text:
Elimizde eñ sanı köp rwlar belgili boldı. Jaqında ïnternet sayttardıñ birinde Qanış Sätbaev atındağı QazUTW professorı Bayan Raqışev özi jürgizgen zerttewleriniñ nätïjesin jarïyaladı, dep jazadı «Ayqın» gazeti.
Ğalımnıñ derekterine süyensek, «Qazaqstandağı eñ sanı köp Orta jüz (4 681 000 adam), ekinşi orında - Ulı jüz (3 618 700 adam), al üşinşi orında - Kişi jüz (2 521 900 adam). Al, eñ sanı köp rwlardıñ köşin Arğın bastap tur. Olardıñ sanı 2 090 000 adam. Odan keyin Dwlat (1 390 000) pen Bayulı (1 120 000) ornalasqan. San jağınan älewetti rwlardıñ qatarına Nayman (940 000), Älimuı (811 900), Qoñırat (690 000), Qıpşaq (640 000), Jetirw (580 000), Jalayır (485 000), Qañlı (380 000), Kerey (341 000), Alban (325 000), Şapıraştı (290 000) jäne Istı (225 000) kirgen. Eñ sanı az rwlar: Swan (165 000), Oşaqtı (160 000), Sirgeli (160 000), Waq (160 000) eken.
Professor Bayan Raqışev qazaq rwların nege zerttep jür? Naqtı sanın qalay anıqtağan? Rwlardı anıqtaw nege qajet boldı? Ğalımğa qoyğımız kelgen sawal da osı.
- Sayttardıñ köbi naqtı maqalanı emes, tek kesteni ğana usınğan. Soğan baylanıstı köpşiliktiñ arasında türli pikirlerdiñ örbip jatqandığı şarttılıq. Ol äñgimelerdiñ şet jağasın özim de estip jatırmın. Jalpı, meniñ ğılımï maqalamda barlığı jan-jaqtı naqtı körsetilgen. Onda rwlardıñ sanı ğana emes, qazaqtıñ qaydan payda bolğandığı, jüzderdiñ tarïxı twralı mälimetter bar. Jüzdiñ atalwı sebebi nede? Osınıñ bärine naqtı jawaptar beriledi. Maqalağa paydalanılğan derekterdiñ bäri tarïxï eñbekterge negizdelip jazıldı. Naqtı faktilerdiñ qaydan alınğandığı da körsetilip tur. Eşkim oydan eşteñe qurastıra almaydı. Al, rwlardıñ tarïxına keletin bolsaq, negizgi mälimetterdiñ deni Muxamedjan Tınışbaevtıñ «Materïalı k ïstorïï kïrgïzo-kazaxskogo naroda» degen maqalasınan alındı. Eñ alğaşqı bolıp rwlardıñ sanın anıqtağan Muxamedjan Tınışbaev. Ol öziniñ maqalasın 1925 jılı jazğan.
- Tınışbaevtıñ maqalasındağı derekterdiñ eski ekeni belgili. Qazirgi qazaq rwlarınıñ naqtı sanın siz qalay anıqtay aldıñız?
- Rwlardıñ naqtı sanın eşkim eseptemegen. Onı sanağan da emes. Bir kisi xabarlasıp: «Ağa, sirgelini nege azaytqansız? Sirgeli qazaqtıñ üşten biri emes pe?» dep jazıptı. Tipti bir jigit: «Qazaqstanda naymandar öte köp. Siz öziñiz arğın şığarsız. Arğınnan nayman eki ese köp» dep ayttı. Osılay aytıp jatqandar öte köp.
- Rwlardı anıqtawdağı qorqınış osı emes pe? Osılay sanın bilemiz dep, rwlardıñ arasında jik tüsirip almaymız ba?
- Bul maqalada rwlardıñ arasın wşıqtırıp, bir-birine qarsı qoyu degen dünïe joq. Şınımdı aytsam, men tarïxşı emespin. Tipti, buğan arnayı mamandanğan da joqpın. Meniñ qızmetim müldem bölek. Biraq, xalıqtıñ sanın jïnaqtap, jïıp jüretinim ras. Bılayşa aytqanda, bul meniñ xobbïim desek te boladı. Qazaqtardıñ sanı twralı, demografïyalıq ösimi twralı ğılımï zerttewler jürgizgenim bar. Al, rwlardıñ tarïxın zerttewge sebepker bolğan Tınışbaevtıñ eñbegi. Qazaqtıñ rwları aralasıp-quralasıp ketken. Öziñiz de bilesiz, qazaqtıñ basınan nebir zulmattı kezeñder ötti. Aştıqtı da, joqtıqtı da kördi. Qïın-qıstaw kezeñderde batıstıñ qazaqtarı Reseyge ketti, oñtüstiktiñ qazaqtarı Taşkentte qalıp qoydı. Jöñkile köşken köş qazaqtıñ basın är tarapqa jiberdi. «Rwlardıñ sanın qalay anıqtadıñız?» degen sawalğa kelsek, elimizdiñ ärbir aymağında turatın xalıqtardıñ sanı belgili. Onıñ işinde qazaqtardıñ sanı naqtı berilgen. Qolımda arnayı keste de bar. Osı keste arqılı oblıstardağı qazaqtardıñ sanın rwlarğa bölip şıqtım. Munıñ bäri naqtı körsetkiş emes. Şamalap jazıp otırğan dünïe. Mäselen, Oñtüstik Qazaqstan oblısında eki mïllïonğa jwıq qazaq turadı. Onı köpşilik jaqsı biledi. Al, endi Soltüstik Qazaqstan oblısın alayıq. Ol jaqta bar bolğanı 187 mıñ adam turadı. Aqmola oblısında 300 mıñnan astam qazaq turadı. Osı adam sanın şamalap, rwlarğa bölip şıqtım.
- Siz bölgen rwlardıñ sanına qatıstı türli pikirler aytılwda. Tipti, arasında kelispeytinder de bar. «Şamamen eseptep otırmın» deysiz. Naqtı sanı jazılmağandıqtan, soñı dawğa ulasıp ketpey me?
- Şamamen eseptep şığarğanımmen, onıñ bärin oydan qosıp otırğan joqpın. Munday dawdıñ bolatının özim de aldın-ala sezgenmin. Öytkeni, ärbir rw özin «köppiz» dep biledi. Mäselen, naymandar özderin «köppiz» deydi. Kestege qarañız: Aqtöbe oblısında naymandar joq. Atıraw men Batıs Qazaqstan oblısında da naymandar joq. Mañğıstaw oblısınan da kezdespeydi. Şamamen eseptep qarağanda, naymandardıñ köbirek şoğırlanğan jeri - Şığıs Qazaqstan men Almatı oblısı. Qalğan öñirlerde az-azdan ğana. Onıñ özi az emes. Endeşe, olar nege şoşïdı? Tağı da qaytalap aytamın, bul tanımdıq ğılımï jumıs. Ğılımï maqalada qazaqtıñ rwlarınıñ ornalasw tärtibin ğana berwge tırıstım. Jüzder qalay ornalastı? Keyin olar qalay mïday aralasıp ketti? Qay rw qay aymaqtarğa qonıstanğan degen mäselelerdi ğana köterip otırmın.
- Siz anıqtağan sandarğa qarasaq, arasında qoja men töreler joq. Olar qazaqtıñ sanına kirmey me?
- Olardıñ naqtı sanın eseptew mümkin emes. Öytkeni, töre men qoja köp aymaqtarda rwlarğa siñisip ketken. Arğın men dwlat eñ köp rw ekenin anıqtap otırmın ğoy. Qoja men töreni sonıñ işine qosa salğanmın. Mäselen, soltüstikte, şığıs pen batısta qojalar rwdıñ işine kirip ketken. Olardıñ respwblïkadağı naqtı körsetkişi eki payızğa jeter-jetpes qana. Birew köp, birew az deytin şığar. Meniki jay boljam. Jalpı, «Rwdı anıqtaw nege kerek?» dep suradıñız. Jalpı, xalıqtıñ arasında «pälen rw pälenbay», «tügen rw tügenbay» degen sözder aytılıp jüredi. Sondıqtan, onıñ sanın eseptep şığarğanda turğan eşteñe joq. Oğan dawlasıp ta keregi joq. Bul jerde men xalıqtı rwğa böleyin dep maqsat tutıp otırğan joqpın. Bul ğılımï joba ğana.
Bayan Raqışev osılay deydi. Ol öziniñ eşqanday rwdıñ naqtı sanın anıqtamağanın, tek xalıqtıñ ornalasw tärtibi boyınşa, rwğa bölip şıqqandığın aytadı. Degenmen, rwlıq bölinisti osılay rettegenimiz durıs pa? Rwdı bilgen durıs, al bölinw qajet pe? Rwdı anıqtaw arqılı rwlıq tartıstı küşeytip almaymız ba? Buğan belgili tarïxşı ğalımdarımız ne deydi?
Osı sawaldı tarïxşı Axmet Toqtabayğa qoydıq.
- Rwlardıñ sanın anıqtawğa boladı. Biraq, onıñ ne üşin qajeti barın tüsinbeymin. Qazaqstandağı qazaqtıñ özi äli jetpis payızğa jetken joqpız. Bükil älem boyınşa qazaqtardıñ sanı şamamen 12 mïllïonday ğana. Az xalıqtı rwğa, jüzge bölip sanaw nege qajet bolğanın tüsinbeymin. Tüsingim de kelmeydi. Bul bir jağınan, äli ult bolıp uyısıp, qalıptaspağanımızdı körsetedi. Ulttıq san jetilmey jatır. Damığan elder kapïtalïstik satıdan ötkennen keyin ult bolıp qalıptastı. Biz taypalıq jüyeden birden qızıl ïmperïyanıñ qolına öttik. Qızıl ïmperïya bizdi rwlıq sanadan arıltqan joq. Täwelsizdik alğan 25 jılda da rwlıq sananı qayta tiriltken sekildimiz. Är xalıq, är taypa, är rw öziniñ batırların, bïlerin ardaqtap, äspettep, olarğa eskertkiş qoydı. Bul bir jağınan - durıs. Al, 21 ğasırdıñ birinşi şïreginde otırğanda bizge rwdıñ sanın anıqtawdıñ qajeti de joq.
Rwlardıñ tarïxın bilgen durıs. Biraq, jeke rwdıñ tarïxın alıp jazw mümkin emes. Ol üşin geografïyalıq ortamen jazwımız qajet. Jeti ata, on eki atanı bölip alıp, bölektep jazğandı durıs dep sanamaymın. Tipti, jeti atanı bilwdiñ qajeti de şamalı. Nege deseñiz, qazir qazaq mïday aralasıp ketti. Mısalı, arqanıñ qazağı, şığıs pen batıstıñ qazağı aralasıp ketken. Burın aralaspasa da, 30-şı jıldardağı aşarşılıq soğan mäjbür etti. Tipti, keybir rwlar joyılıp ta ketti. Kolxozdastırw, kollektïvtendirw nawqanı kezinde de, tutasıp otırğan rwlardı şaşıratıp jiberdi. Burınğıday qazaq bir taypa bolıp, bir awıl bolıp tutasıp otırğan joq. Burınğı zamanda qan aralasıp ketpewi üşin alqalı bïler, aqsaqaldar qadağalap otıratın. Qazir bir rwdan şıqqan jastardıñ kezdeswiniñ jüzden, mıñnan bir mısalı ğana bar şığar. Onda da kezdeswi mümkin emes. Rwlar öz jaylawında, öz qıstawında, öziniñ atamekeninde otırğan joq.
Keñes ükimeti toz-tozımızdı şığarıp jiberdi ğoy. «Jeti atasın bilgen durıs» deytin şığar. Mäselen, meniñ jeti atam tört memlekette jür. Qazaqstan, Qıtay, Moñğolïya, Türkïya. Biz qalay kezdese alamız? Mümkin emes. Basqa qazaqtıñ rwları da solay. Mïday aralasıp, şaşırap ketken. «Jeti atanı bilw - urpaq tazalığınıñ kepili» degen pikirdiñ zamanı ötti. Al, joğarıdağı sawalğa kelsek, rwlardıñ naqtı sanın anıqtawğa boladı. Ol üşin bir rwdı alıp, onıñ atamekeninen bastap, şaşırap ketken aymaqtardan izdew kerek. Ol - qïyamet-qayım jumıs. Ekinşiden, onıñ nege qajeti bar? Qazir örkenïetti elderde ult degen uğım ğana bar. Elw mïllïon nemis özderin «nemispiz» dep qana ataydı. Bir jarım mïllïard qıtay «qıtaymız» dep maqtanadı. Al, biz aynaldırğan on mïllïon qazaq bölinwge dayın turamız. Osı durıs pa? Qazir bizge rwlıq sanadan göri ulttıq sanağa ötw kerek. Ulttıq ïdeologïya bolwı şart. XX ğasırdıñ basındağı Alaş ïdeologtarı ne dep uran tastadı? «Uranımız - Alaş, keregemiz - ağaş, Abılaydıñ aq twınıñ astında birigeyik!» dedi. Bizge de sonday uran kerek. Mäñgilik el dep jürmiz.
Bul - durıs bastama. Osı Mäñgilik eldiñ negizgi ïdeyası - ult bolwı şart. Osı Mäñgilik el ïdeyasınıñ işin qajetti kanondarmen toltırwımız qajet. Sondıqtan, munday mäselelerge bayıppen qarağan abzal. Jas urpaqtı rwlıq sanamen wlawdıñ qajeti joq. Buğan müldem qarsımın. Qazir keybir mektepterde jeti atası twralı şığarma jazdırtadı eken. Ol nege kerek? Şığarma jazwğa negiz bolatın basqa taqırıp bitip qalıp pa? Muğalimder osını oylansa deymin. Qazaqqa qajeti ol emes. Biz bükil qazaqtıq, bükil alaştıq, Mäñgilik el ïdeyasınıñ astında birigwimiz kerek. Sonda ğana biz tutas ult bolıp qalıptasa alamız.
Atatekti, şejireni zerttegen de jön şığar. Qazaqtı quraytın rwlar twralı derekterdi jüyelegende, bul tarapta ğılımï izdenister jasağanda udayı este turwğa tïisti närse bar. «Bildiremiz dep jürip, büldirip almayıq!». Ata zañımızda rw aralıq kïkiljiñderdiñ twındawına jol berilmeytindigi turğısında atalı söz aytılğan. Bastı tarazı sol bolwı tïis. Qazaq ultı mına jahandanw zamanında bäsekege qabiletti bolwı üşin bizge bölinwden göri - birigwdiñ mañızdı faktor ekenin umıtpayıq!
Gülzïna BEKTAS
Kommentarïï


c: text/html

text:
Oñtüstik Koreyada bir äyel küyewiniñ jumısta jeytin asın üyden pisirip, dayarlap qoyğanımen otağası onı özimen birge alıp ketwdi ünemi umıtadı eken. Tamaqtı küyewiniñ izinen sırtqa alıp şığa berwden şarşağan kelinşek, qızıq ädis oylap tawıptı. Äyel köp qabattı päterindegi balkonğa şığıp, tüski astı tw sırtta turğan eriniñ köligine közdep turıp laqtırıp jiberedi. Ol tamaq uşıp baradı da otağası köliginiñ töbesinde aşıq turğan jeldetkiş qosımşa terezeden ötip, köliktiñ otırğışına däl tüsedi. Söytip, pısıq kelinşek şarşamaydı äri eriniñ köñilin tabadı eken.
jasqazaq.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Dosxan Qalïulı Joljaqsınov 1951 jıldıñ 7-qazanında Şığıs qazaqstan oblısı, Kürşim awdanı, Balıqşı awılında twğan. Akter, Qazaqstannıñ xalıq ärtisi (1995), 1987 jıldan Qazaqstannıñ eñbek siñirgen ärtisi, Qırğızstannıñ eñbek siñirgen ärtisi (1996).
1973 jılı Almatı memlekettik öner ïnstïtwtın (qazirgi Qazaq ulttıq konservatorïya) tämamdağan. 1971 jıldan Qazaq jastar men balalar teatrınıñ akteri. 1995-2001 jıldarı osı teatrdıñ dïrektorı äri körkemdik jetekşisi boldı. Joljaqsınov teatr men kïnoda 200-den astam röldi somdadı. Teatrda oynağan alğaşqı röli – X.Vaxïtovtıñ “Altın körse perişte joldan tayadı” spektaklindegi Qılışbek (1972).
1993 jıl. Balasımen birge
Budan keyin somdağan rölderiniñ qatarında Sımatbek (J.Täşenov pen Ï.M. Savvïnniñ “Qaladan kelgen qıljaqbasında”), Sırım (R.Seysenbaev pen E.Obaevtıñ “Özimdi izdep jürmininde”), Qazaqbay (Ä.Tarazï men Q.Isqaqovtıñ “Apa, apatayında”), Sämet, Aqan (Ğ.Müsirepovtiñ “Qazaq soldatı” men “Aqan seri – Aqtoqtısında”), Glwmov (A.N. Ostrovskïydiñ “Adam alası işindesinde”), Äzbergen (Ä.Tarazïdiñ “Qndetinde”, Qazaqstannıñ Memleket sıylığın, 1996; Türki tildes xalıqtar teatrları bayqawınıñ bas jüldesi, Qazan, 1998), t.b. bar.
Joljaqsınovtıñ akterlik önerine sezim tereñdigi, saxnalıq äreket şınayılığı tän. Akter xalıq änderi men qazirgi kompozïtorlar änderin şeber orındawşı retinde de tanımal. Joljaqsınov – ulttıq kïno öneriniñ damwına elewli üles qosqan akterlerdiñ biri. Äskerbek (“Gawhartasta”, 1976), Xamït (“Daladağı qwğında”, 1979), Murat (“Altın küzde”, 1979), Mundızbay (“Aq barıstıñ urpağında”, 1984, soñğı ekewi “Qırğızfïlmde”), Däwir (“Ompada”, 1997), t.b. rölderi arqılı Joljaqsınov darındı kïnoakter retinde keñinen tanımal boldı.
Jubayı Qaragöz Süleymenovamen
Keyingi jıldarı ulttıq kïno salasına ter tögip, «Birjan sal», «Qunanbay» sındı fïlmder tüsirdi. Bul fïlmder qalıñ körermen tarapınan jılı qabıldandı.
Wïkïpedïya materïalınıñ negizinde äzirlendi.
Swretter Qaragöz Süleymenovanıñ älewmettik jelidegi paraqşasınan alındı.
Kommentarïï


