text:
Qırımdaki Tahqiqat komitetiniñ Rusiye idaresi mayısnıñ 11-nde Qırımda Rusiye FSBsiniñ hadimleri tarafından öldürilgen Özbekistan vatandaşı Nabi (Ayub) Rahimovnıñ naaşını bermekten red ete. Bu aqta öldürilgenniñ ömür arqadaşı Sohiba Burhanovanıñ advokatı Edem Semedlâyev Qırım.Aqiqat mühbirine bildirdi. Quvetçiler, Rahimovnıñ terrorcılıqqa alâqası bar dep sayğanları içün advokatlarnıñ talabını yerine ketirip olamağanlarını aytalar.
Qırımnıñ Aqmescit rayonında mayısnıñ 11-nde Rusiye quvetçileri Özbekistan vatandaşı Nabi (Ayub) Rahimovnı tintüv vaqtında atıp öldürdi. Resmiy versiyağa köre, erkek «qıdıruvğa ilân etilgen halqara terror teşkilâtınıñ azası olıp», FSB hadimlerine qarşı ateş açqan. Mayısnıñ 12-nde Rusiye nezaretinde olğan İçki rayon mahkemesi Rahimovnıñ apayını Sohiba Burhanovanıñ memleketten çıqarımasına qarar berdi. Sohiba Burhanova çetel vatandaşı ya da vatandaşlıqsız şahıs tarafından Rusiyege kiriş qaidelerini ya da bulunuv rejimini bozğanında (Rusiye Memuriy bozuv kodeksiniñ 18.8 maddesiniñ 1.1 qısmı) qabaatlana. Şimdi qadın Krasnodar ülkesinde Rusiye İİN çetel vatandaşlari içün muvaqqat tutuv merkezinde. Rahimov ve Burhanovanıñ çağına yetmegen eki balası reabilitatsiya merkezindeler.
Bunıñ aqqında alıp barıcı Taras İbragimov Qırımlı advokat Edem Semedlâyev ve Qırımlı imam Dilâver Halilov ile Qırım.Aqiqat Radiosınıñ yaynında laf etti.
– Edem, tahqiqat komitetiniñ sizge ve soylarğa taba bir adım atfcağını beklediñizmi? Yoqsa naaşnıñ berilmeycigi belli edi?
Semedlâyev: Kimse iç bir kimsege taba adım atmaycaq. Şimaliy Kavkaznıñ tecribesini bilemiz. Quvetçiler, başta mahkemeden evel tibbiy ekspertiza keçirilgeni içün naaşnı berip olamağanları aqqında resmiy cevap berdi. Amma iyünniñ soñunda naaşnıñ berilmesi aqqında tekrar muracaatqa tahqiqatçıdan başqa cevap aldıq: Nabi Rahimovnıñ terroristik faaliyetinen oğraşqanı ya da oğraşmağa tırışqanı belli olğanı içün qanun onıñ naaşını bermemege izin bere.
– Quvetçiler bunen bağlı nasıldır bir tahqiq etelermi?
Semedlâyev: Teessüf ki, apayı şaat olğanı içün vesiqalarnı bizge kimse bermey. Çünki şaatlarnıñ dava materiallarınen tanışmağa aqqı yoq. Elbette, biz imayeciler olaraq onıñ statusını deñiştirmek tırışamız, amma şimdilik bir şey daa deñişmedi. Davanen bağlı er angi malümat biz içün gizili. Amma biz episi bir bir şey yapmağa tırışacaqmız. Tecribe köstere ki, quvetçiler bu kategoriyadaki davalarnı ya da gizlemege, ya da türlü cevaplar uydurıp soylarğa nasıldır malümt bermemege tırışalar. Mına bu eleslete – er şey o qadar gizli. Quvetçilerniñ qanunsız areket etkenleri aqqında tüşünceler bar.
– Sizce, nasıl manada?
Semedlâyev: Nabi Rahimovnıñ tirengeni içün öldürilmegeni manasında. Böyle tüşünceler ortağa çıqa, amma iç bir delilimiz yoq. Bu sebepten adaletli tahqiqatnı ve cinayet davasınen çalışmaq içün musaade talap etemiz. Aydı, insan tirendi deyik, biz ise imayeciler olaraq buña emin olayıq. Er şey pek qolay: er angi ameliyat ya da tahqiqat tedbirlerini quvetçiler videoğa qayd eteler. Nabi Rahimovnıñ tirengeni, çıqmağa red etkeni ve da abir şey anda qayd etilgen kibi olsa edi er şey belli olur edi, amma böyle video yoq.
– Mudafaa tarafınıñ nevbetteki areketleri ne olacaq?
Semedlâyev: Elbette Tahqiqat komitetiniñ qararlarını temiz etecekmiz. Başta yerli seviyeden başlaycaqmız, netice olmasa, halqara mahkemelerge muracaat etecekmiz. Biz içün Nabi Rahimovnıñ apayınıñ mevamı pek müim: eger o soñuna qadar ketmege azır olsa, biz imayeciler olaraq, oña mıtlıqa yardım etecekmiz.
– Şimdi o Krasnodar ülkesinde Rusiye İİN çetel vatandaşlari içün muvaqqat tutuv merkezinde.Özüni nasıl is ete?
Semedlâyev: Alı qanaatlendirici. Elbette, bir insan içün bu pek büyük şok: bir qoratna bar, balalar, qorantanı baqqan baba ve aqay, ve bir kün saba, bir ande o terrorcılıqnen qabaatlanğanı ve şu yerde öldürilgeni aqqında haber kele. Özüni isr, az qala şu künü sürgün etmege qarar çıqaralar, 16 yaşındaki balasını ise tahqiqatçi tefqif etüvnen tehdit ete. Balalarnı yetim hanege yerleştirecek olalar. Ve bütün bular bir ande Sohiba Burhanovanıñ başına kele.
– Mayısnıñ 28-nde İnsan aqları Avropa mahkemesi Rusiyege Sohiba Burhanovanıñ şikâyeti baqılğan zaman Özbekistanğa sürgün etmege yasaq etti. Sebep, anda iskencelerge oğratıla bile. Advokat Darya Treninanıñ aytqanına köre, neticede qadın çetel vatandaşlari içün muvaqqat tutuv merkezinde eki yılğa qadar tutula bile. Amma imayeciler sürgün etüv qararını lâğu etip olsalar bile, Rusiyeden Sohiba Burhanova içün sığınaq berilmesine irişip olamazlar.
