text:
Bilecik Türküleri - Kekliği Vurdum Taştan
Sanatçı : Bilecik Türküleri
Türkü : Kekliği Vurdum Taştan
Etiketler : Bilecik Türküleri - Kekliği Vurdum Taştan türkü indir, Bilecik Türküleri - Kekliği Vurdum Taştan türkü dinle, Bilecik Türküleri türküleri, Kekliği Vurdum Taştan mp3 indir, Bilecik Türküleri türküleri Kekliği Vurdum Taştan türküsü, Kekliği Vurdum Taştan sözleri, Bilecik Türküleri mp3 dinle, Bilecik Türküleri download, Kekliği Vurdum Taştan bedava mp3, Bilecik Türküleri türkü sözleri, Bilecik Türküleri türkü dinle, Bilecik Türküleri son albüm indir
Bilecik Türküleri Türküleri
Bilecik Türküleri - Şu Bursa nın Kestanesi
Bilecik Türküleri - Bir İncecik Duman Tüter
Bilecik Türküleri - Elmayı Nazik Soyarlar
Bilecik Türküleri - Kekliği Vurdum Taştan
Bilecik Türküleri - Yol Üstüne Kura Koymuş
Bilecik Türküleri - Söğüdün Erenleri
Bilecik Türküleri - Evlerinin Önü Dumanlı
Bilecik Türküleri - Fincan Fincana Kurban
Bilecik Türküleri - Şu Söğütte Bir Kuş Var
Bilecik Türküleri - Gideriken Çevirdiler Yolumdan
Bilecik Türküleri - Aşağıdan Gelen Hanım
Bilecik Türküleri - Ay Oğlan Tatar Mısın


c: text/html

text:
Ukraina tasil ve ilim nazirligi Dnepr, Lviv, Kyiv, Zaporijjya, Mıkolayiv, Harkiv ve Odessanıñ 35 dane aliy oquv yurtı esasında, Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımdan kelgen abituriyentlerniñ oquvğa kirmesi içün, sadeleştirilgen tasil merkezleri açmaq niyetinde.
Bu aqta bir kün ögüne keçken matbuat brifinginde Ukraina tasil naziri Liliya Grineviç beyan etti.
«Eger olarnıñ (abituriyentlerniñ –QA) Ukrainadan alınğan tasilni tasdıqlağan vesiqası olmasa ve olar tışqı mustaqil teslevde iştirak etmegen olsalar, o zaman 2016-2017 seneleri olğanı kibi biz «Qırım-Ukraina» merkezleri açacaqmız», – dep bildire Grineviçniñ sözlerini «İnterfaks-Ukraina».
Merkezler 2018 senesiniñ sentâbr ayına qadar çalışacaq, dep qayd ete o. Anda abituriyentler «tasil deklaratsiyası» toldurıp, angi fenlerni ögrengenlerini yazğan soñ, üç aylıq kurslarnı bitirip, tasil alğanı aqqında vesiqa alabileler.
«Ondan da ğayrı, aliy oquv yurtına oqumağa kirmek içün olar ukrain tili, Ukraina tarihı, zenaatınen bağlı imtian bermek kerekler», – dep qayd etti nazir.
Daa evel haber etilgeni kibi, 2017 senesi Qırım ve nezaret tışında qalğan Donbass territoriyasından kelgen abituriyentler TMT (VNO) keçmeden, «Qırım-Ukraina» ve «Donbass-Ukraina» merkezleri yardımınen ukrain aliy oquv yurtlarına oquvğa kirmege nail olğan ediler.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
16 Qazan, 2018 14
15 qazan – qazaqtıñ ardaqtı perzenti, aqın, jazwşı, qayratker Säken Seyfwllïnniñ twğan küni. Osığan oray, Astanadağı onıñ atındağı mwzeyde saltanattı şara ötti.
Düyim jurtqa ortaq mereyli kün ardaqtı aqınnıñ eskertkişine gül şoqtarın qoyıp, rwhına tağzım etwden bastaldı. Danagöy qarttar men aqınnıñ twıstarı ulı tulğa twralı esten ketpes estelikterimen…
16 Qazan, 2018 11
Prezïdent Joldawında Ükimetke «Cïfrlı Qazaqstan» bağdarlamasın jüzege asırw jayı jüktelgeni belgili. Onıñ ayasında ïgi bastamalar bastaw aldı. Solardıñ biri – qoğamdıq kölikterdegi jolaqınıñ jaña jüyege ötwi jurt arasında qızw talqılanğan edi. Büginde jurt paydalanıp jürgen elektrondı kölik kartası men elordalıqtar jïi qoldanatın «Astra Bus» qosımşasında…
16 Qazan, 2018 11
Külända TOQTASINQIZI, zeynetker:
– Jaqında Astanağa köşip kelip edim. Qazir jetpiske taqap qaldım. Jas kezimnen beri tizem awıradı. Kärilik qosılıp, tipti bwın-bwınım sırqıraydı. Em izdep, birneşe qalanıñ awrwhanasına bardım. Biraq eş nätïje şıqpadı. Büginde jastardıñ özinde de munday mäsele az emes. Astanada osı sırqattı emdeytin awrwhana bar ma?
Bul…
16 Qazan, 2018 10
Astananıñ «Barıs» hokkey klwbı Ombınıñ «Avangard» komandasınan jeñildi.
Kezdesw Qurlıqtıq hokkey lïgası ayasında ombılıqtardıñ waqıtşa alañı «Balaşïha» muz sarayında ötti. Oyın 5:3 esebimen «Avangardtıñ» jeñisimen ayaqtaldı. «Barıs» – qazir Şığıs konferencïyasında 20 upaymen 7-orında. Endi 16 qazan küni osı toptıñ köşbasşısı Ekaterïnbwrgtiñ «Avtomobïlïst»…
16 Qazan, 2018 10
Jakarta qalasında ötken Para Azïya oyındarında Qazaqstan jalpı 33 medal' enşiledi.
El qorjınına 5 altın, 15 kümis jäne 13 qola jülde tüsti. Bul aytwlı dodada 4 sportşımız alğaş ret jüldeger atandı. Sonday-aq voleybolşılar komandalıq oyında birinşi ret qola medal'ğa qol jetkizdi. İİİ Para Azïya oyındarına älemniñ 43 elinen 3 mıñnan asa sportşı qatıstı.…
16 Qazan, 2018 16
Bïılğı oqw jılınan bastap qaladağı Jambıl Jabaev atındağı №4 mektep-gïmnazïyası oqwşılardı durıs tamaqtandırw boyınşa japon tehnologïyasın täjirïbe türinde engizipti. Bul ädis künşığıs elinde keñ qanat jayğan. Onıñ artıqşılığı: birinşiden, bala ıstıq tamaq işedi; ekinşiden, durıs tamaqtanadı; üşinşiden, oqwşını eñbekke bawlïdı.
Mine, jaña oqw jılı…
16 Qazan, 2018 8
Qala tazalığın saqtawda qoqıs jäşikteri men konteynerlerdiñ özindik mañızı bar.
Qoqıs jäşikteri san qırlı
Osı rette Astana köşelerindegi közge körine bermeytin qoqıs jäşikteriniñ de belgili bir mölşerde halıqtı tazalıqtı saqtawğa, mädenïettilikke şaqırıp turğanı dawsız.
Degenmen tek qoldağı artıq zattı tastaytın kezde bolmasa, onday jäşikter közge…
16 Qazan, 2018 5
«Han Şatır» oyın-sawıq ortalığında Astana qalasınıñ Qoğamdıq damw isteri basqarmasınıñ qoldawımen Qazaqstan stwdentteriniñ al'yansı etnomädenï birlestikterdiñ jastar qanatı künderin atap ötti.
Şara ayasında qatıswşılar türli ulıstıñ mädenïeti jäne önerimen tanısıp, taqırıptıq suraqtarğa jawap berdi. Nemis qawımı bavarlıq bï bïlep şıqsa, polyaktardıñ…


text:
Qırımda «Qırım birdemligi» adlı yaqalanğan musulmanlarnıñ soy-sopları birleşmesiniñ faalleri yarımada müftisi hacı Emirali Ablayevnen körüşti. Emirali Ablayev qabaatsız olğanlarnı apisten azat etmek içün destek köstermege vade etti.
Birleşme faali Anna Bogaçevanıñ Qırım.Aqiqatqa bergen malümatına köre, bundan evel olar müftige muracaat mektübini teslim etti, soñra şahsen onen körüştiler.
«İyün 6-da «Qırım birdemligi» temsilcileri Aqmescitteki Kebir Camige Qırım müftisinen körüşmek içün keldi. Muzakereler devamında Qırımda yaqalanğan musulmanlar meselesi boyunca Müftiyatnıñ noqta-i nazarı bildirildi. Qorantalar işbirlikke çağırdı, ve Müftiyat işsiz oturmağanını, aksine, bu mesele boyunca faal iş alıp barğanını ve alıp baracağını qayd ettiler. Elbet, endi bu işniñ neticelerini körmege ümüt etemiz», – dep añlattı birleşmeniñ faali.
Bundan da ğayrı, Anna «Qırım birdemligi» temsilcileri bu künleri Rusiye prezidentiniñ Qırımdaki temsilcisi Oleg Belaventsevniñ qabulına yazılmağa niyetlengenini bildirdi.
Qırım Müftiyatınıñ matbuat hızmetinde qayd etkenlerine binaen, yaqalanğanlarnıñ soy-soplarına vesiqalar, muracaat etilgen müessiselerniñ cevapları taqdim etildi. Beyanatqa köre, yaqalanğanlarnıñ apayları müftige taqiqatnıñ obyektiv olmağanına ve, olarnıñ fikrince, olarnıñ yaqınları delilsiz apiste bulunğanına şikâyet muracaatınen bulundı.
«Müfti, öz nevbetinde, Müftiyat dava boyunca qararnı deñiştirmek içün kerekli faaliyetni alıp barğanına işandırdı. Bundan da ğayrı, qabaatsızlarnıñ aqlanılması ve azat etilmesi içün bütün imkânlar qullanıla» – dep aytıla Qırım Müftiyatınıñ beyanatında.
Müftiniñ bildirgenine köre, bu mesele boyunca bir qaç sefer uquq qoruyıcı organları, hususan Federal havfsızlıq hızmeti, ve Qırım ükümeti temsilcilerinen muzakereler alıp barıldı. O, yaqalanğanlarnıñ yaqınlarını oña mahkeme davaları ceryanı aqqında haber etmege rica etti ve qabaatlanğanlarnıñ adliyecilerinen mesleat etmek ve ameldeki qanunlar çerçivesinde beraberlikte meseleni çezüv yollarını tapmaq içün körüşmege azır olğanını bildirdi.
Körüşüv bir yarım saattan ziyade devam etti, dep qayd ettiler Qırım Müftiyatında.
Aprel 9-da Aqyarda İnsan aqları boyunca Qırım kontakt gruppası ilk sefer yaqalanğan musulmanlar qorantalarınıñ körüşüvini teşkil etti. O vaqıt körüşüvde adliyeci, İnsan aqları boyunca Qırım kontakt gruppasınıñ azası Emil Kurbedinov bu kün Qırımda yaqalanğan musulmanlar qorantalarınıñ beraberlikte alıp barğan faaliyeti meydanınıñ teşkil etilmesi künü olğanını qayd etti.
2015 senesi qışta Aqyarda dört musulman apiske alındı: Ruslan Zeytullayev, Rustem Vaitov, Nuri Primov ve Ferat Sayfullayev. Taqiqat malümatına köre, olar «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ azaları ola. Bir yıl keçken soñ aynı vaziyet Qırımnıñ cenübiy regionlarında oldı. 2016 senesi fevral 11-12 künleri Rusiye uquq qoruyıcıları islâm dinini kütken insanlarnıñ evlerinde tintüv keçirip, adamlarnı apiske aldılar.
Umumen 14 insan yaqalandı, olardan dörtü apiske alındı: İnsan aqları kontakt gruppasınıñ azası Yaltalı Emir-Üsein Kuku, Yalta rayonınıñ sakini Enver Bekirov, Aluşta rayonınıñ sakini Müslim Aliyev ve Yaltalı Vadim Siruk. FSB taqiqatçıları olarnı da «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ faaliyetinde iştirak etmeleri ile qabaatladı.
Umumen olaraq, «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanında qabaatlanğan 14 Qırım musulmanı şimdiki vaqıtta apiste buluna.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Prokuratura sottan Jomart Ertaevtı mausımnıñ 16-ına deyin tergeu abaqtısında qamauda wstaudı jäne keyin onı Qazaqstanğa ekstradiciyalaudı swrağan. Prokuratura Ertaevtı tergeu abaqtısına qamaudı swrauınıñ sebebin "ol şetelge qaşıp ketui nemese tergeuge qısım jasauı mümkin" dep tüsindirgen.
Bwğan deyin Qazaqstan eks-bankir äri kabel'dik telekompaniyanıñ top-menedjeri bolıp istegen Jomart Ertaevqa halıqaralıq izdeu jariyalağan.
Reseylik "Kommersant'" iskerlik basılımı Jomart Ertaevtıñ Mäskeudegi sotta Reseyden sayasi baspana swrağanı jäne azamattıq aluğa qwjattarın ötkizip qoyğanı jaylı mälimdegenin jazadı. Basılımnıñ habarlauınşa, Ertaev özine "qazaq wltşıl-patriottarı qoqan-loqqı jasaytını" jäne özin qudalaudıñ "sayasi astarı barı" turalı aytqan.
Resey küş qwrılımdarı Mäskeude jürgizgen operaciya barısında Ertaevtı wstağannan keyin Qazaqstan işki ister ministrligi Jomart Ertaevtıñ qazaqstandıq RBK Bank direktorlar keñesi törağasınıñ keñesşisi bolıp istegen kezde jasandı kompaniyağa bankten qarızğa 80 million dollardan asa aqşa bergizgen jäne qarızdı qaytarmau maqsatımen türli is-äreketter jasağan degen küdikke ilikkeni turalı habarlağan. "Kommersant'" basılımınıñ aqparatı boyınşa, sotta Ertaev pen qorğauşıları älgi ayıptaulardı joqqa şığarıp, bank nesiesi "Alma TV" kabel'dik telearnanıñ operatorı "Almatel" kompaniyasınıñ akciyalar paketin satıp aluğa paydalanıldı dep mälimdegen.
2015 jılı Qazaqstan bas prokuraturası Ertaevtıñ "senip tapsırılğan özgeniñ mülkin wrlağan" degen küdikke ilingeni jäne onıñ qayda jürgeni belgisiz ekeni jaylı mälimdegen. Ertaev bolsa, aşıq közderdegi aqparat boyınşa, soñğı üş jılda Mäskeude twrğan.
Bwğan deyin Jomart Ertaev Qazaqstanda bank zañın bwzğan degen ayıppen qılmıstıq jauapqa tartılğan. 2009 jılı Qazaqstan qarjı policiyası Al'yans Banktiñ akcionerleri men menedjerlerine bir milliard dollardan köp aqşanı wrlağan degen ayıp taqqan. Sol kezde wstalıp, twtqındalğan Jomart Ertaev toğız ay qamauda otırğan. Keyin oğan tağılğan ayıp "buhgalterlik jäne qarjı esebi turalı zañdı bwzu" jäne "bank qarjısın zañsız paydalanu" degen baptarğa auıstırılğan. Sot Ertaevqa ayıppwl salıp, bostandıqqa şığarğannan keyin ol Qazaqstandağı ekinşi deñgeyli basqa bankterde jwmıs istegen. Al 2014 jıldıñ soñında Jomart Ertaev "Alma TV" kompaniyası basşılığına tağayındalğan bolatın.
Abai.kz