text:
-
-
-
-
-
17:15 104
-
-
-
17:01 215
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Işimdik işw «aralı», päterin şatastırğan stwdent, «jalañaş» şırşa - Merekedegi qızıqtı oqïğalar
ASTANA. QazAqparat - Jıl sayın Jaña jıl merekesinde köptegen qızıqtı oqïğalar orın alıp jatadı. Munday oqïğalar kezdeysoq ta boladı. Keyde onı adamdardıñ özi qoldan jasaydı. Tabaldırıqtan engen 2018 jılı da birqatar qızıqtı sättermen tolıqtı, dep xabarlaydı QazAqparat.
Jañazelandïyalıqtar işimdik işw üşin sw ortasınan «aral» turğızdı
Bir top jañazelandïyalıqtar jaña jıldı taza awada toylaw üşin jäne qoğamdıq orındarda işimdik işwge salınğan tıyımdı aynalıp ötw üşin jağa mañında kişigirim aral turğızğan, dep xabarladı VVS. http://www.bbc.com/russian/other-news-42536185
Jergilikti BAQ-tıñ xabarlawınşa, aral Tayrwa özeniniñ sağasında turğızılğan. Onda üstel men swsındardı salqındatw üşin muz salınğan jäşik qoyğan. Özen swı qayta tolğanda, araldıñ aynalasın sw basqan jäne osılayşa, aral turğızwşılar spïrtti işimdik işwge salınğan resmï tıyımnan bosatılğan. Olar aralda tutas jaña jıl tünin ötkizip, otşaşwdı tamaşalağan.
Koromandel qalasınıñ bïligi jañajıldıq mereke kezinde qoğamdıq orındarda spïrtti işimdik işwge tıyım salıp, 250 jañazelandïyalıq dollar (180 AQŞ dolları) köleminde ayıppul engizgen. Alayda, kütpegen bastamağa bïlik ökilderi qaljıñmen jawap bergen. «Jaqsı ïdeya eken - munı bilgende, men de olarğa qosılar edim», - dedi jergilikti polïcïya basşısı, ïnspektor Djon Kellï.
Almatıda belgisiz adamdar ürlemeli Ayaz Atanı «urıp-soqqan»
Almatıda belgisiz adamdar ürlemeli Ayaz Atanı urıp-soqqan. Ürlemeli Ayaz atamen töbelesti kwägerler tüsirip alğan, dep jazdı InAlmaty.kz. https://www.inalmaty.kz/ Oqïğa 1 qañtar küni 00.20-te Satbayev University mañında bolğan.
Wfa turğını şırşa tübinen uyıqtap jatqan er adamdı tawıp alğan
«AïF-Wfa» gazetiniñ xabarlawınşa, E.Ryazanovtıñ «Tağdır tälkegi nemese jeñil bwıñızben» fïlmindegi oqïğa Başqurtstan turğını Albïna Markovanıñ üyinde qaytalanğan.
Tañerteñ küyewin jumısqa şığarıp salğan Albïna esikti jawıp, dwşqa kirgen. Dwştan şıqqanda, ulı päterge beytanıs er adamnıñ kirgenin jetkizgen. Ol qonaq bölmedegi şırşanıñ tübinde uyıqtap qalğan.
Albïna ulın alıp, jwınw bölmesine jasırınğan jäne küyewine xabarlasqan. Küyewi kütpegen qonaqtı oyatwğa tırısqan biraq qonaqtıñ söyleytin şaması bolmağan. Sömkesinen medïcïnalıq oqw ornınıñ 4-kwrs stwdentiniñ sınaq kitapşası tabılğan. Oqïğadan soñ, Albïna jas jigittiñ Ïnstagramdağı paraqşasın tapqan jäne stwdenttiñ tüngi klbwtarğa jïi baratının körip, päterdi nelikten şatıstırıp alğanın tüsingen.
AQŞ-ta egizder türli jıldarı dünïege keldi
Jaña jılda Kalïfornïya awrwxanasında egizder arağa 20 mïnwt salıp, türli ayda jäne türli jılda dünïege keldi, dep jazdı «Ïzvestïya» basılımı. .
Amerïkalıq BAQ-tıñ xabarlawınşa, Xoakïn jäne Aïtana de Xesws Ontïverostar Delano qalalıq awrwxanasında twğan. Alğaşqı säbï - ul bala 2017 jıldıñ 31 jeltoqsanında jergilikti waqıtpen 23:58-de twsa, onıñ sıñar qarındası 20 mïnwttan keyin, 1 qañtarda 00:16-da jarıqqa kelgen.
Şaqalaqtardıñ ata-anası - Marïya men onıñ küyewi Xoakïn Erlïmat qalasında turadı. Olardıñ üş qızı bar.
Ïtalïyada sawda ortalığındağı şırşa urlandı
Neapoldiñ tanımal sawda ortalıqtarınıñ birinde saltanattı türde aşılğan jañajıldıq şırşa bir täwlikten keyin qoldı boldı, dep jazadı korrespondent.net.
Umberto I galereyasında Gran Caffe Gambrinus sıylağan jañajıldıq şırşanı urılar aramen kesip äketken. Ornında äsem şırşanıñ birneşe butağı men awdarılğan tostağanı ğana qalğan.
Kïşïnevte «jalañaş» şırşa ornatıldı
Kïşïnevte Karpattan jetkizilgen şırşa üşin janjal twındadı, dep xabarlaydı strana.ua. Durıs jetkizilmew kesirinen ağaşqa qattı zaqım kelgen. Key butaqtarın jumısşılar kedergi keltirmesin dep, kesip tastağan. Turğındardıñ narazılığınan soñ, qala bïligi şırşanı awıstırdı. Biraq, jaña şırşa dawğa uşıradı, sebebi ağaştı balabaqşa awmağınan kesip äkelgen.
- Äyeldi zorlağan küdikti tırnaq egewiştiñ kömegimen tabıldı
- 622 oralman otbası Qazaqstannıñ soltüstigine qonıs awdarğa ötinim berdi
- Qazaqstanda qomaqtı somağa 13 ïnnovacïyalıq grant beriledi
- Bir kelisi 40 teñge - Astanalıq ğalımdar kartoptıñ jaña türin oylap taptı
- Aqmola oblısı: Iz-tüzsiz joğalğan er adam jumısqa ketken bolıp şıqtı
- Elbası Joldawın bir künde 7300 qazaqstandıq talqıladı
- Almatı oblısında eki tas jol äli jabıq
- Sırdarïya özeninen keler qawiptiñ beti qayttı
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Nursultan Nazarbaev «Nur Otan» partiyasi Räisiniŋ birinçi orunbasari Muhtar Qul—Muhammedni qobul qildi. Uçrişiş davamida Dšlät rähbiri partiya paaliyitiniŋ 2016-jilqi yäküni boyiçä hesavatni tiŋşidi vä aldiki vaqitqa bälgülängän iş plani bilän tonuşti.Nursultan Nazarbaevqa umummilliy kün tärtiviniŋ muhim yšnilişlirini ämälgä aşuruş, şunlaqla ahalini mämlikät täräqqiyatiniŋ asasliq yšnilişliri toğriliq hävärdar qiliş çariliri häqqidä doklad qilindi.
Muhtar Qul-Muhammed bärgän ähbaratqa qariğanda, partiya qurulumliriğa muraҗiät qilğan grajdanlarniŋ sani 2015-jil bilän selişturğanda 30 payiz šskän. 2016-jilda 283 miŋdin oşuq muraҗiät çüşüp, ularniŋ 92 payizi iҗabiy häl qilindi.
Prezidentqa şundaqla partiya väkilliriniŋ regionlarda җamaätçilik väkilliri bilän uçrişişliriniŋ yäküni vä kündilik paaliyättä qollinilivatqan partiyaviy işniŋ yeŋi şäkilliri toğriliq ähbarat berildi.
***
Dšlät rähbiri Häliqara türk akademiyasiniŋ prezidenti Darhan Qıdırälini qobul qildi.
Uçrişiş vaqtida Nursultan Nazarbaevqa Türk akademiyasiniŋ paaliyiti vä Qazaqstan Prezidentiniŋ tapşurmiliriniŋ orunlinişi toğriliq hesavat berildi.
Darhan Qıdıräli Dšlät rähbirigä akademiyaniŋ «Keläçäkkä nişan: mäniviy yeŋiliniş» maqalisi dairisidiki işiniŋ istiqbali, şundaqla BDT qarargahida štküzülgän häliqara simpoziumniŋ vä «Wlı Dala» gumanitarliq foruminiŋ yäkünliri toğriliq doklad qildi.
Darhan Qıdıräliniŋ ähbaritiğa qariğanda, Häliqara Türk akademiyasi Moŋğulstan territoriyasidä arheologiyalik qeziş işlirini jürgüzüp, nätiҗidä qedimiy türk dävriniŋ birqatar yeŋi artefaktliri tepilğan.
Uçrişiş yäküni boyiçä Dšlät rähbiri akademiyaniŋ paaliyitini juquri bahalidi vä birqatar eniq tapşurmilarni bärdi.


text:
«Qırım birdemligi» birleştire
«Qırım birdemligi» birleşmesi üç ay çalışsa da, bu müddet içinde onıñ etrafında bir sıra yañı faal ve küç toplaştı.
İyün 25-te «Qırım birdemliginiñ» soñki toplaşuvında «Bizim balalar» leyhasınıñ faalleri ve onıñ koordinatorı Lilâ Bucurova qoşuldılar. Körüşüvge Poloniyanıñ «Fundatsiya Krım» vaqfınıñ reisi de keldi. Qırımtatar Milliy Meclisiniñ vekillerinden biri Zair Smedlâyev, İnsan aqları kontakt gruppasınıñ azaları Abdureşit Cepparov, Emil Kürbedinov ve Edem Semedlâyev de bar ediler.
Körüşüv keçirilgen yerge politsiya maşinaları da keldi, uquq qoruyıcılar ne kibi tedbir keçirilecegini soradılar. İnsan aqları kontakt gruppasınıñ koordinatorı, «Qırım birdemligini» qurmağa teşebbüs köstergenlerden biri olğan Abdureşit Cepparov apiske alınğanlarnıñ soy-sopları bir-birine maneviy olaraq qoltutmaq içün körüşkenini añlattı.
«Qırım birdemliginiñ» üçünci körüşüvi olıp keçti. Birincisi aprel 9-da, ekincisi mayıs 21-de, üçüncisi iyün 25-te oldı. Kelecek toplaşuvnıñ künü de belli. «Qırım birdemligi» oldı dememiz mümkün. Bugünde-bugün planlar qurıp, olarnı yerine ketiremiz. Apiste yatqan insanlarnıñ balaları ve qorantalarına kelgen ilk yardımlar bar. İşimizniñ belli bir neticesi ve hulâsası bar. Çetel fondları qoşula. Beklegenimizden bile çoq oldı. Mence, ileride de güzel bir inkişaf ve dinamik olacaq. Quvandıq», – dep izaatladı körüşüv neticelerini Abdureşit Cepparov.
Amma, yeñişlerge baqmadan, yañı qasevetler de peyda ola. Qırımnıñ siyasiy mabusları yatqan apishane odaları pek sıcaq. Apiske alınğan musulmanlarnıñ soy-sopları yaqın ayları tuvğanlarını körip olamaycaqlarından qorqa.
İyün 23-te «Hizb ut-Tahrir» işiniñ mabusları Emir-Üsein Kuku, Vadim Siruk, Müslim Aliyev ve Enver Bekirovnıñ apis cezasını uzatma qararı boyunca apellâtsion mahkemesi olıp keçti. Toplaşuv videokonferentsiya rejiminde keçirildi. Bu sebepten ne soy-soplarınen laf etmege, ne de bir mektüp yollamağa imkân olmadı. Apiste yatqanlarnıñ tuvğanları mahkemeler ileride de videokonferentsiya şeklinde keçirileceginden qorqalar.
Soy-sopları mahkemelerge kelip, apiste yatqanlarğa qoltutalar, bu sebepten de mahkemelerniñ videokonferentsiya şeklinde keçirilmesi qararı alındıDilâver Memetov
«Başta olarnı SİZOdan ketire ediler, bizler olarnı ya ayatta, ya da oturğan şu qafeslerde köre edik, sağlıqları nasıl, ne yaşaylar soramağa imkânımız ola edi. Şimdi Ramazan ayı, öyle de bir şey aşamaylar bütün kün, iç olmağanda iftarda et, meyva aşasınlar. Bunı bile sorap olamaymız. Videokonferentsiya formatında oldı. Olar bir odağa kirip, kamera qarşısında mahkeme ile subetleştiler», – dep ayta «Qırım birdemliginiñ» koordinatorlarından biri Dilâver Memetov.
Mahkemede söz alğan mahküm Vadim Siruk qayd etti ki, «iş tam bir tüşünceler esasında açıldı, amma taqiqatçılar qabaatı olmağan insanlarnı apiske alalar, saba saatlerinde evlerimizge betlerini qapatıp kireler, balalarnı, qadın ve qartlarnı qorquzalar...». Apishanedeki aşlar aqqında sualge şöyle bir cevap berdi: «Duşmanğa berilmeycek bir ragu».
Birleşmeniñ faali Anna Bogaçevanıñ qayd etkenine köre, apis şaraitlerine baqmadan, «Hizb ut-Tahrir» işiniñ mabusları imanları sayesinde mert qalalar.
Al-azırda Rusiye uquq qoruyıcıları tarafından «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanınen qabaatlanğan 14 Qırım musulmanı apiste yata.
«Hizb ut-Tahrir» – halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti. Bu teşkilât Rusiye, Özbekistan, Qazahistan, Qıtay, Almaniya, Asiya ve Afrikanıñ bazı devletlerinde yasaq etildi. Ukraina ve Ğarp memleketleriniñ çoqusında onıñ faaliyeti qanun boyunca alıp barıla bile.


text:
«Qırım diversantları davasınıñ» mabüsi Suleymanovnıñ apis cezası avgustnıñ 9-na qadar uzatıldı
Kreml kontrol etken Aqmescitniñ Jeleznodorojnıy mahkemesinde mayısnıñ 11-nde Qırımdaki naqliyat yerlerine mayın qoyulğanına dair yañlış malümat bermesinde qabaatlanğan Redvan Suleymanovnıñ cinaiy işi boyunca daa bir oturış olıp keçti. Qadı Mihaylov imaye tarafınıñ itirazlarına baqmadan, Suleymanovnıñ apiste yatma müddetini avgustnıñ 9-na qadar uzattı. Bunı Qırım.Aqiqat mühbiri bildire.
«Ne taqiqat, ne qabaat tarafı Suleymanov saqlana, delillerni yoq ete ve mahkeme keçirilmesine keder ete bilecegini bir kere bile isbatlap olamadılar. Kiyev rayonı mahkemesiniñ biri-birine zıt kelgen eki qararı bar. Meni on künge apiske alğanda ertesi künü qadı daa bir qarar çıqardı, eski qarar işke tüşürilgenine baqmadan, Suleymanovnı apiste qaldırmaq muracaatını qanaatlendirmege qarar alındı», – dep izaatladı bugünki mahkeme qararını advokat Emil Kürbedinov.
Haber etilgeni kibi, «Qırım diversantları davasınıñ» mabüsi Redvan Suleymanov mahkemede qabaatını tanıdı, amma büyük zarar ketirgeninen bağlı qabaatına razı olmadı.
«Ukrain diversion gruppasında» iştirak etmesi ile qabaatlanğan Redvan Suleymanov Aqmescitteki Taqiqat izolâtorında yata, onıñ davasında taqiqat devam etmekte.
Rusiye kütleviy haber vastaları FSB malümatına esaslanıp, Redvan Suleymanov iyül 30-da Aqmescit ava limanında yaqalanğanını bildirgen edi. Avgust 12-de Federal havfsızlıq hızmeti Suleymanov sorğuğa çekilgen videonı Rusiye matbuat vastalarına yolladı. Yaqalanğan dey ki, 2015 senesi oktâbr ayında Zaporojye şeerinde ukrain istihbaratı oña iş teklif etti. Suleymanovnıñ aytqanına köre, oña arbiy tehnikasınıñ areketleri aqqında malümat toplamağa emir etildi, soñra ise patlav maddeleri qoyulacaq yerlerni Aqmescit vokzalında ve ava limanında tapmağa avale etildi.
Rusiye Qırımnı işğal etken soñ yarımadada mustaqil jurnalistler, cemaat failleri, Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanlarında şeklengen Qırım musulmanları, qırımtatar Milliy areket failleri, Meclis azalarınıñ evlerinde tintüvler sıqlaştı.