Semedlâyev: Yıllar devamında merkezde tutulmamasına irişmege tırışacaqmız, çünki bu da ükümsiz olsa bile, amma azatlıqtan marum etüv. İnsan aqları Avropa mahkemesi şikâyetni ne zaman baqacağı belli degil – bu bir, üç, beş yıl ola bile. Sohibanıñ ise çağına yetmegen balaları bar. Bu merkez – tikenli telnen ve yüksek qoralarnen qoralanıp alınğan yerdir, anda barak tipli binalar, pencrlerde ise çabaqlar. İnsanlar anda serbest areket etip olamaylar, anda cedvel bar: ne zaman aş berile, ne zaman kezmek mümkün ve ilâhre. Bağ yoq, telefon bermeyler. Bu tahqiqat tevqifhanesi degil, amma bu da azatlıqtan marum etüv. Bugünde Sohiba eñ soq balalarını ve aqayınıñ naaşını qasevet ete.
– Sağ oluñız. Dilâver, ne içün İslâm adetleri ceetinden ölgenni eñ qısqa müddet içinde defn etmekniñ müim olğanını añlatsañız.
Halilov: İslâm dininiñ qanunlarına köre, merhum 24 saat içinde defin etilmeli – bu eñ müimidir. Merhum 24 saat içinde defin etilmyese, günâh ölgen yerine tüşe. Yani, bu köyde yaşağan musulmanlar günâh içindeler. Amma, bu köy sakinleri nasıldır sebeplerden merhumnı defin etip olamasalar, bu günâh diger köylerniñ ve neticede bütün musulmanlarıñ üstüne tüşe. Şimdi bu qanunlar endi bir aydan ziyade yerine ketirilmey, çünki bir naaşnı alıp olamaymız. Başta tahqiqat kete dep ayttılar, şimdi terrorcılıqnen qabaatlaylar. İnsannı adetlerge köre defin etmek kerek. Adamlar naaşnı bekleyler, er kün menden soraylar.
–Kiçik bir malümat: 2010 senesi Özbekitsan milliy telükesizlik hızmeti Nabi Rahimovğa qarşı cinayet davasını açtı. O, 1990-1998 seneleri devamında Rusiyede ve Özbekistanda yasaq etilgen "Hizb ut-Tahrir" teşkilâtınıñ azası olğanınen şübeli sayıla edi. 2013 senesi Rusiyeniñ mahsus hızmetleri Rahimovnı yaqaladı ve Vatannına ekstradatsiya etmege tırıştılar, amma 2014 senesi yazda o, İnsan aqları Avropa mahkemesine muracaat etti. Anda oña 17 biñ yevro tazminat ödenilmesine qarar çıqardılar. Dilâver, siz Nabi Rahimovnı şahsen tanıy ediñizmi?
Halilov: Ebet, 2016 senesinden. O, 2015 senesi köçti, amma şu vaqıt o tevqifli edi. Qırımğa kelgende, men onı lafazan, er kesnen yahşı munasebetlerden olğan, er keske yardım etken bi ralam kibi tanıdım. Qomşular başından oña yardım ete ediler. O, milletke köre adamlarnı ayırmay edi: mında em ruslar, em ukrainler bar, er kesnen laf ete edi. Yani, er kes onı yahşı bi radam kibi tanıy edi. Adamlar o terrorcı olğanına inanmaylar. Kimerde para qazanmaq içün kete edi. O pitelernen oğraşa edi. Biz kibi adiy bi radam edi. Adamlar onı unutıp olamaylar, alâ daa körüşkende onıñ davası akqında laf eteler.
MALÜMATNAME: Mayısnıñ 11-nde İçki rayonınıñ Yanış Taqıl (Zavetnoye) köyünde tintüvden soñ Nabi Rahimovnıñ ömür arqadaşı Sohiba Burhanova ve 15 yaşında oğulları Taqyuddinni tapıp olamağan ediler. Faaller, qadınnı İçki rayonındaki Rusiye İç işler nazirliginiñ migratsiya meseleleri bölügine alıp ketkenler, dep bildirgen edi.
Mayısnıñ 11-nde saba faaller Qırımda İçki rayonınıñ Yanış Taqıl (Zavetnoye) köyünde Ayub Rahimovnıñ evinde keçirilgen tintüv aqqında bildirdi.
Daa soñra «Qırım birdemligi» cemaat birleşmesi Aqmescit civarındaki Dubki köyünde daa bir tintüv başlandı, dep bildirdi. Anda İçki rayonı Yanış Taqıl (Zavetnoye) köyündeki evinde tahqiqat tedbirleri keçirilgen Ayub Rahimov buluna, dep tahmin etilgen edi.
Qırım ve Aqyardaki Rusiye Tahqiqat komitetiniñ idaresi «uquq qoruyıcı organları hadimleriniñ ayatına qast etkeninden» şübheli sayılğan 49 yaşında Aqmescit sakinine qarşı cinaiy dava açıldı, dep bildirdi. Müessise, erkek «operativ vazifede» olğan FSB hadimlerine qarşı ateş açtı, dep bildirdi.
Şübheliniñ adı ve soyadı, adiseniñ tafsilâtları Tahqiqat komiteti tarafından aydınlatılmay.
Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar prokuraturası, Özbekistan vatandaşı Ayub (Nabi) Rahimovnıñ Aqmescit civarındaki Dubki köyünde öldürilüviniñ tafsilâtlarını bilmek içün «kerekli tedbirler» alına, dep bildirdi.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)
Qırımdaki «Hizb ut-Tahrir davaları»
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokatlar qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri. Halqara uquq işğal etilgen topraqlarda işğalci devlet qanunlarını kirsetmege yasaqlay.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


