text:
Ğalımdar Marïan şuñğımasında zerttew jürgizwde. Bul jolı zerttewşiler buğan deyin eşkim körmegen balıqtı taptı, dep xabarlaydı National Geographic.
Okeanos Explorer kemesimen 20 säwir - 10 şilde aralığında kezekti ekspedïcïya jürgizilwde.
Maqsat - muxïttıñ eñ tereñ jerin zerttew. Onıñ tübindegi swdıñ qısımı 108,6 MPa, ol älemdik muxït deñgeyindegi qalıptı atmosferalıq qısımnan şamamen 1 072 ese köp. Şuñğımanıñ eñ tereñ jeri teñiz deñgeyinen 10 994 m tömen ornalasqan.
Okeanos Explorer kemesinde jumıs isteytin mamandar sw astına qaşıqtan basqarılatın apparat jiberip, är türli tereñdikte beynetaspağa tüsirwde.
Bul jolı olar jañalıq aştı, afïonov tektes balıqtı taptı. Ğılımï eñbekterde olar awğa tüsken nemese öli tabılğan türlerine qarap sïpattalğan. Olardı öz ömir sürw ortasında eşkim körmegen.
Osı türge jatatındar otryadı şamamen 2 000-6 000 metr tereñde ömir süredi.
Kamerağa tüsirilgen qubıjıq balıq 2 400 metr tereñde jüzip jürgen.
Tegï: Glavnaya, Janwarlar älemi,
Kommentarïï


c: text/html

text:
NAMLI ANAHTAR ÇİLİNGİR HİZMETLERİ
Bursa, Bursa Osmangazide Çilingirciler Bursa, Bursa Bursada Bursadaki Çilingirciler, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Çilingirciler Tel No, Bursa Anahtar Çekim Yerleri, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Anahtar Çekim Yerleri, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Anahtarcılar Çilingirciler Tel No, Anahtar Çilingirciler Bursa, Bursadaki Anahtarcılar Çilingirciler, Bursadaki Anahtarcılar, Bursadaki Çilingirciler,Osmangazi Bursada Anahtar Çilingirciler Tel No, Bursa Osmangazi Ev Anahtar Çekim Yerleri, Bursada Oto Anahtar Çekim Yerleri Bursa, Bursada İmmobilizer Anahtar Çekim Yerleri, Bursada Kasa Anahtarları Çekimi, Bursada Kapı Hidrolikleri Yapımı, Bursada Çelik Takviyeli Özel Kilit Yapımı, Bursada Oto Anahtarı Kopyalama Anahtarcı Çilingircileri Bursa, Bursada Oto Kumandaları Kopyalama Anahtarcıları, Bursada 7 24 Saat Açık Çilingirciler Bursa, Bursada 7 24 Saat Açık Anahtarcılar Bursa,
Bursa Bursada Bursadaki Çarşamba Altıparmak Osmangazi Garaj Kapı Anahtarları Yapan Çilingirci Anahtarcılar, Otomatik Garaj Kapıları Kilidi Yapan Çilingirci Anahtarcılar, Kepenk Kapıları Anahtar Yapan Çilingirci Anahtarcılar, Oto Anahtarları Yapan Çilingirci Anahtarcılar, Çelik Kasa Anahtarı Çekimi Tamiri Yapan Çilingirci Anahtarcılar, Bursadaki Bursa Bursada Elektronik Anahtar Yapımı Çilingirci Anahtarcıları, 7/24 Saat Çilingir Hizmetleri Bursa, Bursada Anahtarcılar, Çilingirciler Bursa Altıparmak, Bursada Çarşambada Anahtarcılar, Bursa, Bursa Osmangazide Anahtarcılar, Bursa, Bursa Bursada Bursadaki Anahtarcılar, Bursa Bursada Bursadaki Osmangazi Anahtarcılar Tel No,
- Görüntülenme sayısı: 1342

robotstxt: allowed

filter: keep


text:
Bir ayda 30-dan astam adam awrwxanağa tüsken. Tipti, jansaqtaw böliminde jatqandarı bar. Al, kün ısığan sayın köbeyetin wlı jändiktiñ tartqızar azabı äli alda deydi mamandar.
Eñ ülkeni eki santïmetrden de aspaytın qaraqurt Qazaqstandağı eñ wlı jändikter qatarında. Ädettegidey mamır ayında wlı örmekşiden zardap şekkender tüse bastağanda därigerler män bermegen eken. Tek, bir ay işinde şaharda 30-dan astam adamdı qaraqurt şaqqanda dabıl qağa bastadı.
Şımkenttik toksïkologtar 3 jıldan beri w qaytaratın därilerden bas tartıptı. Onıñ ornına japa şekkenderdiñ ïmmwnïtetin küşeytw arqılı emdewdi jön sanaydı. 40 jılın toksïkologïya salasına arnağan Ïkram Töleev qaraqurttan saqtanwdıñ birden-bir jolı turğan ornıñdı taza ustaw deydi.
Awrwxanağa tüsip jatqandardıñ basım köpşiligi qala mañınan qurılıs salıp jatqandar.
Qaraqurt qurılıs orındarı, arıq mañı men taqırda birdey kezdesedi. Şımkentte munıñ bäri jetkilikti. Äri kün ısığan sayın qaraqurttıñ şağwı da köbeyedi eken.
Tegï: Glavnaya,
Kommentarïï


text:
Ekrem Çelebi - Bir Gelin
Sanatçı : Ekrem Çelebi
Türkü : Bir Gelin
Etiketler : Ekrem Çelebi - Bir Gelin türkü indir, Ekrem Çelebi - Bir Gelin türkü dinle, Ekrem Çelebi türküleri, Bir Gelin mp3 indir, Ekrem Çelebi türküleri Bir Gelin türküsü, Bir Gelin sözleri, Ekrem Çelebi mp3 dinle, Ekrem Çelebi download, Bir Gelin bedava mp3, Ekrem Çelebi türkü sözleri, Ekrem Çelebi türkü dinle, Ekrem Çelebi son albüm indir
Ekrem Çelebi Türküleri
Ekrem Çelebi - Kıyma Felek
Ekrem Çelebi - Dağlar Duman Olmadan Gel
Ekrem Çelebi - Anadolum
Ekrem Çelebi - Ölmem Mi
Ekrem Çelebi - Hafız Mektepten Gelir
Ekrem Çelebi - Gel Sevdiğim Gel
Ekrem Çelebi - Aşan Bilir
Ekrem Çelebi - Kadersiz Gelin
Ekrem Çelebi - Öldürme Beni
Ekrem Çelebi - Yaralandım Ey Can
Ekrem Çelebi - Sorun Şu Feleği
Ekrem Çelebi - Allı Turnam
Ekrem Çelebi - Bura Mıdır Koçyiğitlerin Vatanı
Ekrem Çelebi - Torşahin Misali
Ekrem Çelebi - Çaya İner Ağlarım


text:
Tevqiften evel Qırımnıñ sabıq sağlıq saqlav naziri Kyiv hastahanesinde baş ekim olıp çalışa edi
2015 senesinde Kyivge kelgen soñ ilhaq etilgen Qırımnıñ sabıq Rusiyege tabi sağlıq saqlav naziri Pötr Mihalçevskiy «CitiDoctor» şahsiy hastahanesinde baş ekim vazifesinde çalışa edi. Bunı Mihalçevskiy özü Herson şeer mahkemesiniñ oturışuvı vaqtında söyledi.
Qırım.Aqiqat, bu muessiseniñ keçken yılda Ukraina Sağlıq saqlav nazirliginden litsenziya alıp, çalışmağa başlağanını tayin etti. Sabıq nazirniñ ömür arqadaşı Oksana Mihalçevskaya Kyivniñ şahsiy hastahanelerinden birinde ultrases diagnostikası ekimi olıp çalışa.
Yanvarniñ başında Ukraina Telükesizlik hizmetiniñ hadimleri Qırımnıñ sabıq Rusiyege tabi sağlıq saqlav naziri Pötr Mihalçevskiyniñ Kyivde bulunğanını tayin ettiler.
Qırımnıñ sabıq baş ekimi yanvarniñ 5-nde Ukraina Cinaiy kodeksiniñ 111-nci maddesi (devletke hainlik) boyunca cinayet işlegeninde töhmetni imzaladı. Herson şeer mahkemesi Mihalçevskiyni bir ayğa tevqif etti. Böylelikle o, fevralniñ 5-ne qadar apiste bulunacaq.
Sabıq nazir özü qanunğa qarşı bir şey yapmağanını ve 2014 senesindeki «referendum»da iştirak etmegenini iddia ete.
2014 senesi iyünniñ 10-nda Qırımnıñ Rusiyege tabi sağlıq saqlav naziri Pötr Mihalçevskiy öz istegi ile istifa etüv aqqında ariza yazdı. Qırımnıñ Rusiyege tabi yolbaşçısı Sergey Aksönov, Mihalçevskiyni «madde boyunca» işten boşamamaq içün istifa etmege mecbur etkenini iddia ete edi.
Qırımnıñ sabıq Rusiyege tabi sağlıq saqlav naziri Pötr Mihalçevskiyniñ tevqif etilmesi aqqında daa tafsilâtlı surette Qırım.Aqiqat saytındaki materialda oquñız.


text:
Qanundaki siyasiy mabüsler: Ukraina qırımlı esirlerge imtiyaz ve para berecek ola
Halq deputatı Mustafa Cemilev iyülniñ 13-de Ukraina Yuqarı Radasına siyasiy mabüslerge qoltutuv aqqında qanun leyhasını kirsetti. Vesiqada Qırımda ya da qomşu Rusiyede siyasiy sebeplerden azatlıqtan marum qalğan Ukraina vatandaşları er ay maddiy yardım ve imtiyaz almalı, dep aytıla. Vesiqa qabul etilse, siyasiy mabüs ve qorantaları nasıl imtiyazlar alacaq – Qırım.Aqiqat mühbiri bilmege tırıştı.
«Rusiye Federatsiyasınıñ akimiyet organlarınıñ qararınen siyasiy sebeplerden azatlıqtan marum etilgen şahıslarnıñ siyasiy mabüs olaraq tanılması ve olarğa devlet içtimaiy yardımı ve imtiyaz berilmesiniñ şartları ve tertibi» qanun leyhası 6700 nomerası altında qayd etildi. Leyha müellifi Mustafa Cemilev vesiqağa parlament tatilinden soñ, küzde, rey bereceklerine işana.
«Ümüt etem ki, küzde zenaatdaşlarım olğan Ukraina halq deputatlarınen bu qanunnı baqıp, siyasiy mabüs olaraq tanılğan şahıslarğa nisbeten halqara uquqnıñ belli normalarını Ukraina qanunlarına kirsetirmiz. Ve eñ esası – siyasiy mabüslerimiz, olarnıñ aileleri devletten yardım alacaq», – dep ayttı Mustafa Cemilev.
Repressiya qurbanlarına 4,5 million
Qanun leyhası qabul etilse, Ukraina qanunında yañı uquqiy ıstıla peyda olacaq – «siyasiy mabüsler». Vesiqağa binaen, Rusiye ya da Qırımda «memleketniñ topraq bütünligi ve milliy birlikni qorçalamaq içün vatandaş ya da cemaat faaliyetinen oğraşıp», Rusiye ya da Qırımda siyasiy sebeplerden azatlıqtan marum qalğan Ukraina vatandaşları siyasiy mabüs dep sayılacaq.
Al-azırda qanun leyhası bu statusnı alma ihtimali olğan insanlarnıñ dört çeşitini teklif ete. Birinciden, insan Avropa konventsiyası kefil etken esas aq-uquqları bozulğanınen azatlıqtan marum etilgen olsa, o, siyasiy mabüs olaraq tanıla bile. Böylece, söz, insaf ve din serbestligi, fikir ve malümat bildirme serbestligi, em de toplaşuv ve birleşme serbestligi aqqında laf kete.
Ekinciden, insannıñ bir de bir cinayetke alâqası olmağanda açıqtan-açıq siyasiy sebeplerden azatlıqtan marum qalsa, onı da siyasiy mabüs olaraq tanımaları mümkün.
Üçüncisi – şahıs bir de bir cinayette şeklense, amma siyasiy sebeplerden onıñ apis cezası ve apiste yatma şaraitleri işbu cinayetke köre berilmegen olsa, onı siyasiy mabüs dep tanırlar.
Ve dörtüncisi – şahıs ırq ayırımı esasında azatlıqtan marum qalğan.
İçtimaiy yardım miqdarı – ayda eki asğariy aylıqtır. Al-azırda bu 6400 grivna (14,5 biñ ruble) ola
6700 nomeralı qanun leyhasına binaen, siyasiy mabüslerniñ maddiy yardım alma aqqı bar. Onı insannıñ özü muracaat etken soñ tölemege planlaştıralar. Mabüs azat etilgeninden eki ay keçken soñ tölemeler toqtatıla.
İçtimaiy yardım miqdarı – ayda eki asğariy aylıqtır. Al-azırda bu 6400 grivna (14,5 biñ ruble) ola. Qanun leyhasına köre, qanun işke tüşürgeninden evel azatlıqqa çıqqan siyasiy mabüsler de maddiy yardım ala bile. Olar apiste yatqan müddetlerine köre para alacaqlar.
Qanun leyhası siyasiy mabüsler içün bir sıra imtiyaz berilmesini belgilemekte: er yıl bedava tibbiy teşkerüv, kerekli mütehassıslarnıñ celp etilmesinen hastahane baqımı ve bedava şifahane. Siyasiy mabüslerniñ balaları aliy oquv yurtlarına oqumağa kirgende yarıştan tış yer qazanalar. Bundan ğayrı, vesiqağa köre, siyasiy sebeplerden azatlıqtan marum qağan şahıslarnıñ uquqiy yardım masrafları qarşılana.
Qanun leyhasınıñ izaat tezkeresinde qayd etile ki, 2018 senesi siyasiy mabüslerge berilecek içtimaiy yardım miqdarı Ukraina bücetinde 4,5 million grivna teşkil etecek. Bu para 50 şahısqa maddiy yardım köstermek içün kerek olacaq.
«Diversantlar» kelişmey
Qırım insan aqları bağ gruppasınıñ koordinatorı Abdureşit Cepparov mezkür qanun leyhasını müim ve kerekli dep saya. O, siyasiy taqiplerden zarar körgen bir çoq qırımlı qorantanen bağ tuta. Olarnıñ aman-aman episi maddiy yardımğa muhtac, dep ayta uquq qorçalayıcı.
«Bu insanlarnıñ maddiy problemleri de bar. Olarnı er vaqıt cemaat yardımı seviyesinde al etmege mümkün olmay. Cemaatçılıq faal olıp, bu insanlarnıñ bütün problemlerini çezmege tırışa. Lâkin bu da er vaqıt olmay, bazı meselelerni al etmege imkânsız ola», – dep qayd etti Cepparov Qırım.Aqiqatqa.
Qırım uquq qorçalayıcı gruppasındaki zenaatdaşları da işbu qanun leyhasınıñ qabul etilmesine qoltuta, lâkin tüzetmeler olmalı, dep tüşüneler. QUQG koordinatorı Olga Skripnikniñ aytqanına köre, vesiqada «siyasiy mabüs» ıstılası keçersiz yazılğan. Uquq qorçalayıcınıñ fikirince, bu sebepten siyasiy mabüs statusını alma imkânı oña aqqı olğan er keste olmaycaq.
Vaziyetniñ esiri olğan vatandaşlarnıñ bir qısmı bu ıstılağa kelişmey
«Qanun leyhası siyasiy mabüsniñ mecburiy çizgisi olaraq Ukraina topraq bütünligi ve milliy birliginiñ qorçalanması içün köstergen vatandaş ve siyasiy faaliyetini qayd etmekte. Bu telükeli bir şart. Vaziyetniñ esiri olğan vatandaşlarnıñ bir qısmı, misal olaraq, «Qırım diversantları davasınıñ» mabüsleri, bu ıstılağa kelişmey. Bu status olarğa ait olmasa, olar yardım alamazlar», – dep tüşüne Olga Skripnik.
Uquq qorçalayıcınıñ fikirince, tüzetilecek diger yerler de bar. Qanun leyhasınıñ şimdiki metninde siyasiy mabüslerniñ qorantaları ancaq yaşağan yerlerinde yardım ala bile, dep qayd etile. Lâkin çoqusı Qırımda yaşay, anda ise bunıñ kibi ödemeler imkânsız.
Bundan ğayrı, Qırım uquq qorçalayıcı gruppası şahıs siyasiy mabüs olaraq tanılacaq mehanizmni begenmey. Vesiqağa binaen, bu statusnı hızmetlerara komissiya berecek, onıñ qurulmasınen bağlı mesüliet ise Ukraina Nazirler şurasına yüklene. Olga Skripnikniñ fikirince, ükümet bu vazifeni beceremez. O, qanun leyhasında komissiya şekillendirilmesiniñ tertibi ve onıñ erkânında olacaq uquq qorçalayıcı teşkilâtlar belgilenmeli, dep tüşüne.
Qanun leyhasınıñ müellifi Mustafa Cemilev berilgen metin tüzetilecegine razı.
Daa çoq tüzetme olacaq. Birinci oquvda qabul eteyik, soñra diñlermiz...Mustafa Cemilev
«Birden aytayım, daa çoq tüzetme olacaq. Birinci oquvda qabul eteyik, soñra diñlermiz... Bütün komitetler onı baqacaq», – dep ayttı Mustafa Cemilev Qırım.Aqiqatqa.
Bu vesiqanıñ daa bir müellifi olaraq işğal etilgen topraqlar meseleleri naziri Vadim Çernış qayd etilgen. Onıñ matbuat hızmeti yaqında vesiqa tez-tez qabul etilir, dep ümüt etkenini bildirdi. Haberde aytıla ki, başta qanun leyhasını İnsan aqları komiteti, soñra daa 12 komitet tasdıqlamalılar, ve soñra onı sessiya salonında baqacaqlar.


