text:
Rusiye Federal migratsion hızmetinde Qırımda migratsion vaziyetiniñ kerginleşüvini qayd eteler. TASS añlatqanı kibi, müessisede bunı işğal etilgen Qırımğa çetelden ve Ukraina şarqıdan kelgen vatandaşlarnıñ sayısınıñ arttıruvı ile bağlaylar.
Migratsion hızmetinde qayd etilgeni kibi, Qırımda Moldaviya, Ermenistan, Azerbeycan ve Orta Asiyadan iş migrantlarnıñ kelmesi belgilene eken.
«Al-azırda regionda migratsion vaziyetniñ kerginleşüvi qayd etile, bu al yarımadağa kirgen çetel vatandaşlarnıñ ve şarqiy Ukrainadan kelgen qaçaqlarğa bağlıdır. Moldaviya, Ermenistan, Azerbeycan, Orta Asiyadan iş migrantlarnıñ kelmesi de qayd etile. Bunıñ ile vatandaşlıqnıñ qabul etilmesi ile bağlı muracaatlarınıñ sayısı da ğayet arttı», – deyler müessisede.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


c: text/html

text:
Qırımnıñ Rusiye FSB idaresi tarafından «Hizb ut-Tahrir» terroristik teşkilâtında faaliyet» cinaiy işiniñ çerçivesinde dört insan yaqalanğan. Bunı akimiyet tarafdarı olğan «Krıminform» haber agentligine Qırımnıñ Rusiye prokurorı Natalya Poklonskaya bildirdi.
«İşbu cinaiy işniñ taqiqatı devamında dört şeklengen şahıs yaqalanğan. Taqiqat çerçivesinde qıdıruv tedbirleri alıp barıla, – dey Natalya Poklonskaya. – Terroristik teşkilâtlarğa ait olğan ve Yalta ve Aluşta şeerlerinde faaliyet körgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı aqqında söz kete».
Fevral 11 künü sabasından Qırımda qırımtatar faalleriniñ evlerinde tintüvler keçirile. Uquq qoruyıcınıñ yaqalanuvı aqqında haber eteler. Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâlnı prokuraturağa çağırdılar. Uquq qoruyıcılar işbu vaqialarnı izaatlamay.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı tarihiy adaletniñ tiklenmesi dep adlay.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Mehter
Mehter, İmperatoriya Usmanıcan de jew bando eskeriyo ke tarixi xo zaf kıhano. Vatey mehteri zuanê Farski rao. Zuanê Farski de mehter yeno mena en gırd. Verê İslami de mehter be name bini ra est bi la dıma İslami ra eno band vurniyao u bı mehter. Mehteri Usmanıcan de zurna, boru, kurrenay, kös, davul, neqqare, zil, çevgan biyi. Tarixi vıraziyayışi mehteri nışınasiyeno emma qabul beno ki seserra 14ıne de dewri Murad Ii de vıraziyao. Hacı Bektaş Veli pilê mehterano u pilê yeniçeriyano. Mehter biyo dı letey: tabi-u Alem u mehteri esnafan. Serra 1826 be fermani Mahmud II ra mehter u yeniçeri peyni diyi u erdi İmperatoriya Usmanıcan de çiyê Bektaşiyan illegal biyê. Dıma eno tarixi mehter hêdi hêdi biyo vini. Mehter serra 1914ıne de be İsmail Enveri ra be name mehter-i hakaniyye ra oncia vıraziyao.
Bestekari[bıvırne | çımey bıvırne]
Seserra 16.[bıvırne | çımey bıvırne]
- Nefirî Behram
- Emir-i Hac
- Hasan Can
- II. Gazi Giray
- Şah kulu
- Mehmet Paşa
Seserra 17.[bıvırne | çımey bıvırne]
- Zurnazen Edirneli daî Ahmed Çelebi
- Zurnazenbaşı İbrahim Ağa
- Hammalî
- Çenkî İbrahim Ağa
- Edirneli Mehmed Çelebi
- Eyyubî Mehmed Çelebi
- Derviş Mehmed Çelebi
- Solakzade Mehmed Hemdemî
- Acemiler (lacê ecemi)
Seserra 18.[bıvırne | çımey bıvırne]
- Hızır Ağa
- Müstakim Ağa
- Mehterbaşı Ağa (name ho nışınasiyeno)
- Şah Murad "Sultan IV. Murad"
- Kemanî Hızır Ağa


text:
İlânlar
29-ci sentabr: “Ukrainanıñ informatsion ve kiber telükesizligi, tış istilâsına qarşılıqta esas faktor olaraq”
26 Berim ayı, 13:27
Sentâbrniñ 26-si: “Azat etilgen Donbass: separaristlerniñ revanşına telüle”
25 Berim ayı, 14:08
29-ci sentâbr: Yuqarı Şurada ve merkeziy KHV Diaspora ve Ukraina istidatlı gençleriniñ stajlavı başlana ...
22 Berim ayı, 14:19
29-ci sentâbr: “ATO zonası içün ukrain kitap: “Ukraina kitaphanesi” leyhası”
22 Berim ayı, 14:16
29-ci sentâbr: Yuqarı Şurada ve merkeziy KHV Diaspora ve Ukraina istidatlı gençleriniñ stajlavı başlana ...
20 Berim ayı, 15:13
13 sentâbr: Qırımtatarlar halq ögünde keçirgen diplomatiyanıñ strategiyası. Tamır halqlar aqqında BMT deklaratsiyasınıñ 10-ci yıllığı sebebinden yekünleyici tedbir
12 Berim ayı, 10:03
12-ci sentâbr: “Qırımtatar halqınen birdemlikniñ regional teşebbüsi: Çerniğivşçinada “Birlik” ukrain-qırımtatar dostluğı İçnânsk rayon Toplulığınıñ yaratılması”
12 Berim ayı, 09:56
Sentâbrniñ 7-si: “İngliz tilini ögren” HSN-nıñ haber kampaniyasınıñ temsil tedbiri
5 Berim ayı, 14:30
6-ci sentâbr: “İnan, amma teşker. Ukrain cemiyetinde media savat”
5 Berim ayı, 10:04
Avgustnıñ 5-de: “Aqmescitte Kiyev Patriarhatınıñ Ukrain ordoks kilsesiniñ Qırım yeparhiyası binalarına ve kilselerine apansız ücüm” ...
4 Berim ayı, 16:00


text:
Böyleliknen, cuma künü, mayıs 16-da, tedbirler keçirilecek yerlerde soqaqlarnı qapatacaqlar.
Miting künü, mayıs 18-de, saat 6-dan saat 18-ge qadar şeer merkezinde Sevastopolskaya soqağı ve Kirov caddesinde areket toqtatılacaq. Cemaat naqliye vastaları parallel soqaqlardan yürecek.
Havfsızlıq maqsadınen Qırım içki işler organları mahsus tedbirler keçirecek. «Matem tedbirleri keçirilecek yerlerde adamlarnıñ telükesizligini kefil etmek içün metallodetektorlar yerleştirilecek», – dep bildire Qırım Cumhuriyeti boyunca MVD matbuat hızmeti.
Qırım politsiyası tenbiyeledi ki, kütleviy tedbirler keçirilecek yerlerge şişe, silâ ve kesken-saçqan şeylernen kelmege yasaq etile.


text:
Bağçasarayda oktâbrniñ 11-nde saba saat 6-dan başlap silâlı quvetler qırımtatarlarnıñ, musulmanlarnıñ evlerinde tintüvler keçire, dep haber etti qırımtatar milliy areket faili Zair Smedlâyev. Advokat Emil Kurbedinov olıp keçken adiseni «qamaçav» dep tanıttı.
Zair Smedlâyevniñ bildirgenine köre, rus silâlı hızmetçileri altı evde aynı zamanda tintüv ötkere. Bular: Timur İbragimov, Marlen Asanov, Memet Belâlov, Seyran Saliyev, Server Zekeryanov ve İsmail Gjırov.
Olarnıñ eñ azından ekisi tekrar mahküm etile.
2016 senesi mayısnıñ 12-nde silâlı hızmetler «Salaçıq» qavehanesinde tintüv ötkergen edi. Onıñ saibi – Marlen Asanov. Şu künü FSB hadimleri daa bir-qaç qırımtatarınıñ evini tintip, dört bağçasaraylı musulmannı tevqif etken ve terrorizmde qabaatlağan edi. Bular: Zevri Abseitov, Remzi Memetov, Rustem Abiltarov ve Enver Mamutov. Olar, Rusiyede terroristik teşkilât olaraq tanılğan «Hizb ut-Tahrir» azaları olğanında şeklene edi. O vaqıt tintüv ötkerilgen yerniñ yanında bulunğan Marlen Asanov neticede 20 biñ ruble ile cazalanğan edi. Soñra ise ceza kölemi 5 biñge qadar eksilgen edi.
«Men Marlennen şahsen tanışım, ve onda bir-de-bir radikal ğayeler olğanını körmedim. O adiy dindar musulman adamı, ve bu sebepten onıñ qavehanesinde spitli içimlikler yoq edi. Asılında, diniy mensüpligine baqmadan, qavehanesini çoq adamlar ziyaret ete edi», – dep hatırlay Smedlâyev.
Seyran Saliyevniñ evi, Zair Smedlâyevniñ sözlerine köre, endi üçünci kere tintile.
İlk keresi oña «sadece» para cezası berilgen edi, bu sene yanvar ayında ise o 12 künge apiske alınğan edi, çünki onıñ «Vkontakte» saifesinde saqlağan tükrüleri arasında çeçen bardı Timur Mutsurayevniñ şarqılaru bar edi.
Zair Smedlâyev tüşüne ki, basqılarnıñ yañı dalğası – qırımtatarlarğa ve musulmanlarğa yapılacaq basqınıñ nevbetteki alqasıdır. Onıñ fikirine köre, adise tintüvlernen yekünlenmeycektir, amma apis etüvlerge ketirmek mümkün. Bunen beraber, evel olğanı kibi, resmiy qabaat «Hizb ut-Tahrir davasınen» bağlı olacaqtır. Bu diniy teşkilât Rusiyede ve onıñ tarafından işğal etilgen Qırım yarımadasında yasaq etilgen.
Silâlı hızmetler, halqara müessiselerge berilgen er angi şikâyetten soñ basqılar ancaq şiddetleşecegini köstermege isteyZair Smedlâyev
«Zanımca, bu şekilde rus akimiyeti, Qırımda insan aqlarınıñ bozıluvı aqqında BMT-nıñ yañı maruzısına nevbetteki «cevabını» bere. Silâlı hızmetler, halqara müessiselerge berilgen er angi şikâyetten soñ basqılar ancaq şiddetleşecegini köstermege istey. Em de Rusiye akimiyeti, nezaret etilmegen er angi musulman cemaatlarından saqına. Belki de, basqılar Qırım muftiyatınıñ Rusiyege tabi olğan qısımınıñ bilgisi ile yapılmaq mümkün», – dep tüşüne qırımtatar faili.
Zair Smedlâyev, rus silâlı hızmetlerinde basqılarnı şiddetleştirmek içün şahsiy sebepleri de bar, dep tüşüne. Yañı «muvafaqiyetli operatsiyalar» olarnıñ nevbetteki mukâfatları ve yükseltüvlerine sebep olmaq mümkün. Hususan, yaz tatilleri devamında boşağan aile bücetleri kene toldurılmaq kerek olğanda, bu daa emiyetli oladır.
Yañı tintüvlerniñ «maddiy» sebebine kelgende, meselâ, Asanovnıñ qavehanesini basıp almaq ıntıluvı baqılsa, Zair Smedlâyev dey ki: böyle bir sebep olsa da, o esas degildir.
Yañı repressiyalarnı başlatqan «tetik» –BMT maruzası, ya da Rusiyede tezden ötkerilecek prezident saylavları olmaq mümkünZair Smedlâyev
«Musulmanlar, yarımadada bir-de-bir mülk saibi olsa da, olmasa da, muntazam surette taqip etilecek. Bunen beraber, tamam şimdi yañı repressiyalarnı başlatqan «tetik» – endi añılğan BMT maruzası, ya da Rusiyede tezden ötkerilecek prezident saylavları olmaq mümkün. Meselâ, yaqında Qırımdaki diniy yetekçilerniñ rus akimiyeti vekillerinen olıp keçken toplaşuvında, esas maruzacılardan biri açıq-açıqqa beyan etti ki, qırımtatarlarnıñ tahminen 10% Moskvanı destekley. Bunen beraber, onıñ sözlerine köre, «yuqarıdan» emir kelgen, 2018 senesine qadar bu raqam eñ azından 55% teşkil etmeli. Belki de, uquq qoruyıcılar özcesine işbu «buyuruqnı» eda etip bağlağandır», – dep tahmin ete faaliyetçi.
Bu arada RİA Novosti saytında, Bağçasaraydaki adiselerge dair Rusiye silâlı hızmetleriniñ birinci izaatı derc etilgen.
«Qırımda «Hizb ut-Tahrir» terroristik teşkilâtına ait üceyreniñ faaliyeti kestirildi. Onıñ altı azasına qarşı cinaiy davalar açıldı, – dep bildire haber agentligi ve Qırımdaki Rusiye FSB idaresine atıf ete. – Qırım Cumhuriyetinde ve Aqyar şeerinde FSB idaresiniñ taqiqat bölügi tarafından üceyreniñ altı azasına qarşı, 205.5 mad. 1-2 qısımlarına binaen (Terrotistik teşkilâtınıñ faaliyetini teşkil etmek ve onda iştirak etmeknen bağlı) cinaiy dava açıldı».
Kseniya Kirillova, Qırım.Aqiqat közeticisi