c: text/html

text:
Keriç keçitinden Qırımğa yol alğan yolcularğa «Titanik» belli facia-filminden alınğan muzıkanı qoyıp, ozğaralar, dep haber ete kerch.com.ru.
Neşirniñ malümatına köre, «Olimpiada» paromınıñ yolcuları «Kavkaz» limanında yerli vaqıt boyunca saat 17-de paromğa minip, Keriçke yol aldılar. Ava şaraitleri de uyğun edi – sıfırdan aşağı on derece.
Şaatlarnıñ aytqanı kibi, paromnı Qırım tarafına yolladılar ve apansızdan ses yañğıratqıçtan yolcularnı qorqutqan «Titanik» muzıkası yanğıradı.
«İnsanlarnıñ çoqusı yırğa birden seslendiler – yolcular gemi burnuna çapıp, ne olayatqanını bilmege tırıştılar. Olar qaranlıqqa baqıp, ne içün olarğa aynı bu yırnı qoyğanlarını añlamağa areket ete ediler», – dep añlattı şaat.
Yır şaqa olaraq yanğıradı, amma yolcular oña qyımet kesmediler, dep yaza neşir.
Aqşamğa, yanvar 8-de, Keriç boğazı rayonında yel küçü 14-16 m/s yetti, üç parom qatnay edi.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bu aqqında malümat Ukraina vekiliniñ saytında peyda oldı.
Lutkovskaya Rusiyeniñ bir sıra üyken memurları, şu cümleden Federal havfsızlıq hızmetiniñ müdiri Aleksandr Bortnikov, Federal migratsion hızmetiniñ reberi Konstantin Romodanovskiy ve içki işler Naziri Vladimir Kolokoltsevge muracaatta bulunıp, Mustafa Cemilevniñ Qırımğa kiriş yasağını aydınlattı.
«Valeriya Lutkovskaya qayd etti ki, Mustafa Cemilev onıñ Qırımğa kiriş yasağını tasdıqlağan resmiy bir vesiqa almadı, şu sebepten Rusiye Federatsiyası organlarınıñ qararına şikâyet etmek imkânsızdır», – denile beyanatta.
«Rusiye Federatsiyası organlarınıñ Qırımda yapqan areketleri halqara uquq, hususan, Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ tamır halqlar aqqında Beyannamesinen pekitilgen insan ve tamır halqnıñ aq-uquqları ve serbestligini boza», – dep qayd etti öz muracaatlarında Lutkovskaya.
Malüm olğanı kibi, mayıs 2-de Mustafa Cemilev Moskvadan Aqmescitke uçaqnen kelecek edi. Kiyevden Moskvağa kelgen qırımtatarlarnıñ liderini pasport nezaretinden keçirmeyip, oña kiriş yasaq etilgenini bildirdiler. Deputat Kiyevge keri qaytmağa mecbur oldı.
Aprel 22-de Cemilev Qırımğa kelir eken, kiriş noqtasından oña 5 yıl devamında Qırımğa kelmek yasaq aqqında senet tuttırdılar. Bu vaqianı Rusiyeniñ insan aqları vekili ögrenip başladı.


text:
Polistirol
Polistirol — sızıqça strukturalı polimer. Anıñ molekulär massası 50 000 nän 300 000 gä qädär citä. Anı monomernı radikallı polimerlaştıru yulı belän initsiator qatnaşında tabalar.
Polistirolnıñ tözeleşe buyınça anıñ üzlekläre turında äytä alabız. Ul — bik yaxşı dielektrik üzlekle termoplastik material, seltelär tä'sirenä häm nitrat kislotasınnan qala barlıq kislotalarğa ximik bireşmäwçän.
Ütä termoplastik material bularaq, polistiroldan törle formadağı bik küp törle äyberlär yasıylar. Yaxşı dielektrik bularaq, anı elektr- häm radioapparatura detal'läre, kabel izolätsiäse citeşterü öçen totalar. Annan dekorativ bizäw äyberläre, törle panellär, tışlağıç plitalar häm bik küp başqa närsälär yasıylar. Ul könküreş äyberläre — yaqtırtu apparaturası, sawıt-sabalar, ğalantereyä äyberläre, balalarğa uyınçıqlar häm başqa närsälär eşläw öçen kiñ qullanıla.
Polistirolnıñ qullanu mömkinleklären çikläp kilgän kimçeleklärennän berse — bärelgändä çağıştırmaça tiz ualuçan buluı. Xäzerge waqıtta polimernı sintezlaw protsessında kauçuk qullanıp, bärelügä çıdamlı polistirol (bärelü üzlege zur bulğan) tabalar. Xäzer kübräk şundıy polistirol qullanalar. Polistirol polimerğa kübekländerüçe matdälär östäp penopolistirol tabalar.


text:
Qırımnıñ Qarasuvbazar şeeri ve Qarasuvbazar rayonında avgustnıñ 14-de iri burçaq yağdı. İçtimaiy ağlarda paylaşılğan fotoresim ve videolarda körüne ki, burçaq masa tennisiniñ topu ölçüsinde oldı.
Avgustnıñ 14-15-de işğal etilgen Qırımda furtuna havfı ilân etildi. Qırımnıñ Rusiye Fevqulâde vaziyetler nazirliginiñ idaresi yağanaq, burçaq yağacaq, ruzgâr esecek, dep tenbiyeledi.
Qurtarıcılar Qırım sakinleri ve musafirlerini yaramay avada havfsızlıq qaidelerine riayet etmege çağıra. Yağanaq ve küçlü yel vaqtında pencelerni qapatmağa, balkonlardan bağlanmağan eşyalarnı almağa, tışarıda ise reklama levhaları, yol işaretleri, elektrik ağlar, büyük tereklerden uzaq turmağa tevsiye etile. İdare imkân olğanı qadar şeer kezintilerinden vazgeçip, ev ya da işte qalmağa tevsiye ete.


text:
Aqmescitte yaqalanğan üç qırımtatarğa advokatlarnı yıbermeyler. Şimdi munasip vesiqalarnı azırlav işleri yapıla.
Bunı Qırım.Aqiqatqa advokat Edem Semedlâyev söyledi.
«Men yaqalanuv yerinde, Vorovskogo soqağında bulunam. Bizni şimdilik yaqalağanlarğa yibermeyler. Yaqalanğanlar grubu bu yerde, munasip vesiqalar tertip etile», – dedi advokat.
Noyabrniñ 23-nde kündüz ilhaq etilgen Aqmescitte, Türkiye vatandaşından «hususan büyük miqdarda mal-mülk veya para talap etüv»de qabaatlanalar deye, bir qaç qırımtatar faaliyetçisi yaqalandı.
Rusiye telükesizlik memurları şimdilik açıq menbalarda bu hususta izaat bermediler.
Rusiye tarafından yapılğan ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen alâqası bar dep zan etilgen Qırım musulmanlarınıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler yapıla.