text:
Keriç
Keriç (rusça Kepчb, qırımtatarça Keriç, Kepич, elekke isemnär: italiança Bosphoro Cimmerio, Vospro, Cerchio, Cherz) - Qırımda, Keriç yarımutrawında, Keriç buğazı yarında urnaşqan şähär. Keriç şähär şurasınıñ üzäge.
Keriç - dönyanıñ iñ borınğı şähärläreneñ berse. Keriç cirendä küp tarixi häykällär urnaşa.
Böyek Watan suğışınıñ Şähär-Qaharmanı.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Keriç cirendä 100-40 meñ yıllıq tabıldıqlar açılğan.
VII b.e.q. Keriç urınında grek kolonistları Pantikapey şähären nigezlägän. Akropol tawda urnaşqan bulğan, şul tawı xäzer Mitridat dip yörtelä.
370 yıllarda hunnar höcüme näticäsendä qala zur zıyan kürgän.
VI ğasırda qala Rim (Vizantiy) imperiäse xäkimiäte astında bulğan.
İmperator Yustinian I biredä Bospor kirmänen tözärgä boyırğan.
VIII ğasırda şähär Xäzär qahanlığı tä'sirenä Qarşa yä Çarşa iseme astında kergän.
IX-X ğasırda slavän Tmutarakan' kenäzlege yoğıntısı astında kerä, slavännar qalanı Korçev dip atağannar.
XII ğasırda qala yänä Vizantiä tä'sire astına qayta.
1318 yıldan - Genuya koloniäse.
1475 yılda Ğosman imperiäse genuya koloniälären basıp ala.
1701 yılda Yaña-Qala (Yeni Kale) kirmäne tözelä.
1774 yılda Rusiä Qırım xanlığın basıp ala.
1783 yılda Keriç Tavriä gubernasına kerä.
- Töp mäqälä Qırım suğışı
1855-1856 yılda Qırım suğışında Keriç şähäre ingliz-frantsuz-törek ğäskärläre tarafınnan basıp alına hän talana.
1941-1945 yılda Keriç - qanlı suğışnıñ urını. Böyek Watan suğışı näticäsendä Keriç cimerelä (85% bina). Alman okkupatsiäse näticäsendä 15 meñ keşe üterelgän.
- 1944 yılnıñ 11 aprelendä sovet ğäskäre qalanı azat itä.
- 1973 yılda Keriç şähärenä qaharman-qala iseme, Lenin ordenı häm Altın yoldız birelä.
- 1974 yılda Keriç şähärenä berençe däräcädäge Böyek Watan ordenı birelä.
Şähär klimatı[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Küreneşlär[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Crimea Kerch Ajimushkay stone quarry WWII memo-05.jpg
Acimuşqay taş çığaru urınınıñ saqlawçılarına häykäl
Sıltamalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- CaйT KepчeHckoro ropoдckoro coBeTa
- CTapaя Kepчb — фoTorpaфии, cxeMы и pиcyHkи Kepчи koHцa XIX — Haчaлa XX BekoB.
- Kerch.me — kaTaлor caйToB ropoдa.
Kaлып:Ukrainanıñ zur şähärläre


text:
Fiyat ve keyfiyet nisbeti Herson vilâyetinde turizm inkişafına yol bere. Bunıñ içün, raatlanmaq içün bu yerni saylağan turistlerniñ sayısı çoqlaşa. Böyle fikirni Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba yayınında ukrain «Turizm inkişafı merkeziniñ» müdiri Vladimir Tsaruk bildirdi.
«Biz mevsimniñ eñ yüksek noqtasında Herson vilâyetinde bir qaç kurortnı baqıp çıqtıq: bu Jeleznıy Port, Primorskoye, Lazurnoyedir, ve bu kiçik kurort şeerlerinde aman-aman bütün musafirhaneler 100 fayız tolu edi», – dedi o.
Ekspertniñ fikrince, seneniñ soñuna qadar HErson vilâyetinde üç yarım million turist raatlanacaqtır.
«Mevsimniñ soñuna qadar Herson vilâyeti eñ azdan 3,5 million turistni qabul etecek, bu, o yerde kerçek olacaq turistlerdir», – dep qayd etti Tsaruk.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
2012 senesi Ukraina parlamentine saylanğan halq deputatı Boris Deyç bazar künü, sentâbr 14-de, Qırım «Devlet şurasına» ve «akimiyeti»niñ belediye organlarına olğan «saylavlar»da iştirak etti.
Bunı internette peyda olğan video tasdiqlay.
«Men bugün eyi Qırım, kelecekte eñ güzel olacaq şeer (Sudaq – muar.), qırımlılarnıñ eyi ayatı içün rey berdim. Yaşayışnı daa da aenkli, güzel ve adaletli etecek insanlarğa qol tuttım», – dedi Deyç.
Servis hatası
Oops, as you can see, this is not what we wanted to show you! This URL has been sent to our support web team to look into it immediately. Our apologies.
Onı başqa yerde tapa bilecegiñizni körmek içün qıdırıñız
Deyç al-azırda Ukraina deputatı sayıla. Yuqarı Şurasınıñ resmiy portalında olğan malümatqa köre, soñki sefer Deyç memleketniñ uquq çıqarıcı organınıñ işine iyülniñ 3-de qoşuldı.
Bazar künü, sentâbrniñ 14-nde işğal etilgen Qırımda birinci kere Rusiye qanunlarına köre, «Devlet şurası», Aqyarda ise, «Şeerniñ qanun çıqarıcı toplaşuvı» akimiyet organlarına saylavlar başlandı. Bunen beraber yerli akimiyet organlarna da saylavlar ötkerile.
Ukraina baş prokuraturası, Qırım Muhtar Cumhuriyetinde qanunsız saylavlarnıñ ötkerilüvi cinayetçilik olğanını hatırlattı. Saylavlarnıñ teşkilâtçılarını 10 yılğa apiske ala bileler.
İşğal etilgen Qırımda saylavlarğa öz menfiy munasebetini Ukraina SNBO, İçki İşler Nazirligi de bildirdi.
Qırımtatar milliy meclisi ve qırımtatarlarnıñ bir sıra teşkilâtçıları vatandaşlarnı saylavlarnı boykot etmege çağırğan edi.


text:
Qırımda noyabr 15-de Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini Ahtem Çiygoznıñ mahkeme oturışında bütün mahkemecilerniñ çekilmesi talap etile. Bunı Rusiye advokatı Nikolay Polozov Twitterde bildirdi.
Advokatnıñ malümatına köre, mahkeme oturışı qabaat tarafınıñ şaatı Romantsovnıñ sorğusından başladı, o, 2014 senesi patrul hızmeti batalyonınıñ yolbaşçısı edi.
«Mahkemeciler şaat Romantsovnıñ cevaplarını begenmeyip, onıñ evelden bergen malümatını seslendirdiler», – dep ayttı Polozov.
Advokatnıñ aytqanına köre, şaat 2014 senesi fevral 26-da Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ Yuqarı Şurasınıñ binasına bir qaç kişi sındırılğan mefruşat parçaları ile kirgenini ayttı. Mahkemeci qayd etti ki, bundan evel politsiya hadimi numayış iştirakçileri mefruşatnı sındırğanını aytqan edi, amma mahkemede bunı körmegenini bildirdi.
«Men baş mahkemeciniñ areketlerinden şikâyet etip, dava neticelerini bilgeninden sebep mahkemecilerni çetleştirmege talap ettim», – dep yazdı advokat.
Polozovnıñ aytqanına köre, «Çiygoz davasınıñ» mahkemecileri esnastaki qabaatlayıcı tesirini gizlemey. «Bes-belli ki, üküm de evelden azırlandı», – dep qoştı advokat.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Russkoye Yedinstvo» («Rus Birligi») firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Bu künleri qırımtatar medeniyetiniñ parlaq temsilcisi – şair, edebiyatşınas, folklorcı, oca Kerim Camanaqlınıñ yubileyi qayd etile.
Kerim Camanaqlı (kerçek soyadı Reşidov) 1905 senesi yanvar 21-de Kezlev uyezdiniñ Camanaq köyünde Fadme Emiramet qızı ve Abdureşit Tair oğlu Reşidovlarnıñ qorantasında dünyağa keldi. Kerim aileniñ büyügi edi – onıñ daa beş qız ve erkek qardaşı bar edi.
Kerim köy mektebini bitirip, Aqmescitniñ pedagogik tehnikumında oqumağa başlay. Soñra Bağçasaray rayonınıñ Alma-Tarhan başlanğıç mektebinde ocalıq yapa, 1929 senesi ise Aqmescit pedagogika institutınıñ edebiyat bölügine kire.
İstidatlı student instituttan mezun olıp, aynı institutnıñ edebiyat kafedrasındaki aspiranturada qala ve «Qırımtatar halq şairi Şamil Tohtarğazınıñ cemaat-edebiyat faaliyeti» ilmiy işi üzerinde çalışa. Onı 1937 senesi Qazan devlet pedagogika institutında muvafaqiyet ile qorçalay. Amma qıyınlıqlarsız da olmadı – filologiya ilimleri namzeti ilmiy unvanını Kerim Reşidov yalıñız 1940 senesi A.Puşkin adına Qırımnıñ til ve edebiyat ilmiy-tedqiq institutınıñ muracaatı ile aldı. O, 1938 senesiniñ iyün 25-te Yuqarı attestatsion komissiyasınıñ müsbet qararını lâğu etmege rica etti. Qorçalavda Reşidovnıñ qarşısında belli tatar tenqitçisi ve edebiyatşınası Galimcan Nigmati oldı, o vaqıtları onıñ faaliyeti Sovetler birliginiñ İçki işler halq komissariatınıñ (İİHK) nezareti altında edi, 1938 senesiniñ noyabr ayında ise onı apiske alıp, repressiyalarğa oğrattılar. 1925-ten komsomolcı, 1931-den ise kommunist olğan Kerim Reşidov, kene yahşı, böyle acınıqlı taqdirden qurtuldı.
Tezden o, Qazanlı Raşida Üseinova ile evlenip, üç balanı oğlu İldus ve qızları Farida ve Nuriyanı östüre.
1935-1937 seneleri Reşidov-Camanaqlı – Aqmescit pedagogika institutınıñ edebiyat ocası. Bu vaqıtları Qırımnıñ çeşit rayonlarında folklor ekspeditsiyaları onıñ yolbaşçılığında keçe. Bu ekspeditsiyalar ğayet qıymetlidir – mütehassıslarnıñ işi sayesinde halq ağız yaratıcılığınıñ kerçek incileri qayd etile.
1938-1941 seneleri Kerim Camanaqlı qırımtatar folklorını ögrenmege devam ete – Qırım til ve edebiyat ilmiy-tedqiq institutında qırımtatar edebiyatı ve folklorı sektorınıñ üyken ilmiy hadimi olıp çalışa. Aynı bu vaqıttan başlap oña tecribeli alim-folklorcı dep aytsaq, yañılmamız, çünki onıñ tarafından folklor yadikârlıqlarınıñ janr tasnifi yapıla, tedqiqler o vaqıtnıñ eñ yüksek derecesinde keçirile. Şunı da aytıp keçmelimiz ki, folklorcı ocaları Ümer İpçi, Osman Aqçoqraqlı ve digerlerniñ tecribesinden de faydalana edi.
Onıñ qırımtatar folklorı ile bağlı maqaleleri «Yeñi dünya» gazetası, «Edebiyat ve kultura» ve «Sovet edebiyatı» mecmualarında neşir etile. 1930-ıncı yılları alim qırımtatar medeniyetine kirsetilgen büyük isse sayılğan «Çıñlar ve maneler», «Bahtlı halqnıñ yırları», «Masallar» (birinci tom) cıyıntıqlarını derc etti.
Onı şair olaraq da bileler. 1924 senesinden itibaren qırımtatar gazetalarınıñ saifelerinde onıñ şiirleri basıla. Camanaqlı – «Azatlıq yırları», «Anaynıñ yırı» cıyıntıqlarınıñ müellifidir. Onıñ Üsein Şamil Tohtarğazı ve Ümer İpçiniñ icatları aqqında edebiyatşınas maqaleleri «Drujba narodov« («Halqlarnıñ dostluğı») Moskva almanahında peyda ola.
1937 yılında Kerim Camanaqlı Yazıcılar birligine qabul olunğan. Bu devirde onıñ rusçağa tercime etilgen «Qırım şairleri», «Qırımnıñ tatar yazıcıları» cıyıntıqları dünya yüzüni köre. O vaqıt Camanaqlı Jonathan Swiftniñ «Gülliver velikanlar arasında» kitabını qırımtatar tiline tercime ete. Cenkniñ birinci künleri Camanaqlınıñ qorantası diger şairlerniñ aileleri ile beraber Aqmescitten tahliye etilgen edi. Cenk vaqtında onıñ apayı ve eki balası Tataristanda bulunğan ediler. 1941 senesiniñ sentâbr ayından itibaren 1942 senesiniñ mart ayına qadar Reşidov-Camanaqlı 361-inci atıcı polknıñ askeri olaraq çağırıldı, Qırım cebesiniñ Or-Qapı, Keriç, Kuban rayonlarındaki uruşlarda iştirak etti.
Cenkniñ ilk künlerinden başlap Camanaqlı «Qızıl Qırım» ve «Krasnıy Krım» gazetaları ile iş tutqan edi. O, sovet askerleriniñ qaramanlığı aqqında maqale ve şiirler yaza, işğal etilgen topraqlarda qalğan semetdeşlerine muracaat etip, tezden faşizmden qurtulacaqlarını qayd ete.
1943 senesi «Qızıl Qırım» gazetasınıñ arbiy mühbiri olaraq Rostov-na-Donu, Taganrog, Mariupolde cenkleşken Doquzıncı qırıcı ava polkını ziyaret etti. Camanaqlı radio hadimi olıp, Abdureim Altanlı, Şamil Alâdin, Irğat Qadır kibi yazıcılarnıñ çıqışlarını teşkil etken edi.
1943-1944 seneleri «Krasnıy Krım» ve «Qızıl Qırım» gazetalarınıñ saifelerinde onıñ ileride Sovetler Birliginiñ eki defa Qaramanı olğan Amet-Han Sultannıñ cesaretligi aqqında «Qanatlı batır» serlevalı öçerkleri derc etile. Bu malümatlar sayesinde qırımtatar halqı semetdeşi, cesür cenkâver uçucısı aqqında bilgi saibi ola.
Kerim Camanaqlı cebeden ağır hasta olıp qayttı, onıñ aqciger yanğısı bar edi, ekimler sağ qalmaycaq, dep qorqqan ediler. Tuvğanlarnıñ qasevetleri ile, o vaqıtları bir yerde olmağan penitsillin hastalıqnı yeñmege yardım etti.
1944 senesiniñ keç baarinde Camanaqlı azat etilgen Qırımğa keldi. Onıñ dairesinde bir şey qalmağan, er şey viran etilgen edi. Medeniyet ve ilimni ğayrıdan tiklemek kerek edi, yañı oquv yılından başlap mekteplerniñ işine başlamaq kerek edi. Qırım Muhtar Sovet Sotsialistik Cumhuriyetiniñ halq komissarları birliginiñ vazifesi boyunca o Moskvağa yol ala. İş yollanmasınıñ şeadetnamesi bar: «İşbu şeadetname Qırımnıñ tatar tili, edebiyatı ve tarihı ilmiy-tedqiq institutınıñ müdiri Reşidov Kerimge berilip, onıñ Moskvadaki İlimler akademiyası ve Rusiye Sovet Federativ Sotsialistik Cumhuriyetiniñ Halq Maarif Komissariatına qırımtatar elifbesi ve imlâsında deñişmeler, Qazanğa ise qırımtatar mektepleri içün kitap bastırılması meseleleriniñ al etilmesine yollay». 1944 senesi mayıs 6-da Sovet Sotsialistik Cumhuriyetler Birliginiñ İlimler akademiyasına kelüv qaydı da bar.
Halqınıñ sürgünligi aqqında haberni o Moskvada ögrene. Yollanma şeadetnamesinde Aqmescitke kelüv qaydı yoq, Qırımğa keri qaytmaq imkânsız edi...
1944 senesinden itibaren Kerim Camanaqlı – Özbek Sovet Sotsialistik Cumhuriyetiniñ Halq maarif komissariatı yollağan M.Görkiy Samarqand pedagogika institutınıñ özbek tili ve edebiyatı kafedrasınıñ dotsenti. Bir yıldan soñ qorantasına qavuşmaq içün Tataristanğa köçip kele. 1945 senesinden başlap Yelabuga pedagogika institutında üyken oca, soñra ise dotsent olaraq çalıştı. Üç yıldan soñ edebiyat kafedrasınıñ müdiri olıp, ömürniñ soñuna qadar mında çalıştı.
Sürgünlikten soñ memleketniñ farqlı köşelerinde yaşağan işdeş ve yazıcılar ile bağ yavaş-yavaş qurulıp başlay. 1959 senesi Yusuf Bolat, Raim Tınçerov ile beraber Taşkentte qırımtatar masalları kitabını neşir ete. 1960-ıncı yılları Zaki Nuri ve Eduard Kasimov ile beraber qırımtatar masallarını kazan tatarlarnıñ tiline tercime etip başladı.
Kerim Camanaqlınıñ soñki yılları Amet-Han Sultannıñ ömrü ve cesaretligi aqqında nesir eser yazmaq içün farqlı şeer arhivlerinde keçirildi. Bazı malümatlar Taşkentteki Yazıcılar birligi Qırım bölüginde muzakere etilgen edi. Andan kelgen mektüplerge köre, elyazma anda bayağı vaqıt devamında yatqan edi. «Ayat içün» qaralama elyazması Camanaqlınıñ vefatında soñ qoranta arhivinde qalğan edi. 1970-inci yılları arhivniñ elyazma fondu onıñ apayı tarafından Yazıcılar birligine berildi.
Kerim Camanaqlınıñ 1937 senesi Taşkentte derc etilgen «Dostlarıma» şiirler cıyıntığını da qayd etmeli. Eşref Şemi-zade onı neşirge azırlap, kiriş sözüni yazğan edi. 2005 senesi yazıcınıñ 100 yıllığı munasebetinen filologiya ilimleri doktorı, professor Alfina Sibgatullina onıñ «Eserler» kitabını tatar ve rus tillerinde bastırdı. Kitap Yelabugada az nushada çıqtı. Üç yıldan soñ Aqmescitte Kerim Camanaqlı ve Amet Üsein tertip etken «Qırımtatar halq masalları» kitabı dünya yüzüni kördi.
«Qırımtatar edebiyatınıñ tarihı» aliy oquv yurtlarınıñ kitabında Kerim Camanaqlınıñ icadı bablarnı qaplap aldı, 10-uncı sınıf talebeleri içün «Qırımtatar edebiyatı« kitabında onı 2000-li yılları bastırdılar. İsmail Kerimovnıñ «Qırımtatarca kitap, maqale ve eserlerniñ kitabiyat cıyıntığı: 1618-1944 ss.» (2009) neşirinde bir qaç saife alim ve filologğa bağışlana.
2010 senesi Qırımda Kerim Camanaqlınıñ «Qırımtatar batırı Amet-Han Sultan» kitabı dünya yüzüni kördi.
Kerim Reşidov-Camanaqlı Tataristanda, Yelabugada, 1965 senesi avgust 1-de vefat etti. Tatar mezarlığında defn etilgen. Şeerniñ yañı qısmında soqaqlardan biri Kerim Reşidov adını taşıy. Universitetniñ tatar tili ve edebiyatı müzeyinde yazıcınıñ mirasına bağışlanğan bölük bar.
Ümüt etemiz ki, Kerim Camanaqlınıñ ilmiy işleri yaqın vaqıtta dünya yüzüni körip, qırımtatar medeniyeti hazinesini zenginleştirecek.
Gülnara Bekirova, Qırım tarihçısı, Ukrain PEN-klubınıñ azası


