text:
Zaporojye göñüllileri Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq aktsiyası iştirakçilerine yardım ketirdi.
Qırım.Aqiqat mühbiri bildirgeni kibi, qış urbası, minder, aşayt malları, pişken ötmekni göñülliler Qırım ile memuriy sıñırdaki «Çonğar» kiriş noqtası yanında yerleşken «Pravıy sektor» bazasına teslim ettiler.
«Çonğarğa keldik, çünki Qırımnıñ qamaçavına bütünley qol tutamız. Qırım – Ukrainadır. Duşman memleketiniñ muvaqqat işğalinde yaşağan topraqtır», – dedi Qırım.Aqiqatqa Zaporojye göñülli merkeziniñ temsilcisi, ATO zonasınıñ göñüllisi Lübov Leonova.
Aytqanı kibi, Zaporojye göñüllileri Qırım qamaçavı iştirakçilerine yardımnı daimiy sürette ketirecekler.
Bundan evel Qırım qamaçavınıñ iştirakçileri olarğa kerek olğan şeylerniñ cedvelini aşkâr ettiler, şu sırada çamaşır maşinaları, ilâclar.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.


c: text/html

text:
Qırımtatar KHV angi şartlarda yaşay? Yarımadfada qırımtatar oquyucısı içün çıqqan mediabazar ne alda? Qırımtmtatarlar ana tilinde ziyade oqup başaladımı?
Bu ve diger sualllerge Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde Qırım gazetasınıñ muarriri Bekir Mamut cevap bere.
– Qırımda qırımtatar tilinde çoq gazeta neşir etile edimi? Siziñ neşir ne zaman teşkil olunğan edi?
– Ta 1989 senesi. Bizden ğayrı, 1992 senesi Taşkentten yarımadağa köçip kelgen «Yañı dünya» gazetası da qırımtatar tilinde çıqa edi. Ondan da ğayrı Sudaq regional gazetası da bar edi. İşte, olğanı bu. «Yañı dünya» er zaman ükümet gazetası edi, «Qırım» ise, - iç olmağanda 1991 senesine qadar mustaqil edi. Bizim oquyıcılarımız – esasen konservetiv, pensiyağa çıqacaq ya da çıqqan insalardır. Amma siz şarq insanınıñ zihniyetini bilesiñiz: eger qorantağa gazeta kelip tursa ve içinde ibret berici, tarihnen alâqalı ya da problemli mevzu bar ise, o zaman o ailece muzakere etilgen meselege aylâna. Qırımda genç gazeta yoq. Buña baqmadan, men bellesem, Kyivdeki ukrain gazetalarınıñ tirajları bizimkisinen bir seviyededir.
– İqtisadiy ceetten bu maqsatqa ne qadar uyğundır? Sizge bar olğan abuneciñiz yetemi?
– Elbette, yetmey. Eger siz tek matbaa masraflarını alıp, jurnalist ve muarrirlerniñ aylıqlarını çıqarıp taşlasañız, o zaman 900 rublelik yıllıq abune esabına 1500 nüsha bastırmaq mumkün. İş aqqı az olğanı sebebinden jurnalistlerniñ evde çalışmasına, muarririyetke ise, aftada eki sefer kelmesine ruhset beremiz. Olar içün bu daa ziyade bir hobbi sayıla.
– Er angi birisi siziñ muarrirlik siyasetiñizge qarışmağa areket etken edimi?
– Maliy yardım berilgen vaqıtlarda bile, bizim muarrirlik işimizge kirişmey ve kim aqqında ne yazğanımıznı teşkermey edi. Belki biz özümizni öyle etip köstergendirmiz. Ukraina bizge bayağı qol tuta edi: 1997 senesi ana tilinde çıqqan gazetalar qanunı mücibi yılda aman-aman 42-43 biñ dollar ayıra turğan. Bazen aftada eki ya da üç kere çıqarğan vaqıtlarımız da olğan edi. 2014 senesinden soñ, «Qırım» aftada bir kere çıqa, lâkin tirajı arttı. Bizler ilhaqtan soñ Rusiyeniñ yerli Goskomnatsı tarafından teşkil etilgen mediamerkezge kirmedik. Qol tutulğan andaki gazeta hadimleriniñ aylıqları daa da yüksek, tehnikası bar ve saire. Amma, men bellesem, jurnalistler bunıñ içün daa da qıymetli bir soy imkânlardan marumlar.
– İşke yañı jurnalistler kelemi?
Qırımtatar jurnalisti – medeniyet erbabı sayıla, o ana tilini bilmekten ğayrı, keçmişini de bilmek kerek olğan umumiy tasil esnasınıñ bir unsurıdırBekir Mamut
– Keçken bütün zaman zarfında biz yañı birisini almadıq. Men muarrir vazifesine başlağanımda, çalışqanlarnıñ episi menden 15-20 yaş kiçik genç qız ve oğlanlar edi. Onıñ içün olar menim içün bir oğlan ve qız qardaşlarım kibidir, amma artıq çoqusı 50 yaşını tolduracaq. Olar endi közü mergin, tecribeli, qırımtatar tilini daa da yahşı bile, onı oquyucılar içün işleteler. Kerçek aytqanda, siz soramazdan evel, muarririyet terkibi aqqında asla da tüşünmegen edim. Aslında, qırımtatar jurnalisti -medeniyet erbabı sayıla, o ana tilini bilmekten ğayrı, keçmişini de bilmek kerek olğan umumiy tasil esanasınıñ bir unsurıdır. Eger bir boş yer açılsa, illâ ki birisini davet etermiz.
– Qırımdaki yañi Rusiye aqiqatları gazetañızğa nisbeten daa ziyade meraq uyandırdımı?
– Belki de, gençlerniñ ayatta qalmaq içün pek qıyın olğan soñki yıllarda başından keçken vaqialar, daa ziyadesiniñ anane, tarih ve tilinen meraqlanıp başlaması içün bir itev olur. Şahsen men qırımtatarlar daa ziyade laf etip başlağanını körem.
(Metinni Vladislav Lentsev azırladı)

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
«HQKO-na kelgen barlıq adam talon alg'annan key`in avtomattı tu'rde bizdin' ju'y`ege jazılıp qaladı. Artıns'a osı arqılı biz olardı onlay`n baqılap otıramız. Bul sïty'acïyalıq ortalıq dep ataladı. Osı arqılı barlıq adamdı ju'y`e arqılı baqılap, onın' qans'a y'aqıt ku'tetinin, operatorlardın' qay` kezde bosay`tının bilip otıramız», – dedi A. Ospanov.
Sonday`-aq, atalg'an ortalıq qızmetkerleri de monïtorïng arqılı baqılay'da boladı. Budan onın' qay` y'aqıtta bosay`tının, turg'ıng'a qızmet ety'de qans'a y'aqıt jumsay`tının bilip otıradı.
«Baqılay's'ı operatorlar bolsa kez kelgen HQKO-g'a habarlasıp, kezekti uzaq ku'tken turg'ıng'a ko'mek ko'rsety'in o'tinedi. Osınday` sïty'acïyalıq ortalıq arqılı HQKO-dag'ı ko'ptegen kelen'sizderdin' aldın aly'damız. Sonday`-aq, bizdin' o'kildin' qızmetine turg'ındar o'z bag'asın bere aladı. Eger de nas'ar qızmet ko'rsetti dep basatın bolsa, biz ol turg'ıng'a qay` operatordın' ko'zmet ko'rsetkenin ju'y`e arqılı bilemiz», – dedi ol.
Ay`ta ketey`ik, «Azamattarg'a arnalg'an u'kimet» memlekettik korporacïyası halıqqa qızmet ko'rsetetin barlıq ortalıqtardı bir ju'y`ege ïntegracïyalay`dı. Ol 2016 jıldın' 7-s'i sa'y'irinde qurılg'an bolatın.
Esterin'izge sala ketelik, HQKO 2007 jılı to'res'ildik pen a'kims'ilik kedergilerdi joju maqsatında qazaqstandıqtarg'a bir tereze qag'ïdatı boy`ıns'a memlekettik qızmetter ko'rsety' u's'in qurıldı. Barlıg'ı u's'in ten' qoljetimdilikti qamtamasız ety', tu'rli organdardın' qujattarın day`ınday' jo'nindegi qızmetterdi bir jerde aly' mu'mkindigin jasay', sonday`-aq qujattardı orınday's'ı men azamattardın' arasında tikeley` bay`lanıstı boldırmay' HQKO nın' bastı on' qasïetterine ay`naldı. Elbası tapsırması boy`ıns'a elimizde ju'zege asırılıp jatqan «bir tereze» jobasının' tïimdiligi tolıq da'leldenip otır.
Sonımen qatar bu'ginde HQKO arqılı aqılı qızmetter ko'rsety' jumısı qarqındı ju'ry'de. Aldag'ı y'aqıtta da bul qızmetti barlıq tutıny's'ılar pay`dalana otırıp y'aqıt u'nemdep tez arada qujattarın day`ındatıp aly'ına boladı. Qızmet jeke ja'ne zan'dı tulg'alarg'a ko'rsetiledi. HQKO a'ri qaray` da halıqqa jemisti en'bek ete bermek.
Telegram-kaHaлғa жaзылып, бәpiHeH xaбapдap бoлыңыз!


text:
TÖREKSOY ğomum särqätibenä Törkiyädän büläk
Törki dönya xäbärläre 41
TÖREKSOY/Änkara
Xalıqara törki mädäniyat oyışması TÖREKSOY ğomum särqätibe professor Düsän Kaseinov törki tel, mädäniyat häm sänğät’ne saqlawğa öleş kertkän öçen Törkiyä Cömhüriyäte tışqı êşlär ministrlığınıň Yuğarı xezmät bülägenä layıq buldı.
Törkiyäneň Azärbaycan, Belarus’,Gruziya, Qazaqstan, Qırğızstan ,Moldova,Üzbäkstan,Tacikstan,Törekmänstan häm Ukraina belän diplomatik mönäsäbätlär urnaştırunıň 25 yıllığı Änkarada qotlandı.
Änkara “Palas” ta uzğan çarada tışqı êşlär ministrı Mävlüt Çavuşoğlu ,TÖREKSOY ğomum särqätibe Düsän Kaseinov, 1992 nçe yılda Sovetlar Berlegennän ayırılıp bäysezlek alğan 10 ilneň tulı wäqalätle ilçeläre häm diplomatik wäkillläre , başqa illärdän küp sanda diplomatik wäkil qatnaştı.
Törki mädäniyatnı yäşätü häm kiläçäk buınnarğa citkerü missiyäsen üz östenä alğan TÖREKSOY tözelügä 25 yıl tuluın beldergän Törkiyä tışqı êşlär ministrı Mävlüt Çavuşoğlu oyışmanıň ğomum särqätip wazıyfasın 2008 nçe yıldan birle başqaruçı professor Disän Kaseinovqa törki dönyanı üsterü häm tanıtuğa zur öleş kertkän öçen räxmätlären citkerde. Çavuşoğlu TÖREKSOY ğomum särqätibe Düsän Kaseinovqa tışqı êşlär ministrlığınıň yuğarı xezmät bülägen tapşırdı.
Büläk alğannan soň çığış yasawçı Kaseinov tuğanlıq, duslıq häm töbäktäge tınıçlıqnıň daimi buluın teläde.
Düsän Kaseinov:” Bu medal’ne barlıq sänğät’çelär häm mädäniyat ölkäsendä êşläwçelär isemennän alam. Çönki bu uňışta alarnıň öleşe bik zur”,-dide.
Törki dönyanıň YUNESKOsı kebek êşçänlek başqaruçı TÖREKSOYnıň Törkiyädä urnaşuın xäterlätkän ğomum särqätip wazıyfasına kereşkän waqıttan alıp bügenge köngä qadär berençe çiratta tışqı êşlär ministrlığı, mädäniyat häm turizm ministlığı , şulay uq Törkiyäneň barlıq oyışmaları häm tulı wäqalätle ilçeläreneň TÖREKSOY yanında buluına basım yasap räxmätlären citkerde.
Qazaqstan
Qazaqstan informaŝiya häm êlemtä ministrı Dauren Abayev Qazaqstanda wäkilçelekläre bulğan Törkiyä teleradiokompaniyäse TRT häm “Anadolu” agentlığınıň ike il mönäsäbätlären tağın da üsterüdä möhim küper buluına ışanuın citkerde.
Abayev Astanadağı “Kazmedia” binasında ütkärelgän Astana media atnalığı çarasınıň açılış tantanasında qatnaştı.
Abayev ”Anadolu” agentlığı xäbärçesenä yasağan belderüendä media atnalığınıň matbuğat tarmağındağı mönäsäbätlärne regional’ häm xalıqara däräcädä üsterüne tizlätäçägen belderde.
Qazaqstan häm Törkiyäneň matbuğat tarmağındağı mönäsäbätlärenä tuqtalğan Abayev “Törkiyä televideniye häm agentlıqları belän xezmättäşlek başqarırğa härwaqıt äzerbez. Qazaqstanda wäkilçelekläre bulğan Törkiyä teleradiokompaniyäse TRT häm “Anadolu” agentlığınıň ike il mönäsäbätlären tağın da üsterüdä möhim rol’ uynawlarına ışanam”dip citkerde.
Media atnasında cirle häm çit il televideniye kanalları belän bergä 90 prodyusserlıq şirkäte qatnaştı.
Üzbäkstan
Taşkentta Üzbäkstan – Rusiya Êş forumı uzdı. Üzbäkstan Rusiyägä yıllıq ciläk-cimeş häm yäşelçä êksportın 1 milliard dollarğa citkerüne maqsat itep quya.
Rusiya Federaŝiyäse sänäğät’ häm säwdä ministrı Denis Manturov belän Üzbäkstan tışqı säwdä ministrı Elyar Ganiyev räislegendä Taşkentta uzğan Êş forumında ike il êşmäkärläre belän däwlät oyışmaları räsmi zatları qatnaştı.
Forumda çığış yasawçı Ganiyev Üzbäkstannıň bıyıl Rusiyägä êksportlağan ciläk – cimeş häm yäşelçä külämeneň 30% tiräse artuın, bu artışta Rusiyägä êksportta tamğaxanä êşlären ğadiläştergän yäşel koridor sistemasınıň möhim rol’ uynawın belderde.
Üzbäkstan tışqı säwdä ministrı Elyar Ganiyev yaqlar arasında säwdäne törleländerü yulı belän 2 yılda yıllıq tışqı säwdä külämen 8-10 milliard dollarğa citkerüneň planlaştırıluın citkerde.
Ganiyev Üzbäkstannıň yıl azağına qadär Rusiyägä 500 million dollar külämendä yäşelçä häm ciläk – cimeş êksportlawınıň kötelüen belderde.
Rusiya Federaŝiyäse sänäğät’ häm säwdä ministrı Denis Manturov soňğı däwerdä ike il mönäsäbätläreneň tiz kamilläşüe näticäsendä ağımdağı yılnıň berençe yartıyıllığında Rusiyäneň qabat Üzbäkstannıň iň zur säwdä partnyerı buluğa ireşüen citkerde.
Manturov ike ilneň tışqı säwdäsendäge bu artışnıň daimi bulıp qaluı öçen yaqlar arasında tözelgän kileşü häm urtaq proyektlarnı tormışqa aşıru kiräklegen assızıqladı ,ileneň bu qısada Üzbäkstan belän xezmättäşlekkä äzer buluına basım yasadı.
Rusiya – Üzbäkstan Êş forumında neft’-ximiya,transport, awıl xucalığı, mediŝina ,sänäğät’ citeşterüe tarmaqlarında xezmättäşlekne üsterü belän bäyle ike yaqlı kileşülär imzalandı.
Räsmi mäğ’lümatlarğa kürä, Üzbäkstanda Rusiya kapitallı meňgä yaqın şirkät,Rusiyädä isä Üzbäkstan kapitalı belän tözelgän 569 şirkät êşli.
İke il arasındağı tışqı säwdä küläme uzğan yıl 4 milliard 200 million dollar bulğan bulsa,bıyılnıň ğinwar-avgust aylarında 3 milliard dollardan artqan.