text:
2014 senesi 26 fevral künü Qırım Yuqarı Şura binası yanında ötkerilgen miting devamında Ahtem Çiygoz iç bir qanun bozuvını yapmadı. Advokat Nikolay Polozovnıñ Qırım.Aqiqatqa bildirgeni kibi, böyle ifadelerni 1 dekabr künü «Çiygoznıñ işi» boyunca mahkemede şaat seslendirdi.
O dedi ki, mahkeme oturuşlarınıñ 50-ci kününde şaat olaraq Valeriy Gritsay soraldı, 2014 senesi fevralde o Qırım Muhtar Cumhuriyetinde Ukraina İİN cemaat telükesizlik idaresiniñ yolbaşçısı edi, şimdi ise aynı vazifede Rusiye İçki işler nazirliginde buluna.
«Onıñ malümatına köre, mitingniñ keçirilecegi aqqında haber kün evelden 25 fevralde alınğan edi, militsiyanıñ, cemaat tertibini qorumağa azırlanması içün yeterli qadar vaqıtı bar edi. Şahsiy erkândan 550 insan celp etilgen edi, saba saat 8-de militsiya hadimleri bina yanında toplaşıp, turuşnı azırlay ediler. Bir-qaç kere Ahtem Çiygoznı kördi, o qanun bozuvlarını yapmay edi», – dedi advokat.
Soralğan şahıs Şura binasına atıluv aqqında da tarif etti, közyaş gazı qullanılğanını qayd etti, lâkin gaznı kim qullanğanını o bilmey.
«O dedi ki, Ukrainada kütleviy nizamsızlıqlar yüz berecek vaziyetler içün mahsus «Dalğa» planı bar edi. Lâkin o künü bu plan amelge keçirilmegen edi, çünki bunıñ ihtiyacı yoq edi. Ukraina İİN hadiminiñ fikirince, kütleviy nizamsızlıqlarğa işaret etken vaziyetler o künü olmağan edi», – dep, advokat şaatnıñ sözlerini tekrarladı.
Polozovnıñ qayd etkenine köre, soraştırılğan insan, Çiygoz tarafından kütleviy nizamsızlıqlar teşkil etilgenini tasdiqlaycaq iç bir ifade berip olamadı.
Nevbetteki mahkeme toplaşuvı 5 dekabr künü ötkerilecek.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, bu cümleden «Russkoye Yedinstvo» («Rus Birligi») firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqtı. İşğal olunğan Qırımnıñ Rusiye akimiyeti onı kütleviy çatışmalarnıñ teşkil etmesi ile qabaatlay.
Rusiye mahkemesi «Çiygoznıñ işini» «fevlral 26 işi» çerçivesinde, iyül 20-de mahkeme qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige bölgen soñ oldı: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Bunı o, içtimaiy ağlarda yazdı.
«Bir sıra ukrain (yalıñız ukrain degil) internet qaynaqları,Çubarov «Rusiye pasportını almağa razı olğan» emiş, fikirlerni bildirdiler. Bu kibi yalanlarnı kim yazıp başlağanını bilmeyim, amma ciddiy menbalar da bunı köçürip aldılar. Rusiyeli mühbirniñ: «Siz Rusiye pasportını alacaqsıñız?» kibi sualine, – men: «Öz halqımnen beraber yaşaycam elbette», – cevap berdim», – yazdı Çubarov.
Meclis reisniñ fikirince mühbir cevapnı sensantsiyağa çevirmege istedi.
«Amma, halq ile birlikte yaşamaq, demek Ukrain vatandaşlığından red etip, Rusiye pasportını almaq degil… Bundan sebep, mühbirlerniñ yazılarında sensatsiyanı körip qalğanlarını tınçlanmağa rica etem…Ve eyecandan maña taş atqanlarnı da afu etem», – dep yazdı Refat Çubarov.
Meclis reisi Rusiye pasportını almağa istegeni aqqında malümat tünevin onıñ Aqmescitte ötkerilgen matbuat-konferentsiyasından soñ tarqaldı. Aynı zamanda qırımtatarlarnıñ Rusiye grajdanlığını olğan vaziyetten sebep alğanlarını añlattı.


text:
Bazar künü Qurman rayonında yol qazasında üç adam yaralandı. Bunı, Rusiye İçki İşler Nazirliginiñ Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
Müessisege köre, "KİA" maşnasınıñ aydavcısı telükesiz süratnı aştı ve qarşı yolaqtan kelgen "VAZ" maşnasına uruldı.
Yol qazasında "KİA"nıñ aydavcısı ve "VAZ"nıñ aydavcısı ile yolcusı yaralandı.
"Qazada zarar körgen adamlarnı hastahanege qoydılar. Yol qazasınen bağlı teşkerüv yapıla, onıñ neticesinde bir usul qararı çıqarılacaq", - dep qayd ettiler İİN-nde.
Yalta-Aqyar yolunda noyabrniñ 19-ında aqşam yol qazası oldı. Rusiye FVN-niñ Qırım idaresiniñ matbuat hızmeti bildirgeni kibi, "Moskviç" maşnası kiyik domuznı urğanından soñ, avdarıldı.
"Tavrida" trassasında noyabr 17-sinde İslâm Terek rayonınıñ Oy Quyu (Vladislavovka) köyü nde yol qazası oldı, bir adam elâk oldı, daa birisi yaralandı.


text:
Şimaliy-Kavkaz okrugınıñ arbiy mahkemesi dekabrniñ 24-nde Bağçasaraydaki birinci «Hizb ut-Tahrir davası» mabüsleriniñ ükmüni çıqardı.
Enver Mamutovğa şiddetli rejim koloniyasında 17 yıllıq apis cezası mahküm etildi, Ruslan Abiltarov, Remzi Memetov ve Zevri Abseitovğa -şiddetli rejim koloniyasında 9 yıllıq apis cezası mahküm etildi.
Bir kün evel "Qırım birdemligi"niñ koordinatorı, davanıñ iştirakçilerinden birisi Remzi Memetovnıñ oğlu, Dilâver Memetov "Musulmanlar_terrorcı_degil" fleşmobnı ilân etti
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifeligine birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti. (Süretler - "Qırım birdemligi")


text:
3700 yıllıq su sawıtı yılmaya
Bu sawıt Gazianteptäge Arxeologiya muzeyında urın alaçaq
Süriyä çige yanında urnaşqan Karkamış borınğı şähärendäge qazularda yaqınça 4 yıl êlek tabılğan häm östendä smaylik bulğan 3700 yıllıq su sawıtı Gazianteptäge Arxeologiya muzeyında urın alaçaq.
Kilüçelär älege sawıtnı muzeyda Karkamış qazularınnan çığarılğan tabıldıqlar öçen ayırıp quyılğan bülektä ay azağında kürä alaçaq.
Gaziantep muzeyı mödire Özgür Çomak Karkamış borınğı şähäreneñ dön’yanıñ möhim borınğı qalalarınnan berse buluın häm Cömhüriyät çorınnan birle biredä qazularnıñ başqarıluın äytte.
“Ber totqalı, balçıqtan yasalğan, Urta Bronza çorına qarawçı 3700 yıllıq äsär bu. Dön’yadağı berdänber yılmayu smayliklı sawıtıbız,” - dide ul.
Bäyläneşle xäbärlär
Did’ye Drogba ilçe buldı
Êlekkege futbolçı Bötendön’ya sälamätlek saqlaw oyışmasınıñ Yaxşı niyät ilçese buldı
Fil’m töşerü törkeme dön'yağa qayttı
Rusiya törkemne 5 nçe oktyabr’dä fil’m töşerü öçen Xalıqara ğaläm stanśiyäsenä cibärgän ide


