yaqın şiğerläre saqlanğan, alarnıñ yulları Räsäydä yış qına telgä alınalar. Anıñ täwge şiğerläre 18. yözdäge şiğri ğöref-ğädätlär tä'sirendä yazılğan. 1830. yıllarda yazılğan şiğerlärendä Awrupa (bigräk tä Alman) romantizmı yünäleşe köçle. Anıñ fälsäfäwi (meditativ) lirikasında töp temalar bulıp il, keşe ğömere, tabiğät turında uylanular tora. 1840. yıllarda Räsäy häm könbatış sivilizasiäläre arasında bulğan mönäsäbätlärgä bağışlanğan säyäsi mäqälälär yaza.
1850. yıllarda Tútçev mäxäbbätkä bağışlanğan häm yöräkkä ütep kererlek şiğerlär icat itä, anda mäxäbbät bäxetsezlek, qayğı mäğnäsendä añlatıla. Soñraq bu şiğerlär Denisyeva síklına, yäğni Ye. A. Denisyeva isemle söyärkäsenä bağışlanğan şiğerlär şälkemenä, kerä. 1860-1870. yıllarda Tútçev icadına bigräk tä säyäsi şiğerlär östenlek itä.
İñ tanılğan şiğere Silentium! - äçenü belän öndäşmäskä çaqıra, çönki ber keşeneñ äytkänen ikençe ber waqıtta da soñınaça añlap betmi.
Aforizmnarı
Tübändäğe şiğri yullar - Tútçevnıñ iñ qabatlanğan aforizmnarı:
- Aqıl belän Räsäyne añlap bulmí
- Äytelgän süzneñ nindi mäğnädä kire äylänep qaytaçağın aldan farazlap bulmí
- Äytelgän uy aldaw ul


text:
Hristianlıq
Hristianlıq - bir İbraimiy din, üç cian dinleriniñ biridir. Hristianlıq dinine saip adamlarğa Hristian deyler. Dünyanıñ er yerine cayılğan olmaqnen birlikte esasen Avropa, Amerika, Cenübiy Afrika ve Avstraliyada bulunalar. 2 milliarddan ziyade mensübi ile dünyanıñ eñ cayğın dinidir.
Hristianlıqnıñ muqaddes kitabı, Bibliya ya da Kitab-ı Muqaddes adınen añıla. Bibliya Eski Ait ve Yañı Ait degen eki bölükten ibaret. Eski Aitniñ eñ müim parçası Tevrat, Yañı Aitniñ ise - İncildir.
Hristianlıqnıñ esas mezepleri Katoliklik, Protestantlıq ve Ortodokslıqtır.


text:
Ruslar
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Urıslar (üzatama: pycckиe, russkiie), Slaván xalqı.
1989. yılda Sovet Berlegendä ğomumí sanı 145,16 million keşe, ş.i. Räsäydä 119,87 million, Tatarstanda 1,157 million keşe. Urıs telendä söyläşälär. Dinnäre – Xristian dineneñ Ortodoks (Urısça: ПpaBocлaBиe) tarmağı. Millät bularaq, Ukrain häm Belarus xalıqları kebek ük, Könçığış Slaván qäbiläläre berdämlekläreneñ tarqaluı barışında borınğı Kiev Ruse kenäzlege cirlegendä barlıqqa kilä. Taríxí-etnik bilämälre zurayu häm başqa qäbiläläre belän quşılu barışında Tönyaq, Könyaq häm Urta Urıs söylämıkönküreş törkemnärenä ayırıla. İdel buyında Urat Urıs söyläm törkemeneñ berniqädär üzençälege bar. Xäzerge Tatarstan cirlärenä Urıslar 15. yözdän küçep utıra başlílar. Qazan xanlığı yawlap alınğannan soñ (1552.), alanıñ küçenü xäräkäte tağı da köçäyä. Cirle Törki häm başqa xalıqlar belän aralaşu näticäsendä Urıslar etnokultur üzgäreşe kiçergännär (bu yöz-qiäfät, tormış-könküreş ğädätläre, kiem-salım, azıq-tölek häm başqa çağıla). Üz näwbätendä Urıslarnıñ İdel-Ural xalıqlarınıñ tormığı-könküreşenä, tel-söylämenä, matdi häm ruxí tübänäyüenä yoğıntısı bar.
Tatar Ensiklopediä Süzlege. Qazan, Tatar Ensiklopediäse İnstitutı, 2002.


text:
cengiz kurtoğlu- sonum ölüm gülüm
alimat- sonum ölüm gülüm paylaşım- aksyy sedaa cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu cengiz kurtoğlu ceng


text:
İstanbul Atatürk hawa alanı
İstanbul Atatürk xalıqara hawa alanı (törekçä Atatürk Uluslararası Havalimanı, inglizçä Istanbul Atatürk Airport) - İstanbul şähäreneñ xalıqara hawa limanı, Törkiäneñ iñ zur hawa alanı.
2012 yılda passajir äyläneşe 45 mln. artıq keşe (Awrupada 6-nçı urın, Dönyada - 20-nçe urın).
Hawa limanı İstanbul şähäre Awrupadağı öleşendä, 24 km. tarixi üzäktän, Märmär diñgeze yarında urnaşa.
1980 yılda Törkiä Cömhüriäteneñ berençe prezidentı Mustafa Kemal Atatürk istälegenä atalğan.
Hawa limanında ike terminal bar: berençese - eçke oçışlar öçen, ikençese - tışqı oçışlar öçen.
Xalıqara terminal 2001 yılda, eçke terminal 1970 yılda tözelgän. İke terminal cir astı yulı belän totaştırılğan.
Hawa alanı yanında küp qunaqxanälär bar.
Turkish Airlines aviaşirkäteneñ baş idäräse urnaşa.
Ciñel metro hawa alanın belän Aqsaray rayonı totaştıra. Şulay uq avtobuslar belän barıp citep bula.