text:
Atırau qalasınıñ tarihı 1640 jıldan bastala ma?
«Tamırı «Üyşikten» bastaldı, Atırau qalasına 376 jıl toldı» degen aydarmen ötken jılı bwqaralıq aqparat qwraldarı otarlau zamanında ädeyi qwlağımızğa siñirilgen tirkesti tağı qaytaladı. Sayıp kelgende mwnıñ özi ötken tarihımızdı tereñ sezinbeuden tuındağan twjırımdar ekeni büginde aytpasa da tüsinikti. Öytkeni qazaq tarihın Resey közqarasımen zerdeleu sanamızda äbden ornıqtı. Sonda qazaqtıñ san ğasırlı tarihı qayda, bügingi Atırau qalası tarihı 1640 jılı köpes Gurii Nazarov wldarı Mihail, Ivan jäne Andreymen birge Jayıq boyına kelip qonıstanıp, Jayıq özeninen balıq aulauımen bastala ma?
Jalpı älemdik tarihta qala bir künde, negizi joq eldi mekende payda bolmaydı. Mäselen Ukraina Respublikasınıñ I.I. Meçnikov atındağı Odessa memlekettik universiteti tarih fakul'teti ğalımdarınıñ Dnepropetrovsk, Zaporoj'ya, Kiev, Odessa, Çernigov qalalarınıñ jasın anıqtaudı qayta qolğa aluı jäne ötken ğasırlarda olardı saralauda türli imperiyalıq jäne keñestik wstanımdardıñ negiz bolğanın alğa tartuı qala tarihında da birjaqtı ideologiyalıq közqarastıñ üstem bolğanın ayğaqtaydı(Kak opredelyat' vozrast gorodov yuga Ukrainı? // Veçernyaya Odessa. -2008. -№194 (8931). -23 dekabrya). Oğan küni keşege deyin tarihın 1854 jıldan bastağan Almatı qalasınıñ öz bastauın mıñ jıl bwrın, Astana qalasınıñ 1830 jıldan emes Vİİİ ğasırda ömir sürgen Bozoq qalasınan bastauın atasaq köp närse tüsinikti boladı. Büginde Semey qalası äkimiyatı da qala negiziniñ 1718 jılı qalanğan äskeri bekinisten bastalu mäselesin ğalımdarğa mwqiyat tapsırdı. Öytkeni tarihşılar 840-940 jıldarı köne Semeydiñ Qimaqiya memleketiniñ astanası bolğanın birneşe ret köterdi. Özimizben körşiles Batıs Qazaqstan oblısınıñ sol kezdegi äkimi N.Noğaevtıñ bastauımen 2012 jıldıñ 21-22 qırküyeginde «Oral özeni alqabındağı ortağasırlıq qala mädenieti jäne köşpendiler örkenieti» attı halıqaralıq konferenciya wyımdastırıp, Oral qalasınıñ tarihı 1613 jıldan emes, qala tarihı Hİİİ ğasırdan bastau alatını ğılımi faktilermen däleldendi. Sodan beri Oral tarihın 400 jıldan asıra kazak-orıstar qalağan Jayıq qalaşığınan bastap toylau datası toqtatıldı. Mwnıñ özi keşegi keñestik zamanda Qazaqstandağı qalalardıñ deni orıstardıñ jaulap aluımen salındı degen twjırımın joqqa şığardı jäne tarihi şındıqtıñ ornığuına jol aştı. Öytkeni wlan-baytaq qazaq jerinde ata-babamız tek köşip qana qoymadı, onı qorğap şağın sauda-sattıqqa qajetti eldi-mekender saldı. Olar Altın Orda twsında sayasi-ekonomikalıq mañızdı ortalıqtar retinde tanıldı.
Sonımen Atırau qalası tarihı qay kezeñnen bastau aladı?
Ölketanuşı V.Afanas'ev: «1950 jıldardıñ ayağında geologiya institutınıñ ğılımi qızmetkeri Sapar Qarımsaqov mağan Gur'ev qalasınıñ şığısına qaray 18 km. jerdegi Saqol (derekte osılay jazılğan – Ä.M.) mekeni mañında ejelgi kalmaq qalaşığı turalı terilgen qağazdı wstattı. Sodan Sapar ekeuimiz onı izdep taptıq. Osı eskertkişti alğaş ret 1965 jılı arheolog M.S. Merşievke körsettim. 1960 jıldar soñında eskertkişpen KSRO ĞA Arheologiya institutınıñ ğılımi qızmetkeri L.Galkin tanıstı. Qorıtındısında birlesip, tabılğan eskertkiş materialdarı negizinde qonıstıñ Hİİİ-HİÜ ğasırlarda bolğanın däleldep maqala jariyaladıq. Sodan L.Galkin 1977 jılı «Arheologiçeskie otkrıtiya 1977 goda» eñbeginde Altın orda qalaşığın Picigani kartasına süyenip Laeti qalası dep atadı. Sonımen jañadan Laeti atauı payda boldı» dep jazadı (Afanas'ev V.K. Reestr Arheologiçeskih pamyatnikov oblasti. – Atırau: Tipografiya AO «Almaz Injiniring», 1996. -S.56-57). Ölketanuşı «Laeti» atauın türki sözderindegi «lay» nemese «laylanğan» sözderimen tüsindiredi. Al Aqtöbe-Laeti qalasınıñ osı künge deyin saqtalmay joyıluı jöninde büginde eki pikir qalıptasqan. Onıñ biri, Aqsaq Temirdiñ 1396 jılı jaulap aluımen, ekinşisi, Kaspiy teñiziniñ köterilip aynalanı basuı äserimen baylanıstırıladı. YAğni, Aqtöbe-Laeti qalaşığı bügingi Atırau qalasınıñ aumağında ornalasıp, HÜ ğasırda qala qiratılğan, ya joyılğan deuimizge äbden boladı. Onı belgili arheolog K.Baypaqovtıñ «Jayıqtıñ tömengi jağında tağı bir iri qalaşıq tabılıp zertteldi. Aqtöbe qalaşığındağı qazba jwmıstar twrğın üylerdiñ kan jüyesimen jılıtılatının anıqtadı» dey kele, Aqtöbeden biday saqtaytın ıdıstar kezdesti, al tabılğan keramika men tiındar qalaşıqtıñ Hİİİ-HÜ ğasırda ömir sürgenin ayğaqtaydı degeni däleldey tüsedi (Baypakov K.M. Goroda Kazahstana Hİİİ-HÜ vv. // Srednevekovaya gorodskaya kul'tura i koçevaya civilizaciya basseyna reki Ural / Materialı mejdunarodnoy konferencii. / Pod obşey redakciey professora Sdıkova M.N. –Ural'sk, 2012. -S.37).
Endigi qızıqtı materialdı 2015 jılı Tatarstan ğalımı numizmatik R.YU. Reva wsındı. R.YU. Reva 2006 jılı Saratov qalasınan tabılğan Altın ordalıq tiındı oqıp, onı Qwtlukent qalasında soğılğanın anıqtadı. Onıñ esebinşe Qwtlukent Jayıq boyında Atıraudan qaşıq emes jerde ornalasqan eken (Reva R.YU. (Res. Tatarstan). O çekanke monet i naymenovanii nekotorıh gorodov v konce HIII - naçale XIV vv. v okrestnostyah sovremennogo Atırau. // QAZAQ HANDIĞINIÑ 550 JILDIĞINA arnalğan «QAZAQ HANDIĞINAN - EGEMEN QAZAQSTANĞA» attı halıqaralıq ğılımi - täjiribelik konferenciya materialdarı. İİ bölim. -Atırau – 2015. –S.248-251).
Atıraulıq arheolog M.Qasenov R.YU.Revanıñ jañalığımen tanısıp «Ol ökinişke oray Aqtöbe-Laeti qalasın bilmeydi. Onıñ Qwtlukent qalası Aqtöbe-Laeti qalası boluı da mümkin» degen oy bildiredi. Degenmen tatar ğalımınıñ jañalığı nazar audaruğa twrarlıq. Ol 1348 jılı qaytıs bolğan Ibn Fadlallah äl Omaridiñ jazbasın paydalanğan Reseylik şığıstanuşı V.G. Tizengauzenniñ audarmasındağı «Horezm men Saray arasında Hiua jäne Qwtlukent qalaları bar» degen joldardı twpnwsqamen qayta saralaydı. Nätijesinde zertteuşi Horezmniñ astanası Ürgeniş qalası, sondıqtan Ürgeniş pen Saray arasındağı keruen jolın Hiua jalğamaydı, öytkeni, Hiua keruen jolında bolğanımen ol Saraydı Mavrennahrmen nemese Ürgenişti Bwharamen baylanıstıradı, al Horezm men Saraydı jalğauı mümkin emes degen toqtamğa keledi. R.YU.Reva zertteui soñında Äl Omari eñbegindegi joldardı «Horezm men Saray arasında Uçik (Üyşik bügingi Atırau qalası) jäne Qwtlukent qalaları bar» dep oqudı wsınadı. Ol Qwtlukent qalası Sarayşıq qalasınıñ alğaşqı atauı, iya bolmasa, äli tabılmağan qala boluı mümkin degen qorıtındı jasaydı. Ğalımnıñ pikiri ğılım äleminde keñirek nasihattala qoymasa da tıñ twjırım ekeni belgili. Onıñ üstine HİÜ ğasırdağı Äl Omaridıñ zertteuin jañaşa saralauı, söz joq, biraz mäselege özgeşe qarau qajettigin ayğaqtaydı. Onı nazarğa alsaq sonda Üyşik atauı Altın orda zamanınan beri kele jatqanın bayqaymız. Olay bolsa L.Galkin, R.YU. Reva zertteulerindegi Aqtöbe-Laeti – Üyşik – Qwtlukent qalaları bügingi Atırau qalasınıñ bastauında twrdı deuimizge tolıq qwqığımız bar. Al olardıñ ornında keyinirek jaña qalaşıqtıñ salınuı tikeley Moskva patşalığınıñ Aziya bağıtındağı otarlau tarihımen tikeley baylanıstı. 1580-1581 jıldarı Sarayşıq qalasınıñ talqandaluı, kazak-orıstardıñ Moskvanıñ qoldauımen Jayıq boyların basıp aluı, onıñ ıqpalımen Guriy Nazarovtıñ Jayıq tarmağına ornalasuı Atırau qalasınıñ jaña damu kezeñin qwradı. Soñında köne qalaşıq ornı Jayıq özenindegi qalaşıq, keyin bügingi Oral qalası ornında Verhniy YAickiy (Joğarı Jayıq) qalaşığınıñ payda boluına baylanıstı Nijniy YAickiy (Tömengi Jayıq) qalaşığı atauın ielenedi. Arağa uaqıt sala Ust'-YAick qalaşığı bolıp özgeredi. 1848 jılı V.YUmatov «Orenburgskie gubernskie vedomosti» gazetinde osı mäseleni arnayı köterip, qala 1708 jıldan bastap Gur'ev dep atala bastağanın jariyaladı(YUmatov V. Issledovanie o naçale Gur'eva goroda // Istoriya i kul'tura Atırau v russkih istoçnikah (HÜİİİ-HH vv.). Tom Ü / Sost. M.K.Kipiev // Nauç. red. R.A. Beknazarov. –Atırau: «Atırauskiy filial Soyuza Pisateley Kazahstana», 2016. –S.43-44). Mwnı bayqağan V.Foss 1868 jılğı «Oçerki Gur'eva-gorodka» eñbeginde: «Qala ertede, HÜİİİ ğasırğa deyin Jayıq qalaşığı nemese Jayıq özeni sağasındağı qalaşıq, key kezde tas qalaşıq ataldı. Qalaşıq HÜİİ ğasırdıñ alğaşqı jartısında (1640-1645 jıldar aralığında) qalandı» dep jazadı. Orıs patşasınıñ 1708 jılğı 18 jeltoqsandağı jarlığında Qazan guberniyasına bağınatın Astrahan qalası qaramağına «Gur'ev, YAickiy (bügingi Oral – Ä.M.), Krasnıy i Çernıy YAr» qalaları berilgen. 1732 jılı Astrahannan Hiua men Bwharağa barıp qaytqan I.G.Gerber öz jazbasında Gur'ev qalaşığında bolıp qalanıñ patşağa bağınuı üşin salınğanın rastaydı (Gerber I.G. Jurnal o puteşestvii iz Astrahani v Hivu i Buharu 1732 g. // Istoriya i kul'tura Atırau v russkih istoçnikah (HÜİİİ-HH vv.). Tom İ / Sost. M.K.Kipiev // Nauç.red. J.Şalgınbay. –Atırau: IP «Sisengaliev J.M.», 2014. –s.88). 1734 jılı qalaşıq G.Nazarov esimine resmi bekitiledi (Karimov T. Mihail Gur'ev // proza.ru/2012/07/06/1715kopiya). Mwnıñ özi patşa ükimetiniñ öz tapsırmasın orındauşılarğa degen erekşe qwrmetin körsetse kerek. Sonımen orıs patşasınıñ Qazaqstandı otarlauı barısında Atırau qalası Jayıq – Tömengi Jayıq - tas Jayıq - Ust'-YAick – Gur'ev qalaşığı bolıp özgertiledi.
Qazan töñkerisinen soñ ornağan Keñestik bilik twsında 1920 jılı Gur'ev qalası qızıl komandir V. Çapaev esimine berilgenimen, jartı jıldan soñ Gur'ev atauı keri qaytarıladı. Bwl arada bol'şeviktik biliktiñ otarlauşılar qalıptastırğan ataudan asa almağanı bayqaladı. Al 1991 jılı 4 qazanda el täuelsizdigi qarsañında Gur'ev qalası halıq deputattarı keñesi Gur'evti Atırau atauına auıstırıp tarihi aqiqattı qalpına keltirdi. Sonımen bügingi Atırau qalası tarihı Hİİİ ğasırdağı Aqtöbe-Laeti – Üyşik – Qwtlukent - Jayıq - Tömengi Jayıq - Ust'-YAick – Gur'ev – Çapaev - Gur'ev qalalarınan bastau aladı. Olay bolsa qala tarihın Hİİİ ğasırdan bastaudı wsınamız. Mwnıñ özi Atıraudıñ bay tarihın däleldep qana qoymaydı, sonımen birge san-ğasırlıq wrpaqtar sabaqtastığınıñ eş üzilmegenin ayğaqtaydı. Al qala küni bwrınğısınşa üyrenşikti qazan ayında atap ötile berse boladı. Bizdiñşe, qalamızdıñ Ruhani jañğıruı osıdan bastalmaq.
Äbilseyit Mwqtar – tarih ğılımdarınıñ doktorı, professor
Abai.kz