text:
Qırım müsülmanları Diniy İdaresiniñ hadimleri Aqmescitte “Salğır – baba” azizi yerleşken yerde talaqa keçirdiler. Yıllar devamında Aqmescitniñ bu tarihiy qısımı harabe alda buluna.
Bu meydan terek ve çegerlernen toldı, çöplük içinde battı, totlanğan qapı ilânlar divarına çevirildi. Müftiyat hadimleri meydannı cıyıştırdılar, terek ve çegerlerniñ dallarını qısqarttılar, çöplük obalarnı attılar, qapını temizlep, boyaladılar. Şu yerden bir KaMaz çöplük alıp ketildi. Qırım Müftisiniñ muavini Ayder İsmailov, Ramazan ayında bu hayırlı iş – talaqada iştirak etken hadimlerge teşekkürler bildirdi. “Biz öz Vatanımızda yaşaymız, özümizni bu topraqlarnıñ saibi olaraq alıp barmalımız. Bugün bu aziz yerni tertipke ketirdik, o ise, ahirette bizim içün şefaatçı olacaqtır”, – dedi Ayder İsmailov. Spravka: “Salğır-Baba” azizi 17-nci asırdan belli olğan bir aziz yeridir. Salğır-baba derviş ve dinge sıqı sarılğan insan olğan, öz duaları Salğır özeni yalısına kelip, oquğan. Oña em hastalar, em balası olmağan qadınlar yardım sorap muracaat etkenler. Yıllar devamında bu yer acınıqlı alda edi. 90-ncı seneleri tesis etilgen müsülman cemiyeti boynuna alğan vazifeni becermedi. Tek 2013 senesi şeer memuriyetine muracaatlar yazılıp, bu topraq Qırım müsülmanları Diniy İdaresine berildi.
QMDİ MDT matbuat hızmeti


text:
Qırımlı advokat Emil Kürbedinov iyülniñ 26-da yol qazasına oğradı. Bunı Kürbedinov Qırım.Aqiqatqa tarif etti.
«Qaza yaptım. Er şey güzel, yaralanğan olmadı. Tesadufen olğan bir qaza», – dep qayd etti Kürbedinov.
Yol qazası işine tesir etmeycegine ümüt etip, «maşinasız qalğanı içün qıyın olacağını» vade ete.
Kürbedinov siyasiy davalarnen oğraşqan qırımlı advokatlardan biridir.
Bundan evel Qırımda yol qazası neticesinde «Qurucılıq ve qurucılıq malzemeleriniñ sanayısında fiyatlarnı belgilegen regional merkezniñ» müdiri Aleksandr Yakubovskiy vefat etti.
Keçken sene Qırımda 2 067 yol qazası qayd etildi, 378 insan elâk oldı, 2 758 kişi yaralanğan edi. Aqyarda 667 yol qazası oldı, 76 insan can berdi ve 841 kişi yaralandı. Çoqusı allarda qaza neticesinde aydavcılar (162 insan) ve piyadeler (159 insan) elâk ola edi. Yol qazasınıñ qurbanı 119 yolcu ve 13 ayaqmaşina qullanıcısı oldı.


text:
Kaлып:Baş bit/Tanılğan şäxes/09-7
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.
Nigär Camal (7.09.1980, / Azärbaycan SSRnıñ Baqı şähäre, / SSRB) — Azärbaycan cırçısı, Yevrovidenie 2011 bäygese ciñüçese.
2001 yıldaXäzär universitetı İqtisat häm idaräçelek bülegeneñ 3 kursın tämamlıy.
Ğailäse belän 2005 yildan birle Böyekbritaniä başqalası Londonda yäşi, Yullarnı imin itik (en) xäräkäten yäqlıy.
Bu baş bittäge "tanılğan şäxeslär" turındağı bülegenä urnaştırılğan Kön şäxese proyektınıñ qalıbı.


text:
Ermeni Bazarnıñ (Armânsk) rusiye akimiyeti, keçken yıl “Qırım titanı” zavodınıñ ekologik qazasınen bağlı evelden bilinmeycek vaziyetlerge azırlana. Bu aqta Kreml nezaretindeki yarımada başı Sergey Aksönov Facebookta bildirmekte.
“Bugünde-bugün, ava sıcaq olsa bile, keçken yıl olğan kibi zararlı buvlanuvlar olmamaq kerek. Amma er alda, ealini haberdar etmek içün tedbirler yapıla. Bütün taze haberler şeer akimiyetiniñ saytında derc etilmeli. Bunen beraber, beklenilmeycek allarda yapılacaq areketlerniñ planı da tizilmeli”, - dep yazdı Aksönov.
Onıñ aytqanına köre, aprelniñ 1-inden başlap Ermeni Bazarda avtomatik nezaret noqtası test rejiminde çalıştırılacaq.
Martnıñ başında Qırımnıñ şimalinde – Ermeni Bazarda ve Krasnoperekopskta – yañı himiyeviy taşlantılar qayd etildi.
Ermeni Bazarda oktâbrniñ 20-nde «Qırım titanı» zavodı çalıştırmağa başladı. Onıñ işi avgustnıñ 23-nden 24-ne keçer gecesi taşlantılardan sebep toqtatılğan edi. Qırım akimiyeti bulaşuv sebebi «Qırım titanı» qullanğan ekşilik havzularından çıqqan buvlanuvı ola, dep bildirdi.
Kyiv, Qırımda himiyeviy taşlantılarnıñ avağa atılmasına Rusiye arbiyleri sebepçi olğan dep iddia ete, çünki olar idman yapqanda titan ve soda zavodlarınıñ taşlantılarına ateş açqan edi.
Qırımnıñ rusiyeli başlığı Sergey Aksönov, Ermeni Bazardan (Armânsk) mektep çağına yetmegen ve mektep çağındaki balalarnı avanıñ bulaşuvı içün Qırım sanatoriylarına yollacaqları aqqında haber etti.
«Qırım titanı» zavodı daa 1971 senesi işinibaşladı, 2000 senelerniñ başında ise, Dmıtro Firtaşnıñ Groop DF şirketiniñ nezareti altına keçti. İşhaneniñ esas yönelişi - titan dioksidiniñ istisalı. Titan dioksidi - lak, boya, rezina, plastmassa işlep çıqaruvında ve daa çoq başqa saalarda qullanılğan madde.
2014 senesi, Qırım işğalinden soñ, Dmitriy Firtaş, zavod idare etilmesiniñ terkibini deñiştirdi. Oktâbr ayında Groop DF, «Qırım titanı» şahsiy aktsiyalı şirketini (ŞAŞ) «Titan yatırımları» açıq aktsiyalı şirketine (AAŞ) berdi. 2015 senesi «Qırım titanı» ŞAŞı «Ukrainian Chemical Products» adını deñiştirdi.