text:
Attila (opera)
Attila (ATиллa). Cuzeppe Verdi tarafınnan icat itelgän opera. Zaxarias Wernernıñ Attila, König der Hunnen ("Attila, Hunnar Patşası") äsäreña nigezlängän. Operanıñ premyerası Teatro La Feniçeta 1846 yılnıñ 17 martında ütä.
Eçtälek[үзrәpTү]
Opera prolog häm öç aqttan tora. Cimerelgän Aquileia /Akilia/ şähärendä, Attila häm anıñ ciñelmäs urdası suğış äsirlärenen xatın-qız bulularına şaqqatalar. Alarnıñ liderı Odabella, nişläp Hun xatınnarı ğädättä öydä utıralar dip sorıy. Attila, bu xatınnıñ batırlığına soqlana häm teläsä nindi üteneçen başkaraçağın äytä. Qız Attiladan, atasın ütergäne öçen üç alır öçen qılıç sorıy.
Roman (Rim) ilçese Ezio kilä häm imperiän bülü turında üz täqdimnären citkerä. Attila anı kire qağa. Säxnä sazlıq cirlegenä, Venetsiäneñ bulaçaq urınına küça. Attila haman Odabella turında uylana, läkin şähär tözeleşenä böten köçen quya.


text:
Torğay
Torğay - (“Passeridae”) ailesinden, insanlarğa yaqın yerde yaşağan, köçüci olmağan, quş türlerine berilgen ad.
11-12 sm boyunda, 50 qadar türü bardır. Umumiyetnen qaveerenki, qara ve boz renklidir. İnsanlarğa yaqın yaşağan torğaynıñ, arqası ve qanatları qaverenki, qarın beti bozdır. Erkeklerniñ boynunıñ astında qara bir leke bardır. Irğaçılar daa sönük renklidir.
Meyva ve böceklernen beslenir. Köçüci degildir. Tereklerge, quvuqlarğa, dam astlarına tüzgün olmağan yuvalar yasar. Boş qarılğaç yuvalarınada kirer. Bütün dünyağa darqalğandır.
Tış Bağlantılar[deñiştir]
- Old World sparrow videos on the Internet Bird Collection


text:
özellikle eşi tarafından sevilmek isteyenler için okunacak sevilme duası nı dilek-dualari.com forum sitemizde paylaşıyorum
bu duayı nyet edip 15 kere okuyorsunuz arkadaşlar
Bismillâhirrahmânirrahîm. Bismillâhi azîmişşe'nil kaviyyis sultâniz zâhiril burhânis sâbitil erkânil ekvâni ve mukadderid duhûri vel ezmâni kâne ve lâ mekân. Ve hüve meaküm eynemâ küntüm vallâhü bimâ ta'melûne basîr. El hâkimü yevmen nuşûri vel müteâlî fî denevvühül mütedânî fî ulivvihi
evvele külli şeyin ve âhirihü ve zâhiru külli şeyin ve bâtinih.Allâhümme innî eselükebi sirrikes sârî fîl esrârin nâfizi min semâin ilâ semâin ilâ sidretil müntehâ ilel melekûtil a'lâ ilâ âlimil ğaybi veşşehâdeti yünfedu emruke ve hüve âlin rafîl
muhîti min semâin ilâ semâid dünyâ ilâ kuvvetin nâri vel hevâi velmâi vet turâbi ilâ tahtel tahti ilâ tahti itbâkis serâ eselüke allâhümme bi hakki hâzihil esmâil hakîkiyyeti vel işârâtid dakîkatin nâfizeti fil eşbâhil beşeriyeti vel ervâhir rûhâniyyetil mutîîne li ismike vel müteallikînel mucîbîne limen deâke
bismikel hâdırîne li emrike ve celâli ızzikel mûfîne bi ahdike veva'dike ecîbû eyyetühel ervâhil mütevekkelûne bi hâzihil esmâi vefalû mâ tü'merûne bihi ve hüve kezâ ve kezâ bi hakkil ismillezî evvelühü âlin ve âhiruhü âlin mâ a'zamu ismüke yâ âlin mâ semia ismüke rûhin ve asâhül asaku vahterak asaku
yâ âlin ve ahrik külle men asâ hâzihil esmâin nûrâniyyeti bi hakki âlin zeryâlin âlimül ğaybi veş şehâdetil kebîrul müteâl.Yefalullâhü mâ yeşâü ve yahkimu mâ yürîd. Eyne mâ tekûnû ye'ti bikümüllâhü cemîan innallâhe alâ külli şeyin kadîr. Ve hüve alâ cemıhim izâ yeşâü kadîr. Ve lekad alimetil cinnetü innehüm le muhdarûn. Ve hu şira li süleymâne cünûdühü minel cini vel insi vet tayri fehüm yûzeûn. Yâ kavmenâ ecîbû daiyallâhü ve âminû bihi feleyse bi mu'cizin fil ardı ve leyse lehü min dûnihi evliyâü ülâike fî dalâlin mübîn. in kânet illâ
sayhaten vâhideten fe izâ hüm cemîun ledeynâ muhdarûn.Ecîbû eyyetühel ervâhır rûhâniyetil ceniyyeti vel câniyyeti ven nâriyyeti vel hevâiyyeti ves sehâbiyyeti vel amâmiyyeti ve tayyârûne fil hevâi vel ğavvâsûne tahte etbâkis serâs sâirûne fil ervâhir rûhâniyeti vel eşbâhil beşeriyeti uksimü aled
denâhişeti minküm vel kafâtisetin vet tevâbiati vez zevâbiati vet tayyârati minküm bi hakki. innehü min süleymâne veinnehü bismillâhirrahmânirrahîm. Ellâ ta'lû aleyye ve'tûnî müslimîn. Ecîbû eyyetühel ervâhi bi hakki hâzihil esmâi
aleyküm celcemîşin celcemîşin ahmîşin ahmîşin amîşin
amîşin şedîdül erâde ekmeşin ekmeşin kemîşin kemîşin kelehin kelehin yâ ğaşavetil ğaşâveti ecîbû eyyetühel ervâha vel hevâtifen nâfizûnel mümtezicûne bil ecsâmil beşeriyeti vel halakatil âdemiyeti vef alû mâ emertüküm bihi vemdû ilâ kezâ ve kezâ vadribûhü bisüyûfiküm ve sukû hü biküfûfiküm vezhebû ileyhi fî sûratin muhtelifetin ve ehvâlin mühevviletin min eşkâli şeyâtîne ve ebâlisete vezacûhü ver abûhü vektülûhü ve semmû lehü ismî ve arrafûhü bî ve vedahû lehü
talebî hattâ yakdî hâcetî ve yutîanî fî emrî bi hakki esmehinşemâhin elâlî alâ külli berâhin. Ve innehü le kasemün lev ta'lemûne azîm. Ecîbû Min kalbi en natmise vücûhen fe nereddühâ alâ edbârihâ ev nelanehüm kemâ leannâ eshâbes
sebti ve kâne emrullâhi mefûlâ. Mâ a'zamü sultâni ihterik men asâllâhe bi nârillâhil mûkadetin. Âhiyyen şerâhiyyen âhiyyenşerâhiyyen. Menûhin menûhin meylûhin hasben esbâûtin el kadîmil ezeliyi ecîbû vefalû mâ tü'merûne heyyen heyyen heyyen elvâhan elvâhan elvâhan elacele elacele elacele essâate essâate essâate
faydalanmanız dileğimle sevgiler
Masal
www.dilek-dualari.com