text:
Dekabrniñ 18-nde aqşam Rusiyeniñ Sankt-Peterburg şeerinde «Strategiya-18» faaliyetçileri daa evel ilhaq etilgen yarımadada cöremeler ile cezalanğan qırımtatarlarğa qol tutmaq içün «Qırımtatarlar terroristler degil» plakatlarınen bir kişilik piketlerge çıqtılar. Bunı Azatlıq Radiosı bildire.
Faaliyetçilerden bir hanım: «Qırımda adamlar nasıl plakatlarnen çıqqan olsa, biz de aynı plakatlarnen çıqamız. Olar tamam bunı – terroristler olmağanlarını söylemege istegen qırımtatarlar edi… Bugün 70 kişini muhakeme ettiler. –Qırımda qanunlar işte böyle etip eda etile… Olarğa qarşı toqtamağan repressiyalar devam ete. Men olarnı (repressiyalarnı – QA) yalıñız bir manada añlayım – olarnı yarımadadan sıqıştırıp çıqarmaq isteyler», – dedi.
Dekabrniñ 18-nde Qırımda, daa evel tintüvler ve tevqiflerge cevaben bir kişilik piketlerge çıqqan qırımtatarlarğa qarşı 70-ke yaqın mahkeme oturışuvı ötkerildi.
Faaliyetçilerge qarşı, tayin etilgen piket ötkerüv tertibiniñ bozulması munasebeti ile (Rusiyeniñ Memuriy tertip bozuv aqqında kodeksi, madde 20.2, 5-nci qısım) memuriy protokollar tizildi. Olarğa 10 biñden 20 biñ rublege qadar (4700-den 9400 hrivnağa qadar – QA) cöreme ya da mecburiy iş cezası tayin etilmek mümkün. Tizilgen protokollarğa köre, polis hadimleri bir kişilik piketlerge, akimiyet ile uyğunlaştırılmağan kütleviy tedbir deye qıymet kestiler.
Mahkeme oturışuvları, cümleden, Aqmescit, Canköy, Aluşta, Suvdağ ve bunıñ kibi de İçki, İslâm-Terek, Qarasuvbazar ve Qurman rayonlarında ötkerildi. İçki işler nazirliginiñ Qırım boyunca ekspertiza merkezi tarafından «piketler bir maqsat, bir niyet ve umumiy teşkil etilüv ile birleştirileler» şeklinde çıqarılğan hulâsa, qabaatlav tarafınıñ esas delili olaraq qabul etildi.
Qırımda oktâbrniñ 14-nde, Rusiye tarafından ilhaq etilgen yarımadada telükesizlik hadimleriniñ qırımtatarlarğa, musulmanlarğa qarşı repressiyalarına narazılıq köstermek maqsadınen bir sıra bir kişilik piketler ötkerildi.
Rusiyeniñ muhalif faaliyetçileri muntazam surette siyasiy mabüslerni azat etmek, Rusiyeniñ Ukrainağa qarşı tecavüzini toqtatmaq, Qırımnıñ işğaline soñ qoymaq talaplarınen barışıqlı piketler ve tedbirlerge çıqalar.
Sankt-Peterburg ve Moskvanıñ faaliyetçileri, qırımtatarlarnıñ 1944 senesi mayıs 18-nde sürgün etilüvi hatırasına «Strategiya-18» dep adlandırılğan muddetsiz areket içün birleştiler. İlhaq etilgen Qırımdaki vaziyetni tanıtmaq, Rusiye cemaatçılığına insan aq-uquqları ve ürriyetleriniñ bozuluvı vaqiaları aqqında haber bermek içün faaliyetçiler er aynıñ 18-nci künü şeerniñ soqağına çıqalar.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerov, Qırımdaki Rusiye ukümetinden tevqif etilgen qırımtatar faaliyetçisi Nariman Memedeminovnıñ azat etilmesini talap ete.
Mart 24-te özüniñ Facebooktaki saifesinde Umerov: «Narimanğa qol tutmaq içün bütün ses bergenlerge qoşulam. Azatlıqtan marum etilgen bütün siyasiy reinlerni azat etiñiz. Qırımnı iç bir şartsız azat etip, Ukrainağa qaytarıñız», – dep yazdı.
Onıñ yazğanına köre, Memedeminov «bugünki faalligi, yanaşuv, fikir, Qırımnıñ eñ qısqa vaqıt içinde azat etilmesine ıntıluvı» içün tevqif etildi.
Mart 22-de Rusiye telükesizlik ve uquqqoruyıcı organlarnıñ hadimleri Memedeminovnıñ Bağçasaraydaki evini tinttiler. Bundan soñ faaliyetçini Aqmescitteki Rusiye FSBsi idaresine sorğulamaq içün alıp kettiler. Mart 23-te mahkeme Memedeminovnı mayıs 16-ğa qadar tevqif etti.
2016 senesiniñ fevralinde Memedeminovnıñ evi endi tintilgen edi. 2017 senesi iyül 13-te Rusiyeniñ kontroli altında olğan Bağçasaray rayon mahkemesi Memedeminovğa qarşı memuriy işni baqqan edi. O, güya 2017 senesi aprel 13-te, o zaman evi tintilmekte olğan Seydamet Mustafayevniñ evi yanında resmiy izin alınmayıp yapılğan mitingde iştirak etkeninde qabaatlandı. O vaqıt, yurtdaşına qol tutmaq içün eviniñ yanında pek çoq qırımtatar toplandı, olarnıñ arasında Nariman Memedeminov da bar edi.
Qırım Rusiye tarafından ilhaq etilgen soñ Rusiye ukümeti mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve bunıñ kibi de Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtı ile alâqalarından dolayı şübheli tanılğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde muntazam surette kütleviy tintüvler yaptıra


text:
Qırım Yuqarı Radasınıñ sabıq reisi, «Kommunistı Rossii» firqası Qırım bölügi komitetiniñ birinci kâtibi Leonid Graç bildire ki, Qırım akimiyetiniñ areketleri yarımadada «Rusiyege qarşı fikirler artmasınıñ» sebebi ola.
Bunı o Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
Graçnıñ fikirince, bunıñ sebebi «merkezniñ areketsizligi» (Rusiye akimiyetiniñ – muar.) ve Qırım akimiyeti organlarınıñ «samooborona iştiraki ile» «faal qabarcılıq areketleri» ola.
«Qırımda Ukrainanıñ acınıqlı tercibesi tekrarlana bile, men «Pravıy sektor» aqqında aytam (adamlarnıñ ölümine ketirgen Mukaçevo adiseleri, – muar.). Belli vaziyette ve uquq qoruyıcı sistemasınıñ areketsizligi neticesinde «Pravıy sektor» bizde de ola bile», – dedi o.
«Anayasa nezareti ve Qırım akimiyeti, FSB (Federal havfsızlıq hızmeti, – muar.), Taqiqat komiteti tarafından qanunlarğa riayet etüv talapları quvetleştirilmese, bizler em qırımlılar, em de Rusiye içün yaramay bir yoldan kete bilemiz. Buña yol bermemek içün Qırımda anayasa nizamını tiklemek kerek», – dep qayd etti siyasetçi.
Graç Rusiye baş naziri Dmitriy Medvedevniñ federal nazir muavinlerini Qırım ükümeti erkânına kirsetmek teklifine qoltuttı. Onıñ zanınca, «Rusiye nezaretçileri Qırımda tertip-nizamnı yaparlar».
Qırımnıñ Rusiye yolbaşçısı Sergey Aksenov bildirdi ki, Rusiye prezidenti Vladimir Putinge qırımlılarnıñ qoltutuv seviyesi «ziyadesinden arta».


text:
Qırımda çarşenbe künü, noyabr 2-de, az bulutlı ava olacaq, gece yağanaqlar beklenilmey, kündüz yağmur yağması mümkün. Bunı yarımadanıñ gidromettsentr hızmeti bildire.
Sinoptiklerniñ tahminlerine köre, çarşenbe künü gece ava sıfırdan aşağı 2-7 dereceni, kündüz sıfırdan yuqarı 4-9 dereceni teşkil etecektir. Gece şimal-ğarp yeliniñ süratı saniyede 5-10, kündüz cenüp-ğarp yeli saniyede 7-12, bazı yerlerde 15-20 metrni teşkil etecektir.
Aqmescitte az bulutlı, yağanaqsız ava olması beklenile. Gece şimal-ğarp yeli saniyede 5-10, kündüz cenüp-ğarp yeli 7-12, bazı yerlerde 15-20 metrni teşkil etecektir. Gece ava sıfırdan aşağı 2-4 dereceni, kündüz sıfırdan yuqarı 6-8 dereceni dereceni teşkil etecektir.


text:
Bïll jäne Melïnda Geytister qorı ayasında 188 elde jürgizilgen zerttew jumıstarı adamdardı ölimge ïtermeleytin negizgi faktorlardı anıqtawğa arnaldı.
Zerttew zorlıq-zombılıqtan keletin ölim-jitimniñ 15-orında turğanın körsetti. Al naşaqorlıq pen alkogolden ajal qujatındar sanı 7-orınğa kelip tur.
Eger XX ğasırdıñ soñında eñ köp ölim aştıqtan kelgen bolsa, qazir durıs tamaqtanbaw, yağnï awqattanwdıñ erejelerin saqtamaw eñ aldına şığıptı. Täwekelşildik jağınan ekinşi orınğa qan qısımınıñ köteriñki bolwı faktorı jayğasıptı.
Zerttewdiñ jetekşi avtorı Moxammed Forwzanfar pikirinşe, durıs tamaqtanbaw men gïpertenzïyanıñ saldarınan bolatın ölimniñ sanın azaytw qosımşa qarjı tögwdi kerek etpeydi. Bul üşin «azıq-tülik önimderindegi natrïydiñ mölşerin azaytıp, tuzdıñ ornına qoldanılatın qospalardı paydalansa jetip jatır».
Aytqanday, Reseyde, Moñğolïyada jäne Koreyada tuzğa emes, alkogolge şektew engizwge twra keledi. Bul elderde spïrtti işimdikter adam ölimin şaqıratın ekinşi faktor bolıp otır.
Derekközi: ras.kz
Kommentarïï


text:
Amerika Qoşma Ştatları Ukraina şarqında infrastrukturanıñ ğayrıdan tiklenmesi leyhalarına, em de ayrı naqliyat saalarınıñ inkişafına maddiy ve tehnikiy yardım köstermege azır. Bunı Ukraina infrastruktura Nazirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
Beyanatqa binaen, bunı AQŞ Ukrainadaki elçisi Geoffrey Pyatt Ukraina infrastruktura naziri Andrey Pivovarskiy ile körüşüvinde bildirdi.
«Geoffrey Pyatt Ukraina tarafına AQŞnıñ Ukraina şarqında infrastrukturanıñ ğayrıdan tiklenilmesi leyhalarına, em de ayrı naqliyat saalarınıñ inkişafına maddiy ve tehnikiy yardım köstermege azır olğanını ayttı», – dep haber ete nazirlik.
Bundan ğayrı, nazirlikniñ vekilleri bergen malümatına köre, Pyatt ve Pivovarskiy körüşip, eki tarafnıñ «açıq kök» esasında ava taşımaları ükümetlerara Añlaşmasınıñ tizilmesine qoltutqanını tasdıqladılar.


text:
Qazaqstannıñ latin alfavitına küçü barışı
Törkiyä häm Awraziya 40
Qazaqstanda latin älifbasına küçü belän bäyle êşçänleklär däwam itä. Bu barışta nindi alfavit äzerlänüe Awraziyada häm törki dön’yada zur qızıqsınu belän kötelä. Alfavitlar xalıqara mönäsäbätlär tarmağında da zur ähämiyätkä iyä. Çönki älifbalar dönyada ber cämğiyät’neň urının bilgeläwdä möhim rol’ uynıy. Nigezdä törki tellärdä yazu öçen şaqtıy alfavit qullanırğa bula.Texnik cähättän çığıp qarağanda teldäge awazlarnı alfavitlarnıň küpme däräcädä çağıldıruı bik möhim.
Qazaqstan däwlät başlığı Nursoltan Nazarbayev latin älifbasına küçü turındağı iň tögäl belderüne 2012 nçe yılda dönya kürgän 2050 nçe yıl strategiya dokumentında citkerde. Älege alfavitqa 2025 nçe yılda tulısınça küçep betü maqsat itep quyıla. 2018 nçe yılda uqıtu-öyrätü tarmağında latin alfavitına küçügä kereşep bu barışnı 2025 nçe yılda tögälläw planlaştırıla. Alfavit üzgäreşe öçen 600 million tängä, yäğ’ni 1 million 800 meň dollar bülep birelgän.
Törki tellär öçen latin alfavitı qullanu yaňa waqiğa tügel.”Codex Cumanicus“(Kuman kitabı) 14 nçe ğasır başında kıpçaq dialektında latin älifbası belän yazılğan. Törkiyä Cömhüriyäte 1928 nçe yılda adaptaŝiyälängän latin alfavitına küçte. Sovetlar Berlege tarqalğannan soň 1991 nçe yılda Azärbaycan häm Törekmänstan,2001 nçe yılda Üzbäkstan da latin älifbasına küçte.
Yaqın tarixqa küz salğanda 1926 nçı yılda Baqı qorıltayında qabul itelgän qararlar belän törki dönyada zur tizlek belän tormışqa aşırılğan latin älifbasına küçü barışı törki dönyada tel häm alfavit berlege öleşçä küzätelgän ara däwer buldı.Törkiyädä 1928 nçe yılda tormışqa aşqan alfavit üzgäreşeneň töp maqsatlarınnan berse – bu barıştan çittä qalmaw qayğısı.Latin alfavitınıň böten törki xalıqlar öçen urtaq älifba bularaq räsmiläşüennän beraz waqıt uzğaç Sovetlar Berlegendä moňa qanäğät’sezlek tä belderelde. Sovetlar Berlege üzäk başqarma komitetı 1935 nçe yılda iyün’ ayında latin alvafitına küçüneň zur xata buluın häm monnan Yaňa alfavit komitetınıň cawaplı buluın belderde. Bu bolay da qısqa waqıt däwam itkän törki dönyanıň latin alfavitı berlege däweren azağına yaqınlaştırdı. Suğış yıllarında ğamälgä kertelgän här törki cämğiyät’ öçen fonetik imlağa nigezlängän 18 törle kiril alfavitı da monıň axırı buldı.
Qazaqstanda mäs’älä belän bäyle lingvistlar äzerlägän alfavit parlamentqa täq’dim itelde. Qazaq alfavitı êlek 42 xäreftän tora ide. Parlamentqa täq’dim itelgän älifbada 25 xäref bar. Fäqät’ qazaq telendäge 8 awaznı belderü öçen ike xäref qullanıldı. Ömär Halisdämir isemendäge universitet tikşerenüçe Turgay Düğän fikerençä ike xäref qullanu xäref sanın kimetü öçen täêsirle çara bulu belän bergä qazaqça uqu häm yazunı qıyınlaştırırğa mömkin. Alfavit äzerlägändä ber awazğa ber xäref prinŝibı yanında başqa törki xalıqlarğa yaqınayu da möhim prinŝip bulıp tora. Monıň öçen Törkiyädäge häm Azärbaycandağı awazlar belän ber ük bulğan qazaqça awazlar öçen bu alfavitlardağı xäreflärne qabul itärgä mömkin.
Älbättä bu barışnıň säyäsi yaqları da bar. Rusiya rusça söyläşüçe töbäklärgä zur qızıqsınu kürsätä. Rusiya tabiği bularaq Qazaqstannıň kiril alfavitınnan waz kiçüen telämäyäçäk. Monı totqarlaw öçen adımnar yasawı da ixtimal. Rusiya qazaq xalqınıň bu telägenä aňlayış kürsäter dip ışanabız.
Latin alfavitına küçü Qazaqstan öçen säyäsi mäs’älä dä. Yuğisä Qazaqstan mäňgegä Sovetlar Belege belän iskä alınsınmı? Yäisä üze dä ber öleşe bulğan törki dönya häm könbatış cämğiyäte belän xäräkät itsenme? Törkiyä, Azärbaycan, Törekmänstan törle latin alfavitlarına küçte. Qırğızstannıň da bu yünäleştä plannarı bar. Törki dönyanıň başqa töbäkläre latin alfavitına küçkändä Qazaqstannıň törki dönyanıň zur öleşennän ayırım qaluı älbättä mömkin tügel.
Qazaqstannıň latin alfavitına küçüe ilneň ruxıy häm mädäni üseşendä tarixi borılış noqtası. Tarixi ütkäne, mädäniyatı häm cirläre belän bergä tel härwaqıt ber millät,däwlätneň töp berläşem prinŝibı. Bu yünäleştä Qazaqstannıň bäysezlegen iğ’lan itkän berençe könnän başlap ilbaşı Nazarbayevnıň qazaq teleneň kamilläşüenä zur ähämiyät birüen küräbez.
Qazaqstan alfavit üzgäreşe belän bergä Könbatış mädäniyatına tağın da yaqınayaçaq. Bu üzgareş latin alfavitına küçkän başqa törki cömhüriyätlär belän Qazaqstannıň mädani häm ğil’mi mönäsäbätlärenä dä uňay yoğıntı yasayaçaq. Qazaqstannıň törki dönya aqsaqalı Nursoltan Nazarbayev citäkçelegendä latin alfavitına küçüe Qazaqstannıň dönyanıň alğa kitkän illäre arasına urının nığıtu maqsatı häm törki dönyada mädäni bergälek maqsatı yünäleşendä yasağan adımnarınnan berse itep bäyälänä.