text:
İçtimaiy ağlarnıñ onlarnen qullanıcısı «Hizb ut-Tahrir davası» mabüsleriniñ birisi Ruslan Zeytullayevge online qoltutuv aktsiyasına qoşuldı. Aprelniñ 26-nda Rusiyedeki mahkeme onıñ ükmüni seslendirmeli. İnsanlar Zeytullayevni azat etmek talabı ile fotoresimli levhalarnı paylaşa ve #freezeytullayev dep yaza.
Ukrain ressamları, jurnalist ve uquq qorçalayıcıları «Euromaydan SOS» vatandaş teşebbüsiniñ aktsiyasında iştirak etip, mahsus fotoresimlerden Ruslan Zeytullayevniñ adını yazdılar.
«Moskvanıñ yañıstalin repressiv maşinasınıñ vahşiyligi Ruslan Zeytullayevniñ azatlıqqa ıntıluvına urulıp kete. Böyle insanlar daima serbest. Ruslan, yaşamalısın!», – dep çağırdı ukrain jurnalisti Ruslan Çayka.
Bundan evel açlıq tutqan Zeytullayevge qoltutuv aktsiyasına Türkiyede de qoşulğan ediler.
«Euromaydan SOS» vatandaş teşebbüsiniñ faalcileri «Hizb ut-Tahrir davası» mabüsleriniñ birisi Ruslan Zeytullayevge online qoltutuv aktsiyasını ilân etti. O, aprelniñ 4-nde açlıqnı ilân etken edi. Uquq qorçalayıcı, «Euromaydan SOS» koordinatorı Aleksandra Matviyçuk, aktsiyanıñ esas maqsadı – Ukraina vatandaşlarına işğal etilgen Qırım sakinleri oğrağan vaziyetni ve Zeytullayevniñ zorbalıqsız qarşılıq örnegini köstermektir, dep ayta.
Ruslan Zeytullayev aprel 4-de Rostov-na-Donu şeerinde Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesiniñ toplaşuvında müddetsiz açlıq tutacağını ilân etti. O, Rusiye tarafına bir sıra talapbını seslendirdi: qırımtatarlarnı «terrorizm» ve «ekstremizm» maddeleri boyunca taqip etmemek, Ukraina TİN temsilcilerini oña muvaqqat apiske yibermege ve Aqyarlı «Hizb ut-Tahrir davasınıñ» başqa mabüslerini azat etmege talap etti.
Rusiyeniñ Rostov-na-Donu şeerindeki Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesi aprelniñ 26-nda Ruslan Zeytullayevniñ ükmüni seslendirecektir.
Rostov-na-Donu şeerindeki Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesi, 2016 senesi sentâbr 7 künü Zeytullayevni «terroristik cemiyette iştirak etkeninde» qabaatlı tanıdı ve oña 7 yıl apis cezasını berdi. Rusiye prokuraturası Rusiye Aliy mahkemeniñ bu qararına itiraz bildirdi ve dava, tekrar baqılmaq içün, kene de Şimal-Kavkaz bölge arbiy mahkemesine yollanıldı. Taqiqat organları, Zeytullayevnıñ terroristik cemiyet iştirakçisi degil de, teşkilâtçı olaraq tanılğanını istey. Rusiye Cinaiy Kodeksiniñ böyle maddesi, eñ azından 15 yıl ve atta ömürlik apis cezasına ketirmek mümkün.
«Hizb ut-Tahrir davası» boyunca apiske alınğan ve mahküm etilgenlerniñ imayecileri olarnıñ taqip etilmesi diniy sebeplernen bağlı olğanını tüşüne. Advokat Emil Kürbedinovnıñ qayd etkenine köre, Rusiye uquq qoruyıcı organları tarafından bu dava boyunca taqip etilgenler – ekseriyeti qırımtatarlar ve ukrain, rus, tacik, azeri ve islâm dinini kütken diger millet vekilleri.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.


text:
An'ızlar
An'ızlar (legendalar) - qaraqalpaq ko'rkem awızeki do'retpelerinin' belgili bir janrı bolıp, do'reliwi jag'ınan ju'da' a'yyemgi zamanlarg'a barıp jetedi. Olar o'zinin' mazmunı, tu'r-tu'si boyınsha basqa xalıq awızeki do'retpelerinin' janrlarınan ayırılıp turadı.
An'ızlar ko'pshilik jag'daylarda bolmag'an na'rselerdi bolg'anday etip su'wretleytug'ın awızeki prozalıq do'retpeler. Olardı burın a'psanalar ha'm ra'wiyatlar menen aralastırıp bir janr retinde u'yrenildi. An'ızlar qaraqalpaq ertekleri menen birge XIX-a'sirdin' 30-40 jıllarında XX a'sirdin' basında jıynala basladı. Olar ko'pshilik jag'dayda qaraqalpaq ertekleri menen toplamlarında basıldı.
1961-jılı Q.Maqsetov, N.Kamalov, Q.Mambetnazarov baspag'a tayarlag'an "Qaraqalpaq legendaları ha'm anekdotları" kitabında qaraqalpaq an'ızınan bir qansha u'lgiler berildi. Waqıyanın' sheberlik penen qurasatırılıwı bolatug'ın istin' sheshiminin' tabılıwı isendirerli etip tastıyqlanıwı an'ızlarg'a o'z aldına bir ko'rkemlik beredi, a'ngimenin' qonımlı etip su'wretleniwin ta'miyinleydi. Mısalı: Pıshıqlar ne ushın tamaq jep bolıp juwınadı an'ızın alayıq, qolayg'a keltirgen pıshıq esik aldında shashılg'an da'ndi jep ju'rgen torg'aydı qag'ıptı da alıptı. Endi jewge kirisip atırg'anda pıshıqqa qarap, men bir taza ju'retug'ın qus edim, senin' qolın'a tu'sip qaldım. Sen meni so'zsiz jeysen', sizden bir o'tinishim bar. Meni bet qolın'ızdı juwıp tazalap jesen'iz qalay boladı?-depti. Bul o'tinish pıshıqqa maqul tu'sipti de, torg'aydı erkine qoyıp juwına baslaptı. Tap usı waqıtta ku'tip turg'an torg'ay ushıptı da ketipti. Torg'aydan ayırılıp qalg'an pıshıq "Endigiden bılay awqatlanıp bolıp juwınaman"- dep sha'rt etipti. Sonnan baslap pıshıqlar awqatlanıp bolıp juwınatug'ın bolıptı. Joqarıdag'ı pıshıqtın' juwınıwı haqqındag'ı an'ızdın' qanshama isenimli, qanshama sulıw do'retilgenin esitip hayran qalasan'. Haqıyqatında pıshıq awqatın jep bolıp turıp awzıbasın juwg'anday bolıp sıypalaydı. O'mir shınlıg'ı qanday degen menen de an'ızlardın' tiykarg'ı ma'nisin qurap turadı. Ha'tteki turmısta bolmay turg'an waqiyalar su'wretlengende de onın' mazmunında haqıyqatlıqtın' o'z aldına bir su'wretleniw ushqınları ko'rinip turadı.