text:
Sırtqı sayasat: ruhani jañğırumen ündestik
Älemdik memleketter qauımdastığınıñ alıp mwhitında biik te asau tolqındarğa batıl qwlaş wrğan täuelsiz Qazaqstan memleketiniñ şirek ğasırdağı sırtqı sayasatı, jahandıq kölemdegi batıl äreketteri, mwqalmas küş-jigeri jäne eren eñbekti talap etetin auqımdı isteri tolayım tabıstarmen erekşelenip keledi.
Düniejüzilik qoğamdastıqtıñ beldi de bedeldi müşesi retinde bek tanılğan Qazaqstan qazirgi kezeñde qara qazanı bwrq-sarq qaynap jatqan qatparı qalıñ, qwpiyası mol halıqaralıq ahualdı sırttan baqılauşı salğırt körermen emes, qauırt tirliktiñ qaq ortasında jüretin belsendi oyınşısına aynaldı.
Elimizdiñ sırtqı sayasattağı köpbağıttılıq wstanımına säykes, diplomatiyalıq qwraldar arqılı älemniñ ıqpaldı küşteri arasındağı teñdikti saqtay otırıp, töl strategiyalıq müddelerimizdi ilgeriletudiñ ilkimdi mindetin atqaru sätimen jüzege asırıldı. Mwnday jetistigimizdiñ tüp qaynar közi osınau dübirli düniede tuğan halqınıñ talap-tilegi men ümit-mwratın ärdayım qapısız sezine biletin Prezident N.Nazarbaevtıñ bügingini bayıppen bağamdauımen birge, keleşekke wdayı jiti köz jiberip otıratın sayıpqıran swñğılalığınıñ arqasında dep bilemiz. Olay bolsa, ärbir jıldıñ jemisti sätterin saralau Otanımızdıñ Täuelsizdigi künimen oraylasuı, älbette, büginde ağa buınğa aynalğan jigerli jastarımızdıñ lüpildegen jas jürekteri jalınday jarqırağan Jeltoqsanmen ündesui özindik zañdılıqtay körinedi.
Şınında, älem üzdiksiz özgeredi, damidı nemese, büginde körinip otırğanday, tereñ dağdarıstarğa wşıraydı. Alayda kemel keleşekke bet tüzegen elimizdiñ mäueli maqsatı – halıqaralıq ahualdıñ auanın sergek baqılap, oğan der kezinde beyimdelu ğana emes, qayta batıl aralasıp, wlttıq, eldik müddelerimizge say keletindey bağıtqa bwru jäne basqaruğa wmtılu bolıp tabıladı. Naqtı isterimiz körsetip otırğanınday, bwl bizdiñ qolımızdan keledi.
Sözimizdiñ jarqın dälelderiniñ basında Qazaqstannıñ 2017-2018 jıldarı Birikken Wlttar Wyımınıñ Qauipsizdik keñesiniñ twraqtı emes müşeligine saylanuın aytuımız lazım. TMD elderi arasınan alğaşqı bolıp (Resey QK twraqtı müşe), atalğan joğarı märtebege jetken qazaq eli öz qızmetinde düniejüzilik qoğamdastıqtıñ nazarın ortalıqaziyalıq aymaqtıñ özekti mäselelerine audaruğa, älemde yadrolıq qarusız beybitşilik ornatudı jaqındatu sındı adamzattıq auqımdağı ülken mwrattardı aldığa qoydı. Jauaptı qızmetindegi birinşi jıldıñ alğaşqı qorıtındıları közdelgen mindettemelerdiñ eleuli ilgerilegendigin añğarttı. Eñ bastısı, aldımızda barınşa sındarlı sät – atalğan märtebeli wyımdağı aldağı jıldıñ basındağı törağalıq qızmetimizdi joğarı deñgeyde atqarıp, älem memleketteri qauımdastığınıñ aldında abıroyımızdı bekemdey tüsu bolmaq.
Elordamız törinde 2017 jılğı 10 mausım men 10 qırküyek aralığında ötkizilgen Halıqaralıq mamandandırılğan «Astana «EKSPO-2017» körmesi baytaq jwrtımızdıñ bir jağadan bas, bir jeñnen qol şığara bilgen birtwtastığınıñ arqasında tabıstı jüzege asırıluı – qazaq eliniñ jas ta bolsa jahandıq auqımdağı jasampaz isterdi qaymıqpay atqara biletindigin jarqırata körsetti. Osınau märtebeli is-şarağa düniejüzinen 115 eldiñ, 22 halıqaralıq wyımnıñ qatısuına qol jetkizude otandıq sırtqı sayasat vedomstvosınıñ ortalıq apparatı men elden, tuğan ortadan jıraqta älemniñ är tükpirinde eñbektenip jürgen käsibi qızmetkerleriniñ tolassız atqarğan auqımdı jwmısı ayrıqşa bağalauğa äbden layıq.
Körme elimizdi älem jwrtşılığına jaqınıraq tanıstıruğa, demek turistik salanıñ jandanuına, iskerlik baylanıstardıñ üdeuine mol üles qostı. Qazaq jwrtınıñ batıstıq örkeniet qwndılıqtarın qapısız meñgeruimen qatar, şığıs mwsılman äleminiñ aytulı müşesi bola otırıp, aradağı kürdeli de näzik baylanıstı qolaylı artıqşılıqqa aynaldıru şeberligin paş etude. Öytkeni euraziyalıq tarihi tamırlastıqtan bastau alatın ruhani ündestik, mädeni, etnikalıq jaqındıq faktorlarınıñ özektiligi sırtqı bağıtımızdı bir sät nazardan tıs qalğan emes.
Olay deytinimiz, Aziyadağı özara is-qimıl jäne senim şaraları keñesi üderisiniñ bastamaşısı retinde osınau mañızdı forumnıñ 25 jıldıq qızmetiniñ jemisti nätijelerge bastauın jalğastıruda.
Atalğan arnanıñ zañdı jalğasınday, Astana qalasında 2017 jılğı 10-11 qırküyekte wyımdastırılğan Ğılım jäne tehnologiyalar jönindegi Islam ıntımaqtastığı wyımınıñ Birinşi Sammiti mwsılman äleminiñ sayasi, ğılımi ömirindegi ayrıqşa mändi oqiğağa aynaldı. Jiında Qazaqstan basşısınıñ “Ülken jiırmalıqqa” balama retinde «aldıñğı qatarlı islam memleketteriniñ jiırmalığın» qwru turalı jariyalağan wsınısı älem jwrtşılığı nazarına ilindi.
Prezidenttiñ mwsılman äleminiñ keleşek tağdırı turalı ğalamdıq oyğa qosqan ziyatkerlik ülesi barınşa ayqın. Ol älemdik sayasatkerler arasınan birinşi bolıp mwnday twğırlı taqırıptı keñ auqımda jäne aşıq talqılauğa bastadı.
Osınau izgi niettiñ ayqın belgisindey, büginde Tayau-Şığıs elderinde şırğalañnıñ şeşimin tabu, äsirese Siriyadağı qasiretti apattı toqtatuğa şaqırğan «Astana procesine» adamzat ataulı ülken ümit artıp otırğanın aytar edik. Rasında, Äl-Farabi babamızdıñ asıl süyegi jatqan, Beybarıs swltanday arısımızdıñ öşpes mwrası qalğan Şam elimen dini bauırlastıq qana emes, tarihi, ruhani tamırlastığımızdıñ tereñdiginen de bolar, sirä, büginde qisapsız zardap şekken siriyalıqtardıñ ümit-tilegi ğasırlar jibi jalğap twrğan qasietti Sarıarqa dalasında orındalıp, aq tüyeniñ qarnı jarılatın kün de alıs emestey körinedi.
Iä, aybındı babalarımızdıñ tarlan twlparlarınıñ kezinde jartı älemge jetken twyaqtarınıñ dübiri anıq estilip twrğan käri tarihsız qazirgini tarazılau, bügingini bağalamay bolaşaqqa bağdar jasaudıñ, qazirgi örkeniet törine wmtıludıñ mümkin emestigi anıq. Baytaq jwrtımızdıñ qanday qiındıqtardı bolmasın eñserip, jasampazdıqpen alğa basa beretini kümän tuğızbaydı.
Qazirgidey bäseke men baqtalastıq saldarınan sät sayın jwtap bara jatqan jer şarınıñ astı-üsti baylığına jantalasqan joyqın talas däuirinde, eñ bastısı, elimiz azamattarınıñ bir-birine senimdiligi, bilim men biliktilikke bekingen jeke belsendilik, tözimdilik pen patriotizm, Otanğa, wltqa degen süyispenşilik sındı qasietti wğımdardı qasterlep nığayta beru asa mañızdı. Qazaq halqı wzaq ğasırlıq ğwmırında qorşağan ortasına, sırtqı düniege keñdik pen kemeñgerlik, sabırlıq pen saliqalılıqtıñ ärdayım joğarı ülgisin tanıtıp kele jatqandığı haq.
Mineki, bwl orayda Nwrswltan Äbişwlınıñ wlttıq damuımızdıñ küretamırlı jayttarın ayqın anıqtağan mañızdı bağdarlamalıq qwjat mağınadağı «Bolaşaqqa bağdar: ruhani jañğıru» maqalasında sanamız isimizden ozıq twruı, tipti ol sayasi jäne ekonomikalıq damudı tolıqtırıp qana qoymay, olardıñ özegine aynalatının twjırımdağanı ömirşeñ özektiligi kün sayın arta tüsude. Öytkeni büginde sırtqı jäne işki jağımsız faktorlardıñ saldarınan keregesi şayqalıp, qazanı töñkerilip, şañırağı ortağa tüsip jatqan birqatar elderdiñ, anığında, äleumettik-ekonomikalıq, twrmıstıq jağdayları tömen bolmağandığı mälim. Bwl ürdis tipti Ispaniya mısalındağı baquattı eurpalıq elderdi şarpığanına köz jetude. Mwnday qasiretti jayttardıñ tüp-törkinine üñilgende, eldiñ eldikten ayırıluınıñ bastı sebepteriniñ biri – wlttıq birliktiñ, wlıstıq twtastıqtıñ, bir bet – bir jüz qağidasınıñ qalıptaspağandığınan tuındağanı añğarıladı. Sondıqtan basqa salalardağı jañğıru qwr jañğırıqqa aynalmauı üşin, eñ aldımen wlttıq kodıñdı saqtay biludiñ kün tärtibindegi bastı mäselege aynalğanı aqiqat. Al, wlttıq kodıñnıñ özegi, äsirese qazaq halqı üşin, älbette, qasietti de qasterli ana tilinde twrğandığı aspandağı ayday aqiqat.
Bwl orayda Memleket basşısınıñ jarlığımen qazaq tiliniñ latın älipbiine ötui – bizdiñ qoğamımızdıñ halıqaralıq qauımdastıqqa kirigu üderisin jedeldetu men oñaylatudıñ wlı müddesin közdegen köregendik qadam ekendigi kämil.
Mineki, sondıqtan da jañaru men jañğıru jolına tüsken qazaq eliniñ aldında qazirgi zaman talabına say demokratiyalıq qwndılıqtardı nığaytu, sayasi-ekonomikalıq, mädeni jäne ğılımi äleuetti eseleu, ruhani quattı arttıru jolımen işki twraqtılıq pen kelisimdi közdiñ qaraşığınday saqtap, sırtqı älemge wlttıq birligimiz ben tastay twtastığımızdı moyındata otırıp, beybitşildigimizdi bayan etu bügingi jäne bolaşaq wrpaqtardıñ bastı parızı bolıp qala bermek.
Mwhtar Käribay, Qazaqstannıñ Täjikstandağı Elşiliginiñ Keñesşi-uäkili
Abai.kz


text:
Rusiye naziri Qırımda suvnıñ masraf etilgenini begenmey
Qırımda yerli suv obyektleriniñ qullanuv programmasını işlep çıqarmaq kerek, bunı Aqmescitte brifing devamında Rusiye Federatsiyasınıñ tabiat resursları ve ekologiya naziri Sergey Donskoy bildirdi. Onıñ fikrince, Qırımda suv maqulsiz şekilde qullanıla, dep bildire KİA.
«Aşıqmağa kerekmey, köpmleksli qararlar pek müimdir. Biz bugün Kefe suv anbarını baqtıq, mında saqlanğan suvnıñ 70% – turmuş ihtiyaclarğa qullanıla bilmez», – dedi Donskoy.
Qırım işğalinden soñ yarımadada ayırı şeerleriniñ suv teminlevi ve köy hocalığında topraqnıñ suvaruvı ile mürekkep vaziyet peyda oldı. Yerli «akimyet»niñ aytqanı kibi, böyle al Ukraina Qırımğa suv teminleviniñ sıñırlağanından kelip çıqa.
Ukrain suv resursları devlet agentliginiñ malümatına köre, Qırım toprağında Şimaliy-Qırım kanalından qanunsız suv aluvı yüz bere.
«Aşıqmağa kerekmey, köpmleksli qararlar pek müimdir. Biz bugün Kefe suv anbarını baqtıq, mında saqlanğan suvnıñ 70% – turmuş ihtiyaclarğa qullanıla bilmez», – dedi Donskoy.
Qırım işğalinden soñ yarımadada ayırı şeerleriniñ suv teminlevi ve köy hocalığında topraqnıñ suvaruvı ile mürekkep vaziyet peyda oldı. Yerli «akimyet»niñ aytqanı kibi, böyle al Ukraina Qırımğa suv teminleviniñ sıñırlağanından kelip çıqa.
Ukrain suv resursları devlet agentliginiñ malümatına köre, Qırım toprağında Şimaliy-Qırım kanalından qanunsız suv aluvı yüz bere.