text:
Qırımdan ukrain yırcısı Camala dekabr 23 künü «Dahabraha» taqımınıñ kontsertinde iştirak etecek. Kontsert «KPİ» medeniyet evinde keçirilecek, dep bildire yırcınıñ matbuat hızmeti.
«Çıqış çerçivesinde olarnıñ umumiy «Zamanili» yırı taqdim etilecek, metinni Camala yazdı, muzıkası «Dahabraha» gruppası ve yırcınıñ altı saatlıq işi neticesinde yazıldı», – denile beyanatta.
Camala dey ki, yırcılar çoqtan bir-biriniñ icadını nezaret ete ve böyle imkân peyda olğanda, birlikte çalışmağa birden razı oldılar.
Dekabr 14 künü Camala Kiyevde efsaneviy Michel Legrand kontsertinde davet etilgen musafir olaraq iştirak etti.
Camala – aslı qırımtatar ukrain yırcısı, muzıkası caz, soul, elektron ve halq muzıkasını qaplap ala. Yaqında Camala ukrain rejissörı Oles Saninniñ «Povodır» filminde baş qadın rolüni icra etti.


text:
Aqsürü Qoñrat
Aqsürü Qoñrat (ukraince KiHдpaToBe, Akcюpю-KoHpaT, rusça KoHдpaTbeBo, Akcюpy-KoHpaT) - Qırımnıñ Canköy rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 979 kişi (2001 senesi).
AtıflarDeñiştir
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Aqmescitte bazı yerli sakinlerni yolbaşçılar mayıs bir bayram yürüşinde iştirak etmege zorladılar. Bunı cuma künü, mayıs 1-de, QHA bildire.
Neşirniñ bildirgenine köre, Aqmescitte tasil saalarınıñ hadimlerinden biri dedi ki, tedbirge kelmegen ocalar mukâfatsız qala bile.
«Er kes istep kelmedi, reberlik bizni «bonus» parasız qaldırırmız dep, paradğa yolladı», – dep tekrarlay Qırım neşiri tasil saası hadiminiñ aytqanlarını.
Malüm olğanı kibi, Aqmescitte mayıs 1-de olıp keçken numayışlarda Qırım akimiyet organlarınıñ hadimleri, siyasiy firqalar, cemaat teşkilâtlarınıñ vekilleri iştirak ettiler, umumen 35 biñ kişi oldı.
Qırım Devlet şurasınıñ spikeri Vladimir Konstantinov bildirdi ki, onıñ fikirince, numayışta «tahminen 50 biñ adam» iştirak etti.
Qırım.Aqiqat saytı bildirdi ki, Aqmescitte yürüş ciddiy telükesizlik tedbirleri ile keçirildi. Aqmescitniñ bütün merkeziy soqaqları naqliyat içün qapatılğan ve DPS hadimleri tarafından nezaret etilgen edi.
Qırım reberligi etrafında madeniy qoralar qoyuldı. Mayıs bir numayışı içün kolonnalar şekillengen şeer soqaqlarını uquq qoruyıcılar sarıp alğan edi. Bu zonağa maden detekrolardan kirmek mümkün edi.


text:
Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ muavini Ahtem Çiygoznıñ mahkeme işinde maddiy delillerniñ daa bir qısımı şaat ve zarar körgenlerniñ ifadelerine ters keldi. Bunı fevral 16 künü Qırım.Aqıqatqa bergen izaatında Çiygoznıñ advokatı Nikolay Polozov bildirdi.
Advokatnıñ malümatına köre, mahkemeniñ 82-ci toplaşuvında prokuror şaat Veliyevten alınğan video delilerni numaiş etmege devam ete. O videolarda saat 13-14-lerde (2014 senesi fevral 26 künü – QA) yüz bergen adiseler qayd olunğan.
«Kamera insan boyuna köterilse, ilk sıralarda turğan insanlarnıñ areetlerini körmege mümkün degil. Çiygozdan onlar metr uzaqlığında olıp bir sürü adam içinde onıñ ne yapqanını ve ne aytqanını bilgenlerini aytqan zarar körgen ve şaatlıq yapqanlarnıñ ifadesine bu vaziyet ters kele», – dedi Polozov.
Advokatnıñ sözlerine köre, bazı videolarda Qırım Yuqarı Şurasınıñ merkeziy kiriş bosağasında bir sıra insanlar toplaşqanı körüne, olarnıñ arasında Refat Çubarov ve Sergey Aksönov ta.
Plozov: «Eki video faylda Ahtem Çiygoz bar. Qabaatlanğan iç bir areketini o yapmay. Nutuq devamında bosağada olğan isnanlar sırasında o yoq. Bir arada Refat Çbarovnıñ yanına Zaur Smirnov kele ve miting iştirakçilerine emirler berip başlay. Yani, taqiqat Ahtem Çiygoznı qabatlağan areketlerni Smirnov yapa», – dep qoştı.
Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevral 26-da Qırım Yuqarı Radasınıñ binası ögünde keçirilgen Ukraina topraq bütünligine qoltutuv mitinginde iştirak etkeni içün yaqalanğan edi. O vaqıt Rusiye tarafını tutqan, şu cümleden «Rus Birligi» firqası, miting iştirakçilerine qarşı çıqqan edi.
Rusiye mahkemesi iyül 20-de qapalı toplaşuvda «fevral 26 işini» ekige böldi: ayrı – Ahtem Çiygoz boyunca, ve ayrı – cinaiy iş boyunca qabaatlanğan Ali Asanov ve Mustafa Degermenci boyunca.