text:
Yalta
Yalta (ukraince ЯлTa, rusça ЯлTa) — Qırımnıñ cenübiy yalı boyunda bir kurort şeeridir.
Yalta şeerinen "Büyük Yalta" arasında farq bar. Qırım Cumhuriyetiniñ Yalta regionı Büyük Yalta denile — bu Yalta şeer şurasına boysunğan bir yer. Bu yer cenübiy Qırımnıñ ğarbındaki Forostan şarqındaki Gurzufqace bulunğan de bu yerge Yalta ve bir çoq qasaba mensüp.
Şeerniñ adı yunan yalos sözünden asıl oldı, tercimesi — «yalı».
İklimDeñiştir
Yaltanıñ iklimi — Aq deñiz tipindedir. İyülniñ orta arareti +24°C, yanvarniñ orta arareti +4°C, ayazlı qışlarda suvuq arktik tsiklon ya da Sibir antitsiklonı kelgende araret minus derecege alçaqlaşuvınıñ ihtimalı bar. 2006 senesiniñ yanvari Yalta içün anomal suvuq edi, ayrı künlerde köz etüv bütün tarihınıñ vaqtı içün eñ alçaq araret belgilendi — gecede minus 16°C-ge yaqın ve kündüz minus 11°C. Qar örtüsi yılda tek bir qaç kün tutula. Adetince Yaltada dekabr bayağı issi, ayrı küneşli künlerde araret +17..18°C-ge yete bilir. Yanvarde ava keskin tarzda suvuqlaşa: kündüz araret +5..7°C-ge alçaqlaşa, faqat adetince eñ suvuq ay — fevraldir, amma +10°C-ge ve ondan da ziyade ava yımşamaları sıq ola. Qırım çölüne baqqanda Yaltağa baar keç kele, çünki deñiz avanı suvuta, şunıñ içün fevralden berli aprel ortasınace avanıñ arareti — +10°C-ge yaqın. Yaz mayıstan berli sentâbrge qadar devam ete. Adetince sentâbrde ve oktâbr başında eñ yahşı ava, bu mevsim qadife mevsim denile. Noyabrde furtunalar başlanalar, lâkin ale daa suv avadan issice (farqı 10 derecege qadar yetip ola).
TarihDeñiştir
Yaltanı qararnen I asırda yunanlar qurğan ediler. Efsanege köre furtuna devamında yolunı şaşırğan yunanlar yalını qıdırıp çoq vaqıt dolaştılar ve niayet yalını (yalos) yetip körgende yalığa çıqıp o yerde qurğan şeeriniñ adını Yalos qoymağa qararına keldiler. Orta asırlar devamında şeer Bizans İmperiyası, Feodoro knyazligi ve ceneviz müstemlekeleri (Gotiya Kapitanlığı) terkiplerinde bulunır edi. Şu devirde o Yalita ya da Calita adlı olaraq malüm edi. Yalta Aluşta ve Gurzuftan farqlı olaraq iç bir vaqıt qale yahut müim arbiy tayama noqta olmadı. 1475 senesinden 1774 senesinece Qırımnıñ yalı boyu Osmanlı Devletiniñ parçası ekende Yalta Mangup qadılığı terkibinde bulunmaqta edi.
1778 senesi Rusiye ükümetiniñ emirine binaen Qırırmnıñ hristian ealisi Azaq deñizi yalısına sürgün etilgen edi ve Qırım Rus İmperiyasınıñ terkibine kirsetilgeninen qırımtatarlar kütleviy icretten soñ Yalta deyerli adamsız oldı da XVIII asırnıñ soñunda kiçik balıqçı köyü olmaqta edi.
1837 senesi taşlı qumlu yol Yaltanı Aluşta ve Aqmescitnen bağladı, 1848 senesi ise Aqyarğace yol quruldı. 1838 senesi Qırımnıñ yalı boyunı Tavriya guberniyasınıñ ayrı uyezdi etip ayırmağa qarar çıqarıldı ve ükümet uyezd merkezi olaraq Yaltanı sayladı. Şunıñ içün 1838 senesi Yalta uyezdi teşkil etildi de Yalta şeer statusını aldı. XIX asırdan berli şeer populâr kurort olğanınen tez irileşe. XX asır başında Yalta ve Yalta regionında Rusiye asılzadeleri ve çarlarınıñ yazlıq evleri ve sarayları bulundı.
1920 senesi Vatandaş cenki vaqtında “qızıllar” Vrangel ordusını tar-mar etip Qırımnı işğal etkenden soñ Yaltada bolşevikler esirlikke teslim olğan aq zabitler, askerler ve qaçmağa yetiştiramağan akisinqilâpçilerni kütleviy tarzda ölüm cezasına oğrattılar. Bazı menbalarnıñ malümatına köre Yaltanen onıñ etrafında 1920 senesi zarfında bir qaç on biñlik kişi öldürildi.
1930 senesi Yalta Qırım MŞSCniñ rayonınıñ merkezi oldı. Ulu Vatan cenki vaqtında alman işğali ve Stalin emrinen yapılğan qırımtatarlar sürgünliginiñ şeerge zararı tiydi. 1945 senesi fevral 4 kününden başlap 11 kününe qadar Yaltada Yalta konferentsiyası ötkerildi.
Cenkten soñ şeer kurort olaraq inkişaf olmaqta edi. 1960 senesinden berli bir qaç yıl devamında Yalta terkibine yaqında bulunğan Ay Vasıl, Autka ve Dereköy qasabaları qoşuldılar. Aynı zamanda Yaltadan Aluşta, Aqmescit ve Aqyarğa yolnı çoq qısqartqan Yalı boyu şossesi quruldı ve Aqmescitnen trolleybus qatnav yolu açılğan edi.
Halq sayısınıñ dinamikasıDeñiştir
- 1805 — 300 kişi
- 1926 — 28 811 kişi
- 1939 — 22 993 kişi
- 1989 — 89 000 kişi
- 2001 — 80 552 kişi
Cedvelde Yalta şeeri ealisiniñ sayısı onıñnen birleşken qasabalar (Massandra, Livadiya ve başqaları) ealisiniñ sayısı esapqa almayıp yazılğan. Büyük Yaltanıñ ealisi — 125 biñden biraz ziyade.
Mahsus itibarğa lâyıq yerlerDeñiştir
Yaltanıñ eñ meraqlı yerleri bulardır:
- 2003-2004 yıllarda tamirlengen Yaltanıñ yalı kenarı;
- Buhara Emiriniñ sarayı (şimdiki sanatoriyniñ korpusı) (Kommunarlar soqağı);
- "Masal" (“Ckaзka”) ayvanat bağçası (Kirov soqağı);
- "Masallar alanı" (“ПoляHa ckaзok”) bağça-müzeyi (Kirov soqağı);
- Çehovnıñ ev-müzeyi (Kirov soqağı, 112);
- kompozitor Spendiarov yaşağan kariatidalı evi;
- grafinya Vadarskayanıñ yazlıq evi ve başqaları.
Bundan da ğayrı şimdi meskün evler ya sanatoriy korpuslarına çevirilgen bir çoq eski yazlıq ev ve usadba bar.
Yaltada acayip Massandra bağçası buluna (“Yalta” musafirhanesi yanında).
NaqliyeDeñiştir
1961 senesinden berli Avropa ve MDİ (Mustaqil Devletler İttifağı) içün unikal vızlı şeerlerara Aqmescit—Aluşta—Yalta trolleybus yolu amelde.
Şeer naqliyadı — şeer içindeki trolleybus marşrutları, avtobuslar, marşrut taksiler, taksiler.
GalereyaDeñiştir
- A WARM NOVEMBER EVENING IN YALTA (by Eugene Badusev).png
- YALTA. WALKING DOWN MORSKAYA STREET (by Eugene Badusev).png
- Yalta Yahts (by Eugene Badusev).png
- YALTA INCOGNITA (by Eugene Badusev).png
- YALTA. KIROV ST. DRUNKEN HOUSES (by Eugene Badusev).png
BağlantılarDeñiştir
- Yalta Portal (Rusça)
- Yalta! Virtual şeer (Rusça)
- "Yalta - Malümat Merkezi" (Rusça)
- Yaltadaki musafirhaneler katalogı (Rusça)
AtıflarDeñiştir
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ 26. ЧиcлeHHocTb пocToяHHoro HaceлeHия Poccийckoй Фeдepaции пo MyHиципaлbHыM oбpaзoBaHияM Ha 1 яHBapя 2018 roдa — (untranslated).