text:
Paydalı tağamdarğa ne jatadı?
Jaqsı tamaqtanw - adam densawlığınıñ bastı kepili. Endeşe densawlıqqa paydalı tağamdar tizimin nazarlarıñızğa usınamız.
Pïyaz
Pïyaz isiktiñ aldın aladı. Twralğan pïyaz qunarlı zattardıñ quramın arttıradı. Onı kürişpen nemese basqa kökönistermen zäytün mayına qwırıp, dayındawğa boladı. Bir kese pïyazdıñ quramında 61 kalorïy, 3 gr kömirsw men may bar.
Avokado
Quramında jasunıq (kömirswlar) mol bolğandıqtan xolesterïndi azaytadı. Bir avokadonıñ quramında 81 kalorïy, 8 gr may men 3 gr kömirsw bar.
Börikgül
Bul tağam teri isiginiñ aldın alıp, qan quramındağı xolesterïn deñgeyin qalıpta ustawğa atsalısadı. Börikgüldi bwda 30-40 mïnwt boyı qaynatw kerek. Lïmon şırının qosıp işwge boladı. Bir börikgüldiñ quramında 60 kalorïy, 7 gr kömirsw bar, may mülde joq.
Janjabil
Janjabil zïyandı xolesterïn quramın azaytadı. Jürek aynwın boldırmaytın antïoksïdant bolıp keledi. Tumawdı emdew üşin bal qosılğan janjabil şayın işwge boladı. Onı dayındaw üşin 1 şay qasıq janjabil, 1 şay qasıq bal men lïmon tilimin kese salıp, üstinen 1/3 kese salqın sw quyıp, sodan soñ toltırıñqırap ıstıq sw quyu kerek. 1 şay qasıq janjabil quramında 1 kalorïy bar, al kömirsw men may mülde joq.
Brokkolï
Brokkolï kewde isiginen qorğanwğa kömektesedi. Onıñ quramında S därwmeni men beta-karotïn molınan bar. 1 kese brokkolïdiñ quramında 25 kalorïy, 3 gr jasunıq bar, may mülde joq.
Sawmaldıq
Sawmaldıq köz torı dïstrofïyasınıñ aldın aladı. Köz torı dïstrofïyası qartayğan şaqta köz awrwınıñ negizgi sebepşisi bolıp keledi. Barlıq tağamğa sawmaldıq japırağı, zäytün mayı men sarımsaq qosıp otırıñız. Bir sıbağanıñ quramında 7 kalorïy, 1 gr kömirsw bar, may joq.
Qızanaq
Ol qwıq qalbırşağı, asqazan awrwlarınıñ aldın alıp, toq işek isiginiñ payda bolw qawpin 50 payızğa azaytadı. Ol üşin siz künde qızanaq jep turwıñız kerek. Bir qızanaqtıñ quramında 26 kalorïy, 1 gr kömirsw bar. Quramında may bolmağandıqtan, zäytün mayımen jewge boladı.
Asqabaq
Asqabaqtıñ quramında temir molınan bar. Sondıqtan qan jetispewşilikpen awıratın adamdar köptep jewi kerek. Bizge tanıs därwmenderden özge quramında as qorıtwdı tezdetetin T därwmeni, qandı uyıtatın K därwmeni bar. Bir sıbağa quramında 80 kalorïy, 6 gr kömirsw men 1 gr may bar.
Sarımsaq
Ol ağzadağı zïyandı xolesterïn quramın azaytıp, qan qısımın tömendetedi. Sonday-aq asqazan, toq işek isiginiñ aldın alwğa kömektesedi. Onı ärtürli tağamğa qosıp, jewiñizge boladı. Sarımsaqtı folgağa orap, 15-20 mïnwt peşte pisirip, jumsartıñız. Sodan soñ onı nanğa jağıp, jewge boladı. Bir sarımsaq quramında 4 kalorïy bar.
Densawlığıñız mıqtı bolsın!
Derekközi:massaget.kz
Tegï: As mäziri,
Kommentarïï
-
Raxat2015-05-12 18:13:55Osı tagamdar Astanada satılsa şïrkïn)))))))))))))))
-
Ertargin2015-05-14 17:52:37Barlığı derlik satıladı Astanada.


text:
Kefede regional Meclis azası Kadırıvnıñ evinde tintüv keçirile
Qırımda Kefe regional Meclis azası Suleyman Kadırovnıñ evinde oktâbr 5 künü, sabadan Rusiye Federal telükesizlik hızmeti tarafından tintüv keçirile.
Bunı Suleyman Kadırov Facebook saifesinde yazdı.
«Mende şimdi FSB tintüv keçire, lâqayd qalmağanlarğa yanımda olmaqnen meni desteklemege rica etem! Kefe, Garneva soq., №36 ev», – dep yazdı Kadırov.
Kadırıvnıñ evinde keçirilgen tintüv aqqında malümatnı Qırımtatar Milliy Meclis reisiniñ birinci muavini Nariman Celâl da tasdiqladı.
«Tasdiqlayım. Suleyman ağa özü telefonğa cevap bermey, bizim ballar şimdi onıñ yanına baracaqlar», – dedi Celâl.
Qırımnıñ işğalinden soñ mustaqil jurnalistler, qırımtatar faalleri ve Meclis azalarında sıq-sıq tintüvler keçirilip başlandı. Ukrainı Tışqı işler nazirligi (TİN) Ukrain vatandaşları işğal olunğan Qırımda taqip etilgenlerinden raatsız olğanını beyan etip, basqılarnı toqtatmapa çağırdı. Bunen beraber TİN Dünya toplulığına muracaat etip, bütün mumkün olğan siyasiy ve uquqiy çareler ile Rusiyege tesir etmege, onıñ totalitar usullarnen insan aqları ve söz serbestligini yoq etmesini toqtatmağa, ve apis etilgen ukrain siyasiy mabuslarnı azat etmege çağırdı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
-
-
-
-
-
-
-
keşe 23:33 123
-
keşe 23:19 167
-
-
-
keşe 22:12 195
-
keşe 21:59 435
-
-
-
-
-
-
keşe 20:51 194
-
keşe 20:36 366
-
keşe 20:27 241
-
-
-
keşe 20:05 158
-
keşe 20:01 224
-
keşe 19:51 250
-
-
-
keşe 19:15 251
-
keşe 19:12 249
-
-
-
keşe 18:50 244
-
-
keşe 18:44 188
-
keşe 18:40 215
-
-
-
-
-
NVO telearnasımen Fïrwza Şäripovanıñ «Taqtar oyını» serïalına tüswi talqılandı
ASTANA. QazAqparat - Fïrwza Şäripovanıñ FSK Promotion kompanïyasınıñ marketïng jönindegi dïrektorı Olesya Voyakïna älemdik telearnalarmen jäne Monakoda SportTel körmesindegi kompanïyalarmen bolğan kelissözder jayında aytıp berdi, dep xabarlaydı QazAqparat.
Taratılğan mälimetke qarağanda, kezdeswlerdiñ biri NVO telearnasınıñ ökilderimen ötip, onda osı telearna uyımdastıratın boks keşterine Fïrwzanıñ qatıswı usınısı talqılandı.
«Sonımen qatar F. Şäripovanıñ «Taqtar oyını» teleserïalına qatıswı söz boldı. Bul turğıda eñ bastı mäsele sportşınıñ aldağı kestesine qatıstı bolıp otır. Yağnï 2018 jılğa Fïrwzanıñ josparlağan şaraları öte köp. Bïıl ol serïaldıñ tüsirilimine qatısa almaytını belgili, öytkeni 30 jeltoqsandağı jekpe-jekke dayındalıp jatır. Osı orayda Fïrwzanıñ kestesi men serïalğa tüsw waqıtın özara qïıstırw jağdayı talqılandı. Biz öz kezegimizde Fïrwzağa qolaylı datalardı usındıq. Qaraşanıñ soñına deyin bul mäselege nükte qoyıladı, osıdan keyin onıñ atalğan serïalğa tüswi ıqtïmaldığı men qanday röldi somdawı mümkin ekenin naqtı jarïyalay alamız», - deydi Voyakïna.
Onıñ sözine qarağanda, eñ jemisti äri qızıqtı kezdeswlerdiñ biri UFC ökilderimen ötken. Fïrwzanıñ menedjeri Sergey Zavïleyskïy usınıstardı tanıstırıp, olardıñ barlığı qoldawğa ïe bolğan.
F. Şäripovanıñ 30 jeltoqsandağı jekpe-jegi UFC Pass platformasında körsetilmek. UFC Pass - jekpe-jekterdi körsetetin ïnternet-platforma.
Sonday-aq tağı bir kezdesw Monako profï-boks federacïyası ökilderimen ötti. Onda 2018 jılı Monte-Karlodağı eñ tanımal kazïnoda Fïrwzanıñ jekpe-jegin uyımdastırw şarası talqılandı. Qazirgi kezde kezdeswdiñ talaptarı men datası qarastırılwda.
«Jalpı, Monakoda jüzden astam kezdesw ötkizip, onıñ qorıtındısı boyınşa 30 jeltoqsanda Almatıda ötetin älem çempïonı tïtwlı üşin Fïrwza Şäripovanıñ jekpe-jegin 50-den astam telearna körsetpek», - dep naqtıladı Olesya Voyakïna.
Ayta keteyik, 30 jeltoqsanda Almatıda qazaqstandıq sportşınıñ Belgïyadan keletin Djemïlla Gontaryukpen jekpe-jegi josparlanğan.
- Tennïs: älemniñ burınğı birinşi raketkası 21 jasar sportşıdan jeñilip qaldı
- TJ ökili tötenşe oqïğağa kwä bolğan adamdardıñ äreketsizdigine narazılıq bildirdi
- Öskemendik «Torpedo» JXL matçında «Xaylwczyan» komandasın jeñdi
- Kökşetawda 40-tan astam qañğıbas əlewmettik beyimdew ortalığına qabıldandı
- Qatal qıstağı qamqorlıq: Astanalıqtar ayazda bir-birine kömek qolın sozıp jatır
- «Kreşenskïy moroz» emes, sarışunaq ayaz - Serik Negïmov
- Aqtöbede bïılğı jıl «Balalar jılı» dep jarïyalandı
- Qazaqstannıñ altı oblısında jol jabıldı
- Elbası joldawı
- Joldaw jüktegen mindetter
- Qazaqstan tarïxı
- Älemdik BAQ Qazaqstan twralı
- Jaña ïndwstrïyalandırw
- Bolaşaqqa 100 qadam


text:
Azärbaycan törek investorları häm turistların kötep qala
Törki dönya xäbärläre 40
Üzbäkstan
Taşkentta Üzbäkstan – Tatarstan Êş forumı uzdı.Tatarstan ilbaşı Röstäm Miňnexanov häm yanındağı wäkillekneň Üzbäkstanğa êş säfäre qısasında ütkärelgän forumda Üzbäkstan häm Tatarstannan yuğarı däräcäle citäkçelär häm êşmäkärlär qatnaştı.
Forum açılışında çığış yasağan Üzbäkstan prem’yer-ministr urınbasarı Gulamcan İbragimov ileneň Rusiya belän töbäklär arası xezmättäşlekne üsterügä zur ähämiyät birüen ,ike il arasında imzalanğan xökümätlär arası kileşüneň xezmättäşlekne kamilläşterü öçen nıqlı asqorma buldıruın belderde.
İbragimov Üzbäkstan belän Tatarstan arasındağı säwdä häm iq’tisadi mönäsäbätlärneň potenŝialdan bik tübän buluın belderep, bu potenŝialnı tağın da arttıru öçen böten mömkinleklär buluın assızıqladı. Üzbäkstan prem’yer-ministr urınbasarı Gulamcan İbragimov Tatarstan belän êlektrotexnika,nefteximiya,azıq-tölek, awıl xucalığı êşlänmälären êşkärtü ,tekstil’ häm maşina tözelege tarmaqlarında xezmättäşlekne üsterergä teläwlären belderde.
Tatarstan ilbaşı Röstäm Miňnexanov ta Üzbäkstanğa küp sanda ministr häm êşmäkär belän kilülären , yaqlar arasında xezmättäşlekneň yaňa yünäleşlären bilgeläw häm urtaq proyektlarnı tormışqa aşırunı maqsat itep quyuların citkerde.
Azärbaycan
Azärbaycannıň Törkiyädäge turizm wäkilçelege Azärbaycannıň törek investorları häm turistların kötep qaluın belderde.
Wäkilçelektän yasalğan belderügä kürä, yıllıq neft’ rezervı 8 milliard miçkädän kübräk bulğan Azärbaycan turizmnı üsterü öçen êşkä kereşte.
İke däwlät, ber millät aňlayışı nigezendä Törkiyä belän köçle bäyläneşlärgä iyä bulğan Azärbaycan awıl xucalığı, azıq-tölek citeşterü ,tözeleş, ximiya sänäğäte , tekstil’ häm turizm tarmaqlarında törek investorlar öçen yaxşı forsatlar täq’dim itä.
Azärbaycannıň turizm wäkilçelege direktorı Nurlana Çakmak mäs’älä belän bäyle açıqlawında Azärbaycanda turizm tarmağında zur üzgäreşlär küzätelüen, investorlar belän bergä törek turistların da kötep qaluların citkerde.
Çakmak Azarbaycannı barı tik neft’ häm tabiği gaz çığanaqları belän genä tügel, şul uq waqıtta tarixı, mädäniyatı,tabiği maturlıqları, tämle rizıqları belän dä tanıtırğa teläwlären belderep uzğan yıl turizm tarmağında êşçänleklär başqaruların häm bu kereşülärneň il külämendä tağın da artıp däwam itüen assızıqladı.
Nurlana Çakmak 13 ilgä viza aluda ciňellek tudırıluın ,İstanbul,Rusiya häm Dubaida turizm ofisları açıluın, Azärbaycannı tanıtu öçen törle çaralar ütkärelüen, Törkiyäneň bu ölkädäge täcribäsenä zur ähämiyät birülären häm annan ürnäk aluların belderde.
Törkiyä häm Azärbaycan xalıqlarınıň şaqtıy urtaq yaqları buluın beldergän Çakmak tübändägelärne citkerde:”Sin dä Azärbaycannı kür”dip töreklärne ilebezgä çaqırıp qalabız. Azärbaycanda xalıqara çaralarnıň uzuı turizmnı da canlandırdı. Yıllıq turist sanı 2 millionnan kübräk. Kiläse 5 yılda bü kürsätkeçne 3 million yarımğa citkerüne maqsat itep quyabız.Här tarmaqtağı yaqınlıq bu barışta töreklär öçen möhim östenlek. Sezne Azärbaycanğa kötep qalabız”.
Qazaqstan
Qazaqstan awıllarğa da tiz internet kertergä cıyına.
Qazaqstan informaŝiya häm êlemtä ministrı Dauren Abayev 2020 nçe yılğa qadär awıllarda yäşäwçe 2 millionnan kübräk keşeneň tiz internetqa ireşäçägen belderde.
Abayev ministrlar şurası cıyılışında “Ŝifrlı Qazaqstan däwlät programması” qısasında şähar häm awıllar arasındağı digital’ defiŝitnı beterü öçen 122 şähär häm 1200 awılda fibr optik êlemtä liniyäläre aradaşçılığı belän tiz internetqa ireşelüen citkerde.
1800 awılğa fibr optik êlemtä liniyäläre ütkäreläçägen beldergän Dauren Abayev:”Proyekt 2 millionnan kübräk watandaşnıň sıyfatlı internetqa ireşüe digän süz. Proyektnı 2018 – 2020 nçe yıllarda tormışqa aşıru planlaştırıla”,- dide.
Qazaqstan informaŝiya häm êlemtä ministrı 2021 nçe yılğa qadär tuplam 24 meň çaqrım fibr optik êlemtä liniyäse ütkäreläçägen ,tiz internetqa ireşüneň xalıqnıň êlektron-däwlät aşa interkaktiv mäğarif häm mediŝina xezmätlärennän faydalanunı ciňeläytäçägenä basım yasadı.
Qazaqstan 2021 nçe yılğa qadär 18 million xalqınıň 81%ın internet belän täêmin itüne planlaştıra.