text:
Ludwig van Beethoven
Ludwig van Beethoven (shoqındırılg'an: 17 dekabr, 1770 – 26 mart, 1827) nemis kompozitorı ha'm pianisti bolg'an. Ol batıs muzıkasının' klassikalıq da'wirinen romantizm da'wirine o'tiwindegi a'hmiyetli adamlardın' biri bolg'an. Ol ha'zirge shekem barlıq waqıttın' en' ataqlı ha'm abroylı kompozitorlarının' biri dep esaplanıp kelmekte.
Bonnda tuwılg'an Beethoven keyinshelik 20 jaslar a'tirapında Viennag'a ko'ship o'tedi ha'm ol jerde Joseph Haydn qol astında sabaqlar alıp pianist iretinde dan'qı shıg'adı. 1790-jıllardan baslap ol esitiw qa'biletin joyta baslaydı ha'mde waqıttın' o'tiwi menen esitiw seziminen tolıq ayrıladı, biraq sog'an qaramastan ol o'z do'retiwshiligin dawam ettire beredi.


text:
Qazan Kirmäne
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Qazan Kremle yäki Qazan Kirmäne16. yöz urtası – 19. yöz arxitektur ansamble.
14. yöz –16. yözneñ 1. yartısında Tatar tözüçe ostaları tarafınnan qorılğan şähär-kirmän nigezendä barlıqqa kilä. Şähärneñ üzägendä, Qazansu yılğasınıñ sul yarında borınğı Qazan Qälğäse urınında. Qazan xanlığı zamanında bu mäydanda Xan Sarayı, Xan törbäläre, Nurali mäçete, Qolşärif mäçete, mäsräsälär, alpawıt yortları h.b. bínalar urnaşqan. Qälğä xäzerge Kremlneñ tönyağında, qalqulıqta urnaşqan. Qazan Qälğäse 7 manaralı, díwarları eçke yaqtan taş belän nığıtılğan. Kirmaännän kerü yulları-qapqaları Nurali, Atalıq, Xan, Alabuğa, Kibäk h.b. isemnärdä bulğan. Şähär bistäläre yağınnan Arça, Zur, Tömän, Qırım, Köräyeş, Nuğay h.b. qapqalardan kergännär. Qapqalar östendä saqlanu manara-qorılmaları eşlängän. Qorılmalarnıñ arxitektur stillärendä Bolğar, Altın Urda, Şosmanlı häm İtaliä-Awrupa mäktäpläre yoğıntısı sizelä. 1552. yılda Qazannı yawlağanda ul qorılmalarnıñ küpçelege cimerelgän.
Qazan Kremle territoriäse könyaqtan tönyaqqa suzılğan küppoçmaq, 1556-1562. yıllarda taştan, 17-18. yözlärdä kirpeçtän qorılğan biek manaralı qälğä díwarları belän äyländerep alına. Bu kompleksta barlığı 14 manara sanala, alar ike törle: küzätü, saq manaraları (Könyaq-Könçığış, Könçığış, Könyaq-Könbatış, Tönyaq, Tönyaq-Könçığış, İsemsez häm Tönyaq-Könbatış tügäräk manaralar, Biş Qırlı manara); qapqalı manaralar: Spas (16. yözneñ 2 yartısınnan), Yäşeren (Taynitski, Nurali qapqası urınında, 18. ğasırğa qädär Nikolski, 18. yözneñ axırınnan Taynitski), Konsistor, Dmitrov, Preobrajenski qapqası (Tömän qapqası urınında, 16. yözneñ 2. yartısınnnan Sergeyev, soñraq – Preobrajenski), Voskresenski qapqası (Alabuğa qapqası urınında). Manaralarnıñ qayberläre saqlanmağan. Kremlneñ tönyaq öleşendä Söyembikä manarası, Blagoveşçenie Kafedral Çirkäwe, Soşestvie Svyatogo Duxa saray çirkäwe (1852-1859. da Vvedenski çirkäwennän (16. yöz urtası) üzgärtep qorıla), Gubernator Sarayı (19. yöz urtaları) Xan Sarayı urınına salına. Elekke Jünkerlär kölliäte bínası Arsenal häm Artilleriä yortı (18. yöz-19. yöz başı) urınında tözelä; 2005. yıldan Ermitaj filialı bínası (1829-1840, míğmar P.G.Pátnitski). Qazan Kremleneñ könçığışında Çirkäwlär idaräse (Duxovnaya konsistoriä) bínaları (18. yöz axırı), qabulxanälär (19. yöz başı), Arxierey yortı (1829), kazarmalar (19. yöz), könyaq-könbatışında Spas-Preobrajenie monastırınıñ ber öleşe saqlanğan (16-19. yözlär); şunıñ tönyağında (19. yöz urtasına qädär) Kíprian häm İustinya çirkäwe (16. yöz axırı) urnaşqan bula. Xäzer Qazan Kremlendä – Tatarstan Präzidente rezidensiäse, Tatarstan ministerlekläre, idaräçeleklär, xakimiät-xucalıq oyışmaları. 1990. yıllardan Qazan Kremlendä kiñ qolaç belän üzgärtep qoru, tözekländerü eşläre alıp barıla. 1996.dan Qolşärif mäçete tözeldä häm 2005. yılda tözeläp beterde. 2000dä Wäkillek bínası tözelä.
1994.tä "Qazan Kremle" däwlät taríx-arxitektur häm sänğät muzéy-saqlawlığı oyıştırıla. 2000. yıldan UNESCOnıñ Bötendönya Mädäniät häm Tabiğät Mírasları isemlegendä kertelde.