text:
Kreml 2014 senesi Qırımnı zapt etip, eki musulman din teşkilâtını akimiyetke sadıq olğanını köstermege mecbur etti. Rusiye akimiyeti Rusiye menfaatlarına hızmet etecek ve müminlerni kontrol etecek qoqlalardan ibaret «Tavriya müftiyatını» meydanğa ketirdi. Qırım musulmanları Diniy idaresi (QMDİ) Ukraina vaqtında qurulğan edi ve, tabiiy ki, aynı maqsatqa yardım etken edi – devletniñ yarımada musulmanlarınıñ diniy yaşayışını nezaret etmek. Faqat Kravçuk-Kuçma zamanınıñ yımşaq ukrain avtoritarizmi vaziyetinde. Eki teşkilâttan yalıñız bir danesi qalmaq kerek edi.
Yañı qurulğan Tavriya müftiyligi QMDİ kibi degil, qırımtatarlar pek qoltutmaylar. Onı «inkişaf ettirmek» içün bir yıldan ziyade alacaq ve Rusiye bücetinden nice para kerek. Azır bir teşkilâtnı nezaret altına almaq – Rusiye içün daa qolay ve o qadar masraf olmaycaq bir variant. Diniy idare sovetlerden soñ qurulğan teşkilâtlar kibi meydanğa ketirilgen edi. Aynı vaqıtta QMDİ 20 yıldan berli Meclis ile beraber areket etip, onıñ aman-aman departamenti olğan edi.
Meclis islâm dinini milliy kimlikniñ sürgünlikte saqlap qalğan ve tarihiy vatanında inkişaf etecek bir parçası olaraq körgen edi. Qırımda yarımadanıñ eñ büyük tamır halqını ukrain akimiyetiniñ diqqatsızlığı beklegen edi, anda kommunist sistemasına sadıq olğanlar Moskvada bu baqışlarğa qoltutqanlardan ziyade edi.
Qırımtatar liderleri QMDİ-ne Qırım musulmanlarınıñ diniy yaşayışını idare etmege imkân berip hata yapqanlar
Qırımtatar liderleri QMDİ-ne Qırım musulmanlarınıñ diniy yaşayışını idare etmege imkân berip hata yapqanlar. Bu 2015 senesi iyül-avgust aylarında Ankarada olıp keçken Bütün dünya qırımtatar kongressi arfesinde belli oldı. Müfti acı Emirali Ablayev öz başına areket etmege başlap, Meclis ile yapqanlarını muzakere etmey. Rusiye qırımtatarlarnıñ eñ itibarlı teşkilâtını nezaret altına alıp olamadı, bu sebepten onıñ «diniy departamenti» yeterli olur, dep tüşündi.
Meclis büyük zarar kördi – müminler arasında itibarlı olğan, din tasilini körgen insanlar qalmadı. Mustafa Cemilev «qıtada» müftiylik meydanğa ketirilmeli, dep aytqan soñ bu ğayeni kimler yerine ketirecek suali peyda oldı. Kene bir toqtama yüz berdi.
Bu vaziyet işğalcilerge elverişli kele: olar tüzetilmesi mümkün bir statusı olğan teşkilâtnı nezaret altına alğanlar
QMDİ «Qırım» ve «Qırım birligi» kibi teşkilâtlarğa oşamayıp, qırımtatarlar içün qanuniy bir teşkilât, çünki Ablayev Musulman Qurultayında saylanğan edi. Aynı vaqıtta islâm bilgileriniñ seviyesine köre o diniy avtoritet degildir. Putinniñ rejimi Qırımnı qoşacaq olğan Rusiyede islâmda daa çoq bilgili müftiler bar. QMDİ reisiniñ muavinleri ve yardımcıları din ceetinden bilgili olsalar da, daa gençler ve diniy lider yerini alamaylar. Bu vaziyet işğalcilerge elverişli kele: olar tüzetilmesi mümkün bir statusı olğan teşkilâtnı nezaret altına alğanlar.
Qırımtatarlar arasında QMDİ işbirliginden vazgeçmemeli kibi tüşüncelerge qoltutqanlar bar. Rusiye işbirlik içün «Tavriya müftiyligini» saylasa edi, daa beteri olur edi, deyler. Amma tez-tez qurulğan «müftiylikni» Qırım musulmanlarınıñ ekseriyeti tanımaz edi, onıñ saiplerine qarşı menfiy duyğular artar edi. Amma Rusiye hızmetinde yımşağan Aksenovnıñ yanında acı Emirali çıqsa – bir çoq insan tüşünmege başlay: «Belki, alımız o qadar müşkül de degil? Yahşı olmasa da, ne kerek qıbırdamağa? Müfti işğalni tanığan olsa, biz ne yapayıq?». O vaqıt Kreml Ablayev talap etilgen neticege irişti, dep tüşünmege başlay bile.
Al-azırda Meclis ve qırımtatar qarşılığı iştirakçileriniñ bir istegi bar – Ablayev ve onıñ taqımı eñ yaqın vaqıtta qanunğa uymay kibi qabul etilmeli. Qırım cemaat qamaçavı Rusiye içün işğalni masraflı yapa bildi. QMDİ musulmanlarnı nezaret etip olamasa, «Qırımbizim» leyhası daa çoq masraflı olur.
Acı Emirali musulman oğlanları ve qızları ğayıp olğan soñ indemey otura, neticede er şey belli olacaq – işğalciler QAMDİ (Qırım ve Aqyar musulmanları Diniy idaresi) adını bergen QMDİ qoqlalardan ibarettir
O vaqıt mustaqil cemiyetlerni taqip etmek içün masraflar daa çoq olacaq, Diniy idareni keçindirmek daa qolay. Amma bu vazifeni yalıñı QMDİ yapa bile. Ve yapa!
Acı Emirali musulman oğlanları ve qızları ğayıp olğan soñ indemey otura, neticede er şey belli olacaq – işğalciler QAMDİ (Qırım ve Aqyar musulmanları Diniy idaresi) adını bergen QMDİ qoqlalardan ibarettir.
Qırımnıñ yañı «saipleri» de yardım ete bileler. Bunıñ içün Ablayev adından islâmğa zıt kelgen şeylerni yapmaq yeterlidir. Misal olaraq, yanvar 16-da Aqmescitte olıp keçken konferentsiyada seslendirilgen yalanlar. Acı Emiraliniñ insanları Qırım qamaçavınıñ iştirakçileri onı öldürmege isteyler, Meclis liderleri ise qırımtatar gençlerini qıtaiy Ukrainağa köçmege çağıralar, dep ayttılar.
Moskvada Ablayev istiqrar, daa doğrusı – zorbalıqqa boysunuv timsaline çevirile. QMDİ yolbaşçısı bu rolge razı olğan diniy liderlerniñ taqdirini hatırlamaq kerek. Kreml Rusiye-Çeçenistan cenkini iç zıddiyetke çevirmek içün yerli musulmanlarnıñ diniy lideri Ahmat Kadırovnı qullandı. Faqat, onı bir ücüm neticesinde öldürdiler, bunı ise kerek olğanı kibi kimse taqiq etmedi. Kadırovdan evel Dagestanda «ekstremizm» ile küreş «timsali» müfti Sayid-Muhammad Abubakarov öldürilgen edi – bu cinayet de taqiq etilmedi. Kabardino-Balkar Cumhuriyetiniñ qoqla müftisi Anas Pşihaçev 2010 senesi öldürilgen edi. Bunı FSB (Federal havfsızlıq hızmeti) ile çatışmada can bergen kişi yaptı, dep bildirgenler, amma cinayet öyle de taqiq etilmedi...
Anvar Derkaç, jurnalist
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy-nazarını aydınlatıp, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda bu gece ğayıp olğan Ervin İbragimovnıñ babası Moskvağa boysunğan yarımada prokuraturasına onıñ oğlunı tapmaq içün ariza yazıp muracaat etti.
Mayıs 25-te, çarşenbe künü adliyeci Emil Kurbedinov bu aqta bildirip, Facebook saifesinde ariza nushasını paylaştı.
«Menim oğlumnıñ – İbragimov Ervin Umer oğlunıñ – bulunğan yerini tapmaq içün qırıduv işleriniñ teşkil etilmesini rica etem», – dep aytıla arizada.
İbragimov arizada mayıs 25-te Bağçasaray politsiyasına oğlu ğayıp olğanı sebebinden muracaat etkenini qayd etti. Onıñ sözlerine binaen, o politisyada onıñ oğlu Ervin İbragimovnıñ maşnası evniñ yanında bulunğanını, maşna qapıları ve bardaçök (vesiqalar içün qutuçıq – QA) açıq olğanını bildirdi.
Mayıs 25-te, saba Bağçasarayda devlet şurasınıñ sabıq deputatı, Bütün Dünya Qırımtatar Kongressiniñ İcra komitetiniñ azası Ervin İbragimov bu gece ğayıp olğanı aqqında bildirile edi. Onıñ maşnası yol ortasında qaldırılğan tapıldı. Mayıs 24-te tahminen saat 23:00-te Ervin babasına telefon etip, ondan maşna vesiqaları aqqında soradı. Bundan soñ Ervinnen bağ bozuldı.
Ğayıp olğan Ervin İbragimov mayıs 25-te Meclis azalarınen Sudaqqa barmağa niyetlene edi, o yerde qırımtatar faalleri mahküm etilecegi planlaştırılğan.
Bundan soñ internette video peyda oldı, videoda Ervin İbragimovnı, tahminlerge köre, Yol patrul hızmetiniñ hadimleri toqtadı, soñra onı mikroavtobusqa oturtmağa tırıştılar, o qaçmağa tırıştı, amma onı tuttılar ve maşnağa oturttılar. Bundan soñ maşna Bağçasaray suv anbarı tarafına, ormandan keçip ketti.
Qırım işğal etilgen soñ yarımada territoriyasında adamlar, hususan qırımtatarlar ğayıp olmağa başladı. Bunen beraber, Rusiyege boysunğan Qırım taqiqat komitetinde «yarımadada qırımtatarlar kütleviy şekilde ğayıp olmağanını» bildireler.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
VTB Törkiyädäge êşçänlegen arttıra
Rusiyäneñ iñ zur ikençe bankı VTBnıñ xalıqara investiśiyälär bülege VTB Kapital Törkiyädäge êşçänlegen arttırırğa teli
Rusiyäneñ iñ zur ikençe bankı VTBnıñ xalıqara investiśiyälär bülege VTB Kapital Törkiyädäge êşçänlegen arttırırğa teli. Anıñ viśe-prezisentı Rikkardo Orsel’ RİA Novosti agentlığına beldergänçä, finans oyışması xalıqara bazarlardağı aktivların kiñäytergä planlaştıra. Bu nisbättän ul Törkiyädä êşçänleklären arttırığa isäpläwlären äytä. “Al’ternativ finanslaw çığanağı bularaq, investorlarnı qızıqsındıraçaq yevro obligaśiyälären satu mömkinlegen kliyentlar belän bäyälibez,”-dide Orsel’. Ul, şulay uq, Törkiyägä soñğı waqıtta qayber investiśiyälär kertelüen xäterlätte.


text:
Ukrainanıñ sekiz vilâyetinde vaqtınca köçip kelgenlerge yardım etmek içün cemaat teşkilâtlarından grant programmalarınıñ yarışı keçirilecek. Bunı PROON «Ukrainada memleket içinde köçip kelgen şahıslarnıñ içtimaiy ve iqtisadiy problemlerini al etüv» leyhasınıñ reberi Ruslan Fedorov aprel 29-da Kiyevde göñülli teşkilâtlarınıñ körüşüvinde bildirdi, – dep haber ete Qırım.Aqiqat.
Onıñ aytqanına köre, sermiya üç yönelişke ayırılacaq, olardan biri – ealige ruhiy ceetinden yardım, buña 280 biñ dollar belgilendi. Aynı para köçip kelgenlerge uquqiy yardım köstermek içün ayırıldı.
«Mında adamlar rastkelgen bir sıra uquq meselesi aqqında laf kete. Ve üçünci yöneliş – kiçik grantlar yarışı olacaq, ediye tahminen 120 biñ dollar olacaq ve barışıq qurulması ve cemiyetler derecesinde barışuv ile bağlı kiçik leyhalarğa berilecek», – dep ayttı Ruslan Fedorov.
Grant programmalarında iştirak etüv arizaları yaz başında açılacaq, lâkin teşkilâtçılar göñüllilerge leyhalarnı şimdiden yazmağa başlamağa tevsiye eteler.


text:
Eski Qırımda Rusiye küç idaresiniñ hadimleri tyerli sakinninevine tintüv maqsadınen kelip, iç bir vesiqa köstermeden onı tutıp alalar. Bu aqta iyünniñ 6-nda Qırım.Aqiqatqa ictimaiy uquqimayeci Mustafa Seydaliyev ikâye etip berdi.
«Tutulıp alınğa şahısnıñ adı ve soyadını bilgeme tırışamız. Tintüv keçken arada onıñ qadınını Kefe Rayon içki işler idaresine (Rİİİ) alıp ketip şaat sıfatında sorğulağanlar. Tintüv bitken soñ onı maşnağa yüklep alıp ketkenler. İdare hademleri onıñ evinden beş torba şey alıp ketken. İçinde neler olğanından haberimiz yoq. Ömür arqadaşı şok alda olğanı içün daa evni baqıp yetiştiralmağan. Küç idaresiniñ hadimleri alğan şeylerniñ cedevlini bersinler degenimni közardı ettiler. Ne telefon nomerası, ne yerge alıp ketkenleri, ne de protokol kopiyalarını qaldırmadılar. Sadece maşnağa oturtıp alıp kettiler. Ekstremizmde qabaatlana degen laflar yüre edi, ancaq biz qaysı madde olğanından bile haberimizyoq», – dep ikâye etti Seydaliyev.
Onıñ sözlerine köre, faaller onıñ ne yerde olğanını bilmege tırışalar.
Daa evel haber etilgenine köre, Eski Qırımda tintüv yapılğan yerge avtozak ketirilgen. Bu yerde OMON, TSE (Ekstremizge qarşı küreş merkezi), FSB kibi Rusiye telükesizlik hızmetleri bulunmaqta.
Rusiye Qırımnı ilhaq etken soñ, mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar milliy areketiniñ faalleri, qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirilip başladı.


text:
Maydan işitarkçisi Kostenkonıñ ğayıp oluvı Qırım.Aqiqat Radiosınıñ aqşam efirinde muzakere etilecek. Programma musafirleri – advokat Diana Plüta ve Aleksandr Kostenkonıñ advokatı Dmitriy Sotnikov. Programma alıp barıcısı Pavel Kazarin.
Yayın iş künleri saat 8:35 ve 18:30 orta dalğalarda 549 kgts sıqlığında efirge çıqa.
Efirge (044) 490-29-05 nomeralı telefon vastasınen bağlanmaq mümkün.
Qırımnıñ büyük qısmında radionı diñlemege imkân bar.
Diñleyiciler crimea.reality@gmail.com elektron adresine mektüplerini yollay bileler. Qırım.Aqiqat Radiosını Qırım.Aqiqat saytında diñlemege mümkün.
Qırım.Aqiqat Radiosı Ukraina Haber siyaseti nazirliginiñ Qırımda radio yayınlavınıñ teklinmesi boyunca leyhasınıñ ekinci basamağı çerçivesinde işlep çıqarıldı.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi yolbaşçısınıñ muavini İlmi Umerovnıñ firkine köre, oñıñ «Avropanıñ hatıra ve namus plotformaları» adlı mukâfatnen taqdirlenmesi, qırımtatar halqınıñ yararlıqları tanılması demektir.
Bu aqta o noyabrniñ 13-nde «Ukrinform» informagentliginde jurnalistlernen yapqan körüşüvinde bilidirdi.
Umerov onıñ mukâfatnen taqdirlenüvini «Avropa seviyesinde Ukraina ve qırımtatar halqınıñ problemleri olğanınıñ tanılmasıdır», dep saya.
«Men bellesem, qırımtatarlarınıñ işğal etilgen Qırımdaki pozitsiyası, menim 2017 senesi nominant olmama yardım etkendir. Bu menim, yalıñız menim aqqım degil. Bu bütüm halqımnıñ aqqı», – dey Umerov.
Qırımtatar Milliy Meclisi yolbaşçısınıñ muavini İlmi Umerov noyabrniñ 8-nde Parijde «Kommunizmniñ 100 yıllığı. Tarih ve hatıra» konferentsiyasında esnasında, «Avropanıñ hatıra ve namus plotformaları» adlı mukâfatnen taqdirlendi.
«Avropanıñ hatıra ve namus plotformaları» adlı mukâfatnıñ resmiy saytında haber etilgenine köre, teşkilâtnıñ azaları mukâfatnıñ «totalitarizmge qarşı demokratiya, insan aq-uquqı ve azatlığı, qanun üstünligi oğrunda alıp barğan küreşiniñ tanılması» içün İlmi Umerovke berilmesine rey bergen.
Qırımtatar milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerov eki yıllıq yaşav tarzındaki koloniyada qalmasına üküm etilip, eki yıl devamında açıq faaliyetnen oğraşması ve kütleviy haber vastalarında çıqış yapması yasaqlanğan edi. Umerov kutleviy surette separatizmge çağırmaqta qabaatlanğan edi. Onıñ özü oña qarşı qozğatılğan cinaiy iş siyaset sebebinden olğanını aytqan edi.
Rusiye akimiyeti İlmi Umerovnen Qırımda mahküm etilgen qırımtatar halqınıñ liderlerinden biri olğan Ahtem Çiygoznı azat etip, oktâbrniñ 25-nde Türkiyege teslim etken edi. Ondan soñ Umerov ve Çiygoz Kyivge kelip çıqtılar.
İlmi Umerov Almaniyada ekimlerniñ teşkerüvinden keçip tedaviylengen soñ, Qırımğa barmaq niyetinde olğanını bildirgen edi.


text:
Ludwig van Beethoven
Ludwig van Beethoven (shoqındırılg'an: 17 dekabr, 1770 – 26 mart, 1827) nemis kompozitorı ha'm pianisti bolg'an. Ol batıs muzıkasının' klassikalıq da'wirinen romantizm da'wirine o'tiwindegi a'hmiyetli adamlardın' biri bolg'an. Ol ha'zirge shekem barlıq waqıttın' en' ataqlı ha'm abroylı kompozitorlarının' biri dep esaplanıp kelmekte.
Bonnda tuwılg'an Beethoven keyinshelik 20 jaslar a'tirapında Viennag'a ko'ship o'tedi ha'm ol jerde Joseph Haydn qol astında sabaqlar alıp pianist iretinde dan'qı shıg'adı. 1790-jıllardan baslap ol esitiw qa'biletin joyta baslaydı ha'mde waqıttın' o'tiwi menen esitiw seziminen tolıq ayrıladı, biraq sog'an qaramastan ol o'z do'retiwshiligin dawam ettire beredi.