text:
Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımdaki Rusiye ukümeti qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşkanıñ ölüm şartlarını tahqiq etmey. Bunı aprel 24-te Facebookta Rusiye advokatı Nikolay Polozov yazdı.
Advokat: «Rusiye ukümeti Veciye Kaşkanıñ ölüm şartlarını ale daa tahqiq etmey. Teşkerüvler devam ete, ekspertizalar yapıla, iş ise ale daa açılmadı ve tahqiq etilmey. Teessüf ki, özlerine kerek olğanda olar bütün bürokratik melekelerini çalıştırmağa bile ve vaqıt sozalar», – dep yazdı.
O, «olardan kimse bellemesin ki, Veciye Kaşka unutıldı, ve olar onıñ ölümi içün mesüliyetke çekilmeycekler», – dep qayd etti.
Polozov: «Mustaqil tahqiqat devam ete ve, oña qarşılıq kösterilgenine rağmen, soñuna qadar alıp barılacaq», – dep ilâve etti.
Aprel 24-te qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşkanıñ doğğanına 84 yıl toldı.
Fevralniñ başında Polozov, 2017 senesinde Qırımda Veciye Kaşkanıñ vefatını mustaqil surette tahqiq etmege başladı. Onıñ aytqanına köre, Veciye Kaşkanıñ ölümi – «onı qanunsız olaraq yaqalağan Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından quvetniñ adden aşırı ve ğayrı-mutenasip derecede qullanılmasınıñ neticesidir».
Noyabr 23-te Aqmescitte Rusiye telükesizlik hadimleri bir gruppa qırımtatarlar – Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini yaqaladılar. Olarnı Türkiye vatandaşından «aqsız yerde hususan büyük miqdarda para talap etüv»de qabaatladılar. Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından yapılğan bu yaqalav esnasında qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramadı, qadın vefat etti.
Ukrainanıñ qıtadaki qısmında bulunğan QMC prokuraturası, qanunsız tintüvler, yaqalanuvlar ve qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşkanıñ ölümi vaqiası boyunca cinaiy işniñ alıp barılmasını başladı.
Veciye Kaşka – qırımtatar milliy areketiniñ veteranı. O, 1934 senesinde Aluştanıñ civarındaki Üsküt (şimdi Privetnoye) köyünde doğdı. 1944 senesinde qırımtatar halqı sürgün etilgen soñ Veciye Kaşka qorantasınen Özbekistanda yaşadı. 50-nci yıllarda o, aqayı Bekir ile beraber qırımtatar milliy areketine qatıldı.


text:
Musulman olğan rohinca halqınıñ 73 biñden ziyade vekili zorbalıq sebebinden Myanmadan qomşu Bangladeşke qaçtı, dep bildirdi Birleşken Milletlerniñ qaçaqlar işleri yuqarı komissarınıñ idaresi.
İdareniñ matbuat kâtibi Viviyan Tan qayd etkenine köre, avgustnıñ 25-de Myanma ğarbindeki Rakhayn ştatında başlağan zorbalıq olarnı qaçmağa mecbur etti.
Myanma uquq qoruyıcıları ve rohinca halqınıñ vekilleri biri-birini zalımlıqta qabaatlay.
Myanma arbiyleriniñ malümatına köre, soñki künleri yüz bergen çatışmalarda aman-aman 400 insan elâk oldı. Çoqusı – rohinca cenkâverleridir.
Qaçaqlar ise Myanma askerleri ve diger etnik gruppalarnıñ temsilcileri (esasen büddistler) musulmanlarğa ücüm etip, olarnıñ evlerini yaqa ve Rakhayn ştatından quva ediler.
Amerika Birleşken Devletlerindeki Human Rights Watch uquq qorçalayıcı teşkilâtı rohinca köylerinden birinde 700 evniñ yaqılğanını aks etken resimni aydınlattı.
Regionda 2012 senesinden berli qanlı çatışmalar ara-sıra yüz bere. İlk sefer kütleviy zıddiyet olğanda 100 biñ rohinca memleket içinde köçip kelgenlerniñ lagerlerine qaçtı.
Rohinca halqınıñ ekseriyeti musulmandır. Mütehassıslarnıñ malümatına köre, Bangladeş devletiniñ topraqlarından çıqqan bengalli musulmanlar etnik gruppalarınıñ nesillerinden biri olalar. Olar soñki asırlar devamında Rakhaynda yerleşe ekenler. Olarnıñ tili bengal şivelerinden biri olaraq tanılmaqta. Rohincalar ise eskiden Arakan olaraq belli Rakhaynnıñ tamır sakinleri olğanını aytalar. Ğarpta Birma olaraq belli olğan Myanmanıñ eski arbiy rejimleri rohincalarnı vatandaşlıqsız qaldırıp, olarnı icret etmege mecbur etmege tırışqan ediler.


text:
Bиkипeдия:Bulışu üzäge
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Wikipedia belän eşläw buyınça bulışırğa kiräk ikän, räxim it! Ägär "Yış birelä torğan sorawlar" bülegendä bulğan sorawıña cawap taba almadıñ ikän, monda elegüeñ bik döres bulıp çıqtı äle. Qaldır monda üz sorawıñnı, bez Wikipediäçelär aña cawap birergä tırışırbız ;)
Zínhar, sorawıñnı bu tärtiptä qaldır:
- Soraw urnaştıruın bolay başlílar:
- yä monda törtep: Yaña soraw östäw
- yä ki bit östendäge üzgärtü östenä törtep. Şul çaqta sorawıñnı == Soraw öleşe == belän başlarğa kiräk.
- Soraw mätenen cíarğa
- Mömkin bulsa sorawda, mísal itep, qíınlıq bulıp çıqqan bitenä sıltama qaldır.
- Soraw azağında ike sızıq wä dürt qulqın östäp (“--~~~~”), İmzañnı qaldır. Wikipedia anıñ urınına waqıt belän äğzä isemen tığıp quyar.


text:
Mart 14-te saba Aqmescitte faal Aleksandr Kravçenkonı yaqaladılar. Faalniñ özü Qırım.Aqiqatqa bildirdi ki, politsiya hadimleri onı ukrain timsalleri sebebinden yaqaladılar.
«Meni Şevçenko bağçasında yaqaladılar. Men anda jurnalistlernen körüşmek içün keldim. Politsiya ve samooborona hadimleri maña yasaq etilgen timsaller aqqında ayttılar. Yanımda mavı-sarı şerit bar edi», – dedi Kravçenko.
Faalni Aqmescitniñ Merkeziy rayon politsiya bölügine alıp kettiler, şimdi protokol tizile, Kravçenko sorğu keçirilmesini bekley, adliyeci daa kelmedi.
Aleksandr Kravçenko mart 9-da Taras Şevçenkonıñ hatırasına keçirilgen mitingde yaqalanğan faallerden biridir. Mart 12-de mahkeme onı ve daa eki faalni mavı-sarı bayraqlar ve şeritler içün 40 saatlik mecburiy işler ile cezaladı.


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ advokatı – Nikolay Polozov emin ki, Rusiye kontrolündeki Qırım Yuqarı mahkemesi onıñ müsterisine qarşı qabaatlayıcı qarar çıqaracaq.
Qırım.Aqiqatqa 15 noyabrde bergen izaatında Polozov qayd etti ki, «mahkemeciler endi özüni tutmaylar, qabaatlağanlanlarnıñ tarafını tutalar», ve çoqusı şaatlar Çiygoznıñ qabaatını tasdiqlap olamasalar bile, mahkeme bir-qaç «gizli şaatnıñ» malümatına esaslanacaq.
«Mesele şunda ki, Ukraina vatandaşlarına qarşı Rusiyede ve işğal etilgen yerlerde alıp barılğan iç bir mahkemede iç bir aqlayıcı qarar alınmağan edi. Butün bu qararlar evelden belgilene ve, elbette ki, Çiygozğa qarşı şaatlıq etmegenlerniñ malümatları qararnıñ esasına qoyulmaycaq», – dedi Polozov.
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ işi boyunca mahkemede yuzden ziyade insannı sorğudan keçirdiler, olardan iç biri qabaatlanğanğa qarşı şaatlıq etmedi.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Russkoye Yedinstvo» («Rus Birligi») firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Minskte Donbass zıddiyetini al etüv üç taraflı kontakt gruppasınıñ toplaşuvı başlandı, dep haber ete Radio Svoboda mühbiri.
Ukraina, Rusiye, OSCE ve separatistlerniñ temsilcileri Minskke üç taraflı kontakt gruppasınıñ toplaşuvına keldiler.
Körüşüvde Ukrainadaki Rusiye elçisi Mihail Zurabov, Ukrainanıñ sabıq prezidenti Leonid Kuçma, OSCE vekili Heidi Tagliavini ve «DNR» ve «LNR» taqımlarınıñ vekilleri Denis Puşilin ve Vladislav Deynego iştirak eteler.
Kontakt gruppasınıñ bugünki körüşüvi fevral 11-ne Minskte keçirilmesi belgilengen prezidentlerniñ «norman formatında» körüşüvi arfesinde keçirilmekte. Ukraina, Rusiye, Frenkistan prezidentleri ve Almaniya katsleriniñ körüşüvi aqqında laf kete.


text:
Qırımda avgust 1 künü Qırımtatar Milliy Meclisiniñ birden üç azasını Rusiye mahsus hızmetleri sorğuğa çağırdılar. Qırım boyunca Rusiye Taqikat komitetine Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl, Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerov, Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiyasınıñ başı Zair Smedlâyev çağırıldı, – haber ete Qırım.Aqiqat.
Sorğudan soñ Ümerov, Smedlâyev ve Celâlnı yolladılar, başqa celpname berilmedi. Bu aqta Facebookta Meclis reisiniñ muavini İlmi Ümerov bildirdi.
«Men, Nariman, Zair sorğulardan çıqtıq. Başqa celpname berilmedi – Kongress başlandı da. Oğurlı yollar», – yazdı Ümerov.
Mecliste deyler ki, bu kibi sıq sürette keçirilgen sorğularnıñ maqsadı – 2015 senesi avgust 1-2 künleri Ankarada keçirilgen II Bütündünya qırımtatar kongressinde iştirak etüvlerine keder etmektir.
Rusiye yarımadanı işğal etken soñ 2014 senesi fevral 27-den bugünki künge qadar 15 biñ qırımtatarı Qırımnı terk etmege mecbur oldı. Qırımtatar halqı liderleriniñ Qırımğa kirişleri yasaq etildi, demokratik yollar vastasınen saylanğan ve bütün dünyada yerli halqlarnıñ idare organlarınıñ örnegi olğan – Qırımtatar Milliy Qurultayı ve Meclisi – faaliyetlerini devam ettirmek imkânından marum qaldılar, olarnıñ mal-mülki ise musadere etildi.
İşbu vaziyetni nazarda tutıp, II Bütündünya qırımtatar kongressini Türkiye paytahtı – Ankarada keçirmek kibi qarar alındı. Ankarada qırımtatarlarnıñ eñ büyük diasporası yaşamaqta.


text:
2016 jıldıñ 8 mamırında Mayamï qalasında qazaqtıñ käsibï boksşısı, birinşi orta salmaqta (69 keli) WBA Fedelatin jäne WBA FideCaribe nusqaları boyınşa älem çempïonı Qanat Ïslam kolwmbïyalıq boksşı - Xwan de Anxelmen ayqasatın boldı.
Bul twralı Qanat Ïslamnıñ menedjeri Juldız Erik xabarlap otır.
«Qurmetti janküyerler! Qanat ağanıñ qarsılası anıqtaldı! Ol orta salmaqta öner körsetip jürgen kolwmbïyalıq boksşı - Xwan de Anxel. Osı waqıtqa deyin 22 kezdesw (18-3-1) ötkizip, onıñ 17-sin nokawtpen jeñgen jigit. Laqap atı - La Amenaza (La Amenaza). Jası 28-de. Jarısqa sanawlı künder qaldı! Jekpe-jek mamırdıñ 8-i, AQŞ-tıñ Mayamï qalasında ötedi»,-dep xabarladı J.Erik Qanat Ïslamnıñ älewmettik jelidegi resmï paraqşasında.
Qanat Ïslam käsibï rïngte 20 jekpe-jek ötkizip, barlığında jeñiske jetti, sonıñ 17-in nokawtpen ayaqtadı. Boksşı birinşi orta salmaqta (69 keli) WBA Fedelatin jäne WBA FideCaribe nusqaları boyınşa älem çempïonı.
Kommentarïï