text:
Kreml nezareti altındaki Aqmescitniñ Kiev rayon mahkemesi «narazılıq meydanı»nıñ faali Fazıl İbraimovnı apıste qaldırdı. Bu aqta fevralniñ 17-nde tevqif etilgen şahısnıñ advokatı Edem Semedlâyev, mahkeme oturışuvından soñ yapqan vidiomuracaatında haber etti.
«İşbu cinaiy işte pek çoq hata bar, bunı taqiqatçınıñ özü de ayttı. İnsannıñ qanını qaynatqan hatalardan biri, Fazıl ağanıñ 48 saat devamında tutulması. Onı tutıp oturılacaq vaqıt 13:30da bite edi. Vaqıt keçken olsa da, onı kimse qoyıp yibermedi», – dedi Semedlâyev.
Onıñ szölerine köre, imayesi altındaki şahısnıñ 113 saifeden ibaret materiallarnen keregi kibi tanışmasına fursat berilmedi.
«Şübesiz ki, biz bu işni siyasiy iş dep tanıymız», – dep yekün çekti advokat.
«Qırım birdemligi» gruppasınıñ haberine köre, mahkeme oturışuvı esnasında advokat prokurorğa red beyanatı yaparaq, iş materiallarındaki hatalarğa işaret etken.
Mahkeme prokurornıñ reddinen alâqalı beyanatnı qabul etmegen. Şaatlar ve şikâyetçiler oturışuvda iştirak etmegenler. Qabaatlayıcı taraf haber etkenine köre, 4 kişi İbraimovke qarşı, olardan para alğan edi degen uydırıq manada ariza yazğan eken.
«Olar mahkemede iştirak etmediler, çünki taqiqatçı olarnı uyğun tarzda haberdar etmegen eken. Mesele şu şekilde çezildi: taqiqatçı öz elinen (işte şu dört şaat/şikâyetçi Metölkin, Borovik, Lavrenov, Tışkavets) mahkeme oturışuvında iştirak etmege istemeyler dep yazdı», – denilmekte haberde.
Rusiye MVDsiniñ Qırım idaresi fevralniñ 15-nde, Aqmescitniñ Strelkovaya soqağı etraflarında «topraq damartısını işğal etip alğan bir teşkilâtçınıñ» evinde tintüv yapqan edi.
Politsiya «narazılıq meydanı»nıñ faali Fazıl İbraimovnı tutıp alaraq, Rusiye MVDsi Qırım idaresiniñ şeer bölügine ketirgen edi.
Qırım KHV haber etkenine köre, İbraimov resmi olaraq «Rusiye Federatsiyası Cinaiy protsesual kodeksiniñ 91 maddesine binaen cinayet işlegninde şeklenüvi sebebinden tutulıp alınğan».
Fazıl İbraimov, sürgünden soñ avdet etken qırımtatarlar işğal etip alğan topraqlar yani «narazılıq meydanlarınıñ» resmiyleştirilmesi içün alıp barğan kürüşinen meşurdir.


text:
Dünya sağlıq teşkilâtı Qıtaydan tarqalğan koronavirusnı dünya miqyasındaki fevqulâde vaziyet dep ilân etti, dep haber ete Azatlıq Radiosı.
Dünya sağlıq teşkilâtınıñ baş müdiri Tedros Adganom Gebreyesusnıñ aytqanına köre, Qıtay tışında 18 memlekette 98 koronavirus hastası qayd etildi. Aynı vaqıtta, Qıtaydan ğayrı, koronavirustan ölgenler aqqında malümat yoq.
Yanvarniñ 30-nda saba virusqa oğrağan 170 insannıñ ölüm aqqında malümat tasdıqlandı.
Yaqında qayd etilgen virus büyük koronaviruslar gruppasına aittir. Bazılarda hastalıq qolay keçe, bazılarınla suvuqlanuv ve gripp alâmetleri, em de yüksek sıcaq ve öksürik bar, ağır hastalarda nefes tarlığı qayd etile. Bu öldürici ola bilecek pnevmoniyağa keçe bile.
Daa evel Moğolistan ve Qırğızistan Qıtay sıñırını qapattı, dep bildirdi. Özbekistan, Qazahistan ve Turkmenistan sıñırdaki kontrolni quvetleştirdi. Rusiye işğal etken Qırım ve Aqyarda koronavirus telükesi tarqalğanı içün tevsiyeler çıqarıldı.