text:
Tamır halqları meseleleri boyunca Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ daimiy forumında (UNPFII) «Tamırlı qırımtatarlar: ayatta qalma ve aq-uquqlarnı teminleme yolları» mevzulı konferentsiya keçirilecek. Bunı Qırımtatarlarnıñ meseleleri boyunca Ukraina prezidentiniñ vekâletlisi Mustafa Cemilevniñ matbuat hızmetinde bildireler.
«Merasim mayıs 10-da Nyu-York şeerinde Tamır halqları meseleleri boyunca Birleşken Milletler Teşkilâtınıñ daimiy forumınıñ 15-ci sessiyası çerçivesinde teşkil etilecek. Belli qırımtatar ve halqara ekspertlerniñ iştiragi ile muzakerelerniñ keçirilmesi beklenile», – dep aytıla beyanatta.
Bundan evel, mayıs 12-de Avropa parlamentinde Rusiye tarafından işğal etilgen yarımada territoriyasında qırımtatarlarnıñ aq-uquqları bozuluvı aqqında muzakerelerniñ keçirilmesi planlaştırılğanı aqqında bildirile edi.
Qırım Rusiye tarafından işğal etilgen soñ ukrain ve halqara uquq qoruyıcı teşkilâtları daima yarımadada Ukraina tarafını tutqan ve qırımtatar ealisiniñ aq-uquqlarınıñ bozuluvı aqqında bildire. Amma Qırımnıñ rusiyeli ükümeti ve Kreml bu malümatnı red ete.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Servisimiz bilgisayarınızın yazılımsal donanımsal ve teknik sorunlarına akılcı ve bilimsel çözüm üreten bir servistir. Bu yüzden tüm hizmetleri garanti kapsamındadır. Yani bozulan bir bilgisayarınızın Bilgisayar teknik servisimize getirdiğiniz zaman iş kusursuz ve eksiksiz yapılıp sizlere teslim edilir. Bilgisayar Servisimizde her şey bulabilirsiniz. Bilgisayar adına aklınıza ne gelirse tüm parçaların orijinallerini uygun fiyata bulabilirsiniz. Notebook ve laptopların özellikle laptoplarda şarj cihazları çabuk bozulmaktadır. Ekran Kartı Anakart Klavye Ram Harddisk Lcd ve Led Ekran Power Kart ve Batarya gibi birçok parça stoklarımızda bulunmaktadır. Batarya alırken mutlaka orijinal ürünler kullanmaya çalışın. Çünkü korsan ve yan sanayi bataryalar bilgisayarlarınızı bozabilir.
Hizmet Verdiğimiz
Noktalar:
75.Yıl Bilgisayar Tamiri, Ahmetvefikpaşa Bilgisayar Tamiri, Akçağlayan Bilgisayar Tamiri, Akpınar Bilgisayar Tamiri, Alemdar Bilgisayar Tamiri, Altınova Bilgisayar Tamiri, Arabayatağı Bilgisayar Tamiri, Ataevler Bilgisayar Tamiri, Atıcılar Bilgisayar Tamiri, Bağlaralt Bilgisayar Tamiriı, Bağlarbaşı Bilgisayar Tamiri, Baruthane Bilgisayar Tamiri, Başaran, Beşevler, Çamlıca, Çekirge, Çiftehavuzlar, Çınarönü, Çırpan, Cumalıkızık, Cumhuriyet, Davutdede, Davutkadı, Değirmenlikızık, Değirmenönü, Demirci, Demirtaş, Dikkaldırım, Duaçınar, Elmasbahçeler, Erikli, Ertuğrul Kent, Esenevler, Esentepe, Fatih, Fethiye, FSM, Gazcılar Bilgisayar Tamiri, Gaziakdemir, Geçit, Gülbahçe Bilgisayar Tamiri, Hacıseyfettin, Hacivat, Hasanağa, Heykel, Hisar, Hüdavendigar, Hürriyet, Ihsaniye, Ipekçilik, Isabey, Istiklal, Ivazpaşa, K.balıklı Bilgisayar Tamiri, Kale, Kaplıkaya, Karaman, Karapınar, Kazımkarabekir, Kestel, Kızyakup, Koğukçınar Bilgisayar Tamiri, Konak, Kültür, Küplüpınar, Kurşunlu Bilgisayar Tamiri, Kurtuluş Bilgisayar Tamiri, Kuzgunluk, Maksem, Mevlana, Millet, Minareli Çavuş, Mollaarap, Mollafenari, Muradiye, Namık Kemal, Nilüfer Köyü, Ortabağlar, OSB, Osmangazi, Otosansit, Panayır, Pınarbaşı, Piremir, Samanlı, Şehreküstü, Selçukbey, Selimiye, Setbaşı, Sıracevizler, Sırameşeler, Şirinevler, Siteler, Soğanlı, Şükraniye, Tayakadın, Telefirik, Ulu, Ulus Bilgisayar Tamiri, Vatan, Yasemin Park, Yavuzselim, Yaylacık Köyü, Yediselviler, Yeni, Yeni Karaman, Yenibağlar, Yeniceabat, Yenidoğan, Yenikaraman Bilgisayar Tamiri, Yıldırım, Yıldırım Beyazıt, Yunuseli Bilgisayar Tamiri, Yunusemre, Zafer, Zekaigümüşdiş, Zümrütevler Bilgisayar Tamiri.
Bursa Kent Meydanı, bursa kent meydanında 3g tablet format, bursa kent meydanında 3g tablet onarımı, bursa kent meydanında 3g tablet servis, bursa kent meydanında 3g tablet tamiri, bursa kent meydanında 7 inch tablet format, bursa kent meydanında 7 inch tablet onarımı, bursa kent meydanında 7 inch tablet servis, bursa kent meydanında 7 inch tablet tamiri, bursa kent meydanında 7 tablet format, bursa kent meydanında 7 tablet onarımı, bursa kent meydanında 7 tablet servis, bursa kent meydanında 7 tablet tamiri, bursa kent meydanında acer format, bursa kent meydanında acer laptop format, bursa kent meydanında acer laptop onarımı, bursa kent meydanında acer laptop servis, bursa kent meydanında acer laptop tamiri, bursa kent meydanında acer notebook format, bursa kent meydanında acer notebook onarımı, bursa kent meydanında acer notebook servis, bursa kent meydanında acer notebook tamiri, bursa kent meydanında acer onarımı, bursa kent meydanında acer servis, bursa kent meydanında acer servis format, bursa kent meydanında acer servis onarımı, bursa kent meydanında acer servis servis, bursa kent meydanında acer servis tamiri, bursa kent meydanında acer tablet format, bursa kent meydanında acer tablet onarımı, bursa kent meydanında acer tablet servis, bursa kent meydanında acer tablet tamiri, bursa kent meydanında acer tamiri, bursa kent meydanında ankara bilgisayar format, bursa kent meydanında ankara bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında ankara bilgisayar servis, bursa kent meydanında ankara bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında asus laptop format, bursa kent meydanında asus laptop onarımı, bursa kent meydanında asus laptop servis, bursa kent meydanında asus laptop tamiri, bursa kent meydanında asus notebook format, bursa kent meydanında asus notebook onarımı, bursa kent meydanında asus notebook servis, bursa kent meydanında asus notebook tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar ankara format, bursa kent meydanında bilgisayar ankara onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar ankara servis, bursa kent meydanında bilgisayar ankara tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar bilgileri format, bursa kent meydanında bilgisayar bilgileri onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar bilgileri servis, bursa kent meydanında bilgisayar bilgileri tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar dersi format, bursa kent meydanında bilgisayar dersi onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar dersi servis, bursa kent meydanında bilgisayar dersi tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar dizüstü format, bursa kent meydanında bilgisayar dizüstü onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar dizüstü servis, bursa kent meydanında bilgisayar dizüstü tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar fiyat format, bursa kent meydanında bilgisayar fiyat onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar fiyat servis, bursa kent meydanında bilgisayar fiyat tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar fiyati format, bursa kent meydanında bilgisayar fiyati onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar fiyati servis, bursa kent meydanında bilgisayar fiyati tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlar format, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlar onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlar servis, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlar tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlari format, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlari onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlari servis, bursa kent meydanında bilgisayar fiyatlari tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar format, bursa kent meydanında bilgisayar hizlandirma format, bursa kent meydanında bilgisayar hizlandirma onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar hizlandirma servis, bursa kent meydanında bilgisayar hizlandirma tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar kasa format, bursa kent meydanında bilgisayar kasa onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar kasa servis, bursa kent meydanında bilgisayar kasa tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar kurslari format, bursa kent meydanında bilgisayar kurslari onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar kurslari servis, bursa kent meydanında bilgisayar kurslari tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar kursu format, bursa kent meydanında bilgisayar kursu onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar kursu servis, bursa kent meydanında bilgisayar kursu tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar laptop format, bursa kent meydanında bilgisayar laptop onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar laptop servis, bursa kent meydanında bilgisayar laptop tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar masa format, bursa kent meydanında bilgisayar masa onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar masa servis, bursa kent meydanında bilgisayar masa tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar masalari format, bursa kent meydanında bilgisayar masalari onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar masalari servis, bursa kent meydanında bilgisayar masalari tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar masasi format, bursa kent meydanında bilgisayar masasi onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar masasi servis, bursa kent meydanında bilgisayar masasi tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar masaüstü format, bursa kent meydanında bilgisayar masaüstü onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar masaüstü servis, bursa kent meydanında bilgisayar masaüstü tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar muhendisligi format, bursa kent meydanında bilgisayar muhendisligi onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar muhendisligi servis, bursa kent meydanında bilgisayar muhendisligi tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar nedir format, bursa kent meydanında bilgisayar nedir onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar nedir servis, bursa kent meydanında bilgisayar nedir tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar notebook format, bursa kent meydanında bilgisayar notebook onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar notebook servis, bursa kent meydanında bilgisayar notebook tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar programlari format, bursa kent meydanında bilgisayar programlari onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar programlari servis, bursa kent meydanında bilgisayar programlari tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar resimleri format, bursa kent meydanında bilgisayar resimleri onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar resimleri servis, bursa kent meydanında bilgisayar resimleri tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar servis, bursa kent meydanında bilgisayar servis format, bursa kent meydanında bilgisayar servis onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar servis servis, bursa kent meydanında bilgisayar servis tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar servisi format, bursa kent meydanında bilgisayar servisi onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar servisi servis, bursa kent meydanında bilgisayar servisi tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar servisleri format, bursa kent meydanında bilgisayar servisleri onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar servisleri servis, bursa kent meydanında bilgisayar servisleri tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar sistemleri format, bursa kent meydanında bilgisayar sistemleri onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar sistemleri servis, bursa kent meydanında bilgisayar sistemleri tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar tablet format, bursa kent meydanında bilgisayar tablet onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar tablet servis, bursa kent meydanında bilgisayar tablet tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar tableti format, bursa kent meydanında bilgisayar tableti onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar tableti servis, bursa kent meydanında bilgisayar tableti tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar teknik servis format, bursa kent meydanında bilgisayar teknik servis onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar teknik servis servis, bursa kent meydanında bilgisayar teknik servis tamiri, bursa kent meydanında bilgisayar toplama format, bursa kent meydanında bilgisayar toplama onarımı, bursa kent meydanında bilgisayar toplama servis, bursa kent meydanında bilgisayar toplama tamiri, bursa kent meydanında bilisim bilgisayar format, bursa kent meydanında bilisim bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında bilisim bilgisayar servis, bursa kent meydanında bilisim bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında cep bilgisayar format, bursa kent meydanında cep bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında cep bilgisayar servis, bursa kent meydanında cep bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında diz ustu bilgisayar format, bursa kent meydanında diz ustu bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında diz ustu bilgisayar servis, bursa kent meydanında diz ustu bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında dizüstü bilgisayar format, bursa kent meydanında dizüstü bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında dizüstü bilgisayar servis, bursa kent meydanında dizüstü bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında dizustu format, bursa kent meydanında dizustu onarımı, bursa kent meydanında dizustu servis, bursa kent meydanında dizustu tamiri, bursa kent meydanında en iyi bilgisayar format, bursa kent meydanında en iyi bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında en iyi bilgisayar servis, bursa kent meydanında en iyi bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında galaxy tablet format, bursa kent meydanında galaxy tablet onarımı, bursa kent meydanında galaxy tablet servis, bursa kent meydanında galaxy tablet tamiri, bursa kent meydanında hd bilgisayar format, bursa kent meydanında hd bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında hd bilgisayar servis, bursa kent meydanında hd bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında hp laptop format, bursa kent meydanında hp laptop onarımı, bursa kent meydanında hp laptop servis, bursa kent meydanında hp laptop tamiri, bursa kent meydanında hp notebook format, bursa kent meydanında hp notebook onarımı, bursa kent meydanında hp notebook servis, bursa kent meydanında hp notebook tamiri, bursa kent meydanında hp tablet format, bursa kent meydanında hp tablet onarımı, bursa kent meydanında hp tablet servis, bursa kent meydanında hp tablet tamiri, bursa kent meydanında istanbul bilisim format, bursa kent meydanında istanbul bilisim onarımı, bursa kent meydanında istanbul bilisim servis, bursa kent meydanında istanbul bilisim tamiri, bursa kent meydanında lap top format, bursa kent meydanında lap top onarımı, bursa kent meydanında lap top servis, bursa kent meydanında lap top tamiri, bursa kent meydanında laptop al format, bursa kent meydanında laptop al onarımı, bursa kent meydanında laptop al servis, bursa kent meydanında laptop al tamiri, bursa kent meydanında laptop fiyatlari format, bursa kent meydanında laptop fiyatlari onarımı, bursa kent meydanında laptop fiyatlari servis, bursa kent meydanında laptop fiyatlari tamiri, bursa kent meydanında laptop format, bursa kent meydanında laptop onarımı, bursa kent meydanında laptop servis, bursa kent meydanında laptop tamiri, bursa kent meydanında laptoplar format, bursa kent meydanında laptoplar onarımı, bursa kent meydanında laptoplar servis, bursa kent meydanında laptoplar tamiri, bursa kent meydanında leptop fiyatlari format, bursa kent meydanında leptop fiyatlari onarımı, bursa kent meydanında leptop fiyatlari servis, bursa kent meydanında leptop fiyatlari tamiri, bursa kent meydanında lg laptop format, bursa kent meydanında lg laptop onarımı, bursa kent meydanında lg laptop servis, bursa kent meydanında lg laptop tamiri, bursa kent meydanında masa bilgisayar format, bursa kent meydanında masa bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında masa bilgisayar servis, bursa kent meydanında masa bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında masa ustu bilgisayar format, bursa kent meydanında masa ustu bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında masa ustu bilgisayar servis, bursa kent meydanında masa ustu bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında masaustu bilgisayar format, bursa kent meydanında masaustu bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında masaustu bilgisayar servis, bursa kent meydanında masaustu bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında mini laptop format, bursa kent meydanında mini laptop onarımı, bursa kent meydanında mini laptop servis, bursa kent meydanında mini laptop tamiri, bursa kent meydanında monitor format, bursa kent meydanında monitor onarımı, bursa kent meydanında monitor servis, bursa kent meydanında monitor tamiri, bursa kent meydanında motorola tablet format, bursa kent meydanında motorola tablet onarımı, bursa kent meydanında motorola tablet servis, bursa kent meydanında motorola tablet tamiri, bursa kent meydanında msi laptop format, bursa kent meydanında msi laptop onarımı, bursa kent meydanında msi laptop servis, bursa kent meydanında msi laptop tamiri, bursa kent meydanında netbook format, bursa kent meydanında netbook onarımı, bursa kent meydanında netbook servis, bursa kent meydanında netbook tamiri, bursa kent meydanında notbook format, bursa kent meydanında notbook onarımı, bursa kent meydanında notbook servis, bursa kent meydanında notbook tamiri, bursa kent meydanında note book format, bursa kent meydanında note book onarımı, bursa kent meydanında note book servis, bursa kent meydanında note book tamiri, bursa kent meydanında notebook bilgisayar format, bursa kent meydanında notebook bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında notebook bilgisayar servis, bursa kent meydanında notebook bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında notebook fiyat format, bursa kent meydanında notebook fiyat onarımı, bursa kent meydanında notebook fiyat servis, bursa kent meydanında notebook fiyat tamiri, bursa kent meydanında notebook fiyatlari format, bursa kent meydanında notebook fiyatlari onarımı, bursa kent meydanında notebook fiyatlari servis, bursa kent meydanında notebook fiyatlari tamiri, bursa kent meydanında notebook format, bursa kent meydanında notebook onarımı, bursa kent meydanında notebook servis, bursa kent meydanında notebook servisi format, bursa kent meydanında notebook servisi onarımı, bursa kent meydanında notebook servisi servis, bursa kent meydanında notebook servisi tamiri, bursa kent meydanında notebook tamiri, bursa kent meydanında notebook tamiri format, bursa kent meydanında notebook tamiri onarımı, bursa kent meydanında notebook tamiri servis, bursa kent meydanında notebook tamiri tamiri, bursa kent meydanında pc bilgisayar fiyatları format, bursa kent meydanında pc bilgisayar fiyatları onarımı, bursa kent meydanında pc bilgisayar fiyatları servis, bursa kent meydanında pc bilgisayar fiyatları tamiri, bursa kent meydanında pc bilgisayar format, bursa kent meydanında pc bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında pc bilgisayar servis, bursa kent meydanında pc bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında samsung bilgisayar format, bursa kent meydanında samsung bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında samsung bilgisayar servis, bursa kent meydanında samsung bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında samsung galaxy tablet format, bursa kent meydanında samsung galaxy tablet onarımı, bursa kent meydanında samsung galaxy tablet servis, bursa kent meydanında samsung galaxy tablet tamiri, bursa kent meydanında samsung laptop format, bursa kent meydanında samsung laptop onarımı, bursa kent meydanında samsung laptop servis, bursa kent meydanında samsung laptop tamiri, bursa kent meydanında samsung netbook format, bursa kent meydanında samsung netbook onarımı, bursa kent meydanında samsung netbook servis, bursa kent meydanında samsung netbook tamiri, bursa kent meydanında samsung notebook format, bursa kent meydanında samsung notebook onarımı, bursa kent meydanında samsung notebook servis, bursa kent meydanında samsung notebook tamiri, bursa kent meydanında servis bilgisayar format, bursa kent meydanında servis bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında servis bilgisayar servis, bursa kent meydanında servis bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında sistem bilgisayar format, bursa kent meydanında sistem bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında sistem bilgisayar servis, bursa kent meydanında sistem bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında sony laptop format, bursa kent meydanında sony laptop onarımı, bursa kent meydanında sony laptop servis, bursa kent meydanında sony laptop tamiri, bursa kent meydanında sony notebook format, bursa kent meydanında sony notebook onarımı, bursa kent meydanında sony notebook servis, bursa kent meydanında sony notebook tamiri, bursa kent meydanında tablet pc format, bursa kent meydanında tablet pc onarımı, bursa kent meydanında tablet pc servis, bursa kent meydanında tablet pc tamiri, bursa kent meydanında taplet format, bursa kent meydanında taplet onarımı, bursa kent meydanında taplet servis, bursa kent meydanında taplet tamiri, bursa kent meydanında teknik servis bilgisayar format, bursa kent meydanında teknik servis bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında teknik servis bilgisayar servis, bursa kent meydanında teknik servis bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında toplama bilgisayar format, bursa kent meydanında toplama bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında toplama bilgisayar servis, bursa kent meydanında toplama bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında toshiba format, bursa kent meydanında toshiba laptop format, bursa kent meydanında toshiba laptop onarımı, bursa kent meydanında toshiba laptop servis, bursa kent meydanında toshiba laptop tamiri, bursa kent meydanında toshiba notebook format, bursa kent meydanında toshiba notebook onarımı, bursa kent meydanında toshiba notebook servis, bursa kent meydanında toshiba notebook tamiri, bursa kent meydanında toshiba onarımı, bursa kent meydanında toshiba servis, bursa kent meydanında toshiba tamiri, bursa kent meydanında vatana bilgisayar format, bursa kent meydanında vatana bilgisayar onarımı, bursa kent meydanında vatana bilgisayar servis, bursa kent meydanında vatana bilgisayar tamiri, bursa kent meydanında wacom format, bursa kent meydanında wacom onarımı, bursa kent meydanında wacom servis, bursa kent meydanında wacom tamiri, masa üstü bilgisayar format


text:
Kaлып:Baş bit/Waqiğalar/6 oktäber
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Bu tatar Wikipediäseneñ 2012 yılnıñ 24 dekäberendä Tatarstan Respublikası Däwlät Sovetı tarafınnan tatar teleneñ räsmi latin imläsı bularaq bilgelängän yazılışlı Baş bitenä saylanıp urnaştırılğan können waqiğaları qalıbı.
Başqa mäğlümatlar öçen 6 oktäber biten qara.
Bäyrämnär häm istälekle könnär:
AQŞta Alman-Amerikannarı köne (en), Macarstanda Arad qorbannarın iskä alu köne (en), Şri-Lankada Uqıtuçılar köne
Waqiğalar[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
Tuular[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- 1887 — Şarl Eduard Le Korbüzie, frantsuz arxitektorı, rässam, yazuçı.
- 1888 — Sergey Çavayn, mari yazuçısı häm dramaturgı.
Wafatlar[Bиkи-TekcTHы үзrәpTү]
- 1948 — Ğöbäydulla Xösäyenov, jurnalist, tärcemäçe, törekmän tel beleme fänenä nigez saluçılardan berse.
- 1952 — Nadejda Loxvitskaya, Rusiä yazuçısı, şağirä, memuarist, tärcemäçe.
- 2008 — Yüriy Fedotov, teatr artistı, Tuqay büläge iäse.


text:
Soltüstik Koreyanıñ sportşıları kelesi ayda Oñtüstik Koreyanıñ Phençhan qalasında ötetin Qısqı Olimpiada oyındarına qatısa aladı. Mwnday kelisimge eki arasında bolğan kelissöz kezinde qol jetkizildi, dep habarlaydı Reuters.
Sonday-aq, Seul tarapı soltüstik sportşılardıñ qısqı olimpiadağa keluin jeñildetu üşin keybir sankciyalardı toqtatuğa uäde bergen. Pioñyañ öz kezeginde oyınğa keletin delegaciya qwramında sportşılar, joğarı lauazımdı şeneunikter jäne qoldau tobı bolatının habarladı.
Alayda, resmi Seul Soltüstik Koreyanıñ wşırğan balistikalıq zımırandarına qarsı jauap retinde Pioñyañnıñ keybir resmi twlğalarınıñ Oñtüstik Koreyağa kiruine tıyım saldı. Bwdan bölek, Seul Olimpiadanıñ aşıluı kezinde barlıq koreyalıq sportşılardı biriguge şaqırdı.
Ayta keteyik, bügin Oñtüstik Koreyanıñ birlestik ministri Ço Men Gun men Soltüstik Koreyanıñ älemdik birlestik komitetiniñ törağası Li Soñ Guon bastağan qos delegaciya kelissöz ötkizu üşin eki eldiñ şekara mañında ornalasqan Phanmundjom eldi mekeninde kezdesken edi.