text:
Rusiye Energetika nazirliginde aytılğanı kibi, yanvar 11 künü Qırımda ışıqsız qalğan qullanıcı yoq.
«Yanvar 11 künü saat 7:00 ışıqsız qalğan qullanıcı yoq. Qırım federal okurugında umumiy generatsiyanıñ miqdarı 883 MVt teşkil ete», – dep bildireler haber agentliklerde.
Qırımda yanvar 11 künü Aqşeyh rayonı ve Sudaqta bazı meskün yerleri ışıqsız qaldı.
Qırımğa dekabr 30-dan qıtaiy Ukrainadan elektrik energiyası berilmey, Herson vilâyetinde elektrik yolağınıñ patlavı buña sebep olmalıdır. Al-azırda elektrik tiremesi tamirlengen, amma energetik muqaveleniñ toqtatılmasından sebep elektrikni bermeyler. Yarıq ile olğan problemlerden sebep bazı regionlarda qazan dairelerini söndüreler, insanlar çeşit qızdıruv aletlerinden faydalanmağa mecbur. Rusiye FVN Qırım idaresiniñ reberi Sergey Şahov aytqanı kibi, Qırım şimdi kerek olğan 1350 megavattan 931 MVt ala.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov GfK Ukraine Şirketiniñ qırımlılarnıñ Rusiyeniñ bir qısmı olmaq istekleri aqqında tedqiğini tenqit etti.
«GfK Ukraine ekspertleri saylağan telefon vastası ile sorav usulınıñ zararını añlamadılar, dep tüşünmeyim, lâkin, tedqiq içün berilgen paranı elde etmek istegi daa da küçlü oldı, demek. Neticede, – Lavrov ve Kremlniñ diger hızmetçileri quvana-quvana şübeli tedqiqniñ neticeleri aqqında aytalar...», – dep yazdı Facebook saifesinde Çubarov.
GfK Ukraine Şirketi «Qırım sakinleriniñ içtimaiy-siyasiy keyfleri» mevzusında keçirilgen içtimaiy tedqiq neticelerini taqdim etti. Keçirilgen sorav neticelerine köre, qırımlılarnıñ 82 fayızı Rusiye terkibine qoşulmasına qoltuta.
GfK Ukraine hadimleri soravnı telefon vastası ile keçirdiler, bir sıra ekspert bu usuldan faydalanıp tam malümat almağa mümkün olğanından şübelengenini ayttı. Ukraina içtimaiyatçıları ve siyasetşınaslarınıñ fikirince, cumhuriyet ealisi qorqa, ve işğalge qoltutmağan qırımlılar telefonda kerçek fikirini bildirmekten saqına bileleler.


text:
NATO birligi Türkiyege onıñ «İslâm devleti» terroristik teşkilâtına qarşı küreşinde öz birdemligini bildire ve aynı zamanda kürd separatistlerine nisbeten keçirilgen kampaniyasıda muqayt olmağa çağıra. Mütenasip bildirüv salı künü Brükselde elçiler seviyesinde keçirilgen NATO acele toplaşuvı vaqtında seslendirildi.
Körüşüv iştirakçileri «İslâm devleti» teşkilâtından olğan telükege ve Türkiyeniñ cevabına qıymet kesmege çağırdılar.
NATO baş kâtibi Jens Stoltenberg dey ki, Ankara arbiy yardımnı soramay ve Türkiyeniñ ordusı Şimaliy atlantik birliginde miqdarı ve effektivligi boyunca ekinci yerde turğanını bildirdi.
Qapalı körüşüv devamında NATO temsilcileri Türkiyeni teraktlarğa qarşı artqaç küç qullanmamaq ve kürd azlığı ile barışıqqa devam etmege çağırdı.
Türkiye akimiyeti keçken afta memleket boyunca kürd faallerini yaqalağan edi. Türkiye arbiy ava küçleri «İslâm devleti» teşkilâtınıñ ve Kürdistan İş firqasınıñ mevzilerine ücüm etken edi.


text:
Böyle teklifni bügün «parlament» toplaşuvında Rustam Temirgaliyev bildirdi, ayta KİA.
«Bügün ögümizge olğan eñ esas problemlerinden birisi 700 biñ rubleden çoq olğan emanetlerini bank muşterelerine nasıl etip qaytarmalı? Bu tahminen 20 biñ dollardır. Bizde Maliye nazirligi ve Rusiyedeki merkeziy bank ile muzakereler kete. Qrımdaki Ukraina Milliy banknıñ bölügünde qalğan 3,8 milliard griavnanı mahsus fond yaratıp bu tazminler içün qullanmağa isteymiz», – dedi o.
Onıñ sözlerine köre, qarar daa alınmadı, lâkin Mayısnıñ 26-na qadar «ükümet» bu meseleni çezmek içün uquqıiy bir yol tapacağında işandırdı.
Ukraina Milliy banknıñ malümatına köre, Mayıs 8-de 2014 senesi bir guppa silâlı adamlar Qırımdaki bölügine kirip, mahkeme qararına esaslanıp onı blok ettiler. Blok etilgen paralarnıñ miqdarı 4,6 milliard grivnadır, olarnıñ arasında 3,9 milliard giravna naqıt parasıdır.
Mayısnıñ 20-ne qadar «Emanetçilerniñ qoruması fondı»Qırımdan endi çalışmağan ukrain banklarınıñ muşterelerinden paralarını qaytarmaq içün 100,4 ariza qabul etip endi 600 million ruble paranı qaytardı.


text:
Türkiye vatandaşından «aqsız yerde para talap etüv işi» boyunca tevqif etilgen qırımtatar faaliyetçisi Bekir Degermenci muvaqqat izolâtorında yazğan mektübini yolladı. İçinde qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka ile nasıl etip tanış olğanını yazdı.
Mektüpniñ metnini Facebookta onıñ qızı Mavile Degermenci derc etti.
«Bu qadınnen qorantasında olıp keçken adiselerden soñ pek yaqınlaşqan» Degermenci: «Bu, 2015 senesinde oğlum Mustafa Degermenci tevqif etilgen soñ oldı. Bu adiseden evel men bu acayip qadın (Veciye Kaşka – QA) aqqında yalıñız eşitken edim. O, oğlumnıñ mahkeme oturışuvlarına sıq-sıq kele edi», – dep yazdı.
Onıñ aytqanına köre, o, tanışlarınen beraber sıq-sıq Kaşkağa musafirlikke bara edi.
Degermenci: «Oña, qolumızdan ne kelse, onı yapıp yardım ete edik. O, türlü uydurma qabaatlavlar boyunca yaqalanğan balalar içün pek telâşlana edi», – dep bildirdi.
Ondan ğayrı Degermenci, Kaşkanıñ türkiyeli kiyevi tarafından hırsızlandı dep aytılğan paralarnı ne içün qaytarmağa yardım etkenini, tafsilâtlı surette añlattı.
Noyabrniñ 23-nde kündüz Aqmescitte telükesizlik hadimleri bir grup qırımtatarlar – Kâzim Ametov, Asan Çapuh, Ruslan Trubaç ve Bekir Degermencini yaqaladılar. Olarn Türkiye vatandaşından «aqsız yerde hususan büyük miqdarda para talap etüv»de qabaatlanalar. Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından yaqalanuvları esnasında qırımtatar milliy areketiniñ veteranı Veciye Kaşka yaramadı. Daa soñra qadınnıñ vefat etkeni belli oldı.
Noyabrniñ 24-nde Rusiyeniñ kontroli altında bulunğan Aqmescitteki Kyiv rayonı mahkemesi yaqalanğan qırımtatar faaliyetçilerini 2018 senesi yanvarniñ 15-ne qadar apiste qaldırdı.
Degermencide sürekli astma bar. Muvaqqat izolâtorda sağlığınıñ vaziyeti birden yamanlaştı. Faaliyetçi, dekabrniñ 6-nda Kremlniñ kontroli altında bulunğan Qırım Yuqarı mahkemesiniñ zalında yaramadı. Oña «acele yardım» çağırıldı. Dekabrniñ 14-nde o, reanimatsiyağa tüşti. Daa soñra, ekimlerniñ Degermencini esas olaraq ilâclar tesirindeki yuquda tutqanları belli oldı.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Qırımtatarlarnıñ milliy yetekçisi Mustafa Cemilev Qırım akimiyeti ATR yekâne qırımtatar telekanalını qapata bilecegi aqqında söz yürüte.
Bunı o Radıyo Svabodağa bildirdi.
«Kanalanı qapata bileler, çünki olar içün bu qozğayıcı bir telekanaldır. Zaman haber yayınları Qırımda olayatqan adiseler aqqında açıq-aydın malümatnı bere. Yasaqlar bar, doğrusı. Olarğa işğal, anneksiya kibi sözlerni qullanmağa olmay. Er vaqıt Meclisni añmağa, Refat Çubarovnı (Meclis reisi, - muar.) köstermege mümkün olmağanı aqqında tenbiyeleyler. Amma olar bunı eteler»,– dedi Cemilev.
«İşğalcilerniñ sabırı soñuna yetkendir, ğaliba. Soñu ne olacaq, bilmeyim. Olar şimdi qırımtatarlarnı bütünley sustırmaq çalışalar, amma buña ise zıt seslenüv kele», – dep qoştı qırımtatarlarnıñ yetekçisi.
Bazarertesi künü, yanvar 26-da, ATR qırımtatar telekanalına silâlı insanlar sürip kirdi. Haberlerniñ acele yayınında alıp barıcı silâlı insanlar Aqmescitte yerleşken ATR qırımtatar telekanalına bir yıl devamında olıp keçken adiselerniñ video malümatını, şu cümleden, fevral 26 künü Qırım parlamenti divarları yanında keçirilgen mitingniñ videosını saqlağan bilgisayar serverini tutıp almaq içün kelgenini bildirdi.
Hatırlatamız, 2014 senesi fevral 26 künü Qırım parlamenti divarları yanında Qırımnıñ ayırıluvına qol tutqanlar ve Ukraina birdemligi tarafdarları arasında muqavemet-mitingi keçirilgen edi. Ekinci tarafnıñ esas qısmı qırımtatarları edi.
Qırım «prokurorı» Natalya Poklonskayanıñ aytqanına köre, tintüv taqiqatçınıñ qararı ile açılğan cinaiy iş çerçivesinde keçirildi.
Ukrain ve halqara teşkilâtları işbu areketlerni qırımtatarlarğa Rusiye ve yerli akimiyet tarafından etilgen nevbetteki basqı olaraq tanıy ve takbih eteler.


text:
Zalsburg
Zalsburg (nem. Salz—tuz ha'm burg) — Avstriyanın' oraylıq bo'leginde jaylasqan qala. Zalsax da'ryasının' ha'r ekki bo'leginde, 1300—2000 m ba'lentlikde, Zalsburg saylıg'ında jaylasqan. Zalsburg jerının' administrativ orayı. Xalqı sanı 144,2 mın' adam (2000). Transport jolları tu'yini. Aeroportı xalqara a'hmiyetke iye. Toqımashılıq, azıqawqat, mashinasazlıq, poligrafiya, ag'ashsazlıq sanaatı ka'rxanaları bar. Mu'zika a'sbapları islep shıg'arıladı; marmar qayta islenedi. 3. ornında qadimde keltler jasag'an, rimlikler Zalsburgdı Yuvavum dep atag'an. 11—12a.lerden 3. atra'pinan ko'plep tuz qazıp alına baslag'an. 1805 jıldan 3. Avstriya, 1810 jıldan Bavariya, 1815 jıldan ja'ne Avstriya quramına kiredi. Zalsburgda V. Motsart tuwılg'an u'y, Karolina Avgusta muzeyi bar. Arxitekturalıq esteliklerden eski qala bo'leginde (da'ryanın' shep bo'legi) barokko uslıbındag'ı sobor (1611—28), arxiyepiskop qarargahı (1120), sherkewler ha'm b. saqlang'an. Jan'a zamanago'y imaratlar daryanın' on' bo'leginde jaylasqan. . Festivallar uyinde mu'zika ha'm teatr o'nerinin' xalqara festivallari bolıp o'tedi. Zalsburgda Turizm orayı bar.


text:
Tehlukesizlik kameralari / Zoom tipli kameralar. 055 895 69 96
LifeGuard sirketinde Zoom tipli kameralar satili ve qurasdirilir. Xususi sistemle idare olunur.Obyekti yaxinlasdirmaq ve ya uzaqlasdirmaq mumkundur.
LifeGuard sirketinde diger guvenlik kameralari (Pin hole, Dome, Speed dome, Box, IP ve s.), turniket, slaqbaum, siqnalizasiya- alarm, domofon, kartla kecid, barmaq izi ve uz vasitesi ile kecid sistemleri, ID cardlar ve s. satisi ve qurasdirilmasi mumkundur. Butun tehlukesizlik mehsullarina yazili suretde zemanet verilir.Zemanet muddeti erzinde texniki servis pulsuzdur.
LifeGuard sirketi Azerbaycanin butun bolgelerinde xidmet gosterir.
Tel: (012) 480 35 17
Mob: (055) 895 69 96
Nigar Efendiyeva
Email: nigarefendiyeva.lifeguard.az@gmail.com
nigar@lifeguard.az


text:
Rabğwzi
-
Rabğwzi
TOĞIZINŞI JILI BOLĞAN OQIĞALAR
Bwl jılı zeket parız boldı. Mwhammed ğ.s. är rudan zeket alu üşin ğamal, yağni zeket aluşılar jiberdi. Täbrük soğısı osı…Tolığıraq oqu »
-
Rabğwzi
SAQABALARDIÑ SIPATI
Saqabalar Alla tağala tilemegen isti qılmadı. Barşa saqabanıñ öneri din jolında soğıs jasamaq edi. Kündiz-tüni şaytan lağnettiñ azğıruınan saqtanıp, Alla…Tolığıraq oqu »
-
Rabğwzi
HAZRETİ ĞALI KÄRÄMOLLAHU UÄJİHANIÑ IMAN KELTİRGEN QISSASI
Rasulallağa düysenbi küni payğambarlıq keldi. Seysenbi küni hazreti Ğali kärämollahü uäjiha iman keltirdi. Qatındardan iman keltirgen birinşi kisi Hadi-şa edi.…Tolığıraq oqu »
-
Rabğwzi
Mwhammäd Mwstafa sallwlahu-ğalayhi-uässälämğa payğambarlıq kelui
Ol zaman Taurat zamanı edi. YAğni, payğambarlıq kelgenşe Namaz, Tağat, Ğibadat joq edi. Mwhammed ğ.s. 40 jasqa kelgenşe Hara tauınıñ…Tolığıraq oqu »
-
Rabğwzi
Payğambarımız Mwhammed ğ.s.-niñ Hadişamen nekelesui
Mwhammed ğ.s. 18 jasqa jetkende atasımen birge tuğan qandası Ğatke Äbutälibke: «Ey, qandasım! Bizdiñ Mwhammed azamat boldı. Qız alıp, üylener…Tolığıraq oqu »
-
Rabğwzi
Qissa Mwhammed sallwllahü-ğalayhi uässäläm
Ğabbas raziolla Ğanwhma aytadı: «Haqsübihana ua tağala jwmaqtı, tamwqtı, Jer men kökti, ğarış uä kürsini uä häm basqaların jaratqan zamanda…Tolığıraq oqu »
-
Rabğwzi
«Qisasi Rabğuziy» avtorınıñ tuğan jeri – Rabat Oğız qıstağı Şäuildirde
Qazaq ädebieti, jalpı türki ädebieti tarihında «Qisasul änbiya» nemese «Qisasi Rabğuziy» («Rabğuzi qissaları») attı şığarmanıñ ornı bölek. Äygili ädebiet zertteuşisi…Tolığıraq oqu »
-
Rabğwzi
Nasreddin Rabğuzi qissalarındağı danalıq tağılımdar
Türkilik ortağasırlıq oyşıl Rabğuzi öziniñ tereñ oylı mısalğa tolı şığarmalarında önegeli, tälimdik ülgilerdi oqırmandarına wsınadı. Ärine, Rabğuzi qissaları mwsılmandıq syujetterdi…Tolığıraq oqu »
-
Rabğwzi
Qissa YAhiya men Jünis ğalayhi-uässäläm
Ğılım tarih naqılı qılıp söyleydi: Hazreti Ğaysa harus patşa zamanında düniege keldi. Ol harustıñ astanası Antakie şaharı edi. harustıñ qarauında…Tolığıraq oqu »
-
Rabğwzi
Qissa Zakariya jäne Mariyam, Ğaysa, ua imratı ğimran
Ğimrannıñ äyeliniñ esimi Hana edi. Hana qartayıp, bala kötermeytin bolğan. Künderde bir kün Hana bir ağaş köleñkesinde otırğanda, bir qwstıñ…Tolığıraq oqu »


text:
Milât gecesi boyevikler ukrain arbiylerine qarşı 15 kere ateş açtılar. Ateş saat 18-den saba saat 6-ğa qadar devam etti. Bunı ATO matbuat merkezi bildire.
«Boyeviklerniñ provokatsiyaları ukrain arbiylerine Muqaddes Milâtnı qarşılamağa keder etmedi. Bazı bölüklerge papazlar bile keldi», – dep bildirdi matbuat merkezi.
Donetsk yolunda Granitnoye ateş altında qaldı. Peski köyü yedi kere minaatıcı ve toplarnıñ ateşi astında qaldı.
Taramçuk, Petrovskoye, Vodânoye, Opitnov ve Donetsk ava limanınıñ meteoqulesi minaatıcıdan zarar kördi.
Debaltsev yolunda toplar Çernuhinoğa zarar ketirdi, minaatıcılardan ise Olhovatka ve Redkodub zarar kördi.