text:
Taqiqatçılar Sudaqta qırımtatarlarnı qaçıruv aqqında cinaiy işni açmaylar
Taqiqatnıñ Sudaqta qırımtatarlarnı esir aluv olmağanınıñ delilleri bar, dep bildire Qırım boyunca Rusiye Taqiqat komitetiniñ İdaresi. Bundan sebep taqiqat cinaiy iş açmaycağını bildirdi.
Matbuat hızmetiniñ malümatına köre, 2014 senesi oktâbr 10-da Sudaqnıñ taqiqat bölügi Sudaq şeer meclisiniñ Sudaq-Gruşevka yolunda belgisiz şahıslar bir qaç qırımtatarını alıp ketkenleri aqqında arizasını aldı.
«İşbu vaqia boyunca Qırım Cumhuriyeti boyunca Rusiye Taqiqat komitetit taqiqattan aldın teşkerüvni keçirdi. Onıñ neticelerine köre, qayd etilgen yerde bu müddette cinayetler olmadı. Er kes, cinayet aqqında bildirgenler, em de onıñ şaatları olğanlar sorğuğa çekildi, lâkin olarnıñ malümatları bir-birine teñ kelmedi», – aytıla matbuat hızmetiniñ beyanatında.
Taqiqatnıñ malümatına köre, vaqia yerinde olğan videokameralar cinayet olmağanını tasdıqlay.
Teşkerüv devamında elde etilgen malümat esasında taqiqat cinaiy iş açmamağa qarar aldı, dep bildire matbuat hızmeti.
Rusiyeniñ Qırım işğalinden soñ yarımadada insanlar sıq-sıq ğayıp olıp başladılar. Bunı uquq qorçalayıcı teşkilâtlar da ayta.
İşbu malümat Human Rights Watch halqara uquq qorçalayıcı teşkilâtınıñ soñki maruzasında da mevcut.
Aynı vaqıtta Qırımda «insan aqlarından vekâletli» Lüdmila Lubina bunı yañlış malümat dep adladı. Onıñ aytqanına köre, Qırımnıñ uquq qoruyıcı organlar cedvelinde 800 ğayıp olğan insan bar, olardan yalıñız 18 qırımtatarıdır.


text:
Beraber tecavuzğa qarşı: Amerika yeudileri qırımtatarlarğa nasıl yardım eteler
Valter Rubi – tamırı Amerikada olğan, yeudi asıllı, em de Büyük Vaşington musulman-yeudi forumınıñ başlığıdır. Bu teşkilât yalıñız AQŞ içindeki muacir cemaatları arasında dialog qurmaqnen oğraşmayıp, aynı zamanda qırımtatarlarğa da qol tuta. Valter qırımtatar halqı aqqında nasıl bilgenini, onı bu adamlarğa yardım etmege neler mecbur etkenini ve Qoşma Ştatlardan qırımtatarlarnıñ taqdirine nasıl etip tesir etmek mümkün olğanını ikâye etti.
Valter Qırımğa birinci kere 2004 senesinde ukrainalı apayı Tatyananen beraber keldi. Ondan soñ o, anda muntazam surette qatnay edi.
Amerikalı: «Men o yerni o qadar sevdim ki, atta bir arada anda ev almaq fikri aqlıma keldi. Men Qırımnıñ em tarihını, em de tabiatını begendim», – dep hatırlay.
2008 senesinde Valter, Qırımdaki yeudi cemaatınen alâqa qurdı. Aynı zamanda o, Nyü-Yorkta qurulğan ve Amerika yeudileri ile AQŞnıñ diger azlıqları ve cemaatları ve bu cümleden musulmanları arasında alâqalar qurmağa yardım etken «Etnoslarara qarşılıqlı añlaşma fondu» ile iş birligi yapmağa başladı. Daa soñra bunı Avropada da yapıp başladılar.
2010 senesinde Kyivde yeudi-musulman munasebetlerine bağışlanğan konferentsiya ötkerildi. Anda qırımtatar cemaatınıñ da bir vekili bar edi. Valter Rubi onen ortaq programını yapıp başlağanlarını ikâye ete.
Musulmanlarnen yeudilerniñ bir-birini qorçalağanları ve beraberlikte tecavuzğa qarşı turğanlarınıñ örnegini köstermek pek emiyetli ediValter Rubi
«Program yalıñız bayramlar ötkerilmekten ibaret olmayıp, aynı zamanda em yeudiler, em de qırımtatarlarğa qarşı yapılğan cinayetler ve tecavuzkâr areketlerine qarşı eki cemaat tarafından umumiy bir cevap işlep çıqmaqtan ibaret edi. Er eki grup da nefretten kelip çıqqan pek çoq ücümlerge oğrağanını, biledirsiz. Musulmanlarnen yeudilerniñ bir-birini qorçalağanları ve beraberlikte tecavuzğa qarşı turğanlarınıñ örnegini köstermek pek emiyetli edi», – dep añlattı Rubi.
2010 senesinde Aqmescitte amerikalı, Mustafa Cemilevnen körüşti. Valterniñ aytqanına köre, o, bu körüşüvden pek büyük tesir aldı. 2010 senesinde olar fikirdeşlerinen birlikte Parijde bir konferentsiya teşkil etip, anda em Qırım yeudi cemaatınıñ vekillerini, em de qırımtatarlarnı davet ettiler. Emekdaşlıq yarımadanıñ 2014 senesindeki ilhaqına qadar devam etti.
Menim içün bu, bir şok oldı. Sovetler vaqtında yeudiler rus ya da sovet vatanperverleri olğanını hatırlamayımValter Rubi
«Ondan soñ, daa evel qırımtatarlarğa o qadar yaqın olğan Aqmescitteki yeudi cemaatınıñ vekillerinden ekseriyeti olardan uzaqlaştı. Yeudiler arasında pek çoq kişi Rusiyege qol tuttı. Bir cesür ravvin ğarp matbuatında totalitar devlette yaşamaq istemegenini söylegende onıñ cemaatı oña Qırımdan ketmekni tevsiye etti. O, ev-barqını taşlap, qorantasınen beraber Qırımdan Avropağa qaçmağa mecbur oldı. Lâkin soydaşlarından pek çoqu ilhaqnı hoşnutlıq ile qabul etti. Doğrusını aytsam, menim içün bu, bir şok oldı. Sovetler vaqtında yeudilerniñ özüni rus ya da sovet vatanperverleri olaraq tüşüngenlerini iç de hatırlamayım. Demek ki, vaziyet deñişti», – dep qayd ete amerikalı.
Faqat qırımtatarlar Amerika fondunen iş birligi yapmağa devam ettiler. Valter Rubi de qırımtatar halqına yardım etmekni devam etti – bu sefer Amerika paytahtından:
Bu kiçik halq öz tili ve medeniyetini saqlamağa tırışqanından ayrette qaldımValter Rubi
«Men qırımtatarlarnıñ tarihını, hususan 1944 senesinde sürgün etilip, neticede sürgün etilgenlerniñ 46%-ı bir çaresiz elâk olğanını daa yahşı ögrengen soñ bu meni şaşırttı. Ondan ğayrı özüm de pek çoq azap körgen bir halqnıñ vekili olam. Ve aynı devlet – Rusiye tarafından bunıñ bir daa yapıla bileceginiñ telükesi peyda olğanda men çette turıp olamadım. Bu kiçik halq öz tili ve medeniyetini saqlamağa tırışqanından ayrette qaldım. Elbette, olarğa yardım etmek içün qolumdan kelgenimni yapa edim».
«Men bütün kontaktlarnı saqlap qaldım, ve 2016 senesiniñ baarinde fondumız qırımtatar halqınıñ eki liderini Vaşingtonğa davet etti. Tamam o vaqıtta Qırımda Meclisniñ areketini vaqtınca toqtatmaq qararı alınğan edi. Men musafirlerimizni Amerikanıñ bazı siyasetçileri, Kongress azaları ve yerli musulman ve yeudi cemaatlarınıñ liderlerine taqdim ettim. Olar mında qol tutuv tapa bildiler. Lâkin bu daa AQŞnıñ sabıq memuriyeti vaqtında olğan edi», – dep hatırlay Valter.
2016 senesiniñ yazında Etnoslarara qarşılıqlı añlaşma fondu qırımtatar balaları içün para toplama kampaniyasını teşkil etti. Ondan soñ Rubi Büyük Vaşington musulman-yeudi forumını meydanğa ketirdi. O bugün de qırımtatar faaliyetçileri ile munasebetlerini devam ettire ve AQŞta musulmanlar ile yeudiler arasında alâqalarnıñ qurulmasına yardım ete.
Faaliyetçiniñ aytqanına köre, bütün qorqularğa rağmen, o qadar farqlı gruplarğa ait olğan insanlarğa bir tilge kelmek pek de qıyın olmadı:
Mevcut olğan añlaşmazlıqlarğa bile baqmadan, AQŞta musulmanlar ile yeudiler arasındaki munasebetler bayağı eyileştiValter Rubi
«Cemaatlar arasındaki munasebetler şaşılacaq derecede muvafaqiyet ile ilerilep başladılar. Belki de muacirler, em de etnik ve diniy azlıqlar bir-birine beñzer problemler ile qarşılaşqanları içündir. Bu halqlarnıñ dini ve ananelerinde pek çoq ortaq noqtalar bar olğanı ortağa çıqtı. Filistinde vaziyet bayağı keskinleşkenine bile baqmadan, soñki on yıl içinde AQŞta musulmanlar ile yeudiler arasındaki munasebetler bayağı eyileşti. Elbette, bu, olar olıp keçken vaqialarğa aynı köznen baqalar degen añlamğa kelmey. Lâkin mevcut olğan añlaşmazlıqlarğa bile baqmadan, olar yaşağan ülkelerinde bir-birinen normal iş munasebetleriniñ qurulması ne qadar emiyetli olğanını pek yahşı añlaylar. Şimdi eki cemaat bir-birine yardım ete ve, elbette ki, bir-birini duşman saymay».


text:
Krasnıy Ray: Vatanğa ketirgen qanlı yol
Aman-aman yarım asır devamında, 1944 yılı sürgünlikten soñ, qırımtatarları Vatanğa qaytmağa areket ete edi. Lâkin olarnı mında iç kimse beklemegeninden sebep asretli avdet yolu accı oldı. Yaşayışnı sıfırdan başlamağa kerek edi...
Yerli akimiyetler qırımtatarlarnı öz tarihiy topraqlarına yibermemek içün sert davrandılar
Halq ögünde aytılğan işandıruvlar ve qaytqanlarnı yerleştirmek içün alınğan qararlar kâğıtlarda doğru yazılğan olsa da, amelde yerli akimiyetler qırımtatarlarnı öz tarihiy topraqlarına, ilk evelâ Qırımnıñ Cenübiy yalısına, yibermemek içün sert davrandılar. Aqiqaten, qırımtatarları er bir topraq parçası içün cenkleşmek mecbur ediler.
1990 senesi Qırımtatar Milliy Areket Teşkilâtınıñ (QMAT) reisi Mustafa Cemilev Qırım akimiyeti tarafından «rus tilli ealige yazlıq evleri ve bostanlar içün topraq aşıqışnen üleştirilgeni» aqqında beyan ete edi: «Bunen beraber olar içün yeterli qadar qurucılıq malzemeleri de tapıla ve, neticede, bütün Qırımda, yağmurdan soñ mantarlar öskeni kibi, yazlıq şeerçikler peyda ola. Aynı zamanda qırımtatarlarnıñ öz Vetanına qaytqanlarına açıq-açıqça qarşı çıqqan şovinist birleşmeleri ve rus tillilerniñ «komitetleri» firqa idareleri tarafından rağbetlendirile ve doğrudan-doğru teşkilâtlandırıla».
Böyle vaziyette QMAT ruhsetsiz qurucılıqnı adaletli ve esaslı olaraq tanıy edi. Böyle areketler «öz özüne qaytaruv» (akimiyetniñ tabirinde ise «zapt etüv») olaraq yapılıp, böyle añlatıla edi: «Akimiyetteki memurlar qırımtatarlarğa boş topraqlar olmağanını arsızlıqnen aytalar, ve aman Qırımda yaşağan ruslarğa yazlıq evlerini ya da Rusiyeden ve Ukrainadan yañı köçkenlerge köç evlerini qurmaq içün topraq ayıralar».
Çoqusı allarda akimiyet bu meseleni küç qullanıp, insafsız cezalavlarnen ve mahkeme işlerinen çezmege tırışa edi
1989 senesi iyün 9-10 tarihında Merkeziy Şura toplaşuvında qabul etilgen Tedbirler planınıñ beşinci maddesine esaslanıp, QMAT boş topraqarda yerleşken ve çadır meydanlarını qurğan semetdeşlerge er türlü yardım ve destek bere edi. Vetandaşlarnıñ menfaatını Qırımtatar Milliy Areket Teşkilâtı ümdeli ve atta bazı vaqıtları pek qattı yanaşma ile qorçalay edi ve neticede aqlı oldı: «Böylece, Bağçasaray rayonında Sevastyaovka köyünde, 1989 senesi avgust ayında birinci çadır şeeri peyda olğan yerde, 1990 senesi aprel ayınıñ soñunda endi 58 yañı qırımtatar evi qurula edi. Bağçasaray rayonında Zalanköy (Holmovka) köyunde topraqlarnıñ alınılması elliden ziyade evniñ qurulmasınen yekünlendi. Akimiyette aqıl-fikirli ve biraz basiretli idarecileri olğan rayonlarda, qırımtatarlarlarnıñ alğan toplaq damartıları boyunca mesele eki taraflı añlaşma ve razılaşma ile çezile edi. Lâkin çoqusı allarda akimiyet bu meseleni küç qullanıp, insafsız cezalavlarnen ve mahkeme işlerinen çezmege tırışa edi».
Böyle acınıqlı adiselerden biri 1989 senesi 14 dekabrde Degirmenköy (Zaprudnoye) köyündeki çadırlar şeerçiginde yüz bergen edi. O yerde yerleşken bir avuç qırımtatarnıñ aqqından kelmek içün, olarğa qarşı yüzlerce asker, milis hadimleri ve qomşu köylerden sarhoş adam sürülerini yolladılar. Degirmenköydeki vaqialar devamında köteklengen altı qırımtatarını dört ay devamında akimiyet apiste tuttı, olarnı yaramazlıq, akimiyetke qarşılıq ve diger cinayetlerde qabaatlap, cinaiy işler qalp ete edi.
Facialı vaqialar 1992 senesi de Aluşta civarındaki Krasnıy Ray yerinde yüz bergen edi.
SSCB Yuqarı Şurası 1989 senesi sürgün etilgen halqlar aqqında Beyanname ve Qarar alğan soñ qırımtatarları – Aluştalılar – 1990 senesi yedi ay devamında piket ettip, 1990 senesinıñ soñunda-1991 senesinıñ başında bazıları içün topraq alıp oldı. Şeer akimiyeti işandıra edi ki, kelecekte avdet olunğan qırımtatarlarğa iç bir maniasız devlet programması boyunca, yerleştirüv shemasına köre, topraq ayırılacağına garantiya etilecek. Lâkin öyle yapılmay edi.
Alem-aşkâre meil körüne edi: bir taraftan – qırımtatarlarnıñ avdetini toqtatmaq, öbür taraftan – olarğa Aluştada ve qomşu köylerde yerleşmege bermemek
1989 senesinden başlap, şahsiy qurucılıq içün topraq damartılarınıñ ayırılması içün nevbetke 2196 qoranta yazıldı, ve tek 800 qoranta topraq alıp oldı, olarnıñ çoqusı aylar devamında piket ete ediler. 1991 senesi devamında planlaştırılğan 150 damartıdan tek üçten biri qırımtatarlarğa berildi. 1992 senesi devamında (borc esabınen yerleştirüv shemasında) 370 damartı ayırılmaq kerek olğan vaqıtta, tek 80 ayırıldı. Böylece, alem-aşkâre meil körüne edi: bir taraftan – qırımtatarlarnıñ avdetini toqtatmaq, öbür taraftan – olarğa Aluştada ve qomşu köylerde yerleşmege bermemek.
Bunıñ episi qırımtatarlarnı (nevbet cedvelinde olarnıñ sayısı endi 2200 insandan ziyade edi) iyül 5 künü Krasnıy Ray (Qızıl Cennet) köyünde şeftali bağçasınıñ yolunda piket qurmağa mecbur etti. Milis tarafından iyül 5-6 keçer gecesi yapılğan provokatsiyadan ve 7 iyülde yol qapatıluvından soñ narazılar öz lagerini qoraladılar.
İyül 7 künü sovhoz – «Aluşta» zavodınıñ hadimleri toplaşuv keçirdiler. Toplaşuv iştirakçileri soñra narazılarğa tarif etkenlerine köre, açıqtan «qırımtatarlarnı quvmaq» çağıruvları seslendirile edi. Toplaşuvdan soñ işçilerniñ vekilleri (garaj müdiri ve idareci «işçi» oldılar) narızılıq lagerine kelip, topraqnı qırımtatarlarğa bermege razı olmağanlarını bildirdiler. Aynı şu künü Aluşta İcra komitetiniñ toplaşuvı keçirilip, böyle qararlar alındı:
«1. Qırımtatar şahıslarınıñ teşebbüs gruppasını..., ve topraqnı öz başına zapt etkenlerni, göñülli olaraq qararnı yerine ketirmege... Krasnıy Ray köyünıñ civarında... bu topraqnı boşatmağa mecbur etmek.
2. Qarar yerine ketirilmese... topraq saibine – s/z «Aluştağa» 09.07.90 s. qadar qırımtatar şahısları tarafından zapt etilgen topraq damartısınıñ boşatılması içün tedbir almaq.
3. Aluşta GOVD (t. Voyevodkin A.S.) topraq damartısınıñ boşatılması vaqıtında cemaat tertibini qorçalamaq içün «Militsiya aqqına» Ukraina Qanunında nazarğa alınğan bütün tedbirlerni almaq».
Qarar yerine ketirildi...
10 iyül 1992 senesi qırımtatarlarnıñ lagerine ücüm etildi. Neticede narazılıq piketiniñ 17 iştirakçisi ağır yaralandı, çadırlar ve paralar tutıp alındı. Lâkin piket devam etti.
Avgust 8-de, ücümden bir ay soñra ve Muhalatkada eki prezident – Ukrainanıñki Leonid Kravçuk ve Rusiyeniñki Boris Yeltsin körüşüv keçirgenlerinden beş kün soñra – Krasnıy Ray meydanında kene mahsus hızmetler peyda oldı. Aluşta İçki işler idaresiniñ yolbaşçısı Voyevodkinniñ reberligine, olar qırımtatarlarnıñ qoralanğan lagerini etraftan sarıp başladılar. Narazılar endi qurmağa yetiştirgen muvaqqat evçiklerini qorçalay ediler – insanlar lagerge aşıqtılar, ve o yerge cezalayıcılarnı yibermemek içün öz etrafında lastik rampalarnı yaqtılar. Mahsus quvetlerni bu toqtatmadı. Az qaldı facia yüz berecek edi. Üç qırımtatarı, üstüne benzin töküp, ellerine yanğan meşal aldı ve mahsus quvetlerniñ qarşısına çıqtı. Voyevodkin ücümcılarğa toqtamağa emir etti ve narazılarnıñ vekillerinen muzakere etip başladı.
Narazılarnıñ topraq massivleri boyunca seslendirgen 13 teklifleri çeşit sebeplerden red etildi
Qırımtatar Milliy Meclisi ve Aluşta şeer şurası arasındaki davanı çezmek içün razılaşuv komissiyası teşkil etilgen edi. Onıñ bir aydan ziyade devam etken işiniñ neticeleri: 5 toplaşuv (olardan üçü topraq saipleri kelmegenleri sebebinden bozuldı, albu ki birinci toplaşuvnıñ protokolında aytıldı ki, topraq saipleri mıtlaqqa iştirak etmek kerekler) ve teklif etilgen topraqlarnı közden keçirmek maqsadınen keçirilgen bir çıqış. Narazılarnıñ topraq massivleri boyunca seslendirgen 13 teklifleri çeşit sebeplerden red etildi: de anda bağçalar öse, yüzümlikler; de o sanitar topraqlar; de, qırımtatarlarnıñ qaytuv meselesi daa baqılmağan vaqıtta, 1984 senesi qabul etilgen şeerniñ inkişaf shemasına atıf etile; de topraq saipleri razı olmay.
Meselâ, qırımtatarlarğa yol çetinde topraq ayırılmay edi, ve sanitar normalar kösterile edi, albu ki buña beñzegen topraqlar Yuqarı Şuma köyünde rus tilli insanlarğa berilgen edi. Piket iştirakçileriniñ sabırını bitirgen soñ noqta – şeer qurucılıq şurasında qırımtatarlarğa çegerliklerde de topraq bermege yasaq olğanı aqqında alınğan qarar oldı. Belli oldı ki, devamında – sadece qararnı sozacaqlar...
(yeküni olacaq)


