text:
Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov öldürilgen Rusiye muhalifetçisi Boris Nemtsovnıñ hatırasına mart 1-de Moskvada keçirilgen yürüşte iştirak etip olamağanına ve Rusiyege 5 yıllıq kiriş yasağından sebep onıñnen vedalaşıp olamaycağına yazıqsına.
«Dünya kerçek bir Vatandaş ve Küreşçini ğayıp etti!.. Menim mart 3-te de Moskvada Boris Nemtsov ile vedalaşuv merasiminde başımnı egmek imkânım olmaycaq. Dostunı coymaq zor, lâkin Rusiye cemiyetini büyük bir çılğınlıq qaplap alğanda qırımtatar halqını qoruğan, Qırım işğali ve Putin tarafından Ukrainağa qarşı başlatılğan cenkke qarşı çıqqan adamğa temenna etmemek daa zordır», – dep yazdı Çubarov Facebookta.
Meclis reisi Rusiyeniñ yarımada işğaliniñ yıllığı ve bir çoq qırımtatarını vatanında yaşamaq aqqından marum qaldırğan rejim aqqında hatırlattı.
«İşğal etilgen Qırımda bulunğan bütün insanlarnıñ serbestligi ve kelecekke olğan ümütleri alındı. Ahtem Çiygoz kibi eñ cesür insanlar FSB apishanelerine qapatıldı. Boris Nemtsovğa açılğan dört ateş onıñ 87 yaşındaki anası – Dina Yakovlevna Eydmanğa da – açılğan edi. Belki de, sağ ya da ölü qatilniñ adı belli olacaq. Lâkin medeniy dünya biñlernen, on ve yüz biñlernen analarnıñ olarnıñ qız ve oğullarını sağ qaldırmaq içün seyyaremizni er şeyni yoq etken cenkke qaplağan Kreml delisini toqtatmaq kerek», – dep qayd etti Çubarov.
Boris Nemtsov fevral 27-de aqşam Moskvanıñ merkezinde atıp öldürildi. Cinaiy iş açıldı. Ukraina, Amerika Qoşma Ştatları ve Avropa Birliginiñ liderleri olıp keçken adiseden sebep qasevetlenip, cinayetçiler cezasını alacaqlar, dep ümüt eteler.
Rusiye memleketine, şu cümleden Qırımğa kirişini, qırımtatar halqınıñ milliy liderleri Refat Çubarov ve Mustafa Cemilevge, em de bir sıra qırımtatar faal ve uquq qorçalayıcılarına yasaq etti.


c: text/html

text:
İlbaşı Ruxani belän telefonnan söyläşte
Ärdoğan İrannıñ ictimaği xozurı häm totrıqlılığın saqlap qalunıñ ähämiyätenä basım yasadı
Törkiyä ilbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan İran ilbaşı Xasan Ruxani belän telefonnan söyläşte.
Söyläşüdä İranda 28 nçe dekabr’dä başlanğan häm xäzer dä däwam itkän rizasızlıq belderü çaraları turında süz bardı.
Ärdoğan İrannıñ ictimaği xozurı häm totrıqlılığın saqlap qalunıñ ähämiyätenä basım yasadı.
Törkiyä ilbaşı Xasan Ruxaninıñ xalıqnıñ tınıç maqsatlı rizasızlıq belderü xoquqınnan faydalanğanda qanunnarnı cirgä salıp taptamawı kiräklege turındağı belderüeneñ bik urınlı buluın belderde.
İran ilbaşı Ärdoğanğa mäs’älägä qarata iğ’tibarlı buluı öçen räxmätlären citkerde häm protest çaralarınıñ berniçä kön êçendä tögällänüenä ömetlänülären äytte.

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
«Bizler buhrannı al etecek ve zorbalıqnı toqtatacaq er angi teşebbüske açıqmız. AB yuqarı vekili Vaşingtonda buluna, o, cuma künü Berlinde buhran al etilüv muzakerelerinde edi», – dep ayttı Kosyançiç .
Onıñ bildirgenine köre, AB Jeneva añlaşmalarına qol tuta ve olarğa riayet etilmesini talap ete.
Aprel 17-de Ukraina, AB, AQŞ ve Rusiye tış işler nazirleri Jenevada Ukrainadaki vaziyet boyunca añlaşmanı imzaladılar. Vesiqağa binaen, Ukraina şeerlerinde er bir qanunsız silâlı birleşmeleri dağıtılmaq kerek, zapt etilgen ev, soqaq, meydan ve cemaat yerleri boşatılmaq kerek.


text:
Bunı müessisenin matbuat hızmeti bildire.
«Ukraina adliye nazirliginde Rusiye Federatsiyasınıñ Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ işğali sebebinden ziyannı tazmin etken mahsus bölük peyda oldı», - dep bildireler adliye naziri Pavlo Petrenkonıñ sözlerini matbuat hızmetinde.
Bu mesele baş prokuraturasınıñ sabıq yolbaşçıları tarafından qanunsuz yollar ile elde etilgen para ve diger aktivlerniñ qaytaruvı boyunca toplaşuvında muzakere etilgen edi.
Petrenkonıñ aytqanına köre, hırsızlanğan aktivlerniñ qaytaruvı ve ziyannıñ tazmini bir-biri ile sıqı bağlıdır.
«Böyleliknen, biz sabıq akimiyetniñ vekilleri tek Qırımda olğan adiselerge degil de, şarqiy Ukrainada separatist areketlerniñ maliye destegine de bağlı olğanını añlaymız», – dedi o.
Nazir şunı da qayd etti ki, müessisede şimdi halqara qıdıruvda olğan ya da devlet sermiyalarnıñ qanunsız şekilde sıñırdan tış alıp ketüvinen bağlı olğan şahıslarğa nisbeten ğıyabiy cinaiy işniñ qullanması içün qanun leyhasını işlep çıqaracaqlar.
Baş prokurorınıñ vazifesini eda etken Oleg Mahnitskiy toplaşuv devamında Ukraina meydanlığında qayd etilgen sahte şirketlerinden devlet sermiyalarını elde etken bir sıra çetel şirketlerni belgiledi.


text:
Töreğalï Töreäliniñ än keşine qarağandılıq jastar qarsı şıqqan bolatın. Alayda änşiniñ äriptesi Nurjan Kermenbaev öziniñ jeke koncertinde köpşilikten ol üşin keşirim surağan dep xabarlaydı «Revyu» bağdarlamasına silteme jasağan NUR.KZ.
Änşini äriptesteri äldeqaşan keşirip qoyğan. Tipti Töreğalïdıñ atınan köpşilikten keşirim de surağan.
«Töreğalïdiñ özi bilmeytin şığar. Jaqında ğana men de Qarağandıda koncert berip qayttım. Sol kezde Maqpal Jünisova apamız uqsap, men de keşirim suradım. Sondıqtan Töreğalïdiñ än keşine sättilik tileymin», - dedi Kermenbaev.
Kommentarïï


text:
Semeyde jumıssız awıl turğındarı oqıtılıp jatır
SEMEY. QazAqparat - Semeydiñ şalğaydağı eldi mekenderinde jumıssız azamattardı mobïldik bilim berw ortalıqtarı arqılı turğılıqtı jerleri boyınşa oqıtw jürgizilwde, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Semey qalası äkiminiñ baspasöz qızmetinen mälim etkendey, jumıssızdardı turğılıqtı jerlerinde oqıtw Nätïjeli jumıspen qamtw jäne jappay käsipkerlikti damıtwdıñ 2017-2021 jıldarğa arnalğan bağdarlaması ayasında ötkizilwde.
Ağımdağı jılı Semey qalası boyınşa Qaraöleñ, Abıralı, Alğabas, Aqbulaq jäne Aynabulaq awıldıq okrwgteriniñ 70 jumıssız azamatın Elektrotexnïkalıq kolledj mobïldik bilim berw ortalığı arqılı oqıtatın boladı. Ïgeriletin mamandıqtar: elektr jäne gazben dänekerlewşi, aspaz-kondïter, küş jelileri men elektr jabdıqtarınıñ montajdawşısı, elektrondı eseptew maşïnasınıñ operatorı jäne aspazşı.
Bağdarlamağa qatıswşılar memleket tarapınan tegin bilimmen qatar, ayına 16 759 teñge köleminde şäkirtaqı aladı.


text:
Rusiye baş nazir muavini Arkadiy Dvorkoviç Ukrainadan Qırımğa elektroenergiyanıñ berilmesi er angi vaqıtta toqtatıla bilecegi aqqında tüşüne.
Bunı o Rusiye yaqarlıq-energetik kompleksiniñ çalışuv meseleleri boyunca toplaşuv devamında bildirdi, haber ete TASS.
«Ukrainanıñ kergin vaziyeti sebebinden tertibata er angi vaqıtta bozuluvlar peyda ola bile», – dedi Dvorkoviç.
Onıñ aytqanı kibi, şimdi Ukraina ve Rusiye energetikleri arasında Qırım energoteminlevi meselelri boyunca iş munasetebleri bar.
«Biz parasını beremiz, em de ğayet büyük miqdarda»,– dedi o.
Qırım yaqarlıq ve energetika «naziriniñ muavini» Sergey Bedrıh aytqanı kibi, «şimdi Qırımnıñ elektroenergiya teminlevi boyunca bütün muracaatları ukrain energetiklerniñ tarafından yerine ketirile. Elektroteminlev ile problemler yoqtır».
Dekabr 24 künü Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda elektroenergiya teminlevi toqtatıldı. Dekabr 26-da aynı vaziyet tekrarlandı. Bu sebepten qızdıruv, mobil bağ ve internet ile problemler peyda oldı.


text:
Qırımda yerleştirilgen Rusiye orduları gruppirovkasınıñ terkibi, onıñ ucüm operatsiyalarına doğrultılğanı aqqında söylemege imkân bere, deye tüşüne arbiy tarifleyici Pavel Felgengauer. Bu fikirni o, Qırım.Aqiqat Radiosı yayınında bildirdi.
«Qırımda bugün küçlü bir Rusiye gruppirovkası yerleştirilgen. Şu cümleden zemaneviy T-72B3 tankları (sovet tankınıñ zemaneviy modifiktsiyası) bar. Olarnıñ maqsadı, sail mudafaası olmayıp, Qırımdan ucüm etmek olğanı açıq-aydındır. Aviatsiya ve flot, bir taraftan, Bosforğa yönetilgenler, diger taraftan ise, büyük ihtimal ile, (qıtadaki – QA) Ukrainağa da yönetilmek mumkünler. Strategik olmağan nükleer silanın taşıyıcıları ise Qırımda mevcüt. Demek ki, bunı kimse açıqtan söylemese de, büyük ihtimal ile, böyle arbiy yedekler ile anbarlar da bardır», – dep qayd etti ekspert.
Daa evel Rusiye Qara deñiz flotunıñ komandanı Aleksandr Vitko Rusiye Mudafaa nazirliginiñ «Krasnaya zvezda» gazetası içün bergen intervyüde, Rusiye ilhaq etilgen Qırımda, yarımadanı bütün telükelerden qorçalay bilecek gruppirovkanı meydanğa ketirdi, dep bildirdi. Onıñ malümatına köre, bugün yarımadada «Bal» ve «Bastion» gemilerge qarşı sail raketa kompleksleri, «Triumf» S-400 avadan mudafaa raketa kompleksleri, em de deñiz ava quvetleri ve avadan mudafaanıñ aviatsiyaları yerleştirildi.
2014 senesinde Qırım ilhaq etilgen soñ Rusiye yarımadada muntazam surette arbiy talimlerni ötkere. Ukrainanıñ Baş ştabında, Rusiyeniñ Qırımdaki areketlerine qanunsız deyler.
Ukrainada NATO ofisi mudiriniñ muavini Ann-Kristin Bergene, Qırımnıñ arbiyleştirilmesi ve Qara deñiz bölgesinde Rusiye arbiy bulunuvınıñ kenişlemesi munasebeti ile ciddiy endişe bildirdi.
Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğali ve ilhaqını qanunsız tanıp, Rusiyeniñ areketlerini taqbih ettiler. Ğarp ülkeleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı tatbiq etti. Rusiye, yarımadanı işğal etkenini red etip, buña «tarihiy adaletniñ tiklenüvi», dey. Ukrainanıñ Yuqarı Radası 2014 senesi fevral 20 kününi, Rusiye tarafından Qırım ve Aqyarnıñ muvaqqat işğali başlağan künü olaraq resmen ilân etti.


text:
«Çonğar» kiriş noqtası ögünde, Qırım yarımadası tarafından, al-azırda iç bir yük naqliyatı yoq.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, evel yük maşinaları çoq olğan qısımda, yalıñız yengil maşinalar ve avtobuslar tura.
Bunıñ ile qıtaiy Ukraina tarafından ja «Çonğar» kiriş noqtasında yük maşinalar da yoq.
Qırımda Rusiye FSB sıñır idaresi bildirgeni kibi, Herson vilâyeti tarafından alıp barılğan «mal qamaçavı»na baqmadan, kiriş noqtaları «daimiy sürette» çalışmağa devam ete.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.
Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti böyle areketlerni takbih ete, amma yarımada sakinleri «erzaq qamaçavı»nıñ aqibetlerini duymaz, dep tüşüne.