text:
Men kırımdan kegen bır korantanın balasıman. Eskişehir de tuvdum. Tilimni üydekilerden üyrendim. Özlügünden nenemden tuya tuya yani neniy tilim. Tilimni aytgan, tuygamda süyünemen.
Künlük tatar bırevmen körüşkende ve kartlarman körüşkende tatarcanı aytaman.
Korantaman tatarca aytamız. Tilim kettikce coytula bo unesco betindende aytıldı. Oga mıgayaman ballarım aytmay,teran anlaylar teran ayttalar.Bo bır tilin coytulmamasına yetmiy.
Kırımdan, Romanya dan kegen, yada bız anda ketkende kırım tatarlarman tatarca aytmak onlarman tatarca anlaşmak onların yazgan kıtaplarnı okup anlamag aruv bır şıy. Tilimin tınısı
Fonetegi bıle meni kuvandıra. Menim tek tilegim tilimin bek kop aytılması ama bo unesco nun aytkanday coytulcak.
* Yazının Türkçesi için tıklayın.
* Click for English
Dosyalar
Bugün En Çok Okunanlar
-
52 ERKEK 52 HAFTA/ 41 BURAK KURU Yurttan Sesler Korosu: Türkiye Bu Dili Seviyor 17 Ekim 2018
-
HİKMET ADAL'IN İZLENİMİ Konkordato Gölgesinde İkitelli Ayakkabıcılar Sitesi 17 Ekim 2018
-
AKADEMİSYEN YARGILAMALARI Gülşah Kurt'un Beyanı 16 Ekim 2018
-
-
MUTFAKTAKİ KİMYACI / BÜLENT ŞIK YAZDI Balıkla Peynir Yiyip Üstüne de Şarap İçtiğimizde Ne Olur? 16 Ekim 2018


text:
Karayip Adaları Hakkında Bilgiler - Karayip Vizeleri - Karayipler Haritasi - Jamaika, Küba, Bahamalar, Virgin Adaları, Türks ve Caicos Adaları, Trinidad Tobago, Saint Vincent ve Grenadinler, Saint Martin, Saint Lucia, Saint Kitts ve Nevis, Porto Riko, Montserrat, Martinique, Hollanda Antilleri, Haiti, Grenada, Dominik Cumhuriyeti, Cayman Adaları, Barbados, Aruba, Antigua ve Barbuda,
Aruba'da Deniz ve Dalış Zevkini Yaşamak İsteyenler İçin
Karayip Ülkelerinde İdam Cezası - Karayipler'de Hangi Ülkelerde İdam Var


text:
Tatarstanda berençe törkem xacğa kitte
Tatarstannan soñğı xacilär törkeme 15 avgust könne yulğa çığaçaq
Turktatar.com beldergänçä Tatarstannıñ “DUMRT-Xac” räsmi xac operatorı oyıştırğan 49 keşelek berençe törkem xaci namzätläre bu atnada izge cirlärgä yul tottı.
Berençe törkem Qazan-Mäskäw-Dubai oçqıç säfärennän soñ Berläşkän Ğaräp Ämerleklärennän Soğud Ğaräbstanına avtobus belän baraçaq häm 5 sentäbr’ könne Tatarstanğa qaytaçaq.
Xalıqara “Qazan” aêroportına xacilärne ozatırğa kilgän Tatarstan möftiye Qamil Sämiğullin xac belän bäyle mäğlümat birde, isän-saw barıp qaytuların teläde.
2018dä Tatarstannan xacğa 1800 keşe baraçaq. Alar arasında kübese “Xac-êkonom” paketın sayladı häm şul uq waqıtta “Êkonom-Avia”, “Standart” häm “Komfort” paketların da satıp aldı.
Tatarstannan soñğı xacilär törkeme 15 avgust könne yulğa çığaçaq.
246 keşelek iñ zur törkem isä 11 avgust könne Qazan-Mädinä säfäre belän tup-turı izge cirlärgä baraçaq.
Xacğa baruçılarğa 20 tabib härtörle yärdämne kürsätäçäk.


text:
Tanılğan fiker iyäse Qırımda iskä alındı
Törki dönyanıň “Teldä, fikerdä , eştä berlek” şiğare belän tanılğan İsmäğıyl Ğaspralı tuuınıň 161 yıllığında Qırımda iskä alındı.
Tanılğan fiker iyäsen iskä alu cıyını Aqmäçettäge İsmäğıyl Ğaspralı häykäle yanında uzdı.
Ğaspralı ruxına doğa uqılğannan soň , çığışlar yasaldı.
Annan soň häykälenä çäçäklär quyıldı.
Bahçesaray şähärendä dä iskä alu çaraları uzdı.
Bahçesaray vilayät başlığı İlmi Ümerov üz çığışında İsmäğıyl Ğaspralı ğomer itkän şähärdä yäşäwe belän ğorurlanuın belderde.
Tanılğan fiker iyäse İsmäğıyl Ğaspralınıň qabere yanında dini meräsim ütkärelde.
Ğaspralı xaqında kitap yazğan professor doktor Viktor Gankeviç üz çığışında olı şäxesneň Bahçesaray şähär xakimiyäte başlığı wazıyfasın başqarğan çorda ireşkän uňışlarına tuqtaldı.
Ğalimnär, sänğatçelär, säyäsätçelär , ictimağıy oyışma citäkçeläre dä İsmäğıyl Ğaspralınıň Qırım tatarları häm törki dönya berdämlegenä kertkän öleşe, xezmätläre turında söylädelär.