text:
Sağ ol! Qırımtatarlarğa teşekkürler
Men Qırım küzini baarinden daa ziyade begenem. Bu sene ise mıtlaq bu mevsimge sevinem: baar ve yaznı kelip-keçkenini duymadıq, küz ise, er daim olğanı kibi quvandıra.
2014 senesiniñ baari suvuq yeller, közyaşlar, qorqu ve küçsizlik ile aqılımda qaldı. Ve daa bir şey, yolda tizilip, süt, yeşillik, sebzelerni satqan apaylarnı hatırlayım, olarnıñ arasında bir qırımtatar qadını biraz çetçikte tura edi. O, özüni qolaysız duyğanı is etile etile. Ondan sebze satın aldım, ve eiylikler tilep ketecek oldım. O apansızdan ağlap yiberdi.
Mart 8 kününi de hatırlayım, Kezlevden çıqış yoluda qadınlar qollarına tablo, sarı-mavı tüste puska ve şiarlarnen yol boyu tizildiler. Soñra yanlarına erkekler yaqınlaştılar, qadınlarğa qaranfil çeçeklerni bağışladılar.
Bu aktsiyanıñ iştirakçileri esasen qırımtatar qadınları ediler.
Mart 9 künü Taras Şevçenkonıñ doğğan künü munasebetinen keçirilgen mitingde de ekseriyetnen qırımtatarlar iştirak ettiler.
Onıñ içün qırımtatarlarnı öpkelep, ne içün narazılıqnı köstermediñiz kibi fikirlerni eşitsem, olarnıñ yanında kimler bar edi, dep hatırlayım. Ukrainliler ya da ruslar? Ya da qırımtatarlarnıñ özleri?
Soqaqta ketkende, mavı qısqa yeñli kölmeginde tamğası körüngen yigitni rast kelem. Onıñ urbasını pek begengenimni ve oña kelişkenini aytam. İşançsızlıqnen baqa, amma teşekkürler bildire.
Soqaqta qırımtatar toy maşinaları keçip keteler, üstlerinde tamğalı bayraqlar yelpirey. Dostumnen olarğa el sallaymız, cevap olaraq signal bereler.
Avtobustan çıqqanda, qırımtatar aydavcığa «sağ ol!» deyim, o da maña külümsirep baqa.
Maña, Qırımda milletlerara davalar aqqında beyan etmege kerek degil. Men, kimi dost, kimi duşman, kimi pervasız adam olğanını yahşı bilem.
Tatyana Deyko, Qırım sakini, bloger
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen tüşünceler müelliflerniñ noqtai nazarını bildirip, muarririyetnen aynı olmaması mümkün


text:
Rusiye, AQŞ arbiy gemileriniñ Qara deñizge kirüvine cevap berecek, dep qorquza
Amerika arbiy gemileriniñ Qara deñizge kirüvi Rusiye tarafından cevaplı tedbirlerniñ yapılmasına sebep ola bile. Bu aqta iyün 10-da Rusiye Tışqı işler nazirliginiñ memurı Andrey Kelin ilân etti, dep bildire Azatlıq Radiosı.
«Elbet, bu, bizim tarafımızdan alğışnı doğurmaz», – dep qayd etti diplomat, amma cevaplı tedbirler nasıl olacağını konkret aytmadı.
İyün 6-da USS Porter mina taşıyıcı gemisi Qara Deñizge kirdi.
«RİA Novosti» rusiyeli agentligi, Kelinniñ sözlerine esaslanıp, Varşavada keçirilecek NATO sammitiniñ arfesinde Amerika Qoşma Ştatlarınıñ uçaq taşıyıcı gemileriniñ Basra körfezinden Aq Deñizge keçmesi «küç numayışı» olğanını bildirdi.
NATO sammiti Varşavada iyül ayında keçirilecek. Bu sammitte, bu cümleden, Rusiye tarafından Ukrainağa yapılğan basqıncılıqqa qarşı alıp barılacaq faaliyet baqılacaq ve mudafaa birliginiñ şarqıy ortaqlarğa işbirlikniñ yañı şekli teklif etile bile.


text:
İslâmov: qırımtatar batalyonına bir 250 insan yazıldı
Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq aktsiyasınıñ yetekçisi Lenur İslâmov Herson vilâyetinde teşkil etilgen qırımtatar göñülli batalyonına 250 insan yazılğanı aqqında bildirdi. Bunı o 112 Ukraina telekanalınıñ efirinde bildirdi
«Batalyon şekli endi bar. Onı teşkil etemiz. Cedveller azırlanıla. İnsanlar Ukrainanıñ er angi qısmından kele, yazıla. Biznen tura. Qırımtatar areketimizniñ yañı şekili. Şahsiy batalyonımız. Milliy Gvardiya, yoqsa Ukraina Silâlı quvetleri terkibinde olacaq, Milliy Gvardiyada, ğaliba, çünki USQ vazifeleri arbiydir, UMG ise – içtimaiy. Menimce, yaqın istiqbalde böyle format alınacaq», – dedi o.
İslâmov arbiy teşkilâtnıñ meydanğa ketirilmesi aqta resmiy qararnıñ yaqında Ukraina prezidenti ya da onıñ qırımtatar halqınıñ işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ tarafından ilân etilecegine ümüt besley.
İslâmov 2015 senesi dekabr ayında Noman Çelebicihan adına qırımtatar göñülli batalyonınıñ teşkil etilecegi aqqında bildirdi. Bu ğayege Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov qol tuttı.
Qırım ve Aqyar musulmanları diniy idaresi işbu ğayeni takbih etti ve yaşlarnı yarımadanı terk etmemek çağırdı.


text:
Qırım sakinlerine Rusiyeniñ Magadan vilâyetinde topraq teklif eteler
Qırım sakinleri ev qırucılığı, fermacılıq ya da diger işler içün Rusiyeniñ Magadan vilâyetinde topraq ala bileler. Kreml nezaretindeki Qırım Mal ve topraq muameleler nazirligi yarımada sakinkerini «Uzaq Şarqtaki gektar» programmasına qoşulmağa ve Uzaq Şarq federal okrugında topraq almağa çağıra.
«Uzaq Şarqtaki gektar» programması Rusiye Federatsiyasınıñ Perezidenti Vladimir Putinniñ avalesi ile, I Şarqiy iqtisadiy forum neticesinde qabul etilgen edi ve onıñ şahsiy kontrolünde keçirile. Mezkür programmada iştirak etmek içün arizalar 2017 senesi 1 fevral kününe qadar qabul etilecek», – dep haber ete müessiseniñ matbuat-hızmeti.
Evel haber etilgeni kibi, Kreml nezaretindeki Qırım Mal ve topraq muameleler nazirligi, devlet teşkilâtlarınıñ mülkünde olğan mesken evlerniñ binalarını şeer mülkine keçirmege niyetli. Bu, akimiyet vekilleriniñ işandırğanlarına köre, belgilengen ceyan boyunca içtmaiy kiralama ya da kira añlaşmaları boyunca mesken yerlerni insanlarğa bermege imkân yaratacaq.


text:
Ukraina baş prokuraturası: Gaaga mahkemesine berilecek Qırım işğalinen bağlı vesiqalar azır
Ukraina Baş prokuraturası Rusiyeniñ Qırım işğalinen bağlı vesiqalarnı Gaaga Halqara cinaiy mahkemesine (Felemenk) bermek içün azırladı.
Bunı Ukraina baş prokurorınıñ halqara uquq işbirliginden mesüliyetlisi Vitaliy Kasko «Ukrayinski novını» neşirine bildirdi.
«Yuqarı Radanıñ qararına binaen, olar (vesiqalar) ükümetke berilmeli. Olarnı azırladıq, çetel ekspertleri ile aqıl tanışamız...», – dep ayttı o.
Baş prokuratura kelecek afta (aprel 27-30 künleri) vesiqalarnı Nazirler şurasına bermek kerek. Bundan soñra Ukraina Halqara cinaiy mahkemesiniñ uquqını tanığanını bildirip, Qırım işğali aqqında malümatlarnı bermemli.
Gaaga mahkemesiniñ prokurorı malümatnı alıp, onı teşkermeli ve iş açılması aqqında qarar almalı.
Mart 15-te, Qırım statusı aqqında sahte «referendum» keçirilmesiniñ yıllığı arfesinde, «Rossiya 1» telekanalı «Qırım. Vatan yolu» filmini kösterdi. Rusiye prezidenti Vladimir Putin ve bir yıl evelsi yarımadada olıp keçken adise-vaqialarnıñ diger sımaları Qırımnıñ Moskva nezareti altında keçkenini tarif ettiler.
Baş nazir Arseniy Yatsenük Adalet nazirligine Putinniñ bu filmde aytqanları ile levhanı Halqara cinaiy mahkemege bermege avale etti.


text:
Xakim Abay: «Artıq bilim kitapta, erinbey oqıp körwge», – dep talay zamannan ötip, büginge jetken danalıqtıñ qaynar bulağın körsetken. Onıñ tawdan bey-bereketsiz qulamaytının, qatalap izdep barğan qajırlı jastıñ ğana nesibesi ekenin de bildirgen. Adam uğlın qarañğıda adastırmaytın bilim şınında da kitapta, al biraq kitap mıñ san. Ozdıratını men tozdıratını üyme-jüyme aralasıp, bıqıp jatır. Tanım kökjïegin keñeytip, köñilge azıq bolatın qundı şığarmanı, tatımsız, şalağay dünïeden ajıratıp alw kün ötken sayın qïındap baradı. Jarïyağa şığıp jatqan talay kitaptı süzgiden ötkizip, sübelisin süzip beretin Man Booker Prize sındı tuğırlı qurılımnıñ da sanı artıp, ile-şala sapası kemidi. Biraq osınaw şïırtpaqtı, ümitsiz jağday kitap oqwdıñ mänin tïttey de tüsirmese kerek.
Waqıt sınınan ötken älemdik öredegi klassïktermen qatar şoqtığı bïik basqa da şığarmalar qaşanda oqırmanın tawıp, ölmes muralar qatarına qosıla beretini sözsiz. Al, kömekke közdiñ mayın tawısqan oqımıstılar ğana emes, jurtqa tulğa bolwğa jarağan bïznesmender de kelip jatsa nur üstine nur.
[Founder and Chairman of Microsoft Bill Gates holding a copy of Business Adventures by John Brooks.] Anığı, ömirde ïgilikti isterge murındıq bolğan, söytip baylıqqa, qurmetke jetken mıqtılardıñ köbi oyın-külkige emes, jastayınan basqa, oqşaw tirlikke qumartqan. Bilimin tınımsız keñeytip, qabiletin damılsız uştap, jannan keşip eñbek etken attıñ töbelindey ğana jaqsınıñ juldızı jansa, nesi tañ?! Al, ilgeride, tötenşe täjirïbesimen, ulağattı oylarımen bölisip jatsa, nesi ayıp?! Öskin, jetkin urpaq bilsin, tanısın, bïigirek samğasın dew irilik emey nemene?!
Qırattı, belesti bïznes äleminde tası örge domalap, bağı asqan jandardıñ qabırğalı kitaptardı orta deñgeyli qïsapsız köp şığarmadan ayırıp, atın atawı şetin qubılıs emes. Olar köpten beri «oqıdıq, payımdadıq, paydası zor, äseri mol, ıqpalı orasan» dep bolmısı ayrıqşa şığarmalarğa nusqap keledi. Bïll Geyts solardıñ biri. Däwleti şalqığan ataqtı bïznesmenniñ kitap oqw maşığı erte qalıptasqan eken. “Qarşaday kezimde armandarım köp edi, olardıñ özi kitap oqığanda payda bolatın” deydi ol.
Amerïka jastarı Brïtnï Spïrsti aspanğa köterip, tabınwğa aynalğan taqaw jıldarı qïyandağı qıtay jastarı Bïll Geytske bawır basıp, qulay süygen edi. Keyinginiñ maxabbatı «sonday bolsam» degen elesti arman, erekşe murat twdırdı. Bolmasa da, uqsap baqtı. Uttı, utılmadı. Qazir de Geytstiñ qadamın añdıp, sözin tıñdaytın jurt qara qurım. Sanı eselep artqan programïstter ğana emes, jañalıqqa asıq, jasampazdıqqa beyim türi, tüsi bölek, tili, dili böten qanşama jurttıñ balası. Äkki bïznesmen munı biledi, sebebin de tüsinedi. Sondıqtan, oqığan kitabın, tüyindi pikirlerin ara-tura jeke vebsaytında äygilep turwdan jalıqpaydı.
Tömende 2014 jılı Bïll Geytstiñ köñilinen şıqqan kitaptardıñ tizimin berip otırmız. Bilgenge marjan dünïeler.
1.Bïznes xïkayalar, Djon Brwks (Business Adventures, John Brooks)
2.XXI ğasırdağı Kapïtal, Tomas Pïkettï (Capital in the XXI century, Thomas Piketty)
3.Azïya jetistiginiñ sırı nede? Djo Stwdvell (How Asia Works, Joe Studwell)
4.Rowzï äseri, Grem Sïmsïon (The Rosie Effect, Graeme Simsion)
5.Qazirgi dünïe qurılımı: materïaldar men dematerïaldandırw, Vaclav Smïl (Making of modern world: materials and dematerialization).
Derekközi: http://jakhan.kz/
Tegï: Bïznes,
Kommentarïï


text:
Qazaqstan Respwblïkası Ulttıq mwzeyinde meksïkalıq swretşi Sandra Panïdiñ «Ağaş tärizdi» attı körmesi aşıldı, dep xabarlaydı Ulttıq mwzeydiñ aqparattıq-ïmïdjdik qızmeti.
Körmeniñ aşılwında söz alğan Qazaqstan Respwblïkası Mädenïet jäne sport mïnïstrliginiñ mädenïet jäne öner departamenti dïrektorınıñ orınbasarı Kümis Seyitova atalmış körmeniñ mañızdılığına toqtalıp, Qazaqstan Respwblïkası Mädenïet jäne sport mïnïstriniñ quttıqtaw sözin jetkizdi.
«Ağaş sïyaqtı» körmesiniñ Ulttıq mwzeyde ötwi Qazaqstan men Meksïka elderi qarım-qatınasın odan äri damıta tüsedi dep senemiz. Bügin köpşiliktiñ nazarına usınılıp otırğan şığarmaşılıq jumıstar swretşi Sandra Panïdiñ köp jılğı eñbegi jäne ol joğarı bağağa layıq. Osığan oray Qazaqstan Respwblïkası Mädenïet jäne sport mïnïstri Arıstanbek Muxamedïulınıñ atınan avtordı quttıqtawğa ruqsat etiñizder», - dedi K.Seyitova.
Meksïkanıñ Qazaqstandağı elşisi Marta Elena Barsena körmeni ötkizwge erekşe jağday jasağan Qazaqstan Respwblïkası Mädenïet jäne sport mïnïstri Arıstanbek Muxamedïulı men Ulttıq mwzey dïrektorı Darxan Mıñbayğa alğıs bildirip, Qazaqstan xalqın el Täwelsizdiginiñ 25 jıldığımen quttıqtadı.
«Bügingi körmeniñ ötwine erekşe üles qosqan Qazaqstan Respwblïkası Mädenïet jäne sport mïnïstri Arıstanbek Muxamedïulına, sonımen qatar Qazaqstan Respwblïkası Ulttıq mwzey dïrektorı Darxan Mıñbay mırzağa alğıs aytamın. Osı sätti paydalanıp, Qazaqstan xalqın Täwelsizdiktiñ 25 jıldıq mereytoyımen şın jürekten quttıqtaymın. Atawlı datanıñ qarsañında meksïkalıq tanımal swretşi Sandra Panïdiñ körmesi aşılıp jatqanı biz üşin ülken märtebe. Qazaqstannıñ da, Meksïkanıñ da mädenïetke, önerge degen qoldawı joğarı ekeni qwantadı. Bul twındılardan adam men tabïğat egiz uğım ekenin, olardıñ arasındağı baylanıstıñ mañızdılığın körwge boladı», - dedi M.E. Barsena.
Swretşi Sandra Panï grafïkalıq twındılarınıñ toptamasın 2007 jıldan bastap jasağan. Bügingi tañda toptama 36 swretten turadı.
Ayta keteyik, «Ağaş tärizdi» körmesi 21 mamırğa deyin jalğasadı.
Tegï: Teatrlar, murajaylar, körmeler,
Kommentarïï


text:
Jabıq ğïmarattıñ basım böligine, yağnï 36 000 kv.m-ge qar töseledi. Taw şañğısına köterilw 550 metrlik uzındıqta jäne eni 100 metr boladı. Türli deñeydegi 5 lïft jumıs jasaydı. Tüsirw üş bölikke bölinedi jäne ol bir sağat işinde 5 000 adamdı tüsirwge qawqarlı bolmaq.
Sonımen qatar, ortalıq jobasında bir waqıtta 1 000 deyin adamdı joğarığa şığara alatın şañğı trassası salınadı. Atalğan alıp qurılıs alañı osı jıldıñ ayağında bastalmaq.
Osı jerde ayta keteyik, jalpı taw şañğı twrïzminiñ tarïxı Norvegïyada XIX ğasırda bastaldı. Alğaşqı jarıstar 1879 jılı Norvegïya astanası Xrïstïanïyanıñ (qazirgi Oslo) mañında ötti. Norvegïya şañğı tebw şeberligimen birge şañğı jasawmen de maqtana alğan.
Derekközi : The Local
Tegï: Twrïzm jañalıqtarı,
Kommentarïï


text:
Adliyeci: Astrahan mahkemesi Hayser Cemilevni azat etmedi
Adliyeci Nikolay Polozov bildire ki, fevral 25-te Astrahan mahkemesi qırımtatar halqınıñ milliy lideri Mustafa Cemilevniñ oğlu Hayser Cemilevni şartlı olaraq vaqtından evel azat etmedi.
«Fevral 26 künü yıllığında mahkeme Hayser Cemilevni şartlı olaraq vaqtından evel azat etmedi. O, Kreml reinesi olıp qala, babasına basqı yapmaq içün», – dep yazdı Polozov Twitterde.
Videokonferentsiya vastasınen mahkemede iştirak etken Hayser Cemilev aman-aman 4 ay devamında ceza izolâtorında yata.
«4 aydan berli ceza izolâtorında yatam. Sebebimi? Kündüz yuqlağanım içün, sayğısız yanaşqanım içün. Bunıñnen razı olmasam da, şikâyet etmedim, çünki bunı nasıl yapacağımnı bilmeyim», – dep tekrarlay Hayserniñ aytqanlarını TASS agentligi.
Polozovnıñ malümatına köre, mahkemede bildirilgenine köre, 4 ay devamında Hayser 8 ceza aldı ve yalıñız 6 kün otrâdda edi.
Adliyeci qayd etti ki, Rusiye Hayser Cemilevni Ukrainağa teslim etmegeni içün o №10 Astrahan apishanesinde yata.
Rusiye Federatsiyasınıñ Yuqarı mahkemesi Krasnodar ülkesiniñ mahkemesi Hayser Cemilevge bergen 5 yıllıq apis cezasını bir buçuq yılğa qısqarttı. Kiyevniñ Dnepr mahkemesi 2015 senesi aprel ayında onı 3 yıl ve 8 ayğa qadar apiske almağa qarar aldı.
Hayser Cemilevni 2013 senesi mayıs 27-de onıñ Bağçasaraydaki evinde yaqaladılar. Anda 44 yaşında Fevzi Edemov öldürilgen edi. Militsiya Cinaiy kodeksniñ 115-inci maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca (planlaştırılğan öldürüv) cinaiy iş açtı.
Keçken sene iyül 10 künü İnsan aqları boyunca Avropa mahkemesi Hayser Cemilevni SİZOdan azat etmek qararını çıqardı. Rusiye bunı yerine ketirmedi.