text:
26 aprel’ – tatar şağire Gabdulla Tukay tuğan köne – Tatarstanda kürkäm traditsiägä äverelep, Tuğan tel köne bularaq bilgeläp ütelä. 2015 yılda da bu könne Qazanda yıldağıça Tukay häykällärenä çäçäklär kiterdelär häm şähär üzägendä Şiğriät bäyräme uzdı.
Şiğriät bäyräme bik küp qunaqlarnı, tanılğan şağir häm yazuçılar, ğalimnär, mädäniät häm sänğat ähellären, Gabdulla Tukay icatın söygän keşelärne cıydı. Şähärne äle qoyaş nurlarına kümgän, äle köçle cillär isterep, qar-yañğır börteklären bötergän aprel’ hawasınıñ kisken üzgäreşlärenä karamastan, qullarına çäçäk bäylämnäre totqan qazanlılar Tukay yanına aşıqtı.
Bu atnada Tatarstanğa eşlekle säfär belän ayaq basqan Dağıstan Respublikası başlığı Ramazan Abdulatipov citäkçelegendäge zur delegatsiä, Törekmänstan parlamentınnan ber törkem wäkillär, Tatarstan Yazuçılar berlege tarafınnan oyıştırılğan Xalıqara törki telle yäş yazuçılar festivalenä çaqırılğan icatçılar da Tukaynıñ tuğan könenä bağışlanğan tantanalarda qatnaşu mömkinlegenä şat ide. Alar Tatarstan Däwlät Sovetı räise Färit Möxämmätşin, TR Prem’yer-ministrı urınbasarı, TR mäğärif häm fän ministrı Engel’ Fättaxov, TR mädäniät ministrı Ayrat Sibağatullin belän berlektä iñ elek Qazannıñ Tukay baqçasındağı şağir häykälenä çäçäklär saldı. Annan soñ Tatar däwlät opera häm balet teatrı yanındağı Tukay häykälenä yul aldı. Biredäge traditsion Şiğriät bäyräme dä häykälgä çäçäklär quyudan başlanıp kitte.
Uram isä görläp tordı: tatar kitapları säwdäse yanında Tatarstannıñ törle rayonnarınnan maxsus şuşı bäyrämdä çığış yasarğa dip kilgän fol’klor ansambl’läre häm ğarmunçı ağaylar xalıqnı cırlattı da, biette. Äytergä kiräk, bu könne Qazanda bula almağan keşelär Şiğriät bäyrämen «Tatarstan Yaña ğasır» telekanalınnan turı translyatsiädän qaradı.
Bäyräm säxnäsennän respubliqa citäkçelege isemennän tatarstanlılarnı häm başqala qunaqların sälamläp, Tuğan tel köne belän qotlaw süzlären Tatarstan Däwlät Sovetı räise Färit Möxämmätşin citkerde.
— İnde distä yıllar bez 26 aprel’ könne böek şağirebez istälegen xörmät itep, Şiğriät bäyrämenä cıyılabız. Bezne qar da, yañğır da qurqıtmıy, çönki Tukayğa mäxäbbätebez çiksez, anıñ icatı, äsärläre bügen dä üzeneñ aktual’legen yuğaltmıy. Tukay tuğan könen Tuğan tel köne itep ütkärü zamança tormışta ayıruça ähämiätle. Tatarstanda bez tatar telen däwlät tele däräcäsenä kütärdek, balalar baqçaları, mäktäplärdä tatar tele uqıtıla. Şulay uq başqa millätlärgä dä üuuml;z ana tellären öyränergä mömkinleklär tudırıla. Äytik, Tatarstan Xalıqlar duslığı yortında eşläwçe Yakşämbe mäktäbendä bügen unsigez telne üzläşterergä bula. Ana tele ul — bezneñ äbi-babalarıbızdan miras bulıp qalğan xäzinä, häm bez anı saqlarğa tieş. Tatar telen belsäk kenä tatar digän millät saqlanıp qalaçaq. Şuña kürä Tukay telen qamil belik häm berdäm bulıyk! — dip teläde Färit Möxämmätşin.
Qazannıñ balalar baqçaları häm mäktäp uquçıları muzıykal’ çığışları belän ürelep barğan bäyrämdä Qazaxstan, Qabardin-Balqar, Çuaşstan, Saxa (Yäqutiä) Respublikaları, Dağıstan xalıqları isemennän dä Tukay tuğan köne uñayınnan cılı süzlär äytelde.
— Tatarstan – soñğı yıllarda xalıqnıñ tınıç-imin tormışın tä’min itkän, iqtisadın nığıtqan aldınğı töbäklärdän berse. Min Tatarstan täcribäsen öyräner öçen inde ikençe tapqır Qazanğa kiläm. Bu tırışlıqlarnıñ qaderen belegez dip äytäsem kilä. Tukay icatı belän dä min yaxşı tanış, aq saqallı qart sıman aqıllı fikerlären uqığanda, alarnı 27 yäşlek yeget yazğanına ğacäplänäseñ, soqlanasıñ. Mondıy keşelär xalıqqa päygambär itep cibärelgän, çönki alarnıñ yöräge millätneñ bügengesen, kiläçägen qayğırtıp tipkän. Tatarlarğa berqayçan da üz ana telen häm Tukaynı onıtmawların telim! — dide Dağıstan Respublikası başlığı Ramazan Abdulatipov.
Qazaxstan Yazuçılar berlege räise urınbasarı, şağir Ğalim Caylıbay, Qabardin-Balqar Respublikası Yazuçılar berlege räise urınbasarı şağir Abdullah Begiev tamaşaçılar iğtibarına Tukayğa bağışlap yazğan şiğırlären täqdim itsä, Çuaşstannıñ xalıq şağire Yuri Semender Tukaynıñ «Çın wä Yalğan» şiğıren çuaşçağa tärcemädä uqıp kürsätte.
Mäğlüm bulğança, Tatarstannıñ Gabdulla Tukay isemendäge Däwlät premiäseneñ 2015 yılğı laureatların iğlan itü häm büläkläw tantanası ber kön aldanraq, 25 aprel’dä, Tatar däwlät opera häm balet teatrında ütkärelgän ide. Bıyıl G.Tukay premiäsenä şağirä Klara Bulatova, rässam İrina Kolmogorseva häm opera häm balet teatrında «Altın Urda» baletın säxnäläştergän icat törkeme layık buldı. Laureatlarnı Şiğriät bäyrämendä dä alqışladılar. Ä elegräk yıllarda Gabdulla Tukay premiäsen alğan Tatarstannıñ xalıq şağirläre Rädif Ğataş, Zinnur Mansurov, Razil Väliev, Gäräy Räxim, Renat Xaris (h.b.) tamaşaçılarğa üz şiğırlären büläk itte.
Soltan İSXAKOV fotoları, Intertat.ru


text:
Krasnodar taqiqat komitetinde bulunğan qırımtatarlarnıñ yetekçisi Mustafa Cemilevniñ oğlunı qanunsızca Astrahan vilâyetine avuştırdılar. Bunı advokatı Nikolay Polozov bildirdi.
«Belli olğanı kibi, Hayser Cemilevni Astrahan vilâyetine avuştırdılar», – yazdı o Twitterde.
«Cemilevniñ diger regionğa qanunsız avuştırıluvı – Rusiye akimiyetiniñ babasınıñ siyasiy faaliyetine cevabıdır», – dey advokat.
O dey ki, Rusiye Federatsiyasınıñ qanuniyetine köre, Hayser Cemilev yaşağan yeri – Qırımda, ya da üküm çıqarılğan Krasnodarda bulunmaq kerek.
Hayser Cemilevni 2013 senesi mayıs 27-de onıñ Bağçasaraydaki evinde yaqaladılar. Anda 44 yaşında Fevzi Edemov öldürilgen edi. Militsiya Cinaiy kodeksniñ 115-inci maddesiniñ 1-inci qısmı boyunca (planlaştırılğan öldürüv) cinaiy iş açtı.
Aqmescitniñ Kiyev rayon mahkemesi Hayser Cemilevni apiske aldı. Qırım işğalinden soñ taqiqat organları bu işni ğayrıdan taqiq etmege qarar berdiler. Hayserni Qırım SİZOsından Krasnodar ülkesine alıp kettiler.
Hayser Cemilev qabaatını tanımay. Adliyecisi öldürüv diqqasızlıqtan sebep olğanını bildire. Kiyevniñ Apellâtsion mahkemesi ise Hayser diqqatsızlıqtan cinayet yaptı qararına kelip, onı azat etmege qarar aldı. İnsan aqları Avropa mahkemesi de Hayser Cemilevniñ azat etilmesi aqqında qararnı qabul etti. Lâkin Rusiye onı yerine ketirmey.


text:
Elimizdiñ bilim salasına eren eñbegin sinirgen ağartwşı-ustaz, professor Darxan Sabırxanov 65 jasqa qarağan şağında dünïeden ozdı. Bar ğumırın şäkirt tärbïelewge sarp etken muğalimniñ artında ul-qızı men jarı qaldı.
Darxan Sabırxanulı 1953 jılı 22 mawsımda dünïege kelgen. 1974 jılı Lenïn atındağı Qazaq polïtexnïkalıq ïnstïtwtın «Metallwrgïya öndirisin avtomattandırw» mamandığı boyınşa bitirdi. Keyin Xïmïyalıq texnologïyalardıñ procesteri men apparattarı mamandığı boyınşa Qazaq xïmïya-texnologïyalıq ïnstïtwtınıñ aspïrantwrası men doktarantwrasında bilim aldı. Ustazdıq qızmetti 1996-1998jj. Oñtüstik Qazaqstan texnïkalıq wnïversïteti «Xïmïyalıq öndiristerdiñ maşïnaları jäne apparattarı» kafedrasınıñ meñgerwşisi retinde bastadı. 2007-2008jj. M.Äwezov atındağı Oñtüstik Qazaqstan memlekettik wnïversïtetiniñ oqw isteri jönindegi prorektorı bolıp qızmet etti. 2008-2012jj. M.Äwezov atındağı Oñtüstik Qazaqstan memlekettik wnïversïtetiniñ birinşi prorektorı. 2012j. M.Äwezov atındağı Oñtüstik Qazaqstan memlekettik wnïversïtetiniñ oqw-ädistemelik berlestik jönindegi prorektorı. 2018 jılıñ 3 qañtarınan bastap bügingi künge deyin M.Äwezov atındağı Oñtüstik Qazaqstan memlekettik wnïversïtetiniñ pektorınıñ apparat jetekşisi qızmetin atqarıp keldi. 200-den asa ğılımï jäne oqw-ädistemelik eñbekteri jarıq körgen. Ulağattı ustazdı aqtıq saparğa şığarıp salw räsimi erteñ, 19-qırküyek küni Şımkent qalasında professordıñ öz şañırağında ötedi.
P.BÏNAZARQIZI


text:
«Menimce, olar Qırımğa, sovet zamanında olğanı kibi, yollamalar boyunca kelmege niyetindeler. Yani Qırım marsaflarını qarşılap olamaz. Nasıldır bir imtiyazlı yollamalar, sovet akimiyeti devrinde olğanı kibi, olacaqtır», – dedi o.
«Ukraina akimiyeti yanında Qırım devlet bücetinden yardım köre edi, faqat, eger de turizm saasındaki kelir «knâzçik»lerniñ ceblerine ketmese edi, belki başqace olur edi. Amma şimdi atta öyle de olmaycaq», – dedi Cemilev.
«Qırımğa yol yalıñız Moskvadan olsa, anda nasıl barmaq mümkün? Demek, tek Rusiyeli turistlerge ümüt eteler»,– dedi qırımtatarlarnıñ yetekçisi.
Rusiye akimiyeti aytqan Qırım inkişafı boyunca leyhalar aqqında sualge, Mustafa Cemilev dedi: «Leyhalar bar. Bağçasaray rayonını, misal içün, Tatarstanğa, Qarasuvbazar – Başqurtistanğa bağlaylar. İşbu leyhalarğa maliyeviy destek olacaqtır».


text:
Tarxanova Güzäliyä İnsaf qızı 1954 yılnıñ 22 nçe iyülendä Aqtanış rayonı Qalmaş awılında tuwa. 1971 yılda Taqtalaçıq urta mäktäben tämamlap, KDUnıñ tarix-filologiyä fakul’tetına uqırğa kerä. Anı tämamlağäç, 10 yıl däwamında Çistay rayonı Tatar Talqışı awılında tarix uqıta. 1983 yılda ğailäse belän Yar Çallığa küçä häm şähär mäktäbendä tatar tele häm ädäbiyatın uqıta başlıy. Şunda uq Özleksez pedagogik belem birü institutında (ÖPBBİ) tatar tele häm ädäbiyät belgeçlege buyınça diplom ala. 1991 yıldan alıp 2009 yılğa qadär 22 nçe urta ğomumi belem birü mäktäbendä eşli, tatar tele uqıtuçılarınıñ metodik berläşmäsen citäkli. 15 yıl däwamında tatar tele uqıtuçıların attestatsiyäläw buyınça şähärküläm ekspert gruppasında häm olimpiada, medal’ eşlären tikşerü buyınça şähär komissiyäsendä uñışlı eşläp kilä. 2009 yılda ğailäse belän Qazanğa küçep kilä häm xezmät eşçänlegen Waxitov rayonınıñ 96 nçı gimnaziyäsendä däwam itä.
Tarxanova Güzäliyä uqıtu-tärbiyä sistemasında A.Z. Räximovnıñ üstereleşle belem birü texnologiyäsen qullanıp eşläw näticäsendä şaqtıy zur uñışlarğa ireşä. Şähär häm respublika külämendä üz täcribäse belän daimi urtaqlaşıp kilä: açıq däreslär ütkärä, konferentsiyälärdä, avgust kiñäşmälärendä çığışlar yasıy, törle programmalar tözi. Mäsälän, 2004 yılnıñ 11 nçe martında respublika fänni-ğämäli konferentsiyäsendä “Ğämäldäge tatar tele häm ädäbiyät däreslekläre, programmaları: fikerlär häm täqdimnär”, 2006 yılnıñ 13-14 aprelendä regionara fänni-ğämäli konferentsiyäsendä “Belem bir&¨ sistemasın modernizatsiyäläw şartlarında tatar telen häm ädäbiyatın tuğan tel bularaq uqıtu problemaları” temaları buyınça dokladlar yasıy. 2006 yılda Tuqay rayonı uqıtuçılarınıñ Avgust konferentsiyäsendä “Ğämäldäge tatar tele häm ädäbiyät däresleklärenä, programmalarına küzätü” temasına çığış yasap, rayon uqıtuçılarına metodik yärdäm kürsätä.
Güzäliyä İnsafovna ÖPBBİ qarşında oyıştırılğan kvalifikatsiya kütärü kurslarında häm regional’ seminarlarda törle temalarğa innovatsion däreslär kürsätä. Mäsälän, “Möxämmäd’yarnıñ “Töxfäi Märdan” poemasın analizlaw” (A.Z. Räximovnıñ üstereleşle belem birü texnologiyäse buyınça), “Ä. Fäyzineñ “Tuqay” romanı buyınça “Ğabdullanıñ Cayıq mädräsäsendä uquwı” bülegen analizlaw” (üstereleşle belem birü texnologiyäse buyınça), “İ. Yüzeyevnıñ “Baqçaçı turında ballada”sın analizlaw” (komp’yuter texnologiyälären qullanıp) h.b. bik küp däreslär başqa uqıtuçılarğa metodik material bulıp xezmät itä.
Tarxanova Güzäliyä bik küp programmalar, mäsälän, “Şkola liderstva”, “Tatar teleneñ stilistikası” elektiv kursları, “Ädäbiyät teoriyäse” tügäräge häm uquçılarnıñ fänni eşen oyıştıru programmaları avtorı.
Uqıtuçınıñ xezmäte üz uquçılarınıñ icadi eşçänlegendä çağılış taba. Alar şähär häm respublika olimpiadalarında, icadi konkurslarda, fänni konferentsiyälärdä qatnaşıp, prizlı urınnar yawlıylar. Anıñ küp kenä uquçıları tatar tele häm ädäbiyatı uqıtuçısı hönären saylıylar.
Güzäliyä İnsafovna äybät äni dä. İre belän bergäläp alar öç bala tärbiyäläp üsterdelär. Zur ulları Niyaz Tarxanov Qazan däwlät konservatoriyäsen tämamlap, Çallı drama teatrında kompozitor häm muzıkal’ citäkçe bulıp eşli. İkençe ulları İlnaz Tarxanov ICL kompaniyäsendä IT-texnologiyälär ölkäsendä belgeç bulıp eşli, törle illärdä komandirovkalarda bula. Qızları Gölnaz 2008 yılda İnjener-iqtisad aqädemiyäsen qızıl diplom belän tämamladı, xäzerge waqıtta ekonomist-menedjer wazifaların başqara.
¨


text:
Qırımda uquq qoruyıcılar Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâlnı kene sorğuğa alıp kettiler. Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, bunı qırımtatar milliy areketiniñ faali, Qurultay Merkeziy saylav komissiyasınıñ reisi Zair Smedlâyev cuma künü, aprel 24-te, Facebook saifesinde yazdı.
«Bugün Qırımtatar Milliy Meclisiniñ toplaşuvı vaqtında Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl taqiqat komitetine sorğuğa alıp ketirildi», – dep yazdı Smedlâyev.
Nariman Celâlnıñ bu sorğusı birinci degil.
Qırım.Aqiqatnıñ malümatına köre, 2015 senesi mart ayınıñ soñunda Qırımdaki Taqiqat komitetiniñ idaresinde Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâlnıñ birinci sorğusı keçirilgen edi. Onı 2014 senesi fevral 26-da olıp keçken adise-vaqialar ile bağlı cinaiy iş çerçivesinde sorğuğa çekken ediler. Sorğudan soñ Celâlnıñ evinde uquq qoruyıcı organlarnıñ hadimleri tintüvni keçirdiler.
Onı 2014 senesi fevral 26-da muhtariyetniñ parlamenti yanında olıp keçken çoq biñli miting ile bağlı cinaiy işniñ taqiqatı çerçivesinde malümat bermesi içün çağırğan edi.
Bu kün Qırım parlamentiniñ binası ögünde Qırımtatar Milliy Meclisi ve «Rus birliginiñ» bir qaç biñ tarafdarı toplaşqan edi. Tedbirni Meclis reisi Refat Çubarov ve «Rus birliginiñ» lideri Sergey Aksönov teşkil ettiler. Çatışmalar neticesinde eki insan elâk oldı. Rusiye Taqiqat komiteti bundan sebep cinaiy işni açtı.