text:
Qılau (äñgime)
Şırt wyqınıñ qwşağında jatqan. Bas jağınan darılday söylegen äkesiniñ dausı oyatıp jiberdi.
— Äy, Satay, twr balam, barıp şananı alıp qayt,— dedi.
Satay közin sığırayttı. Üydiñ işi äli qarañğı eken. Terezeden bwlıñğır ğana jarıq tüsip twr. Tün ortasınan jaña ğana auğan mezgil siyaqtı. Nağız tätti wyqınıñ şağı da. Bükil twla boyı maujırap wyıp, däl osı küyde talıqsıp wyıqtap jata bergisi keledi. Bwl şaqta adam belgisiz bir, jaqsı äuezge terbetilip, talıqsıp qana wyıqtaytın bolar.
Biraq endigi jerde äkesi wyqı beredi deysiñ be. Äneki, şaqırğan tauıqtay bas jaqtan auıq-auıq qılqıldap dauıstay bastadı. Qoyu qayda!.. Äy, beymazası-ay osı şaldıñ.
— Satay-au, tañ attı ğoy, twrsañşı endi. Erterek barıp alıp qaytsañşı şananı,— deydi jäne qayta-qayta aytadı. «Äli tün ortası ğana ğoy, tañ atsın da...» — degisi keledi Sataydıñ. Däl osı kezde qoradağı äteş qanatın dürsildete qağıp qoyıp, tamağı jırtılarday ayqay saladı: «Tañ atıp qaldı-e-e...» deytin siyaqtı. Maza beruşi me edi bwlar.
Satay közin qayta jwmdı. Şirkin-ay, eñ bolmasa, on minut wyıqtar ma edi. Qaydağı wyqı, äne äkesi tağı söylep jatır. «Qap, wyqı bermedi-au» dep renjidi, onan soñ: «Qoy, twrayın, bolmas» dep oyladı tağı da. Biraq bwl tek oyı ğana. Äne twrdım, mine, twrdım dep jatqan, endi birde tipti kiine bastağan siyaqtı edi, söytse qaytadan maujırap wyıqtap ketipti...
Bas jağınan tağı da äkesiniñ dausı şıqtı. Raqattana albırap bara jatqanda qwlaq şekesinen ağaş balğamen wrğanday bop är sözi dıñ-dıñ etip estiledi.
— Satay, twr endi. Erteñgi şayğa deyin alıp kel şananı. Apañ ekeumiz bazarğa barıp qaytalıq. Bol, twr, balam!
Äkesi jwmsaq-aq ünmen dauıstaydı, biraq sonıñ özinde jağımsız estiledi-au.
Satay közin aşpastan samarqau ğana qimılday bastadı. İñirde jağılğan ottan keyin, tüni boyı suıq tartıp ketken üydiñ işi qoñır salqın. Körpeniñ astı jıp-jılı. Orındıq üstindegi kiimderine qol sozğan. Kiimderi swp-suıq, temirşe qaridı. «Brr... äy, däl osı bügin bıt-şıt bop, şanaqtarıñ şaşılıp, otqa jağılğır, qu şana-ay... Qay uaqıt boldı eken?..» Köterilip törgi bwrışqa moynın sozdı. Biraq stol üstindegi sağattıñ tıqıldap soqqanı bolmasa, tili köriner emes. Körşi-köleñdegi qoralardan äteşterdiñ baybalam sap şaqırğanı jiilep ketti. Birinen-biri qalısar emes: «Tañ at-tı-ı... tañ attı-ı!..» dep şuıldasıp-aq jatır. Satay eki-üş ret jağı ayırılıp keterdey bop qwşırlana tätti esinedi.
Onan soñ toñ-torıs bop tüyilgen küyinde ünsiz kiindi. Äkesi şam jağıp kiin dep edi, onıñ sözin estimegen adamşa jauapsız qaldırdı. Jasaurap aşığan közin uqalap qoyıp, qarañğıda kiiminiñ oñ, terisin tigisinen sipalap otırdı.
Äkesi bolsa so jılı tösekte jatqan küyinde bir sarın jwmsaq ünmen bwğan ne isteu kerektigin tüsindirude: eñ äueli, tor dönendi suğarıp alğan jön, sonan keyin qoradağı qamıt-saymandardı qarğa tigizbey, şwbaltpay, ret-retimen alıp şığu kerek; qamıt-saymandardı keşe ğana maylap qoyğan, qarğa süyretilmesin, su boladı; aytpaqşı, bel köterme tartpanı wmıtıp ketpegey, sonan soñ «Tastöbedegi» şanağa jetkenşe terlik toqımdı astına salıp, minip baruı kerek, äytpese taqımın oyıp aladı... tağı basqa da osınday aqıldarın şwbırta tizip aytıp jatır, aytıp jatır. «Oyılsa taqım özimdiki ğoy, sizdiki emes»,— deydi Satay iştey qiyastana qarsılasıp. Tek iştey ğana solay deydi, estirtip ayta almaydı. Oğan därmen qayda? Eger estirtip aytar bolsa, äkesi jayımen ğana ornınan twrar edi, közi şarasınan şığıp kärlene şatınap, qalş-qalş etip öz töseginiñ twsında iluli twrğan segiz örim dırau qamşını anau siñirleri bilemdengen däp-däu qattı qolına alar edi de, sonsoñ eşkimniñ araşasına jol bermesten mwnıñ päre-päresin şığarar edi. Iä, solay, äkesi qiqañdağandı kötermeydi, balasın qiqañdatpaydı da.
— Doğanı alma. Özimizdiñ bir doğa sonda,— dedi äkesi.
Ärine, jılı tösekte jatıp ap bwyıra bergenge onıñ nesi ketip baradı deysiñ. Onan da özi twrıp osınday salqın üyde etti temirşe qarığan kiimderin kiip: «Bügin demalısı ğoy, balam wyıqtasınşı bir»,— dep şanağa özi barıp qaytsaşı. Öytu qayda. Teginde, ülken kisilerdiñ balanı östip qinap jwmsağanğa janı qwştar-aq-au. Sol nesi eken? Äsirese osı Sataydıñ äkesi. Mwnıñ qınjılğanın, qinalğanın sezgen sayın qıbı qanıp jatatın siyaqtı. Fu!.. Satay peş üstindegi qoñırsıq şuaş pen kiiz iisi añqığan pimasın alıp, ayağın swqtı. Sıñğırlap keuipti, işi jıp-jılı. Şäugimdegi su da jıp-jılı eken. Alaqanına qwyıp bir-eki üykep betin juğan boldı. Auızına wrttap edi, bir türli jılımşı, şäugimniñ tattanğan dämi şığıp ketipti, tükirip tastadı. Taba nannan bir üzip ap endi sırtqa şığa bergeninde äkesi tağı da:
— Äy, ana qara işikti kiip al, toñasıñ,— dedi.
Satay ündemesten bosağada iluli twrğan zildey auır qara işikti bauın üze-müze jwlıp aldı. Bwyra señseñnen aşqıltım bir qatıqtıñ, teriniñ iisi añqidı. Özi zildey bolsa da jıp-jılı. Oranıp ap aunay ketip wyıqtasa, şirkin!.. Kün bwlıñğır. Jer jüzi äli aşıla qoymaptı. Suıq boz twman basıp twr. Onşa qoyu emes. Säl ğana ızğırıq esedi. Tanaudı qusırğan şıñıltır ızğırıq. Bolar-bolmas qar qılaulap twr.
Tüni boyı qılaulağan bolu kerek, keşe ğana aynaday ğıp sıpırıp, kürep tastağan esik aldında jazdağı kök terektiñ basınan tögilgen aq ülpek siyaqtı bop jwlıqtan asar aspas qılau qar kölpildep jatır. Jwp-jwmsaq bop erekşe ülpildeydi. Satay şetkergi torı dönen twrğan qorağa deyin barğanşa ülpek qar tabanına şodırayıp jabısıp qaldı. Oy, qızığı-ay, piması äyelderdiñ biik ökşeli kiimi siyaqtı. Attağan sayın ayağı bwlt-bwlt etedi, jığılıp qala jazdadı. Sataydıñ külkisi keldi. Alıp eleuiş qwsap sebelep twrğan swr kenep aspanğa, onan twmantıp meñireyip twrğan aynalağa qaradı. «Mwndayda qasqır kezdesui mümkin-au!» — degen oy keldi. Bir türli boyı türşigip, dir ete tüsti. Biraq artınşa «Kezdesse eken, şirkin»,— degen tentek qwştarlıq oraldı. Qorqınış ta, balalıq äuestik te bar. Satay äli künge tiri qasqırdı körgen emes. Köruge qwştar-aq. Biraq japan dalada üreyli jırtqışpen betpe-bet kezdesip qalsa... Sataydıñ töbe qwyqası şımırlap ketti.
Ol torı dönen twrğan qoranıñ esigin aşqan. Torı dönen kündegi ädetinşe jem kütkendey oqıranıp, tıpırşidı. «Atdorbanı basıma ilseyşi»,— degendey twmsığımen Sataydı nwqıp-nwqıp jiberdi.
— Jä, jä... Januar. Jemdi qaytıp kelgen soñ jeysiñ, äytpese keşigemiz,— dep qoydı Satay. İrgeles qws qoradağı qazdar qanattarın sabalap: «Oybay, biz qaldıq!.. Biz qaldıq!..» degendey qañqıldasıp qoya berdi. Dauıstarı qanday aşı! Däp bireu şetinen tarpa bas salıp, ezgilep jatqanday.
— Öy, qanattarıñdı, şulamañdar! — dep ayqay saldı ıza bolğan Satay. Qazdar onan ärman qañqıldasıp, şulap ketti.
Satay dereu qamıt saymandı qamdap aldı da, qara işikti kiip, biik küresin qardıñ üstine şığıp, torı dönenge qarğıp mindi de Tastöbege tarttı. Auıldı qaq jarıp ötken. Biren-saran üylerdiñ terezesinen ot körinedi. Jwrt oyana bastağan. Al jer jüzi äli aşılğan joq. Aşılatın türi de joq siyaqtı. Torı dönenniñ kitiñ-kitiñ jorğası bar. Tağasız tört twyağı qatqaq qardı twqıl tayaqşa qıtırlata oyıp, sol kitiñine salıp keledi. Qos qwlağın tınımsız qayşılaydı. Öz twyaqtarınan şıqqan jılañqı şiqıldan özi eleñdep kele jatqan siyaqtı.
Izğırıq däl mañdaydan esip twr. Sataydıñ jüzi otqa qaqtağanday bop bir türli sırqırap, auırıp, közi jasaurap ketti. At üstine bir qırınday otırdı. Auıl sırtındağı zirattıñ twsınan ötip baradı eken. Qar basqan molalar, ağaş qorşaular bäri qalqiıp twr. Suıqtıñ bäri osı zirattan şığıp jatqan siyaqtı. Jazdıñ küni osı aradan ötken Satay äldeneden seskengendey jüregi suıldap, öz-özinen qara terge tüsip, aldı-artına jaltaqtaumen boluşı edi. Sırt jağınan korqınıştı bireu şoşañ etip şığa keletindey, mwnı tarpa bas salatınday körinetin. Bwl jolı oyına tipti eşteñe kirer emes. «Osı, zirattan qorqatın tük te joq,— dep oyladı da.— Ölgen adamdar jatır. E nesi bar, öldi bitti. Endi jata bersin. Topırağı torqa bolsın bäriniñ de. Wmıtılmağandarın aytıp jüredi jwrt: pälenşe marqwm jaqsı edi, tügenşe marqwm jaman edi dep. Wmıt bolğandarı so qalpı wmıt boladı. Al talay jıldar ötken soñ, ondağan, jiırmalağan, otızdağan... jıldardan keyin sol wmıtılmağandardıñ özi de wmıt boladı äli...»
Torı dönen sürinip ketti. Omaqasa jığıla jazdap barıp, äzer tüzeldi. Qayta kitiñge bastı. Tağı da sürindi. «Öy, jamandatqır, mınağan ne körinip keledi ey»,— dep Satay äkesiniñ dausına salıp, tizgindi tartıp qap, qamşımen borbaylata salıp jiberdi.
«...Şirkin, adam ölmeytin bolsa. Äytpese, ne ol... tuasıñ, ömir süresiñ, künderdiñ küninde ölesiñ de qalasıñ, al sonan keyin... sonan keyingisin tipti oylağıñ da kelmeydi-au, qanday qorqınıştı. Jarıq dünieni müldem... qaytıp körmeysiñ. Bar bolsañ da müldem tıp-tipıl joq bolasıñ... Qorqınıştı-aq...» Satay özi-özinen köñili jabırqap auır oydan arılar emes. «Şirkin, ülkender aytatın o dünie degen bar bola qalsa, qanday tamaşa! Bw dünieden ölesiñ de o düniede tağı da ömir süresiñ. Twrasıñ, jüresiñ, jwmıs isteysiñ. Qanday tamaşa bolar edi!.. Joq qoy, ätteñ, joq qoy. Eñ ayağı zaman aqır degeni de bar bolsayşı. Mıñ jıl ötkennen keyin jer betine — jarıq düniege bir minutqa ğana basıñdı qıltitıp qaraytın bolsañ. O, qanday ğajap deseñşi. Meyli, tauı qañbaqtay, tası bwrşaqtay bop, topan suı qaptap-aq jatsın, tek osı jarıq dünieni bir körseñ boladı ğoy...»
Äbden taptalıp, şegedey bop qatıp qalğan, bir şana siyarlıq qana joldıñ üstin jwlıqtan keler-kelmes ülpek qılau jauıp jatır. Jol şetinde anda-sanda kezdesken bwtalar da aq qırauğa oranğan. Torı dönen jaltañdap, solardan ürkip qoyadı. Zirattan wzap, ülken döñnen asıp tüskende, anaday jerde birdeñe şoqiıp otırğanday bop körindi. Qozğalatın siyaqtı. Satayğa birden «qasqır» degen oy sap ete qaldı. Estuinşe qasqır däl osınday aqşulan boladı... Aşıqqanda jol torıp, östip şoqiıp otıradı. Zäresi wşqan Satay aldı-artına alaqtay bastadı. Jan körinbeydi, tısır etken dıbıs joq. Kün qılaulap, ızğırıq esip twr. Al Satay ilezde pısınap, terlep qoya berdi. Jüregi tars-tars etip jarılıp keterdey bop soğadı. Täuekel dep qamşını üyirip, attandap twra şapqısı da keldi. Endi birde jaqındap kelgende qasqır siyaqtı körinip zäresin wşırğan närse qatar ösken üş siırqwyrıq bop şıqtı. Bastarın jel qozğap twr eken. «Aumaydı-ey, qasqırdan»,— dep külip jiberdi Satay. Quanğannan şıqqan külki edi.
Bwl kezde tañ äbden atqan. Twman säl seyilgendey boldı, biraq kün sol bwlıñğır qalpı. Aspan men jerdiñ eş ayırmaşılığı joq, birtegis aq bwlıñğır. Bir türli köñilsiz, jadau kün. Wşqındağan qılau tausılar emes, qwyılıp twr, qwyılıp twr. Qırau basqan tor dönenniñ jal-qwyrığı appaq. Satay boyı toñazıp kirpikteri qayta-qayta ayqasıp jabısıp qap keledi. Ol boyın jılıtpaq bop, torı dönendi tebinip qap şaba jöneldi. Biraq bos qamıt qolqıldap attıñ moynın soğıp, wzaq şaptırmadı. Onıñ üstine eñiske qaray toqımmen şapqan taqımğa da jaysız eken. İşin de tüyip jiberdi. Amalsız at basın irikti. Eñis bitip örge kelgen kezde şauıp edi, kädimgidey edäuir joldı öndirip tastadı. Östip, bir şauıp, bir ayañdap Tastöbege de jetti. Şananı jegip ap, eşteñege bwrılmastan keyin tarttı. Şanağa jantaya otırıp, delbeni qağıp-qağıp jiberip, zulatıp kele jatqan. Däl Tastöbeniñ köşesinen şığa bergen jerde, jol şetinde bürisip twrğan, qolında tırsiya tolğan portfeli bar, özi qwralpı qızdı körip toqtadı.
— Qayda barasıñ?
— Birlikke,— dedi qız.
— Men Qostöbege baram. Ayırıq jolğa deyin otıram deseñ otır.
Qız şananıñ art jağınan kep tizerley otırdı. Toñğan boluı kerek, bet-auzı kökpeñbek. Jwqa pal'tosınan bükil öne boyınıñ diril qaqqanı bayqaladı. Ayağında etik eken.
— Mä, işikti jamılıp otır,— dep qoydı Satay.— Äbden toñıpsıñ ğoy öziñ.
Qız ündegen joq, işikke oranıp aldı. Satay birazğa deyin artına bwrılmastan tor dönendi şıqpırtıp qoyıp, alğa qaray qasqayıp otırdı. Älden uaqıtta bwrılıp:
— Neğıp jayaulap jürsiñ, osınday suıq künde? — dep swradı.
— Üyge bara jatırmın.
— Birlikke me?
— Iä. Osında, Tastöbede oqimın. Keşe basqa balalarmen birge qaytatın edim, oyın qoyatın bop qalıp qoydım. Endi üyge barıp qaytuıma bir künge rwqsat etti.
— Ne oyın? Koncert pe?
— Iä. Kolhozşılarğa koncert qoyıp berdik.
— P'esa da äzirlediñder me?
— Joq. P'esa taba almadıq.
— Bäli, söz be eken sol da, taba almadıq degen. P'esasız qanday oyın ol.— Satay mensinbey söyledi.— «Qız Jibek», «Eñlik — Kebekterdi» qoymaysıñdar ma?
Qız küldi.
— Direktor ağay rwqsat etpeydi ğoy,— dedi onan soñ. Biraz jerge deyin ekeui tağı da ünsiz otırdı.
— Oy, ol direktorlardıñ aytqanın tıñday berseñ şaş şığarmaydı,— dep qoydı Satay.— Bizdiñ de bir direktorımız bar. Öy, bir twrğan boyı maqtanşaq. Säl birdeñe istep qoysañ. «Käne, erejede ne depti»,— dep dikildep esiñdi şığaradı. Mına bizderge şaş jibertpey qoydı ğoy, äueli. Sen neşinşide oqisıñ?
— Jetinşi klasta.
— Men de jetinşidemin. Al jetinşi klasta şaş jibertpeu masqara emes pe? Atıñ kim?
— Rabiğa.
— Atıñ jaqsı eken. Meniñ atım Satay. Öziñ berirek otırsañşı, beri, men jep qoymaymın. Jelge keuletpey işikti tüymelep al, sonda tez jılınasıñ. Tokta, men jağañdı kötereyin. Äp, mine, endi seni Sibirdiñ ayazı da almaydı. Qane, beri qaraşı mağan, öziñ keremet swlu qız ekensiñ, Rabiğa. Qız suıq qarığannan beter qıp-qızıl bop qızarıp ketti. Betin teris bwrıp:
— Öziñ wyalmaysıñ ğoy taqıldap. Adamnıñ özine sen sonday ekensiñ dep aytuğa bola ma eken,— dedi renişti ünmen küñkildey söylep. Sataydıñ özi de qısılıp qaldı.
— Oy, keşiriñiz. Meniñ sonday bir jaman minezim bar, qoya almay-aq jürmin — dedi sambırlap.
— A nu! Şüu, torı dönen!..
Torı dönen qos ayaqtap şaba jönelgen. Şaqwr-şwqır etken twyağı şanağa qaray qar kesekterin bwrqırata atqılap berdi. Kenet torı dönen işin tartıp, jalt bwrılıp twra qaldı. Qos qwlağı nayzaşa şanşılıp, qalş-qalş etedi. Qamşını üstemelete üyirgen Satay kenet:
— Äne, qasqırdı qara,— dep ayqaylap jiberdi. Dausı sonday quanıştı daurığa şıqtı.
Rabiğa da jalt qaradı.
— Şınında qasqır, ey! — dedi tañdana üreylenip. Jaltaqtap Satayğa qarap qoydı. Anaday jerde şananıñ jolın kesip ötip, bwlarğa samarqau ğana bir qırın qarap qoyıp, swr böri bülkildep ketip bara jattı.
— Ay-au, ayt! — dep esi ketken Satay şananıñ üstinen ırşıp tüsip qala jazdap ayqayladı.
Böri biraz jer bülkildep barıp, bwlarğa nemketti qarap qoyıp, şoqayıp otırdı. Oyına eşteñe kirip şığatın emes, tipti mañğaz.
— Ay-au, ayt! Ayt!.. Uida, küşigim, kä-kä! Ayt, ayt!
— Satay, qoyşı. Bizge qaray jügirip päle qılar.
— Nemene! Qorqasıñ ba?
— Qorıqpağanda.
— Öy-y, nemenesine qorqasıñ? It siyaqtı ğana närse emes pe. Eger wmtılatın bolsa qaq şekeden mına qamşımen birdi tartıp jibersem...— Satay esi qalmay sambırlap ketti.— Özi selt etpeydi-ey, aytaqtağanıña. Nağız arlan böri ğoy. Seniñ qasqırdı birinşi köruiñ be?
— Bıltır qısta alıstan bir ret körgem. Jaqınnan köruim osı.
— Bäli, özimiz talay ret körgemiz,— dep Satay ötirikti de soğıp jibergenin añğarmay qaldı. Artınşa tilin tistey qoydı.— Äy, qoyşı sonı, qasqır da söz bop pa,— dedi onan soñ.— Onan da sabaq jayın söyleseyik te.
Rabiğa qaytadan işikke qımtana oranıp, jağasın köterip aldı. Ädemi piste mwrını qızarıp, üñgir tübinen jıltırağanday bop közderi ğana körinedi. Alğan demi suıq auağa tütinşe bwrqırap şığadı. İşiktiñ bwyra señseñ jağasın aq qırau şaldı.
— Sender tarihtan neni ötip jatırsıñdar?
Rabiğa oylanıp jauap qayırdı.
— Keşe ğana Uat Taylerdiñ köterilisin üyge berdi.
— Bäli, sender artta ekensiñder ğoy, biz onı ötip ketkeli qaşan,— dep Satay maqtanıp qoydı.— Men däl sol Uat Taylerdiñ köterilisin aytıp berip tört alğanmın.
— Sen jaqsı oqisıñ ba? — dep swrap qaldı Rabiğa.
Satay birden jauap qatqan joq.
— Ortaşa,— dedi älden uaqıtta.— Mına tarih, ädebiet siyaqtı pänderden tört, bes... Meniñ şorqaqtaytınım matematika... bir päle, basıma kirmeydi. Kirer edi-au, tipti özimniñ oqığım kelmeydi, bir esepti ayağına deyin şığarğanşa işim pısıp ketedi.
Rabiğa sıñğırlap külip jiberdi. Kişkentay qara közderi oynaqşıp, jwmılıp ketti.
— Al men matematikanı jaqsı körem,— dedi appaq tisterin tügel körsete, basın bir jağına qisaytıp qoyıp.— Bizdiñ matematik ağay meni kanikul kezinde oblıstağı jas matematikterdiñ konkursine jiberemin dep jür.
— Ärine, kitabıñ bolsa, mwğalimiñ jaqsı bolsa, matematikanı da jaqsı oquğa bolar edi. Äytpese, nemene, bizge bir käri äyel beredi. Wrısqaqtığında şek joq endi: Klasqa kirip kelse-aq aqay joq, toqay joq: «Al käne, pälenşiip, taqtağa şıqşı, mına esepti şığarşı», dep digerley jöneledi. Säl şatassañ-aq: «Boldı, bilmeysiñ, otır»,— dep ekini qonjita saladı. Sonsoñ jınıñ wstaydı da tipti oqığıñ da, tüsingiñ de kelmeydi.
— Oy, sen mwğalimderiñniñ bärin jamandap boldıñ ğoy. Jaña direktorıñdı jamandap ediñ, endi...
— Nege, bizde de jaqsı mwğalimder bar. Mäselen, ädebietten beretin ağay. O-o!.. Sen bilmeysiñ ol kisiniñ qanday ekenin.
— Dr-r. Toqtat, qayda apara jatırsıñ, men tüsip qalayın. Jol ayırığına keldik qoy,— dedi küle söylegen Rabiğa atıp twrıp. Satay attıñ basın tarttı.
— Qalay tez kelip qaldıq, ey!
Rabiğa işikti şeşip alıp Sataydıñ qasına qoydı da, şanadan sekirip tüsti.
— Endigi jılı segizinşi klastı qaydan oqisıñ? — dep swradı Satay.
— Audannan.
— Birge oqidı ekenbiz ğoy.
— Men de audannan oqimın.
Rabiğa ketuge ıñğay bildirgen, kenet Satay:
— Sen ölimnen qorqasıñ ba? — dedi.
— Qalay? — dedi tüsinbegen Rabiğa.
— Mısalı, kärteyip öletiniñdi, onan eş uaqıtta tirilmeytiniñdi oylaysıñ ba?
Rabiğa küldi. Tağı da appaq tisterin körsetip, basın bir jağına qisaytıp qoydı.
— Sen qızıq balasıñ, Satay,— dep qadala qaradı.— Sonı da oylay ma eken adam.
— Al men oylaymın.
— İşiñ pısıp, erigetin şığarsıñ.
— Tipti işim pıspay-aq, bügin erteñgisin jolda kele jatıp ta oyladım.
— Söz emes. Men talay ret jol jürip jürmin, biraq eşqaşan oylağan emespin. Oy, toñıp kettim, al raqmet, qoş bop twr,— dep qolın bwlğap öz jolımen jürip ketti.
Satay da şanadan tüsip, torı dönenniñ o jaq, bw jağına şığıp, bel kötermeni turalap, doğanı ırğap kördi. Jal-qwyrığı, qwlağınıñ wşı aq qırau dönen auızdığın qarşıldata şaynap-şaynap, bir-eki ret dür silkine pısqırınıp qoydı. Üsti-basınan aq bu şığadı. Örden biraz alqınıp qalğan siyaqtı. «Januardı asa qısıñqırap jiberippin-au»,— dep ökine oyladı Satay.
Kün sol bwlıñğır qalpı. Qay uaqıt bolğanı da belgisiz. Satay Rabiğanıñ soñınan qaradı. Qız aldı-artına qaramay asığa basıp ketip baradı. Twman basqan meñireu aq dalada jalğız qarayğan sol ğana.
Satay qara işikti iığına jamılıp aldı da, torı dönendi jäyimen sıdırta ayañdatıp jürip ketti. Oyınan Rabiğa ketpey qoydı. «Jaqsı qız eken»,— dep tüydi. Kişirek jotanı asıp barıp kilt toqtadı. Men Rabiğanı sol Birlikke deyin nege aparıp salmadım. At-şanağa bes-altı şaqırım da söz bop pa? Jeldirtip barıp qaytar edim. Kün äli erte şığar. Onıñ üstine bügingidey twmandı suıq künde atamdar bazarğa bara da qoymas».
Ol dereu torı dönenniñ basın keri bwrdı da, şıqpırta osıp-osıp jiberip, eñiske qaray qwyğıta jöneldi. Äne-mine degenşe jol ayrığına da jetti, onan Birlikke qaray bwrıldı. Torı dönen böten jolğa jürgisi kelmey qiqalaqtay berip edi. Satay aqırıp jiberip, qamşımen tağı da şıqpırttı. Öziniñ osı şeşimge kelgenine quana qwlşınıp ketken.
Ayt januar, şuu dedi,
Arındap, torı guledi.
Ol saqılday küldi. Qazir Rabiğanı quıp jetedi. Tağı da oğan qara işikti kigizedi de, auılına aparıp saladı. Jetkenşe ekeui tağı da äñgimelesedi. Biraq torı dönendi qanşa şıqpırtqanımen Rabiğağa jete almadı. Ayaq astı jım-jılas joq. Tek meñireu dalada sozıla jatqan jol ğana. «Apır-au, qayda kete qaldı?» dep mazasızdandı Satay. Älde bwrılğan iz joq pa eken, degen oymen joldıñ eki jağına jaltaqtap qarap keledi. Äri-beriden keyin şıñıltır qardan közi bwldırap, bası aynalğanday boldı.
Osı sät anaday jerden twman işinen şoqiğan bir närse qarañdadı. Torı dönen selt etip osqırıp twrıp qalğan. Söytkenşe bolğan joq, joldan şettep bara jatqan kökjal böri körindi. Bağanağı kökjal bolu kerek. Sataydıñ boyınan tok jürip ötkendey şımır ete qaldı, ne isterin bilmey:
— Attan, attan! Ayt, ayt!..— dep jan därmen dauıstap jiberdi. Biraq qanşa attandadım degenmen tamağına kesek tığılğanday üni şıqpay qaldı. Basınan kötere üyirip qamşısın bwlğadı. Kökjal böri bwl jolı da mañğaz bükeñdep barıp, äudem jerge şoqiıp otırdı da, birtindep qalıp qoydı. Boyın bilegen qorqınış basılğannan keyin Satay tağı da Rabiğanı oyladı. «Apır-au, qayda kete qaldı? Älde qasqır...» Oyın äri qaray jalğastıruğa köñili daualamay twla boyı türşigip, dirildep ketti.
— Rabiğa-a!.. Rabiğa-a!.. Toq-ta-a! — dep ayğay saldı. Biraq tımırsıq daladan dıbıs bolğan joq. Satay ayğaylağan sayın torı dönen qwlağın jımırıp ap, oqtay zımırap keledi. Joldıñ oy-şwñqırı biliner emes. Kişkene şananıñ tabanı jerge tier emes.
— Rabiğa-a!..
Mwnıñ ayqayın meñireygen suıq twman jım-jılas qıp jwtıp jatqan siyaqtı. At twyağınan wşqan qar kesekteri omırauın basıp qaldı. Közin aştırmay keledi.
Endi birde torı dönenniñ şabısı bäseñdeyin dedi. Sonıñ arasınşa ittiñ ürgeni estildi. Äldeqaydan jaqınnan siır möñiredi. Satay attıñ basın tarttı. Bwl kezde «Birlik» kolhozınıñ köşesine de kirgen eken. «Endi ne isteu kerek?» Rabiğanıñ üyin tauıp alıp, kelgen-kelmegenin bilu kerek. Osı kezde bireu tu sırtınan:
— Satay! — dedi.
Anaday jerde ırjiya külip Rabiğa twr.
— Jaña artımızdan meniñ atımdı atap bireu sonşa ayqayladı, sen emessiñ be?
— Iä, men. Sen nemen keldiñ?
— Şanamen. Artımnan kolhozdıñ şanası quıp jetip, soğan otırıp keldim. Tüskenim osı. Al sen nemenege keldiñ?
— Jäy, bir jwmıspen keldim,— dep jaltardı Satay. Bir türli köñili jabırqap, qwlazıp ketti.
— Iä, tipti bwl jaqta eşqanday jwmısıñ joq edi ğoy,— dep küldi Rabiğa. Appaq tisterin körsetip, basın bir jağına qisayttı.— Jür, bizdiñ üyge, şay işip ket.
— Jo, raqmet, atam men apam bazarğa barmaq edi, kütip qalğan şığar.
Rabiğa aq köbik bop buı bwrqırap, selkildey büyirin soğıp twrğan torı dönenniñ basınan sipadı.
— Sen qızıqsıñ, Satay, attı sonşa qinap keregi ne edi?
Satay qwlaqşının jasaurağan közine tüsiriñkirep, teris aynaldı.
— Ber jaqta jolda qasqır jürdi, qasqır,— dedi söziniñ soñın dirildey jwtıp.
— Qorıqtıñ ba? — dedi Rabiğa ayanış bildirip.
— Men be? — dep ayqaylap jiberdi Satay.— Meni qorqıtarsıñ. Mağan deseñ jolbarıs, arıstanıñ tügel örip jürsinşi!..
Onan soñ delbeni qağıp jiberdi de, atın şwğıl bwrıp ala jöneldi.
— Satay, toqtaşı.
— Al, nemene?
Rabiğa tayap kep portfelin aştı.
— Mä, mına algebranı sen al.
— Onı qaytem, keregi joq,— dedi Satay tiksinip.
— Ras aytam. Mä, al. Mende tağı bireui bar üyde. Al, äytpese renjimin,— dedi Rabiğa şınımen renjitindey tür körsetip.
— Mınauıñ qızıq boldı ğoy,— dedi eriksiz külgen Satay.— Al, äkelşi jaraydı, alsam alayın, äytpese sen tağı renjip qalarsıñ.
Ol qız wsınğan kitaptı alıp, qoynına tıqtı.
— Söytip endigi jılı birge oqimız ba? — dedi Rabiğa külimsirep. Onan soñ eskertkendey.— Bayqa, klasta qalıp qoyıp jürme,— dedi.
— Qorıqpay-aq qoy. Klasta men qaldı degenşe zaman aqır boladı dey ber. Eger men şındap oqimın desem, matematikalarıñnıñ bıt-şıtın şığaramın.
Rabiğa basın bir jağına säl qisaytıp, onıñ sözderin küle tıñdap twrdı. Bärinen de osı qılığı wnamdı eken. Satay basın izep, oğan közin bir qısıp qoydı da, ernin jımqırıp ısqırıp jiberdi. Torı dönen ala jöneldi.
Qaytar jolında, älgindegi qasqırdıñ izine tüsip jol jağalap ketip bara jatqan eki salt attı kezdesti. Asınıp alğan mıltıqtarı bar. Totıqqan öñderi qatulı körinedi. Sataydıñ janınan ekeui de ündemey ötip ketti. Torı dönen şaldığıp qalğan siyaqtı, bülkil jelisinen auğan joq.
Däp zirattıñ twsınan ötken kezde Satay öziniñ erteñgi oyların, Rabiğağa aytqan sözderin eske aldı.
— Şınında da basqa oylaytın närse tausılğanday ölimdegi şaruam qanşa edi, ey — dep kübirledi.
Kenet oğan: zirattıñ işindegiler tegis sırtqa şığıp, tizilip qarap otır-au degen şälkes oy keldi. Ärine, bwl olardı köre almaydı, al olar mwnı körip otır. Satay kişkentay küninde käri äjesinen közge körinbey jüretin aruaqtar jaylı köp ertegi estigen-di.
— Bäri ötirik sonıñ, nadandıq,— dep tağı da kübirledi. Sonda da jüregi daualamay teris qarap otırdı. Boyın ter buıp, tırs etken dıbısqa elegize qwlaq türumen boldı. Biraq qorıqqandığın bildirip, attı qısağan joq. Sol bir qalıptı bülkil jelispen ötti.
Üyge kelgende äkesi qalıñ kiinip, kümis belbeuin buınıp esik aldında twr eken.
— Neğıp keşiktiñ osı twrğan jerge, sonşa,— dedi zekigen ünmen.— Jük tartqasıñ ba, attı qinap tastapsıñ ğoy?!
Satay şanadan sekirip tüsip, qoynındağı algebranı alıp körsetti de:
— Kitap aldım,— dey saldı.
Mwnan äri äkesiniñ küñkiline qwlaq aspastan ısqıra ändetip üyge kirip ketti.
Derekközi: http://madeniportal.kz
Abai.kz