text:
Aşağıda yazılı ayet-i kerimeleri temiz bir kağıda yazıp suda silindikten sonra matluba içirilir. İçen bi iznillah içirene muti ve münkad olur. Her arzusunu severek yapar. Adeta esiri olur.
söz dinletme duası:
Bismillâhirrahmânirrahıyvn* Rabbena erinellezîne edallânâ minel cinni vel insi nec’alhümâ tahte akdâminâ li yekûna minel esfelîn* Kezâlike yesfelü yâ fıilânübnü fülâneteve yekûnü min esfelî sâfilîn* Kale racülâni minellezîne yehâfûne en'amellâhü aleyhimedhulû aleyhimül bâbe fe îzâ dehaltümûhü fe inneküm ğâlibûne ve alellâhi fe tevekkelû in küntüm miTminîn* Elyevme nahtimıi alâ efvâhihim ve tükellimünâ eydîhim ve teşhedu ercülühüm bimâ kânû yeksibûn* Ve lev neşâü letamesnâ alâ a'yünihim festebikus sırata fe ennâ yübsırûn* Ve lev ncşâü le mesahnâhüm alâ nıekânetihim fenıestetâû mudıyyen ve lâ yarciûn* Kezâlike tahkümü ve tağlibü yâ fülânete binti fülânete alâ zevcike fülânibni fülânete bi hakkı ketebellâhü le ağlibenne ene ve rıısiilî innellâhe kaviyyün azîz* Ve neza'nâ mâ fî sudûrihim mân ğıllin ıhvâncn alâ sürurin mütekâbiline summün bükmün umyün fe hüm lâ yetekellemûn* Vallâhü min verâihim mühıyt* Bel hüve kur’ânün mecîd* Fî levhın mahfuz* Ve bil hakkı enzelnâhü ve bil hakkı nezele tevekkelû eyyühel melekül mütıy’u li esmâillâhi teâlâ bi akdil elsünil insi vel cinni ve bi elfı elfı lâ havle ve lâ kuvvete illâ billâhil aliyyil
azıym*


text:
Qazan Xalıqara Möselman kinosı festivale
Qazan Xalıqara Möselman kinosı festivale, elekke Altın Mönbär kinofestivale - Qazanda ürkärelä torğan kinofestival. Festival qısalarında konkursqa Möselman ruxın çagıldırgan filmnar täqdim itelä. Festivalne ütkärü fikereneñ avtorı "İslam dönyası" televideokompaniasennän Zawdi Mamirgov. Oyıştıruçılar arasında Räsäy möftiläre şurası häm Tatarstan Mädäniät ministırlığı bar.
Tarix[үзrәpTү]
- 5 - 11 sentäber 2005. yıl
- 10 - 15 sentäber 2006. yıl
- 6 - 12 sentäber 2007. yıl


text:
Çağatay tele
Çağatay tele(جغتای) ul elek Üzäk Asía Törkilär aralaşuında qullanılğan urtaq Törki söyläm.
Bu telneñ Ğäräp älifbasına nigezlängän yazu baríı. Teldä Ğäräp wä Farsí telennän süzlär küp ide.
Sovet çorında, Törki xalıqlarnı ber bersennän ayıru öçen, Üzäk Asíada yäşägän xalıqlar öçen ayırım “möstäqil” tellärne yasap birgännär. “Möstäqil” tellärne yasağanda, İlminski isemle çuqınmış tärcibäse kiñ qullanıldı, ul Qazaq telen Tatar telennän ayıru belän nıq şöğellände. Şunnan soñ urtaq Çağatay tele yuqqa çıqtı.
Tışqı läñkerlär[үзrәpTү]
- Russian imperial policies in Central Asia (H.B.Paksoy eşe, İnglizçä)


text:
"Därwişlär stansiäse" (pyc. cTaHция Дepбышkи) — Gorʻkiy timer yulınıñ Qazan bülekçäseneñ stansiäse. Qazan-1 — Därwişlär stansiäse sızığında urnaşqan. 1918 yılda açılğan. Därwişlär stansiäsenä Şähäreçe tönyaq häm könyaq timer yulları Qazan-1, Qazan-2 vokzallarınnan ber noqtağa kilälär. Därwişlär stansiäsendä Qazan elektropoyezdları öçen häm qayçaqta yıraqqa barğan poyezdlar öçen ike biek utraw platformaları bar. Därwişlär stansiäse yök poyezdları öçen tuqtaw punktı bularaq qullanıla. Kompressornıy — Därwişlär, Qazan-2 — Därwişlär ike yullı elekrofikatsiälängän sızıqları bulıp toralar. «Qazan kompressormaş», «Qazan optik-mexanika» zavodlarınnan Därwişlär stansiäsenä timer yulları kilälär. Utraw platformasınnan Stansiä uramına häm Därwişlär daça massivına çığuları bar.
Borıñğı riwäyät buyınça "Därwişlär" awılı Xaci Tarxan xanı häm Qazan xanlığınıñ däwlät eşleklese Därwiş Ğali (? - 1558) istälegenä quşılğan.
Monı da qarağız[үзrәpTү]