text:
Ukraina ve Türkiye Silâlı quvetleri arasında İmplementatsion arbiy işbirligi planı imzalandı, maqsadı ise Ukrainanı 2020 yılğa qadar Şimaliy Atlantika Añlaşması Teşkilatında (NATO) azalığına azırlamaq, dep bildireler Silâlı quvetlerniñ baş ştabında.
Bu planda ameliy adımlar bulunmaqtadır, Ukraina Silâlı quvetleriniñ ameliyat imkânlarını arttırmaq içün yapıldı, dep aytıla beyanatta.
«Ameliy tedbirlerniñ arbiy saada işbirliginiñ bir taraftan cenüp qomşumz ile bağlarımıznı quvetleştirmek içün imkân berir, başqa taraftan ise soñki maqsadımızğa iriştirmek, Ukrainanı 2020 yılında NATO azalığına azır olğanı içün butün küçlerimizni yönetmek mümkün olur», – dep ayttılar Ukraina Baş ştabında.
Plan 2020 senesine qadar eki devletnıñ silâlı quvetleri arasında arbiy işbirliginiñ yöneliş ve saasını açıq tayin ete, içinde ise: islâat ve qorçalama planlaştırma, maarif ve ordularnıñ azırlaması, tevsiye-muşavereli yardım, silâlı quvetler çeşitleriniñ arasında işbirlikler ve ilâhre.
Keçken afta soñunda Ukraina ve Türkiye Qara deñiz baseyinde de areket planlarını azırlamağa añlaştılar. Arbiy- tehnikiy işbirligi, logistik teminlev, şahsiy terkipni azırlama, arbiy-sanayı kompleks saasılarında işbirligini terenleştime aqqında añlaşma da yetişti.
Ukraina ve Türkiye arasında bağlar soñki aylarda faalleşti. Rusie arasında zıddiyet artqan soñ Türkiye Ukrainanıñ topraq bütünligini ve Rusiye tarafından qanunsız Qırım işğalini ve onıñ Ukraina şarqına qarışuvını halqara toplulıq ile nazar noqtanı tuta, amma bunın içün Rusiyege qarşı sanktsiya da çıqarmadı. Türkiye ekinci yıl şarq uruşlarda yaralanğan ukrainalı askerlerniñ qorantalarnı raatlıqqa ala; bu yıl aprelde bu program boyunca Ukrainadan 186 aile qabul etildi. Türkiyenıñ qırımtatarlar ile de sıqı bağları bar, büyük qısmı anda asırlar devamında yaşay, ve olarnıñ işğal altında aqlarnı qorçalamaq içün çıqa.


text:
emel taşçıoğlu - seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan)
Sanatçı : Emel Taşçıoğlu
Türkü : seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan)
Etiketler : emel taşçıoğlu - seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan) türkü indir, emel taşçıoğlu - seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan) türkü dinle, Emel Taşçıoğlu türküleri, seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan) mp3 indir, Emel Taşçıoğlu türküleri seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan) türküsü, seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan) sözleri, Emel Taşçıoğlu mp3 dinle, Emel Taşçıoğlu download, seherde bir bağa girdim (erzincan-tercan) bedava mp3, Emel Taşçıoğlu türkü sözleri, Emel Taşçıoğlu türkü dinle, Emel Taşçıoğlu son albüm indir
Emel Taşçıoğlu Türküleri
Emel Taşçıoğlu - Bir Fırtına Tuttu Bizi Deryaya Kardı
emel taşçıoğlu - eklemedir koca konak ekleme (aydın)
Emel Taşçıoğlu - Seyreyle Güzel
Emel Taşçıoğlu - Kesik Çayır Biçilir Mi
Emel Taşçıoğlu - Bir Ateş Ver
emel taşçıoğlu - mapushane içinde yanıyor gazlar (bartın)
emel taşçıoğlu - ayağına giymiş kara yemeni (şanlıurfa)
Emel Taşçıoğlu - Ada Yolu Kestane
emel taşçıoğlu - gesi bağlarında dolanıyorum (kayseri)
emel taşçıoğlu - oğlanın adı ömer-aynalı körük (yozgat)
Emel Taşçıoğlu - Gel Yanıma Gel
Emel Taşçıoğlu - Ilgıt Ilgıt Esen Seher Yelleri
emel taşçıoğlu - bir incecik duman tüter (bilecik-söğüt)
Emel Taşçıoğlu - Oğlanın Adı Ömer
emel taşçıoğlu - ben bir yakup idim kendi halimde (şanlıurfa)


text:
«Biz aşıqmayıp, amma emin adımlar ile bir kimsege kerek olmağan «suvuq murabe»ge yönelemiz», – dedi o.
Medvedev AQŞ prezidenti Barak Obamanı «siyasiy nezaketi» olmağanında qabaatladı. Aynı şu zamanda Rusiye baş naziri Rusiye Ukrainanıñ Donetsk ve Lugansk vilâyetlerni qaplap almaycağını tasdiqalmağa razı olmadı. O, AQŞ ve AB Ukraina işlerine qarışmamaq ve onı NATOğa celp etmemek kerek olğanını qayd etti.
AQŞ ve AB Rusiye akimiyetini cenübiy Ukrainada olıp keçken adiselerde qabaatlay. Mart ayından Ukrainanıñ Qırım yarımadasını zapt etken Rusiye separatistlerniñ destegini red ete ve qomşu memleketniñ federalizatsiyasına qol tuta.


text:
Aqmescitte iş adamı – 1948 senesi doğma Moskalöv Viktor Yakovleviç – ğayıp oldı, dep haber ete Tsentr jurnalistskih rassledovaniy
.
İş adamınıñ yaqınları bergen malümatqa köre, er kişi iyülniñ 4-de ğayıp oldı. O, Aqmescitteki Frunze soq., 43 adresi boyunca yerleşken ofisten çıqqan arada, tahminen saat 16-larda, onıñnen bağ üzüldi. Viktor Moskalövniñ bulunuv yeri, ğayıp oluvı aqqında bir de bir malümatnı 095 042 52 91, 095 03 815 62 telefon nomeraları vastasınen bildirmelerini rica eteler.
İşğal etilgen Qırımda bundan evel de adamlar ğayıp ola edi. Bir aydan ziyade Ukrainağa qol tutqan faaller Leonid Korj, Timur Şaymardanov ve Seyran Zinedinov ğayıp olğanlar olaraq sayıla.


text:
Aqyarda taqiqat organları zembil ile atlağan qıznıñ ölümi sebeplerini ögreneler. Bu onıñ ilk atlaması edi.
Bunı Aqyar boyunca Rusiyeniñ Taqiqat komitetiniñ matbuat hızmeti bildire.
«Taqiqatnıñ neticelerine köre, 2014 senesi oktâbr 11 künü Aqyarnıñ Gagarin rayonı yanında 25 yaşında olğan yerli sakin ilk sefer zembil ile atladı. Tanıştıruv atlaması AN-2 uçağından 800 metr yükseklikten edi. Qıznıñ ne esas, ne qoşma zembilleri açılmadı, yerge tüşkeni vaqtında, qız elâk oldı», – denile beyanatta.
Vatandaşlarnıñ zembil azırlanuvını aqyar aviatsion-sport klubı «Yuharina balka» aerodromında keçire edi.
Belli olğanı kibi, al-azırda vaqianıñ sebepleri ögrenile. Teşkerüv neticesinde qararlar alınacaq.


text:
Neşet Ertaş - El aman
Sanatçı : Neşet Ertaş
Türkü : El aman
Etiketler : Neşet Ertaş - El aman türkü indir, Neşet Ertaş - El aman türkü dinle, Neşet Ertaş türküleri, El aman mp3 indir, Neşet Ertaş türküleri El aman türküsü, El aman sözleri, Neşet Ertaş mp3 dinle, Neşet Ertaş download, El aman bedava mp3, Neşet Ertaş türkü sözleri, Neşet Ertaş türkü dinle, Neşet Ertaş son albüm indir
Neşet Ertaş Türküleri
Neşet Ertaş - Hoyratı Alemde
Neşet Ertaş - Ay Dost Deyince
Neşet Ertaş - Sevsem Öldürürler
Neşet Ertaş - Pancar Pezik Değil Mi
Neşet Ertaş - Gece Gündüz Baharında Yazında
Neşet Ertaş - İkilik noktası
Neşet Ertaş - Dağlar Başı Karlı Olur
Neşet Ertaş - Al Alma
Neşet Ertaş - Güzel Ne Güzel Olmuşsun
Neşet Ertaş - Aradım Derdime
Neşet Ertaş - Mezar Arası
Neşet Ertaş - Badı saba
Neşet Ertaş - Bozkır
Neşet Ertaş - Zamana uymasını bil
Neşet Ertaş - Kerem Der Ki


text:
Qırım «prokurorı» Natalya Poklonskaya bildirdi ki, qırımtatar halqı liderleriniñ Qırımğa kiriş yasağı «milletlerara dava doğurmağa tırışqan şahıslarnıñ faaliyetini eksiltti». Bunı Poklonskaya TASS neşirine bildirdi.
«Bizim vazifemiz – milletlerara munasebetler saasında davağa yol bermemektir, çünki bu mesele pek müimdir. Mence, eki kere Refat Çubarovğa ekstremistik faaliyet olmamamaq kerekligi aqqında eki tenbi doğru bu qarardır. Yarımadada zıddiyet doğuracaq olğan adamlarnıñ, üçünci şahıslarnıñ, faaliyeti eksildi», – dedi o.
Poklonskayanıñ malümatına köre, Qırım halqları er daim barışıqta yaşadılar, «onıñ içün dava doğurmaq ıntıluvları neticesiz olacaq».
Malüm olğanı kibi, Rusiye qırımtatar halqınıñ liderleri Refat Çubarov ve Mustafa Cemilevge 5 yıl devamında Qırımğa kelmege yasaq etti.


text:
KORWIN Poloniya firqasınıñ yetekçisi, Avropa parlamentiniñ deputatı Janusz Korwin-Mikke saylav kampaniyasınıñ soñuna qadar Qırımğa barmaycağını bildire, amma bu ziyaretiniñ ola bilecegini red etmey.
Bu aqta onıñ matbuat kâtibi Warshavada radio Svoboda mühbirine bildirdi.
KORWIN firqasınıñ saylav bölüginiñ matbuat kâtibi Konrad Berkoviçaytqanı kibi, saylavlardan evel firqa yetekçisi Qırımğa barmaycaq, saylavlarlan soñ ise bu ziyareti ola bile.
«Firqa yetekçisi Qırımğa memnüniyet ile baracağını açıqtan ayttı, amma al-azırda saylav kampaniyası kete, şunıñ içün ziyaret olamaz», – qayd etti matbuat kâtibi. Bunıñ ile o, aytqanı kibi, ziyaret «er vaqıt keçirile bile».
Janusz Korwin-Mikke Avropa Birligine şübeli munasebetinde bulunıp, Qırım işğalini «tabiiy» protsess olaraq tanıy.
Poloniyada parlament firqalarından başqa iç biri onıñ Ukrain-Rusiye ziddiyetine olğan munasebetine qol tutmay.
Poloniyada parlament saylavları oktâbr 25 künü olacaq.


text:
Aluştada iyün 17 künü «Aluşta gülü-2015» festivali çerçivesinde çay gülü yapraçıqlarınıñ cıyuvı boyunca yarış keçirilecek. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, yarış Aluşta sovhoz zavodınıñ gül tarlalarında keçecek, – haber ete Qırım.Aqiqat.
Aluşta istiraat evi ve şifahaneleriniñ komandaları iştirak etecek, ğaliplerge ediyelerni bermege vade eteler.
Bunıñ ile «Aluşta gülü-2015» festivali çerçivesinde şeer yalı kenarında bayram programması planlaştırıla. Yapraçıqlarnıñ cıyuvı boyunca yarışınıñ ğaliplerini taqdirleycekler, «Qırım Provansı» ressamlarınıñ resim yarışı, icadiy taqımlarnıñ çıqışları, gül yapraçıqlarından çay ve tatlınıñ tadına baqılması, «Gül Qıraliçesi»niñ saylavınıñ olması planlaştırıla.


text:
Dönya matbuğatına küzätü 20.09.2017
Qayber çit il basmalarına küzätü
AQŞ “Voice of America” (VOA): “Ärdoğannıñ buqçasında nindi dosiyälär bar?”
Berläşkän Millätlär Oyışmasınıñ 72nçe ğomum şura (general’ assambleyası) êşçänlegendä qatnaşu öçen N’yu-Y orkta bulğan İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan / 21nçe sentyabr’ atnakiçen Amerika Quşma Ştatları İlbaşı Donal’d Tramp belän küreşäçäk. Söyläşü waqıtında ike il arasında ozaq waqıttan birle üzgä qaraşlar bulğan mäs’älälärneñ quzğatıluı kötelä.
AP (Associated Press) Angliya: "NATO ğomum särkätibennän Ärdoğan mädxiyäse”
NATO Ğomum särkätibe Yans Stoltenberg BMO Ğomum şurasınıñ (general’ assambleyasınıñ) yıllıq dönya liderları cıyılışı waqıtında “AP”gä birgän kiñ qolaçlı äñgämäsendä Törkiyä İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğannıñ NATOğa barı tik teldän genä tügel, asılı belän bäyle buluın assızıqlap: "Törkiyä / İttifaqnıñ Könçığış yağındağı strategik torışı arqasında iminlegebez cähätennän möhim il”, - dip äytte.
“Äl Cäzirä” Ğaräpçä:"Canikli: “Kön’yaq çigebezdä êtnik nigezle säyäsi qorılışlarğa hiç röxsät birmäyäçäkbez"
Törkiyä saqlanu ministrı Nurettin Canikli ileneñ kön’yaq çiklärendä “terror oyışmalarınıñ” kontrolendä êtnik nigezlärgä tayanğan säyäsi formalaşularnıñ buldırıluına hiç röxsät birmäyäçäklären äytte. Änkarada açıqlawlar yasawçı ministr Canikli / Ğiraqnıñ (Ğıyraqnıñ) cir bötenlegendä buluı mömkin üzgäreşneñ / Törkiyäneñ iminlegenä yanayaçaq yaña êlementlar tudıraçağın belderde.