text:
«Qırımtatar qadın-qızlar birligini» Gasprinskiy Cumhuriyet qırımtatar kütüphanesiniñ territoriyasında yerleşken ofisinden quvalar.
Bir-eki afta evelsi ofislerinde elektrik ve qızdıruv sisteması kesildi. Şimdi ise yerni boşatmağa talap eteler. «Kütüphane reberligi böyle qarar aldı. Bizni çoqtan quvacaq olalar, şimdi ise bizni qouraycaq kişi yoq, muracaat etecek kişimiz yoq... 20 yıl devamında balalar, qartlar, öksüzlerge yardım ete edik. Muhtac insanlarğa tonnalarnen gumanitar yardım berdik», - ayta teşkilât reisi Safinar Cemileva, Ukraina prezidentiniñ qırımtatar halqı işlerinden vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ ömür arqadaşı.
«Qırımtatar qadın-qızlar birliginiñ» hadimleri teşkilâtnı quvmaq teşebbüsi kütüphane reberligine degil, yerli akimiyette oturğan qırımtatar memurlarına ait, dep tüşüneler.
«Qırımtatar qadın-qızlar birligini» quvalar (fotogalereya)
«Qırımtatar qadın-qızlar birligini» Gasprinskiy Cumhuriyet qırımtatar kütüphanesiniñ territoriyasında yerleşken ofisinden quvalar.


text:
Bunı Qırım «akimiyetine» yaqın olğan «Krıminform» saytı bildirdi.
«Bizler gumanitar yardımnı alıp ketmek yollarnı qıdıramız, çünki tünevin Donetsk, ve acele yardımğa muhtac olğan Kramatorsk sakinleri yükni Rusiyede ala bileceklerini aytqan ediler. Tünevin bu şeerlerden kelgen malümatqa köre, olarnı er taraftan sarıp aldılar, ve olarğa çıqmağa imkân bermemek içün sıñırnı qapattılar», – dedi Roslâkov.
Onıñ aytqanlarına köre, bugün gumanitar yardımnı yetkizüv yollarnı qıdıralar.
«Bizler Donbasstan kelgen uzun cedvelge köre ilâc toplaymız. Bu cedvelde, eñ evelâ, yaralanğanlar içün ilâclar mevcut», – dep ayttı Roslâkov.
Aqyar «halq imayesi» bergen malümatqa köre, bugün aman-aman 500 insan Donbass ve Lugansk vilâyetine ketti.
Bazar künü, iyün 1-de, Aqyardaki Donbass sakinlerine qol tutuv mitinginde çıqışta bulunğan «Qara deñiz yüzü» kazaklar atamanı Anatoliy Mareta azırlanmaq, raatlanmamaq ve beden terbiyesinen oğraşmağa çağırdı.


text:
BMO dönya tınıçlığına xezmät itsen
21nçe sentyabr’ köne Bötendönya tınıçlıq köne bularaq qotlana
Gitler çorındağı Germaniyanıñ Pol’şağa suğış açqan könneñ yıllığı êlekke Sovet blokı äğzase illärdä häm Törkiyädä “Bötendönya tınıçlıq köne” bularaq qotlana. İkençe Bötendönya suğışınnan soñ başqa suğışlarnıñ bulmawı öçen Berläşkän Millätlär Oyışmasınıñ tözelüe ğomum bularaq şaqtıy suğışnıñ çığuın häm cäyelüen totqarladı. Moña qaramastan yänä dä waqıt waqıt regional’ bäreleşlär häm suğışlar da yäşände.
Berläşkän Millätlär Oyışması tözelgän çaqta tigezlek nigezennän mäxrüm räweştä 5 äğza il BMO İminlek şurasın buldırdı. Bu wazğiyätkä qarata şaqtıy ilneñ tänqitläwenä qaramastan bügenge köngä qadär İminlek şurasınıñ 5 daimi äğzase wazıyfasın başqara.
Fälästin mäs’äläsendä bulğanı kebek şuşı 5 äğzadän berseneñ totqarlawı belän urtaq qararlar qabul itelä alınmıy.
Törkiyä İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğannıñ köçle räweştä beldergän “Dön’ya 5tän zurraqtır” fikere soñğı yıllarda artqan yaqlaw kürä.
Telägebez – dönya tınıçlığın saqlawda bik zur ähämiyäte bulğan Berläşkän Millätlär Oyışmasınıñ tağın da ğadel, tigezlek däräcäle häm tarafsız qorılışı belän bötendönya tınıçlığına xezmät itüe.


text:
Pavlodar oblısında örtten keyin barlıq mektepter tekseriledi
PAVLODAR. QazAqparat - Ertis awdanınıñ Ertis awılındağı № 3 orta mektepte bolğan örtten keyin oblıstağı barlıq oqw ornında örtke qarsı qawipsizdik tekseriledi, dep xabarlaydı QazAqparat pavlodarnews.kz silteme jasap.
Bul twralı öñirlik bilim berw basqarmasınıñ basşısı Dinïslam Bolatxanulı Feysbwktegi paraqşasında jarïyaladı.
«Oqıs jağday orın alğannan keyin barlıq oqw ornın tekserw usınıldı. Munday jayttıñ qaytalanwına jol bermew qajet. Sonday-aq, bilim berw mekemeleriniñ basşılarına balalardıñ qawipsizdigi üşin qızmetkerlerdiñ jawaptı ekenin eske salğım keledi. Qazirgi tañda elektr jelileri tekserilwde. Ekinşi awısımdağı oqwşılar üşin sabaq bolmadı. Düysenbi küni eki awısımda da sabaq ötkiziledi», - deydi Dinïslam Bolatxanulı.
Eske sala keteyik, ört qosalqı ğïmaratta elektr sımdarınıñ tuyıqtalwı saldarınan şıqqan. Bul şağın bölmede texnïkalıq qızmetkerler kïim awıstıradı. Mektep äkimşiligi derew äreket etip, ört söndirwşiler kelgenge deyin mekteptegi barlıq 219 adamdı sırtqa şığarıp ülgergen. Onıñ işinde 187-si bala, 23-i pedagog jäne toğızı - texnïkalıq qızmetker. Abıroy bolğanda, barlığı din aman.
Qızıl jalın 25 şarşı metr awmaqtı şarpığan. Sağat 11.30-da bastalğan tilsiz jaw 15 mïnwttıñ işinde tolığımen söndirildi.