text:
Avropa Şurasınıñ Nazirler komiteti toplaşuvında Ukraina eyyeti fevral 1-de Qırımda qırımtatarlarnıñ advokatlarına basqı yapılğanını aydınlatıp, bunı «Rusiye işğalci memuriyetiniñ muntazam repressiya siyasetiniñ yañı alâmeti» olaraq tanıttı. Bunı Ukraina Tışqı işler nazirliginiñ matbuat hızmeti fevral 2-de bildire.
Ukraina qayd ete ki, Rusiye Qırımda söz serbestligini bastırıp, jurnalistlerniñ havfsızlığı içün er daim telüke çıqara.
Ukraina kütleviy haber institutınıñ malümatlarına esaslanıp qayd etilgenine köre, Qırımda ifade serbestligine, şu cümleden kütleviy haber vastaları ve jurnalistlerge yapılğan basqı 300 kereden ziyade qayd etildi.
«Ukraina eyyeti Rusiyeni advokat Nikolay Polozovğa basqı yapmamağa, advokat Emil Kürbedinov, jurnalist Nikolay Semena ve Rusiye işğalini tanımağan, insan aqlarını qorçalağan ve jurnalist faaliyetinen oğraşqan diger insanlarnıñ qabaatını lâğu etmege ve olarnı azat etmege mecbur etmek içün Avropa Şurasını tedbir almağa çağırdı», – dep aytıla haberde.
Bundan ğayrı, Rusiye Qırımda mustaqil kütleviy haber vastalarınıñ işini bloktan çıqarmaq, şu cümleden «Tarihiy kerçek» neşiriniñ saytını açmaq kerek, dep aytıla.
Advokat Emil Kürbedinov yanvar 26 künü Bağçasarayda Rusiyeniñ silâlı hızmetleri tarafından yaqalandı. O qırımtatar faali Seyran Saliyevniñ evine, adliyeviy yardım bermek içün kete edi. Aqmescitniñ Demiryol rayon mahkemesi advokat Emil Kürbedinovnı Memuriy qanun bozuvları Kodeksiniñ 20.3 maddesi (Natsist timsalleriniñ teşviqatı ve açıq numayışı) boyunca qabaatlı olaraq tanıdı ve 10 künge apis etti.
Kürbedinov siyasiy davalarnı baqqan eñ eyi Qırım advokatlarından biridir. O ve zenaatdaşları apiske alınmasını advokat faaliyetine keder etmek ıntıluvı olaraq tanıylar.
Baarde Qırımda Qırım.Aqiqat ile işbirliginde şeklengen jurnalistlerniñ evlerinde tintüvler olıp keçti. Radio Svoboda müellifi Nikolay Semenağa qarşı Rusiye Federatsiyasınıñ topraq bütünligini bozmaq çağıruvları şeklenmesi ile cinaiy iş açıldı. Rusiye taqiqatı oña yarımadanı terk etmege yasaq etti.
Nikolay Semenanıñ imayesi, Halqara ve Avropa Jurnalistler Federatsiyası, em de Söz serbestligi boyunca OSCE temsilcisiniñ ofisi, Rusiye Federal telükesizlik hızmetini – jurnalistni, tedaviylenmesi içün, Qırımdan yibermege çağırdı, şimdige qadar musbet cevap daa alınmadı.


text:
Rusiye telükesizlik hadimleri yalıñız faaliyetçilerni degil, aynı zamanda olarğa qol tutmaq içün çıqqan Qırım sakinlerini taqip eteler, çünki birdemlikniñ bunıñ kibi kösterilüvi FSB ve İİN vekillerini siñirlendire, ve Qırım sakinlerinde böyle taqip elilmelerniñ qanuniyligine dair sualler doğura. Bunı Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde ATR telekanalınıñ alıp barıcısı, «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ iştirakçisi Seytumer Seytumerov bildirdi.
Seytumerov: «Telükesizlik hadimleri insanlarnıñ toplaşqanına pek açuvlana. Bu sebepten olarğa qarşı memuriy işler açıla, cöremeler tayin etileler. İnsanlar qol tutmaq içün kelmese, insan kerçekten de cinayetçidir, degen assotsiatsiya peyda olacaq. Lâkin evi tintilecek, özü tevqif etilecek olğan insanğa 200-300 kişi kelgende böyle sual peyda ola: «O qadar qol tutqan insan qaysı bir cinayetçige kelecek?» Bu sebepten, bu işlerniñ sahte olğanı aşkârdır», – dep añlattı.
Daa evel o, faaliyetçi ve vatandaş jurnalisti Nariman Memedeminovnıñ tevqif etilmesi ile bağlı vaziyetke, «Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından yarımadada başqa fikirde olğanlarğa qarşı yapılğan küreşiniñ numünesidir», dedi.
ATR telekanalınıñ alıp barıcısı, qırımtatar faaliyetçisi, «Qırım birdemligi» birleşmesiniñ iştirakçisi Seytumer Seytumerov ile intervyüni Qırım.Aqiqat saytında yaqın künlerde oquñız.
Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ FSB yarımadada muntazam surette jurnalistler, faaliyetçiler ve cemiyet erbaplarına qarşı tintüvler ve sorğular teşkil ete. Aq-uquq qorçalayıcıları buña, başqa fikirde olğanlarğa qarşı küreş, dep qıymet keseler.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Aqmescitte cuma künü, aprel 3-de, qayar yağdı, qırımlılar qar astında qalğan soqaqlarnıñ fotoları ile içtimaiy ağlarda paylaşalar.
Aqmescitlilerniñ aytqanı kibi, aprel 3 künü ava arareti sıfırdan yuqarı on bir derece etrafında, kök açıq, yağanaqsız edi, aqşam ise er yerni qar bastı.
Malüm olğanı kibi, cumaertesi künü ava bulutlı olacaq, kündüz yağmur ile qarnıñ yağması mümkün. Ava arareti sıfırdan yuqarı dört-yedi derece etrafında olacaq.
Keriç boğazında furtunalı yelniñ 17 m/s qadar artması mümkün. Gemiler avağa köre qatnaycaq.
Bazar künü, aprel 5-de, Qırımda yağmurnıñ yağması beklenile, kündüz ava arareti 10 derece etrafında olacaqtır.


text:
Rusiye FSBsi Rostov-na-Donu şeerindeki Rusiye arbiy mahkemesinden Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi» materiallarına, sanki qabaatlanğanlarda qabaatlav şaatlarına tazyiq etmek niyetleri olğanını isbatlağan tezkereni ilâve etmege talap etti.
Qırım.Aqiqat muhbiriniñ mayıs 8-de bildirgenine köre, Rostovdaki mahkeme iş materiallarına tezkereni ilâve etti. FSBniñ versiyasına köre, onda işniñ figurantlarından biri, Muslim Aliyev, diger qabaatlı, İnver Bekirovdan qabaatlavnıñ üç şaatına tesir etmekni istegen.
Bunıñ arfesinde Rusiye FSBsiniñ ilhaq etilgen Qırım boyunca başlığı Viktor Palagin mahkemege, tezkereni işniñ materiallarına ilâve etmek ricası ile resmiy muracaatnı teslim etti.
FSBniñ versiyasına köre, tezkere 2017 senesiniñ oktâbrinde Aqmescitniñ tahqiqat izolâtorında tapıldı ve 2018 senesiniñ fevralinde onıñ gizliligi alıp taşlandı.
Aynı zamanda qorçalav Palaginniñ muracaatını, daa evel gizli şaatnıñ, ifadelerini açıqtan bermek ve olarnı qabaatlanğanlarnıñ menfaatına deñiştirmek qararınen bivasta surette bağlaylar.
Advokat Emil Kurbedinov: «Bu, gizliligi alıp taşlanğan şaat içün böyle bir öç aluvdır. Olar, bu şaatqa aqrabalar ya da başqa kişiler vastasınen tazyiq etilgeninde qandırmaq isteyler… Bu tezkereniñ aqiqiy olğanını tahmin etsek bile, men onda iç bir tazyiq körmeyim. Onıñ muellifi şaatqa, insanlarğa qarşı yalancı ifadeler bermek olmağanını añlatmaq istey», – dep izaat etti.
Muslim Aliyevniñ imayecisi Sergey Legostov, işniñ bu basamaqtaki baqılmasında FSBniñ dava iştirakçisi olmağanı içün iç bir türlü resmiy muracaatnı bermege qanuniy aqqı olmağanına ve mahkemeniñ bu tezkereni ilâve etmek qararınıñ esassız olğanına diqqat çeke.
Legostov: «O (tezkere – QA) – vaqtında berilmedi. Ve onı, iş boyunca taraf olmağan organ berdi. Yarın bizde Mesken işletilmesi kontorasından (JEK) bir çilengir bir şeyler ilâve etmek içün kelecek. Prokuror bar, ve deliller köstemek – onıñ işidir», – dep qayd etti.
2016 senesiniñ fevral-aprel aylarında Yaltada Arsen Cepparov, Refat Alimov, Emir-Useyin Kuku, Muslim Aliyev, İnver Bekirov ve Vadim Siruk yaqalandılar. Olarnı Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» siyasiy İslâm teşkilâtına alâqalı olğanlarında qabaatlaylar.
Rusiye arbiy mahkemesi Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi»ni Aqmescitte keçken köçüci oturışuvlarında baqa edi. Ondan soñ tevqif etilgen Qırım sakinlerini Rostov-na-Donu şeerine yolladılar.
Ukraina Tış işleri nazirligi Rusiyeden Yaltadaki «Hizb ut-Tahrir işi» figurantlarınıñ azat etilmesini talap etti.
«Hizb ut-Tahrir» halqara siyasiy İslâm teşkilâtınıñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletleriniñ bir İslam hilâfeti içinde birleştirilmesinde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarınıñ qullanılmasını red ete ve Rusiyede aqsız olaraq taqip etilgenlerini aytalar. Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi 2003 senesinde «Hizb ut-Tahrir»ni yasaq etip, «terroristik» tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ qorçalayıcıları, olarnıñ diniy alâmetke köre taqip etilgenlerini tüşüneler. Advokatlar, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenler esasen qırımtatarlar olğanını ve olarnen beraber İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleriniñ taqip etilgenini qayd eteler. Halqara uquq, işğal etilgen territoriyada işğal etken devletniñ qanunlarını tatbiq etmekni yasaq ete.


text:
Törkiyä-İran arasında iminlek xezmättäşlege arta
Törkiyä Däwlät başlığı Räcäp Tayyip Ärdoğan häm İran İlbaşı Hasan Ruhani telefonnan söyläşte
İlbaşı idaräse çığanaqlarınnan alınğan mäğ’lümatkä kürä, Ärdoğan belän Ruhani söyläşü waqıtında Süriyä mäs’äläsendäge soñğı täräqqiyätlärğä qağılışlı fikerläre belän almaştı.
Törkiyä, Rusiyä häm İrannıñ berençese Soçida oyıştırılğan liderlar sammitınıñ ikençeseneñ İstanbulda ütkärelüe mäs’äläse Ruhani belän uzdırılğan söyläşüdä dä raslandı.
Ärdoğan häm Ruhani regional’ problemalar qısalarında Törkiyä belän İran arasında terrorçılıq belän köräş häm iminlek mäs’älälärendä xezmättäşlekneñ artuınnan şat buluların belderde.
Söyläşü barışında Rusiyä Soçidä başlatıp cibärgän Süriyä milli dialog kongressında Törkiyä häm İrannın öleş kertüe belän alğa taba barıluınıñ uñay alğarış buluına basım yasaldı.


text:
Fevral 15 künü Qırımda ava bozulğanı sebebinden furtuna ihtarı ilân etildi. Bunı yarımadanıñ Rusiye FVN idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Fevral 15 künü suvuqlar kelgeni sebebinden Qırımda ava bozulacağı beklenile: küçlü qar, bazı yerlerde pek küçlü, boran, yollarda buz olacağı, şımaliy-ğarb taraftan saniyede 20-25 metr suratınen küçlü yel esecegi beklenile», – dep bildirile.
Muessisede küçlü yel sebebinden telükesizlik qaidelerine riayet etip yollarda mıqayt olmağa kerek olğanını hatırlattılar.


text:
Mart 3 künü Vinnitsa vilâyetiniñ Apelâtsiya mahkemesi, devlet sıñırını qanunsız şekilde keçmesini teşkil etkeni boyunca qabaatlanğan ve 7 yıl apis cezasını alğan Qırımlı Ridvan Abilevniñ şikâyet arizasını baqıp başladı. Bunı Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında Abilevniñ advokatı Vladimir Sauşkin bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, Apelâtsıya mahkemesiniñ birinci toplaşuvında qorçalağan taraf esas şaatnıñ ifadesiniñ kopiyasını talap etti.
Advokat, onıñ muşterisi tevfiqhaneden ketirilgeni ve mahkeme toplaşuvında bulunğanını qayd etti. Nevbetteki mahkeme toplaşuvı mart 20 kününe tainlendi.
UTH «Qırım» göñüller ordusınıñ sabıq askeri 30 yaşındaki Abilevni, Ukraina devlet sıñırından qanunsız ecnebiylerni keçirgeninde qabaatladı. Mahkeme qararı alınmağanına qadar Abilev 121 bi grivna pey bermeknen azatlıqta edi. Abilevniñ cenk iştirakçısı unvanı yoq, o Donetsk vilâyeti topraqlarında terroristlerge qarşı küreşte iştirak etkeni belli.
Qırımtatarlarnıñ teşkil etkeni «Qırım» göñüller batalyonı, Şarqiy Ukrainada 2014-2015 seneleri cenkte iştirak ete edi, soñra o dağıtılğan edi.


text: Uzatmalı Nişanlım (2012) - Türkçe Dublaj - Torrent İndir - Download torrent indir, Uzatmalı Nişanlım (2012) - Türkçe Dublaj - Torrent İndir - Download torrent download, Uzatmalı Nişanlım (2012) - Türkçe Dublaj - Torrent İndir - Download indir, Uzatmalı Nişanlım (2012) - Türkçe Dublaj - Torrent İndir - Download hd, Uzatmalı Nişanlım (2012) - Türkçe Dublaj - Torrent İndir - Download türkçe altyazılı, Uzatmalı Nişanlım (2012) - Türkçe Dublaj - Torrent İndir - Download torrent dizi indir, Uzatmalı Nişanlım (2012) - Türkçe Dublaj - Torrent İndir - Download torrent oyun indir, Uzatmalı Nişanlım (2012) - Türkçe Dublaj - Torrent İndir - Download torrent müzik indir, Uzatmalı Nişanlım (2012) - Türkçe Dublaj - Torrent İndir - Download zamunda torrent, Uzatmalı Nişanlım (2012) - Türkçe Dublaj - Torrent İndir - Download download


text:
Mayıs 26-da saba Qırımda başlağan uquq qoruyıcılarnıñ tintüvleri tek qırımtatarlarnıñ evlerinde degil de, amma olarnıñ ticaret noqtalarında da keçirile.
Bu aqta Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl bildire.
Onıñ malümatına binaen, Aqmescitteki Hoş Keldi qasabasında yerleşken ticaret obyektlerinde tintüvler keçirile.
«Timur, Artur ve Hayser beraberlikte bir biznes işini alıp baralar. Aqmescitteki Hoş Keldi qasabasında yerleşken olarnıñ ticaret noqtalarında da tintüvler keçirile. Timur endi «E» merkezinde, Artur ve Hayserde ise tintüvler devam ete», – dep yazdı Celâl Facebook saifesinde.
Mayıs 26-da saba, Celâlnıñ malümatına köre, Timur Osmanovnıñ evinde ve onıñ dostları Hayser ve Arturda tintüvler keçirildi. Emil Kurbedinov Alupkada bu kibi tintüvler keçirilgeni aqqında bildirdi.
Yañı tintüvler boyunca Qırım uquq qoruyıcılarınıñ resmiy izaatları yoq.
Tintüvler, hırsızlıq ve diger qırımtatarlarğa nisbeten yapılğan basqınlar Qırım işğal etilgen soñ bitmey. Bu aqta daimiy şekilde uquq qoruyıcılar, bu cümleden halqara uquq qoruyıcılar bildire. Lâkin, Kreml ve Rusiyege boysunğan Qırım ükümeti bunı red ete, ve er vaqıt «cinayetniñ milleti yoqtır» dep ilân ete.
Ukraina ükümeti ve halqara toplulıq daima Rusiyeni Qırımda repressiyalarnı toqtatmağa çağıra.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
2014 jıldıñ jeltoqsanınan keyin Brent markalı mwnay bağası birinşi ret 70 dollardan astı.
2018 jıldıñ 12 qañtarında mwnaydıñ naurız ayına arnalğan f'yuçers bağası barreline 70,03 dollarğa deyin köterilgen. Alayda säl uaqıttan keyin bağa qaytadan 69 dollarğa deyin tüsken. Astana uaqıtımen 8:40 şamasında qara altınnıñ qwnı barreline 69,29 dollarğa bağalanğan.
Mwnay bağasınıñ ösui AQŞ-tağı qordıñ azayuımen jäne qıs mezgilinde mwnay önimderine swranıstıñ artuımen baylanıstı. Amerika energetika ministrliginiñ mälimetine qarağanda 5 qañtardan beri eldegi mwnay qorı 4,95 mln barrel'ge azayğan.
Bwdan bölek, bağanıñ qımbattauına Birikken Arab Ämirliginiñ energetika ministri Suahil' al'-Mazuridiñ Resey men OPEK arasındağı mwnay kölemin şekteu turalı kelisiminiñ merzimi tağı wzaruı mümkin ekeni turalı mälimdemesi äser etken.