text:
Aqmescit - İyün 28-ne keçer gecesi Qırım musulmanları Ramazan ayını qarşıladılar. 30 kün devamında musulmanlar orazasını tutıp, maneviy temizlikke ıntılacaqlar. İslamnı kütkenler içün bu ay nasıl hususiyetler ile belgilengenini ögrenmege teklif etemiz.
Ramazannıñ eñ müim qısımı – orazadır, o bir ay devam etip, kündüzleri suv ve yemekten vazgeçmek ile keçirile. Yemek tek belli bir zamanda aşala. Belli ki, insannıñ eñ adiy ve kerekli ihtiyacalarından vazgeçip, musulmanlar sabırlarını pekiteler.
Maneviy temizlik ve faqır-fuqarelerge yardım
Oraza devamında sögünmek, yalan söylemek, açuvlanmaq ve ğıybet etmege yasaqtır. Tıştan temiz olıp, iç dünyanıñ temizligi üzerinde çalışmalı, adamnı lekelegen er türlü tüşünce ve areketlerden özüni qorumalı. Yapqan işi ve fikirleri qara olğan musulmannıñ orazası kerçek degil, dep aytalar. Musulmanlar eminler, Ramazan ayında tolusınen tutılğan oraza göñüllerine eyi tesir ete.
Ramazanda musulmanlar eyi areketler yapıp, hasta, ihtiyaclarğa yardım qolunı uzatmalılar, sadaqa tarqatmalılar. Fitr, bu ayda mutlaqa berilgen paranıñ bir qısımıdır.
Şimdiki vaqıtta, bu paranı hayriye işlerinen oğraşqan mahsus fondlarğa bermek mümkün. Fitrniñ miqdarı yerli diniy idare tarafından, ealiniñ yaşayış seviyesine köre belgilene. Qırım musulmanları diniy idaresi bildirgeni kibi, bu sene er musulman içün fitr miqdarı 100 rubleni teşkil etecek.
Bundan da ğayrı, imkânları olğanlar digerler içün iftarlarnı teşkil ete bileler.
Oraza borcundan kim boşatıla bile
Orazanı çağına yetken er musulman tutmalı. Onı tek qart adamlar, daimiy sürette hasta olğanlar, balalar, yüklü qadınlar, emizdirgen analar tutmay bileler. Yolda-izde olğanlar ve orazanı tutmağa şartları olmağanlar orazadan boşatılalar. Bir qaç künni qaçırğanlar, başqa ayda tuta bileler.
Orazanı bütün qaidelerge köre tutulması, em maneviy taraftan, em sağlıq taraftan eyi tesir ete. Bir yıl içinde aşap-içken adamnıñ vucudı bu ay içinde raatlana ve toksinlerden boşana. Oraza immunitetni pekite, hafızanı çalıştırta, bedenniñ içinde olğan ceryanlarnı eyileştire.
Qırım musulmanları Ramazan ayı aqqında fikirlerinen paylaşalar
Sudaqnıñ sakini Lenora Dülberniñ fikirince, Ramazan ayında orazanı tutmaqtan ğayrı, kendi aciz taraflarını ögrenmek mümkün. «Kendi-kendinen bir qalıp, özüni aldatıp, ayın-oyunlar yapıp, ajizligini kösterip olmazsıñ. Bazıda, tamam bu ay biz maneviy temizlik çoqrağına soñsuz derecede dala bilmemizni tüşünem. Bütün ömür devamında Rabbimizniñ közü altında bulunamız, bu künleri ise, bağımız daa ziyade qaviyleşkenini tüşünem. Ve elbette ki, bu ümüt ve dua zamanıdır», – dey Lenora.
Aqmescit sakini İbraim Ümerovnıñ qorantasında Ramazan büyük bayram deviri sayıla. «Men, yahşılıqqa ümüt etip, günâhlarımnıñ afu etilmesine işanğanım içün orazanı tutam», – dey o. – Er yıl bu adden tış ay menim hatıramda yañı duyğular qaldıra. Amma, birinci kere orazanı nasıl etip tutqanımnı hatırlamayım. Demek, ana-babam bu mubarek ayı sayesinde peyda olğan quvançnı ta balalıqta is ettirdiler. Onıñ içün, Allaha ve olarğa minnetdarım».
Aqmescitli Dilâra Karikova orazanı endi onuncı kere tutacaq. «Er yıl Ramazannıñ arfesinde men daa bahtlı ve eyi niyetli olam! Bu sene Ramazannıñ başlanuvı sevimli memleketimniñ Anayasa Kününen bir kele. Ayatımda olğan imtianlar eyilikke çevirilgenine işanam. Bütün musulmanları hayırlap, epimizge küçlü iman, sabır ve eyilikler tileyim».
Oraza bayramı
Ramazan bitkeninen, cemi musulmanlar üç kün devam etken Oraza bayramını qayd eteler. Musulmanlar biri-birine musafirlikke barıp, bayramlaşıp, qartnı-yaşnı hayırlap, balalarğa ediyeler bağışlaylar.


text:
Oyun taqımı keçken sene Yaltanıñ qardaş şeeri – Antalyanıñ yolbaşçılığı tarafından davet etildi, dep bildire Qırım.Aqiqat mühbiri.
Yalta şeer şurasınıñ tış işler ve qardaşlıq işbirligi bölüginiñ yolbaşçısı Lübov Gribkovanıñ bildirgenine köre, ansambl naqliyat problemleri bar olğanından sebep Turkiyege barıp olamaycaq.
Malüm ki, Rusiyeniñ yarımada işğalinden sebep grajdanlıq aviatsiyasınıñ halqara teşkilâtı Qırım ava seferlerini yasaq etti.
«Turkiye kurort şeeriniñ yolbaşçısı doktor Mustafa Akaydın mektüpte yazğanlarına köre, Yaltanıñ istidatlı mektep talebeleri çıqışta bulunıp, «şeerler arasında dostluq munasebetlerini pekitecek ve dünyada barışıq olğanını kösterecekler». Lâkin grajdanlıq aviatsiyasınıñ halqara teşkilâtı Qırım ava seferlerini yasaq etti», – dep qayd etti Gribkova.
Onıñ aytqanına köre, «bazı halqara teşkilâtlarnıñ siyasiy qararları» farqlı memleketlerden adamlar arasında dostluq munasebetleriniñ inkişafına keder etmekten ğayrı, bağ üzülmesi ve reqabetlikniñ sebebi ola.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin, Rusiye prezidenti saylavına qatılacaq. Bunı o, GAZ işhanesiniñ hadimlerinen körüşüvi esnasında söyledi, dep bildire Qırım.Aqiqat.
Kseniya Sobçak oktâbrniñ 18-nde prezident saylavına qatılmaq istegenini resmen bildirdi. O, özüne «er keske qarşı» namzet, dey.
Sobçak, ilhaq etilgen Qırımda saylavdan evelki teşviqat kampaniyasını yapmaycağını söyledi. O, Rusiye Qırımnı ilhaq etip, halqara mecburiyetlerini bozdı, dep bildirdi. Onıñ fikrine köre, ilhaq cümleden Rusiye ealisiniñ faqirleşkenine ketirdi.
Ondan ğayrı Kseniya Sobçak ilhaq etilgen Qırımda yarımadanıñ statusına dair «yañı mustaqil referendum»nı ötkermege teklif etti.
Daa soñra Sobçak, Rusiye Baş prokuraturası onıñ Qırım aqqında söylegenlerini teşkere, dep ilân etti.
Rusiye prezidentiniñ saylavını 2018 senesi martnıñ 18-nde – Qırım ilhaqınıñ yıllığında ötkermek planlaştıralar. Daa evel saylav kününiñ başqa künge keçirilmesini közde tutqan munasip qanun, Rusiyeniñ Devlet duması ile Fedratsiya Şurası tarafından tasdiqlanıp, Rusiye prezidenti Vladimir Putin tarafından imzalandı.
İlhaq etilgen Qırım territoriyasında da rey berilecek olsa, Ukraina 2018 senesinde ötkerilmesi planlaştırılğan prezident saylavını, tıpqı daa evel keçirilgen Devlet dumasına saylavlarnı kibi tanımaz.
Halqara teşkilâtları Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey.Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Endi okuvğa ara berip tuvğan elimge kaytkanım arüv künlerdiñ sonşısı. Ertekün, İstanbulğa kaytacakman. Avılımğa bardım, bek yamgırlı edi; maşinadan şığıp bolmadık. Üyken Fırat suvdıñ anyak betindegi kişkey şarga bardık, äveldegi üylerge, cami em kliselerge karadım. Et aşadık, ötpek aşadık, asıl üyimde kalay süyinisli bolsam da sagınganım türli aştı tabdım, em aşkazanımğa tüsirdim. Endi, kartatayımnıñ kasında yatarman. Em muñ, em süyinis bar işgimde. Üyge kaytcakman, köp vakıttır körmegenim anamdı, totayımnı körcekmen. Lakin, kartatayımnan ayrıluv yürekke bek awır tüseyatır. Em men alısta turğanda ölip bolsa? Mağa atamnan kalğan kartatayım da coytsam, baska kim kaldı?
...Sonğısı kelecek


text:
İyül 21 künü aqşam Kiyev patriarhatı Ukraina pravoslav kilsesiniñ arhiyepiskopı Klimentniñ Aqmesci civarındaki Mramornoye köyünde yazlıq evini yaqtılar. Bunı Klimentniñ özü Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Arhiyepiskop yaqılğan evini daa öz közilerinen körmedi. «Maña telefon açıp, er şey yanğanı, tek demir damı qalğanını söylediler», - dedi o.
Ev yanında Kiyev patriarhatınıñ Ukraina pravoslav kilsesine ait ibadethne yerleşe. Bu territoriya papaz Klimentniñ şahsiy mülküdir.
«Mesele şunda ki, Ukraina öz vaqtında Kiyev patriahatına çoq yardım etmey edi. Kilselerni qurmaq içün yer ayırmağa red ete ediler, onıñ içün biz - papazlar topraqnı öz adına resmiyleştirip, ibadethane qurıp, papazlar içün evler yasay edik. Böyle etip meseleni al ete edik», – dep añlattı papaz.
Yüz bergen vaqianı Kliment bir tenbiyelev kibi tanıy, çünki ileride ev yanındaki kilseni de yaqmaları mümkün.
«Perevalnoye köyündeki vaqialardan soñ («imayeciler» papazlarnıñ kilsesini çekip aldılar) bizim mülkümizge köz taşladılar. Evniñ yaqılvını bir tenbiyelev olaraq qabul etkenimiz sebebinden, ileride kilseni de yaqa bileceklerini añlaymız», – dedi papaz Kliment.
Aynı zamanda, şimdilik qoruyıcı organlarına muracaat etmeycegini bildirdi.
Arhiyepiskop, Moskva patriahatı Aqmescit ve Qırım yeparhiyası da bu işke qarışqanını istisna etmey.
«Biz bu işke Lazarnen bağlı (Moskva patriahatı Ukrain pravoslav kilsesi Aqmescit ve Qırım mitropoliti. – Muar.) bir papaznıñ buña qarışqanını bilemiz. Olar daima Qırımdaki Kiyev patriarhatınıñ bulunmasına kıyış baqa ediler, şimdi de aqibetlerini köremiz», – dedi papaz.


text:
Tamız 30, 2014 | avtor shalqar
Xalıqaralıq yadrolıq sınaqtarğa qarsı is-qïmıl künine oraý Qıtaýda tanımal «Jénmïnvan» aqparattıq saýtınıñ beýne-portalında elimizge arnalğan Qıtaýdağı QR elşisi Nurlan Ermekbaev
Tamız 30, 2014 | avtor shalqar
Tarïxı Sündettew medïcïna ğılımında «cïrkwmcïzïya» (lat. Circumcisio – döñgelete kesw) dep ataladı. Onıñ tarïxına qarasaq, b.é.d. 2500 jıldarı ejelgi
Tamız 29, 2014 | avtor shalqar
28 tamız küni ïntegracïyalıq processter ayasındağı bilim berw mümkindikteriniñ özekti mäselelerine arnalğan «Astana-Mïnsk» radïoköpiri ötti. Bağdarlamanıñ jazbasın 1 qırküýekte
Tamız 29, 2014 | avtor shalqar
Almatıda 26-28 tamız aralığında Xalıqqa qızmet körsetw ortalıqtarı qızmetkerleriniñ Ekinşi respwblïkalıq jazdıq spartakïadası ötti. Eki kündik sport dodasına
Tamız 29, 2014 | avtor shalqar
«Ärkimniñ bilikti zañ kömegin alwğa quqığı bar…» Ata zañımız – Konstïtwcïyanıñ 13-babında osılaý delingen. Ïä, ärkimniñ-aq zañ
Tamız 28, 2014 | avtor shalqar
Zardıxan Qïnayatulı Qazaqtıñ Şıñjan ölkesinen Moñğolïyağa asqan soñğı köşi. (Murağat derekterinen). Moñğolïyada Xalıq revolyucïyası 1921 jılı jeñip, 1924 jılı el
Tamız 26, 2014 | avtor shalqar
Almatıda Xalıqqa qızmet körsetw ortalıqtarı qızmetkerleri Käsipodaq qawımdastığınıñ uýımdastırwımen Ekinşi respwblïkalıq jazdıq spartakïada bastaldı. Respwblïkanıñ barlıq oblıstarı men Almatı,
Tamız 26, 2014 | avtor shalqar
2014 jılğı 28 tamızda Konstïtwcïya künine oraý oralmandar, Qazaqstanğa jañadan kelip jatqan étnïkalıq qazaqtar jäne Qazaqstan Respwblïkasınıñ azamattarınıñ qatıswımen «Öz
Tamız 22, 2014 | avtor shalqar
Memlekettik baqılawğa Qazaqstan Respwblïkasınıñ awmağında öndirilgen jäne onıñ awmağına äkelingen däri-därmekter jatadı. Däri-därmekterdiñ qawipsizdigi men sapasın baqılawdıñ memlekettik jüýesiniñ quramına:
Tamız 22, 2014 | avtor shalqar
Xalıq densawlığı jäne densawlıq saqtaw jüýesi twralı» Zañnıñ 88-babına säýkes QR är azamatı kepildendirilgen tegin medïcïnalıq kömektiñ ayasında därilik quraldarmen


text:
«Biz referndumnı keçirecekmiz. Bizde olğan adiseler şunı bildire ki, Ukraina akimiyeti tüşünmek kerek…. Şeerde müessiselerniñ 92% Rusiye ile çalışa ve bizim içün bu memleketnen şerik munasebetlerimiz pek müimdir. Slavânsk Rusiyeni öz ağası olaraq tanıy, biz – Donbass ve Rusiye – qan qardaşmız ve Rusiye ile cenkleşmeycekmiz. Eşitesiñiz, şeerliler soqaqlarda «Aferin» dep qıçıra», – dedi Ştepa.
Onıñ aytqanına köre, o şeer memuriyetniñ ve millitsiyaniñ zaptı aqqında saba saat 8-de bildi. Binada 1000-en ziyade insan bar eken.
O: aktivistlerniñ areketlerini Ukraina akimiyeti tarafından silâ vastası ile toqtatuvına qarşı çıqa.
Slavânskta saba militsiyanıñ rayon bölüginiñ binasını zapt etken silâlı insanlar bunı silâ içün yaptı. Ukraina içki işler nazirliginiñ matbuat-hızmeti bildirgenine köre, bina içinde şimdi 20 silâlı adam bulunmaqta. Olar özlerini Donetsk cumhuriyetniñ teşebbüs gruppası olaraq tanıttılar. Zapt neticesinde binada bulunğan insanlar reine olıp qaldı, dep bildire Radio Svoboda.
Şimdi olğan malümatqa köre, eñ azından üç militsiya hadimi al-azırda hastahanede buluna.


text:
Bunı Rusiye ombudsmeniniñ matbuat hızmeti bildire.
«İnsan aqları boyunca vekâletli Ella Pamfilova Aqmescitte qırımtatarlarnıñ sürgünligi 70 yıllığına bağışlanğan matem tedbirlerni aydınlatqan yerli jurnalistniñ yaqalanğanı sebebinden raatsızlanğanını bildire. O,Osman Paşayevniñ yaqalanğanını ve onıñ adliyecisiz keçken çoq saatlı sorğunı insan aqlarınıñ bozuluvı kibi tanıy», – denile beyanatta.
Osman Paşayev, ATR qırımtatar telekanalınıñ haber bölüginiñ sabıq baş muarriri, Aqmescitte qırımtatar sürgünligi 70 yıllığına bağışlanğan adiselerni aydınlata edi.
Mayıs 18 künü o, operator ve diger jurnalistler ile beraber Aqmescit merkezinde «halq imayesi» tarafından yaqalanğan edi. Başta onı Kirova caddesi, 26 adresi boyunca yerleşken «Qırım halq imayesi» ştabına, soñra Futbolistov soqağındaki Merkeziy ROVD bölügine ketirdiler. Olardan telefon, planşet, noutbuklarnı tutıp aldı ve alâ daa qaytarmadılar.
Bu ziddiyetten soñ Paşayev Qırımnı terk etmege qarar aldı.