text:
Şäriğät
Bu mäqäläneñ kirill älifbasındağı igezäge bar.
Şäriğät (Ğäräpçä: شريعة ) İslam qanunnarınıñ tuplanması bula. Töp mäğnädä bu süz "turı yul" yäki "(çişmägä alıp barğan) döres yul"nı añlata ul. Tulayım alğanda, şäriğät Allah Täğälädän bulğan cämäğät qanunlığı ul. Elek yähüdi şäriğät bulğan ide, soñraq nasara (xiristiän) şäriğäte üz köçenä kergän ide. Läkin Allah Täğälä İslam şäriğäten (İñ soñğı şäriğätne) barlıqqa kitergäçtän, elekke şäriğätlärneñ köçe betkän. Şäriğät törle keşe eşlärenä iğtibarlı: säyäsät, eşmäkärlek, kileşülär tözü, ğailä, censi mönäsäbät, tazalıq wä ictimağıy mäsälälärgä qädär. Şäriğät qanunnarı däwlätneke yä keşeneke genä bula almıy. Çönki şäriğät däwlätkä dä, ayırım keşegä dä bäyle. Şäriğät:
- Qor'än,
- xädislär (päyğämbärebez Möxämmät (s.g.v.) häm anıñ säxäbäläreneñ süz dä eşläre),
- İcma (berdäm fikerdä bulu, qonsensus),
- Qıyas (oxşaşlıq buyınça fiker yörtü, analogia)
- Ğädät häm meñellıq täcribäsenä (Mäzxäb, Bidağät, Täklid, İctihad) nigezlänä.
Íİslam şäriğäte bügenge köndä donyada kiñ taralğan xoquq sistemnarınnan berse. Möselman qanun beleme fikeh dip atala da 2 bülektän tora:
- Fikeh ısulı (Usul al-fiqh, أصول الفقه) — xoquq tamırları: çığanaqlar belän ısullarnı öyränü
- Fikeh forığı (Furu' al-fiqh, فروع الفقه) — xoquq tarmaqları: ğämäli (praqtik) qağıydälär
Şäriğät buyınça möselman keşeneñ barlıq eş - ğämälläre şuşı 5 törgä bülenä:
- farız (mäcbüri);
- wöceb (yarağan);
- xäläl (röxsät itelgän);
- xäräm (tıyılğan);
Şäriğät tärtibe şulardan tora:
1. Bank häm iminiät eşe (Riba, Möräbäh, Täkkäfül, Soquq) 2. Miras
- Säyäsät.
1. Säyäsi eş 2. Başçılıq (Xakimiat, Xökümät, Ämirlek)
- Ğailä
1. Öyläneşü 2. Mähär (Birnä, Qalım) 3. Nikax 4. Nikax mötgäh 5. Censi mönäsäbät (Isullar) 6. Talaq
- Cinayät eşe
1. Zina 2. Cäza 3. Otış uyınnarı
- Näzaqät/Etiket
1. Censi büleneş 2. Mäxräm (Xärämlek) 3. Xörmät kürsätü
- Ğıybadät
1. Baliğ bulu 2. Täwxid 3. Namaz 4. Uraza 5. Zäkät 6. Xac
- Tazalıq
1. Päqlänü (Tähärät, Ğösel, Täyämmüm, Miswäk) 2. Aşaw (Çalu, İsertkeç, Duñğız ite) 3. Bädräf tärtibe 4. Näces
- Xärbi eş
1. Mämläkät 2. Suğış qolları.
Şäriğät ğasqäre, Motawa (ğäräpçä مطوعين — motawwağin) şäriğät qanunnarın ütäleşen küzätüçe xärbi törkem. Íslam illärendä alar polisnıñ bülekläre itep sanala (mäsälän, Soğud Ğäräpstanda Şäriğät ğaskäre Yaxşılıqqa öndäw komitetı qaramağında eşli). Motawanıñ töp burıçları şulardan tora: uramnar belän cämäğäti urınnarın küzätep eçkeçelek, xämer (narqutik) satu, zina qılu, tärtip bozu, urlaw oçraqların buldırmawı. Şulay uq alar şikayät ğärizaların cıyıp tikşerenü eşlären alıp baralar. Östäwenä, qanunnarnı bozuçılarğa (qazıy qararı buyınça) cäza birelüe dä wazífası şul ğaskärgä yöklängän. Şäriğät cäzaları bik tä tärtiplätüçän:
- zina qılır öçen 100 suğuğa qädär (Qor'än 24:2)
- yalğan şahitlek birer öçen 80 suğuğa qädär (Qor'än 24:4)
- urlar öçen qul kisügä qädär (Qor'än 5:38)
- telämiçä üterer öçen maxsus ıştraf(ğäräpçä ديت ) (Qor'än 4:92) h. b.


text:
«Hizb ut-Tahrir işiniñ» mabusını Rusiyedeki Kurgan apishanesine keçirdiler – yaqınları
«Hizb ut-Tahrir işi» boyunca qabaatlanğan Rustem Vaitov Rusiyeniñ Ural federal bölügi Kurgan vilâyeti Kurgan şeeriniñ №1 apishanesine ketirildi. Bunı fevral 17 künü, makümniñ anası Zarema Vaitovağa atıf etip, QirimInfo bildirdi.
Anası: «Tünevin maña Kurgandan qadın telefon açtı. Kurğan – onıñ devamlı bulunacaq yeri. O biraz evel anda ketildi, amma tek tünevin telefon açtılar. №1 apishanesi. O taygada bir yerde degil de, şeerde olğanı meni raat etti», – dedi.
Rusiye mahkemesiniñ qararına köre, «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtınıñ azalığında qabaatlanğan Aqyarlı Ruslan Zeytullayevke yedi yıl apis cezası berildi, Ferat Seyfullayev, Rustem Vaitov ve Nuri Primovke beşer yıl apis cezası berildi.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
Ukraina tış işler nazirligi Rusiye akimiyetiniñ teşkil etken nevbetteki «mahkeme saçmalığını» takbih etti ve Rusiyeden birden ceza qararlarını lâğu etmesini talap etti.


text:
Qıtaydıñ Çjeczyan provïncïyasındağı Bina Technology kompanïyası şığarğan jarlıq qızmetkerlerdi eleñ etkizdi.
Qujatqa säykes, basşılıq qızmetkerlerden ayfondarın (eger ol osı qalta telefonın paydalanwşı bolsa) özge markalı telefondarğa awıstırwdı talap etti, dep xabarlaydı epochtimes.ru.
Buyrıqtan üzindi: «Ayfondı osı künge deyin paydalanıp kele jatqan qızmetkerler özge markalı telefon satıp alsın. Kompanïya bul maqsatqa qajetti aqşanı özi böledi... Al jaña iPhone7 satıp alğandar jumıstan şığarıladı».
Aqparatqa säykes, fïrma qızmetkerdiñ ayfonnan bas tartıp, otandıq telefondı satıp alwı üşin 2500 yuan (şamamen $375) böledi. Kompanïya ökili bul qadamdı Qıtaydıñ qalta telefonı narığındağı şeteldik önimdi ığıstırw sayasatımen tüsindirdi.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
29 tamızdan bastap Astanada 5 ekspress-bağdar engiziledi. Maqsat – xalıq tığız ornalasqan awdandardı bir-birimen baylanıstırw. Ekspress avtobwstıñ sırtqı dïzaynı erekşelenedi. Ayaldamalarda arnayı «Ekspress» degen belgi ilinedi. Al jürw qunı – 150 teñge. Beybit Esjanov, «Astana LRT» JŞS qoğamdıq kölik böliminiñ jetekşisi: - Bul avtobwstarğa jolawşılar aldıñğı esikten kiredi. Al jeñildigi bar jandar ortadağı esikten otırğızıladı. Jol jürw aqısın avtobws jürgizwşisine töleydi. Kondwktor bolmaydı. Bul avtobwstar xalıqaralıq standarttarğa say jabdıqtalğan. Orındıqtar sanı köp. Jılıtw, muzdatqış qondırğıları men beynekamera jumıs isteydi. Sonday-aq, aldağı waqıtta WI-FI qondırw josparlanğan. Sonday-aq, jeñildik sanattağı azamattardı fototirkewden ötkizw merzimi osı aydıñ soñına deyin uzartıldı. Eske sala keteyik, osı jıldıñ soñına deyin jol aqısın elektrondı tölew jüyesine awıstırw közdelip otır.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Avtojañalıqtar,
Kommentarïï


text:
Moskva yolbaşçısından metro stantsiyasına Qırım işğaline bağışlanğan adnı bermege rica eteler
Devlet Dumasınıñ «Spravedlivaya Rossiya» deputatı Oleg Miheyev Moskva yolbaşçısı Sergey Sobâninge resmiy muracaat yollap, metronıñ «Park külturı» durağına «Qırım meydanı» adını bermege teklif ete, dep haber ete TASS.
Deputatnıñ fikirince, böyle etip 2014 senesi olğan vaqialarnı, Rusiyeniñ Qırımnı qabul etüvini, ebediyleştirmege imkân olacaq.
Deputatnıñ aytqanına köre, bunıñnen beraber, tarihiy adalet tiklenecek, çünki qurucılıq esnasında stantsiya «Qırım meydanı» olaraq planlaştırılğan edi.
«Bu leyha adınıñ qaytarılması mantıqlı olur, çünki stantsiya yerleşken Hamovniki rayonında «Qırım» adını taşığan çoq yer bar – Qırım köprüsi, Qırım keçiti, Qırım valı», – dep yaza muracaatta siyasetçi.
2014 senesi fevralniñ soñunda martnıñ başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.
Bundan soñra AQŞ ve Avropa Birligi Rusiyege qarşı bir sıra iqtisadiy cezalarnı kirsettiler. Ğarp Qırım Ukraina olğanını ayta.


text:
Qırğızstannıñ soltüstiginde kömir öndiruşilerge qarsı miting ötip jatır
Narın oblısı Min-Küş auılında kömir öndiruşilerge qatıstı narazılıq akciyası ötip jatır. Azattıqtıñ aymaqtağı tilşisiniñ aytuınşa, jergilikti twrğındar kenge baratın joldı jauıp tastağan. Olardıñ sözderinşe, kömir öndiruşiler ekologiyanı bwzıp jatır.
6 jeltoqsanda akciyağa qatısuşılar jergilikti bilik ökilderimen kezdesti. Kezdesu qorıtındısı boyınşa arnayı komissiya qwruğa kelisken. Sonımen birge qanşalıqtı ekologiyağa zardabı tiip jatqanı jöninde saraptama jürgiziledi.
Min-Küş kenişinde birneşe şeteldik kompaniya jwmıs isteydi. Sonıñ işinde qıtaylıq kompaniya da bar.
Abai.kz


text:
QMDİ: Sudaq rayonında belgisiz insanlar camini yaqacaq ediler
Noyabr 12-de gece belgisiz şahıslar Sudaq rayonınıñ Qoz köyündeki (Solneçnaya Dolina) camini camini yaqacaq oldılar. Bunı Qırım musulmanları Diniy idaresiniñ matbuat hızmeti bildire.
Cami imamı Edem Müslimovnıñ malümatına köre, vaqia noyabr 12-de saat 21-de olıp keçti.
«Cinayetçiler penjereni yaqıp, camige kirerek, odunlarnı qaldırdı ve binanıñ birinci qatında ateş açmağa tırıştılar. Cami azbarında yaşağan bekçi bunı kördi. O, cami yanğınına yol bermedi, lâkin cinayetçiler qaçıp kettiler», – dep bildire matbuat hızmeti.
QMDİ bildirdi ki, cami ciddiy bir zarar körmedi, sadece pencere çerçivesi yandı. Vaqia yerinde uquq qoruyıcılar çalışa. QMDİ matbuat hızmeti bergen malümatına köre, camide videonezaret sisteması yoq edi.
Qırımda yarımada işğalinden soñ bir qaç kere camilerni yaqacaq ediler. İyün 13-te, saba erte, Beraat gecesinde belgisiz şahıslar Aqmescitniñ Lugovoye mikrorayonında camige «Molotov qarışmalarını» attılar.