text:
Salı künü saat 17:00 Donbassta vaziyetniñ bir tertipke ketirilmesi boyunca üç taraflama kontakt gruppası Minskte körüşe. Bunı Twitterde Aqrusiye Tış işler nazirligi bildire.
«Ukraina boyunca üç taraflama kontakt gruppası Minsk toplaşuvları neticesinde iş gruppaları yolbaşçılarınıñ maruzalarını diñley», – denile beyanatta.
Evel Minskte Donbass vaziyetiniñ bir tertipke alınması boyunca üç taraflama kontakt gruppasınıñ iş gruppalarınıñ toplaşuvı başlandı, matbuat içün qapalı rejimde çalışqan ediler.
Fevralde Ukraina, Frenkistan, Almaniya ve Rusiye Donbassta fevral 15 kününden Donbassta ateşniñ toqtatılması aqta añlaşmanı qabul ettiler. Amma ziddiyet tarafları bir-birini añlaşma şartlarınıñ bozuluvında qabaatlay.


text:
Qırım federal universitetinde ukrain tilşınaslığına kirmege istegenler tapılmasa, kafedra qapatıla bile. Bu aqta Ukrain medeniy merkeziniñ tesisçilerinden biri Leonid Kuzmin iyül 24 künü öz Facebook saifesinde bildirdi, – haber ete Qırım.Aqiqat.
«Bu sene «Ukrain tili ve edebiyatı» ihtisasına kirmege istegen 15 abituriyent tapılmasa, kafedranı qapatırlar! Bütün abituriyent (mektep, diger oquv yurtluranıñ mezunlarına) ve aliy tasilni elde etmege istegen er keske bildiriñ, bu ihtisasqa yarış iç olmaycaqtır. Şunıñ içün aliy oquv yurtuna kirmege ve bedava aliy tasilni almağa imkân büyüktir! 1300 rublelik stipendiya ile», – dey Kuzmin.
Onıñ sözlerine köre, bu ihtisasqa kirgen stundentler ekinci ya da dörtünci kurstan soñ diger fakultetke avuşa bilecektir.
«Bunıñ ile şu zenaat boyunca bedava ve stipendiya ile magistraturanı bitirmege mümkün olur, boş yerler bardır», – dey o.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, 2014 senesi sentâbr ayında Aqmescitte Vernadskiy adına Tavriya milliy universitetinde ukrain tilşınaslığı fakultetini yoq etip, üç kafedranı slavân tilşınaslığı falkutetine qoştılar.


text:
Rusiye tarafından Qırımnıñ zapt etilmesini «qaytaruv» olaraq adlandırıp, Rusiyelilerniñ 43% ğurur duya. Rusiyede ğurur duymaq içün sebepler cedvelinde bu madde ekinci yerde tura. Bütün Rusiye cemaat fikiriniñ talil merke, sorav keçirip, böyle neticege keldi.
Rusiyeniñ «Ulu Vatan cenkinde ğalebesi» ğurur sebeplei sırasında birinci yerde tura, Uçunci yerde Rusiyede ğurur duymaq içün «ekinci Vatan cenkinde ğalebe» sebep ola, üçünci yerde – «kosmos araştırmalarında ulkeniñ rölü» bildire Bütün Rusiye cemaat fikiriniñ talil merkezi.
Bunen beraber, Rusiye vatandaşlarınıñ yarısı keder ve utanç sebebi olaraq fuqarelik ve istiqrarlıqsızlıqnı qayd etti. Rusiyelilerniñ ekinci yerinde tutqan ayıpları – SSCB devleiniñ dağıluvıdır, bunı er üçten biri qayd etti.
Sorav 2017 senesi yanvar 20-23 künleri keçirildi. Umumiy Rusiye temsil örnegine köre 18 yaşındaki şeer ve köy sakinleri arasında 1600 insan bu soravdan keçti.


text:
Advokat Mark Feygin Rusiye ve işğal etilgen Qırımğa qırımtatarlarnıñ yetekçisi Mustafa Cemilevniñ kiriş yasaqlağı aqta qarar Rusiye Federal havfsızlıq hızmetinde alınğanını bildirdi.
Bunı o öz Twitterinde yazdı.
«Mustafa Cemilevniñ temsilcisi olğanımnıñ neticeleri peyda ola. Niayet. Oña kirişni FSB yasaqladı!», – yazdı o.
2014 senesi Mustafa Cemilevniñ Qırımğa kirişi beş yılğa yasaqlandı, aynı şu senesi iyül ayında bu kibi yasaq Qırımtatar Milliy Meclis reisi Refat Çubarovğa berildi. Cemilev işbu qararğa Rusiye mahkemelerinde itiraz bildire. 2015 senesi Moskvanıñ Basman mahkemesi Mustafa Cemilevniñ Rusiye, şu cumleden işğal etilgen Qırımğa da kirişini yasaq etti.


text:
Qırımda neşir etilecek ukrain gazetasınıñ semeriligi sıfır derecesinde olacaq. Nushası pek az olıp, gazeta Kremlge bağlı teşkilâtlarda dağıtılacaq.
Böyle fikirni, Kremlge bağlı olğan Qırım akimiyeti tarafından yarımadada ukrain tilinde gazeta çıqarmağa niyetini izaatlap, Qırım.Aqiqat Radiosınıñ efirinde Qırımtatar Milliy Meclis azası, QHA müdiri Gayana Yüksel seslendirdi.
O dey ki: «Böylece, Ukraina ve bütün dünyağa işğal etilgen yarımadada sakinlik ve bereket olğanını köstermek içün, Qırım akimiyeti, kene de közboyama olaraq, şu «potömkin köyünde» daa bir evçik qurayıq dep, bunı yapacaq ola. Bu kibi kütleviy haber vastalarınıñ semeriligi sıfır derecesinde olmasa da, añlaşıla ki, olar nezaret astında olıp işğalci akimiyetniñ degenini yazacaq».
Kremlge bağlı Qırım akimiyeti ukrain tilinde gazeta çıqaracağını ilân etti. Gazetada yarımadada yaşağan ukrainler aqqında söz ketecek. Gazeta Qırım akimiyetiniñ destegi ile neşir etilecek, birinci sanı endi bu ay çıqacağı bildirile.


text:
Yanvarniñ 27, cumaertesi künü gece, ağır çekideki WBO versiyası boyunca dünya çempionı, qırımlı boksör Oleksandr Usik, WBS quşağınıñ saibi Latviya vatandaşı olğan Mayris Briedisnen Dünya boksörlıq superseriasınıñ (WBSS) yarımfinalda dögüşecek.
Dögüş Kyiv saatınen 23:00de Rigada ötkerilecek.
Rigada boksörğa onıñ muhlisleri ve taqımı, ayrıca dögüsten evel o, Facebooktaki öz saifesinde beraber çektirilgen fotosuretini derc etken anası qol tutacaq. «Anamnıñ destegi – eñ muim destektir», – dep yazğan o fotosuret tübünde.
Usik Bütündünya boksör teşkilâtınıñ (WBO) versiyası boyunca ağır çeki (90,7 kg qadar) olğan ağrlıqta dünya çempionı sayıla. O, professional ringte keçirgen 13 dane dögüşiniñ er birinde ğalebe qazanğandır.
Eñ sonki dögüşini o 2017 senesi sentâbr ayında Berlinde keçirgen edi. O zaman çeyrek finalda boksnıñ Bütündünya superseriyasında o tehnik nakautnen almaniyalı Marco Huchni eñgen edi.
Briedis –Bütündünya boksörlıq şurası versiyası boyunca (WBC) dünya çempionıdır. O, keçirgen 23 dögişte 23 kere ğalebe qazanğandır.


text:
Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi «Qırım birdemligi» faallerinden biri olğan Rustem Osmanovnıñ appelâtsiyasını red eterek, 10 biñ ruble (4,7 grivnağa yaqın – QA) miqdarındaki cöremeni deñiştirmeden qaldırdı. Bu aqta birleşmeniñ Facebook sayfesinde söz yürsetilmekte.
«Qırım birdemligi»niñ malümatına köre, imayeci taraf bir qaç ariza bermesine rağmen, olarnıñ iç birisi qanaatlendirilmegen.
2017 senesi dekabrniñ 11-nde Bağçasaray rayon mahkemesi faalni « kütleviy tedbir keçirüv tertibini bozuvı neticesinde transport ya da piyadelerge keder etkeninde» (Rusiye memuriy Kodeksi 6 maddesiniñ 20.2 qısmı) qabaatlalağan edi.
Memuriy dava materiallarında, 2017 senesi aprel ayında faal Seydamet Mustafayevniñ evinde tintüv yapılğanda, Osmanov ve diger faaller maşna ve piyadelerniñ areketine keder ekenleri aqqında söz yürsetilmekte.
Qırım işğalinden soñ yarımadada rusiyeli akimiyet mustaqil jurnalistler, cemaat ve qırımtatar Milliy areketiniñ faalleri, Meclis azaları ve «Hizb ut-Tahrir» ile alâqaları olğanında şeklengen musulmanlarnıñ evlerinde sıq-sıq tintüvler keçirilmege başladı.


text:
Rusiye prezidenti Vladimir Putin sovyetler yetekçisi İosif Stalinniñ «qarardan ziyade şeytanlaştıırılmasını», «Sovyetler Birligi ve Rusiyege qarşı yönelgen ücümdir», dep saya.
Bu aqta o, amerikalı rejissör Oliver Stone tarafından çekilgen «Putinden alınğan intervyu» adlı vesiqalı qısqa serialda söz yürsete. İyünniñ 17-nde amerikan televizionunda işbu tsklniñ soñki parçası numayış etildi.
«Zemanevity Rusiye üzerinde bir soy stalinizm beñleri bar dep köstermege ıntılalar. Epimizniñ üstümizde bir çeşit beñler bar. Soñ ne yapayıq?» – dey Putin.
Rusiye prezidenti aytqanına köre, dünya tarihında çeşit türlü qıymet kesilgen ve Stalinge oşağan pek çoq şahsiyetler bar. O, hususan İngilteredeki Oliver Cromwell ve Frenkistandaki Napoleonnen muqayese etti.
Fevral ayında rusiyeli «Levada-tsentr» ictimaiy merkezi bergen malümatqa köre, rusiyeliler İosif Stalinniñ şahsiyetini taqdir etkenlerniñ sayısı tarihiy zirvege yetken, çünki onı hoş dep körgenlerniñ sayısı 46% yetken.


text:
AQŞ prezidenti Donald Tramp Brüsseldeki NATO sammitinde ve Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile şahsen körüşkeninde özüni köstergenine köre, AQŞnıñ dünyadaki global liderligini ya ğayrıdan tikleycek, ya da onı «yoq etecek».
Bunı Barak Obama prezidentligi vaqtındaki Devlet departamentiniñ sabıq memurı Viktoriya Nuland, The New York Times tarafından neşir etilgen sütüninde yazdı.
AQŞ prezidenti iyül 11-12-de Brüsselde keçecek NATO sammitinde iştirak etecek ve ondan soñ iyül 16-da Helsinkide Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile körüşecek.
Nuland özüniñ sütüninde AQŞ prezidentine bir qaç ameliy tevsiye bere. Şu cümleden o, AQŞnıñ Qırım boyunca printsipial noqtai-nazarınıñ müimligine diqqat çekti.
Nuland: «Tramp efendi, Qırımnıñ ilhaqını tanımaq ve Putinge saylavlarımızğa qarışqanını afu etmek ve sanktsiyalarnıñ alıp taşlanmasını teklif etmek yerine –başta NATOdan qol tutuv alsa ve soñ Putinge, Rusiye-AQŞ münasebetleriniñ eyileşmesi içün Rusiyeniñ özüni medeniy devlet kibi tutmaq kerek olğanını kösterse, Amerika diplomatiyasınıñ ululığını qaytara bilecek. Bunıñ alternativası – viran etilgen NATO ve quvet alğan Putin ve, demek ki, Amerika daa zayıf olacaq, Tramp ise özü ilân etknen üstün devletlerniñ yarışmasını yutquzacaq», – dep yaza.
Mevzuğa dair: «Bütün dünya içün telüke»: Tramp ve Putinniñ körüşüvinden neler beklemeli
Ondan ğayrı o, Trampqa, Putinnen şahsen körüşkende koz olaraq qullanmaq içün, NATO sammitini Alyansnıñ birleştirilmesi, müttefiqler ile münasebetlerniñ qaviyleştirilmesi içün qullanmaqnı tevsiye etti.
Nuland: «Prezident, müttefiqlerni sögmek yerine olar tarafından müdafaa içün masraflarınıñ arttırılmasına meyilini qayd etmek, buña özü yardım etkenini bildirmek ve aza devletlerniñ müdafaa içün masrafları boyunca tayin etilgen maqsatlarğa irişmek içün eki taraflama işni quvetleştirmek kerek», – dep qayd ete.
Aynı zamanda diplomat, Trampnı Rusiyege bir taraflama imtiyazlar bermekten saqındırdı ve Putinge Ğarp ile münasebetleriniñ eyileşmesi, Ğarpqa Moskva ile münasebetleriniñ eyilişmesinden daa ziyade kerek olğanını hatırlattı.
Tramp bundan evel, fikrince, yetersiz olğan NATOğa paralar ayıruv seviyeleri içün NATOğa kirgen devletlerni ve şu cümleden Almaniyanı defalarca tenqit etti. İyül 6-da Montana ştatında çıqışta bulunğanda o, Almaniya kantsleri Angela Merkel AQŞtan Avropanıñ qorçalamasını istey, amma aynı zamanda özü Rusiye ile gaz boyunca añlaşmalar yapa, dedi. Ondan ğayrı Tramp, Putin ile körüşüv kibi vaqialarğa bütün ömür azırlanğanını ve Rusiye lideriniñ onı «yeñip olamaycağından» emin olğanını söyledi.