text:
Qırımnıñ Rusiyege tabi ukümeti Bağçasarayda qırımtatarlarnıñ Hıdırlez bayramı munasebeti ile kütleviy şeñlikler teşkil etti. İçtimaiy ağlarnıñ qullanıcıları bayram etilgen yer ve onıñ medeniy programmasına dair iddialarda bulundılar.
Qırım memurları ve akimiyetke sadıq KHVler Hıdırlez şeñliklerinden yapılğan renkli reportajlar ile paylaştılar. Olarnıñ malümatına köre, olarda bütün Qırımdan 55 biñ kişi toplandı.
Lâkin bunı iza etkenler bayramnıñ teşkil eticileri tarafnından ilân etilgen raqamlardan şübhelendiler.
Eñ külünçlisi – 55000 kişi toplanğanı))))) Şöyle, bilgiñiz içün, Bağçasaraynıñ bütün ealisi – 27000. Anda 5000 kişiden ziyade olmağanını mahsus alet qullanmayıp da körmek mümkün. Ondan da ğayrı, olarnıñ yarısından ziyadesi qırımtatar olmağan kişiler. Bu, 4 yıl içinde Qırımdaki ukümetniñ, qırımtatarlar tarafından loyallikni öyle de qazanıp olamağanını ve qazanamaycağını nevbetteki kere köstere.
Ya ne o qadar az yazdıñız? Birden 550 biñ yazmaq kerek edi :-)
Bayram şeñlikleriniñ tenqitçileri onıñ keçirilgen yerine diqqat ettiler.
Getto hronikası. Kemikler üstünde mecburiy bayram ya da közyaşlı haytarma
…Asılında, bugünki Hıdırlezden bütün fotoresimler «Bu yerden Ervin İbragimovnı alıp qaçtılar» alt yazısı ile olsa, yahşı olur edi.
Uçurım. Tüpsüz…
Muzakere iştirakçileri medeniy programmağa dair da iddialarda bulundı.
Şimdiki Qırımda böyle bayramlarnıñ siyasiyleştirilmesi ve onıñ menfiy neticelerine Illona Karaçan diqqat çekti.


text:
Kremlniñ kontroli altında olğan Qırım Yuqarı mahkemesi aprel 10-nda Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir işi» figurantları Teymur Abdullayev, Uzeir Abdullayev, Ayder Saledinov, Rustem İsmailov ve Emil Cemadenovnıñ tevqifini eki ayğa uzattı. Bunı Qırım.Aqiqatqa qabaatlanğanlardan biriniñ advokatı Sergey Legostov bildirdi.
Legostov: «Er biriniñ mahkemesi ayrı-ayrı yapıldı. Men Uzeir Abdullayevni qorçaladım. Oña eki ayğa – 2018 senesi iyün 11-ge qadar uzattılar. Qalğanlarğa da, mence, aynen böyle yaptılar», – dedi.
«Qırım birdemligi» birleşmesi, bu işniñ figurantlarına tevqifniñ uzatılmasını advokat Ayder Azamatov tasdiqlay, dep yaza.
Fevralniñ başında Rusiye mahkemesi Aqmescitteki «Hizb ut-Tahrir işi» figurantlarını aprelniñ başına qadar tevqif etilgen alda qaldırdı.
2016 senesi oktâbr 12-de Qırımdaki beş musulman qorantası tintildi. Tintüvlerniñ neticesinde Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenlerinde qabaatlanğan beş qırımtatar: Rustem İsmailov, Uzeir Abdullayev, Teymur Abdullayev, Emil Cemadenov ve Ayder Saledinov yaqalandı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara siyasiy İslâm teşkilâtınıñ vekilleri öz vazifesini, bütün musulman devletlerini bir İslam hilâfeti içinde birleştirüvde köreler. Lâkin olar buña irişmek içün terroristik usullarnıñ qullanıluvını red ete ve Rusiyede aqsız yerde taqip etilgenlerini aytalar. 2003 senesinde Rusiyeniñ Yuqarı mahkemesi «Hizb ut-Tahrir»ni «terroristik» olaraq tanılğan 15 birleşmeniñ cedveline kirsetip, yasaq etti.
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca tevqif ve mahküm etilgen Qırım sakinleriniñ qorçalayıcıları, taqipniñ diniy alâmetine köre yapılğanını tüşüneler. Advokatlar, Rusiye uquqqoruyıcı organları tarafından bu iş boyunca taqip etilgenler esasen qırımtatarlar ve olarnen birlikte İslâm dinini kütken ukrainler, ruslar, tacikler, azerbaycanlar ve diger etnik gruppalarğa ait Qırım sakinleri olğanını qayd eteler. Halqara uquq, işğal etilgen territoriyada işğalci devletniñ qanunlarını tatbiq etmekni yasaq ete.


text:
Qırımnıñ ilhaqından soñ dört yıl keçkende qırımtatarlar içün Ukraina sıñırları içünde milliy-territorial muhtariyet meselesi, sovet sürgünligi içün tazminat problemasından daa muim yerni tutmağa devam ete. Bunı Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde bergen intervyüde Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Gayana Yüksel söyledi.
Meclis azası: «Kerçekten, yarımadada aqlav aqqında Rusiye qanunı qabul etildi, insanlar sürgün etilüv aqqında malümatnameler ve pensiyalar ile ödemelerge qoşumça para alalar. Lâkin de facto ve de jure Qırımğa, elbette, Ukraina akimiyetini beklemek kerek olacaq. Faqat, qıtada olıp keçkenlerni közeterkken, şimdi kün tertibinde daa global meseleler turğanını ayta bilem. Çünki, ne olsa da, tazminatlar uzun muddet içinde olmadı ve daa biraz vaqıt olmasalar bir şey printsipial surette deñişmez. Artıq eki yıldan berli devam etken Anayasağa (qırımtatar milliy-territorial muhtariyeti meselesine dair – QA) deñişmeler kirsetüv ceryanı boyunca muayen neticeler ile çıqmaq, tamır halqınıñ statusı aqqında qanunlarnı qabul etmek kerek ve ilahre», – dep qayd etti.
«Milliy alâmetke köre sürgün etilgenlerge aqlarınıñ qaytarıp berilmesi aqqında» Ukraina qanunını Yuqarı Rada daa 2014 senesiniñ aprelinde qabul etti. Onda sürgün etilgenlerniñ statusı tayin etilip, olar ve mirasçıları içün devlet garantiyaları ve tazminatlar tayin etile. Ayrıca bu, sovet ukümetiniñ qararı ile mahsus yerleştirüv yerlerine zornen köçürilgen qırımtatarlarğa ve diger milletlerniñ vekillerine ve em de bu kişilerniñ aqrabalarına ait.
2017 senesinde Anayasa komissiyasınıñ iş gruppası, Ukraina Anayasası içün deokkupatsiyadan soñ Qırımnıñ statusına dair tüzetmeler işlep çıqmağa başladı. Deñişmeler, yarımadanıñ tamır halqı olğan qırımtatarlarnıñ öz Vatanında Ukraina devletiniñ sıñırları içinde öz taqdirini tayin etme aqqını nazar-itibarğa alıp, azırlandılar.
Anayasa komissiyasınıñ iş gruppası Ukraina Anayasasınıñ Qırım Muhtar Cumhuriyeti aqqında onuncı bölügi içün deñişmelerniñ azırlanmasını artıq 2017 senesiniñ noyabrinde bitirgen edi.


text:
Belli qırımtatar gitara çalğıcısı Enver İzmaylov işğal etilgen Qırımda «Rossiya segodnâ» agentliginiñ başı Dmitriy Kiselev tarafından teşkil etilgen «Koktebel Jazz Party» jazz festivalinde iştirak etmeycek.
Bunı Kiselevnıñ özü Qırımda avgust 28 künü keçirilgen matbuat konferentsiyasında bildirdi, haber ete «Krım.Media».
Onıñ sözlerine köre, çalğıcı hastalanğanı ve aq ciger yanğısına şübe olğanını bildirdip, sms beyanatını yollağandır.
«Teessüf ki, bu sene Enver İzmaylovnıñ iştiraki olmaycaq», – dey Kiselev.
Bildirilgeni kibi, Ukraina Medeniyet nazirligi Qırımda «Rossiya segodnâ» agentliginiñ başı Dmitriy Kiselev tarafından teşkil etilgen «Koktebel Jazz Party» jazz festivalinde iştirak etecek bütün ecnebiy çalğıcılarnı sanktsiyalar ile qorquzdı. Böyle telüke qırımtatar medeniyetiniñ belli erbabı Enver İzmaylovğa da ait edi, amma bir qaç künden soñ İzmaylovnıñ soyadı işbu cedvelden yoq oldı.
«Rossiya segodnâ» baş müdiri Dmitriy Kiselev işğal etilgen yarımadada avgust 28-30 künleri «Koktebel Jazz Party» festivalini keçire.


text:
Fevralniñ 6-da HSN, FVMDH ve Ukraina telekommunikatsiyalar operatorları arasında işbirlik aqqında Memorandum imzalanacaq
Fevralniñ 6-da saat 11-de "Ukrinform" haber agentligi binasında Ukraina haber siyaseti Nazirligi, Fevqulâde vaziyet meselelerinden Ukraina devlet hızmeti ve Ukraina telekommunikatsiya operatorları arasında işbirlik aqqında memorandum imzalanacaq.
Belgilengen memorantdumnıñ imzalav maqsadı — şimdiki haber etüv sistemasınıñ rekonstruktsiya tedbirleri, tehnikiy modernizatsiya, cemiyette olğan yañı informatsion tehnologiyalar ve deñişmelerniñ işletilmesi ile devlet, regional ve yerli derecelerde onı halqara standartlar seviyesine ketirüv meselelerinde işbirlik.
İştirakçiler: Dmıtro Zolotuhin, Ukraina haber siyaseti Naziriniñ muavini; Mıkola Çeçotkin, fevqulâde vaziyet meselelerinden Ukraina devlet hızmetiniñ yolbaşçısı; Ukraina telekommunikatsiya operatorlarınıñ vekilleri.
Keçirilüv yeri: "Ukrinform" haber agentligi, B.Hmelnitskogo, 8/16 ("Teatralna" metro stantsiyası)
Kontakt telefonları: (044) 279-20-60, 279-00-05
Kiriş iş şeadetnameleri ve Milliy jurnalistler toplulığı varaqaları boyunca.
Cedvel


text:
Qısqa beyanatlar
HSN: UA|TV Ukraina tış yayınlav telekanalı bütün dünya içün öz saytını işke kirsetken
14 Kiçik ay, 10:07
Yuriy Stets: “Bugun resmiy şekilde Bahmutivka telequllesi açıldı - ukrain telekanallarına 90 biñge yaqın seyirciler qoşuldı”
22 Arman ayı, 17:04
HSN: Lugansk vilâyetindeki Bahmutivkada yañı telequlle quruldı
7 Arman ayı, 14:40
HSN Ukraina haber siyasetiniñ esabatını ve inkişaf perspektivalarını taqdim etti
19 Bozarğan ay, 14:23
Emine Ceppar: "BMT - RF repressiyalarından qırımtatarlarnı qorumaq içün esas meydançıqlardan biri"
12 Qural ay, 11:01
Yuriy Stets Halqara pressa serbestligi künü dünyanı Suşçenko ve Semena işlerine diqqatını celp etmege çağırdı
3 Qural ay, 08:31
Ceppar ecnebiy KHV içün ArtHub açılışında: “Biz ayrette qaldırğan Ukraina aqqında aytmaq ister edik”
2 Qural ay, 16:01


text:
Mehmet Özbek - Gül Güle
Sanatçı : Mehmet Özbek
Türkü : Gül Güle
Etiketler : Mehmet Özbek - Gül Güle türkü indir, Mehmet Özbek - Gül Güle türkü dinle, Mehmet Özbek türküleri, Gül Güle mp3 indir, Mehmet Özbek türküleri Gül Güle türküsü, Gül Güle sözleri, Mehmet Özbek mp3 dinle, Mehmet Özbek download, Gül Güle bedava mp3, Mehmet Özbek türkü sözleri, Mehmet Özbek türkü dinle, Mehmet Özbek son albüm indir
Mehmet Özbek Türküleri
Mehmet Özbek - Muradı Böyle
Mehmet Özbek - Baba Bugün
Mehmet Özbek - Yola Çıktım Mardin e
Mehmet Özbek - Mazan Hoyratı
Mehmet Özbek - Giderim Burdan Artık
Mehmet Özbek - Gitme Garip Gitme
Mehmet Özbek - Kerkük Divanı 1
mehmet özbek - kalenin dibinde bir daş olaydım (kerkük)
Mehmet Özbek - Bakar Kapı Zarınnan
Mehmet Özbek - Karaköprü Narlıktır
Mehmet Özbek - Bülbülüm Uçar
Mehmet Özbek - Kalk Gidelim Şıh Bağına
Mehmet Özbek - Kalenin Dibinde Bir Daş Olaydım
Mehmet Özbek - Ezo Gelin
Mehmet Özbek - Yaradan Var


text:
Devlet sıñırını qanunsız şekilde keçmesini teşkil etkeni boyunca qabaatlanğan ve 7 yıl apis cezasını alğan qırımlı Ridvan Abilevniñ imayecileri Vinnitsa vilâyetiniñ Apelâtsiya mahkemesinde oña berilgen cezasına şikâyet bildirdi. Bunı Qırım.Aqıqatqa bergen izaatında Abilevniñ advokatı Vladimir Sauşkin bildirdi.
«Şikâyet arizasını berdik, martnıñ 3-ne baqılması belgilendi. Qabaatqa qarşı itiraz bildirdir, çünki müşterime qarşı delil yoq edi. Delillerge oşağan bir levhağa dair o aqlandı, delil olmağan yerde ise qabaatlandı», – qayd etti advokat.
Mahkeme qararına şikâyet muracatınıñ daa bir temeli ceryan qaideleriniñ bozulması oldu, dep qoştı Sauşkin.
«Qanun bozuvında qabaatlanğan Abilevniñ işini politsiya taqiq etmeli, lâkin taqiq işini Ukraina telükesizlik hızmeti alıp bara», – dedi o.
UTH «Qırım» göñüller ordusınıñ sabıq askeri 30 yaşındaki Abilevni, Ukraina devlet sıñırından qanunsız ecnebiylerni keçirgeninde qabaatladı. Mahkeme qararı alınmağanına qadar Abilev 121 bi grivna pey bermeknen azatlıqta edi. Abilevniñ cenk iştirakçısı unvanı yoq, o Donetsk vilâyeti topraqlarında terroristlerge qarşı küreşte iştirak etkeni belli.
Qırımtatarlarnıñ teşkil etkeni «Qırım» göñüller batalyonı, Şarqiy Ukrainada 2014-2015 seneleri cenkte iştirak ete edi, soñra o dağıtılğan edi.