text:
Şota Rustaveli
Şota Rustaveli (Görceçä: შოთა რუსთაველი, ?-?) — Görce (Gruzin) säyäsätçe häm 12. yözdäge şağir, Yulbarıs tiresendä batır epik poemasınıñ autorı.
Rustavelineñ biografiäse çınlap açıq tügel. Rustaveli Görce kenäze, Tamar şahinäneñ qaznaçısı (Mechurchletukhutsesi) bulğanı, Yunanstanda (Gresiädä) uqığanı, Yerüsälemdäge İzge Xäç monastırendä freskalar yasağanı dip uylanıla. Ber freskada Rustaveli üze sürätlängän. İkençe isem, Rustaveli, familiä tügel, bu borınğı Rustavi qalasınnan çığışınnan, Görceçä Rustaveli Tatarça Rustavi-le-gä turı kilä. Poemasınnan anıñ Axaltsixe ölkäsennän çığışı turı kilä.
Rustaveli üz poeması Yulbarıs tiresendä batır (Vepxis Tqaosani, ვეფხის ტყაოსანი) belän dönyawi dan qazana. Şundí poemada Farsı batırları Avdandil belän Tariel därtläre häm macaraları sürätlängän. Poemada 16 icekläp 1637 strof. Original saqlanmağan, poema qulyazma küçermälärdä birelä. Törle küçermälärdä törle östämälär häm däwamnar (Omaniani isemendä) tabılalar. Ruxanilar bu äsärgä qarşı çıqqan, çönki poema dönyawi icat buluı säbäple, Xristian xäzinälären çağılamağan. Monnan tış, Rustaveli yazğança, ul original Farsı proza xikäyäsen tapqan häm şiğri yullarğa küçerelgän. farsı originalı tapmağan.


text:
Azeri Film,Azerbaijan,Azerbaycan Radyo,Azeri Radyo,Azeri Edebiyati,Azeri Siir,Igdir,Kars,Azeri Kino,Azeri Film,Azeri Radyo,Radyo Azeri,Azeri,Azeribalasi,Türkçe Mp3,Yabanci Mp3,segah,Mugam,Muqam,Baki,Baku,Tebriz,Tabriz,Azari,Meyxana,azeri balasi,azeri video,azerbaycan video,Azeri Klip,Azeri clip,Azerbaycan kino,Azerbaijan cinema,Azerbaijan kino,Azeri Mp3,Azeri Musiqisi,Azeri Müzik,Azerbaycan,Azari,Azeri Video,Azeri Siir,Mp3 Azeri,Mugam,Seqah,Azeri Kino,Azeri Film,Azerbaijan,Azerbaycan Radyo,Azeri Radyo,Azeri Edebiyati,Azeri Siir,Igdir,Kars,Azeri Kino,Azeri Film,Azeri Radyo,Radyo Azeri,Azeri,Azeribalasi,Türkçe Mp3,Yabanci Mp3,Muqam,Mugam,Muqham,Baku,Baki,Meyxana,Azeri Evi,Azerbaycanevi
SEO Blog


text:
Küçüm
Küçüm xan (?-1598. tiräse), Seber xanı (1563.-1598.), Şäyban xan näsele warísı Mortaza ulı. 1554. yıldan Seber Xanlığı täxetenä menü öçen Yädegär bäk belän köräşä başlí. 1563.tä anı quğaç täxetkä utıra. 1573.tä Permgä ğäskär belän bara. 1582.-1585. yıllarda atama Yermak basqınnarına qarşı suğışa. Yermak hälâq bulğaç, Qaşlıq şähären qaytarıp ala. (1585.). Xanlıqnı nığıtu häm berläşterü yulında cirle aqsöyäklär qarşılığına oçrí. Säyet xan belän Qaraçı bäk citäkçelegendä Küçüm xanğa qarşı fetnä oyıştırıla. Küçüm xan üz urdasın İrteş buyı dala cirlärendä küçerergä mäcbür bula. Anda yaña xanlıq nigezlärgä omtıla, şuña ireşü öçen 1598. yılğa qädär Urıs voyevodalarına qarşı köräşä. Yermakqa qarşı alıp barğan suğış-bäreleşläre xaqında xalıq telendä küp riwayät-xikäyätlär saqlanıp qalğan.


text:
Yıldırım Yayınları 2.Sınıf Türkçe dinleme cdleri, Yıldırım Yayınları 2.Sınıf Türkçe dinleme metinleri, Yıldırım Yayınları 2.Sınıf Türkçe dinleme ses cdleri, Yıldırım Yayınları 2.Sınıf Türkçe elektronik ortam cdleri, Yıldırım Yayınları 2.Sınıf Türkçe kılavuz kitabı ses cd, Yıldırım Yayınları 2.Sınıf Türkçe öğretmen kılavuz kitabı cd, Yıldırım Yayınları 2.Sınıf Türkçe öğretmen kitabı cd, Yıldırım Yayınları 2.Sınıf Türkçe okuma metinleri, Yıldırım Yayınları 2.Sınıf Türkçe ses cdleri, Yıldırım Yayınları 2.Sınıf Türkçe ses kayıtları
Bu dosya ya da metne ulaşmak için lütfen başlığa tıklayınız
Okumaya devam et