text:
QMC prokuraturası, ilhaq etilgen Qırımda qırımtatar faaliyetçisi Nariman Memedeminovnıñ taqip etilmesine dair işi boyunca deliller bazasını toplay. Bunı Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde muessisedeki cinaiy işniñ alıp barılması boyunca nezaret idaresiniñ rehberi İgor Ponoçovnıy bildirdi.
O, Qırım Muhtar Cumhuriyeti prokuraturası Memedeminovnıñ qanunsız tintilip yaqalanğanı aqqında malümat alğan soñ cinaiy işniñ alıp barılması başlandı, dep bildirdi.
«Şimdi biz eñ tolu şekilde malümat toplaymız, Memedeminovnıñ tahqiqat izolâtorında bulunuvı aqqında öz kanallarından malümat alğan cemiyet teşkilâtlarınen emekdaşlıq yapamız. Bu cinaiy işniñ alıp barılması yaqında başlandı, şimdi deliller bazası toplana», – dedi o.
Muessisedeki cinaiy işniñ alıp barılması boyunca nezaret idaresiniñ rehberi İgor Ponoçovnıy ile intervyüniñ tolu şeklini Qırım.Aqiqat saytında oquñız
Mart 22-de Rusiye telükesizlik ve uquqqoruyıcı organlarnıñ hadimleri Bağçasaray rayonında Memedeminovnıñ evini tinttiler. Bundan soñ faaliyetçini Aqmescitteki Rusiye FSBsi idaresine sorğulamaq içün alıp kettiler. Mart 23-te mahkeme Memedeminovnı mayıs 16-ğa qadar tevqif etti .
Mart 23-te QMC prokuraturası Ukraina Cinaiy kodeksindeki 146-ncı maddeniñ 2-nci qısmı (insannı qanunsız olaraq azatlıqtan marum etüv ya da alıp qaçuv) ve 162-nci maddeniñ 2-nci qısmı (mesken toqunılmazlığınıñ bozuluvı) tarafından közde tutulğan cinaiy qanun buzuluvlarınıñ alâmetleri boyunca malümatnı Mahkemeden eveldki tahqiqatlarnıñ umumiy cedveline kirsetti.
Ukraina TİNi vatandaş faaliyetçisiniñ yaqalanuvını taqbih ete ve ilhaq etilgen Qırımdaki Rusiye ukümetinden Nariman Memedeminovnıñ azat etilemsini talap ete.


text:
Bunı DHC lideri Denis Puşilin bildire, dep haber ete «Ukrinform».
«Referendumğa millionlarca insan kelip,mustaqillikni sayladı, amma er kes añlay edi, söz Rusiyede yaşamaq, rus dünyasına qoşulmaq aqqında kete edi. Mayıs 12 künü Denis Puşlin Vladimir Putinge DHC Rusiye Federatsiyasınıñ terkibine qoşmaq ricası ile bulundı. Yapmamaq mümkün degil edi, saylav bölüklerine kelgen insanlar onı añlamaz edi. Cevap alâ daa yoq. Amma biz onı bekleymiz ve kelecegimizni tek Rusiye Federatsiyası terkibinde köremiz», – dedi o.


text:
Eski Qırımda tintüvden soñ yaqalanğan yerli sakin, dağıstanlı Abdurahman Rustamovnıñ aqrabaları iyün 14 künü Aqmescitteki Rusiye FSBsiniñ bölügine çağırıldılar. Bunı iyün 13-te Qırım.Aqiqatqa onıñ vatandaş apayı (suhbetdeşniñ ricası ile adı söylenmedi – QA) bildirdi.
«Tünevin anasına FSBden telefon açtılar. Onı ve meni iyün 14-te, yanımızğa vesiqalar alıp, FSBniñ Aqmescitteki bölügine kelmekni rica ettiler. Ne maqsatnen bildirmediler. Bunıñ kibi de, Abdurahmannıñ bulunğan yeri ve oña sıñırlav tedbiri tayin etildimi, yoqmı, bildirmediler. İhtimal ki, yarın er şeyni añlatırlar», – dedi o.
Daa evel, Abdurahman Rustamovnıñ aqrabaları onıñ bulunğan yerini tayin etip olamaylar, dep bildirilgen edi.
Rustamovnıñ vatandaş ömür arqadaşı, iyün 7-de aqayına sıñırlav tedbiri tayin etilmek kerek olğanını bldirdi. Qadınnıñ aytqanına köre, oña mahkeme ne zaman olacağını bildirmek kerek ediler, lâkn o, bu malümatnı öyle de almadı. Rusiye mahkemesinde onıñ telefon etmelerine kimse cevap bermedi.
İyün 6 sabasında Eski Qırımda Rusiye telükesizlik hadimleri tarafından bir ev tintilgen soñ bir erkek yaqalandı. Daa soñra, iyün 7-de Kremlniñ kontroli altında olğan Kiyevskiy rayon mahkemesinde oña sıñırlav tedbiri tayin etilmek kerek, degen haber alındı.
Rusiye telükesizlik müessiseleri tarafından bu hususta açıq menbalarda izaat berilmedi.
Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ mustaqil jurnalistler, vatandaş faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqaları bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evleri ketken sayın daa sıq olaraq kütleviy surette tintilmekteler.


text:
Rusiye telekanallarında türlü-türlü şou körmege mümkün. Ötmek azlaşsa da, zevq çoqlaşa. Em de şou ne qadar zaif ve alçaq olsa, reytingi de o qadar yüksek çıqa.
Soñki misallerden birini alsaq – Rusiyeniñ Birinci telekanalında «Pust govorâr» («Söylesinler») yayınında iştirak etken 16 yaşındaki Diana Şurıginanıñ namusına toqunılğanı aqqında ikâyesi Rusiye internet fezasınıñ birinci mevzusı oldı. Yayından kesilgen parçalarnı millionlarnen seyir etildi. Elbette, Rusiye prezidenti memuriyetinden talilciler öz nenicelerini çıqaralar. Ve böylece bizler, yaqınlaşa turğan ve kelişken şahıslarnen keçecek prezidentlik kampaniyasınıñ şaatları olamız.
Vladimir Jırinovskiy bu şouda endi öz iştiragini başladı. Onıñ davalı beyanatları haber vastalarında tez-tez yayıla. Demek ki o, prezident saylâv kompaniyasında öz rolüni aldı, bu davacı ve şaqacınıñ rolü. Lâkin bu namzet yañı degil ve saylâvcı ondan endi bıqqandır, işte onıñ içün meydanğa yañı personaj çıqarıla.
Nazik, mülâyım, mencesine bir-az cail, mediada populâr – o kelecek Rusiye prezident saylâvları temaşasınıñ stsenariysine tam kelişe
Bese-belli, Rusiye prezidenti saylavlarında namzetlerden biri olaraq biz Natalya Poklonskayanı körecektirmiz. Rusiye siyasetinde yañı olğan şahıs, Putinniñ memuriyetine yardımcı olıp, bıqtırğan eski namzetlerniñ arasına kirip bir-az tazelik ketirmek mümkün. Nazik, mülâyım, mencesine bir-az cail, mediada populâr – o kelecek Rusiye prezident saylâvları temaşasınıñ stsenariysine tam kelişe.
Temaşa ise pek kerek, aksi alda saylâvcılar kelmez, bu ise olğan rejimge iç te kerekmey. Bu yerde Poklonskaya, öz rolini oynap, kampaniyağa meraq doğurtmaq kerek.
Zanımca, Natalyadan daa bir çoq şaşırtıcı areketler körecektirmiz. Eali ise bunı meraq ete, ve Putinniñ memuriyetinde oturıp qoqla oynatqlarğa da tamam bu kerek
Soñki zamanları Devlet Dumasınıñ deputatı vazifesinde bulunğan Natalya Poklonskaya o qadar şaşırtıcı sözler ayta ki, haberlerde ep onı añalar. Rusiyeniñ merkeziy telekanalında II Nikolay abidesi şıfalı olğanı aqqında onıñ sözleri, neiçündir, preident namzeti olaraq çıqaracağına ketirecek stenariyge pek uya. Belki de, bu stsenariy evelden azır. Em ciddiy bir namzet degil de, şamatalı, bir az şaşmalağan qadın rolü ayırılğan. Onıñ içün, zanımca, Natalyadan daa bir çoq şaşırtıcı areketler körecektirmiz. Eali ise bunı meraq ete, ve Putinniñ memuriyetinde oturıp qoqla oynatqlarğa da tamam bu kerek.
Külmege de mümkündir, amma neticede Poklonskaya bayağı rey qazanacağını eminliknen tahmin ete bilemiz. Bazıları külmek içün oña rey berecek, bazıları eski sımalardan bezgenleri içün, birleri ise onı qadın olaraq (belki atta siyasetçi olaraq) begenip, rey berecektir. Aytacağım, Natalya Vladimirovna, Rusiye siyasetindeki bazı dinozavrlarını artta qaldırsa, taaciplenmem.
Vladimir Vladimiroviç ise bu temaşanıñ iştirakçileri aldında parıldacaq ve aqılından «show must go on» keçirip, qısqıldap külecek…
Zarema Seitablayeva, qırımlı, bloger (müellifniñ adı ve soyadı telükesizlik maqsadı ile deñiştirildi)
«Bloglar» rubrikasında bildirilgen fikir-tüşünceler müelliflerniñ noqtaiy nazarını aks ettirip, muarririyetniñ baqışları ile aynı olmaması mümkün


text:
Qırım Müftisi cinayet qurbanlarınıñ qorantasına taziye bildirdi
Qırım Müftisi hacı Emirali Ablayev cinayet sebebinden elâk olğan qadın ve balanıñ ölümi sebebinden teren taziyeni bildirdi.
2018 senesi iyün 27 künü, aqşam, Aqmescit rayonında beden yaraları neticesinde elâk olğan 33 yaşındaki qadın ve pıçaq yaraları ile oğlan tapıldı. Oğlan hastahanege yollanıldı, amma tibbiy yardım kösterilse de, onı qurtarıp olamadılar.
“Bu cinayet bizni şaşırttı. Qabaatsız insanlar öldi, bala… Olar öz evinde öldürildi. Elâk olğanlarnıñ qorantasına büyük yanıq keldi. Bu deşetli facia Qırım sakinleri içün büyük accıdır. Biz elâk olğanlarnıñ yaqınlarınıñ göñlüni alamız ve olarğa teren taziyemizni bildiremiz. Cinayetçiniñ qollarından elâk olğanlarnıñ ailelerine Allah sabır ve küç bersin. Qabaatsız ölgenlerge ise Allah cennet qapularını açsın. Allahtan keldik ve Allahqa qaytacamız”.
Qırım Müftisi vatandaşlarına muracaat etti: “Muqayt ve diqqatlı oluñız. İnsannıñ areketleri şübe doğursa ya da onıñ areketleri cemiyetke zarar ketirebilecegini körseñiz, mıtlaqa uquqqoruyıcı organlarına muracaat etiñiz. Vaqtında qabul etilgen qararlar evelden bilinmeycek neticelerniñ ögüni alabile. Yaqınlarıñızğa muqayt oluñız, balalarıñıznı diqqatsız qaldırmañız. Evleriñizde telüke doğuracaq er şeyniñ ögüni almağa tırışıñız”. Allah epimizni qorusın.