text:
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
15:32 198
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
-
Qazaqstanda oyın bïznesine salıq eki esege öswi mümkin
ASTANA. QazAqparat - Bügin Parlament Senatınıñ jalpı otırısında jaña Salıq kodeksiniñ jobasın jäne oğan ilespe eki zañ jobasın talqıladı.
Qujattarğa tüzetwler engizilgendikten, olar Mäjiliske qaytarıldı, dep xabarlaydı QazAqparat.
«Salıq jäne byudjetke tölenetin basqa da mindetti tölemder twralı» QR Kodeksiniñ jobası, sonday-aq Salıq jäne byudjetke tölenetin basqa da mindetti tölemder twralı» Kodeksti qoldanısqa engizw twralı, «QR keybir zañnamalıq aktilerine salıq salw mäseleleri boyınşa özgerister men tolıqtırwlar engizw twralı» zañ jobaları Senat otırısında talqılanıp, birinşi oqılımda maquldandı. Talqılaw barısında jäne qujattardı ekinşi oqılımğa dayındıq kezinde jobalarğa özgertwler men tolıqtırwlar engizw qajettigi twındadı», - dep tüsindirdi senator Däwren Ädilbekov.
Onıñ sözine qarağanda, Salıq kodeksi jobasına qatıstı tïisti tüzetwler qamtılğan. Bul rette farmacevtïkalıq qızmetter men esep boyınşa jäne medïcïnalıq sïpattağı därilik zattar men buyımdardı satw qızmetterin QQS-ten bosatw qarastırılğan. Budan bölek, tüzetwlerdiñ arasında oyın bïznesine salıqtı eki esege arttırw eskerilgen. Sonımen qatar bwkmekerlik keñseler üşin elektrondı kassa boyınşa mölşerlemelerdiñ 1,5 esege öswi qarastırılğan.
Jalpı otırıs barısında jasağan bayandamasında Ulttıq ekonomïka mïnïstri Tïmwr Süleymenov Kodeks jobasında ïdeologïyanı özgertw, ıntalandırw jäne äkimşilendirwdi jeñildetw közdelgenin atap ötti. «Ïdeologïya adal salıq tölewşilerdi qorğawğa bağıttaladı. Ekonomïkanıñ är türli salaları ıntalandırwğa ïe boladı. Äkimşilendirw jeñildetiledi jäne salıqtı öz betinşe tölewge ıntalandıradı», - dep toqtaldı.
Onıñ sözine qarağanda, birinşi bağıtta şağın jäne orta bïznesti damıtw şaraları eskerilgen. Qoldanıstağı arnayı salıq rejimderin saqtaw közdelwde. Sonımen qatar patentte mölşerleme 2 payızdan 1 payızğa deyin tömendetiledi. Bul mindetti älewmettik medïcïnalıq saqtandırwdı engizwge baylanıstı salıqtıq jüktemeni tömendetw üşin jasalwda.
- «Made in Kazakhstan» belgisi bar jaña avtokölikterdiñ satılımı eki esege arttı
- KASE: Teñge bağamı östi
- Qasım-Jomart Toqaev Francïya komandasın ÄÇ-2018 jeñisimen quttıqtadı
- Qazaqstanda munay öndirisi alğaşqı jartıjıldıqta 7,6% arttı
- Taraz sawdagerleri jaña ülgidegi zamanawï düñgirşekterge köşedi
- Aqtöbede qorşağan ortağa zïyanı joq ekopaket öndiriledi
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam

seg_langs: unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk unk crh_Latn tur_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn tuk_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn crh_Latn ltz_Latn crh_Latn crh_Latn ayr_Latn uzn_Latn


text:
Qırımnıñ rusiyeli başı Sergey Aksenov dey ki, yarımadadaki şimdiki vaziyet qırımlılardan «sabır ve çıdam» talap ete. Bunı o «Sulh – Allahnıñ ediyesi» şurasınıñ toplaşuvında bildirdi, haber ete Qırımnıñ rusiyeli ükümetiniñ matbuat hızmeti.
«Er şey qollarımızda, bugün esas vazifemiz – vatandaşlarımıznıñ ağır vaziyeti aqqında bütün rica ve tekliflerge vaqtında seslenmege. Bugünki körüşüvimiz devamında vatandaşlardan böyle kibi malümatnı alğan bütün din temsilcileri onı fevqulâde vaziyetler boyunca acele ştabnıñ vekillerine bildirmege kerek olğanını qararlaştırdıq. Er keske qol tutmağa tırışırmız», – dedi Aksenov.
O şuña eminligini qayd etti ki, bugün «yarımadanı ışıqsız qaldırğan terroristlerniñ qolundan» zarar körgen sakinler şimdiki qıyınlıqlarğa dayanır, «maneviy ve maliyeviy ziyanğa baqmadan».
Qırım rusiyeli Devlet şurasınıñ başı Vladimir Konstantinov Ukraina ile munasebetlerniñ tam toqtatılması aqqında ayta: «Referendum»da qırımlılar Ukrainağa nisbeten «qapaqlarnı qapatsa», endi şu qapaqlarnı «qaynaqnen bitiştirmege» vaqıt keldi. Menimce, şimdi Ukrainağa tuvğan tilde aytmağa kerek – good bye, Ukraina!». Yazdı o Facebookta.
Noyabr 22-ne keçer gecesi Herson vilâyetiniñ Çaplinka qasabası rayonında patlavlar yüz berdi. Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq qamaçavı ştabında bildirilgeni kibi, «Qırımnı elektrika ile teminlegen elektrik bericileriniñ yolağı tüşti ve ğayrıdan tiklenemez».
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Qırım Fevqulâde işler nazirligi fevqulâde vaziyetniñ kirsetilmesi aqqında teniyeley edi. Noyabr 23 künü yarımadada raatlıq künü olaraq ilân etilgen edi.
Noyabr 24 künü «Ukrenergo» bildirgeni kibi, işçiler bozulğan tiremelerniñ birini tamirlemege başlağanlar.


text:
«Eger de operatorlarnıñ özleri mında işni toqtatmağa qarar almasalar, biz de almaycaqmız», – dedi o.
O keçir deviri 2015 senesi yanvar 1-de bitecegini hatırlattı.
Onıñ aytqanına köre, Qırımda ukrain mobil operatorlarnıñ abonentleri al-azırda +38 Ukraina telefon kodından başlağan nomerlerini qaldıra bileler.
«Biz, ğaliba. insanlarğa evel olğan nomerlerini qaldırmağa imkân berermiz, amma nomerlerniñ ilk raqamları mıtlaqa +7 Rusiye kodına deñişecek. Şunıñ içün sim-kartnı deñiştirmege de kerek olur», – dedi Polonskiy.
Yarımadada ukrain operatorları nasıl tarzda çalışacaqları Qırımda 1-2 aydan soñ belli olur.


text:
Kiyevde iyül 10 künü «Qırım: İşğal hronikaları» toplamınıñ ekinci çıqışını taqdim ettiler. «Cemaat serbestligi merkezi» ve «Yevromaydan SOS» teşebbüsiniñ faalelri Qırımda siyasiy taqiplerniñ devam etkeni ve artqanı aqqında bildirdiler, haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
Şu cümleden, faaller Qırımda iyün ayı devamında vatandaşlarnıñ zulumı aqqında malümatnı taqdim eteler.
«Teessüf ki, yaz istenilgeni kibi başlanmadı. Noqtaiy nazarı farqlı olğan ealiniñ faal qısmı taqip etilmekte. Bizge 9 mahkeme toplaşuvı, bir makeme ükmü, 3 para cezası, 10 yaqalav, 7 sorğu, 3 tenbiye aqqında haber keldi. Vaqtınca işğal etilgen territoriyada bu şimdi pek mot. İyünde daa 6 cinaiy iş, bina zaptı ve bir sıra diger bozuluv qayd etildi», – dey «Cemaat serbestligi merkeziniñ» koordinatorı Mariya Lısenko.
Faaller deyler ki, şimdi olğan yuridik mehanizmler vatandaşlarnı qorumağa imkân bermey.
Bu kibi toplamlarnı faaller er ay azırlay, mündericesi ile mezkür teşkilâtlarnıñ saytlarında tanış olmaq mümkün.


text:
Matbuat vastalarınıñ azatlıq sualleri boyunca OSCE temsilcisi Dunja Mijatović cumaaqşamı, mart 5-de, Qırımda serbest matbuat vastaları ile vaziyetniñ kerginleşmesi aqqında bildirdi. Bu aqta OSCE resmiy saytında aytıla.
«Qırımda serbest matbuat vastalarınıñ soñsuz yoq etilüvi ve mustaqil ve tenqidiy seslerniñ dağıtuvı qasevet doğurtqan telâşlı bir aldır», – dedi Mijatović.
«Aqiqat – buhran zamanlarınıñ ilk qurbanıdır, Qırımda da, şu cümleden. Mesüliyetli insanlarnı matbuat vastalarında tsenzuranı toqtatmağa ve jurnalistlerniñ havfsızlığını temin etmege çağıram», – dey Mijatović
Matbuat vastalarınıñ azatlıq sualleri boyunca OSCE temsilcisi Dunja Mijatović mustaqil jurnalist ve matbuat vastalarınıñ halq imayesi ve yerli politsiya hadimleri tarafından qorquzuvı boyunca qasevetini bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, Qırımda soñ 12 ay devamında ukrain kanallarını söndürip, Rusiye Federatsiyasınıñ kanallarına deñiştirdiler. Eñ azından 13 mustaqil matbuat vastalarınıñ jurnalistleri, mustaqil jurnalistler, blogerler taqip etile, kirişleri yasaqlana, olarnı sorğuğa çeke ve hırsızlay ediler. Qırımtatar matbuat vastaları tsenzurağa oğray, hadimleri qapala edi.
Evel bildirilgeni kibi, «Freedom House» uquq qoruyıcı teşkilâtı Qırım yarımadasında insan aqlarınıñ bozuluvı boyunca yañı maruzanı aşkâr etti. Vesiqada Qırımda muhalifetniñ taqibi ve regionnı «informatsion getto»ğa çevirmek içün yapılğan ıntıluvlar aqqında aytıla.


text:
Ärdoğannıñ ciñüe häm Törkiyäneñ tışqı säyäsäte
Kön tärtibe 26
Törkiyä 24nçe iyün’dä İlbaşın da, xalıq ışanıçlıların da sayladı. Näticäne dön’ya cämäğat’çelege zur qızıqsınu belän kötte. Räcäp Tayyip Ärdoğan 52,6% tawış cıyıp berençe turda yaña sistemanıñ täwge ilbaşı bularaq saylandı. Ğadälät häm qalqınu partiyäse belän Millätçe xäräkät firqase tözegän Cömhür ittifağı mäclestäge küpçelekne qazandı. Törkiyäneñ saylaw näticäläre belän bergä yaña sistemağa küçüe de-fakto tormışqa aştı. İldäge saylawçılarnıñ 87%ı tawış birüdä qatnaştı. Dön’ya cämäğat’çelege dä çaranı zur qızıqsınu belän küzätte. Törkiyädäge saylawlarda Ärdoğannıñ häm Cömhür ittifağınıñ ciñüe tışqı säyäsät öçen dä, terrorçılıq belän köräşkä dä “DÄWAM” diyü belän ber.
Soñğı çorda Törkiyä tışqı säyäsätendä näticäle häm aktiv êşçänlek kürsätä, ilneñ milli mänfäğat’läre yünäleşendä xäräkät itä. Ber yaqtan NATO berlektäşläre, ikençe yaqtan Rusiyä häm İran belän bergä êşläwçe Törkiyä ber ük waqıtta Urta Könçığışta, Balkannarda, Aziyädä häm Afrikada täêsirle tışqı säyäsät alıp bara. Törkiyäneñ näticäle tışqı säyäsäteneñ möhim öleşe – gumanitar yärdäm häm saqlanu sänäğate. Dön’ya külämendä iñ köçle iq’tisadqa iyä illär arasında 13nçe bulğan Törkiyä gumanitar yärdämdä – berençe urında. İkençedä isä AQŞ - dön’yadağı iñ köçle iqtisadlı däwlät. Törkiyäneñ gumanitar yärdäm êşçänlekläre – anıñ keşegä birgän bäyäseneñ ap-açıq kürsätkeçe.
Başqa yaqtan qarağanda, Törkiyäneñ saqlanu sänäğatendäge sikereşläre – anıñ tışqı säyäsättäge rölen kürsätüçe möhim kürsätkeç. Törkiyäneñ Paqıstana ATAK boralağı satuı, Farsı qultığı illärenä bronetexnika çığaruı häm şul uq waqıtta cirle keşesez hawa apparatların alırğa teläwçelärneñ artuı – Törkiyäneñ texnoloğik qazanışların kürsätä. 24nçe iyün’dä bulğan saylaw näticäläre - Törkiyäneñ, gumanitar yärdäm häm saqlanu sänäğaten dä kertep, tışqı säyäsättäge adımnarın däwam itü öçen yäşel ut birde. Törek xalqı, nigezdä, Somalidağı moxtac keşelärgä yärdäm itügä “DÄWAM” dide.
Törkiyädäge saylaw näticäläre, şulay uq, terrorçılıq belän köräş öçen zur ähämiyätkä iyä. Färat qalqanı xäräkäte belän DEAŞ terrorçı oyışmasın Törkiyä çigennän quğannan soñ, “Zäytün botağı” operaśiyäse belän Afrin töbäge YGS/PKK terrorçı oyışmasınnan çistartıldı. Ğıyraqta baruçı häm PKKnıñ Törkiyägä suzıluçı täêmin itü yulların kisüne, terror oyışmasınıñ märkäze sanaluçı Kandil töbägen tulısınça çistartunı maqsat itep quyğan Qararlılıq xäräkäteneñ saylaw näticälärennän soñ tuqtağan cirennän däwam itäçägen söyli alabız. Törkiyäneñ terrorçılıq belän köräştä iğ’lan itkän yaña doktrinası anı il çikläre eçendä genä qaldırmıy. Tıştan yanawçılarğa da qarşılıq kürsäteläçäk.
Şul qısalarda tormışqa aşqan häm aşuçı 3 xäräkät belän Törkiyädäge terrorçılıq şaqtıy kimede. Maqsat - anıñ çığanağın yuq itep, ildäge terrorçılıqqa bötenläy çik quyu.
Şul uq waqıtta Törkiyä belän AQŞ bilgelägän yul kartası nigezendä YPG Mänbiç töbägennän kitäçäk häm ike NATO berlektäşe anda urtaq tırışlıq belän iminlek häm cirle üzidarä urnaştıraçaq. Kileşü 24nçe iyün’ saylawlarınnan alda tözelde. Häm Räcäp Tayyip Ärdoğannıñ yaña sistemada täwge ilbaşı bularaq saylanuınnan soñ däwam itä. Şul räweşle, Süriyädäge kiyerenkelekne kimetü häm solıx öçen cirlek xäzerläw maqsatınnan Törkiyä, Rusiyä häm İran garantiyäse belän başlanğan Astana prośessı da tuqtamıy. İldä saylawdan soñğı bilgesezlek bulmawı häm totrıqlılıqnıñ däwam itüe säyäsättäge barlıq kileşülär öçen uñay.
Säyäsät, iq’tisad häm ictimağıy tikşerenülär waqıfı belgeçe, yazuçı Can Acun


text:
Qırım «spikeri» Vladimir Konstantinov Sergey Aksönov Qırım «başı»vazifesine lâyıq olğanını tüşüne.
Bu aqta qırım «parlamenti» saytında aytıla.
«Men Qırım Yuqarı Şurası spikeri olğan vaqıtta Sergey Aksönov maña yardım etti. Bu ise Qırımnıñ taqdirinde müim bir rol oynadı. Şunıñ içün Sergey Aksönov tarihiy adaletlik ile Qırım Cumhuriyetiniñ başı olmalı. İç bir şübem yoqtır», – dedi Konstantinov oktâbr 9 künü «Devlet şurası» toplaşuvında.
«Spiker» aytqanı kibi, Qırımnıñ yañı «yolbaşçısı» deputat korpusı ile referendum ve saylavlarnı keçken bir taqımdır».
«Sergey Aksönov taqımımıznıñ yetekçisidir», – dedi Konstantinov.
Qırım.Aqiqat aytqanı kibi, oktâbr 9 künü Qırım «parlamenti» Qırım «başı» vazifesine Sergey Aksönovnı tayinledi.