text:
Memleketler cedveli
Dünya memleketleriniñ cedveli
Münderice
A[deñiştir]
- Abeşistan - Abeşistan Demokratik Federativ Cumhuriyeti
- Abhaziya - Abhaziya Cumhuriyeti (Mustaqilligi tek Rusiye, Venesuela ve daa bir qaç kiçkene devlet tarafından tanıldı. Dünya toplulığınıñ çoqusı o, Gürcistannıñ parçası dep saya.)
- Afğanistan - Afğanistan İslâm Cumhuriyeti
- Almaniya - Almaniya Federativ Cumhuriyeti
- Amerika Qoşma Ştatları
- Andorra - Andorra Prinsligi
- Angola - Angola Cumhuriyeti
- Antigua ve Barbuda
- Argentina - Argentina Cumhuriyeti
- Arnavutlıq - Arnavutlıq Cumhuriyeti
- Avstraliya - Avstraliya İttifaqdaşlığı
- Avstriya - Avstriya Cumhuriyeti
- Azerbaycan - Azerbaycan Cumhuriyeti
- Azavad - Azavad Mustaqil Devleti (Tanılmağan. Resmen Maliniñ parçası.)
B[deñiştir]
- Bahamalar - Bahamalar İttifaqdaşlığı
- Bahreyn - Bahreyn Malikligi
- Bangladeş - Bangladeş Halq Cumhuriyeti
- Barbados
- Belarus - Belarus Cumhuriyeti
- Belçika - Belçika Qırallığı
- Beliz
- Benin - Benin Cumhuriyeti
- Boliviya - Boliviya Cumhuriyeti
- Bosna ve Hersek
- Botsvana - Botsvana Cumhuriyeti
- Brazil - Brazil Federativ Cumhuriyeti
- Bruney - Bruney Dar us-Selâm Sultanlığı
- Bulğaristan - Bulğaristan Cumhuriyeti
- Burkina Faso
- Burundi - Burundi Cumhuriyeti
- Butan - Butan Qırallığı
- Büyük Britaniya - Büyük Britaniya ve Şimaliy İrlandiya Qoşma Qırallığı
C[deñiştir]
- Camayka
- Cezair - Cezair Demokratik Halq Cumhuriyeti
- Cenübiy Afrika - Cenübiy Afrika Cumhuriyeti
- Cenübiy Koreya - Koreya Cumhuriyeti
- Cenübiy Osetiya - Cenübiy Osetiya Cumhuriyeti (Mustaqilligi tek Rusiye, Venesuela ve daa bir qaç kiçkene devlet tarafından tanıldı. Dünya toplulığınıñ çoqusı o, Gürcistannıñ parçası dep saya.)
- Cenübiy Sudan - Cenübiy Sudan Cumhuriyeti
- Cibuti - Cibuti Cumhuriyeti
Ç[deñiştir]
- Çad - Çad Cumhuriyeti
- Çehiya - Çehiya Cumhuriyeti
- Çile - Çile Cumhuriyeti
- Çin (Çin Halq Cumhuriyeti) - Çin Halq Cumhuriyeti
D[deñiştir]
- Dağlıq Qarabağ - Dağlıq Qarabağ Cumhuriyeti (Tanılmağan, amma aslında mustaqil bir devlet. Resmen Azerbaycannıñ parçası.)
- Danimarka - Danimarka Qırallığı
- Dominika - Dominika İttifaqdaşlığı
- Dominikan Cumhuriyeti
E[deñiştir]
- Ekvador - Ekvador Cumhuriyeti
- Ekvatorial Gvineya - Ekvatorial Gvineya Cumhuriyeti
- El Salvador - El Salvador Cumhuriyeti
- Eritreya - Eritreya Devleti
- Ermenistan - Ermenistan Cumhuriyeti
- Estoniya - Estoniya Cumhuriyeti
F[deñiştir]
- Felemenk - Felemenk Qırallığı
- Fici - Fici Adaları Cumhuriyeti
- Filtiş Yalısı (Kot d'İvuar) - Filtiş Yalısı Cumhuriyeti
- Filippinler - Filippinler Cumhuriyeti
- Filistin - Filistin Devleti (Tek 90 devlet tarafından tanılğan.)
- Finlandiya - Finlandiya Cumhuriyeti
- Frenkistan - Frenk Cumhuriyeti
G[deñiştir]
- Gabon - Gabon Cumhuriyeti
- Gambiya - Gambiya Cumhuriyeti
- Gayana - Gayana Kooperativ Cumhuriyeti
- Grenada
- Gürcistan - Gürcistan Cumhuriyeti
- Gvatemala - Gvatemala Cumhuriyeti
- Gvineya - Gvineya Cumhuriyeti
- Gvineya Bissau - Gvineya Bissau Cumhuriyeti
Ğ[deñiştir]
- Ğana - Ğana Cumhuriyeti
- Ğarbiy Sahara - Arap Saharaviy Demokratik Cumhuriyeti (Tek 40 devletlernen tanılğan.)
H[deñiştir]
- Haiti - Haiti Cumhuriyeti
- Hırvatistan - Hırvatistan Cumhuriyeti
- Honduras - Honduras Cumhuriyeti
I[deñiştir]
- Iraq - Iraq Cumhuriyeti
İ[deñiştir]
- İndistan - İndistan Cumhuriyeti
- İndoneziya - İndoneziya Cumhuriyeti
- İran - İran İslâm Cumhuriyeti
- İrlandiya - İrlandiya Cumhuriyeti
- İslandiya - İslandiya Cumhuriyeti
- İspaniya - İspaniya Qırallığı
- İsrail - İsrail Devleti
- İsveçiya - İsveçiya Qırallığı
- İsviçre - İsviçre Konfederatsiyası
- İtaliya - İtaliyan Cumhuriyeti
K[deñiştir]
- Kabo Verde - Kabo Verde Cumhuriyeti
- Kamboçiya - Kamboçiya Qırallığı
- Kamerun - Kamerun Cumhuriyeti
- Kanada
- Keniya - Keniya Cumhuriyeti
- Kiribati - Kiribati Cumhuriyeti
- Kolombiya - Kolombiya Cumhuriyeti
- Komorlar - Komorlar Birligi
- Kongo Brazzavil - Kongo Cumhuriyeti
- Kongo Kinşasa - Kongo Demokratik Cumhuriyeti
- Kosovo - Kosovo Cumyuriyeti (2008 senesi Sırbistandan mustaqillgini ilân etti, faqat mustaqilligi bir çoq memleket tarafından tanılmağan)
- Kosta Rika - Kosta Rika Cumhuriyeti