text:
Rusiyeniñ nezaretinde çalışqan Aqmescitniñ Kiev rayon mahkemesi qarşısında yüzden ziyade adam toplaştı. Failler oktâbrniñ 11-nde, Rusiyede ve istilâ etilgen Qırımda yasaqlanğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ azalığında şeklenip, Bağçarayda tevqif etilgen qırımtatarlarğa destek bildirmege keldi. Keçende tutılğan şahıslar endi mahkeme binasına ketirilgen. Bunı o yerde bulnğan qırımtatar faili Zair Smedlâyev Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
«Birinci Gazel maşnasından mabus çıqarılğanda, neiçündir, başına çuval keçirilgen edi, artından daa bir-qaç maşna keldi. Mabuslarnıñ çıqarılğanı körünmesin dep, er tarafnı qapatqanlar. Bir-qaç yüz adam toplaştı. Ne tünevinki apis etüvler, ne de para cezaları adamlarnı qorquzmadı, adamlar tura, bekley, öz destegini bildire. Bir yıl evelsi apis etilgen sözde«yaltalı dörtniñ» soy-sop, yaqınları bu yerdeler. Tünevin tevqif etilgenlerniñ soy-sopı ve yaqınları endi mahkeme binasına kirgen, bese-belli tezden mahkemeler başlanacaqtır», – dedi Smedlâyev.
Toplaşqanlarnı rus silâlı hızmetçileri nezaret ete, olarnı tenbiyeley – «pek toplanmamağa» rica ete.
Oktâbrniñ 11-nde, çarşenbe künü, saba Bağçasarayda rus silâlı hızmetleri bir-qaç qırımtatarınıñ, musulmannıñ evinde tintüv keçirgeni malüm oldı.
O yerde rus uquq qoruyıcıları, tintilgen evlerniñ yanına kelgen adamlarnı tutıp, eñ azından 8 kişini tevqif etken.
Rus haber vastaları, Rusiye Federal telükesizlik hızmetiniñ (FSB) matbuat hızmetine atıf etip, Qırımda silâlı hızmetler Rusiyede ve onıñ işğaline oğrağan Qırımda yasaq etilgen«Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ Bağçasaraydaki üceyresini yoq etkenlerini haber etti.
Advokatlar, tevqif etilip, tintüvden soñ FSB-ge ketirilgen altı adam rus silâlı hızmetlerinde Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınen bağlı olğanında şeklengenlerini tasdiqladı.
Qırım yarımadası Rusiye tarafından istilâ etilgen soñ, yarımadada FSB tarafından muntazam surette jurnalistler, failler, cemaatçılar tintile ve sorğuğa çekile. Uquq qorçalayıcılar rus silâlı hızmetlerniñ böyle areketleri siyasiy sebeplerden yapılğanını ayta.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek oğrunda terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsizce taqip etilgenini aytalar. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etken edi.


text:
Kanada tış işleri naziri Chrystia Freeland dekabrniñ 7-8 künlerinde Venada 24-nci OSCE (OBSE) Nazirler şurasında iştirak etip, Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaqına ve insan aqlarına hususiy diqqatnı ayırmaq istey. Bu, dekabrniñ 3-nde Kanada Tış işleri nazirliginiñ saytında bildirile.
Degerliklerimiz ve menfaatlarımız kettikçe daa sıq dava etilgen dünyada Kanadanıñ Avropa ittifaqdaşlarınen ortaqlığı bugün er zamankinden daa muimdim. Men, Kanadanıñ halqara nizamı, demokratik ürriyetler ve transatlantik emekdaşlıq ile havfsızlıqnıñ tarafdarı olğanını tasdiqlamaq içün imkânını sabırsızlıqnen bekleyım», – dep ketire Freelandnıñ sözlerini Kanada tış işleri muessisesiniñ matbuat hizmeti.
Ondan ğayrı, dekabrniñ 4-nde Kanada Tış işleri naziri Brüsselde Kanada ve AB nazirleriniñ Umumiy komitetini ziyaret etmege planlaştıra ve dekabrniñ 5-6 künlerinde NATO ülkeleri tış işleri nazirleriniñ körüşüvinde iştirak etecek.
Halqara teşkilâtları Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar qullandı. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, oña «tarihiy adaletniñ tiklenmesi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevralniñ 20-sini, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
Qırım cumhuriyet ilmiy kütüphanesine ukrain yazıcısı İvan Frankonıñ adını qaytardılar. Bu ad kütüphanege 1956 senesi berilgen edi ve yaqında müessise ğayrıdan qayd etilgende lâğu etildi.
Bunı Qırım.Aqiqat mühbirine kütüphane hadimleri bildirdiler.
Olarnıñ aytqanına köre, eski levhalarnı yerine qoydılar.
Kütüphane reberligi ile bağ yoq. Hadimlerniñ aytqanına köre, Rusiye Federatsiyasınıñ medeniyet nazirligi yerli akimiyetniñ «ukrain şeylerinen bütünley vedalaşmaq» ıntıluvlarını ögrengen soñ kütüphanege Franko adı qaytarıldı.
Malüm olğanı kibi, «İ.Ya.Franko adına universal ilmiy kütüphane» Qırım cumhuriyet müessisesi yoq etilgen soñ «Qırım cumhuriyetiniñ universal ilmiy kütüphanesi» medeniyet müessisesi olaraq çalışmaq kerek edi. Bu aqqında malümat kütüphane saytında derc etildi.
İşbu malümatqa köre, yoq etüv komissiyasınıñ reisi müessise müdiri Lüdmila Drozdova edi. Yoq etüv qararı Qırım «nazirler şurasınıñ» 2014 senesi avgust 19-ğa ait qararğa esaslanıp qabul etildi.
Kütüphane adınıñ deñiştirilmesi tenqitke oğradı. Qırımnıñ baş kommunisti Leonid Graç Rusiye prezidenti Vladimir Pütinge muracaatta bulunıp, yarımadada «medeniy vandallıqnı» toqtatmağa rica etti.


text:
Oktâbr 4 künü Herson vilâyeti ve işğal etilgen Qırım ile arasında memuriy sıñırda, Çonğar kiriş noqtasında, Qırım qamaçavınıñ faalleri «Porsche» maşinasını toqtattılar.
Bunı Qırım.Aqiqat mühbirine Pravıy sektornıñ azalarından biri bildirdi. Saat 17:00 ukrain nomeraları ile maşina aydavcısı işğal etilgen yarımadağa kiriş sistemasını körmemezlikke urıp, blokposttan keçecek edi. Faaller demir ağını köterdi, bundan sebep «Porsche» köpçekleri teşildi ve maşina artıq areket etip olamadı.
Maşinada Rusiye Federatsiyasınıñ pasportları olğan eki yolcu bar edi. Faaller militsiya hadimlerini çağırdı.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler. Afta devamında Qırım ile memuriy sıñırdan bir yük maşinası bile keçmedi.


text:
Qırğızstan sırtqı ister mïnïstri otstavkağa ketti
BIŞKEK. QazAqparat - Qırğızstan sırtqı ister mïnïstri Erlan Abdıldaev otstavkağa ketti, dep xabarlaydı QazAqparattıñ menşikti tilşisi Qırğızstan SIM baspasöz qızmetine silteme jasap.
«Qırğız Respwblïkasınıñ sırtqı ister mïnïstri qızmetin 6 jıl atqarıp, öz erkimmen lawazımnan ketw twralı ötiniş jazdım. Memleket basşısı otstavkanı qabıldadı. Äriptesterime, eñ aldımen Qırğız Respwblïkası Sırtqı ister mïnïstrligi jüyesiniñ barlıq qızmetkerlerine alğıs aytamın. Mağan senim artıp, qoldağandardıñ barşasına raxmet!», - delingen Erlan Abdıldaevtıñ baspasözge bergen mälimdemesinde.
Baspasöz qızmeti otstavkanıñ sebebin aytpay otır. Keşe Qırğızstan prezïdentiniñ apparatı Sırtqı ister mïnïstrligi jäne Qırğızstannıñ Oñtüstik Koreyadağı elşisi Kılıçbek Swltannıñ ündewleri boyınşa Qawipsizdik keñesiniñ xatşılığı jürgizgen tekseristerdiñ qorıtındıların jarïyaladı. Tekseris Qırğızstan prezïdentiniñ tapsırması boyınşa jürgizilgen. Onda tek Qırğızstan elşisiniñ jumısında ğana emes, jalpı Sırtqı ister mïnïstrliginiñ jumısında da kemşilikter anıqtalğan. Atap aytqanda, Qırğız Respwblïkasınıñ Qawipsizdik keñesi xatşılığı ökilderiniñ mälimdewinşe, «Sırtqı ister mïnïstrligindegi kemşilikter twralı aqparattardı aldın ala tekserw eldiñ sırtqı sayasï vedomstvosınıñ özekti problemalarınıñ birin - SIM jüyesinde tïyanaqtı kadrlıq sayasattıñ joq ekenin, sondıqtan mïnïstrlikten «qızmettik» sïpattağı aqparattardıñ jïi sırtqa şığwınan körinetin keri saldardı aşıp körsetti».
Sonday-aq «Qırğız Respwblïkası SIM basşılığınıñ jumısında kadrlardı iriktep alw jäne ornalastırw boyınşa aytarlıqtay kemşilikter, sırtqı ister mïnïstriniñ öz qolastındağı qızmetkerlerdiñ zañdı buzwına obektïvti reakcïyasınıñ azdığı anıqtalğan».
Qırğız Respwblïkası Sırtqı ister mïnïstrliginde anıqtalğan, sonday-aq K. Swltannıñ Qırğız Respwblïkasınıñ Malayzïyadağı jäne Koreya Respwblïkasındağı dïplomatïyalıq mïssïyasınıñ basşısı bolıp jumıs istegen kezde jol bergen kemşilikteriniñ materïaldarı qaraw jäne quqıqtıq bağa berw üşin Qırğız Respwblïkasınıñ Bas prokwratwrasına jiberiledi.


text:
Qırımda «fevral 26 işi» baqılacaq Yüksek mahkemeniñ birinci toplaşuvına insanlarnı saylap alalar, mahkemege kirecek tuvğanlar bile saylana. Zalda yer yoq deyler, dep haber ete Qırım.Aqiqat.
Toplaşuv zalınıñ yanında ayatta aman-aman 60 kişi tura, adamlar olarnı da içeri almağa talap eteler. «Yol beriñiz!» – dep qıçıralar qadınlar. Mahkeme bekçileri zalda yer olmağanını bildire. Mahkeme temsilcileriniñ aytqanına köre, zalda zarar körgenler otura. Mahkümlerniñ babaları mahkeme temsilcileri ile devamlı davalaşsa da, zalğa kiremediler. Ahtem Çiygoznıñ ömür arqadaşı ve 12 yaşında oğlu zalğa kirip oldılar.
Dekabr 28-de Aqmescitteki Qırımnıñ Yüksek mahkemesinde «fevral 26 işiniñ» birinci mahkeme toplaşuvı keçirile. Onlarnen insan mahkümlerge qoltutmağa keldi.
Rusiye taqiqatçıları Mustafa Degermenci, Ali Asanov ve Ahtem Çiygoznı 2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamenti binası yanında Ukraina topraq bütünliginiñ tarafdarları ve «Rus birligi» firqasınıñ faalleri iştirak etken çoq biñli mitingde yüz bergen «kütleviy çatışmalarda» iştirak etüv ile qabaatlaylar.
Aqmescit mahkemesi üçüniñ de apis cezası müddetini bir qaç kere uzatqan edi. «Fevral 26 işi» iştirakçileriniñ adliyecileri birinci instantsiya mahkemesiniñ qararına apellâtsion şikâyet bergen ediler. Faqat yalıñız bir kere Qırımnıñ Yüksek Mahkemesi Çiygoznıñ adliyecisi bergen muracaatnı qısmen qarşılap,Meclis reisi muavininiñ apiste yatuv müddetini noyabr 19 künü yerine avgust 19-na qadar qısqarttı. Lâkin birinci instantsiya mahkemesi apis müddetini tekrar noyabr 19-na, soñra ise – 2016 senesi yanvar 29-naqadar uzattı.


text:
Assambleyanıñ depwtattıq tobı öñirlerge saparlaydı
ASTANA. QazAqparat - QXA-nıñ depwtattıq tobı QXA Xatşılığımen birlese Memleket basşısı Joldawın tïimdi jüzege asırwğa bar küş-jigerin saladı. Bul twralı Parlament Mäjilisi törağasınıñ orınbasarı Vladïmïr Bojko mälim etti, dep xabarlaydı QazAqparat.
«17-27 qazan aralığında öñirlerge sapar kezinde Joldawdıñ ïdeyaları men QXA respwblïkalıq keñesiniñ ündewine ekpin qoyu kerek. Osı orayda bul bağıtta qarastırılıp jatqan zañ jobaları twralı egjey-tegjeyli tüsindirgen jön», - dep toqtaldı V. Bojko Parlament Mäjilisinde ötken QXA depwtattıq tobınıñ otırısında.
Sonımen qatar ol QXA keñesi mañızdı maqsat retinde älewmettik jelilerde, BAQ-tarda Joldaw taqırıbın belsendi nasïxattawdı belgilegenin atap ötti. Munımen qosa, QXA xatşlığı, etnomädenï birlestikter jumıs josparına qajetti özgerister engizw eskerilgen.
«Sonımen qatar, Joldaw ayasında 2019 jılı Jastar jılı dep jarïyalanğandıqtan, QXA-nıñ «Jañğırw jolı» jastar qozğalısı aldında turğan problemalardı joyuğa qoldaw jasaw kerek», - dedi V. Bojko.
«QXA-nıñ depwtattıq tobı QXA Xatşılığımen birlese Memleket basşısı Joldawın tïimdi jüzege asırwğa bar küş-jigerin saladı», - dep tüydi Mäjilis törağasınıñ orınbasarı.
Eske sala keteyik, Memleket basşısı Nursultan Nazarbaev 2019 jıldı Jastar jılı dep jarïyalawdı usındı.
Budan burın xabarlanğanday, depwtattar öñirlerge saparlağan kezde balabaqşalardıñ beynebaqılaw qurılğılarımen jabdıqtalwına nazar awdaradı.


text:
Büyük Britaniya Ukrainağa qoşma arbiy yardım kösterecek, – dep ayttı çarşenbe künü, fevral 25-te, Büyük Britaniya mudafaa naziri Michael Fallon.
«Bizler Ukrainağa arbiy yardım kösterecekmiz, qısqa müddetli talimler keçirilmesi içün mesleatçılarımıznı ve taqımlarımıznı yollaycaqmız. Bunı Ukraina ükümeti istegen edi», – dep qayd etti Fallon.
Radio Svoboda bildire ki, Büyük Britaniya mudafaa naziriniñ aytqanına köre, bu yardım martnıñ ortasından itibaren kösterilecek. O, letal silâ berilmeycegini qayd etti.
«Bizler neletal yardım kösterecekmiz», – dep qayd etti Michael Fallon.
Fevral 24-te Britaniya baş naziri David Cameron dedi ki, Britaniya arbiyleri ukrain arbiylerine mesleatlar berecekler.
Fevral 12-de Ukraina, Frenkistan, Almaniya ve Rusiye liderleri Donbassta fevral 15-ten itibaren ateş toqtatılması aqqında añlaştılar. Rusiyege qoltutqan separatistler ve Rusiye ordusı Donetsk vilâyetiniñ Debaltsevo şeerine ücüm etmege devam etip, ukrain askerlerini çekilmege mecbur ettiler.
Separatistler ukrain tarafını rejim bozulmasında qabaatlaylar. Rusiye ise mezkür añlaşmalarnıñ yalıñız «kefili» olğanını ayta.
Ukraina ve Ğarp Rusiyeni Donbasstaki separatistlerge yardım kösterilmesinde qabaatlaylar. Moskva bunı red ete. Rusiye dey ki, Donbassta yalıñız «göñülliler» cenkleşe bile.