text:
Ulttıq Panteonnıñ qurılısına baylanıstı Astana şekarası 1,5 mıñ gektarğa deyin keñeyui mümkin.
Bul twralı Qazaqstan Jañalıqtarı xabarlaydı.
Awmağı 1 mıñ gektar jerdi alıp jatatın panteon qurılısı üşin aldımen 2,3 mïllïard teñge qarastırılğan. Oğan berilgen awmaq Astana qalasınan 13 şaqırım qaşıqta Aqmola oblısı, Celïnograd awdanında ornalasqan.
“Bügin mäslïxat bekitti, endi Aqmola oblısına joldaymız. Ol jaqta qabıldaydı, sosın biz munı ükimetke jiberemiz, al sodan soñ Astana awmağın ülkeytwge qatıstı prezïdent buyrığı şığwı tïis. Astana şekarasın sozw mäselesin jıl soñına deyin şeşemiz dep ümittenemin”, – dedi jer qatınastarı jäne jerdi qorğaw men paydalanwdı baqılaw basqarmasınıñ basşısı Tölewğazı Nürkenov.
Panteon qurılısı Qabanbay batır jäne Talapker awıldarında jürgiziledi. Ondağı jalpı awmaq – 1419 gektar.
“Ol jerde prezïdent buyrığımen panteon turğızılıp, jaña qalalıq zïrat jasalmaq. Qazirge deyin bul mäsele ükimet pen Aqmola oblısı äkimdigimen aqıldasıp şeşimin taptı”, – deydi Nürkenov.
Osığan deyin Ulttıq panteon qurılısına 79 mïllïard teñge bölingenin jäne onıñ qurılısı 100 jılğa sozılwı mümkin ekenin jazğan edik.
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Qazaqstan Respwblïkası Ortalıq saylaw komïssïyası bügin Nurlan Zayrollaulı Nığmatwlïndi QR Parlamenti Mäjilisiniñ depwtatı retinde tirkew twralı qawlı şığardı.
Tömende atalğan qawlı mätinin tolıq nusqada usınamız:
«Qazaqstan Respwblïkasındağı saylaw twralı» Qazaqstan Respwblïkasınıñ 1995 jılğı 28 qırküyektegi Konstïtwcïyalıq zañınıñ 12, 45, 46-baptarına, 97-1-babınıñ 5, 6-tarmaqtarına, 98-babına säykes jäne «Nur Otan» partïyası» qoğamdıq birlestiginiñ Sayasï keñesi Byurosınıñ 2016 jılğı 21 mawsımdağı № 014 qawlısına säykes Qazaqstan Respwblïkası Ortalıq saylaw komïssïyası QAWLI ETEDI:
1. Qazaqstan Respwblïkası Parlamentiniñ Mäjilisi depwtatınıñ bosağan mandatı «Nur Otan» partïyası» qoğamdıq birlestiginiñ müşesi Nurlan Zayrollaulı Nığmatwlïnge berilsin.
2. Nurlan Zayrollaulı Nığmatwlïn Qazaqstan Respwblïkası Parlamenti Mäjilisiniñ depwtatı bolıp tirkelsin.
3. Nurlan Zayrollaulı Nığmatwlïnge belgilengen ülgidegi tïisti kwälik pen omırawğa tağatın belgi tapsırılsın.
Törağa Q. Turğanqulov
Xatşı B. Meldeşov
Astana qalası
2016 jılğı 21 mawsım
№ 39/135
Esteriñizge sala keteyik, budan burın QR Ulttıq ekonomïka vïce-mïnïstri qızmetine tağayındalğan Roman Sklyardıñ Mäjilis depwtatı retinde ökildigi merziminen burın toqtatılğan bolatın.
Kommentarïï


text:
Aqmescitte avtobusnen yürgenler daa çoq yol parasını tölecek
İyün 1-den başlap Aqmescitte cemaat naqliyede bir taraf yol ücreti 12-den 13 rublege qadar yükselecek. Bu aqta Rusiyege boysunğan Aqmescit memuriyetiniñ matbuat hızmeti bildire.
«20.05.2016 qabul etilgen Qırım Cumhuriyetiniñ Fiyatlar ve tarifler boyunca Devlet komitetiniñ 20/3 sanlı emrine binaen, 2016 senesi iyün 1-den başlap, Qırım Cumhuriyetiniñ munitsipal territoriyalarında şeer naqliyede yolcu ve yük taşımasınıñ yañı ücreti belgilendi», – dep bildireler müessisede.
Aynı böyle naqliye ücreti Aluşta, Yalta, Canköy, Keriç ve Kefede de yükselecektir. Bağçasarayda yaz başında cemaat naqliyesinde yol ücreti 12 ruble, Ermeni Bazar, Krasnoperekopsk, Sudaq ve Saqta 11 ruble, diger meskün yerlerde 10 rubleni teşkil etecektir.
Umumen olaraq, Qırım Fiyatlar ve tarifler boyunca Devlet komitetiniñ malümatına köre, yazdan başlap cemaat naqliyede yol ücreti 8 fayızğa artacaqtır.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Budan bılay Qıtayda äyelderge mäjbürlep parandja nemese nïkab kïgizwge tıyım salınadı. El bïligi osınday jaña zañdı qabıldap otır. Bul zañğa bağınbağandar qılmıstıq jawapkerşilikke tartılmaq dep jazadı VVS News.
Jaña zañ 30 qazanda qabıldandı. Onda «Ekstremïstik jäne radïkaldı ïslammen baylanıstı bolwı mümkin degen kïim nemese aksesswarlardı paydalanwğa ne kïyuge birewdi mäjbürlewge tıyım salınadı» dep körsetilgen. Bul zañ buzılğan jağdayda qılmıstıq is qozğalıp, tipti 3 jılğa deyin bas bostandığınan ayırılw mümkin.
Alayda, atalğan zañda naqtı kïimniñ atawı jazılmağan, sondıqtan zañdı aynalıp ötwge boladı mümkin deydi mamandar.
Al, sarapşılar jaña zañnıñ QXR Şıñjan-Uyğır avtonomïyalıq aymağındağı musılmandarğa qarsı bağıttalwı mümkin dep sanaydı. Sebebi, tek osı aymaqta ğana äyelder közderin ğana aşıq qaldıratın ïslamnıñ dästürli kïimin kïedi.
Ayta keteyik, ağımdağı jıldıñ qañtar ayında Şıñjañ jergilikti sotı parandjanı qoğamdıq orındarda kïyuge tıyım salğan bolatın. Al, 2014 jılı äyeline parandja kïyuge ruqsat berip, saqalın almağanı üşin Ürimşi turğını 2 jılğa bas bostandığınan ayırıldı.
Baq.kz
Tegï: Qoğam,
Kommentarïï


text:
Maymaq janwardıñ bul äreketi qonaq bölmede ornalasqan kamerağa tüsip qalğan.
AQŞ-tıñ Kolorado ştatında jabayı ayudıñ ïeleri joq kezde üyge basıp kirgen äreketi qonaq bölmede turğan jasırın kamerağa tüsip qalğan, dep xabarlaydı The Mashable.
Vïdeodan ayudıñ bölme işin emin-erkin aralap, pïanïnoğa qoldarın qoyıp, odan şıqqan dıbıstan eş qorıqpastan, odan äri üy işin kezip ketken sätin anıq körwge boladı.
Vïdeo Facebook jelisinde jarïyalanğan sätten bastap 800 mıñnan astam adam tamaşalap, mıñnan astam pikir qaldırğan.
Derekközi: https://korrespondent.net
Tegï: Glavnaya, Janwarlar älemi,
Kommentarïï


text:
Jarısatın drondar lïgasınıñ (Drone Racing League, DRL) müşeleri qurastırğan RacerX dronı älemdik rekord ornattı.
Testilik uşw kezinde kdadrokopter jıldamdığın sağatına 263 şaqırımğa deyin arttırdı. Bul osınday uşw aprratattarı üşin rekordtı körsetkiş bolıp tabıladı.
Bul rette drondı qurastırwşılar dron şın mäninde sağatına 289 şaqırım jıldamdıqpen uşwğa qabiletti ekenin tilge tïek etti.
— Asa joğarı jıldamdıqpen uşw kezinde kütpegen jerden dronnıñ batareyası qızıp ketip, isten şıqtı. Sondıqtan, tirkelgen jıldamdıq sağatına 263 şaqırımdı quraydı jäne osı körsetkiş Gïnnestiñ rekordtar kitabına endi, — dep xabarlaydı DRL ökilderi.
Ayta ketetin jayt, rekord ornatqan dronnıñ salmağı nebäri 800 gramdı quraydı. Ol TMotor F80 2407 2500kv elektromotormen jäne sıyımdılığı 1300 mAç lïtïy-polïmerlik eki 5S R-Line Tattu akkwmwlyatorımen jabdıqtalğan.
Derekközi: şeteldik BAQ
Tegï: Glavnaya, Texnologïya,
Kommentarïï


text:
Neşet Ertaş - Çiçekdağı
Sanatçı : Neşet Ertaş
Türkü : Çiçekdağı
Etiketler : Neşet Ertaş - Çiçekdağı türkü indir, Neşet Ertaş - Çiçekdağı türkü dinle, Neşet Ertaş türküleri, Çiçekdağı mp3 indir, Neşet Ertaş türküleri Çiçekdağı türküsü, Çiçekdağı sözleri, Neşet Ertaş mp3 dinle, Neşet Ertaş download, Çiçekdağı bedava mp3, Neşet Ertaş türkü sözleri, Neşet Ertaş türkü dinle, Neşet Ertaş son albüm indir
Neşet Ertaş Türküleri
Neşet Ertaş - Kan Ağlar
Neşet Ertaş - Ben Melamet Hırkasını
Neşet Ertaş - Karlı Dağlar Geçit Vermez Olunca
Neşet Ertaş - Hata Benim
Neşet Ertaş - Ne olur sevdiğim
Neşet Ertaş - Çırpınıpta Şen Ovaya
Neşet Ertaş - O Sen Misin
Neşet Ertaş - Vay Vay Dünya
Neşet Ertaş - Gönül Ne Gezersinn
Neşet Ertaş - Fani Dünya
Neşet Ertaş - Yozgat Sürmelisi
Neşet Ertaş - Garip
Neşet Ertaş - Kavuşmak Güman Oldu
Neşet Ertaş - Görki Felek
Neşet Ertaş - Garipler


text:
Mwrat ağa, biılğı jıl ataulı oqiğalarğa tolı boldı. Alaştıñ 100 jıldığına baylanıstı is-şaralar arasında zañğar jazuşımız Mwhtar Äuezovtiñ 120 jıldığı da eskerilip, alaştıñ ardaqtı wldarına qwrmetimiz arta tüsti. Osı orayda Sizdiñ oyıñızdı bilgimiz kelip edi. – Alaş tarihına oralıp, onı zerdeleude birqatar şaralar ötip jatır. Ortasında özimiz de jürmiz. Degenmen, …Tolığıraq oqu »
Ejelgi tarihtıñ tamırşısı
Şığıstanuşı ğalım, tarih ğılımdarınıñ doktorı, professor Äşirbek Momınov şığarmaşılığınıñ auqımı keñ jäne jan-jaqtı. Ol – jalpı jäne otandıq tarih, tarihnama jäne derektemetanu, arab älemi häm Ortalıq jäne Oñtüstik Aziya elderindegi islam tarihı, onıñ qazirgi damuı boyınşa jwmıstardıñ avtorı jäne redaktorı. Ğalımnıñ keybir jwmıstarı şet tilderine audarılğan. Äsirese, islamtanu mäselelerimen aynalısuşı …Tolığıraq oqu »
Mäkeñ men Sekeñ qağıtpaları
Qazaq tiliniñ qos tarlanı (Mäulen Balaqaev pen İsmet Keñesbaev) ayttı degen äñgimeniñ köbi bwl künde añızğa aynalıp ketti. Bwl adamdardıñ ğalım retindegi eñbekteri öz aldına da, adam retindegi äñgimeleri ekinşi bir qızıqtı sala. Sälde bolsa ezu tartqızıp, es jinatatın olardıñ äzil-qaljıñdarın keyingi wrpaqtıñ da bile jürgeni maqwl-au degen oymen qolğa …Tolığıraq oqu »
Namıssızdıq – dauasız dert
Belgili qalamger Kämel Jünisteginiñ biıl jarıq körgen «Kögildir kümbez» kitabındağı hikayattarı men äñgimelerinen basqa azamattıq tolğanıstarın «oy iirimderinde» toptap bayandaptı. Bwdan basqa, «Dos köñili», «Köne hikaya», «Kökseñgirdiñ tasında», «Soñğı abız», «Şırağdan», «Kökseu», «Qoñır qwlja», «Armanım ottan örilgen», «Temir astau», «Edige» romandarınıñ avtorı, täuelsizdik jıldarı «Qwba belder» attı üş kitaptan twratın …Tolığıraq oqu »
Ot şarpımağan jan edi
Ateizm örşip twrğan zamanda islamnıñ tuın jıqpay ötken äkem Hakim-haziret Omarov 1906 jılı Burabaydıñ baurayında atası Qosdäulettiñ auılında düniege kelgen. Orta Aziya jäne Qazaqstan mwsılmandarınıñ dini basqarmasınıñ (OAjQMDB) müftii Z.Babahanov Hakim-hazrettiñ bilimin, oy-parasatın, adaldığın bayqağan soñ 1948 jılı OAjQMDB müşesi qılıp tağayındadı. Qazaqstan boyınşa Hakim reviziya komitetiniñ törağası bolıp saylandı. …Tolığıraq oqu »
İşer asımızdıñ mäni de, dämi de özgerdi
Marat SÄRSENBAEV, «Qazaqstan Respublikasınıñ halal industriyası» qauımdastığınıñ törağası: Elimizde halal öndirisi qanatın keñge jayıp keledi. Desek te, şeşimin tappay kele jatqan şetin mäseleler äli de joq emes. Bwl turalı äñgime barısında «Qazaqstan Respublikasınıñ halal industriyası» qauımdastı ğınıñ törağası Marat Särsenbaev mälimdedi. Tauıq tumağan jwmırtqanı jep jürmiz – Halal tağamnıñ ornı …Tolığıraq oqu »
Äulet turalı äñgime
Qalqaman. Ol Ayımğazı şañırağınıñ eñ kenjesi. Alla tañdayına jırdıñ balın tamızıp, kieli sözdiñ köş kerueninde keyde su tögilmes jorğaday taypaltıp, keyde sırğa tolı zerli jırdan jiğan jügin audırmay, keyde jasınday jarqıldap, halıqtıñ közayımına aynalğan Qalqaman öleñderin oqığan jan äulet sırına qanığadı. …«Auıldağı üy! Baq, ırısım, Baqıtım da – öziñde edi»… …Tolığıraq oqu »
Abılaydıñ aq üyindegi ayan
«Elin süygen erler» partiyasınıñ soñğı törağası Kämel Jünistegimen swhbat Belgili jazuşı, qoğam qayratkeri Kämel Jünistegi Qarağandı oblısı, Şet audanı, Aqsu-Ayulı kentinde twradı. «Dos köñili», «Köne hikaya», «Kökseñgirdiñ tasında», «Soñğı abız», «Şırağdan», «Kökseu», «Qoñır qwlja», «Armanım ottan örilgen», «Temir astau», «Edige» romandarınıñ avtorı. «Edige» romanı üşin «Qwrmet belgisi» ordenimen sıylanğan. …Tolığıraq oqu »
Qwndılıqtardıñ ornın almastırudıñ derti ülken
L.Gumilev atındağı Euraziya Wlttıq universiteti janındağı «Euraziya» gumanitarlıq ğılımi zertteu ortalığınıñ direktorı, ekonomika ğılımdarınıñ doktorı, professor Erlan Arınnıñ Oljas Süleymenovtiñ şığarmaşılığına arnalğan möltek oyın oqıp edim. Aqın öleñiniñ mına bir joldarı avtordıñ tağdırımen ündesip jatqanday äser qaldırıp edi. «Tı ispıtal takoe — vstavat' s kolen? Nevedomoe sçast'e — podnyat'sya v rost?» …Tolığıraq oqu »
Önegemen örilgen ömir
Erjan UÄYİSWLI – Qazaqstannıñ eñbek siñirgen qayratkeri. Qazaqstan Respublika teleradio komiteti (Qazaq televiziyası men radiosınıñ) «Egemen Qazaqstan», «Halıq Keñesi», «Zaman Qazaqstan» gazetteriniñ jäne KAZTAG-tiñ (Qazaqstan aqparat agenttigi) Türkiyadağı arnaulı tilşisi, Germaniyadağı «Azattıq» radiosınıñ Türkiyadağı twraqtı, menşikti qızmetterin atqarğan. Elimiz täuelsizdik alğannan soñ Qazaqstan televiziyası men radiosınıñ Türkiya Respublikasındağı twñğış twraqtı …Tolığıraq oqu »


text:
Aqköbek
Aqköbek (ukraince ШaxTиHe, Akkboбek, Baйcep XyHд, rusça ШaxTиHo, Ak-Koбek) — Qırımnıñ İçki rayonında bir köydir. Ealisiniñ sayısı 546 kişi (2001 senesi).
Atıflar[deñiştir | Viki metnini deñiştir]
- ↑ Bu meskün yer Rusiye ve Ukraina arasında çatışuvğa sebep olğan Qırım yarımadasında buluna. Qırımnı de-fakto idare etken Rusiyeniñ qanunlarına köre yarımadada bulunğan Qırım Cumhuriyeti ve Aqyar federal emiyetli şeeri - Rusiye terkibindeki eki federatsiya subyektidir. Ukraina qanunlarına köre yarımadada Ukraina terkibindeki Qırım Muhtar Cumhuriyeti ve Aqyar mahsus statuslı şeeri buluna.
- ↑ Rusiye qanunlarına köre.
- ↑ Ukraina qanunlarına köre.