text:
Noyabrniñ 16-sı, cumaaqşamı künü, Qırımnıñ İçki rayonında yaşağan qırımtatar tili ocası Lenara Mustafayevanıñ evinde tintüv yapıla. Bu aqta qırımtatar halqı Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov Facebookta bildirmekte.
Onıñ bergen malümatına köre, tüntüvni Rusiye küç idareleriniñ hadimleri ötkermekte.
Qırım.Aqiqat vaqianıñ inceliklerini soraştırıp bilmeknen oğraşa.
Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ, FSB yarımadada muntazam surette insanlarnı tutıp ala, tintüvler keçire, mustaqil jurnalist, qırırmtatar faalleri, muallefet ve Ukraina tarafdarı olğan cemaat erbapları ve diniy azınlıqlarnı teşkil etkenlerni sorğulay. Uquq qorçalayıcılar rusiyeli küç hadimleriniñ işbu areketlerini siyasiy ceetke esaslı dep tanıy.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada ilhaqını inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Memleketler cedveli
Dünya memleketleriniñ cedveli
Münderice
ADeñiştir
- Abeşistan - Abeşistan Demokratik Federativ Cumhuriyeti
- Abhaziya - Abhaziya Cumhuriyeti (Mustaqilligi tek Rusiye, Venesuela ve daa bir qaç kiçkene devlet tarafından tanıldı. Dünya toplulığınıñ çoqusı o, Gürcistannıñ parçası dep saya.)
- Afğanistan - Afğanistan İslâm Cumhuriyeti
- Almaniya - Almaniya Federativ Cumhuriyeti
- Amerika Qoşma Ştatları
- Andorra - Andorra Prinsligi
- Angola - Angola Cumhuriyeti
- Antigua ve Barbuda
- Argentina - Argentina Cumhuriyeti
- Arnavutlıq - Arnavutlıq Cumhuriyeti
- Avstraliya - Avstraliya İttifaqdaşlığı
- Avstriya - Avstriya Cumhuriyeti
- Azerbaycan - Azerbaycan Cumhuriyeti
- Azavad - Azavad Mustaqil Devleti (Tanılmağan. Resmen Maliniñ parçası.)
BDeñiştir
- Bahamalar - Bahamalar İttifaqdaşlığı
- Bahreyn - Bahreyn Malikligi
- Bangladeş - Bangladeş Halq Cumhuriyeti
- Barbados
- Belarus - Belarus Cumhuriyeti
- Belçika - Belçika Qırallığı
- Beliz
- Benin - Benin Cumhuriyeti
- Boliviya - Boliviya Cumhuriyeti
- Bosna ve Hersek
- Botsvana - Botsvana Cumhuriyeti
- Brazil - Brazil Federativ Cumhuriyeti
- Bruney - Bruney Dar us-Selâm Sultanlığı
- Bulğaristan - Bulğaristan Cumhuriyeti
- Burkina Faso
- Burundi - Burundi Cumhuriyeti
- Butan - Butan Qırallığı
- Büyük Britaniya - Büyük Britaniya ve Şimaliy İrlandiya Qoşma Qırallığı
CDeñiştir
- Camayka
- Cezair - Cezair Demokratik Halq Cumhuriyeti
- Cenübiy Afrika - Cenübiy Afrika Cumhuriyeti
- Cenübiy Koreya - Koreya Cumhuriyeti
- Cenübiy Osetiya - Cenübiy Osetiya Cumhuriyeti (Mustaqilligi tek Rusiye, Venesuela ve daa bir qaç kiçkene devlet tarafından tanıldı. Dünya toplulığınıñ çoqusı o, Gürcistannıñ parçası dep saya.)
- Cenübiy Sudan - Cenübiy Sudan Cumhuriyeti
- Cibuti - Cibuti Cumhuriyeti
ÇDeñiştir
- Çad - Çad Cumhuriyeti
- Çehiya - Çehiya Cumhuriyeti
- Çile - Çile Cumhuriyeti
- Çin (Çin Halq Cumhuriyeti) - Çin Halq Cumhuriyeti
DDeñiştir
- Dağlıq Qarabağ - Dağlıq Qarabağ Cumhuriyeti (Tanılmağan, amma aslında mustaqil bir devlet. Resmen Azerbaycannıñ parçası.)
- Danimarka - Danimarka Qırallığı
- Dominika - Dominika İttifaqdaşlığı
- Dominikan Cumhuriyeti
EDeñiştir
- Ekvador - Ekvador Cumhuriyeti
- Ekvatorial Gvineya - Ekvatorial Gvineya Cumhuriyeti
- El Salvador - El Salvador Cumhuriyeti
- Eritreya - Eritreya Devleti
- Ermenistan - Ermenistan Cumhuriyeti
- Estoniya - Estoniya Cumhuriyeti
FDeñiştir
- Felemenk - Felemenk Qırallığı
- Fici - Fici Adaları Cumhuriyeti
- Filtiş Yalısı (Kot d'İvuar) - Filtiş Yalısı Cumhuriyeti
- Filippinler - Filippinler Cumhuriyeti
- Filistin - Filistin Devleti (Tek 90 devlet tarafından tanılğan.)
- Finlandiya - Finlandiya Cumhuriyeti
- Frenkistan - Frenk Cumhuriyeti
GDeñiştir
ĞDeñiştir
- Ğana - Ğana Cumhuriyeti
- Ğarbiy Sahara - Arap Saharaviy Demokratik Cumhuriyeti (Tek 40 devletlernen tanılğan.)
HDeñiştir
- Haiti - Haiti Cumhuriyeti
- Hırvatistan - Hırvatistan Cumhuriyeti
- Honduras - Honduras Cumhuriyeti
IDeñiştir
- Iraq - Iraq Cumhuriyeti
İDeñiştir
- İndistan - İndistan Cumhuriyeti
- İndoneziya - İndoneziya Cumhuriyeti
- İran - İran İslâm Cumhuriyeti
- İrlandiya - İrlandiya Cumhuriyeti
- İslandiya - İslandiya Cumhuriyeti
- İspaniya - İspaniya Qırallığı
- İsrail - İsrail Devleti
- İsveçiya - İsveçiya Qırallığı
- İsviçre - İsviçre Konfederatsiyası
- İtaliya - İtaliyan Cumhuriyeti
KDeñiştir
- Kabo Verde - Kabo Verde Cumhuriyeti
- Kamboçiya - Kamboçiya Qırallığı
- Kamerun - Kamerun Cumhuriyeti
- Kanada
- Keniya - Keniya Cumhuriyeti
- Kiribati - Kiribati Cumhuriyeti
- Kolombiya - Kolombiya Cumhuriyeti
- Komorlar - Komorlar Birligi
- Kongo Brazzavil - Kongo Cumhuriyeti
- Kongo Kinşasa - Kongo Demokratik Cumhuriyeti
- Kosovo - Kosovo Cumyuriyeti (2008 senesi Sırbistandan mustaqillgini ilân etti, faqat mustaqilligi bir çoq memleket tarafından tanılmağan)
- Kosta Rika - Kosta Rika Cumhuriyeti
- Kuba - Kuba Cumhuriyeti
- Kuk Adaları (Yañı Zelandiyanen serbest birlikte olğan devlet.)
- Küveyt - Küveyt Devleti
LDeñiştir
- Laos - Laos Halq Demokratik Cumhuriyeti
- Latviya - Latviya Cumhuriyeti
- Lehistan - Lehistan Cumhuriyeti
- Lesoto - Lesoto Qırallığı
- Liberiya - Liberiya Cumhuriyeti
- Libiya - Libiya Arap Halq Sotsialistik Camahiriyası
- Lihtenşteyn - Lihtenşteyn Prinsligi
- Litvaniya - Litvaniya Cumhuriyeti
- Lübnan - Lübnan Cumhuriyeti
- Lüksemburg - Lüksemburg Ulu Dukalığı
MDeñiştir
- Macaristan - Macaristan Cumhuriyeti
- Madagaskar - Madagaskar Cumhuriyeti
- Mağrip - Mağrip Malikligi
- Makedoniya - Makedoniya Cumhuriyeti
- Malavi - Malavi Cumhuriyeti
- Malayziya
- Maldivler - Maldivler Cumhuriyeti
- Mali - Mali Cumhuriyeti
- Malta - Malta Cumhuriyeti
- Marşall Adaları - Marşall Adaları Cumhuriyeti
- Mauritius - Mauritius Cumhuriyeti
- Meksika - Meksika Qoşma Ştatları
- Merkeziy Afrika - Merkeziy Afrika Cumhuriyeti
- Mısır - Mısır Arap Cumhuriyeti
- Mikroneziya - Mikroneziya Qoşma Ştatları
- Moğolistan Moğolistan Cumhuriyeti
- Moldova - Moldova Cumhuriyeti
- Monako - Monako Prinsligi
- Montenegro - Montenegro Cumhuriyeti
- Mozambik - Mozambik Cumhuriyeti
- Muritaniya - Muritaniya İslâm Cumhuriyeti
- Myanmar - Myanmar Birligi
NDeñiştir
ODeñiştir
- Oman - Oman Sultanlığı
ÖDeñiştir
- Özbekistan - Özbekistan Cumhuriyeti
PDeñiştir
- Pakistan - Pakistan İslâm Cumhuriyeti
- Palau - Palau Cumhuriyeti
- Panama - Panama Cumhuriyeti
- Papua Yañı Gvineya - Papua Yañı Gvineya Mustaqil Devleti
- Paragvay - Paragvay Cumhuriyeti
- Peru - Peru Cumhuriyeti
- Portugaliya - Portugal Cumhuriyeti
- Pridnestrovye - Pridnestrovye Moldav Cumhuriyeti (Tanılmağan, amma aslında mustaqil. Resmen Moldovanıñ parçası.)
QDeñiştir
- Qatar - Qatar Devleti
- Qazahistan - Qazahistan Cumhuriyeti
- Qıbrız - Qıbrız Cumhuriyeti
- Qırğızistan - Qırğız Cumhuriyeti
- Qoşma Arap Emirlikleri
RDeñiştir
SDeñiştir
- Samoa - Samoa Mustaqil Devleti
- San Marino - San Marino Parlaq Cumhuriyeti
- San Tome ve Prinsipi - San Tome ve Prinsipi Demokratik Cumhuriyeti
- Saudiy Arabistan - Saudiy Arabistan Malikligi
- Senegal - Senegal Cumhuriyeti
- Seynt Kitts ve Nevis - Seynt Kitts ve Nevis Federatsiyası
- Seynt Lusiya
- Seynt Vinsent ve Grenadinler
- Seyşeller - Seyşeller Cumhuriyeti
- Sırbistan - Sırbistan Cumhuriyeti
- Singapur - Singapur Cumhuriyeti
- Slovakiya - Slovakiya Cumhuriyeti
- Sloveniya - Sloveniya Cumhuriyeti
- Solomon Adaları
- Somaliland - Somaliland Cumhuriyeti (Tanılmağan, amma aslında mustaqil. Resmen Somaliyanıñ parçası.)
- Somaliya
- Sudan - Sudan Cumhuriyeti
- Suriye - Suriye Arap Cumhuriyeti
- Surinam - Surinam Cumhuriyeti
- Svaziland - Svaziland Qırallığı
- Syerra Leone - Syerra Leone Cumhuriyeti
ŞDeñiştir
- Şarqiy Timor - Şarqiy Timor Demokratik Cumhuriyeti
- Şimaliy Koreya - Koreya Halq Demokratik Cumhuriyeti
- Şimaliy Qıbrız Türk Cumhuriyeti - Şimaliy Qıbrız Türk Cumhuriyeti (Tek Türkiye tarafından tanılğan.)
- Şri Lanka - Şri Lanka Sotsialist Demokratik Cumhuriyeti
TDeñiştir
- Tacikistan - Tacikistan
- Tanzaniya - Tanzaniya Qoşma Cumhuriyeti
- Tayland - Tayland Qırallığı
- Tayvan (Çin Cumhuriyeti) - Çin Cumhuriyeti
- Togo - Togo Cumhuriyeti
- Tonga - Tonga Qırallığı
- Trinidad ve Tobago - Trinidad ve Tobago Cumhuriyeti
- Tunis - Tunis Cumhuriyeti
- Tuvalu
- Türkiye - Türkiye Cumhuriyeti
- Türkmenistan - Türkmenistan Cumhuriyeti
UDeñiştir
VDeñiştir
YDeñiştir
- Yañı Zelandiya
- Yaponiya
- Yemen - Yemen Cumhuriyeti
- Yunanistan - Yunan Cumhuriyeti


text:
Ukraina milliy cıyma futbol taqımınıñ baş idmancısı Mihail Fomenko istifağa çıqmaq içün ariza berdi, dep bildire Ukraina Futbol federatsiyasınıñ matbuat hızmeti.
«Ögümizdeki vazifeni becermegen olsaq, işbirlikni devam etmekniñ manası ne? Men netice olmağanı içün mesüliyetni öz boynuma alam ve istifağa çıqam. Bunen beraber, Futbol federatsiyasına çalışma ve Avropa çempionatına azırlıq içün şarait qurğanı içün minnetdarım. Er şey yüksek seviyede edi. Ukraina Futbol federatsiyasına işbirlik içün teşekkür bildirem, ve ukrain mühlislerinden, olarnıñ beklegenini ömürge keçirmegenim içün, afu soramağa isteyim», – dedi Fomenko.
«Euro-2016» yarışında oyun neticeleri boyunca Ukraina, gruppa turniriniñ bütün üç körüşüvinde yutquzıp ve iç bir gol urmayıp, gruppada soñki yer aldı.


text:
İli yılğası
İli yılğası (qazaqça Iлe, qıtayça 伊犁河) - Qazaqstannıñ Almatı ölkäsendä häm Qıtaynıñ Şeñcan-Uyğır moxtari töbägendä ağa toröan yılğa.
Almatı ölkäseneñ iñ zur yılğası.
Yälğa baüı Tän-Şändä (Qıtay) 3540 m bieklegendä urnaşa.
Yılğa ozınlığı - 1439 km, 815 km Qazaqstanda urnaşa (56,6).
Balxaş külenä quşa häm Balxaş suın töçe itep yasıy.
İli iñ biek üzäne Qıtayda 6345 m bieklegendä urnaşa (Agiäz tarlawığı).
İli yılğasında Qapçağay susaqlağıçı urnaşa.
Qoyar yılğalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
İli iñ zur qoyar yılğaları: Qurtı, Qaskelen, Talğar, Türgen, Çiläk (qaz. Şelek), Şarın, Xorğos, Qaş, Künes h.b.
Toraq punktları[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
İli yılğası buyında Qapçağay, Baqanas, Ğ olcah.b. toraq punktları urnaşa.
Tarix[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
1729 yılda İli yılğasında qazaqlar häm conğarlar arasında zur bäreleş bulğan.
Riwäyät[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Borınğı riwäyät buyınça bay Balxaş-sixerçeneñ güzäl İli qızı bulğan. İligä öyläner öçen küp kiäwlär kilgännär: Qıtaydan, Mongoliädän, Boxaradan. Läkin İli yarlı Qaratal-kötüçegä ğaşıyq bulğan.
Qaratal bäygedä otqan, läkin yarsulı Balxaş anı quğan. Balxaş qızı İli şunı belep tuğan öydän qaçqan häm ike söyüçe ike yılğağa äylängän.
Ämma İli ätise Balxaş ğaşıyqlar quşılmas öçen alar arasında töşkän. Şulay itep Balxaş kübekle külenä äylänep ğaşıyq buluçı İli yılğasın häm Qaratal yığasın mäñgegä büleşkän.


text:
Yarımadada ATR qırımtatar telekanalınıñ yayını saibiniñ teşebbüsi ile toqtatıldı, dep ayttı bazarertesi künü «Kerçek ve adalet» mediaforumında Bağ, malümat tehnologiyaları ve kütleviy alâqalarnı nezaret boyunca federal hızmetiniñ (Roskomnadzor) yolbaşçısı Aleksandr Jarov.
Rusiye kütleviy haber vastaları bildire ki, hızmet yolbaşçısınıñ malümatına köre, kanal tesisçileri vesiqalarnı dört kere berdiler, lâkin er seferinde olar «tolu degil ediler».
«Er sefer bunıñ yanında ses-şamata ve piar-kampaniya bar edi. Telekanal yayını ariza bergen saipleriniñ teşebbüsi ile toqtatıldı. Olarnı bir kimse söndürmeycek edi», – dedi Jarov.
Mart ayınıñ soñuna qadar ATR media-holdingi Rusiye qanunlarına köre kütleviy haber vastası olaraq öyle de qayd olamadı. Şirket Roskomnadzorğa vesiqalarını bir qaç kere bergen edi, lâkin olarnı farqlı sebeplerden keri qaytara ediler. Aprel 1-ge keçer gecesi ATR telekanalı, Lâle bala telekanalı işini toqtatmağa mecbur oldılar. «Meydan» ve «Lider» radioları da diñleyicilerinen sağlıqlaştılar. Reberlik telekanalnı qayd etmege tırışacağını bildirdi.
Aprel 2-de «Qırım» qırımtatar cemaat areketi cumhuriyetti qırımtatar cemaat teleradiokompaniyasını açmağa teklif etti. Qırımnıñ şimdiki yolbaşçısı Sergey Aksönov qırımtatar cemaat teleradiokompaniyasına 177 million ruble ayırılacağını bildirdi.
Yañı cemaat qırımtatar teleradiokompaniyasınıñ adı «Millet» olacaq. Bunı Qırım ükümetiniñ baş nazir muavini Ruslan Balbek bu künleri bildirdi.