- Kuba - Kuba Cumhuriyeti
- Kuk Adaları (Yañı Zelandiyanen serbest birlikte olğan devlet.)
- Küveyt - Küveyt Devleti
L[deñiştir]
- Laos - Laos Halq Demokratik Cumhuriyeti
- Latviya - Latviya Cumhuriyeti
- Lehistan - Lehistan Cumhuriyeti
- Lesoto - Lesoto Qırallığı
- Liberiya - Liberiya Cumhuriyeti
- Libiya - Libiya Arap Halq Sotsialistik Camahiriyası
- Lihtenşteyn - Lihtenşteyn Prinsligi
- Litvaniya - Litvaniya Cumhuriyeti
- Lübnan - Lübnan Cumhuriyeti
- Lüksemburg - Lüksemburg Ulu Dukalığı
M[deñiştir]
- Macaristan - Macaristan Cumhuriyeti
- Madagaskar - Madagaskar Cumhuriyeti
- Mağrip - Mağrip Malikligi
- Makedoniya - Makedoniya Cumhuriyeti
- Malavi - Malavi Cumhuriyeti
- Malayziya
- Maldivler - Maldivler Cumhuriyeti
- Mali - Mali Cumhuriyeti
- Malta - Malta Cumhuriyeti
- Marşall Adaları - Marşall Adaları Cumhuriyeti
- Mauritius - Mauritius Cumhuriyeti
- Meksika - Meksika Qoşma Ştatları
- Merkeziy Afrika - Merkeziy Afrika Cumhuriyeti
- Mısır - Mısır Arap Cumhuriyeti
- Mikroneziya - Mikroneziya Qoşma Ştatları
- Moğolistan Moğolistan Cumhuriyeti
- Moldova - Moldova Cumhuriyeti
- Monako - Monako Prinsligi
- Montenegro - Montenegro Cumhuriyeti
- Mozambik - Mozambik Cumhuriyeti
- Muritaniya - Muritaniya İslâm Cumhuriyeti
- Myanmar - Myanmar Birligi
N[deñiştir]
- Namibiya - Namibiya Cumhuriyeti
- Nauru - Nauru Cumhuriyeti
- Nepal - Nepal Qırallığı
- Nikaragua - Nikaragua Cumhuriyeti
- Niger - Niger Cumhuriyeti
- Nigeriya - Nigeriya Federativ Cumhuriyeti
- Niue (Yañı Zelandiyanen serbest birlikte olğan devlet.)
- Norvegiya - Norvegiya Qırallığı
O[deñiştir]
- Oman - Oman Sultanlığı
Ö[deñiştir]
- Özbekistan - Özbekistan Cumhuriyeti
P[deñiştir]
- Pakistan - Pakistan İslâm Cumhuriyeti
- Palau - Palau Cumhuriyeti
- Panama - Panama Cumhuriyeti
- Papua Yañı Gvineya - Papua Yañı Gvineya Mustaqil Devleti
- Paragvay - Paragvay Cumhuriyeti
- Peru - Peru Cumhuriyeti
- Portugaliya - Portugal Cumhuriyeti
- Pridnestrovye - Pridnestrovye Moldav Cumhuriyeti (Tanılmağan, amma aslında mustaqil. Resmen Moldovanıñ parçası.)
Q[deñiştir]
- Qatar - Qatar Devleti
- Qazahistan - Qazahistan Cumhuriyeti
- Qıbrız - Qıbrız Cumhuriyeti
- Qırğızistan - Qırğız Cumhuriyeti
- Qoşma Arap Emirlikleri
R[deñiştir]
S[deñiştir]
- Samoa - Samoa Mustaqil Devleti
- San Marino - San Marino Parlaq Cumhuriyeti
- San Tome ve Prinsipi - San Tome ve Prinsipi Demokratik Cumhuriyeti
- Saudiy Arabistan - Saudiy Arabistan Malikligi
- Senegal - Senegal Cumhuriyeti
- Seynt Kitts ve Nevis - Seynt Kitts ve Nevis Federatsiyası
- Seynt Lusiya
- Seynt Vinsent ve Grenadinler
- Seyşeller - Seyşeller Cumhuriyeti
- Sırbistan - Sırbistan Cumhuriyeti
- Singapur - Singapur Cumhuriyeti
- Slovakiya - Slovakiya Cumhuriyeti
- Sloveniya - Sloveniya Cumhuriyeti
- Solomon Adaları
- Somaliland - Somaliland Cumhuriyeti (Tanılmağan, amma aslında mustaqil. Resmen Somaliyanıñ parçası.)
- Somaliya
- Sudan - Sudan Cumhuriyeti
- Suriye - Suriye Arap Cumhuriyeti
- Surinam - Surinam Cumhuriyeti
- Svaziland - Svaziland Qırallığı
- Syerra Leone - Syerra Leone Cumhuriyeti
Ş[deñiştir]
- Şarqiy Timor - Şarqiy Timor Demokratik Cumhuriyeti
- Şimaliy Koreya - Koreya Halq Demokratik Cumhuriyeti
- Şimaliy Qıbrız Türk Cumhuriyeti - Şimaliy Qıbrız Türk Cumhuriyeti (Tek Türkiye tarafından tanılğan.)
- Şri Lanka - Şri Lanka Sotsialist Demokratik Cumhuriyeti
T[deñiştir]
- Tacikistan - Tacikistan
- Tanzaniya - Tanzaniya Qoşma Cumhuriyeti
- Tayland - Tayland Qırallığı
- Tayvan (Çin Cumhuriyeti) - Çin Cumhuriyeti
- Togo - Togo Cumhuriyeti
- Tonga - Tonga Qırallığı
- Trinidad ve Tobago - Trinidad ve Tobago Cumhuriyeti
- Tunis - Tunis Cumhuriyeti
- Tuvalu
- Türkiye - Türkiye Cumhuriyeti
- Türkmenistan - Türkmenistan Cumhuriyeti
U[deñiştir]
- Uganda - Uganda Cumhuriyeti
- Ukraina
- Urdun - Urdun Haşimiy Malikligi
- Urugvay - Urugvay Şarqiy Cumhuriyeti
V[deñiştir]
- Vatikan - Vatikan Şeeri Devleti
- Vanuatu - Vanuatu Cumhuriyeti
- Venesuela - Venesuela Bolivarian Cumhuriyeti
- Vyetnam - Vyetnam Sotsialistik Cumhuriyeti
Y[deñiştir]
- Yañı Zelandiya
- Yaponiya
- Yemen - Yemen Cumhuriyeti
- Yunanistan - Yunan Cumhuriyeti