text:
Ündistannıñ ortalıq böliginde eki poyızdıñ vagondarı özenge qulap, kem degende 24 adam qaza taptı, dep xabarladı NDTV.Oqïğa seysenbi küni 4 tamızda keşke Madxya-Pradeş ştatındağı Xarda eldi mekeniniñ mañında bolğan.
Köpirden ötw kezinde Mwmbaï - Varanasï bağıtında jürgen poyızdıñ 6 vagonı relsten şığıp ketti. Birneşe mïnwttan keyin sol jerde Djabalper - Mwmbaï poyızınıñ 3 vagonı men lokomotïv relsten taydı.
Temirjol kompanïyası ökilderiniñ aytwınşa, apat qattı nöser saldarınan orın alwı mümkin.
Qutqarwşılar 300-den astam adamdı qawipsiz jerge şığardı. Şamamen 40 adam türli jaraqat aldı.
Derekközi: QazAqparat
Kommentarïï


text:
Bank of America sarapşılarınıñ payımdawınşa, Brent ülgisindegi qara altınnıñ 1 barreli 50 dollarğa deyin tömendeydi. Qazir bul önim 52 dollar 31 cent şamasında satılıp jatır.
Al texastıq aşıq tüsti munaydıñ bağası üşinşi toqsannıñ ayağına taman 45 dollarğa deyin arzandawı ğajap emes. Älemdik qara altın narığındağı tuspaldardıñ naşarlawına Qıtay qor narığındağı jağday sebep. Sebebi onda düysenbiden beri bïrja ïndeksi quldırap jatır. Qıtaylıq qarjı ïnstïtwttarındağı axwalğa ekonomïkalıq turaqsızdıq pen tutınw bağalarınıñ joğarılawı keri äserin tïgizdi.
Derekközi: 24.kz
Tegï: Narıq jäne turmıs,
Kommentarïï


text:
Ukraina Haber siyaseti nazirligi Qırımda qırımtatar tilinde çalışacaq Rusiye matbuat vastalarınıñ faaliyetini ögrenecek
Ukraina haber siyaseti nazirligi qırımtatar tilinde çalışacaq «Millet» Rusiye devlet telekanalınıñ ve «Vatan sedası» radiostantsiyasınıñ faaliyetini teşkercek, dep bildire nazir keñeşçisi Sergey Kostinskiy.
«Ukraina territoriyasında bu kibi matbuat vastalarınıñ çalışuv qanuniyligi ile bağlı sual Ukraina Haber siyaseti nazirligi yanında çalışqan milliy telekorüv ve radioyayınlav sistemasınıñ teminlevi meseleleri boyunca komissiya toplaşuvınıñ kün tertibine qoyulacaq», – dep bildire Kostinskiyniñ sözlerini matbuat hızmeti.
Nazir keñeşçisi dey ki, «Millet» ve «Vatan sedası»nıñ qullanğan maddiy-tehnikiy bazasını ve işğal etilgen Qırımda çıqacaqsıqlıqlarnı ögrenmek kerek.
O, işğal etilgen territoriyalarda çalışqan Rusiye devlet şirketleriniñ Avropa şirketleri ile ticariy işbirlik qanuniy olamı, yoqmı – kibi meseleniñ ögrenilmesine israr ete.
Sergey Kostinskiy aytqanı kibi, Haber siyaseti nazirligi Ukraina telekorüv ve radioyayınlav meselelri boyuca Milliy şurağa endi mektüp yollağandır. «Ukraina qanuniyetiniñ bozuluvı olsa, telekanalnıñ ukrain operatorlarınıñ paketlerine kirsetilmesi yasaqlana bile», – dey o.
Evel Qırım Cumhuriyeti milletlerara munasebetler ve sürgün olunğan grajdanlarnıñ işleri boyunca devlet komitetiniñ reisi Zaur Smirnov Rusiye devlet matbuat vastaları – «Millet» telekanalı ve «Vatan sedası» radiostantsiyası tek Qırımda degil de, Ukraina qıtasında da çalışacağını bildirgen edi.
ATR qırımtatar telekanalı 2015 senesi aprel 1-den Qırımda işini toqtatmağa mecbur edi. 2015 senesi iyün 17-den kanal Kiyevde işlemege başladı.


text:
Qoja Ahmet YAsaui kesenesinde bükil qwrılıstıñ mağınalıq kindigi – jamağathananıñ törinde ornalasqan äulielerdiñ Swltanınıñ asıl süyegin arulap qoyğan qabirhana bölmesi bolıp tabıladı. Qabirhananıñ qabırğalarınıñ wzındığı 7,15 metrlik şarşı bölme. Qabırğalarında stalaktittermen kömkerilgen tayızdau oyıqtar bar. Qabirhananıñ däl ortasında Ämir Temirdiñ ämirimen Ündistannan äkelingen şımqay jasıl nefrit tektes tastan äulieniñ qwlpıtası …Tolığıraq oqu »
Lauhalı Tu
Äziret Swltan mwrajayı qorındağı ortağasırlıq tarihi qwndı mwrağattıñ biri Ämir Temir däuirinen saqtalğan lauhalı tu. Tudıñ sabı ağaştan jasalınıp, jasıl tüsti boyaumen boyalğan, onıñ wzındığı 8 metrge juıq, lauhası, yağni, wşı qoladan qwyılğan, biiktigi – 98 sm, salmağı 5 kg. «Lauha» sözi –jazu jazılğan taqtaşa mağınasın beredi. Lauhanıñ qwyıluı men …Tolığıraq oqu »
Qoja Ahmet YAsaui kesenesiniñ jädigerleri. Esik
Bwl keñ esik ärqaşan dostarğa – qwttı häm aşıq, jauğa – tar äri jabıq bolsın. Jamağathana bölmesiniñ Qaqpa-esigi (ölşemi–3,7+2,1m) eki jaqqa aşılatın – ğimarattıñ oñtüsitk portalınıñ terñinen orın alğan negizgi esik. Ol eki betinen ağaş, süyek, altın, kümis äşekey-örnektermen ärlengen. Ärtüsti ağaş qiındılarımen jäne pil süyekterimen japsırıp äşekeylengen örnekteriniñ birazı …Tolığıraq oqu »
Tayqazan
Qoja Ahmet YAsaui kesenesiniñ jädigerleri Türkistandağı Qoja Ahmet YAsaui kesenesinde Köregen Ämir Temir zamanınan qalğan qwndı jädigerlerdiñ biregeyi qazandıq bölmesinde twrğan qasietti Tayqazan. Bwl qazan 1399 jılı 25 mausımda (hijra 801 jıl, 20 şauual), Türkistan qalasınıñ batısında, 27 şaqırım jerde ornalasqan Qarnaq eldi mekeninde, sirek kezdesetin jeti türli asıl metaldıñ …Tolığıraq oqu »
Äulie üñgir
Bayanauıldağı Qoñır äulie ğajayıp üñgiri elimizdiñ jalpıwlttıq qasietti orındarı retinde erekşe bağalanatın tabiği mwra eskertkişteri qatarına engizildi. Qoñır äulie üñgiri Bayanauıl memlekettik wlttıq parki aumağındağı Jambaqı jotasınan soltüstik-batısına qaray Jasıbay kölinen üş şaqırımday jerde ornalasqan. Üñgirdiñ wzındığı – 30 metr, eni 1,8-2,5 metrdey, biiktigi 5-7 metr kelgen eni tar quıs. …Tolığıraq oqu »
Kelestegi bir kün
Erejep ayınıñ 27-küni (2017j.23-säuir), Miğraj tüniniñ qarsañında, «Eşan bau» degen eski atı esten şıqqan,qazir «Orazata» atalatın auıldağı kögaldi alqapta,Sarıağaş audandıq äkimdigi qoldauımen Etjemes eşan atanıñ atına derbisana wyımdastırıldı. 19 – ğasırdıñ soñı men 20-ğasırdıñ basında, 50 jılday Keles öñirine dini sauattılıqtıñ, eginşilik mädenietiniñ «wrığın» sepken Äulie—Et jemes eşan atanıñ atınan …Tolığıraq oqu »
Astana men Bayanauıl arasında
Qazaqtıñ Mäşhür Jüsipi Adam balası jaratılısınan ruhaniyatqa qwştar keledi. El auzında jürgen jerlerdi közimen köru üşin köbimizdiñ alıs joldan qinalmaytınımız da sondıqtan. Astananıñ däl irgesi bolmasa da asa qaşıq emes, Bayanauıldıñ Eskeldi auılı mañında qazaq tarihındağı qasietti twlğalardıñ biri – Mäşhür Jüsip Köpeevtiñ kesenesi bar. Qazaq mädenieti men ädebietinde, tarihında …Tolığıraq oqu »
Qarnaq Halfa medresesi jaylı ne bilemiz?
Jastıq şaqtarım Oñtüstik Qazaqstan oblısınıñ Qarnaq auılında ötti. Sol jerdegi Karl Marks, qazirgi Mahmwt Qaşqari atındağı jalpı orta mektepte oqığanmın. Şamamen altınşı ne jetinşi sınıpta oqıp jürgen kezimde Marksizm idealın öte şınayı nasihattaytın tarihşı oqıtuşımız bolatın edi. Onıñ: «Kommunizmde tehnikanıñ örkendeui sonday şıñğa jetedi de, traktorşı üyinde otırıp, dalada jer …Tolığıraq oqu »
Bayanauıldı mekendegen qojalar
Bizdiñ babalarımızdıñ ata qonısı – Bayanauıl audanınıñ qazirgi Josalı eldi-mekeni mañındağı Qojasorı degen jer. 1968 jılı men sol jerde soñğı ret boldım. 2004 jılı jeñil maşinamen izdestirip taba almadım. Sebebi ol jerde qazir eşqanday eldi-meken joq. Alpısınşı jıldardıñ soñında sol mañda oblısımızğa belgili emşi-köripkel Ğaysa aqsaqaldıñ şatırlı üyi bolatın. Keyin …Tolığıraq oqu »
«Appaq işan – ruhaniyat äleminiñ darabozı!»
Osıdan üş jıl bwrın «Appaq işan — ruhaniyat äleminiñ darabozı!» degen taqırıpta Bäydibek audanınıñ ortalığı Şayanda ğılımi-praktikalıq konferenciya ötip, Qızıl imperiyanıñ qılışınan qan tamıp twrğan däuirde quğın-sürgin jıldarınıñ qwrbanına aynalğan Appaq işannıñ tuğanına 150 jıl toluına oray, ardaqtap, as bergen edi.Tolığıraq oqu »


text:
«Samurıq-Qazına» qorında basqarw deñgeyleri qısqartılmaq. Bul twralı bügin Ortalıq kommwnïkacïyalar qızmetindegi brïfïngte atalğan qordıñ bïznesti damıtw jönindegi bas dïrektorı Berik Beysenğalïev mälim etti.«Budan burın «Samurıq-Qazına» köbinese jobalardı enşiles bölimşeleri arqılı jüzege asırdı jäne basqarwşı xoldïng retinde olarğa korporatïvti basqarw qağïdası boyınşa jetekşilik etti.
Al qazirgi kezde kommercïyalıq negizdelgen aldıñğı qatarlı xoldïngter ülgisi turğısında jeke ïnvestïcïyalıq portfeldi ärtaraptandırw üşin ekonomïkanıñ şïkizattıq emes sektorlarına basımdıq bere otırıp, jobalardı iske asırw josparlanwda. Osı jumıstıñ ayasında kompanïyalar tobındağı kompanïyalardı eki esege jwıq qısqartw josparlanıp otır. Alayda, bul şaralar adamdardıñ jumıs orındarın qısqartıp, jumıstan şığarw kerek degendi bildirmeydi», - dedi ol.
B. Beysenğalïevtiñ sözine qarağanda, osı bağıtta awqımdı şaralar atqarılıp, narıqqa erkin jiberwge bolatın jobalar ayqındaladı. Olar keyinnen sawdalanıp, arı qaray jeke kapïtaldıñ basşılığımen jumıstarın jalğastıradı.
«Däl solay basqarw deñgeylerin qısqartw josparlanwda. Büginde olardıñ kölemi toğızğa deyin jetip otır. Ärïne, bunday deñgeyler arqılı basqarw öte qïın. Sondıqtan da biz osı deñgeylerdi kem degende törtke deyin qısqartwdı qarastırıp otırmız», - dedi ol.
Derekközi: QazAqparat
Tegï: Qarjı jäne ekonomïka,
Kommentarïï


text:
Rus silâlı hızmetleri Qırımnıñ bir köyündeki tintüvden soñ aileniñ bütün erkeklerini alıp ketti – Qırım sakininden kelgen haber
İşğal etilgen Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonı Üç Köz köyündeki Rus silâlı hızmetleri saba başlatqan tintüvi yekünlendi. Facebookta Qırım sakini Lilâ Osmanova bildirgenine köre, silâlı hızmet vekilleri tintüv keçirilgen evniñ erkelerini tutıp alğan.
Onıñ sözlerine binaen, silâlı hızmet vekilleri pek qaba davranğan, evdeki balalarnı pek qorqutqanlar.
«Qarasuvbazar rayonında tintüv bitti. Bu aileniñ bütün erkeklerini toplap alıp kettiler. Bir qız qardaşını da alıp ketecek olıp, soñundan vazgeçtiler. Sorğuğa çağıracaqlarını ayttılar. Balalar pek qorqtı. Pek qaba davranıp, qadınlarnı da qorquttılar. Atta kimsege iç bir türlü malümat bermesinler dep, cep telefonında laf etmekni bile yasaqladılar», – dep qayd ete Osmanova.
Bu saba Qırımnıñ Qarasuvbazar rayonı Üç Köz köyünde rus silâlı quvvetleri soqaqlarnıñ birini qapatqanları aqqında belli oldı. Köyniñ bir evinde tintüv keçirilgeni aqqında qırımtatar Meclisiniñ reisi Refat Çubarov haber etken edi.
Qırımda Kremlniñ nezaretindeki silâlı hızmetlerniñ saytlarında Qarasuvbazar rayonında er angi bir areketler yapılğanı aqqında iç bir şey bildirilmey.
Bir kün evel Rus silâlı hızmetleri İslâm Terek qasabasınıñ sakini, qırımtatarı Umer Emiramzayevniñ evinde tintüv ötkergen ediler. Tintüv esnasında o yaramağanı içün hastahanege alıp ketile. Şimdilik bu adam nede qabaatlanacağı aqqında bildirilmey.
Qırım Rusiye tarafından isğal etilgen soñ, mustaqil jurnalist, qırımlı faaller, qırımtatar halqı Meclisiniñ azaları ve Rusiyede yasaq etilgen “Hizb ut Tahrir” teşkilâtınen bağlı olmasında şeklengen Qırım musulmanlarınıñ evlerinde pek sıq şekilde kütleviy tintüvler keçirilip başladı.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiye tarafından Qırımnıñ vaqtınca işğaliniñ resmiy başlanğıç kününi 2014 senesi fevral ayınıñ 20-si olaraq qabul etti. 2015 senesi oktâbrniñ 7-nde Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Halqara teşkilâtlar Qırımnıñ istilâsı qanunsız olğanını tanıdı ve Rusiyeniñ areketlerini tenqit etti. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalar kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Matbuat vastaları: işğal etilgen Aqmescitniñ şeer başı muavini Meclis azası olacaq
Qırımtatar milliy Meclisniñ adliye idaresiniñ yolbaşçısı Teyfuk Gafarov Aqmescit şeer başı muavini vazifesine tayin etilecek, dep bildire «15 minut» saytı.
Neşirniñ malümatına köre, bu vazifege Gafarovnı yarın, avgust 6 künü, Aqmescit şeer şurasınıñ nevbetten tış 88-nci sessiyasında tayin etecekler.
Yañı şeer başı muavininiñ tayinlevi şeer şurası saytında aşkâr etilgen kün tertibinde birinci nevbette tura.
Şeer başı Viktor Ageyevniñ tarafından kirsetilgen şeer şurasınıñ qarar leyhasına köre, Gafarov şuranıñ icraiy organlarnıñ faaliyetiniñ sualleri boyunca şeer başı muavini vazifesini «vaqtınca, Aqmescit şeerinde Rusiye Federatsiyasınıñ qanunlarına ve Qırım Cumhuriyetiniñ uquqiy aktlarına köre, yerli idare organlarnıñ teşkil etilmesiniñ bitmesine qadar» eda etecek.
Yañı şeer başı muavinine aylıq cedvelde olğanı kibi tolenilecek. Bunıñ ile müim işlerniñ becerilmesi içün 100% mukâfat berilecek eken.
Teyfuk Gafarovnıñ özü ise öz kelecek tayinlenüvini izaatlamağa azır degil. «Yarın, saat 13:00 soñ, bütün sualleriñizge cevap bererim», – dedi o.
İşbu haberni qırımtatar milliy Meclis reisi Refat Çubarov da izaatlamadı. O tek şunı bildirdi ki, Gafarovnıñ tayinlevi qırımtatarlarnıñ temsiliy organı ile muzakere etilmedi.