text:
İyülniñ 16-nda Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeeri Şimaliy-Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesinde Bağçasaraydaki «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca nevbetteki oturışuvı ötkerildi. Qırım.Aqiqatqa adliyeci Edem Semedlâyev ikâye etip bergenine köre, oturışuvda dava materialları oqulğan.
Adliyeciniñ sözlerine köre, nevbetteki oturışuv iyülniñ 18-ne tayin etilgen. «Qabaatlağan tarafnıñ şaatları diñlenmesi planlaştırıla», – dey Semedlâyev.
2016 senesi mayısnıñ 12-nde Bağçasarayda Rusiye telükesizlik hadimleri musulmanlar, qırımtatarlarnıñ evleri ve yerli qavehanede bir sıra tintüvler keçirdi. Neticede Bağçasaraynıñ dört sakini: Zevri Abseitov, Remzi Memetov, Rustem Abiltarov ve Enver Mamutov tutulııp, terrorizmde qabaatlandı. Olar, Rusiyede terroristik dep tanılğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenlerinde şübeli dep sayıla.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.


text:
«ATO quvetleri terroristlerniñ areketlerine cevap olaraq ateş açılğan yerde toplar ve aviatsiyanen qullanıp, cinayetçiler gruppasını yoq ettiler», – aytıla beyanatta.
Milliy gvardiya bildire ki, urulğan vertolötta 12 ukrain arbiy adamı elâk oldı, birisi ağır alda buluna.
Prezident vazifelerini eda etken, Yuqarı Rada reisi Oleksandr Turçinov urulğan vertolötta 14 insan, şu cümleden general-mayor Serğiy Kulçitskiy – Ukraina içki işler Nazirligi İçki ordularınıñ arbiy ve mahsus azırlıq idaresiniñ yolbaşçısı, elâk olğanını bildirgen edi.


text:
Qazkommercbanktiñ dïrektorlar keñesi BTA banktiñ 608,375 mlrd qarapayım akcïyasın akcïonerlerge satw twralı şeşim qabıldadı. Bul twralı 7kun.kz saytı xabarlaydı.
QKB qabıldanğan şeşimge säykes, QKB-nıñ qarapayım akcïyaların alwşı akcïonerlerge akcïyalardı BTA-nıñ ornalastırılğan akcïyalarınıñ jalpı sanındağı olardıñ janama qatısw ülesine üylesimdi türde 0,00001 teñgege teñ narıqtıq qunı boyınşa satıp alwdı usınadı.
QKB-ğa tïesili akcïyalardıñ ülesi BTA banktiñ qarapayım akcïyaların qospağanda 99,4187%- di quraydı. Al BTA-nıñ qarapayım akcïyasınıñ sanı 608 mlrd 374, 602 mln dana.
Kommentarïï


text: mercimekli salata, mercimekli salatalar, mercimekli salata tarifi, mercimekli salata oktay usta, mercimekli salata portakal ağacı, mercimekli salata çeşitleri, mercimekli salatası, mercimekli salata kalori, mercimek salatası, mercimek salatası nasıl yapılır, brokoli salatası, brokoli salatası tarifleri, brokoli salatası yapılışı, brokoli salatası oktay usta, brokoli salatasının yanına, brokoli salatası kalori, brokoli salatası sosu, brokoli salatası nefis yemek tarifleri, brokoli salatası oyunu, brokoli salatası sirkeli


text:
Almatı oblısında adam urlağan qılmıstıq top ustaldı
TALDIQORĞAN. QazAqparat - Almatı oblısınıñ tärtip saqşıları adam urlap, jartı mïllïon teñge bopsalağan azamattardı qurıqtadı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Jwırda Talğar awdandıq Işki ister bölimine Almatı qalasınıñ turğını xabarlasıp, belgisiz birewler bawırın urlap, 500 mıñ teñge talap etip otırğanın aytqan. Sonday-aq ol surağan aqşaların tapqanın jäne onı aparıp berw üşin şığıp bara jatqanın eskertken. Keyin ol bawırın urlağandardıñ birine 450 mıñ teñge aparıp bergen. Aqşa qolına tüse salısımen küdikti köpqabattı üylerdiñ awlasına jasırınğan.
Atalmış fakti boyınşa jedel-izdestirw şaraları jürgizilip, polïceyler köz uzamay qılmıstıq toptı qolğa tüsirdi. Tutqındaw barısında olardan 450 mıñ teñge tabıldı.
Jedel operacïya barısında eş jerde jumıs istemeytin 21 men 27 jas aralığındağı Oñtüstik Qazaqstan oblısınıñ 5 azamatı ustaldı. Qazirgi tañda QR QK 125-babı yağnï, adam urlaw faktisi boyınşa tergew amaldarı jürgizilwde.


text:
Plazma
Plazma (yunança πλάσua - äwälängän) - öleşçä yäki tulısınça ionlaşqan gaz, neytral atomnar, molekulalar yäki qorğılı kisäkçälärdän (ionnar, elektronnardan) tora.
Plazmanıñ töp üzlege - kvazineytrallek, çönki uñay häm tiskäre qorğılı kisäkçälärneñ külämle tığızlıqları bertigez.
Qayçaqta plazma - matdäneñ dürtençe agregat xaläte dip yörtelä.
İonlaşqan matdädä atomnar, molekulalarnıñ elektron sürülärennän kimendä ber elektron ayırıp alınğan.
Plazmanıñ kvazineytrallege - irekle qorğılar bulğanğa qaramastan (elektronnar, ionnar), ğomumi elektr qorğısı nul'ga tigez.
Plazmada irekle elektr qorğıları buluı säbäple plazma elektr ağımın ütkärä häm başqa agregat xalätlärgä qarağanda magnit, elektr qırları belän köçleräk tä'sir itä.
Plazma 1879 yılda Kruks tarafınnan açıla, 1928 yılda Lengmür qan plazmasına oxşaşlıq öçen agregat xalätne plazma itep yörtä.
Plazma törläre[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Ğälämneñ barion matdäse massası buyınça 99.9% plazmadan tora.
Barlıq yoldızlar, yoldızara fäza plazmadan tora.
Plazmanıñ gazlardan ayırması[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Üzleklär[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Här qorğılı kisäkçälär sisteması plazma bulmıy, plazma tübändägeçä üzleklärgä iä:
- Citärlek tığızlıq: qorğılı kisäkçälär ber-bersenä yaqın bulırğa tieş, här kisäkçä böten yaqın kisäkçälär sisteması belän tä'sir iteşä.
- , — qorğılı kisäkçälär konsentratsiäse
- Eçke tä'sir iteşülär östen bula: Debay ekran qoru radiusı plazma zurlığınnan azraq bulırğa tieş, dimäk eçke tä'sir itüşülär öske effektlardan zurraq bula:
- Plazma yışlığı: kisäkçälär bäreleşläre arasındağı urtaça waqıt plazma tirbäneşennän zurraq bula, elektrodinamik üzleklär molekulär-dinamik üzleklärennän östen bula:
Sıltamalar[үзrәpTү | Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- Лekции kaфeдpы физиkи плaзMы HoBocибиpckoro rocyдapcTBeHHoro yHиBepcиTeTa
- CTaTbя ПлaзMa B Физичeckoй эHциkлoпeдии
- CпeциaлизиpoBaHHaя библиoTeka пo физиke плaзMы и иoHHo-плaзMeHHыM TexHoлorияM Ha Beб-пopTaлe Plasmaport
- YouTube caйTыHдarы O плaзMe B KиHoжypHaлe «Xoчy Bcë зHaTb»
- плaзMeHHыe aHTeHHы


text:
Şenewnikterdiñ qımbat kölikteri men äsem kabïnetteri ötkende qalatın waqıt jaqın-Toqaev QARAĞANDI. QazAqparat - 19 qazanda Paralament Senatınıñ törağası Qasım-Jomart Toqaev jumıs saparımen Qarağandığa keldi. Sapardıñ maqsatı - Prezïdent joldawın tüsindirw. Bul twralı QazAqparat äkimdiktiñ saytına silteme jasap xabarlaydı.
Joldaw mindetteri: Ömirdiñ uzarwına medïcïnalıq qızmet sapası ıqpalın tïgizedi - senator KÖKŞETAW. QazAqparat - QR Prezïdenti Nursultan Nazarbaevtıñ «Qazaqstandıqtardıñ äl-awqatınıñ öswi: tabıs pen turmıs sapasın arttırw» attı Joldawındağı mindetterdi xalıqqa tüsindirw maqsatında Aqmola oblısına jumıs saparımen kelgen Qazaqstan Respwblïkası Parlamenti Senatınıñ depwtatı Däwren Ädilbekov Kökşetaw qalalıq emxanasınıñ ujımımen kezdesti, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi oblıstıq işki sayasat basqarmasına silteme jasap.
Joldaw mindetteri: Bilim mekemelerindegi jılw qazandıqtarı senimmen basqarwğa berilwde KÖKŞETAW. QazAqparat - Aqmola oblısındağı bilim berw mekemelerindegi jılw qazandıqtarı memlekettik-jekeşelik äriptestik şeñberinde jekemenşik kompanïyalarğa senimmen basqarwğa berilwde, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Elbası tapsırmasınan soñ Ükimet ïnfraqurılımdı örkendetwge basa nazar awdarmaq ALMATI. QazAqparat - QR Premer-Mïnïstriniñ orınbasarı Erbolat Dosaev Almatı qalasınıñ aktïvimen kezdesti. Ol Prezïdenttiñ «Qazaqstandıqtardıñ äl-awqatınıñ öswi: tabıs pen turmıs sapasın arttırw» attı Qazaqstan xalqına Joldawın orındawdağı Ükimettiñ aldağı atqaratın jumıstarınıñ bastı bağıttarın atadı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi qalalıq äkimdikke silteme jasap.
Memleket oqıtqan därigerlerdi awıldarğa jiberemiz - mïnïstr TÜRKISTAN. QazAqparat - Keler jıldan bastap memleket esebinen oqığan däriger mamandar jumıs istew üşin awıldarğa jiberiledi. Olardıñ älewmettik jağdayları jaqsarıp, jalaqıları 20 payızğa köteriledi. Bul twralı bügin elimizdiñ Densawlıq saqtaw mïnïstri Eljan Birtanov Türkistan oblısına jasağan saparı barısında aytıp ötti, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Elbası tapsırmasımen Oralda üş birdey stwdenttik jataqxana salınadı ORAL. QazAqparat - Elbası tapsırmasına säykes Oralda üş birdey stwdenttik jataqxana salınadı. Bul twralı «Qazaqstan memlekettik-jekeşelik äriptestigi ortalığı» ökilderiniñ qatıswımen ötken keñeste aytıldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Densawlıq pen bilimge IJÖ-niñ 10% bölw twralı Elbası tapsırması jigerlendirdi - akademïk KÖKŞETAW. QazAqparat - Aldağı 5 jıl işinde bilim, ğılım, densawlıq saqtaw salalarına barlıq közderden jumsalatın qarajattı işki jalpı önimniñ 10 payızına deyin jetkizw ğılımnıñ damwına ülken serpin äkeledi. Bul twralı «Eko-Kökşe» ekologïyalıq ortalıq» QB-gi, Ş.Wälïxanov atındağı Kökşetaw memlekettik wnïversïtetiniñ professorı, QR Awıl şarwaşılığı jäne Resey Jaratılıstanw akademïyalarınıñ akademïgi Ädiljan Qusayınov ayttı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Qırğız ekonomïsi: Joldaw - Qazaqstannıñ ekonomïkalıq damwınıñ şağın strategïyası BIŞKEK. QazAqparat - Qazaqstan Respwblïkasınıñ Prezïdenti Nursultan Nazarbaevtıñ «Qazaqstandıqtardıñ äl-awqatınıñ öswi: tabıs pen turmıs sapasın arttırw» Joldawı joğarı gwmanïtarlıq quramdas böligimen erekşelenedi, dep atap ötti Qırğız Respwblïkası Sawda-önerkäsiptik komïtetiniñ törağası Kwbatbek Raxïmov. Bul twralı «QazAqparat» XAA menşikti tilşisi xabarlaydı.
Rwmınïya parlamentinde Elbası Joldawı talqılandı BWXAREST. QazAqparat - Qazaqstannıñ Rwmınïyadağı Elşisi Däwlet Batıraşev rwmın Parlamentinde depwtattarmen jäne «Qazaqstan dostarı klwbınıñ» müşelerimen kezdesti. Onıñ barısında Prezïdent Nursultan Nazarbaevtıñ «Qazaqstandıqtardıñ äl-awqatınıñ öswi: tabıs pen turmıs sapasın arttırw» attı Joldawınıñ negizgi bağıttarı talqılandı, dep xabarlaydı QazAqparat.
Joldaw mindetteri: Jaña qus fabrïkası eksporttı arttırwğa küş salmaq KÖKŞETAW. QazAqparat - Memleket basşısı Nursultan Nazarbaevtıñ qazan ayındağı Joldawında eñbek önimdiligin ulğaytw jäne qayta öñdelgen awıl şarwaşılığı öniminiñ eksportın 2022 jılğa qaray 2,5 ese arttırw tapsırmasın bergen bolatın. Osı orayda, Aqmola oblısındağı Makïnsk qus fabrïkası qus etiniñ eksporttıq älewetin arttırıp, işki narıqtağı suranıstı qanağattandırwğa septigin tïgizbek, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
arı qaray
Murağat
Joğarı qaray


text:
Aqyarda ücüz ukrain mahsulatı yoq olmaqta. Onıñ yerinde olğan Rusiye mahsulatı müşteriler içün paalığa tüşe.
Bunı Qırım.Aqiqatqa yerli sakinler bildire.
Şu cümleden, Aqyarlılar aytqanı kibi, başta tükânlarda ukrain süt mahsulatı, qıta ile bağı olğan bazı tükânlarda daa qalğan penirden ğayrıdan, yoq oldı.
«Şimdilik yerli tükânlarda tez bozulğan ukrain süt mahsulatını tapmaq mümkün degil: temin eticiler ukrain süt mahsulatını Qırım ya Krasnodar palı mahuslatına deñiştireler», – deyler aqyarlılar.
Erkekler aprelde Aqyar tükânlarında ücüz ukrain birası yoq olmağa başlağanını qayd eteler.
Aqyarnıñ «Lötçiki» mikrorayonında yaşağan 50 yaşında Vladimir aytqanı kibi, yaqında «Çernigovskoye» ukrain birasını satın ala edi ve işbu içkiniñ diger türleri de bir litra içün 70-75 rublege satıla edi. Şimdi ise tükânlarda esasen Krasnodar birası satıla, eñ ücüzi – litr içün 100-120 ruble.
Umumen, erkeklerniñ aytqanı kibi, Rusiye içkisi, raqı, misal içün, ukrain alkogolinden bayağı paalıca.
Aqyar tükânlaırnda ukrain istisalcınıñ küpre (pirniç, tüy, qara boğday, cılap), mineral suvnı («Morşinskaya», «Prozora», «Polâna kvasova») daa tapmaq mümkün, çarşılarda – Herson almaları satıla.


text:
Aqyarda Ğalebe künü parad keçirildi (fotoresimler)
Rusiye tarafından işğal etilgen Aqyarda Ekinci cian cenkinde Almaniyağa qarşı ğalebeniñ 71 yıllığına bağışlanğan parad merasiminde Aqyar garnizonınıñ rusiyeli ordusı, Sovet zabitleri birliginiñ veteranları, EPRON (Alelhusus suvaltı işler ekspeditsiyası – QA), Rusiye Qara deñiz birleşmeleri ve bölükleriniñ veteranları, «Ölmez polk» («Bessmertnıy polk») aktsiyasınıñ iştirakçileri ve «Gece qaşqırları» («Noçnıye volki») Moskva motoklubınıñ baykerleri iştirak ettiler.