text:
Babalar ve Evlatlar 1.BölümTweet
Beitrag melden
Babalar ve Evlatlar 1.Bölüm izle, Babalar ve Evlatlar 1.Bölüm izle tek parça, Babalar ve Evlatlar 1.Bölüm izle full hdBabalar ve Evlatlar 1.Bölüm , Babalar ve Evlatlar 1.Bölüm izle, Babalar ve Evlatlar 1.Bölüm full izle, Babalar ve Evlatlar 1.Bölüm hd izle, Babalar ve Evlatlar 1.Bölüm tek parça izle, Babalar ve Evlatlar , Babalar ve Evlatlar izle, Babalar ve Evlatlar full izle, Babalar ve Evlatlar hd izle, Babalar
Auf hd-dizi.com weiterlesenkommentieren


text:
HTML
HTML (inglis Hypertext Markup Language) - gipertekstli hu'jjetler jaratıw ushın arnawlı til. Bul til teg (tag) dep atalıwshı arnawlı kodlardan ibarat. Bul kodlar web-bette ko'rinbeydi, biraq olardın' ja'rdeminde avtor brauzer aynasında web-bet qanday suwretleniwi kerekligin ta'ripleydi. Hu'jjettegi tekst parametrleri, grafikalıq obektlerdin' jaylasıwı, ren'ler, gipersiltemeler h.t.b. sol tegler ja'rdeminde beriledi. Demek, tegler – bul brauzer tu'sinetug'ın kodlar, xızmetshi so'zler.
HTML hu'jjeti
ha'm
tegleri arasındag'ı tekst bolıp tabıladı. Bul ashıwshı (
) ha'm jabıwshı (
) tegler ju'plıg'ı bolıp, bul hu'jjet HTML tilinde jazılg'anlıg'ın bildiredi. HTML hu'jjeti
... ,   …  ,  …   bo'limlerden ibarat boladı. Olardın' ishinde hu'jjettin' bası, atı ha'm denesi beriledi. Odan basqa shrift o'lshemin, bette jaylasıwın, ren'in, abzats, suwret parametrlerin belgilew, gipersiltemeler jaratıw, ha'r qıylı kesteler, formalar, freymler qoyıw ushın arnalg'an tegler ham bar.


text:
Ermeni Bazar
Ermeni Bazar (ukraince ApMяHcbk, rusça ApMяHck) – şimaliy Qırımda, Qırımnı qıtanen bağlağan Or boynunda bir şeerdir.
Tarih[deñiştir]
XVIII asırnıñ başında Or Qapı qalesinden köçken ermeni ve rumlar tarafından qurulğan. Ermeni Bazar adınen 1730 senelerinden bellidir. 1921 senesi rus tilinde Armânsk (ApMяHck) adı berildi. Şeer statusı 1993 senesi berildi (böyleliknen, Ermeni Bazar Qırımnıñ eñ yaş şeeridir).
Eali sayısınıñ dinamikası[deñiştir]
- 1926 — 2 670 kişi (1 159 ukrain, 614 rus, 572 qırımtatar, 157 yeudi, 22 alman, 14 ermeni, 6 yunan)
- 1939 — 3 975 kişi
- 1989 — 24 833 kişi
- 2001 — 24 508 kişi (54 % - ruslar, 29 % - ukrainler, 4 % - qırımtatarlar, başqa 11 milletniñ vekilleri)
İqtisadiyat[deñiştir]
Esas müessiselerden ekşilik, maden kübrelerni çıqarğan zavodnı, yengil sanayı içün boyalarnı çıqarğan zavodnı ("CиBaшckий aHилиHo-kpacoчHый зaBoд") qayd etmek mümkün. Bundan da başqa demirbeton mahsullar zavodı, ötmek kombinatı çalışalar.
İçtimaiy saa[deñiştir]
Şeerde umumtasil mektepler, muzıka mektebi, ihtisasiy oquv yurtu, Herson milliy tehnik üniversitetiniñ filialı, Qırım gumanitar institutınıñ (Yalta) filialı; kitaphaneler, tarihiy ülkeşınaslıq müzeyi; merkeziy şeer hastahanesi; "Titan" ("TиTaH") adlı futbol klubu, çapıcılarnıñ "Tonus" ("ToHyc") adlı klubu ve ilâhre bar.
Bağlantılar[deñiştir]
- Armânsk-Şimaliy Qırım (Rusça)
- Armânsk şeeriniñ saytı (Rusça)
- Armânsk şeeriniñ forumı (Rusça)
Atıflar[deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Äl-İdrisi
Abu Abd-Allah Muhammad äl-İdrisi yäki äl-İdrisi - Ğäräp säfärçese, cäğräfiäçe, xaritaçı.
äl-İdrisi 1099. yıl tiräsendä İspaniä şähäre Seuta'da tua.
Ğälim Kordoba universitetında belem alıp Sitsiliädä Normannarnıñ Rodjer II patşası qalasında yäşi. Ul İspaniä, Tönyaq Afrika, Alğı Şäreq cirlären säfär belän yörep çığa.
1166. yılda Siciliadä wafat bula.
Xezmätlär[үзrәpTү]
äl-İdrisi moña tikle bilgele bulğan bar darulı ülännärne öyränep çıqtı. Üz äytüe buyınça, fännär borınğı zamannardan alğa kitkänñar, wä üze ülännärne cıyu-törkemläw belän şöğellänä başlağan. Sul şaqta ul küp yaña darulı ülän barlığın açtı, wä üz eşläreneñ näticäse itterep törle kitaplarnı yazdı, alar arasında iñ möhime ul «Kitab äl-Cämi-li-Sıyfat Aştat äl-Nabatat» ide.
Şul uq waqıtında ul cäğräfiä belän dä şöğellänä ide, bar närsäne xaritalarda bilgeli ide, böten bilgele bulğan dönyanı taswirlağan ide. 1154. yılda äl-İdrisi «Tabula Rogeriana» atlı xezmät yaza, wä aña östämä xezmät bularaq «Geography» atlı eş. Alarnı bergä Rodjer II. «Nuzxat äl-Muştaq» itep atağan, äl-İdrisi isä «Kitab Rudjar» yäğni Rudjar kitabı atağan. Bu xezmät 1161. yılda törätelep wä östälänep «Keşelek baqçası wä Can şatlığı» iseme belän qabat çığarıla, ämma bügenge köngä kilep citmiçä yuğala. Anıñ «Şatlıq baqçası» yä ki «Keçkenä İdrisi» adı belän bilgele bulğan qısqartılğan yurama 1192. yılda näşri itela. Bu kitap bik ük kamil wä tögäl tügel ide, ämma annan soñ berniçä ğasır buyı çıqqan xaritalar aña nigezlängän ide.
Päräwezdä[үзrәpTү]
- İnglizçä tärcemäixäl
- âl-İdrisi turında qısqa mäğlümät
- Andalus täswire
- âl-İdrisi'neñ qayber xarítaları