text:
Şevqi Bektöre – qırımtatar muallim, yazıcı ve siyasiy mahbüs. 1888 senesi, yani 129 yıl evel Romaniyada Dobrucanıñ Qavaqlar köyünde dünyağa kele. 17 yaşında olğanda, 1905 senesinde, İstanbulğa kete, ve anda ilâhiyat fakultetinde oqumağa başlay. Şu devirde anda oquğan diger qırımtatar yaşlarınen tanış ola ve yazmağa başlay. 21 yaşında ekende anası, babası ve bir emcesi vefat eteler. Devam et
Bahar ve qahar
Aziz anayurtımnıñ baharini sağındım.
İssingen havadan kökke köterilip, başı aylanğan deliqanlı rüzgâr endi üşütmey, aksine ılıq nefesinen tarlalardan ve otlaqlardan bereketli topraq ve şifalı nebatatnıñ qoqularını ketire ve qıştan kelip qalğan kökrek tarlığını aça. Yüzümni yelge taba çevirem ve qulaqlarımda tek onıñ şuvultısını eşitem. Rüzgâr maña qırlarda, yalıda, deñizde ve dağlarda canlı-cansız bütün mahlüqatnıñ uyanıp başlağanını, çilleni çıqarğanına ve qara qışnıñ savuşqanına quvanıp, şükür etkenini bar sesinen beyan ete. Özü de meni qucaqlay, çoqtan körmegen eski dost kibi, de bir yandan, de öbir yandan ite-qaqa, qaşanıp kibi şaqalaşıp tura, yanımdan ayırılmaq istemey. Devam et
Qırımtatar tiliniñ al-azırdaki vaziyetine dair
Qabrimde melekler sorğu sorasa,
Azrail tilimni biñ kere torasa,
“Öz tuvğan tilimde ayt mağa”, – dermen,
Öz tuvğan tilimde cırlap ölermen…
Muazzam ruhiy küçni temsil etken bu ateşli satırlar, ulu alim, türkiy tillerniñ meşur mütehassısı, dünyaca tanılğan tilşınas – Qırımnıñ Qarasuvbazar şeerinde 1893 senesinde doğıp, 1937-de Bakuda bolşevikler tarafından qatl etilgen Bekir Çoban-Zadege ait. Devam et
“Millet”niñ çağrısı
“Millet” bugün milletin haqiqiy saadetini müdafaa idebilmek maqsadıyle siyaset dünyasına çıqıyur!
Aceba “Millet”, millete kün künden qabaran, qızışan asabiy furtunalı Rusiye siyasiy ömrüniñ beyaz köpükleri üstünden keçilecek bir “aq yol” çizebilecekmi?
Aceba, qaranlıqta qaldırılmış millete “Millet” bu küç, bu ağır daqiqalarda nurlu qutsiy maqsatlarınıñ, emelleriniñ nurlu şulelerini yaydırabilecekmi? Devam et
Qorqu nasıl keldi
Ekinci Orman Kitabı (The Second Jungle Book)
Rudyard Kipling
Ormannıñ Qanunı, şimdiki vaqıtqa qadar dünyada eñ qadimiy qanun olup, Orman Halqınıñ başına kelgen aman-aman her türlü vaqianı tanzim etip çıqtı, ve işte bugünki künde onıñ maddeleri, zaman ve adetler kibi, mükemmeldir. Siz hatırlarsıñız, Mowgli, ömüriniñ buyük qısımını Seeonee Qaşqırlar Sürüsinde keçirerek, Qanunnı Qoñur Ayuv Baloodan ögrendi. Deñişmegen qaidelerge qarşı sabırsızlıq kösterip ösken oğlanğa Baloo, Qanunnıñ Qocaman Sarmaşıq kibi olğanını, ve herkesniñ peşine tüşip hiç kimsege qaçmağa imkan bermegenini añlattı. Devam et
Bazı hatıreler
Milliy Hareketnen bağlı tedbirge ömürimde ilk sefer, mektepniñ soñki sınıf talebesi olğanda qoşulğan edim. Sürgünlikniñ 55-nci yıllığına bağışlanğan miting her kesniñ aqlındadır. Mitingten bir-eki hafta evel Qırımnıñ çeşitli rayonlarından yolğa çıqqan eñ faal insanlarımız künlerce Aqmescitniñ merkezine doğru cayav kete ediler. 18 mayıs sabası Aqmescit şeerniñ dört tarafındaki kiriş yollarında biñlerce kişilik kolonnalar toplanğan edi. Umumqırım yürüşinde iştirak etmegen olsam da, o kün saba erte Zapadnaya avtostantsiyasında cıyılğan Bağçasaray kolonnasına qoşuldım. Hareket etken soñ Aqyar soqağından merkezge doğru yol alğan bu qalabalıq, gürüldegen derya kibi aqmağa başladı. Belli bir vaqıt kolonnanıñ başında keter ekende, açılğan büyük bayraqnıñ köşesinden tutmağa da nasip oldı. O zamanğa qadar ne Milliy Hareket, ne tarih, ne de medeniyetimizge yaqın alâqa köstermegen gençniñ bir anda böyle küçlü milliy ruh furtunasına tutulğan soñ, şuurında peyda olğan deñişmelerni tahmin etmek qıyın degil. Devam et
Ğurbet
Ğurbet ve ğaripniñ tamırı bir olğanı kibi, manaları da oşay, biri birini tamamlay. Ğarip – biçare, yani yalıñız ve çaresiz qalıp yardımğa muhtac olğan, halı acınacaq, kimsesiz zavallı birisi demek. Ğurbet ise evden, vatandan, qorantadan uzaq bulunıp, asretlik çektirgen yer demek. İçtimaiy ve ruhiy hayat bağlarından qopmış insannnıñ ğaripligi tabiydir. Amma ğaripniñ de çeşitleri bar. Afyon bağlılığından yanıp küygen ğarip ile Vatan toprağı asreti ve halqına hızmet derdinden yanıp qavurılğan ğarip arasında dağlar qadar farq olğanı aşıkârdır. Devam et
Birinci yıl
Qartbaba-qartanalarımız 44-te bir künde qartayğan ediler. Biz ise bıltır (şu metin 2015-te yazıldı) bir haftada qartaydıq. Martnıñ başında olğan vaqialar dünyamıznı alt-üst etti, ömürimizni ekige bölüp, arağa qara perde çekti. Vatanımızda istenilmegen “unsur”, keder etken “azlıq”, öksüz ve yabancı olıp qaldıq. Gençlerniñ saçları ağardı, sımalardaki bürüşük-qırışıqlıqlar terenleşti, boyunları bükülip, yüzleri külmez oldı. Bir anda, hiç beklenilmegen yerde felç urğan insan dayın, özümizni ağır hasta kibi, töşekte yatqan vaziyette buldıq. Devam et
Azimet ve ruhset
Bu, bıltır yazılğan maqale. Yañlış hatırlamasam, hiç bir yerde derc etilmedi. Maqale dep yazsam da aslında fikir beyanı kibi bir şey. Tekrar közden keçirip, emiyet taşımağan bazı yerlerni sildim, bir parça qısqarttım.
Diniy vecibelerniñ yerine ketirilmesinen bağlı üç temel qavram mevcut – azimet, ruhset ve zaruret. Azimet – feraiz ve sünnet-i seniyyeni eñ alâ ve kemal derecede ifa etmek demek. Oraza tutulacaq olsa, misal içün, Ramazannen beraber Şevval orazası, bazarertesi ve cumaaqşamı künleri ile bayram ve mubarek gecelerniñ arefesindeki künlerni ihmal etmemek, diger taraftan namaz qılınacaq olsa, vaqıt namazlarnıñ sünnetleri ve tesbihatınen beraber, quşluq, evvabin, teheccüd kibi salâtları qaçırmamaq demek. Devam et
İnce meseleler
Bu maqale de tahminen eki yıl evvel, kene küzde yazıldı ğaliba. Şimdiki zamanda maqalede elge alınğan mevzu kün tertibinde olmasa da, menimce, belgilengen bazı meseleler er ya da keç tekrar ögümizge çıqar.
Qırımdaki iqtidar erkânında tamır halqnı temsil etken insanlar deñişken olsa da, iqtidarnıñ öz mahiyeti ve tabiyatı asıl da deñişmedi. Güya temsilcilerimizniñ vaqıt ve mühitke köre türlengen mevamları ve şiarları ne olsa olsun, semetdeşlerimizniñ közüne kirmek içün olar kimni nasıl sevseler sevsinler, ya da sevilsinler – hiç de mühim degil. Mühim olğanı – tek tüsüni ve bayrağını almaştırğan şu iqtidarnıñ tamır halqqa qarşı olğan menfiy munasebetiniñ eskisi kibi qalması. Reabilitatsiya aqqında qanun, devlet tili, yañı ükümet ve şuralardaki vekiller, milliy bayramlarnıñ keçirilmesi kibi kösterilgen köz boyama faaliyet ve müsbet alâqanıñ arqasında akimiyetniñ bambaşqa ve kerçek bir sıması körüne. Devam et


text:
Svetlanovskiy ( Rusya )
Diğer şehirler arası mesafe
- Mesafe Svetlanovskiy - Moscow
- Mesafe Svetlanovskiy - aziz Petersburg
- Mesafe Svetlanovskiy - Novosibirsk
- Mesafe Svetlanovskiy - Yekaterinburg
- Mesafe Svetlanovskiy - Nijniy Novgorod
- Mesafe Svetlanovskiy - Samara
- Mesafe Svetlanovskiy - Omsk
- Mesafe Svetlanovskiy - Kazan, Tataristan
- Mesafe Svetlanovskiy - Rostov-na-Donu
- Mesafe Svetlanovskiy - Çelyabinsk
- Mesafe Svetlanovskiy - Ufa
- Mesafe Svetlanovskiy - Volgograd
- Mesafe Svetlanovskiy - Perm
- Mesafe Svetlanovskiy - Krasnoyarsk
- Mesafe Svetlanovskiy - Saratov
- Mesafe Svetlanovskiy - Voronej
- Mesafe Svetlanovskiy - Tol'yatti
- Mesafe Svetlanovskiy - Krasnodar
- Mesafe Svetlanovskiy - Ulyanovsk
- Mesafe Svetlanovskiy - İjevsk
- Mesafe Svetlanovskiy - Yaroslavl
- Mesafe Svetlanovskiy - Barnaul
- Mesafe Svetlanovskiy - Vladivostok
- Mesafe Svetlanovskiy - İrkutsk
- Mesafe Svetlanovskiy - Habarovsk
- Mesafe Svetlanovskiy - Khabarovsk Vtoroy
- Mesafe Svetlanovskiy - Orenburg
- Mesafe Svetlanovskiy - Novokuznetsk
- Mesafe Svetlanovskiy - Ryazan'
- Mesafe Svetlanovskiy - Tümen, Rusya
- Mesafe Svetlanovskiy - Lipetsk
- Mesafe Svetlanovskiy - Penza
- Mesafe Svetlanovskiy - Yarçallı
- Mesafe Svetlanovskiy - Kalininskiy
- Mesafe Svetlanovskiy - Astrakhan'
- Mesafe Svetlanovskiy - Mahaçkale
- Mesafe Svetlanovskiy - Tomsk
- Mesafe Svetlanovskiy - Kemerovo
- Mesafe Svetlanovskiy - Tula
- Mesafe Svetlanovskiy - Kirov
- Mesafe Svetlanovskiy - Şupaşkar
- Mesafe Svetlanovskiy - Kaliningrad
- Mesafe Svetlanovskiy - Bryansk
- Mesafe Svetlanovskiy - İvanovo
- Mesafe Svetlanovskiy - Magnitogorsk
- Mesafe Svetlanovskiy - Kursk
- Mesafe Svetlanovskiy - Tver
- Mesafe Svetlanovskiy - Nijniy Tagil
- Mesafe Svetlanovskiy - Stavropol'
- Mesafe Svetlanovskiy - Ulaan Üde
- Mesafe Moscow - Svetlanovskiy
- Mesafe aziz Petersburg - Svetlanovskiy
- Mesafe Novosibirsk - Svetlanovskiy
- Mesafe Yekaterinburg - Svetlanovskiy
- Mesafe Nijniy Novgorod - Svetlanovskiy
- Mesafe Samara - Svetlanovskiy
- Mesafe Omsk - Svetlanovskiy
- Mesafe Kazan, Tataristan - Svetlanovskiy
- Mesafe Rostov-na-Donu - Svetlanovskiy
- Mesafe Çelyabinsk - Svetlanovskiy
- Mesafe Ufa - Svetlanovskiy
- Mesafe Volgograd - Svetlanovskiy
- Mesafe Perm - Svetlanovskiy
- Mesafe Krasnoyarsk - Svetlanovskiy
- Mesafe Saratov - Svetlanovskiy
- Mesafe Voronej - Svetlanovskiy
- Mesafe Tol'yatti - Svetlanovskiy
- Mesafe Krasnodar - Svetlanovskiy
- Mesafe Ulyanovsk - Svetlanovskiy
- Mesafe İjevsk - Svetlanovskiy
- Mesafe Yaroslavl - Svetlanovskiy
- Mesafe Barnaul - Svetlanovskiy
- Mesafe Vladivostok - Svetlanovskiy
- Mesafe İrkutsk - Svetlanovskiy
- Mesafe Habarovsk - Svetlanovskiy
- Mesafe Khabarovsk Vtoroy - Svetlanovskiy
- Mesafe Orenburg - Svetlanovskiy
- Mesafe Novokuznetsk - Svetlanovskiy
- Mesafe Ryazan' - Svetlanovskiy
- Mesafe Tümen, Rusya - Svetlanovskiy
- Mesafe Lipetsk - Svetlanovskiy
- Mesafe Penza - Svetlanovskiy
- Mesafe Yarçallı - Svetlanovskiy
- Mesafe Kalininskiy - Svetlanovskiy
- Mesafe Astrakhan' - Svetlanovskiy
- Mesafe Mahaçkale - Svetlanovskiy
- Mesafe Tomsk - Svetlanovskiy
- Mesafe Kemerovo - Svetlanovskiy
- Mesafe Tula - Svetlanovskiy
- Mesafe Kirov - Svetlanovskiy
- Mesafe Şupaşkar - Svetlanovskiy
- Mesafe Kaliningrad - Svetlanovskiy
- Mesafe Bryansk - Svetlanovskiy
- Mesafe İvanovo - Svetlanovskiy
- Mesafe Magnitogorsk - Svetlanovskiy
- Mesafe Kursk - Svetlanovskiy
- Mesafe Tver - Svetlanovskiy
- Mesafe Nijniy Tagil - Svetlanovskiy
- Mesafe Stavropol' - Svetlanovskiy
- Mesafe Ulaan Üde - Svetlanovskiy


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi qırımtatar halqı Qurultayınıñ Herson vilâyetinde ötkermek imkânlarını baqacaq. Bunı Meclis reisiniñ muavini Nariman Celâl Qırım.Aqiqat saytına bildirdi.
Onıñ aytqanına köre, bunıñ kibi fikirler olğan edi, ve qırımtatar halqı temsil organınıñ eñ yaqın toplaşuvında muzakere etilecek.
Böyleliknen, Meclis Kâtibiyetiniñ reberi Dilâver Akiyev «qırımtatarlarnıñ lideri Mustafa Cemilev ve Meclis reisi Refat Çubarov» Qurultayda iştirak etsin dep, böyle teklifni seslendirdi. Bunı o özü Qırım.Aqiqat saytına bildirdi.
Yaqın şarq tedqiqler Merkeziniñ müdiri İgor Semivolosnıñ fikirince, Qurultay sessiyası Herson vilâyetinde keçirilse, Meclis qabul etken qararı tasdıqlana bile. Lâkin böyle vaziyette qırımtatar halqınıñ temsil organını yasaq ete bileler, çünki işğalciler onı nezaret etip olamazlar.
Meclisniñ yaqında olıp keçken toplaşuvında Qurultay meselesi kün tertibinde bar, lâkin onıñ vaqtı ve sanını belgilemek kerek, dep aytılğan edi. Meclis öz vekillerini Qırım «akimiyetine» yollamaq qararını lâğu etti.


text:
Jarıq nwrdıñ säulesi
Ismayl ata. Isqaq qoja
Ismayl ata
Sayd ata haziretiniñ ülken halpelerinen edi. Qoja Ğwbaydulla äñgimeleydi: alğaşqı kezderde halıq Ismayl atağa qarsılıq bildirdi. Ata «men olardı tanımaymın bwlarğa asın beremin, jağdayın jasaymın, bwlarğa janım qwrban bolsın»,- deytin. Ata hazireti osı kezde Huziyan jaqta edi. Bwl Sayram men Taşkent ortasındağı bir jer edi. Ol ölkeniñ äkimi ata haziretine ärqaşan qarsılıq etip, ösek-ğibat pen mazaq etetin. Ata hazireti «moldalar bizdiñ sabınımız. Olar bolmasa biz nemen juınamız», – dep aytatın. Qoja Ğwbaydulla hazirettiñ bwl sözderin ol öte qattı bağalaytın. Ata haziretiniñ erekşe jan bolğandığı: «aştıqtan qinalğan halıqqa nan sekildi bol», – deytin. Qoja Ğwbaydulla hazireti atanıñ bwl sözi jalpığa aytılğan söz, – dep aytqan. Hazireti Ismayl ata bir şäkirtke bilim berip bolğan soñ, Ey, däruiş, sağan tariqatta bauır boldıq, bizden bir nasihat qabıl et. Bwl dünieni bir kündik dep oyla, Haqtan basqa eşkim joq dep bil, zikiriñde tauhidti basım ayt. Sonda sende özge ketip tek Jaratqan Ie qaladı, – dedi. Qoja hazireti atanıñ bwl sözinen qiyali tanımnıñ iisi keledi, – dep aytqan.
Qoja hazireti özi jaylı qoja Ibrahimnen mınanı estigen: mırza Kurkani: Ey, bala şeyh! Ismayl ata müridterinen säjdede jatqanda qoş iis keledi, – deytin.
Isqaq qoja
Ismayl atanıñ wldarınıñ biri. Ol Isfidjab tarapınan edi. Isfidjab Taşkent pen Sayram arasındağı meken. Joldastarınıñ biri Abdulla Hajandi, qoja Bahauiddin haziretiniñ şarapattı swhbattarına kelmey twrıp birneşe jıl bwrın qattı bir ıntıq-talabı bar edi. Sodan qoja Mwhammed Äli Häkim Termuzi mazarına bardım. Odan seniñ maqsatıñ on eki jıldan soñ Bwharada jüzege asadı degen bir süyinşi habar estidim. Ol orında qoja Bahauiddin Naqşıbandi şığuına bwl süyinşiden keyin köñilim ornına tüsti. Hojand jaqqa qayttım. Bir küni bazardan ötip bara jatıp bir meşit esiginiñ aldında eki türikti kördim, ol türikter bir-birimen swhbattasıp, jılap otır edi. Sözderine qwlaq salsam tariqat jaylı äñgimelesip otır eken. Olarğa jaqındap biraz jemis jäne tağam äkelip, swhbattarına kirdim. Bir-birine bwl däruiş şäkirt körinedi, – dedi. Bwnı swltanımız Isqaq qoja qızmetine jibergen jön, – dedi. Olardan bwl sözdi esitip quat alıp, talabım arta tüsti de Isqaq qoja qayda dep izdey bastadım. Ol Isfidjabta eken. Men onıñ swhbatına bardım. Oğan öz nietimdi bildirdim, biraq Termuzda bolğan oqiğanı bwl kisige aytpadım. Birneşe kün onıñ qızmetinde boldım. Köp sıy-siyapat körsetti. Qoja haziretiniñ bir wlı bar edi. Onıñ jüzinen kämildik nışanı körinip twratın. Bir küni äkesine meniñ jayımdı bayan etip; «bwl däruiş müsäpir sizdiñ qızmetiñizde bolıp, şarapattı qabıldauıñızğa layıq boldı, – dedi. Isqaq qoja: Ey, perzentim, bwl däruiş qoja Bahauiddin Naqşıbandi müridi bolsa kerek, bizdiñ bwnı ielenuge mümkindigimiz joq, – dep jauap berdi. Odan bwl sözdi esitip, hazireti qojağa degen senimim tağı da arttı. Isqaq qojadan rwqsat swrap Hojandqa keldim. Söytip Bwharada onıñ qızmetinde boldım.