text:
Qırımda energetik qamaçavınıñ duşmanları İslâmovnıñ evine «Molotov qarışmalarını» atacaq oldı
Mustafa Cemilevniñ evine ve Lenur İslâmovnıñ «SimCityTrans» şirketine yarımada qamaçavı başında yımırta atqan Rusiye tarafdarı Eyvaz Ümerovnıñ arqadaşları İslâmovnıñ evine «Molotov qarışmalarını» atmağa ıntıldı. Bunı Aqmescitte matbuat konferentsiyasında Meclisniñ muhalifet küçleriniñ tarafdarı Eyvaz Ümerov bildirdi, dep haber ete QHA.
Ümerovnıñ sözlerine köre, böyleliknen gençler yarımada energetik qamaçavına cevap berecek ediler.
«Evime eyecanlı gençler kele edi. Bağçasarayda bir qaç flash-moblarnıñ teşebbüsçisi edim, Lenur İslâmovnıñ «SimSitiTrans» şirketi yanında, oña taba yımırta atıla edi. İnsanlar Lenur İslâmovnıñ Qırımda yaşağan yeri, evi aqqında soray ediler: «Amma bu sefer yımırta degil de, Molotov qarışmasını atar edik». Yaşlarnı tınçlandırmaq içün ğayet areket etmege mecbur oldım, yaqında bu mesele çezilecegine işandırıp», – dey Ümerov.
Matbuat konferentsiyasında Rusiye tarafdarı qırımtatar teşkilâtlarınıñ temsilcileri qırımtatar yaşlar forumını toplap, mında Mustafa Cemilev, Refat Çubarov ve Lenur İslâmovnıñ yarımada vatandaşlıq qamaçavı ile bağlı areketlerini takbih etecek olğanlarını bildirdiler.
Qırımda noyabr 22 künü saat 00:25 yarımadağa Ukraina qıtasından kelgen elektrik energiyası söndürildi. Yarımada şimdi Qırımnıñ elektrik energiyası, em de 2014 senesi Rusiyeden ketirilgen dizel generatorlar sayesinde teminlene. Amma bu yeterli degil.
Qırım Rusiye tarafından işğal etildi. Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımda mahkeme İlmi Umerovnıñ «separatizm» boyunca işiniñ toqtatılması aqqında muracaatını red etti
İyül 20-de, çarşenbe künü Kremlge boysunğan Aqmescitteki Kiyev rayon mahkemesi Meclis reisiniñ muavini İlmi Umerovnıñ oña qarşı açılğan cinaiy iş aqqında qararğa qarşı şikâyet muracaatını qanaatlendimedi. Bu aqta malümatnı onıñ adliyecisi Emil Kurbedinov Qırım.Aqiqatqa bildirdi.
O ayttı ki, imaye tarafı qabaatlanğannıñ aqları bir qaç bozuluvını qayd etti.
«Taqiqat obyektiv şekilde İlmi Umerov aqqında bütün malümatnı, hususan onıñ Ukraina vatandaşı olğanını qayd etmedi. Biz bunı büyük bozuluv dep sayamız. Taqiqat bunı qayd etmege red etti, ve özü eki vatandaşlıq arasında saylay bilgenini tüşündi... Bunen beraber, bu qararda bir sıra hatalar oldı. Ve biz, bu qarar alınğanda, İlmi Umerovğa onıñ aqları añlatılmağanını qayd ettik: şikâyet etme aqqı ve ilâhre», – dep ayttı Emil Kurbedinov.
Bunen beraber o qayd etti ki, imaye mahkemeniñ bu qararına qarşı şikâyet arizasını azırlay.
«Red etüv boyunca qarar elimizdedir. Bugün onı elde ettik. Ve, elbet, buña qarşı cumhuriyetniñ Yuqarı mahkemesinde şikâyet arizasını bermege niyetlenemiz», – dep qoştı adliyeci.
İyül 20-de Aqmescitte Rusiyege boysunğan Aqmescit rayon mahkemesinde Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerovnıñ oña qarşı açılğan «separatizm» aqqında cinaiy işinen bağlı şikâyet boyunca toplaşuv keçirildi. Qırımda uquq qoruyıcılar İlmi Umerovğa qarşı Rusiye Cinaiy kodeksiniñ 280.1 maddesi (separatizm) boyunca cinaiy iş açtı.
Mayıs 19-da Qırımtatar Milliy Meclisiniñ reis muavini İlmi Umerovğa rusiyeli Federal havfsızlıq hızmetiniñ Qırım idaresinde sorğudan soñ qabaatlavnı taqdim ettiler.
Mayıs 12-de onıñ evinde tintüv keçirildi, Rusiye FSB-niñ Qırım idaresiniñ taqiqatçısı oña çıqmamaq şartını bildirgen vesiqanı berdi. Bundan soñ taqiqatçılar İlmi Umerovnı iş malümatını faş etmemesi aqqında imza qoymağa mecbur ettiler.
Rusiyeli adliyeci Mark Feygin «Memorial» uquq qoruyıcı merkezine İlmi Umerovğa siyasiy taqip etilgen statusınıñ berilmesini rica etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Feygin: Umerovğa destek aktsiyaları bütün dünya boyunca keçirile bile
Rusiyeli adliyeci Mark Feygin ümüt ete ki, narazılıq ve İlmi Umerovnen birdemlik aktsiyasına bütün dünya ukrain ve qırımtatar cemiyetleri qol tutacaq. Umerovnıñ imayecisi, rusiyeli FSB hadimleri Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavinini psihiatrik hastahanede sentâbr 7-ge qadar tutmağa qarar alğan soñ, aktsiyanı sentâbr 3-te, cumaertesi künü keçirmege çağırdı.
«O (aktsiya – QA), çeşit şeerlerde keçirile bile. Bu kibi aktsiyalarnıñ keçirilmesi boyunca tecribemiz büyüktir. O, Kiyevde, Ukrainada, em de bütün dünyada qırımtatar ve ukrain cemiyetleri olğan diger şeerlerde de, Türkiyeden Amerika Qoşma Ştatlarına qadar keçirile bile. Bu yapıla bilecek şey», – dep qayd etti Mark Feygin Qırım.Aqiqatqa bergen izaatında.
Aktsiyalar ne yerde ve nasıl şekilde keçirilecegi aqqında yerlerde faaller qarar alacaq.
«Umerovnı psihiatrik hastahaneden azat etmek talabınen rusiyeli yolbaşçılarğa bütün muracaatlardan soñ, bu olmadı. Demek ki, cemaat desteginiñ diger usullarını da qullanmaq kerek. Rusiyeli yolbaşçılarnı, qanunsız cinaiy mesüliyetke celp etilgen hasta adamğa nisbeten insan aqlarını böyle bozmağa olmay, dep qandırmaq içün», – dep qoştı adliyeci.
O, işğal etilgen Qırımnı terk etkenini ve şimdi Moskvada bulunğanını ayttı. Kelecek afta o kene de yarımadağa kelmege planlaştıra.
Bundan evel, avgust 30-da Mark Feygin bildirdi ki, Qırımda psihiatrik hastahanede endi eki afta devamında tutulğan Qırımtatar Milliy Meclisi reisniñ muavini İlmi Umerov 8 künden soñ azatlıqqa yiberile bile.
Abgust 29-da rusiyeli adliyeci Feygin bildirdi ki, Umerovnıñ işi boyunca taqiqatçı onı saba yiberecek edi, amma «soñki daqqa bunı yapmaqtan vazgeçti», bu adliyeciler, halqara cemaatçılıq ve uquq qoruyıcılarnıñ tarafından basım neticesinden olğanı körünmesin dep.
İşğal etilgen Qırım ükümeti 59 yaşındaki İlmi Umerovnı televizion yayınında «Rusiyeni Qırımdan ve Donbasstan çıqmaq mecbur etmek kerek» degen sözleri içün Rusiye topraq bütünligini bozmaq çağıruvlarda qabaatlaylar. Avgust 11-de Meclis reisiniñ muavini, sağlıq alına baqmadan, mahkeme qararına binaen psihiatrik hastahanege ekspertizağa ketirildi.
Resmiy Kiyev İlmi Umerovnı azat etmege bir qaç sefer talap etken edi. Keçken afta Avropa Birligi Rusiyeni Umerovnı deral azat etmege çağırdı. AQŞ Devlet Departamentinde Qırımtatar Milliy Meclisi reisiniñ muavini İlmi Umerovnıñ işğal etilgen Qırımda psihiatrik hastahanede tutulğanından qasevet çekkenlerini bildirdiler ve Rusiyeden onı azat etmege talap ettiler.


text:
Qırımda mahkeme «Hizb ut-Tahrir işi» boyunca maznunlarnı yanvar 12-ge qadar apiste qaldırdı
Rusiyege bağlı olğan Aqmescid Merkeziy rayon mahkemesi oktâbr 7 künü Enver Mamutov, Remzi Memetov, Zevri Apseitov ve Rustem Abiltarovnı 2017 senesi yanvar 12 kününe qadar apiste qaldırmağa qarar aldı.
Bunı Facebook saifesinde Qırımtatar Milliy Qurultayınıñ Merkeziy saylav komissiya reisi Zair Smedlâyev bildirdi.
Bundan evel Rusiyeniñ nezareti astındaki işğal olunğan Qırımnıñ Yüksek mahkemesi «Hizb ut-Tahrir» işi» boyunca mahküm etilgen Enver Mamutov ve Remzi Memetovnıñ tutulma muddetlerini uzatqan qararğa qarşı yapqan şikâyetlerini memnün etmedi. İyül 22 künü aynı mahkeme «terorizmde» qabaatlanğan Zevri Abseitov ve Rustem Abeltarovnı apiste qaldırdğan edi.
Mayıs 12-de Bağçasarayda rusiyeli uquq qoruyıcılar musulmanlarnıñ evlerinde ve yerli qavehanede bir sıra tintüvler keçirdi. Neticede, dört Bağçasaray sakini yaqalandı ve terrorizmde qabaatlandı: Zevri Abseitov, Remzi Memetov, Rustem Abeltarov ve Enver Mamutov. Olar FSB hadimleri tarafından Rusiyede terroristik teşkilâtı olaraq tanılğan «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtında iştirak etkenlerinde şeklenilip yaqalandı.
«Hizb ut-Tahrir» halqara islâm siyasiy teşkilâtı, bütün musulman devletleriniñ islâm halifatına birleştirilmesini öz maqsadı olğanını ayta, amma olar, bu maqsatqa irişmek içün terroristik usullarnı red ete ve Rusiyede adaletsiz taqip etilgenini ayta. Rusiye Yuqarı mahkemesi 2003 senesi «Hizb ut-Tahrir» teşkilâtını 15 «terrorist» birleşme cedveline kirsetip, onı yasaq etti.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
İlya Kiva: Qırım qamaçavı yarımadanı ziyaret etmege istegenlerniñ sayısını eksiltti
Qırım qamaçavı boyunca vatandaşlıq aktsiyası başlağanından soñ, yarımadağa kiriş ve çıqışında vatandaşlarnıñ sayısı eksildi. Bunı Qırım.Aqiqatqa Herson vilâyet militsiyası reberiniñ muavini İlya Kiva bildirdi.
«Ebet, azlaştı (kirgen/çıqqanlarnıñ sayısı – QA). Şimdi er bir maşinadan er bir insannı teşkerip baqalar. Er bir maşina qoşma nezaretten keçe, ebet, duşmanğa barmağa istegenlerniñ sayısı eksile», – dedi o.
Aqım ne derecede azlaştı, bildirmedi. İşbu malümatnıñ diger qaynaqlardan tasdiqlavı yoqtır.
Sentâbr 20 künü Qırımğa aşayt malları ile qatnağan yük maşinalarınıñ qamaçavı boyunca Qırımtatar Milliy Meclisiniñ aktsiyası başlandı. Aktsiya idare şurasınıñ malümatına köre, memuriy sıñırdan yolcular ve yengil naqliyat maniasız keçecektirler.
Qamaçav teşebbüsçileri degeni kibi, ukrain şirketleri Qırım ile ticariy munasebetni toqtatmaq kerek, çünki yarımada territoriyası Rusiye Federatsiyası tarafından işğal etilgen. Teşkilâtçılarnıñ malümatına köre, olarnıñ talapları yerine ketirilmegence, qamaçavnı toqtatmaycaqlar, yani siyasiy mabüslerniñ azat etilmesi, mustaqil matbuat vastalarına basqı kösterilmemesi, yarımadağa halqara nezaretçilerniñ kelmesi, qırımtatarlarğa qarşı areketlerniñ toqtatılması ve ilâhre.
Qırımnıñ rusiyeli akimiyeti böyle areketlerni takbih ete, amma yarımada sakinleri «erzaq qamaçavı»nıñ aqibetlerini duymaz, dep tüşüne.


text:
Qırımda bir ay içinde 15 tonnadan ziyade mahsulat kömüldi
Qırımda bir ay içinde Avropa devletlerinden ketirilgen 15,285 tonnadan ziyade aşayt mahsulatı alınıp yoq etildi. Bu aqta malümatnı Qırım boyunca Rusiye köy hocalığı nezaret hızmetiniñ matbuat hızmeti bildire.
Elde etilgen malümatqa binaen, bunen beraber, 15,073 tonna Poloniya almaları, 156 kg portaqal ve 56 kg İspaniyalı şeftali alındı.
«Yasaq etilgen mahsulat Aqmescit TBO poligonında kömme usulınen yoq etildi», – dep qayd ettiler Rusiye köy hocalığı nezaret hızmetinde.
Rusiyede ve Qırımda, evel Moskvağa qarşı, onıñ Qırımnı işğal etkeni ve Ukraina şarqında basqıncılığı sebebinden, sanktsiyalar kirsetken devletlerden aşayt mahsulatı ve köy hocalığı mahsulatınıñ italine sıñırlanma kirsetildi.
2015 senesi avgust 6-dan başlap, Rusiye prezidenti Vladimir Putinniñ emrine esaslanıp, qanunsız mahsulatnı, evel yapılğanı kibi teslim eticige qaytarmağa degil de, yoq etmege başladılar.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlay.


text:
Qırımlılar Ukrainanı Simonenkonıñ şiirlerini oquyaraq Mustaqillik Kününen hayırladılar (video)
Qırımlılar Ukraina Mustaqilligi Kününe bağışlap Vasiliy Simonenkonıñ şiirlerini oqudılar (video)
Qırımlılar Ukraina Mustaqilligi Künü munasebetinen yurtdaşlarına hayırlav azırladılar. Qırımnıñ işğal altında bulunğan Aqyar, Aqmescit, Bahçasaray, Kefe şeerleri Vasiliy Simonennkonıñ «De zaraz vı, katı moğo narodu?» («Halqımnıñ qatilleri, sizler şimdi ne yerdesiñiz?») adlı şiirinden alınğan satırlarnı oqumaq içün bir arağa toplandılar.
Tedbir teşebbüsçileri videoçekim yapılacaq yerler saylânmasınıñ bir mana olğanını qayt eteler. Öyleliknen rolikke, Rusiye prezidenti Vladimir Putin yaqında «rus Mekkesi» olmasını teklif etken Hersonesteki Vladimir katedral kilisesi, etrafında rusiyeli arbiy birlik yerleşken Hersones deñiz feneri, yanında ep Ukraina tarafdarı olğan faalleri tutulıp alınğan Aqmescitteki Taras Şevçenko eykeli, Qırım parlamenti binası ve Kefe politsiya idaresi tüşkendir.
«Rolikniñ ğayesi – millet, etnos, din ve diger mensübiyetine baqmadan - biz epimiz ukrainalı olğanımıznı, esas Ukrainada ya da Qırımda bulunğanımızdan qatiy nazar, epimiz Ukraina vatandaşı olıp qalğanımıznı köstermek istedik», – dep ikâye ete Qırım.Aqiqatqa muracaat iştirakçilerinden biri olğan Mihail Batrak.
«Esas topraqta yaşağan ukrainanlılarğa, aşhane ve ictimaiy ağlarda muzakereler yapqanlarında qırımlılarnıñ epsi haindir dememelerini hatırlatmaq isteymiz. Yarimadada o qadar basqı ve repressiyalar yapılğanına baqmadan, Ukraina vatanperveri olğan pek çoq insan qalğanını unutmasınlar», – dep qayd etti video-muracaat teşebbüsçilerniñ icadiy gruppası.
Ukraina Mustaqilligi Künü avgustnıñ 24-nde qayd etile.
Rusiye işğal etkeni sebebinden Qırımda Ukraina Mustaqillik künü qayd etelmeycek. Keçken yıllar devamında Kreml nezaretindeki yarımada akimiyeti cemaat faalleriniñ Ukrainanıñ doğğan kününe bağışlanğan tedbirler keçirmelerine ruhset bermegen edi. Buña baqmadan, Qırımnıñ çeşit şeerlerinde adet üzre ukrain abideleri tübüne çiçek qoyma ananesi devam ettirilmekte.
Uquq qoruyıcılar qayd etkenine köre, yarımadada ukrain faalleri toqtamadan taqip etilmekte.
1991 senesi avgustnıñ 24-nde Ukraina mustaqilligini ilân etken edi (bu vaqıtqace o SSCB terkibindeki Ukraina Sovet Sotsialist Cumhuriyetine kirmekte edi). Ukrainanıñ 1991 senesi avgustnıñ 24-nde mustaqilliq ilân etmesinen bağlı akt 1991 senesi dekabrniñ 1-nde halqnıñ rey berüvinen tasdıqlanğan edi.
Bu vaqia ancaq 1992 senesi iyün ayında, Yuqarı Şura avgustnıñ 24 Ukraina Mustaqilligi Künü dep sayılacağını ilân etkenden soñ devlet bayramına çevirilgen edi.