text:
İşğal etilgen Aqmescitte, Lenin meydanında, cumaaqşamı, sentâbr 25-de, qırımlı bir kişilik numayışqa çıqtı. Qırım.Aqiqat mühbiriniñ malümatına köre, adam bunı akimiyetniñ diqqatını celp etmek içün yaptı. Ellerinde o «S.V. Aksönov ile körüşüvni talap etem» degen plakatnı tuta.
Qırım.Aqiqat saytına 45 yaşında olğan Aqmescit sakini Reşat Useinov añlatqanı kibi, böyleliknen o mesken ile bağlı meseleni çezmege istey.
Reşat Useinov Aqmescitniñ geriatriçesk istiraat evinde yaşay. Onıñ aytqanına köre, bu müessisede oña, alil insan olğanı sebebinden, bir yerli oda berilmeli, faqat istiraat eviniñ yolbaşçılığı Useinovnı binadan çıqarmağa istey.
«Belkemigim sınıq. İçkici ile bir odada yaşayım, neticede daima ziddiyet ve dögüşler yüz bere. Saqat insanım, bu sebepten maña bir yerli odanı bermeliler, bu qadar. İstiraat eviniñ müdiri meni çıqarmağa istey, barıp çalışmaq kerekligimni ayta», – dey Reşat Useinov.
Adam qırım memurları ile aprelden körüşüvni beklegenini qayd etti, amma olardan yalıñız bir manaçıqlarnı eşite. Reşat Useinov, meselesi çezilmeycegine qadar, meydanğa çıqmağa niyeti olğanını bildirdi.


text:
Bugün bütünukraina motoyürüşi keçirilecek. O Ujgorodda başlanıp, Zaporojyedeki Hortitsa adasında bitecek.
Baykerler bütün Ukrainanı keçmek, Mariupoldeki ukrain askerlerni ziyaret etmek, Çonğardaki Qırım memuriy sıñırına barıp yetmek niyetindeler.
Motoyürüşniñ teşebbüsçi Nikolay Spiridonov Azatlıq Radiosına aytqanına köre, mototsiklcılar ukrain ve qırımtatar bayraqlarınen ketecek. Yürüşniñ soñunda bu bayraqlar Hortitsa adasında köterilecek..
“Öz misalimiznen biz tasdıqlayıq ki, qaysı bir milletke ait olsaq da, qaysı bir tilde laf etsek de, ep bir birleşememiz mümkün. Eñ esası – biz ukrainalılar, Ukraina vatanperverleri. Ve bütün memleketi ötüp keçecek motoyürüş bunı köstere. Aynı zamanda ukrain qoruyucılarına ürmetimizni ifadelemege isteymiz. Planlarımızda - mudafaanıñ üçünci sırasına barıp, andaki askerlerimizni ziyaret etmek, qonuşmaq ve unutulmağanlarnı köstermek”, - dedi Nikolay Spiridonov.
Motoyürüşniñ teşkilâtçıları iç bir siyasiy küçke bağlı olmağanlarını belgileyler. Baykerler ukrain şeerlerinde yürüş destek körecegine ve başqa ukrain mototsiklcilar qoşulacağına ümüt eteler.


text:
Aktsiya
Aktsiya – bul ha'reket etiw mu'ddeti belgilenbegen, aktsionerlik ja'miyettin' ustavlıq kapitalına yuridikalıq yamasa fizikalıq shaxs ta'repinen belgili u'lestin' qosılg'anın tastıyıqlaytug'ın, usı ja'miyettin' mu'lkine onın' iyesinin' qatnasıwın tastıyıqlaytug'ın ha'm og'an dividend alıw, a'dette, bul ja'miyetti basqarıwg'a qatnasıw huqıqın beretug'ın bahalı qag'az. Yag'nıy aktsiya – bul aktsionerlik ja'miyet nege iye bolsa, sonın' ba'rin de aktsionerdin' u'lesi, kapitaldın', mu'lktin', da'ramattın' bir bo'legine onın' nızamlastırılg'an huqıqı. Ja'miyettin' o'zi qanshelli jasasa, ol da sonshelli waqıt jasaydı, bul waqıt ishinde usı aktsiyanın' ko'plegen iyeleri almassa da, eger aktsionerlik ja'miyet ashıq tu'rdegi bolsa, onda aktsioner aktsiyalardı ja'miyetke qaytarmaw huqıqına iye. Aktsioner kapitalı bo'linbeydi.
Aktsiyalar emissiyası to'mendegi jag'daylarda: aktsionerleskende, yag'nıy ustavlıq kapitaldı du'ziw ushın aktsionerlik ja'miyetti sho'lkemlestirgende, ma'mleketlik ka'rxananın' aktsionerlik ja'miyetke aynaldırg'anda ha'm ustavlıq kapital (ekilenshi emissiya) ko'beygende a'melge asırıladı.
Ja'miyettin' ustavlıq kapitalı ja'miyettin' aktsionerler ta'repinen satıp alıngan aktsiyalarının' nominal bahasınan qu'raladı. Ja'miyet ta'repinen shıg'arılatug'ın barlıq aktsiyalardın' nominal bahası bir qıylı bolıwı tiyis. Minimal ustavlıq fond (kapital) bizin' respublikamızdın' aymag'ında jan'adan du'zilgen ashıq aktsionerlik ja'miyetler ushın ja'miyet dizimge alıng'an sa'nege nızamshılıq penen belgilengen en' az xızmet xaqının' keminde eki ju'z ese summasın, al jabıq aktsionerlik ja'miyet ushın ja'miyet dizimge alıng'an sa'nege nızamshılıq penen belgilengen en' az xızmet xaqının' ju'z ese summasın qurawı tiyis.
Ja'miyettin' ustavlıq kapitalı aktsiyalardın' nominal bahasın ko'beytiw yamasa qosımsha aktsiyalardı jaylastırıw jolı menen ko'beytiliwi mu'mkin.
Aktsiyalardın' nominal bahasın ko'beytiw jolı menen ja'miyettin' ustavlıq kapitalın ko'beytiw haqqında ha'm ja'miyettin' ustavına tiyisli o'zgerisler kirgiziw haqqında sheshim aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısında yamasa ja'miyettin' baqlaw ken'esi ta'repinen qabıl etiledi, eger ja'miyettin' ustavına yamasa aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısının' sheshimine muwapıq ja'miyettin' Baqlaw ken'esine usınday sheshim qabıl etiw huqıqı berilse. Qosımsha aktsiyalar ja'miyettin' ustavı menen belgilengen ja'riyalang'an aktsiyalar mug'darı sheginde g'ana ja'miyet ta'repinen jaylastırılıwı mu'mkin.
Qosımsha aktsiyalardı jaylastırıw jolı menen ja'miyettin' ustavlık fondın ko'beytiw haqqında sheshim aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısında yamasa Baqlaw ken'esi ta'repinen qabıl etiledi, eger bul ustavta na'zerde tutılg'an bolsa.
Jaylastırılatug'ın qosımsha jay (a'piwayı) aktsiyalardın' ha'm bul tu'rdegi ja'riyalang'an aktsiyalardın' mug'darı (u'lesi) sheginde artıqmashlı aktsiyalardın' ha'r tipinin' mug'darı olardı jaylastırıw mu'ddetleri ha'm sha'rtleri, sonday-aq nızamg'a muwapıq jaylastırılatug'ın aktsiyalardı artıqmashlı satıp alıw huqıqına iye aktsionerler ushın qosımsha aktsiyalardı jaylastırıw jolı menen ja'miyettin', ustavlıq fondın ko'beytiw haqqındag'ı sheshim menen belgilengen bolıwı tiyis.
Aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısında dawıslardın' jigirma bes protsentten aslamına iye ma'mleketke tiyisli aktsiyalar paketi bolg'anda qosımsha aktsiyalardı shıg'arıw jolı menen ja'miyettin' ustavlıq kapitalın ko'beytip barıw tek g'ana mu'lkti basqarıw boyınsha ma'mleketlik komitettin' wa'killigi bolıp tabıladı.
Ja'miyettin' ustavlıq kapitalı aktsiyalardın' nominal bahasın azaytıw yamasa olardın' ulıwma sanın qısqartıw jolı menen, sonın' ishinde aktsiyalardın' bir bo'legin ja'miyet ta'repinen satıp alıp, son'ın ala o'tew jolı menen azaytılg'an bolıwı mu'mkin.
Aktsiyalardın' bir bo'legin satıp alıw ha'm o'tew jolı menen ja'miyettin' ustavlıq kapitalın azaytıwg'a ruxsat etiledi, eger usınday imkaniyat ja'miyettin' ustavında na'zerde tutılg'an bolsa.
Ja'miyet ustavlık kapitaldı azaytıwg'a haqlı emes, eger bunın' aqıbetinde onın' mug'darı ja'miyettin' ustavındag'ı tiyisli o'zgerisler dizimge alıng'an sa'nege belgilenetug'ın ja'miyettin' ustavlıq fondının' nızam menen belgilengen minimal mug'darınan az bolıp qalsa.
Ja'miyettin' ustavlıq kapitalın azaytıw haqqında ha'm ustavına tiyisli o'zgerisler kirgiziw haqqında sheshim aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısında qabıl etiledi. Ustavlıq kapitaldı azaytıw haqqında sheshim qabıl ete otırıp aktsionerlerdin' ulıwma jıynalısı fondtı azaytıw sebeplerin ko'rsetedi ha'm onı azaytıw ta'rtibin belgileydi. Ustavlıq kapitaldı azaytqanda ja'miyetti saplastırg'an jag'dayda na'zerde tutılg'an aktsionerlerdin' ma'plerin qorg'aw sha'rtlerin saqlaw za'ru'r.
Aktsiya - belgili sharayatlarda o'z kapitalların ko'beytiwge, olardı inflyatsiyadan qorg'awg'a imkaniyat beretug'ın bahalı qag'azlardın' birden-bir tu'ri. Aktsiya – aktsionerlik ja'miyettin' aktsionerleri aldında qarız minnetlemesi.
Ja'miyet o'z aktsiyaların satıp alıw huqıqına iye. Biraq bir qatar ellerdin' nızamlarında eger ja'miyet to'lewge uqıpsız bolsa, onda ol o'z aktsiyaların satıp alıw huqıqına iye emes degen reje bar. Eger usınday satıp alıw bul ja'miyettin' to'lew uqıpsızlıg'ına alıp kelgen jag'dayda da tap bunın' o'zi na'zerde tutılg'an. Nızamlarda aktsiyalardı bo'lsheklewge ruxsat etilgen. Aylanıstagı aktsiyalardın' ha'r biri aktsiyalardın' ko'p sanına bo'lingen bolıwı mu'mkin.


text:
Osman Öztunç - Foseptik Çukuru
Sanatçı : Osman Öztunç
Türkü : Foseptik Çukuru
Etiketler : Osman Öztunç - Foseptik Çukuru türkü indir, Osman Öztunç - Foseptik Çukuru türkü dinle, Osman Öztunç türküleri, Foseptik Çukuru mp3 indir, Osman Öztunç türküleri Foseptik Çukuru türküsü, Foseptik Çukuru sözleri, Osman Öztunç mp3 dinle, Osman Öztunç download, Foseptik Çukuru bedava mp3, Osman Öztunç türkü sözleri, Osman Öztunç türkü dinle, Osman Öztunç son albüm indir
Osman Öztunç Türküleri
Osman Öztunç - Yastadır
Osman Öztunç - Ötme Bülbül
Osman Öztunç - Yunus
Osman Öztunç - Züleyha da Kalmışım
Osman Öztunç - Dönersem
Osman Öztunç - Erenler
Osman Öztunç - Ölüm Şarkısı
Osman Öztunç - Farkeyledim
Osman Öztunç - Köroğlu
Osman Öztunç - Sürgünde
Osman Öztunç - Yarınım Yok
Osman Öztunç - Sende Neyi Aradım
Osman Öztunç - Bahtiyarım
Osman Öztunç - İsyan Etmişim
Osman Öztunç - Özmenem


text:
Emine Ceppar- jurnalist, prodüsser, qırımtatar halqınıñ işleri boyunca cemaat faaliyetçisi.
Mayıs 5 künü 1983 senesi dünyağa keldi.
Tasil
2000 - 2006 – Taras Şevçenko adına Kiyev milliy universitetiniñ "Halqara munasebetler" bölügi. Diplom "halqara munasebetler" ve ingliz tili tercimanı bölüklerini alâ baalar ile yekünledi.
2005- "International Visitor Leadership Program"AQŞ Devlet departamenti programmasınıñ iştirakçisi.
2005- "Yaşlar Alternativası" programmasınıñ iştirakçisi, UYUŞ Başı muavininiñ ögrenüvlerni keçti, Kiyev ş.
2008- Halqara munasebetler İnstitutiniñ diplomatlar içün oquv programmasınıñ iştirakçisi,Klingendal, Niderlandı Qırallığı
iş tecribesi
2002 - 2003 – gumanitar sualleri boyunca Birinci baş nazirniñ milliy azğınlıqlar sualleri boyunca yardımcısı, KMU, Kiyev ş.
03.2008 - 01.2010 – Ukraina SKN gumanitar işbirligi ve medeniy Departamentiniñ içtimaiy -gumanitar bölüginiñ üçünci kâtibiniñ ataşe (2010 senesi bala terbiyelevüvi boyunca teneffüs)
2011-2014- "ATR" Qırım telekanalında bir sıra yayınlarnıñ alıp barıcısı
"Zaman" informatsion programmasınıñ alıp barıcısı ve muarriri;
Biznes -vestnikniñ muarriri ve alıp barıcısı;
Miz-Mizlar programmasınıñ müelliflerinden biri ve alıp barıcısı- er aftalıq, meraqlı musafirler ile subet yayını;
Moda aqqında programmanıñ müellifi ve alıp barıcısı;
"PROkino" yayınınıñ müellifi ve alıp barıcısı;
2014 senesiniñ mart-oktâbr ayları videomuarrir, Qırım.Aqiqat saytı baş muarririniñ yardımcısı.
2014 senesniñ fevral 3 kününden başlap "Serbestlik" radiosınıñ jurnalisti, qırımtatarlarnıñ tarihı aqqında "Tugra" yayını ve qırımtatar tili boyunca "Elifbe" yayınınıñ müellifi.


text:
Amerïkalıq swretşi äri professor Sem Van Aken keremet ağaş ösirdi.
Ol bir ağaşta 40 türli jemis ösirwge bolatın ädis oylap taptı. Bul twralı rt.com. saytı xabarlaydı.
Professor qıs bastalmay turıp, bir ağaşqa basqa jemisterdiñ butaqtarın jalğaydı da olardıñ bitisip ketwin kütedi eken.
«Men ağaşqa butaqtardı jalğap, olardıñ güldep ketwin qamtamasız etemin»,- deydi Van Aken.
Bwdan ağaş örik, şabdalı, balşırın, şïe sïyaqtı qırıq türli jemistiñ butaqtarın qabılday aladı.
Öziniñ bul ädisin professor 2008 jılı alğaş ret jasağan eken. Jalpı, qırıq türli jemis ösetin bir ağaştı baptap şığw üşin orta eseppen 5 jıl waqıt kerek. Qazirgi tañda şamamen osınday 16 ağaş ösirilgen eken. Bolaşaqta Van Aken qalada atalğan ağaştan şağın baq ösirwdi josparlap otır.
Kommentarïï