text:
Alla Tağala orazanı ülken maqsat üşîn parız ettî. Oraza – taqualıq, jandı tazartu jâne boydağı mînezdîñ mînîn tüzeytîn qûlşılıq. Auız bekîtu pendelerdî aştıq jâne şölmen qinau emes. Sondıqtan tûtqan oraza şariğat ükîmderîne say jâne âdepterî saqtalsa, mol jemîsîn beredî. Alayda, ökînîîşke oray keybîr oraza tûtuşı qauım bûl ükîmder men âdepterge mân bere bermeydî. Sonıñ saldarınan orazalarına kerî âser etetîn jâne sauabın kemîtetîn qatelîkterge jol beredî. Mîne, sol keñ tarağan...
Âdette bîz Ramazan ayı degende köbîne orazanı ğana eske alumen şektelîp jatamız. Oraza – sözsîz bûl aydağı negîzgî qûlşılıq türî. Degenmen ramazan ayında orazamen qatar basqa da qûlşılıqtar men igîlîktî îsterdî atqaruğa ne kedergî? Qûranda sahabalarımızdıñ bîr qasietî ünemî qûlşılıqtarın azırqanıp tûratındığı aytılğan.
Bîr jolı sahabalarımızdan Abdulla ibn Amrdı (r.a.) Ardaqtı Elşî şaqırtıp, oğan bîrqatar eskertuler jasaydı.
– Estuîmşe, künde-künde oraza ûstap jür...
– Sûhbatımızğa kîrîspe bolsın, Ramazan ayınıñ mânîne şolu jasap ötseñîz?
– Ramazan ayı – aylardıñ sûltanı, qasiettî ay. Alla tağalanıñ tañdağan ayı. Bûğan dâlel retînde Alla tağala Qûranda aytadı: «Bûl sonday ay – bûl ayda adamdarğa tura jol üşîn, jaqsı menen jamandı ayıru üşîn Qûran tüsîrîldî». Alla Tağalanıñ qalauımen osı ayğa Qûran tüsu arqılı, Ramazan ayınıñ qûndılığı köterîlgen. Ramazannıñ dârejesîn köterîp tûrğan – Qûran. Ğûlamalardıñ aytuınşa, Qûran kîmge...
Asa qamqor, erekşe Meyîrîmdî Allanıñ atımen bastaymın!
Qadîrlî bauırlar!
Barşamızdı orazağa aman-esen jetkîzgen qûdîretî şeksîz Alla Tağalağa sansız şükîrler men maqtau-madaqtar bolsın!
Sîzderdî küllî mûsılman qauımı asığa kütken qasiettî ramazan ayınıñ keluîmen şın jürekten qûttıqtaymın! Âr şañıraqqa şattıq pen baqıt, bîrlîk pen bereke tîleymîn! Barşañızğa Jaratqan İem jar bolsın!
Bîzdîñ halqımız ejelden ramazandı erekşe qasterlep: «On ekî aydıñ sûltanı», – dep...
Mîne, közdî aşıp-jûmğanşa da Ramazanğa qayta kelîp jettîk. Allağa mıñ da bîr şükîr... Rasında, Ramazan – berekettîñ qaynarı. Bûl berekelî aydı Alla Tağala özge aylardan erekşe etken tûsı da osı – özge aylarda jasalatın igî îster bûl ayda esesîmen jazıladı. Ârî bûl ayğa tân bolğan parız orazanıñ sauabın Alla ğana beredî.
Alayda, key oraza ûstauşı jandar bar, olar oraza ûstau dep tek îşîp-jemnen tıyıludı ğana tüsînedî. Alayda, bûl tüsînîk qate, sebebî orazanıñ aqiqatı bûl aytılğannan...
«Kîsîge jaqsılıq jasap kördîñder me?» – dep sûradı bîr kîsî janında otırğandarğa qarap. «Jasap jürgen şığarmız» degen dauıs ər-ər jerden şıqtı. Bîraq eşkîm de naqtı senîmmen aytqan joq. Şının aytqanda, tosınnan qoyılğan sûraqqa naqtı jauap bere almay tosırqap qaldıq. Otırğandardıñ bərî de îştey kîmge qaşan ne jaqsılıq jasağanın oylap ketkenî ras.
Bîzden denî dûrıs jauap bolmağasın ol kîsî: «Jaraydı. Jaqsılıq jasau degendî qalay tüsînemîz? Ne ol?» – dep...
Ramazan ayı – bereke men jaqsılıqqa tolı ay. Ramazannıñ özge aylardan erekşelîgî – Alla Tağala bûl ayda Mûhammed payğambarğa (s.ğ.s) Qûrandı tüsîrîp bastağan, orazanı parız qılğan. Bûl ayda jânnat qaqpaları aşılıp, tozaq qaqpaları jabıladı. Bûl ayda – Qûran molınan oqılıp, dûğalar köp jasaladı. Bûl aydı orazamen, ğibadat-qûlşılıqpen ötkerîp, Allanıñ meyîrîm-bereketînen molınan ûstap qalu kerek. Sebebî, bûl ay nöserlep jauğan köktemgî jañbır îspettî, kîm baqşasın soğan dayındasa...
Tarihqa şolu jasasaq, kezînde hazîretî Âlimen (r.a.) soğısqan hauarijderdîñ köpşîlîgî Nâjd halqınan qûralğanın köremîz. Sol hauarijder – bügîngî tañdağı uaĥabilerdîñ «ataları» bolıp tabıladı.
Payğambarımızdıñ (s.ğ.s.) zamanında şaytan keybîr sahabalarğa körîngen jâne ârdayım Nâjd jaqtan kelgen bîr şal keypînde bolğan. Odan keyîngî kezeñderde bûl aymaqtan jalğan payğambar Musâylâmâtul Kâzzâb şıqqan. Musâylâmâ özîne ergendermen bîrge mûsılman âskerîne qarsı soğısqan....
Adam balasınıñ boyındağı eñ qûndı sezîmderînîñ bîrî – adamgerşîlîk. Adamgerşîlîk qasiet bolmasa, jer jüzîn bûzaqılıq jaylap, tîrşîlîk ataulısı bolmas edî. Al, adamgerşîlîktîñ eñ ülken nışanı – bauırlastıq pen tatulıq. Kez kelgen el men memlekettîñ bilîgî bekem tûrıp ârî qaray damuı osı tatulıq arqılı jüzege asadı. Eger tatulıq pen auızbîrşîlîk ketken bolsa, arazdıq pen öşpendîlîk orın basıp, âr pendenîñ jüregîne qorqınış ârî senîmsîzdîk ûyalatadı. Onday qauımnıñ bolaşağı da...
Alla Tağala «Âli İmran» süresînîñ 103-ayatında: «Alla tartqan jelîden (dînnen) bekem ûstap, ayırılmañdar. Allanıñ özderîñe jasağan raqımın eske alıñdar. Sender özara jau edîñder, ol senderdîñ jürekterîñdî jaqındattı. Sonıñ raqımımen tabısıp, tuıstasıñdar. Sender tozaq apatınıñ jiegînde tûr edîñder, Alla senderdî odan da qûtqardı. Allanıñ ayattarı, mîne, osı jaydı bayandaydı. Mümkîn osığan oy jîberîp, tura jolğa tüsersîñder», – deydî. Al, osı sürenîñ 105-ayatında: «Ayqın dâlelder...
2272227122642263226222612260225922542248


text:
Aqyarnıñ merkeziy soqaqlarında mart 1-de sabadan başlap elektrik enegriyası yoq. Soqaqlarnıñ tolu cedveli «Sevastopolenergo» saytında bar. Şirketniñ bildirgenine köre, bunıñ sebebi «ağlarda olğan qazadır».
«Saat 10:00 (Qırım vaqtı – QA) elektrikler ğayrıdan tiklenilecektir», – dep yaza müessise memuriyeti. Fevral 28-de Ostrâkov caddesi ve Hrustalev soqağında da vaziyet aynı edi.
«Sevastopolenergo» energetik şirketi mart ayında şeerde elektrikler kesilecek künlernñ cedvelni derc etti, faqat şeerniñ merkeziy soqaqları bu cedvelde yoq.
Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenov yarımadada elektrik energiyasınıñ qıtlığı bar, dep haber etken edi.
Rusiye 2016 senesi baarde energetik köpürniñ üçünci ağını qoşqan olsa da, işğal etilgen Qırımda elektrik temin etüvinde problemler bar. 2015 senesi dekabr ayından başlap, Herson vilâyetinde elektrik direkleriniñ bozulmasından sebep, Qırımğa qıtaiy Ukrainadan elektrik aqımı toqtatıldı. Şimdiki vaqıtta Qırım özü çıqarğan energiya, Rusiyeden yarımadağa ketirilgen generator ve Rusiyeniñ Krasnodar vilâyetinden keçirilgen energo köpür ile elektriknen temin etile.


text:
Moskva Ukraina şarqında vaziyetniñ yatışuvına azır degil. Bunı Ukraina içki işler nazirliginiñ informatsion siyasetiniñ departamenti müdiri Yevğen Perebiynis bildirdi, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
«Rusiyeden kelgen bildirüvler vaziyetni yatıştırmaq içün Moskvanıñ azırlığını köstermey. Aksine. Ukrainada vaqialarğa qıymet kesüvleri kene de şunı isbatladı ki: Kreml vatandaşlarını ve halqara toplulıqnı aldatmağa devam ete», – dey Perebiynis.
İyün 30 künü prezident Petro Poroşenko SNBO toplaşuvı neticesinde Donbassta ateşniñ bir taraflama toqtatuv müddetini bitirmege qarar aldı. Bundan soñ ATO faal fazası başlandı.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Ukrainada arbiy areketlerniñ devam etkeni içün mesüliet Petro Poroşenkoda olacağını qayd etti.


text:
Qırımtatar faaliyetçisi Suleyman Kadırov qabaatlanğan cinayetinde özüni qabaatlı tanımay. Bunı o, mayıs 3-te Qırımnıñ Rusiye mahkemesiniñ oturışuvndaki munaqaşalar esnasında beyan etti, dep bildire Qırım.Aqiqat muhbiri.
Kadırov: «Daa bir kere tekrarlaryım, özümni qabaatlı tanımayım ve areketlerimde Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 280.1 maddesi ile tayin etilgen cinayetniñ vaqiası olmağanını sayam. Men cinayet işlemedim, ve bu sebepten mahkemeden maña yımşaqlıq köstermesini istemeyim», – dedi.
O, peşman etmegenini ve kimseden afu soramağanını, ve, ondan ğayrı, soraştıruv organları vekilleriniñ cezalandırılmasında israr etkenini ilâve etti.
Qırımtatar faaliyetçisi: «Mahkemeden sorasam bile, tek bir şey coracam: maña qarşı aqlav ukmü ve menim tarafından husularında artıq tahqiqat organlarına muracaat etilgen ve arizalar berilgen, azırlıq körüv tahqiqatı esnasında yapılğan ve cinayet olaraq cezanlanğan bir sıra areketlerniñ yapıluv vaqiası boyunca hususiy qararlar çıqarılsın.
Mayıs 3-te Rusiyeniñ kontroli altında olğan Qırım Yuqarı mahkemesi qırımtatar faaliyetçisi Suleyman Kadırovğa daa evel Kefe mahkemesi taraından çıqarılğan ukümni deñştirmeyip qaldırdı. Kadırov şartlı olaraq eki yıl apis muddeti ve aynı müddet içinde cemiyet içindeki faaliyetlerniñ yasaq etilmesine mahküm etildi.
Qabaatlavnıñ versiyasına köre, Kadırov 2016 senesi martında, özüni Aqmescitten bir qırımtatar olaraq tanıtqan ve Ukrainanıñ kontroli altında olmağan Donetsk ve Lugansk vilâyetlerini azat etmek içün «Qırım» batalyonınıñ meydanğa ketirilmesi aqqında bildirgen nasıldır Demyan Demyanenkonıñ videoroligini repost etti. Bir qaç aydan soñ repostnıñ altında, içinde, cümleden, «Qol tutam, Qırım evelden de, şimdi de ve kelecekte Ukraina olacaq» sözleri olğan Kadırovnıñ izaatı peyda oldı. Oña qarşı Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 280.1 maddesi boyunca iş açıldı. Qabaatlav FSB ekspertleri tarafından yapılğan ve Kadırovnıñ izaatında Rusiyeniñ topraq bütünliginiñ bozulmasına davet olğanını isbatlağan ekspertizağa esaslana.
2017 senesiniñ aprelinde Rusiyeniñ maliy monitoringi boyunca hizmeti Kadırovnı ekstremistler ve terroristler cedveline kirsetti.
Kadırov özü, cinaiy işi – öz noqtai-nazarını faal surette ifade etkenine ve aq-uquqnı qorçalav saasındaki faaliyetlerine cevaben mahsus hizmetler tarafından yapılğan provakatsiyadır, dep iddia ete.


text:
Osman Öztunç - Şeyhin Şahı
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Şeyhin Şahı
Etiketler : Osman Öztunç - Şeyhin Şahı türkü indir, Osman Öztunç - Şeyhin Şahı türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Şeyhin Şahı mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Şeyhin Şahı türküsü, Şeyhin Şahı sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Şeyhin Şahı bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Tepelerim
Osman Öztunç - Ağlarım
Osman Öztunç - Senin İki Yüzün Var
Osman Öztunç - Abdülkerim
Osman Öztunç - Erenler
Osman Öztunç - Giriş
Osman Öztunç - Kan Düşerken Toprağa
Osman Öztunç - Kara Tren
Osman Öztunç - Bekliyorum
Osman Öztunç - Karahan Dede
Osman Öztunç - Vur
Osman Öztunç - Yarınım Yok
Osman Öztunç - Tecnis
Osman Öztunç - Kiziroğlu
Osman Öztunç - Bozgun


text:
Sümer Ezgü - Kütahya nın Pınarları
Sanatçı : Sümer Ezgü
Türkü : Kütahya nın Pınarları
Etiketler : Sümer Ezgü - Kütahya nın Pınarları türkü indir, Sümer Ezgü - Kütahya nın Pınarları türkü dinle, Sümer Ezgü türküleri, Kütahya nın Pınarları mp3 indir, Sümer Ezgü türküleri Kütahya nın Pınarları türküsü, Kütahya nın Pınarları sözleri, Sümer Ezgü mp3 dinle, Sümer Ezgü download, Kütahya nın Pınarları bedava mp3, Sümer Ezgü türkü sözleri, Sümer Ezgü türkü dinle, Sümer Ezgü son albüm indir
Sümer Ezgü Türküleri
Sümer Ezgü - Küstürdüm Gönülü Güldüremedim
Sümer Ezgü - Karahisar Kalesi
Sümer Ezgü - Varın Söylen Urfaniye
Sümer Ezgü - Denize Dalmayınca
Sümer Ezgü - Dağlar Kızı Reyhan
Sümer Ezgü - Hey Gidinin Efesi
Sümer Ezgü - Sitem
Sümer Ezgü - Bodrum Hakimi
Sümer Ezgü - Bugün Ayın Işığı
Sümer Ezgü - Karanfil Ekeceğim
sümer ezgü - potinimin bağına (ankara)
Sümer Ezgü - Potinimin Bağına
Sümer Ezgü - Şeker Almaya Geldim
Sümer Ezgü - Düğün Halayı
Sümer Ezgü - Kırklar Dağının Düzü