text:
Ukraina, Poloniya ve Litvaniya Qırım azat etilgenine qadar sanktsiyalarnı saqlap qalmağa çağırdılar
Ukraina, Poloniya ve Litvaniya parlamentlerara assambleyası Ukraina topraq bütünligine qoltutqanını bildirip, Rusiyeni Qırım işğalini toqtatmağa ve yarımadada insan aqlarını bozmamağa çağırdı. Bu aqqında Ukraina Yuqarı Radası derc etken vesiqada aytıla. Onı Assambleya toplaşuvınıñ neticelerine köre Ukraina Yuqarı Radasınıñ reisi Andriy Parubiy, Litvaniya Seyminiñ reisi Viktoras Prantsketis ve Poloniya Senatınıñ reisi Stanislav Karçevskiy imzaladılar.
«Parlamentlerara assambleya bildire ki, Rusiye Federatsiyası Minsk añlaşmalarını tolusınen yerine ketirgenine qadar ve Qırım işğali yekünlegenine qadar Rusiyege qarşı kirsetilgen sanktsiyalarnı saqlap qalmaq içün sebep bar», – dep aytıla vesiqada.
Ukraina Yuqarı Radasınıñ reisi Andriy Parubiy Varşavadaki «Ukraina-Poloniya-Litvaniya» parlamentlerara assambleyasınıñ toplaşuvında çıqışta bulunıp bildirdi ki, Rusiye işğal etilgen yarımadada nukleer silânı yerleştirmek içün arbiy infrastrukturanı azırlay.
O, Rusiye akimiyeti yarımada sakinleriniñ aqları ve serbestligini bozğanına ve ukrain ve qırımtatar tilli kütleviy haber vastalarına basqı yapılğanına diqqatnı celp etip, Qırımnı qorqu ve qanunsız alanı dep adladı.
«Ukraina – Poloniya – Litvaniya» parlamentlerara assambleyası mart 27-28 künleri Varşavada keçirildi.
Ukraina Yuqarı Radası Rusiyeniñ vaqtınca Qırım işğaliniñ resmiy başlanğıçı olaraq 2014 senesi fevral 20 kününi ilân etti. 2015 senesi oktâbr 7-de Ukraina prezidenti Petro Poroşenko bunıñnen bağlı qanunnı imzaladı. Ğarp memleketleri bir sıra iqtisadiy sanktsiyalarnı kirsetti. Rusiye yarımada işğalini inkâr etip, onı «tarihiy adaletniñ tiklenmesi» dep adlandıra.


text:
Qırım.Aqiqat ve QHA reberligi müelliflik aqlarına riayet etmege çağıra
Qırım.Aqiqat haber saytı ve QHA haber agentliginiñ yolbaşçılığı saytlarda aşkâr etilgen malümatnı qullanganda bağlantını qayd etmegen türk zenaatdaşlarını müelliflik aqlarına riayet etmege çağıra.
Qırımnıñ memuriy sıñırında üküm sürgen kergin vaziyet ve qırımtatarlarnıñ meseleleri aqqında haberlerniñ miqdarı çoq olğanından sebep, bazı türk resursları Qırım.Aqiqat saytınıñ qırımtatar tilinde (latin urufatında) ve QHA agentliginiñ türk tilinde çıqqan haberlerini ilk menbağa bağlantını bermeyip, biraz tüzetip qullana.
«QHA haber agentliginiñ ve Qırım.Aqiqat haber portalınıñ qırımtatar ve türk tillerinde çıqqan haber ve analitik malümatlarınıñ sıq sürette qullanılması sebebinden Türkiye zenaatdaşlarımıznı haberlerni uyğun şekilde, yani menbanı qayd etip ve müelliflik aqlarına riayet etüv ümdelerine esaslanıp, aşkâr etmege çağıramız», – denile muracaatta.
Aks alda Qırım.Aqiqat ve QHA Türkiye Cumhuriyeti mahkemesine müelliflik aqlarına riayet etüv ile bağlı dava ile muracaat etmek aqqından faydalana bile.


text:
«SimSitiTrans» qapatılğan soñ tahminen 400 Qırım sakini işsiz qalacaq – müdiri
Rusiye tarafından işğal etilgen Qırımda «SimSitiTrans» naqliye şirketiniñ işi toqtatılğan soñ aman-aman 400 Qırım sakini, çoqusı qırımtatarı, işsiz qalacaq.
Bu aqqında şirketniñ iyün 29-da, çarşenbe künü, Kremlge boysunğan Qırım mahkeme temsilcileriniñ Rusiye Federal hızmetiniñ qararına köre, «SimSitiTrans» mülküni müürlemege başlağandan soñ aydınlatılğan beyanatında aytıla.
«Qırımda dünyağa keldim, soñ sürgün etildim, mında qaytqan soñ qırımtatarlarğa işke kirmege ve Vatanda yer tapmağa yardım etmege tırışa edim. Bu istegim 2002 senesi muvafaqiyetli çıqtı, qorantam «SimSitiTrans» naqliye şirketini qurdı, anda ise bu künge qadar 400 adam çalışa edi, çoqusı qırımtatarı... Şimdi o çalışmaycaq, bunı añlamağa zor – bugün onıñ faaliyeti toqtatıldı, demek ki, anda çalışqan 400 insan soqqaqta qalacaq», – dep aytıla şirketniñ Baş müdiri, Qırım qamaçavı lideri Lenur İslâmovnıñ babası – Edem İslâmovnıñ beyanatında.
Soñki 14 yıl içinde ilk sefer «SimSitiTrans» avtobusları şeer ve şeerlerara seferlerge çıqmadı. Bu zaman içinde «SimSitiTrans» 127 mln yolcunı taşıdı, dep bildire Edem İslâmov.
«2008 senesi biz eñ yañı aletlernen donatılğan zemaneviy avtonaqliyat kompleksini qurdıq, anda üç ileri resurs qorçalağan tehnologiya leyhası yerine ketirildi... Er yıl şirket bücetke ve başqa fondlarğa 20 mln rubleden daa çoq para tölene. Çalışqan zamanımızdan berli şeer ve cumhuriyet akimiyetinen beraber bir çoq içtimaiy leyhanı kerçekleştirdik», – dep qayd ete şirketniñ Baş müdiri.
İyün 29-da, çarşenbe künü, Qırım qamaçavınıñ lideri Lenur İslâmovnen bağlanğan Qırımnıñ eñ büyük naqliye şirketi olğan «SimSitiTrans» işhanesiniñ işini blok ettiler. Şirket avtobusları marşrutlarğa çıqmadı.
Mahkeme temsilcileri Qırımda iyün 29-da işhaneniñ mülküni müürleyip faaliyetini toqtattı. «SimSitiTrans» şirketiniñ faaliyeti mahkeme tarafından 90 künge toqtatıldı.


text:
Keriç keçitinde nevbette 400-den ziyade maşina tura
Keriç keçitiniñ limanlarında, yanvar 26 künü, paromğa nevbetni 400-den ziyade maşina bekley.
Bunı Yekâne naqliyat müdirliginiñ beyanatında bildireler.
Müessiseniñ malümatına köre, «Kavkaz» ve «Krım» limanında nevbette onar yengil maşina tura. Yük yönelişlerinde: «Novorossiysk» limanında – 178 maşina, Slavânsk-na-Kubani – 100, Keriç ava limanında – 145 maşina nevbetni bekley.
«Al-azırda Keriç keçitinde ava şaraitleri güzel, yel suratı 10 m/s yete. Keçken kün devamında 1700 maşina ve 5000 yolcu avuştırıldı.
Mında şunı da qayd ettiler ki, yanvar 28-ne qadar, «Krım» iskelesiniñ tamir işleri sebebinden 06:40-15:00 saatker arasında paromlar qatnamaycaq.


text:
Erteñ Astanamızdıñ Elorda märtebesine ïe bolğanına 19 jıl toladı. Elimizdiñ bas qalaları bergi tarïxta Almatı (1929-1997 jıldar), Qızılorda (1925-1929 jıldar), Orınbor (1920-1925 jıldar) jäne Semey (1917-1920 jıldar) bolğanı belgili.
Al, arğı tarïxtı qarasaq, Türkistan, Sığanaq, Sarayşıq, Yangïkent, Qoylıq, Balasağun, Swyab jäne tağı basqaları edi.
Qazaq xalqı Resey patşalığına bodan bolğan kezderi resmï astanası bolmaptı. Bul da sol kezeñdegi basqınşı memlekettiñ bizge degen pïğılı men qatırm-qatınasın körsetedi.
Qazirgi tañda bas qalamızdıñ sol jağalawında jañadan köşe attarı berilgende tarïxtağı astanalardı atımen ataw ïdeyası öte jaqsı bastama boldı. Bertinge deyin eñ uzın jäne ädemi köşe Orınbor edi, onı da elewsiz bir burışqa köşirip tastadı. Basqa basqa Orınbor köşesi burınğı orında turğanda kädimgidey birewlerge ses bolatın. Onıñ ornın qazir Mäñgilik el bastı. Öte qınjılarlıq jay.
Sonımen qatar, bergi tarïxımızdan oyıp turıp orın alatın Alaş astanası – Semey qalasınıñ atında sol jağalawda köşe joq eken. Bul sonda öz tarïxımızdı özimiz elemegenimiz be? Bul mäseleni redakcïyamız Astana qalasınıñ äkimdigine resmï türde suraw salıp, zertteytin boladı.
Serikqazı KÖKENAY
Swretter Vïkïpedïa qoymasınan alındı.


text:
Keriç keçiti, furtunağa baqmadan, işine devam etecek ola
Keriç keçitiniñ yük ve yolcu yolaqları açılğan, amma furtuna havfı saqlanılmaqta.
Bu aqta Yekâne naqliyat müdirliginiñ matbuat hızmeti bildire.
«Keçit avağa köre çalışa. «Glükofilousa» paromı seferlerni keçire», – denile beyanatta.
Keriç parom keçitiniñ işi dekabr 23 keçer gecesi ava şaraitleri sebebinden toqtatıldı. Dekabr 23 künü, yel suratı 22 m/s yete. Künniñ ekinci yarısında yel suratı 28 m/s ola bile. Qırım gidrometeomerkeziniñ malümatına köre, bu kibi ava şaraitleri daa bir qaç kün devamında saqlı olacaq.
Aydavcılarğa seferlerden vazgeçmek ve vaqtını keçitten uzaq yerlerde keçirmege tevsiye eteler.


text:
Xabarlamağa qızına arnalğan xattı qosa bergen, onda programmaşı waqıt öte kele adamdardıñ tırıswınıñ arqasında ğalamşar jaqsara tüsetinine senimdiligin bildirgen, al Marktiñ özi balalardıñ jarqın bolaşağına üles qoswğa wäde beredi, dep jazadı şeteldik BAQ.
Ol adamdardıñ awrwdı emdewge küş salwğa, kedeylikti tömendetwge, mıqtı qoğamdastıq qurwğa, elder arasındağı özara tüsinistikti qalıptastırwğa, barlığı üşin teñ quqıqtı qamtamasız etwge mümkindikteri bar ekenin tap ötedi.
Budan burın Cwkerberg qızı dünïege kelgennen keyin eki ayğa demalısqa ketetini xabarlanğan.
Kommentarïï


text:
«Mağan siz küyewge şıqtıñız ba degen suraq köp qoyıladı. Mine, meniñ azamatım, 10 jıl şaqıraqta kele jatırmız. TFAY-TFAY dep qoyıñızdar»,- dep jazadı Janar.
Änşiniñ qaljıñğa aynaldırğan sözin, tıñdarmandarı da ilip äketti. bota.0482 esimdi tıñdarmanı: «Tfw-tfw til-közden aman bop, köz aldımızda, saxnanıñ törinde jarqırap jüre beriñiz!.,- dep jazadı.
Al tağı da 1103forever esimdi janküyeri: «Sizdiñ azamatıñızdıñ bağı bar eken...Sizdey kelinşekti baqıttı etw mümkindigi jazılıptı mañdayına....)))»,-deydi.
Avtorı: Abay Aysara
Tegï: Juldızdar älemi,
Kommentarïï


text:
Balbek Qırım işğaline «issesini qoşqan» sekiz qırımtatarına medal berdi
İşğal etilgen Qırımnıñ «Nazirler şurası» reisiniñ muavini Ruslan Balbek «2014 senesi mart 16-da bütünqırım referendum keçirilmesiniñ havfsızlıq temininde ve vatandaşlarnıñ aq-uquqları ve ömrüni imaye etüv ile bağlı diger tedbirlerde kendini köstergen» sekiz qırımtatarına «Qırımnıñ qaytarılması içün» medalni berdi.
Bunı Qırım ükümetiniñ matbuat hızmeti bildire.
Ruslan Balbek medallerni berip, qırımtatarlar «Qırımnı Rusiyege qaytarmaq tedbirleriniñ keçirilmesine isse qoşqanlarını» bildirdi.
Qırım ükümeti matbuat hızmetiniñ beyanatına köre, Redvan Abduramanov, Ali Calilev, Sultaniye Yemelyanova, Şevket Mametov, Nurfet Murahas, Seita Seitmemetova, Rustem Suleymanov ve Musa Seitmemetov medalini aldılar.
Tedbir Rusiye prezidentiniñ Qırımdaki vekâletli temsilcisiniñ rezidentsiyasında olıp keçti.
Mukâfat buyruğını Rusiye Federatsiyasınıñ mudafaa naziri Sergey Şoygu imzaladı.
2014 senesi fevral soñunda mart başında Rusiyeden ve Rusiye Qara deñiz flotunıñ qırım bölüklerinden atılğan ordular Qırım yarımadasını işğal ettiler.
2014 senesi mart 16 künü Qırım ve Aqyarda yarımadanıñ statusı aqqında «referendum» keçirildi. Onıñ neticesinde Rusiye Qırımnı öz terkibine qoştı. Ne Ukraina, ne Avropa birligi, ne de AQŞ neticelerni tanıdı ve bunı Rusiye tarafından Qırımnıñ işğali olaraq sayalar.


text:
Ukraina nazirler kabineti Qırım işğali aqqında tögerek masanı körmemezlikke urdı
Ukraina nazirler kabinetiniñ kâtibiyet klubında mart 10 künü «Qırım işğaliniñ yıllığı. Ne yapıldı?» mevzusında tögerek masa keçirildi. Tedbirniñ teşebbüsçisi Qırımdan mecburen köçip kelgenlerniñ cemaat teşkilâtlarınıñ idare şurası oldı. Tedbirge ukrain ükümetiniñ vekilleri de qoşulmaq kerek edi, amma toplaşuv olarsız keçti, dep haber ete Qırım.Aqiqat mühbiri.
«Qırım işğali devamında olıp keçken vaqialarğa netice çekmek maqsadımız ile bu tögerek masanı azırladıq. Qırımnıñ işğalden boşatılması boyunca akimiyet areketlerine qıymet kesmek ve yarımadanı Ukrainağa qaytarmaq içün yapılacaq areketlerni belgilemek içün toplaştıq. Akimiyetniñ vatandaşlar ile dialogı olmaq kerek edi», – dedi tögerek masa teşkilâtçısı, siyasiy taqiqatlar ukrain mustaqil merkeziniñ analitigi Yuliya Kazdobina.
Muzakerege aman-aman bütün cemaat teşkilâtlarınıñ temsilcileri qoşuldı, akimiyet organlarınıñ vekilleri ise tedbirge öyle de kelmedi. Şu cümleden, teşkilâtçılarnıñ davetini Ukraina içki işler nazirligi, Ukraina milliy havfsızlıq ve mudafaa hızmeti, Baş prokuratura, Adliye nazirligi, Sağlıq saqlav nazirligi, İqtisadiy inkişaf nazirligi, Tasil nazirligi körmemezlikke urdı.
Tögerek masada prezident memuriyetiniñ temsilcileri, Ukraina devlet qayd etüv hızmeti, Gümrük ve Migratsion hızmetiniñ vekilleri bar edi. Halq deputatlarıdan yalıñız «Qırım» firqalarara birliginiñ azası Georgiy Logvinskiy kelgen edi.
Tögerek masa muzakeresi eki blokqa bölüngen edi: Qırımnıñ qaytarılmasına etilecek adımlar ve qırımlılarnıñ anayasa aqlarınıñ temin etüvi. Munaqaşa devamında eñ çoq muzakere etilgen noqta «Qırım serbest iqtisadiy zonası aqqında» qanunı oldı. İştirakçilerniñ fikrine binayen, oña köre, Qırımdan köçip kelgenlerniñ ayatı aksine zorlaştırıla.
Tögerek masanıñ soñunda rezolütsiya qabul etildi. Mında qayd etilgeni kibi, muzakere iştirakçileri Nazirler kabineti ve preziden memuriyeti yanında Qırımnıñ işğalden azat etilmesi boyunca cemaat şurasınıñ açılmasını zaruriy tanıy. Bunıñ ile vesiqada «Qırım serbest iqtisadiy zonası aqqında» ve «İşğal etilgen territoriyalar aqqında» qanunlarında deñişüvler olmaq kerekligi aqqında yazıla.