text:
Ukraina devlet sıñır hızmeti (UDSH) mayısnıñ 26-nda Ukrainağa Rusiye vatandaşı olğan KHV eki temsilcisiniñ kirişini yasaqlağanı aqqında haber etti.
UDSHnıñ matbuat hızmeti haber etkenine köre, rusiyeliler Kyivge Minsk ve Tbilisi uçaqlarınen kelgenler.
«Olarnıñ birisi qanunsız şekilde Qırımnı ziyaret etkeni içün kirsetilmeyip, 3 yıllıq kiriş yasağı aldı. Diger rusiyeli vatandaş keliş maqsadını tatil ve çempionlar Ligasınıñ matçını seyir etmek dep kösterse de, teşkerüv esnasında «Rossiya» telekanalına alâqası olğanı ortağa çıqtı. Ukrainağa kiriş maqsadı tasdıqlanmağanı içün bu şahıs keri qaytarılıp yiberildi», – denilmekte müessiseniñ haberinde.
Ayrıca bugün sıñırcılar Rusiyeniñ «Torpedo» futbol taqımınıñ tarafdarları olğan Rusiyeniñ 4 vatandaşınıñ Ukrainağa kirişini yasağladı.
Bugün, mayısnıñ 26-nda, Kyivniñ «Olimpiyskiy» MSKde, ispanyalı «Real» ve ingiltereli «Liverpul» taqımları oynaycaq çempionlar Ligasınıñ finalı ötkerilecek. Kyiv telükesizlik tedbirleri körülgendir.


text:
«Yatırımcılarnı qoruv fondu» iyün 4-de işğal etilgen Qırımda «Oşçadbank» ukrain bankınıñ müşterilerine tazminat ödep başlaycaq.
Bunı Fondnıñ matbuat hızmeti bildire.
«Müşterilerniñ Rusiye milliy ticaret bankında açqan esaplarına ödev parası kelecek», – aytıla beyanatta.
Ödev aqqında malümat alğan yatırımcı tazminat almaq içün onıñ şahsiyetini tasdıqlağan vesiqa, em de bergi töleyiciniñ esap varaqasına identifikatsion nomerasını berüv kâğıtınen RNKB bölügine muracaat etmeli.
Bank ödev ve añlaşma boyunca talaplarnı bankta açılğan esapqa avuştıruv aqqında azırlağan vesiqalar imzalanğan soñ, yatırımcı bu künü paranı elde etmesi mümkün.
Fond qayd ete ki, tazminat ödevi bedava olacaq.
Tazminat ödevi arizalarını «Oşçadbank» ofislerinde yerleşken 54 noqta qabul ete. İyün 3-ne qadar 2 mlrd rublelik 15,5 ariza qabul etildi.
«Yatırımcılarnı qoruv fondu» Qırımda faaliyetini toqtatqan «Oşçadbank» ukrain bankınıñ müşterilerine tahminen 5 mlrd ruble ödemege planlaştıra.
Mayıs 22-de «Oşçadbankta» bildirdiler ki, Qırımnıñ öz başına ilân etilgen akimiyeti devlet maliye müessisesiniñ anbarından 32,45 mln grn çıqarıp, belli olmağan bir yerge alıp ketti. Bu para nefaqacı, saqat, veteran, balalı qorantalarğa berilecek edi.
«Oşçadbank» ketirilgen zarar aqqında vesiqalar azırlap, Ukrainanıñ Rusiye Federatsiyasına qarşı mahkeme davasında iştirak etecek.


text:
Kiyevde «18.05 hatıra aqqı» ders yarışınıñ ğalipleri ilân etildi. İşbu derslerniñ mevzusı 1944 senesi qırımtatarlarnıñ sürgünligi oldı. Yarış Ukrainada 2015 senesi mayıs ayından keçirile edi.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, birinci yerni veb-kvest aldı. Yarış teşkilâtçıları aytqanı kibi, oqutuvnıñ bu kibi şekli – ukrain tasiliniñ kelecegidir.
«Bugün biz sınıf işinden çetleşmek kerekmiz ve siziñ dersiñiz – ögge yapılğan bir adımdır», – dep muracaat etti iş müelliflerine yarış teşkilâtçılarından biri, «Almenda» vatandaşlıq maarifçiligi merkeziniñ reisi muavini Valentina Potapova.
Müellifler – Dmitriy Desâtov ve Anna Sizova – Nikolayev vilâyetinde çalışqan ocalardır. Farqlı şeerlerde yaşap, leyhanı bir-birinden uzaqlıqta işlep çıqarğanlar. Desâtov ve Sizova aytqanı kibi, sıq körüşip olamağanından virtual sınıfnı teşkil ettiler ve mında leyha üzerinde iş bir ay devam etkendir. Öz misalinde ocalar ortaq leyhalarnı işlep çıqarmaq ve oqumaq içün mesafe keder etmegenini kösterip oldılar.
Umumen yarışta Ukrainanıñ 19 vilâyetinden 73 iş iştirak etti. Donetsk vilâyetinden ocalarnıñ iştiraki faal oldı. Regionnıñ faaligini tasdiqlağan delil – ekinci yerni Rusiye separatistleri tarafından nezaret etilgen «DNR» zonasından mütehassıs aldı.
Havfsızlıq noqtaiy nazarından oca adını aytmamaq rica etti, çünki yerli akimiyet bütünukrain yarışlarında iştirak etmege yasaq ete, – deyler teşkilâtçılar.
Yarış ğalipleri para mukâfatını elde ettiler – 1500-5000 grivna.


text:
Yuan 11 payızdıq ülesimen rezevti valyuta qorjınında dollardan keyin ekinşi orında tur. Ayta ketken jön, bul tizim soñğı ret 1999 jılı özgertilgen edi. Ol kezde rezervti valyuta qorjınınan francwz frankı men nemis markası alınıp tastalıp, ewro qosılğan bolatın. Krïstïn Lagard, Xalıqaralıq valyuta qorınıñ basşısı: - Yuandi rezervti valyuta qorjınına qosw şeşimin xalıqaralıq valyuta qorınıñ dïrektorlar keñesi qabıldağan. Bul – Qıtay ekonomïkasınıñ jahandıq qarjı jüyesine birigwindegi asa mañızdı qadam. Ol sonday-aq aspan astı eli bïliginiñ soñğı jıldar işinde öziniñ valyuta jäne qarjı jüyesin reformalawdağı jetistigin bildiredi.
Derekközi: 24.kz
Kommentarïï


text: Sayğılı soydaşalarım sitemde kendimin İlmiy maqalelerile beraberlikte milletime faydalı olsun diye daha eskiden Qırımda ve diger ülkelerde neşir etilgen qırımtatarca kitap, gazete, mecmualarını ve diger basılı (yazılı) malümatlarını paylaştım. Çünki anlayım ki, bütün bular milliy ilmimiznin ilerilemesine buyuk tesir ve hızlıq bere. Daha demin "Terciman", "Yeni dünya", "Millet", "Azat Qırım" ve ilh. gazetelerini elde tutmaq bile imkanlarımız yoqtı. Bugün ise bambaşqa şaraitler quruldı. Faqat, teessüfnen aytabilem ki, Qırımnın bazı kütüphanelerde ve arşivlerinde bulunğan medeniy miraslarımız qatmer qatmer toz tübünde saqlanmaqta, neden çünki bunlar içün büyük para almaq mümkün, dep tüşüngen kişiler çoqtur. Velhasıl, Sizin diqqatınızğa qırımtatar diasporamız tarafından 1920-30'nci senelerde Romanyada çıqarğan salmaqlı ve haman haman ansiklopedi halına kirgen "Emel" mecmuasını teklif etem. Mezkür derginin hal-hazırda Türkiyede çıqqan nüshaları da bar. Bunlarnı da bir serbest ücretsiz qullanılışqa bıraqmaq arzundayım. Şimdilik ise arap ve latin yazılı numaralardır. Bu yerde siz meraqlanğan milliy qırımtatar halq edebiyatı, bediy manzum ve nesir eserlerini, tercimelerini rastketirebilesiniz. Ayrıca qırım mevzusında C. Seydahmet, N. Fazıl, A. Özenbaşlı ve diger klasik yazıcılarımız tarafından basılğan Hatıralar ve Memuarlar ile tanış olmaq mümkün. "Emel" dergisinin eski nüshaları ile paylaşqan Kamelya Tekne Keskin hanımlarğa büyükten büyük teşekkürlerimni bildirem. Sayğı ile Tahir Kerim.


text:
Qırım Muhtar Cumhuriyetindeki Ukraina prezidenti Temsilciliginiñ vatandaşlar ile çalışma boyunca hızmetiniñ yolbaşçısı Maksim Kojemâka ukrain pasportlarını coyğan ve onı ğayrıdan yapmağa istegen Qırım sakinlerine saylayıcılar cedvelini qullanmağa tevsiye etti. Bu aqta o Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba yayınında bildirdi.
«Ukraina vatandaşı evel iç olmağanda saylavlarda iştirak etken olsa, demek ki, o mıtlaqa yekâne cedvelde, yani saylayıcılar cedvelinde qayd etilgen. Ve onıñ evel Ukraina vatandaşı olaraq saylavlarda iştirak etkeni, ihtimal, onı evel pasport alğan Ukraina vatandaşı olğanını tanımaq mümkün», – dedi o.
Bundan da ğayrı, Maksim Kojemâka işğal etilgen Qırımnıñ sakinlerine pasportnı yañıdan yapmaq içün kerek olğan vesiqalarnı evelden azırlamağa tevsiye etti. Böyle alda sıñırnı pasportsız keçmek mümkün olacaq.
«Memuriy sıñırdan keçken vatandaş sıñırcılarğa onıñ maqsadı Devlet köçüv hızmetini ziyaret etip, pasport yapması olğanını bildire bile. Yanında doğum şeadetnamesi, kerekli vesiqalar bar olğanını ve evelden devlet organlarına muracaat etkenini bildirmeli», – qayd etti o.
«Referendumdan» evel Qırımda onıñ ideologları yarımadanıñ Ukrainadan ayırılğan soñ ukrain ükümeti tarafından evel berilgen bütün vesiqalar qabul etilecegi aqqında söz bergen edi. Amma vesiqalarnıñ çoqusı şimdi tanılmay. Bunen beraber, işğalden soñ Ukraina yarımadanıñ rusiyeli ükümeti tarafından berilgen vesiqalarnı qabul etmey.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Gürcistan Ukrainağa 580 biñ dollarlıq gumanitar yardımınıñ birinci qısımını yollaycaq. Bunı sentâbr 5-te memleketniñ emek, sağlıq saqlav ve içtimaiy qoruv naziri David Sergiyenko bildirdi, – dep haber ete İTAR-TASS.
Onıñ aytqanına köre, Ukraina ilâc alacaq – «şeker hastalığı olğan adamlar içün, antibiotikler, balalar içün aşı» ve diger ilâc.
David Sergiyenko bildirdi ki, «tibbiy yük toplanıldı, azırlanıldı ve yollanması mümkün».
«Tibbiy yük büyüktir, onı yolcu uçağınen yollamaq imkânsızdır, onıñ içün sentâbr 10-da Gürcistandan Ukrainağa naqliye uçağı yol alacaq», – dep qayd etti nazir.
Bundan evel, avgust 29-da, Sergiyenko Ukrainanı ziyaret etip, eki memleketniñ sağlıq saqlav nazirlikleri arasında işbirlik planı tizilgenini Tbiliside bildirdi. Oña köre, Gürcistan Ukrainada zıddiyet yerinde qalğan adamlarğa yardım etecek.


text:
Balıqlava mahkemesi Aqyar civarında Batilimandaki qanunsız inşaatlarnı yıqmaq qararını qabul etti. Bunı Aqyar prokuraturasınıñ matbuat hızmeti bildire.
«Prokuratura Batilimandaki «Ayya Burnu» raatlıq yerinde tamir işleri» qurucılıq noqtasında qurucılıq işleriniñ qanunğa uymasını teşkerdi», – dep haber ete matbuat hızmeti.
Mahkeme qanunsız inşaatlarnıñ yıqtırılması aqqında arizanı qabul etti.
2013 senesi Qırımnıñ yalı boyunda raatlıq yeriniñ baş binasında Ukrainanıñ sabıq prezidenti Viktor Yanukoviç ve onıñ yaqınları içün şahsiy inşaatlar qurulğan edi. Viktor Yanukoviç baş nazir vazifesinde olğanda raatlıq yeri «Mejigorye» ile aynı vaqıtta resmiyleştirilgen edi.


text:
Bunı Arbiy-siyasiy Merkeziniñ reberi Dmıtro Tımçuk bildirdi.
«Umumen, keçken sutka devamında «DNR» ve «LNR» boyevikleri Donetsk ve Lugansk vilâyetleriniñ altı rayonında terroristik aktsiyalarnı (atış ve diversiyalar) keçirdiler», – dep qayd etti mütehassıs.
Arbiy-siyasiy tedqiqler Merkeziniñ malümatına köre, ATO quvetleri Ukraina Prezidenti tarafından ilân etilgen barışıqqa riayet eteler. Boyevikler ateş açsa, yalıñız o vaqıt arbiyler cevap bere.
Boyevikler Krasnıy Liman şeeri civarında Yampol ve Zakotnoye köylerinde ATO yerlerini alacaqlarını bildirile edi.
ATO quvetleri tarafından nezaret etilgen Kramatorsktaki uçaq alanına qarşı ateş açıldı. Donetsk vilâyetinde Slavânsk civarında üç blokpost, Artömovsk arbiy bölügi, Lugans vilâyetinde – Çervonopartizanskoye civarında blokpost.
Prezident Petro Poroşenko Ukraina şarqında iyünniñ 20-den saat 22:00 iyünniñ 27 saat 22:00 qadar ateş toqtatılması aqqında emir etti. Onıñ aytqanına köre, «barışıq planınıñ bu noqtası tam bir müddetni belgilep, prezident planına qol tutqanlarğa silânı teslim etmege imkân bere».


text:
Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilev faaliyetini temin etüv bölügi «Qırımtatar halqı 2015 senesi başında» serlevalı analitik maruzanı azırladı.
46 saifeli maruza mart 12 künü Kiyevde bölükniñ başı Arsen Jumadilovnıñ tarafından taqdim etildi, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Maruzanı qırımtatar halqına olğan nazarnı deñiştirmek içün azırladıq. Adet üzre, qırımtatarlar aqqında laf başlağanda, ayrı ceyetten söz yürütile: ya işğalde yaşağan halq, ya sürgün etilgen şahıslar, ya da tamır halq olaraq. Maruzada şunı qayd ettik ki, qırımtatar meseleni baqqanda, onı er ceetten baqmaq kerek», – dedi Jumadilov.
Maruza üç qısımdan ibaret. Birincide qırımtatarlarnıñ Ukraina tamır halqı olaraq aqlarınıñ uquqiy ceetten teminlevi aqqında söz yürütile. Ekincisinde – aqlarınıñ sürgün etilgen vatandaşlarnıñ aqları olaraq amelge keçirilmesi. Üçüncisinde – qırımtatar halqınıñ işğal etilgen Qırımdaki vaziyeti aks etile.
Jumadilovnıñ sözlerine kore, bu kibi maruzalar er yıl yazılıp, çeşit tillerge tercime etilecek ve halqara toplulığı arasında tarqatılacaqtır.