text:
TÖRKİ DÖN'YA
Üzbäkstan-Belarus êş forumında tuplam qıymmäte yaqınça 200 million dollar bulğan ike yaqlı kileşülärgä imza salındı
Törek şirkätläre konsorśiumı Üzbäkstan organnarı belän başqala Taşkent belän tarixi Sämärqand şähärlären totaştıraçaq ildäge berençe tüläwle avtomagistral’ proyektınıñ neçkäleklären qarap çıqtı
Qazaqstan ilbaşı Nursoltan Nazarbayev irtägä Törkiyägä räsmi säfär belän kiläçäk
Bu xaqtağı kileşügä ike il prem'yer - ministrı qul quğan
Üzbäkstän ilbaşı Şäwkät Mirziyoyev şuranıñ däwlät başlıqları sammitına kiläçägen xäbär itte
Cäänbäkov töreklärne ciñel sänäğat’ häm turizm tarmağına öleş kertergä çaqırdı
Ul säwdä äyläneşendä cirle milli aqçanı qullanunı alğa sörde
Putin Tawlı Karabax mäs’äläsen tınıç yul belän çişüdä mömkin bulğan här yärdämne kürsätergä ışandırdı
Tatarstan başqalası Qazanda tatar häm azärbaycan diasporası wäkilläre oçraştı
Antaliya tatarları Qazanda ütkärelgän Tatarstan köne çaralarında qatnaştı
Bu könne 1990nçı yılda Tatarstannıñ möstäqıyl’lege turında Deklaraśiyä qabul itelde


text:
«Fevral 26 işi» figurantları Mustafa Degermenci ve Ali Asanov, olranı şartlı olaraq 4 yıl ve 6 ayğa azatlıqtan marum etilmesine ve 3 yıllıq sınav müddetine mahküm etken Aqmescitteki Merkeziy rayon mahkemesiniñ qararına qarşı apellâtsion şikâyetler berdiler.
Qırım.Aqiqat muhbiri, bunı «Qırım birdemligi»niñ oturışuvında Asanovnıñ advokatı Edem Semedlâyev bildirdi, dep haber bere.
Semedlâyev: «Tünevin men, imayem altında olğannıñ adından apellâtsiya berdim. Bilgenim qadar, Mustafanıñ advokatı Aleksandr Solodkov da aynı şeyni yaptı», – dedi.
Mustafa Degermenciniñ anası Aliye, oğlunıñ ükmüne qarşı apellâtsiyanıñ berilmesini izalarken: «Biz soñuna qadar barmaq kerekmiz. Üç yıl ğayet büyük müddet, ve toqtamaq içün vaqıt kelmedi», – dedi.
Mevzuğa dair: «Fevral 26 işi» boyunca mahküm etilgenler: olar kim?
İyün 19-da Kremlniñ kontroli altında olğan Aqmescitteki Merkeziy rayon mahkemesi «fevral 26 işi» figurantlarını şartlı apis müddetlerine mahküm etti. Ali Asanov ve Mustafa Degermenci 4 yıl ve 6 ay şartlı apis müddetine, Arsen Yunusov ve Eskender Kantemirov 4 yıl şartlı apis müddetine ve Eskender Emirvaliyev 3 yıl ve 6 ay şartlı apis müddetine mahküm etilip, episine 3-er yıl sınav müddeti tayin etildi.
2014 senesi fevral 26-da Qırım parlamentiniñ binası ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutqanlar ve qarşı çıqqanlarnıñ keniş mıqyaslı mitingi keçti. Birinciler sırasında qırımtatarlar ve Ukraina tarafını tutqan faaliyetçiler buluna edi. Olarğa qarşı Rusiyeniñ tarafını tutqan faaliyetçiler çıqtı. Olar, şimdi Rusiyege tabi Qırım ükümetiniñ başında turğan Sergey Aksönov başlığındaki «Rus birligi» liderleri tarafından teşkil etilgen ediler.
2015 senesiniñ yanvarinde Rusiye Tahqiqat komitetiniñ Qırım idaresi fevral 26 mitingi esnasındaki kütleviy qarışıqlıqlar boyunca cinaiy iş açtı.
Yaqalanğanlar arasında Ukrainanıñ topraq bütünligine qol tutqanlardan: Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini Ahtem Çiygoz ve, ondan ğayrı, faaliyetçiler Ali Asanov, Mustafa Degermenci, Eskender Kantemirov, Talât Yunusov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov ve Eskender Nebiyev buluna ediler.
Daa soñra mahkeme, baş şübheli – o vaqıt Qırımda amelde Meclis lideri rolüni eda etken Ahtem Çiygoznı ayrı bir mahkeme davasına ayırıp, «fevral 26 işi»ni ekige böldi.
Advokat Cemil Temişevniñ teşebbüsi ile faaliyetçi Talât Yunusov ve ATR telekanalınıñ operatorı Eskender Nebiyev, bergen ifadeleriniñ «fevral 26 işi»niñ diger figurantlarına qarşı delil olaraq qullanılmaycağını şart qoyıp, tahqiqatnen añlaşma yaptı ve özlerine qarşı qabaatlavlarnı tanıdılar. 2015 senesinde Talât Yunusovğa şartlı olaraq 3,5 yıl ve Eskender Nebiyevge, aynı bunıñ kibi, şartlı olaraq 2 yıl ceza müddeti berildi.
2017 senesi sentâbr 11-de Rusiye mahkemesi Çiygoznı, yarımadanıñ Rusiye tarafından ilhaqı ile bağlı narazılıqlarnı közde tutqan «kütleviy qarışıqlıqlar»nıñ teşkil etilmesinde qabaatlav boyunca sert rejimli koloniyada sekiz yıl apis cezasına mahküm etti. 2017 senesi oktâbr 25-te Rusiye ükümeti, Qırımda mahküm etilgen Ahtem Çiygoznı azat etip, Türkiyege teslim etti. Daa soñra o, Kyivge keldi.


text:
Amnesty International halqara uquq qorçalayıcı teşkilâtı Rusiye işğal etilgen Qırımda 2014 senesi ğayıp olğan ve öldürilgen qırımtatar faalleriniñ işleri taqiq etilmegenini qayd ete.
Bu aqqında uquq qorçalayıcı teşkilâtınıñ 2015-2016 seneleri dünyada insan aqlarına riayet etüv esabatında aytıla.
«Deliller bar, video bar, bunıñ kibi bir qaç cinayetke «Qırımnıñ samooboronasınıñ» alâqası bar olğanını qolay-qolay ögrenmek mümkün», – dep aytıla esabatta.
Uquq qorçalayıcılar qayd ete ki, Rusiye 2014 senesi Qırımnı işğal etken soñ yarımadanıñ şimdiki akimiyeti «fikir ve toplaşuv azatlığını sıñırlamağa devam ete».
«Ukrainağa qoltutqanlarğa qarşı sert areketler yapılğan edi. Qırımtatarlar eñ çoq zarar körgenler. Olarnıñ tedbirlerini yasaq ete ediler. Qırımtatarca çalışqan kütleviy haber vastaları qapatıldı, liderlerniñ evlerinde tintüvler keçirildi, cinaiy işler açıldı, olarnı siyasiy sebeplerden apiske ala ediler», – dep aytıla esabatta.
Vesiqada Qırımtatar Milliy Meclisi ve onıñ vekillerine qarşı basqı, Ukrainağa qoltutqan faallerniñ yaqalanması ve Rusiye mahkemesi Qırımda terakt azırlaması ile qabaatlağan Oleg Sentsov ve Aleksandr Kolçenkoğa qarşı ükümler qayd etile.
Qırım işğalinden soñ yarımadada qırımtatarlar ğayıp ola. 2015 senesi dekabr ayında Keriçte eki er kişi ğayıp oldı: Ruslan Ganiyev ve dostu Arlen Terehov. 2014 senesi mayıs 20-da Seyran Zinedinov, 2014 senesi sentâbr 27-de – İslâm Cepparov ve Cavdet İslâmov, 2014 senesi oktâbr 3 – Eskender Apselâmov ğayıp olğanlar.
Qırımdaki Taqiqat komiteti bunıñnen bağlı cinaiy işlerni açtı, amma ğayıp olğan insanlarnıñ bulunğan yerine dair bir de bir malümat alâ daa yoq. Cinaiy işler öldürüv ve qaçıruv maddeleri boyunca açıldı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Almatıda urılar tüsip qalğan vïdeolar jurtşılıq nazarına usınıldı
ALMATI. QazAqparat - Almatı polïcïyası qılmıskerlerdiñ vïdeo, fotojwrnalın jarïyaladı. Birinşi toptamada urlıq jasawdı käsip qılğandardıñ kameradan alınğan beyneleri körsetilgen, dep xabarlaydı QazAqparat tilşisi.
Qalalıq IID Krïmïnaldıq polïcïya basqarması usınğan 43 fayldan birneşe qılmısqa qatıstı dep küdiktelip otırğan adamdardıñ bet-jüzi, sulbasın körwge boladı.
«Büginde BAQ pen älewmettik jelini belsendi türde qoldana otırıp, osı adamdardı tawıp, kim ekenin anıqtawımız kerek. Jobanı jüzege asırmas burın qoğamnıñ ïnternettegi belsendiligine taldaw jürgizildi. Köptegen qılmıstar jurtşılıqtıñ aralaswımen aşıldı. Azamattardıñ belsendiligi bizdi qwantadı. Osı jolı da qala turğındarı belsendilik tanıtıp, qılmıskerlerdi ustawda öz kömegin tïgizedi degen ümittemiz», - dedi qalalıq IID resmï ökili Saltanat Äzirbek.
Ğalamtorğa jüktelgen vïdeolar toptamasın mına silteme arqılı körwge boladı.


text:
Çavuşoğlu Qazanğa säfär qıldı
Ul biredä Tatarstan ilbaşı Röstäm Miñnexanov belän küreşep söyläşte
Törkiyä tışqı êşlär ministrı Mävlüt Çavuşoğlu Mäskäwdäge oçraşuların tögällägännän soñ Tatarstan başqalası Qazanğa kitte.
Anı biredä ilbaşı Röstäm Miñnexanov qabul itte.
Oçraşudan soñ belderülär yasağan Çavuşoğlu Mäskäwdä Rusiya Federaśiyäse tışqı êşlär ministrı Sergey Lavrov belän bik näticäle cıyılış ütkärülären assızıqladı.
Annan oıñ däwlät başlığı Vladimir Putin belän küreşülären beldergän Çavuşoğlu, bu oçraşunıñ da bik uñay uzuın ,regional’ häm ike yaqlı mäs’älälär xaqında söyläşülären citkerde.
Mävlüt Çavuşoğlu:” İke il arasındağı oçraşular çınnan da Törkiyä häm Rusiyä belän bergä töbäk iminlege häm totrıqlılığı öçen dä zur ähämiyätkä iyä”,-dide.
Rusiyäneñ Törkiyä öçen möhim partnyer buluın beldergän Çavuşoğlu Mäskäwdän soñ Qazanğa kilüennän bik qanäğät’ buluın citkerde.
Tatarstan ilbaşı Röstäm Miñexanov isä :”İnvestiśiyälär belän bergä küp sanda törek şirkäte törle tarmaqlarda aktiv räweştä êşçänleklären däwam itterä. Törkiyä belän Tatarstan arasındağı säwdä küläme uzğan yıl 40%qa arttı. Kiläçäktä şaqtıy urtaq proyektlarnı bergä ğamälgä aşıruıbızğa ışanam. Qayber êşlänmalärebezneñ Törkiyä bazarına ütep kerüe öçen tırışabız. Bu yünäleştä Törkiyä räsmi zatları bezgä zur yaqlaw kürsätä, alarğa räxmätläremne citkeräm”,-dide.


text:
Törek matbuğatına küzätü 12.07.2018
12nçe iyül’ könne basılıp çıqqan qayber törek gazetlarına küzätü
“Star” gazetı: “NATO’da yaña Törkiyä sammitı”
İlbaşı Räcäp Tayyip Ärdoğan kritik NATO sammitı öçen kitkän Bel’giya başqalası Bryussel’dä iğ’tibar üzägendä buldı. Tarixi cıyılışnıñ yomğaq beldergesendä isä Törkiyä belän terrorçılıqqa qarşı köräş ölkäsendä xalıqara teläktäşlekkä basım yasaldı.
“Yäni Şafak” gazetı: “NATO sammitınnan anıq yullama: Soraştırılmasın”
Tışqı êşlär ministrı Mäwlüt Çavuşoğlu NATO yuğarı däräcäle oçraşuda qatnaşu öçen kitkän Bryussel’dä Könbatış liderlarına anıq yullamalar citkerde. Törkiyäneñ Rusiyädän S-400 raketaların aluı belän bäyle bularaq “Törkiyä NATOdan citläşä” digän tänqıyt’lärne bäyäläwçe Çavuşoğlu: “Törkiyä NATOdan çitläşmi. Ägär NATO berlektäşlärebez bu ixtıyaclarıbıznı qanäğät’ländergän bulsa ide, bez alardan alır idek. Aldıbızdağı yıl axırına taba Rusiyädän berençe batareyalar kiläçäk. Näticädä inde monıñ soraştırıluına da kiräk yuq”, - dip äytte.
“Watan” gazetı: “Naśist kilengä ğomer buyı törmä”
Germaniyada 2000-2007nçe yıllar aralığında 8 törek belän ber greknı häm ber alman poliśiya xezmätkären ütergän “NSU” oyışmasınıñ isän qalğan berdänber äğ’zase Beate Zchape ğomer buyı törmägä xökem itelde. Törkiyä tışqı êşlär ministrlığı da “NSU”nı qullanğan töp isemnärneñ xätta xökem çığaru organnarına da kiterelmäwen belderde. Oyışma belän alman tirän däwläte arasındağı bäyläneş bilgelänmäde.
“Xörriyät” gazetı: “Zäytün mayı citeşterüe artuında iñ yuğarı noqta Törkiyäneñ”
Global’ zäytün mayı citeşterüe 2016nçı-2017nçe yıllar çorında kimegän bulsa, Törkiyä – citeşterüen miq’dar bazasında iñ küp arttırğan il buldı. Törkiyä, zäytün mayı citeşterüen 58 meñ tonnağa arttırıp, 208 meñ tonnağa citkerde. Törkiyä bu räweşle dönya zäytün mayı êşläp çığarıluında ikençe urınğa kütärelde.
“Sabah” gazetı: “Nick Cave İstanbulda konśert quydı”
Awstraliyalı rok muzıkantı, cır, kitap häm śenariy yazuçısı Nik Keyv 17 yıldan soñ yañadan İstanbulda xäyrannarı belän oçraştı. “The Bad Seeds” törkeme belän "25nçe İstanbul djaz festivale" qısalarında säxnägä çıqqan sänğät’çegä muzıka yaratuçılar zur iğ’tibar kürsätte.