text:
İnsanlar aq - uquqları boyunca Qırımdaki kontakt gruppasınıñ koordinatorı Abdureşit Cepparov fevral 12 künü apis etilgen müslümanlarnıñ dört ailesini ziyaret etti.
Aq - uquq qoruyıcınıñ fikirince, qorantalarğa tek uquq ceetten degil de, ahlâqiy ve ruhiy destek te kerek.
Mart 4 künü Abdureşit Cepparov Seyitler rayonında yaşağan Vadim Siruknıñ ailesini, ana-babası ve yigirmi üç yaşındaki ömür arqadaşını ziyaret etti.
Mart 5 künü Abdureşit Cepparov Qarasuvbazar rayonında yaşağan Müslim Aliyevniñ ana-babasını ziyaret etti. Olar bütün olıp keçken vaqialardan ale daa şokta olğanlarını bildirdiler.
Yerli din cemiyetiniñ reisi, Müslimniñ babası Nuri Aliyevniñ qayd etkenine köre, öz oğluna «doğru» terbiye bergen ve evlâdına qarşı yapılğan qabaatlarğa inanmay. 2006 senesinden başlap oğlı ailesinen beraber Aluşta şeerinde yaşamaqta. Müslimniñ ana-babası emin ki, oğlınıñ terrorizmnen iç bir alâqası yoqtır.
Öz nevbetinde uquq qoruyıcı apis etilgenniñ ana-babasına bir qaç tevsiye berdi. Onıñ qayd etkenine köre, Müslim Aliyevniñ tutıp qapatılması devamında qırım askerleriniñ areketleri daa çoq «spetsnaz ve avtomatçiklerniñ iştiragı ile boyeviklerden bir levhağa beñzey edi». «Eñ qorqunçlısı ise, bütün bu areketler balalarnıñ ögünde yapılmasıdır», - qayd etti Cepparov.
Fevral 11 künü, Qırımda, qırımtatarlarnıñ evlerinde bir sıra tintüvler keçirildi. Olarnıñ neticesinde 12 insan tutıp qapatıldı, sorğudan soñ çoqusı azat etildi. Rusiye nezaret astında bulunğan Qırım prokuror Natalya Poklonskaya «Hizb ut - Tahrir» adlı terroristik teşkilâtnıñ faaliyetinen bağlı cinayi işniñ açılması aqqında bildirdi.
Fevral 12 künü qapatılğan dört insan Müslim Aliyev, Emir - Üsein Kuku, Enver Bekirov ve Vadim Siruknı Qırımdaki mahkeme apis etmek qarırını aldı.
Ukraina Yuqarı Şurası 2014 senesiniñ 20 fevralni resmiy olaraq Qırım ve Aqyar şeeriniñ işğali kününen ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petr Poroşenko mütenasip qanunnı imza etti. Halqara teşkilâtlar Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerni qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini red etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Rusiye prezidentiniñ matbuat kâtibi Dmitriy Peskov, Rusiye prezidenti Vladimir Putin AQŞ prezidenti Donald Tramp ile Qırım meselesini müzakere etmek niyetinde olmağanını bildirdi.
İyül 2-de keçken matbuat konferentsiyasında Peskov: «Rusiye prezidenti, kün tertibinde Qırım kibi meselesiniñ olması mümkün degil ve olmaycaq, çünki Qırım Rusiyeniñ ayırılmaz qısmı ola, dep defalarca beyan etti ve subetdeşlerine añlattı. Bütün diger meseleler – konsensus meseleleri, müzakereler ve ihtimallı uzlaşuv noqtalarını qıdırma meseleleridir», – dedi. Bunı «İnterfaks-Rossiya» bildire.
Bunıñ arfesinde Tramp jurnalistlerge, iyülde keçecek Rusiye prezidenti Vladimir Putinnen müzakerelerinde ilhaq etilgen Qırım meselesini müzakere ete bilecegini bildirdi.
Daa soñra Beyaz evniñ milliy telükesizlik boyunca mesleatçısı Con Bolton CBS telekanalınıñ yayınında, Donald Trampnıñ, Qırımnıñ Rusiye tarafından ilhaq etilmesini ihtimal ile tanuv aqqında sözleri, Qoşma Ştatlarnıñ noqtai-nazarı degil, dep bildiri.
Bolton Rusiye prezidenti Vladimir Putin ile Moskvada iyün 27-de körüşti. Körüşüvden soñ o, subet esnasında, 2016 senesinde AQŞ prezidenti saylavına qarışuvnı köz ögüne alaraq, kelecekteki AQŞ Kongressine saylavları münasebeti ile Moskvanıñ areketleri aqqında meselege toqunğanını ikâye etti.
Boltonnıñ aytqanına köre, Putin: «2016 senesinde Rusiye devleti tarafından iç bir qarışuv olmadı», dep iddia etti.
AQŞ ve Rusiye prezidentleri iyül 16-da Helsinkide birinci kere körüşecekler.
Donald Tramp ile Vladimir Putin halqara körüşüvlerniñ kuluarlarında eki kere körüşti ve eñ azından sekiz kere telefon ile laqırdı ettiler. 2014 senesinde Qırımnıñ ilhaqından soñ Rusiye ve AQŞ prezidentleriniñ resmiy körüşüvi olmadı.


text:
Almaniyada siyasetçiler ve cemiyet erbapları, iyül 16-da Helsinkide keçirilmesi planlaştırılğan AQŞ ve Rusiye prezidentleriniñ körüşüvi münasebeti ile endişelerini bildireler.
Alman KHVleri, kantsler Angela Merkelniñ üküm sürgen koalitsiyasınıñ trans-Atlantika siyaseti boyunca koordinatorı Peter Bayerniñ sözlerini naqil eteler. O, Vladimir Putin ile Donald Trampnıñ Finlândiyanıñ paytahtında irişe bilecek añlaşmalarına dair NATOda olğan qorqular aqqında bildirdi.
Bayerniñ aytqanına köre, Trampnıñ Şimaliy Koreyanıñ lideri Kim Çen In ile yaqında keçken körüşüvi – AQŞ prezidentiniñ Rusiye liderine «özüni aldatmağa» imkân bere bilecegine dair endişeler içün qoşumça sebeptir.
«Kim şimdilik yalıñız vaad ete, Tramp ise körüşüv keçirilmesi adisesine endi muvafaqiyet dey», – dep hatırlata o.
Muhalif Azat demokratik fırqanıñ lideri Kristian Lindner de AQŞ prezidentine işanmağanını bildirdi. Telükesizlik boyunca Münhen konferentsiyasınıñ reisi Volfgang İşinger ise, Tramp ile Putinniñ körüşüvi NATOnıñ iyül 11-12 tarihlarındaki sammitinden soñ keçecegini ve bu sammitte AQŞ ve olarnıñ müttefiqleri arasındaki zıddiyetler keskinleşe bilecegini hatırlattı.
Tramp bundan evel, fikrince, yetersiz olğan NATOğa paralar ayıruv seviyeleri içün NATOğa kirgen devletlerni ve şu cümleden Almaniyanı defalarca tenqit etti. İyül 6-da Montana ştatında çıqışta bulunğanda o, Almaniya kantsleri Angela Merkel AQŞtan Avropanıñ qorçalamasını istey, amma aynı zamanda özü Rusiye ile gaz boyunca añlaşmalar yapa, dedi. Ondan ğayrı Tramp, Putin ile körüşüv kibi vaqialarğa bütün ömür azırlanğanını ve Rusiye lideriniñ onı «yeñip olamaycağından» emin olğanını söyledi.


text:
Qırımtatar resurs merkezi idaresiniñ yolbaşçısı, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azası Eskender Bariyev ilhaq etilgen Qırımda aqrabalarınıñ Rusiye Federal telükesizlik hizmeti tarafından sorğulanğanını bildire.
Yanvarniñ 4-nde Bariyev Facebookta: «Sorğuda eki qız qardaşım ile qaynatam iştirak ettiler (anamnen babam, sağlıq vaziyetleri sebebinden barmadılar). Olarnı sorğuğa menim aq-uquqnı qorçalav saasındaki faaliyetlerim ve bir vatandaş olaraq ifade etken noqtai-nazarım içün çağırdılar. Sorğunıñ tafsilâtlarını bilmeyim, çünki maña bildirmediler. Büyük ihtimal ile olardan malümatnı aşkâr etmeyceklerine dair imzalı aht alındı.
O, sorğularğa, özüne tazyıq etmek teşebbüsi olaraq qıymet kese. Onıñ aytqanına köre, FSB onıñ yaqınlarını «rehin» yapmaq istey.
Rusiye telükesizlik hadimleri şimdilik bu malümatnı izalamadılar.
Dekabrniñ 21-nde Bariyev, aqrabalarınıñ Rusiye Federal telükesizlik hizmetiniñ ilhaq etilgen Qırımdaki idaresine sorğuğa çağırılğanlarını bildirdi.
Qırımtatar resurs merkezi – cemiyet platformasıdır. Onıñ maqsadları – Qırımda aq-uquq bozuluvları boyunca malümatnı toplamaq ve közetmek, aq-uquqnı qorçalav, qanunlar çıqaruv ve adiselerni talil etüv saalarında faaliyet köstermektir. 2015 senesiniñ noyabrinde bu merkez Ukrainada bir cemiyet teşkilâtı olaraq qayd etildi.
Rusiye tarafından ilhaqından soñ Qırımda mustaqil jurnalistler, cemiyet faaliyetçileri, qırımtatar milliy areketiniñ faaliyetçileri, Qırımtatar Milliy Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtına alâqası bar dep şübhe altında tutulğan Qırım musulmanlarınıñ evlerinde ketken sayın daa sıq surette tintüvler yapıla.


text:
Kremlin nezareti astındaki Qırım akimiyetiniñ yolbaşçısı Sergey Aksönov yarımadağa İtaliyadan Veneto, Lombardia, Liguria, Toscana, Emilia-Romagna vilâyetleriniñ yerli parlament deputatlarınıñ vekilleri kelgenini haber etti. Bunı Aksönov oktâbr 14, cuma künü Facebookta bildirdi.
Onıñ sözlerine köre, kelgenlerniñ bazıları Qırımnı evel ende ziyaret etken ediler. O italyan deputatlarına «ümdeli noqta-i nazarları, Rusiyege qarşı sanktsiyalarınıñ lâğu etilmesine qol tutqanları, informatsion qurşavnı yıqqanları» içün minnetdarlığını bildirdi.
«İtalyan eyyetiniñ ziyareti sadece siyasiy noqta-i nazdar müyim degil, onıñ ameliy faydası da bar. Ayrıca, bizler içün suv temizlevinde, koy hocalıq tehnikasınıñ yapılmasında, aşayt mahsulatları ve ayvan yemleriniñ çıqarılmasına tecrübeli olğan italyan biznesiniñ vekillerinen işbirlik qurmaq pek müimdir. Ve eminim, italiyalı işdeşlerimiz, ziyaretleri devamında dünyaca belli olğan «Massandra» birleşmesini körüp, Qırım şarapçılarınen işbirlik qurmaq imkânlarınen meraqlanırlar», – beyan etti Aksönov.
Keçenleri Ukraina Yuqarı Radasında italyan deputatlarınıñ işğal etilgen Qırımnı ziyaret etmek niyetlerine itiraz bilrdiler.
Oktâbr 6 künü Ukrainanıñ Rigadaki elçisi Evgen Perebiynis bildirdi ki, Latviyalı sörfçılar Qırımnı izinsiz ziyeret etkenleri içün cezalanmaq mumkünler.
Ukraina Tışqı işler nazirligi çetel eyyetleriniñ Qırımğa yapğan ziyaretleri resmiy olmağanlarını bildirgen edi. İyül 25 künü Ukraina TİN muracaatınen çetel devlet vatandaşlarını qanunsız şekilde Qırımnı ziyaret etmekten tenbiyeledi.


text:
Herson vilâyet devlet memuriyeti Qırım qamaçavında yaqarlıq malzemeleriniñ qıtlığı aqqında bildire. Bu aqta beyanatnı, yarımada qamaçavı boyunca aktsiyanıñ matbuat kâtibi Evelina Arifovağa esaslanıp, dekabr 16 künü vilâyet memuriyeti saytında aşkâr ettiler.
«Aşayt malları, erzaq, sıcaq urba, ilâc, qızdıruv vastaları ile teminlengenmiz», – dedi Evelina Arifova, ve yalıñız yaqarlıq malzemeleri, yani – odun yetişmegeni aqqında ayttı», – denile beyanatta.
Matbuat kâtibi aytqanı kibi, aktsiya tınç keçe, iştirakçileri, Arifovanıñ aytqanına köre, «Çonğar» kiriş/çıqış nezaret noqtası territoriyasında yerleşken diger cemaat teşkilâtları ile işbirlikte buluna.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Qamaçav iştirakçileriniñ talapları arasında – siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, Qırımda insan aqlarına riayet etüv ve yarımadağa halqara eyyetlerniñ kirsetilmesi.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil. Qırımğa dekabr 2 künü kelgen Rusiye prezidenti Vladimir Putin Kubanden Qırımğa energetik köpürniñ birinci yolağınıñ berilmesi tedbirinde iştirak etti. Dekabr 8 künü qamaçav iştirakçileriniñ razılığı ile Qırımğa elektrik yolaqlarınıñ birinden ceryannı bermege başladılar.
Dekabr 15 künü aktsiya idarecisi Lenur İslâmov 2016 senesi başında yarımadanıñ deñiz qamaçavınıñ ola bilecegini ilân etti.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Özbekstan prezidenti Şavkat Mirziyaev käsipkerlerge şeteldegi barlıq qarjı aktivterin elge qaytaru kerektigin ayttı.
Şavkat Mirzieev atalmış mälimdemeni Taşkent oblısı Halıq deputattarı keñesiniñ otırısında jasağan. Ol onda: «Men Özbekstan bankterinde qarjısın saqtaytın azamattardı tekseruge jol bermeymin. Aqşalarıñızdı elge alıp keliñizder, zauıt salıñızdar, klasterler jasañızdar, qanşa payda tapqılarıñız keledi sonşa payda tabıñızdar. Bwrınğı uaqıt ötti. Bolar is boldı» - degen.
Esteriñizge salayıq, bwğan deyin Nwrswltan Nazarbaev ta qazaqstandıq milliarderlerge şeteldegi qarjıların elge qaytaru kerek ekendikterin aytqan. Keyinnen BAQ betterinde "Wlttıq Qordıñ 40 payız qarjısı (22 mlrd dolları) AQŞ-ta bwğattalıp qaldı" degen aqparat tarağan.