text:
Bilim sapasın arttıru mäselesi bügingi Qazaqstan Wlttıq Telearnasında «Bastı taqırıpta» söz boldı. Studiyağa Respublikalıq «Qazbilim» ortalığınıñ direktorı Ayatjan Ahmetjanwlı keldi.
Bilim jäne ğılım vice-ministri Ashat Aymağambetov talapkerler biıldan bastap WBT-nı ağılşın tilinde de tapsıra alatının mälimdedi. Şendilerdiñ osı bastamasına qatıstı KAZBILIM ortalığınıñ direktorı Ayatjan Ahmetjanwlın az-kem äñgimege tartqan edik.
– Talapkerler biıldan bastap WBT-nı ağılşın tilinde de tapsıra aladı dedi. Bwl process osı künge deyin qanşalıqtı aşıq jürgizildi?
– Talqılanğan joq. Bwl osıdan eki jıl bwrın üş tilde bilim beru bağdarlaması qabıldanğan kezde «bolaşaqta ağılşın tilinde oqıtılatın pänderdiñ emtihanın ağılşın tilinde tapsıruğa boladı» dep aytılğan. Biraq jalpı jwrt ol kezde üş tilde oqıtu mäselesin köp talqılap ketti de, WBT men ağılşın tili mäselesi köleñkede qalıp qoydı. Bwl sol bağdarlamanıñ zañdı jalğası. Sosın, mwnıñ eki jağı bar. Dwrıs jağı – osı künge deyin orıs tilinde WBT tapsıruğa rwqsat berilip keldi, onda nege ağılşın tilinde tapsıruğa rwqsat bermeske? Üş tilde oqıtıp otırğan soñ solay boluı kerek emes pe? Dwrıs emes jağı – barlıq pändi bir tilde tapsıru bizdiñ jağdayda qiındau. Biz qazaq tilin bilmeytin tağı bir buındı ösirip şığaruımız mümkin. Qazaq tiline degen swranıs azayğan üstine azaya tüsedi de, qazaqşa bilmeytinder ağılşınşağa auısa saladı. Jalğasın oqu…
Qarağandı oblısı bilim berudi damıtudıñ oqu-ädistemelik ortalığında Respublikalıq «KAZBILIM» ortalığınıñ birlesuimen himiya päni mwğalimderine arnalğan «Darındı balalardı anıqtau, olardı himiya päni olimpiadasına dayındau joldarı jäne audandıq, obılıstıq olimpiada esepterin şığaru ädisteri» attı üş kündik keşendi seminar trening ötkizilgen bolatın.İs-şara barısında Respublikalıq «KAZBILIM» ortalığınıñ direktorı Ayatjan Ahmetjanmen swhbattasudıñ säti tüsken edi. Şınayı örilgen äñgimeni qaz-qalpında nazarlarıñızğa wsınıp otırmız.
— Ayatjan ağa, jalpı pändik olimpiadalardıñ jas wrpaq üşin mañızdılığı qanday?
— Biz balalarımızdı ğılım salasınan, tehnologiya salasınan körgimiz kelse, pändik olimpiadalardıñ salmağın arttıruımız kerek. Sebebi, pändik olimpiada, ol – ğılımnıñ mekteptegi eñ alğaşqı basqışı. Ğılımğa degen izdenis qalıptastıruğa, ğılımnıñ sırına üñiluge pändik olimpiadalardıñ öte ülken ornı bar. Qazir älem elderimen qatar Qazaqstandaülken-ülken halıqaralıq kompaniyalarda jwmıs istep jürgen qazaq balaları bar. Olar kezinde Qazaqstandağı pändik olimpiadalarda, halıqaralıq olimpiadalarda jeñimpaz bolğan.Älemdik universitettiñ grantın jeñip alıp oqığan elimizdiñ olimpiada jeñimpazdarı bar.Bwlar elimizde köp däriptelmegen.
Respublikalıq «KAZBILIM» ortalığı direktorı, himik Ayatjan AHMETJANNIÑ himiya päninen olimpiada esepterin şeşu joldarı seminarı 5 bölim.
Egerde esti kisilerdiñ qatarında bolğıñ kelse, küninde bir märtebe, bolmasa jwmasında bir, eñ bolmasa ayında bir, öziñnen öziñ esep al, – demey me dana Abay. Küntizbelik jaña jıl aunap jatqanda, ötkenge esep berip, aldağı jılğa jospar qwratınımız bar, biraz jıldan beri… (ötken jıldardıñ esebi mına siltemeden köre alasızdar http://aizere.kz/?p=685, ärine qızıq bolıp jatsa).
Sol dästürmen biılğı jıldı da biraz saralap körelik, jalpı jaldağı atqarğan tirlikter men atqarar jospardıñ bäri tikeley jwmısqa baylanıstı boluı eseptiñ köp bölimi Respublikalıq «KAZBILIM» ortalığı jwmısımen tikeley qatıstı bolmaq…. Jalğasın oqu…
*** **** ****
Köñilim şeksiz köl teñiz,
(Nömirim seksen nöl segiz,)
Şeksizdikke wmtılğan,
Köñilge tüspes erte küz,
Jalğasın oqu…


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov qırımtatarlarnı, ilhaq etilgen Qırımda mayıs 18-de yarımadanıñ Rusiye ukümeti tarafından qırımtatar halqınıñ Qırımdan sürgün etilmesiniñ qurbanlarını anma kününe bağışlanıp teşkil etilecek tedbirlerde iştirak etmemege davet etti. Bunı Çubarov mayıs 5 künü aqşam özüniñ Facebooktaki videoblogında söyledi.
Çubarov: «Qırımtatar halqına qarşı er kün cinayet etken Rusiye işğalcileri mayıs 18-de… bu deşetli facia munasebeti ile bizim ile aynı şekilde matem tutqanlarını köstermege tırışaçaqlar. Yanıqlamaları sahte olacaq, olar bunı, bizlerni yuqlatmaq içün yapacaqlar. Cemaatımız arasından bazı satqınlar olarnen beraber olacaq. Men sizni, bu alçaqlarnı öz başına qaldırmağa davet etem», – dedi.
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi: «Bu künde, mayıs 18-de, biz birlikte, teşkil olunğan şekilde, yanımızda iç bir Rusiye işğalcisi ve olarnıñ hizmetçisi ve bunıñ kibi de Qırımnı bulaştırğan iç bir Rusiye bayrağı olmadan, halqımız işğalden evel tiklegen eykeller yanına kelip, anda dualar oqumaq kerekmiz», – dep ilâve etti.
Qırımdan qırımtatar halqınıñ sürgüni qurbanlarını hatırlama künü er yıl mayıs 18-de qayd etile. Bu künde qırımtatarlar ile tolu birinci eşelon Orta Asiyağa yollanılğan edi. Umumen 180 biñden ziyade kişi sürgün etilgen edi.


text:
İlhaq etilgen Qırımda 2018 senesi mart 18-de olıp keçken Rusiye prezidenti saylavında iştirak etüv seviyesi 42%-ni teşkil etti, olardan 8%-i – rey brüv içün bülletenlerni bozdı. Bunı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, Rusiye FSBsiniñ malümatına atıfta bulunaraq, özüniñ Facebookında bildirdi.
Çubarov: «Saylav vaqtında Qırımda Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ memuriyetinden vekiller bar edi. Olar Rusiye prezidenti saylavınıñ ketişatını közete ediler. Rey berüv neticelerine dair kerçek malümatnı aks etken beyaz denilgen protokolda 42% seviyesinde iştirak etüv köstergiçi buluna. Olardan 8%-i – keçersiz ve bozulğan bülletenler. Yani insanlarnıñ 8%-i saylavğa barmamaqtan qorqtı, lâkin olar bülletenlerni bozdılar. Böylelikle, ideologik ceetten saylavğa doğrultılğanlarnıñ sayısı yalıñız 34% olıp çıqa», – dedi.
Mart 19-da Ukraina prezidenti Petro Poroşenko, Rusiye tarafından ilhaq etilgen Qırımda keçirilgen saylavnıñ neticelerine «sıfır derecesinde» ve «uquqiy neticeleri olmaycaq», dedi.
Ukraina Yuqarı Radası mart 22-de ilhaq etilgen Qırım territoriyasında Rusiye prezidenti saylavınıñ tanılmaması aqqında qarar içün rey berdi.
Halqara teşkilâtlar, Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20-ni, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qırım Yuqarı Mahkemesi «fevral 26 işi» iştirakçilerini Mustafa Degermenci, Ali Asanov ve Ahtem Çiygoznı mart 8-ne qadar apiste qaldırdı, bunı advokat Nikolay Polozov yanvar 25 künü Facebookta bildirdi.
Onıñ aytqanı kibi, apis müddetiniñ uzattırılması aqqında şefaatnı Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya seslendirdi. Maznunlar ve imayecileri buña qarşı çıqtı ve ev apsini teklif etken edi.
Prokuror şefaatı muzakere etilgende, Ali Asanov SİZOda taqiqatçı oña qarşı basqı etkenii ve azatlığı içün Ahtem Çiygozğa qarşı malümatnı bermege talap etkenini bildirdi, Asanov buña razı olmadı ve neticede apiste yatmağa devam ete, dep qoştı advokat.
Polozov aytqanı kibi. yanvar 25 künü Qırım Yuqarı mahkemesinde toplaşuv maznunlarnıñ olarğa qarşı olğan qabaatnı añlatmağa ricası ile başlandı.
«Olar ne yeri, ne vaqtı, ne yapılğan tarzı boyunca muayyen degildir. Devlet qabaatlayıcısı Natalya Poklonskayanıñ añlatuvı adiy edi: er şey qabaatlayıcı qararda belgilengen, diger sualler ise mahkeme taqiqatı devamında baqılacaq. Bundan soñ Ahtem Çiygoz em prokuror Poklonskayanıñ, em de mahkemede bulunğan onıñ yardımcılarınıñ işten çetleştirilmesini talap etti», – dey Polozov.
Aytqanı kibi, «Poklonskayanıñ ve yardımcılarınıñ mahkeme esnasınıñ neticesinde olğan şahsiy merağı» buña sebep oldı.
«Natalya Poklonskaya kütlevi matbuat vastalarında defalarca «fevral 26 işi»ne qıymet kese edi, cemaatçılıqnı aldatıp, Çiygoz ağır cinayetniñ etilmesinde qabaatlı olğanını bildire, mahkeme qararı olmağan vaqıtta maznunlarnı «qatiller» olaraq adlay edi», – dey advokat.
Nevbetteki mahkeme toplaşuvı yanvar 27 künü olacaq.
Mustafa Degermenci, Ali Asanov ve Ahtem Çiygoz bir buçuq yıl evelsi fevral 26 künü Qırım parlamenti yanında Ukraina topraq bütünliginiñ tarafdarları ve «Russkoye yedinstvo» («Rusiye birligi») firqasınıñ faalleri arasında teşkil olunğan «kütleviu tertipsizliklerde» iştirak etüvleri içün qabaatlana.


text:
Almatı oblısında 100 jaña biznes-jobanı iske qosu josparlanıp otır
Almatı oblısı ekonomikasınıñ damuında biznes mañızdı röl atqaradı, sondıqtan qazir Almatı oblısında bwl mäselege ülken köñil bölinude. Biılğı jılı 100 käsipkerlik nısandarın aşu josparlanıp, sonıñ arqasında 2034 adam jwmısqa ornalastırılmaq.
Oblıs ekonomikasınıñ qarqındı damuında mikro jäne şağın biznes sektorı mañızdı röl atqarıp keledi. Oblıstağı şağın jäne orta bizneste 110 mıñ sub'ekti, olarda jwmıs isteytinderdiñ sanı 11% ösip, 248 mıñ adamğa jetti. Osı salada öndirilgen önim men körsetilgen qızmet kölemi 1 trln. teñgeniñ aynalasında, olardan 75 mlrd. teñge salıq tüsip, onıñ jergilikti byudjettegi ülesi 37-den 43%-ke östi.
Almatı oblısınıñ käsipkerlik jäne industrialdı-innovaciyalıq damu basqarmasınıñ mälimetteri boyınşa, jaña jobalardıñ negizgi böligi sauda, önerkäsip jäne tamaq önimderin öndiru salaları bolmaq.
İle audanındağı eñ iri jobalardıñ biri «Sokol avtodrom» sporttıq-tehnikalıq keşeni bolıp tabıladı. Jobağa 22 mlrd 235 mln teñge bölingen. Auqımdı maqsattı orındauğa jergilikti twrğındardan 70 adamdı jwmıspen qamtu mümkindigi tuıp otır.
Sonımen qatar, İle audanı jüzege asırılatın jobalar boyınşa eñ ülken körsetkiş körsetude. Jalpı alğanda 418 jaña jwmıs ornın aşu közdelgen. Sonıñ işinde audan ortalıq jılıtu jüyesin jürgizudi, tau-ken önerkäsibin damıtu üşin öñdelmegen ken öndiru zauıtın aşu, mal şaruaşılığın jäne qwrılıs materialdarın öndiretin birneşe zauıttar salınbaq.
Mısalı, Köksu audanında qaraşada 1000 bas malğa arnalğan jemdeytin orın paydalanuğa beru josparlanğan, al Balqaş audanında jalpı qwnı 895 mln. teñgeden asatın eki azıq-tülik alañı iske qosıladı.
Qaratal audanında «Almaty Energy Project» JŞS ağımdağı jıldıñ qırküyek ayında kün elektr stanciyasın, Qapşağay qalası «Sarıbwlaq JES» JŞS 11 jel elektr stansasın twrğızudı josparlauda.
Eskeldi audanınıñ «Sälem-Qws» JŞS biılğı jılı bödene şaruaşılığın saludı bastaydı, Aqsu audanınıñ «Kalekov» şarua qojalığı Üşköl kölinde balıq ösirudi közdeude.
Jobalardıñ bası böligi 2018 jılı Alaköl audanında jüzege asırılatın boladı. Öñirde jeke käsipkerler turizm salasın damıtu üşin demalıs orındarın, qonaq üy keşenderin, dükender men şağın-bazarlardıñ qwrılısın jürgizip jatır. Rayımbek audanı da osı salanı bastı nazarğa alıp otır.
Ayta ketu kerek, olardıñ barlığı memleket tarapınan qoldau tapqan. Öz önimderin aşuğa nemese keñeytuge niet bildirgen adamdarğa nesie, jeñildikter, granttar beriletin boladı.
Abai.kz


text:
Qalamızda til tazalığın qadağalaytın organdar ne qarap otır?
Bügin "Meloman" dükeninen kitap aluğa barğan edim. Aralap jürip, közim tömengi audarmağa tüsti. "Sovremennaya" degendi "zamandas" dep qoyıptı.
Ärine qazaq tilinde söz mağınası janındağı sözge baylanıstı özgerui mümkin. Däl mına jağdayda "sovremennaya" sözi "zamandas" emes, "zamanaui" dep audarılğanı dwrıs sekildi. Zamandas degen adamğa aytıladı ğoy. Sondıqtan düken qızmetkerlerine atalmış qatelikti tüzep, jöndeuin swradım. Auıstıramız degendey boldı.
Jalpı qalamızda til tazalığın qadağalaytın organdar ne qarap otır?! Köşeniñ kez kelgen bwrışınan qate tauıp aluğa boladı. Ökiniştisi, qayğılısı qazaq tilindegi. Osı mäseleni dwrıstap qolğa alu kerek siyaqtı.
Ashat Hasenğali
Facebook-tegi paraqşasınan


text:
Atıraw oblısınıñ əkimi swarw jüyelerin utımdı paydalanwdı usındı
ASTANA. QazAqparat - Atıraw oblısınıñ swarw jüyesi tolığımen paydalanılwı tïis. Bul üşin barlıq jüyeni jañartw qajet. Maxambet awdanında ötken keñeste aymaq ekonomïkasınıñ mañızdı taqırıbı talqılandı, dep xabarlaydı Atıraw oblıstıq Öñirlik kommwnïkacïyalar qızmeti.
«Kazswşar» RMK Atıraw fïlïalınıñ basşısı Aslanbek Rısjanovtıñ mälimdewinşe, Atıraw oblısınıñ swarw jüyesiniñ awmağı - 1152 km (Maxambet, Ïnder, Qurmanğazı, Ïsatay awdandarında). Büginde 4 sw arnası aymaqtıñ kommwnaldıq menşigine berilgen. Al 11 sw arnası respwblïkalıq menşikke tïesili. Ağımdağı jılda on sw arnası jergilikti basqarmağa ötetin boladı. Qujattar dayındalwda. Olardıñ biri, strategïyalıq mañızdı bolğandıqtan, tïisti mïnïstrliktermen kelissözder jürgizilwde.
2017 jılı swarmalı jäne deformacïyalanğan jer wçaskelerine 12 mïllïon tekşe metrden astam, jayılımdıq jerge 2 mïllïon tekşe metrden astam sw berildi. Bul salanıñ bastı məselesi, köptegen sw arnaları bitelgen jəne tozğan. Olardı jönge keltirw mïllïardtağan salımdı talap etip otır.
Atıraw oblısınıñ äkimi Nurlan Noğaev atap ötkendey, jergilikti atqarwşı organdar qarjılandırwdı öz moynına alıp otır.
«Məseleni keşendi türde şeşw qajet. Bərine məlim, Atıraw oblısında sw tapşı. Ər tamşı swdıñ surawı bar. Sondıqtan, barlıq jumıs jasap turğan sw arnaların şalğaydağı eldi mekenderge sw berw üşin paydalanw qajet. Bul egis alañın ulğaytwğa, mal şarwaşılığına jaña serpin beredi», - dedi ol.
Sarapşılardıñ mälimetine süyensek, swarw jüyeleriniñ qwatın arttırw jobasın jüzege asırw üşin şamamen 2 mlrd. teñge qajet. Aymaq basşısı bul qarajattı bölw qajet degen şeşimge keldi.
«Ïya, ərïne şığındar boladı, biraq biz alğa qaray umtılwımız kerek. Agroönerkäsiptik keşenderdi damıtwğa qoldaw körsetw qajet, ärdayım swbsïdïyalar qajet. Statïstïka boyınşa awıl şarwaşılıq käsiporındarı sanınıñ qısqarğanı bayqaladı. Bul tikeley awdanğa swdıñ qanşa kölemde berilwine baylanıstı, - dep atap ötti Nurlan Noğaev. - Memleket basşısı bizdiñ aldımızğa ekonomïkanı ärtaraptandırw jäne agroönerkäsip salasın damıtw mindetin qoyıp otır - biz osı bağıttağı osal tustardı anıqtap, olardı tez arada qalpına keltirw kerekpiz».