text:
Aqmescit SİZOsında yatqan Yaltalı «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Arsen Cepparov acele ameliyatqa muhtac. SİZO memuriyeti oña kerekli tibbiy yardım köstermey. Bunı Kreml kontrol etken Qırım Yuqarı mahkemesiniñ oturışından soñ aprelniñ 20-de advokat Cemil Temişev bildirdi.
«Al-azırda Arsen Cepparov ağır alda buluna. Boynunda svişç bar edi, şimdi qızardı. Sol qulağı eşitmey. Aqmescit şeeriniñ SİZO memuriyetine bir qaç kere muracaat etip, ameliyat yapmalarını talap etken edik. Şimdige qadar bir şey yapılmadı... Ayat telükesi bar. Yardım kösterilmegeni tek basqı olaraq degil, tam bir azap olaraq tanıyım», – dedi Temişev
Advokat SİZO memuriyetini prokuraturağa şikâyet etecegini, Cepparovğa tibbiy yardım kösterilmegeninden de mahkemede şikâyet etecegini bildirdi.
Kreml kontrol etken Qırım Yuqarı mahkemesi aprelniñ 20-de Yaltalı «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsi Cepparovnı apiste qaldırdı.
Yaltalı «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» mabüsleri Refat Alimov ve Arsen Cepparov 2016 senesi aprel 18 künü Qızıltaşta yaqalanğan soñ apiste yatalar. Birinci dört Yaltalı «Hizb ut-Tahrir işiniñ» mabüsi 2016 senesi fevral 11 künü yaqalanğan edi. Olardan eñ çoq tanılğan insan aqları kontakt gruppasınıñ azası Emir-Üsein Kukudır. Ondan ğayrı qurucı olıp çalışqanlar aluştalı Muslim Aliyev ve Qızıltaş köyüniñ sakini Enver Bekirov, em de Yaltalı çeçek satıcısı Vadim Sirük tutulğan edi.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokat Emil Kürbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
Qırım.Aqiqat mühbiriniñ aytqanı kibi, Keriç yarımdasından alçaqtan bombardirovşçikler uçıp ketti. Soñra bir sırağa tizilip, qırıcılar keçti.
RF Silâlı quvetleriniñ uçaqları ilk kere Qırım kökünde mayısnıñ başında peyda oldı. Bundan soñ qırıcı ve bombardirovşçikler aman-aman er kün Qırım şeer ve qasabalarından uçıp keçe.
Yerli sakinlerniñ aytqanına köre, alçaqtan uçıp ketken ağır uçaqlarnıñ ses-şamatası insanlarğa menfiy tesir ete: adamlar nervalana ve Ukraina sıñırında başlay bilecek arbiy areketlerden qorqa.
Пo cлoBaM MecTHыx жиTeлeй, ryл Tяжëлыx caMoлëToB, лeTящиx Ha Heбoлbшoй BыcoTe, дeйcTByeT Ha людeй oTpицaTeлbHo: люди HepBHичaюT и бoяTcя BoeHHыx дeйcTBий, koTopыe MoryT HaчaTbcя Ha rpaHицe c ykpaиHoй.


text:
Oktâbr 23 künü Rusiye Federatsiyasınıñ Cemaat palatası Rusiye Baş prokuraturasına muracaat etip, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ faaliyetini ekstremizmge teşkermege rica etti. Bunı Cemaat palatasınıñ matbuat hızmeti bildire.
«Qırım cumhuriyeti sakinlerni ile keçirilgen körüşüvler devamında defalarca Meclis ekstremist faaliyetine şikâyetler kele edi», – dedi baş prokuror Yuriy Çaykağa yazılğan muracaatta Rusiye Cemaat palatasınıñ milletlerara ve dinlerara munasebetlerinden komissiyasınıñ reisi muavini Maksim Grigoryev.
Böyleliknen, muracaatta o Qırım ile memuriy sıñırda yük naqliyatına «Pravıy sektor» temsilcileriniñ «ücüm»lerini qayd ete ve bunı «reket» olaraq tanıy.
Vesiqada aytılğanı kibi, iş adamları Meclis temsilcileri tarafından olğan «qorquzuvlar» sebebinden öz ticariy faaliyetini toqtatmaq mecburlar.
Grigoryev Yuriy Çaykağa yazğan mektübinde qayd etkeni kibi, Qırımnıñ «energetik» qamaçavına çağıruvdan soñ «belgisiz şahıslar Melitopol-Canköy yolağınıñ tiremelerini patlattılar».
Bunıñ ile Meclisni «Krım» batalyonınıñ teşkil etilmesinde qabaatladılar. İşbu batalyon arbiyleri Donbassnıñ «cezalav ameliyat»ında iştirak ete eken ve sanki Suriyede İGİL tarafında cenkleşe.
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl aytqanına köre, «Rusiye soñ vaqıtları Rusiye Federatsiyası territoriyasında keçken adiselerde özüne mahkemeci rolüni almağa başladı».
Onıñ degeni kibi, Rusiye territoriyasında, «Qırım şimdi Rusiye Federatsiyasınıñ nezareti altında olğanını nazarğa alıp, Meclis iç bir qanunsız areket yapmağan».
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.
Oktâbr ayında, faallerniñ aytqanı kibi, yarımadanıñ «energetik» qamaçavı da başlandı.


text:
Resey Qırğızstandı Gaagadağı halıqaralıq sotqa berdi. Jaqında Reseydiñ «RusGidro» kompaniyası Qırğızstandı Gaagadağı halıqaralıq sotqa berdi. Reseylik..
Resey SİM Sergey Lavrov: «Resey NATO kemelerin Azov teñizine kirgizbeydi» - dep mälimdedi. Qazan ayınıñ 18-i küni Franciya BAQ ökilderine swhbat berge..
Japoniya men Soltüstik Koreya barlau qızmet ökilderi Moñğoliyada qwpiya kezdesu ötkizdi. Kyodo agenttiginiñ mälimetinşe, qazan ayınıñ 6-ı men 8-i künd..
Resey prezidenti Vladimir Putin yadrolıq soğısqa qatıstı pikir boldirdi. "Rossiya-24" telearnasınıñ mälimetinşe, Vladimir Putin Soçi qalasında ötken ..
Nwrswltan Nazarbaev Franciya prezidenti Emmanuel' Makronmen kezdesti. Aqorda baspasöz qızmetiniñ mälimetinşe, Nazarbaev Bryussel'de ötkip jatqan «Aziy..


text:
Kreml nezareti altındaki Qırım yolbaşçısı Sergey Aksönov eki aftalıq tatilge ketkenini haber etti.
“Avgustnıñ 1-inde eki aftalıq tatilge çıqacam. Bir yerge ketmeyim, Qırımda qalam, müim suallerni nezaret altında tutacam. Özüm içün iş cedvelini endi tizdim”, - Aksönovnıñ Facebook saifesindeki beyanatta yazılğan.
Qırım başlığınıñ vazifesini vaqtınca Yuriy Gotsanük icra etecegini de bildirdi.
Keçken yılı tatil devamında Aksönov Qırımnıñ bir qaç köy-şeerini ziyaret etkenini ve Qırım qasabalarında astyapı (infrastruktura) zayıf olğanını qayd etti.


text:
Qorğanıs mïnïstrligi men Şımkent äkimdigi memorandwmğa qol qoydı ŞIMKENT. QazAqparat - Şımkent qalasınıñ äkimdigi Ğabïdolla Äbdiraxımov Qorğanıs mïnïstri Nurlan Ermekbaevpen jäne respwblïkalıq «Jas sarbaz» äskerï-patrïottıq qoğamdıq qozğalısınıñ törağası, general-mayor Muxamedjan Talasovpen memorandwmğa qol qoydı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Bawırjannan qalğan batır rwx: «Şığıs» əskerïleri erekşe çellendj bastadı ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan Respwblïkası Ulttıq ulanı «Şığıs» öñirlik qolbasşılığınıñ äskerïleri Xalıq qaharmanı Bawırjan Momışulınıñ nasïxat sözderin jatqa aytwdan «Bawırjannan qalğan batır rwx» attı çellendj jarïyaladı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Qazaqstanda «Izdestirw – 2018» taktïkalıq oqw-jattığwı öz märesine jetti ASTANA. QazAqparat - Bügin Qazaqstan Respwblïkasınıñ awmağında UQŞU ujımdıq jedel den qoyu küşteriniñ jıl sayınğı «Jawıngerlik bawırlastıq-2018» jedel-strategïyalıq oqw-jattığwı şeñberinde ötkizilgen «Izdestirw - 2018» taktïkalıq arnayı oqw-jattığwı öz märesine jetti. Bul twralı Qorğanıs mïnïstrliginiñ resmï saytı xabarladı.
Qazaqstan Äwe küşteri «Äwe köpiri - 2018» xalıqaralıq oqw-jattığwına qatısıp jatır ASTANA. QazAqparat - Qazaqstan Respwblïkası Qarwlı küşteriniñ Äwe qorğanıs küşteri ökilderi Resey Federacïyasınıñ awmağında ötip jatqan Ujımdıq qawipsizdik şartı uyımınıñ ujımdıq avïacïyalıq küşterimen birge «Äwe köpiri - 2018» komandalıq-ştabtıq oqw-jattığwlarına qatısıp jatır, dep xabarlaydı QazAqparat QR Qorğanıs mïnïstrligine silteme jasap.
Äskerï qızmetşiler arasındağı köpsayıstan çempïonat jeñimpazdarı anıqtaldı ASTANA. QazAqparat - Armïya ortalıq sport klwbınıñ bazasında Qorğanıs mïnïstrligi Ortalıq Apparatı men Qazaqstan Respwblïkası Qarwlı Küşteri Bas ştabınıñ VII Spartakïada bağdarlaması ayasında äskerï-sport keşenindegi köpküres çempïonatı ayaqtaldı, dep xabarlaydı «QazAqparat» XAA vedomstvonıñ baspasöz qızmetine silteme jasap.
Äskerge şaqırw komïssïyasınıñ qatarına qoğam ökilderi tartılwı mümkin KÖKŞETAW. QazAqparat - Aqmola oblısında äskerge şaqırw komïssïyasınıñ qatarına qoğam ökilderin tartw twralı usınıs jasaldı, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi Aqmola oblısı boyınşa memlekettik qızmet isteri jäne sıbaylas jemqorlıqqa qarsı is-qïmıl departamentiniñ baspasöz qızmetine silteme jasap.
UQŞU oqw-jattığwına qatısw üşin Qazaqstanğa şeteldik äskerler keldi ALMATI. QazAqparat - Qazaqstanğa Ujımdıq qawipsizdik twralı şart uyımına (UQŞU) müşe memleketterdiñ «Izdew-2018» Ujımdıq jedel äreket etw küşteriniñ oqw-jattığwına qatısw üşin şeteldik äskerïler keldi, dep xabarlaydı QazAqparat Desanttıq-ştwrmdıq äskerdiñ baspasöz qızmetine silteme jasap.
Äskerï qalaşıqtar men kazarmalar jılıtw mawsımına dayın ba ASTANA. QazAqparat - Jılıtw mawsımına dayındıq - Qarwlı küşter qızmetindegi özekti mäselelerdiñ biri. Qazir äskerï qalaşıqtar men kazarmalıq-turğın üy qorın qısqa äzirlew josparlı türde jürip jatır. Bul twralı QR Qorğanıs mïnïstrliginiñ baspasöz qızmetine silteme jasay otırıp QazAqparat xabarlaydı.
Qorğanıs mïnïstrliginde memlekettik qızmetti qayta qurw mäselesi talqılandı ASTANA. QazAqparat - Qorğanıs mïnïstrliginde Qazaqstan Respwblïkasınıñ Memlekettik qızmet isteri jäne sıbaylas jemqorlıqqa qarsı is-qïmıl agenttigi uyımdastırğan memlekettik qızmet jüyesin oñtaylandırwdıñ özekti mäseleleri boyınşa semïnar-trenïng ötti, dep xabarlaydı QazAqparat vedomstvonıñ baspasöz qızmetine silteme jasap.
Ulttıq ulan qoyan-qoltıq urıstan xalıqaralıq twrnïrde birinşi orın ïelendi ASTANA. QazAqparat - Elordada Qazaqstan Respwblïkası Ulttıq ulanı Bas qolbasşısınıñ Kwbogı üşin qoyan-qoltıq urıstan ötip jatqan xalıqaralıq twrnïr märesine jetti. Twrnïrde Qazaqstan Respwblïkası Ulttıq ulanınıñ sañlaqtarı Resey, Özbekstan, Qıtay elderiniñ sportşıların jeñip, jalpıkomandalıq esepte birinşi orın ïelendi, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
arı qaray
Murağat
Joğarı qaray


text:
Osı aptanıñ özekti jañalıqtarınıñ biri AQŞ FRJ-niñ payızdıq mölşerlemeni özgertw twralı şeşim qabıldawı. Payızdıq mölşerleme köterilse, amerïkalıq valyuta qanday özgeriske uşıraydı? Älemdik munay narığındağı tendencïya qanday boladı? Alparï saraptama departamenti dïrektorınıñ orınbasarı Darïya Jelannova öz pikirin bildiredi. Bul twralı 7kun.kz saytı xabarlaydı.
Osı jılı 15-16 jeltoqsanda AQŞ FRJ-niñ otırısı ötip, mölşerlemeni köterw twralı şeşim qabıldanwı mümkin. Eger amerïkandıq rettewiş wädesinde turıp, mölşerlemeni köterse, onda bolmaşığa ğana joğarılatadı. Bul jağdayda ewro/dollar jubı 1,06-ğa deyin tömendeydi. Narıq ülken özgeriske uşıramaydı.
Eger FRJ amerïkalıq ekonomïkanıñ payızdıq mölşerleme sayasatın turaqtandırwğa dayın emes ekendigin aytıp, mölşerlemeni köterwdi tağı keri şegerse dollardıñ basqa valyutalarğa qatıstı nığayıp ketwi qawpine baylanıstı ewro/dollar bağamı 1,15-ke deyin nığayuı mümkin.
Degenmen de reseylik valyuta pozïcïyası burınğıday munay bağasına baylanıstı anıqtaladı. Eger barreldiñ bağa belgilenimi 40 dollardan tömen küyinde qalıp, amerïkandıq rettewiş negizgi mölşerlemeni köteretin bolsa, dollar 68 rwbl, ewro 72-ge jetedi. Eger FRJ mölşerleme köterilmey, Brent barreline 40 dollar bolsa, amerïkalıq dollar 66 rwblden, ewro 76-77 rwblden satıladı.
Eske salayıq, düysenbide Brent markasındağı munay 39 dollardan tömendedi. OPEK-tiñ mälimetinşe, öndirwşi elderdiñ qaraşadağı öndirisi qazanmen salıstırğanda täwligine 31,695 mln barrelge deyin köterildi. Buğan köp jağdayda Ïraktağı munay öndirisiniñ ulğayuı sebep boldı. Yağnï qaraşada OPEK munayına degen suranıs täwligine 900 mıñ barrelge deyin ulğaydı. Bul 2012 jıldan bergi OPEK öndirisiniñ eñ joğarı körsetkişi. Osığan deyin kartel künine 31,7 mln barrelge deyin qara altın şığarwşı edi. Osı jañalıqtardıñ barlığı munay bağa belgilenimine qosımşa qısım tüsirwde.Ötken aptada AQŞ energetïka mïnïstrligin jarïyalağan mälimet boyınşa, şïki munay kölemi 3,568 mïllïonğa deyin tömendegen. Al öndiris 9,164 mln barrelge deyin azaydı. Munay bağasınıñ tömendewi AQŞ-tağı ken orındarında jumıs istewge bağıttalğan kompanïyalarğa şığın keltirwde.
Qazirgi waqıtta AQŞ-ta 18 munay-gaz kompanïyası nesïe berwşilerden jaltarw üşin qujattarın ötkizwge kiristi, bankrotqa uşırağan uyımdar sanı äli de jalğasa tüswi mümkin. Älemdik narıqtağı munay bağası tömendep jatqan jağdayda köptegen kompanïyalar şığındarın azaytıp, jaña ken orındarınıñ qurılısın toqtatıp, burğılaw qondırğıların qısqartıp jatır. Aldağı waqıtta osı tendencïyanıñ äserinen munay bağa belgilenimderi äli özgere tüswi mümkin.
Kommentarïï


text:
«Bizler Ukrainanen siyasiy qısımnı endi imzaladıq, qalğan iqtisadiy qısımnı iyün 27-ne qadar imzalaycaqmız», – dedi o.
Avropa Şurasınıñ reisi hatırlattı ki, bu künge Moldova ve Gürcistan ile assotsiatsiya aqqında Añlaşma imzalanması belgilengen. Tedbirde Avropa Birligi memleketleriniñ ükümetleri ve devletleriniñ 28 yolbaşçısı iştirak etecek.
Hatırlatamız, mart 21-de Ukraina muracaatınen Ukraina ve Avropa Birligi arasında assotsiatsiya Añlaşmasınıñ siyasiy qısmı imzalandı. Avropa Birligi Ukrainağa umumiy yardım olaraq ukrain mahsulatına ital bergilerni lâğu etti, böyleliknen Kiyev er yıl 500 mln yevro qazana bile.
Añlaşmanıñ iqtisadiy qısmında teren serbest ticaret zonası aqqında aytıla.
Mayıs 29-da Ukraina tış işler naziri vazifelerini eda etken Andriy Deşçitsa bildirdi ki, Ukraina Avropa Birligi ile assotsiatsiya Añlaşmasınıñ tolusınen imzalanması boyunca mesleatlar keçirmek niyetinde.
Mayıs 28-de Petro Poroşenko Ukraina ve Avropa Birligi arasında assotsiatsiya Añlaşmasınıñ iqtisadiy qısmını imzalav işini sozmamaq kerek, dep bildirdi.