text:
Törkiyä-Tatarstan êş forumı
İstanbulda Törkiyä-Tatarstan êş forumında Tatarstan ilbaşı Röstäm Minnexanov ta qatnaştı.
İstanbulda Törkiyä-Tatarstan êş forumı uzdı. Älege çara ike ölkä arasında iqtisadıy mönäsäbätlärgä bağışlanğan. Anıñ êşendä Tatarstan ilbaşı Röstäm Minnexanov ta qatnaştı. Ul cömhüriyätneñ üseşendä törek êşmäkärläreneñ dä zur öleşe buluın assızıqladı. “Tatarstanda iñ ähämiyätle salım tüläwçelär Törkiyä şirkätläre. Bu investiśiyälärneñ däwam itüen telibez,”-dide Minnexanov.
Cıyılışqa Törkiyä tarafınnan iqtisad ministrı urınbasarı Fatix Mätin qatnaştı. Ul töbäktäge tözeleşlärgä kapıtal salu mäs’äläsenä iğ’tibar yünältte. Törkiyä älege tarmaqta dön’yada ikençe urında bara. Bu investiśiyälär Tatarstanda häm tulayım Rusiyädä tormışqa aşırıla. Respublikada töreklär tözeleşkä 2 milliard dollarlıq kertem yasağan.
Forum ikeyaqlı kileşü imzalaw belän tögällände.
Fotosürät tatarstan.ru säxifäsennän alındı


text:
“Çikago törekläşä”
Çikagoda Törek festivale açıldı
Amerika Quşma Ştatlarınıñ Çikago şähärendä bıyıl 15nçe tapqır Törek festivale açıldı. Çaranıñ bıyılğı teması “Çikago törekläşä”. Açılış tantanasında AQŞ häm Törkiyäneñ gimnı yanğıradı.
Çaranı Törkiyä-Amerika mädäni al’yansı räise İlgaz Ülgär, Çikago xakimiyäte wäkilläre açıp cibärde. Şunnan soñ Törkiyä konsulı Umut Acar çığış yasap, festival’ne oyıştıruçılarğa räxmäten belderde. Ul Törkiyäne häm törek mädäniyäten Çikagoda tanıta aluğa şatlanuın söyläde.
Tantanalı çaralar tışında, şähär mäydanında açılğan stendlarda milli qul êşlänmäläre satıp alırğa häm törek rizaqların tatıp qararğa mömkin. Amerikalılarda bu festival’ zur qızıqsınu uyatqanğa oxşıy. Mäydan keşe belän tuldı. Törek sänğat’çeläre çaqıruğa uq cirle xalıq säxnägä mende häm räxätlänep törek milli biyüe xalayğa quşıldı.
Törek cämäğat’çelege AQŞnıñ Çikago şähärendä ayırım ber urın alıp tora. Konsul beldergänçä, bu şähär xalqı häm idaräçeläreneñ törle êtnik törkemnär, mädäniyätlärgä qarata açıq yözle buluına bäyle.


text:
Bazar künü, iyün 26-da, esas Ukraina ve Qırımda Qırımtatar bayraq künü tedbirleri olıp keçti. Bir qaç yüz faal Kyiv merkezinde 39 metrlik qırımtatar bayrağı ile yürüş yaptı. Bunı Qırım.Aqiqat mühbiri bildire.
Aktsiya teşkilâtçılarınıñ bildirgenine köre, ellerinde olğan bayraq dünyanıñ eñ büyük bayrağıdır. Onıñ uzunlığı 6 metr ve keñligi 39 metr, 40 küçük bayraqtan tikilgen bayraqnı Türkiyeden mahsus bayramğa ketirgenler.
Bu büyük bayraq Türkiyeden, Ankaradan ketirildi. Teşebbüs qırımtatar diasporamızğa aitEskender Bariyev
«Bu büyük bayraq Türkiyeden, Ankaradan ketirildi. Teşebbüs qırımtatar diasporamızğa ait. Olar bayraqnı tikip yollağanlar. Bundan ğayrı, onıñ temsilcileri mında. Olar Kyivge kelgenler», – dep ayttı Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Eskender Bariyev Qırım.Aqiqatqa.
Kolonnanıñ başında qırımtatar halqınıñ lideri, Ukraina halq deputatı Mustafa Cemilev bar edi.
Qırımtatar bayrağı – işğalge qarşı çıqqanımıznıñ bir timsalidirMustafa Cemilev
«Qırımtatar bayrağı – işğalge qarşı çıqqanımıznıñ bir timsalidir, yalıñız qırımtatarlar içün degil, Qırımnıñ azat etilmesi oğrunda küreşken bütün milletler içün öyle. Aynı vaqıtta bayraq ukrain halqınıñ qırımtatar cemiyetinen Qırımnıñ azat etilmesi küreşinde birleşkenini ifade ete», – dep qayd etti Mustafa Cemilev Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında.
Qırımtatar Milliy Meclisi reisi Refat Çubarov, sabıq siyasiy mabus Gennadiy Afanasyev, Ukraina haber siyaseti naziriniñ birinci muavini Emine Ceppar aktsiyağa qoşuldılar. Yürüş iştirakçileri arasında Qırım, Lviv, Ankara ve İstanbuldan kelgen qırımtatarlar da bar edi.
Mustaqillik Meydanında yürüş kontsert ve mitingge çevirildi, Ukraina ve qırımtatar milliy gimni seslendirildi.
Qırımtatar bayraq künü bir qaç yıl evelsi Qırımda qayd etilmege başladı. Bayram künü olaraq 1991 senesi iyün 26-27 künleri Aqmescitte toplaşqan ekinci Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ birinci künü belgilendi.
«Eki bayraq – bir devlet!»
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ve baş naziri Volodımır Groysman qırımtatarlarnıñ Qırımtatar bayraq kününi tebriklediler.
«Eki bayraq – bir devlet!», – dep aytıla Ukraina prezidentiniñ Facebook saifesinde.
«Dostlar, can-yürekten Qırımtatar bayraq kününi hayırlayım!», – dep aytıla Volodımır Groysmannıñ Facebook saifesinde.
«Umma» Ukraina musulmanları diniy idaresiniñ müftisi Said İsmagilov da qırımtatarlarnı hayırladı.
«Qırımtatar qardaşlarım – Qırımtatar bayraq künüñiz hayırlı olsun! Güzel bayrağıñız Ukraina terkibindeki Qırımtatar milliy muhtariyetiniñ resmiy bayrağı olıp, Qırımnıñ er bir binasında Ukraina bayrağınıñ yanında yelpiresin isteyim», – dep yazdı İsmagilov Facebookta.
«Biz qaytqan soñ»
Qırımtatar bayraq künü munasebetinen 12 qırımlı – siyasetçi, medeniyet erbabı, jurnalist ve cemaat faalleri Lilâ Bucurovanıñ «Biz qaytqan soñ» şiirini Qırım.Aqiqat içün oqudı.
Qırım.Aqiqat leyhasında iştirak etkenler arasında Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reisi Refat Çubarov, qırımlı, siyasiy mabus Gennadiy Afanasyev, oyuncı ve rejisser Galina Cikayeva, cemaat faali Tamila Taşeva, tarihçı Gülnara Bekirova, Radio Svobodanıñ Qırım.Aqiqat leyhası reberi Volodımır Prıtula bar.
Qırımtatar şairesi ve jurnalisti Bucurovanıñ «Biz qaytqan soñ» şiiri 1989 senesi aynı adını taşıp çıqqan şiirler cıyıntığına kirmekte.
Yalıñız timsaller degil
Qırımda Qırımtatar bayraq künü munasebetinen faaller Qırımnıñ şeer ve köylerine eski adlarınıñ qaytarılması içün flash mob başlattılar.
Faaller oturğan yerleriniñ tarihiy adlarını kâğıtqa yazıp foto çıqarğanlar. Faallerniñ bildirgenine köre, aktsiyanıñ maqsadı – Qırım şeer ve köyleriniñ adlarını qayd etmektir.
Flash mob iştirakçileri fotoresimlerini içtimaiy ağlardaki saifelerine qoyalar. Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Ümerov da aktsiyağa qoşuldı.
Qırımtatar bayraq kününe bağışlanğan aktsiyalar esas Ukrainanıñ şeerlerinde de olıp keçti.
Zaporojye şeerinde aktsiya iştirakçileri şeerniñ merkeziy meydanında Ukraina ve qırımtatar bayraqlarınıñ resimlerini yapıp, qırımlılarğa olğan tileklerini yazdılar.
Hersonda ise avtoyürüş olıp keçti. Aktsiya şeerniñ merkeziy meydanında başladı. Qırımtatar ve Ukraina bayraqları olğan maşinalar kolonnası Hersonnıñ merkeziy soqaqlarından keçti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Rusiye elçisi Mihail Zurabovnıñ Ukrainağa qaytması Rusiyeniñ memleketler arasında tolu diplomatik munasebetler ğayrından tiklenmesine azırlığını qayd ete.
Bunı Federatsiya Şurasınıñ spikeri Valentina Matviyenko cumaertesi künü TVTS telekanalında «Pravo znat» yayınında bildirdi, dep haber ete RİA Novosti.
Bunıñnen beraber, onıñ aytqanına köre, Ukrainada siyasiy ve iqtisadiy buhrannı Rusiyesiz al etmek imkânsızdır. «Bizler Ukraina akimiyeti ve yañı saylanğan prezidentiniñ aqıl ferasetine ümüt etemiz», – dep qayd ete Federatsiya Şurasınıñ spikeri.
Matviyenko Poroşenkonıñ buhrannı al etüv meselesini Avropa Birligi ve AQŞ ile muzakere etmek niyetini hayal dep adladı.
Malüm olğanı kibi, fevral 23-de Zurabov «Ukrainada vaziyet kerginleşkeni sebebinden ve üküm sürgen vaziyetniñ er taraflı talili içün» Moskvağa çağırılğan edi.
İyün 7-de Ukrainadaki Rusiye elçisi Petro Poroşenkonıñ inauguratsiyasında iştirak etti.
Moskva dey ki, elçiniñ Ukrainağa qaytması – «müsbet bir işarettir»
Rusiye elçisi Mihail Zurabovnıñ Ukrainağa qaytması Rusiyeniñ memleketler arasında tolu diplomatik munasebetler ğayrından tiklenmesine azırlığını qayd ete.


text:
Qırımda «Qırım efsanesi» filmini kösterdiler. Levha vazifesini yapıp elâk olğan arbiy istihbaratçı Alime Abdennanova aqqında tarif ete.
Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti bildirdi ki, tantanalı tedbirde Rusiye prezidentiniñ Qırımdaki temsilcisi Oleg Belaventsev, Qırım Nazirler Şurası reisiniñ muavini Ruslan Balbek, Alime Abdunnanovanıñ soy-sopları, cenk veteranları iştirak ettiler.
«Alime Abdennanova – Rusiye Qaramanı unvanını qazanğan yekâne qırımtatar musulman qadını. Bu genç qız qaramanlıq kösterip, ğalebemizge büyük issesini qoştı», – dep qayd etti Ruslan Balbek.
Onıñ aytqanına köre, «Alime. Qırım efsanesi» kitabınıñ taqdim merasimi ve filmniñ numayışı müim bir vaqia.
Matbuat hızmeti qayd ete ki, Alime Abdennanovanıñ taqdiri Rusiye Federatsiyası Mudafaa nazirliginiñ belli olmağan Ulu Vatan Cenkiniñ qaramanlarını qıdıruvı boyunca arhiv vesiqaları sayesinde ögrenildi.
Rusiye prezidentiniñ 2014 senesi sentâbr 1-de çıqqan buyruğına köre istihbaratçığa «faşist işğalciler ile küreşte kösterilgen cesaret ve qaramanlığı içün» Rusiye Federatsiyasınıñ Qaramanı unvanı berildi.


text:
Ekologlarnıñ tahminlerine köre, teşkil etilmesi şimdiki «akimiyet» tarafından alğışlanılğan oyun zonasını Yalta dağ-orman qoruğında qura bilecekler.
Bunı olar Kiyevde matbuat konferentsiyası devamında bildirdiler.
«Büyük Yalta rayonında oyun zonasını teşkil etecek olalar. Qaysı yerde onı teşkil etecekler? Yalta qoruğı bar», – dedi Aqyarnıñ cemaat ekologik teşkilâtları Şurasınıñ reisi Margarita Litvinenko.
Ekologlarnıñ sözlerine köre, muim meselelerni çezmek yerinde: Balıqlavada kanalizatsiyanı qurmaq, Yaltada temizlev inşalarnı deñiştirmek, çöplük meselesini al etmek yerinde şimdi para hırsızlanuvınıñ yañı shemaları işlep çıqarıla.
«Menimce, doğrudan-doğru rus kriminalı olacaq. Qırım toprağı şimdi az nezaret etilgeni sebebinden, para hırsızlanacaqtır», – dedi Aqyarnıñ cemaat ekologik teşkilâtları Şurasınıñ azası Nikolay Podolâk.
Ekologlar tahmin eteler ki, Qırımda oyun zonasınıñ teşkil etilmesine qarşı tek faaliyetçi ve cemaatçılıq degil de, kilse de qarşı çıqqan edi.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Qırımda oyun zonasınıñ teşkil etilmesi aqqında fermannı imzaladı. Vesiqağa köre, Qırımda oyun zonasınıñ sıñırları regionnıñ icraiy organları tarafından belgilenecektir. Evel Qırımda oyun ticareti yasaq edi.


text:
Qırımda yañı tintüvler: Ablâlim Ablâmitov tutılıp alındı (video)
Noyabr 8-inde saba Canköy rayonınıñ Qalay (Azovskoye) qasabasında yerli sakin Halil Ablâmitovnıñ evini tintediler. “Qırım birdemligi” cemaat birleşmesi haber etkeni kibi, evde beş qoranta azası, olardan birisi - bir yarım yaşlı bala yaşamaqta. Tintüv vaqtında esli-başlı baba yaramadı, evlerine “acele yardım”nı çağırttılar. Tintüvden soñ rusiye quvetçileri, ev saibiniñ oğlu Ablâlim Ablâmitovnı bilinmegen yerge alıp ketti. Bundan ğayrı, Ablâlimniñ yüklü apayı Aycannı da alıp kettiler.