text:
Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâlnıñ qanunsız yaqalanması ile bağlı cinaiy taqiqat başladı.
Bunı Ukraina Baş prokuraturasınıñ matbuat hızmeti bildire.
Haberde aytıla ki, qıtaiy Ukrainada yerleşken Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası İnternet monitoringiniñ neticelerine köre aprel 24-te Aqmescitte Qırımtatar Milliy Meclisiniñ toplaşuvında işbu teşkilâtnıñ reis muavini Nariman Celâl qanunsız alda yaqalanğanını ögrendi.
«Onı Rusiye Federatsiyası Taqiqat komitetiniñ Qırım Cumhuriyeti boyunca Baş taqiqat idaresi qanunsız alda yaqaladı. Bu Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen topraqta insannı azatlıqtan qanunsız alda marum qaldıruv, qorqutuv, zorbalıq, qanunsız qurulğan akimiyet organları tarafından qırımtatarlarğa nisbeten basqı yapılğanını tasdıqlay», – aytıla beyanatta.
Böylece, Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuraturası Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 146-ncı maddesiniñ 1-inci qısmı belgilegen cinayet (İnsannı qanunsız alda azatlıqtan marum qaldıruv ya da qaçıruv) unsurları boyunca mahkemeden aldın taqiqatqa başladı.
Mezkür cinayetniñ malümatları Ukraina Baş prokuraturasına berildi.
Qırım.Aqiqat bildirgeni kibi, aprel 24-te Qırımda uquq qoruyıcılar Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ birinci muavini Nariman Celâlnı sorğuğa alıp kettiler. Bu kün Meclis toplaşuvı ötkerilecek edi. Sorğu kene de 2014 senesi fevral 26da olıp keçken adise-vaqialarnen bağlı oldı.


text:
Halqara siyasetşınas Aleksey Kaftan dey ki, Rusiyede teraktlarnıñ olması – qaçınmaz. Aytqanı kibi, buna Rusiye Federal havfsızlıq hızmetiniñ hadimleri de isse qoşa bile.
Bunı o noyabr 16 künü Qırım.Aqiqat Radiosı efirinde bildirdi.
Fikrine köre, Rusiye özüni etraf müitten ayırmağa qarar aldı ve bunı soñuna qadar becermek içün bütün zaruriy şeylerni yapacaq, şu cümleden «ealini qorquzacaqtır».
«Bunı (teraktlarnı – QA) musulmanlar yapmasa, FSB yapar, ekinci variantnıñ olmasına meyil berem», – dedi Kaftan.
Pariste cuma künü, noyabr 13-de, gece yüz bergen teraktlardan sebep 132 insan elâk oldı, bir çoq adam yaralandı. Frenkistan prezidenti Francois Hollande aytqanı kibi, Pariste ücümler «İslâm devleti» teşkilâtınıñ boyevikleri tarafından yapıldı.
Rusiye prezidenti Vladimir Putin Paristeki teraktlarnı insaniy medeniyetke çağıruv olaraq adladı ve frenk tarafına taqiqat yardımını teklif etti.


text:
Qurultaynıñ İcra Komiteti reisi Zair Smedlâyev bildirgenine köre, mart 23 künü Sudaq şeherinde qırımtatarlarğa qarşı provokatsiyalar keçirilecek. Bu aqta o, Qırım.Aqiqat agentligine haber etti.
«Elde etkenimiz malümatlarğa köre, Alçaqta bir sıra inşaatnı yıqtarmaq isteyler... Bu binalarğa 10 ziyade senedir. Tünevinki Patruşevniñ ve Şaygunıñ kelüvi, sanki qırımtatarlarnı ellerine silâ almağanına qadar eriştirmek, açuvlarını çıqarmaq, bundan soñ ise, olarğa qarşı kerekli tedbirlerni keçirmeknen bağlıdır», - dep qayd etti o.
Smedlâyevniñ sözlerine binaen, Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım akimiyeti, qırımtatarlarnı ellerine silânı almağa tarik etmekteler. «Çünki biz silânı alsaq, olar qırımtatarlarğa qarşı daa radikal areketlerni kerçekleştirecekler».
Bundan evel Smedlâyev, feysbukta yazğanı kibi, Sudaqnıñ qırımtatar toplu yaşağan Alçaq massivinde, Rusiye qanunları boyunca resmiyleştirilmegen evlerni yıqtıracaqlar.
Kreml nezareti astında bulunğan Qırım akimiyetiniñ saytında bu vaqianen bağlı iç bir malümat berilmey.
Tintüv arfesinde Rusiye telükesizlik Şurasınıñ yolbaşçısı Nikolay Patruşev keçirilgen toplaşuv devamında, yarımadada vaziyetniñ destabilizatsiya havfı üküm sürgeni aqqında bildirdi.
Mart 22 künü, Qırımda Qurultaynıñ üç delegatınıñ evlerinde tintüv keçirildi. Aynı bu künü Rusiye Federatsiyasınıñ telükesizlik naziri Sergey Şoygu yarımadağa iş ziyareti ile keldi.
Halqara cemaatçılıqlar bir çoq kere Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda insanlarnıñ, daa çoq qırımtatarlarnıñ aq-uquqları bozulğanları aqqında aytıp, Moskvanı böyle bozuvlarnı toqtatmağa çağırdılar. Rusiye nezareti astında bulunğan Qırım akimiyeti mezkür arizalarnı "ziyade arttırılğan" kibi saymaqta.
Ukraina Yuqarı Şurası, 2014 senesiniñ fevral 20 resmiy olaraq Qırımnıñ ve Aqyar şeheriniñ işğali künü olaraq ilân etti. Oktâbr 7 künü 2015 senesinde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko mütenasip qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar, Rusiye tarafından Qırımğa qarşı yapılğan işğal areketlerini qanunsız sayıp, onı takbih etti. Ğarp devletleri, Rusiye içün bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı ömürge keçirdi. Rusiye öz tarafından yarımadanıñ işğalini inkâr etip, buña «tarihiy adaletniñ ğayrıdan tiklemesi» kibi baqa.


text:
Rusiye Federatsiyası yolbaşçıları işğal etilgen Qırımnıñ Kremlge boysunğan ameldeki yolbaşçısı Sergey Aksönovnı vazifeden boşatmağa planlaştıra ve bunıñ içün uzlaşma variantını işlep çıqara. Böyle fikirni Qırım.Aqiqat Radiosınıñ saba yayınında ukrain siyasetşınası Taras Berezovets bildirdi.
«O, ya, kerçekten de, Devlet Dumasına yollanılacaq, ya da başqa variantlar, amma añlaşılğan ki, Kreml «Qırım baari» qaramanlarından birini oturtmağa azır degil, amma bunıñ içün sebeb bar. Olar (Rusiye reberiyeti – QA) Aksönovnı alıp ta, oturtıp olamaylar. Bunıñ içün, daa bir hain – oturtma yerine Moskvağa, aliy oquv yurtlarından birine yollanılğan Temirgaliyev efendinen olğanı kibi, nasıldır uzlaşma variantını qıdıracaqlar», – dep ayttı Berezovets.
İyül 28-de Rusiye prezidenti işğal etilgen Qırımnıñ ayrı okrugını yoq etti ve yarımadanı Rusiye Cenübiy federal okrugına (CFO) qoştı.
Başqa bir ferman ile Vladimir Putin işğal etilgen Aqyar sabıq yolbaşçısı Sergey Menâylonı Sibir federal okrugında prezidentniñ vekâletli temsilcisi vazifesine tayinledi, Qırım federal okrugında Rusiye prezidentiniñ vekâletli temsilcisi Oleg Belaventsevni ise, Şimaliy Qavqaz federal okrugında Rusiye prezidentiniñ vekâletli temsilcisi vazifesine belgiledi.
İşğal etilgen Aqyarnıñ vaqtınca yolbaşçısı vazifesine Putin Minpromtorgdan Dmitriy Ovsânnikovnı tayinledi.


text:
Oktâbr 6, cumaaqşamı künü Kyivteki Darnitskiy bölge mahkemesinde, devlet hainliginde qabaatlanğan Aqyar şeer şurasınıñ eski milletvekili Vladimir Galiçiyniñ mahkeme işi boyunca toplaşuv keçirildi.
«Mehkemeci nevbetteki toplaşuvlarnıñ künlerini belgiledi ve oktâbr 18 kününe qadar toqtaluv ilân etti», – dep bildirdi Qırım.Aqiqat mühbiri.
Mahkeme oturışı devamında sabıq deputatrnıñ advokatları «yedek mahkemecisini» tainlemege rica ettiler, lâkin mahkemeciler eyyeti bu muracaatnı ret etti. Bunen beraber imayeciler tutulma muddetiniñ uzatılmasını añlatacaq sebeplerni açıqlamağa talap etti.
14 iyülde Kiyevniñ Darnitskiy bölge mahkemesi Vladimir Galiçiyniñ tutuqlanmasını 2 ayğa uzattı.
Sevastopol şeher şurasınıñ sabıq deputatı Vladimir Galiçiy keçken sene «Kalançak» kiriş/çıqış nezaret noqtasında yaqalanğan edi.
Ukrainalı uquq qoruyıcılarınıñ fikirine köre, «Qırım ve Aqyarnıñ mustaqılligi» içün rey bergen Galiçiy Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 111 made 1 qısımında keçken – devlet hainligi cinayetini işledi. Qabaatı isbaatlansa, sabıq millet vekili 12-15 yıl arasında müddetni apiste ceza olaraq keçirecek.
2014 srnrsi mart 16 künü Qırımda ve Aqyar şeerinde yarımadanıñ statusınen bağlı «sözde referendum» keçirilgen edi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa Birligi, ne de Amerika Qoşma Ştatları bu rey berüvni qabul etmedi, ve Rusiye Qırımnı işqal etkenini sayalar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Cumaertesi künü Kiyev civarındaki Vasilkov rayonında cermay bazasında kene yanğın başladı, dep haber ete fevqulâde vaziyetler Devlet hızmeti.
24 insan ve dört avtotsisterna yanğınnı söndüreler.
Vasilkov şeeriniñ yolbaşçısı Sergey Sabov Facebook saifesinde bildirdi ki, eali içün telüke yoq.
«Bugün saat 11.30-da BRSM savutı yanmağa başladı. Kimse zarar körmedi. Vasilkov ealisi içün telüke yoq. Fevqulâde vaziyetler hızmeti savutnı suvuta. Yel tumannı Glevaha ve Kiyev tarafına alıp kete», – dep yazdı o.
Malüm olğanı kibi, cumaertesi künü, iyün 13-te, cermay bazası kene yanmağa başladı.
İyün 8-de yanğın yüz bergen edi, beş kişi elâk oldı ve 15 insan yaralandı.


text:
Litvaniya resmiy vesiqada Rusiyeniñ Qırımdaki areketlerini işğal olaraq tanıdı. Bu aqta Ukraina prezidenti Petro Poroşenko ve Litvaniya prezidenti Dalia Grybauskaiteniñ 12 dekabrde seslendirilgen umumiy beyanatlarında aytıla, dep haber ete Ukrain prezidentiniñ matbuat-hızmeti.
«Bizim devletlerimiz Ukrainanıñ qısımları olğan – Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyarnıñ vaqıtınca işğal etilgenine , Rusiye Federatsiyası tarafından Donbassta yapılğan tecavüzge qarşı çıqa. Avropanıñ tınçlığı ve telükesizligini qorumaq maqsadınen Ukrainanıñ topraq bütünligi halqara uquqta tasdiqlanğan sıñırlarında tiklemek içün, bizler dünya toplulığını siyasiy, diplomatik ve saire areketlerini faal surette devam ettirmege çağıramız», – dep buyurıla beyanatta.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ işğal ve ihlâq etilmesini qanunsız areket olaraq tanıdılar. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Nebiyevler qorantasınıñ faciası Qırım.Aqiqat Radiosınıñ salı künü, oktâbr 13-te, aqşam efiriniñ mevzusı olacaq. Yayın musafirleri – Ukraina Baş prokuraturası yanında Qırım Muhtar Cumhuriyetiniñ prokuror muavini Nazar Holodnitskiy ve Rusiye adliyecisi Dmitriy Sotnikov.
Yayın iş künleri saat 8:35 ve 18:30 orta dalğalarda 549 kgts sıqlığında efirge çıqa.
Efirge (044) 490-29-05 nomeralı telefon vastasınen bağlanmaq mümkün.
Qırımnıñ büyük qısmında radionı diñlemege imkân bar.
Diñleyiciler crimea.reality@gmail.com elektron adresine mektüplerini yollay bileler. Qırım.Aqiqat Radiosını Qırım.Aqiqat saytında diñlemege mümkün.
Qırım.Aqiqat Radiosı Ukraina Haber siyaseti nazirliginiñ Qırımda radio yayınlavınıñ teklinmesi boyunca leyhasınıñ ekinci basamağı çerçivesinde işlep çıqarıldı.


text:
Rusiye Devlet dumasınıñ malümatına köre, prezident Vladimir Pütinge qırımtatar milliy areketiniñ liderleri İlmi Ümerov ve Ahtem Çiygoznı afu etmek ricasınen Qırım musulmanları müftisi Emirali Ablayev muracaat etken edi, dep israr ete. Bu aqta Devlet dumasınıñ milletler meseleleri komitetiniñ reis muavini Ruslan Balbek ayttı, dep haber ete Radio Svoboda.
Ukraina prezidenti Petro Poroşenko oktâbrniñ 25-de Türkiye prezidenti Recep Tayyip Erdoğanğa Qırımda mahküm etilgen qırımtatar milliy areketiniñ liderleri Ahtem Çiygoz ve İlmi Umerovnıñ azat etilmesine köstergen ğayreti içün teşekkürler bildirdi.
Kreml nezaretindeki Aqmescit rayon mahkemesi sentâbrniñ 27-nde Umerovnı eki yıllıq yaşav tarzındaki koloniyada qalmasına üküm etken edi. Bunıñnen beraber, Umerovğa eki yıl devamında açıq faaliyet ile oğraşması ve kütleviy haber vastalarında çıqış yapması yasaqlanğan edi. Umerov kutleviy surette separatizmge çağırmaqta qabaatlanğan edi. Onıñ özü oña qarşı qozğatılğan cinaiy iş siyasiy renk taşığanını aytqan edi.
Kreml nezaretindeki Qırım Yuqarı mahkemesi qırımtatar halqınıñ liderlerinden biri olğan Ahtem Çiygoznı 8 yıllık koloniya cezasına mahküm etken edi. Çiygoznıñ özü çıqarılğan ükümni Aqmescit SİZOsında bulunaraq videobağ vastasınen diñlegen edi. Ahtem Çiygoz 2015 senesi yanvar ayında 2014 senesi fevralniñ 26-nda Qırım Yuqaru Şurası binasınıñ ögünde Ukrainanıñ topraq bütünligine bağışlanğan mitingde iştirak etkeni içün tutulıp alınğan edi.